text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Matewu 22:1-46
22 Nakambe Yesu a va angula hi ku va byela swifaniso, a ku:+2 “Mfumo wa matilo wu fana ni munhu, loyi a nga hosi, la endleleke n’wana wa yena nkhuvo+ wa vukati.3 Kutani a rhuma mahlonga ya yena ku ya vitana lava rhambiweke enkhubyeni+ wa vukati, kambe a va nga lavi ku ta.+4 A tlhela a rhuma mahlonga+ man’wana, a ku, ‘Byelani lava rhambiweke mi ku: “Maswivo! Ndzi lunghiselele swakudya-nkulu+ swa mina swa siku, ndzi tlhave tinkunzi ta mina ni swifuwo swa mina leswi nonisiweke, naswona swilo hinkwaswo swi lunghile. Tanani enkhubyeni+ wa vukati.”’5 Kambe va famba, va nga khathalanga ha nchumu, un’wana a ya ensin’wini yakwe, un’wana a ya ebindzwini rakwe ro xavisa;+6 kambe lavan’wana hinkwavo, va khoma mahlonga yakwe, va ma xanisa kutani va ma dlaya.+7 “Kambe hosi yi kariha, yi rhuma mavuthu ya yona ma ya lovisa vanhu lavo dlaya hi vomu ni ku hisa muti+ wa vona.8 Kutani yi ku eka mahlonga ya yona, ‘Hakunene nkhuvo wa vukati wu lunghekile, kambe lava a va rhambiwile a va nga faneleki.+9 Hikokwalaho yanani emagondzweni lama humelaka ehandle ka muti, kutani mani na mani loyi mi n’wi kumaka n’wi rhambeleni enkhubyeni+ wa vukati.’10 Hiloko mahlonga wolawo ma huma ma ya emagondzweni kutani ma hlengeleta hinkwavo lava ma va kumeke, vo homboloka swin’we ni lavanene;+ naswona kamara ra nkhuvo wa vukati a ri tele hi lava vurhameke+ etafuleni.11 “Loko hosi yi nghena ku ta kambela vaendzi, yi vona munhu un’wana kwalaho loyi a a nga ambalanga nguvu+ ya nkhuvo.12 Kutani yi ku eka yena, ‘Nandzuwe, u nghenise ku yini laha u nga ambalanga nguvu+ ya nkhuvo?’ A miyela a nga vuli nchumu.13 Kutani hosi yi ku eka malandza ya yona, ‘N’wi boheni mavoko ni milenge mi n’wi cukumetela ehandle emunyameni. Kwalaho hi laha ku rila ni ku getsela ka meno ya yena swi nga ta va kona.’+14 “Hikuva va tele lava rhambiweke, kambe a hi vangani lava hlawuriweke.”+15 Kutani Vafarisi va khoma ndlela va ya boha makungu swin’we, leswaku va ta n’wi phasa hi ku vulavula+ kakwe.16 Hiloko va rhuma vadyondzisiwa va vona eka yena, swin’we ni ntlawa wa valandzeri va Heroda,+ va ku: “Mudyondzisi, ha swi tiva leswaku u ni ntiyiso ni leswaku u dyondzisa ndlela ya Xikwembu hi ntiyiso, naswona a wu khathali ha munhu, hikuva a wu languti ku languteka+ ka munhu.17 Kutani, hi byele, U swi vonisa ku yini? Xana swa pfumeleriwa ku hakela xibalo xa nhloko eka Khezari kumbe e-e?”+18 Kambe Yesu, hi ku tiva vuhomboloki bya vona, a ku: “Ha yini mi ndzi ringa, vakanganyisi?+19 Ndzi kombeni mali ya nsimbi ya xibalo xa nhloko.” Va n’wi tisela denari.20 Kutani a ku eka vona: “Xana xifaniso ni marito lawa i swa mani?”+21 Va ku: “I swa Khezari.” Kutani a ku eka vona: “Hikokwalaho, tlheriselani swilo swa Khezari eka Khezari, kambe swilo swa Xikwembu eka Xikwembu.”+22 Kuteloko va twa sweswo, va hlamala, kutani va n’wi sukela va famba.+23 Hi siku rero Vasaduki, lava vulaka leswaku ku pfuka ka lava feke a ku kona, va tlhandlukela eka yena va ya n’wi vutisa:+24 “Mudyondzisi, Muxe u te, ‘Loko munhu a fa a nga ri na vana, makwavo u fanele a teka nsati wakwe a velekela makwavo+ vana.’25 Kutani a hi ri ni vanhu va nkombo lava a va ri vamakwavo; wo sungula u tekile ivi a fa, naswona, leswi a a nga ri na vana, a siyela makwavo+ nsati wakwe.26 Nakambe swi endleka hi ndlela leyi fanaka eka wa vumbirhi ni wa vunharhu, kukondza va helela hinkwavo va ri nkombo.+27 Eku heteleleni wansati a fa.28 Hikwalaho, eku pfuxiweni ka lava feke, xana u ta va nsati wa mani eka lava nkombo? Hikuva hinkwavo va n’wi tekile.”+29 Yesu a ku eka vona: “Mi hoxisile, hikuva a mi ma ti-vi Matsalwa hambi ku ri matimba ya Xikwembu;+30 hikuva eku pfuxiweni ka lava feke, vavanuna a va ha teki naswona vavasati a va ha hlomisiwi,+ kambe va fana ni tintsumi ta le tilweni.31 Loko ti ri ta ku pfuka ka lava feke, xana a mi hlayanga leswi Xikwembu xi nga mi byela swona, xi ku,+32 ‘Hi mina Xikwembu xa Abrahama ni Xikwembu xa Isaka ni Xikwembu xa Yakobe’?+ A hi Xikwembu xa lava feke, kambe i xa lava hanyaka.”+33 Loko yi twa sweswo, mintshungu yi hlamarisiwa hi dyondzo+ yakwe.34 Loko Vafarisi va twa leswaku u miyete Vasaduki, va hlengeletana va va ntlawa wun’we.35 Kutani un’wana wa vona, loyi a a tiva Nawu,+ a vutisa, hi ku n’wi ringa:36 “Mudyondzisi, hi xihi xileriso lexikulu eka hinkwaswo eNawini?”+37 A ku eka yena: “‘U fanele u rhandza Yehovha Xikwembu xa wena hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo ni hi mianakanyo+ ya wena hinkwayo.’38 Lexi hi xona xileriso lexikulu ni xo sungula eka hinkwaswo.39 Xa vumbirhi, lexi fanaka na xona, xi ri, ‘U fanele u rhandza warikwenu kukota loko u tirhandza.’+40 Nawu hinkwawo ni Vaprofeta+ swi titshege hi swileriso leswi swimbirhi.”41 Kutani loko Vafarisi va hlengeletanile Yesu a va vutisa a ku:+42 “Xana mi ehleketa yini hi Kreste? Xana i n’wana wa mani?” Va ku eka yena: “I n’wana wa Davhida.”+43 A ku eka vona: “Kutani ke, swi endlekisa ku yini leswaku loko Davhida a huhuteriwile+ a n’wi vitana ‘Hosi,’ a ku,44 ‘Yehovha a ku eka Hosi ya mina: “Tshama evokweni ra mina ra xinene ku fikela loko ndzi veka valala va wena ehansi ka milenge ya wena”’?+45 Hikokwalaho, loko Davhida a n’wi vitana ‘Hosi,’ xana yena i n’wana wa yena hi ndlela yihi?”+46 A ku na munhu la nga n’wi angula hi rito, naswona ku sukela siku rero a ku na munhu la nga xinyata a n’wi vutisa nakambe.+


c: text/html

text:
Yesu U Velekiwe Rini?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele a yi vulavuli hi siku ro karhi leswaku i siku ra ku velekiwa ka Yesu Kreste hilaha swikombo leswi landzelaka swi kombisaka ha kona:
“
Siku ra ku velekiwa ka Kreste a ri tiviwi.”—New Catholic Encyclopedia.
“
A ri tiveki hi ku kongoma siku leri Kreste a velekiweke ha rona.”—Encyclopedia of Early Christianity.
Bibele a yi xi hlamuli hi ku kongoma xivutiso lexi nge, ‘Yesu u velekiwe rini?’ kambe yi hlamusela swiendlakalo swimbirhi swa ku velekiwa ka yena leswi endlaka leswaku vanhu vo tala va vula leswaku a nga velekiwanga hi December 25.
Ku nga ri hi xixika
Vuxokoxoko. Emahlweninyana ko va Yesu a velekiwa, Khezari Awugusto u lerise leswaku “
vaaki va misava hinkwayo va tsarisiwa.” Un’wana ni un’wana a a fanele a tsarisa “
emutini wa ka vona” naswona sweswo swi nga endleka leswaku a swi ta teka riendzo ro ringana vhiki kumbe ku tlula. (Luka 2:1-3) Swi nga endleka leswaku xileriso xexo a xi endleriwe ku seketela mhaka ya xibalo ni ku tsarisela vusocha—a xi nga ta tirha eka nkarhi wihi ni wihi wa lembe kambe Awugusto a a ta va a endle leswaku vanhu vakwe va teka maendzo yo leha hi vuxika lebyi titimelaka.
Tinyimpfu. Varisi a “
va tshama ehandle ka muti, va rindza mintlhambi ya vona nivusiku.” (Luka 2:8) Buku ya Daily Life in the Time of Jesus yi vula leswaku mintlhambi a yi tshama endhawini leyi pfulekeke ku sukela hi “
vhiki ra le mahlweni ka Paseka [eku heleni ka March]” ku fikela exikarhi ka November. Yi tlhela yi ku: “
Mintlhambi a yi heta vuxika hinkwabyo yi ri ematshangeni ya yona; kutani hi yinhla leyi ntsena, swi nga voniwa leswaku siku leri tolovelekeke ra Khisimusi ya vuxika a ri nge vi rona nikatsongo, hikuva Evhangeli yi vula leswaku varisi a va ri enhoveni.”
Eku sunguleni ka xixikana
Hi nga ringanyeta siku leri Yesu a velekiweke ha rona hi ku hlayela hi tlhelela endzhaku ku sukela loko a ta fa hi Paseka ya Nisani 14, hi ximun’wana xa lembe ra 33 C.E. (Yohane 19:14-16) Yesu a a ri ni malembe ya kwalomu ka 30 loko a sungula vutirheli byakwe bya malembe manharhu ni hafu, hikwalaho u velekiwe eku sunguleni ka xixikana xa vumbirhi B.C.E.—Luka 3:23.
Ha yini Khisimusi yi ri hi December 25?
Leswi ku nga riki na vumbhoni bya leswaku siku ra ku velekiwa ka Yesu Kreste i December 25, ha yini Khisimusi yi tlangeriwa hi siku leri? The Encyclopædia Britannica yi vula leswaku swi nga endleka leswaku varhangeri va vukhongeri va hlawule siku leri ku va ri “
fambisana ni nkhuvo wa vuhedeni wa Varhoma lowu funghaka ‘siku ra ku velekiwa ka dyambu leri nga hluriwiki,’” hi nguva ya xixika. The Encyclopedia Americana yi vula leswaku vakambisisi vo tala va tshemba leswaku leswi a swi endleriwa “
ku va Vukreste byi va bya nkoka eka vahedeni lava hundzukeke.”
DYONDZA SWO TALA
SWIVUTISO LESWI HLAMURIWAKA HI BIBELE
Xana Yesu A A Tekile? Xana A A Ri Ni Vamakwavo?
Tanihi leswi Bibele yi nga boxiki nchumu hi xiyimo xa Yesu xa vukati, hi nga swi tivisa ku yini leswaku a a tekile kumbe a a nga tekanga?
SWIVUTISO LESWI TALAKA KU VUTISIWA
Xana Timbhoni Ta Yehovha I Vakreste?
Hi kombela u xiya ndlela leyi hi hambaneke ha yona ni mintlawa ya vukhongeri leyi vuriwaka Vakreste.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
June 12-18
SWIRILO 1-5
Risimu 128 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Ku Rindza Swi Endla Leswaku Hi Tiyisela”: (10 min.)
[Tlanga vhidiyo leyi nge Xingheniso Xa Buku Ya Swirilo.]
Swir 3:20, 21, 24—Yeremiya u rindzile a tlhela a titshega hi Yehovha (w12 6/1 14 ¶3-4; w11 9/15 8 ¶8)
Swir 3:26, 27—Loko hi tiyisela leswi hi ringaka ripfumelo sweswi swi ta endla leswaku hi kota ku langutana ni swiphiqo swa nkarhi lowu taka (w07 6/1 11 ¶4-5)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Swir 2:17—Hi rihi “rito” leri Yehovha a ri hetisiseke hi ku kongoma mayelana na Yerusalema? (w07 6/1 9 ¶3)
Swir 5:7—Xana Yehovha u vona vana xihoxo hikwalaho ka swidyoho swa vatata wa vona? (w07 6/1 10 ¶5)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ku dyondzise yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla tin’wana leti u ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Swir 2:20–3:12
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: (u nga hundzi timinete timbirhi) g17.3 xifunengeto—Pfula ndlela yo endla riendzo ro vuyela.
Riendzo Ro Vuyela: (u nga hundzi timinete ta mune) g17.3 xifunengeto—Rhamba munhu leswaku a ta eminhlanganweni ya hina.
Nkulumo: (u nga hundzi timinete ta tsevu) w11 9/15 9-10 ¶11-13—Nhlokomhaka: Yehovha I Xiavelo Xa Mina.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 126
Swilaveko Swa Vandlha: (8 min.) Loko u swi lava, bulani hi “Papila Leri Humaka Eka Huvo Leyi Fumaka” leri nga eka Buku Ya Lembe. (yb17 2-5)
Leswi Nhlengeletano Yi Swi Hetisiseke: (7 min.) Tlangani vhidiyo ya June 2017 leyi nge Leswi Nhlengeletano Yi Swi Hetisiseke.
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min) kr ndz. 13 ¶33-34, bokisi leri nge “Ku Hlula Loku Xiyekaka Ka Le Hubyeni Leyi Tlakukeke Loku Endleke Leswaku Ku Chumayela Hi Mfumo Ku Ya Emahlweni,” ni bokisi ra mpfuxeto leri nge “Xana Mfumo I Wa Xiviri Hi Ndlela Yihi Eka Wena?”
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 100 Ni Xikhongelo


text:
GONDO 2
I mani Txizimu?
1. Ngu ku txani hi di fanete ku khozela Txizimu?
Txizimu txa ditshuri Mvangi wa simaha sotshe. Txona kha txa ngava ni makhato kha txi na mbi va ni magwito. (Masalmo 90:2) Njisima txa mahungu a manene aya hi mamanako ka diBhibhele. (1 Timoti 1:11) Aku txi nga hiha wutomi, hi fanete ku khozela txona basi.—Gonda Mtuletelo 4:11.
2. Txizimu txi zumbisile ku txani?
Kha ku na m’thu wu a nga nga wona Txizimu nguko i Moya, eto ti womba to txi gulekile ku pinda sivangwa sotshe si si hanyako ha mafuni. (Johane 1:18; 4:24) Hambi keto, hi nga ziva wuthu wa Txizimu ngu ka si txi nga si vanga. Ngu txikombiso, mihando ni siluva so tala si hi komba lirando ni wutxhari wa txona. Wuhombe wa wuako wu hi komba mtamo wa txona.—Gonda Varoma 1:20.
Hi nga tshumela hi ziva wuthu wa Txizimu ngu ku gonda diBhibhele. Dona, di hi gela ti Txizimu txi ti lavako ni ti txi si ti laviko, ni nzila yi txi ñolako vathu ngu yona ni ku thumisana navo ka siemo so tala.—Gonda Masalmo 103:7-10.
3. Ina Txizimu txi ni ditina?
Jesu a ti khene: “Tate wathu u ku nzumane, ditina dako di na sawulwe.” (Matewu 6:9) Hambiku Txizimu txi ku ni sithopo sa singi kambe txova ni ditina dimwedo basi. Ka lidimi limwane ni limwane, ditina diya di dhanwa ngu nzila yo hambana. Ngu Txitxopi i “Jehovha.”—Gonda Masalmo 83:18, NM.
Ditina da Txizimu di thavisilwe ka maBhibhele a mangi di tsivetwa ngu txithopo: Mkoma mwendo Txizimu. Kambe mbimo yi ku nga bhalwa diBhibhele, ditina da Txizimu di ti maneka konamu ka makhati a 7.000. Jesu a zivisile ditina da Txizimu mbimo yi a nga txi gondisa.—Gonda Johane 17:26.
4. Ina Txizimu txa khatala ngu ngathu?
Ina aku vathu va xanisekako ti womba ti to Jehovha ova Txizimu txo mbi na mhaka ni nathu? Vamwane va womba ti to txi hi xanisela ku na hi duka, kambe eto hi nga ditshuri.—Gonda Jakobe 1:13.
Txizimu txi mahile m’thu a di ni mkhululeko wo tisawulela. Ina kha hi wu bongi mkhululeko wu hi ku nawo wo sawula ku thumela Txizimu? (Joxuwa 24:15) Kambe vo tala va sawula ku mahela vamwane to biha, ngu toneto ti vangako ku xaniseka. Jehovha wa pandiseka a txi wona wubihi wonewo.—Gonda Genesisi 6:5, 6.
Jehovha, Txizimu txi txi khatalako ngu ngathu. A lava ti to hi tsaka ngu wutomi. I si nga kale a na heta ku xaniseka ni va va ku vangako. Konkuwa, a ni txivangelo txo pfala txo tumelela ku kuxaniseka kuya masoni ngu mbimunyana. Txivangelo txa kona hi na gonda ngu txona ka Gondo 8.—Gonda 2 Pedro 2:9; 3:7, 13.
5. Hi nga tshuketisa ku txani ka Txizimu?
Jehovha a hi ramba ti to hi tshuketa kwakwe ngu ku wombawomba nayo ngu mkombelo. A khatala ngu mmwane ni mmwane wathu. (Masalmo 65:2, NM; Masalmo 145:18) A ti emisete ku divalela. Wa yi wona mizamo yathu yo lava ku m’tsakisa, hambi mbimo yimwane hi txi tandeka. Ngu koneho, hambiku hinga mbi hetiseka, ta koteka ku aka wuxaka wa hombe ni Txizimu.—Gonda Masalmo 103:12-14; Jakobe 4:8.
A ku Jehovha a nga hi ninga wutomi hi fanete ku mranda ngutu ku pinda vathu votshe. (Marku 12:30) Mbimo yi u yako masoni u txi kombisa lirando ka Txizimu ngu ku gonda ti ti nga engeteleka ngu txona, u na tshuketa hafuhi natxo.—Gonda 1 Timoti 2:4; 1 Johane 5:3.


