text:
XIHLOKO LEXI DYONDZIWAKA 12
Kombisa Leswaku Wa Khathala Hi Ndlela Leyi Van’wana Va Titwaka Ha Yona
“Hinkwenu ka n’wina vanani ni . . . ntlhaveko wa xinakulobye.”—1 PET. 3:8.
RISIMU 90 Khutazanani
LESWI HI NGA TA SWI DYONDZA *
1. Hi ku ya hi 1 Petro 3:8, hikwalaho ka yini hi rhandza ku va ni vanhu lava khathalaka hi ndlela leyi hi titwaka ha yona swin’we ni vuhlayiseki bya hina?
HI RHANDZA ku va ni vanhu lava khathalaka hi ndlela leyi hi titwaka ha yona swin’we ni vuhlayiseki bya hina. Va ringeta ku tiveka exiyin’weni xa hina leswaku va twisisa leswi hi swi ehleketaka ni ndlela leyi hi titwaka ha yona. Va xiya leswi hi swi pfumalaka kutani va hi pfuna—mikarhi yin’wana hambiloko hi nga si va kombela. Ha va rhandza vanhu lava hi kombisaka “ntlhaveko wa xinakulobye.” *—Hlaya 1 Petro 3:8.
2. Hikwalaho ka yini hi fanele hi tirha hi matimba leswaku hi kombisa ntwelavusiwana?
2 Leswi hi nga Vakreste, hinkwerhu hi lava ku komba van’wana ntwelavusiwana kumbe ntlhaveko wa xinakulobye. Kambe a hi mikarhi hinkwayo swi olovaka ku endla tano. Hikwalaho ka yini? Xo sungula, hileswaku a hi hetisekanga. (Rhom. 3:23) Hi ntumbuluko hi tala ku tiehleketelela hina vini. Kambe hi fanele hi tirha hi matimba leswaku hi ehleketa hi vanhu van’wana. Xa vumbirhi, van’wana va hina swi nga hi tikela ku kombisa ntwelavusiwana hikwalaho ka ndlela leyi hi kurisiweke ha yona kumbe hikwalaho ka leswi swi tshameke swi hi humelela evuton’wini. Xo hetelela, hi nga ha kuceteriwa hi langutelo ra vanhu lava hi hanyaka na vona. Emasikwini lawa yo hetelela, vo tala a va na mhaka ni ndlela leyi van’wana va titwaka ha yona. Kambe hi “lava tirhandzaka.” (2 Tim. 3:1, 2) I yini leswi nga ta hi pfuna hi hlula swihinga leswi endlaka swi hi tikela ku kombisa van’wana ntwelavusiwana?
3. (a) I yini lexi nga ta hi pfuna leswaku hi kota ku kombisa ntlhaveko wa xinakulobye? (b) I yini leswi hi nga ta swi kambisisa eka xihloko lexi?
3 Hi nga swi kota ku kombisa ntlhaveko wa xinakulobye loko hi tekelela Yehovha Xikwembu ni N’wana wakwe, Yesu Kreste. Yehovha i Xikwembu xa rirhandzu naswona u hi vekela xikombiso lexinene ngopfu xo khathala hi van’wana. (1 Yoh. 4:8) Yesu u tekelele vumunhu bya Tata wakwe hi ku helela. (Yoh. 14:9) Loko a ha ri laha misaveni, u kombise ndlela leyi vanhu va nga wu kombisaka ha yona ntwelavusiwana. Eka xihloko lexi, hi ta rhanga hi ku kambisisa ndlela leyi Yehovha na Yesu va swi kombiseke ha yona leswaku va khathala hi ndlela leyi van’wana va titwaka ha yona. Kutani hi ta kambisisa ndlela leyi hi nga xi tekelelaka ha yona xikombiso xa vona.
NDLELA LEYI YEHOVHA A SWI KOMBISEKE HA YONA LESWAKU WA KHATHALA HI VAN’WANA
4. Esaya 63:7-9, yi swi kombisa njhani leswaku Yehovha wa khathala hi ndlela leyi malandza yakwe ma titwaka ha yona?
4 Bibele yi dyondzisa leswaku Yehovha wa khathala hi ndlela leyi malandza yakwe ma titwaka ha yona. Hi xikombiso, xiya ndlela leyi Yehovha a titweke ha yona loko Vaisrayele va khale va weriwa hi miringo yo hambanahambana. Rito ra Xikwembu ri ri: “Enkarhini wa maxangu ya vona hinkwawo, na yena a a ri emaxangwini.” (Hlaya Esaya 63:7-9.) Endzhakunyana, hi ku tirhisa muprofeta Zakariya, Yehovha u vule leswaku loko vanhu vakwe va xanisiwa, swi fana ni loko ku xanisiwa yena. Yehovha u byele malandza yakwe a ku: “Loyi a mi khumbaka u khumba ndzololo ya tihlo ranga.” (Zak. 2:8) Mawaku ndlela yonghasi leyi kombisaka leswaku Yehovha wa khathala hi vanhu vakwe!
5. Vula xikombiso xa leswi Yehovha a swi endleke leswaku a pfuna malandza yakwe lama xanisekaka.
5 Yehovha a ngo ma twela vusiwana ntsena malandza yakwe lama xanisekaka. U endla swo karhi leswaku a ma pfuna. Hi xikombiso, loko Vaisrayele va ri evuhlongeni eEgipta, Yehovha a ku twa ku vava loku a va ku twa kutani u susumeteleke ku va pfuna. Yehovha u byele Muxe a ku: “Entiyisweni ndzi vone ku xaniseka ka vanhu va mina . . . , naswona ndzi twe xirilo xa vona . . . Ndza ku tiva swinene ku vava loku va ku twaka. Kutani ndza rhelela ndzi ya va kutsula evokweni ra Vaegipta.” (Eks. 3:7, 8) Leswi Yehovha a va twela vusiwana vanhu vakwe u va ntshunxile evuhlongeni. Endzhaku ka malembe yo tala, loko se Vaisrayele va ri eTikweni leri Tshembisiweke, va hlaseriwe hi valala va vona. Xana Yehovha u titwe njhani? Bibele yi ri: “A a tisola [a va twela vusiwana] hikwalaho ka ku konya ka vona hikuva vatshikileri va vona a va va yingayingisa.” Nakambe ntwelavusiwana wu susumetele Yehovha leswaku a pfuna vanhu vakwe. U rhumele vaavanyisi leswaku va ponisa Vaisrayele eka valala va vona.—Vaav. 2:16, 18.
6. Vula xikombiso xa ndlela leyi Yehovha a kombiseke ha yona leswaku wa khathala hi munhu loyi a ehleketaka swilo leswi hoxeke.
6 Yehovha u kombise leswaku wa khathala hi ndlela leyi vanhu vakwe va titwaka ha yona, hambiloko mikarhi yin’wana va ehleketa swilo leswi hoxeke. Ehleketa hi Yonasi. Xikwembu xi rhume muprofeta loyi leswaku a ya chumayela rungula ra vuavanyisi eka Vaninivha. Loko va hundzuka, Xikwembu xi hlawule ku ka xi nga va lovisi. Hambiswiritano, sweswo a swi n’wi tsakisanga Yonasi. ‘U hlundzuke ngopfu’ hikuva vuprofeta byakwe bya leswaku muti wa Ninivha wu ta lovisiwa a byi hetisekanga. Kambe Yehovha u n’wi lehisele mbilu Yonasi kutani a n’wi pfuna leswaku a lulamisa miehleketo yakwe. (Yon. 3:10–4:11) Hi ku famba ka nkarhi, Yonasi u twisise leswi Yehovha a a n’wi dyondzisa swona naswona Yehovha u tlhele a n’wi tirhisa ku tsala rungula leri leswaku ri ta hi pfuna.—Rhom. 15:4. *
7. Ndlela leyi Yehovha a tirhisaneke ha yona ni malandza yakwe yi hi tiyisekisa yini?
7 Ndlela leyi Yehovha a tirhisaneke ha yona ni vanhu vakwe, yi hi tiyisekisa leswaku u ni ntwelavusiwana eka malandza yakwe. Wa ku vona ku vava ni ku xaniseka loku un’wana ni un’wana wa hina a ku twaka. Yehovha “u yi tiva kahle mbilu ya vana va vanhu.” (2 Tikr. 6:30) U twisisa miehleketo ya hina hinkwayo naswona u tiva ni leswi hi nga ta ka hi nga swi koti ku swi endla. Naswona a “nge [hi] tshiki [hi] ringiwa hi ndlela leyi tlulaka leswi [hi] nga swi tiyiselaka.” (1 Kor. 10:13) Xitshembiso xexo xa chavelela hakunene!
NDLELA LEYI YESU A SWI KOMBISEKE HA YONA LESWAKU WA KHATHALA HI VAN’WANA
8-10. I yini leswi pfuneke Yesu leswaku a khathala hi vanhu van’wana?
8 Loko Yesu a ri laha misaveni, a a khathala swinene hi vanhu van’wana. Ku ni swilo swinharhu leswi pfuneke Yesu leswaku a khathala hi vanhu van’wana. Xo sungula, hilaha swi boxiweke hakona eku sunguleni, vumunhu bya Yesu byi fana ni bya Tata wakwe wa le tilweni. Ku fana ni Tata wakwe, Yesu a a rhandza vanhu. Hambileswi a a rhandza swilo hinkwaswo leswi a pfuneke Yehovha ku swi endla, Yesu a a ‘va rhandza swinene vana va vanhu.’ (Swiv. 8:31) Rirhandzu ri susumetele Yesu leswaku a khathala hi ndlela leyi van’wana va titwaka ha yona.
9 Xa vumbirhi, ku fana na Yehovha, Yesu a a kota ku vona leswi nga embilwini. A a kota ku vona ndlela leyi vanhu va titwaka ha yona. (Mat. 9:4; Yoh. 13:10, 11) Hikwalaho loko Yesu a xiya leswaku vanhu a va ri ni gome swinene, u susumeteleke ku va chavelela.—Esa. 61:1, 2; Luka 4:17-21.
10 Xa vunharhu, Yesu u ve ni swiphiqo swin’wana swo fana ni swa vanhu lava a hanya na vona. Hi xikombiso, swi vonaka onge Yesu u kulele endyangwini wa swisiwana. Loko Yesu a ri karhi a tirha ni Tata wakwe wa muwundli ku nga Yosefa, u dyondze ku endla ntirho wo tika wa mavoko. (Mat. 13:55; Mar. 6:3) Nakambe swi vonaka onge Yosefa u fe Yesu a nga si heta vutirheli byakwe bya laha misaveni. Kutani Yesu a nga ha va a twe ku vava loku vanhu va ku twaka loko va feriwa hi xaka ra le kusuhi. Nakambe Yesu a a swi tiva leswaku swi njhani ku va ni swirho swa ndyangu leswi nga ni vukhongeri byin’wana. (Yoh. 7:5) Swiyimo sweswo swin’we ni swin’wana swi fanele swi pfune Yesu ku twisisa swiphiqo leswi vanhu va nga na swona swin’we ni ndlela leyi va titwaka ha yona.
11. Swi vonake njhani leswaku Yesu wa khathala? Hlamusela. (Vona xifaniso xa xifunengeto.)
11 Ndlela leyi Yesu a a khathala ha yona yi vonake swinene loko a endla masingita. Yesu a a nga endli masingita hileswi a boheka. A a “susumetiwa hi ntwela-vusiwana” leswaku a pfuna vanhu lava a va xaniseka. (Mat. 20:29-34; Mar. 1:40-42) Hi xikombiso, ehleketa ndlela leyi Yesu a a titwa ha yona loko a teka wanuna loyi a feke tindleve a famba na yena ekule ni ntshungu kutani a n’wi hanyisa kumbe loko a pfuxa xijahatana xa noni lexi a xo va xoxe. (Mar. 7:32-35; Luka 7:12-15) Yesu a a va twela vusiwana vanhu volavo naswona a a lava ku va pfuna.
12. Hi ku ya hi Yohane 11:32-35, Yesu u wu kombise njhani ntlhaveko wa xinakulobye eka Marta na Mariya?
12 Yesu u kombise ntlhaveko wa xinakulobye eka Marta na Mariya. Loko a vona gome leri a va ri na rona hikwalaho ko feriwa hi buti wa vona, Lazaro, ‘Yesu u humese mihloti.’ (Hlaya Yohane 11:32-35.) A a nga rili hileswi a lahlekeriwe hi munghana wakwe lonkulu. Phela a a swi tiva leswaku u ta pfuxa Lazaro. Ematshan’weni ya sweswo, Yesu a rila hileswi a ku tiva ku vava loku vanghana vakwe a va ku twa hikwalaho ko feriwa hi Lazaro.
13. Hikwalaho ka yini swi hi khutaza ku tiva leswaku Yesu a a va twela vusiwana vanhu?
13 Ku tiva leswaku Yesu a ri ni ntwelavusiwana swa hi khutaza. I ntiyiso leswaku yena a a hetisekile. Kambe ha n’wi rhandza hikuva a khoma van’wana hi ndlela ya ntwelavusiwana. (1 Pet. 1:8) Swa hi khutaza ku tiva leswaku sweswi i Hosi ya Mfumo wa Xikwembu. Ku nga ri khale u ta herisa ku xaniseka hinkwako. Leswi Yesu a hanyeke laha misaveni, u le ka xiyimo lexinene xo pfuna vanhu leswaku va hlakarhela eka ku vava ni ku xaniseka loku va vangeriweke kona hi mfumo wa Sathana. Entiyisweni, hi katekile leswi hi nga ni Mufumi loyi a nga ta “hi tshandzisa eku tsaneni ka hina.”—Hev. 2:17, 18; 4:15, 16.
TEKELELA XIKOMBISO XA YEHOVHA NA YESU
14. Hi ku ya hi Vaefesa 5:1, 2, hi susumeteleka ku endla yini?
14 Loko hi ehleketa hi xikombiso xa Yehovha na Yesu, hi titwa hi susumeteleka ku wu kombisa swinene ntlhaveko wa xinakulobye. (Hlaya Vaefesa 5:1, 2.) A hi nge koti ku vona leswi nga etimbilwini ta vanhu ku fana na vona. Nilokoswiritano, hi nga ringeta ku twisisa ndlela leyi van’wana va titwaka ha yona. (2 Kor. 11:29) Ku hambana ni vanhu lava nga riki na mhaka ni vanhu van’wana, hi tikarhatela ku ka hi “nga veki tihlo etimhakeni ta [hina] ntsena, kambe ni le timhakeni ta van’wana.”—Filp. 2:4.
15. I vamani lava ngopfungopfu va faneleke va kombisa ntlhaveko wa xinakulobye?
15 Vakulu hi vona lava ngopfungopfu va faneleke va kombisa ntlhaveko wa xinakulobye. Va swi tiva leswaku va ta tihlamulela eka Yehovha hikwalaho ka ndlela leyi va khathalelaka tinyimpfu takwe ha yona. (Hev. 13:17) Leswaku vakulu va kota ku pfuna vamakwerhu va fanele va va ni ntwelavusiwana. Vakulu va nga kombisa ntlhaveko wa xinakulobye hi ndlela yihi?
