text:
MAHUNGU YA SWESWINYANA
Ukraine
Xiviko Xa Sweswinyana: Timbhoni Ta Yehovha Ti Hlele Mphalalo Wa Vabaleki Va Magidi eUkraine
Rhavi ra Timbhoni ta Yehovha eUkraine ri ya emahlweni ri hlela ni ku fambisa switirhisiwa swo phalala swa Timbhoni ta magidi leti balekeke emakaya ya tona hikwalaho ka nyimpi evuxeni bya Ukraine.
Timbhoni Ta Yehovha Ti Hlengeletane Hi Ku Rhula Ku Nga Khathariseki Tinyimpi eUkraine
Loko nyimpi yi ri karhi yi hisa evuxeni bya Ukraine, vanhu va magidi va hlengeletane eLviv leswaku va khoma nhlengeletano leyi nge ‘Hambetani Mi Lava Mfumo Wa Xikwembu Ku Sungula!’ Ku humesiwe Bibele leyi pfuxetiweke ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima hi Xiukraine.
Xiviko Xa Timbhoni Xa Le Ukraine Ni Le Crimea
Ku nga khathariseki mpfilumpfilu lowu nga kona, Timbhoni ti ta khoma tinhlengeletano ta kwalomu ka 40 le Ukraine ni le Crimea leti nga ta kandziyisa vumundzuku lebyinene ehansi ka Mfumo wa Xikwembu.


c: text/html

text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tikronika 25:1-28
25 Amaziya+ u ve hosi a ri ni malembe ya 25 hi vukhale, naswona u fume malembe ya 29 eYerusalema. Vito ra mana wakwe a ku ri Yowadana+ wa le Yerusalema.2 A hambeta a endla leswi lulameke ematihlweni ya Yehovha,+ kambe ku nga ri hi mbilu leyi hetisekeke.+3 Hi ku hatlisa loko mfumo wu tiya ehenhla ka yena, xikan’we-kan’we a dlaya+ malandza+ yakwe lawa ma dlayeke hosi, ku nga tata wakwe.+4 Vana va wona a nga va dlayanga, kambe u endle hi ku landza leswi swi tsariweke enawini, ebukwini ya Muxe,+ laha Yehovha a leriseke, a ku: “Vatatana va nga tshuki va fela vana,+ ni vana va nga tshuki va fela vatatana;+ kambe un’wana ni un’wana u fanele a fela xidyoho xakwe.”+5 Amaziya a hlengeleta Yuda, a wu yimisa hi ku landza yindlu ya vatatana,+ hi varhangeri va magidi+ ni varhangeri va madzana+ va tiko ra Yuda hinkwaro na Benjamini; hiloko a va tsarisa ku sukela emalembeni ya 20+ hi vukhale ku ya ehenhla, eku heteleleni a kuma va ri vavanuna lava va hlawulekeke, lava yaka enyimpini, lava va tamelaka tlhari+ ni xitlhangu lexikulu,+ va ri 300 000.6 Ku tlula kwalaho, eIsrayele a thola vavanuna va vurhena, va matimba lava ringanaka 100 000 hi titalenta ta silivhere ta 100.7 Kutani munhu wo karhi wa Xikwembu xa ntiyiso,+ a fika eka yena, a ku: “Wena hosi, u nga tshuki u pfumelela vuthu ra tiko ra Israyele ri ta na wena, hikuva Yehovha a nga n’wi seketeli Israyele,+ hileswaku, vana va Efrayimi hinkwavo.8 Kambe wena tana, teka goza, vana ni xivindzi xa nyimpi.+ Xikwembu xa ntiyiso xi nga endla leswaku u khunguvanyeka emahlweni ka nala; hikuva Xikwembu xi ni matimba ya ku pfuna+ ni ya ku khunguvanyisa.”+9 Hiloko Amaziya+ a byela munhu wa Xikwembu xa ntiyiso a ku: “Kambe ku ta endliwa yini hi titalenta ta 100 leti ndzi ti nyikeke masocha ya Israyele?”+ Hiloko munhu wa Xikwembu xa ntiyiso a ku: “Yehovha wa swi kota ku ku nyika swo tala ngopfu ku tlula leswi.”+10 Hiloko Amaziya a ma hambanisa, hileswaku, masocha lawa ma teke eka yena ma huma aEfrayimi, ma ya endhawini ya wona vini. Kambe, ma wu hlundzukela ngopfu Yuda, lerova ma vuyela endhawini ya wona ma hlundzuke ngopfu.+11 Loko ku ri Amaziya, a va ni xivindzi, a rhangela vanhu vakwe va ya eNkoveni wa Munyu;+ a dlaya vana va Seyiri,+ va 10 000.+12 Vana va Yuda va khome va 10 000 va ha hanya. Kutani va va tisa ehenhla ka ribye, va va cukumeta va ri ehenhla ka ribye; hiloko hinkwavo ka vona, va pandzeka hi le xikarhi.+13 Loko ku ri swirho swa masocha lawa Amaziya a ma tlheriseke leswaku ma nga fambi na yena enyimpini,+ ma sungula ku hlasela miti ya Yuda hi xitshuketa, ku suka eSamariya+ ku ya fika eBeta-horoni,+ va dlaya vanhu lava ringanaka 3 000 naswona va phanga swo tala.14 Kambe endzhaku ka loko Amaziya a vuye eku dlayeni ka Vaedomu, a vuya ni swikwembu+ swa vana va Seyiri, a swi veka swi va swikwembu swakwe,+ a sungula ku nkhinsama emahlweni ka swona,+ a swi mbulukisela+ xitlhavelo.15 Hiloko Yehovha a hlundzukela Amaziya, a rhuma muprofeta eka yena, a ku: “Ha yini u lavisise+ swikwembu+ swa vanhu leswi swi nga va kutsulangiki vanhu va swona evokweni ra wena?”+16 Xikan’we-kan’we loko hosi yi vulavula na yena, a ku eka yona: “Xana hi ku veke ku va mutsundzuxi wa hosi?+ Tshika leswaku swi ku fambela kahle.+ Ha yini va fanele va ku dlaya?” Hiloko muprofeta a tshika, kambe a ku: “Kunene ndza swi tiva leswaku Xikwembu xi bohe ku ku lovisa,+ hikuva u endle leswi+ naswona a wu xi yingisanga xitsundzuxo xa mina.”+17 Kutani Amaziya hosi ya Yuda a boha makungu, a rhumela eka Yehowaxi n’wana wa Yowohazi, n’wana wa Yehu hosi ya Israyele,+ a ku: “Tana! A hi langutane exikandzeni.”+18 Hiloko Yehowaxi hosi ya Israyele a rhumela rito eka Amaziya hosi ya Yuda, a ku:+ “Mfava wa mitwa lowu a wu ri eLebanoni, wu rhumele rito eka mukedari lowu a wu ri eLebanoni,+ wu ku, ‘Nyiketa n’wana wa wena a va nsati wa n’wana wa mina.’+ Kambe xivandzana+ xa nhova lexi a xi ri eLebanoni xi hundza kutani xi kandziyela mfava wa mitwa.19 U tibyele u ku, Phela u dlaye Edomu.+ Mbilu+ ya wena yi ku tlakusile leswaku u vangamisiwa.+ Sweswi hambeta u tshama endlwini ya wena.+ Ha yini u nghenela madzolonga u ri exikhundleni xo biha,+ u boheka ku wa, wena na Yuda ri ri na wena?”+20 Kambe Amaziya a nga yingisanga; hikuva a ku ri xikongomelo xa Xikwembu+ xa ntiyiso leswaku xi va nyiketa evokweni rakwe, hikuva va lavisise swikwembu swa Edomu.+21 Kutani Yehowaxi ho-si ya Israyele a tlhandluka,+ va langutana exikandzeni,+ yena na Amaziya hosi ya Yuda, eBeta-xemexe,+ lowu nga wa Yuda.22 Tiko ra Yuda hinkwaro ri hluriwa emahlweni ka Israyele,+ lerova un’wana ni un’wana a balekela entsongeni wakwe.+23 A ku ri Amaziya hosi ya Yuda, n’wana wa Yehowaxi, n’wana wa Yowohazi loyi Yehowaxi hosi ya Israyele a n’wi khomeke+ eBeta-xemexe, endzhaku ka sweswo a n’wi tisa eYerusalema,+ a endla vangwa erirhangwini ra Yerusalema, ku suka eNyangweni ya Efrayimi+ ku fika eNyangweni ya le Yinhleni,+ swisungunu swa 400.24 Kutani a teka nsuku hinkwawo ni silivhere ni swilo hinkwaswo leswi a swi kumeka endlwini ya Xikwembu xa ntiyiso swi ri na Obede-edomu+ ni vatameri va xuma xa yindlu ya hosi+ ni vabohiwa, hiloko a vuyela eSamariya.+25 Amaziya+ n’wana wa Yehowaxi hosi ya Yuda a hambeta a hanya malembe ya 15+ endzhaku ka rifu ra Yehowaxi+ n’wana wa Yowohazi hosi ya Israyele.26 Loko ku ri timhaka letin’wana ta Amaziya, to sungula ni to hetelela,+ waswivo, xana a ti tsariwanga eBukwini+ ya Tihosi ta Yuda na Israyele?+27 Ku sukela enkarhini lowu Amaziya a hambukeke ha wona eku landzeleni Yehovha, va endle xikhiri+ xo lwa na yena eYerusalema. Hi ku famba ka nkarhi u balekele eLakixi;+ va rhumela vanhu va ya n’wi lava eLakixi va n’wi dlayela kona.+28 Hiloko va n’wi rhwala hi tihanci+ va ya n’wi lahla ni vatata wakwe emutini wa Yuda.+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xana Wa N’wi Pfumelela Muvumbi Lonkulu Leswaku A Ku Vumba?
“Maswivo! Evokweni ra mina, n’wina mi kotisa vumba evokweni ra muvumbi.”
TINSIMU: 60, 22
1, 2. Ha yini Xikwembu a xi teka Daniyele tanihi “munhu la navelekaka” naswona hi nga va lava yingisaka ku fana na Daniyele hi ndlela yihi?
LOKO Vayuda va yisiwa eBabilona, tiko rero a ri tele hi swifaniso swa hava ni vanhu lava gandzelaka mimoya yo homboloka. Nilokoswiritano, Vayuda vo tshembeka vo tanihi Daniyele ni vanghana vakwe vanharhu va ale ku kuceteriwa hi vanhu va le Babilona. (Daniyele 1:6, 8, 12; 3:16-18) Daniyele ni vanghana vakwe va pfumelele Yehovha leswaku a va Muvumbi wa vona ni ku hambeta va gandzela yena ntsena. Hambileswi Daniyele a a hanya ni vanhu vo biha, ntsumi ya Xikwembu yi vule leswaku a a ri “munhu la navelekaka.”
2 Enkarhini wa ku tsariwa ka Bibele, muvumbi a a tirhisa vumba ku vumba nchumu wo karhi. Namuntlha, vagandzeri va ntiyiso va swi tiva leswaku Yehovha i Mufumi wa vuako hinkwabyo naswona u ni vulawuri byo vumba matiko. (Hlaya Yeremiya 18:6.) Nakambe Xikwembu xi ni mfanelo yo vumba ha un’we wa hina. Hambiswiritano, Yehovha a nga sindzisi munhu leswaku a hundzuka. Ku ri na sweswo, u lava hi tiyimisela ku n’wi pfumelela a hi vumba. Eka xihloko lexi, hi ta dyondza ndlela leyi hi nga vaka vumba byo olova ha yona emavokweni ya Xikwembu. Hi ta kambisisa swivutiso swinharhu leswi landzelaka: (1) Hi nga swi papalata njhani ku kombisa mikhuva leyi nga ha endlaka leswaku hi ala ndzayo ya Xikwembu kutani hi va vumba byo nonon’hwa? (2) Hi nga endla njhani leswaku hi va ni timfanelo leti nga ta hi pfuna ku yingisa ni ku va vumba byo olova? (3) Vatswari lava nga Vakreste va nga tirhisana njhani ni Xikwembu loko va letela vana va vona?
PAPALATA MIKHUVA LEYI NGA ENDLAKA MBILU YI NONON’HWA
3. I mikhuva yihi leyi nga endlaka leswaku timbilu ta hina ti nonon’hwa? Kombisa.
3 Swivuriso 4:23 yi ri: “Hlayisa mbilu ya wena ku tlula hinkwaswo leswi swi faneleke swi hlayisiwa, hikuva swihlovo swa vutomi swi le ka yona.” Leswaku hi sirhelela timbilu ta hina ti nga nonon’hwi, hi fanele hi papalata mikhuva yo biha yo tanihi ku tikukumuxa, ku hanya hi xidyoho ni ku pfumala ripfumelo. Loko hi nga ri na vuxiyaxiya, leswi swi nga sungula ku hi endla hi nga yingisi ni ku va hi xandzuka. (Daniyele 5:1, 20; Vaheveru 3:13, 18, 19) Sweswo swi endlekile eka Hosi Uzhiya wa le Yuda. (Hlaya 2 Tikronika 26:3-5, 16-21.) Eku sunguleni, Uzhiya a a yingisa naswona a a ri ni vuxaka lebyinene ni Xikwembu, kutani xi n’wi nyike matimba. Kambe “hi ku hatlisa loko a va ni matimba, mbilu yakwe yi [titlakusile].” U sungule ku tikukumuxa swinene lerova u ringete ni ku hisa murhi wa risuna etempeleni hambileswi ntirho wolowo a wu fanele wu endliwa hi vaprista ntsena. Loko vaprista va n’wi byela leswaku u endle xihoxo, Uzhiya u hlundzuke ngopfu! Yehovha u tsongahate hosi leyi, leyi tikukumuxaka naswona yi ve ni nhlokonho vutomi bya yona hinkwabyo.
4, 5. Ku nga endleka yini loko hi tikukumuxa? Vula xikombiso.
4 Loko hi nga papalati moya wo tikukumuxa, hi nga sungula ku tivona onge ha antswa ku tlula van’wana naswona hi nga sungula ku ala ndzayo leyi hi nyikiwaka yona ku suka eBibeleni. (Swivuriso 29:1; Varhoma 12:3) Leswi swi endlekile eka nkulu loyi a vuriwaka Jim. Ku ve ni mhaka yin’wana leyi a nga yi vonangiki hi tihlo rin’we ni vakulu van’wana evandlheni. Jim u ri, “Loko hi ri enhlanganweni wa vakulu ndzi byele vamakwerhu volavo leswaku a va na rirhandzu kutani ndzi suka ndzi famba.” Endzhaku ka tin’hweti ta kwalomu ka tsevu, u rhurhele eka vandlha rin’wana kambe a nga bumabumeriwanga tanihi nkulu kwalaho. Jim u hele matimba. A a tiyiseka leswaku a nga endlanga xihoxo lerova u tshike ku tirhela Yehovha naswona u hete malembe ya khume a horile. U vula leswaku a a tikukumuxa swinene naswona u sungule ku sola Yehovha hikwalaho ka leswi a swi endleka. Ku ringana malembe yo tala, vamakwerhu va n’wi endzerile va ringeta ku n’wi pfuna kambe Jim u wu be hi makatla mpfuno wa vona.
5 Jim u ri, “A ndzi tshamela ku ehleketa hi swihoxo swa van’wana.” Xikombiso xakwe xi kombisa leswaku ku tikukumuxa ku nga endla leswaku hi tiyimelela loko hi tikhoma hi ndlela yo biha. Loko sweswo swi endleka, a ha ha ri vumba byo olova. (Yeremiya 17:9) Xana u tshame u khunguvanyisiwa hi makwerhu wo karhi? Xana u tshame u khunguvanyeka hileswi u lahlekeriweke hi lunghelo ro karhi? U endle yini? Xana u tikukumuxile, kumbe u swi xiyile leswaku ku endla ku rhula ni vamakwerhu ni ku tshama u tshembekile eka Yehovha hi swona swa nkoka swinene?
6. Ku nga endleka yini loko hi hanya hi xidyoho?
6 Loko munhu a hanya hi xidyoho ni ku xi tumbeta, swi ta n’wi tikela ku amukela ndzayo leyi humaka eka Xikwembu. Swi ta ya swi n’wi olovela ku dyoha. Makwerhu un’wana u vule leswaku hi ku famba ka nkarhi a a nga ha kingindziwi hi ripfalo hikwalaho ka mahanyelo yakwe. (Eklesiasta 8:11) Makwerhu loyi a ri ni mukhuva wo hlalela swifaniso swa timhaka ta masangu, hi ku famba ka nkarhi u te, “Ndzi sungule ku va ni moya wo xopaxopa vakulu.” Mukhuva wakwe wu onhe vuxaka bya yena na Yehovha. Loko van’wana va kuma leswi a ri eku swi endleni, u kume mpfuno wa vakulu. I ntiyiso leswaku hinkwerhu ka hina a hi hetisekangi. Kambe loko hi sungula ku xopaxopa lava hi nyikaka ndzayo kumbe loko hi tiyimelela loko hi endla swilo swo biha ku ri ni ku kombela Xikwembu leswaku xi hi rivalela ni ku hi pfuna, timbilu ta hina ti ta nonon’hwa.