text:
U TSHILA SA VHAKRISTE
Naa Ni Khou Shumisa Garaṱa Ya Vhukwamani Ya JW.ORG Nga Vhuḓalo?
Samusi maṱungu mahulu a tshi khou sendela, mushumo washu wa u huwelela wo ṱavhanyiswa u fhira naho hu lini. (Mir 24:11, 12, 20) U itela u thusa vhathu, ri nga shumisa garaṱa ya vhukwamani u livhisa vhathu Bivhilini na kha website yashu. Yeneyi garaṱa i na khoudu ine ya livhisa kha vidio Ndi Ngani Ni Tshi Fanela U Guda Bivhili? na tshipiḓa tsha u ita khumbelo ya pfunzo ya Bivhili. Vhaṅwe vhathu a vha takaleli khandiso dzashu, fhedzi vha takalela website yashu. Ni songo timatima u vha ṋea garaṱa ya vhukwamani. Naho zwo ralo, ni songo sia garaṱa dza vhukwamani kha vhathu vha si na dzangalelo.
Ni nga ṱahulela dzangalelo ḽa muthu nga u amba zwi tevhelaho: “Ndi khou humbela u ni ṋea garaṱa. Heyi garaṱa i ni livhisa kha website yashu i re na mafhungo o fhamba-fhambanaho u katela na dzividio.” (Yoh 4:7) Samusi garaṱa dzi si khulwane, ni nga tshimbila nadzo u itela uri ni shumise tshibuli tshiṅwe na tshiṅwe tsha u dzi tshimbidza.


text:
DYONDZO 10
Minkarhi Hinkwayo Yesu A A Yingisa
Xana minkarhi hinkwayo a swi ku tikeli ku yingisa vatswari va wena?— Minkarhi yin’wana swa tika. Xana a wu swi tiva leswaku Yesu a a endla leswi Yehovha swin’we ni vatswari vakwe a va n’wi byela swona?— Xikombiso xakwe xi nga ku pfuna ku yingisa vatswari va wena hambiloko swi tika. A hi dyondzi swo tala hi mhaka leyi.
Loko Yesu a nga si ta laha misaveni, a a ri etilweni ni Tata wakwe, ku nga Yehovha. Nakambe Yesu a a ri ni vatswari laha misaveni. Mavito ya vona a ku ri Yosefa na Mariya. Xana wa swi tiva leswaku swi te njhani leswaku va va vatswari vakwe?—
Yehovha u teke vutomi bya Yesu etilweni kutani a byi nghenisa ekhwirini ra Mariya leswaku Yesu a velekiwa ni ku hanya laha misaveni. Leri a ku ri singita hakunene! Yesu u kulele ekhwirini ra Mariya ku fana ni vana van’wana. Yesu u velekiwe endzhaku ka tin’hweti ta kaye. Leyi hi yona ndlela leyi Mariya ni nuna wakwe Yosefa va veke vatswari va Yesu ha yona laha misaveni.
Loko Yesu a ri ni malembe ya 12, u endle nchumu lowu kombiseke ndlela leyi a a n’wi rhandza ha yona Tata wakwe, ku nga Yehovha. Leswi swi endleke loko Yesu ni vatswari vakwe va ya eYerusalema eka Paseka. Loko va tlhelela ekaya, Yosefa na Mariya va kume leswaku Yesu a a nga ri kona. Xana wa ku tiva laha a ri kona?—
Ha yini Yesu a a ri etempeleni?
Yosefa na Mariya va tlhelele eYerusalema hi ku hatlisa leswaku va ya lava Yesu. Va twe ku vava hikwalaho ka leswi va nga n’wi kumangiki. Kambe va n’wi kume etempeleni endzhaku ka masiku manharhu! Xana wa swi tiva leswaku ha yini Yesu a a ri etempeleni?— Hikuva kwalaho a a dyondza hi Tata wakwe, ku nga Yehovha. A a n’wi rhandza Yehovha naswona a a lava ku dyondza ndlela leyi a nga n’wi tsakisaka ha yona. Hambiloko se a kurile a ri wanuna, minkarhi hinkwayo Yesu a a yingisa Yehovha. Yesu u yingisile hambiloko ku ri hileswaku a ta xaniseka. Xana Yesu u tlhele a va yingisa Yosefa na Mariya?— Ina, Bibele yi vula leswaku u va yingisile.
Xana u nga dyondza yini eka xikombiso xa Yesu?— U fanele u yingisa vatswari va wena hambiloko swi nga olovi. Xana u ta swi endla sweswo?—


text:
Bivhili kha Inthanethe | ṰHALUTSHEDZELO YA SHANGO ḼISWA YA MAṄWALO A TSHIKRISTE A LUGERIKA
Naa ni nga takalela u vhala iyi thero kha %%?
Yakobo 3:1-18
3 Vhahashu, a si vhanzhi kha inwi vhane vha fanela u vha vhagudisi, ngauri ri a zwi ḓivha uri ri ḓo haṱulwa nga nḓila i vhavhaho.2 Ngauri roṱhe ri a khakha lunzhi. Arali muthu naho e ufhio a sa khakhi musi a tshi amba, uyo ndi muthu o fhelelaho, ane a kona u dovha a langa muvhili wawe woṱhe.3 Arali ra dzhenisa mihala milomoni ya bere uri dzi ri thetshelese, ri langa na mivhili yadzo yoṱhe.4 Dovhani ni lavhelese na zwikepe, naho zwi zwihulwane vhukuma, zwi tshi tshimbidzwa nga mimuya ya maanḓa, zwi langwa nga thanda ṱhukhu dza u tshimbidza tshikepe zwa ya hune mutshimbidzi a ṱoḓa zwi tshi ya hone.5 Ngauralo, na lulimi ndi muraḓo muṱuku wa muvhili, fhedzi lu zuwa zwihulu. Kudido naho ku kuṱuku ku funga ḓaka ḽihulwane lungafhani!6 Vhukuma, lulimi ndi mulilo. Kha miraḓo yashu yoṱhe ya muvhili, lulimi ndi lwone lwo ḓalaho vhuvhi ngauri lu tshikafhadza muvhili woṱhe, lu nga lozwa vhutshilo ha muthu na u ḓisa ndozwo u fana na Gehena.*7 Ngauri mufuda muṅwe na muṅwe wa tshipuka tsha ḓaka, wa tshiṋoni, wa tshikokovhi, wa tshivhumbwa tsha lwanzheni u nga fuiwa nahone vhathu vho no u fuwa.8 Fhedzi a hu na muthu ane a nga kona u fuwa lulimi. A lu langei nahone lu na khombo, lwo ḓala mulimo u vhulayaho.9 Ri renda Yehova, Khotsi ngalwo, fhedzi ngalwo ra sema vhathu vhe vha itwa nga “tshifanyiso tsha Mudzimu.”10 Kha mulomo muthihi hu bva phaṱhutshedzo na maṱamba.Vhahashu, a zwo ngo tea uri zwithu zwi itee nga yeneyi nḓila.11 Naa maḓi avhuḓi na a vhavhaho a nga seluwa a tshi bva tshisimani tshithihi?12 Vhahashu, naa muhuyu u nga aṋwa ṱhwari kana munḓirivhe wa aṋwa mahuyu? Na maḓi a dungaho muṋo a nga si bveledze maḓi avhuḓi.13 Ndi nnyi o ṱalifhaho na ane a ṱalukanya vhukati haṋu? Nga u vha hawe na vhuḓifari havhuḓi, nga a sumbedze mishumo ine ya itwa nga u vuḓa hu bveledzwaho nga vhuṱali.14 Fhedzi arali ni na vivho ḽihulu na u pikisana mbiluni dzaṋu, ni songo zuwa na zwifhela ngoho.15 Hovhu a si vhuṱali vhune ha tsa vhu tshi bva ṱaḓulu, fhedzi ndi ha ḽifhasi, ndi ha vhupuka, na ha vhudimoni.16 Ngauri huṅwe na huṅwe hune ha vha na vivho na u pikisana, hu ḓo dovha ha vha na u sa dzudzanyea na zwithu zwoṱhe zwivhi.17 Fhedzi vhuṱali vhu bvaho ṱaḓulu zwihuluhulu ho kuna, ha dovha ha vha na mulalo, ha humbulela, ha ḓiimisela u thetshelesa, ha ḓala khathutshelo na mitshelo yavhuḓi, a vhu ṱaluli, a vhu na muhoyo.18 Zwiṅwe hafhu, mbeu ya mutshelo wa u luga yo zwalwa hu na mulalo vhukati ha vhane vha ita uri hu vhe na mulalo.


text:
ZWE RA ZWI VHULUNGA
“Eureka Drama” Yo Thusa Vhathu Vhanzhi U Wana Ngoho Ya Bivhili
“EUREKA!” Ḽeneḽo ipfi ḽi amba uri “Ndo i wana!” Ḓanani ḽa vhu-19 ḽa miṅwaha musi hu tshi tumbulwa musuku ngei California kha ḽa U.S.A., ḽeneḽo ipfi ḽo vha ḽi tshi ambiwa nga mubwi wa musuku musi o wana musuku. Naho zwo ralo, Charles Taze Russell na Vhagudi ngae vha Bivhili, vho wana zwithu zwa ndeme vhukuma—ngoho ya Bivhili. Nahone vho vha vho ḓiimisela u i vhudza vhaṅwe.
Nga tshilimo tsha 1914, vhathu vha dzimilioni vha dzulaho ḓoroboni khulwane, vho kuvhangana u itela u vhona “Photo-Drama of Creation,” filimu ye ya vha i tshi dzhia awara dza malo, yo bveledzwaho nga Dzangano ḽa Vhagudi vha Bivhili vha Tshaka Dzoṱhe ([International Bible Students Association] I.B.S.A.). Yo vha i na zwifanyiso zwavhuḓi zwi tshimbi-tshimbilaho, slide dzi re na mivhala yavhuḓi, muanetsheli a nyanyulaho na muzika wavhuḓi wa classic, yeneyo khaseledzo yo thewaho Bivhilini yo sumbedza vhaṱaleli nga ha tsiko, ḓivhazwakale ya vhathu u swika mafheloni a vhuvhusi ha Yesu Kristo Ha U Vhusa Ha Miṅwaha Ya Tshigidi.—Nzumb. 20:4. *
Fhedzi hu pfi mini nga vhe vha vha vha tshi dzula ḓoroboni ṱhukhu na mahayani? U itela uri vhane vha ṱoḓa ngoho vha si ṱahele, nga August 1914, I.B.S.A. yo bvisa “Eureka Drama”—filimu i hwaleaho ine ya ṱoḓa u fana na “Photo-Drama” i si na zwifanyiso zwi tshimbila-tshimbilaho. Ho vha hu na mifuda miraru ine vhathu vha nga khetha khayo, nahone muṅwe na muṅwe wayo wo vha u tshi wanala nga nyambo dzo vhalaho: “Eureka X” yo vha i na muanetsheli na muzika zwo rekhodiwaho. “Eureka Y” yo vha i na zwithu zwoṱhe zwo rekhodiwaho u katela na zwifanyiso zwavhuḓi zwa dzi-slide. “Eureka Family Drama,” yo itelwaho u shumiswa hayani, yo vha i na fhethu hune ha anetshelwa na dzinyimbo. Giramafoni dzi sa ḓuri na mutshini wa u zwi tamba na zwone zwo vha zwi tshi wanala.
Samusi zwo vha zwi sa ṱoḓei uri Vhagudi vha Bivhili vha vhe na mutshini wa u tamba filimu kana tshikirini tshihulwane, vho vha vha tshi kona u sumbedza yeneyi filimu ya mahala vhathu vhane vha dzula mahayani, vha swikelela fhethu huswa nga mulaedza wa Muvhuso. “Eureka X” ine ya vha na maipfi fhedzi, yo vha i tshi tambiwa vhusiku na masiari. Mutshini wa dzi-slide wa “Eureka Y” wo vha u tshi shuma u si na muḓagasi, u tshi shumisa luvhone lwa carbide. Watch Tower ya luambo lwa Finland yo vhiga uri: “Ri nga kona u sumbedza zwenezwi zwifanyiso huṅwe na huṅwe.” Zwenezwo zwo vha zwi ngoho!
Nṱhani ha u hira fhethu huhulwane ha u vhona dzifilimu, Vhagudi vha Bivhili vha re na vhutsila kanzhi vho vha vha tshi wana fhethu ha mahala, hu ngaho kilasini, khothe, zwiṱitshini zwa tshidimela kana fhethu huhulwane ha u mvumvusa vhaeni. Vhunzhi ha dzenedzo filimu dzo vha dzi tshi vhonelwa nnḓa ho itwa “tshikirini” nga labi ḽitshena ḽo nembeledzwaho kha luvhondo. Anthony Hambuch o ṅwala uri: “Vhorabulasi vho vha vha tshi ri itela mudavhi tsimuni dzavho, vha vhea zwiguthe zwinzhi zwe vhathu vha vha vha tshi dzula khazwo u itela u ḓiphina nga mbekanyamushumo.” Tshenetshi tshigwada tsha “Eureka” tsho vha tshi tshi shumisa “Drama wagon” u itela u vhea mitshini, mihwalo, zwithu zwa u gammba na zwa u bika.
Vhathetshelesi vha “Eureka” huṅwe fhethu vho vha vhe vhaṱuku nahone huṅwe vha tshi vha vhe vhanzhi. Ngei United States, vhathu vha 400 vho ya dzikilasini u itela u vhona filimu ḓoroboni i re na vhathu vha 150. Huṅwe fhethu, vhaṅwe vhathu vho vha vha tshi tshimbila khilomithara dza malo musi vha tshi ya, na dziṅwe dza malo musi vha tshi vhuya u itela u vhona “Eureka Drama.” Ngei Sweden, vhahura vha Charlotte Ahlberg vhe vha kuvhangana muḓini wawe muṱuku “vho ḓipfa vho kwamea vhukuma” musi vha tshi pfa dzenedzo filimu dzo rekhodiwaho. Vhathu vha 1500 vho ya u vhona filimu dzo rekhodiwaho ḓoroboni ṱhukhu ya Australia. Watch Tower yo vhiga uri zwikoloni zwa murole wa nṱha na magudedzini, “vhophurofesa na vhagudi vho nyanyulwa nga zwifanyiso na rekhodo dzavhuḓi dza giramafoni.” “Eureka Drama” yo vha i tshi ḓivhiwa na fhethu hune ha vhoniwa dzifilimu.
U ṰAHULELA MBEU YA NGOHO
“Eureka Drama” yo vha tshishumiswa tsha ndeme kha “Mushumo Wa U Ṱanḓavhudza Kilasi,” he kilasi ya Vhagudi vha Bivhili ya rumela zwiambi u itela u thoma kilasi ntswa dza pfunzo. Zwi a konḓa u ḓivha tshivhalo tsha vhathu vhe vha vhona “Eureka Drama.” “Drama”nnzhi dzo sumbedzwa lunzhi-lunzhi. Naho zwo ralo, nga 1915 kha zwigwada zwa 86 zwe zwa vha zwi tshi sumbedza yeneyi “Drama,” ndi zwa 14 fhedzi zwe zwa vha zwi tshi vhiga tshifhinga tshoṱhe. Naho muvhigo une wa itwa mafheloni a ṅwaha wo sumbedza uri tshivhalo a tsho ngo fhelela, manweledzo o sumbedza uri yeneyo “Drama” yo vhoniwa nga vhathu vha fhiraho milioni. Vhathu vha ṱoḓaho u vha 30 000 vho humbela khandiso dza Bivhili.
“Eureka Drama” i nga kha ḓi vha yo vha i si filimu i swayeaho kha ḓivhazwakale, fhedzi zwi vhonala uri yo vhonwa nga vhathu vha dzimilioni u bva Australia u ya Argentina, u bva Afurika Tshipembe u swika Zwiṱangadzimeni zwa Britain, India, na Caribbean. Vhanzhi kha vhenevho vho wana ngoho ya Bivhili—ine ya vha ya ndeme u fhira musuku—nahone vho vha vha tshi vhidzelela vha ri “Eureka!”
^ par. 4 Sedzani “Zwe Ra Zwi Vhulunga—Filimu I Fhaṱaho Lutendo I Na Miṅwaha Ya Ḓana” kha Tshiingamo tsha ḽa 15 February 2014, masiṱari 30-32.