16. Xana nkulu u wu kombisa njhani ntwelavusiwana naswona hikwalaho ka yini leswi swi ri swa nkoka?
16 Nkulu u kombisa ntwelavusiwana hi ku tinyika nkarhi wo va ni Vakrestekulobye. U va vutisa swivutiso, a va yingisela ni ku va lehisela mbilu. Sweswo i swa nkoka, ngopfungopfu loko yin’wana ya tinyimpfu takwe leti rhandzekaka yi lava ku phofula ndlela leyi yi titwaka ha yona kambe swi yi tikela. (Swiv. 20:5) Loko nkulu a tinyika nkarhi wo va ni vamakwerhu hi ku tirhandzela, va ta n’wi tshemba swinene, va titwa va ri ni munghana ni ku n’wi rhandza.—Mint. 20:37.
17. Vamakwerhu vo tala va vula leswaku hi yihi mfanelo ya nkoka swinene leyi vakulu va faneleke va va na yona? Vula xikombiso.
17 Vamakwerhu vo tala va vula leswaku va tsakisiwa hi vakulu lava khathalaka hi van’wana. Hikwalaho ka yini? Adelaide u ri: “Swa olova ku vulavula na vona hikuva wa swi tiva leswaku va ta ku twisisa.” U engetela a ku: “U nga kota ku xiya leswaku va khathala ha wena eka ndlela leyi va angulaka ha yona loko u vulavula na vona.” Makwerhu loyi a tlangelaka ndlela leyi nkulu a n’wi khomeke ha yona u ri: “Ndzi vone nkulu a tengatenga mihloti loko ndzi ri karhi ndzi n’wi hlamusela xiyimo xa mina. A ndzi nge pfuki ndzi swi rivarile sweswo.”—Rhom. 12:15.
18. Hi nga swi kotisa ku yini ku va ni ntlhaveko wa xinakulobye?
18 I ntiyiso leswaku vakulu a hi vona ntsena lava faneleke va kombisa ntlhaveko wa xinakulobye. Hinkwerhu hi nga va na yona mfanelo leyi. Njhani? Ringeta ku twisisa swiphiqo leswi swirho swa ndyangu swin’we ni vamakwerhu va nga na swona. Kombisa leswaku wa khathala hi vantshwa evandlheni swin’we ni lava vabyaka, lava dyuhaleke ni lava feriweke hi lava va va rhandzaka. Va vutise leswaku swi famba njhani swa vutomi. Rhiya ndleve loko va ku byela ndlela leyi va titwaka ha yona. Va kombise leswaku u xi twisisa kahle xiyimo xa vona. Loko swi koteka va pfune. Loko hi endla tano, hi va hi kombisa rirhandzu hi swiendlo.—1 Yoh. 3:18.
19. Hikwalaho ka yini hi fanele hi ringanisela loko hi ri karhi hi ringeta ku pfuna van’wana?
19 Hi fanele hi ringanisela loko hi ri karhi hi ringeta ku pfuna van’wana. Hikwalaho ka yini? Hikuva vanhu va angula hi tindlela leti nga faniki loko va ri ni swiphiqo. Van’wana va lava ku vulavula hi swiphiqo swa vona kasi van’wana a va swi lavi ku endla tano. Hambileswi hi lavaka ku va pfuna, a hi fanelanga hi vutisa swivutiso leswi nga ta va khomisa tingana. (1 Tes. 4:11) Hambiloko van’wana va hi byela ndlela leyi va titwaka ha yona, swi nga endleka hi nga pfumelelani na vona. Kambe hi fanele hi tsundzuka leswaku leyi i ndlela leyi va titwaka ha yona. Hi fanele hi hatlisa emhakeni yo yingisela kutani hi nonoka emhakeni yo vulavula.—Mat. 7:1; Yak. 1:19.
20. I yini leswi hi nga ta swi kambisisa eka xihloko lexi landzelaka?
20 Hi lava ku kombisa ntlhaveko wa xinakulobye evandlheni kambe hi lava ku tlhela hi kombisa mfanelo leyi yo saseka ensin’wini. Hi nga wu kombisa njhani ntlhaveko wa xinakulobye loko hi endla vadyondzisiwa? Sweswo hi ta swi kambisisa eka xihloko lexi landzelaka.
RISIMU 130 Vana La Rivalelaka
^ par. 5 Yehovha na Yesu va khathala hi ndlela leyi vanhu va titwaka ha yona. Eka xihloko lexi, hi ta kambisisa leswi hi nga swi dyondzaka eka xikombiso xa vona. Hi ta tlhela hi bula hi leswaku hikwalaho ka yini hi fanele hi kombisa ntlhaveko wa xinakulobye ni leswaku hi nga swi endla njhani sweswo.
^ par. 1 NHLAMUSELO YA RITO: Ku kombisa “ntlhaveko wa xinakulobye” swi vula ku ringeta ku twisisa ndlela leyi van’wana va titwaka ha yona kutani hi tiveka exiyin’weni xa vona. (Rhom. 12:15) Eka xihloko lexi “ntlhaveko wa xinakulobye” ni ku “khathala” swi vula nchumu wun’we.
^ par. 6 Yehovha u tlhele a kombisa ntwelavusiwana ni le ka malandza man’wana yo tshembeka lama a ma hele matimba. Ehleketa hi rungula ra Hana (1 Sam. 1:10-20), Eliya (1 Tih. 19:1-18) na Ebedi-meleke (Yer. 38:7-13; 39:15-18).
^ par. 65 NHLAMUSELO YA XIFANISO: Mihlangano leyi hi vaka na yona eHolweni ya Mfumo yi hi nyika nkarhi wo tala wo kombisa ntlhaveko wa xinakulobye. Hi vona (1) nkulu a ri karhi a vulavula ni xifanyetana lexi nga muhuweleri swin’we ni mana wa xona hi ndlela ya musa, (2) tatana swin’we ni xinhwanyetana xakwe va ri karhi va pfuna makwerhu wa xisati loyi a dyuhaleke leswaku a ya emovheni ni (3) vakulu vambirhi va rhiye ndleve loko makwerhu wa xisati a ri karhi a lava switsundzuxo.


c: text/html

text:
Ndzi Dyondze Ku Tshemba Yehovha Hilaha Ku Heleleke
Mhaka Ya Vutomi
Ndzi Dyondze Ku Tshemba Yehovha Hilaha Ku Heleleke
Hi ku vula ka Aubrey Baxter
Siku rin’wana hi Mugqivela nimadyambu hi 1940, ndzi hlaseriwe hi vavanuna vambirhi lava ndzi bukuteleke kukondza ndzi wela ehansi. A ndzi anakanya leswaku maphorisa mambirhi lawa a ma yime ekusuhi na mina ma ta ndzi pfuna kambe ma ndzi rhukanile ma tlhela ma ndhundhuzela swifamona leswi. Swiendlakalo leswi endlekeke evuton’wini bya mina, leswi endleke leswaku ndzi bukuteriwa hi ndlela leyi ya tihanyi swi sungule emalembeni ya ntlhanu lama hundzeke loko ndza ha tirha emugodini wa malahla. I nge ndzi hlamusela.
NDZI tswariwe hi 1913 eSwansea, ku nga doroba leri nga etimbuweni ta le New South Wales, eAustralia naswona ndzi n’wana wa vunharhu eka majaha ya mune. Loko ndzi ri ni malembe ya ntlhanu hi vukhale, ndyangu hinkwawo wa ka hina wu khomiwe hi vuvabyi bya chachalaza ya le Spain, lebyi dlayeke vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo. Lexi tsakisaka, hi ponile hinkwerhu ka hina. Hambiswiritano, hi 1933 hi weriwe hi papa ra ntima loko Manana a lova a ri ni malembe ya 47 hi vukhale. Manana a a ri wansati la chavaka Xikwembu, loyi eku sunguleni a kumeke tivholumo timbirhi ta buku leyi nge Light, ku nga tibuku leti sekeriweke eBibeleni leti a ti fambisiwa hi Timbhoni ta Yehovha.
Hi nkarhi wolowo a ndzi tirha emugodini wa malahla. Leswi nkarhi wun’wana a ndzi khomeka swinene swa xinkarhana entirhweni wa mina kambe endzhakunyana a ku va ni nkarhi lowu ndzi nga tirhiki ngopfu, a ndzi famba ni tibuku entirhweni kutani ndzi tihlaya hi ku tirhisa rivoni leri nga eka xihuku xa mina. Ku nga ri khale ndzi xiye leswaku ndzi kume ntiyiso. Ndzi tlhele ndzi sungula ku yingisela tinkulumo ta Bibele leti a ti haxiwa eka xiya-ni-moya hi Timbhoni. Leswi tlheleke swi ndzi tsakisa i ku vona Tatana ni vabuti va mina hinkwavo va sungula ku tsakela ntiyiso wa Bibele.
Hi 1935 hi tlhele hi weriwa hi papa ra ntima loko ndzisana ya mina Billy, a dlayiwa hi vuvabyi bya nyumoniya. A a ri ni malembe ya 16 hi vukhale. Hambiswiritano, hi nkarhi wolowo, ndyangu wa ka hina wu chaveleriwe hi ntshembo wa ku pfuxiwa ka vafi. (Mintirho 24:15) Hi ku famba ka nkarhi, Tatana ni vabuti va mina, Verner na Harold, swin’we ni vasati va vona va tinyiketerile eka Xikwembu. Endyangwini wa ka hina, hi mina ntsena ndza ha hanyaka. Hambiswiritano, Marjorie nsati wa Verner wa vumbirhi na Elizabeth nsati wa Harold, va ha hiseka ni sweswi entirhweni wa Yehovha.
Ku Dyondza Ku Tshemba Yehovha
Ro sungula loko ndzi vulavula hi ku kongoma ni Timbhoni ta Yehovha a ku ri eku heleni ka 1935 loko wansati un’wana loyi a a vulavula Xiukraine a te ekaya hi xikanyakanya. Hi Sonto leyi landzeleke, ndzi ye eminhlanganweni ya Vukreste ro sungula naswona hi vhiki leri landzeleke ndzi fambe ni ntlawa lowu a wu ya entirhweni wo chumayela. Mbhoni leyi a yi fambisa nhlangano wa ntirho wa nsimu yi ndzi nyike swibukwana kutani leswi ndzi hlamariseke hileswi yi ndzi tshikeke ndzi famba ndzi ri ndzexe entirhweni wo chumayela! Endlwini yo sungula, a ndzi chuhe lerova a ndzi navela onge misava yi nga pfuleka ndzi nghena! Kambe n’wini wa muti a a ri ni xinghana lerova u amukele tibuku.
Matsalwa yo fana na Eklesiasta 12:1 na Matewu 28:19, 20, ma ndzi khumbe swinene lerova ndzi navele ku va phayona, kumbe muchumayeri wa nkarhi hinkwawo. Tatana u xi seketerile xiboho xa mina. Hambileswi a ndzi nga si khuvuriwa, a ndzi tibyele leswaku ndzi ta sungula ku phayona hi July 15, 1936. Hi rona siku rero, ndzi ye erhavini ra Timbhoni ta Yehovha le Sydney, laha ndzi rhambiweke ku tirha ni ntlawa wa maphayona ya 12 edorobeni ra Dulwich Hill, eSydney. Ma ndzi dyondzise ku sila koroni hi muchini lowu a wu gwedliwa hi mavoko lowu maphayona a ma wu tirhisa ku endla mapa ematshan’weni yo ma xava, xisweswo ma hlayisa mali.
Ndzi Phayona eTindhawini Ta Le Makaya
Endzhaku ko khuvuriwa loko lembe rero ri ya eku heleni, ndzi averiwe ku ya tirha exikarhi ka xifundzha xa Queensland swin’we ni maphayona mambirhi—Aubrey Wills na Clive Shade. Swilo leswi a hi ri na swona a ku ri movha wa Aubrey, swikanyakanya, gramafoni leyi a yi khomeka hi voko ya ku haxa tinkulumo ta Bibele, tende leri veke kaya ra hina ku ringana malembe manharhu, mibedo yinharhu, tafula ni poto. Siku rin’wana loko ku fanele ku sweka mina, ndzi anakanye ku lunghiselela swakudya swo “hlawuleka” swa matsavu ni koroni. Kambe ku hava ni un’we eka hina loyi a koteke ku swi dya. A ku ri ni hanci kwala kusuhi, kutani ndzi yi nyike swakudya leswi. Kambe yi swi nuheterile, yi ninginisa nhloko kutani yi famba! Sweswo swi endle leswaku ndzi tshika ku sweka.
Hi nkarhi wolowo, hi endle xiboho xo hatla hi heta nsimu ya hina hi ku yi ava yi va swiphemu swinharhu leswaku un’wana ni un’wana a tirha xin’we xa swona. Loko ri pela, hakanyingi a ndzi va ekule ni laha hi dzimeke kona tende ra hina naswona minkarhi yin’wana a ndzi etlela emakaya ya vanhu va le tindhawini ta le makaya lava nga ni malwandla. Siku rin’wana ndzi etlele emubedweni wa xiyimo xa le henhla endlwini ya vaendzi ekomponi kutani hi vusiku lebyi landzelaka ndzi etlele exiyindlwanini lexi thyakeke xa vahloti va ti-kangaroo, lexi a xi rhendzeriwe hi tinhulu ta madzovo yo nun’hwa. Minkarhi yo tala a ndzi tala ku etlela enhoveni. Siku rin’wana nivusiku ndzi rhendzeriwe hi timbyana ta nhova leti a ti ri ekule na mina, hambileswi a ndzi nga ti voni ndzi twe huwa ya tona. Ri kale ri xa byi nga phahanga kutani ndzi kume leswaku a ti nga lavi mina kambe a ti lava swa le ndzeni swa swiharhi leswi vahloti va swi celeleke ekusuhi ni laha a ndzi etlele kona.
Hi Chumayela Hi Movha Lowu Nga Ni Swikurisa-marito
Hi twarise mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu hi movha lowu nga ni swikurisa-marito. Maphorisa ma hi pfumelerile leswaku hi yimisa movha wa hina edorobeni ra Townsville leri nga en’walungwini wa Queensland. Kambe nkulumo leyi rhekhodiweke yi hlundzukise swirho swa nhlangano wa Salvation Army, leswi hi byeleke leswaku hi famba. Loko hi ala ku famba, ntlhanu wa swona swi ninginise movha wa hina swinene. Hi nkarhi wolowo, a ndzi ri endzeni ka wona, ndzi ri karhi ndzi tlanga tirhekhodo! A swi vonaka swi nga ri vutlhari ku honisa valala lava va hina, kutani loko swi tshike ku ninginisa movha, hi sukile endhawini yoleyo.
