text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Mintirho 7:1-60
7 Kambe muprista lonkulu a ku: “Xana swilo leswi swi tano?”2 A ku: “Vavanuna, vamakwerhu na vatatana, twanani. Xikwembu xa ku vangama+ xi humelele eka tata wa hina Abrahama loko a ri eMesopotamiya, a nga si tshama eHarani,+3 kutani xi ku eka yena, ‘Huma etikweni ra wena ni le maxakeni ya wena u ta etikweni leri ndzi nga ta ku komba rona.’+4 Hiloko a huma etikweni ra Vakalediya a ya tshama eHarani. Kutani ku suka kona, endzhaku ka ku fa+ ka tata wakwe, Xikwembu xi endle leswaku a cinca vutshamo byakwe a ta etikweni leri mi tshamaka+ eka rona sweswi.5 Kambe a xi n’wi nyikanga ni xigotso xa ndzhaka eka rona, e-e, ni ndhawunyana leyi ringanaka ni nkondzo;+ kambe xi tshembise ku n’wi nyika rona ri va ra yena,+ ni leswaku endzhaku ka yena xi ta ri nyika mbewu+ yakwe, kasi enkarhini wolowo a a nga ri na n’wana.+6 Ku tlula kwalaho, Xikwembu xi vulavula emhakeni leyi, leswaku mbewu yakwe a yi ta va valuveri+ etikweni rimbe+ naswona vanhu a va ta va endla mahlonga ni ku va xanisa ku ringana malembe+ ya 400.7 Xikwembu xi te, ‘Naswona tiko leri va nga ta ri tirhela ndzi ta ri avanyisa,+ kutani endzhaku ka swilo leswi va ta huma va ndzi endlela ntirho wo kwetsima endhawini+ leyi.’8 “Xi tlhele xi n’wi nyika ntwanano wa ku yimba;+ xisweswo u ve tata wa Isaka+ kutani a n’wi yimbisa hi siku+ ra vunhungu, Isaka yena a va tata wa Yakobe, Yakobe a va tata wa tinhloko+ ta mindyangu ta 12.9 Hiloko tinhloko ta mindyangu ti va ni mavondzo+ eka Yosefa kutani ti n’wi xavisa aEgipta.+ Kambe Xikwembu a xi ri na yena,+10 naswona xi n’wi kutsurile emahlomulweni yakwe hinkwawo kutani xi n’wi nyika nsovo ni vutlhari emahlweni ka Faro hosi ya Egipta. Hiloko yena a n’wi veka leswaku a lawula Egipta ni yindlu+ yakwe hinkwayo.11 Kambe ku va ni ndlala etikweni hinkwaro ra Egipta ni ra Kanana, nhlomulo wu va lowukulu; naswona vatata wa hina a va nga swi kumi swakudya.+12 Kambe Yakobe a twa leswaku a ku ri ni swakudya aEgipta+ kutani ro sungula a rhuma+ vatata wa hina.13 Ra vumbirhi Yosefa a tiviwa hi vamakwavo;+ hiloko nyimba ya ndyangu wa Yosefa yi vonaka eka Faro.+14 Hiloko Yosefa a rhumela rito leswaku ku ya vitaniwa Yakobe tata wakwe ni maxaka yakwe hinkwawo endhawini+ yoleyo, nhlayo ya kona yi ri mimoya-xiviri+ ya 75.15 Yakobe a rhelela aEgipta.+ Kutani a fa;+ swi va tano ni hi vatata+ wa hina,16 hiloko va hundziseriwa eXikeme+ kutani va latiwa eka sirha-bako+ leri Abrahama a ri xaveke hi nxavo wa mali ya silivhere eka vana va Hemori eXikeme.+17 “Kuteloko ku tshinela nkarhi wa ku hetiseka ka xitshembiso lexi Xikwembu xi xi vuleke eka Abrahama hi ku kongoma, vanhu va engeteleka ni ku andza aEgipta,+18 kukondza ku va ni hosi yin’wanyana aEgipta, leyi a yi nga ti tivi ta Yosefa.+19 A yi tirhisa mano erixakeni+ ra hina yi tlhela yi sindzisa vatata wa hina hi ndlela leyi hoxeke leswaku va cukumeta tincece ta vona, leswaku ti nga londzovotiwi.+20 Muxe u velekiwe+ hi nkarhi wolowo, naswona a a sasekile+ eka Xikwembu. U wundliwe tin’hweti tinharhu ekaya ra tata wakwe.21 Kambe loko a cukumetiwile, n’wana wa xisati wa Faro u n’wi tekile a n’wi kurisa a va n’wana+ wakwe.22 Hikwalaho Muxe u leteriwe hi vutlhari+ hinkwabyo bya Vaegipta. Entiyisweni, a a ri ni matimba emaritweni+ yakwe ni le swiendlweni swakwe.23 “Kuteloko ku hetiseka nkarhi wa lembe rakwe ra vu-40, embilwini yakwe ku fika mhaka ya leswaku a kamba vamakwavo, vana va Israyele.+24 Kutani loko a vona un’wana a khomiwa hi ndlela yo homboloka, a n’wi lamulela kutani a rihiselela loyi a khomiwaka hi ndlela yo biha hi ku dlaya Muegipta.+25 A a ehleketa leswaku vamakwavo a va ta swi twisisa leswaku Xikwembu a xi va ponisa hi voko rakwe,+ kambe a va swi twisisanga.26 Kutani hi siku leri tlhandlamaka a humelela eka vona va ri karhi va lwa, hiloko a ringeta ku va hlanganisa hi ku rhula,+ a ku, ‘Vavanuna, mi vamakwenu. Ha yini mi khomana hi ndlela yo homboloka?’+27 Kambe loyi a a khoma warikwavo hi ndlela yo homboloka a n’wi bakanyela ekule, a ku, ‘I mani la ku vekeke leswaku u va mufumi ni muavanyisi wa hina?+28 U lava ku ndzi dlaya hi mukhuva lowu u dlayeke+ Muegipta ha wona tolo, a hi swona ke?’29 Hikwalaho ka mhaka leyi Muxe a baleka kutani a va muluveri etikweni ra Midiyani,+ laha a veke tata wa vana vambirhi va majaha.+30 “Kuteloko ku hetiseke malembe ya 40, emananga ya Ntshava ya Sinayi ku humelela ntsumi eka yena yi ri emalangavini lama pfurhaka ya xihlahla xa mitwa.+31 Loko Muxe a swi vona a hlamarisiwa+ hi xivono xexo. Kambe loko a tshinela a ta kambisisa, ku ta rito ra Yehovha,32 ‘Hi mina Xikwembu xa vatata wa wena, Xikwembu xa Abrahama ni xa Isaka ni xa Yakobe.’+ Hi ku khomiwa hi ku rhurhumela, Muxe a nga xinyatanga a ya emahlweni a kambisisa.33 Yehovha a ku eka yena, ‘Hluvula maphaxani emilengeni ya wena, hikuva ndhawu leyi u yimeke eka yona i misava yo kwetsima.+34 Kunene ndzi ku vonile ku khomiwa hi ndlela leyi hoxeke ka vanhu va mina lava va nga aEgipta,+ naswona ndzi twe ku konya+ ka vona, kutani ndzi tele ku ta va kutsula.+ Tana, ndzi ta ku rhuma aEgipta.’+35 Muxe loyi, loyi va n’wi landzuleke, va ku, ‘I mani la ku vekeke leswaku u va mufumi ni muavanyisi?’+ Xikwembu xi rhume+ yena wanuna loyi leswaku a va mufumi ni mukutsuri hi voko ra ntsumi leyi humeleleke eka yena exihlahleni xa mitwa.36 Wanuna loyi a va humesa+ endzhaku ko endla swihlamariso ni masingita aEgipta+ ni le Lwandle ro Tshwuka+ ni le mananga ku ringana malembe ya 40.+37 “Loyi i Muxe la byeleke vana va Israyele a ku, ‘Xikwembu xi ta mi yimisela muprofeta wo fana+ na mina exikarhi ka vamakwenu.’38 Hi yena+ loyi a veke exikarhi ka vandlha+ emananga a ri ni ntsumi+ leyi vulavuleke na yena eNtshaveni ya Sinayi swin’we ni vatata wa hina, naswona u amukele marito lama hlawulekisiweke+ lama hanyaka leswaku a mi nyika wona.39 Vatata wa hina va ale ku n’wi yingisa, kambe va n’wi bakanyele etlhelo+ naswona etimbilwini ta vona va vuyele aEgipta,+40 va ku eka Aroni, ‘Hi endlele swikwembu leswi nga ta hi rhangela. Hikuva Muxe loyi, la hi rhangeleke hi huma etikweni ra Egipta, a hi swi tivi leswaku ku endleke yini hi yena.’+41 Hiloko va endla rhole emasikwini+ wolawo kutani va yisa xitlhavelo exifanisweni xa hava, va tiphina hi mintirho ya mavoko ya vona.+42 Kutani Xikwembu xi hundzuluka xi va nyiketa+ leswaku va endlela vuthu ra le tilweni ntirho wo kwetsima, hilaha ku tsariweke hakona ebukwini ya vaprofeta,+ ‘Magandzelo ni switlhavelo a mi swi nyikelanga eka mina emananga ku ringana malembe ya 40, a hi swona ke, N’wina va yindlu ya Israyele?+43 Kambe mi rhwale ntsonga wa Moloko+ ni nyeleti+ ya xikwembu Rhofani, swifaniso leswi mi swi endleke leswaku mi swi gandzela. Hikwalaho ndzi ta mi teka ndzi mi yisa+ halahaya ka Babilona.’44 “Vatata wa hina a va ri ni ntsonga wa vumbhoni emananga, hilaha xi leriseke hakona loko xi vulavula na Muxe leswaku a wu endla hi ku ya hi ntila lowu a wu voneke.+45 Naswona vatata wa hina lava va wu kumeke va tlhele va wu nghenisa va ri na Yoxuwa+ etikweni leri a ri ri ra matiko,+ lawa Xikwembu xi ma hlongoleke emahlweni ka vatata+ wa hina. Wu tshame kona ku fikela emasikwini ya Davhida.46 U tsakeriwe+ hi Xikwembu ni ku kombela lunghelo ro lunghiselela vutshamo+ bya Xikwembu xa Yakobe.47 Hambiswiritano, Solomoni u xi akele yindlu.+48 Nilokoswiritano, La nge Henhla-henhla a nga tshami etindlwini leti endliweke hi mavoko;+ hilaha muprofeta a vulaka hakona,49 ‘Tilo i xiluvelo+ xa mina, kasi misava i vunavelo+ bya mina. Xana mi ta ndzi akela yindlu ya muxaka muni? ku vula Yehovha. Kumbe, xana hi yihi ndhawu leyi ndzi nga wiselaka eka yona?+50 Voko ra mina ri endle swilo leswi hinkwaswo, a hi swona ke?’+51 “Vanhu vo sihalala, lava nga yimbangiki etimbilwini+ ni le tindleveni, nkarhi hinkwawo mi lwisana ni moya lowo kwetsima; mi endla hilaha vatata wa n’wina va endleke hakona.+52 Hi wihi eka vaprofeta loyi vatata wa n’wina va nga n’wi xanisangiki?+ Ina, va dlaye+ lava endleke xitiviso ka ha ri emahlweni malunghana ni ku ta ka Loyi a lulameke,+ loyi sweswi mi hundzukeke+ vaxengi vakwe ni lava n’wi dlayaka hi vomu,53 n’wina lava amukeleke Nawu lowu hundzisiweke hi tintsumi+ kambe mi nga wu hlayisangiki.”54 Kutani, loko va twa swilo leswi va tlhaveka etimbilwini+ ta vona va sungula ku n’wi getserisela+ meno.55 Kambe leswi yena a a tele moya lowo kwetsima, a languta etilweni kutani a vona ku vangama ka Xikwembu na Yesu a yime evokweni ra xinene+ ra Xikwembu,56 hiloko a ku: “Maswivo! Ndzi vona matilo ma pfulekile+ ni N’wana wa munhu+ a yime evokweni ra xinene+ ra Xikwembu.”57 Hikwalaho va huwelela hi marito lama tlakukeke, va tipfala tindleve+ hi mavoko va tsutsumela eka yena hi mianakanyo yin’we.58 Endzhaku ka ku n’wi cukumeta ehandle ka muti,+ va sungula ku n’wi hoxetela hi maribye.+ Hiloko timbhoni+ ti veka tinguvu ta tona ta le handle emilengeni ya jaha leri vuriwaka Sawulo.+59 Kutani va ya emahlweni va hoxetela Stefano hi maribye, yena a kombela a ku: “Hosi Yesu, amukela moya wa mina.”+60 Kutani, a nkhinsama hi matsolo, a huwelela hi rito ra matimba a ku: “Yehovha, u nga va voni nandzu hi xidyoho lexi.”+ Kuteloko a vule sweswo, a etlela eku feni.


c: text/html

text:
Rhavi Ni Rungula Ro Valanga
Ha ku rhamba hi mandla mambirhi ku ta valanga marhavi ni vugandliselo bya hina. Kuma tindhawu ni minkarhi yo valanga.
Belgium
Christian Congregation of Jehovah’s Witnesses
rue d’Argile-Potaardestraat 60
B-1950 KRAAINEM
BELGIUM
+32 2-782-00-15
Ku Valanga
Hi Musumbhunuku ku ya fikela hi Ravuntlhanu
8:00 a.m. ku ya eka 10:30 a.m. na 1:00 p.m. ku ya eka 3:30 p.m.
Swi teka awara ni hafu
Hi Ku Komisa
Ri langutela ntirho wa Timbhoni ta Yehovha eBelgium. Loko ku valangiwa ku katsiwa ni swilo swa matimu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | U NGA WU KUMA KWIHI NCHAVELELO?
Ndlela Leyi Xikwembu Xi Chavelelaka Ha Yona
Muapostola Pawulo u hlamusela Yehovha * tanihi “Xikwembu xa nchavelelo hinkwawo, lexi hi chavelelaka enhlomulweni wa hina hinkwawo.” (2 Vakorinto 1:3, 4) Hikwalaho Bibele ya hi tiyisekisa leswaku a ku na munhu loyi Xikwembu xi nga tsandzekaka ku n’wi pfuna ni leswaku a ku na khombo leri nga rikulu swinene lerova Tata wa hina wa le tilweni a nga tsandzeka ku hi chavelela.
Ku na leswi hi faneleke hi swi endla loko hi lava ku chaveleriwa hi Xikwembu. Xana dokodela a nga hi pfuna njhani loko hi nga yi exibedlhele leswaku a ta hi pfuna? Hikwalaho Matsalwa ma hi khutaza ma ku: “Tshinelani eka Xikwembu, kutani xi ta tshinela eka n’wina.”—Yakobo 4:8.
I yini lexi nga hi tiyisekisaka leswaku Xikwembu xi ta tshinela eka hina? Xo sungula, hikuva xi hi byela ko tala leswaku xi lava ku hi pfuna. (Vona bokisi.) Xa vumbirhi, hikuva hi ni vumbhoni lebyi khorwisaka bya vanhu va xiviri va le nkarhini wa hina ni va le nkarhini lowu hundzeke lava Xikwembu xi va chaveleleke.
Hosi Davhida a a weriwe hi makhombo yo tala ku fana ni vanhu vo tala namuntlha lava lavaka ku pfuniwa hi Xikwembu. U kombele Yehovha a ku: “Yingisa rito ra mina loko ndzi kombela mpfuno eka wena.” Xana Xikwembu xi n’wi pfunile? Ina. Davhida u tlhele a ku: “Ndzi pfuniwile, leswaku mbilu ya mina yi khana.”—Pisalema 28:2, 7.
NDLELA LEYI YESU A VA CHAVELELAKA HA YONA HINKWAVO LAVA RILAKA
Xikongomelo xa Xikwembu hi leswaku Yesu a va chavelela swinene vanhu. Ntirho wun’wana lowu Xikwembu xi wu nyikeke Yesu a ku ri ku “bohelela lava vavisekeke mbilu” ni ku “chavelela hinkwavo lava rilaka.” (Esaya 61:1, 2) Hilaha ku profetiweke hakona, Yesu wa khathala swinene hi vanhu lava “tirhaka hi matimba ni lava tikeriwaka.”—Matewu 11:28-30.
Yesu u chavelele vanhu hi ku va nyika xitsundzuxo xa vutlhari, hi ku va khoma hi ndlela leyinene naswona minkarhi yin’wana hi ku va tshungula mavabyi. Siku rin’wana munhu la nga ni nhlokonho u kombele Yesu a ku: “Loko u swi lava, u nga ndzi basisa.” Hikwalaho ko n’wi twela vusiwana Yesu u te: “Ndza swi lava. Basisiwa.” (Marka 1:40, 41) Kutani munhu wa nhlokonho u hanyile.
Namuntlha N’wana wa Xikwembu a nga kona laha misaveni leswaku a ta hi chavelela hi ku kongoma. Kambe Tata wakwe, Yehovha, “Xikwembu xa nchavelelo hinkwawo,” u ya emahlweni a pfuna lava lavaka ku chaveleriwa. (2 Vakorinto 1:3) Xiya tindlela ta nkoka ta mune leti Xikwembu xi ti tirhisaka ku chavelela vanhu.
Bibele. “Swilo hinkwaswo leswi tsariweke enkarhini lowu hundzeke swi tsaleriwe ku letela hina, leswaku hi ta va ni ntshembo hikwalaho ka ku tiyisela ka hina ni hikwalaho ka nchavelelo lowu humaka eMatsalweni.”—Varhoma 15:4.
Moya Lowo Kwetsima Wa Xikwembu. Endzhakunyana ka ku fa ka Yesu, vandlha hinkwaro ra Vakreste ri ve ni ku rhula. Ha yini? “A ri famba hi ku chava Yehovha ni hi nchavelelo wa moya lowo kwetsima.” (Mintirho 9:31) Moya lowo kwetsima wa Xikwembu, wu ni matimba swinene. Xikwembu xi nga tirhisa wona leswaku xi chavelela munhu un’wana ni un’wana exiyin’weni xihi ni xihi.
Xikhongelo. Bibele ya hi tsundzuxa yi ku: “Mi nga vileli ha nchumu.” Ku ri na sweswo, yi ri, “tivisani Xikwembu swikombelo swa n’wina . . . kutani ku rhula ka Xikwembu loku tlulaka miehleketo hinkwayo ku ta rindza timbilu ta n’wina ni matimba ya n’wina ya mianakanyo.”—Vafilipiya 4:6, 7.
Vakrestekulorhi va nga va vanghana va ntiyiso lava hi nga titshegaka ha vona leswaku va hi chavelela eminkarhini yo tika. Muapostola Pawulo u vule leswaku vanghana vakwe a va ri “mpfuno lowu tiyisaka” eminkarhini ya ku “pfumala ni le nhlomulweni.”—Vakolosa 4:11; 1 Vatesalonika 3:7.
Kambe u nga ha va u tivutisa leswaku swilo leswi hinkwaswo swi tirha njhani. A hi kambisiseni mintokoto ya vanhu lava langutaneke ni swiphiqo lava ku vulavuriweke ha vona eku sunguleni ka xihloko lexi. Ku fana na vona, u ta swi xiya leswaku Xikwembu xa ha xi hetisisa xitshembiso lexi khutazaka lexi nge: “Ku fana ni munhu loyi mana wakwe a hambetaka a n’wi chavelela, na mina ndzi ta hambeta ndzi mi chavelela.”—Esaya 66:13.
^ ndzim. 3 Yehovha i vito ra Xikwembu hilaha ri kumekaka hakona eBibeleni.