Vaisrayele lava nga yingisangiki va fele emananga hikwalaho ka ku nonon’hwa ka timbilu ta vona ni ku kala ripfumelo
7, 8. (a) Vaisrayele va khale va byi kombise njhani vuyelo byo va ni mbilu yo nonon’hwa hikwalaho ko pfumala ripfumelo? (b) Hi dyondza yini?
7 Loko Yehovha a ntshunxa Vaisrayele aEgipta, va n’wi vonile loko a endla masingita yo tala. Hambiswiritano, loko va ri ekusuhi ni ku nghena eTikweni leri Tshembisiweke, va ve ni timbilu to nonon’hwa. Ha yini? A va nga ri na ripfumelo eka Xikwembu. Ematshan’weni yo tshemba Yehovha, va sungule ku chava ni ku gungulela Muxe. A va lava ni ku tlhelela aEgipta, laha a va ri mahlonga! Sweswo swi n’wi twise ku vava swinene Yehovha kutani a ku: “Xana vanhu lava va ta ndzi khoma hi ndlela leyi nga riki na xichavo ku fikela rini?” (Tinhlayo 14:1-4, 11; Pisalema 78:40, 41) Vaisrayele volavo va fele emananga hikwalaho ka ku nonon’hwa ka timbilu ta vona ni ku pfumala ripfumelo.
8 Misava leyintshwa yi le kusuhi swinene ni ku fika naswona ripfumelo ra hina ri le ku ringiweni. Kutani hi fanele hi kambisisa ripfumelo ra hina. Hi nga tiyiseka njhani leswaku hi ni ripfumelo leri tiyeke? Hi nga kambisisa marito ya Yesu eka Matewu 6:33. Tivutise: ‘Xana tipakani ni swiboho swa mina swi kombisa leswaku ndza ma tshemba hakunene marito ya Yesu? Xana ndza xwa eminhlanganweni kumbe ensin’wini leswaku ndzi endla mali yo tala? Ndzi ta endla yini loko ntirho wa mina wu lava leswaku ndzi heta nkarhi wo tala ni matimba ya mina ndzi ri karhi ndzi tirha? Xana ndzi ta pfumelela misava leyi yi ndzi vumba kumbexana hambi ku ri ku ndzi tshikisa ku tirhela Yehovha?’
9. Ha yini hi fanele hi ‘tshamela ku tikambela’ loko ha ha ri eripfumelweni naswona hi nga swi endlisa ku yini sweswo?
9 Loko hi nga endli leswi Bibele yi swi vulaka hi vanghana vo biha, hi vanhu lava susiweke evandlheni kumbe hi vuhungasi, timbilu ta hina ti nga nonon’hwa. U fanele u endla yini loko leswi swi sungula ku humelela eka wena? U fanele u kambisisa ripfumelo ra wena hi ku hatlisa! Bibele yi ri: “Tshamani mi ri karhi mi tikambela ku vona loko mi ri eripfumelweni, tshamani mi tikombisa leswi n’wina mi nga swona.” (2 Vakorinto 13:5) U nga tixisi naswona tirhisa Rito ra Xikwembu nkarhi ni nkarhi ku lulamisa ndlela leyi u anakanyaka ha yona.
TSHAMA U RI VUMBA BYO OLOVA
10. I yini lexi nga ta hi pfuna leswaku hi va vumba byo olova emavokweni ya Yehovha?
10 Leswaku xi hi pfuna hi tshama hi ri vumba byo olova, Xikwembu xi hi nyike Rito ra xona, minhlangano ya Vukreste ni nsimu. Loko hi hlaya Bibele ni ku anakanyisisa ha yona siku ni siku, sweswo swi ta hi pfuna leswaku hi va vumba byo olova emavokweni ya Yehovha ni ku n’wi pfumelela leswaku a hi vumba. Yehovha u lerise tihosi ta le Israyele leswaku ti tsala Nawu wa Xikwembu ni ku wu hlaya siku ni siku. (Deteronoma 17:18, 19) Vaapostola a va swi tiva leswaku ku hlaya ni ku anakanyisisa hi Matsalwa a swi ta va pfuna ngopfu loko va chumayela. Va tirhise Matsalwa yo karhi ya Xiheveru minkarhi yo tala eMatsalweni ya vona naswona loko va chumayela vanhu, va va khutaze ku tirhisa Matsalwa. (Mintirho 17:11) Hilaha ku fanaka, na hina ha swi vona leswaku i swa nkoka ku hlaya Rito ra Xikwembu siku ni siku ni ku anakanyisisa ha rona. (1 Timotiya 4:15) Ku endla leswi swa hi pfuna leswaku hi titsongahata naswona Yehovha u ta kota ku hi vumba.
11, 12. Yehovha a nga ri tirhisa njhani vandlha leswaku a hi vumba hi ku ya hi swilaveko swa hina? Vula xikombiso.
11 Yehovha wa swi tiva leswi ha un’we wa hina a swi lavaka naswona u tirhisa vandlha leswaku a hi vumba. Jim, loyi a boxiweke eku sunguleni, u sungule ku cinca langutelo rakwe loko nkulu un’wana a kombise leswaku wa khathala hi yena. Jim u ri: “A nga ringetanga ku ndzi sola kumbe ku ndzi xopaxopa. Ku ri na sweswo, u ve ni langutelo lerinene naswona a a swi lava hi mbilu hinkwayo ku ndzi pfuna.” Endzhaku ka kwalomu ka tin’hweti tinharhu, nkulu yoloye u rhambe Jim eminhlanganweni. Jim u vula leswaku vandlha ri n’wi amukele hi musa naswona rirhandzu leri ri n’wi kombeke rona ri n’wi pfune leswaku a cinca langutelo rakwe. U sungule ku vona leswaku ndlela leyi a titwaka ha yona a ku nga ri ya nkoka swinene. Vakulu va le vandlheni leri Jim a hlanganyela eka rona swin’we ni nsati wakwe va n’wi khutazile naswona hakatsongotsongo u tlhele a sungula ku tirhela Yehovha. Nakambe Jim u pfuniwe hi ku hlaya xihloko lexi nge “Yehovha A Nga Fanelanga Ku Voniwa Nandzu” ni lexi nge “Tirhela Yehovha Hi Ku Tshembeka,” leswi nga eka Xihondzo xo Rindza xa November 15, 1992.
12 Hi ku famba ka nkarhi, Jim u tlhele a va nkulu. Ku sukela kwalaho, u pfune vamakwerhu van’wana lava nga ni swiphiqo swo fana ni swa yena leswaku va swi lulamisa ni ku tiyisa ripfumelo ra vona. U vula leswaku a anakanya leswaku a a ri ni vuxaka lebyikulu na Yehovha kambe entiyisweni a swi nga ri tano! Wa tisola hileswi a pfumeleleke ku tikukumuxa ku endla leswaku a languta swihoxo swa van’wana ku ri ni ku dzika eka swilo swa nkoka swinene.—1 Vakorinto 10:12.
Loko hi tekelela Kreste, vanhu va ta kokiwa hi rungula ra hina naswona va nga ha cinca ndlela leyi va hi tekaka ha yona
13. Nsimu yi nga hi pfuna leswaku hi hlakulela timfanelo tihi naswona hi ta vuyeriwa njhani?
13 Nsimu yi nga hi vumba ni ku hi pfuna leswaku hi va vanhu lavanene. Njhani? Loko hi chumayela mahungu lamanene, hi fanele hi kombisa timfanelo to tanihi ku titsongahata ni timfanelo to hambanahambana ta mihandzu ya moya wa Xikwembu. (Vagalatiya 5:22, 23) Ehleketa hi timfanelo letinene leti nsimu yi ku pfuneke leswaku u va na tona. Loko hi tekelela Kreste, vanhu va ta kokiwa hi rungula ra hina naswona va nga ha cinca ndlela leyi va hi tekaka ha yona. Hi xikombiso, Timbhoni timbirhi ta le Australia ti ringete ku chumayela wansati un’wana ekaya kakwe, kambe u ti hlundzukele swinene naswona a nga tikhomanga kahle. Hambiswiritano, Timbhoni leti ti n’wi yingisele hi vukheta. Endzhaku, wansati loyi u tisorile hikwalaho ka ndlela leyi a tikhomeke ha yona kutani a tsalela rhavi papila. U kombele ku rivaleriwa hikwalaho ka matikhomelo yakwe. U te, “Ndzi tiendle xiphukuphuku hi ku va ndzi khome vanhu lava chumayelaka Rito ra Xikwembu ku biha.” Eka ntokoto lowu ha wu vona nkoka wo va ni moya wo rhula loko hi chumayela. Nsimu yi pfuna van’wana kambe yi tlhela yi hi pfuna ku antswisa vumunhu bya hina.
TIRHISANA NI XIKWEMBU LOKO U LETELA VANA VA WENA
14. I yini leswi vatswari va faneleke va swi endla loko va lava ku letela vana va vona hi ndlela leyi humelelaka?
14 Vana vo tala va titsongahata naswona va swi lava swinene ku dyondza. (Matewu 18:1-4) Kutani vatswari va ta va va endla hi vutlhari loko va pfuna vana va vona leswaku va dyondza ntiyiso ni ku wu rhandza loko va ha ri vatsongo. (2 Timotiya 3:14, 15) Leswaku va endla tano, vatswari va fanele va rhandza ntiyiso ni ku tirhisa leswi Bibele yi swi vulaka evuton’wini bya vona. Loko vatswari va endla tano, swi ta olovela vana va vona ku rhandza ntiyiso. Nakambe, vana va ta swi twisisa leswaku ndzayo leyi vatswari va vona va va nyikaka yona yi kombisa leswaku va va rhandza ku katsa na Yehovha.
15, 16. Vatswari va fanele va swi kombisa njhani leswaku va tshemba Xikwembu loko n’wana wa vona a susiwile?
15 Hambiloko vatswari va dyondzisa vana va vona ntiyiso, vana van’wana va tshika ku tirhela Yehovha kumbe va susiwa. Loko sweswo swi endleka, ndyangu wa xaniseka swinene. Makwerhu un’wana wa xisati wa le Afrika Dzonga u te: “Loko buti wa mina a susiwa, a swi fana ni loko a file. A swi hlomula mbilu!” Kambe makwerhu loyi ni vatswari vakwe va endle yini? Va yingise swiletelo leswi nga le Bibeleni. (Hlaya 1 Vakorinto 5:11, 13.) Vatswari vakwe a va swi tiva leswaku ku yingisa ndzayo ya Xikwembu swi ta va pfuna hinkwavo ka vona. Va swi twisisile leswaku ku susa munhu evandlheni i ndzayo ya rirhandzu leyi humaka eka Yehovha. Kutani a va vulavula na yena ntsena loko swi boha leswaku va lulamisa timhaka ta ndyangu.
16 N’wana wa vona la susiweke u titwe njhani? Endzhaku u te, “A ndzi swi tiva leswaku ndyangu wa ka hina a wu nga ndzi vengi, kambe a wu yingisa Yehovha ni nhlengeletano yakwe.” U tlhele a ku, “Loko u boheka ku kombela Yehovha leswaku a ku pfuna ni ku ku rivalela, u sungula ku xiya ndlela leyi u lavaka mpfuno wakwe ha yona.” Anakanya ntsako lowu ndyangu lowu wu veke na wona loko jaha leri ri tlhelela eka Yehovha! Hi ta tsaka naswona swi ta hi fambela kahle loko hi yingisa Xikwembu minkarhi hinkwayo.—Swivuriso 3:5, 6; 28:26.
Loko hi titsongahata ni ku yingisa Yehovha minkarhi hinkwayo, hi ta va va risima eka yena
17. Ha yini hi fanele hi titsongahata eka Yehovha vutomi bya hina hinkwabyo naswona ku endla tano swi nga hi vuyerisa njhani?
17 Muprofeta Esaya u profete leswaku Vayuda lava a va ri eBabilona a va ta hundzuka kutani va ku: “Wena Yehovha, u Tata wa hina. Hina hi vumba, wena u Muvumbi; hina hinkwerhu hi endliwe hi mavoko ya wena.” Nakambe a va ta kombela Yehovha va ku: “U nga tsundzuki xihoxo xa hina hi masiku. [Hi] kombela u languta sweswi: hinkwerhu ka hina hi vanhu va wena.” (Esaya 64:8, 9) Loko hi titsongahata ni ku yingisa Yehovha minkarhi hinkwayo, hi va va risima eka yena ku fana na Daniyele. Yehovha u ta ya emahlweni a hi vumba hi ku tirhisa Rito, moya ni nhlengeletano yakwe leswaku enkarhini lowu taka hi ta va “vana va Xikwembu” lava hetisekeke.—Varhoma 8:21.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Nehemiya 11:1-36
11 Kutani tihosana+ ta vanhu a ti tshama eYerusalema;+ kasi loko ku ri vanhu lavan’wana hinkwavo, va hoxa vuhlolotwana+ leswaku va tisa un’we eka va khume a ta tshama eYerusalema, emutini wo kwetsima,+ swiphemu leswin’wana swa kaye emitini yin’wana.2 Ku tlula kwalaho, vanhu va katekisa+ vanhu lavan’wana hinkwavo lava tinyiketeleke hi ku tirhandzela+ ku ya tshama eYerusalema.3 Lava i varhangeri va miganga+ lava nga ehansi ka vulawuri bya hosi lava a va tshama eYerusalema;+ kambe a va tshama emitini ya Yuda, ha un’we endhawini yakwe, emitini ya vona,+ Israyele,+ vaprista+ ni Valevhi+ ni Vanethinimi+ ni vana va malandza ya Solomoni.+4 Ni le Yerusalema a ku tshama vana van’wana va Yuda ni vana van’wana va Benjamini.+ Eka vana va Yuda a ku ri na Ataya n’wana wa Uzhiya, n’wana wa Zakariya, n’wana wa Amariya, n’wana wa Xefatiya, n’wana wa Mahalalele wa vana va Faresi;+5 na Maseya n’wana wa Baruku, n’wana wa Kolihoze, n’wana wa Hazaya, n’wana wa Adaya, n’wana wa Yowaribi, n’wana wa Zakariya, n’wana wa Musala.6 Vana va Faresi hinkwavo lava a va tshama eYerusalema a va ri 468, vavanuna lava va fanelekaka.7 Lava a ku ri vana va Benjamini:+ Sallu n’wana wa Mexulama,+ n’wana wa Yowede, n’wana wa Pedaya, n’wana wa Kolaya, n’wana wa Maseya, n’wana wa Itiyele, n’wana wa Yexaya;8 endzhaku ka yena Gabayi na Salayi, 928;9 na Yuwele n’wana wa Zikiri, mulanguteri wa vona, na Yuda n’wana wa Hasenuwa loyi a a ri mulanguteri wa vumbirhi wa muti.10 Eka vaprista: Yedaya n’wana wa Yowaribi,+ Yakini,+11 Seraya n’wana wa Hilkiya, n’wana wa Mexulama,+ n’wana wa Sadoki,+ n’wana wa Merayoto, n’wana wa Ahithuba,+ murhangeri wa yindlu ya Xikwembu xa ntiyiso;12 ni vamakwavo lava a va endla ntirho wa yindlu,+ 822; na Adaya n’wana wa Yerohamu,+ n’wana wa Pelaliya, n’wana wa Amuzi, n’wana wa Zakariya, n’wana wa Paxahuru,+ n’wana wa Malikiya,+13 ni vamakwavo, varhangeri va tindlu ta vatatana,+ 242, na Amaxayi n’wana wa Azarele, n’wana wa Ahazayi, n’wana wa Mexilemoti, n’wana wa Imere,14 ni vamakwavo, vavanuna va matimba, tinghwazi,+ 128, a ku ri ni mulanguteri+ wa vona, Zabadiyele n’wana wa lavakulu.15 Eka Valevhi:+ Xemaya n’wana wa Haxubu, n’wana wa Azirikamu, n’wana wa Haxabiya,+ n’wana wa Buni,16 na Xabetayi+ na Yozabadi,+ varhangeri va Valevhi, lava a va langutela ntirho wa le handle ka yindlu ya Xikwembu xa ntiyiso;17 na Mataniya+ n’wana wa Mikiya, n’wana wa Zabidi, n’wana wa Asafa,+ mufambisi wa vuyimbeleri bya ku dzunisa,+ u endle xikhongelo+ xa ku dzunisa, na Bakibukiya a a ri wa vumbirhi ehenhla ka vamakwavo, na Abida n’wana wa Xamuwa, n’wana wa Galala,+ n’wana wa Yedutani.+18 Valevhi hinkwavo a va ri 284 emutini wo kwetsima.+19 Varindzi va tinyangwa+ a ku ri Akubu, Talimoni+ ni vamakwavo lava a va rindza tinyangwa,+ va ri 172.20 Kutani tiko ra Israyele hinkwaro, eka vaprista ni le ka Valevhi, hinkwavo a va ri entsungeni lowun’wana wa Yuda, ha un’we endzhakeni yakwe.+21 Vanethinimi+ a va tshama eOfeli;+ na Ziha na Gixipa a va langutela Vanethinimi.22 Kutani mulanguteri+ wa Valevhi eYerusalema a ku ri Uzi n’wana wa Bani, n’wana wa Haxabiya, n’wana wa Mataniya,+ n’wana wa Mika,+ n’wana wa Asafa,+ vayimbeleri,+ malunghana ni ntirho wa yindlu ya Xikwembu xa ntiyiso.23 Hikuva a ku ri ni xileriso xa hosi malunghana na vona,+ naswona a ku ri ni lunghiselelo leri vekiweke ra vayimbeleri hilaha siku ha rin’we a ri lava hakona.+24 Kutani Petahiya n’wana wa Mexezabele wa vana va Zara, n’wana wa Yuda a a ri etlhelo ka hosi malunghana ni mhaka yin’wana ni yin’wana ya vanhu.25 Loko ku ri eswimitanini+ leswi a swi ri etindhawini ta vona, a ku ri ni vana van’wana va Yuda lava a va tshama eKiriyati-aba+ ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona ni le Diboni ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona ni le Yekabusiyele+ ni swimitana swa wona,26 ni le Yexuwa ni le Mulada+ ni le Beta-pelete+27 ni le Hasara-xuwala+ ni le Bera-xeba+ ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona28 ni le Sikilaga+ ni le Mikona ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona29 ni le Eni-rimoni+ ni le Sora+ ni le Yaramutu,+30 Zanowa,+ Adulamu+ ni swimitana swa wona, Lakixi+ ni masimu ya wona, Azeka+ ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona. Kutani va dzima mixaxa eBera-xeba ku ya fika eHinomu.+31 Vana va Benjamini a va sukela eGeba,+ eMikimaxi+ ni le Ayiya+ ni le Bethele+ ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona,32 Anathoti,+ Nobo,+ Ananaya,33 Hasora, Rhama,+ Gitayimi,+34 Hadida, Seboyimi, Nebalata,35 Lodi+ na Ono,+ nkova wa lava tivaka ntirho wa mavoko.36 Eka Valevhi, a ku ri ni mintlawa ya Yuda leyi a yi ri ya Benjamini.


