text:
Mintsombano Ya Lembe Ni Lembe Ya Timbhoni Ta Yehovha
Lembe ni lembe, Timbhoni ta Yehovha ta hlangana hi mintlawa leyikulu eka mintsombano ya muganga ya masiku manharhu. Twana leswi engetelekeke malunghana ni swiendlakalo leswi swa lembe ni lembe.
Hambetani Mi Lava Mfumo Wa Xikwembu Ku Sungula!
Ha ku rhamba leswaku u va kona entsombanweni wa masiku manharhu wa lembe leri, lowu hleriweke hi Timbhoni ta Yehovha.
NKATSAKANYO WA NTSOMBANO
Ku ta va ni nkulumo leyi khutazaka leyi sekeriweke eBibeleni leyi nga ni nhloko-mhaka leyi nge, “I Mani Loyi Hakunene A Fanelekaka Ku Va Mufumi Lontshwa Wa Misava?” leyi nga ta nyikeriwa hi Sonto nimixo.
Ku ta va ni drama leyi nga ta hi dyondzisa hi rungula leri nga eBibeleni ni drama leyi nga ta hi dyondzisa ndlela leyi Vakreste va faneleke va hanya ha yona.
Emintsombanweni yo tala ku ta va ni vapfhumba lava humaka ematikweni yo hambana-hambana ku katsa ni varhumiwa.
I VAMANI LAVA NGA TA VA KONA?
Un’wana ni un’wana. Ku ngheniwa mahala naswona a ku humesiwi mali.
Kuma xiyimiso lexi heleleke u tlhela u hlalela vhidiyo malunghana ni mintsombano ya hina.


c: text/html

text:
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ina
E-e
Tibuku Ni Tibroxara To Dyondza Bibele
Dyondza Bibele hi ku ya hi tinhloko-mhaka u tirhisa tibuku ni tibroxara leti, leti kopiwaka.
Swivutiso Leswi Vantshwa Va Swi Vutisaka--Tinhlamulo Leti Tirhaka, Vholumo 1
Buku Ya Lembe Ya Timbhoni Ta Yehovha Ya 2013
Gondzo Leri Yaka eVuton’wini Lebyi Nga Heriki--Xana Se U Ri Kumile?
"Tihlayiseni eRirhandzwini Ra Xikwembu"
Yingisa Xikwembu Kutani U Hanya Hilaha Ku Nga Heriki
Xana Swilo Leswi Hanyaka Swi Lo Tumbuluxiwa?
'Tana U Va Mulandzeri Wa Mina'
Ripfumelo Ra Xiviri--Ri Endla U Va Ni Vutomi Byo Tsakisa
Bibele—Yi Tamele Rungula Rihi?
Ku cinca ko karhi loku endliweke eka minkandziyiso leyi kumekaka eka web site ku nga va ku nga si endliwa eka minkandziyiso leyi kandziyisiweke.
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
|

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Leswi Nga Pfunaka Mimpatswa Ni Vatswari
“Xana swi nga hi fambela kahle eka lembe ra hina ro sungula evukatini?” “Hi nga swi papalata njhani ku va mabulo ya hina minkarhi hinkwayo ma hundzuka timholovo?” “Ndzi nga burisana njhani ni vana va mina hi timhaka ta masangu?” Swivutiso leswi vatekani va langutanaka na swona swi nga vonaka swi tele ngopfu ku fana ni swihlovo leswi nyikelaka switsundzuxo.
Ku nga khathariseki ndhawu leyi mi humaka eka yona kumbe ndhavuko wa n’wina, mi ta kuma leswaku Bibele yi nyikela switsundzuxo leswi nga antswisaka vukati bya n’wina swi tlhela swi mi pfuna leswaku mi kurisa vana va n’wina hi ndlela leyinene.


text:
Xigonzo 13
Hi wahi a mahungu yo saseka xungetano hi wukhongeli?
1. Xana a tixaka tontlhe ta wukhongeli ti nene?
Ku na ni vanhu va timbilu ti nene tixakeni tontlhe ta wukhongeli. Mahungu yo saseka a ku tiva lezaku Nungungulu wa va wona a vanhu lavo a tlhela a va khatalela. Kanilezi, lexi xi nga tsakisiko hi lezaku a wukhongeli gi tala ku tiriselwa zilo zo biha. (2 Va Le Korinte 4:3, 4; 11:13-15) Hi kuya hi zihaxa-mahungu, a tixaka to kari ta wukhongeli ta tlhela ti hlengela ka terrorismo, kuhihiritwa ka vanhu, tiyimpi, ni kuxakelwa ka zivanana. Lezo a zo ku va bayisa lava va kholwako hi mbilu yontlhe ka Nungungulu!
A wukhongeli ga lisine ga dumisa Nungungulu, kuveni a wukhongeli ga mawunwa go mu khunguvanyisa. Gi gonzisa zilo zi kalako zi nga hi kona lomu ka Biblia, a ku patsa ni tigonzo ta mawunwa xungetano hi Nungungulu ni vafileko. Kanilezi Jehova i lava lezaku a vanhu va tiva a lisine xungetano hi yena.
2. Hi wahi a mahungu yo saseka xungetano hi wukhongeli?
Lexi xi tsakisako hi lezaku Nungungulu a nga kanganyiswi hi wukhongeli legi gi wulako lezaku ga mu ranza kuveni hi lisine gi ranza a tiko ga Satani. (Jakobe 4:4) A Mhaka ya Nungungulu yi ngalo a wukhongeli gontlhe ga mawunwa i “Babuloni wa hombe.” Babuloni gi wa hi doropa ga kale lomu gi nga sangulela kona a wukhongeli ga mawunwa anzhako ka Ntalo wa masikwini ya Noa. Lokuloku, Nungungulu i ta fuvisa hi xitshuketi a wukhongeli legi gi kanganyisako gi tlhela gi xanisa vanhu.
Ka ha hi ni manwani mahungu yo saseka. Jehova a nga rivalangi a vanhu vo tsumbeka lava va hangalakileko wukhongelini ga mawunwa misaveni yontlhe. Yena wa tlhanganyisa vanhu lavo hi ku va gonzisa a zinene.
3. Zini va faneleko ku maha a vanhu va timbilu ti nene?
Jehova wa khatalela a vanhu lava va ranzako lisine ni za zi nene. I va kuca a ku huma wukhongelini ga mawunwa. A vanhu lava va ranzako Nungungulu va ti yimisele ku maha lezi zi lavekako kasi ku mu tsakisa.
Ka zana ga malembe go sangula, a xikhati lexi a vanhu va timbilu ti nene va ngazwa a mahungu yo saseka hi ka vapostoli, vona va lo ma amukela hi kutsaka. Va lo gonza a mahanyela maswa ka Jehova, lawa ma tsakisako, na ma hi ni kungo ni wumanziko. Vona xikombiso xi nene ka hina inyamutlha hakuva va vumelile a mahungu yo saseka hi ku rangisa Jehova wutomini gabye.
Jehova wa amukela lava va humako wukhongelini ga mawunwa lezaku va maha xipanze xa ngango wakwe wa vakhozeli. Loku u vumela a xirambo xa Jehova xa liranzo, u tava munghana wakwe, u kuma ngango wuswa wa liranzo wa vakhozeli-kuloni va Jehova, ni wutomi ga pinzukelwa.
4. Xana Nungungulu i ta tisisa kuyini kutsaka matikweni wontlhe?
A kulamulwa ka wukhongeli ga mawunwa loku ku tako konawu mahungu yo saseka. Ku ta mbheta kuxaniseka misaveni yontlhe. A wukhongeli ga mawunwa gi nga ta tshuka gi kanganyisa ni ku ava vanhu kambe. Vontlhe lava va to ngha va hanya va ta tlhanganyiswa wukhozelini ga Nungungulu munwe wa lisine.


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Swi Papalata Njhani Ku Nyuhela Ngopfu?
Bibele yi khutaza ku “
ringanisela emikhuveni.” (1 Timotiya 3:2) Sweswo swi katsa ndlela leyi u dyaka ha yona. Ha yini u nga ringeti ku endla leswi landzelaka?
Yingisa khwiri ra wena. Julia wa malembe ya 19 u ri: “
A ndzi hamba ndzi hlayela leswaku swakudya leswi ndzi swi dyaka swi ta ndzi nyika matimba yo tanihi kwihi, kambe sweswi ndzi tshika ku dya loko se ndzi xurhe.”
Papalata swakudya leswi nga riki na rihanyo. Peter wa malembe ya 21 u ri: “
Hi n’hweti yin’we ntsena ndzi hungute miri hi tikhilogiramu ta ntlhanu hileswi ndzi tshikeke ku nwa khodirinki!”
Papalata ku dya ngopfu. Erin wa malembe ya 19 u te: “
Ndzi ringeta ku nga kombeli ku tlhela ndzi phameriwa loko ndzi hete swakudya leswo sungula.”
Leswi Nga Ku Pfunaka: U nga tshiki ku dya swakudya hi nkarhi lowu ku faneleke ku dyiwa ha wona! Loko u nga dyi, u ta khomiwa hi ndlala swinene naswona u ta ringeka kutani u dya ku tlula mpimo.
I ntiyiso leswaku vanhu van’wana lava nge, “Ndzi fanele ndzi hunguta miri,” va ehleketa leswaku va nyuherile kambe swi nga ri tano. Va va va ri kahle. Kambe, xana ku vuriwa yini loko u lava ku hunguta miri? Vona leswi pfuneke nhwanyana la vuriwaka Catherine.
“Loko ndzi ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi a ndzi nyuhele ku tlula mpimo, ku nga nchumu lowu a ndzi nga wu lavi nikatsongo. A yi nga ndzi tsakisi nikatsongo ndlela leyi a ndzi languteka ni ku titwa ha yona!
“Nkarhi na nkarhi a ndzi ringeta ku hunguta miri hi ku dya swakudya swo karhi swo hlawuleka kambe minkarhi hinkwayo a ndzi tlhela ndzi nyuhela. Kutani loko ndzi ri ni malembe ya 15, ndzi endle xiboho xa leswaku a ndzi nga ha lavi ku nyuhela naswona a ndzi fanele ndzi endla mindzulamiso yo karhi evuton’wini bya mina. A ndzi lava ku hunguta miri hi ndlela leyi faneleke—leyi a yi ta ndzi pfuna leswaku ndzi nga ha tlheli ndzi nyuhela vutomi bya mina hinkwabyo.
“Ndzi xave buku leyi vulavulaka hi swakudya leswinene ni tindlela letinene to endla vutiolori, naswona ndzi swi tirhisile leswi a ndzi swi hlaya eka yona. A ndzi tiyimiserile leswaku hambiloko ndzo tshika ku dya swakudya leswinene ni ku endla vutiolori ku ringana nkarhinyana, a ndzi nga ta hela matimba.
“Xana wa swi tiva leswaku ku humelele yini? Leswi ndzi swi hlayeke swi tirhile! Ku nga si hela lembe, ndzi hungute miri hi tikhilogiramu ta kwalomu ka 27. Se ndzi ni malembe mambirhi ndzi nga si tlhela ndzi nyuhela. A ndzi nga tshembi nikatsongo leswaku ndzi nga swi kota!
“Ndzi ehleketa leswaku leswi ndzi pfuneke hileswi ndzi nga dyangiki ntsena swakudya leswinene—kambe ndzi cinceke ni ndlela leyi a ndzi hanya ha yona.”
—Catherine, la nga ni malembe ya 18.


text:
Kereke ya True Jesus
"Kereke ya True Jesus" ndi kereke yo diimelaho nga yothe, yo thomiwaho ngei Beijing, China nga nwaha wa 1917. Namusi ina mirado i swikaho mililiyoni dza 1.5 kha mashango a fu-ina thanu, na mazhango a rathi. Kereke iyi ndi ya tavhi la Pentecostal ya VhuKhiresite vho tumbuwaho kha sentshuwari ya vhufu-mbili. U bva nwahani wa 1997 kereke yo thomiwa Afrika Tshipembe. Tshipikwa ndi funza ipfi la Mudzimu kha tshaka dzothe hu sa athu uvha na U da ha Vhuvhili ha Yesu. Pfunzo dza fumi dza kereke ndi:
- Muya Mukhethwa
- Ndovhedzo
- U tanzwa milenzhe
- Tshilalelo tshikhethwa
- Duvha la Savhatha
- Murena Yesu
- Bivhili Khetwa
- Thembuluwo
- Tshivhidzo
- Khathulo


text:
XIPIMO XA WUMUNE
Himani Jesu Kristu?
Hi wihi a ntiro wo hlawuleka wa Jesu?
Xana yena i tile hi kwihi?
Xana i wa hi munhu wa matshamela muni?
KU NA ni vanhu vanyingi va ndhuma lomu misaveni. A vo kari va tiveka nguvu lomu xipanzeni, doropeni, kutani tikweni gabye. Vanwani va tiveka misaveni yontlhe. Hambulezo, a ku tiva a vito ga munhu wa ndhuma ntsena a zi wuli lezaku wa mu tiva hakunene. Lezo a zi wuli lezaku wa tiva mitlhamuselo yo eta ya mudawuko wakwe niku hi wahi matshamela ya wumunhu gakwe.
2 A vanhu matlhelweni wontlhe ya misava va zwile zo kari xungetano hi Jesu Kristu, hambulezi a hanyileko misaveni kwalomo ka 2.000 wa malembe nzhako. Hambulezo, vanyingi va kanganyiseka xungetano hi ku Jesu i wa hi mani hakunene. Vo kari ve ngalo i wa hi wanuna wa mu nene ntsena. Vanwani va wula lezaku yena i wa hi muprofeti ntsena. Vanwani kambe va kholwa lezaku Jesu hi Nungungulu niku i fanele ku khozelwa. Xana i fanele?