text:
Leswi Hi Swi Dyondzaka Eka Swinyenyana
“Ndzi kombela u vutisa . . . swivumbiwa swa matilo leswi nga ni timpiko [swinyenyana], swi ta ku byela. I mani la nga swi tiviki exikarhi ka leswi hinkwaswo leswaku swilo leswi swi endliwe hi voko ra Yehovha?”—Yobo 12:7, 9.
EKA malembe yo tlula 3 000 lama hundzeke, Yobo u xiye leswaku hi nga dyondza swo tala hi ntumbuluko wa Xikwembu eka swinyenyana. Ndlela leyi swi hanyaka ha yona yi endla leswaku swi tirhisiwa eka swiga ririmi. EBibeleni swinyenyana swi hi dyondzisa tidyondzo ta nkoka malunghana ni vutomi ni hi vuxaka bya hina ni Xikwembu. A hi kambisiseni swikombiso swi nga ri swingani.
LAHA MBEWULANA YI AKAKA KONA XISAKA
Vanhu va le Yerusalema a va ti tiva kahle timbewulana, leti hakanyingi ti akaka swisaka swa tona emakorhweni ya malwangu ya miako. Tin’wana a ti aka swisaka etempeleni leyi akiweke hi Solomoni. Swi nga ha endleka leswaku timbewulana leti a ti aka swisaka swa tona etempeleni lembe ni lembe, a ti kota ku kurisa mavondlo ya tona handle ko kavanyetiwa.
Mutsari wa Pisalema 84, ku nga un’wana wa vana va Kora, loyi a a tirha etempeleni vhiki rin’we endzhaku ka tin’hweti ta tsevu, u vone swisaka wa timbewulana etempeleni. A a navela ku tshama endlwini ya Yehovha vutomi byakwe hinkwabyo ku fana na tona. U yimbelerile a ku: “Mawaku ku xonga ka tabernakela ya wena leyikulu, Oho Yehovha wa mavuthu! Moya-xiviri wa mina a wu navela ni ku hisekela swivava swa Yehovha. . . . Ni nyenyana yi kume yindlu, ni nyenga [mbewulana] yi tikumele xisaka, laha yi vekeke mavondlo ya yona—Alitari ya wena leyikulu, wena Yehovha wa mavuthu, Hosi yanga ni Xikwembu xanga!” (Pisalema 84:1-3) Xana hina ni vana va hina hi kombisa leswaku hi swi navela hi mbilu hinkwayo ku ti hlanganisa ni vanhu va Xikwembu evandlheni minkarhi hinkwayo?
NTAVILA YI WU TIVA KAHLE NKARHI WA YONA
Muprofeta Yeremiya u tsale a ku: “Ntavila ematilweni—yi yi tiva kahle minkarhi ya yona.” A swi kanakanisi leswaku a a yi tiva kahle minkarhi leyi tintavila ti rhurhaka ha yona. Ku xiyiwe leswaku hi ximun’wana, tintavila to basa leti tlulaka 300 000 ta rhurha e-Afrika ti famba hi Nambu wa Yordani ti ya eYuropa N’walungu. Hi ntumbuluko ta swi tiva loko ximumu se xi ri ekusuhi, ku nga nkarhi lowu ti sungulaka ku tshikela ha wona. Ku fana ni swinyenyana swin’wana leswi rhurhaka ti “wu hlayisa khwatsi nkarhi wa ku fika ka” tona.—Yeremiya 8:7.
Buku leyi nge Collins Atlas of Bird Migration yi ri: “Lexi hlamarisaka ngopfu hi ku rhurha ka swinyenyana, hi leswaku ko tiendlekela hi ntumbuluko.” Yehovha Xikwembu u nyike swinyenyana leswi rhurhaka vutlhari byo tiva nkarhi lowu swi faneleke swi rhurha ha wona, kambe vanhu u va nyike vuswikoti byo hambanisa minkarhi ni tinguva. (Luka 12:54-56) Ku hambana ni vutlhari lebyi Xikwembu xi byi nyikeke ntavila, vutivi lebyi xi hi nyikeke byona byi hi pfuna leswaku hi kota ku xiya swilo leswi endlekaka enkarhini lowu hi hanyaka eka wona. Vaisrayele va le nkarhini wa Yeremiya, va honise ku xiya swiendlakalo swa nkarhi lowu a va hanya eka wona. Loko Xikwembu xi hlamusela leswaku hikwalaho ka yini va endle tano, xi te: “Rito ra Yehovha va ri bakanyile, xana va ni vutlhari byihi?”—Yeremiya 8:9.
Namuntlha ku ni vumbhoni byo tala lebyi kombisaka leswaku hi hanya “emasikwini yo hetelela” hilaha Bibele yi vulaka ha kona. (2 Timotiya 3:1-5) Onge hi nga dyondza swo tala eka ntavila, leswaku hi ta kota ku xiyisisa minkarhi leyi hi hanyaka eka yona.
GAMA RI KOTA KU VONA SWILO LESWI NGA EKULE SWINENE
Bibele yi vulavula hi gama minkarhi yo tala naswona vanhu lava a va tshama eTikweni leri Tshembisiweke a va ri tiva kahle. Loko gama riri exisakeni endhawini leyi nga ehenhla swinene ri kota ku ‘lava swakudya ekule laha mahlo ya rona ma vonaka kona.’ (Yobo 39:27-29) Matihlo ya rona ma vona swinene, ku vuriwa leswaku gama ri kota ku vona mpfundla lowu nga ekule hi khilomitara yin’we.
Ku fana ni gama leri kotaka ku ‘vonaka ekule,’ Yehovha u kota ku vona leswi nga ta endleka enkarhini lowu taka. Hikokwalaho, Yehovha u “vule ka ha ri eku sunguleni leswi nga ta humelela emakumu, ku sukela khale swinene a vula leswi nga si tshamaka swi endliwa.” (Esaya 46:10) Loko hi yingisa swileriso swa Yehovha, hi ta vuyeriwa eka vutlhari ni vutivi lebyi a nga na byona.—Esaya 48:17, 18
Loko Bibele yi fanisa vanhu lava tshembaka Xikwembu ni gama yi ri: “Lava tshembaka Yehovha va ta tlhela va kuma matimba. Va ta tlakuka hi timpapa ku fana ni magama.” (Esaya 40:31) Loko gama ri kavata timpapa loko ri ri eku haheni, ri humesa moya wo kufumela lowu endleka leswaku ri kota ku hahela ehenhla swinene. Leswaku gama ri kota ku haha, a ri titsheganga hi matimba ya rona. Hilaha ku fanaka, vanhu lava tshembaka Yehovha va nga tiyiseka leswaku u ta va pfuna tanihi leswi a va tshembisaka ku va nyika “matimba lama tlulaka lama tolovelekeke.”—2 Vakorinto 4:7, 8.
“NDLELA LEYI MBHAHA WU HLENGELETAKA HA YONA SWICIWANA SWA WONA”
Emahlweninyana ko va Yesu a dlayiwa, u langutise ntsindza wa Vayuda ivi a ku: “Yerusalema, Yerusalema, mudlayi wa vaprofeta ni loyi a va khandleke hi maribye lava rhumiweke eka yena,—i ko tala ndzi lava ku hlengeleta vana va wena, hi ndlela leyi mbhaha wu hlengeletaka ha yona swiciwana swa wona ehansi ka timpapa ta wona! Kambe n’wina a mi swi lavanga.”—Matewu 23:37.
Lexi tsakisaka swinene hi swinyenyana i ndlela leyi swi sirhelelaka vana va swona ha yona. Swinyenyana leswi nga akiki swisaka ehenhla ka misinya, swo tanihi tihuku swi fanele swi tshama swi xalamukile leswaku swi ta kota ku sirhelela swiciwa. Loko huku yi vona xikhozana, hi ku hatlisa yi vitana swiciwana swa yona yi swi funengeta hi timpiko. Loko ku hisa ngopfu kumbe loko ku ri ni mpfula, swiciwana swi tumbela ehansi ka timpapa ta mbhaha. Hilaha ku fanaka, Yesu a a lava ku pfuna vanhu va Yerusalema leswaku va sirhelela vuxaka bya vona ni Xikwembu. Ninamuntlha, Yesu wa hi rhamba leswaku hi ya eka yena a ta hi phyuphyisa ni ku hi sirhelela eka swiphiqo ni maxangu lawa hi langutanaka na wona siku ni siku.—Matewu 11:28, 29.
Hakunene swi tele swilo leswi hi nga swi dyondzaka eka swinyenyana. Loko u ri karhi u xiyisisa ndlela leyi swi hanyaka ha yona, tsundzuka Matsalwa lama vulavulaka hi swona. Onge mbewulana yi nga ku pfuna leswaku u tlangela yindlu ya Yehovha yo gandzela eka yona. Onge u nga titshega hi Yehovha loyi a tshembisaka leswaku u ta ku nyika matimba ku fana ni gama. Onge u nga tshinela eka Yesu leswaku a ta ku sirhelela ku fana ni ndlela leyi mbhaha wu sirhelelaka swiciwana swa wona ha yona. Onge ntavila yi nga ku tsundzuxa leswaku u tshama u xalamukile enkarhini lowu hi hanyaka eka wona.
DYONDZA SWO TALA
U Nga Tshinela Njhani Eka Xikwembu?
Kumisisa loko Xikwembu xi yingisela swikhongelo hinkwaswo, ndlela leyi hi faneleke hi khongela ha yona, ni leswi hi nga swi endlaka leswaku hi tshinela eka Xikwembu.


text:
Ndlela Leyi Hi Nga Pfunetaka Ha Yona Ku Enerisa Swilaveko Swa Van’wana
FRANÇOIS, nkulu un’wana wa le tikweni leri nga le vuswetini u ri: “Endzhaku ka loko lava hluriweke eka nhlawulo va nga enerisekanga, ku ve ni madzolonga lama endleke leswaku Timbhoni ta Yehovha ta magidi ti baleka emakaya ya tona. Swakudya ni mirhi swi sungule ku kala naswona leswi a swi ri kona a swi durha ngopfu. Tibangi ti pfariwile naswona michini ya timali a yi nga ri na nchumu kumbe a yi nga ha tirhi.”
Hi ku hatlisa vamakwerhu va le rhavini va sungule ku tisa mali ni swilo swin’wana leswi a swi laveka hi xihatla eka Timbhoni leti bohekeke ku baleka emakaya ya tona ti ya hlengeletana eTiholweni ta Mfumo etikweni rero. Mintlawa leyi lwisanaka a yi pfale magondzo, kambe leswi mintlawa yoleyo hayimbirhi a yi swi tiva leswaku Timbhoni a ti hlanganyeli eka swa tipolitiki, hakanyingi a yi pfumelela timovha ta le rhavini leswaku ti hundza.
François u ri: “Loko hi ri karhi hi ya eHolweni yin’wana ya Mfumo, vanhu van’wana lava a va hi tumbelerile va balesele movha wa hina. Kambe maqulu ma hi hupile. Hi te loko hi vona socha ri tsutsuma ri hi kongomile ri khome xibamu hi nambe hi tlherisela movha endzhaku ivi hi tlhelela erhavini. Hi nkhense Yehovha hileswi hi poneke. Hi siku leri landzelaka, vamakwerhu va 130 lava a va ri eHolweni yoleyo ya Mfumo va fike endhawini leyi sirhelelekeke. Van’wana va te erhavini, laha hi nga fika hi va khathalela hi tlhelo ra moya ni ra nyama kukondza nkitsikitsi wu hela.”
François u ri: “Endzhaku ka sweswo rhavi ri amukele mapapila yo tala lama humaka eka vamakwerhu etikweni hinkwaro lava a va kombisa ku tlangela. Ndlela leyi a va tshemba Yehovha ha yona yi kurile loko va vone ndlela leyi vamakwavo va le tindhawini tin’wana va va pfuneke ha yona.”
Loko ku ri ni timhangu ta ntumbuluko ni leti vangiweke hi vanhu, a hi byeli vamakwerhu lava hlaseriweke leswaku va ‘kufumela naswona va xurha.’ (Yak. 2:15, 16) Ematshan’weni ya sweswo, hi lava tindlela to enerisa swilaveko swa vona swa nyama. Hilaha ku fanaka, endzhaku ka loko va lemukisiwe hi ndlala leyi a yi ta va kona hi lembe-xidzana ro sungula, “vadyondzisiwa va [tiyimisele] ku rhumela swo phalala vamakwavo lava tshamaka eYudiya un’wana ni un’wana wa vona hilaha a kotaka hakona.”—Mint. 11:28-30.
Tanihi malandza ya Yehovha hi hisekela ku pfuna vanhu lava pfumalaka hi swilo leswi vonakaka. Hambiswiritano, vanhu va lava mpfuno ni hi tlhelo ra moya. (Mat. 5:3) Leswaku Yesu a pfuna vanhu va xiya leswaku va ni xilaveko hi tlhelo ra moya nileswaku va fanele va xi enerisa, u lerise valandzeri vakwe ku endla vanhu vadyondzisiwa. (Mat. 28:19, 20) Un’wana ni un’wana wa hina u heta nkarhi wo tala, matimba ni mali ya yena a hetisisa ntirho wolowo. Nhlengeletano ya Yehovha yi tirhisa mali yin’wana leyi nyikeriweke leswaku yi pfuna hi swilo leswi vonakaka, kambe minyikelo ngopfu-ngopfu yi tirhiseriwa ku rhangisa timhaka ta Mfumo ni ku twarisa mahungu lamanene. Xisweswo hi kombisa leswaku hi rhandza Xikwembu ni vaakelani va hina.—Mat. 22:37-39.
Lava seketelaka ntirho wa misava hinkwayo wa Timbhoni ta Yehovha va nga tiyiseka leswaku minyikelo ya vona yi tirhisiwa hi ndlela leyinene ni leyi faneleke. Xana u nga swi kota ku pfuna vamakwenu lava pfumalaka? Xana wa swi navela ku seketela ntirho wo endla vanhu vadyondzisiwa? Loko swi ri tano, “u nga tshuki u ala ku va endlela leswinene lava swi va lulameleke, loko swi ri ematimbeni ya voko ra wena ku swi endla.”—Swiv. 3:27.