Le Bundaberg, wanuna un’wana loyi a a tsakela rungula ra Bibele u hi lombe xikepe leswaku hi ta kota ku haxa nkulumo hi ri eNambyeni wa Burnett, lowu a wu tsemakanya doroba. Aubrey na Clive va fambe hi xikepe va rhwale swikurisa-marito ni muchini wo tlanga tirhekhodo loko mina ndzi sele eholweni leyi a hi yi hirhile. Vusiku byebyo, hi tlange rhekhodo ya nkulumo ya Joseph F. Rutherford, la humaka eyindlu-nkulu ya misava hinkwayo ya Timbhoni ta Yehovha. Nkulumo leyi a yi twarisa rungula ra matimba leri humaka eBibeleni naswona mpfumawulo wa yona wu twakale edorobeni hinkwaro ra Bundaberg. Yoleyo i minkarhi leyi tsakisaka leyi nga rivalekiki, leyi a yi lava leswaku vanhu va Xikwembu va va ni xivindzi ni ripfumelo.
Nyimpi Yi Tisa Swiphiqo Leswi Engetelekeke
Endzhaku ka loko Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava yi sungurile hi September 1939, Xihondzo xo Rindza xa November 1 xi hlamusele leswi swi vulaka swona ku va Mukreste a nga hlanganyeli eka tipolitiki ni le nyimpini. Hi ku famba ka nkarhi leswi ndzi swi dyondzeke enkandziyisweni wolowo swi ndzi pfunile swinene. Hi nkarhi wolowo, endzhaku ko heta malembe manharhu ndzi ri swin’we na Aubrey na Clive, hi kume swiavelo leswi hi hambaniseke. Ndzi vekiwe ku va mulanguteri wa xifundzha en’walungwini wa Queensland, naswona minkarhi yo tala xiavelo lexi xi ringe ndlela leyi ndzi n’wi tshembaka ha yona Yehovha.
Hi August 1940, ndzi endzele vandlha ra le Townsville, leri a ri ri ni maphayona ya mune—ku nga Percy na Ilma va ka Iszlaub * na Norman na Beatrice va ka Bellotti lava a va ri vamakwavo. Endzhaku ka malembe ya tsevu, mina na Beatrice hi tekanile. Siku rin’wana hi Mugqivela nimadyambu loko hi heta ku fambisa timagazini exitarateni, ndzi hlaseriwile hilaha ndzi vuleke hakona eku sunguleni ka xihloko lexi. Hambiswiritano, xiendlakalo xexo xa tihanyi xi ndzi nyike matimba swinene yo ya emahlweni ni ntirho wa Yehovha.
Vamakwerhu vambirhi va xisati lava nga maphayona, ku nga Una na Merle va ka Kilpatrick, a va endla ntirho lowunene en’walungwini wa doroba rero. Ndzi tiphinile na vona siku hinkwaro entirhweni wo chumayela naswona va ndzi komberile leswaku ndzi va tlutisa enambyeni leswaku va ya emutini wun’wana lowu ndyangu wa kona a wu tsakela rungula ra Bibele. A ndzi fanele ndzi hlambela ndzi landza xikwekwetsu lexi a xi boheleriwe hala gangeni ra nambu kutani ndzi vuya na xona leswaku va ta ya laha va lavaka ku ya kona. Hambiswiritano, loko ndzi fika exikwekwetsini ndzi kume leswaku swo tluta hi swona a swi nga ri kona! Hi swi kume endzhaku leswaku munhu un’wana loyi a a venga Timbhoni a a swi tumbetile. Kambe sweswo a swi hi sivelanga ku endla leswi a hi tiyimisele ku swi endla. Ndzi hete malembe yo hlayanyana ndzi ri muponisi wa vanhu lava nwelaka elwandle kutani a ndza ha swi kota ku hlambela. Hiloko ndzi boha ntambhu ya nsoma exisutini, ndzi xi koka ndzi xi yisa laha vamakwerhu va xisati a va ri kona, kutani ndzi va khandziyisa ivi ndzi tlhela ndzi va vuyisa. Yehovha u katekise matshalatshala ya hina hikuva hi ku famba ka nkarhi ndyangu wolowo lowu a wu tsakela wu ve Timbhoni.
Yehovha A Hi Sirhelela
Hikwalaho ka swivangelo swa vuhlayiseki, masocha ma sive ndlela leyi yaka edorobeni ra le Innisfail leswaku ma secha lava hundzaka. Tanihi leswi a ndzi tshama kwalaho, a ndzi ri ni maphepha ya mpfumelelo wo nghena edorobeni rero, lama veke mpfuno swinene loko vayimeri lava humaka erhavini ra Timbhoni ta Yehovha va hi endzerile. Leswaku va kota ku hundza laha masocha ma pfaleke ndlela, a ndzi va tumbeta ehansi ka switulu swa le ndzhaku swa movha wa mina.
Petirolo a yi kala hi nkarhi wolowo kutani timovha to tala a ti endliwe leswaku ti kota ku famba hi malahla. A ndzi famba nivusiku ndzi rhwale masaka ya malahla laha vamakwerhu lava a ndzi va tumbete kona. Loko ndzi yimisa movha wa mina laha masocha a ma pfale kona ndlela, a ndzi ma kavanyeta hi ku endla leswaku njhini ya movha yi dumela ehenhla lerova yi hisa ngopfu. Ndzi huwelele masocha ndzi ku: “Loko ndzo tima movha lowu, swi ta ndzi tikela ku tlhela ndzi wu dumisa.” Leswi masocha a ma nyangatsiwa hi ku hisa, pongo ni nsiti, ma kambele movha wa mina hi ku hatlisa kutani ma ndzi tshika ndzi famba.
Hi masiku wolawo, a ndzi averiwe ku hlela ntsombano wa Timbhoni eTownsville. Swakudya a swi kayivela kutani leswaku hi swi kuma a hi fanele hi ya kombela mpfumelelo eka majistarata. Hi nkarhi wolowo, vamakwerhu lava nga Vakreste a va khomiwa hikwalaho ka leswi a va nga hlanganyeli eka swa tipolitiki. Kutani loko ndzi endla xikombelo xo vulavula ni majistarata, ndzi tivutisile ndzi ku, ‘Xana leswi i vutlhari kumbe ndzi dlokodla nyoka?’ Nilokoswiritano, ndzi endle hilaha ndzi lerisiweke hakona.
Majistarata loyi a a tshame endzhaku etafuleni lerikulu, u ndzi byele leswaku ndzi tshama ehansi. Loko ndzi n’wi byela leswi ndzi teke ha swona, u visinganile naswona a ndzi languta nkarhi wo leha. Hiloko a verhama a ku, “Xana u lava swakudya swo tanihi hi kwihi?” Ndzi n’wi nyike nxaxamelo wa swakudya leswi a swi nga nyawuli. U wu kambisisile kutani a ku: “Swi vonaka swi nga enelanga. Ndzi vona swi antswa leswaku ndzi ku nyika mpimo lowu andzisiweke kambirhi.” Ndzi hume ehofisini ya yena ndzi ri karhi ndzi nkhensa Yehovha swinene, hileswi a tlheleke a ndzi dyondzisa leswaku ndzi fanele ndzi n’wi tshemba.
Hi January 1941, ntirho wa Timbhoni ta Yehovha wu yirisiwile eAustralia. Vanhu vo tala va sungule ku hi sola va tlhela va hi hehla hileswaku hi tinhlori ta Majapani! Siku rin’wana, timovha timbirhi leti a ti tele hi maphorisa ni masocha ti ye ePurasini ra Mfumo, ku nga xiphemu xa ndhawu eTimbaleni ta Atherton leyi a hi yi xavele ku byala swakudya. A ma lavana ni rivoni leri a ku vuriwa leswaku hi ri tirhisela ku lemukisa valala. Nakambe a hi hehliwa hileswaku hi byala mavele hi ndlela leyi endlaka leswaku loko un’wana wa hina a ri karhi a haha hi xihaha-mpfhuka a kota ku tiva swo karhi leswi endlekaka ensin’wini leyi! I ntiyiso leswaku swihehlo sweswo swi vonake swi ri mavunwa.
Hikwalaho ka leswi ntirho wa Timbhoni a wu yirisiwile, a hi fanele hi va ni vuxiyaxiya loko hi yisa tibuku eka vamakwerhu. Hi xikombiso, loko ku humesiwa buku leyi nge Children, ndzi kume bokisi ra tibuku eBrisbane, kutani ndzi fambe hi xitimela ndzi ya en’walungwini, ivi ndzi siya tibuku laha mavandlha a ma kumeka kona. Leswaku ndzi endla maphorisa ni masocha ma loloha ku pfula bokisi leri, ndzi teke rikari ra xirhendzevutana ra saha kutani ndzi ri boha ebokisini rero ndzi nga si famba. Hambileswi rhengu rero a ri olova ri tirhile. Vanhu va Yehovha va te hefu loko ku yirisiwa ka ntirho ku herisiwa hi June 1943, laha huvo ya vululami yi vuleke leswaku ku yirisiwa koloko ka ntirho “a ku nga ri enawini, a ku nga rhanganga ku anakanyeriwa naswona a ku tshikilela.”
Ndzi Vitaniwa eNtirhweni Wa Vusocha
N’wexemu ka kona, mina, Aubrey Wills na Norman Bellotti, hi vitaniwile entirhweni wa vusocha. Aubrey na Norman va rhange va vitaniwa ivi mina ndzi vitiwa evhikini leri tlhandlameke kutani ndzi gweviwe ku tshama ekhotsweni tin’hweti ta tsevu. Hi nkarhi wolowo, poso a yi teka timagazini ta Xihondzo xo Rindza leti yaka eka Timbhoni leti tivekaka kambe ku nga ri ta vanhu lavan’wana lava endleke swikhokhelo. Xiavelo xa hina a ku ri leswaku hi ya lava un’wana wa vanhu lava endleke swikhokhelo, hi kopa timagazini teto kutani hi ti yisa eka Timbhoni-kulorhi. Hi ku endla tano, a hi tshama hi ri karhi hi kuma swakudya swa moya.
Loko xigwevo lexi a ndzi xi languterile xa tin’hweti ta tsevu xi humesiwa, ndzi hatlise ndzi endla xivilelo hilaha a ndzi lerisiwe hakona hi rhavi ra le Sydney. Xikongomelo xa hina a ku ri leswaku ndzi ya emahlweni na ntirho kukondza ku vekiwa makwerhu un’wana la nga ta sala a ungamela ntirho. Ndzi tirhise nkarhi wolowo wa ntshunxeko ku endzela Timbhoni ta 21 leti a ti pfaleriwe ekhotsweni ra le n’walungwini wa Queensland. To tala ta tona a ti pfaleriwe ekhotsweni rin’we, naswona mulanguteri wa khotso a a ti venga. Loko ndzi n’wi tsundzuxa leswaku vafundhisi va tikereke tin’wana va pfumeleriwa ku endzela vanhu va vona, u hlundzukile. U huwelerile a ku: “Loko a swi ya hi mina, Timbhoni hinkwato ta Yehovha a ti ta longoloxiwa kutani ti duvuriwa!” Hi ku hatlisa varindzi va ndzi humesele ehandle ka khotso.
Loko nkarhi wa leswaku ndzi tengisiwa wu fika, ndzi nyikiwe gqweta ra mfumo leswaku ri va muyimeri wa mina hilaha nawu a wu lava hakona. Kambe entiyisweni ndzi tivulavulerile, leswi a swi lava leswaku ndzi titshega swinene hi Yehovha. Kutani a nga ndzi khomisanga tingana. (Luka 12:11, 12; Vafilipiya 4:6, 7) Lexi hlamarisaka, xivilelo xa mina xi humelerile hikuva ku kumiwe swihoxo ephepheni ra xigwevo xa mina!
Hi 1944, ndzi averiwe ku ya langutela xifundzha lexikulu xa le Australia Dzonga, en’walungwini wa Victoria ni le dorobeni ra New South Wales, eSydney. Haxawa ka kona, ku sunguriwe tsima ra ku nyikela tinkulumo ta le rivaleni emisaveni hinkwayo, kutani xivulavuri ha xin’we a xi fanele xi lunghiselela nkulumo ya xona hi ku ya hi rungula leri tsariweke ephepheni ra nkulumo. Ku nyikela nkulumo leyi tekaka awara a ku ri ntlhontlho lowuntshwa lowu a hi langutane na wona, kambe hi ye emahlweni hi tshembela swinene eka Yehovha naswona u katekise matshalatshala ya hina.
Vukati Ni Vutihlamuleri Lebyintshwa
Hi July 1946, ndzi tekane na Beatrice Bellotti naswona hi phayone swin’we. A hi tshama ekharavhanini. Hi ve ni n’wana un’we ntsena wa nhwanyana loyi a velekiweke hi December 1950, hi n’wi thye vito ra Jannyce (kambe hi n’wi vitana Jann). Hi phayone etindhawini to hlayanyana, ku katsa ni le dorobeni ra le Kempsey, eNew South Wales, laha a ku ri hina ntsena Timbhoni. Sonto yin’wana ni yin’wana a hi ya eholweni ya muganga wa kwalaho naswona a ndzi lunghiselela nkulumo ya le rivaleni leyi a hi tirhisa swirhambo ku rhamba vanhu leswaku va ta yi yingisela. Ku hundze tin’hweti ti nga ri tingani, Beatrice na Jann n’wana wa hina va ri vona ntsena vayingiseri va mina. Kambe swi nga si ya kwihi, van’wana va sungule ku ta. Namuntlha doroba ra le Kempsey ri ni mavandlha mambirhi lamakulu.
Loko Jann a ri ni malembe mambirhi hi vukhale, hi rhurhele eBrisbane. Loko a heta xikolo, hi phayone hi ri ndyangu ku ringana malembe ya mune edorobeni ra le Cessnock, eNew South Wales, hi nga si tlhelela eBrisbane leswaku hi ya khathalela mana wa Beatrice loyi a a vabya. Sweswi ndzi nkulu eVandlheni ra Chermside.
Mina na Beatrice hi nkhensa Yehovha hi mikateko yo tala leyi a hi katekiseke ha yona, ku katsa ni ku pfuna vanhu va 32 leswaku va n’wi tiva. Ndzi nkhensa Yehovha hi ku ndzi nyika nsati la rhandzekaka, loyi a lweleke ntiyiso wa Bibele hi xivindzi hambileswi a nga ni musa naswona a rhuleke. Leswi a a rhandza Xikwembu ni ku xi tshemba a tlhela a va ni ‘tihlo ro olova,’ swi n’wi endle a va nsati la fanelekaka tlhelo manana. (Matewu 6:22, 23; Swivuriso 12:4) Mina na yena hi nga vula hi mbilu ya hina hinkwayo hi ku: “U katekile munhu la tiyeke emirini loyi a tshembaka Yehovha.”—Yeremiya 17:7.
[Nhlamuselo ya le hansi]
^ par. 19 Mhaka ya vutomi ya Percy Iszlaub yi kumeka eka Xihondzo xo Rindza (xa Xinghezi) xa May 15, 1981.