3 Za lisima a ku u tiva zinene xungetano hi Jesu. Hikuyini? Hakuva a Biblia gi ngalo: “A wutomi ga pinzukelwa hi kuva va ku tiva, wena Nungungulu wece wa zinene, na Jesu Kristu loyi u mu rumileko.” (Johani 17:3) Ina, a ku tiva a tigonzo ta lisine xungetano hi Jehova Nungungulu na Jesu Kristu zi nga yisa wutomini ga pinzukelwa ka paradise misaveni. (Johani 14:6) A ku hunza lezo, Jesu i nyika xikombiso xa xi nene xa ndlela ya ku hanya ni ya ku khoma vanwani. (Johani 13:34, 35) Ka xipimo xo sangula xa bhuku legi, hi wulawulile hi tigonzo ta lisine xungetano hi Nungungulu. Zalezi a hi kambisiseni lezi a Biblia gi zi gonzisako hakunene xungetano hi Jesu Kristu.
MESSIA LOYI A TSUMBISILWEKO
4 Kaleloko na Jesu a nga se pswaliwa, a Biblia gi wa wulile xungetano hi kuta ka loyi Nungungulu a nga wa ta mu rumela kota Messia, kutani Kristu. A zikhundla “Messia” (xi tako hi ka gezu ga xiHeberu) ni “Kristu” (xi tako hi ka gezu ga xiGreki) zontlhe zi wula ku ngalo “Loyi a Totilweko.” A munhu Loye a tsumbisilweko i wa ta totiwa, zi wulako ku ngalo, i wa ta yimisiwa ka xikhundla xo hlawuleka hi Nungungulu. Ka zipimo za ha tako za bhuku legi, ha ha ta gonza zo tala xungetano hi xipanze xa lisima xa Messia kutatisekeni ka zitsumbiso za Nungungulu. Hi ta gonza kambe hi makatekwa lawa Jesu a zi kotako ku hi nehela hambu zalezi. Na Jesu a nga se pswaliwa, handle ko kanakana vo tala va ti wutisile vaku, ‘Himani a tova Messia ke?’
5 Ka zana go sangula ga malembe ga Nguva ya Hina, a vapizani va Jesu wa le Nazareta va wa tiyiseka hi kumbhelela lezaku yena i wa hi Messia loyi ku nga wulawulilwe ha yena na ka ha hi mahlweni. (Johani 1:41) Munwe wa vapizani, a wanuna a vitwako Simoni Pedro, i lo wula ka Jesu laha kubaseni aku: “Wena u Kristu.” (Mateu 16:16) Xana a vapizani lavo va wa ta zi kotisa kuyini—niku hinawo hi nga zi kotisa kuyini—a ku tiyiseka lezaku hakunene Jesu hi yena Messia loyi a tsumbisilweko?
6 A vaprofeti va Nungungulu lava va hanyileko mahlweni ka kupswaliwa ka Jesu va tlhamuselile zilo zo tala zo eta xungetano hi Messia. A mitlhamuselo leyo yi wa ta vuna vanwani a ku mu tiva. Hi wa ta tlhamusela a mhaka leyo hi ndlela leyi: Hi nga ha wula lezaku u kombelilwe kuya ka wutshamu legi ku nyimelwako kona mimova kutani zitimela za xiporo hambu zihaha-pfhuka lezaku u ya tlhangana ni munhu loyi u nga mu tiviko. Xana zi wa nga ta ku vuna loku a munhu i wa ku nyika a mitlhamuselo yo kari xungetano hi yena? Hi ndlela yo fana, hi ku tirisa a vaprofeti va lomu ka Biblia, Jehova i lo nyika a tlhamuselo wo eta ni wa wu nene xungetano hi lezi Messia a nga wa ta zi maha ni ku zi hanya. A kutatiseka ka ziprofeto lezo zo tala ku wa ta vuna lava va tsumbekako lezaku va mu tiva hi kudlunyatekileko.
7 Wona a zikombiso lezi za zimbiri ntsena. Xa kusangula, a kuhunza 700 wa malembe na ka ha hi mahlweni, muprofeti Mika i wulile lezaku Loyi a tsumbisilweko i wa ta pswalelwa Betlehema, a xidoropana xi nga tikweni ga Juda. (Mika 5:2) Hi kwihi a belekelweko kona Jesu hakunene? Ka xidoropana xalexo! (Mateu 2:1, 3-9) Xa wumbiri, mazana ya malembe hi mahlweni, a xiprofeto xi tsalilweko ka Danieli 9:25 xi kombile a lembe legi Messia a nga wa ta humelela ha gona—29 Nguveni ya Hina.* A kutatiseka ka ziprofeto lezo ni zinwani ku tiyisa lezaku Jesu i wa hi Messia loyi a tsumbisilweko.
8 A xiseketelo xo engeteleka xa lezaku Jesu i wa hi yena Messia xi ti kombile khwatsi kusuhani ni kumbhela ka lembe ga 29 Nguveni ya Hina. Kuve hi lembe lego laha Jesu a ngaya ka Johani Mubapatizi lezaku a ya bapatizwa le Congweni wa Jordani. Jehova i wa tsumbisile xikombiso ka Johani lezaku a zi kota ku tiva Messia. Johani i wonile a xikombiso lexo kubapatizweni ka Jesu. A Biblia gi ngalo lezi zi nga humelela hi lezi: “Jesu laha na a bapatizilwe i lo huma zalezo hi lomu matini, languta, a tilo gi lo vululeka, a wona Moya wa Nungungulu wu relela kota tuva hehla kakwe. Zonake ku lo zwala a gezu gi huma matilweni, giku: Loyi hi N’wana wa mina a ranzekako, nzi xaleleko khwatsi ha yena.” (Mateu 3:16, 17) Anzhako ka ku wona ni kuzwa lezi zi mahekileko, Johani i wa nga kanakani lezaku Jesu i rumelwe hi Nungungulu. (Johani 1:32-34) A xikhati lexi a moya wa Nungungulu, kutani ntamu lowu a wu tirisako, wu chululweko hehla kakwe ka siku lego, Jesu i lo maha Messia, kutani Kristu, loyi a yimisilweko kuva Hosana ni Murangeli.—Isaya 55:4.
9 A kutatiseka ka ziprofeto za Biblia zinwe ni wukustumunyu ga Nungungulu wutsumbu zi komba khwatsi lezaku Jesu i wa hi Messia loyi a tsumbisilweko. Kanilezi a Biblia gi hlamula a ziwutiso zinwani za zimbiri za lisima xungetano hi Jesu Kristu: Xana yena i tile hi kwihi, niku xana yena i wa hi munhu wa matshamela muni?
XANA JESU I TILE HI KWIHI?
10 A Biblia gi gonzisa lezaku Jesu i hanyile le tilweni na a nga seta misaveni. Mika i profetile lezaku Messia i wa ta pswalelwa Betlehema niku kambe i wulile lezaku a kutumbuluka Kakwe kuve ka “kaleloko.” (Mika 5:2) Ka zikhati zo tala, Jesu wutsumbu i wulile lezaku i hanyile tilweni na a nga se pswaliwa kota munhu wa nyama. (Johani 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5) Kota xivangwa xa moya le tilweni, Jesu i wa hi ni wuxaka go hlawuleka na Jehova.
11 Jesu i N’wana loyi a ranziwako nguvu hi Jehova a ku hunza vontlhe—na zi maheka hi xigelo xa xi nene. Yena i vitwa a ku “matewula ya zivangwa zontlhe,” hakuva kuve yena a xivangwa xo sangula xa Nungungulu.# (Va Le Kolosi 1:15) Ku na ni xinwani xi mahako N’wana loye ava wo hlawuleka. Hi yena “N’wana…a belekilweko yece” (Johani 3:16) Lezo zi wula ku ngalo Jesu hi yena yece a vangilweko hi Nungungulu wutsumbu. Jesu kambe hi yena yece a tirisilweko hi Nungungulu a xikhati lexi Yena a vangileko zontlhe zinwani zilo. (Va Le Kolosi 1:16) Kambe, Jesu i tlhela a vitwa a ku i “Gezu.” (Johani 1:14) Lezo zi hi byela lezaku yena ive muwulawuli wa Nungungulu, handle ko kanakana na a nyika mahungu ni zileletelo za Nungungulu ka vanwani vana va Dadani, a va moya ni va nyama.
12 Xana a N’wana wa matewula wa fana na Nungungulu hi xikhundla, kota lezi a vo kari va zi kholwako? Lezo a hi zona lezi a Biblia gi zi gonzisako. Kota lezi hi zi wonileko ka nzimana leyi ha hi ku yi hunzako, a N’wana i vangilwe. Zi te dlunya lezaku yena ive ni masangulo, kuveni Jehova Nungungulu a nga na masangulo kutani magumo. (Tisimu 90:2) A N’wana a belekilweko yece cima a nga zamangi ku ti wula loyi a fanako ni Dadani wakwe hi xikhundla. A Biblia gi gonzisa khwatsi lezaku Dadani ngwa hombe ku hunza N’wana. (Johani 14:28; 1 Va Le Korinte 11:3) Jehova hi yena yece a nga “wa Ntamu wontlhe.” (Genesisi 17:1) Hi kota ya lezo, a nga na wo fana naye hi xikhundla.%
13 Jehova ni N’wana wakwe wa matewula va hanyile zinwe hi kutsaka hi tibiliyoni ta malembe—kaleloko na ku nga se vangiwa a matilo ma nga ni tinyeleti hambu ni misava. A ku na kukanakana ka lezaku vona va wa ranzana nguvu! (Johani 3:35; 14:31) A N’wana loyi wo ranzeka i wa tekelele Dadani wakwe. Hizalezo zi mahako lezaku a Biblia giku ngalo a N’wana “xifananiso xa Nungungulu loyi a nga woniwiko.” (Va Le Kolosi 1:15) Ina, a ku fana ni lezi a n’wana wa munhu wo kari a zi kotako ku tekelela khwatsi a raru wakwe hi tindlela to tsalangana, a N’wana loyi wa le tilweni i kombisile a matshamela ni wumunhu ga Dadani wakwe.
14 A N’wana wa matewula wa Jehova i siyile tilo hi ku zi ranza a relela misaveni kasi ku ta hanya kota munhu wa nyama. Kanilezi u nga ha ti wutisa, ‘Zi kotekisile kuyini lezaku a xivangwa xa moya xi ta pswaliwa misaveni kota munhu wa nyama?’ A kuva zi koteka lezo, Jehova i lo maha xihlamaliso. I lo rurisa wutomi ga N’wana wakwe wa matewula hi le tilweni a gi yisa ka khwiri ga nhwana wa muJuda a vitwako Maria. A ku na dadani wa nyama a nga patseka. Hizalezo Maria i lo beleka n’wana wo mbhelela a mu chula a vito ga Jesu.—Luka 1:30-35.
XANA JESU I WA HI MUNHU WA MATSHAMELA MUNI?
15 Lezi Jesu a zi wulileko ni ku zi maha a xikhati lexi a nga hi misaveni zi hi vuna a ku mu tiva khwatsi. A ku hunza lezo, hi kala hi mu tiva khwatsi Jehova hikwalaho ka Jesu. Hikuyini zi tshamisileko lezo? Alakanya lezaku a N’wana loyi xifananiso xo mbhelela xa Dadani wakwe. Hikwalaho Jesu i byelile munwe wa vapizani vakwe ku ngalo: “Loyi a wonileko mina i wonile Dadani.” (Johani 14:9) A mune wa mabhuku ya Biblia lawa ma tibyako a ku mabhuku ya Ivangeli—Mateu, Marku, Luka, na Johani—ma hi byela zo tala xungetano hi wutomi, ntiro, ni matshamela ya Jesu Kristu.
16 Jesu i wa tiviwa nguvu kota “Mugonzisi.” (Johani 1:38; 13:13) Zini a gonzisileko? A tshinya ga mhaka yakwe gi wa hi “ivangeli ya mufumo,” kutani mahungu yo saseka ya mufumo—ku nga Mufumo wa Nungungulu, a mufumo wa le tilweni lowu wu to fumela misava yontlhe wu tlhela wu neha makatekwa ma nga mbheliko ka vanhu va ingisako. (Mateu 4:23) Yi wa hi mhaka ya mani leyo? Jesu wutsumbu i te ngalo: “A gonzo ya mina a hi ya mina, kanilezi ya loyi a nzi rumileko,” ku nga Jehova. (Johani 7:16) Jesu i wa zi tiva a ku Dadani wakwe i lava lezaku a vanhu vazwa a mahungu yo saseka ya Mufumo. Ka Xipimo 8, hi ta gonza zo tala xungetano hi Mufumo wa Nungungulu ni lezi wu to zi maha.
17 I wa gonzisa kwihi Jesu? Kontlhe lomu a nga kari a kuma vanhu—le handle ni lomu nzeni ka madoropa, lomu zidoropaneni, lomu mabazarini, ni lomu mitini yabye. Jesu i wa nga rinzeli lezaku a vanhu vata ka yena. Yena i wa va yela. (Marku 6:56; Luka 19:5, 6) Hikuyini Jesu a kalileko a famba mipfhuka leyo ni ku tlhela a mbheta xikhati xinyingi kuxumayeleni ni kugonziseni? I mahile lezo hakuva hi zona lezi Nungungulu a nga lava lezaku yena a zi maha. Jesu i wa maha kuranza ka Dadani wakwe a xikhati xontlhe. (Johani 8:28, 29) Kanilezi ku wa hi ni xinwani xigelo xi nga mu maha a xumayela. I wa zwela wusiwana a zidlemo za vanhu lezi zi nga kari zi mu tela. (Mateu 9:35, 36) A vanhu lavo va wa nga khatalelwi hi varangeli vabye va wukhongeli, lava va nga fanele ku va gonzisa a zinene xungetano hi Nungungulu ni makhungo yakwe. Jesu i wa zi tiva a ku a vanhu va wa hi ni xilaveko xa hombe xa kuzwa a mhaka ya Mufumo.