text:
1Ina hi na tshumela hi khata ku ti emela kani? Ina ma laveka kwathu, kufana ni ka vamwanyane, mapapilo a ku hi emela masoni kwanu kani? Mwendo mapapilo a ku hi emela ma txi bhalwa ngu nganu kani? 2Anu mi dipapilo dathu, adi di nga bhalwa timbiluni kwathu, kasiku di txi ziwa ni ku gondwa ngu votshe vathu. 3Nguko ti ha kubasani ti to Kristu ngene a nga bhala dipapilo ni ku di rumela ngu ngathu. Dona kha da bhalwa ngu tinta, aniko di bhatwe ngu moya wa Txizimu txi txi hanyako; i singa ka sileti sa marigwi, aniko di bhatwe timbiluni ka vathu. 4Hi womba tiya nguko, hi ni kuthemba ka Txizimu, ngu Kristu. 5Hi nga ti to athu hipune, hi nga si kota kumana mialakanyo ya txilo, nga ya kukhukhela mtamoni kwathu. Ahim-him. Mtamo wathu wu ta ngu ka Txizimu. 6Txona ngu txona txi nga hi ninga mtamo wa kuthumela Txitumelelano txa Txiphya, i ku txa moya, i singa ngu mlayo wa kubhalwa nguko mlayo wa kubhalwa wa daya, kasi wona moya wu ninga wutomi. 7Mthumo wa lifo, wu i ku mlayo wu wu nga bhalwa ha marigwini wu di ni kuphatima ka hombe, ku ku nga ti hanza vanana va Israyeli, aha ko za va si si koti kuwonetela khohe ya Mosi, ngu mhaka ya kuphatima ka khohe yakwe, hambiko i nga ti kuphatima ku ku pindako, 8ngutungutu mthumo wa moya wu ni kuphatima ku ku pindisako. 9Inkusa ngako mthumo wa mlayo wu wu yisako kukonekani wu di ni kuphatima ka hombe, ngutungutu mthumo wa mlayo wu wu yisako kululamani wu ni kuphatima ko pindisa. 10Kha ditshuri, kuphatima ku ku nga va ho kha ku swi ku di ni lisima ngako ku txi dinganiswa ni kuphatima ku ku pindisako ngutu. 11Inkusa ngako asi si pindako si di tile ngu kuphatima, si na phatima ngutungutu asile si si gumiko. 12Ngu kota ya kuthemba ko ngeto, hi wombawomba hi di tsani msana. 13Kha hi mahi ku nga Mosi, awu a nga ti fenengeta khohe ngu nguwo, ya txitsivelo kasiku vanana va Israyeli va si si koti kuwona magwito a si si pindako. 14Aniko, mapimo awe ma to thelwa mphume. Hambi ni nyamsi, mbimo yi va gondako dibhuku da Txitumelelano txa kale, nguwoyo ya txitsivelo yi ngadi zumbile; yona yi thaviswa ngu Kristu dwe. 15Inna, kala ni nyamsi, ngako ku txi gondwa timhaka ta Mosi; nguwoyo ya txitsivelo yi ngadi zumbile timbiluni kwawe. 16Ngako va di hundulukile ve wuya ka Mkoma, ngu kona nguwo yile ya txitsivelo yi thaviswako. 17Mkoma i Moya, se aha ku ku ni moya wa Mkoma, ku ho kutxhatxheka. 18Athu hotshethu hi wonako kuphatima ka Mkoma ngu maso o mbi fenengetwa, hi txi wonekisa kuphatima ka Mkoma kufana ni txibuko, hi txi hunduluswa hi fana nayo, hi longoloka ngu kuphatima kumweko ni kwakwe, aku ku engetelwako ngu mtamo wakwe Mkoma, i ku Moya.
Copyright
Learn More


text:
NDZIMA 15
Ku Lwela Ntshunxeko Wo Gandzela
1, 2. (a) Hi xihi xitiyisekiso xa leswaku u muaka-tiko wa Mfumo wa Xikwembu? (b) Ha yini minkarhi yin’wana Timbhoni ta Yehovha a ti boheka ku lwela mfanelo ya ku gandzela hi ku ntshunxeka?
XANA u muaka-tiko wa Mfumo wa Xikwembu? Tanihi Mbhoni ya Yehovha, hakunene u yena! Kutani hi xihi xitiyisekiso xa leswaku u muaka-tiko? A hi pasi ro endza kumbe phepha rin’wana ra hulumendhe. Ematshan’weni ya sweswo, xitiyisekiso xi titshege hi ndlela leyi u gandzelaka Yehovha Xikwembu ha yona. Vugandzeri bya ntiyiso byi katsa swilo swo tala ku tlula leswi u pfumelaka eka swona. Byi katsa leswi u swi endlaka, ku nga ku yingisa ka wena milawu ya Mfumo wa Xikwembu. Hinkwerhu ka hina, vugandzeri bya hina byi khumba swilo hinkwaswo swa vutomi, ku katsa ndlela leyi hi kurisaka mindyangu ya hina ha yona hambi ku ri ndlela leyi hi angulaka ha yona eka timhaka to karhi ta rihanyo.
2 Hambiswiritano, a hi minkarhi hinkwayo misava leyi hi hanyaka eka yona yi xiximaka mfanelo ya hina ya vuaka-tiko kumbe swilaveko swa yona. Tihulumendhe tin’wana ti ringete ku yirisa vugandzeri bya hina hambi ku ri byi herisela makumu. Minkarhi yin’wana, lava fumiwaka hi Kreste va boheka ku lwela ntshunxeko wa ku hanya hi milawu ya Hosi leyi nga Mesiya. Xana sweswo swa hlamarisa? Doo! Hakanyingi vanhu va Yehovha va le minkarhini ya ku tsariwa ka Bibele va boheke ku lwela mfanelo ya ku gandzela Yehovha hi ku ntshunxeka.
3. Hi yihi nyimpi leyi vanhu va Xikwembu va yi lweke emasikwini ya Hosi ya xisati Estere?
3 Hi xikombiso, emasikwini ya Hosi ya xisati Estere, vanhu va Xikwembu va boheke ku lwela vutomi bya vona. Ha yini? Hamani Holobye-nkulu wo homboloka u byele Hosi Ahasuwerusi wa le Peresiya leswaku Vayuda hinkwavo lava a va hanya hi nkarhi wa ku fuma ka yona va dlayiwa hikuva “milawu ya vona yi hambanile ni ya vanhu lavan’wana hinkwavo.” (Est. 3:
4. Hi ta bula hi yini eka ndzima leyi?
4 Xana ku vuriwa yini eminkarhini ya manguva lawa? Hilaha hi swi voneke hakona eka ndzima leyi hundzeke, minkarhi yin’wana tihulumendhe ti kanete Timbhoni ta Yehovha. Eka ndzima leyi, hi ta bula hi tindlela tin’wana leti eka tona tihulumendhe to tano ti ringeteke ku yirisa vugandzeri bya hina. Hi ta dzika eka tindlela tinharhu leti tolovelekeke: (1) mfanelo ya hina yo va kona tanihi nhlengeletano ni ku gandzela hilaha hi lavaka hakona, (2) ntshunxeko wo hlawula vutshunguri lebyi fambisanaka ni milawu ya Bibele ni (3) mfanelo ya vatswari yo kurisa vana hi ku ya hi milawu ya Yehovha. Eka ndlela ha yin’we, hi ta vona ndlela leyi vaaka-tiko vo tshembeka va Mfumo wa Mesiya va kayakayeke ha yona leswaku va sirhelela mfanelo ya vona ya risima yo va vaaka-tiko ni ndlela leyi matshalatshala ya vona ma katekisiweke ha yona.
Ku Kayakaya Leswaku Va Amukeriwa Ximfumo Ni Ku Va Ni Ntshunxeko
5. Xana ku amukeriwa ximfumo swi ni vuyelo byihi eka Vakreste va ntiyiso?
5 Xana hi lava ku amukeriwa ximfumo hi tihulumendhe ta vanhu leswaku hi ta gandzela Yehovha? Doo, kambe ku amukeriwa ximfumo swi endla swi hi olovela ku ya emahlweni ni vugandzeri bya hina
6. Hi xihi xiphiqo lexi Timbhoni ta Yehovha ta le Australia ti langutaneke na xona eku sunguleni ka va-1940?
6 Australia. Eku sunguleni ka va-1940, ndhuna-nkulu ya le Australia yi teke vukhongeri bya hina tanihi lebyi nga ni “xihlawuhlawu.” Kutani ntirho wa hina wo chumayela wu yirisiwile. Timbhoni a ti nga ha swi koti ku hlengeletana kumbe ku chumayela hi ku ntshunxeka, mintirho ya le Bethele yi pfariwile naswona Tiholo ta Mfumo ti tekiwe hi nkani. A ti nga ha pfumeleriwi ku amukela minkandziyiso ya hina leyi sekeriweke eBibeleni. Endzhaku ko heta malembe yo hlayanyana ti ri karhi ti endla mintirho ya tona exihundleni, Timbhoni ta le Australia ti hetelele ti kume ntshunxeko. Hi June 14, 1943, Huvo leyi Tlakukeke ya le Australia yi herise ku yirisiwa koloko.
7, 8. Hlamusela nyimpi yo lwela ntshunxeko wo gandzela leyi vamakwerhu va le Rhaxiya va yi lweke emalembeni lama hundzeke.
7 Rhaxiya. Timbhoni ta Yehovha ti hete makume ya malembe ti yirisiwe hi mfumo wa Makhomunisi kambe ti hetelele ti tsarisiwe ximfumo hi 1991. Endzhaku ka loko mfumo wa Soviet Union wu tshike ku fuma, Mfumo wa Rhaxiya wu hi amukele ximfumo hi 1992. Hambiswiritano, swi nga siya kwihi, vakaneti van’wana
8 Ku landzele nxaniso lowukulu. (Hlaya 2 Timotiya 3:
9-11. Xana vanhu va Yehovha va kayakaye njhani eGreece leswaku va gandzela swin’we hi ku ntshunxeka naswona vuyelo byi ve byihi?
9 Greece. Hi 1983, Titos Manoussakis, u hirhe kamara eHeraklion, le Crete, leswaku ntlawa lowutsongo wa Timbhoni ta Yehovha wu ta hlangana kwalaho leswaku wu gandzela. (Hev. 10:
10 Eku heteleleni, hi 1996, Huvo ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu yi endle xiboho lexi vakaneti va vugandzeri bya ntiyiso a va nga xi langutelanga. Huvo yi xiye leswaku “Timbhoni ta Yehovha ti huma eka ‘vukhongeri lebyi tivekaka’ hilaha swi kombisiweke hakona eka nawu wa le Greece” ni leswaku tihuvo letitsongo’ a ti ri ni “nkongomiso lowu nga erivaleni malunghana ni swiboho leswi a ti fanele ti swi endla eka swikombelo leswi endliwaka swa ku gandzela hi ku ntshunxeka.” Ku tlula kwalaho, Huvo yi kume leswaku a ku nga ri vutihlamuleri bya hulumendhe ya le Greece ku “vona loko tidyondzo ta vukhongeri kumbe leswi ti swi tirhisaka ku kombisa tidyondzo toleto swi ri leswi twisisekaka.” Swigwevo swa Timbhoni swi herisiwile naswona ti pfumeleriwe ku gandzela hi ku ntshunxeka!
11 Xana ku hlula koloko ku lulamise timhaka eGreece? Doo! Hi 2012, nandzu lowu fanaka wa nyimpi ya le nawini wu hetelele wu lulamisiwile eKassandreia, le Greece, endzhaku ka loko wu teke malembe ya kwalomu ka 12. Nandzu lowu a wu pfuxiwe hi bixopo wa Orthodox. Huvo Leyi Tlakukeke ya le Greece yi yime ni vanhu va Xikwembu. Xiboho lexi tekiweke xi tiyisekise mfanelo ya ku gandzela hi ku ntshunxeka eGreece ni ku tlhela xi herisa xihehlo xa leswaku Timbhoni ta Yehovha a hi vukhongeri lebyi nga tivekiki. Huvo yi te: “Tidyondzo ta ‘Timbhoni ta Yehovha’ ti le rivaleni xisweswo i vukhongeri lebyi tivekaka.” Sweswi swirho swa vandlha leritsongo eKassandreia swi tiphina hi ku khoma minhlangano ya vugandzeri eHolweni ya swona ya Mfumo.
12, 13. Le Furwa, xana vakaneti va ringete njhani leswaku va “kunguhata khombo hi xileriso xa nawu” naswona ku ve ni vuyelo byihi?
12 Furwa. Vakaneti van’wana va vanhu va Xikwembu va tirhise rhengu ro “kunguhata khombo hi xileriso xa nawu.” (Hlaya Pisalema 94:
13 Hi June 30, 2011 Huvo yi endle xiboho. Yi vule leswaku, mfanelo yo gandzela hi ku ntshunxeka, handle ka loko ku ri milandzu leyikulu, yi fanele yi sivela Huvo ku lavisisa tidyondzo ta vukhongeri kumbe ndlela leyi byi endliwaka ha yona. Ku tlula kwalaho, Huvo yi te: “Xibalo . . . xi ta hunguta swilo swa nkoka swa nhlangano, xisweswo xi yi sivela ku gandzela hi ku ntshunxeka.” Swi nga languteriwanga, Huvo yi endle xiboho xo yima ni Timbhoni ta Yehovha! Lexi tsakiseke vanhu va Yehovha, hulumendhe ya le Furwa yi hetelele yi tlherise xibalo lexi a yi xi hakerise ATJ xi ri ni ntswalo naswona hi ku fambisana ni xileriso xa Huvo, yi sule swikweleti leswi a yi vula leswaku rhavi ra swi kolota.
Nkarhi na nkarhi u nga khongelela vamakwerhu va wena va moya lava sweswi va nga eku xanisekeni hikwalaho ko khomiwa ku biha hi tlhelo ra nawu
14. Xana u nga hoxa xandla hi ndlela yihi eku lweleni ka ntshunxeko wo gandzela?
14 Ku fana na Estere na Mordekayi va khale, vanhu va Yehovha namuntlha va lwela ku gandzela hi ku ntshunxeka hilaha a leriseke hakona. (Est. 4:
Ntshunxeko Wo Hlawula Vutshunguri Lebyi Pfumelelanaka Ni Tidyondzo Ta Hina
15. Hi tihi timhaka leti vanhu va Xikwembu va ti tekelaka enhlokweni malunghana ni ku tirhisiwa ka ngati?
15 Hilaha hi swi voneke hakona eka Ndzima 11, vaaka-tiko va Mfumo wa Xikwembu va kume nkongomiso wa Matsalwa lowu nga erivaleni wa leswaku va papalata ku tirhisa ngati hi ndlela yo biha, leswi namuntlha swi tolovelekeke swinene. (Gen. 9:
16, 17. Hi byihi vutshunguri lebyi makwerhu wa xisati wa le Japani a byi kumeke lebyi n’wi tsemeke nhlana naswona swikhongelo swakwe swi hlamuriwe njhani?