text:
EDZISANI LUTENDO LWAVHO | DAVIDA
“Nndwa Ndi Ya Yehova”
DAVIDA o ḓilugiselela musi a tshi vhona maswole a tshi khou shavha. Vho vha vho dzhenwa nga nyofho samusi vho vha vha tshi khou shavha nndwani. Ndi mini zwe zwa vha zwi tshi khou vha ofhisa? Khamusi Davida o pfa vha tshi khou vhidzelela dzina ḽithihi lunzhi-lunzhi. Ho vha hu dzina ḽa muṅwe munna. Musi a tshi ri hasha maṱo tshikwarani, a vhona onoyo munna mulapfu-lapfu we a vha vha a sa athu u vhuya a mu vhona.
U vhona Goliata! Davida o kona u vhona uri ndi ngani eneo maswole o vha tshi khou mu ofha, o vha e munna muhulwane nahone e mulapfu-lapfu. Naho o vha a songo ambara zwiambaro zwa maswole, khamusi o vha a tshi lemela u fhira vhanna vhavhili vhahulu. Fhedzi o vha o fara zwihali, e na maanḓa nahone e swole ḽine ḽa vha na tshenzhelo. Goliata a amba uri kha i khidzhane. Edzani u humbula ipfi ḽawe ḽi ofhisaho ḽidenya ḽi tshi khou pfala thavhani samusi a tshi khou shushedza mmbi ya Isiraele na khosi yavho Saulo. O amba uri hu nga ḓa muṅwe na muṅwe ane a ḓipfa e na maanḓa uri a kone u lwa nae.—1 Samuele 17:4-10.
Vhaisiraele vho vha vha tshi khou ofha. Na Khosi Saulo o vha a tshi ofha. Davida o pfa uri ho vha ho no fhela ṅwedzi honoho vhuimo vhu tshi khou bvela phanḓa. Maswole a Vhafilisita na a Vhaisiraele ho ngo tendelana ngauri Goliata o vha a tshi vha shushedza ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Davida o vha o tsikeledzea. Zwo vha zwi tshi shonisa vhukuma u humbula uri Khosi ya Isiraele na maswole ayo u katela na vhakomana vha Davida vhararu vho dzhenwa nga nyofho! Kha Davida, Goliata o ita zwi fhiraho u sokou shonisa mmbi ya Isiraele; o vha a tshi khou sema Yehova Mudzimu wa Isiraele! Fhedzi Davida we a vha a tshee muswa o vha a tshi nga ita mini nga hazwo? Nahone ri nga guda mini ṋamusi kha lutendo lwa Davida?—1 Samuele 17:11-14.
“MU ḒODZE; NDI ONOYO”
Kha ri humele miṅwedzini minzhi yo fhiraho. Nga madekwana Davida o vha a tshi lisa nngu dza khotsi awe thavhani tsini na Betlehema. O vha e muṱhannga wa nzhinga a re miṅwahani ya vhufumi, mutswuku, a tshi sedzea nahone e na maṱo avhuḓi. Musi o awela, o vha tshi fhedza tshifhinga a tshi khou lidza mbila. O vha a tshi ṱuṱuwedzwa nga tsiko ya Mudzimu nahone vhutsila hawe ha muzika ho engedzea ngauri o vha tshi fhedza awara nnzhi a tshi khou lidza mbila. Fhedzi nga maṅwe madekwana, Davida a vhidzwa. Khotsi awe vho vha vha tshi ṱoḓa u mu vhona nga u ṱavhanya.—1 Samuele 16:11, 12.
Musi a tshi ya, o wana khotsi awe Isai vha tshi khou amba na muṅwe mukalaha. Ho vha hu Samuele muporofita a fulufhedzeaho. Yehova o vha o mu ruma uri a ye u ḓodza muṅwe wa vharwa vha Isai uri a vhe khosi i tevhelaho ya Isiraele. Samuele o vha o no vhona vhakomana vha Davida vha sumbe, fhedzi Yehova o vhudza Samuele nga ho livhaho uri ho ngo khetha na muthihi wavho. Nga zwenezwo, musi Davida a tshi swika, Yehova o vhudza Samuele a ri: “Mu ḓodze; ndi onoyo.” Samuele o fara luṋanga lwa tshiḓolo tsha mapfura o khetheaho a shela ṱhoho ya Davida phanḓa ha vhakomana vhawe vhoṱhe. Vhutshilo ha Davida ho shanduka u bva tshee a ḓodzwa. Bivhili i ri: “Nga ḽeneḽo ḓuvha muya wa Yehova wo ḓa kha Davida wa dzula khae.”—1 Samuele 16:1, 5-11, 13.
Naa Davida o thoma u vha na vhuhovheli nga ha vhuhosi? Hai, o vha o ḓiimisela u lindela u livhiswa nga muya wa Yehova uri a ḓivhe tshifhinga tshine a fanela u hwala ngatsho vhuḓifhinduleli. Fhedzi o bvela phanḓa na mushumo wawe wa vhulisa nga u ḓiṱukufhadza. Wo vha u mushumo we a vha a tshi u ita nga u ḓiimisela na nga tshivhindi. Sambi ḽa khotsi awe ḽo vhuya ḽa vutshelwa nga ndau na tshivhingwi luvhili lwoṱhe. Davida ho ngo sokou lingedza u tsireledza ḽeneḽo sambi kha zwenezwo zwivhanda. Nṱhani hazwo, o lwa na zwenezwo zwivhanda u itela u tsireledza sambi ḽa khotsi awe. Kha zwenezwo zwiitea zwoṱhe, o vhulaha zwenezwo zwivhanda zwi re na khombo!—1 Samuele 17:34-36; Yesaya 31:4.
Nga u ya ha tshifhinga, Davida a dovha a vhidzwa. Khosi Saulo o vha o pfa nga ha bvumo ḽawe. Naho Saulo o vha a tshi kha ḓi vha swole ḽi re na maanḓa, Yehova Mudzimu o vha a si tsha mu takalela ngauri ho ngo thetshelesa vhulivhisi hawe. Yehova o vha o bvisa muya wawe mukhethwa kha Saulo nahone kanzhi Saulo o vha e na muya muvhi we wa vha u tshi ita uri a sinyuwe, u vusa dzikhakhathi na u vha na vhuhali. Samusi Saulo o vha e na muya muvhi, tshithu tshe tsha vha tshi tshi ita uri a dzike ndi muzika. Vhaṅwe vhalanda vha Saulo vho vha vho pfa nga ha bvumo ḽa Davida ḽa muzika na ḽa u lwa. Nga zwenezwo, Davida a vhidzwa nahone nga u ṱavhanya a vha muḓinḓa wa Saulo wa u mu farela mafumo na u mu lidzela muzika.—1 Samuele 15:26-29; 16:14-23.
Vhaswa vha nga guda zwinzhi nga ha lutendo lwa Davida kha enea mafhungo. Ṱhogomelani uri o fhedza tshifhinga tshawe a tshi khou ita zwithu zwine zwa mu sendedza tsini na Yehova. Zwiṅwe hafhu, nga u sa fhela mbilu, o guda vhuṅwe vhutsila he ha ita uri a kone u tholiwa. Zwihuluhulu o tenda u livhiswa nga muya wa Yehova. Yeneyi ndi ngudo yavhuḓi lungafhani ine roṱhe ra nga guda khayo!—Muhuweleli 12:1.
“HU SONGO VHA NA ANE A NYABWA NGA MULANDU WA HOYO MUNNA”
Musi a tshi khou shumela Saulo, kanzhi Davida o vha tshi humela hayani u itela u lisa nngu nahone nga zwiṅwe zwifhinga a tshi dzula tshifhinga tshilapfu. Ho vha hu nga tshenetsho tshifhinga Isai a tshi ruma Davida u ya u ṱolela vhakomana vhawe vhararu vhe vha vha vhe maswole a Saulo. Ngauri Davida o vha a tshi thetshelesa, a kuvhanganya zwiḽiwa u itela u ṋea vhakomana vhawe nahone a ya Muedzini wa Ela. Musi a tshi swika, o mangala musi a tshi vhona maswole a Vhaisiraele na a Vhafilisita o sokou ima samusi zwo sumbedzwa mathomoni a ino thero. Vho vha vho ima tsini ha thavha ya seli, vhaṅwe vho ima tsini ha iṅwe thavha vho tanga muedzi.—1 Samuele 17:1-3, 15-19.
Honoho vhuimo ho vha vhu sa konḓelelei kha Davida. Mmbi ya Yehova Mudzimu i nga ofha hani onoyo munna wa muhedeni? Davida o vhona u nyadza ha Goliata hu u sema Yehova. Nga zwenezwo, a thoma u amba na maswole nga tshivhindi nga ha u kunda Goliata. Hu sa athu u fhela tshifhinga tshilapfu, Eliaba mukomana wa Davida o pfa zwe a vha tshi khou zwi amba. Eliaba o kaidza Davida o sinyuwa a mu vhudza uri o sokou ḓa u vhona hu tshi khou lwiwa. Fhedzi Davida a mu fhindula a ri: “Ndo tshinya’ni zwino? Naa a si u pfa mafhungo?” Nga zwenezwo a bvela phanḓa a tshi khou amba nga ha u kunda Goliata, u swika vhaṅwe vha tshi vhudza Saulo zwe zwa ambiwa nga Davida. Khosi ya ri kha hu ḓiswe Davida khayo.—1 Samuele 17:23-31.
Davida a amba maipfi a tevhelaho kha khosi nga ha Goliata: “Hu songo vha na ane a nyabwa nga mulandu wa hoyo munna.” Ngoho ndi ya uri Saulo na vhanna vhawe vho vha vho kulea nungo nga nṱhani ha Goliata. Khamusi vho khakha nga u ḓivhambedza na onoyo munna muhulu, vho ḓivhona vha tshi swika kha khundu kana kha khana ya onoyo munna. Vho humbula uri onoyo munna a nga vha vhulaha nga hu leluwaho nahone nga u ṱavhanya. Fhedzi Davida o vha a sa humbuli nga yeneyo nḓila. Samusi ri tshi ḓo zwi vhona, o vha a tshi vhona yeneyo thaidzo nga nḓila i sa fani na yavho. Nga zwenezwo, a humbela uri u ḓo lwa na Goliata nga dzawe.—1 Samuele 17:32.
Saulo a ri: “A u koni u lwa nae’, uyo Mu-Filisita, ngauri U kha ḓi vha muṱhannga, ngenó ene e munna wa mafumo u bva hanani hawe.” Naa Davida o vha a kha ḓi vha muṱuku? Hai; fhedzi o vha a tshee muṱuku kha uri a dzhenele vhuswole nahone o vha a tshi vhonala e muṱuku. Fhedzi Davida o vha a tshi ḓivhiwa sa muhali naho nga tshenetsho tshifhinga o vha a tshee muswa.—1 Samuele 16:18; 17:33.
Davida o khwaṱhisedza Saulo nga u mu vhudza zwe a zwi ita kha ndau na tshivhingwi. Naa o vha a tshi khou ḓihudza? Hai. Davida o vha a tshi ḓivha nḓila ye a kunda ngayo yeneyo nndwa. O ri: “Yehova we a mpilelela dziṋala dza ndau na tshivhingwi, u ḓo ndamulela na zwanḓani zwa hoyu Mu-Filisita.” Saulo o fhedzisela o tenda a ri: “Iyá zwau; Yehova nga a vhe na iwe.”—1 Samuele 17:37.
Naa ni a ṱoḓa u vha na lutendo lu fanaho na lwa Davida? Lutendo lwa Davida lwo vha lu sa tou vha u humbulela kana miḽoro. O vha e na lutendo kha Mudzimu wawe ngauri o vha e na nḓivho na tshenzhelo. O vha a tshi ḓivha uri Yehova ndi Mutsireledzi na Muiti wa zwe a zwi fulufhedzisa. Arali ri tshi ṱoḓa u vha na lutendo lu fanaho, ri fanela u dzula ri tshi guda nga ha Mudzimu Bivhilini. Samusi ri tshi tshila u tendelana na zwine ra khou zwi guda, hu ḓo vha na mbuyelo dzavhuḓi dzine dza ḓo khwaṱhisa lutendo lwashu.—Vhaheberu 11:1.
“YEHOVA U ḒO U THUDZELA ZWANḒANI ZWANGA”
Mathomoni, Saulo o lingedza u ambadza Davida zwiambaro zwawe zwa u thivhela mapfumo. Zwo vha zwi tshi tou nga zwiambaro zwa Goliata zwo itwaho nga tsimbi ya koporo a dovha a mu ambadza na zwipilelo zwawe. Naho zwo ralo, Davida o lingedza u tshimbila-tshimbila nga zwenezwo zwiambaro zwi lemelaho o vhofhelela banga nahone a vhona uri a zwi khou mu shumela. O vha e si swole nahone o vha a songo ḓowela u ambara zwenezwo zwiambaro, zwihulu-hulu zwiambaro zwa Saulo we a vha e munna mulapfu kha lushaka lwa Isiraele. (1 Samuele 9:2) O zwi bvula zwoṱhe nahone a khetha u ambara zwiambaro zwawe zwe a vha a tshi zwi ambara musi a tshi tsireledza sambi ḽawe.—1 Samuele 17:38-40.
Davida o dzhia zwithu zwe a vha o ḓowela u zwi shumisa musi a tshi khou lisa, a kungela mukhwama wawe kha shaḓa o fara na gatho. Gatho ḽo vha ḽi tshi vhonala ḽi si ḽa ndeme nga u tou ralo, fhedzi ḽo vha ḽi tshihali tshi re na maanḓa. Ḽeneḽo gatho ḽo vha ḽi na thambo mbili, mafhedziseloni ha dzenedzo thambo ho vha hu na mukumba, zwenezwo zwo vha zwi tshihali tsha mulisa. O vha a tshi vhea tombo kha mukumba, a monisa gatho nṱha ha ṱhoho yawe nga luvhilo nahone a litshedza thambo nthihi u itela uri tombo ḽi ye he ḽa livhiswa hone. Tshenetsho tshihali tsho vha tshi tshi shuma vhukuma lwe na maswole a vha a tshi tshi shumisa.
Samusi Davida o vha o no ḓilugiselela, a gidimela u ṱangana na swina ḽawe. Ri nga vhona nga maṱo a muhumbulo musi Davida a tshi khou rabela zwi tshi bva mbiluni musi o ima muedzini wo omaho nahone a tshi khou doba matombo maṱanu. Nga zwenezwo, a bvela luvhanḓeni lwa nndwa a tshi khou gidima.
Musi Goliata a tshi vhona swina ḽawe, o vha a tshi khou humbula mini? Bivhili i ri: “A vhona Davida, a mu nyadza, ngauri o vha e muṱhannga, mutswuku, wa tshivhumbeo tsha ndele.” Goliata a amba nga ipfi ḽidenya a ri: “Naa ndi̗ mmbwa kani, U tshi ḓa ngeno wó fara lubonda?” Mafheleloni a vhona zwe Davida a vha o zwi fara, fhedzi ho ngo ṱhogomela uri o fara gatho. Goliata a sema Davida nga midzimu ya Vhafilisita nahone a ana u ri u ḓo ṋea tshitumbu tshawe mavhanda a ḓaka na maanga a ṱaḓulu.—1 Samuele 17:41-44.
U swika na ṋamusi, nḓila ye Davida a mu fhindula ngayo i sumbedza uri o vha e na lutendo luhulwane. Edzani u humbula musi muṱhannga a tshi vhidzelela Goliata a tshi ri: “Iwe wo ḓa fhano wó fara banga na tshiṱangu na thonga. A vha nṋe ndo ḓa fhano dzinani ḽa Yehova wa Mavhuthu, Mudzimu wa dzigomane dza Isiraele we wa mu sema.” Davida o vha a tshi ḓivha uri maanḓa a muthu na zwihali a si zwa ndeme. Goliata o vha o nyadza Yehova Mudzimu nahone Yehova u ḓo mu fhindula. Samusi na Davida o ri: “Nndwa ndi ya Yehova.”—1 Samuele 17:45-47.
Davida o zwi vhona uri Goliata ndi muhulu nahone o fara zwihali. Fhedzi Davida ho ngo tendela zwenezwo zwithu zwi tshi mu tshuwisa. Ho ngo ita vhukhakhi he ha itwa nga Saulo na maswole awe. Davida ho ngo ḓivhambedza na Goliata. Nṱhani hazwo, o mu vhambedza na Yehova. Musi o ima, o vha o lapfa nga mithara dza 2,9 a tshi fhira vhanna vhoṱhe, fhedzi o vha e mungafhani musi a tshi vhambedzwa na Yehova? O vha a tshi tou nga lusunzi nahone Yehova o vha a tshi nga mu vhulaha nga khathihi fhedzi.
Davida a gidimela kha swina ḽawe nahone a bvisa tombo mukhwamani wawe. A ḽi dzhenisa kha gatho nahone a ḽi monisa nṱha ha ṱhoho yawe. Goliata a sendela kha Davida, khamusi o ima murahu ha muḓinḓa wa u mu farela mapfumo. U lapfa ha Goliata ho vha hu tshi nga ita uri a kundwe nga hu leluwaho ngauri mufari wa zwihali o vha a nga si kone u tsireledza ṱhoho yawe. Nahone ndi he Davida a vha o livhisa hone ṱhogomelo.—1 Samuele 17:41.
Davida a posa tombo ḽawe. Edzani u humbula ho tou ṅoo! musi a tshi khou posa tombo he a ḽi livhisa hone. A zwi timatimisi uri Yehova o ita vhungoho ha uri Davida a si tsha posa ḽinwe tombo. Tombo ḽa rwa he ḽa livhiswa hone, ḽa livha kha phanḓa ya Goliata. Goliata e hwiri fhasi! Mufari wa zwihali a dzhenwa nga mutetemelo. Davida a sendela, a dzhia pfumo ḽa Goliata nahone a mu tumula ṱhoho.—1 Samuele 17:48-51.
Mafheleloni, Saulo na maswole awe vha vha na tshivhindi. Musi vha tshi khou ṱavha mukosi, vha pandamedza Vhafilisita. Ha vha na nndwa sa zwe Davida a zwi vhudza Goliata uri zwi ḓo itea, musi a tshi ri: “Yehova; o ni kumedzela zwanḓani zwashu.”—1 Samuele 17:47, 52, 53.
Ṋamusi, vhashumeli vha Mudzimu a vha dzheneleli kha dzinndwa. Tshenetsho tshifhinga tsho fhira. (Mateo 26:52) Naho zwo ralo, ri fanela u edzisa lutendo lwa Davida. U fana na Davida, ri fanela u vhona Yehova Mudzimu sa muthu wa vhukuma ane ra fanela u shumela ene fhedzi. Nga zwiṅwe zwifhinga, thaidzo dzashu dzi nga vhonala dzi khulwane, fhedzi ndi ṱhukhu musi dzi tshi vhambedzwa na maanḓa a Yehova. Arali ra khetha uri Yehova a vhe Mudzimu washu na u mu fulufhela u fana na Davida, a hu na khaedu kana thaidzo ine ya nga ri o fhisa. Yehova ha kundwi nga tshithu!