18 Jesu i wa hi wanuna wa tipswalo ni kutizwa ko eta. Vanwani va wa mu wona na hi loyi a tshinelekako na hi mu nene. Hambu a vanana va wa tizwa khwatsi loku va hi naye. (Marku 10:13-16) Jesu i wa nga hi na xihlawulela. Yena i wa venga wukanganyisi ni kubiha. (Mateu 21:12, 13) Ka xikhati lexi a vavasati va nga kari va nga nyikiwi lisima na va hi ni malungelo matsongwani, yena i wa va khoma hi xichawo. (Johani 4:9, 27) Jesu i wa ti koramisa hi kumbhelela. Ka xikhati xo kari, i hlazile mikonzo ya vapostoli vakwe, ntiro lowu hi kutoloveleka wu nga kari wu mahiwa hi malanza ya lahasi nguvu.
19 Jesu i wa alakanyela a zilaveko za vanwani. Lezo zi wonekile khwatsi a xikhati lexi yena a mahileko zihlamaliso za ku hanyisa mababyi hi ku tirisa a ntamu wa moya wa Nungungulu. (Mateu 14:14) Hi xikombiso, a wanuna wo kari a nga hi ni hlokonho i lota ka Jesu a taku: “Loku u zi ranza, u nga nzi basisa.” Jesu wutsumbu i zwile a kubayisa ni kuxaniseka ka wanuna loye. Jesu na a mu zwela wusiwana, i lo nawuluta canja gakwe, a mu khumba, aku kakwe: “Nza zi ranza, basiswa wena.” Zonake a mubabyi loye i lo hanyiswa! (Marku 1:40-42) Wa zi kota ku alakanyela lezi a nga ti zwisisa zona wanuna loye?
I TSUMBEKILE KALA MAGUMO
20 Jesu i vekile xikombiso xa xi nene nguvu xa ku ingisa Nungungulu hi kutsumbeka. Yena i lo simama a tsumbekile ka Dadani wakwe wa le tilweni ka matshamela wontlhe hambulezi a nga tlhangana ni tixaka tontlhe ta kukanetwa ni kuxaniswa. Jesu i hlulile ziringo za Satani hi kutiya. (Mateu 4:1-11) Ka xikhati xo kari, a maxaka yo kari ya Jesu ma wa nga kholwi ka yena, ma tlhela maku yena i “wa pepuka.” (Marku 3:21) Kanilezi Jesu a nga tlhelelangi nzhako hi lezo; i lo simama ku maha a ntiro wa Nungungulu. Hambulezi a nga kari a rukiwa ni ku xaniswa, Jesu i simamile a ti khoma, a nga zamangi ku mahela zo biha a vakaneti vakwe.—1 Pedro 2:21-23.
21 Jesu i simamile a tsumbeka kala kufeni—kufa ka tihanyi ni ko bayisa mandleni ya valala vakwe. (Va Le Filipi 2:8) Wona lezi a nga zi timisela ka siku go gumesa ga wutomi gakwe kota munhu wa nyama. Yena i khonwilwe, a lumbetwa hi vakustumunyu va mawunwa, a koniwa hi valamuli vo biha, a hlekiwa hi zidlemo, ni ku xaniswa nguvu hi masochwa. Na a belelwe sinyeni, yena i lo koka moya hi khati go gumesa a keta aku: “Ku mbhelile.” (Johani 19:30) Kanilezi, ka siku ga wunharu anzhako ka kuva Jesu a file, a Dadani wakwe wa le tilweni i lo mu vuxa hi ka vafileko a tlhelela wutomini ga moya. (1 Pedro 3:18) Loku ku hunzile maviki matsongwani, yena i lo tlhelela tilweni. Kwaleyo, i lo ‘tshama canjeni ga xinene ga Nungungulu’ a rinzela ku amukela ntamu wa kufuma.—Maheberu 10:12, 13.
22 Zini lezi Jesu a zi mahileko hi lezi a simamileko ku tsumbeka kala kufeni? Hi lisine, a kufa ka Jesu ku hi vululela ndlela ya ku kuma wutomi ga pinzukelwa ka paradise misaveni, kota lezi gi nga hi lego a khungo go sangula ga Jehova. Ka xipimo lexi xi lanzelako hi ta tiva a ku xana a kufa ka Jesu ku zi mahisa kuyini lezo.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO
- A ziprofeto zi tatisekileko zinwe ni wukustumunyu ga Nungungulu wutsumbu zi nyika a xiseketelo xa lezaku Jesu hi yena Messia, kutani Kristu.—Mateu 16:16.
- Jesu i hanyile tilweni kota xivangwa xa moya kaleloko na a nga seta misaveni.—Johani 3:13.
- Jesu i wa hi mugonzisi, i wa hi wanuna wa tipswalo, niku ive xikombiso xa ku ingisa Nungungulu hi kumbhelela.—Mateu 9:35, 36.
* Kasi ku kuma a tlhamuselo wa xiprofeto xa Danieli lexi xi tatisekileko maringano na Jesu, wona a Xiengetelo.
# Jehova i vitwa lezaku hi Dadani hakuva hi yena Muvangi. (Isaya 64:8) Kota lezi Jesu a vangilweko hi Nungungulu, yena i vitwa ku ngalo i N’wana wa Nungungulu. Hi zigelo zo fana, a zivangwa zinwani za moya hambu ni wanuna Adamu va vitwa a ku i vana va Nungungulu.—Joba 1:6; Luka 3:38.
% Kasi ku kuma xiseketelo xo engeteleka xa lezaku a N’wana wa matewula a nga fani na Nungungulu hi xikhundla, wona a Xiengetelo.
Ziwutiso Za Xigonzo
1, 2. (a) Hikuyini a ku tiva munhu wa ndhuma zi nga wuliko lezaku wa mu tiva hakunene? (b) Hi kwihi kukanganyiseka ku nga kona xungetano hi Jesu?
3. Hikuyini zi nga za lisima a ku wena u tiva lisine xungetano hi Jesu?
4. Zi wula yini a zikhundla “Messia” ni “Kristu”?
5. Xini lexi a vapizani va Jesu va nga tiyiseka ha xona hi kumbhelela xungetano hi yena?
6. Tlhamusela lezi Jehova a vunisileko zona lava va tsumbekako lezaku va tiva Messia.
7. Hi zihi a ziprofeto za zimbiri lezi zi tatisekileko maringano na Jesu?
8, 9. Xiseketelo muni xi kombako lezaku Jesu i wa hi yena Messia lexi xi ti kombileko khwatsi kubapatizweni kakwe?
10. Zini lezi a Biblia gi zi gonzisako xungetano hi kuvakona ka Jesu na a nga seta misaveni?
11. Xana a Biblia gi kombisa kuyini lezaku Jesu i N’wana loyi a ranziwako nguvu hi Jehova a ku hunza vontlhe?
12. Hi zi tivisa kuyini lezaku a N’wana wa matewula a nga fani na Nungungulu hi xikhundla?
13. Xana a Biblia gi wula yini loku giku ngalo a N’wana “xifananiso xa Nungungulu loyi a nga woniwiko”?
14. Zi kotekisile kuyini lezaku a N’wana wa Jehova a belekilweko yece a pswaliwa kota munhu wa nyama?
15. Hikuyini hi zi kotako ku wula lezaku hikwalaho ka Jesu hi kala hi mu tiva khwatsi Jehova?
16. Gi wa hi gihi a tshinya ga mhaka ya Jesu, niku xana a tigonzo takwe ti wata hi kwihi?
17. Xana Jesu i gonzisile kwihi, niku hikuyini a kalileko a famba mipfhuka ya hombe kasi ku ya gonzisa vanwani?
18. Hi wahi matshamela ya Jesu lawa ma ku tsakisako nguvu?
19. Hi xihi a xikombiso lexi xi kombako lezaku Jesu i wa alakanyela a zilaveko za vanwani?
20, 21. Xana Jesu i vekisile kuyini xikombiso xa ku ingisa Nungungulu hi kutsumbeka?
22. Zini lezi Jesu a zi mahileko hi lezi a simamileko ku tsumbeka kala kufeni?


text:
XIPIMO XA WUKHUME NI NTLHANU NI XINWE
Yima Tlhelweni Ga Wukhozeli Ga Lisine
Zini lezi a Biblia gi zi gonzisako xungetano hi ku khozela zifananiso zinwe ni wukhozeli ga vakokwani?
Xana a maKristu ma yi wonisa kuyini a mibuzo yo alakanya masiku yo hlawuleka ya za wukhongeli?
Xana u nga tlhamuselisa kuyini lezi u zi kholwako ka vanwani na u nga va khunguvanyisi?
HI NGA ha ku u polile lezaku a vaakelani va wena vontlhe va thapelwe hi venene. Wo kari i xwanyele venene laha xipanzeni hi xihundla, makunu a vanhu va le mhangweni. U wa ta maha yini? Handle ko kanakana, wena u wa ta rura loku u wa zi kota. Kanilezi anzhako ka ku maha lezo, u wa tava ni xiwutiso lexi xa lisima, ‘Xana a nzi thapelwangi?’
2 A mhaka yo fanana ni leyo ya humelela loku u hi wukhongelini ga mawunwa. A Biblia gi gonzisa lezaku a wukhozeli lego gi thapelwe hi tigonzo ni mitiro yi nga hlazekangiko. (2 Va Le Korinte 6:17) Hikwalaho za lisima lezaku u huma ka ‘Babuloni wa hombe,’ a mufumo wa misava yontlhe wa wukhongeli ga mawunwa. (Kuvululelwa 18:2, 4) Xana u mahile lezo? Loku zi hi tano, u mahile khwatsi. Kanilezi a zi eneli a ku ti hambanyisa ntsena ni wukhongeli ga mawunwa. Loku u humile ka gona, u fanele ku ti wutisa, ‘Xana nza ha sele ni tshamela go kari kutani xilo xo kari xi lumbako a wukhozeli ga mawunwa?’ A hi woneni a zikombiso zo kari.
ZIFANANISO NI KU KHOZELA VAKOKWANI
3 A vo kari va tshamile malembe na va hi ni zifananiso kutani tindhumba lomu mitini yabye. Xana wenawu u nazo? Loku u hi nazo, zi nga ha ku karatela a ku khongela ka Nungungulu na u nga vuniwi hi zilo lezo zi wonekako. Kuzilava ku na ni lezi u zi ranzako nguvu xikari ka zilo lezo. Kanilezi Nungungulu hi yena a wulako lezi a lavako ku khozeliswa zona, niku a Biblia gi gonzisa ku ngalo yena a nga lavi lezaku hi tirisa zifananiso. (Eksodusi 20:4, 5; Tisimu 115:4-8; Isaya 42:8; 1 Johani 5:21) Hikwalaho loku u lava ku yima tlhelweni ga wukhozeli ga lisine u fanele ku fuvisa zilo zontlhe u nga nazo zi yelanako ni wukhozeli ga mawunwa. Hakunene, zi wone hi ndlela leyi Jehova a zi wonisako zona—kota “manyala.”—Deuteronome 27:15.
4 A ku khozela vakokwani konawu ku tolovelekile wukhongelini go tala ga mawunwa. A mahlweni ka kuva va tivile lisine la Biblia, a vo kari va wa kholwa lezaku a vafileko va hanya wutshanwini go kari gi nga wonekiko niku vona va nga zi kota ku vuna kutani ku mahela kubiha lava va hanyako. Kuzilava u mahile mizamo ya hombe kasi ku tsakisa vakokwani va wena lava va fileko. Kanilezi kota lezi u zi gonzileko lomu ka Xipimo 6 xa bhuku legi, a vafileko a va pimisi niku a va kona wutshanwini go kari. Makunu, a mizamo ya ku lava ku wulawula na vona a yi nyawuli. Ni wahi mahungu ma nge khwatsi mata hi ka a ranzekako wa hina a fileko hi lisine ma huma hi ka madimoni. Hikwalaho, Jehova i beletele a vaIsraeli lezaku va nga zami ku wulawula ni vafileko kutani a ku hlengela ni ka lihi lixaka la wungoma.—Deuteronome 18:10-12.
5 Loku ku hi ku lomu wukhozelini ga wena ga kale u wa kari u tirisa zifananiso kutani ku khozela vakokwani, xana u ta maha yini? Gonza u tlhela u ehleketa hi mitsalo ya Biblia leyi yi ku kombako lezi Nungungulu a wonisako zona a zilo lezo. Khongela ka Jehova siku ni siku u mu tivisa a mixuvo ya wena ya ku yima tlhelweni ga wukhozeli ga lisine, u tlhela u mu kombela lezaku a ku vuna a ku pimisa hi ndlela leyi yena a pimisako ha yona.—Isaya 55:9.
KHISIMUSO—YI WA NGA ALAKANYIWI HI MAKRISTU YO SANGULA
6 A wukhozeli ga munhu ga zi kota ku ngha gi thapelwe hi wukhongeli ga mawunwa mhakeni ya mibuzo ya tiko. Hi xikombiso, alakanyela a Khisimuso. Ku wuliwa lezaku a Khisimuso mubuzo wa ku alakanya a kubelekwa ka Jesu Kristu, niku a wukhongeli go tala legi gi ti wulako a ku ga wuKristu ga wu alakanya. Hambulezo, a ku na xikombiso xa ku a vapizani va Jesu va zana go sangula ga malembe va wa hlayisa a mubuzo lowo. A bhuku Sacred Origins of Profound Things gi ngalo: “Hi mazana mambiri ya malembe anzhako ka kubelekwa ka Jesu, a ku na loyi a nga zi tiva, niku vatsongwani lava va nga zi khatalela, a ku i belekilwe rini.”