16 Japani. Misae Takeda, wansati loyi a nga tirhiki loyi a nga ni malembe ya 63 eJapani a a lava ku endliwa vuhandzuri lebyikulu. Tanihi muaka-tiko la tshembekeke wa Mfumo wa Xikwembu, u swi veke erivaleni eka dokodela wakwe leswaku u lava ku tshunguriwa handle ko pomperiwa ngati. Kambe, endzhaku ka tin’hweti, u tsemeke nhlana loko a kuma leswaku u pomperiwe ngati hi nkarhi lowu a ri karhi a endliwa vuhandzuri. Leswi a a twa a khomisiwe tingana ni ku tlhela a kanganyisiwa, Makwerhu wa xisati Takeda u pfulele madokodela ni xibedlhele nandzu hi June 1993. Wansati loyi, loyi a rhuleke, a a ri ni ripfumelo leri tiyeke. U nyikele vumbhoni hi xivindzi ehubyeni leyi a yi tele hi vanhu, laha a yimeke ebokisini ro nyikela vumbhoni ku tlula awara hambileswi a nga ri na matimba. U ye ehubyeni ro hetelela emahlweni ka n’hweti leyi a feke ha yona. Xana a hi xi tlangeli xivindzi ni ripfumelo rakwe? Makwerhu wa xisati Takeda u vule leswaku nkarhi na nkarhi a kombela Yehovha leswaku a n’wi katekisa eka nyimpi yakwe ya le nawini. A a tiyiseka leswaku swikhongelo swakwe a swi ta hlamuriwa. Xana swi hlamuriwile hakunene?
17 Endzhaku ka malembe manharhu Makwerhu wa xisati Takeda a file, Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Japani yi yime na yena
18-20. (a) Ha yini huvo yo endla xikombelo eArgentina yi seketele mfanelo yo ala ku pomperiwa ngati hi ku tirhisa khadi ra ngati? (b) Malunghana ni ku tirhisiwa ka ngati hi ndlela yo biha, xana hi nga swi kombisa njhani leswaku hi tiveka ehansi ka vuhosi bya Kreste?
18 Argentina. Xana vaaka-tiko va Mfumo va nga swi lungheka njhani loko swi ta eka swiboho swa vutshunguri leswi faneleke swi endliwa loko va titivarile? Hi nga khoma khadi ra hina ra le nawini leri nga ta hi vulavulela, hilaha Pablo Albarracini a endleke hakona. Hi May 2012, u tekeriwe swilo swakwe naswona u duvuriwe ko hlayanyana. U amukeriwe exibedlhele a titivarile xisweswo a nga swi kotanga ku hlamusela xiyimo xakwe malunghana ni ku pomperiwa ngati. Hambiswiritano, a ri ni khadi ra ngati leri a ri sayineke eka malembe ya mune lama hundzeke. Hambileswi xiyimo xakwe a xi bihile naswona madokodela man’wana ma voneke swi fanerile ku n’wi pompela ngati leswaku ma ponisa vutomi byakwe, kambe a ma tiyimiserile ku xixima leswi a swi vuleke. Hambiswiritano, tata wa Pablo loyi a nga ri Mbhoni ya Yehovha u endle xikombelo ehubyeni xo cinca ndlela leyi n’wana wakwe a lavaka ku tshunguriwa ha yona.
19 Hi ku hatlisa gqweta leri a ri yimela nsati wa Pablo ri hundzisele nandzu emahlweni. Ku nga si hundza tiawara, huvo yo endla xikombelo yi cince xileriso xa huvo leyitsongo kutani yi vula leswaku ndlela leyi muvabyi a lavaka ku tshunguriwa ha yona hilaha swi hlamuseriweke hakona eka khadi ra ngati yi fanele yi xiximiwa. Tata wa Pablo u hundzisele nandzu eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Argentina. Hambiswiritano, Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi a yi “vonanga xivangelo xo kanakana leswaku [khadi ra ngati ra Pablo leri kombisaka ku ala kakwe ku pomperiwa ngati] a ri tsariwe hi ku ya hi matwisiselo yakwe, xikongomelo ni ntshunxeko wakwe.” Huvo yi te: “Munhu un’wana ni un’wana lonkulu u ni vuswikoti byo nyikela nkongomiso wa ndlela leyi a lavaka ku tshunguriwa ha yona naswona a nga ha amukela kumbe a ala vutshunguri byo karhi . . . Nkongomiso wu fanele wu amukeriwa hi dokodela loyi a n’wi tshungulaka.”
20 Makwerhu Albarracini u hlakarhele hilaha ku heleleke. Yena ni nsati wakwe va tsaka leswi a tateke khadi ra ngati. Hi ku teka goza rero ro olova kambe leri nga ra nkoka, u kombise leswaku u tiveka ehansi ka vuhosi bya Kreste hi ku tirhisa Mfumo wa Xikwembu. Xana wena ni ndyangu wa wena mi teke goza leri fanaka?
21-24. (a) Ha yini Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Canada yi endle xiboho lexi xiyekaka malunghana ni vana ni ku tirhisiwa ka ngati? (b) Xana mhaka leyi yi nga va khutaza njhani vantshwa lava nga malandza ya Yehovha?
21 Canada. Hi ntolovelo, tihuvo ti titekela enhlokweni timfanelo ta vatswari to tiyisekisa leswaku vana va vona va kuma vutshunguri lebyinene. Minkarhi yin’wana, tihuvo ti endle xiboho xa leswaku vana lava kuleke va fanele va xiximiwa loko swi ta eka swiboho swa vutshunguri. Sweswo swi ve tano eka April Cadoreth. Loko a ri ni malembe ya 14, April u amukeriwe exibedlhele ngati yakwe yi ri karhi yi mpfempfela endzeni hi ndlela leyi chavisaka. A ha ku tata khadi ra Advance Medical Directive endzhakunyana ka tin’hweti ti nga ri tingani leri nga ni swiletelo swa leswaku a nga fanelanga a pomperiwa ngati hambi ku ri eka xiyimo xa xihatla. Dokodela u hlawule ku ala ndlela leyi nga erivaleni leyi April a yi kombiseke eka khadi rakwe kutani u endle xikombelo ehubyeni xo lava ku n’wi pompela ngati. U sindzisiwe ku pomperiwa mabodlhela manharhu ya tisele to tshwuka ta ngati. Endzhakunyana, April u fanise leswi n’wi humeleleke ni ku pfinyiwa.
22 April ni vatswari vakwe va yise nandzu wa vona etihubyeni leswaku va ta kombiwa vululami. Endzhaku ka malembe mambirhi, nandzu wu yisiwe eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Canada. Hambileswi entiyisweni April a nga winangiki eka nandzu wakwe, Huvo yi n’wi tlherisele mali yakwe leyi a a hakele magqweta naswona yi endle xiboho xo yima na yena ni vana van’wana lava kuleke lava a va lava ku kombisa mfanelo ya vona yo tiendlela xiboho eka vutshunguri. Huvo yi te: “Loko swi ta emhakeni ya vutshunguri, vana lava nga ehansi ka malembe ya 16 va fanele va pfumeleriwa ku vula mavonelo ya vona malunghana ni xiboho xa vutshunguri lebyi va lavaka ku tshunguriwa ha byona naswona sweswo swi kombisa leswaku va kule ku fikela kwihi.”
23 Nandzu lowu a wu ri wukulu hikuva Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi yi vulavule hi timfanelo leti vana lava kuleke va nga na tona. Emahlweni ko va yi endla xiboho, huvo ya le Canada yi nyike mpfumelelo wa leswaku n’wana loyi a nga ehansi ka malembe 16 a nga kuma vutshunguri ntsena loko yi vona vutshunguri bya kona byi ri lebyinene eka n’wana. Kambe endzhaku ko endla xiboho lexi, huvo a yi nga ta swi kota ku pfumelela vutshunguri byin’wana ni byin’wana lebyi lwisanaka ni ku rhandza ka n’wana loyi a nga le hansi ka malembe ya 16 handle ko rhanga a nyikiwa nkarhi wo kombisa leswaku u kule ku ringana lerova a nga tiendlela swiboho.
“Ku tiva leswaku ndzi hoxe xandla eku vangamiseni ka vito ra Xikwembu ni ku kombisa leswaku Sathana i muhembi hakunene swi ndzi endle ndzi tsaka”
24 Xana nyimpi yoleyo ya malembe manharhu yi ve ni vuyelo lebyinene? April u ri: “Ina!” Sweswi i phayona ra nkarhi hinkwawo naswona u ni rihanyo lerinene, u ri: “Ku tiva leswaku ndzi hoxe xandla eku vangamiseni ka vito ra Xikwembu ni ku kombisa leswaku Sathana i muhembi hakunene swi ndzi endle ndzi tsaka.” Mhaka ya April yi kombisa leswaku vantshwa va hina va nga va ni xivindzi va tikombisa va ri vaaka-tiko va xiviri va Mfumo wa Xikwembu.
Ntshunxeko Wo Kurisa Vana Hi Ku Ya Hi Milawu Ya Yehovha
25, 26. Xana minkarhi yin’wana i swiyimo swihi leswi vaka kona hi nkarhi wa ku dlaya vukati?
25 Yehovha u byarhise vatswari vutihlamuleri byo kurisa vana va vona hi ku ya hi milawu yakwe. (Det. 6:
26 Mutswari loyi a nga riki Mbhoni a nga kombela huvo leswaku yi n’wi nyika vutihlamuleri byo kurisa n’wana kumbe vana leswaku a ta kota ku lawula vukhongeri lebyi va nga eka byona. Van’wana va vula leswaku ku kurisiwa tanihi Mbhoni ya Yehovha swi ni khombo. Va nga ha vula leswaku n’wana u ta siveriwa ku tlangela minkhuvo ya masiku ya ku velekiwa, tiholideyi ni ku pomperiwa ngati leyi “ponisaka vutomi” eka swiyimo swa xihatla swa vutshunguri. Lexi tsakisaka, tihuvo to tala ti xiya leswi nga swinene eka n’wana ematshan’weni yo vula leswaku vukhongeri bya mutswari wo karhi byi ni khombo. A hi kambisiseni swikombiso swin’wana.
27, 28. Xana Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Ohio yi angule njhani eka xihehlo xa leswaku ku kurisiwa tanihi Mbhoni ya Yehovha swi ni khombo eka n’wana?
27 United States. Hi 1992, Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Ohio, yi kambisise nandzu lowu eka wona tatana loyi a nga riki Mbhoni a vuleke leswaku swi ta va ni khombo eka n’wana wakwe wa jaha loko o kurisiwa tanihi Mbhoni ya Yehovha. Huvo leyitsongo yi pfumerile kutani yi nyika tatana yoloye vutihlamuleri byo kurisa n’wana. Mana wa kona, loyi vito rakwe ku nga Jennifer Pater, u nyikiwe mfanelo yo n’wi endzela kambe u lerisiwe leswaku a nga “dyondzisi n’wana tidyondzo hambi ti ri tihi ta Timbhoni ta Yehovha.” Xileriso lexi lexi humaka eka huvo leyitsongo a xi tika hikuva a xi vula leswaku Makwerhu wa xisati Pater a nga ta vulavula ni n’wana wakwe, Bobby, hi Bibele kumbe milawu ya yona ya mahanyelo! Xana wa swi ehleketa leswaku u titwise ku yini? Jennifer a tshikilelekile, kambe u vula leswaku u dyondze ku lehisa mbilu kutani a rindzela Yehovha leswaku a teka goza. U ri: “Minkarhi hinkwayo Yehovha a ndzi seketela.” Gqweta rakwe ri pfuniwe hi nhlengeletano ya Yehovha leswaku ri endla xikombelo eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Ohio.
28 Huvo a yi pfumelelananga na xona xiboho lexi endliweke hi huvo leyitsongo, yi vule leswaku “vatswari va ni mfanelo yo dyondzisa vana va vona, ku katsa ni mfanelo yo burisana na vona hi mahanyelo ni vukhongeri bya vona.” Huvo yi vule leswaku loko ku ri ni vumbhoni bya leswaku tidyondzo leti dyondzisiwaka hi Timbhoni ta Yehovha ti ta vavisa vana emirini ni le mianakanyweni, huvo a yi na yona mfanelo yo yirisa mfanelo ya vatswari yo kurisa vana va vona hi vukhongeri bya vona. Huvo a yi byi kumanga vumbhoni bya leswaku tidyondzo ta Timbhoni ti vavisa vana emianakanyweni ni le mirini.
29-31. Ha yini makwerhu wa xisati wa le Denmark a nga vanga na yona mfanelo yo hlayisa n’wana wakwe wa nhwanyana naswona Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Denmark yi endle xiboho xihi emhakeni leyi?
29 Denmark. Anita Hansen u tikume a langutane ni xiphiqo lexi fanaka loko khale ka nuna wakwe a kombele huvo leswaku yi n’wi nyika vutihlamuleri byo kurisa n’wana wakwe Amanda loyi a nga ni malembe ya nkombo. Hambileswi huvo ya le tikweni yi nyikeke Makwerhu wa xisati Hansen vutihlamuleri byo kurisa n’wana hi 2000, tata wa Amanda u endle xikombelo eka huvo leyi tlakukeke, laha yi cinceke xiboho xa huvo ya le tikweni kutani yi n’wi nyika mfanelo yo kurisa n’wana. Huvo leyi tlakukeke yi vule leswaku leswi vatswari va nga ni mavonelo yo hambana ya vutomi lama sekeriweke eka tidyondzo ta vona ta vukhongeri, tatana a a ta va exiyin’weni lexinene xo lulamisa timholovo teto. Kutani, Makwerhu wa xisati Hansen a nga yi kumanga mfanelo yo kurisa Amanda hikwalaho ka leswi a nga Mbhoni ya Yehovha!
30 Eka ku tikeriwa loku hinkwako, Makwerhu wa xisati Hansen minkarhi yin’wana a va ni gome lerova a nga swi tivi leswaku i yini leswi a nga swi khongelelaka. U ri: “Kambe marito lama nga eka Varhoma 8:
31 Makwerhu wa xisati Hansen u endle xikombelo eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Denmark. Loko yi endla xiboho yi te: “Mhaka ya malunghana ni mfanelo ya loyi a nga ta hlayisa n’wana yi fanele yi xiyisisiwa kahle leswaku i mani loyi a fanelekaka ku tshama na n’wana.” Ku tlula kwalaho, Huvo yi vule leswaku xiboho xa malunghana ni loyi a nga ni mfanelo yo tshama ni n’wana xi fanele xi titshega hi ndlela leyi mutswari a lulamisaka timholovo ha yona, ku nga ri eka “tidyondzo kumbe swiyimo” swa Timbhoni ta Yehovha. Lexi hlamariseke Makwerhu wa xisati Hansen, Huvo yi xiye leswaku wa faneleka tanihi mutswari naswona yi n’wi nyike mfanelo ya ku kurisa Amanda.
32. Xana Huvo ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu yi va sirhelele njhani vatswari lava nga Timbhoni eka xihlawuhlawu?
32 Matiko yo hambana-hambana eYuropa. Eka milandzu yin’wana, madzolonga ya le nawini ya malunghana ni ku va ni mfanelo yo kurisa n’wana ma hundziseriwe emahlweni eka tihuvo leti tlakukeke ta tiko. Huvo ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu na yona yi kambisise mhaka leyi. Eka milandzu yimbirhi, Huvo ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu yi pfumerile leswaku tihuvo letitsongo ta tiko ti khome vatswari lava nga Timbhoni ni lava nga riki Timbhoni hi ndlela leyi nga faniki ntsena hikwalaho ka vukhongeri bya vona. Leswi yi vitaneke ku khomiwa ko tano leswaku i xihlawuhlawu, Huvo ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu yi endle xiboho xa leswaku “ku nga twanani loku sekeriweke eka ku hambana hi vukhongeri a ku amukeleki.” Manana un’wana loyi a nga Mbhoni loyi a vuyeriweke eka xiboho xexo xa Huvo ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu u vule ndlela leyi a ti tweke ha yona a ku: “Swa vava swinene ku hehliwa hi ku vavisa vana va mina, leswi entiyisweni a ndzi swi endlela ku va dyondzisa leswi a ndzi anakanya leswaku i swinene eka vona, ku nga ku va kurisa tanihi Vakreste.”
33. Xana vatswari lava nga Timbhoni va nga wu tirhisa njhani nawu lowu nga eka Vafilipiya 4:5?
33 I ntiyiso leswaku vatswari lava nga Timbhoni lava langutaneke ni swiphiqo swa nawu malunghana ni mfanelo yo nghenisa milawu ya Bibele etimbilwini ta vana va vona va tikarhatela ku kombisa moya wo anakanyela. (Hlaya Vafilipiya 4:5.) Tanihi leswi va yi tlangelaka mfanelo yo letela vana va vona hi ndlela ya Xikwembu, kutani va pfumela loko mutswari loyi a nga riki Mbhoni a hlawula ku hoxa xandla eka vutihlamuleri byo va mutswari. Xana i swa nkoka ku fikela kwihi leswaku mutswari loyi a nga Mbhoni a hetisisa vutihlamuleri byo letela n’wana wakwe?