text:
Xana A Wu Swi Tiva?
Eminkarhini ya Bibele, a xi ri xihi xikongomelo xo va munhu a handzula tinguvu takwe hi le xikarhi?
MATSALWA ma hlamusela swiyimo swo hlayanyana leswi eka swona vanhu va handzuleke tinguvu ta vona. Swiendlo swo tano swi nga ha tikomba swi nga tolovelekanga eka vahlayi va manguva lawa, kambe eka Vayuda ku endla tano a ku ri ndlela yo kombisa mintlhaveko leyikulu leyi vangiweke hi gome, xirilo, ku khomiwa hi tingana, ku hlundzuka kumbe nhlomulo.
Hi xikombiso, Ruveni u “[handzule] tinguvu takwe hi le xikarhi” loko a vona leswaku kungu rakwe ro kutsula Yosefa makwavo wakwe ri siveriwile hikuva Yosefa a a xaviseriwe evuhlongeni. Tata wa vona Yakobe, u “[handzule] minkhancu yakwe hi le xikarhi” loko a anakanya leswaku Yosefa u dyiwe hi xivandzana. (Gen. 37:18-35) Yobo u ‘handzule nguvu yakwe hi le xikarhi’ loko a byeriwe leswaku vana va yena hinkwavo va dlayiwile. (Yobo 1:18-20) Murhumiwa loyi “tinguvu takwe [a] ti handzuke hi le xikarhi” u humelele emahlweni ka Muprista Lonkulu Eli a ta n’wi byela leswaku Vaisrayele va hluriwile enyimpini, vana va Eli vambirhi va majaha va dlayiwile ni leswaku areka ya ntwanano yi tekiwile. (1 Sam. 4:12-17) Loko Yosiya a twa marito ya Nawu lawa a hlayeriweke wona kutani a xiya swihoxo swa vanhu va rikwavo, u “[handzule] tinguvu [takwe] hi le xikarhi.”—2 Tih. 22:8-13.
Loko Yesu a ri eku tengisiweni, Muprista Lonkulu Kayafasi u “[handzule] tinguvu takwe ta le handle” hileswi a a anakanya leswaku leswi Yesu a swi vuleke i xisandzu. (Mat. 26:59-66) Hi ku ya hi nawu wa vukhongeri lowu a wu simekiwe hi varhabi, un’wana ni un’wana loyi a a twa vito ra Xikwembu ri sandziwa a a boheka ku handzula tinguvu takwe. Hambiswiritano, swin’wana leswi varhabi a va pfumela eka swona endzhaku ka ku lovisiwa ka tempele ya le Yerusalema a ku ri leswaku “loyi a tshamelaka ku twa vanhu va rhukana Vito ra Xikwembu a a nga fanelanga a handzula tinguvu ta yena hikuva a ta sala a ambale switlakati ntsena.”
Entiyisweni, ku va munhu a handzula tinguvu takwe a swi nga ri swa nkoka eka Xikwembu handle ka loko gome ra munhu yoloye ri ri ra xiviri. Xisweswo, Yehovha u byele vanhu vakwe leswaku va ‘handzula timbilu ta vona, ku nga ri tinguvu ta vona; va vuya eka yena.’—Yuw. 2:13.