7 Hambu loku ku wo khwatsi a vapizani va Jesu va wa gi tivile a siku go tiya ga kubelekwa kakwe, na va nga gi alakanyangi. Hikuyini? Hilezaku, kota lezi gi wulako The World Book Encyclopedia, a maKristu yo sangula “ma wa wona a kualakanyiwa ka kubelekwa ka vanhu vontlhe kota mukhuwo wa wuhedeni.” A mibuzo ya ku alakanya masiku ya kubelekwa leyi yi kumbukiwako lomu ka Biblia hi leyi ya vafumeli vambiri ntsena lava va nga kala va nga khozeli Jehova. (Genesisi 40:20; Marku 6:21) A mibuzo ya ku alakanya kubelekwa yi wa mahelwa a ku dzunza vanungungulu va wuhedeni. Hi xikombiso, hi siku ga 24 wa Maio a vaRoma va wa alakanya a kubelekwa ka nungungulu wa xisati Diana. Hi ka siku gi nga lanzela, vona va wa alakanya a kubelekwa ka nungungulu gambo, Apolo, loyi va nga mu khozela. Hikwalaho, a mibuzo ya ku alakanya masiku ya kubelekwa ma wa yelana ni wuhedeni, na ku nga hi wuKristu.
8 Ku na ni xinwani xigelo xi nga maha lezaku a maKristu ya zana go sangula ga malembe ma nga alakanyi a kubelekwa ka Jesu. Za koteka ku ngha a vapizani vakwe va tivile lezaku a mibuzo ya ku alakanya kubelekwa yi wa zwanana ni kukholwa ka hava. Hi xikombiso, a vaGreki ni vaRoma vo tala va le masikwini ya kale va wa kholwa lezaku ku wa hi ni xivangwa xa moya lexi xi nga kari xi cuwukisela a kubelekwa ka munhu munwe ni munwani xi tlhela xi mu vikela wutomini gakwe gontlhe. A bhuku The Lore of Birthdays (A Gonzo Ya Masiku Ya Kubelekwa), gi ngalo: “A xivangwa lexo xa moya xi wa yelana hi tlhelo ga wungoma ni nungungulu loyi a siku ga kubelekwa kakwe gi nga kotlana ni ga munhu loye.” Hakunene Jehova i wa nga ta tsakiswa hi kuhlayisiwa ka siku legi gi zi kotako ku patsa Jesu ni kukholwa ka hava. (Isaya 65:11, 12) Makunu, hikuyini a vanhu vo tala nguvu va alakanyako a Khisimuso ke?
A KUTUMBULUKA KA KHISIMUSO
9 A vanhu va sangulile ku alakanya a siku ga kubelekwa ka Jesu ga 25 wa Dezembro ka mazanazana ya malembe anzhako ka kuva yena a hanyile misaveni. Kanilezi lego gi wa nga hi gona a siku ga kubelekwa ka Jesu, hakuva ko khwatsi gona give hi Outubro.* Kasike, hikuyini ku hlawulilweko 25 wa Dezembro? Hi kufamba ka xikhati za koteka ku vo kari lava va nga ti wula maKristu va “lavile lezaku a siku lego gi kotlana ni mubuzo wa wuhedeni wa le Roma wa ku alakanya a siku ga ‘kubelekwa ka gambo legi gi nga hluliwiko.’” (The New Encyclopædia Britannica) Hi wuxika, a xikhati lexi a gambo gi nga ku khwatsi a gi na ntamu, a mahedeni ma wa maha tinkhozo ta ku wuyisa gambo hi mapfhumbeni ya gona ya le kule lezaku gi ta nyika a kukufumela ni kuwoninga. Ku wa alakanyiwa a ku a 25 wa Dezembro i siku legi a gambo gi nga sangula ku wuya. Hi mizamo ya ku hunzula a mahedeni, a varangeli va wukhongeli va vekile a mubuzo lowu niku va zamile ku wu maha wu ku khwatsi wa “wuKristu.”#
10 A kutumbuluka ka Khisimuso hi ka wuhedeni ka tiviwa cima ka kale. Hi kota ya lezi a kutumbuluka ka yona ku nga seketelwiko Mitsalweni, a Khisimuso yi tshukile yi beletelwa le Inglaterra zinwe ni le matikweni ya le América lawa ma nga kari ma fumelwa hi Inglaterra lomu malembeni ya va 1600. Hambu ni wihi loyi a nga kari a ngayi ntirweni hi siku ga Khisimuso i wa rihisiwa mali yo kari kota tsayiselelo. Hambulezo, a mikhuwo leyo ya kale a yi hlwelangi ku tlhela yi wuya na yi engetelwe. Ka xikhati lexo a Khisimuso yi lo tlhela yi maha mubuzo wa hombe, kota lezi ya ha hiko ya hombe matikweni yo tala. Hambulezo, lava va lavako ku tsakisa Nungungulu a va alakanyi a Khisimuso hi kota ya lezi yi zwananako ni wukhongeli ga mawunwa, niku a va alakanyi kambe a mibuzo yinwani yi tumbulukeleko wukhozelini ga wuhedeni.%
XANA A KUTUMBULUKA KA MIBUZO HAKUNENE KA LISIMA?
11 A vo kari va vumela lezaku a mibuzo yo kota Khisimuso yi ntumbulukile wuhedenini kanilezi va ha zi wona na zi nga bihangi a ku yi alakanya. Hakunene, a vanhu vo tala a va alakanyeli a wukhozeli ga mawunwa a xikhati lexi va alakanyako mibuzo. A mibuzo yi vululela mingango a ndlela ya kuva zinwe. Hi lezo u zi pimisako? Loku ku hi lezo, ku ngava ku ranza ngango, na ku nga hi ku ranza wukhongeli ga mawunwa, ku mahako lezaku zi ku karatela ku yima tlhelweni ga wukhozeli ga lisine. Tiyiseka lezaku Jehova, loyi a tumbuluxileko ngango, i lava lezaku uva ni kuzwanana ka ku nene ni maxaka ya wena. (Va Le Efesusi 3:14, 15) Kanilezi u nga tiyisa a kuzwanana loko hi tindlela leti ti amukelekako ka Nungungulu. Xungetano hi lezi hi faneleko ku zi khatalela nguvu, mupostoli Paule i tsalile: “Hlolani mu tiva lezi zi tsakisako Hosi.”—Va Le Efesusi 5:10.
12 Kuzilava u lomu kaku a kutumbuluka ka mibuzo ya tiko a hi xona a xigelo xa kualakanyiwa ka yona inyamutlha. Xana hi fanele ku khatalela lezi yi nga tumbulukisa zona? Ina! Kasi ku fananisa: A hi pimeni lezaku u wonile a kofeti laha taleni. Xana zi wa ta ku sasekela a ku ya yi rola uga? Hakunene zi wa nga tava zi nene! A kofeti leyo yi chakile. A ku fana ni kofeti leyo, a mibuzo ya tiko yi nga ha woneka a ku khwatsi yi nene, kanilezi yi tumbulukile matshanwini ya manyala. Kasi hi zi kota ku yima tlhelweni ga wukhozeli ga lisine, hi fanele kuva ni mawonela yo fana ni lawa ya muprofeti Isaya, loyi a nga byela lezi a vakhozeli va lisine: “Mu nga khumbi ni xilo xinwe xi nga hlazekangiko!”—Isaya 52:11.
TIRISA WUTLHARI KUTIRISANENI NI VANWANI
13 Ku nga ha humelela zikarato a xikhati lexi u hlawulako ku nga hlengeli ka mibuzo ya tiko. Hi xikombiso, a vatiri-kuloni va zi kota ku karateka hi lezi u nga ti patsiko navo zilweni zo kari zi yelanako ni mibuzo lomu u tirako kona. Xana u ta maha yini loku va ku nyika xinyikiwo xa Khisimuso? Zi wa tava zi bihile a ku xi amukela? Ahati loku a munghana wa wena wa wukati a hi loyi a nga vumeliko lezi u zi kholwako? Xana u nga tiyisekisa kuyini lezaku a vana va wena va nga ta tizwa na va tsoniwa zo kari hi lezi mu nga alakanyiko a mibuzo ya tiko?
14 Ku laveka wutlhari kasi ku tiva a ndlela ya ku lulamisa a timhaka leto. Loku va tshuka va ku xuvela a mubuzo wu nene, a zi bihangi a ku bonga loyi a ku xuvelako za zi nene. Kanilezi a hi pimeni lezaku a munhu loye munhu u mu wonako kutani u tirako naye masiku yo tala. Loku zi hi tano, u nga ha mu byela zinwani. A ka zontlhe ziyimo lezo, wulawula hi kuringanisela. A Biblia gi hi nyika wusungukati legi: “Ngha kuwulawula ka nwina ku hi ni tipswalo xontlhe xikhati, na ku lungilwe hi munyu, lezaku mu fela ku tiva lezi mu ta nga hlamulisa zona ka munwe ni munwani.” (Va Le Kolosi 4:6) Ti wonele ku kala u nga ti khomi, kanilezi komba xichawo ka vanwani. Va tlhamusele a xiyimo xa wena khwatsanyana. Va dlunyatisele lezaku a hi ku khwatsi wo sola a kunyikana zinyikiwo ni mitsombano kanilezi u zi wona na zi sasekile a ku zi maha hi xinwani xikhati.
15 U taku yini loku munhu a lava ku ku nyika xinyikiwo? A ziyimo hi zona zi to komba a za zi nene. Loyi a lavako ku ku nyika a xinyikiwo a nga ha wula lezi: “Nza zi tiva lezaku a wu alakanyi a mubuzo lowu. Hambulezo, nzi lava ku ku nyika lezi.” U nga ha boha lezaku a ku vumela xinyikiwo a ka xiyimo lexo a hi zona zinwe ni kuva ni xipanze mubuzweni lowo. Hakunene, loku loyi a ku nyikako xinyikiwo lexo a nga zi tivi lezi u zi kholwako, u nga ha mu byela lezaku wena a wu alakanyi a mubuzo lowo. Lezo zi ta mu vuna a ku tiva lezaku hikuyini u amukelako a xinyikiwo kanilezi na u nga nyiki za wena ka vanwani xikhatini lexo. Hi ginwani tlhelo, zi tava zi sasekile a kuva u nga amukeli xinyikiwo loku zi woneka khwatsi lezaku a munhu loye a ku nyikako o ku ringa na a lava ku wona a ku xana wa khomelela ka lezi u zi kholwako kutani u ta tshova milayo leyo hikwalaho ka ku navela ku amukela xinyikiwo.
AHATI A KUTIRISANENI NI ZIRO ZA NGANGO?
16 Ahati loku a ziro za ngango zi nga vumeli lezi u zi kholwako? Ngha uva ni kuringanisela kambe. A ku na xilaveko xa ku kanetisana xungetano hi yontlhe mikhuwo kutani mibuzo ya tiko leyi a maxaka ya wena ma hlawulako ku yi alakanya. Wutshanwini ga lezo, komba xichawo ka fanelo yabye ya kuva ni mawonela, kota lezi na wena u lavako lezaku vonawu va komba xichawo ka mawonela ya wena. (Mateu 7:12) Potsa ni xihi xi nga ha ku mahako u hlengela ka mibuzo ya tiko. Hambulezo, u nga ti binzisi xungetano hi timhaka leti ti nga yelaniko ni mubuzo ha woce. Hakunene, wena u fanele a ku xontlhe xikhati u ti khoma hi ndlela leyi yi to kala yi nga onhi a livalo la wena la li nene.—1 Timote 1:18, 19.
17 Zini u to maha kasi ku a vana va wena va nga tizwi na va tsoniwa zo kari hi kota ya lezi mu nga alakanyiko a mibuzo leyi yi nga seketelwiko Mitsalweni? Lezi u zi mahako ka zinwani zikhati za lembe za zi kota ku va nyika hambu ku nga va nyiki a xigelo xa ku ti zwisa lezo. A vapswali vo kari va ti vekela zikhati kasi ku nyika zinyikiwo a vana vabye. A xinwe xa zinyikiwo za chukwana lezi u zi kotako ku nyika vana va wena hi ku hunzisa xikhati zinwe navo ni ku va khatalela hi liranzo.
HANYA HI KUYELANA NI WUKHOZELI GA LISINE
18 Kasi ku tsakisa Nungungulu, u fanele ku ala a wukhozeli ga mawunwa u yima tlhelweni ga wukhozeli ga lisine. Xana a ku yima tlhelweni ga wukhozeli ga lisine zi patsa yini? A Biblia gi ngalo: “Ngha hi khatalelana kasi ha susumetana liranzweni ni mitirweni yo saseka; na hi nga tsiki a tinkhozo ta hina khwatsi hi mukhuwo wa vanwani, kanilezi hi khongotelana; nguvunguvu kota lezi mu wonako lezaku a Siku gi tshinela kusuhani.” (Maheberu 10:24, 25) A mitlhangano ya wuKristu zikhati zo tsakisa za lezaku wena u khozela Nungungulu hi ndlela leyi a yi vumelako. (Tisimu 22:22; 122:1) Mitlhanganwini leyo, ku na ni ‘kutiyisana’ xikari ka maKristu yo tsumbeka.—Va Le Roma 1:12, NM.