34. Xana vatswari lava nga Vakreste namuntlha va nga vuyeriwa njhani eka xikombiso xa Vayuda va le minkarhini ya Nehemiya?
34 Xikombiso xa le minkarhini ya Nehemiya xi nga hi dyondzisa swo karhi. Vayuda va tirhe hi matimba leswaku va lunghisa ni ku pfuxeta marhangu ya le Yerusalema. A va swi tiva leswaku ku endla tano a swi ta va sirhelela swin’we ni mindyangu ya vona eka matiko ya valala lama va rhendzeleke. Hikwalaho ka xivangelo xexo, Nehemiya u va khutaze a ku: “Mi lwela vamakwenu, vana va n’wina va vanhwanyana ni vasati va n’wina ni makaya ya n’wina.” (Neh. 4:
Tiyiseka Leswaku Yehovha U Seketela Vugandzeri Bya Ntiyiso
35, 36. Xana hi byihi vuyelo lebyi Timbhoni ta Yehovha ti veke na byona hikwalaho ko lwela timfanelo ta hina ta le nawini naswona u tiyimisele ku endla yini?
35 Hakunene Yehovha u katekise matshalatshala ya nhlengeletano yakwe ya manguva lawa eku lweleni ka mfanelo yo gandzela hi ku ntshunxeka. Hi ku lwa tinyimpi ta vona ta le nawini, hakanyingi vanhu va Xikwembu a va kota ku nyikela vumbhoni bya matimba ehubyeni ni le ndhawini ya mani na mani leyi nga ni vanhu vo tala. (Rhom. 1:8) Vuyelo byin’wana lebyinene bya ku hlula ka vona ka le nawini i bya leswaku va endle vanhu lava nga riki Timbhoni va tlhela va va ni timfanelo ta vona etikweni. Hambiswiritano, tanihi vanhu va Xikwembu, a hi vanhu lava endlaka leswaku ku va ni ntshamisano; kumbe lava tsakelaka ku dzunisiwa. Ku tlula kwalaho, Timbhoni ta Yehovha ti lwele timfanelo ta tona ta le nawini etihubyeni hi xikongomelo xo simeka ni ku yisa vugandzeri lebyi tengeke emahlweni.
36 Hi nga tshuki hi ti tekela ehansi tidyondzo ta ripfumelo leti hi nga ti dyondzaka eka lava lweleke ntshunxeko wo gandzela Yehovha! A hi tshameni hi tshembekile, hi tiyiseka leswaku Yehovha wa wu seketela ntirho wa hina naswona u hambeta a hi nyika matimba yo endla ku rhandza kakwe.
DYONDZA SWO TALA
Vanhu Vo Rhula Va Sirhelela Vito Ra Vona Lerinene
Timbhoni ta Yehovha eRhaxiya ti ri sirhelele njhani vito ra tona lerinene?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezekiyele 19:1-14
19 “Loko ku ri wena, yimba risimu ra xirilo+ malunghana ni tindhuna ta Israyele,+2 u fanele u ku, ‘Mana wa wena a a ri yini? Nghala ya ntswele exikarhi ka tinghala.+ U etlele exikarhi ka swinghalana swa ntshiva. U kurise vana va yena.3 “‘Hakatsongo-tsongo u humese un’wana wa vana vakwe.+ U ve xinghalana xa ntshiva, a sungula ku dyondza ku handzulela xiharhi.+ U dye ni munhu wa la misaveni.4 Kutani matiko ma tshamela ku twa ha yena. U khomiwe emugodini wa vona, kutani va n’wi tise hi swiove etikweni ra Egipta.+5 “‘Loko a vona leswaku u rindzile kutani ntshembo wakwe wu herile, a teka un’wana wa vana va yena.+ A n’wi veka a ri xinghalana xa ntshiva.6 Kutani a famba-famba exikarhi ka tinghala. U ve xinghalana xa ntshiva. Hakatsongo-tsongo u dyondze ku handzulela xiharhi.+ U dye ni munhu wa la misaveni.+7 U tive swihondzo swakwe swo tshama eka swona, u onhe ni miti ya vona,+ lerova tiko ri onhiwile, kutani a ri tata mpfumawulo wa ku vomba kakwe.+8 Kutani matiko hinkwawo ya miganga leyi yi lawulaka ma sungula ku n’wi rhendzela,+ ma andlala rikoka+ ra wona ehenhla ka yena. U khomiwe emugodini wa wona.+9 Eku heteleleni va n’wi hoxe ehokweni hi ku tirhisa swiove, va n’wi tisa eka hosi ya Babilona.+ Va n’wi tisa hi tinkoka to hlota, leswaku rito ra yena ri nga ha tlheli ri twiwa etintshaveni ta Israyele.+10 “‘Mana wa wena+ a a kotisa murhi wa vhinya engatini ya wena,+ lowu byariweke ekusuhi ni mati. U tswale mihandzu, a tala marhavi hikwalaho ka mati yo tala.+11 Eka yena ma ve tinhonga leti tiyeke, tinhonga ta vuhosi ta vafumi.+ Ku leha ka wona ku tlakuke hakatsongo-tsongo exikarhi ka marhavi, wu vonaka hikwalaho ka ku leha ka wona, hi switluka swa wona swo tala.+12 Kambe eku heteleleni u simuriwile hi ku hlundzuka.+ U hoxiwe emisaveni, a ku ri ni mheho ya le vuxeni leyi yi omiseke mihandzu ya yena.+ Nhonga yakwe leyi tiyeke yi tsemiwile, yi oma.+ Ndzilo wu yi lovisile.+13 Sweswi u byariwe emananga,+ etikweni leri pfumalaka mati, leri omeke.+14 Kutani ku huma ndzilo enhongeni yakwe.+ Wu hise swihluke swakwe, mihandzu yakwe, nhonga yo tiya a yi vanga kona eka yena, nhonga ya vuhosi ya ku fuma.+“‘Rero i risimu ra xirilo, naswona ri ta va risimu ra xirilo.’”+


text:
Thomas Emlyn
—Xana A A Ri Musandzi Kumbe A A Seketela Ntiyiso?
XANA Thomas Emlyn a a ri mani naswona i yini lexi endleke leswaku a seketela ntiyiso? Hi nga dyondza yini eka yena lexi nga hi pfunaka namuntlha?
Leswaku hi hlamula swivutiso sweswo, hi fanele hi tlhelela endzhaku eku heleni ka va-1600 ni le ku sunguleni ka va-1700 le England ni le Ireland. Hi nkarhi wolowo, Kereke ya le England a yi ri ni vulawuri lebyikulu. Mintlawa yin’wana ya Vuprotestente a yi nga pfumelelani ni tidyondzo ta kereke yoleyo.
A A Ri MANI?
Thomas Emlyn u velekiwe hi May 27, 1663, edorobeni ra Stamford, eLincolnshire le England. U sungule ku chumayela ekerekeni loko a ri ni malembe ya 19. Hi ku famba ka nkarhi u ve xirho xa kereke ya Presbeteriya ya wansati loyi a a tshama eLondon naswona Emlyn u rhurhele eBelfast le Ireland.
Loko a ri Belfast u nghene kereke ya kwalaho. Hi ku famba ka nkarhi u ve mufundhisi eka tikereke to hlayanyana ku katsa ni ya le Dublin.
HA YINI A A HEHLIWA HI KU VA MUSANDZI?
Hi nkarhi wolowo, Emlyn a a kambisisa Bibele. Tidyondzo leti a a ti kuma eBibeleni, a ti endla leswaku a nga ha yi tshembi dyondzo leyi a a pfumela eka yona ya Vunharhu-un’we. Loko a ri karhi a endla ndzavisiso eka Tievhangeli, u sungule ku xiya leswaku a ti pfumelelana ni leswi a a sungula ku swi vona swi ri ntiyiso.
Emlyn a nga nambanga a byela van’wana hi ntiyiso lowu a wu kumeke. Hambiswiritano, van’wana ekerekeni ya le Dublin, va xiye leswaku loko a ri karhi a chumayela a nga ha vulavuli hi Vunharhu-un’we. Leswi a a tiva leswaku vanhu van’wana a va nge swi amukeli leswi a swi kumeke, u tsale a ku: “A ndzi tshembi leswaku ndza ha ta hambeta ndzi va na n’wina hikuva a swi ndzi oloveli ku vula ntiyiso lowu ndzi wu kumeke malunghana ni leswi a ndzi swi pfumela eku sunguleni.” Hi June 1702, vavanuna vambirhi va n’wi kongomile va n’wi vutisa leswaku ha yini a nga ha katsi mhaka ya Vunharhu-un’we loko a ri karhi a chumayela ekerekeni. Emlyn u pfumerile leswaku a nga ha pfumeli eka dyondzo yoleyo naswona a nga ha lavi ku va xirho xa kereke.
Endzhaku ka masiku ma nga ri mangani, u sukile eDublin ku nga doroba ra Ireland a ya eEngland. Hambiswiritano, endzhaku ka mavhiki ya khume, u tlhelele eDublin leswaku a ya lulamisa swin’wana a ri ni xikongomelo xo rhurhela eLondon. Loko a ri kwalaho, a a lava leswaku ntiyiso lowu a wu kumeke wu tiviwa, xisweswo u tsale buku leyi nge, An Humble Inquiry Into the Scripture-Account of Jesus Christ. Eka yona u swi veke erivaleni hi ku tirhisa Matsalwa a vula leswaku i yini lexi endlaka Yesu a nga ri Xikwembu Lexi Tlakukeke. Sweswo swi hlundzukise swirho swin’wana swa kereke ya le Dublin naswona swi yise xivilelo.
Emlyn u khomiwile naswona hi June 14, 1703 u yisiwe ehubyeni ya Queen’s Bench Court eDublin. Eka buku ya yena leyi nge True Narrative of the Proceedings, u te: “Ndzi hehliwe hi ku tsala buku leyi eka yona ku vuriwaka leswaku ndzi vulavule hi ndlela yo sandza ni ya tihanyi ya leswaku Yesu Kreste a nga ringani ni Xikwembu lexi nga Tatana.” Ku tengisiwa ka yena a ku nga ri na vululami. Vabixopo va nkombo va Kereke ya le Ireland, a va tshame ni vaavanyisi. Emlyn a a nga pfumeleriwi ku tihlamulela. Muavanyisi-nkulu Justice Richard Pyne wa le Ireland, u byele Emlyn leswaku a nge poni. Richard Levins gqweta lerikulu, u byele Emlyn leswaku “a nge humeleli.” Richard Pyne na Justice, Ndhuna-nkulu ya le Ireland, va byele huvo leswaku loko ku nga fikeleriwi xiboho lexi languteriweke, vabixopo lava a va ri kona a va ta tiyisekisa leswaku huvo yi xupuriwa.
“Ndzi tiyimisele ku xanisiwa hikwalaho ka ntiyiso ni ku dzuneka ka [Xikwembu].”—Thomas Emlyn
Loko Emlyn a voniwe nandzu, gqweta ri n’wi byele leswaku a tisola hileswi a swi endleke kambe a nga pfumelanga. U rihisiwile a tlhela a gweviwa ku tshama lembe ekhotsweni. Leswi a tsandzekeke ku humesa ndziho, u tshame malembe mambirhi ekhotsweni kukondza munghana wa yena a n’wi kombelela eka valawuri leswaku a hunguteriwa ndziho. Emlyn u ntshunxiwe ekhotsweni hi July 21, 1705. Ku xanisiwa loku ku endle leswaku a vula marito lama tshahiweke eku sunguleni lama nge: “Ndzi tiyimisele ku xanisiwa hikwalaho ka ntiyiso ni ku dzuneka ka [Xikwembu].”
Emlyn u rhurhele eLondon laha a tivaneke na William Whiston loyi a a ri xidyondzi xin’wana xa Bibele lexi na xona xi vengiweke hi leswi xi tiviseke van’wana hi ntiyiso wa le Bibeleni. Whiston a a n’wi xixima Emlyn a a n’wi vula “munhu wo sungula ku vulavula hi Vukreste bya khale.”
HA YINI A TSHIKE KU PFUMELA EKA DYONDZO YA VUNHARU-UN’WE?
Ku fana na William Whiston ni xidyondzi xin’wana lexi xiximiwaka Isaac Newton, Emlyn u kume leswaku Bibele a yi pfumelelani ni dyondzo ya Vunharhu-un’we ya Athanasius. U te: “Endzhaku ko anakanyisisa ni ku kambisisa Matsalwa yo Kwetsima, . . . Ndzi kume xivangelo . . . xa ku cinca langutelo ra mina emhakeni ya dyondzo ya Vunharhu-un’we.” U gimete hi ku vula leswaku “Xikwembu lexi nga Tata wa Yesu Kreste hi xona ntsena lexi Tlakukeke.”
I yini lexi endleke leswaku Emlyn a vula marito wolawo? U kume Matsalwa yo tala lama kombisaka ku hambana exikarhi ka Yesu ni Tata wakwe. Xiya swikombiso swi nga ri swingani leswi landzelaka (Marito ya Emlyn lawa a ma tshaheke eBibeleni ma voyamisiwile):
Yohane 17:3: “Kreste a nga vulanga leswaku hi yena Xikwembu lexi nga xin’we.” Kambe Tatana hi yena ntsena la vuriwaka “Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso.”
Yohane 5:30: “N’wana a nga endli ku rhandza ka yena n’wini kambe u endla ku rhandza ka Tatana.”
Yohane 5:26: “N’wana u nyikiwe vutomi hi Tatana.”
Vaefesa 1:3: “Swi tolovelekile ku twa leswaku Yesu Kreste N’wana wa Xikwembu kambe a hi si tshama hi twa ku vuriwa leswaku Tata wa Xikwembu, hambileswi ku talaka ku vuriwa leswaku Tata wa Yesu Hosi ya hina.”
Endzhaku ka loko Emlyn a kambisise vumbhoni lebyi hinkwabyo, u te: “A ku kona eMatsalweni laha ku tsariweke leswaku Tatana, N’wana ni Moya Lowo Kwetsima i nchumu wun’we.”
HI DYONDZA YINI?
Namuntlha vanhu vo tala va chava ku yimela leswi Bibele yi swi dyondzisaka kambe Emlyn a a nga ri tano. U vutisile a ku: “Xana loko munhu a nga pfumelelani ni ntiyiso lowu nga eMatsalweni yo Kwetsima, a nga tikarhata a hlaya ni ku endla ndzavisiso ha wona?” Emlyn u yimele ntiyiso.
Xikombiso xa Emlyn ni van’wana, xi nga hi pfuna ku tiva loko hi ta swi kota ku yimela ntiyiso hambiloko sweswo swi endla leswaku hi vengiwa. Na hina hi nga ha tivutisa leswaku, ‘Xana lexi nga xa nkoka eka hina i ku tsakisa vanhu kumbe i ku yimela ntiyiso wa Rito ra Xikwembu?’


text:
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI | TIPISALEMA 34–37
Tshemba Yehovha U Endla Leswinene
“U nga va . . . vondzoki lava endlaka swo biha”
U nga pfumeleli ku humelela ka xinkarhana ka vanhu vo biha ku ku kavanyeta ku tirhela Yehovha. Dzikisa mianakanyo ya wena eka mikateko ni tipakani ta moya
“Tshemba Yehovha u endla leswinene”
Tshemba leswaku Yehovha u ta ku seketela loko u kanakana kumbe loko u vilela. U ta ku pfuna leswaku u tshama u tshembekile
Tshama u khomekile hi ku chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu
“Kuma ntsako lowu heleleke eka Yehovha”
Tivekele nkarhi wa ku hlaya Rito ra Xikwembu ni ku anakanyisisa hi rona hi xikongomelo xo tiva Yehovha ku antswa
“Andlala ndlela ya wena eka Yehovha”
Tshemba hi ku helela leswaku Yehovha u ta ku pfuna u langutana ni xiphiqo xin’wana ni xin’wana
Tikhome hi ndlela leyinene loko u langutana ni valala, nxaniso kumbe loko u sandziwa
“Miyela emahlweni ka Yehovha n’wi rindzele hi ku swi rhandza”
Papalata swiendlo leswi nga endlaka leswaku u nga vi na ntsako ni nsirhelelo wa moya
“Lavo rhula va ta dya ndzhaka ya misava”
Lava ku rhula kutani hi ku titsongahata u yimela Yehovha a susa ku vava hinkwako loku u ku twaka
Seketela vapfumerikuloni ni ku chavelela lava tshikilelekeke hi ku va byela xitshembiso xa misava leyintshwa ya Xikwembu, leyi nga ekusuhi ni ku fika


text:
Ndzi Nga Wu Endla Njhani Ntirho-kaya Lowu Hinkwawo?
Leswi u nga swi endlaka
Kuma ndhawu yo hlayela eka yona. Ndhawu ya kona a yi fanelanga yi va ni swilo leswi nga ku kavanyetaka. Tirhisa tafula loko swi koteka. U nga pfuli thelevhixini.