text:
NDZIMA YA VUMBIRHI
Bibele I Buku Leyi Humaka Eka Xikwembu
Bibele yi hambane njhani ni tibuku letin’wana hinkwato?
Xana Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u langutana ni swiphiqo swa wena n’wini?
Ha yini u fanele ku tshemba vuprofeta lebyi tsariweke eBibeleni?
1, 2. Hi tihi tindlela leti ha tona Bibele yi nga nyiko leyi tsakisaka, leyi humaka eka Xikwembu?
XANA wa ha tsundzuka loko munghana la rhandzekaka a ku nyika nyiko yo hlawuleka? A swi kanakanisi leswaku a wu tsake ngopfu naswona u yi teke yi ri nyiko leyinene. Phela, nyiko yi ku byela swo karhi hi loyi a ku nyikaka yona—yi ku byela leswaku u teka vunghana bya n’wina byi ri bya risima. Swi le rivaleni leswaku u n’wi nkhensile munghana wa wena hi nyiko leyi a ku nyikeke yona.
2 Bibele i nyiko leyi humaka eka Xikwembu leyi hi faneleke hi yi amukela hi mandla mambirhi. Buku leyi yo hlawuleka yi hi paluxela swilo leswi a hi nga ta pfuka hi swi tivile ni siku ni rin’we. Hi xikombiso, yi hi byela hi ku vumbiwa ka matilo lama nga ni tinyeleti, misava ni vanhu vo sungula ku nga wanuna ni wansati. Bibele yi tamele misinya ya milawu leyi tshembekaka, leyi nga hi pfunaka leswaku hi langutana ni swiphiqo swa vutomi ni maxangu. Yi hlamusela ndlela leyi Xikwembu xi nga ta xi hetisisa ha yona xikongomelo xa xona kutani xi tisa swiyimo leswinene emisaveni. Hakunene Bibele i nyiko leyi tsakisaka!
3. Leswi Yehovha a hi nyikeke Bibele swi vula yini, naswona ha yini yi ri nyiko leyinene?
3 Nakambe Bibele i nyiko leyinene hikuva yi hi byela swo karhi hi Yehovha Xikwembu, Munyiki wa yona. Leswi a hi nyikeke buku yoleyo, swi vula leswaku u lava leswaku hi n’wi tiva kahle. Hakunene, Bibele yi nga hi pfuna leswaku hi va ni vuxaka na Yehovha.
4. I yini leswi ku tsakiseke hi ndlela leyi Bibele yi kandziyisiwaka ha yona?
4 Loko u ri na yona Bibele, a hi wena ntsena. Bibele yi hundzuluxeriwe hi tindzimi leti tlulaka 2 300 yi helerile kumbe ku ri tibuku to karhi ta yona, kutani vaaki va misava lava tlulaka 90 wa tiphesente va na yona. Hi xiringaniso, ku kandziyisiwa Tibibele to tlula miliyoni, vhiki rin’wana ni rin’wana! Ku kandziyisiwe tikopi ta tibiliyoni ta Tibibele leti heleleke kumbe leti nga helelangiki. Swi le rivaleni leswaku a ku na buku yin’wana leyi fanaka na Bibele.
5. Hi yihi ndlela leyi Bibele yi ‘huhuteriweke hi Xikwembu’ ha yona?
5 Ku tlula kwalaho, Bibele yi “huhuteriwe hi Xikwembu.” (2 Timotiya 3:16) Hi ndlela yihi? Bibele yi hlamula hi yoxe yi ku: “Vanhu a va vulavula leswi humaka eka Xikwembu va ri karhi va susumetiwa hi moya lowo kwetsima.” (2 Petro 1:21) Hi xikombiso: N’wamabindzu a nga byela matsalana leswaku a tsala papila. Papila rero i marito ya n’wamabindzu. Hikwalaho ri huma eka n’wamabindzu, ku nga ri eka matsalana. Hilaha ku fanaka, Bibele yi tamele marito lama humaka eka Xikwembu ku nga ri lama humaka eka vavanuna lava rhumiweke leswaku va yi tsala. Xisweswo swi fanerile ku va Bibele hinkwayo yi vitaniwa “rito ra Xikwembu.”—1 Vatesalonika 2:13.
YA PFUMELELANA NASWONA YA PAKANISA
6, 7. Ha yini ku pfumelelana ka rungula leri nga eBibeleni ku ri nchumu lowu hlamarisaka swinene?
6 Swi teke malembe lama tlulaka 1 600 ku tsala Bibele. Lava tirhisiweke ku yi tsala a va hanyanga hi nkarhi wun’we naswona a va huma eka mindhavuko yo hambana-hambana. Van’wana a va ri varimi, vaphasi va tinhlampfi ni varisi. Kasi van’wana a va ri vaprofeta, vaavanyisi ni tihosi. Luka, la tsaleke Evhangeli a a ri dokodela. Bibele ya pfumelelana ku suka eku sunguleni ku ya emahetelelweni ya yona hambileswi lava tirhisiweke ku yi tsala a va huma eka mindhavuko yo hambana-hambana. *
7 Buku yo sungula ya Bibele yi hi byela ndlela leyi swiphiqo swa vanhu swi sunguleke ha yona. Buku yo hetelela yi hi byela leswaku misava hinkwayo yi ta va paradeyisi kumbe ntanga. Tibuku to hambana-hambana ta Bibele ti rungula matimu ya magidi ya malembe naswona buku ha yin’we yi hi pfuna leswaku hi twisisa xikongomelo xa Xikwembu ni ndlela leyi xi nga ta hetiseka ha yona. Ndlela leyi Bibele yi pfumelelanaka ha yona ya hlamarisa swinene, kambe a swi fanelanga swi hi hlamarisa hikuva hi swona leswi hi nga swi langutelaka ebukwini leyi humaka eka Xikwembu.
8. Nyika swikombiso swa leswaku Bibele ya pakanisa etimhakeni ta sayense.
8 Bibele ya pakanisa etimhakeni ta sayense. Yi tamele ni rungula leri twisisiweke endzhaku ka nkarhi wo leha ri tsariwile. Hi xikombiso, buku ya Levhitika yi tamele milawu leyi a yi kongomisa Vaisrayele va khale leswaku va nga tshiki munhu la nga ni vuvabyi lebyi tlulelaka a tshama ni vanhu van’wana, swin’we ni milawu ya nsivelo-mavabyi, kasi matiko lama va rhendzeleke a ma nga tivi nchumu hi milawu yo tano. Enkarhini lowu vanhu a va ri ni langutelo leri hoxeke hi xivumbeko xa misava, Bibele se a yi vurile leswaku i xirhendzevutana kumbe bolo. (Esaya 40:22) Bibele yi vule hi ku pakanisa leswaku misava yi ‘hayekiwe ehenhla ka hava.’ (Yobo 26:7) I ntiyiso leswaku Bibele a hi buku leyi hlamuselaka timhaka ta sayense. Kambe loko yi vulavula hi timhaka ta sayense, yi ba nhloko ya mhaka. Xana a hi swona leswi a hi ta swi langutela ebukwini leyi humaka eka Xikwembu?
9. (a) Hi tihi tindlela leti Bibele yi kombisaka ha tona leswaku ya pakanisa naswona ya tshembeka etimhakeni ta matimu? (b) Xana ku tshembeka ka vatsari va yona ku ku byela yini hi Bibele?
9 Nakambe Bibele ya pakanisa etimhakeni ta matimu naswona ya tshembeka. Leswi yi swi vulaka swi kongomile. A yi boxi ntsena mavito ya vanhu kambe yi boxa ni nxaxamelo wa rixaka leri va humaka eka rona. * Vatsari va yona a va fani ni van’wamatimu lava dumeke, lava hi xitalo va nga boxiki ku hluriwa ka vanhu varikwavo, vatsari va Bibele a va tshembekile lerova va tsale ni swihoxo swa vona vini ni swa matiko ya vona. Hi xikombiso, ebukwini ya Bibele ya Tinhlayo, mutsari wa yona, Muxe, u vule xidyoho xa yena lexikulu lexi a kumeke xigwevo lexikulu hikwalaho ka xona. (Tinhlayo 20:2-12) A hi xitalo u kumaka marungula yo tano lama tshembekeke eka marungula man’wana ya matimu kambe ma kumeka eBibeleni hikuva i buku leyi humaka eka Xikwembu.
BUKU YA VUTLHARI LEBYI PFUNAKA
10. Ha yini swi nga hlamarisi leswi Bibele yi nga buku leyi pfunaka?
10 Leswi Bibele yi huhuteriweke hi Xikwembu, yi “pfuna ku dyondzisa, ku tshinya [ni] . . . ku lulamisa swilo.” (2 Timotiya 3:16) Ina, Bibele i buku leyi pfunaka. Yi tamele vuxokoxoko lebyi hi pfunaka ku twisisa hi vuenti ndlela leyi munhu a vumbekeke ha yona. Sweswo a swi hlamarisi hikuva Mutsari wa yona, Yehovha Xikwembu, i Muvumbi! U twisisa mianakanyo ya hina ni ndlela leyi hi titwaka ha yona ku tlula leswi hina hi titivisaka xiswona. Ku tlula kwalaho, Yehovha u tiva leswi hi swi lavaka leswaku hi va lava tsakeke. U tiva ni mahanyelo lawa hi faneleke hi ma papalata.
11, 12. (a) Hi tihi timhaka leti Yesu a vulavuleke ha tona eDyondzweni yakwe ya le Ntshaveni? (b) Hi tihi timhaka tin’wana leti pfunaka, leti Bibele yi vulavulaka ha tona naswona ha yini ndzayo ya yona yi nga hundzeriwi hi nkarhi?
11 Xiya marito ya Yesu lama vuriwaka Dyondzo ya le Ntshaveni, lama kumekaka eka Matewu tindzima 5 ku ya eka 7. Edyondzweni leyi leyinene swonghasi, Yesu u vulavule hi timhaka to hlayanyana, leti katsaka ndlela yo kuma ntsako wa xiviri, yo lulamisa timholovo, yo khongela ni ndlela leyi ha yona munhu a nga vaka ni langutelo lerinene hi swilo leswi vonakaka. Marito ya Yesu ma ha pfuna swinene namuntlha ku fana ni nkarhi lowu a ma vuleke ha wona.
12 Misinya yin’wana ya milawu ya Bibele yi vulavula hi vutomi bya ndyangu, matirhelo ni ku va ni vuxaka ni vanhu van’wana. Misinya ya milawu ya Bibele yi tirha eka vanhu hinkwavo naswona ndzayo ya yona ya pfuna minkarhi hinkwayo. Vutlhari lebyi tameriweke hi Bibele byi katsakanyiwa hi marito ya Xikwembu lawa xi ma vuleke hi ku tirhisa muprofeta Esaya, loko a ku: “Mina Yehovha, ndzi Xikwembu xa wena, Loyi a ku dyondziselaka ku ku pfuna.”—Esaya 48:17.
BUKU YA VUPROFETA
13. Hi byihi vuxokoxoko lebyi Yehovha a huhuteleke muprofeta Esaya leswaku a byi tsala malunghana na Babilona?
13 Bibele yi tamele vuprofeta byo tala, lebyi byin’wana bya byona se byi hetisekeke. Hi xikombiso, Yehovha u tirhise muprofeta Esaya la hanyeke hi lembe-xidzana ra vunhungu B.C.E., leswaku a profeta hi ta ku lovisiwa ka muti wa Babilona. (Esaya 13:19; 14:22, 23) Ku boxiwe vuxokoxoko bya ndlela leyi sweswo a swi ta endleka ha yona. Mavuthu lama hlaselaka a ma ta phyisa mati ya nambu wa Babilona kutani ma tsemakanya ma nghena emutini ma nga kalanga ma lwa na munhu. A hi sweswo ntsena. Vuprofeta bya Esaya byi kale byi vula ni vito ra hosi leyi a yi ta hlula Babilona—ku nga Korexe.—Esaya 44:27–45:2.
14, 15. Hi yihi ndlela leyi vuxokoxoko byin’wana bya vuprofeta bya Esaya malunghana na Babilona byi hetisekeke ha yona?
14 Endzhaku ka malembe ya kwalomu ka 200—hi vusiku bya October 5 na 6, 539 B.C.E.—ku ni vuthu leri fikeke ri gova ekusuhi na Babilona. A ri kongomisiwa hi mani? A ri kongomisiwa hi hosi ya Muperesiya, leyi vuriwaka Korexe. A wu fikile nkarhi wa leswaku ku hetiseka vuprofeta lebyi hlamarisaka. Kambe, xana hakunene vuthu ra Korexe a ri ta hlula muti wa Babilona ri nga kalanga ri lwa, hilaha ku profetiweke hakona?
15 Vusiku byebyo Vababilona a va ri ni nkhuvo naswona a va titwa va sirhelelekile endzeni ka marhangu lamakulu ya muti wa vona. Kasi hi nkarhi wolowo, Korexe a a ri karhi a hambukisa mati ya nambu lowu a wu tsemakanya muti. A swi tekanga nkarhi leswaku mati ma phya kutani masocha ya yena ma kota ku tsemakanya nambu ma tshinela emarhangwini ya muti. Kambe vuthu ra Korexe a ri ta nghenisa ku yini emarhangwini ya Babilona? Siku rero nivusiku, swi endlekile leswaku tinyangwa ta muti ti siyiwa ti nga pfariwanga va nga swi xiyanga!
16. (a) Esaya u profete leswaku ku ta hetelela ku endleke yini hi muti wa Babilona? (b) Hi yihi ndlela leyi vuprofeta bya Esaya malunghana ni ku lovisiwa ka muti wa Babilona byi hetisekeke ha yona?
16 Malunghana na Babilona ku profetiwe leswi: “A ku nge he tshamiwi eka yena, naswona a nge vi kona eka xitukulwana xin’wana ku ya eka xitukulwana xin’wana. Muarabiya a nge wu dzimi ntsonga wa yena kona, naswona ku hava varisi lava nga ta tshika mintlhambi ya vona yi vundza kona.” (Esaya 13:20) Vuprofeta lebyi a byi vulanga ta ku herisiwa ka muti ntsena kambe byi tlhele byi boxa ni leswi a swi ta landzela endzhaku ka sweswo. Byi kombise leswaku muti wa Babilona a wu ta loviseriwa makumu. Byi kona vumbhoni bya ku hetiseka ka marito lawa. Vumbhoni bya kona i ndhawu leyi nga riki na vaaki ya Babilona wa khale—kwalomu ka tikhilomitara ta 80 edzongeni wa Baghdad, eIraq, leswi tiyisekisaka leswaku Yehovha a a tiyisile loko hi nomu wa Esaya, a te: “Ndzi ta n’wi kukula hi nkukulo lowu lovisaka.”—Esaya 14:22, 23. *
17. Xana ku hetiseka ka vuprofeta bya Bibele ku tiyisa ripfumelo hi ndlela yihi?
17 Ku kambisisa ndlela leyi ha yona Bibele yi nga buku ya vuprofeta lebyi tshembekaka swi tiyisa ripfumelo, a swi tano ke? Hakunene, loko Yehovha Xikwembu a hetisise switshembiso leswi a swi endleke enkarhini lowu hundzeke, hi fanele hi tiyiseka hilaha ku heleleke leswaku xitshembiso xa yena xo endla misava yi va paradeyisi, na xona xi ta hetiseka. (Tinhlayo 23:19) Kunene hi ni ntshembo wo kuma “vutomi lebyi nga heriki lebyi Xikwembu, lexi xi nga hembiki, xi byi tshembiseke emahlweni ka minkarhi leyi nga heriki.”—Tito 1:2. *
“RITO RA XIKWEMBU RA HANYA”
18. Hi wahi marito ya nkoka lawa muapostola Pawulo la nga Mukreste a ma vulaka hi “rito ra Xikwembu”?
18 Hi ku landza leswi ha ha ku bulaka ha swona eka ndzima leyi, swi le rivaleni leswaku Bibele i buku yo hlawuleka hakunene. Ina, i ya nkoka naswona ya pfumelelana yi tlhela yi pakanisa etimhakeni ta sayense ni ta matimu, yi ni vutlhari lebyi pfunaka naswona yi tamele vuprofeta byo tshembeka. Muapostola Pawulo la nga Mukreste u tsale a ku: “Rito ra Xikwembu ra hanya naswona ri ni matimba, ri kariha ku tlula banga rihi ni rihi leri tsemaka hi matlhelo mambirhi, ri tlhava hambi ku ri ku ya fika emaaveni ya moya-xiviri ni moya, ni ya mahlangano swin’we ni mongo wa wona, naswona ra swi kota ku twisisa miehleketo ni makungu ya mbilu.”—Vaheveru 4:12.
19, 20. (a) Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u tikambisisa? (b) U nga kombisa hi ndlela yihi leswaku wa yi tlangela nyiko yo hlawuleka leyi humaka eka Xikwembu, ku nga Bibele?
19 Mahanyelo ya hina ma nga cinca loko hi hlaya “rito” ra Xikwembu kumbe rungula ra xona, leri kumekaka eBibeleni. Swi ta hi pfuna leswaku hi kota ku tikambisisa hi ndlela leyi hi nga si tshamaka hi tikambisisa ha yona. Hi nga ha vula leswaku ha xi rhandza Xikwembu, kambe ndlela leyi hi angulaka ha yona eka leswi hi dyondzisiwaka swona eRitweni ra xona leri huhuteriweke, ku nga Bibele, swi ta paluxa leswi hi swi anakanyaka hambi ku ri leswi hi tiyimiseleke swona.
20 Hakunene Bibele i buku leyi humaka eka Xikwembu. I buku leyi hi faneleke hi yi hlaya, hi yi dyondza naswona hi yi rhandza. Kombisa leswaku wa yi tlangela nyiko leyi humaka eka Xikwembu hi ku ya emahlweni u kambisisa leswi yi swi tameleke. Loko u ri karhi u endla tano, u ta xi twisisa kahle xikongomelo xa Xikwembu hi vanhu. Ndzima leyi landzelaka yi ta hlamusela leswaku hi xihi xikongomelo xexo ni leswaku xi ta hetisisiwa hi ndlela yihi.
^ ndzim. 6 Hambileswi vanhu van’wana va vulaka leswaku tibuku tin’wana ta Bibele ti kanetana ni tin’wanyana, a byi kona vumbhoni bya sweswo. Vona ndzima 7 ya buku leyi nge Bibele—Xana I Rito Ra Xikwembu Kumbe I Ra Munhu?, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 9 Hi xikombiso, vona nxaxamelo wa rixaka leri Yesu a humeke eka rona, lowu kumekaka eka Luka 3:23-38.
^ ndzim. 16 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke hi vuprofeta bya Bibele, vona broxara leyi nge Buku Ya Vanhu Hinkwavo, matluka 27-9, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 17 Ku lovisiwa ka muti wa Babilona ko va xin’wana xa swikombiso swa ku hetiseka ka vuprofeta bya Bibele. Swikombiso swin’wana swi katsa ku lovisiwa ka muti wa Tiri ni wa Ninivha. (Ezekiyele 26:1-5; Sofaniya 2:13-15) Nakambe vuprofeta bya Daniyele byi longoloxe mimfumo ya misava leyi a yi ta fuma hi ku landzelana endzhaku ka mfumo wa Babilona. Yona yi katsa mfumo wa Meda-Peresiya ni wa Grikiya. (Daniyele 8:5-7, 20-22) Leswaku u kuma nhlamuselo ya vuprofeta byo tala lebyi khumbaka Mesiya, lebyi Yesu Kreste a byi hetiseke, vona Xiengetelo lexi kumekaka eka matluka 199-201.
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Varhoma 1:1-32
1 Mina Pawulo, hlonga+ ra Yesu Kreste, la vitaniweke+ leswaku a va muapostola,+ la hlawuleriweke mahungu lamanene+ ya Xikwembu,2 lawa xi ma tshembiseke ka ha ri emahlweni eMatsalweni yo kwetsima hi ku tirhisa vaprofeta+ va xona,3 malunghana ni N’wana wa xona, la humeke eka mbewu ya Davhida+ hi tlhelo ra nyama,+4 kambe loyi hi matimba+ a vuriweke N’wana wa Xikwembu+ hi tlhelo ra moya+ wa vukwetsimi hi ku pfuxiwa eka lava feke+—ina, Yesu Kreste Hosi ya hina,5 loyi ha yena hi amukeleke musa lowu nga faneriwiki+ ni vuapostola+ leswaku matiko+ hinkwawo ma va ni ripfumelo evitweni rakwe,6 ku nga matiko lawa na n’wina mi vitaniweke eka wona leswaku mi va va Yesu Kreste—7 eka hinkwavo lava va nga eRhoma lava nga varhandziwa va Xikwembu, lava vitaniweke+ leswaku va va vakwetsimi:+Onge mi nga va ni musa lowu nga faneriwiki ni ku rhula+ leswi humaka eka Xikwembu Tata wa hina ni le ka Hosi Yesu Kreste.+8 Xo sungula eka hinkwaswo, ndzi nkhensa+ Xikwembu xa mina ha Yesu Kreste hikwalaho ka n’wina hinkwenu, hikuva ku vulavuriwa+ hi ripfumelo ra n’wina emisaveni hinkwayo.9 Hikuva Xikwembu, lexi ndzi endlaka ntirho wa xona wo kwetsima hi moya wa mina mayelana ni mahungu lamanene ya N’wana wa xona, i mbhoni+ ya mina emhakeni ya leswaku a ndzi tshiki ku vulavula hi n’wina eswikhongelweni+ swa mina nkarhi hinkwawo,10 ndzi kombela leswaku loko swi koteka, ndzi nga hetelela ndzi humelerile loko Xikwembu xi swi rhandza+ leswaku ndzi ta eka n’wina.11 Hikuva ndzi navela ku mi+ vona, leswaku ndzi ta mi nyika nyiko+ yo karhi ya moya, mi ta tiyisiwa;12 kumbe, leswaku mi ta khutazana,+ un’wana hi ripfumelo+ ra un’wana, ra n’wina ni ra mina.13 Kambe, vamakwerhu,+ a ndzi lavi mi nga swi tivi leswaku hi minkarhi yo tala a ndzi tiyimisele ku ta eka n’wina,+ kambe ndzi siveriwile ku fikela sweswi, leswaku ndzi ta kuma mihandzu+ yo karhi ni le ka n’wina, tanihi le ka matiko laman’wana hinkwawo.14 Eka Magriki swin’we ni le ka Vabarbara, eka lavo tlhariha+ swin’we ni le ka swihunguki ndzi ni nandzu:15 kutani ndzi ni mapfundza yo vula mahungu lamanene+ ni le ka n’wina kwalaho Rhoma.+16 Hikuva a ndzi khomiwi hi tingana+ hi mahungu lamanene; entiyisweni, i matimba+ ya Xikwembu ya ku ponisa un’wana ni un’wana la nga ni ripfumelo,+ ku sungula+ hi Muyuda, ku ya ni le ka Mugriki;+17 hikuva ku lulama+ ka Xikwembu ka hlavuteriwa eka wona hikwalaho ka ripfumelo+ ni le ripfumelweni, hilaha ku tsariweke hakona: “Kambe loyi a lulameke—u ta hanya+ hikwalaho ka ripfumelo.”18 Hikuva vukarhi+ bya Xikwembu byi hlavuteriwa byi huma etilweni byi ya wela ehenhla ka ku nga xiximi Xikwembu hinkwako ni vubihi+ hinkwabyo bya vanhu lava sivelaka ntiyiso+ hi ndlela leyi nga lulamangiki,+19 hikuva leswi nga tiviwaka malunghana ni Xikwembu swa vonaka exikarhi ka vona,+ hikuva Xikwembu xi va+ kombise swona.20 Hikuva timfanelo ta xona leti nga vonakiki+ ta voniwa ku sukela loko misava yi tumbuluxiwile ku ya emahlweni,+ hikuva ti xiyeka hi swilo leswi endliweke,+ ni hi matimba ya xona lama nga riki na makumu+ ni Vukwembu+ bya xona, lerova a va swi koti ku tiyimelela;+21 hikuva, hambileswi a va xi tiva Xikwembu, a va xi dzunisanga tanihi Xikwembu, naswona a va xi nkhensanga,+ kambe a va vanga na nchumu eku anakanyeni+ ka vona, naswona timbilu ta vona leti nga twisisiki ti endliwe ta ntima.+22 Hambiloko va sindzisa leswaku va tlharihile, va ve swiphukuphuku+23 kutani va hundzula ku vangama+ ka Xikwembu lexi nga onhakiki ku va nchumu lowu fanaka ni xifaniso+ xa munhu loyi a onhakaka ni xa tinyenyana ni swivumbiwa swa milenge ya mune ni swilo leswi kokovaka.+24 Hikokwalaho, hi ku fambisana ni ku navela ka timbilu ta vona, Xikwembu xi va nyikete ethyakeni,+ leswaku mimiri+ ya vona yi xumbadzeka eka vona,+25 hambi va ri lava va tshikeke ntiyiso+ wa Xikwembu va amukela mavunwa,+ kutani va xixima ni ku endla ntirho wo kwetsima eka ntumbuluko ematshan’weni ya Loyi a tumbuluxeke, loyi a dzunisiwaka hi masiku. Amen.26 Hi yona mhaka leyi Xikwembu xi va nyiketeke eku naveleni loku nyumisaka ka vuxaka bya rimbewu,+ hikuva vaxisati va vona va hundzule ntirho wa vona wa ntumbuluko wu va lowu lwisanaka ni ntumbuluko;+27 naswona hi ku fanana hambi va ri vaxinuna va tshike maendlelo ya ntumbuluko eka vaxisati+ kutani va hisiwa ngopfu hi ku navelana ka vona ko biha, vaxinuna va endla leswi thyakeke+ ni vaxinuna-kulobye,+ kutani va amukela hakelo+ leyi heleleke, leyi a yi fanela xidyoho+ xa vona.28 Tanihi leswi va nga swi amukelangiki ku tiva+ Xikwembu hilaha ku kongomeke, Xikwembu xi va nyikete exiyin’weni xa mianakanyo+ lexi nga amukelekiki, leswaku va endla swilo leswi nga faneriki,+29 tanihi leswi a va tele hi leswi nga lulamangiki+ hinkwaswo, vuhomboloki,+ ku navela,+ vubihi,+ ku tala mona,+ ku dlaya hi vomu,+ dzolonga,+ vuxisi,+ nsele,+ i vahleveteri,+30 vahehli,+ lava vengaka Xikwembu, varhukani,+ lava titlakusaka,+ lava titivaka,+ lava vangaka swilo swo biha,+ lava nga yingisiki vatswari,+31 lava nga twisisiki,+ lava nga hlayisiki mintwanano,+ lava nga riki na xinakulobye+ xa ntumbuluko, lava pfumalaka tintswalo.+32 Hambileswi lava va xi tivaka kahle xileriso xo lulama xa Xikwembu,+ xa leswaku lava va hanyaka hi swilo swo tano va faneriwa hi rifu,+ a vo hambeta va swi endla ntsena, kambe va tlhela va pfumelelana+ ni lava va hanyaka ha swona.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tikronika 11:1-23
11 Loko Rehobuwama a fika eYerusalema,+ xikan’we-kan’we a hlengeleta yindlu ya Yuda ni ya Benjamini,+ vavanuna lava hlawuriweke ni vavanuna lava va tiyeke emirini va nyimpi va 180 000,+ leswaku va lwa na Israyele, va ta tlherisela mfumo eka Rehobuwama.2 Kutani rito ra Yehovha ri fika eka Xemaya,+ munhu wa Xikwembu xa ntiyiso, ri ku:3 “Byela Rehobuwama n’wana wa Solomoni, hosi ya Yuda,+ ni tiko hinkwaro ra Israyele eYuda na Benjamini, u ku,4 ‘Yehovha u te: “U nga tshuki u tlhandluka u ya lwa ni vamakwenu.+ Un’wana ni un’wana a a vuyele endlwini yakwe, hikuva leswi swi endleke hi ku rhandza ka mina.”’”+ Hiloko va yingisa rito ra Yehovha kutani va tlhela, va nga ha yi eku lweni na Yerobuwamu.+5 Rehobuwama a ya emahlweni a tshama eYerusalema, a aka miti yo tiya eYuda.6 Kutani a pfuxa Betlehema,+ Etamu,+ Tekowa,+7 Beta-suru,+ Soko,+ Adulamu,+8 Gati,+ Marixa,+ Sifi,+9 Adorayimi, Lakixi,+ Azeka,+10 Sora,+ Ayaloni+ na Hebroni,+ miti yo tiya leyi a yi ri eYuda ni le tikweni ra Benjamini.11 Ku tlula kwalaho, a tiyisa tindhawu to tiya,+ a veka varhangeri+ eka tona ni mphakelo wa swakudya, mafurha ni vhinyo,12 emitini hinkwayo yo hambana-hambana a veka switlhangu+ leswikulu ni matlhari;+ a yi tiyisa ngopfu swinene. Muti wa Yuda ni wa Benjamini yi tshama yi ri yakwe.13 Vaprista ni Valevhi lava a va ri etikweni hinkwaro ra Israyele va yima na yena etindhawini hinkwato ta vona.14 Valevhi va siye madyelo+ ya vona ni ndzhaka+ ya vona va ta eYuda ni le Yerusalema,+ hikuva Yerobuwamu+ ni vana vakwe va va tshikise+ ku va vaprista va Yehovha.15 Hiloko a tivekela valawuri va va vaprista va tindhawu leti tlakukeke+ ni madimona lama nga ni xivumbeko xa mbuti+ ni marhole lawa a ma endleke.+16 Va landzeriwa hi vanhu lava a va huma etinyimbeni ta Israyele lava a va nyiketa mbilu ya vona leswaku va lava Yehovha Xikwembu xa Israyele eYerusalema+ ku ta endla xitlhavelo+ eka Yehovha Xikwembu xa vatata wa vona.17 Va hambeta va tiyisa vuhosi bya Yuda+ ni ku tiyisa Rehobuwama n’wana wa Solomoni malembe manharhu, hikuva va fambe endleleni ya Davhida na Solomoni malembe manharhu.+18 Kutani Rehobuwama a teka Mahalata n’wana wa Yerimoto, n’wana wa Davhida a va nsati wakwe, na Abihayili n’wana wa Eliyabu,+ n’wana wa Yese.19 Hi ku famba ka nkarhi a n’wi tswalela vana va majaha, Yewuxi, Xemariya na Zahama.20 Endzhaku ka yena a teka Maka+ ntukulu wa Absalomu.+ Hi ku famba ka nkarhi a n’wi tswalela Abiya,+ Atayi, Ziza na Xelomiti.21 Rehobuwama a a rhandza Maka ntukulu wa Absalomu ku tlula vasati+ vakwe lavan’wana hinkwavo, ni vasati vakwe lavatsongo; hikuva a a teke vasati va 18, ni vasati lavatsongo va 60, lerova a va tata wa vana va majaha va 28 ni va vanhwanyana va 60.22 Kutani Rehobuwama a veka Abiya n’wana wa Maka a va murhangeri, murhangeri exikarhi ka vamakwavo, hikuva a a ehleketa ku n’wi endla hosi.23 Hambiswiritano, a endla hi vutlhari+ kutani a ava vana vakwe van’wana hinkwavo ematikweni hinkwawo ya Yuda na Benjamini,+ emitini hinkwayo leyi tiyisiweke,+ a va nyika swakudya swo tala+ ni ku va kumela vasati vo tala.+