19 A yinwani ndlela leyi u zi kotako ku yima ha yona tlhelweni ga wukhozeli ga lisine hi ku bhulela vanwani hi zilo lezi u zi gonzileko kugonzeni ka wena a Biblia ni Timboni ta Jehova. Ku na ni vanhu vo tala lava hakunene “va nga ni mahika, va rilako” hi kota ya kubiha loku ku nga kona misaveni inyamutlha. (Ezekieli 9:4) Kuzilava wa tiva vanhu vo kari va ti zwisako lezo. Hikuyini u nga va bhuleliko hi kutsumba loku u nga nako xungetano hi wumanziko legi gi seketelwako lomu ka Biblia? Laha u ti tlhanganyisako ni maKristu ya lisine, ni lezi u bhulelako vanwani xungetano hi zinene lezi u zi gonzileko lomu ka Biblia, u ta wona lezaku a kunavela kontlhe loku ku zi kotako ku ngha ku ku salele mbilwini xungetano hi wukhozeli ga mawunwa ku ta mbhela hi kutsongwani-kutsongwani. Tiyiseka lezaku loku u yima tlhelweni ga wukhozeli ga lisine u tava ni kutsaka ka hombe u tlhela u amukela makatekwa manyingi.—Malaki 3:10.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO
- Lomu wukhozelini ga lisine a ku khozelwi zifananiso ge hambu ku khozelwa vakokwani.—Eksodusi 20:4, 5; Deuteronome 18:10-12.
- Zi bihile a kuva ni xipanze kualakanyeni ka mibuzo yi tumbulukileko lomu ka wuhedeni.—Va Le Efesusi 5:10.
- A maKristu ya lisine ma fanele ku wulawula hi kuringanisela a xikhati lexi ma tlhamuselako lezi ma zi kholwako ka vanwani.—Va Le Kolosi 4:6.
* Wona a Xiengetelo.
# A maSaturnali wonawu ma nyikile xigelo xa kuhlawuliwa ka 25 wa Dezembro. A mubuzo lowo wu nga dzunza a nungungulu wa wurimo wa muRoma wu wa mahiwa hi 17-24 wa Dezembro. A kubuziwa, kutitsakisa, ni kunyikana zinyikiwo zi wa mahiwa xikhatini xa maSaturnali.
% Kasi ku tiva a ku a maKristu ya lisine ma yi wonisa kuyini yinwani mibuzo yi tolovelekileko, wona a Xiengetelo.
Ziwutiso Za Xigonzo
1, 2. Xiwutiso muni u faneleko ku ti wutisa anzhako ka kuva u humile hi ka wukhongeli ga mawunwa, niku hikuyini u pimisako a ku lezo za lisima?
3. (a) Zini lezi a Biblia gi wulako xungetano hi ku tirisa zifananiso, niku hikuyini zi nga ha karatelako vanwani a ku vumela mawonela ya Nungungulu? (b) Zini lezi u faneleko ku maha hi zilo zo kari u nga nazo zi yelanako ni wukhozeli ga mawunwa?
4. (a) Hi zi tivisa kuyini lezaku a ku khozela vakokwani a zi nyawuli? (b) Hikuyini Jehova a beleteleko a vanhu vakwe a ku ti nghenisa ni ka lihi lixaka la wungoma?
5. Xana u ta maha yini loku ku hi ku lomu wukhozelini ga wena ga kale u wa kari u tirisa zifananiso kutani ku khozela vakokwani?
6, 7. (a) Xana ku wuliwa lezaku a Khisimuso mubuzo wa ku alakanya yini, niku xana a valanzeli va Jesu va zana go sangula ga malembe va wa kari va wu hlayisa? (b) Xana a mibuzo ya masiku ya kubelekwa yi wa yelana ni yini xikhatini xa vapizani vo sangula va Jesu?
8. Tlhamusela a kuzwanana ku nga kona xikari ka mibuzo ya ku alakanya masiku ya kubelekwa ni kukholwa ka hava.
9. Hikuyini a 25 wa Dezembro a hlawulilweko kota siku ga ku alakanya a kubelekwa ka Jesu?
10. Le masikwini ya kale, hikuyini a vanhu vo kari va nga kala ku alakanya a Khisimuso?
11. Hikuyini a vanhu vo kari va alakanyako mibuzo, kanilezi zini hi faneleko ku zi khatalela nguvu?
12. Tlhamusela hi mufananiso lezaku hikuyini hi faneleko ku potsa mikhuwo ni mibuzo yi tumbulukeleko manyaleni.
13. Zikarato zihi zi nga ha humelelako a xikhati lexi u hlawulako ku nga hlengeli ka mibuzo ya tiko?
14, 15. Zini u to maha loku va tshuka va ku xuvela a mubuzo wu nene, kutani loku munhu a lava ku ku nyika xinyikiwo?
16. Xana u nga zi kotisa kuyini a ku wulawula hi kuringanisela a xikhati lexi u yimisanako ni timhaka leti ti yelanako ni mibuzo ya tiko?
17. U nga vunisa kuyini vana va wena lezaku va nga tizwi na va tsoniwa zo kari hi kota ya lezi va wonako vanwani na va alakanya mibuzo ya tiko?
18. Xana a kuva kona mitlhanganwini ya wuKristu ku nga ku vunisa kuyini lezaku u yima tlhelweni ga wukhozeli ga lisine?
19. Hikuyini zi nga za lisima a ku wena u bhulela vanwani xungetano hi lezi u zi gonzileko lomu ka Biblia?


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | KU KURISA VANA
Loko Ntombhi Ya Wena Ya Kondlo-a-ndzi-dyi Yi Tshikilelekile
NTLHONTLHO
N’wana wa wena wa nhwanyana u vula leswaku u tshikilelekile. Hi ku hlamala u tivutisa u ku, ‘A ri ni malembe ya 13? Wa ha ri ntsongo ku va a tshikileleka!’ Hambiswiritano, loko u nga si byela n’wana wa wena marito wolawo, xiya swivangelo swin’wana leswi nga ha endlaka leswaku n’wana wa nhwanyana wa malembe ya kondlo-a-ndzi-dyi a tshikileleka.
LESWI WU VANGAKA
Ku cinca loku vaka kona emirini. Ku cinca loku vaka kona emirini eka n’wana wa kondlo-a-ndzi-dyi ku nga endla leswaku n’wana wa nhwanyana a karhateka swinene, ngopfu-ngopfu loko tintangha takwe ti n’wi rhangela kumbe yena a rhangela tintangha takwe. Anna, * loyi sweswi a nga ni malembe ya 20 u ri: “A ku ri mina nhwana wo sungula ku ambala bra naswona a ndzi titwa ndzi nga ntshunxekanga. Loko ndzi tipimanisa ni tintangha ta mina, a ndzi nga tiphini, a ndzi titwa ndzi ri munhu la nga tolovelekangiki!”
Ku cinca eka ndlela leyi u titwaka ha yona. Karen, loyi sweswi a nga ni malembe ya 17 u ri: “A swi ndzi nyangatsa ku ka ndzi nga tivi leswaku ha yini ndzi heta siku hinkwaro ndzi tsakile kambe nivusiku ndzi rila swinene. A ndzi nga swi tivi leswaku a ku humelela yini ha mina. A swi vonaka onge a ndzi swi koti ku lawula ndlela leyi ndzi titwaka ha yona.”
Ku ya enkarhini ro sungula. Muntshwa la vuriwaka Kathleen u ri: “Hambileswi manana a ndzi hlamuseleke leswi a swi ta humelela, kambe loko ndzi ya enkarhini ro sungula a ndzi nga si swi lunghekela. A ndzi hlamba ko hlayanyana hi siku hikuva a ndzi titwa ndzi thyakile. Hi hala tlhelo vabuti wa mina vanharhu a va ndzi vungunya ku tlula mpimo. A va ehleketa onge ku ya ka mina enkarhini a swi hlekisa.”
Ntshikilelo lowu humaka eka vanhu van’wana. Marie, loyi sweswi a nga ni malembe ya 18 u ri: “Loko ndzi ri ni malembe ya kwalomu ka 12 na 14, ntshikilelo wa tintangha a wu ri wukulu swinene. Vana va le xikolweni a va ri ni tihanyi eka munhu un’wana ni un’wana loyi a a endla leswi hambaneke ni swa vona.” Anita la nga ni malembe ya 14 u ri: “Eka malembe lawa ndzi nga eka wona i swa nkoka ku va la amukelekaka eka ntlawa wo karhi wa vanghana, naswona swa vava swinene loko va nga ri na mhaka na wena.”
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Khutaza n’wana wa wena wa nhwanyana ku vulavula hi ntshikilelo lowu a nga na wona. Eku sunguleni swi nga ha n’wi nonon’hwela ku vulavula. Kambe u nga n’wi heleli mbilu, landzela xitsundzuxo xa le Bibeleni xo “hatlisa emhakeni yo twa, [u] nonoka emhakeni yo vulavula.”—Yakobo 1:19.
Wu tekele enhlokweni ntshikilelo lowu n’wana wa wena a nga na wona. Tsundzuka leswaku a nga na wona ntokoto lowu wena u nga na wona evuton’wini hikwalaho a nga na swo tala leswi a nga ringanisaka ntshikilelo wakwe na swona—naswona a nga si dyondza ndlela yo langutana na wona.—Nawu wa Bibele: Varhoma 15:1.
U nga tikiseli n’wana wa wena hi ku n’wi nyika mintirho yo tala. Hi ku ya hi buku leyi nge Teach Your Children Well, vantshwa lava nga ni mintirho yo tala “hakanyingi va ni swikombiso leswi vonakaka swa ku tshikileleka, swo tanihi ku pandziwa hi nhloko ni ku lumalumiwa ekhwirini.”—Nawu wa Bibele: Vafilipiya 1:9, 10.
Tiyiseka leswaku n’wana wa wena u kuma nkarhi lowu eneleke wo wisa. Vantshwa vo tala a va swi rhandzi ku etlela. Kambe, loko n’wana wa wena a nga kumi nkarhi lowu eneleke wo wisa, a nge swi koti ku anakanya hi ndlela leyinene naswona u ta tsandzeka ku langutana ni ntshikilelo.—Nawu wa Bibele: Eklesiasta 4:6.
Pfuna n’wana wa wena leswaku a kuma tindlela letinene to hunguta ntshikilelo. Eka vanhwanyana van’wana, ku endla vutiolori swi hunguta ku tshama va ri eku vileleni. Bibele yi ri: “Ku letela miri swa pfuna.” (1 Timotiya 4:8) Vanhwanyana van’wana va kume leswaku ku tsala ehansi swilo leswi va humelelaka siku ni siku swi va pfuna ku langutana ni ntshikilelo. Brittany la nga ni malembe ya 22 u ri: “Loko ndza ha ri ntsongo a ndzi tsala swiphiqo leswi a ndzi tsandzeka ku swi tlhantlha. Sweswo a swi ndzi pfuna ku twisisa ndlela leyi a ndzi titwa ha yona hi xiphiqo xo karhi kutani a swi ndzi pfuna ku xi tlhantlha hi ku olova kumbe ku rivala ha xona.”
N’wi vekele xikombiso. Wena u langutana njhani ni ntshikilelo? Xana u lava ku endla mintirho yo tala leyi nga ta ku tsandza ivi u sungula ku chuha loko u ri karhi u yi endla? Xana u tirha hi matimba, u nga tinyiki nkarhi wo endla swilo swa nkoka evuton’wini? Vafilipiya 4:5 yi ri: “Ku anakanyela ka n’wina a ku tiviwe.” Tsundzuka, n’wana wa wena u langute xikombiso xa wena naswona u dyondza eka xona—ku nga ha va lexinene kumbe lexo biha.
^ ndzim. 6 Mavito ma cinciwile exihlokweni lexi.


text:
NDIMA YA VHUVHILI
Bivhili—Bugu I Bvaho ha Mudzimu
Bivhili yo fhambana hani na dziṅwe bugu?
Bivhili i nga ni thusa hani u sedzana na vhuleme haṋu?
Ndi ngani ni tshi nga fulufhela vhuporofita ho ṅwalwaho Bivhilini?
1, 2. Bivhili ndi tshifhiwa tshi takadzaho tshi bvaho ha Mudzimu nga nḓila-ḓe?
NAA ni kha ḓi zwi humbula musi ni tshi ṱanganedza tshifhiwa tshavhuḓi tshi bvaho ha khonani yaṋu ine na i funa vhukuma? A zwi timatimisi uri no fhufhuma nga dakalo musi ni tshi ṱanganedza tshenetsho tshifhiwa. Hafhu tshifhiwa tshi ni vhudza zwiṅwe zwithu nga ha we a ni ṋea tshone—uri u a dzhiela nṱha vhukonani ha vhoiwe. A zwi timatimisi uri no livhuha khonani yaṋu zwi tshi bva mbiluni nge ya ni ṋea tshenetsho tshifhiwa tshavhuḓi.
2 Bivhili ndi tshifhiwa tshi bvaho ha Mudzimu, tshine ra fanela u tshi livhuha ngangoho. Yeneyi bugu yo khetheaho i ri vhudza nga ha zwithu zwe ra vha ri tshi ḓo vha ri songo vhuya ra zwi ḓivha. Sa tsumbo, i ri vhudza nga ha u sikwa ha maṱaḓulu o ḓalaho ṋaledzi, ḽifhasi, na munna na musadzi vha u thoma. Bivhili i na maitele a fulufhedzeaho ane a ri thusa uri ri sedzane na vhuleme na mbilaelo dza vhutshilo. I ṱalutshedza nḓila ine Mudzimu a ḓo ḓadzisa ngayo ndivho yawe na u ḓisa vhuimo ha khwine kha ḽifhasi. Bivhili ndi tshifhiwa tshavhuḓi lungafhani!