Tivekele tipakani. Leswi ntirho wa wena wa xikolo wu nga wa nkoka, endla xiboho xa leswaku u heta ntirho-kaya wa wena ku sungula.
U nga veketeli. Vana ni xiyimiso xo endla ntirho-kaya wa wena naswona u xi namarhela.
Hlela matirhelo ya wena. Rhanga hi ku hlela mintirho leyi u nga ta yi endla hi ku landzelelana ka yona. Yi tsale ephepheni kutani u tlhela u tsala nkarhi lowu u lavaka ku wu heta u ri karhi u endla ntirho ha wun’we. Fungha ntirho wun’wana ni wun’wana loko u heta ku wu endla.
Wisanyana. Loko u kuma leswaku swa ku tikela ku ya emahlweni ni ntirho wa wena, wisanyana. Kambe hatla u vuyela eka ntirho-kaya wa wena loko se u wisile.
Titshembe. Tsundzuka leswaku ku va xichudeni lexinene a swi vuli leswaku u fanele ku va xichudeni xo tlhariha kambe swi lava leswaku u tirha hi ku tiyimisela. (Swivuriso 10:4) U nga swi kota ku pasa tidyondzo ta wena. Loko u tiyimisela u ta pasa.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 4:1-26
4 Adamu a tivana ni nsati wakwe Evha kutani a tika.+ Hi ku famba ka nkarhi a veleka Kayini,+ kutani a ku: “Ndzi tswale munhu hi ku pfuniwa hi Yehovha.”+2 Endzhakunyana a tlhela a veleka Avele+ makwavo.Avele a va murisi wa tinyimpfu,+ kambe Kayini a va murimi wa misava.+3 Endzhaku ka nkarhi wo karhi, Kayini a tisela Yehovha+ mihandzu ya misava+ leswaku yi ta va gandzelo.4 Kambe loko ku ri Avele, na yena a tisa mativula+ ya ntlhambi wakwe ni mafurha ya swona.+ Hambileswi Yehovha a amukeleke Avele ni gandzelo+ rakwe,5 a nga n’wi amukelanga nikatsongo Kayini ni gandzelo+ rakwe. Kutani Kayini a hlundzuka+ ngopfu, naswona nghohe yakwe yi hlunama.6 Hiloko Yehovha a ku eka Kayini: “Hikwalaho ka yini u hlundzuke ngopfu, naswona hikwalaho ka yini nghohe ya wena yi hlunamile?7 Loko u hundzuka u endla leswinene, xana u nge tlakusiwi?+ Kambe loko u nga hundzuki leswaku u endla leswinene, ku ni xidyoho lexi tumbeleke enyangweni naswona xa ku navela;+ kambe loko ku ri wena, xana u nge xi hluli?”+8 Endzhaku ka sweswo Kayini a ku eka Avele makwavo: [“A hi ye enhoveni.”] Kutani loko va ri enhoveni Kayini a hlasela Avele makwavo a n’wi dlaya.+9 Endzhaku Yehovha a ku eka Kayini: “Avele makwenu u kwihi?”+ kutani yena a ku: “A ndzi tivi. Xana ndzi murindzi+ wa makwerhu?”10 Hiloko a ku: “Xana u endle yini? Yingisa! Ngati ya makwenu yi huwelela eka mina yi ri emisaveni.+11 Kutani sweswi u rhukaniwe hi ku hlongoriwa emisaveni+ leyi ahlamiseke nomu yi amukela ngati ya makwenu evokweni+ ra wena.12 Loko u rima misava, a yi nge ku tlheriseli hi ku ya hi matimba+ ya yona. U ta va mutsendzeleki ni mubaleki emisaveni.”+13 Hiloko Kayini a ku eka Yehovha: “Ku xupuriwa ka mina hikwalaho ka xihoxo i kukulu leswaku ndzi nga ku rhwala.14 Waswivo, namuntlha wa ndzi hlongola kunene ehenhla ka vuandlalo bya misava, naswona xikandza xa wena a ndzi nge he xi voni;+ ndzi ta va mutsendzeleki+ ni mubaleki emisaveni, kunene mani na mani la nga ta ndzi kuma u ta ndzi dlaya.”+15 Hiloko Yehovha a ku eka yena: “Hikwalaho ka sweswo un’wana ni un’wana la nga ta dlaya Kayini u fanele ku rihisiwa ka nkombo.”+Kutani Yehovha a endlela Kayini mfungho leswaku ku nga vi na munhu ni un’we la n’wi dlayaka+ loko a n’wi kuma.16 Hiloko Kayini a suka emahlweni ka xikandza xa Yehovha+ a ya tshama etikweni ra Vubalekelo hi tlhelo ra vuxa bya Edeni.17 Endzhaku Kayini a tivana ni nsati+ wakwe kutani a tika, a veleka Enoko. Hiloko a aka muti a wu thya vito ra Enoko+ n’wana wakwe.18 Endzhaku Enoko a velekeriwa Irada. Irada a va tata wa Mehuyayele, Mehuyayele a va tata wa Metuxayele, Metuxayele a va tata wa Lameke.19 Kutani Lameke a teka vasati vambirhi. Vito ra lowo sungula a a ri Ada kasi vito ra lowa vumbirhi a a ri Zila.20 Kutani Ada a veleka Yabali. Hi yena wo sungula eka lava tshamaka emintsongeni+ ni lava nga ni swifuwo.+21 Vito ra makwavo a a ri Yubala. Hi yena wo sungula eka hinkwavo lava tamelaka haripa+ ni nanga.+22 Loko ku ri Zila, na yena a veleka Tubala-kayini, mufuri wa switirho hinkwaswo swa koporo ni swa nsimbhi.+ Makwavo wa xisati wa Tubala-kayini a a ri Nayama.23 Kutani Lameke a tsalela vasati vakwe, Ada na Zila marito lawa:“Twanani rito ra mina n’wina vasati va Lameke;Yingisani leswi ndzi swi vulaka:Ndzi dlaye munhu hikwalaho ka leswi a ndzi vaviseke,Ina, jaha hikwalaho ka leswi ri nga ndzi ba hi xibakele.24 Loko Kayini a ta rihiwa+ ka nkombo,Kutani Lameke u ta rihiwa ka 77.”25 Adamu a tlhela a tivana ni nsati wakwe kutani a veleka n’wana a n’wi thya vito ra Seta,+ hikuva, hilaha a vuleke hakona a ku: “Xikwembu xi ndzi hlawulele mbewu yin’wana ematshan’weni ya Avele, hikuva Kayini u n’wi dlele.”+26 Seta na yena a velekeriwa n’wana kutani a n’wi thya vito ra Enosi.+ Ku sukela enkarhini wolowo ku sungule ku vitaniwa ka vito ra Yehovha.+


text:
XIHONDZO XO RINDZA OCTOBER 2014
Mfumo Wa Xikwembu
—I Yini Lexi Nga Endlaka Wu Va Wa Nkoka Eka Wena?
Nhlamulo yi titshege hileswi swi nga swa nkoka eka Yesu, eka Tata wa Yesu ni le ka vanhu vo tshembeka.
Ha Yini U Fanele U Lava Mfumo Wa Xikwembu?
Ha yini Timbhoni ta Yehovha ti dzika eka Mfumo loko hilaha tlhelo vukhongeri byo tala lebyi tivulaka bya Vukreste byi nga ri na mhaka na wona?
Mfumo Wa Xikwembu
—Lexi Endlaka Wu Va Wa Nkoka Eka Yesu
A ku nga ri xihoxo leswi Yesu a vulavuleke hi Mfumo ku tlula timhaka letin’wana hinkwato.
Mfumo Wa Xikwembu
—Xana Wu Ta Ku Vuyerisa Hi Ndlela Yihi?
Nhlamulo yi titshege hi wena.
Xana Mfumo Wa Xikwembu Wu Sungule Rini Ku Fuma? (Xiyenge?1)
Loko u yi tiva nhlamulo, xana u nga n’wi hlamusela munhu un’wana hi ku tirhisa Bibele?
A Ndzi Nga Khathali Hi Vanhu Van’wana
Christof Bauer a a tinyiketele ku hlaya Bibele exikepeni lexitsongo. U dyondze yini?
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Hi swihi swilo leswi Mfumo wa Xikwembu wu nga ta swi endla leswi hulumendhe ya vanhu yi nga kotiki ku swi endla?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Ha Yini Ndzi Fanele Ndzi Khongela? Xana Xikwembu Xi Ta Ndzi Hlamula?
Loko swi ta emhakeni ya xikhongelo, swi titshege hi wena leswaku Xikwembu xi hlamula swikhongelo swa wena.


text:
Vutomi Lebyi Nga Riki Na Ku Xaniseka—Xitshembiso Lexi Tshembekaka
“[Xikwembu] xi ta sula mihloti hinkwayo ematihlweni ya vona, rifu a ri nge he vi kona, hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona. Swilo swo sungula swi hundzile.”—Nhlavutelo 21:4.
XANA xitshembiso lexi xo tsakisa hi nga xi tshemba? Tsundzuka xin’wana xa swilemukiso swo sungula leswi nyikiweke Adamu. Xikwembu xi n’wi byele leswaku loko a nga yingisi, u ta “fa hakunene.” (Genesa 2:17) Naswona ku endleke leswi Xikwembu xi vuleke leswaku swi ta endleka. Rifu ni ku xaniseka loku vanhu va langutanaka na kona namuntlha, i vumbhoni bya leswaku hi fanele hi xi tshemba Xikwembu. Xana xi kona xivangelo xo kanakana xitshembiso xa Xikwembu xo tisa swiyimo leswi hetisekeke laha misaveni?
Nakambe tsundzuka timfanelo ta Xikwembu leti hlamuseriweke eka xihloko lexi hundzeke. Leswi hi navelaka leswaku ku xaniseka ku hela, hi kombisa ntwela-vusiwana wa Xikwembu, rirhandzu ni vululami bya xona. Ku tlula kwalaho, swiendlakalo swa misava leswi endlekaka namuntlha swi kombisa leswaku nkarhi wa leswaku Xikwembu xi teka goza wu tshinele.—Vona bokisi leri nge “Xana Swilo Leswi Swi Ta Endleka Rini?”
Ha yini Yehovha Xikwembu a faneleka ku herisa ku xaniseka ka vanhu? Xiya ndlela leyi a nga ta swi endla ha yona sweswo hi ku tirhisa N’wana wakwe Yesu, leswaku a herisa leswi endlaka leswaku vanhu va xaniseka.
Ku tihlawulela.
Kokwa wa hina Adamu u endle xiboho lexi veke ni vuyelo byo biha eka vatukulu va yena hinkwavo. Muapostola Pawulo u tsale a ku: “Ntumbuluko hinkwawo wu hambeta wu konya ni ku vaviseka swin’we.” (Varhoma 8:22) Tindlela ta Xikwembu ti lulamile, ti ni tintswalo naswona ta olova. Varhoma 6:23 yi ri: “Hakelo leyi tisiwaka hi xidyoho i rifu, kambe nyiko leyi nyikiwaka hi Xikwembu i vutomi lebyi nga heriki ha Kreste Yesu Hosi ya hina.”
Wanuna la hetisekeke Adamu u dyohe hi vomu naswona sweswo swi endle leswaku vanhu va xaniseka va tlhela va fa. Yesu wanuna la hetisekeke u hanye vutomi lebyi nga riki na xidyoho; rifu ra yena emhandzini ya nxaniso ri ntshunxe vanhu lava yingisaka eka xidyoho ni rifu. Sweswi hi ni ntshembo wo hanya hilaha ku nga heriki emisaveni leyi ku nga ta herisiwa xidyoho lexi hi velekiweke na xona, lexi endlaka leswaku hi endla swiboho leswi nga riki swinene. Vanhu lava xanisaka van’wana hi vomu na vona a va nge he vi kona hikuva “lava endlaka swo biha va ta herisiwa.”—Pisalema 37:9.
Swiendlakalo leswi nga languteriwangiki ni ku nga hetiseki.
Yesu Kreste, Hosi leyi hlawuriweke hi Xikwembu, wa swi kota ku lawula matimba ya ntumbuluko. Hi lembe-xidzana ro sungula C.E., Yesu ni vaapostola vakwe a va ri ebyatsweni loko “ku pfuka xidzedze lexikulu ngopfu, magandlati ma ba byatso ma nghena, lerova byatso a byi ri kusuhi ni ku khubumeteka.” Loko va huwelela Yesu leswaku a va pfuna, hiloko Yesu “a pfuka a tshinya mheho, kutani a byela lwandle a ku: ‘Miyela! U ku whii!’ Kutani mheho yi hunguteka, hiloko ku va ni ku rhula lokukulu.” Leswi swi va hlamarisile vaapostola vakwe, lerova va kale va ku: “Hambi ku ri mheho ni lwandle swa n’wi yingisa.”—Marka 4:37-41.
Ehansi ka vulawuri bya Yesu, vanhu lava yingisaka va ‘ta tshama va sirhelelekile naswona va nge kavanyetiwi hi ku chava khombo.’ (Swivuriso 1:33) Leswi swi vula leswaku va ta sirheleleka ni le ka timhangu ta ntumbuluko. Ku engetela kwalaho, vanhu lava nga yi khomiki kahle misava, lava akaka hi ndlela leyi nga hlayisekangiki, lava honisaka matimba ya ntumbuluko swin’we ni swihoxo leswi endliwaka hi vanhu, swi ta va swi nga ha ri kona. A nga kona la nga ta weriwa hi makhombo hileswi a nga endhawini leyi hoxeke hi nkarhi lowu hoxeke.
Loko Yesu a ri laha emisaveni u kombise nchumu wun’wana lowu a nga ta wu endla loko se a fuma, lowu nga ta herisa ku xaniseka kun’wana ni kun’wana loku vangiwaka hi swiendlakalo leswi nga languteriwangiki. U te: “Hi mina ku pfuka ni vutomi.” (Yohane 11:25) Ina, Yesu u ni matimba naswona wa swi tsakela ku pfuxa vanhu va timiliyoni lava feke ku vava hikwalaho ka timhangu ta ntumbuluko. Xana xitshembiso lexi ko va ntsheketo? Yesu u tiyisekise ntshembo wa hina hileswi a pfuxeke vanhu lava feke loko a ri laha misaveni. Swikombiso swinharhu swa mhaka leyi swa kumeka eBibeleni.—Marka 5:38-43; Luka 7:11-15; Yohane 11:38-44.
“Mufumi wa misava leyi.”
Kreste Yesu u hlawuriwe hi Xikwembu leswaku a “herisa la nga ni tindlela to vanga rifu, ku nga Diyavulosi.” (Vaheveru 2:14) Yesu u te: “Ku ni ku avanyisiwa ka misava leyi; kutani mufumi wa misava leyi u ta cukumeteriwa ehandle.” (Yohane 12:31) U ta “herisa mintirho ya Diyavulosi” hi ku va a herisa nkucetelo wa Diyavulosi lowu nga kona emisaveni. (1 Yohane 3:8) Hakunene ku ta va ni ku cinca lokukulu emisaveni loko moya wa Diyavulosi wa makwanga, vukanganyisi ni vutianakanyi wu herisiwile!
DYONDZA SWO TALA
Hi Xihi Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava?
Bibele yi hlamusela xivangelo xo va Xikwembu xi tumbuluxe misava, nkarhi lowu ku xaniseka ku nga ta hela ni leswi vumundzuku byi yi khomeleke swona misava ni lava tshamaka eka yona.
Leswi Endlekaka Eka Dyondzo Ya Bibele
Emisaveni hinkwayo, Timbhoni ta Yehovha ti tiviwa hi ku fambisela vanhu dyondzo ya Bibele ya mahala. Hlalela ndlela leyi yi fambisiwaka ha yona.


text:
MAHUNGU YA SWESWINYANA
Jarimani
Muako Wa Xitsundzuxo Wa Sachsenhausen Wu Ta Fundzha Mbhoni Ya Yehovha Leyi Dlayiweke Hi Manazi
Hi September 16, 2014, Nhlangano wa Brandenburg Memorials wu ta tsundzuka lembe ra vu-75 ra rifu ra August Dickmann ekampeni ya nxaniso ya Sachsenhausen. A ku ri yena wo sungula ku dlayiwa erivaleni hi Manazi enkarhini wa Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava hileswi a aleke ku ya enyimpini hikwalaho ka ripfalo rakwe
Richard Rudolph, Wanuna Loyi A Poneke eTikampeni Ta Nxaniso, U File eJarimani A Ri Ni Malembe Ya 102
Richard Rudolph u tiyiselele ku khotsiwa malembe yo tlula 19 ehansi ka mfumo wa Manazi ni wa Makhomunisi hikwalaho ka tidyondzo ta vukhongeri byakwe.
Ku Pfuriwa Ka Ribye Ro Xixima Mbhoni Leyi Poneke Hi Nkarhi Wa Ku Dlayeteriwa Ka Vayuda eJarimani
I yini lexi pfuneke Max Liebster leswaku a pona etikampeni ta ntlhanu ta Manazi?