text:
Ndzi Nga Endla Yini Leswaku Vatswari Va Mina Va Ndzi Tshemba?
Leswi u nga swi endlaka
Xiya: Xana mahanyelo ya wena hi wona ma endlaka leswaku vatswari va wena va nga ku tshembi?
Hi xikombiso, muapostola Pawulo u tsarile: “
Hi [navela] ku tikhoma hi ku tshembeka eka swilo hinkwaswo.” (Vaheveru 13:18) Tivutise, ‘Xana vatswari va mina va ndzi tiva hi ku tshembeka loko swi ta emhakeni yo va byela lomu ndzi yaka kona ni leswi ndzi swi endlaka?’
Lori
“
A ndzi hamba ndzi tsalela mufana loyi a ndzi n’wi rhandza ti-e-mail exihundleni. Vatswari va mina va yi kumile mhaka yoleyo hiloko va ndzi byela leswaku ndzi tshika ku n’wi tsalela. Ndzi va tshembise leswaku ndzi ta tshika, kambe a ndzi tshikanga. Ndzi hambete ndzi n’wi tsalela ku ringana lembe. A ndzi ta n’wi tsalela, ivi vatswari va mina va swi kuma, ndzi kombela ku rivaleriwa naswona ndzi va tshembisa leswaku ndzi ta tshika, kambe a ndzi ta tlhela ndzi n’wi tsalela. Swi fike laha vatswari va mina a va nga ha ndzi tshembi nikatsongo.”
U ehleketa leswaku i yini lexi endleke leswaku vatswari va Lori va nga ha n’wi tshembi?
Loko a wu ri mutswari wa Lori, xana a wu ta va u endle yini naswona ha yini?
Lori a a fanele a endle yini ku kombisa leswaku u wupfile endzhaku ka loko vatswari va yena va vulavule na yena ro sungula hi xiphiqo xexo?
Beverly
“
Vatswari va mina a va nga ndzi tshembi loko swi ta emhakeni ya vafana, kambe sweswi se ndza swi twisisa leswaku ha yini. A ndzi tlanga hi mintlhaveko ya vafana vo hlayanyana lava a va ri vakulu eka mina hi malembe mambirhi. Nakambe a ndzi heta tiawara to tala ndzi vulavula na vona hi riqingho naswona minkarhi yo tala a ndzi vulavula na vona ntsena loko hi ri eswinkhubyanini. Vatswari va mina va ndzi tekele selfoni ya mina ku ringana n’hweti naswona a va nga ndzi pfumeleli ndzi ya etindhawini leti vafana volavo a va ta kona eka tona.”
Loko a wu ri mutswari wa Beverly, xana a wu ta va u endle yini naswona ha yini?
Xana u ehleketa leswaku swipimelo leswi vatswari va Beverly va n’wi vekeleke swona a swi nga twali? Loko swi ri tano, ha yini?
I yini leswi Beverly a a fanele a swi endlile leswaku vatswari va yena va tlhela va n’wi tshemba?
Ku Tlhela U Tshembiwa
Leswi u nga swi endlaka
Xo Sungula, kumisisa ndhawu leyi vatswari va wena va nga ha ku tshembiki eka yona.
Ku vuya ekaya hi nkarhi
Ku hetisisa switshembiso swa mina
Ku khoma nkarhi
Ku tirhisa mali hi vutlhari
Ku heta mintirho ya le kaya
Ku pfuka handle ko pfuxiwa
Ku hlayisa kamara ra mina ri tshama ri basile
Ku vulavula ntiyiso
Ku tirhisa selfoni kumbe khompyuta hi ku ringanisela
Ku pfumela swihoxo ni ku kombela ku rivaleriwa
Swin’wana
Xa Vumbirhi, tiendlele xiboho. Tivekele pakani ya ku tikombisa u ri la tshembekaka eka leswi u swi kombiseke. Yingisa xitsundzuxo xa Bibele lexi nge: “Mi cukumeta vumunhu bya khale lebyi fambisanaka ni ndlela ya n’wina yo sungula ya ku tikhoma.” (Vaefesa 4:22) Hi ku famba ka nkarhi, hinkwavo ku katsa ni vatswari va wena va ta vona nhluvuko wa wena.—1 Timotiya 4:15.
Xa Vunharhu, vulavula ni vatswari va wena hi xiboho lexi u xi tekeke. Ematshan’weni yo va gungulela leswaku va fanele va ku tshemba swinene, va vutise hi xichavo leswaku i yini leswi va ehleketaka leswaku u fanele u swi endla leswaku va ku tshemba.
Xilemukiso: U nga languteli leswaku vatswari va wena va ku tshemba hi ku hatlisa. A swi kanakanisi leswaku va ta lava ku tiyiseka leswaku wa swi hetisisa switshembiso swa wena. Tirhisa nkarhi wolowo ku kombisa leswaku wa tshembeka. Hi ku famba ka nkarhi, vatswari va wena va nga ha ku tshemba swinene ni ku ku nyika ntshunxeko lowukulu. Swi ve tano eka Beverly loyi a tshahiweke eku sunguleni ka xihloko lexi. U ri: “Swa tika swinene ku tlhela u tshembiwa ku tlula ku tionhela ku tshembeka ka wena.” U tlhele a ku: “Vatswari va mina se va ndzi tshemba naswona swa ndzi tsakisa!”
Mhaka ya nkoka: Loko u ya u tshembeka, vatswari va wena va ya va ku tshemba swinene


text:
1Na va gu vbweta gu vboha Jerusalema, vari vbafuvbi ni Bhetifage ni Bhetaniya, gigomoni nya miolivha, Jesu a di ruma vapizane vaye vavili, khuye: 2"Indrani dzindrangani mule, na mu vbohide, mu naya mana giburwana na gi hungidwe egi gi si gu khiledwigo khu muthu. Gi tshuleni mu nyi resela. 3Mwa gu wudziswa pwani mwa gu gi tshulela ginani, indrani khenu khu Pfhumu a gi vbwetago, hi na gi resa gambe." 4Na va hongode, va diya mana giburwana na gi hungidwe nyangwani, vbafuvbi ni ndzila, va gi tshula. 5Ava va nga bani varomo vbale va di khavo: "Ginani mu girago? Mwa gu tshulela ginani giburwana gyogyo?" 6Avo va di hakha kha nga edzi Jesu a nga va embela khidzo. Va di va diga va hongola nagyo. 7Na va vbohide nagyo ga Jesu, va di ladza dzingandzu dzawe vbatshani nya giburwana, Jesu a gu khilela. 8Nya vangi va di ladza dzingandzu dzawe ndzilani gasi vambe va di fanya matamu nya misimbo va ladzela ndzilani. 9Ava va nga bani va thangide ni ava va nga bani va tshade khu hwane gwaye, vatshavbo va di kulungela khavo "Hosana; a na rungudzwe oyu atago khu lina la Pfhumu. 10Wu na rungudzwe wufumu wa babe wathu Dhavide wu vbohago. Hosana ndzadzini!" 11Jesu, na vbohide Jerusalema a di bela Nyumbani ga Nungungulu; na wonide satshavbo si nga bani siromo mule, khu gu wona gu khuye lidambo li hwide, a di hongola Bhetaniya ni vale nya likhumi na vavili. 12Na gugide, va di duga khu Bhetaniya, Jesu apwa ndzala. 13Na wonide khu hwindzo nguyu na tade khu mahagane, a di hidzimela khuye mwendro a na mana maguyu, aholu a diya mana basi mahagane, kholu khandri di nango yaye nya guvelege. 14Khavbo avbo, Jesu a di embela nguyu khuye: "Gu khugela muhuno mwalo a na hodzago gambe mihandro yago." Vapizane va dipwa magana yaya. 15Na va vbohile Jerusalema a di bela Nyumbani ga Nungungulu a tutumisa varengisi ni varengi, a thesela dzimeza dza va nya wugwewo nya dzitsapawu ni sikhalo sa vale va nga bani va gu rengisa matuva. 16Kha nga dzumedzisa muthu gu tsemakanya Nyumba ya Nungungulu na rwade gilogyo. 17A di va hevbudza khuye: "Ina kha mu dziti nya gukhenu gu lovidwe gu pwani 'Nyumba yangu yi na ranwa gu pwani nyumba nya milombelo nya mahundzu yatshavbo, gani?' Gasi enu mu yi girile liphala nya dzimbafa." 18Vakhongolo nya vaphasi nya mhamba ni vahevbudzi nya Nayo, na va pwide esi, va di vbweta mano nya gu mu songe; aholu va di mu thava kholu vathu vatshavbo va di gu samala sihevbudzo saye. 19Aholu, na li hwide, Jesu ni vapizane vaye va di duga dhoropani. 20Ni dzimindru, na va gu vbindra khu ndzila yamweyo, va di wona nguyu wule na wu bangide ni mikhamba yaye. 21Pedro a di dundruga, a embela Jesu khuye: "Muhevbudzi, nga wona nguyu u nga wu vala, bangide." 22Jesu a di khuye: "Khodwani ga Nungungulu. 23Khu lisine nyi ngu mi embelani gu kheni, muthu a gu embela gigomo gegi khuye siguga khavba uya thegela phwani, na si kanakani monyoni gwaye, aholu a khodwa gu khuye esi a ganelago si na girega, khu lisine furi si ngu girega guralo. 24Khu magirelo yoyo, nyi ngu mi embelani gu kheni satshavbo esi mu lombago umo nya nombelo wanu, dzitini gu khenu mu na si mana. 25Mwa gu vbweta gu gira nombelo wanu phelani khu gu tsetselela ava va gu ni sihoso gwanu, gasi Babe wanu a guromo ndzadzini a mi tsetselelani nenu sihoso sanu. [ 26Kholu mwa gumba tsetselelana, Babe wanu a guromo ndzadzini kha na mi tsetselelani nenu sihoso sanu.]" 27Na wide gambe Jerusalema, Jesu a di gu gimbilagimbila Nyumbani ga Nungungulu, ata randredwa khu vakhongolo nya vaphasi nya mhamba, ni vahevbudzi nya Nayo ni madhota, 28va mu wudzisa khavo: "Wa gu yi mana hayi tshivba nya gu gire esi? Khu mani a nga gu ninga tshivba yoyo?" 29Jesu a di va hakha khuye: "Eni neni nyi na ni giwudziso gwanu. Mwa gu nyi hakhani nyi na mi embela neni umo yi dugelago umo tshivba nyi girago khiyo silo sesi. 30Ina gubhapatisa ga Johane gu diri ga Nungungulu mwendro gu diri ga vathu? Nyi samuleni." 31Va di phela gu ganedzisana khu gyawe khavo: "Ha gu khethu gu diri ga Nungungulu, a na khuye khu ginani mu nga mba khodwa khugo? 32Aholu ha gu khethu gu diri ga vathu, hi na wugedwa khu vathu, kholu vatshavbo va di gu wona Johane kha nga muprofeti nya guvbelele." 33Va di hegisa khu gu khavo: "Ahati." Khavbo avbo, Jesu a di khuye: "Eni neni Kha nyi mi embelini omu nyi yi manago tshivba nya gugire esi."
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Samuwele 8:1-18
8 Endzhaku ka sweswo Davhida a dlaya Vafilisita+ naswona a va hlula,+ Davhida a teka Methegi-ama evokweni ra Vafilisita.2 A ya emahlweni a dlaya Vamowabu+ ni ku va pima hi ngoti, a va etlerisa ehansi emisaveni leswaku a pima tingoti timbirhi hi xikongomelo xo va dlaya, ni ngoti leyi heleleke leswaku a va londzovota va hanya;+ kutani Vamowabu va va malandza ya Davhida+ ya ku rhwala ndzuvo.+3 Davhida a ya emahlweni a dlaya Hadadezera+ n’wana wa Rehobo hosi ya Soba+ loko a ri endleleni ya ku ya tlhela a lawula enambyeni wa Yufrata.+4 Kutani Davhida a teka vagadi va tihanci va 1 700 eka yena ni vavanuna va 20 000 lava fambaka hi milenge;+ Davhida a tsema misiha+ hinkwayo ya tihanci ta ku koka makalichi,+ kambe eka tona, a siya tihanci ta ku koka makalichi ta 100.5 Loko Siriya wa Damaska+ a fika ku ta pfuna Hadadezera hosi ya Soba, Davhida a dlaya vavanuna va 22 000+ exikarhi ka Vasiriya.6 Nakambe, Davhida a veka masocha+ eSiriya wa Damaska; kutani Vasiriya va va malandza ya Davhida ya ku rhwala ndzuvo.+ Yehovha a ya emahlweni a ponisa Davhida kun’wana ni kun’wana laha a a ya kona.+7 Tlhandlakambirhi, Davhida a teka switlhangu swa xirhendzevutana+ swa nsuku leswi a swi ri swa malandza ya Hadadezera a swi tisa eYerusalema.8 Ku sukela eBeta na Berota miti ya Hadadezera, Hosi Davhida a teka koporo yo tala ngopfu.+9 Kutani Toyi hosi ya Hamati+ a twa leswaku Davhida u dlaye vandla hinkwaro ra nyimpi ra Hadadezera.+10 Hiloko Toyi a rhuma Yoramu n’wana wakwe eka Hosi Davhida a ya n’wi pfuxela+ ni ku n’wi ndhundhuzela hikwalaho ka leswi a lweke na Hadadezera kutani a n’wi dlaya, (hikuva Hadadezera a a leteriwile enyimpini ku lwa na Toyi); evokweni rakwe a ku ri ni swilo swa silivhere ni swilo swa nsuku ni swilo swa koporo.+11 Leswi na swona Hosi Davhida u swi hlawulekisele Yehovha swin’we ni silivhere ni nsuku leswi a a swi hlawulekisile swi huma eka matiko hinkwawo lawa a a ma hlurile,+12 ku suka eSiriya ni ku suka eMowabu+ ni ku suka eka vana va Amone ni ku suka eka Vafilisita,+ ni ku suka eka Amaleke+ ni ku suka eka leswi a swi phangeke eka Hadadezera n’wana wa Rehobo hosi ya Soba.+13 Davhida a tiendlela vito loko a vuya eku dlayeni ka Vaedomu eNkoveni wa Munyu+—a va ri 18 000.+14 U veke masocha ma tshama aEdomu.+ U veke masocha hinkwako aEdomu, kutani Vaedomu hinkwavo va va malandza ya Davhida;+ Yehovha a hambeta a ponisa Davhida kun’wana ni kun’wana laha a a ya kona.+15 Davhida a ya emahlweni a fuma tiko hinkwaro ra Israyele;+ Davhida a a hambeta a avanyisa vanhu+ va yena hinkwavo ni ku va endlela swo lulama.+16 Kutani Yowabu+ n’wana wa Seruya a a lawula vuthu ra nyimpi; Yehoxafati+ n’wana wa Ahiludi a a ri mutsari wa timhaka.17 Sadoki+ n’wana wa Ahithuba na Ahimeleke+ n’wana wa Abiyatara a va ri vaprista, Seraya a a ri matsalana.18 Kutani Benaya+ n’wana wa Yoyada a a ri mulawuri wa Vakereti+ ni Vapeleti.+ Loko ku ri vana va Davhida va ve vaprista.+