3. U ri ṋea ha Yehova Bivhili zwi sumbedza mini, nahone ndi ngani zwenezwi zwi tshi takadza?
3 Bivhili i dovha ya vha tshifhiwa tshi takadzaho ngauri i dzumbulula tshiṅwe tshithu nga ha Muṋei wayo, Yehova Mudzimu. U ri ṋea hawe bugu yo raloho zwi sumbedza uri u ṱoḓa uri ri mu ḓivhe zwavhuḓi. Vhukuma, Bivhili i nga ni thusa uri ni sendele tsini na Yehova.
4. Ndi mini zwine zwa ni takadza nga ha u phaḓaladzwa ha Bivhili?
4 Arali ni na Bivhili, a si inwi ni noṱhe. Bivhili yo fhelela kana zwipiḓa zwayo, yo gandiswa nga nyambo dzi fhiraho 2300 nahone vhadzulapo vha shango ḽoṱhe vha fhiraho phesenthe dza 90 vha nayo. Nga u tou angaredza, hu phaḓaladzwa Bivhili dzi fhiraho milioni vhege iṅwe na iṅwe! Ho no gandiswa Bivhili dzi fhiraho bilioni, dzo fhelela kana zwipiḓa zwadzo. Vhukuma a huna iṅwe bugu ine ya fana na Bivhili.
5. Bivhili yo ‘hevhedzwa nga Mudzimu’ nga nḓila-ḓe?
5 Zwiṅwe hafhu, Bivhili ‘yo hevhedzwa nga Mudzimu.’ (2 Timotheo 3:16) Nga nḓila-ḓe? Bivhili yone iṋe i a fhindula: “Vhathu vhakhethwa vha Mudzimu vho ita u amba, vhó hwaliwa nga Muya mukhethwa, zwi tshi bva ha Mudzimu.” (2 Petro 1:21) Sa tsumbo: Ramabindu a nga kha ḓi humbela muṅwaleli wawe uri a ṅwale vhurifhi. Honoho vhurifhi vhu na mihumbulo na ndaela zwa onoyo ramabindu. Nga zwenezwo, ndi vhurifhi ha ramabindu, a si ha muṅwaleli. Nga hu fanaho, Bivhili i na mulaedza wa Mudzimu, hu si wa vhanna vhe vha i ṅwala. Nga zwenezwo, Bivhili yoṱhe ngangoho ndi “fhungo ḽa Mudzimu.”—1 Vha-Thesalonika 2:13.
I A TENDELANA NAHONE YO TEA
6, 7. Ndi ngani u tendelana ha mafhungo a re Bivhilini zwi tshi swayea vhukuma?
6 Zwo dzhia miṅwaha i fhiraho 1600 u ṅwala Bivhili yoṱhe. Vhaṅwali vhayo vho tshila zwifhingani zwo fhamba-fhambanaho nahone vha bva kha masia manzhi a vhutshilo. Vhaṅwe vho vha vhe vhalimi, vharei vha khovhe, na vhalisa. Vhaṅwe vho vha vhe vhaporofita, vhahaṱuli, na mahosi. Luka, muṅwali wa Evangeli o vha e ṅanga. Bivhili i a tendelana u bva mathomoni u swika magumoni naho yo ṅwalwa nga vhathu vhane vha bva kha vhubvo ho fhamba-fhambanaho. *
7 Bugu ya u thoma ya Bivhili i ri vhudza nḓila ye vhuleme ha vhathu ha thoma ngayo. Bugu ya u fhedza i sumbedza uri ḽifhasi ḽoṱhe ḽi ḓo vha paradiso, kana ngade. Bugu dzoṱhe dza Bivhili dzi amba nga ha ḓivhazwakale ya miṅwaha ya zwigidi nahone dzi tshimbidzana na u ḓadzea ha ndivho ya Mudzimu. Bivhili i tendelana nga nḓila i mangadzaho, fhedzi zwenezwo ndi zwine ra nga zwi lavhelela kha bugu i bvaho ha Mudzimu.
8. Ṋeani tsumbo dzi sumbedzaho uri Bivhili yo tea nga lwa saintsi.
8 Bivhili yo tea nga lwa saintsi. I na mafhungo e a vha a sa athu ḓivhiwa musi i tshi ṅwalwa. Sa tsumbo, bugu ya Levitiko i na milayo ye ya vha yo ṅwalelwa Vhaisiraele vha kale malugana na u dzudzwa ha mulwadze e eṱhe uri a sa shate vhaṅwe vhulwadze hawe na tsiramalwadze ngeno tshaka dzo vha tangaho dzi sa ḓivhi tshithu nga ha eneo mafhungo. Nga tshifhinga tsha musi hu na mahumbulele o khakheaho nga ha tshivhumbeo tsha ḽifhasi, Bivhili yo amba uri ḽo ita mutengelele, kana khungulu. (Yesaya 40:22) Bivhili yo amba nga ho teaho uri ḽifhasi ‘ḽo fhahewa hu si na he ḽa tikwa.’ (Yobo 26:7) Ndi ngoho uri Bivhili a si bugupfarwa ya saintsi. Fhedzi i amba nga ho teaho musi i tshi haseledza mafhungo a saintsi. Naa zwenezwi a si zwine ra nga zwi lavhelela kha bugu i bvaho ha Mudzimu?
9. (a) Bivhili i sumbedza nga nḓila-ḓe uri yo tea nahone i a fulufhedzea musi i tshi bula mafhungo a ḓivhazwakale? (b) U fulufhedzea ha vhaṅwali vhayo hu ni vhudza mini nga ha Bivhili?
9 Hafhu Bivhili i bula mafhungo a ḓivhazwakale nga ho teaho nahone i a fulufhedzea. I amba mafhungo nga ho livhaho. Mafhungo a hone ha kateli madzina fhedzi, fhedzi a katela na mutevhe wa lushaka lwa vhathu. * Yo fhambana na ḓivhazwakale dza shango, dzine dza sa ambe nga ha u kundwa ha vhathu vhadzo, vhaṅwali vha Bivhili vho vha vha tshi fulufhedzea, vho ita na u ṅwala nga ha vhukhakhi havho na ha lushaka lwavho. Sa tsumbo, kha bugu ya Bivhili ya Numeri, muṅwali wayo ane a vha Mushe o tenda vhukhakhi hawe vhuhulwane he a ṱarafelwa hone lu vhavhaho. (Numeri 20:2-12) U fulufhedzea ho raloho a hu wanali kha maṅwe mafhungo a ḓivhazwakale, fhedzi hu wanala Bivhilini nga ṅwambo wa uri ndi bugu i bvaho ha Mudzimu.
BUGU YA VHUṰALI VHU THUSAHO
10. Ndi ngani zwi sa mangadzi uri Bivhili ndi bugu i thusaho?
10 Nga ṅwambo wa uri Bivhili yo hevhedzwa nga Mudzimu i “a lamulela, kha u funza na kha thovhedzo na kha u vhuyedzedza nḓilani.” (2 Timotheo 3:16) Ee, Bivhili ndi bugu i thusaho. I sumbedza nga ho dzikaho nḓila ine vhathu vha vha ngayo. Zwenezwo a zwi mangadzi ngauri Muṅwali wayo, Yehova Mudzimu, ndi Musiki! U pfesesa mahumbulele ashu na maḓipfele ashu khwine u ri fhira. Zwiṅwe hafhu, Yehova u a ḓivha zwine ra zwi ṱoḓa u itela uri ri takale. Hafhu u a ḓivha vhukando vhune ra fanela u vhu iledza vhutshiloni.
11, 12. (a) Yesu o haseledza nga ha mini kha Pfunzo yawe ya Thavhani? (b) Ndi afhio maṅwe mafhungo a shumaho a re Bivhilini, nahone ndi ngani nyeletshedzo yayo i sa fhelelwi nga tshifhinga?
11 Ṱhogomelani nyambo ya Yesu ine ya vhidzwa Pfunzo ya Thavhani, yo ṅwalwaho kha Mateo dzindima 5 u ya kha 7. Kha yeneyi pfunzo ya vhuimo ha nṱha, Yesu o amba nga ha zwithu zwo vhalaho, u katela na nḓila ya u wana dakalo ḽa ngoho, nḓila ya u dzudzanya khanedzano, nḓila ya u rabela, na nḓila ya u vha na mavhonele o teaho nga ha zwithu zwi vhonalaho. Maipfi a Yesu a na maanḓa nahone a a thusa ṋamusi nga nḓila ye a vha e ngayo tshifhingani tsha musi a tshi a amba.
12 Maṅwe maitele a Bivhili a kwama vhutshilo ha muṱa, mashumele, na vhushaka na vhaṅwe vhathu. Maitele a Bivhili a shuma kha vhathu vhoṱhe, nahone nyeletshedzo yayo i a vhuyedza tshifhinga tshoṱhe. Vhuṱali vhu wanalaho Bivhilini ho nweledzwa nga maipfi a Mudzimu e a a vhudza muporofita Yesaya: “Nṋe Yehova Mudzimu wau ndi U funza zwi farisaho; ndi U tshimbidza kha yau nḓila, ine wa pfi U fare yone.”—Yesaya 48:17.
BUGU YA VHUPOROFITA
13. Ndi zwidodombedzwa zwifhio zwe Yehova a hevhedza muporofita Yesaya uri a zwi ṅwale malugana na Babele?
13 Bivhili i na vhuporofita ho vhalaho, vhunzhi havho ho no ḓi ḓadzea. Ṱhogomelani tsumbo i tevhelaho. Nga muporofita Yesaya, we a tshila ḓanani ḽa vhumalo ḽa miṅwaha B.C.E., Yehova o amba hu tshee nga phanḓa uri muḓi wa Babele wo vha u tshi ḓo fheliswa. (Yesaya 13:19; 14:22, 23) Ho ṋewa zwidodombedzwa u itela u sumbedza nḓila ye zwenezwi zwa vha zwi tshi ḓo itea ngayo. Mmbi dzi vutshelaho dzo vha dzi tshi ḓo xisa mulambo wa Babele nahone dza dzhena muḓini dzi songo vhuya dza lwa. A si zwenezwo fhedzi. Vhuporofita ha Yesaya ho ita na u bula khosi ye ya vha i tshi ḓo kunda Babele—Korese.—Yesaya 44:27–45:2.
14, 15. Zwiṅwe zwa zwidodombedzwa zwa vhuporofita ha Yesaya nga ha Babele zwo ḓadzea hani?
14 Nga murahu ha miṅwaha ya 200—nga vhusiku ha ḽa 5/6 October, 539 B.C.E.—mmbi yo fhaṱa mishasha tsini na muḓi wa Babele. Mulangammbi wayo o vha e nnyi? O vha e Korese khosi ya Peresia. Tsho vha tshi tshifhinga tsha u ḓadzea ha honoho vhuporofita vhu mangadzaho. Fhedzi naa mmbi ya Korese yo vha i tshi ḓo vutshela Babele i songo vhuya ya lwa, samusi zwo vha zwo ambiwa hu tshee nga phanḓa?
15 Vhababele vho vha vhe tshimimani nga honoho vhusiku nahone vho ḓipfa vho tsireledzea mitsheṱoni yavho mihulwane ya muḓi. Nga tshenetsho tshifhinga, nga vhuṱali Korese a pambusa maḓi a mulambo we wa vha u tshi elela u buḓa nga muḓini wonoyo. Mulambo wa xa nga u ṱavhanya lwe vhanna vhawe vha kona u wela nahone vha swika mitsheṱoni ya muḓi. Fhedzi mmbi ya Korese yo vha i tshi ḓo kona hani u dzhena mitsheṱoni ya Babele? Nga tshiitisi tshi sa ḓivhiwi, mahothi a wonoyo muḓi o siiwa o aṱama honoho vhusiku nga ṅwambo wa u sa londa!
16. (a) Yesaya o amba mini hu tshee nga phanḓa nga ha zwe zwa vha zwi tshi ḓo itea Babele? (b) Vhuporofita ha Yesaya malugana na u fheliswa ha Babele ho ḓadzea hani?
16 Malugana na Babele, ho dzula ho ambiwa uri: “U ḓo vha shubi ḽa lini na lini; a u nga dzulwi nga muthu, na̗ u ya ha mirafho na mirafho; na Mu-Arabia ha nga fhaṱi thumba henefho; na mulisa ha nga ladzi sambi ḽawe henefho.” (Yesaya 13:20) Honovhu vhuporofita a ho ngo sokou amba nga ha u wa ha wonoyo muḓi fhedzi. Ho sumbedza uri muḓi wa Babele wo vha u tshi ḓo fheliswa tshoṱhe. Ni nga vhona vhuṱanzi ha u ḓadzea ha eneo maipfi. Mbuno ya uri a huna vhadzulapo fhethu he ha vha hu muḓi wa Babele wa kale—khilomithara dza 80 tshipembe ha Baghdad, Iraq—ndi vhuṱanzi ha uri zwe Yehova a zwi amba nga Yesaya zwo ḓadzea: “Ndi ḓo hu swiela nga luswielo lwa u lozwa.”—Yesaya 14:22, 23. *
17. U ḓadzea ha vhuporofita ha Bivhili zwi khwaṱhisa hani lutendo?
17 U ḓivha uri Bivhili ndi bugu ya vhuporofita vhu fulufhedzeaho zwi a khwaṱhisa lutendo, naa a si zwone? I ngoho, arali Yehova Mudzimu o ḓadzisa mafulufhedziso awe a tshifhingani tsho fhiraho, ri na zwiitisi zwo khwaṱhaho zwa u fulufhela uri u ḓo ḓadzisa na fulufhedziso ḽawe ḽa ḽifhasi ḽa paradiso. (Numeri 23:19) Vhukuma, ri na ‘fulufhelo ḽa u tshila tshoṱhe ḽe Mudzimu, a sá zwifhiho, a ḽi amba, zwifhinga zwa kale na kale zwí sathu u vha hone.’—Tito 1:2. *
“IPFI ḼA MUDZIMU NDI TSHITHU TSHI TSHILAHO”
18. Ndi afhio maipfi a maanḓa ane muapostola Paulo wa Mukriste a a bula nga ha “ipfi ḽa Mudzimu”?
18 Kha zwe ra zwi haseledza kha heyi ndima, zwi khagala uri ngangoho Bivhili ndi bugu yo khetheaho. Fhedzi tshithu tshine tsha ita uri i vhe ya ndeme a si u sokou tendelana hayo, u tea hayo siani ḽa saintsi na ḽa ḓivhazwakale, vhuṱali hayo vhu shumaho, na vhuporofita hayo vhu fulufhedzeaho. Muapostola Paulo wa Mukriste o ṅwala a ri: “Ipfi ḽa Mudzimu ndi tshithu tshi tshilaho, tshi shumaho; u tshea ḽi fhira banga na̗ u ṱuṱulwa hani thungo dzoṱhe. Ḽi a phulekanya, ḽa swika huné ḽa fhandakanya mbilu na muya, na mikala na mwongo; ndi muṱalukanyi wa zwiné mbilu ya fhima ya elekanya zwone.”—Vha-Heberu 4:12.