text:
Ntirho Wa Hina Wo Chumayela
Timbhoni Ti Chumayela Hi Ku Tirhisa Swigolonyana Swo Tlula 165 000
Hambileswi Timbhoni ti chumayelaka hi yindlu ni yindlu, swigolonyana swo veka minkandziyiso swi endle swi olova leswaku vanhu va fikeleriwa hi ntiyiso wa Bibele.
Vuyelo Bya Tsima Ro Pfuna Vanhu Va Nghena Eka JW.ORG
Timbhoni ta Yehovha ti nyike vanhu xiphephana lexi pfunaka ku nghena eka website ya jw.org hi August 2014. Ku ve ni vuyelo byihi?
Nkombiso Wo Hlawuleka Wa Bibele eFrance
Vaendzi va magidi va kokiwe mahlo hi nkombiso wa Bibele lowu a wu ri ni nhlokomhaka leyi nge “Bibele—Tolo, Namuntlha Ni Mundzuku.”
Ku Chumayela Rungula Ra Bibele Hi JW.ORG
Timbhoni ta Yehovha ti rhandza ku tirhisa website ya tona leyi endliweke hi vuntshwa leswaku ti fikelela vanhu vo tala hi mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu.
Ku Chumayela eTindhawini Leti Nga Ekule Swinene Le Australia
Hlalela ndyangu lowu nga Timbhoni ta Yehovha lowu heteke vhiki ro tsakisa wu ri karhi wu chumayela ntiyiso wa Bibele eka vanhu lava tshamaka etindhawini leti nga ekule swinene le Australia.
Ku Chumayela Endhawini Leyi Nga Ekule Swinene Le Ireland
Ndyangu wun’wana wu hlamusela ndlela leyi wu tiyiseke vun’we bya wona ha yona loko wu ri karhi wu chumayela mahungu lamanene endhawini leyi nga yoxe.
Ku Chumayela Etlhelo Ka Nambu Wa Xingu
Ntlawa wa Timbhoni wu tlute hi xikepe lexi leheke timitara ta 15 leswaku wu ya chumayela hi Mfumo wa Xikwembu eka vanhu lava tshamaka etlhelo ka nambu.
Varhandzi Va Ku Rhula Va Hlangana Eka Xiendlakalo Xa Armada
Timbhoni ta Yehovha ti tirhisa swigolonyana ku va nyika mahala minkandziyiso ya Bibele vavalangi lava teke eka xiendlakalo lexi eFurwa.
Nchumu Lowuntshwa eManhattan le New York
Hlaya hi tsima ro hlawuleka ro pfuna vanhu va tiva rungula ra Bibele.
Xikolo Xa Giliyadi Lexi Se Xi Nga Ni Malembe Ya 70 Xi Ri Kona
Xikolo lexi xo hlawuleka xi sungule hi February 1, 1943 le New York. Se xi letele magidi ya vanhu ku dyondzisa van’wana hi Xikwembu.
Vhidiyo Yo Koma: Swi Koka Mahlo!
Vona ndlela leyi tsima ro hlawuleka ro chumayela eManhattan le New York ri va pfuneke ha yona vanhu vo tala leswaku va kuma tibuku leti sekeriweke eBibeleni.
Ha Yini Hi Dyondza Xibengali?
Ha yini Timbhoni ta Yehovha ta 23 eQueens le New York, U.S.A., ti dyondza ku vulavula ni ku hlaya Xibengali?


text:
MHAKA YA VUTOMI
Yehovha U Endle Leswaku Ndzi Humelela eNtirhweni Wakwe
Ndzi byele murhangeri wa masocha leswaku a ndzi khomiwile hileswi ndzi nga pfumelangiki ku ya enyimpini. Ndzi n’wi vutise ndzi ku, “Xana u lava ndzi tlhela ndzi khomiwa?” Se a ku ri ra vumbirhi ndzi byeriwa leswaku ndzi joyina Vuthu ra le United States.
NDZI velekiwe hi 1926 eCrooksville, le Ohio, eUnited States. Tatana na Manana a va nga ngheni kereke, kambe mina ni tindzisana ta mina ta nkombo va hi byele leswaku hi ya ekerekeni. Ndzi ye eKerekeni ya Methodist. Loko ndzi ri ni malembe ya 14, mufundhisi u ndzi nyike sagwadi hileswi ndzi yeke ekerekeni Sonto wun’wana ni wun’wana lembe hinkwaro.
Hi nkarhi wolowo, muakelani wa hina la vitaniwaka Margaret Walker, la nga Mbhoni ya Yehovha, u sungule ku endzela manana a bula na yena hi Bibele. Siku rin’wana, ndzi va joyinile. Manana a a anakanya leswaku ndzi ta va kavanyeta, kutani u ndzi byele leswaku ndzi huma endlwini. Kambe ndzi hambete ndzi ringeta ku yingisela leswi a va bula hi swona. Endzhaku ka loko Margaret a endze ko talanyana, u ndzi vutise a ku, “Xana wa ri tiva vito ra Xikwembu?” Ndzi te, “Xivutiso xexo xa olova—i Xikwembu.” U te, “Teka Bibele ya wena u pfula eka Pisalema 83:18.” Ndzi endle tano naswona ndzi kume leswaku vito ra Xikwembu i Yehovha. Ndzi tsutsume ndzi ya eka vanghana va mina ndzi va byela leswaku, “Loko mi fika ekaya nimadyambu, mi hlaya Pisalema 83:18 mi twa leswaku vito ra Xikwembu i mani.” U nga ha ku se a ndzi sungule ku chumayela.
Ndzi dyondze Bibele naswona ndzi khuvuriwe hi 1941. Hi ku hatlisa, ndzi averiwe ku fambisa dyondzo ya buku ya vandlha. Ndzi khutaze manana ni vamakwerhu leswaku va va kona naswona hinkwavo va sungule ku va kona eka dyondzo ya buku leyi a ndzi yi fambisa. Kambe Tatana, a a nga tsakeli.
NKANETO EKAYA
Ndzi nyikiwe vutihlamuleri byo tala evandlheni naswona ndzi teke tibuku to tala leti kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha. Siku rin’wana, Tatana u kombetele tibuku ta mina kutani a ku: “Wa tivona tibuku teto? A ndza ha ti lavi endlwini leyi naswona u nga famba na tona.” Ndzi sukile ekaya ndzi ya tshama eZanesville, le Ohio, laha ku nga ekusuhi ni le kaya kambe a ndzi ya ekaya ndzi ya khutaza ndyangu wa ka hina.
Tatana u ringete ku sivela Manana leswaku a nga yi eminhlanganweni. Minkarhi yin’wana loko a ri endleleni yo ya eminhlanganweni, u n’wi hlongorisile a n’wi tlherisela ekaya. Kambe a a tsutsuma a huma hi nyangwa wun’wana ivi a ya eminhlanganweni. Ndzi byele Manana ndzi ku: “U nga vileli. U ta karhala ku ku hlongorisa.” Hi ku famba ka nkarhi, Tatana u tshike ku n’wi sivela naswona u ye eminhlanganweni handle ko karhatiwa.
Loko Xikolo xa Vutirheli bya le Tilweni xi sungula hi 1943, ndzi sungule ku nyikela tinkulumo ta swichudeni evandlheni. Ndzayo leyi ndzi yi kumeke loko ndzi nyikela tinkulumo exikolweni yi ndzi pfune leswaku ndzi va xivulavuri xo antswa.
KU KA NDZI NGA JOYINI VUSOCHA
Hi 1944, hi nkarhi wa Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava ndzi lerisiwe ku joyina vusocha. Ndzi ye eFort Hayes le Columbus, eOhio, ndzi fika ndzi kamberiwa rihanyo ni ku tata tifomo. Ndzi tlhele ndzi byela varhangeri va masocha leswaku a ndzi nge vi socha. Va ndzi tshikile ndzi ya ekaya. Kambe endzhaku ka masiku ma nga ri mangani, murhangeri wa masocha u te ekaya kutani a ndzi byela a ku, “Corwin Robison, ndzi nyikiwe mpfumelelo wo ku khoma.”
Ehubyeni endzhaku ka mavhiki mambirhi, muavanyisi u te: “Loko a swi ya hi mina, a ndzi ta ku nyika xigwevo xa vutomi hinkwabyo. Xana ku ni leswi u lavaka ku swi vula?” Ndzi te: “Muchaviseki, a ndzi fanele ndzi tekiwa tanihi mutirheli. Ndzi chumayela munhu un’wana ni un’wana mahungu lamanene ya Mfumo ekaya ra yena.” Muavanyisi u byele vakambisisi va nandzu a ku: “A mi telanga ku ta twa loko jaha leri ri ri mutirheli kumbe ri nga ri yena. Mi tele ku ta twa loko ri yile ri ya kuma ndzetelo wa vusocha kumbe ri nga yanga.” Eka nkarhi lowu nga fikiki eka hafu ya awara, vakambisisi va nandzu va ndzi vone nandzu. Muavanyisi u ndzi nyike xigwevo xo tshama malembe ya ntlhanu ekhotsweni eAshland, le Kentucky.
YEHOVHA A NDZI SIRHELELA EKHOTSWENI
Ndzi hete mavhiki mambirhi yo sungula ekhotsweni ra le Columbus, eOhio, naswona ndzi tshame exitokisini xa mina siku ro sungula. Ndzi khongele eka Yehovha ndzi ku: “A ndzi nge swi koti ku tshama exitokisini malembe ya ntlhanu. A ndzi swi tivi leswi ndzi faneleke ndzi swi endla.”
Hi siku leri landzelaka, varindzi va ndzi pfumelele ku ya ehandle. Ndzi ye eka wanuna un’wana wa xihontlovila naswona hi yime efasitereni hi languta ehandle. U ndzi vutise a ku, “Ha yini u ri laha wena Manghimana?” Ndzi te, “Ndzi Mbhoni ya Yehovha.” U te, “U Mbhoni ya Yehovha? Kutani ha yini u ri laha?” Ndzi te, “Timbhoni ta Yehovha a ti yi enyimpini naswona a ti dlayi vanhu.” U te, “Va ku pfalele ekhotsweni hileswi u nga dlayiki vanhu. Kambe va pfalela vanhu van’wana ekhotsweni hileswi va dlayeke vanhu. Xana mhaka leyi ya twala?” Ndzi te, “E-e, a yi twali.”
Kutani u te, “Ndzi hete malembe ya 15 ndzi ri ekhotsweni rin’wana, laha ndzi hlayeke tin’wana ta tibuku ta n’wina.” Loko ndzi twa sweswo, ndzi khongele ndzi ku, “Yehovha, ndzi pfune leswaku wanuna loyi a ndzi seketela.” Hi nkarhi wolowo, mukhotsiwa loyi, loyi vito ra yena a ku ri Paul, u te: “Loko un’wana wa vavanuna lava a ku khumba, ndzi byele. Ndzi ta n’wi lulamisa.” Kutani loko ndzi ri kwalaho, vakhotsiwa va 50 lava a va ri kwalaho a va ndzi karhatanga.
Loko varhangeri va masocha va ndzi susa va ndzi yisa ekhotsweni ra le Ashland, ndzi hlangane ni vamakwerhu lava wupfeke lava a va ri kwalaho. Va pfune mina ni van’wana leswaku hi tshama hi ri ekusuhi na Yehovha. Va hi avele ka hlaya ka Bibele ka vhiki ni vhiki naswona hi lunghiselele swivutiso ni tinhlamulo ta minhlangano leyi a hi yi vitana Minhlangano ya Bibele. A hi ri exitokisini lexikulu lexi a xi ri ni mibedo emakhumbini. Kwalaho a ku ri ni makwerhu loyi a a hlela nsimu ya hina. A a ndzi byela a ku: “Robison, wena u fanele u chumayela eka mubedo lowu ni lowu. Vanhu lava averiwaka ku etlela eka yona va ta va nsimu ya wena. Tiyiseka leswaku wa va chumayela va nga si famba.” Yoleyo a ku ri ndlela leyi a hi chumayela hi yona hi ndlela yo hleleka.
LESWI NDZI SWI KUMEKE LOKO NDZI NTSHUXIWILE EKHOTSWENI
Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava yi hele hi 1945, kambe ndzi tshame ekhotsweni nkarhi wo lehanyana endzhaku ka ku hela ka nyimpi. A ndzi vilela hi ndyangu wa ka hina hikuva Tatana u ndzi byele a ku, “Loko ndzo kota wena, lavan’wana a va nge ndzi hluli.” Loko ndzi ntshunxiwile, ndzi hlamale swinene. Swirho swa nkombo swa ndyangu wa ka hina a swi ya eminhlanganweni naswona un’wana wa vasesi va mina a a khuvuriwile, ku nga khathariseki nkaneto wa Tatana.
Loko Nyimpi ya le Korea yi sungula hi 1950, ndzi lerisiwe ku joyina vusocha ra vumbirhi. Ndzi tlhele ndzi byeriwa leswaku ndzi ya eFort Hayes. Endzhaku ka loko va kambele vuswikoti bya mina, murhangeri wa masocha u te, “Hi wena u va tlulaka hinkwavo eka ntlawa wa wena.” Ndzi te, “Swi lulamile, kambe a ndzi nge yi enyimpini.” Ndzi tshahe 2 Timotiya 2:3 kutani ndzi ku, “Se ndzi socha ra Kreste.” Endzhaku ko miyela nkarhi wo leha, u te, “U nga famba.”
Hi ku hatlisa endzhaku ka sweswo, ndzi ye eka nhlangano wa lava lavaka ku ya eBethele enhlengeletanweni ya le Cincinnati, eOhio. Makwerhu Milton Henschel u hi byele leswaku ku ni xilaveko eBethele xa vamakwerhu lava lavaka ku tirhela Mfumo hi matimba. Ndzi endle xikombelo xo ya tirha eBethele naswona ndzi amukeriwile. Ndzi sungule ku tirha eBrooklyn hi August 1954, naswona ni sweswi ndza ha ri eBethele.
Minkarhi hinkwayo a ndzi ri ni ntirho wo tala eBethele. Ku ringana malembe yo tala, ndzi tirhe eka boyilara, endhawini yo gandlisela ni le hofisini, ndzi tlhele ndzi tirha ku lunghisa swilo ku katsa ni maloko. Nakambe ndzi tirhe ni le Tiholweni ta Tinhlengeletano ta le Dorobeni ra New York.
Ndzi rhandza minongonoko ya le Bethele, yo fana ni vugandzeri bya nimixo ni Dyondzo ya Xihondzo xo Rindza xa ndyangu, swin’we ni ku chumayela ni vandlha. Loko u anakanya hi swona, leswi i swilo leswi ndyangu wun’wana ni wun’wana wa Timbhoni ta Yehovha wu faneleke wu swi endla nkarhi ni nkarhi. Loko vatswari ni vana va kambisisa ndzimana ya siku swin’we, va va ni Vugandzeri bya Ndyangu nkarhi ni nkarhi, va va kona eminhlanganweni ya vandlha ni ku hisekela ku chumayela mahungu lamanene, hinkwavo endyangwini va nga tshama va ri ekusuhi na Yehovha.
Ndzi ni vanghana vo tala eBethele ni le vandlheni. Van’wana a va ri va totiwa naswona se va le tilweni. Van’wana a va nga ri vatotiwa. Kambe malandza hinkwawo ya Yehovha a ma hetisekanga, ku katsa ni swirho swa ndyangu wa Bethele. Loko ndzi tlulana milenge ni makwerhu wo karhi, minkarhi hinkwayo ndzi ringeta ku kondletela ku rhula. Ndzi anakanya hi Matewu 5:23, 24 ni ndlela leyi hi faneleke hi lulamisa timholovo ha yona. A swi olovi ku vula u ku, “Ndzi rivalele” kambe timholovo to tala ti lulamisiwa hi ndlela yoleyo.
VUYELO LEBYINENE ENTIRHWENI WA MINA
Sweswi se swa ndzi tikela ku chumayela hi yindlu ni yindlu hikwalaho ka vudyuhari kambe a ndzi tshiki. Ndzi dyondze ku vulavula katsongo Xichayina xa Ximandarin naswona ndza tiphina hi ku chumayela vanhu lava vulavulaka Xichayina exitarateni. Masiku man’wana nimixo ndzi fambisela vanhu lava tsakelaka timagazini ta 30 kumbe 40.
Ndzi endle ni riendzo ro vuyela eChayina! Siku rin’wana, nhwanyana un’wana u n’wayiterile loko a hundza a ri karhi a xavisa xo veka mihandzu. Na mina ndzi n’wayiterile kutani ndzi n’wi fambisela Xihondzo xo Rindza ni Xalamuka! hi Xichayina. U ti tekile kutani a ndzi byela leswaku hi yena Katie. Ku sukela kwalaho loko a ndzi vona a ta eka mina kutani hi vulavula. Ndzi n’wi dyondzise mavito ya mihandzu ni matsavu hi Xinghezi naswona a a tlhela a ma vula endzhaku ka mina. Ndzi tlhele ndzi n’wi hlamusela hi matsalwa ya le Bibeleni naswona u teke buku leyi nge Leswi Bibele Yi Swi Dyondzisaka. Kambe endzhaku ka mavhiki ma nga ri mangani a ndza ha n’wi vonanga.