[Xifaniso eka tluka 9]
Loko hi ri en’walungwini wa Queensland a hi tirhisa movha lowu nga ni swikurisa-marito
[Xifaniso eka tluka 10]
Ndzi ri karhi ndzi pfuna vamakwerhu va xisati va ka Kilpatrick ku chovha movha wa vona hi nkarhi wa timpfula en’walungwini wa Queensland
[Xifaniso eka tluka 12]
Hi siku ra hina ra mucato

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ha Yini Sathana A Tirhise Nyoka Ku Vulavula Na Evha?
Swivutiso Swa Vahlayi . . .
Ha Yini Sathana A Tirhise Nyoka Ku Vulavula Na Evha?
▪ Hilaha swi hlamuseriweke hakona eka tluka 8, u nga pfumela leswaku Sathana u tirhise nyoka ku vulavula na Evha. Leswi hi swona leswi Bibele yi swi dyondzisaka. Hambiswiritano, u nga ha tivutisa, ‘Ha yini xivumbiwa xa moya lexi nga ni matimba xi vulavule na Evha hi ku tirhisa nyoka?’
Bibele yi vula leswaku Sathana u tirhisa “marhengu” leswaku a kanganyisa vanhu naswona leswi swi tikomba swi n’wi tirhela. (Vaefesa 6:11) Leswi hi swi voneke entangeni wa Edeni i xikombiso lexi hlamarisaka xa ndlela leyi Sathana a nga tlhariha ha yona. Hi ndlela yihi?
Sathana a a xi tiva kahle xikongomelo xakwe. Evha a a tlharihile, kambe a ku ri ni swivumbiwa leswi a swi tlharihe ku n’wi tlula. Leswi a nga ri na ntokoto, Sathana u n’wi kanganyisile. Hi ku tirhisa nyoka leyi a yi ri ni vuxiyaxiya swinene, u endle leswaku Evha a nga swi voni swikongomelo swakwe. (Genesa 3:1) Xiya swin’wana leswi a swi hetisiseke.
Xo sungula, Sathana u endle leswaku Evha a n’wi yingisa handle ko kavanyeteka. Evha a a swi tiva leswaku tinyoka a ti vulavuli; nuna wakwe hi yena la nyikeke swiharhi hinkwaswo mavito, ku katsa ni nyoka leyi a nga rhanga hi ku yi xiyisisa. (Genesa 2:19) Swi nga ha endleka leswaku Evha na yena a a swi tiva leswaku xivumbiwa lexi xi ni vuxiyaxiya. Rhengu ra Sathana ri endle leswaku Evha a lava ku tiva swo tala; ri endle leswaku miehleketo yakwe yi dzika eka murhi lowu yirisiweke eka swilo hinkwaswo leswi a swi ri entangeni. Xa vumbirhi, loko nyoka yi ti tumbete eka murhi lowu yirisiweke, i yini leswi Evha a a fanele a tivutise swona? Kumbexana a a fanele a tivutise leswi, leswi nyoka yi nga vulavuliki, xana a yi sunguli ku vulavula hikwalaho ka leswi yi dyeke eka murhi lowu yirisiweke? Loko mbhandzu lowu wu kote ku endla leswaku nyoka yi vulavula, xana yena a wu ta n’wi endla yini? A hi tiyiseki leswaku i yini leswi teke emiehleketweni ya Evha naswona a hi swi tivi leswaku nyoka yi wu dyile kumbe a yi wu dyanga mbhandzu lowu, kambe leswi hi swi tivaka hileswaku loko nyoka yi n’wi byela leswaku mbhandzu lowu wu ta n’wi endla a “fana ni Xikwembu,” u ma tshembile mavunwa wolawo.
Marito lawa Sathana a ma tirhiseke ma vula swo tala. U endle leswaku Evha a kanakana hikuva u vule leswaku Xikwembu a xi n’wi naveleli leswinene naswona xi n’wi tsona ntshunxeko. Ku humelela ka rhengu ra Sathana a swi titshege hi ku va Evha a nga ha xi rhandzi ngopfu Xikwembu lexi n’wi nyikeke swilo hinkwaswo. (Genesa 3:4, 5) Rhengu ra Sathana ri tirhile; Adamu na Evha a va ri kombisanga rirhandzu ni ku tlangela loku a va fanele va ku komba Yehovha. Xana Sathana a nga tirhisi marhengu lama fanaka ninamuntlha?
Xana a ku ri xihi xikongomelo xa Sathana? Entangeni wa Edeni u titumbetile naswona a nga xi vekanga erivaleni xikongomelo xakwe. Kambe hi ku famba ka nkarhi u humelele erivaleni. Loko a ringa Yesu u swi xiyile leswaku a swi nge n’wi pfuni nchumu ku titumbeta. Kutani u byele Yesu hi ku kongoma a ku: “Nkhinsama u ndzi gandzela.” (Matewu 4:9) Swi le rivaleni leswaku Sathana i khale a ri ni mavondzo loko vanhu va gandzela Yehovha Xikwembu. A nga endla hinkwaswo leswi a nga swi kotaka leswaku a va sivela ku gandzela Xikwembu. U lava leswaku hi nga tshembeki eka Xikwembu.
Bibele yi swi veka erivaleni leswaku Sathana u tiyimisele ku hambukisa vanhu va Xikwembu. A hi fanelanga hi va swiphukuphuku ku fana na Evha “hikuva ha ma tiva makungu yakwe.”—2 Vakorinto 2:11.


text:
MAHANYELO NI NTIRHO WA HINA WO CHUMAYELA–XIYIMISO XA MINHLANGANO May 2016
Swingheniso Leswi Hi Nga Swi Tirhisaka
Swingheniso Leswi Hi Nga Swi Tirhisaka eka Xihondzo xo Rindza ni buku leyi nge Leswi Bibele Yi Swi Dyondzisaka. Tiendlele swingheniso swa wena.
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Ku Khongelela Van’wana Swi Tsakisa Yehovha
Xikwembu xi byele Yobo ku khongelela vanghana vakwe hambileswi va n’wi vangeleke maxangu. Yobo u katekisiwe njhani hikwalaho ka ripfumelo ni ku tiyisela kakwe? (Yobo 38-
MAHANYELO YA VAKRESTE
Xana Wa Yi Tirhisa JW Library?
U nga yi nghenisa njhani app leyi? Yi nga ku pfuna njhani eminhlanganweni ya vandlha ni le nsin’wini?
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Leswaku Hi Va Ni Ku Rhula Na Yehovha, Hi Fanele Hi Xixima N’wana Wakwe, Yesu
Xana matiko ma titwe njhani eka vulawuri bya Yesu? Ha yini swi ri swa nkoka eka hina leswaku hi xixima Hosi leyi Xikwembu xi yi toteke, Yesu? (Pisalema 2)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
I Mani La Nga Ta Va Muendzi eNtsongeni Wa Yehovha?
Pisalema 15 yi hlamusela leswi Yehovha a swi languteleke eka munghana wakwe.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Tindlela To Tirhisa JW Library
Ndlela yo tirhisa app leyi leswaku u dyondza, eminhlanganweni ni le nsin’wini.
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Vuprofeta Lebyi Nyikelaka Rungula Malunghana Na Mesiya
Vona ndlela leyi vuprofeta bya Mesiya lebyi nga eka Pisalema 22 byi hetisekeke ha yona eka Yesu.
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Kombela Yehovha Leswaku A Ku Nyika Xivindzi
I yini lexi nga hi pfunaka leswaku hi va ni xivindzi ku fana na Davhida? (Pisalema 27)


text:
NDZIMA 8
Matimba Yo Vuyetela—Yehovha U “Endla Swilo Hinkwaswo Swi Va Leswintshwa”
1, 2. Xana i ku lahlekeriwa ka muxaka muni loku hlaselaka vanhu namuntlha, naswona ku hi khumba njhani?
LOKO xihlangi xi faya kumbe xi lahlekeriwa hi xitlangiso lexi xi xi rhandzaka ngopfu, xi rila hi xiviti. Xi hlomula ni mbilu! Kambe, xana u tshama u vona ndlela leyi xikandza xa xihlangi xi xalamukaka ha yona loko mutswari a xi kumela xitlangiso lexi a xi lahlekile? Eka mutswari swi nga ha olova ku kuma xitlangiso kumbe ku xi lunghisa. Kambe u kuma xihlangi xi nga ha tikoti hi ntsako. Xitlangiso lexiya a xi vonaka xi pfotlosekile, se xi lunghisiwile!
2 Yehovha Mutswari lonkulu, u ni matimba yo vuyisa leswi vana va yena va laha misaveni va nga ha swi vonaka onge a swi nge he tlheli swi kumeka. Ina, a hi vulavuli hi switlangiso leswi nga vuliki nchumu. Eminkarhini “ya mangava leyi swi nonon’hwaka ku langutana na yona,” hi lahlekeriwa hi swilo swa nkoka. (2 Timotiya 3:1-5) Swilo swo tala leswi vanhu va swi tekaka swi ri swa risima swi vonaka swi ri ekhombyeni minkarhi hinkwayo—yindlu, nhundzu, ntirho, hambi ku ri rihanyo. Hi nga ha titwa hi hele matimba loko hi anakanya hi ku onhiwa ka mbangu loku vangelaka ku herisiwa ka tinxaka ta swiharhi ni swimilana swo tala. Hambiswiritano, a xi kona lexi hi vangelaka gome ku fana ni ku feriwa hi munhu loyi hi n’wi rhandzaka. Ku tiva ntsena leswaku u lahlekeriwile, swi nga ya swi ku heta matimba.—2 Samuwele 18:33.
3. Hi langutele yini leswi chavelelaka hi ku ya hi Mintirho 3:21, naswona Yehovha u ta tirhisa mani ku swi hetisisa?
3 Ha chaveleleka loko hi dyondza hi matimba ya Yehovha yo vuyetela! Hilaha hi nga ta vona hakona, ku ni swilo swinyingi leswi Xikwembu xi nga ta tlhela xi swi nyika vana va xona va laha misaveni. Entiyisweni, Bibele yi kombisa leswaku xikongomelo xa Yehovha i “ku vuyeteriwa ka swilo hinkwaswo.” (Mintirho 3:21) Leswaku a hetisisa sweswo, Yehovha u ta tirhisa Mfumo wa Mesiya, lowu eka wona ku fumaka N’wana wa yena, Yesu Kreste. Swiendlakalo swi kombisa leswaku Mfumo lowu wu sungule ku fuma etilweni hi 1914. * (Matewu 24:3-14) Ku ta vuyeteriwa yini? A hi kambisiseni yin’wana ya mintirho leyikulu ya ku vuyetela ya Yehovha. Wun’wana wa yona se ha wu vona naswona ha vuyeriwa hi wona. Yin’wana yi ta hlanganisa swilo swo tala enkarhini lowu taka.
Ku Vuyeteriwa Ka Vugandzeri Byo Tenga
4, 5. Xana ku endleke yini eka vanhu va Xikwembu hi 607 B.C.E., naswona Yehovha u va tshembise yini?
4 Leswi ana se Yehovha a swi vuyeteleke i vugandzeri byo tenga. Leswaku hi twisisa leswi sweswo swi vulaka swona, a hi kambisiseni matimu ya mfumo wa Yuda. Loko hi ri karhi hi endla sweswo, hi ta vona ndlela leyi Yehovha a ma tirhisaka ha yona matimba yo vuyetela.—Varhoma 15:4.
5 Wa nga anakanya ndlela leyi Vayuda vo tshembeka va titweke ha yona loko Yerusalema a lovisiwa hi 607 B.C.E. Muti wa vona lowu rhandzekaka wu lovisiwile, naswona makhumbi ya wona ma mbundzumuxiwile. Xo biha ku tlurisa, tempele yo kwetsima leyi akiweke hi Solomoni, ku nga xivindzi xa vugandzeri byo tenga bya Yehovha emisaveni hinkwayo, yi sale yi ri rhumbi. (Pisalema 79:1) Lava poneke va yisiwe evuhlongeni eBabilona, va siya tiko ra rikwavo, ri sala ri ri marhumbi lama ku tshamaka swiharhi swa nhova eka wona. (Yeremiya 9:11) Eka vanhu a swi tikomba ri lovele makumu. (Pisalema 137:1) Kambe Yehovha u vulavule ka ha ri emahlweni hi ta ndzoviso lowu, a tlhela a tshembisa leswaku tiko leri a ri ta tlhela ri pfuxiwa.
6-8. (a) Xana i mhaka yihi leyi humelelaka ngopfu ematsalweni ya vaprofeta va Vaheveru, naswona vuprofeta byebyo byi hetiseke njhani ro sungula? (b) Eminkarhini ya manguva lawa, xana vuprofeta byo tala byo vuyetela byi hetiseke njhani eka vanhu va Xikwembu?
6 Entiyisweni, ku vuyeteriwa a ku ri mhaka leyi humelelaka ngopfu ematsalweni ya vaprofeta va Vaheveru. * Hi ku tirhisa vona, Yehovha u tshembise leswaku tiko leri u ta ri tlherisela exiyin’weni xa rona, ri va ni vaaki, ri va leri noneke, leri sirheleriweke eka swivandzana swa nhova naswona a ri nge he hlaseriwi hi valala. Tiko ra vona leri tlheleleke exiyin’weni xa rona u ri vule paradeyisi ya xiviri! (Esaya 65:25; Ezekiyele 34:25; 36:35) Ku tlula kwalaho, a ku ta pfuxetiwa vugandzeri byo tenga, naswona tempele a yi ta akiwa hi vuntshwa. (Mikiya 4:1-5) Vuprofeta lebyi byi nyike Vayuda ntshembo, byi va pfuna leswaku va tiyisela vuhlonga eBabilona ku ringana malembe ya 70.
7 Nkarhi wa ku vuyeteriwa wu kale wu fika. Loko va ntshunxiwile eBabilona, Vayuda va tlhelele eYerusalema va fika va pfuxeta tempele ya Yehovha. (Ezra 1:1, 2) Ntsendze loko va namarhela vugandzeri byo tenga, Yehovha a a ta va katekisa a tlhela a endla tiko ra vona ri nona ri tlhela ri tsaka. A a va sirhelela eka valala ni le ka swiharhi swa nhova leswi nga ni makume ya malembe swi ri karhi swi tshama etikweni ra vona. Wa nga vona ndlela leyi va faneleke va tsake ha yona hikwalaho ka matimba ya Yehovha yo vuyetela! Kambe, swiendlakalo sweswo a swo va masungulo ya ku hetiseka kutsongo ka vuprofeta bya ku vuyeteriwa. Ku hetiseka lokukulu a ka ha ri endleleni “exiphen’wini xo hetelela xa masiku,” ku nga nkarhi lowu hi hanyaka eka wona, lowu eka wona Mudyandzhaka wa Hosi Davhida, loyi ku nga khale a tshembisiwile, a nga ta vekiwa exiluvelweni.—Esaya 2:2-4; 9:6, 7.