19, 20. (a) Bivhili i nga ni thusa hani uri ni ḓiṱolisise? (b) Ni nga sumbedza hani uri ni dzhiela nṱha Bivhili, ine ya vha tshifhiwa tsho khetheaho tsha Mudzimu?
19 U vhala “ipfi” ḽa Mudzimu kana mulaedza wawe Bivhilini, zwi nga shandula vhutshilo hashu. Zwi nga ri thusa uri ri ḓiṱolisise u fhira naho hu lini. Ri nga kha ḓi amba uri ri funa Mudzimu, fhedzi nḓila ine ra aravha ngayo zwine Ipfi ḽawe ḽo hevhedzwaho, Bivhili, ḽa ri funza zwone zwi ḓo dzumbulula mihumbulo yashu ya ngoho, na ndivho dzashu dza vhukuma dza mbiluni.
20 Vhukuma Bivhili ndi bugu i bvaho ha Mudzimu. Ndi bugu ine ya fanela u vhaliwa, u gudiwa na u funwa. Sumbedzani uri ni dzhiela nṱha tshenetshi tshifhiwa tshi bvaho ha Mudzimu nga u bvela phanḓa ni tshi ṱolisisa zwi re ngomu khayo. Musi ni tshi ita zwenezwo, ni ḓo pfesesa nga vhuḓalo ndivho ya Mudzimu nga ha vhathu. Ndima i tevhelaho i ḓo haseledza uri yeneyo ndivho ndi ifhio na uri i ḓo ḓadzea hani.
^ par. 6 Naho vhaṅwe vhathu vha tshi amba uri dziṅwe bugu dza Bivhili dzi a hanedzana, zwenezwo zwithu a zwi na vhuṱanzi. Sedzani ndima ya 7 ya bugu The Bible—God’s Word or Man’s? yo gandiswaho nga Ṱhanzi dza Yehova.
^ par. 9 Sa tsumbo, ṱhogomelani zwidodombedzwa zwa mutevhe wa lushaka lwa Yesu zwo bulwaho kha Luka 3:23-38.
^ par. 16 U itela mafhungo o engedzeaho nga ha vhuporofita ha Bivhili, sedzani masiaṱari 27-9 a bugwana Bugu Ya Vhathu Vhoṱhe, yo gandiswaho nga Ṱhanzi dza Yehova.
^ par. 17 U fheliswa ha muḓi wa Babele ndi iṅwe tsumbo ya u ḓadzea ha vhuporofita ha Bivhili. Dziṅwe tsumbo dzi katela u fheliswa ha muḓi wa Tiro na wa Ninive. (Hesekiele 26:1-5; Tsefanya 2:13-15) Zwiṅwe hafhu, vhuporofita ha Daniele ho amba hu tshee nga phanḓa nga ha u tevhekana ha mivhuso ya shango ine ya ḓo vhusa nga murahu ha muvhuso wa Babele. Yeneyo mivhuso ndi Meda na Peresia na Greece. (Daniele 8:5-7, 20-22) Sedzani Ṱhumetshedzo, masiaṱari 199-201, u itela khaseledzo nga ha vhuporofita vhunzhi ha Messia he ha ḓadzea kha Yesu Kristo.


text:
Naa Ni Nga Takalela U Ḓivha Ngoho?
NGOHO nga ha mini? Nga ha dziṅwe mbudziso dza ndeme vhukuma dze vhathu vha dzi vhudzisa. Khamusi no no vhuya na ḓivhudzisa mbudziso dzi tevhelaho:
- Naa Mudzimu u a ri londa zwa vhukuma?
- Naa nndwa na tshengelo zwi ḓo vhuya zwa fhela?
- Hu itea mini kha riṋe musi ri tshi fa?
- Naa hu na fulufhelo nga vho faho?
- Ndi nga rabela hani uri Mudzimu a pfe thabelo yanga?
- Ndi nga wana hani dakalo vhutshiloni?
Ni nga ṱoḓa ngafhi phindulo dza dzenedzi mbudziso? Arali na ya kha dzilaiburari kana mavhengeleni a dzibugu, ni nga kha ḓi wana bugu nnzhi dzine dza vhonala dzi tshi nga dzi na phindulo. Naho zwo ralo, kanzhi dzenedzo bugu dzi a hanedzana. Dziṅwe dzi vhonala dzi tshi nga dzi khou amba ngoho, fhedzi dzi fhelelwa nga tshifhinga nga u ṱavhanya nahone dza vusuluswa kana dza dzhielwa vhudzulo nga dziṅwe.
Naho zwo ralo, hu na iṅwe bugu ine ya vha na phindulo dzi fulufhedzeaho. Yeneyo ndi bugu ine ya vha na mafhungo-ngoho. Yesu Kristo o rabela kha Mudzimu a ri: “Mafhungo au ndi a ngoho.” (Yoh. 17:17) Ṋamusi ri a zwi ḓivha uri ḽeneḽo Ipfi ndi Bivhili Khethwa. Kha masiaṱari a tevhelaho, ni ḓo vhona phindulo dza Bivhili dzi pfalaho, dzi fulufhedzeaho dza mbudziso dzi re afho nṱha.
Naa Mudzimu u a ri Londa Zwa Vhukuma?
ZWI ITAHO URI HU VHUDZISWE YENEYI MBUDZISO: Ri tshila shangoni ḽo ḓalaho tshiṱuhu, ḽi si na khaṱulokwayo. Vhurereli vhunzhi vhu funza uri Mudzimu ndi ene ane a ḓisa tshengelo ine ra sedzana nayo.
ZWINE ZWA FUNZWA NGA BIVHILI: Mudzimu ha vhuyi a bveledza zwithu zwivhi. Yobo 34:10 i ri: “Mudzimu u kule na zwivhi; Mu-kona-zwoṱhe ha khakhi.” Mudzimu u na ndivho yavhuḓi nga ha vhathu. Ndi ngazwo Yesu o ri funza u rabela: “Khotsi-ashu wa ṱaḓulu!… Muvhuso wau u ḓe; zwiné wa funa nga zwi itwe fhano fhasi vhunga zwi tshi itwa ngei ṱaḓulu.” (Mateo 6:9, 10) Mudzimu u a ri londa nga maanḓa lwe a ḓidina u itela uri a ḓadzise mafulufhedziso awe.—Yohane 3:16.
Sedzani na Genesi 1:26-28; Yakobo 1:13; na 1 Petro 5:6, 7.
Naa nndwa na tshengelo zwi ḓo vhuya zwa fhela?
ZWI ITAHO URI HU VHUDZISWE YENEYI MBUDZISO: Nndwa i bvela phanḓa i tshi vhulaha vhathu vhanzhi-vhanzhi. Roṱhe ri a pfa vhuṱungu musi ri tshi vhona vhathu vha tshi shengela.
ZWINE ZWA FUNZWA NGA BIVHILI: Mudzimu u amba hu tshee nga phanḓa nga ha tshifhinga tshine a ḓo ita uri hu vhe na mulalo ḽifhasini ḽoṱhe. Nga fhasi ha Muvhuso wawe, une wa vha hulumeni wa ṱaḓulu, vhathu a vha “tsha ḓo guda u lwa.” Nṱhani hazwo, “dzinthi dzavho vha ḓo dzi ita khwea.” (Yesaya 2:4) Mudzimu u ḓo ita uri hu vhe na khaṱulokwayo nahone u ḓo fhelisa tshengelo yoṱhe. Bivhili i a fulufhedzisa: “[Mudzimu] U ḓo fhuluṱa maṱodzi oṱhe maṱoni avho, lufu a lu tsha ḓo vha hone, na vhuṱungu na zwililo na tshengelo a zwi tsha ḓo vha hone, ngauri zwa kale zwo fhela [u katela na u shayea ha khaṱulokwayo na tshengelo].”—Ndzumbululo 21:3, 4.
Sedzani na Psalme ya 37:10, 11; 46:9; na Mixa 4:1-4.
Hu Itea Mini Kha Riṋe Musi ri tshi Fa?
ZWI ITAHO URI HU VHUDZISWE YENEYI MBUDZISO: Vhunzhi ha vhurereli ha shango vhu funza u ri hu na tshithu tshine tsha vha nga ngomu ha muthu tshine tsha bvela phanḓa tshi tshi tshila musi muvhili u tshi fa. Vhaṅwe vha tenda uri vhafu vha nga huvhadza vha tshilaho kana uri Mudzimu u ṱarafa vhavhi nga u vha haṱulela tshengeloni i sa fheli muliloni wa hele.
ZWINE ZWA FUNZWA NGA BIVHILI: Musi vhathu vha tshi fa, a vha tsha vha hone. Muhuweleli 9:5 i ri: “Vho faho a vha na tshine vha tshi ḓivha.” Samusi vhafu vha sa koni u ḓivha, u pfa, kana u tshenzhela naho tshi tshini, vha nga si kone u vhaisa—kana u thusa—vha tshilaho.—Psalme ya 146:3, 4.
Sedzani na Genesi 3:19 na Muhuweleli 9:6, 10.
Naa Hu Na Fulufhelo Nga vho Faho?
ZWI ITAHO URI HU VHUDZISWE YENEYI MBUDZISO: Ri ṱoḓa u tshila nahone ri ṱoḓa u ḓiphina nga vhutshilo na vhane ra vha funa. Ndi zwa nzulele uri ri ṱulutshele u dovha ra vhona vhafunwa vhashu vho faho.
ZWINE ZWA FUNZWA NGA BIVHILI: Vhunzhi ha vhathu vho faho vha ḓo vuswa. Yesu o fulufhedzisa uri ‘vha re zwaloni vha ḓo pfa ipfi ḽawe vha bvelela.’ (Yohane 5:28, 29) U tendelana na ndivho ya u thoma ya Mudzimu, vhane vha ḓo vuswa vha ḓo vha na tshibuli tsha u tshila kha ḽifhasi ḽa paradiso. (Luka 23:43) Honovhu vhumatshelo ho fulufhedziswaho vhu ḓo ita uri vhathu vha thetshelesaho vha vhe na mutakalo wo fhelelaho na vhutshilo vhu sa fheli. Bivhili i ri: “Vha u ḓo vha vhaṋe vha shango ndi vhavhuya, ndi vhone vha u ḓo dzula khaḽo’ lini na lini.”—Psalme ya 37:29.
Sedzani na Yobo 14:14, 15; Luka 7:11-17; na Mishumo 24:15.
Ndi Nga Rabela Hani uri Mudzimu a Pfe Thabelo Yanga?
ZWI ITAHO URI HU VHUDZISWE YENEYI MBUDZISO: Vhathu kha kereke dzoṱhe vha a rabela. Fhedzi vhanzhi vha vhona u nga thabelo dzavho a dzi fhindulwi.
ZWINE ZWA FUNZWA NGA BIVHILI: Yesu o ri funza uri ri iledze u dovholola maipfi musi ri tshi rabela. O ri: “Ni tshi rabela ni songo sokou amba-amba.” (Mateo 6:7) Arali ri tshi ṱoḓa uri Mudzimu a thetshelese thabelo dzashu, ri tea u rabela nga nḓila ine a i ṱanganedza. Zwenezwo ri ḓo zwi kona arali ra guda zwi funwaho nga Mudzimu nahone ra rabela u tendelana nazwo. Yohane ya U Thoma 5:14 i ri: “Arali ri tshi humbela tshithu tshiné Ene a funa tshi tshi vha hone, [Mudzimu] u a ri pfa.”
Sedzani na Psalme ya 65:2; Yohane 14:6, 14; na 1 Yohane 3:22.
Ndi Nga Wana Hani Dakalo Vhutshiloni?
ZWI ITAHO URI HU VHUDZISWE YENEYI MBUDZISO: Vhathu vhanzhi vha tenda uri tshelede, bvumo, kana lunako zwi ḓo vha ita uri vha takale. Nga zwenezwo, vha tovhola zwenezwo zwithu—vha wana uri ndi u pandamedza muya.
ZWINE ZWA FUNZWA NGA BIVHILI: Yesu o ṱalula khoṋololo ya dakalo musi a tshi ri: “Mashudu, vhaheḓana muyani, ngauri muvhuso wa ṱaḓulu ndi wa vhenevho.” (Mateo 5:3) Dakalo ḽa ngoho ḽi nga wanala fhedzi arali ra dzhia vhukando ha u ḓadzisa tshishaiwa tshashu tshihulwanesa, tshine tsha vha u ṱoḓa u ḓivha Mudzimu na ndivho ye a ri vhetshela yone. Yeneyo ndi ngoho ine ya wanala Bivhilini. U ḓivha yeneyo ngoho zwi nga ri thusa uri ri pfesese zwine zwa vha zwa ndeme vhukuma na zwi si zwa ndeme. U tendela mafhungo-ngoho a Bivhili a tshi livhisa phetho dzashu na vhukando hashu zwi ita uri ri vhe na ndivho vhutshiloni.—Luka 11:28.