Endzhaku ka tin’hweti to tala, ndzi nyike nhwanyana un’wana loyi a ri eku xaviseni timagazini naswona u ti tekile. Vhiki leri landzeleke u ndzi nyike selfoni yakwe kutani a ku, “Vulavula ni munhu wa le Chayina.” Ndzi te, “A ndzi tivi munhu eChayina.” Kambe u ndzi sindzisile kutani ndzi teke selfoni ndzi ku, “Halo u vulavula na Robison.” Loyi a fona u te, “Robby u vulavula na Katie. Ndzi tlhelele eChayina.” Ndzi te, “Chayina?” Kutani Katie a ku, “Ina. Robby, xana wa n’wi tiva nhwanyana loyi a ku nyikeke selfoni? I sesi wa mina. U ndzi dyondzise swilo swo tala leswinene. Ndzi kombela u n’wi dyondzisa hilaha u ndzi dyondziseke hakona.” Ndzi te, “Katie ndzi ta endla leswi ndzi nga swi kotaka. Ndzi khensa leswi u ndzi byeleke laha u nga kona.” Endzhakunyana ndzi vulavule na sesi wa Katie ro hetelela. Ndza tshemba leswaku laha vanhwanyana volavo vambirhi va nga kona va dyondza swo tala hi Yehovha.
Ndzi tirhele Yehovha malembe ya 73 naswona ndzi tsakile hi leswi a ndzi pfuneke leswaku ndzi tshama ndzi tshembekile ekhotsweni. Nakambe vamakwerhu va ndzi byele leswaku va khutazekile swinene hi leswi ndzi langutaneke ni nkaneto wa Tatana ndzi nga heli matimba. Manana swin’we ni vamakwerhu va tsevu va hetelele va khuvuriwile. Tatana na yena u cince langutelo rakwe katsongo naswona a a va kona eka minhlangano yin’wana loko a nga si fa.
Loko ku ri ku rhandza ka Xikwembu, swirho swa ndyangu wa ka hina ni vanghana lava nga fa va ta pfukela emisaveni leyintshwa. Anakanya ntsako lowu hi nga ta va na wona loko hi gandzela Yehovha hilaha ku nga heriki ni lava hi va rhandzaka! *—Vona nhlamuselo ya le hansi.
^ ndzim. 32 Loko xihloko lexi xa ha lunghiseleriwa ku kandziyisiwa, Corwin Robison u fe a tshembekile eka Yehovha.


text:
MHAKA YA VUTOMI
Lexi Endlaka Vutomi Bya Hina Byi Va Ni Xikongomelo
ENDZHAKUNYANA ka loko Gary, n’wana wa mina wa jaha a velekiwile hi 1958, ndzi xiye leswaku a ku ri ni nchumu wo karhi lowu a wu nga fambi kahle. Hambiswiritano, swi teke tin’hweti ta khume leswaku madokodela ma tiva leswaku u khome hi yini ni malembe man’wana ya ntlhanu leswaku madokodela ya le London lama nga ni vutshila bya mavabyi yo karhi ma swi tiyisekisa. A ndzi ri ni gome swinene loko Louise, n’wana wa mina wa nhwanyana la velekiweke endzhaku ka malembe ya kaye Gary a velekiwile, a ve ni swikombiso swa mavabyi leswi tlulaka swa buti wa yena.
Madokodela ma ndzi byele hi moya wo rhula ma ku: “Vana va wena havambirhi va ni vuvabyi lebyi vuriwaka LMBB, * naswona khombo ra kona a byi tshunguleki.” Hi nkarhi wolowo, a ku nga tiviwi swo tala malunghana ni vuvabyi lebyi bya xitekela lebyi nga talangiki. Swikombiso swa byona swi katsa ku nga voni kahle laha u hetelelaka u ri bofu, ku nyuhela ngopfu, ku va ni tintiho kumbe swikunwana leswi engetelekeke, ku nga kuli hi mfanelo, ku nga tirhisani ka swirho swa miri hi nkarhi wun’we, vuvabyi bya chukele, ku pfimba ka mahlangano ni ku nga tirhi kahle ka tinso. Hikwalaho, a swi ta tika swinene ku khathalela vana va mina. Nkambisiso wa sweswinyana wu ringanyete leswaku munhu un’we eka vanhu va 125 000 le Britain u khomiwe hi vuvabyi lebyi, hambileswi vanhu vo tala va nga ha vaka va ri ni vuvabyi lebyi kambe lebyi nga tikangiki ngopfu.
YEHOVHA A VA “XISIRHELELO LEXI TLAKUKEKE” XA HINA
Endzhakunyana ka loko ndzi tekiwile ndzi vulavule ni Mbhoni yin’wana ya Yehovha, hiloko ndzi namba ndzi swi vona leswaku ti dyondzisa ntiyiso. Kambe nuna wa mina a a nga wu tsakeli nikatsongo. A hi tshamela ku rhurha hikwalaho ka ntirho wa yena, hikwalaho a ndzi nga swi koti ku ya eminhlanganweni. Nilokoswiritano, ndzi ye emahlweni ndzi hlaya Bibele ndzi tlhela ndzi khongela eka Yehovha. A swi chavelela swinene ku hlaya leswaku “Yehovha u ta va xisirhelelo lexi tlakukeke eka un’wana ni un’wana la pfotlosiweke, xisirhelelo lexi tlakukeke hi minkarhi ya maxangu” ni leswaku a “nge va tshiki lava [n’wi] lavaka hakunene”!—Ps. 9:9, 10.
Gary a a nga voni kahle, hikwalaho loko a ri ni malembe ya tsevu, u yisiwe ku ya tshama ehositele ya xikolo leswaku a ta kuma dyondzo yo hlawuleka eribuweni ra le dzongeni wa Nghilandhi. A a tshamela ku ndzi bela riqingho a ndzi byela swilo leswi a swi n’wi karhata, naswona ndzi swi kotile ku n’wi pfuna leswaku a twisisa milawu ya le Bibeleni loko ndzi ri karhi ndzi vulavula na yena hi riqingho. Malembe ma nga ri mangani endzhaku ka loko ku velekiwe Louise, ndzi khomiwe hi vuvabyi lebyi lamataka miri ni vuvabyi bya ku oma ka misiha ni ku pandza ka yona. Gary u vuye ekaya loko a ri ni malembe ya 16. Hambiswiritano, mahlo ya yena ma lo nyanya naswona hi 1975 se a a ri bofu. Hi 1977 nuna wa mina u fambe a hi siya.
Endzhakunyana ka ku vuya ka Gary, hi sungule ku hlanganyela ni vandlha leri nga ni rirhandzu ni ku chumayela naswona ndzi khuvuriwe hi 1974. Ndzi tsake swinene loko nkulu un’wana a pfune Gary ku langutana ni ku cinca loku a ku va kona emirini wa yena loko a ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi. Timbhoni tin’wana ti ndzi pfune hi mintirho ya le kaya, naswona eku heteleleni valawuri va kwalaho va hlawule ntlhanu wa tona leswaku ti hi pfuna kutani va ti hakela. Wolowo wu ve nkateko hakunene!
Gary u ye emahlweni a endla nhluvuko lowunene entiyisweni naswona u khuvuriwe hi 1982. A a swi lava swinene ku va phayona ra nkarhinyana. Hikwalaho, na mina ndzi teke vuphayona byolebyo leswaku ndzi ta famba na yena naswona hi phayone ku ringana malembe yo hlayanyana. N’wana wa mina wa jaha a a tsake swinene loko endzhaku ka nkarhi mulanguteri wa hina wa xifundzha a n’wi vutisile a ku: “Gary ha yini u nga teki vuphayona bya nkarhi hinkwawo?” Xolexo a ku ri xikhutazo lexi Gary a a xi lava naswona u hlawuriwe ku va rona hi 1990.
Gary u endliwe vuhandzuri bya nyonga kambirhi, byo sungula hi 1999 naswona bya vumbirhi hi 2008, kambe swiphiqo swa rihanyo swa Louise a swi tike ngopfu. U velekiwe a ri bofu, naswona loko ndzi vona a ri ni xikunwana lexi engetelekeke enengeni wa yena, ndzi swi xiyile leswaku na yena a a ri ni vuvabyi lebyi vuriwaka LMBB. Ku nga ri khale minkambisiso yi kombise leswaku swirho swa yena swo tala swa le ndzeni na swona a swi nga tirhi kahle. Emalembeni lama hundzeke u endliwe vuhandzuri byo tala lebyikulu, ku katsa ni ntlhanu wa byona eka tinso ta yena. Na yena u ni vuvabyi bya chukele ku fana na Gary.
Leswi Louise a swi tivaka swiphiqo leswi nga ha vaka kona loko a fanele a endliwa vuhandzuri, u vulavurisana ni vativi va vuhandzuri, va ku titivarisa ni vakongomisi va xibedlhele ka ha ri emahlweni a va hlamusela leswaku ha yini a ala ku pomperiwa ngati. Hikwalaho u ni vuxaka lebyinene ni vanhu hinkwavo lava n’wi pfunaka eka swiphiqo swa yena swa rihanyo.
VUTOMI BYA HINA BYI NI XIKONGOMELO
Hi endla swilo swo tala ekaya ra hina leswaku hi gandzela Yehovha. Loko switirhisiwa swa manguva lawa swa elektroniki swi nga si va kona a ndzi tala ku heta tiawara to tala ndzi hlayela Gary na Louise. Sweswi ti-CD, ti-DVD ni rungula leri rhekhodiweke leri kumekaka eka www.jw.org swi endla leswaku hinkwerhu ka hina hi kota ku landzela xiyimiso xa vhiki na vhiki xa ku dyondza Bibele hi minkarhi yo hambana-hambana, naswona hi nga kota ku hlamula eminhlanganweni ya Vukreste.
Minkarhi yin’wana Gary wo tinhlokohata tinhlamulo ta yena, naswona loko a ri ni nkulumo eXikolweni xa Vutirheli bya le Tilweni, wa swi kota ku yi nyikela hi marito ya yena. U hlawuriwe ku va nandza wa vutirheli hi 1995 naswona minkarhi hinkwayo u va a khomekile eHolweni ya Mfumo, a amukela swirho swa vandlha a tlhela a pfuneta eka muchini wo lawula mpfumawulo.
Timbhoni-kulorhi ti famba na Gary ensin’wini, hakanyingi ti n’wi chovha hi xitulu xa mavhilwa lexi a fambaka ha xona hileswi a nga ni vuvabyi bya mahlangano ya marhambu. Yin’wana yi n’wi pfunile leswaku a fambisa dyondzo ya Bibele ni munhu la tsakelaka. Gary u tlhele a khutaza Mukreste un’wana loyi a ri ni malembe ya 25 a horile. Vanhu lava havambirhi va va kona sweswi eminhlanganweni ya Vukreste.
Loko Louise a ri ni malembe ya kaye, kokwa wa yena wa xisati la ndzi velekeke u n’wi dyondzise ku rhunga, naswona mina ni un’wana wa Timbhoni leti hi khathalelaka hi n’wi dyondzise ku khavisa swilo endzhaku ka loko a swi rhungile. Leswi a yaka emahlweni a tsakela ku rhunga swinene, u rhunga swinkumbana swa mivalavala a rhungela vana swin’we ni vanhu lavakulu va le vandlheni. U tlhela a endla makhadi a ma namarheta swifaniso leswitsongo. Vanhu lava nyikiwaka makhadi wolawo va ma tlangela swinene. Louise u dyondze ku thayipa loko a ha ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi. Sweswi u kota ku vulavurisana ni vanghana vakwe hi ku va rhumela ti-e-mail hi ku pfuniwa hi khompyuta yakwe yo hlawuleka leyi kotaka ku n’wi hlayela ti-e-mail. Louise u khuvuriwe loko a ri ni malembe ya 17. Loko ku ri ni matsima yo hlawuleka yo chumayela, hi tiphina hi vuphayona bya nkarhinyana hi ri swin’we. Ku fana na Gary, Louise u nhlokohata matsalwa leswaku a phofula ripfumelo ra yena eka switshembiso swa Xikwembu swa misava leyi “mahlo ya lava nga voniki ma [nga] ta pfuriwa” naswona “ku hava munhu la tshamaka kona la nga ta ku: ‘Ndza vabya.’”—Esa. 33:24; 35:5.
Hi wu tlangela swinene ntiyiso wa risima lowu kumekaka eRitweni ra Yehovha leri huhuteriweke! Timbilu ta hina ti wu tlangela swinene nseketelo wa rirhandzu lowu hi wu kumaka evandlheni ra ka hina, hikuva a hi nga ta kota ku endla swilo swo tala handle ka wona. Naswona ngopfu-ngopfu hikwalaho ka mpfuno wa Yehovha, vutomi bya hina byi ni xikongomelo.
^ ndzim. 5 Vuvabyi lebyi vuriwaka Laurence-Moon-Bardet-Biedl byi thyiwe endzhaku ka loko madokodela ya xinuna ya mune ma tshubule vuvabyi lebyi bya xitekela, lebyi munhu a velekiwaka na byona loko vatswari havambirhi va ri ni xiaki lexi xa xitekela. Namuntlha byi vitaniwa Bardet-Biedl. A byi tshunguleki.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yakobo 3:1-18
3 A hi vo tala eka n’wina lava faneleke ku va vadyondzisi,+ vamakwerhu, hi ku tiva leswaku hi ta kuma vuavanyisi+ byo tika swinene.2 Hikuva hinkwerhu ha khunguvanyeka minkarhi+ yo tala. Loko mani na mani a nga va khunguvanyisi van’wana hi rito,+ loyi i munhu+ la hetisekeke, la kotaka ku lawula ni miri wakwe hinkwawo.3 Loko hi vehela matomu+ emilon’wini ya tihanci leswaku ti hi yingisa,+ hi lawula ni mimiri ya tona hinkwayo.4 Waswivo! Ni swikepe, hambileswi swi nga swikulu ngopfu naswona swi fambisiwaka hi timheho ta matimba, swi lawuriwa hi xihundzulo+ lexitsongo swinene swi ya laha mianakanyo ya munhu la nge xihundzulweni yi navelaka kona.5 Swi tano, ni ririmi i xirho lexitsongo, kambe ke, ri tikurisa+ ngopfu. Waswivo! Swi lava ndzilonyana lowutsongo ku lumeka khwati lerikulu swinene!6 Kunene, ririmi i ndzilo.+ Ririmi i ndhawu ya leswi nga lulamangiki exikarhi ka swirho swa hina, hikuva ri endla swivati emirini+ hinkwawo kutani ri lumeka ndzhendzeleko wa vutomi, rona ri lumekiwa hi Gehena.7 Hikuva rixaka rin’wana ni rin’wana ra xivandzana swin’we ni ra xinyenyana ni ra xilo lexi kokovaka ni ra xivumbiwa xa le lwandle ra lerhisiwa naswona ri thambhisiwile hi vanhu.+8 Kambe ririmi, a nga kona ni un’we eka vanhu la nga ri lerhisaka. I xilo lexi nga lawulekiki xo biha, ri tele vuxungu lebyi dlayaka.+9 Ha rona hi dzunisa Yehovha,+ ku nga Tatana,+ hi hala tlhelo, hi rhukana+ ha rona vanhu lava veke kona “hi xifaniso xa Xikwembu.”+10 Enon’wini wun’we ku huma xidzuniso ni ndzhukano.A swi fanelanga, vamakwerhu, leswaku swilo leswi swi tama swi humelela hi ndlela+ leyi.11 Nseledyana+ a wu pfelerisi mati yo tsokombela ni yo bava embhoveni wun’we, a hi swona ke?12 Vamakwerhu, nkuwa a wu nge humesi mihandzu ya mitlhwari kumbe murhi wa vhinya wu humesa makuwa, a hi swona ke?+ Ni mati ya munyu a ma nge humesi mati yo tsokombela.13 I mani la tlhariheke naswona a twisisaka exikarhi ka n’wina? Hi ku tikhoma kakwe lokunene a a kombe mintirho+ yakwe hi ku rhula loku fambisanaka ni vutlhari.14 Kambe loko mi ri ni mavondzo+ lamakulu ni ku kanetana+ etimbilwini ta n’wina, mi nga tikurisi+ naswona mi nga hembeli ntiyiso.+15 Lebyi a hi vutlhari lebyi xikaka hi le henhla,+ kambe i bya misava,+ i bya vuharhi ni vudimona.+16 Hikuva laha ku nga ni mavondzo+ ni ku kanetana, hi laha ku nga ni mpfilumpfilu ni swilo hinkwaswo swo biha.+17 Kambe vutlhari+ lebyi humaka ehenhla xo sungula byi tengile,+ byi tlhela byi va ni ku rhula,+ ku anakanyela,+ ku tiyimisela ku yingisa, ku tala tintswalo ni mihandzu+ leyinene, a byi hambanisi+ vanhu hi xihlawuhlawu, a byi na vukanganyisi.+18 Ku tlula kwalaho, mbewu ya mbhandzu+ wa ku lulama,+ yi byaleriwa lava endlaka ku rhula+ ehansi ka swiyimo swa ku rhula.+