text:
Mahungu ya ku gondza hi wona Bhibhiliya
A mahungu lawa ya ku gondza hi wona a Bhibhiliya ma ta ku vhuna ku gondza a Bhibhiliya hi ndlela yi nene ni ya ku tsakisa nguvhu.
MAHUNGU YO SASEKA YA NUNGUNGULU!
Nungungulu i na ni vito?
Nungungulu i ni zikhundla zo tala, a ku patsa ni lexi xaku Nyamintamu, Muvangi, ni Hosi. Kanilezi a vito ga Nungungulu gi kumbukiwa 7 000 wa makhati ni kuhunza lomu ka Biblia.
MAHUNGU YO SASEKA YA NUNGUNGULU!
Nungungulu i na ni vito?
Nungungulu i ni zikhundla zo tala, a ku patsa ni lexi xaku Nyamintamu, Muvangi, ni Hosi. Kanilezi a vito ga Nungungulu gi kumbukiwa 7 000 wa makhati ni kuhunza lomu ka Biblia.
Kombela munhu a ku gondzisa
Hikuyini u faneleko ku gonza a Biblia?
A vanhu vo tala misaveni yontlhe va kuma mihlamulo ya ziwutiso za lisima wutomini — lomu ka Biblia. Wenawu wa zi lava ku yi kuma?
Xi mahisiwa kuyini a xigonzo xa Biblia?
Misaveni yontlhe, a Timboni ta Jehova ta tiveka hi ku fambisa a zigonzo za Biblia. Wona lezi ti mahisako zona.
Kombela ku gonza a Biblia mahala
Gonza a Biblia mahala ka wutshamu ni xikhati xa xi nene ka wena.
Tirisa zvilo lezvi kasi ku gondza Bhibhiliya mahala
Tivhidhyu
Mabhuku
Tana u ta gondza mitlhanganweni ya hina
Mitlhangano ya bandla ya timboni ta Jehova
Tiva lomu hi mahelako kona mitlhangano ni lezi hi khozelisako zona.
Zini zi mahiwako lomu ka Salawu ya Mufumo?
Nghena u zi wona hi wece.
Zvilo zvin’wani
Biblioteka ya saite
Lava mahungu xungetano hi Biblia ka Internet hi ku tirisa mabhuku ya Timboni ta Jehova.


text:
XIPANZE 1
Lava Nungungulu lezaku a ku vuna kuva ni wukati go tsakisa
“Loyi a nga va maha kusanguleni i lo va maha a wanuna ni wasati.”
Jehova * Nungungulu hi yena a nga chadisa a vatekani vo sangula. A Biblia gi hi byela lezaku yena i lo vanga a wasati wo sangula “a mu neha ka wanuna.” Adamu i lo tsaka nguvu laha ka kuza aku ngalo: “Loyi hi rambu ga marambu ya mina, ni nyama ya nyama ya mina.” (Genesisi 2:22, 23) Jehova wa ha lava lezaku a vatekani va tsaka.
A xikhati lexi u chadako, kuzilava u nga alakanya lezaku zontlhe zi ta famba khwatsi. Kanilezi a lisine hi lezaku hambu a nuna ni sati lava hakunene va ranzanako nguvu va ta tshuka va yimisana ni zikarato. (1 Va Le Korinte 7:28) Lomu ka broxura legi, u ta kuma matshinya ya milayo ya Biblia lawa ma zi kotako ku neha litsako wukatini ni ngangweni wa wena loku ma tiriswa.
1 VUMELA A NTIRO LOWU JEHOVA A KU NYIKILEKO
LEZI A BIBLIA GI WULAKO: A nuna hi yena hloko ya ngango.
Loku u hi nuna, Jehova i rinzela lezaku u hlayisa sati wa wena hi matsenya. (1 Pedro 3:7) Yena i mahile wasati lezaku ava muvuni wa wena niku i lava ku u mu hlayisa hi xichawo ni liranzo. (Genesisi 2:18) U fanele ku ranza nguvu sati wa wena laha ka kuza u ti yimisela ku rangisa a kuranza kakwe mahlweni ka loku ka wena wutsumbu.
Loku u hi sati, Jehova i rinzela lezaku u kombisa xichawo xo eta ka nuna wa wena u tlhela u mu vuna ku maha a ntiro wakwe. (1 Va Le Korinte 11:3; Va Le Efesusi 5:33) Seketela a ziboho zakwe u tlhela u tirisana naye hi mbilu yontlhe. (Va Le Kolosi 3:18) Loku u maha lezo, u ta saseka mahlweni ka nuna wa wena ni ka Jehova.
LEZI U NGA MAHAKO:
Wutisa a munghana wa wena wa wukati lezi u nga mahako kasi kuva nuna kutani sati wa chukwana. Ingisela khwatsi, u tlhela u maha zontlhe u zi kotako kasi ku chukwatisa laha ku lavekako
Ngha uva ni lihlaza-mbilu. Zi ta teka xikhati lezaku hi wumbiri ga nwina mu tiva ku tsakisana
2 KHATALELA A KUTIZWA KA MUNGHANA WA WENA WA WUKATI HI MBILU YONTLHE
LEZI A BIBLIA GI WULAKO: U fanele ku khatalela zilaveko za munghana wa wena wa wukati. (Va Le Filipi 2:3, 4) Wona a munghana wa wena kota munhu wa lisima, na u alakanya ku Jehova i lava lezaku a malanza yakwe ma ‘rula ka vontlhe.’ (2 Timote 2:24) Loku u nga ti woneli, a mawulawulela ya wena ma tava “timhaka ti tlhavako khwatsi i supado.” Hikwalaho, hlawula khwatsi magezu. (Mavingu 12:18) A moya wa Jehova wu ta ku vuna a ku wulawula hi wunene ni liranzo.
LEZI U NGA MAHAKO:
Maha mukhongelo u kombela ku vuniwa a ku ti khoma ni ku tlhatlheka na mu nga se bhula zilo zo binza ni munghana wa wena wa wukati
Ranga hi ku alakanyela khwatsi lezi u to wula ni lezi u to zi wulisa zona
3 NGHA MUVA NI MAALAKANYO MANWE
LEZI A BIBLIA GI WULAKO: A xikhati lexi u chadako, wo maha “nyama yinwe” ni munghana wa wena wa wukati. (Mateu 19:5) Kanilezi ma hi vanhu vambiri va zi kotako kuva ni mawonela yo hambana. Hikwalaho, mu fanele ku gonza kuva ni maalakanyo manwe ni kutizwa kunwe. (Va Le Filipi 2:2) A wumunwe ga lisima nguvu kumaheni ka ziboho. A Biblia gi ngalo a “makungo ma tiyisiwa hi wusungukati.” (Mavingu 20:18) Tsikani a Biblia gi mu rangela a xikhati lexi mu mahako zinwe a ziboho za lisima.
LEZI U NGA MAHAKO:
Loku u bhula ni munghana wa wena wa wukati, u nga mu byeli mahungu ntsena, tlhela u mu byela lezi u ti zwisako zona
Ranga hi ku bhulisana ni munghana wa wena wa wukati na u nga se maha ziboho
^ nzi. 4 Jehova i vito ga Nungungulu hi kuya hi Biblia.