text:
TSHINELA EKA XIKWEMBU
“Hi Xihi Xileriso Xo Sungula Eka Hinkwaswo?”
I yini leswi Xikwembu xi swi languteleke eka hina? Xana ku ni milawu yo tala leyi hi faneleke hi yi landzela? Doo! Hi ku ya hi N’wana wa Xikwembu la nga swakwe, ku nga Yesu Kreste, leswi Xikwembu xi swi languteleke eka hina swi nga katsakanyiwa hi rito rin’we.—Hlaya Marka 12:28-31.
Xo sungula, a hi kambisiseni mongo wa marito ya Yesu. A a ri karhi a dyondzisa etempeleni hi Nisani 11, emahlweni ka masiku ma nga ri mangani ya ku fa kakwe. Valala va Yesu va n’wi jikijele hi swivutiso swin’wana swo tika, hikuva a va lava leswaku a endla xihoxo. Nkarhi wun’wana ni wun’wana, tinhlamulo ta yena a ti va siya va ri hava xo xi vula. Kutani Yesu u vutisiwe xivutiso lexi nge: “Hi xihi xileriso xo sungula eka hinkwaswo?”—Ndzimana 28.
Xexo a ku ri xivutiso xo tika. Vayuda van’wana a va phikizana hi leswaku eka milawu leyi tlulaka 600 leyi a yi endla Nawu wa Muxe hi wihi lowu a wu ri wo sungula kumbe lowu a wu ri wa nkoka swinene. Swi vonaka onge van’wana a va lwa hileswaku swileriso hinkwaswo swa ringana naswona i swa nkoka ni leswaku a swi hoxile ku ehleketa leswaku swin’wana i swa nkoka swinene ku tlula swin’wana. Xana Yesu a a ta xi hlamula njhani xivutiso xexo?
Yesu u hlamule hi ku boxa swileriso swimbirhi ku nga ri xin’we. Xo sungula u te: “U fanele u rhandza Yehovha Xikwembu xa wena hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo ni hi mianakanyo ya wena hinkwayo ni hi ntamu wa wena hinkwawo.” (Ndzimana 30; Deteronoma 6:5) Rito leri nge “mbilu,” “mianakanyo,” “moya-xiviri” ni “ntamu” ma nga va ni nhlamuselo leyi fanaka. * Nhlamuselo hi leswaku: Munhu u fanele a rhandza Yehovha hi ku helela. Buku yin’wana ya tinhlamuselo ta Bibele yi swi veka hi ndlela leyi: “Xikwembu xi fanele xi rhandziwa hi ku helela.” Xisweswo, loko u rhandza Xikwembu, u ta endla hinkwaswo leswi u nga swi kotaka leswaku siku ni siku u hanya hi ndlela leyi nga ta endla leswaku u tsakeriwa hi xona.—1 Yohane 5:3.
Xa vumbirhi, Yesu u te: “U fanele u rhandza warikwenu kukota loko u tirhandza.” (Ndzimana 31; Levhitika 19:18) Ku rhandza Xikwembu ni warikwenu swa fambisana. Loko u rhandza warikwenu swi kombisa leswaku wa xi rhandza Xikwembu. (1 Yohane 4:20, 21) Loko hi rhandza varikwerhu kukota loko hi tirhandza, hi ta va khoma hi ndlela leyi hi lavaka leswaku na hina va hi khoma ha yona. (Matewu 7:12) Xisweswo, hi kombisa leswaku hi rhandza Xikwembu lexi vumbeke hina—swin’we na vona—hi xifaniso xa xona.—Genesa 1:26.
Hinkwaswo leswi Yehovha a swi languteleke eka hina swi katsakanyiwa hi rito rin’we: rirhandzu
Xana swileriso swa ku rhandza Xikwembu ni warikwenu i swa nkoka hi ndlela yihi? Yesu u te: “A xi kona xin’wana xileriso lexikulu eka leswi.” (Ndzimana 31) Eka rungula leri fanaka, Yesu u vule leswaku swileriso hinkwaswo swi titshege hi swileriso leswimbirhi.—Matewu 22:40.
Ku tsakisa Xikwembu a swi tiki. Hinkwaswo leswi xi swi languteleke eka hina swi katsakanyiwa hi rito rin’we: rirhandzu. Minkarhi hinkwayo Xikwembu xi lava leswaku malandza ya xona ma xi rhandza naswona swi ta tshamisa sweswo. Kambe rirhandzu a ro kombisiwa ntsena hi marito kumbe mintlhaveko; ri kombisiwa hi swiendlo. (1 Yohane 3:18) Ha yini u nga dyondzi ndlela leyi u nga ri hlakulelaka ha yona ni ku kombisa leswaku wa n’wi rhandza Yehovha, Xikwembu lexi nga “rirhandzu”?—1 Yohane 4:8.
Tindzimana ta Bibele leti u nga ti hlayaka hi March
^ ndzim. 6 EBibeleni, rito leri nge, “moya-xiviri” ri kombetela eka munhu a helerile. Hikokwalaho, “moya-xiviri” wu katsa “mbilu,” “mianakanyo” ni “ntamu.”
DYONDZA SWO TALA
Xana Wa Swi Endla Leswi Xikwembu Xi Swi Lavaka?
Ku yingisa Xikwembu i swa nkoka, kambe ku laveka leswi engetelekeke leswaku u va munghana wa xona.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 58:1-11
Eka mufambisi. “U nga lovisi.” Ya Davhida. Miktami.58 Xana eku miyeleni kan’wina mi nga vulavula hi ku lulama hakunene?+Xana mi nga avanyisa hi vululami, N’wina vana va vanhu?+2 Ematshan’weni ya sweswo, embilwini ya n’wina mi hanya hi leswi nga lulamangiki hi mpimo lowukulu emisaveni,+Naswona mi pfula gondzo ra madzolonga ya mavoko ya n’wina!+3 Lavo homboloka va onhake va ha ri embelekweni;+Va tsendzelekile ku sukela ekhwirini ku ya emahlweni;Va vulavula mavunwa.+4 Vuxungu bya vona byi fana ni vuxungu bya nyoka,+A va twi ku fana ni xivatlankombe lexi siveke tindleve,+5 Lexi nga ta ka xi nga ri yingisi rito ra vangoma,+Hambileswi lowo tlhariha a xi baka hi vuloyi.+6 Oho Xikwembu, gula meno ya vona emilon’wini ya vona.+Tshova tinhlaya ta swinghalana leswi nga ni ntshiva, Wena Yehovha.7 Onge va nga hela ku fana ni mati lama fambaka endleleni ya wona;+Onge a nga kunga vurha bya miseve ya vona loko va hela matimba.+8 U famba ku fana ni humba leyi n’okaka;Kunene a va nge ri voni dyambu ku fana ni wansati la onhakeriweke hi khwiri.+9 Loko timbita ta n’wina ti nga si twa murhi wa ndzhenga,+Leswi tshamaka swi ri rihlaza ni leswi pfurhaka, u ta swi teka ku fana niloko swi tekiwa hi mheho.+10 Lowo lulama u ta tsaka hikuva u vone ku rihisela.+Milenge yakwe u ta yi hlamba engatini ya lowo homboloka.+11 Kutani vanhu va ta ku:+ “Kunene ku ni mbhandzu wa lowo lulama.+Kunene ku ni Xikwembu lexi avanyisaka misava.”+


text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) FEBRUARY 2017
Nkandziyiso lowu wu ni swihloko leswi dyondziwaka evandlheni ku sukela hi April 3-
Xikongomelo Xa Yehovha Xi Ta Hetiseka!
A ku ri xihi xikongomelo xa Xikwembu hi misava ni vanhu? Ha yini xi nga ha hetisekangi? Ha yini gandzelo ra nkutsulo ra Yesu ku ri rona ntsena ri endlaka leswaku xikongomelo xa Xikwembu xi hetiseka?
Nkutsulo
—I ‘Nyiko Leyi Hetisekeke’ Leyi Humaka Eka Tatana
Lunghiselelo leri ra risima a ro endla leswaku hi kuma mikateko ntsena kambe ri kombisa ndlela leyi vuako hinkwabyo swin’we ni swivumbiwa hinkwaswo swi nga swa nkoka ha yona.
Hi Kume Mikateko Yo Tala Ya Xikwembu
Douglas na Mary Guest va kume mikateko yo tala ya Xikwembu loko va phayona eCanada, va ri varhumiwa eBrazil ni le Portugal.
Yehovha U Kongomisa Vanhu Vakwe
Enkarhini wa khale Yehovha u tirhise vanhu leswaku va kongomisa vanhu vakwe. Hi byihi vumbhoni lebyi kombaka leswaku a seketela vanhu volavo?
I Mani Loyi A Kongomisaka Vanhu Va Xikwembu Namuntlha?
Yesu u tshembise valandzeri vakwe leswaku u ta va na vona ku fikela emakumu ka mafambiselo ya swilo. Xana u va kongomisa njhani vanhu va Xikwembu lava nga emisaveni namuntlha?
Swivutiso Swa Vahlayi
Muapostola Pawulo u tsale leswaku Xikwembu ‘a xi nge hi tshiki hi ringiwa hi leswi hi nga tsandzekaka ku swi hlula.’ Xana sweswo swi vula leswaku Xikwembu xi hlawula miringo leyi nga hi welaka?
“Ku Hava Ndhawu Leyi Swi Nga Kotekiki Ku Yi Fikelela”
Eku heleni ka va 1920 ni le ku sunguleni ka va 1930, maphayona lama hisekaka ma kombise leswaku a ma tinyiketele ku chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu etindhawini to tala ta le kule eAustralia.


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO | HA YINI SWILO SWO BIHA SWI HUMELELA VANHU VO LULAMA?
Xana Xikwembu Xi Ta Endla Yini Hi Vubihi Lebyi Nga Kona?
Bibele yi hi byela leswi Yehovha ni N’wana wakwe Yesu Kreste va nga ta swi endla hi ku xaniseka loku vangiweke hi Sathana Diyavulosi. Bibele yi ri: “N’wana wa Xikwembu [Yesu] u humelerile hi xikongomelo xa ku ta herisa mintirho ya Diyavulosi.” (1 Yohane 3:8) Mafambiselo lawa ya swilo lama taleke hi makwanga, rivengo ni swiendlo swo biha ma ta lovisiwa. Yesu u tshembisa leswaku Sathana Diyavulosi ku nga, “mufumi wa misava leyi u ta cukumeteriwa ehandle.” (Yohane 12:
Xana ku ta endleka yini hi vanhu lava alaka hi vomu ku cinca mahanyelo ya vona naswona va hambetaka va endla swilo swo biha? Anakanya hi xitshembiso lexi: “Lavo lulama hi vona lava nga ta tshama emisaveni, naswona lava va pfumalaka xisandzu hi vona lava nga ta sala eka yona. Loko ku ri lavo homboloka, va ta dlayiwa emisaveni; kasi loko ku ri vaxengi, va ta tsuvuriwa eka yona.” (Swivuriso 2:
Eka misava yoleyo leyintshwa, Xikwembu xi ta byi herisa njhani vubihi? A xi nge herisi nyiko leyi xi yi nyikeke vanhu ya ku tihlawulela ivi xi va endla va hanya ku fana ni michini leyi kongomisiwaka. Ku ri na sweswo, xi ta dyondzisa vanhu lava yingisaka tindlela ta xona, xi va pfuna va cinca miehleketo ni swiendlo swa vona swo biha.
Xikwembu xi ta swi herisa hinkwaswo leswi vangaka ku xaniseka
Xana Xikwembu xi ta endla yini hi makhombo lama humelelaka ma nga languteriwanga? Xi tshembisa leswaku hulumendhe ya Mfumo wa xona yi ta lawula misava ku nga ri khale. Hosi ya Mfumo wolowo leyi hlawuriweke hi Xikwembu i Yesu Kreste loyi a nga ni matimba yo hanyisa lava vabyaka. (Matewu 14:
Xana ku ta endleka yini hi vanhu va ntsandza vahlayi lava feke ku vava va nga ri na nandzu? Emahlweni ko va Yesu a pfuxa munghana wakwe Lazaro u te: “Hi mina ku pfuka ni vutomi.” (Yohane 11:
Loko mhaka ya ku hanya emisaveni laha vanhu vo lulama va nga ta ka va nga ha humeleriwi hi swilo swo biha yi ku tsakisa, ha yini u nga tivekeli pakani ya ku dyondza swo tala hi Xikwembu xa ntiyiso ni hi xikongomelo xa xona eBibeleni? Timbhoni ta Yehovha ta laha u tshamaka kona, ti ta swi tsakela ku ku pfuna leswaku u kuma vutivi byolebyo. Hi ku rhamba leswaku u tihlanganisa na tona laha u tshamaka kona kumbe u tsalela vakandziyisi va magazini lowu.


text:
Rhavi Ni Rungula Ro Valanga
Ha ku rhamba hi mandla mambirhi ku ta valanga marhavi ni vugandliselo bya hina. Kuma tindhawu ni minkarhi yo valanga.
Australia
12-14 Zouch Road
DENHAM COURT NSW 2565
AUSTRALIA
+61 2-9829-5600
Ku Valanga
Hi Musumbhunuku ku ya fikela hi Ravuntlhanu
8:00 a.m. ku ya eka 11:00 p.m. na 1:00 p.m. ku ya eka 4:00 p.m.
Swi teka tiawara timbirhi
Hi Ku Komisa
Ku kandziyisiwa ni ku rhumeriwa timagazini to tlula 18 wa timiliyoni hi tindzimi to tlula 55 ta le tindhawini ta le Pacific.


text:
Dyondzo 52: Gidiyoni Ni Vavanuna Vakwe Va 300
Xana wa swi vona leswi a swi humelela laha? Hinkwavo lava a ku ri vavanuna va nyimpi eIsrayele. Vavanuna lava korhameke va nwa mati. Muavanyisi Gidiyoni hi yena la yimeke ekusuhi na vona. A a languta ndlela leyi va nwaka mati ha yona.
Ti langute kahle tindlela to hambana-hambana leti vavanuna lava a va nwa mati ha tona. Van’wana a va korhamele kunene ematini. Kambe un’wana a a ka mati hi voko ra xinene leswaku a ta vona leswi humelelaka etlhelo ka yena. Sweswo a swi ri swa nkoka hikuva Yehovha a a byele Gidiyoni leswaku a hlawula vavanuna lava nwaka mati va ri karhi va rhala-rhala. Xikwembu xi vule leswaku lavan’wana hinkwavo va fanele ku tlheriseriwa ekaya. A hi voneni leswaku ha yini.
Vaisrayele a va nghene ekhombyeni lerikulu nakambe. Xivangelo xa kona hileswi a va nga n’wi yingisanga Yehovha. Vamidiyani a va va hlurile naswona a va va xanisa. Kutani Vaisrayele va kombele mpfuno eka Yehovha, xisweswo Yehovha u yingise swirilo swa vona.
Yehovha u byele Gidiyoni leswaku a hlengeleta vuthu ra nyimpi, kutani Gidiyoni u hlengelete vavanuna va nyimpi va 32 000. Kambe Vaisrayele a va ta lwa ni vuthu ra vavanuna va 135 000. Hambiswiritano, Yehovha u byele Gidiyoni a ku: ‘U ni vavanuna vo tala ngopfu.’ Ha yini Yehovha a vule sweswo?
Hikuva loko Vaisrayele a va lo hlula enyimpini, a va ta ehleketa leswaku va hlule hi matimba ya vona. A va ta ehleketa leswaku a swi nga bohi leswaku Yehovha a va pfuna leswaku va hlula. Kutani Yehovha u byele Gidiyoni a ku: ‘Byela vavanuna hinkwavo lava chavaka leswaku va tlhelela ekaya.’ Loko Gidiyoni a va byela, vavanuna vakwe va nyimpi va 22 000 va tlhelele ekaya. Sweswo swi endle leswaku a sala ni vavanuna va 10 000 lava nga ta lwa ni masocha ya 135 000.
Kambe yingisa! Yehovha u ri: ‘Wa ha ri ni vavanuna vo tala.’ Kutani u byele Gidiyoni leswaku a byela vavanuna va ya nwa mati enambyeni nileswaku a tlherisa hinkwavo lava korhameleke ematini loko va nwa. Yehovha u tshembise a ku: ‘Ndzi ta endla leswaku u hlula hi vavanuna va 300 lava nweke mati va ri karhi va languta hala ni hala.’
Nkarhi wa nyimpi wu fikile. Gidiyoni u ave vavanuna vakwe va 300 hi mintlawa yinharhu. U nyike wanuna un’wana ni un’wana nanga ni khuwana leri nga ni rivoni endzeni ka rona. Loko se ku ri exikarhi ka vusiku, hinkwavo va hlengeletane va rhendzela nxaxa wa valala va vona. Kutani hi nkarhi wolowo va be tinanga va tlhela va faya makhuwana ya vona kutani va huwelela va ku: ‘Tlhari ra Yehovha ni ra Gidiyoni!’ Loko valala va vona va pfuka, a va pfilunganyekile naswona va chuhile. Hiloko hinkwavo va sungula ku tsutsuma, kutani Vaisrayele va hlula enyimpini.
Vaavanyisi tindzima 6 ku ya eka 8.
Swivutiso
- Vaisrayele va nghene ekhombyeni lerikulu hi ndlela yihi naswona ha yini?
- Ha yini Yehovha a byele Gidiyoni leswaku u ni vavanuna vo tala swinene evuthwini ra yena?
- Xana ku sale vavanuna vangani endzhaku ka loko Gidiyoni a byele vavanuna lava chavaka leswaku va tlhelela ekaya?
- Hi ku tirhisa xifaniso lexi, hlamusela ndlela leyi Yehovha a ri hunguteke ha yona vuthu ra Gidiyoni ri va vavanuna va 300 ntsena.
- Xana Gidiyoni u va hlele njhani vavanuna va yena va 300, naswona Vaisrayele va hlule njhani enyimpini?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Vaavanyisi 6:36-40.
Xana Gidiyoni u endle yini leswaku a tiyiseka hi ku rhandza ka Yehovha?
Xana namuntlha hi nga ku tiva njhani ku rhandza ka Yehovha?
- Hlaya Vaavanyisi 7:1-25.
Hi dyondza yini eka vavanuna va 300 lava tshameke va xalamukile ku hambana ni lava kombiseke ku nga khathali?
Hilaha vavanuna va 300 va dyondzeke hakona hi ku languta Gidiyoni, xana hina hi nga dyondza njhani hi ku languta Gidiyoni Lonkulu, Yesu Kreste?
Xana Vaavanyisi 7:21 yi hi pfuna njhani leswaku hi eneriseka hi ku tirha kun’wana ni kun’wana laha hi averiweke kona enhlengeletanweni ya Yehovha?
- Hlaya Vaavanyisi 8:1-3.
Loko swi ta emhakeni ya ku lulamisa swiphiqo ni makwerhu wa xinuna kumbe wa xisati, xana hi nga dyondza yini eka ndlela leyi Gidiyoni a lulamiseke mholovo ha yona ni Vaefrayimi?