8 Endzhakunyana ka loko Yesu a vekiwe exiluvelweni eMfun’weni wa le tilweni hi 1914, u khathalele swilaveko swa moya swa vanhu va Xikwembu lavo tshembeka emisaveni. Hilaha Korexe nhenha ya Muperesiya yi ntshunxeke masalela ya Vayuda hakona eBabilona hi 537 B.C.E., Yesu u ntshunxe masalela ya Vayuda va moya—valandzeri vakwe—eka nkucetelo wa Babilona wa manguva lawa, mfumo wa misava wa vukhongeri bya mavunwa. (Varhoma 2:29; Nhlavutelo 18:1-5) Ku sukela hi 1919 ku ya emahlweni, vugandzeri byo tenga byi tlheriseriwe endhawini ya byona leyi faneleke, evuton’wini bya Vakreste va xiviri. (Malakiya 3:1-5) Ku sukela kwalaho, vanhu va Yehovha va n’wi gandzele etempeleni ya yena ya moya leyi basisiweke—ku nga lunghiselelo ra Xikwembu ra vugandzeri byo tenga. Ha yini leswi swi ri swa nkoka eka hina namuntlha?
Ku Vuyeteriwa Hi Tlhelo Ra Moya—Ha Yini Ku Ri Ka Nkoka
9. Endzhaku ka loko vaapostola va file, xana tikereke ta Vujagana ti byi endle yini vugandzeri bya Xikwembu, kambe Yehovha u endle yini esikwini ra hina?
9 Anakanya hi langutelo leri a ri ri kona khale. Vakreste va le ka lembe xidzana ro sungula va tiphine hi mikateko yo tala ya moya. Kambe Yesu ni vaapostola va vule ka ha ri emahlweni leswaku vugandzeri bya ntiyiso a byi ta thyakisiwa ni ku nyamalala. (Matewu 13:24-30; Mintirho 20:29, 30) Loko nkarhi wa vaprofeta wu herile, ku pfumbuke Vujagana. Vafundhisi va byona va teke tidyondzo ta vuhedeni ni swiendlo swa byona. Va tlhele va endla leswaku swi nga koteki ku tshinela eka Xikwembu, va xi hlamusela tanihi Vunharhu-un’we lebyi nga hlamuselekiki ni ku dyondzisa vanhu ku kombela ndzivalelo eka vaprista ni ku khongela eka Mariya ni le ka “vakwetsimi” vo hambana-hambana ematshan’weni yo khongela eka Yehovha. Sweswi, endzhaku ka madzana ya malembe ya vukanganyisi byebyo, xana Yehovha u endle yini? Exikarhi ka misava leyi ya namuntlha—leyi taleriweke hi vuxisi lebyi nga eka vukhongeri naswona yi thyakisiweke hi swiendlo leswi nga fambisaniki ni Xikwembu—u nghenelerile kutani a pfuxeta vugandzeri byo tenga! Handle ko hundzeleta hi nga vula leswaku ku vuyeteriwa loku i xin’wana xa swiendlakalo swa nkoka swa manguva lawa.
10, 11. (a) Xana i swilo swihi swimbirhi leswi paradeyisi ya moya yi katsaka swona, naswona wena u khumbeka njhani? (b) Xana i vanhu va njhani lava Yehovha a va hlengeleteke eparadeyisini ya moya, naswona va ta va ni lunghelo ro vona yini?
10 Hikwalaho, Vakreste va ntiyiso namuntlha va tsakela paradeyisi ya moya. Xana paradeyisi leyi yi katsa yini? Ngopfu-ngopfu yi katsa swilo swimbirhi. Xo sungula i vugandzeri byo tenga bya Xikwembu xa ntiyiso, Yehovha. U hi katekise hi vugandzeri lebyi nga riki na mavunwa naswona byi nga soholotiwangiki. U hi katekise hi swakudya swa moya. Leswi swi endla hi kota ku dyondza hi Tatana wa hina wa le tilweni, hi n’wi tsakisa ni ku tshinela eka yena. (Yohane 4:24) Mhaka ya vumbirhi ya paradeyisi ya moya yi katsa vanhu. Hilaha Esaya a profeteke hakona, “exiphen’wini xo hetelela xa masiku,” Yehovha u dyondzise vagandzeri va yena tindlela ta ku hanya hi ku rhula. U herise tinyimpi exikarhi ka hina. Hambileswi hi nga hetisekangiki, u hi pfuna ku ambala “vumunhu lebyintshwa.” U katekisa matshalatshala ya hina hi moya wa yena wo kwetsima, lowu humesaka mihandzu leyinene eka hina. (Vaefesa 4:22-24; Vagalatiya 5:22, 23) Loko u hanya hi ku pfumelelana ni moya wa Xikwembu, kunene u xiphemu xa paradeyisi ya moya.
11 Yehovha u tise vanhu lava a va rhandzaka eka paradeyisi leyi ya moya—lava n’wi rhandzaka, lava rhandzaka ku rhula ni lava “khathalaka hi xilaveko xa vona xa moya.” (Matewu 5:3) Volavo i vanhu lava nga ta va ni lunghelo ro vona ku vuyeteriwa lokukulu—ka vanhu ni ka misava hinkwayo.
“Waswivo, Ndzi Endla Swilo Hinkwaswo Swi Va Leswintshwa.”
12, 13. (a) Ha yini vuprofeta bya ku vuyeteriwa bya ha fanele byi hetiseka hi ndlela yin’wana? (b) Hi xihi xikongomelo xa Yehovha hi misava hilaha a vuleke ha kona aEdeni, naswona ha yini leswi swi hi nyika ntshembo mayelana ni nkarhi lowu taka?
12 Vuprofeta byo tala lebyi vulavulaka hi ku vuyeteriwa, a byi vulavuli hi ku vuyeteriwa hi tlhelo ra swa moya ntsena. Hi xikombiso, Esaya u tsale hi nkarhi lowu vavabyi, lava khwitaka, lavo-fe-mahlo ni lava nga twiki va nga ta hanyisiwa ha wona, naswona rifu ri ta mitiwa hilaha ku nga heriki. (Esaya 25:8; 35:1-7) Switshembiso sweswo a swi hetisekanga hi xiviri eIsrayele wa khale. Hambileswi se hi voneke ku hetiseka ka switshembiso leswi hi tlhelo ra moya esikwini ra hina, ha tiyiseka leswaku enkarhini lowu taka, swi ta hetiseka hi xiviri, naswona hi ndlela leyi hlamarisaka. Hi swi tivisa ku yini?
13 Le ndzhaku aEdeni Yehovha u xi veke erivaleni xikongomelo xa yena mayelana ni misava leyi: A yi fanele yi akiwa hi ndyangu wa vanhu lava tsakeke, lava nga ni rihanyo lerinene ni vun’we. Vavanuna ni vavasati a va fanele va khathalela misava ni swivumbiwa hinkwaswo leswi nga le ka yona, leswaku va endla pulanete hinkwayo yi va paradeyisi. (Genesa 1:28) Sweswo swi hambane ekule ni leswi timhaka ti yimiseke xiswona sweswi. Hambiswiritano, hi nga tiyiseka leswaku swikongomelo swa Yehovha a swi nge siveriwi. (Esaya 55:10, 11) Yesu, Mesiya la nga Hosi leyi vekiweke hi Yehovha, u ta tisa Paradeyisi ya misava hinkwayo.—Luka 23:43.
14, 15. (a) Yehovha u ta swi endla njhani “swilo hinkwaswo swi va leswintshwa”? (b) Xana vutomi byi ta va njhani eParadeyisini, naswona i yini lexi ku tsakisaka ngopfu hi yona?
14 Wa nga anakanya se u vona misava hinkwayo yi hundzuriwe Paradeyisi! Mayelana ni nkarhi wolowo, Yehovha u te: “Waswivo, ndzi endla swilo hinkwaswo swi va leswintshwa.” (Nhlavutelo 21:5) Vona leswi sweswo swi nga ta vula swona. Loko Yehovha a hetile ku tirhisa matimba ya yena yo lovisa mafambiselo lawa yo biha ya khale, ku ta sala “matilo lamantshwa ni misava leyintshwa.” Leswi swi vula leswaku hulumendhe leyintshwa yi ta fuma yi ri etilweni ehenhla ka misava leyintshwa leyi nga ni vanhu lava rhandzaka Yehovha ni lava endlaka ku rhandza ka yena. (2 Petro 3:13) Sathana swin’we ni madimona yakwe, va ta pfaleriwa. (Nhlavutelo 20:3) Ku ta va ro sungula endzhaku ka magidi ya malembe, leswaku vanhu va ntshunxiwa eka nkucetelo wolowo wo homboloka, wa rivengo ni lowu onhaka. A swi kanakanisi leswaku a hi nge tikoti hi ntsako hikwalaho ka ntshunxeko lowu hi nga ta va hi ri na wona.
15 Eku heteleleni, hi ta kota ku khathalela pulanete leyi yo xonga hilaha a swi fanele swi ve hakona eku sunguleni. Misava yi ni matimba ya ku tipfuxeta hi yoxe. Mativa lama thyakisiweke ni milambu yi nga tibasisa hi yoxe loko leswi swi yi thyakisaka swi susiwile; tindhawu leti onhiweke hi nyimpi ti nga hlakarhela loko ko herisiwa nyimpi. Mawaku ntsako lowu nga ta va kona loko hi tirha hi ku pfumelelana ni milawu ya ntumbuluko ya misava, hi pfuneta ku yi hundzula yi fana ni ntanga, pulanete hinkwayo yi va Edeni leyi nga ni tinxaka-xaka ta leswi hanyaka! Ematshan’weni yo kukula tinxaka-xaka ta swiharhi ni swimilana, munhu u ta va ni ku rhula ni ntumbuluko hinkwawo lowu nga emisaveni. Hambi ku ri vana, a xi kona xiharhi lexi va nga ta xi chava.—Esaya 9:6, 7; 11:1-9.
16. EParadeyisini, i ku vuyeteriwa kwihi loku nga ta khumba un’wana ni un’wana wa vanhu lavo tshembeka?
16 Na hina vini hi ta tsakela ku hlakarhela. Endzhaku ka Armagedoni, lava poneke va ta vona vanhu lava hanyisiwaka hi singita emisaveni hinkwayo. Hilaha a endleke hakona loko a ri emisaveni, Yesu u ta tirhisa matimba ya yena lawa Xikwembu xi n’wi nyikeke wona leswaku a hanyisa lavo-fe-mahlo, lava nga twiki, lava lamaleke ni lava vabyaka. (Matewu 15:30) Lava dyuhaleke va ta tlhela va kuma matimba ni rihanyo lerinene. (Yobo 33:25) Ku khwanyala ku ta nyamalala, swirho swi ta oloriwa ni misiha yi ta tiyelela. Vanhu hinkwavo lavo tshembeka va ta swi twa leswaku xidyoho ni ku nga hetiseki swi ya swi nyamalala hakatsongo-tsongo. Mawaku ndlela leyi hi nga ta nkhensa Yehovha Xikwembu ha yona, hikwalaho ka matimba ya yena lama hlamarisaka yo vuyetela! Sweswi a hi xiyeni mhaka leyi ngopfu-ngopfu yi khutazaka mayelana ni karhi wa ku vuyeteriwa loku tsakisaka.
Ku Tlherisela Vutomi Eka Lava Feke
17, 18. (a) Hikwalaho ka yini Yesu a tshinye Vasaduki? (b) I yini leswi vangeleke leswaku Eliya a kombela Yehovha leswaku a pfuxa xifanyetana?
17 Eka lembe-xidzana ro sungula C.E., varhangeri van’wana va vukhongeri lava vuriwaka Vasaduki, a va nga pfumeli eka ku pfuxiwa ka vafi. Yesu u va tshinye hi marito lawa: “Mi hoxisile, hikuva a mi ma tivi Matsalwa hambi ku ri matimba ya Xikwembu.” (Matewu 22:29) Ina, Matsalwa ma paluxa leswaku Yehovha u ni matimba yo vuyetela. U ta swi endlisa ku yini sweswo?
18 Wa nga anakanya hi leswi endlekeke esikwini ra Eliya. Noni a a yi tlakule ntsumbu wa n’wana wa yona wo sungula ni wo hetelela. Xifanyetana xa yona a a xi file. Muprofeta Eliya loyi a a endzele noni swa nkarhinyana, swi nga ha endleka leswaku a a chuhile. Eku sunguleni u pfune n’wana loyi leswaku a nga fi hi ndlala. Swi nga ha endleka leswaku Eliya a tolovelane ngopfu ni xifanyetana lexi. Mana wa xona a a tshoveke mbilu. Xifanyetana lexi a xi n’wi sula mihloti yo feriwa hi nuna. Swi nga ha endleka leswaku a a ri ni ntshembo wa leswaku xi ta n’wi wundla loko se a dyuhele. Hikwalaho ka gome, noni a yi ehleketa leswaku yi le ku xupuriweni hikwalaho ka swidyoho swa yona swa nkarhi lowu hundzeke. Eliya a nga swi kotanga ku tiyiselela nhlomulo lowu. U teke ntsumbu emavokweni ya noni, a wu yisa kamareni ra yena, kutani a kombela Yehovha Xikwembu leswaku a tlherisela moya-xiviri kumbe vutomi bya n’wana loyi.—1 Tihosi 17:8-21.
19, 20. (a) Abrahama u swi kombise njhani leswaku u ni ripfumelo eka matimba ya Yehovha yo vuyetela, naswona ripfumelo ro tano a ri sekeriwe eka yini? (b) Xana Yehovha u n’wi vuyerise njhani Eliya hikwalaho ka ripfumelo rakwe?
19 Eliya a nga ri wo sungula ku tshemba leswaku vafi va ta pfuxiwa. Eka malembe-xidzana lama hundzeke, Abrahama a a tshemba leswaku Yehovha u na wona matimba yo tlherisela vutomi—naswona a a ri ni xivangelo lexi twalaka xo tshemba sweswo. Loko Abrahama a ri ni malembe ya 100 naswona Sara a ri na 90, Yehovha u hlakarherise swirho swa vona swo veleka, hi singita u endle leswaku Sara a veleka n’wana wa mufana. (Genesa 17:17; 21:2, 3) Endzhakunyana loko n’wana se a kurile, Yehovha u kombele Abrahama leswaku a endla gandzelo hi n’wana wa yena. Abrahama u kombise ripfumelo, a a ri ni ntshembo wa leswaku Yehovha u ta byi vuyisa vutomi bya n’wana wa yena Isaka la rhandzekaka. (Vaheveru 11:17-19) Ripfumelo ro tano, ro enta ri swi kombisa kahle leswaku hikwalaho ka yini Abrahama, loko a nga si tlhandlukela entshaveni ku ya endla gandzelo hi n’wana wa yena, a tiyisekiseke malandza ya yena leswaku yena na Isaka va ta vuya swin’we.—Genesa 22:5.
20 Yehovha u tshike Isaka a hanya, kutani a ku nga ri na xilaveko xa leswaku a pfuxiwa enkarhini wolowo. Hambiswiritano, emhakeni ya Eliya n’wana wa noni ana se a file—kambe a ku nga ri khale a file. Yehovha u vuyerise ripfumelo ra muprofeta hi ku pfuxa n’wana! Hiloko Eliya a teka n’wana a n’wi yisa eka mana wakwe, a vula marito lawa lama nga rivalekiki, a ku: “Waswivo, n’wana wa wena wa hanya.”—1 Tihosi 17:22-24.