text:
XIPIMO 2
A Biblia i bhuku gi tako hi ka Nungungulu
1, 2. Hikuyini a Biblia gi nga xinyikiwo xo tsakisa xi tako hi ka Nungungulu?
U TI ZWISA kuyini loku a munghana wo kari a ku nyika xinyikiwo na u nga xi rinzelangi? Wa tsaka nguvu hi lezi a munghana wa wena a ku alakanyileko u tlhela uva ni manyawunyawu ya ku vulula a xinyikiwo lexo. Ahandle ka lezo, u mu bonga nguvu kambe.
2 A Biblia xinyikiwo xi tako hi ka Nungungulu. Gi hi nyika mahungu ya ku hi wa nga ta tshuka hi ma kuma ka wutshamu ginwani. Hi xikombiso, gi hi byela lezaku Nungungulu i vangile matilo, ni misava, ni wanuna ni wasati vo sangula. Gi na ni matshinya ya milayo lawa ma hi vunako ku lwisana ni zikarato. Lomu ka Biblia, hi gonza lezi Nungungulu a to tatisisa zona a kungo gakwe ga ku maha lezaku a misava yiva wutshamu ga gi nene ga ku hanya kona. Hakunene, a Biblia xinyikiwo xo tsakisa nguvu!
3. Zini u to zi tiva laha u toya u gonza Biblia?
3 Laha u toya u gonza a Biblia, u ta tiva lezaku Nungungulu i lava ku u maha munghana wakwe. Laha u to gonza zotala hi yena, a wunghana ga nwina gi ta kula.
4. Xini xi ku hlamalisako xungetano hi Biblia?
4 A Biblia gi hunzuluselwe hi xipimo xa 2.600 wa tirimi niku ku gandlilwe maBiblia yo tala nguvu. Kwalomo ko hunza a 90 wa tipursento ta vanhu laha misaveni, va na ni Biblia hi lirimi labye. Niku viki ni viki, ku humesiwa xipimo xa miliyoni yinwe ya maBiblia ni ku hunza! Hakunene, a ku na bhuku ginwani gi fanako ni Biblia.
5. A Biblia gi ‘pimisilwe hi Nungungulu’ hi ndlela muni?
5 A Biblia gi ‘pimisilwe hi Nungungulu.’ (Gonza 2 Timote 3:16.) Kanilezi, a vokari va nga ha pimisa lezi: ‘A Biblia gi tsalilwe hi vanhu; makunu, gita hi ka Nungungulu hi ndlela muni?’ A Biblia gi hlamula giku: A “vanhu na va susumetilwe hi moya wa ku basa va lo kanela lezi zi nyikilweko vona hi Nungungulu.” (2 Pedro 1:21) Lezo zi fana ni loku a kokwani wo kari a kombela zukulu wakwe lezaku a mu tsalela papilo. Himani a nwinyi wa papilo lego? A papilo lego ga kokwani loye, a hi ga zukulu wakwe. Hi kufanana, a Biblia gita hi ka Nungungulu, na ku nga hi ka vavanuna lava a nga va tirisa kasi ku gi tsala. Nungungulu i lo va kongomisa lezaku va tsala a maalakanyo yakwe. Hakunene, a Biblia i “mhaka ya Nungungulu.” — 1 Va Le Tesalonika 2:13; wona Tlhamuselo wa wu 2.
A BIBLIA GI WULA LISINE
6, 7. Hikuyini hi nga wulako lezaku a Biblia ga zwanana?
6 A Biblia gi tsalilwe nzeni ka 1.600 wa malembe. A vatsali va gona va hanyile ka zikhati zo hambana. A vokari va wa gonzile nguvu. Kanilezi, a vanwani va wa nga gonzangi nguvu. Hi xikombiso, a munwe i wa hi dokodela. A vanwani va wa hi varimi, vakukuti, varisi, vaprofeti, valamuli, ni tihosi. Hambu lezi gi tsalilweko hi vanhu vo hambana, zontlhe a zipanze za gona za zwanana. A gi wuli zilo gi gumesa gi zi kaneta lomu ka xipimo xinwani. *
7 A zipimo zo sangula za Biblia zi tlhamusela lezi a zikarato za vanhu zi nga sangulisa zona. A zipimo zo gumesa zi hi tlhamusela lezi Nungungulu a to zi lulamisisa zona zikarato lezo hi ku hunzula misava yiva paradise. A Biblia gi eneta matimu ya makume ya mazana ya malembe niku, gi komba lezaku xontlhe xikhati a kungo ga Nungungulu ga tatiseka.
8. Nyika zikombiso zi kombako lezaku a Biblia gi wula lisine loku gi wulawula hi za siensia.
8 A Biblia a gi tsalelwangi ku gonzisa zilo za siensia kutani kuva bhuku ga xikola. Kanilezi, loku zi ta timhakeni ta siensia, xontlhe xikhati gi wula lisine. Hi zalezo hi nga wa ta zi rinzela futsi ka bhuku gi tako hi ka Nungungulu. Hi xikombiso, a bhuku ga Levi gi na ni zileletelo za Nungungulu lezi zi nga kari zi vuna vaIsraeli a ku valela mababyi lezaku ma nga hangalaki. A zileletelo lezo, zi tsalilwe kale nguvu a vanhu na va nga se zi tiva lezi a mabakiteriya ni mavirus ma vangisako zona mababyi. A Biblia kambe gi wula lisine loku gi ku a misava yi hayekilwe laha ndengelengeni. (Joba 26:7) Ahandle ka lezo, ka xikhati lexi a vanhu vo tala va nga kholwa lezaku a misava yi no lulama yiku pswi, a Biblia gi wa wula lezaku xirenzelekwani. — Isaya 40:22.
9. A kutsumbeka ka vatsali va Biblia ku hi komba yini?
9 Loku a Biblia gi wulawula hi za matimu, xontlhe xikhati gi wula lisine. Kanilezi, a kutala ka mabhuku ya matimu a ma wuli lisine hi kumbhelela hakuva a vatsali va kona a va tsumbekangi. Hi xikombiso, a hi xontlhe xikhati va tsalako a makhati lawa a tiko gabye gi nga hluliwa yimpini. A kuhambana ni lezo, a vatsali va Biblia va wa nga tsiki ku wula lisine hambu ka makhati lawa a vaIsraeli va nga hluliwa. Va tlhelile va tsala ni zihoxo zabye kambe. Hi xikombiso, lomu ka bhuku ga Mitsengo, Mosi i hi byela xihoxo xakwe xa hombe niku Nungungulu i mu kawukile hi kota ya xihoxo lexo. (Mitsengo 20:2-12) A kutsumbeka ka vatsali va Biblia ku komba lezaku gita hi ka Nungungulu. Lezo zi wula lezaku a Biblia ga tsumbeka.
BHUKU GI TELEKO HI WUSUNGUKATI GA GI NENE
10. Hikuyini a wusungukati ga Biblia gi vunako ka hina inyamutlha?
10 A Biblia gi ‘pimisilwe hi Nungungulu niku ga vuna kugonziseni, ni kukawukeni, ni kululekeni.’ (2 Timote 3:16) Kunene, a wusungukati ga Biblia ga vuna nguvu inyamutlha. Jehova wa zi tiva lezi hi nga wumbiswa zona, hikwalaho wa zi zwisisa lezi hi pimisisako zona ni lezi hi ti zwisako zona. I hi tiva khwatsi a ku hunza hina venyi niku i lava lezaku hiva ni litsako. Jehova wa zi tiva lezi zi nga zi nene ka hina ni lezi zi nga hiko zi nene.
11, 12. a) Wusungukati muni ga gi nene legi Jesu a gi nyikileko ka Mateu xipimo 5 kala 7? b) Zini kambe lezi hi nga gonzako lomu ka Biblia?
11 Lomu ka bhuku ga Mateu xipimo 5 kala 7, hi kuma wusungukati ga gi nene nguvu legi Jesu a gi nyikileko xungetano hi makumela ya litsako, kuhanyisana khwatsi ni vanwani, ndlela ya ku maha mukombelo, ni mawonela ma nene hi titshomba. Hambu lezi Jesu a nyikileko wusungukati lego kwalomo ka 2.000 wa malembe ma hunzileko, a magezu yakwe ma ha hi ni ntamu niku ma ha vuna ni nyamutlha.
12 Lomu ka Biblia kambe, Jehova i hi gonzisa matshinya ya milayo lawa ma hi vunako kuva ni wutomi ga ngango ga gi nene, kuva vatiri va va nene, ni kuhanya hi kurula ni vanwani. Kani hi hina vamani, kani hi hanya kwihi, kani zikarato muni hi nga nazo, a matshinya ya milayo ya Biblia xontlhe xikhati ma nga hi vuna. — Gonza Isaya 48:17; wona Tlhamuselo wa wu 3.
A ZIPROFETO ZA BIBLIA ZA TSUMBEKA
13. Zini lezi Isaya a nga wula ku zi wa ta humelela a doropa ga Babuloni?
13 A ziprofeto zo tala za Biblia makunu zi tatisekile. Hi xikombiso, Isaya i profetile lezaku a doropa ga Babuloni gi wa ta loviswa. (Isaya 13:19) I tlhamusele hi ku kongoma lezi a doropa legi gi nga wa ta hluliswa zona. A doropa lego gi wa vikelwe hi tivati ta hombe ni congo. Kanilezi, Isaya i profetile lezaku a valala va wa ta pswhisa mati ya congo niku a tivati ti wa nga tsikiwa na ti no ha. A valala lavo va wa ta khozisa doropa na ku nga lwiwangi. Isaya i tlhelile a profeta lezaku a wanuna loyi a nga wa ta khozisa Babuloni hi Kurusi. — Gonza Isaya 44:27–45:2; wona Tlhamuselo wa wu 4.
14, 15. Xana a xiprofeto xa Isaya xungetano hi Babuloni xi tatisekisile kuyini?
14 Loku ku hunzile a 200 wa malembe a xiprofeto lexi na xi tsalilwe, le doropeni ga Babuloni ku lo chikela masochwa, lawa ma nga longile ku gi dumela. Himani a nga hi murangeli wa wona? Ku wa hi hosi ya muPersia yi vitwako ku hi Kurusi, kota lezi a xiprofeto xi nga zi wulile futsi. Makunu, zontlhe zi wa lulamile kasi a magezu lawa manwani ya xiprofeto ma tatiseka.
15 Ka wusiku lego va nga dumelwa, a vaBabuloni va wo maha mubuzo. Va wa tizwa na va vikelwe hi makhurisi yo anama nguvu ni congo. Le handle ka doropa, Kurusi ni masochwa yakwe va lo kela musele va djikisa mati ya congo kasi mapswha. A mati ma lo bohla laha ka kuza a masochwa ya vaPersia ma zi kota ku tsemakanya congo. Kanilezi, a masochwa ma wa ta nghenisa kuyini lomu doropeni ga Babuloni? Kota lezi a xiprofeto xi nga wulile, a tivati ta doropa ti wa tsikilwe na ti no ha; hikwalaho, a masochwa ma lo khozisa doropa na ma nga lwangi.
16. a) Zini lezi Isaya a nga zi profetile xungetano hi lezi Babuloni a nga wa ta mahiwa? b) Hi zi tivisa kuyini ku lezi Isaya a nga wula zi tatisekile?
16 Isaya i profetile lezaku le Babuloni ku wa nga ta ha tshuka ku hanya vanhu. I te: “Cima gi nga ta ha vuxiwa kambe, vanhu va nga ta ha aka [kutani, ku hanya] kona zizukulwaneni zontlhe.” (Isaya 13:20) Xana lezo zi mahekile? Laha ku nga hi ni doropa ga Babuloni — ku kumekako ka pfhuka wa xipimo xa 80 wa tikilometro kusukela Bagdad, le Iraque, kuya dzongeni — kova ni marumbi ntsena. Kala nyamutlha a ku na munhu a hanyako lomo. Jehova i swiyele Babuloni “hi swiyelo wa kulobyiswa.” — Isaya 14:22, 23. *
17. Hikuyini hi zi kotako ku tsumba a ziprofeto zontlhe za Nungungulu?
17 A kuva a ziprofeto zo tala za Biblia zi tatisekile, zi komba lezaku hi nga tsumba lezi a Biblia gi wulako ku zi ta maheka xikhatini xi tako. Hi nga tiyiseka lezaku Jehova i ta tatisa xitsumbiso xakwe xa ku maha misava yiva paradise. (Gonza Mitsengo 23:19.) Hakunene, hi rinzela ‘a wutomi ga pinzukelwa, legi Nungungulu loyi a nga hembiko a nga gi tsumbisa kaleloko.’ — Titusi 1:2. *
A BIBLIA GI NGA CICA WUTOMI GA WENA
18. Zini lezi Paule a zi wulileko xungetano hi “mhaka ya Nungungulu”?
18 Hi wonile lezaku a ku na bhuku ginwani gi fanako ni Biblia. Ga zwanana, niku loku gi wulawula hi zilo za siensia kutani matimu, xontlhe xikhati gi wula lisine. Gi hi nyika wusungukati ga gi nene kambe niku gi na ni ziprofeto zo tala lezi zi tatisekileko. Kanilezi, a Biblia gi maha zo hunza lezo. Mupostoli Paule i lo tsala lezi: “A mhaka ya Nungungulu ya hanya, yi na ni ntamu.” Ma wula yini a magezu lawa? — Gonza Maheberu 4:12.
19, 20. a) A Biblia gi nga ku vunisa kuyini a ku ti tiva khwatsi? b) U nga kombisa kuyini lezaku wa mu bonga Nungungulu hi lezi a ku nyikileko Biblia?
19 A Biblia gi nga cica wutomi ga wena. Gi nga ku vuna ku ti tiva khwatsi. Gi nga ku vuna ku zwisisa a maalakanyo ni kutizwa ka wena. Hi xikombiso, za koteka ku hi ti byela lezaku ha mu ranza Nungungulu. Kanilezi, kasi ku komba lezaku ha mu ranza futsi, hi fanele ku maha lezi a Biblia gi zi wulako.
20 Hakunene, a Biblia i bhuku gi tako hi ka Nungungulu. I lava lezaku u gi lera, u gi gonza, u tlhela u gi ranza. Kombisa lezaku wa xi bonga a xinyikiwo lexi, a Biblia, hi ku gi lera hi kukhanzakanya. Loku u maha lezo, u ta tiva a kungo ga Nungungulu xungetano hi vanhu. Ka xipimo xi lanzelako, hi ta gonza zotala xungetano hi kungo lego.
^ nzi. 6 A vanhu vo kari va wula lezaku a Biblia a gi zwanani. Kanilezi, lezo a hi lisine. Wona a xipimo 7 xa bhuku A Bíblia — Palavra de Deus ou de Homem?, gi humesilweko hi Timboni ta Jehova.
^ nzi. 16 Loku u lava ku tiva zinwani xungetano hi ziprofeto za Biblia, wona a maphajina 27-29 ya broxura Um Livro para Todas as Pessoas, gi humesilweko hi Timboni ta Jehova.
^ nzi. 17 A kuloviswa ka Babuloni kova xinwe xa ziprofeto za Biblia ntsena lezi zi tatisekileko. U nga kuma mahungu xungetano hi ziprofeto zi wulawulako hi Jesu Kristu lomu ka Tlhamuselo wa wu 5.


text:
Txienge 2
I mani Txizimu txa ditshuri?
Kova ni Txizimu tximwetxo basi txa ditshuri, ditina da txona i Jehovha. (Masalmo 83:18, A Biblia Go Basa) Ene i Moya; athu kha hi na ku sikota ku m’wona. Ene wa hi randa a lava to nathu hi m’randa. E tshumela e lava to hi dhunda muakelane wathu. (Matewu 22:35-40) Ene a Gulekile ngutu, M’vangi wa sotshe si sikuho.
Txivangwa txo khata txa Txizimu kuve m’thu wo sawuleka wa moya awu msana ka txikhati a nga dhanwa ku i Jesu Kristu. Jehovha a tshumete a maha ni tingelozi.
Jehovha a mahile sotshe si siku nzumani . . . ni ha Mafuni. Mtuletelo 4:11
Jehovha Txizimu a mahile tinyeleti, mafu ni sotshe si sikuho ha mafuni.
Ene a mahile m’thu wo khata, Adhamu, ngu lithulu la mafu.