text:
XANA SWI LO ENDLIWA?
Swivoyana Swa Mbatsana Ya Le Lwandle
KU FANA ni swinama, mbatsana ya le lwandle yi namarhela maribye, mintsandza kumbe ehansi ka swikepe. Hambiswiritano, ku hambana ni swinama leswi namarhelaka nchumu wo karhi hi miri wa swona, mbatsana ya le lwandle yi namarhela nchumu wo karhi hi ku tirhisa swivoyana swa yona swo lala leswi vuriwaka byssus. Hambileswi endlelo leri ri endlaka leswaku mbatsana yi kota ku dya ni ku rhurhela etindhawini tin’wana, swivoyana leswi swi tikomba swi lale ngopfu lerova a yi nge swi koti ku tiyiselela magandlati elwandle lerova yi tama ya ha namarherile. Swivoyana leswi swi yi pfuna njhani mbatsana leswaku yi nga khukhuriwi hi mati?
Xiya: Swivoyana leswi swi tiyile eka tlhelo rin’wana kasi eka tlhelo lerin’wana swa vevuka naswona swi tsanyuka hi ku olova. Valavisisi va kume leswaku xiphemu lexi tiyeke xa swivoyana leswi i 80 wa tiphesente kasi xiphemu lexi vevukaka xi tlhela xi kota ku tsanyuka ko va 20 wa tiphesente ntsena, hi swona leswi endlaka yi kota ku namarhela swi tiya. Hikokwalaho, swivoyana leswi swi kota ku namarhela swi tiya hambiloko ku ri ni magandlati lamakulu.
Profesa Guy Genin u ri: “Lexi endlaka leswaku mbatsana yi kota ku namarhela swi tiya i xiphemu xo tiya xa swivoyana swa yona leswi endliweke hi ndlela yo hlamarisa.” Vativi va sayense va tshemba leswaku ndlela leyi swivoyana leswi swi endliweke ha yona, yi nga tekeleriwa leswaku ku endliwa switirhisiwa swo hlanganisa miako, swikepe leswi fambaka endzeni ka mati, swilo leswi nga hlanganisaka misiha ni marhambu ni ku hlanganisa laha ku endliweke vuhandzuri. J. Herbert Waite profesa wa le Yunivhesiti ya California eSanta Barbara, le U.S.A. u ri: “Ntumbuluko wu tele hi swilo swo hlamarisa leswi hi nga dyondzaka swilo swo tala eka swona.”
U anakanya yini? Xana swivoyana swa mbatsana ya le lwandle swi lo tiendlekela kumbe swi lo endliwa?
DYONDZA SWO TALA
Xana Swilo Leswi Hanyaka Swi Lo Tumbuluxiwa?
I swa nkoka leswi u swi pfumelaka malunghana ni masungulo ya vutomi.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Swivuriso 16:1-33
16 Ku hlela ka mbilu i ka munhu wa la misaveni,+ kambe nhlamulo ya ririmi i ya Yehovha.+2 Tindlela ta munhu hinkwato ti tengile ematihlweni yakwe,+ kambe Yehovha u pima mimoya.+3 Andlala mintirho ya wena eka Yehovha,+ kutani makungu ya wena ma ta simekiwa ma tiya.+4 Yehovha u endle hinkwaswo, a swi endlela xikongomelo xakwe,+ ina, hambi ku ri munhu wo homboloka u n’wi endlele siku ro biha.+5 Un’wana ni un’wana la tikurisaka embilwini i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha.+ Voko ri nga ha hlangana ni voko, kambe munhu a nge poni ku xupuriwa.+6 Xihoxo xa rivaleriwa hi musa wa rirhandzu ni ntiyiso,+ naswona munhu u fularhela swo biha hikwalaho ka ku chava Yehovha.+7 Loko Yehovha a tsakela tindlela ta munhu,+ u endla nileswaku valala vakwe va va ni ku rhula na yena.+8 Swa antswa leswitsongo leswi nga ni ku tshembeka+ ematshan’weni ya mihandzu yo tala leyi nga riki na vululami.+9 Mbilu ya munhu wa la misaveni yi nga ha ehleketisisa hi ndlela yakwe,+ kambe Yehovha u kongomisa milenge yakwe.+10 Xiboho lexi huhuteriweke xi ta va ehenhla ka milomu ya hosi;+ nomu wakwe a wu fanelanga wu tikombisa wu nga tshembekanga ehubyeni.+11 Xipimo lexi lulameke ni swikalo i swa Yehovha;+ swipimo hinkwaswo swa ribye swa nkwama i ntirho wakwe.+12 Ku endla swo homboloka i nchumu lowu nyenyetsaka eka tihosi,+ hikuva xiluvelo xi simekiwa hi ku lulama xi tiya.+13 Milomu ya ku tshembeka yi tsakisa hosi leyikulu;+ naswona u rhandza munhu la vulavulaka swilo leswinene.+14 Vukarhi bya hosi i varhumiwa va rifu,+ kambe munhu wo tlhariha hi loyi a byi sivelaka.+15 Ku ni vutomi eku vonakaleni ka xikandza xa hosi,+ naswona vunene bya yona byi fana ni papa ra mpfula ya ximun’wana.+16 Ku kuma vutlhari swa antswa swinene ku tlula ku kuma nsuku!+ Naswona ku kuma ku twisisa ku fanele ku hlawuriwa ematshan’weni ya ku kuma silivhere.+17 Gondzo lerikulu ra lavo lulama i ku fularhela swo biha.+ Loyi a hlayisaka ndlela yakwe u hlayisa moya-xiviri wakwe.+18 Ku tinyungubyisa ku le kusuhi ni ku wa,+ ni moya lowu titlakusaka wu le kusuhi ni ku khunguvanyeka.+19 Swa antswa ku va ni moya wo rhula ni swisiwana+ ematshan’weni yo avelana leswi phangiweke ni lava va titlakusaka.+20 Loyi a nga ni ku twisisa emhakeni u ta kuma leswinene,+ naswona wa tsaka la tshembaka Yehovha.+21 Loyi a tlhariheke embilwini u ta vitaniwa la nga ni ku twisisa,+ naswona loyi a nga ni milomu leyi tsokombelaka u engetela ku khorwiseka.+22 Ku twisisa i xihlovo xa vutomi+ eka vini va byona; naswona ndzayo ya swiphukuphuku i vuphukuphuku.+23 Mbilu ya lowo tlhariha yi endla leswaku nomu wakwe wu kombisa ku twisisa,+ naswona yi engetela ku khorwiseka emilon’wini yakwe.+24 Marito lamanene i xihlenge xa vulombe,+ ma tsokombela eka moya-xiviri naswona ma hanyisa marhambu.+25 Ku ni ndlela leyi lulameke emahlweni ka munhu,+ kambe endzhaku ka sweswo makumu ya yona i tindlela ta rifu.+26 Moya-xiviri wa munhu la tirhaka hi matimba wu n’wi tirhele hi matimba,+ hikuva nomu wakwe wu n’wi susumete hi matimba.+27 Munhu la nga pfuniki nchumu u cela swo biha,+ naswona emilon’wini yakwe, swi fana niloko ku ri ni ndzilo lowu vavulaka.+28 Munhu wa mano u hambeta a vanga mholovo,+ naswona mulumbeti u hambanisa lava tolovelaneke.+29 Munhu wa madzolonga u ta kanganyisa munhu-kulobye,+ entiyisweni a n’wi fambisa endleleni leyi nga riki yinene.+30 U tsopeta mahlo leswaku a boha kungu ra mano.+ A pfala milomu yakwe hi matimba, entiyisweni u hetisisa mano yakwe yo biha.31 Misisi ya mpunga i harhi ya ku saseka+ loko yi kumeka endleleni ya ku lulama.+32 Loyi a hlwelaka ku hlundzuka wa antswa ku ri ni wanuna wa matimba,+ ni loyi a lawulaka moya wakwe ku ri ni loyi a tekaka muti.+33 Vuhlolotwana byi hoxiwa exifuveni,+ kambe xiboho xin’wana ni xin’wana xa byona xi huma eka Yehovha.+