21, 22. (a) A ku ri xihi xikongomelo xa ku tsariwa ka timhaka ta ku pfuxiwa ka vafi eMatsalweni? (b) Xana ntirho wa ku pfuxiwa ka vafi eParadeyisini wu ta va wukulu ku fikela kwihi, naswona va ta pfuxiwa hi mani?
21 Xisweswo i ro sungula eBibeleni, hi vona Yehovha a tirhisa matimba ya yena yo pfuxa vanhu. Endzhakunyana Yehovha u nyike Eliya, Yesu, Pawulo na Petro matimba yo pfuxa lava feke. Ina, lava va pfuxiweke va hetelele va file. Hambiswiritano, timhaka teto ta le Bibeleni ti hi kombisa swilo swo hlamarisa leswi swi nga ta endleka enkarhini lowu taka.
22 EParadeyisini, Yesu u ta hetisisa ntirho wa yena tanihi leswi a nga “ku pfuka ni vutomi.” (Yohane 11:25) U ta pfuxa vanhu va ntsandza-vahlayi, a va nyika lunghelo ro hanya hilaha ku nga heriki emisaveni ya Paradeyisi. (Yohane 5:28, 29) Wa nga anakanya hi ku hlangana ka vanghana lava rhandzanaka, ni maxaka, lava ku nga khale va hambanisiwe hi rifu, va ri karhi va vukarhana, ku twala swikhiyana swa ntsako! Vanhu hinkwavo va ta dzunisa Yehovha hikwalaho ka matimba ya yena yo vuyetela.
23. Hi xihi xikombiso lexikulu swinene xa matimba ya Yehovha, naswona xi wu tiyisa njhani ntshembo wa hina mayelana ni nkarhi lowu taka?
23 Yehovha u nyikele xitiyisekiso xa leswaku ntshembo wolowo wu tiyile. U nyikele xikombiso lexikulu swinene xa matimba ya yena, hi ku pfuxa N’wana wakwe Yesu, a va xivumbiwa xa moya lexi nga ni matimba, a va ni xikhundla lexi landzelaka xa Yehovha. Yesu la pfuxiweke u voniwe hi madzana-dzana ya vanhu. (1 Vakorinto 15:5, 6) Hambi ku ri lava a va kanakana, vumbhoni byebyo byi fanele byi va enerisile. Yehovha u ni matimba yo vuyetela vutomi.
24. Hikwalaho ka yini hi nga tiyisekaka leswaku Yehovha u ta va pfuxa lava feke, naswona i ntshembo wihi lowu un’wana ni un’wana wa hina a faneleke a anakanya ha wona?
24 Yehovha a ngo va na matimba yo pfuxa vafi ntsena, kambe wa swi tsakela ku va pfuxa. Yobo, wanuna wo tshembeka u huhuteriwe ku vula leswaku kahle-kahle, Yehovha u navela ku pfuxa vafi. (Yobo 14:15) Xana sweswo a swi ku endli u rhandza Xikwembu, lexi xi hisekelaka ku tirhisa matimba ya xona yo vuyetela hi ndlela yoleyo ya rirhandzu? Nakambe tsundzuka leswaku ku pfuxiwa ka vafi hi wun’wana wa mintirho leyikulu leyi Yehovha a nga ta yi endla enkarhini lowu taka. Loko u ri karhi u tshinela eka yena, minkarhi hinkwayo anakanya hi ntshembo wa risima, wa leswaku na wena siku rin’wana u ta swi vona loko Yehovha a “endla swilo hinkwaswo swi va leswintshwa.”—Nhlavutelo 21:5.
^ par. 3 ‘Minkarhi ya ku vuyeteriwa ka swilo hinkwaswo’ yi sungule loko ku simekiwa Mfumo wa Mesiya, loko mudyandzhaka wo tshembeka wa Hosi Davhida a vekiwe exiluvelweni. Yehovha u tshembise Davhida leswaku mudyandzhaka wa yena a a ta fuma hilaha ku nga heriki. (Pisalema 89:35-37) Kambe endzhaku ka loko Babilona wu lovise Yerusalema hi 607 B.C.E., a ku na vatukulu va Davhida va xiviri lava vekiweke exiluvelweni xa vuhosi xa Xikwembu. Loko a vekiwa exiluvelweni xa vuhosi etilweni, Yesu loyi a velekiweke emisaveni tanihi mudyandzhaka wa Davhida, u ve Hosi leyi a ku ri khale yi tshembisiwile.
^ par. 6 Hi xikombiso, Muxe, Esaya, Yeremiya, Ezekiyele, Hosiya, Yuwele, Amosi, Obadiya, Mikiya na Sofaniya, hinkwavo va vulavule hi mhaka leyi.


text:
Loko Ku Va Ni Mhangu Ya Ntumbuluko
LOKO u tshame u pona mhangu, u yi twisisa kahle ndlela leyi lava weriweke hi mhangu va titwaka ha yona: ku khomiwa hi rhumbyana, ku nga tshembi leswi nga endleka, ku pfilunganyeka, ntshikilelo ni nkelunkelu. Vo tala lava poneke a va ha swi naveli ku ya emahlweni va hanya.
Loko u lahlekeriwe hi swilo hinkwaswo hikwalaho ka mhangu, u nga ha twa onge u nga lahla thawula. U nga ha sungula ku twa onge ku hanya a swi pfuni nchumu. Hambiswiritano, Bibele yi kombisa leswaku vutomi i bya nkoka naswona yi tlhela yi hi tiyisekisa leswaku hi ta va ni vumundzuku byo tsakisa.
KU TIVA NTIYISO LOWU NGA EBIBELENI SWI ENDLA HI SWI XIYA LESWAKU VUTOMI I BYA NKOKA
Eklesiasta 7:8 yi ri: “Makumu ya mhaka ma antswa ku ri ni masungulo ya yona.” Loko u sungula ku hlakarhela endzhaku ka mhangu, u nga ha heleriwa hi ntshembo. Kambe loko u tirha hi matimba swilo swi ta ya swi antswa.
Bibele yi profete hi nkarhi lowu hi nga ta ka ‘hi nga ha twi . . . mpfumawulo wa ku rila kumbe wa ku kolola.’ (Esaya 65:19) Leswi swi ta endleka ehansi ka Mfumo wa Xikwembu loko misava yi hundzuriwe paradeyisi. (Pisalema 37:11, 29) A ku nge he vi ni timhangu. Ku ta herisiwa switlhavi hinkwaswo hikuva Xikwembu xa Matimba Hinkwawo xi tshembise leswaku: “Swilo swo sungula a swi nge tsundzukiwi, hambi embilwini a swi nge ti.”—Esaya 65:17.
Tsundzuka: Muvumbi u lava ku ku “nyika vumundzuku ni ntshembo” ku nga vutomi lebyi nga ni ku rhula ehansi ka mfumo wa Xikwembu. (Yeremiya 29:11) Xana ku tiva ntiyiso lowu nga eBibeleni swi nga ku pfuna u vona leswaku vutomi i bya nkoka? Sally, loyi a tshahiweke eka xihloko xo sungula u ri: “Ku tsundzuka swilo leswinene leswi Mfumo wa Xikwembu wu nga ta ku endlela swona enkarhini lowu taka, swi ta ku pfuna u rivala hi maxangu lawa u tshameke u langutana na wona naswona u ta kota ku tiyisela swiyimo swo tika sweswi.”
Dyondza leswi engetelekeke mayelana ni leswi Mfumo wa Xikwembu wu nga ta swi endlela vanhu ku nga ri khale. Sweswo swi ta endla leswaku u wu rindzela hi mahlongati nkarhi lowu timhangu ti nga ta va ti nga ha ri kona. Kambe Bibele yi na swiringanyeto leswi nga ku pfunaka leswaku u tiyisela maxangu lawa u nga na wona. Xiya swikombiso swi nga ri swingani.


text:
Lexi Endlaka Hi Tsundzuka Xilalelo Xa Hosi
“Tshamani mi ri karhi mi endla leswi leswaku mi ndzi tsundzuka.”—1 KOR. 11:24.
1, 2. Yesu u endle yini hi madyambu ya Nisani 14, hi 33 C.E.? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
A KU ri vusiku naswona n’weti a wu vonaka wu helerile eYerusalema. A ku ri madyambu ya Nisani 14, hi 33 C.E. Yesu ni vaapostola vakwe a va ha ku tlangela Paseka, va tsundzuka ku kutsuriwa ka Vaisrayele evuhlongeni bya le Egipta malembe lama tlulaka 1 500 emahlweni ka kwalaho. Endzhaku ka sweswo Yesu ni vaapostola vakwe vo tshembeka va 11 va dye swakudya swo hlawuleka—leswi a swi ta va tsundzuxa ndlela leyi a a ta dlayiwa ha yona loko siku rolero ri nga si hela. *—Mat. 26:1, 2.
2 Yesu u khongerile kutani a nyika vaapostola vakwe xinkwa lexo-ke-comela, a ku: “Tekani, mi dya.” Endzhaku ka sweswo u teke xinwelo xa vhinyo, a tlhela a khongela kutani a ku: “Nwanani eka xona, hinkwenu ka n’wina.” (Mat. 26:26, 27) Yesu a a nga ha ta hundzisela swakudya swin’wana eka vona, kambe a a ta dyondzisa valandzeri vakwe vo tshembeka swilo swo tala hi vusiku byebyo bya nkoka.
3. Hi swihi swivutiso leswi nga ta hlamuriwa exihlokweni lexi?
3 Yesu u xi simeke hi ndlela yoleyo Xitsundzuxo xa rifu rakwe lexi nakambe xi vuriwaka “xilalelo xa Hosi.” (1 Kor. 11:20) Van’wana va nga ha vutisa malunghana na xona va ku: Ha yini hi fanele hi tsundzuka rifu ra Yesu? Xinkwa ni vhinyo swi yimela yini? Hi nga xi lunghekela njhani Xitsundzuxo? I vamani lava faneleke va dya swifanekiselo? Naswona Vakreste va titwa njhani hi leswi Matsalwa ma swi vulaka hi ntshembo wa vona?
LEXI ENDLAKA HI TSUNDZUKA RIFU RA YESU
4. Rifu ra Yesu ri endle leswaku hi kota ku kuma yini?
4 Leswi hi nga vatukulu va Adamu, hi velekiwe hi ri ni xidyoho naswona ha fa. (Rhom. 5:12) A nga kona munhu la nga hetisekangiki loyi a nga nyikaka Xikwembu nkutsulo wa vutomi bya yena kumbe bya van’wana. (Ps. 49:6-9) Hambiswiritano, hi rifu ra yena, Yesu u hakele nkutsulo lowu nga wona ntsena lowu amukelekaka—miri wakwe lowu hetisekeke ni ngati yakwe leyi halatiweke. Loko Yesu a nyikele hi ntikelo wa nkutsulo eka Xikwembu, u endle leswaku swi koteka leswaku hi kutsuriwa eka xidyoho ni rifu ni ku kuma nyiko ya vutomi lebyi nga heriki.—Rhom. 6:23; 1 Kor. 15:21, 22.
5. (a) Hi swi tivisa ku yini leswaku Xikwembu na Kreste va va rhandza vanhu? (b) Ha yini hi fanele hi va kona loko ku tsundzukiwa rifu ra Yesu?
5 Lunghiselelo ra nkutsulo ri kombisa leswaku Xikwembu xa va rhandza vanhu. (Yoh. 3:16) Gandzelo ra Yesu ri kombisa leswaku na yena wa hi rhandza. Phela, loko Yesu a nga si ta laha misaveni loko a ha ri “mutirhi la nga ni vuswikoti” wa Xikwembu, “swilo leswi a [a] swi rhandza a swi ri ni vana va vanhu”! (Swiv. 8:30, 31) Ku kombisa leswaku ha swi tlangela leswi Xikwembu ni N’wana wa xona va hi endleleke swona, hi fanele hi susumeteleka ku va kona loko ku tsundzukiwa rifu ra Yesu, xisweswo hi yingisa xileriso lexi nge: “Tshamani mi ri karhi mi endla leswi leswaku mi ndzi tsundzuka.”—1 Kor. 11:23-25.
LESWI SWIFANEKISELO SWI YIMELAKA SWONA
6. Hi fanele hi xi teka njhani xinkwa ni vhinyo leswi tirhisiwaka eXitsundzuxweni?
6 Loko Yesu a simeka Xitsundzuxo, a nga hundzulanga xinkwa hi singita xi va miri wa yena ni vhinyo yi va ngati ya yena. Ku ri na sweswo, u vule leswi malunghana ni xinkwa: “Leswi swi vula miri wa mina.” Malunghana ni vhinyo, u te: “Leswi swi vula ‘ngati ya ntwanano’ ya mina, leyi nga ta halateriwa vo tala.” (Mar. 14:22-24) Kutani, swi le rivaleni leswaku xinkwa ni vhinyo swi fanele swi tekiwa tanihi swifanekiselo.
7. Xinkwa lexi tirhisiwaka eXitsundzuxweni xi fanekisela yini?
7 Hi madyambu wolawo ya nkoka swinene hi 33 C.E., Yesu u tirhise xinkwa lexo-ke-comela lexi saleke loko va tlangela Paseka. (Eks. 12:8) EMatsalweni, minkarhi yin’wana comela yi fanekisela ku onhaka kumbe xidyoho. (Mat. 16:6, 11, 12; Luka 12:1) Hikwalaho i swa nkoka leswi Yesu a tirhiseke xinkwa lexo-ke-comela hikuva a xi wu fanekisela kahle miri wakwe lowu a wu nga ri na xidyoho. (Hev. 7:26) Hi yona mhaka hi tirhisaka xinkwa xa muxaka wolowo eXitsundzuxweni.
8. Vhinyo leyi tirhisiwaka eXitsundzuxweni yi fanekisela yini?
8 Vhinyo leyi Yesu a yi tirhiseke hi Nisani 14, hi 33 C.E., a yi fanekisela ngati ya yena, ku fana ni vhinyo leyi tirhisiwaka eXitsundzuxweni namuntlha. Ngati yakwe yi halatiwile eGolgota, ku nga ndhawu leyi nga ehandle ka Yerusalema, “leswaku [hi] rivaleriwa swidyoho.” (Mat. 26:28; 27:33) Leswi xinkwa ni vhinyo leswi tirhisiwaka eXitsundzuxweni swi fanekiselaka gandzelo ra risima ra Yesu leri nyikeriweke hikwalaho ka vanhu lava yingisaka ni leswi hi tlangelaka lunghiselelo rolero ra rirhandzu, swi fanerile leswaku hi swi lunghekela ku va kona eXilalelweni xa Hosi lembe ni lembe.
TINDLELA TIN’WANA TO TILUNGHISELELA
9. (a) Ha yini swi ri swa nkoka ku tirhisa xiyimiso xa ku hlaya ka Bibele ka Xitsundzuxo? (b) U titwa njhani hi nkutsulo?