text:
NDIMA YA U THOMA
Ndi Ifhio Ngoho nga ha Mudzimu?
Naa Mudzimu u a ni londa zwa vhukuma?
Mudzimu u hani? Naa u na dzina?
Naa zwi a konadzea u sendela tsini na Mudzimu?
1, 2. Ndi ngani kanzhi zwi zwavhuḓi u vhudzisa mbudziso?
NAA no no vhuya na ṱhogomela nḓila ine vhana vha vhudzisa ngayo mbudziso? Vhanzhi vha thoma u vhudzisa mbudziso musi vha tshi tou thoma u guda u amba. Vha nga kha ḓi ni ruḓela maṱo nahone vha vhudzisa mbudziso dzi ngaho: Ndi ngani lutombo lu ludala? Ṋaledzi dzo itwa nga mini? Ndi nnyi we a gudisa zwiṋoni u imba? Ni nga kha ḓi lingedza nga maanḓa u fhindula dzenedzo mbudziso, fhedzi kanzhi zwi a konḓa u dzi fhindula. Naho na fhindula nga nḓila i pfalaho, ni nga kha ḓi vhudziswa iṅwe, ine ya ri: Ndi ngani?
2 A si vhana fhedzi vhane vha vhudzisa mbudziso. Na riṋe ri vhudzisa mbudziso musi ri tshi khou ḓi aluwa. Ri vhudzisa mbudziso u itela u thusiwa, u itela u iledza khombo, kana u ḓivha zwithu zwe ra vha ri si na vhuṱanzi nazwo. Fhedzi zwi vhonala uri vhathu vhanzhi a vha tsha vhudzisa mbudziso, zwihuluhulu mbudziso dza ndeme. Zwi ṱungufhadzaho ndi uri a vha tsha ṱoḓa phindulo.
3. Ndi ngani vhanzhi vha sa tsha ḓidina nga u ṱoḓa phindulo dza mbudziso dza ndeme vhukuma?
3 Edzani u humbula nga ha mbudziso i re kha gwati ḽa heyi bugu, mbudziso dzo vhudziswaho kha marangaphanḓa, kana dzi re mathomoni a yeneyi ndima. Dzenedzo ndi dziṅwe dza mbudziso dza ndeme vhukuma dzine na nga dzi vhudzisa. Fhedzi vhathu vhanzhi a vha tsha ḓidina nga u ṱoḓa phindulo. Ndi ngani? Naa Bivhili i na phindulo? Vhaṅwe vhathu vha vhona u nga phindulo dzayo dzi a konḓa vhukuma u pfesesea. Vhaṅwe vha vhona u nga vha ḓo ḓidzhenisela maṱo arali vha vhudzisa mbudziso. Nahone vhaṅwe vha vhona u nga vharangaphanḓa vha vhurereli na vhafunzi ndi vhone fhedzi vhane vha nga fhindula dzenedzo mbudziso. Inwi ni ri mini?
4, 5. Ndi dzifhio dziṅwe dza mbudziso dza ndeme vhukuma dzine ra nga dzi vhudzisa vhutshiloni, nahone ndi ngani ri tshi fanela u ṱoḓa phindulo?
4 Zwi vhonala uri ni a ṱoḓa u wana phindulo dza mbudziso dza ndeme vhutshiloni. A zwi timatimisi uri nga zwiṅwe zwifhinga ni a ḓivhudzisa uri: ‘Ndivho ya vhutshilo ndi ifhio? Naa vhuno vhutshilo ndi hone fhedzi vhu re hone? Mudzimu u hani zwa vhukuma?’ Ndi zwavhuḓi u vhudzisa mbudziso dzo raloho, nahone ndi zwa ndeme uri ni bvele phanḓa u ita nga u ralo u swika ni tshi wana phindulo dzi fushaho, dzine na nga dzi fulufhela. Yesu Kristo, mugudisi a re na bvumo o ri: “Humbelani, ndi hone ni tshi ḓo fhiwa; ṱoḓani, ndi hone ni tshi ḓo wana; omba-ombani, ndi hone ni tshi ḓo vulelwa.”—Mateo 7:7.
5 Arali na bvela phanḓa u “ṱoḓa” phindulo dza mbudziso dza ndeme, ni ḓo vhuyelwa vhukuma. (Mirero 2:1-5) Hu sa londwi zwine na nga vha no vhudzwa zwone nga vhaṅwe vhathu, huna phindulo nahone ni nga dzi wana—Bivhilini. Phindulo dza hone dzi pfesesea nga hu leluwaho. Zwa ndeme vhukuma ndi uri dzi ṋea fulufhelo na dakalo. Nahone dzi nga ni thusa uri ni tshile vhutshilo vhu fushaho zwa zwino. Kha ri thome nga u ṱhogomela mbudziso ine ya dina vhathu vhanzhi.
NAA MUDZIMU HA LONDI NAHONE HA PFELI VHUṰUNGU?
6. Ndi ngani vhathu vhanzhi vha tshi humbula uri Mudzimu ha kwamei nga u shengela ha vhathu?
6 Vhathu vhanzhi vha humbula uri zwo tou ralo. Vha ri: ‘Arali Mudzimu o vha a tshi londa, naa shango ḽo vha ḽi sa ḓo vha khwine u fhira zwine ḽa vha zwone zwino?’ Shango ḽine ra tshila khaḽo ḽo ḓala nndwa, vengo, na maṱhupho. Nahone riṋe vhathu ri a lwala, ri a shengela, na u felwa nga vhane ra vha funa. Nga zwenezwo, vhathu vhanzhi vha ri, ‘Arali Mudzimu o vha a tshi ri londa, nahone a tshi kwamea nga vhuleme hashu, naa o vha a sa ḓo thivhela zwenezwo zwithu uri zwi sa itee?’
7. (a) Vhafunzi vha vhurereli vho fhura hani vhathu uri vha tende uri Mudzimu ha pfeli vhuṱungu? (b) Bivhili i funza mini zwa vhukuma nga ha milingo ine ra nga kha ḓi sedzana nayo?
7 Zwiṅwe zwine zwa ṋaṋisa mafhungo ndi uri nga zwiṅwe zwifhinga vhafunzi vha vhurereli vha ita uri vhathu vha humbule uri Mudzimu ha pfeli vhuṱungu. Vha zwi ita nga nḓila-ḓe? Musi vhathu vha tshi welwa nga khombo, vha amba uri ndi lutamo lwa Mudzimu. Zwi re zwone ndi uri vhenevho vhafunzi vha pomoka Mudzimu musi hu tshi itea zwithu zwivhi. Naa zwenezwo ndi ngoho nga ha Mudzimu? Bivhili i funza mini zwa vhukuma? Yakobo 1:13 i a fhindula: “Hu so ngo vha na ané, a tshi lingwa, a ri: ndi lingwa zwi tshi bvaho ha Mudzimu, ngauri Mudzimu ha lingi nga vhuvhi, na hone ha lingi muthu.” Nga zwenezwo, Mudzimu ha athu vhuya a bveledza vhuvhi vhune na vhu vhona shangoni ḽoṱhe. (Yobo 34:10-12) Ndi ngoho uri u a tendela zwithu zwivhi zwi tshi itea. Fhedzi hu na phambano khulwane vhukati ha u tendela tshithu tshi tshi itea na u tshi bveledza.
8, 9. (a) Ni nga sumbedza hani phambano vhukati ha u tendela vhuvhi na u vhu bveledza? (b) Ndi ngani zwi tshi ḓo vha zwo khakhea uri ri sasaladze phetho ya Mudzimu ya u tendela vhathu vha tshi tevhela buḓo ḽo khakheaho?
8 Sa tsumbo, humbulani nga ha khotsi a re na vhuṱali na lufuno na murwa wawe muhulwane, ane a kha ḓi dzula hayani na vhabebi vhawe. Musi onoyo murwa a tshi vha ḽishandukwa nahone a phetha nga u ṱuwa hayani, khotsi awe a vha mu thivheli. Onoyo murwa a nga tevhela buḓo ḽivhi nahone a dzhena khomboni. Naa vhuleme ha onoyo murwa ho bveledzwa nga khotsi awe? Hai. (Luka 15:11-13) Zwi ngaho zwenezwo, Mudzimu ho ngo thivhela vhathu musi vha tshi khetha u tovhola buḓo ḽivhi, fhedzi a si ene we a bveledza vhuleme he ha vha wela. Nga zwenezwo-ha, zwi ḓo vha zwo khakhea u pomoka Mudzimu nga vhuleme hoṱhe vhune vhathu vha vha naho.
9 Mudzimu u na zwiitisi zwi pfalaho zwe zwa ita uri a tendele vhathu uri vha tevhele buḓo ḽivhi. Samusi e Musiki washu wa vhuṱali na wa maanḓa, ha kombetshedzei u ri ṱalutshedza zwiitisi zwawe. Naho zwo ralo, Mudzimu u a ri ṱalutshedza nga ṅwambo wa lufuno lwawe. Ni ḓo guda zwo engedzeaho nga ha zwenezwi zwiitisi kha Ndima ya 11. Fhedzi khwaṱhisedzwani uri a si Mudzimu ane a bveledza vhuleme vhune ra sedzana naho. Nṱhani ha zwenezwo, u ri ṋea fulufhelo ḽithihi fhedzi ḽa u piringulula honoho vhuleme!—Yesaya 33:2.
10. Ndi ngani ri tshi nga fulufhela uri Mudzimu u ḓo fhelisa tshengelo yoṱhe yo bveledzwaho nga vhuvhi?
10 Zwiṅwe hafhu, Mudzimu ndi mukhethwa. (Yesaya 6:3) Hezwi zwi amba uri o kuna nahone ha na tshilavhi. A huna vhuvhi na vhuṱuku-ṱuku khae. Nga zwenezwo, ri nga mu fulufhela nga ho fhelelaho. Ri nga si fulufhele vhathu ngauri nga zwiṅwe zwifhinga a vha fulufhedzei. Naho hu vhavhusi vhane vha fulufhedzea vhukuma, kanzhi a vha na maanḓa a u lugisa vhukhakhi vhune ha itwa nga vhathu vhavhi. Fhedzi Mudzimu ndi ene ramaanḓaoṱhe. A nga fhelisa tshengelo yoṱhe yo bveledzwaho nga vhuvhi, ye vhathu vha sedzana nayo nahone u ḓo i fhelisa. Musi Mudzimu a tshi dzhia vhukando, u ḓo fhelisa vhuvhi lwa tshoṱhe!—Psalme ya 37:9-11.
MUDZIMU U ḒIPFA HANI NGA U SHAYEA HA KHAṰULOKWAYO HUNE RA SEDZANA NAHO?
11. (a) Mudzimu u ḓipfa hani nga u shayea ha khaṱulokwayo? (b) Mudzimu u ḓipfa hani musi ni tshi shengela?
11 Mudzimu u ḓipfa hani zwa zwino nga zwine zwa khou itea shangoni na vhutshiloni haṋu? Bivhili i ri funza uri Mudzimu ndi “mufuni wa khaṱulokwayo.” (Psalme ya 37:28, NW) Nga zwenezwo, u a kwamea vhukuma nga zwo lugaho na zwo khakheaho. U vhenga mifuda yoṱhe ya u shayea ha khaṱulokwayo. Bivhili i amba uri Mudzimu “mbilu yawe yó sinyuwa” musi vhuvhi vhu tshi ḓadza shango zwifhingani zwo fhiraho. (Genesi 6:5, 6) Mudzimu ho ngo shanduka. (Maleaxi 3:6) U kha ḓi vhenga tshengelo ine ya khou itea shangoni ḽoṱhe. Nahone Mudzimu ha takaleli u vhona vhathu vha tshi shengela. Bivhili i ri: ‘U a ni vhilaelela.’—1 Petro 5:7.
12, 13. (a) Ndi ngani ri na pfaneleo dzavhuḓi dzi ngaho lufuno, nahone lufuno lu kwama hani nḓila ine ra dzhia ngayo shango? (b) Ndi ngani ni tshi nga vha na vhungoho ha uri vhukuma Mudzimu u ḓo dzhia vhukando nga ha vhuleme vhu re hone shangoni?
12 Ri nga vha hani na vhungoho ha uri Mudzimu ha takaleli u ri vhona ri tshi shengela? Vhuṅwe vhuṱanzi ndi vhu tevhelaho. Bivhili i funza uri muthu o itwa nga tshifanyiso tsha Mudzimu. (Genesi 1:26) Nga zwenezwo, ri na pfaneleo dzavhuḓi nga ṅwambo wa uri Mudzimu u na pfaneleo dzavhuḓi. Sa tsumbo, naa a zwi ni dini musi ni tshi vhona vhathu vha si na mulandu vha tshi shengela? Arali ni tshi kwamea nga honoho u shayea ha khaṱulokwayo, ni nga vha na vhungoho ha uri zwenezwo zwi vhaisa vhukuma Mudzimu.
13 Tshiṅwe tsha zwithu zwavhuḓi vhukuma nga ha riṋe vhathu ndi vhukoni hashu ha u funa. Na yeneyo pfaneleo i sumbedza zwine Mudzimu a vha zwone. Bivhili i funza uri “Mudzimu ndi Ene lufuno.” (1 Yohane 4:8) Ri a funa nga ṅwambo wa uri Mudzimu u a funa. Naa lufuno lu ḓo ni sudzulusela u fhelisa tshengelo na u shayea ha khaṱulokwayo zwine na zwi vhona shangoni? Arali no vha ni na maanḓa a u zwi fhelisa, naa no vha ni tshi ḓo ita nga u ralo? Vhukuma, no vha ni tshi ḓo zwi ita! Ni nga vha na vhungoho ha uri Mudzimu u ḓo fhelisa tshengelo na u shayea ha khaṱulokwayo. Mafulufhedziso o bulwaho kha marangaphanḓa a heyi bugu ha sokou vha miloro zwayo kana mafulufhelo ane a sa ḓo ḓadzea. Mafulufhedziso a Mudzimu a ḓo ḓadzea ngangoho! Naho zwo ralo, u itela u fulufhela mafulufhedziso o raloho, ni fanela u ḓivha zwo engedzeaho nga ha Mudzimu we a a fulufhedzisa.
MUDZIMU U ṰOḒA URI NI MU ḒIVHE
14. Dzina ḽa Mudzimu ndi nnyi, nahone ndi ngani ri tshi fanela u ḽi shumisa?
14 Ni nga kha ḓi ita mini arali ni tshi ṱoḓa uri muṅwe muthu a ni ḓivhe? Ni nga kha ḓi mu vhudza dzina ḽanu, naa a si zwone? Naa Mudzimu u na dzina? Vhurereli vhunzhi vhu amba uri dzina ḽawe ndi “Mudzimu” kana “Murena,” fhedzi eneo a si madzina awe a vhukuma. Ndi madzina zwao, u fana na “khosi” na “phuresidennde.” Bivhili i funza uri Mudzimu u na madzina zwao manzhi. Maṅwe ao ndi “Mudzimu” na “Murena.” Naho zwo ralo, Bivhili i dovha ya funza uri Mudzimu u na dzina: ḽine ḽa vha Yehova. Psalme ya 83:18 i ri: “Dzina ḽau ḽi pfi Yehova, Wa-Ṱaḓulu-ṱaḓulu. Mashangoni oṱhe ndi Iwe u woṱhe.” Arali Bivhili ine na i shumisa i si na ḽeneḽo dzina, ni nga kha ḓi sedza Ṱhumetshedzo kha masiaṱari 195-7 a ino bugu u itela u vhona uri ndi ngani zwo tou ralo. Ngoho ndi ya uri dzina ḽa Mudzimu ḽi bvelela lunzhi-lunzhi kha maṅwalwa a kale a Bivhili. Nga zwenezwo, Yehova u ṱoḓa uri ni ḓivhe dzina ḽawe nahone ni ḽi shumise. Zwi re zwone ndi uri u khou shumisa Bivhili u itela u ḓi ḓivhadza kha inwi.
15. Dzina Yehova ḽi amba mini?
15 Mudzimu o ḓiira dzina ḽine ḽa amba zwithu zwinzhi. Dzina ḽawe, Yehova, ḽi amba uri Mudzimu a nga ḓadzisa fulufhedziso naho ḽi ḽifhio ḽine a ḽi ita nahone a nga khunyeledza tshiṅwe na tshiṅwe tshe a livha u tshi ita. * Dzina ḽa Mudzimu ḽo khethea, a ḽi fani na maṅwe. Ndi ḽawe e eṱhe. Yehova o khethea nga nḓila dzo vhalaho. Hani?
16, 17. Ri nga guda mini nga ha Yehova kha madzina zwao a tevhelaho: (a) “Ramaanḓaoṱhe”? (b) “Khosi ya dzitshakha”? (c) “Musiki”?
16 Ro zwi vhona uri musi Psalme ya 83:18 i tshi amba nga ha Yehova, i ri: “Wa-Ṱaḓulu-ṱaḓulu . . . ndi Iwe u woṱhe.” (Maḽeḓeretsendama ndi ashu.) Nga hu fanaho, ndi Yehova e eṱhe ane a vhidzwa “Ramaanḓaoṱhe.” Ndzumbululo 15:3 i ri: “Mishumo yau ndi mihulu, i a mangadza, Murena, Mudzimu, [Ramaanḓaoṱhe, NW]. Dzinḓila dzau a dzi khakhi, a dzi xedzi, Iwe Khosi ya dzitshakha!” Ipfi “Ramaanḓaoṱhe” ḽi ri funza uri Yehova u na maanḓa u fhira zwithu zwoṱhe zwi re hone. Maanḓa awe ha vhambedzwi na tshithu; ndi mahulwanesa. Nahone dzina zwaḽo “Khosi ya dzitshakha” ḽi ri humbudza uri Yehova o khethea nga iṅwe nḓila. Ndi ene e eṱhe we a vha a tshi ḓi vha e hone. Psalme ya 90:2 i ri: “Iwe U ḓi vha Mudzimu tsha kale na kale na lini na lini [kana nga hu sa fheli].” Zwenezwo zwi ri ita uri ri mu ofhe vhukuma, naa a zwo ngo ralo?
17 Yehova o khethea nga ṅwambo wa uri ndi ene Musiki e eṱhe. Ndzumbululo 4:11 i vhalea nga u rali: “Murena Mudzimu washu, ndi’we wo fanelwaho nga thendo na zwikhoḓo na maanḓa, ngauri ndi’we wo sikaho zwoṱhe; zwo bvelela, zwo sikiwa nge wa zwi funa.” Zwithu zwoṱhe zwine na nga zwi humbula—u thoma kha zwivhumbiwa zwa muya zwi sa vhonali ngei ṱaḓulu u ya kha ṋaledzi dzo ḓadzaho lutombo na mitshelo i re mirini na khovhe dzi re maḓadzheni na milamboni—zwoṱhe zwo vha hone nga ṅwambo wa uri Yehova ndi Musiki!
NAA NI NGA SENDELA TSINI NA YEHOVA?
18. Ndi ngani vhaṅwe vhathu vha tshi vhona u nga vha nga si vhuye vha sendela tsini na Mudzimu, fhedzi Bivhili i ri funza mini?
18 Vhaṅwe vhathu vha ḓipfa vha tshi ofha musi vha tshi vhala nga ha pfaneleo dzi mangadzaho dza Yehova. Vha vhona u nga Mudzimu u kule vhukuma navho lune vha nga si vhuye vha sendela tsini nae kana a vha tshithu kha Mudzimu a re nṱha nga yeneyo nḓila. Fhedzi naa zwo tea u ḓipfa nga yeneyo nḓila? Bivhili a i tendelani na zwenezwo. I tshi amba nga ha Yehova i ri: “Ha kule na roṱhe ri re fhano.” (Mishumo 17:27) Bivhili i dovha ya ri ṱuṱuwedza: “Sendelani tsini ha Mudzimu, na ene a sendele tsini haṋu.”—Yakobo 4:8.
19. (a) Ri nga thoma hani u sendela tsini na Mudzimu, nahone ri ḓo vhuyelwa hani? (b) Ndi dzifhio pfaneleo dza Mudzimu dzine dza ni kunga vhukuma?
19 Ni nga sendela hani tsini na Mudzimu? Tsha u thoma, bvelani phanḓa ni tshi ita zwine na khou zwi ita zwino—u guda nga ha Mudzimu. Yesu o ri: “Vhutshilo vhu sá fheli ndi uri vha ḓivhe iwe, U re Mudzimu nga ngoho Ú woṱhe; vha ḓivhe na Yesu Kristo, we wa mu ruma.” (Yohane 17:3) Ee, Bivhili i ri funza uri u guda nga ha Yehova na Yesu zwi livhisa kha “vhutshilo vhu sá fheli”! Samusi zwo no ḓi bulwa, “Mudzimu ndi Ene lufuno.” (1 Yohane 4:16) Zwiṅwe hafhu, Yehova u na dziṅwe pfaneleo nnzhi dzavhuḓi, dzi kungaho. Sa tsumbo, Bivhili i amba uri Yehova ndi “Mudzimu wa khathutshelo na wa vhuthu, wa u sa fhela mbilu, wa vhuhwavho vhuhulu na u fulufhedzea.” (Ekisodo 34:6) Ndi “wa vhuḓi na vhulenda.” (Psalme ya 86:5) Mudzimu ha fheli mbilu. (2 Petro 3:9) U a fulufhedzea. (Ndzumbululo 15:4) Musi ni tshi vhala zwo engedzeaho nga ha Bivhili, ni ḓo vhona nḓila ye Yehova a sumbedza ngayo dzenedzi pfaneleo na dziṅwe nnzhi dzi kungaho.
20-22. (a) Naa u sa kona hashu u vhona Mudzimu zwi ri ita uri ri sa kone u sendela tsini nae? Ṱalutshedzani. (b) Vhaṅwe vhathu vha si na ndivho mmbi vha nga ni ṱuṱuwedzela u ita mini, fhedzi ni fanela u ita mini?
20 Ndi ngoho uri ni nga si kone u vhona Mudzimu nga ṅwambo wa uri ndi muya u sa vhonali. (Yohane 1:18; 4:24; 1 Timotheo 1:17) Naho zwo ralo, ni nga ḓivha vhumuthu hawe nga u guda nga hae Bivhilini. Samusi mupsalme o amba, ni nga “vhona madzanga a Yehova.” (Psalme ya 27:4; Vha-Roma 1:20) Musi ni tshi guda zwo engedzeaho nga ha Yehova, u ḓo vha wa vhukuma kha inwi nahone ni ḓo vha na zwiitisi zwinzhi zwa u mu funa na ḓipfa ni tsini nae.
21 Nga zwiṱuku nga zwiṱuku ni ḓo pfesesa zwi itaho uri Bivhili i ri funze uri ri dzhie Yehova sa Khotsi ashu. (Mateo 6:9) U ri ṋea vhutshilo nahone u ṱoḓa uri ri tshile vhutshilo ha khwine—samusi na khotsi naho e ufhio a re na lufuno a tshi nga ṱoḓa zwenezwo kha vhana vhawe. (Psalme ya 36:9) Bivhili i dovha ya funza uri vhathu vha nga vha khonani dza Yehova. (Yakobo 2:23) Edzani u humbula nga ha zwenezwo—ni nga vha khonani ya Musiki wa fhethu hoṱhe!
22 Musi ni tshi guda zwo engedzeaho Bivhilini, vhaṅwe vhathu vha nga ni ṱuṱuwedza uri ni litshe u guda, vha sa khou zwi ita nga ndivho mmbi. Vha nga kha ḓi vhilaedziswa ngauri ni ḓo ṱutshela pfunzo dze na vha ni tshi dzi tenda u thomani. Fhedzi ni songo tendela muthu naho e ufhio a tshi ni ita uri ni litshe u vhumba vhushaka ha khwine u fhira hoṱhe vhune na nga vha naho.
23, 24. (a) Ndi ngani ni tshi fanela u bvela phanḓa u vhudzisa mbudziso nga ha zwine na khou zwi guda? (b) Ndi thero ifhio ine ya ḓo haseledzwa kha ndima i tevhelaho?
23 Vhukuma, hu nga kha ḓi vha na zwithu zwine na nga kha ḓi sa zwi pfesesa u thomani. Zwi nga kha ḓi ṱoḓa uri ni ḓiṱukufhadze u itela u humbela thuso, fhedzi ni songo litsha u humbela thuso nga ṅwambo wa u ofha uri ni ḓo farwa nga ṱhoni. Yesu o amba uri ndi zwavhuḓi u ḓiṱukufhadza u fana na ṅwana muṱuku. (Mateo 18:2-4) Nahone samusi ri tshi zwi ḓivha, vhana vha vhudzisa mbudziso nnzhi. Mudzimu u ṱoḓa uri ni wane phindulo. Bivhili i khoḓa vhaṅwe vhe vha vha vha tshi fhisetshela u guda nga ha Mudzimu. Vho ṱolisisa Maṅwalo nga vhuronwane u itela u vhona arali zwe vha vha vha tshi khou zwi guda zwo vha zwi ngoho.—Mishumo 17:11.
24 Nḓila ya khwine ya u guda nga ha Yehova ndi u ṱolisisa Bivhili. Yo fhambana na dziṅwe bugu. Nga nḓila-ḓe? Ndima i tevhelaho i ḓo haseledza yeneyo thero.
^ par. 15 Hu na mafhungo o engedzeaho nga ha zwine dzina Mudzimu ḽa amba zwone na nḓila ine ḽa vhidzwa ngayo kha Ṱhumetshedzo kha masiaṱari 195-7.