text:
Vantshwa Tiyisani Ripfumelo Ra N’wina
“Ripfumelo i . . . vumbhoni lebyi tiyeke bya leswi nga swa xiviri hambiloko swi nga voniwi.”—HEV. 11:1.
TINSIMU: 41, 69
1, 2. I ntlhontlho wihi lowu vantshwa va langutanaka na wona namuntlha naswona i yini leswi nga va pfunaka ku langutana na wona?
“XICHUDENI xin’wana xi vule leswi eka makwerhu wa xisati laha riki muntshwa wa le Britain: “Wa tiva, u xiphukuphuku ku va u pfumela eka Xikwembu.” Makwerhu un’wana wa le Jarimani u tsale leswi: “Vadyondzisi va mina va teka leswi Bibele yi swi vulaka hi ntumbuluko ku ri ntsheketo. Hikwalaho ka leswi va yi tekelaka ehansi, swichudeni swo tala swi pfumela eka dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo.” Makwerhu wa xisati wa le Furwa la ha riki muntshwa u te: “Vadyondzisi va le xikolweni xa mina va hlamarile ku vona leswaku ka ha ri ni vantshwa lava pfumelaka eBibeleni.”
2 Tanihi mutirheli wa Yehovha la ha riki muntshwa kumbe wa ha ri ku dyondzeni ha Yena xana u titwa u boheka ku pfumela eka leswi vanhu vo tala va pfumelaka eka swona, ku fana ni dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo ku ri ni ku pfumela eka Muvumbi? Loko swi ri tano, ku ni magoza lama u nga ma tekaka leswaku u tshama u ri ni ripfumelo leri tiyeke. Goza rin’wana i ku va u tirhisa vuswikoti byo ehleketa lebyi Xikwembu xi ku nyikeke byona, lebyi nga “ta ku rindza.” Swi ta ku sirhelela eka tidyondzo leti nga dlayaka ripfumelo ra wena.—Hlaya Swivuriso 2:10-12.
3. Hi ta kambisisa yini exihlokweni lexi?
3 Ripfumelo leri tiyeke ri titshege hi ku xi tiva kahle Xikwembu. (1 Tim. 2:4.) Loko u dyondza Rito ra Xikwembu ni minkandziyiso ya hina, u nga hlayeli ku hetisisa nawu. Anakanyisisa hi leswi u swi hlayeke leswaku u twisisa ‘mongo wa kona.’ (Mat. 13:23) A hi xiyeni ndlela leyi ku endla tano swi nga ku pfunaka ha yona leswaku u tiyisa ripfumelo ra wena eka Xikwembu tanihi Muvumbi ni le Bibeleni
NDLELA LEYI U NGA RI TIYISAKA HA YONA RIPFUMELO RA WENA
4. Ha yini hi nga vulaka leswaku ku pfumela eka Xikwembu kumbe eka sayense swi katsa ripfumelo naswona i yini leswi hi faneleke hi swi endla?
4 Xana u tshama u twa vanhu va vula leswaku va tshemba dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo hikuva sayense ya yi seketela kambe ku pfumela eka Xikwembu swi titshege hi ripfumelo hikuva a hi si tshama hi xi vona? Vanhu vo tala va vula sweswo. Minkarhi hinkwayo hi fanele hi tsundzuka mhaka leyi: Ku nga khathariseki leswaku munhu u pfumela eka Xikwembu kumbe eka dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo, ripfumelo ra katseka. Njhani? A nga kona loyi a tshameke a vona Xikwembu kumbe ku vona nchumu wo karhi wu tumbuluxiwa. (Yoh. 1:18) Naswona a nga kona munhu loyi a voneke nchumu wo karhi wu hundzuka nchumu wun’wana
5. Xikwembu xi hi hlomise njhani leswaku hi tirhisa matimba ya hina ya ku anakanya?
5 Ku “xiya” swi vula ku vona nchumu wo karhi lowu nga vonakiki hi ku hatlisa. (Hev. 11:3) Kutani vanhu lava nga ni vuxiyaxiya va tirhisa mianakanyo ku nga ri matihlo kumbe tindleve ntsena. Nhlengeletano ya Yehovha yi hi nyike switirhisiwa swo tala leswi se yi endleke ndzavisiso eka swona leswaku swi hi pfuna ku ‘vona’ Muvumbi wa hina hi mahlo ya mianakanyo. (Hev. 11:27) Switirhisiwa leswi swi katsa vhidiyo leyi nge, The Wonders of Creation Reveal God’s Glory, broxara leyi nge, Xana Swilo Leswi Hanyaka Swi Lo Tumbuluxiwa? ni leyi nge, The Origin of Life
6. Hi byihi vuyelo lebyi nga kona loko hi tirhisa minkandziyiso ya hina naswona yi ku pfune njhani?
6 Makwerhu un’wana la nga ni malembe ya 19 wa le United States u vule leswi landzelaka hi tibroxara leti hi vulavuleke ha tona: “Tibroxara leti i ta nkoka swinene. Ndzi ti hlaye minkarhi yo tala.” Makwerhu wa xisati wa le Furwa u tsale a ku: “Swihloko leswi nge, ‘Xana Swi Lo Endliwa?’ swi ndzi hlamarisile! Swi kombisa leswaku vanjhiniyara lava tlhariheke va nga ha ringeta ku tekelela nchumu wo karhi lowu tumbuluxiweke kambe a va nge pfuki va swi kotile ku endla nchumu lowu fanaka na wona.” Vatswari va nhwanyana la nga ni malembe ya 15 va le Afrika Dzonga va te: “Hi ntolovelo n’wana wa hina loko a hlaya Xalamuka! u rhanga hi xihloko lexi nge ‘Mbulavurisano’” Ku vuriwa yini hi wena? Xana u yi hlaya hinkwayo minkandziyiso ya hina? Yi nga ku pfuna leswaku ripfumelo ra wena ri fana ni murhi lowu dzimeke timitsu. Hi ndlela yoleyo ripfumelo ra wena ri ta ku pfuna leswaku u lwisana ni tidyondzo ta mavunwa leti fanaka ni moya lowu hungaka.—Yer. 17:5-8.
NDLELA LEYI U TSHEMBAKA BIBELE HA YONA
7. Ha yini Xikwembu xi lava leswaku u ma tirhisa kahle matimba ya wena yo anakanya?
7 Xana swi hoxile ku vutisa swivutiso hi Bibele? Doo! Yehovha u lava leswaku u tirhisa ‘matimba ya wena ya ku anakanya’ leswaku u vona loko hakunene ku ri ntiyiso. A nga lavi leswaku u pfumela eka leswi u nga swi tiviki ntsena hileswi van’wana va pfumelaka eka swona. Tirhisa matimba ya wena yo anakanya leswaku u va ni vutivi lebyi kongomeke. Vutivi byolebyo byi ta va masungulo lama tiyeke ya ripfumelo ra xiviri. (Hlaya Varhoma 12:1, 2; 1 Timotiya 2:4.) Ndlela yin’wana leyi u nga vaka ni vutivi ha yona i ku dyondza hi tinhlokomhaka to karhi.
8, 9. (a) Hi tihi tinhlokomhaka leti van’wana va rhandzaka ku dyondza ha tona? (b) Van’wana va vuyeriwe njhani hi ku anakanyisisa hileswi va swi dyondzeke?
8 Van’wana va hlawula ku dyondza hi tinhlokomhaka leti vulavulaka hi vuprofeta bya le Bibeleni. Kumbe va tsakela ku dyondza hileswi Bibele yi swi vulaka ni leswi van’wamatimu, vativi va sayense ni leswi vayimburi va swi vulaka. Vuprofeta byin’wana lebyi tsakisaka hi lebyi nga eka Genesa 3:15. Tsalwa leri ri vulavula hi nhlokomhakankulu ya Bibele, ku nga ku lweriwa ka vuhosi bya Xikwembu ni ku kwetsimisiwa ka vito ra xona hi ku tirhisa Mfumo wa xona. Hi ku tirhisa ririmi ro fanekisela tsalwa leri ri swi veka erivaleni leswaku Yehovha u ta herisa ku xaniseka hinkwako loku vanhu va langutaneke na kona ku sukela aEdeni. U nga ri dyondza njhani tsalwa ra Genesa 3:15? Ndlela yin’wana i ku endla nxaxamelo wa minkarhi ya swiendlakalo leswi endlekeke leswi fambisanaka ni tsalwa leri. Eka nxaxamelo wolowo u nga xaxameta matsalwankulu lama kombisaka ndlela leyi vuprofeta lebyi nga eka Genesa 3:15 byi nga ta hetiseka ha yona ni lama kombisaka ndlela leyi Xikwembu hakatsongotsongo xi paluxeke vanhu lava tsalwa leri ri vulavulaka ha vona ni lunghiselelo leri a xi ta ri tirhisa. Loko u vona ndlela leyi matsalwa wolowo ma fambisanaka ha yona, u ta swi xiya leswaku vaprofeta va le Bibeleni ni vatsari va yona a va “susumetiwa hi moya lowo kwetsima.”—2 Pet. 1:21.
9 Makwerhu wa le Jarimani u tsale a ku: “Tinhlokomhaka ta le Bibeleni leti vulavulaka hi Mfumo ta fambisana. Swi tano hambileswi Bibele yi tsariweke hi vavanuna va 40. Naswona vo tala va vona a va tshama etindhawini to hambanahambana naswona a va nga tivani.” Makwerhu wa xisati wa le Australia u khutaziwe hi xihloko xa Xihondzo xo Rindza xa December 15, 2013, lexi a xi vulavula hi leswi Paseka yi vulaka swona. Nkhuvo wolowo wo hlawuleka wu fambisana swinene na Genesa 3:15 ni ku ta ka Mesiya. U tsale a ku: “Dyondzo yoleyo yi ndzi pfune ku twisisa ndlela leyi Yehovha a lulameke ha yona. Swi ndzi hlamarisile ku va munhu a kote ku ehleketa hi lunghiselelo leri a ri endleriwe Vaisrayele ni ku va lunghiselelo rero ri hetiseka eka Yesu. Ndzi tshike hinkwaswo ndzi anakanyisisa hi ndlela leyi Paseka yoleyo leyi profetiweke yi hlamarisaka ha yona!” Ha yini makwerhu loyi a titwe hi ndlela yoleyo? U dzikise mianakanyo yakwe eka leswi a swi hlayeke kutani a kuma “mongo wa [kona].” Sweswo swi n’wi pfune leswaku a tiyisa ripfumelo rakwe ni ku tshinela eka Yehovha.—Mat. 13:23.
10. Ha yini ku tshembeka ka vatsari va Bibele ku hi endla hi tshemba leswi va swi tsaleke?
10 Nchumu wun’wana lowu nga hi tiyisaka ripfumelo lowu hi nga wu kambisisaka i xivindzi ni ku tshembeka ka vavanuna lava tsaleke Bibele. Vatsari vo tala va khale va tsale leswinene ntsena hi varhangeri va vona ni ku dzunisa mimfumo ya vona. Ku hambana ni sweswo, minkarhi hinkwayo vaprofeta va Yehovha va tsale ntiyiso. Va tsale ni swihoxo swa vanhu varikwavo, hambi ku ri swa tihosi ta vona. (2 Tikr. 16:9, 10; 24:18-22) Va tlhele va tsala ni swihoxo swa vona vini ni swa malandza man’wana ya Xikwembu. (2 Sam. 12:1-14; Mar. 14:50) Makwerhu un’wana wa le Britain u te: “A swi talanga vanhu va tshembeka hi ndlela leyi. Leswi swi hi endla hi tshemba leswaku hakunene Bibele yi huma eka Yehovha.”
11. Vantshwa va nga endla njhani leswaku va ya va yi tlangela swinene misinya ya milawu ya le Bibeleni?
11 Hikwalaho ka misinya ya milawu ya le Bibeleni leyi kongomisaka, vo tala va tshemba leswaku yi huhuteriwe hi Xikwembu. (Hlaya Pisalema 19:7-11.) Makwerhu un’wana wa le Japani la ha riki muntshwa u tsale a ku: “Loko ndyangu wa ka hina wu tirhisa leswi wu swi dyondzaka eBibeleni, ha tsaka swinene. Hi va ni ku rhula, vun’we ni ku tlhela hi rhandzana.” Milawu ya le Bibeleni ya hi sirhelela eka vugandzeri bya mavunwa ni vukholwahava lebyi lawulaka vanhu vo tala. (Ps. 115:3-8) Tidyondzo leti vulaka leswaku Xikwembu a xi kona, xana ta va khumba vanhu? Tidyondzo teto swin’we ni dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo ti endla ntumbuluko wu va xikwembu, lerova vanhu va dzunisa wona ku ri ni ku dzunisa Yehovha. Lava nge a ku na Xikwembu va vula leswaku vumundzuku bya hina byi le mavokweni ya hina vini. Kambe a va swi koti ku tiendlela vumundzuku lebyinene.—Ps. 146:3, 4.
BULA NI VAN’WANA HI BIBELE
12, 13. Hi yihi ndlela leyinene leyi u nga yi tirhisaka leswaku u bula ni vana lava u nghenaka na vona, vadyondzisi ni van’wana hi ntumbuluko kumbe Bibele?
12 U nga va pfuna njhani van’wana loko u bula na vona hi ntumbuluko ni Bibele? U nga hatliseli ku tibyela leswaku wa swi tiva leswi van’wana va pfumelaka eka swona. Vanhu van’wana va vula leswaku va pfumela eka dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo, kambe va pfumela nileswaku Xikwembu xi kona. Va ehleketa leswaku xi endle ku swilo swi tiendlekela. Van’wana va vula leswaku va tshemba dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo hikuva loko a yi nga ri ntiyiso a yi nga ta dyondziwa exikolweni. Kasi van’wana va tshike ku pfumela eka Xikwembu hikwalaho ka vukhongeri. Loko u vulavula ni munhu hi ndlela leyi vutomi byi sunguleke ha yona, ku ta va ku ri vutlhari ku rhanga u n’wi vutisa swivutiso. Rhanga u tiva leswi a pfumelaka eka swona. Loko u n’wi anakanyela naswona u tiyimisele ku n’wi yingisela, swi nga ha endla leswaku na yena a ku yingisela.—Tito 3:2.
13 Loko munhu a kaneta leswi u pfumelaka mayelana ni ntumbuluko, lava ndlela leyinene leyi u nga n’wi hlamulaka ha yona. U nga n’wi kombela leswaku a hlamusela ndlela leyi vutomi byi nga va ka byi sungule ha yona handle ka Muvumbi. Leswaku swivumbiwa swi kota ku ya emahlweni swi tala, swi fanele swi tswalana swi endla swivumbiwa leswi fanaka na swona. Profesa un’wana wa tikhemikhali u vule leswaku swin’wana leswi nga lavekaka leswaku xivumbiwa xi hanya i (1) nhlonge yo xi sirhelela, (2) vuswikoti byo tswonga ni ku gayela swakudya leswi nyikaka matimba, (3) rungula ra switekela ni (4) vuswikoti byo endla tikopi ta rungula rero. U ye emahlweni a ku, “Munhu a nga hlamarisiwa hi ndlela leyi vutomi byi rharhanganeke ha yona hambiloko byo ho sungula.”
14. U nga endla yini loko u vona onge a wu na vutivi lebyi eneleke leswaku u bula ni vanhu hi dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo kumbe ntumbuluko?
14 Loko u titwa u nga swi lunghekelanga ku bula ni vanhu hi dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo kumbe ntumbuluko, u nga tirhisa ndlela leyi Pawulo a yi tirhiseke. U tsale a ku: “Yindlu yin’wana ni yin’wana yi akiwa hi munhu, kambe loyi a akeke swilo hinkwaswo i Xikwembu.” (Hev. 3:4) I ntiyiso leswaku yindlu yi mpfampfarhutiwa ni ku akiwa hi munhu wo karhi! Handle ko kanakana, swilo leswi hanyaka, leswi rharhanganeke ku tlula yindlu swi vumbiwe hi munhu wo tlhariha swinene. U nga tirhisa nkandziyiso lowu vulavulaka hi mhaka leyi. Makwerhu un’wana wa xisati u tirhise tibroxara timbirhi leti boxiweke eku sunguleni ku bula ni jaha leri vuleke leswaku ri tshemba dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo hikuva a ri pfumeli leswaku Xikwembu xi kona. Endzhaku ka vhiki, jaha leri ri te: “Sweswi ndza pfumela leswaku Xikwembu xi kona.” Leswi swi endle leswaku va va ni dyondzo ya Bibele naswona sweswi ri khuvuriwile.
15, 16. U nga yi antswisa njhani ndlela leyi u bulaka ni vanhu ha yona hi Bibele, naswona hi xikongomelo xihi?
15 U nga sungula hi ku n’wi vutisa swivutiso, loko ku ri na munhu la kanakanaka leswi Bibele yi swi vulaka. Kumisisa leswi a pfumelaka eka swona kutani u lava swihloko leswi nga ta n’wi tsakisa. (Swiv. 18:13) Loko a rhandza swilo swa sayense, a nga angula hi ndlela leyinene loko u boxa tinhla leti kombisaka ndlela leyi Bibele yi baka nhloko ya mhaka ha yona loko swi ta eka swa sayense. Vanhu van’wana va nga khumbiwa hi swikombiso leswi kombisaka leswaku vuprofeta bya Bibele bya hetiseka hi ndlela leyi pakanisaka minkarhi hinkwayo. Kumbexana u nga ha n’wi komba milawu ya le Bibeleni leyi kongomisaka, yo tanihi leyi nga eka Dyondzo ya le Ntshaveni.
16 Tsundzuka leswaku pakani ya wena a hi ku phikizana na vanhu, kambe i ku fikelela timbilu ta vona leswaku va lava ku dyondza Bibele. Kutani va yingisele. Vutisa swivutiso leswi tlhontlhaka mianakanyo, tiphofule hi ndlela ya xichavo ngopfungopfu loko u vulavula ni vanhu lavakulu. Hakanyingi va ta xixima leswi u pfumelaka eka swona. Nakambe va ta swi xiya leswaku u ni swivangelo leswi ku endlaka u pfumela eka leswi u pfumelaka eka swona, ku hambana ni vantshwa vo tala lava pfumelaka eka lexi va nga xi tiviki. Tsundzuka leswaku a swi bohi ku hlamula vanhu lava lavaka ku phikizana na wena ntsena kumbe lava lavaka ku hlekula leswi u pfumelaka eka swona.—Swiv. 26:4.
RHANDZA NTIYISO
17, 18. (a) I yini lexi nga ta ku pfuna leswaku u rhandza ntiyiso? (b) Hi xihi xivutiso lexi hi nga ta xi kambisisa eka xihloko lexi landzelaka?
17 Leswaku u va ni ripfumelo leri tiyeke a wu fanelanga u hlaya Bibele swi helela kwalaho. U fanele u endla ndzavisiso lowu dzikeke eRitweni ra Xikwembu onge hiloko u lava xuma lexi fihliweke. (Swiv. 2:3-6) Swi tirhise hi vutlhari switirhisiwa leswi nga kona hi ririmi ra wena, swo tanihi Watchtower Library ya DVD, Watchtower ONLINE LIBRARY, swin’we ni Watch Tower Publications Index kumbe Nkongomiso Wo Endla Ndzavisiso Wa Timbhoni Ta Yehovha. Nakambe tivekele pakani yo hlaya Bibele hinkwayo. U nga yi hlaya hi lembe. Ku endla tano swi ta hi pfuna leswaku hi va ni ripfumelo leri tiyeke. Loko mulanguteri un’wana wa muganga a ehleketa hi vuntshwa bya yena u ri: “Nchumu wun’wana lowu ndzi pfuneke ku tshemba leswaku Bibele i Rito ra Xikwembu i ku va ndzi yi hlaya. Timhaka ta le Bibeleni leti ndzi ti dyondzeke ku sukela ndza ha ri ntsongo ndzi hetelele ndzi ti twisisile. Sweswo swi endle leswaku ndzi sungula ku endla nhluvuko hi tlhelo ra moya.”
18 Vatswari


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yobo 6:1-30
6 Yobo a ya emahlweni a hlamula a ku:2 “Onge loko mbitsi+ wa mina hinkwawo a wu pimiwile,Hi nkarhi lowu fanaka maxangu ya mina a ma vekiwe exikalweni!3 Hikuva sweswi swi tika ku tlula ni sava ra malwandle.Hi swona leswi endleke leswaku marito ya mina ma va mhaka leyi humeke endleleni.+4 Hikuva miseve ya Lowa Matimba Hinkwawo yi lwa na mina,+Ku nga vuxungu lebyi moya wanga wu byi nwaka;+Ndzi fikeriwa hi ku chava loku humaka eka Xikwembu.+5 Xana mangwa+ yi nga rila loko yi ri ni byanyi,Kumbe nkunzi yi nga bonga loko yi ri ni furu ya yona?6 Xana swilo leswi phyamaka swi nga dyiwa swi nga ri na munyu,Kumbe, xana wu kona nantswo ematini ya mbhandzu wa maximalo?7 Moya-xiviri wa mina wu ale ku khumba hinkwaswo.Swi fana ni vuvabyi eswakudyeni swa mina.8 Onge xikombelo xa mina xi nga hetisekaXikwembu xi ndzi nyika ni ntshembo wa mina!9 Onge Xikwembu xi nga ndzi pfotlosa,Onge xi nga tshambuluta voko ra xona xi ndzi dlaya!+10 Sweswo swi nga ha ndzi chavelela;Naswona ndzi ta khana+ hikwalaho ka ntirho wa mina wo tika,Hambileswi a nga ta va a nga ri na ntsetselelo, hikuva a ndzi ma fihlanga+ marito ya Mukwetsimi.+11 Xana matimba ya mina i yini, lerova ndzi nga tshama ndzi rindzile?+Xana makumu ya mina hi wahi, lerova ndzi nga tshamela ku endla leswaku moya-xiviri wa mina wu ya emahlweni wu hanya?12 Xana matimba ya mina i matimba ya maribye?Kumbe, xana nyama ya mina i ya koporo?13 Xana a ndzi nge swi koti ku tipfuna,Ni ntirho lowu vuyerisaka wu yisiwe ekule na mina?14 Loko ku ri munhu la nga kombisiki musa wa rirhandzu eka munhu-kulobye,+Munhu yoloye a nge he n’wi chavi ni Lowa Matimba Hinkwawo.+15 Vamakwerhu va endle hi vuxengi+ ku fana ni xinambyana xa vuxika,Ku fana ni swinambyana swa vuxika leswi tshamelaka ku phya.16 Va dzwiharile hikwalaho ka ayisi,Gamboko yi tifihla ehenhla ka vona.17 Va pfumala mati+ hi nguva leyi faneleke, va miyetiwile;Loko ku hisa va oma endhawini ya vona.+18 Magondzo ya tindlela ta vona ma hambukisiwile;Va ya endhawini leyi nga riki na nchumu kutani va fa.19 Mintlawa ya Thema+ yi langutile,Ntlawa wa Vasebiya+ lowu fambaka na vona wu va rindzile.20 Entiyisweni va ni tingana hikuva a va ri ni ntshembo;Va fike endhawini leyi handle ko kavanyetiwa, kutani va khomiwa hi tingana.+21 Hikuva sweswi n’wina mi endliwe mi nga vi nchumu;+Mi vona swilo swo chavisa, kutani ma chava.+22 Xana swi vangiwa hileswi ndzi nga te, ‘Ndzi nyikeni swo karhi,Kumbe, xana mi ndzi humesela nyiko hi ku ya hi matimba ya n’wina;23 Mi ndzi ponisa evokweni ra xirha,+Mi ndzi kutsula ni le vokweni ra vaxanisi’?+24 Ndzi leteleni, kutani mina ndzi ta miyela;+Naswona endlani leswaku ndzi vona xihoxo lexi ndzi nga xi endla.+25 Marito ya vululami—a ma vavi!+Kambe, xana ku tshinya ka n’wina ku pfuna yini?+26 Xana mi boha makungu+ ya ku xopaxopa marito,Loko marito ya loyi a nga ni gome ma va moya ntsena?+27 Ma ha ta ya emahlweni mi hoxa vuhlolotwana ku dyelela la nga riki na tatana,+Mi xavisa vanakuloni!+28 Sweswi yanani emahlweni, nyikelani nyingiso eka mina,Mi vona loko ndzi ta hemba+ eswikandzeni swa n’wina.29 Ndzi kombela mi vuya—lexi nga lulamangiki xi nga vi kona—Ina, vuyani—ku lulama ka mina ka ha ri kona.+30 Xana ku ni lexi nga lulamangiki eririmini ra mina,Kumbe, xana malaka ya mina a ma wa twi maxangu?