9 Loko hi tirhisa xiyimiso xa ku hlaya ka Bibele ka Xitsundzuxo lexi kumekaka eka xibukwana lexi nge Ku Kambisisa Matsalwa Siku Ni Siku, hi nga anakanyisisa hi leswi Yesu a swi endleke loko a nga si fa. Sweswo swi nga hi pfuna leswaku hi endla timbilu ta hina ti lunghekela Xilalelo xa Hosi. Makwerhu un’wana wa xisati u tsarile a ku: “Hi xi langutela hi mahlo-ngati Xitsundzuxo. Xi ya xi va xo hlawuleka swinene lembe ni lembe. Ndzi tsundzuka ndzi yime emoxari . . . ndzi langute ntsumbu wa tata wa mina loyi a ndzi n’wi rhandza, hiloko ndzi sungula ku vona ndlela leyi nkutsulo wu nga wa nkoka ha yona. . . . A ndzi ma tiva matsalwa hinkwawo ni ndlela yo ma hlamusela! Kambe loko ndzi feriwe hi munhu loyi ndzi n’wi rhandzaka, mbilu ya mina yi khanile hi ntsako loko ndzi ehleketa hi leswi hi nga ta endleriwa swona hikwalaho ka nkutsulo wolowo wa risima.” Loko hi tilunghiselela Xitsundzuxo, hi fanele hi anakanyisisa hi ndlela leyi gandzelo ra Yesu ri hi ntshunxaka ha yona eka xidyoho ni rifu.
10. Ku tilunghiselela Xitsundzuxo swi nga ha wu khumba njhani ntirho wa hina wa nsimu?
10 Ku tilunghiselela Xitsundzuxo swi nga ha katsa ku kunguhata ku tirha nkarhi lowu engetelekeke ensin’wini, kumbexana hi ku teka vuphayona bya nkarhinyana hi nkarhi wa Xitsundzuxo. Loko hi ri karhi hi rhamba swichudeni swa Bibele ni van’wana eXilalelweni xa Hosi, hi ta tsaka loko hi ri karhi hi vulavula hi Xikwembu, N’wana wa xona ni hi mikateko leyi nga ta kumiwa hi lava va tsakisaka Yehovha va tlhela va n’wi dzunisa.—Ps. 148:12, 13.
11. Ha yini Pawulo a vule leswaku Vakorinto van’wana a va dya va tlhela va nwa hi ndlela leyi nga fanelangiki eXitsundzuxweni?
11 Loko u ri karhi u tilunghiselela Xilalelo xa Hosi, anakanya hi leswi muapostola Pawulo a swi tsaleleke vandlha ra Vakreste va le Korinto. (Hlaya 1 Vakorinto 11:27-34.) Pawulo u vule leswaku mani na mani la dyaka xinkwa a tlhela a nwa exinwelweni swi nga fanelanga, u ni “nandzu eka miri ni ngati ya Hosi,” Yesu Kreste. Hikwalaho mutotiwa u fanele a “tiyiseka leswaku wa faneleka endzhaku ka ku tikambisisa,” kutani hi kona a nga dyaka swifanekiselo. Loko a swi dya kambe a nga faneleki, u “dya a tlhela a nwa vuavanyisi ehenhla ka yena.” Vakorinto vo tala a va ‘tsanile ni ku vabya, kasi vo hlayanyana a va etlele eku feni hi tlhelo ra moya’ hikwalaho ko tikhoma hi ndlela yo biha. Swi nga ha endleka leswaku van’wana a va dya va tlhela va nwa ku tlula mpimo loko va nga si ya eXitsundzuxweni kumbe hi nkarhi wa xona lerova a va khudzehela. Loko va dya swifanekiselo hi ndlela yoleyo leyi nga fanelangiki a swi va endla va nga amukeleki eka Xikwembu.
12. (a) Pawulo u xi fanise na yini Xitsundzuxo, naswona hi xihi xilemukiso lexi a xi nyikeke lava dyaka swifanekiselo? (b) Munhu la dyaka swifanekiselo u fanele a endla yini loko a endle xidyoho lexikulu?
12 Pawulo u fanise Xitsundzuxo ni swakudya leswi vanhu va siyerisanaka swona, kutani u lemuxe lava dyaka swifanekiselo a ku: “A mi nge nwi xinwelo xa Yehovha swin’we ni xinwelo xa madimona; a mi nge dyi ‘etafuleni ra Yehovha’ swin’we ni le tafuleni ra madimona.” (1 Kor. 10:16-21) Loko munhu la dyaka swifanekiselo eXilalelweni xa Hosi a endle xidyoho lexikulu, u fanele a ya lava mpfuno eka vakulu. (Hlaya Yakobo 5:14-16.) Loko mutotiwa yoloye a humese “mihandzu leyi fanekelaka ku hundzuka,” u va a kombisa leswaku wa ri xixima gandzelo ra Yesu hi ku dya swifanekiselo swa Xitsundzuxo.—Luka 3:8.
13. Ha yini swi ta hi vuyerisa ku khongela hi ntshembo lowu Xikwembu xi hi nyikeke wona?
13 Loko hi ri karhi hi tilunghiselela ku ya eXitsundzuxweni, swi ta hi vuyerisa loko hi khongela hi tlhela hi anakanyisisa hi ntshembo lowu Xikwembu xi hi nyikeke wona. A ku na nandza la tinyiketeleke wa Yehovha tlhelo mulandzeri la tshembekaka wa N’wana wa yena loyi a nga ta lava ku kombisa leswaku a nga ri xiximi gandzelo ra Yesu hi ku dya swifanekiselo swa Xitsundzuxo, loko a nga ri na vumbhoni lebyi nga erivaleni bya leswaku yena i Mukreste la totiweke. Hikokwalaho, xana munhu a nga swi tivisa ku yini loko a faneleka ku dya swifanekiselo kumbe a nga faneleki?
I VAMANI LAVA FANELEKE VA DYA SWIFANEKISELO?
14. I yini leswi vatotiwa va swi endlaka eXitsundzuxweni leswi va katsekaka eka ntwanano lowuntshwa?
14 Lava va dyaka swifanekiselo swa Xitsundzuxo hi ndlela leyi faneleke va tiyiseka leswaku va katseka eka ntwanano lowuntshwa. Malunghana ni vhinyo, Yesu u te: “Xinwelo lexi xi vula ntwanano lowuntshwa hikwalaho ka ngati ya mina.” (1 Kor. 11:25) Xikwembu xi tirhise muprofeta Yeremiya ku profeta leswaku xi ta endla ntwanano lowuntshwa lowu a wu hambana ni ntwanano wa Nawu lowu a xi wu endle ni Vaisrayele. (Hlaya Yeremiya 31:31-34.) Xikwembu xi endle ntwanano lowuntshwa ni Vaisrayele va moya. (Gal. 6:15, 16) Ntwanano lowu wu endliwe wu tirha hi gandzelo ra Kreste hi ku tirhisa ngati yakwe leyi halatiweke. (Luka 22:20) Yesu i Muhlanganisi wa ntwanano lowuntshwa, naswona vatotiwa lava tshembekaka lava katsekaka eka wona va ta dya ndzhaka ya le tilweni.—Hev. 8:6; 9:15.
15. I vamani lava katsekaka eka ntwanano wa Mfumo, naswona va ta kuma lunghelo rihi loko va tshembeka?
15 Vanhu lava fanelekaka ku dya swifanekiselo swa Xitsundzuxo va swi tiva leswaku va katseka eka ntwanano wa Mfumo. (Hlaya Luka 12:32.) Vanhu lava veke valandzeri va Yesu lava totiweke va tlhela va n’wi namarhela hi ku tshembeka, va tlhela va hlanganyela eku xanisekeni ka yena, a va ta fuma na yena etilweni. (Filp. 3:10) Leswi vatotiwa vo tshembeka va katsekaka eka ntwanano wa Mfumo, va ta fuma na Kreste tanihi tihosi ta le tilweni hilaha ku nga heriki. (Nhlav. 22:5) Va swi fanelekela ku dya swifanekiselo hi nkarhi wa Xilalelo xa Hosi.
16. Hlamusela hi ku komisa leswi Varhoma 8:15-17 yi vulaka swona.
16 Lava faneleke va dya swifanekiselo swa Xitsundzuxo i vanhu lava nga ni vumbhoni bya moya bya leswaku i vana va Xikwembu ntsena. (Hlaya Varhoma 8:15-17.) Xiya leswaku Pawulo u tirhise rito ra Xiaramu ra “Abba,” leri vulaka leswaku “Tatana!” N’wana a nga ha tirhisa rito leri loko a vitana tata wakwe, hikuva i rito leri kombisaka rirhandzu leri fambisanaka ni vuxaka lebyikulu na “papa” swin’we ni rito leri kombisaka xichavo ra “tatana.” Lava va amukeleke “moya wa ku vekiwa tanihi vana” i vana va Xikwembu lava totiweke hi moya. Moya wa xona wu nyikela vumbhoni swin’we ni moya wa vona, wu va endla va tiyiseka leswaku i vana va Yehovha lava totiweke. A swi vuli swona leswaku a va ha swi lavi ku hanya laha misaveni. Va tiyiseka leswaku va ta va vadyandzhaka-kulobye na Yesu eMfun’weni wa le tilweni loko va tshembeka ku kondza va fa. Namuntlha, ku lo sala masalela ntsena eka valandzeri va Kreste va 144 000, lava ‘totiweke hi mukwetsimi,’ ku nga Yehovha. (1 Yoh. 2:20; Nhlav. 14:1) I moya wa yena lowu va susumetelaka ku huwelela va ku “Abba, Tatana!” Mawaku vuxaka lebyikulu lebyi va nga na byona ni Xikwembu!
WU TEKE WU RI WA NKOKA NTSHEMBO WA WENA LOWU SEKERIWEKE EMATSALWENI
17. Hi wihi ntshembo lowu vatotiwa va nga na wona, naswona va wu teka njhani?
17 Loko u ri Mukreste la totiweke, u tshama u ri karhi u vulavula hi ntshembo wa wena wo ya hanya etilweni loko u tiendlela swikhongelo swa wena. Loko Bibele yi vulavula hi ku ‘vutiwa’ hi Muteki wa le tilweni, Yesu Kreste, wa swi tiva leswaku sweswo swi tirha eka wena naswona u swi langutele hi mahlo-ngati ku va xiphemu xa “mutekiwa” wa Kreste. (2 Kor. 11:2; Yoh. 3:27-29; Nhlav. 21:2, 9-14) Loko Xikwembu eRitweni ra xona xi vulavula hi ndlela leyi xi va rhandzaka ha yona vana va xona va moya, u ri, “Ku vuriwa mina.” Naswona loko Rito ra Yehovha ri nyikela swiletelo eka vana va xona lava totiweke, moya lowo kwetsima wu ku susumetela ku yingisa ni ku vula leswi embilwini ya wena, “Sweswo swi tirha eka mina.” Moya wa Xikwembu ni wa wena swi nyikela vumbhoni bya leswaku u ni ntshembo wo hanya etilweni.
18. Hi wihi ntshembo lowu “tinyimpfu tin’wana” ti nga na wona, naswona u titwa njhani hi wona?
18 Hi hala tlhelo, loko u ri un’wana wa lava “ntshungu lowukulu” wa “tinyimpfu tin’wana,” Xikwembu xi ku nyike ntshembo wo hanya laha misaveni. (Nhlav. 7:9; Yoh. 10:16) U lava ku hanya hilaha ku nga heriki eParadeyisini, naswona swa ku tsakisa ku anakanyisisa hi leswi Bibele yi swi vulaka hi vutomi enkarhini lowu taka emisaveni. U swi langutele hi mahlo-ngati ku tiphina hi ku rhula lokukulu u ri karhi u hanya ni ndyangu wa wena ni vanhu van’wana vo lulama. U wu langutele hi mahlo-ngati nkarhi lowu vanhu va nga ta va va nga ha karhatiwi hi ku pfumaleka ka swakudya, vusweti, ku xaniseka, mavabyi ni rifu. (Ps. 37:10, 11, 29; 67:6; 72:7, 16; Esa. 33:24) U swi navela hi mbilu hinkwayo ku amukela vanhu lava pfuxiweke eku feni va ri ni ntshembo wo hanya hilaha ku nga heriki laha misaveni. (Yoh. 5:28, 29) U swi tlangela swinene leswi Yehovha a ku nyikeke ntshembo wo hanya laha misaveni! Hambileswi u nga dyiki swifanekiselo, u va kona eXitsundzuxweni u kombisa leswaku wa ri tlangela gandzelo ra nkutsulo ra Yesu Kreste.
XANA U TA VA KONA?
19, 20. (a) I yini leswi nga endlaka leswaku u kota ku hanya hilaha ku nga heriki? (b) Ha yini u ta va kona eXilalelweni xa Hosi?
19 U nga hanya hilaha ku nga heriki, emisaveni kumbe etilweni loko u kombisa ripfumelo eka Yehovha Xikwembu, Yesu Kreste ni le ka nkutsulo. Loko u va kona eXitsundzuxweni, u ta kuma nkarhi wo anakanyisisa hi ntshembo wa wena ni hi nkoka lowukulu wa rifu ra Yesu. Hikwalaho tiyimisele ku va un’wana wa vanhu va timiliyoni lava nga ta va kona eXilalelweni xa Hosi endzhaku ka ku pela ka dyambu hi Ravuntlhanu, April 3, 2015, eTiholweni ta Mfumo ni le tindhawini tin’wana emisaveni hinkwayo.
20 Ku va kona ka wena eXitsundzuxweni swi nga ha kurisa ndlela leyi u ri tlangelaka ha yona gandzelo ra nkutsulo ra Yesu. Ku yingiserisisa nkulumo ya kona swi nga ha ku susumetela ku kombisa vaakelani va wena rirhandzu hi ku va byela leswi u swi dyondzeke malunghana ni rirhandzu ra Yehovha ni xikongomelo xa yena lexikulu malunghana ni vanhu. (Mat. 22:34-40) Tiyimisele ku va kona eXilalelweni xa Hosi.
^ ndzim. 1 Eka Vaheveru, siku a ri sungula loko dyambu ri pela kutani ri ya hela hi siku leri landzelaka loko dyambu ri pela.


text:
Xana Wa N’wi Tiva Tata Wa Wena Wa Le Tilweni?
Xana Wa N’wi Tiva Tata Wa Wena Wa Le Tilweni?
XANA tata wa wena u n’wi tiva kahle ku fikela kwihi? Xivutiso lexi xi nga ha ku hlamarisa loko u kulele endyangwini lowu nga ni rirhandzu. U nga ha hlamula u ku, ‘Ndzi n’wi tiva kahle!’ I ntiyiso leswaku vanhu vo tala va swi tiva leswi tata wa vona a swi rhandzaka ni leswi a nga swi rhandziki, ndlela leyi a endlaka swilo ha yona eka swiyimo swo karhi ni ndlela leyi a wu khathalelaka ha yona ndyangu wakwe.