text:
Ngudo 13
Ndi Afhio Mafhungo Maḓifha Nga Ha Vhurereli?
1. Naa vhurereli hoṱhe ho luga?
Hu na vhathu vha mbilu dzavhuḓi kha vhurereli hoṱhe. Zwi a takadza uri Mudzimu u a vha vhona na u vha londa. Fhedzi zwi ṱungufhadzaho ndi uri vhurereli ho shumiselwa u ita zwithu zwivhi. (2 Vha-Korinta 4:3, 4; 11:13-15) U ya nga mivhigo ya mafhungo, vhuṅwe vhurereli ho ita na u shela mulenzhe kha vhufheṱashango, u fheliswa ha lushaka, nndwa na u fara luvhi vhana. Zwi tea u vha zwi tshi ṱungufhadza lungafhani vhane vha tenda Mudzimu nga mbilu yoṱhe!—Vhalani Mateo 24:3-5, 11, 12.
Vhurereli ha ngoho vhu hulisa Mudzimu ngeno vhurereli ha mazwifhi vhu tshi mu sinyusa. Vhurereli ha mazwifhi vhu funza mihumbulo i siho Bivhilini, u katela na pfunzo dza mazwifhi nga ha Mudzimu na nga ha vhafu. Fhedzi Yehova u ṱoḓa uri vhathu vha ḓivhe ngoho nga hae.—Vhalani Muhuweleli 9:5, 10; 1 Timotheo 2:3-5.
2. Ndi afhio mafhungo maḓifha nga ha vhurereli?
Zwi takadzaho ndi uri Yehova ha fhurwi nga vhurereli vhune ha amba uri vhu a mu funa, ngeno vhu tshi funa shango ḽa Sathane. (Yakobo 4:4) Ipfi ḽa Mudzimu ḽi ṱalusa vhurereli hoṱhe ha mazwifhi sa “Babele ḽihulu.” Babele ḽo vha ḽi dzina ḽa muḓi wa kale we vhurereli ha mazwifhi ha thoma hone nga murahu ha Maḓi Mahulu a misini ya Noaxe. Hu si kale Mudzimu u ḓo fhelisa nga u ṱavhanya vhurereli vhune ha fhura vhathu na u vha tsikeledza.—Vhalani Nzumbululo 17:1, 2, 5, 16, 17; 18:8.
Hu na maṅwe mafhungo maḓifha. Yehova ho ngo hangwa vhathu vha mbilu dzavhuḓi vhe vha balangana kha vhurereli ha mazwifhi shangoni ḽoṱhe. U khou ita uri vhathu vho raloho vha vhe na vhuthihi nga u vha funza mafhungo-ngoho.—Vhalani Mixa 4:2, 5.
3. Vhathu vha mbilu dzavhuḓi vha tea u ita mini?
Yehova u a londa vhathu vhane vha funa ngoho na zwithu zwavhuḓi. U a vha ṱuṱuwedza uri vha ṱutshele vhurereli ha mazwifhi. Vhathu vhane vha funa Mudzimu vha a ḓiimisela u ita tshanduko u itela u mu takadza.—Vhalani Nzumbululo 18:4.
Ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha musi vhathu vha mbilu dzavhuḓi vha tshi pfa mafhungo maḓifha kha vhaapostola, vho a ṱanganedza nga dakalo. Yehova o vha gudisa nḓila ntswa ya u tshila, i takadzaho i re na ndivho na fulufhelo. Vha tsumbo yavhuḓi kha riṋe ṋamusi nga ṅwambo wa uri vho aravha mafhungo maḓifha nga u ita uri Yehova a vhe wa ndeme vhutshiloni havho.—Vhalani 1 Vha-Thesalonika 1:8, 9; 2:13.
Yehova u ṱanganedza nga mbilu tshena vhane vha ṱutshela vhurereli ha mazwifhi. Arali na tenda musi Yehova a tshi ni ramba nga lufuno, ni ḓo vha khonani yawe, na ṱanganedzwa muṱani muswa wa lufuno wa vhagwadameli nga inwi vha Yehova nahone na wana vhutshilo vhu sa fheli.—Vhalani Marko 10:29, 30; 2 Vha-Korinta 6:17, 18.
4. Mudzimu u ḓo ita uri hu vhe na dakalo shangoni ḽoṱhe nga nḓila-ḓe?
U fheliswa ha vhurereli ha mazwifhi zwi ḓo vha mafhungo avhuḓi. Zwi ḓo ita uri shango ḽoṱhe ḽi vhofhololwe kha mutsiko. Vhurereli ha mazwifhi a vhu tsha ḓo khelusa vhathu na u vha fhandekanya. Vhathu vhoṱhe vha ḓo gwadamela Mudzimu wa ngoho fhedzi nga vhuthihi.—Vhalani Nzumbululo 18:20, 21; 21:3, 4.
Gudani Zwo Engedzeaho
Bivhili I Funza Mini zwa Vhukuma?
Vhurabeli Vhune ha Ṱanganedzwa nga Mudzimu
Ṱhogomelani mbuno dza rathi dzi sumbedzaho vhane vha tevhelaho vhurereli ha ngoho.
Bivhili I Funza Mini zwa Vhukuma?
Imelani Vhurabeli ha Ngoho no Khwaṱha
Ndi khaedu dzifhio dzine na nga ṱangana nadzo musi ni tshi vhudza vhaṅwe zwine na zwi tenda? Ni nga zwi ita nga nḓila-ḓe ni sa vha sinyusi?


text:
GIHEVBULO 15
Madhota ma gu phasa kharini libandla?
Ethu hi mwalo vafundrisa mwendro vapaderi va hakhiswago hengeledzanoni yathu. Ganiolu, kha nga edzi gu nga ba gu girwa tepo li nga pheya libandla nya wuKristo, ga gu emiswa vawoneleyi va vidzidwego gasi gu ‘havisa libandla la Nungungulu.’ (Mithumo 20:28) Madhota yaya vama va vidzidwego khu liphuvboni va thangeyago ni gu havisa libandla, ‘na va tshulegide myonyo, nasiri khu gu gurumedzwa; nasiri gu thumeya gu hakha dzitsapawu, aholu khu gudzina gwawe.’ (1 Pedro 5:1-3) I thumo muni ma wu girago gasi gu hi phasa?
Ma gu hi sayisa ni gu hi vhikeya. Madhota ma gu thangeya ni gu vhikeya libandla khu liphuvboni. Olu ma dzitigo gu khayo Nungungulu ma tumbide khu gu ma ninga thumo wowo nya lisima, madhota kha ma fumeyi vathu va Nungungulu, ganiolu ma gu hi phasa gu khadzisega ni gu mana litsako. (2 Vakorinto 1:24) Kha nga muhavisi a sayisago khu gu khathala mweyo ni mweyo nya dzinvuta dzaye, madhota ma gu zama guti givbango gimwegyo ni gimwegyo nya libandla. — Mavingu 27:23.
Ma gu hi hevbudza gu gira gugola ga Nungungulu. Semana ni semana, madhota ma gu thangeya mitshangano nya libandla gasi gu tiyisa gukhodwa gwathu. (Mithumo 15:32) Vbavbandze nya isoso, vama vovo nya gudziningedzeye va gu thangeya thumo nya gutshumayele, va thuma ni ethu ni gu hi hevbudza magirelo nya gu hambanehambane nya thumo nya gutshumayele.
Ma gu tiyisa sivbango nya libandla khu gimwegyo ni gimwegyo. Gasi gu phasa muthu ni muthu gu tiyisa wupari waye ni Jehovha, madhota nya libandla ma gu hi endreya dzindrangani gwathu mwendro Salawuni nya Mufumo gasi gu hi phasa ni gu hi thaveleya khu gu thumisa Bhibhiliya. — Jakobe 5:14, 15.
Vbavbandze nya thumo ma wu girago libandlani, madhota nya mangi ma na ni mithumo yawe nya gu dzi vbanyise ni dzindranga ma yedego gu dzi sayisa. Isoso niso sa gu vbweta tepo ni gukhathaledwa. Vandriyathu vava va thumago ngudzu va yede gu ningwa githawo khethu. — 1 Vatesalonika 5:12, 13.
I thumo muni wu thumwago khu madhota nya libandla?
Madhota ma gu yeyedza kharini gu hi khathaleya?


text:
GIHEVBULO 6
Gitumbiso muni gi gomogo khava va fudego?
1. Mahungu muni nya yadi ma gomogo khava va fudego?
Tepo Jesu a nga vboha Bhetaniya, vbafuvbi ni Jerusalema, gu di gu gira matshigu mana pari yaye Lazaro na fude. Jesu a di hongola gumogo ni Marta ni Mariya, vandriyi va mufi, avba a nga ba a dzingidwe avbo. Khu gitepwana gu di tala vathu. U ngu kodza gu dundrugeya gutsaka ga Marta ni Mariya tepo Jesu a nga wusa Lazaro khu gufani? — Hevbula Johane 11:21-24, 38-44.
Marta a di gu mati mahungu nya yadi khu ava va fudego. Uye a di gu dziti gu khuye Jehovha a na wusa ava va fudego gasi va vbanya gambe mafuni. — Hevbula Joba 14:14, 15.
2. Khu yavbi makhalelo ya ava va fudego?
Vathu va wumbidwe khu kudzudzwane. (Genesi 2:7; 3:19) Ethu kha hiri liphuvbo li vbanyago milini nya nyama. Hova sivangwa nya mili nya nyama furi, nigu hi mwalo gipandre gi vbulugano gufani. Ha gufa, wongo wathu wa gufa, mapimo yathu nayo ma gufa. Khu kharato, Lazaro kha ganeya gilo khu gufa gwaye kholu ava va fudego kha va pimisi gilo. — Hevbula Ndzimo 146:4; Muhevbudzi 9:5, 6, 10.
Nungungulu a ngu vbisa vathu va gufa? Olu Bhibhiliya yi yeyedzago gu khiyo ava va fudego kha va pimisi gilo, guvbya ndzadzini gihevbudzo nya malipha gi valeteyago Nungungulu. Ambari ayo mapimo yakona nya gu tshanise vathu niloni ma ngu mu nyenyeza Nungungulu. — Hevbula Jeremiya 7:31.
3. Ava va fudego va ngu kodza gu ganeya ni ethu?
Ava va fudego kha va ganeyi ambari gupwa. (Ndzimo 115:17) Ganiolu dzomo dzingilozi nya guvivbe dzi ganeyago ni vathu dzi gira khatshi khu vale va fudego. (2 Pedro 2:4) Jehovha a ngu himbedzeya gu zama gu ganeya ni ava va fudego. — Hevbula Dhewuteronome 18:10, 11.
4. Khu vamani va na wuswago khu gufani?
Mazanazana nya vathu va fudego va gu romo marowoni va na wuswa gasi va vbanya mafuni. Ambari ava va nga gira silo nya guvivbe khu gu mba muti Nungungulu va na wuswa khu gufani. — Hevbula Luka 23:43, Tradução do Novo Mundo; Mithumo 24:15.
Ava va na wuswago khu gufani va na hevbula lisine khu Nungungulu va yeyedza gukhodwa gwawe ga Jesu khu gu mu engisa. (Gutuledwa 20:11-13) Ava va na wuswago khu gufani va ta gira silo nya sadi va na vbanya mafuni kala gupindruga. — Hevbula Johane 5:28, 29.
5. Guwuga ga ava va fudego ga gu hi yeyedza ginani khu Jehovha?
Nungungulu rumede Gyanana gyaye gu ta hi feya gasi ava va fudego va kodza gu wuga va vbanya. Khu kharato, guwuga ga ava va fudego ga gu hi yeyedza lihaladzo la Jehovha ni wuwadi waye wu si hi ninganeyigo. Ava va fudego va gu wuswa, khu vamani ngudzungudzu u vbwetago gu va wona? — Hevbula Johane 3:16; Varoma 6:23.


text:
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Ku Vilela
Ku ni mixaka yimbirhi ya ku vilela. Wun’wana wa pfuna kasi wun’wana wu vanga swiphiqo. Bibele ya hi pfuna leswaku hi kota ku yi xiya ha yimbirhi.
Xana ku vilela i swa ntumbuluko?
NTIYISO WA MHAKA
Ku vilela ku katsa ku kanakana kumbe ku chava. Leswi hi hanyaka emisaveni leyi cincacincaka, hinkwerhu hi nga ha vilela.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Hosi Davhida u tsarile: “Xana ndzi ta sivela moya-xiviri wa mina ku fikela rini, gome leri nga embilwini ya mina ninhlikanhi?” (Pisalema 13:2) I yini leswi pfuneke Davhida leswaku a tiyisela? U khongerile, a tiphofula eka Xikwembu naswona a tshemba hi ku helela leswaku xa n’wi rhandza. (Pisalema 13:5; 62:8) Xikwembu xa hi rhamba leswaku hi xi byela leswi hi vilerisaka. Petro wo Sungula 5:7 yi ri: “Mi lahlela ku vilela hinkwako ka n’wina eka [Xikwembu], hikuva xa mi khathalela.”
Kambe, ku ni leswi hi nga swi endlaka leswaku hi lawula ku vilela ka hina. Hi xikombiso, loko Pawulo mutsari wa Bibele a “vilela hi mavandlha hinkwawo,” u tikarhatele ku chavelela ni ku khutaza lava a va n’wi vilerisa. (2 Vakorinto 11:28) Emhakeni yoleyo, ku vilela kakwe ku pfunile lerova ku n’wi susumetele ku va pfuna. Ku nga endleka leswi fanaka eka hina. Ku va ni langutelo leri hoxeke ni ku nga khathali swi nga kombisa leswaku a wu na rirhandzu.—Swivuriso 17:17.
“Mi nga veki tihlo etimhakeni ta n’wina ntsena, kambe ni le timhakeni ta van’wana.”—Vafilipiya 2:4.
I yini leswi u nga swi endlaka loko u vilela ngopfu?
NTIYISO WA MHAKA
Vanhu va nga ha vilela hi swilo leswi va tshameke va swi endla, hi swilo swa nkarhi lowu taka kumbe hi mali. *
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Ku vilela hi swilo swa khale: Vanhu van’wana va le minkarhini ya vaapostola loko va nga si va Vakreste, a va ri swidakwa, vadyeleri, timbhisa kumbe vaoswi ni makhamba. (1 Vakorinto 6:9-11) Ematshan’weni ya leswaku va hanya hi swona, va hundzukile kutani va tshembela eka musa wa Xikwembu lowukulu, lowu xi wu kombisaka hi ku tirhandzela. Pisalema 130:4 yi ri: ‘Xikwembu xi ni ndzivalelo wa ntiyiso, leswaku xi ta chaviwa.’
Ku nga tiyiseki hi vumundzuku: Yesu Kreste u te: “Mi nga tshuki mi vilela hi siku leri tlhandlamaka, hikuva siku leri tlhandlamaka ri ta va ni mivilelo ya rona.” (Matewu 6:25, 34) Xana a a vula yini? A vula leswaku hi vilela hi swiphiqo swa siku ra namuntlha ntsena. U nga endli leswaku swiphiqo leswi u nga na swona namuntlha swi ku tikela ngopfu, hi ku anakanya hi swa mundzuku, leswi nga ta ku vilerisa ivi u hatlisela ku endla swiboho. Nakambe, tsundzuka leswaku swilo swo tala leswi u vilelaka ha swona hi ku famba ka nkarhi swi nga tikomba swi nga nyawuli.
Ku vilerisiwa hi mali: Wanuna un’wana wo tlhariha u tshame a khongela a ku: “U nga ndzi nyiki vusiwana kumbe rifuwo.” (Swivuriso 30:8) Ematshan’weni ya sweswo, a a lava ku eneriseka, ku nga mfanelo leyi a yi ta endla leswaku a amukeriwa hi Xikwembu. Eka Vaheveru 13:5, ha hlaya: “Mukhuva wa n’wina wa vutomi a wu pfumale rirhandzu ra mali, mi ri karhi mi eneriseka hi swilo leswi nga kona. Hikuva [Xikwembu] xi te: ‘Ndzi nga ka ndzi nga ku tshiki naswona ndzi nga ka ndzi nga ku fularheli.’” Ku hambana ni mali leyi nga hi pfunaka ivi yi hela, Xikwembu a xi va tshiki lava xi tshembaka kutani va hanya vutomi byo olova.
“A ndzi si tshama ndzi vona munhu la lulameke a tshikiwa hi ku helela, hambi ku ri vana vakwe va lava xinkwa.” —Pisalema 37:25.
Xana ku vilela ku ta kala ku hela?
LESWI VANHU VA SWI VULAKA
Mutsari wa phephahungu ra The Guardian loyi a vuriwaka Harriet Green, eka xihloko xa rona xa 2008 u te: “Hi le ka nguva leyintshwa ya ku vilela. Hi 2014, eka magazini wa The Wall Street, Patrick O’Connor u tsale leswaku “vanhu va le Amerika va vilela ngopfu ku tlula khale.”
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Ku vilela embilwini ya munhu hi kona loku nga ta yi tshova, kambe rito lerinene ra yi tsakisa.” (Swivuriso 12:25) Ngopfungopfu “rito lerinene” ri nga kumiwa eka mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu. (Matewu 24:14) Mfumo wolowo, ku nga mfumo wa Xikwembu, ku nga ri khale wu ta endla leswi ni un’we wa hina a nga ta ka a nga pfuki a swi endlile, wu ta herisa leswi hi vangelaka ku vilela hinkwako, ku katsa ni vuvabyi ni rifu! “[Xikwembu] xi ta sula mihloti hinkwayo ematihlweni ya [hina], rifu a ri nge he vi kona, hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona.”—Nhlavutelo 21:4.
“Onge Xikwembu lexi nyikaka ntshembo xi nga mi tata hi ntsako hinkwawo ni ku rhula hi ku kholwa ka n’wina.” —Varhoma 15:13.
^ ndzim. 10 Vanhu lava karhatiwaka hi ku vilela hi ndlela leyi nga lawulekiki swi nga ha va vutlhari leswaku va ya eka dokodela. Xalamuka! a yi bumabumeli muxaka wo karhi wa vutshunguri.
DYONDZA SWO TALA
XIHONDZO XO RINDZA
Xana U Ta Tshemba Xikwembu?
U nga eneriseka hi ku tiva leswaku Xikwembu i Munghana loyi u nga n’wi tshembaka.
Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
Xana Lexi Hi Xona Xikongomelo Xa Xikwembu?
U nga ha tivutisa leswaku ha yini ku ri ni swiphiqo swo tala namuntlha. Xana a wu swi tiva leswaku Bibele yi vula leswaku swiyimo swi ta cinca naswona u nga vuyeriwa?


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Mintirho 10:1-48
10 Kutani eKhezariya a ku ri ni wanuna un’wana la vuriwaka Korneliyo, ndhuna ya vuthu+ ra ntlawa+ wa Italiya, hilaha a ri vitaniwa hakona,2 wanuna la tinyiketeleke,+ la chavaka+ Xikwembu swin’we ni ndyangu wakwe hinkwawo, naswona a a nyikela tinyiko to tala ta tintswalo evanhwini+ a tlhela a kombela eka Xikwembu nkarhi ni nkarhi.+3 Kwalomu ka awara ya vukaye+ ya siku u yi vone kahle exivonweni+ ntsumi+ ya Xikwembu yi ta eka yena yi ku: “Korneliyo!”4 Wanuna loyi a yi honolela, kutani hikwalaho ka ku tshuka, a ku: “I yini, Hosi?” Yi ku eka yena: “Swikhongelo+ swa wena ni tinyiko ta tintswalo swi tlhandlukile swi va xitsundzuxo emahlweni ka Xikwembu.+5 Kutani sweswi rhuma vavanuna eYopa va ya vitana Simoni loyi a thyiweke Petro.6 Wanuna loyi u rhurheriwe eka Simoni, lowa mutlhuvutsi wa madzovo, loyi a nga ni yindlu ekusuhi ni lwandle.”+7 Endzhakunyana ka loko ntsumi leyi vulavuleke na yena yi sukile, u vitane vambirhi va malandza ya yindlu yakwe ni socha leri tinyiketeleke exikarhi ka lawa a ma tshama ma n’wi languterile,+8 kutani a va rungulela hinkwaswo, a va rhuma eYopa.+9 Hi siku leri tlhandlamaka loko va ya emahlweni ni riendzo ra vona va tshinela emutini, Petro a tlhandlukela elwangwini ra yindlu+ kwalomu ka awara ya vutsevu a ya khongela.+10 Kambe a twa ndlala swinene a lava ku dya. Kuteloko va ha lunghiselela, a khomiwa hi riphume+11 kutani a vona tilo ri pfuleka+ ni xibya xo karhi xi xika ku fana ni nguvu leyikulu ya ntsembyana yi lengeletiwa hi tinhla ta yona ta mune ehenhla ka misava;12 naswona eka yona a ku ri ni mixaka hinkwayo ya swivumbiwa swa milenge ya mune ni swilo leswi kokovaka swa misava ni tinyenyana ta tilo.+13 Kutani rito ri ta eka yena ri ku: “Tlakuka, Petro, u tlhava u dya!”+14 Kambe Petro a ku: “Swi nga vi tano nikatsongo, Hosi, hikuva a ndzi si tshama ndzi dya nchumu lowu nyameke ni lowu nga basangiki.”+15 Kutani rito ri tlhela ri vulavula na yena, ra vumbirhi: “Tshika ku vula leswaku swilo leswi Xikwembu xi swi basiseke swi nyamile.”+16 Leswi swi humelela ra vunharhu, kutani hi ku hatlisa xibya xi tlhandlukiseriwa etilweni.+17 Kuteloko Petro a pfilunganyekile swinene endzeni malunghana ni leswi xivono lexi a xi voneke xi nga ha vulaka swona, waswivo, vavanuna lava rhumiweke hi Korneliyo va vutisise hi ta yindlu ya Simoni kutani va yima enyangweni.+18 Va huwelela va vutisisa loko Simoni loyi a a thyiwe Petro a rhurheriwe kwalaho.19 Loko Petro a ha anakanyisisa hi xivono, moya+ wu ku: “Waswivo! Vavanuna vanharhu va lava wena.20 Xisweswo, tlakuka, u ya exithezini xa le hansi u famba na vona, u nga kanakani nikatsongo, hikuva va rhumiwe hi mina.”+21 Kutani Petro a ya exithezini xa le hansi eka vavanuna volavo, a ku: “Maswivo! Hi mina loyi mi n’wi lavaka. Xana mi te hi xivangelo xihi?”22 Va ku: “Korneliyo, ndhuna ya vuthu, wanuna wo lulama, la chavaka Xikwembu,+ loyi tiko hinkwaro ra Vayuda ri vulavulaka kahle+ ha yena, u nyikiwe swiletelo swa Xikwembu hi ntsumi yo kwetsima leswaku a ku vitana u ya endlwini yakwe ni leswaku a ta twa swilo leswi u nga ta swi vula.”23 Hikokwalaho a va rhamba va nghena, a va rhurhela.Hi siku leri tlhandlamaka a pfuka a famba na vona, naswona van’wana va vamakwavo lava a va huma eYopa va famba na yena.24 Esikwini leri tlhandlamaka leri a ngheneke ha rona eKhezariya. Ina, Korneliyo, a a va languterile naswona a a vitane maxaka yakwe ni vanakulobye lavakulu.25 Loko Petro a nghena, Korneliyo a n’wi hlanganisa, a wela ehansi emilengeni yakwe a n’wi nkhinsamela.26 Kambe Petro a n’wi tlakusa, a ku: “Tlakuka; na mina ndzi munhu.”+27 Hiloko a nghena a ha bula na yena, kutani a kuma vanhu vo tala va hlengeletanile,28 a ku eka vona: “Mi swi tiva kahle leswaku a swi pfumeleriwi leswaku Muyuda a tihlanganisa kumbe a tshinelela munhu wa rixaka rin’wana;+ kambe Xikwembu xi ndzi kombe leswaku ndzi nga vuli munhu leswaku u nyamile kumbe a nga basanga.+29 Kutani ndzi tile, ndzi nga landzuli, loko ndzi vitaniwa. Hikokwalaho ndza mi vutisa leswaku ndzi tiva xivangelo xa ku vitaniwa ka mina.”30 Hiloko, Korneliyo a ku: “Emasikwini ya mune lama hundzeke ku sukela enkarhini lo-wu a ndzi khongela ha wona endlwini ya mina hi awara ya vukaye,+ kutani waswivo, a ku yime wanuna wa swiambalo swo vangama+ emahlweni ka mina31 hiloko a ku, ‘Korneliyo, xikhongelo xa wena xi twiwe hi tindleve timbirhi naswona tinyiko ta wena ta tintswalo ti tsundzukiwile emahlweni ka Xikwembu.+32 Hikokwalaho, rhuma vanhu va ya vitana Simoni eYopa, loyi a thyiweke Petro.+ Wanuna loyi u rhurheriwe endlwini ya Simoni, mutlhuvutsi wa madzovo, ekusuhi ni lwandle.’+33 Hikokwalaho xikan’we-kan’we ndzi rhume vanhu eka wena, naswona u endle kahle hi ku ta laha. Enkarhini lowu hinkwerhu hi kona emahlweni ka Xikwembu leswaku hi ta twa swilo hinkwaswo leswi Yehovha a ku leriseke leswaku u swi vula.”+34 Hiloko Petro a pfula nomu wakwe a ku: “Hakunene ndza swi xiya leswaku Xikwembu a xi yi hi nghohe,+35 kambe eka tiko rin’wana ni rin’wana munhu loyi a xi chavaka a tlhela a endla ku lulama wa amukeleka+ eka xona.36 Xi rhumele rito+ eka vana va Israyele leswaku xi va byela mahungu lamanene ya ku rhula+ hi Yesu Kreste: Loyi hi yena Hosi ya van’wana hinkwavo.+37 Ma yi tiva mhaka leyi ku vulavuriweke ha yona eYudiya hinkwaro, ku sukela eGaleliya endzhaku ka nkhuvulo lowu Yohane a chumayeleke+ ha wona,38 ku nga wa Yesu loyi a a huma eNazareta, ndlela leyi Xikwembu xi n’wi toteke ha yona hi moya lowo kwetsima+ ni matimba, naswona u tsemakanye etikweni a endla leswinene ni ku horisa hinkwavo lava a va tshikileriwe hi Diyavulosi;+ hikuva Xikwembu a xi ri na yena.+39 Naswona hina hi timbhoni ta swilo hinkwaswo leswi a swi endleke etikweni ra Vayuda ni le Yerusalema; kambe va tlhele va n’wi dlaya hi ku n’wi hayeka emhandzini.+40 Xikwembu xi N’wi pfuxile hi siku ra vunharhu kutani xi n’wi endla a voniwa,+41 ku nga ri hi vanhu hinkwavo, kambe hi timbhoni leti vekiweke ka ha ri emahlweni hi Xikwembu,+ hi hina, lava dyeke va tlhela va nwa na yena+ endzhaku ka ku pfuka ka yena eka lava feke.42 Nakambe, u hi lerise leswaku hi chumayela+ evanhwini ni ku nyikela vumbhoni bya rixaladza bya leswaku loyi hi Yena la lerisiweke hi Xikwembu leswaku a va muavanyisi wa lava hanyaka ni lava feke.+43 Vaprofeta hinkwavo va nyikela vumbhoni+ ha yena, leswaku un’wana ni un’wana loyi a pfumelaka eka yena u rivaleriwa swidyoho hi vito+ ra yena.”44 Loko Petro a ha vulavula hi timhaka leti moya lowo kwetsima wu xikela ehenhla ka hinkwavo lava twaka rito.+45 Naswona lavo tshembeka lava teke na Petro lava a va ri van’wana va lava yimbeke a va hlamele, hikuva nyiko ya mahala ya moya lowo kwetsima a yi chululeriwa ni le ka vanhu va matiko.+46 Hikuva a va va twa va vulavula hi tindzimi va dzunisa Xikwembu.+ Kutani Petro a angula a ku:47 “Xana u kona loyi a nga alaka ni mati leswaku va nga khuvuriwi+ lava amukeleke moya lowo kwetsima ku fana na hina hi wu amukeleke?”48 Hiloko a va lerisa leswaku va khuvuriwa hi vito ra Yesu Kreste.+ Kutani va n’wi kombela leswaku a tshama masikunyana.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yakobo 1:1-27
1 Yakobo,+ hlonga+ ra Xikwembu ni ra Hosi Yesu Kreste, eka tinyimba+ ta 12 leti hangalakeke:+Xewani!2 Swi tekeni hinkwaswo swi ri ntsako, vamakwerhu, loko mi langutana ni miringo+ yo hambana-hambana,3 hilaha mi tivaka hakona leswaku mfanelo leyi yi ringiweke ya ripfumelo ra n’wina yi vanga ku tiyisela.+4 Kambe ku tiyisela a ku endle ntirho wa kona wu helela, leswaku mi ta helela+ ni ku va lava hanyeke etimhakeni hinkwato, mi nga kayiveli nchumu.+5 Kutani, loko mani na mani eka n’wina a kayivela vutlhari,+ a a hambete a kombela eka Xikwembu,+ hikuva xi nyika hinkwavo hi mbilu yo basa, handle ka ku sandza;+ kutani u+ ta nyikiwa byona.6 Kambe a a hambete a kombela+ hi ripfumelo, a nga kanakani nikatsongo,+ hikuva loyi a kanakanaka u fana ni gandlati ra lwandle leri fambisiwaka hi mheho+ ri hungeriwa hala ni hala.7 Entiyisweni, munhu yoloye a nga tshuki a ehleketa leswaku u ta amukela nchumu hambi wu ri wihi eka Yehovha;+8 i munhu la nga tiyisekiki,+ loyi a nga yimangiki a tiya+ etindleleni ta yena hinkwato.9 Kambe makwerhu la nge xiyin’weni xa le hansi a a khane eku tlakusiweni+ ka yena,10 ni loyi+ a fuweke a a khane eku tsongahatiweni ka yena, hikuva u ta hundza+ ku fana ni xiluva xa ximila.11 Hikuva dyambu ri tsuvuka ni mumu wa rona lowu hisaka kutani ri vunisa ximila, xiluva xa xona xi hohloka ivi vuxongi bya xona bya le handle byi hela. Hilaha ku fanaka, loyi a fuweke u ta vuna etindleleni takwe ta vutomi.+12 Wa tsaka munhu la hambetaka a tiyisela ndzingo,+ hikuva eku amukeriweni kakwe u ta kuma harhi ya vutomi,+ leyi [Yehovha] a yi tshembiseke lava hambetaka va n’wi rhandza.+13 Loko a ri endzingweni,+ munhu a nga vuli a ku: “Ndzi ringiwa hi Xikwembu.” Hikuva Xikwembu xi nga ka xi nga ringiwi hi swilo swo biha naswona xona a xi ringi munhu.14 Kambe un’wana ni un’wana u ringiwa hi ku kokiwa ni ku wongiwa hi ku navela+ ka yena n’wini.15 Kutani ku navela, loko ku xurhe, ku veleka xidyoho;+ kutani, xidyoho, loko xi hetisekile, xi tswala rifu.+16 Mi nga hambukisiwi,+ vamakwerhu lava rhandzekaka.17 Nyiko+ yin’wana ni yin’wana leyinene ni nyiko yin’wana ni yin’wana leyi hetisekeke yi huma ehenhla,+ hikuva yi xika hi le ka Tata wa mavoningo+ ya le xibakabakeni, naswona yena a nga cinca-cinci ku fana ni ku hundzuluka ka ndzhuti.+18 Hikwalaho ka leswi a swi rhandzeke,+ u hi tswale hi rito ra ntiyiso,+ leswaku hi va swirhangana+ swo karhi swa swivumbiwa swa yena.19 Tivani leswi, vamakwerhu lava rhandzekaka. Munhu un’wana ni un’wana u fanele a hatlisa emhakeni yo twa, a nonoka emhakeni yo vulavula,+ a nonoka emhakeni ya vukarhi;+20 hikuva vukarhi bya munhu a byi ku endli ku lulama+ ka Xikwembu.21 Kutani cukumetani thyaka hinkwaro ni nchumu lowu nga fanelangiki, ku nga vubihi,+ kutani mi ku amukela hi ku rhula ku nghenisiwa ka rito+ leri kotaka ku ponisa mimoya-xiviri+ ya n’wina.22 Hambiswiritano, vanani vaendli va rito,+ mi nga vi vatwi ntsena, lava tixisaka hi mianakanyo+ ya mavunwa.23 Hikuva loko un’wana ni un’wana a ri mutwi wa rito, kambe a nga ri muendli,+ yena u fana ni munhu loyi a langutaka xikandza xakwe xa ntumbuluko exivonini.24 Hikuva wa tilanguta, kutani a famba, hi ku hatlisa a rivala leswaku i munhu wa muxaka muni.25 Kambe loyi a kambisisaka nawu+ lowu hetisekeke lowu fambisanaka ni ntshunxeko ni loyi a phikelelaka eka wona, munhu yoloye, leswi a nga vangiki mutwi loyi a rivalaka, kambe a veke muendli wa ntirho,+ u ta tsaka+ eku wu endleni kakwe.26 Loko munhu un’wana ni un’wana a tivona a ri mugandzeri+ wa xiviri kambe a nga lawuli ririmi+ ra yena, a tama a xisa mbilu+ ya yena n’wini, muxaka wa vugandzeri bya munhu loyi i wa hava.+27 Muxaka wa vugandzeri lebyi baseke+ ni lebyi nga nyamangiki+ hi ku ya hi langutelo ra Xikwembu tlhelo Tata wa hina hi lowu: ku khathalela lava nga riki na vatswari+ ni tinoni+ enhlomulweni+ wa tona, ni ku va munhu a tihlayisa a nga ri na xivati+ xa misava.+