Hambiswiritano, ku nga ha va ni minkarhi leyi u hlamaleke loko u vona tata wa wena a endla swilo hi ndlela leyi a wu nga yi langutelanga. Hi xikombiso, n’wana wa jaha a nga ha tiva tata wakwe a ri munhu wo miyela ni la rhuleke—kukondza loko ku humelela xiyimo xa xihatla. Hi xitshuketa a nga vona tata wakwe a ri ni xivindzi ni vurhena leswaku a sirhelela ndyangu wakwe.
Xana Muvumbi wa hina u n’wi tiva kahle ku fikela kwihi? Malunghana na yena hi byeriwa leswi: “Ha [yena] hi ni vutomi, ha famba hi tlhela hi va kona.” (Mintirho 17:28) Xikwembu hi xona xi hi nyikeke vutomi; hi ndlela yoleyo i Tatana wa hinkwavo lava hanyaka. (Esaya 64:8) Kumbexana yoleyo i ndlela leyi u titwaka ha yona hi Xikwembu naswona sweswo i swinene hikuva hi yona ndlela leyi hi faneleke hi titwa ha yona. Kambe ku ni swilo swo tala leswi hi nga swi tivaka ni leswi hi nga swi dyondzaka ha xona—leswi hi vuyerisaka ni ku hi endla hi va ni ntsako.
Ndlela leyi u titwaka ha yona hi tata wa wena ni ndlela leyi u n’wi xiximaka ha yona yi titshege hileswaku u n’wi tiva kahle ku fikela kwihi. Hilaha ku fanaka, loko u xi tiva kahle Xikwembu, vuxaka bya wena na xona byi ta ya byi tiya swinene. Xikwembu xi nga ku pfuna leswaku u tiyisela maxangu lawa u vaka na wona evuton’wini loko u ya u xi tiva kahle ni loko u dyondza ku endla ku rhandza ka xona.
Xana Xikwembu i munhu wa njhani? Xana timfanelo ta xona ti fanele ti yi khumba njhani ndlela leyi u xi langutaka ha yona? Xana ku xi tiva swi vula leswaku u ni vutihlamuleri byo endla swo karhi? U ta kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi eka xihloko lexi landzelaka.
[Marito lama tshahiweke exihlokweni lama nga eka tluka 3]
Ndlela leyi u va tivaka ha yona vanhu van’wana yi khumba ndlela leyi u va langutaka ha yona


text: 8 Hi ku hatlisa loko Samuwele a kurile, u veke+ vana vakwe leswaku va va vaavanyisi va Israyele.2 Vito ra n’wana wakwe wa mativula a ku ri Yuwele,+ vito ra n’wana wakwe wa vumbirhi a ku ri Abiya;+ a va avanyisela eBera-xeba.3 Vana vakwe a va fambanga etindleleni takwe,+ kambe a va voyamele eku landzeleni ka bindzu leri nga lulamangiki,+ a va amukela xifumbarheriso,+ va soholota vuavanyisi.+4 Hi ku famba ka nkarhi vakulukumba hinkwavo va Israyele+ va hlengeletana va ta eka Samuwele eRhama5 va ku eka yena: “Waswivo! Wena u kurile, kambe vana va wena a va fambanga etindleleni ta wena. Sweswi hi vekele hosi+ leswaku yi hi avanyisa ku fana ni matiko hinkwawo.”6 Kambe nchumu lowu a wu bihile ematihlweni ya Samuwele, tanihi leswi va nga vula va ku: “Hi nyike hosi leswaku yi hi avanyisa,” Samuwele a sungula ku khongela eka Yehovha.+7 Hiloko Yehovha a byela Samuwele+ a ku: “Yingisa rito ra vanhu malunghana ni hinkwaswo leswi va ku byelaka swona;+ hikuva a va bakanyanga wena, kambe va bakanye mina leswaku ndzi nga vi hosi+ ya vona.8 Hi ku pfumelelana ni swiendlo swa vona hinkwaswo leswi va swi endleke ku sukela esikwini leri ndzi va humeseke ha rona aEgipta+ ku ta fikela esikwini leri, hi ku va va ndzi siyile+ va tirhela swikwembu swin’wana,+ hi yona ndlela leyi va endlaka ha yona ni le ka wena.9 Sweswi yingisa rito ra vona. Ntsena, u ta va lemukisa swinene, u fanele u va byela mfanelo leyi lulameke ya hosi leyi nga ta va fuma.”+10 Kutani Samuwele a byela vanhu marito hinkwawo ya Yehovha, lava a va kombela hosi eka yena.11 A ku: “Leyi yi ta va mfanelo+ leyi lulameke ya hosi leyi nga ta mi fuma: yi ta teka+ vana va n’wina va majaha yi va veka va va va yona emakalichini+ ya yona ni le xikarhi ka vagadi va yona va tihanci,+ van’wana va ta boheka ku tsutsuma emahlweni ka makalichi ya yona;+12 naswona yi ta tivekela varhangeri ehenhla ka vanhu va magidi,+ ni varhangeri ehenhla ka vanhu va makumentlhanu,+ van’wana va rima+ ni ku tshovela ntshovelo wa yona,+ ni ku yi endlela switirhisiwa+ swa yona swa nyimpi ni switirhisiwa swa yona swa makalichi ya yona.+13 Vana va n’wina va vanhwanyana yi ta va teka leswaku va pfanganisa mafurha, va sweka naswona va baka.+14 Yi ta teka masimu ya n’wina ni masimu ya n’wina ya vhinya+ ni mirhi ya n’wina ya mitlhwari,+ leyinene ku yi tlula, kunene yi swi nyika malandza ya yona.15 Yi ta teka xiphemu xa vukhume xa masimu ya timbewu ni masimu ya n’wina ya vhinya,+ entiyisweni yi ta swi nyika vatirhi+ va yona va le hubyeni ni malandza ya yona.16 Yi ta teka malandza ya n’wina ya xinuna ni ya xisati ni mintlhambi ya n’wina ya tihomu leyinene ngopfu, ni timbhongolo ta n’wina, yi ta swi tirhisela ntirho wa yona.+17 Emintlhambini+ ya n’wina ya tinyimpfu yi ta teka vukhume, na n’wina mi ta va malandza ya yona.18 Kunene mi ta huwelela esikwini rero hikwalaho ka hosi ya n’wina leyi mi tihlawuleleke yona,+ kambe Yehovha a nge mi hlamuli esikwini rero.”+19 Hambiswiritano, vanhu va ale ku yingisa rito ra Samuwele,+ va ku: “E-e, kambe hosi yi ta va ehenhla ka hina.20 Na hina hi fanele hi fana ni matiko hinkwawo,+ hosi ya hina yi fanele yi hi avanyisa naswona yi hi rhangela yi lwa tinyimpi ta hina.”21 Samuwele a yingisa marito hinkwawo ya vanhu; hiloko a ma vulavula etindleveni ta Yehovha.+22 Yehovha a ya emahlweni a byela Samuwele a ku: “Yingisa rito ra vona, u fanele u endla leswaku hosi yi va fuma.”+ Hikwalaho Samuwele a byela vavanuna va Israyele a ku: “Un’wana ni un’wana wa n’wina a a ye emutini wa rikwavo.”


text:
Xana Hi Huma Kwihi?
Xana Hi Huma Kwihi?
HA YINI SWI RI SWA NKOKA KU KUMA NHLAMULO YA XIVUTISO LEXI? Vanhu vo tala va dyondzisiwe leswaku vutomi emisaveni byi ve kona hi xiwelo. Vanhu va byeriwa leswaku ndlela leyi va titwaka ha yona, vutlhari ni vuswikoti lebyi va nga na byona bya ku lavisisa xikongomelo xa vutomi, hinkwaswo ka swona swi ve kona hi xiwelo.
Kambe xiya: Loko hakunene hi ve kona hikwalaho ka endlelo ra ku tiendlekela ka swilo naswona ku nga ri na Muvumbi, rixaka ra vanhu a ri ta va ri nga ri na vatswari. Vanhu a va nga ta va na munhu wo tlhariha swinene loyi a va ta kuma switsundzuxo eka yena—loyi a nga ta hi pfuna ku tlhantlha swiphiqo swa hina. A hi ta boheka ku titshega hi vutlhari bya hina leswaku hi papalata timhangu ta ntumbuluko, hi sivela tinyimpi ta tipolitiki ni ku tlhantlha swiphiqo swa hina vini.
Xana mhaka ya leswaku a hi ta titshega ntsena hi vutlhari bya hina swi endla leswaku u eneriseka? Loko swi nga ri tano, ehleketa hi mhaka ya leswaku ku ni munhu la nga ni vutlhari lebyi tlakukeke. Mhaka ya kona a yo tsakisa ntsena kambe yi tlhela yi twisiseka swinene.
Leswi Bibele Yi Swi Vulaka
Bibele yi dyondzisa leswaku vanhu va vumbiwe hi Xikwembu hi xoxe. A hi vanga kona hi xiwelo. Ematshan’weni ya sweswo, hi vana va Tatana la nga ni rirhandzu ni vutlhari. Xiya mhaka leyi twisisekaka leyi tsariweke eBibeleni.
Genesa 1:27. “Xikwembu xi ya emahlweni xi tumbuluxa munhu hi xifaniso xa xona, xi n’wi tumbuluxe hi xifaniso xa Xikwembu; xi va tumbuluxe va ri waxinuna ni waxisati.”
Pisalema 139:14. “Ndzi ta ku dzunisa hikuva ndzi endliwe hi ndlela yo hlamarisa, leyi chavisekaka. Mintirho ya wena ya hlamarisa, hilaha moya-xiviri wa mina wu swi lemukaka kahle hakona.”
Matewu 19:4-6. “Xana a mi hlayanga leswaku loyi a va tumbuluxeke eku sunguleni u va endle va va waxinuna ni waxisati kutani a ku, ‘Hikwalaho ka sweswo, wanuna u ta siya tata wakwe ni mana wakwe naswona u ta namarhela nsati wakwe, kutani lavambirhi va ta va nyama yin’we’? Kutani a va ha ri vambirhi, kambe i nyama yin’we. Hikokwalaho, leswi Xikwembu xi swi paneke swin’we, ku nga tshuki ku va ni munhu la swi hambanisaka.”
Mintirho 17:24, 25. “Xikwembu lexi endleke misava ni swilo hinkwaswo leswi nga eka yona, tanihi leswi xona xi nga Hosi ya tilo ni misava, a xi tshami etitempeleni leti endliweke hi mavoko, naswona a xi tirheriwi hi mavoko ya vanhu onge hi loko xi pfumala xo karhi, hikuva xona xi nyika vanhu hinkwavo vutomi ni ku hefemula ni swilo hinkwaswo.”
Nhlavutelo 4:11. “Swa ku fanela, Yehovha, wena Xikwembu xa hina, ku amukela ku vangama ni ku xiximiwa ni matimba, hikuva u tumbuluxe swilo hinkwaswo, naswona hikwalaho ka ku rhandza ka wena swi ve kona, swi tumbuluxiwile.”
Ndlela Leyi Ha Yona Tinhlamulo Ta Bibele Ti Endlaka Leswaku Hi Va Ni Ku Rhula eVuton’wini
Ku tiva leswaku ‘vito ra ndyangu wun’wana ni wun’wana emisaveni ri huma’ eka Xikwembu swi cinca ndlela leyi hi langutaka vanhu van’wana ha yona. (Vaefesa 3:15) Nakambe ku va ni vutivi byebyo swi khumba ndlela leyi hina hi tilangutaka ha yona swin’we ni swiphiqo swa hina. Ndlela leyi hi langutaka swilo ha yona yi ta khumbiwa hi tindlela leti landzelaka.
Loko hi fanele hi endla swiboho swo tika, a hi nge karhateki ngopfu hi mavonelo ya vanhu lama nga faniki. Ematshan’weni ya sweswo, hi ta titshega hi ku helela hi ndzayo ya Bibele. Ha yini? Hikuva “Matsalwa hinkwawo ma huhuteriwe hi Xikwembu naswona ma pfuna ku dyondzisa, ku tshinya, ku lulamisa swilo, ku laya eku lulameni, leswaku munhu wa Xikwembu a faneleka hi ku helela, a hlomisiwa hi ku helela eka ntirho wun’wana ni wun’wana lowunene.”—2 Timotiya 3:16, 17.
Ina, ku tirhisa ndzayo ya Bibele swi lava leswaku hi tikarhata hi tlhela hi tikhoma. Minkarhi yin’wana ndzayo ya yona yi nga ha lava leswaku hi endla swilo hi tindlela leti vonakaka ti lwisana ni leswi hi swi rhandzaka. (Genesa 8:21) Hambiswiritano, loko hi pfumela leswaku hi vumbiwe hi Tata wa hina wa le tilweni la nga ni rirhandzu, swa twisiseka ku gimeta hileswaku u tiva ndlela leyinene ngopfu leyi hi faneleke hi hanya ha yona. (Esaya 55:9) Xisweswo, Rito rakwe ra hi tiyisekisa: “Tshemba Yehovha hi mbilu ya wena hinkwayo naswona u nga titshegi hi ku twisisa ka wena n’wini. N’wi tivise tindlela ta wena hinkwato, kutani yena u ta lulamisa tindlela ta wena.” (Swivuriso 3:5, 6) Loko hi tirhisa ndzayo yoleyo, ku karhateka ko tala loku hi vaka na kona loko hi langutane ni swiphiqo ni ku endla swiboho ku ta hela.
Loko hi xanisiwa, a hi nge karhateki hi ku titwa hi ri swikangalafula, hi ehleketa leswaku a hi pfuni nchumu hi ndlela yo karhi loko hi pimanisiwa ni vanhu va rixaka rin’wana kumbe va ndhavuko wun’wana. Ku ri na sweswo, hi ta hlakulela langutelo lerinene ra ku tixixima. Ha yini? Hikuva Tata wa hina Yehovha Xikwembu, “a [nga] yi hi nghohe, kambe eka tiko rin’wana ni rin’wana munhu loyi a [n’wi] chavaka a tlhela a endla ku lulama wa amukeleka eka [ye]na.”—Mintirho 10:34, 35.
Ku tiva leswi swi ta tlhela swi endla leswaku loko hi xanisiwa hi nga languti van’wana hi ndlela yo biha. Hi ta twisisa leswaku ku hava xivangelo lexi twalaka xa ku tivona hi tlakukile eka vanhu va rixaka rin’wana, tanihi leswi Xikwembu “hi munhu un’we xi endle[ke] matiko hinkwawo ya vanhu, leswaku va tshama ehenhla ka vuandlalo hinkwabyo bya misava.”—Mintirho 17:26.
Hakunene ku tiva leswaku ku ni Loyi a hi vumbeke ni leswaku wa hi khathalela swi hi endla hi va ni xikongomelo evuton’wini bya hina. Kambe a swi heleli kwalaho.
[Nkomiso eka tluka 4]
Xana vanhu va huma eka swiharhi?
[Xifaniso eka tluka 5]
Ku tiva leswaku Muvumbi wa hina wa khathala hi hina swi nga endla leswaku hi va ni ku rhula ka xiviri evuton’wini