Sedzani na Mirero 3:5, 6, 13-18 na 1 Timotheo 6:9, 10.
Ro tou haseledzanyana nḓila ine Bivhili ya fhindula ngayo mbudziso dza rathi. Naa ni ṱoḓa u ḓivha zwo engedzeaho? A zwi timatimisi uri ni a zwi ṱoḓa arali ni ‘muheḓana muyani.’ Ni nga kha ḓi ḓivhudzisa dziṅwe mbudziso dzi ngaho: ‘Arali Mudzimu a tshi ri londa, ndi ngani o tendela vhuvhi na tshengelo nnzhi nga u rali kha ḓivhazwakale yoṱhe? Ndi nga khwinisa hani vhutshilo ha muṱa wanga?’ Bivhili i fhindula nga vhuḓalo na nga nḓila i fushaho dzenedzi mbudziso na dziṅwe nnzhi-nnzhi.
Naho zwo ralo, vhanzhi ṋamusi vha a timatima u vhala Bivhili. Vha i dzhia i bugu khulwane ine nga zwiṅwe zwifhinga zwa konḓa u i pfesesa. Naa ni nga takalela u wana phindulo Bivhilini? Ṱhanzi dza Yehova vha nga ni ṋea zwishumiswa zwivhili zwine zwa nga ni thusa.
Tsha u thoma, bugu Bivhili I Funza Mini Zwa Vhukuma? yo itelwa u thusa vhathu vho farakaneaho uri vha ṱolisise phindulo dzi pfalaho dza Bivhili dza mbudziso dza ndeme. Tshishumiswa tsha vhuvhili ndi mbekanyamushumo ya mahala ya pfunzo ya Bivhili ya hayani. Muṅwe wa Ṱhanzi dza Yehova ane a kona u gudisa Bivhili, ane a dzula vhuponi haṋu, a nga ni dalela hayani haṋu kana huṅwe fhethu ho ni teaho na fhedza tshifhinga tshiṱuku vhege iṅwe na iṅwe a tshi khou haseledza na inwi Bivhili nga fhedzi. Vhathu vhanzhi-vhanzhi shangoni ḽoṱhe vho vhuyelwa nga yeneyi mbekanyo. Vhunzhi havho vho phetha nga ḽa uri: “Ndo wana ngoho.”
Lwonolwo ndi lupfumo luhulwane u fhira lwoṱhe lu re hone. Mafhungo-ngoho a Bivhili a ri vhofholola kha u tenda zwi siho, u ḓaḓa, na nyofho yo kalulaho. A ri ṋea fulufhelo, ndivho na dakalo. Yesu o ri: “Ndi hone ni tshi ḓo ḓivha mafhungo-ngoho, huno mafhungo-ngoho a ḓo ni vhofholola.”—Yohane 8:32.


text:
NDZIMA YA VUNHARHU
Hi Xihi Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava?
Hi xihi xikongomelo xa Xikwembu hi vanhu?
Hi yihi ndlela leyi Xikwembu xi tlhontlhiweke ha yona?
Xana vutomi byi ta va njhani enkarhini lowu taka la misaveni?
1. Hi xihi xikongomelo xa Xikwembu hi misava?
ENTIYISWENI Xikwembu xi ni xikongomelo lexi tsakisaka hi misava. Yehovha u lava leswaku yi tala hi vanhu lava tsakeke ni lava hanyeke kahle. Bibele yi vula leswaku ‘Xikwembu xi rime ntanga aEdeni’ nileswaku xi ‘endle leswaku ku mila murhi wun’wana ni wun’wana lowu navelekaka ematihlweni ya munhu ni lowu fanelekaka ku dyiwa.’ Endzhaku ka loko Xikwembu xi vumbe wanuna wo sungula ni wansati, ku nga Adamu na Evha, xi va veke ekaya leri ro xonga kutani xi ku eka vona: “Tswalanani mi andza, mi tata misava, mi yi fuma.” (Genesa 1:28; 2:8, 9, 15) Hikwalaho, a ku ri xikongomelo xa Xikwembu leswaku vanhu va va ni vana, va ndlandlamuxa kaya leri a ri ri ntanga leswaku ri tata misava hinkwayo nileswaku va khathalela swiharhi.
2. (a) Hi swi tivisa ku yini leswaku xikongomelo xa Xikwembu hi misava xi ta hetiseka? (b) Hi ku ya hi Bibele, i vamani lava nga ta hanya hi masiku?
2 Xana u ehleketa leswaku xikongomelo xa Yehovha Xikwembu hi vanhu xa leswaku va hanya emisaveni leyi nga paradeyisi xi ta kala xi hetiseka? Xikwembu xi ri: “Ndzi swi vurile . . . ndzi ta tlhela ndzi swi endla.” (Esaya 46:9-11; 55:11) Ina, leswi Xikwembu xi tiyimiseleke ku swi endla xi ta swi endla hakunene! Xi vula leswaku ‘misava leyi a xi yi tumbuluxelanga swa hava kambe xi yi vumbele leswaku ku akiwa eka yona.’ (Esaya 45:18) I vanhu va muxaka muni lava Xikwembu a xi lava leswaku va hanya emisaveni leyi? Naswona a xi lava leswaku va hanya nkarhi wo tanihi kwihi eka yona? Loko Bibele yi hlamula yi ri: “Lavo lulama va ta dya ndzhaka ya misava, va ta tshama eka yona hi masiku.”—Pisalema 37:29; Nhlavutelo 21:3, 4.
3. Hi swihi swiyimo leswi vangaka gome leswi nga kona emisaveni naswona leswi swi tlakusa swivutiso swihi?
3 Swi le rivaleni leswaku leswi a swi si endleka. Sweswi vanhu va vabya ivi va fa; va lwa va dlayana. Ku ni leswi nga fambangiki kahle. Hambiswiritano, a swi kanakanisi leswaku Xikwembu a xi nga tiyimiselanga leswaku misava yi va hi ndlela leyi yi nga xiswona namuntlha! Timhaka ti onhake kwihi? Ha yini xikongomelo xa Xikwembu xi nga hetisekanga? Etibukwini ta matimu leti tsariweke hi vanhu, a yi kona leyi nga hi nyikaka nhlamulo hikuva timhaka ti onhake le tilweni.
MASUNGULO YA NALA
4, 5. (a) Kahle-kahle i mani la vulavuleke na Evha hi ku tirhisa nyoka? (b) Swi nga tisa ku yini leswaku munhu loyi a nga tshama a va lonene, la tshembekaka a hundzuka khamba?
4 Buku yo sungula ya Bibele yi hi byela hi mukaneti wa Xikwembu la humeleleke entangeni wa Edeni. U vuriwa “nyoka” kambe a a nga ri nyoka ya xiviri. Buku yo hetelela ya Bibele yi vula leswaku hi ‘loyi a vuriwaka Diyavulosi na Sathana, la xisaka misava hinkwayo leyi akiweke.’ U tlhela a vuriwa “nyoka ya khale.” (Genesa 3:1; Nhlavutelo 12:9) Ntsumi leyi ya matimba kumbe xivumbiwa lexi nga vonakiki xa moya, xi tirhise nyoka leswaku xi kota ku vulavula na Evha, tanihi laha munhu la tlhariheke a nga endlaka onge rito ra yena ri huma eka xipopana. Swi le rivaleni leswaku munhu yoloye wa moya a a ri kona loko Xikwembu xi vumba misava leswaku vanhu va ta tshama eka yona.—Yobo 38:4, 7.
5 Hambiswiritano, leswi swivumbiwa hinkwaswo swa Yehovha swi hetisekeke, i mani la endleke loyi a vuriwaka “Diyavulosi” kumbe “Sathana”? Handle ko tipfinyinga, un’wana wa vana lava va Xikwembu va moya, lava nga ni matimba, u tihundzule Diyavulosi hi yexe. Xana sweswo swi kotekise ku yini? Phela, namuntlha munhu loyi a a lulamile naswona a tshembeka, a nga hundzuka khamba. Xana sweswo swi endlekisa ku yini? Munhu yoloye a nga pfumelela ku navela ko biha leswaku ku dzima timitsu embilwini ya yena. Loko a tshamela ku anakanya hi ku endla swilo sweswo swo biha, u ya a navela ku swi endla. Kutani loko o tshuka a kuma nchumu lowu ku nga khale a ri karhi a wu lava, a nga ha wu yiva.—Yakobo 1:13-15.
6. Swi tise ku yini leswaku n’wana wa Xikwembu wa moya, la nga ni matimba, a hundzuka Sathana Diyavulosi?
6 Hi swona leswi endlekeke eka Sathana Diyavulosi. Swi tikomba onge u xi twile Xikwembu loko xi byela Adamu na Evha leswaku va va ni vana va tata misava. (Genesa 1:27, 28) Swi le rivaleni leswaku Sathana u te: ‘Phela, vanhu lava hinkwavo va nga gandzela mina ku ri ni ku va va gandzela Xikwembu!’ Hiloko ku navela ko biha ku ya ku dzima timitsu embilwini ya yena. U hetelele a teke goza ra ku kanganyisa Evha hi ku hembela Xikwembu. (Genesa 3:1-5) Hi ndlela yoleyo u hundzuke “Diyavulosi,” leswi vulaka “Mulumbeti.” Hi nkarhi lowu fanaka u hundzuke “Sathana,” leswi vulaka “Mukaneti.”
7. (a) Ha yini Adamu na Evha va file? (b) Ha yini vana hinkwavo va Adamu va dyuhala ivi va fa?
7 Sathana Diyavulosi u xise Adamu na Evha hi mano ya yena leswaku va nga xi yingisi Xikwembu. (Genesa 2:17; 3:6) Kutani va hetelele va file hikuva Xikwembu a xi vurile leswaku loko va nga xi yingisi, va ta fa. (Genesa 3:17-19) Leswi Adamu a a nga ha hetisekanga hikwalaho ka xidyoho, vana va yena hinkwavo va tswariwe va ri ni xidyoho. (Varhoma 5:12) Leswi swi endlekeke ha yena hi nga swi fanisa ni pani ra ku baka xinkwa. Loko pani ri phatekile, ku endleka yini hi swinkwa leswi bakiwaka hi rona? Lofo ha rin’we ri huma ri phatekile kumbe ri nga hetisekanga. Hilaha ku fanaka, munhu ha un’we u tswariwa a “phatekile” hikwalaho ka leswi Adamu a nga hetisekangiki. Hi yona mhaka leyi vanhu hinkwavo va dyuhalaka ivi va fa.—Varhoma 3:23.
8, 9. (a) Swi tikomba onge hi xihi xihehlo lexi Sathana a hehleke Xikwembu ha xona? (b) Ha yini Xikwembu xi nga hatliselanga ku dlaya vaxandzuki volavo?
8 Entiyisweni loko Sathana a endla leswaku Adamu na Evha va dyohela Xikwembu, a a hlohlotela moya wa ku xandzuka. A a sola ndlela leyi Yehovha a fumaka ha yona. Kahle-kahle, Sathana a a ku: ‘Xikwembu i mufumi wo biha. Xi byela vanhu va xona mavunwa ivi xi va tsona swilo leswinene. Vanhu a va fanelanga va fumiwa hi Xikwembu. Va nga tiendlela swiboho eka leswinene ni swo biha. Naswona va ta tiphina hi vutomi loko va fumiwa hi mina.’ Xana Xikwembu a xi ta xi lunghisa njhani xihehlo xo tano xa xisandzu? Van’wana va ehleketa leswaku Xikwembu a xi fanele xi dlaye vaxandzuki volavo. Kambe, xana sweswo a swi ta va swi herise xihehlo xa Sathana? Xana a swi ta va swi kombisile leswaku ndlela leyi Xikwembu xi fumaka ha yona yi lulamile?
9 Vululami lebyi hetisekeke bya Yehovha a byi nga ta n’wi pfumelela leswaku a hatlisela ku dlaya vaxandzuki volavo. U swi vonile leswaku a ku laveka nkarhi leswaku xihehlo xexo xa Sathana xi lulamisiwa hi ndlela leyinene ni leyi nga ta kombisa leswaku Diyavulosi i muhembi. Hiloko Xikwembu xi endla xiboho xo tshika vanhu va tifuma va ri karhi va kuceteriwa hi Sathana. Leswaku hikwalaho ka yini Yehovha a endle tano ni leswaku ha yini a pfumelele leswaku ku hundza nkarhi wo leha swonghasi a nga si tlhantlha mphikamakaneta leyi, swi ta hlamuseriwa eka Ndzima 11 ya buku leyi. Kambe, mhaka leyi hi faneleke hi anakanyisisa ha yona hi leyi: Xana Adamu na Evha va endle kahle hi ku yingisa Sathana loyi a a nga si tshama a va endlela nchumu ni wun’we lowunene? Xana a swi ri swinene ku va va pfumele leswaku Yehovha, loyi a va nyikeke swilo hinkwaswo, i muhembi la nga ni tihanyi? Xana wena a wu ta va u endle yini?
10. U nga swi hlamula njhani swihehlo leswi Sathana a hehlaka Yehovha ha swona?
10 I swinene ku anakanyisisa hi swivutiso leswi hikuva un’wana ni un’wana wa hina namuntlha, u langutana ni mphikamakaneta yoleyo. Ina, na wena u ni lunghelo ro hlamula swihehlo leswi Sathana a hehlaka Yehovha ha swona. U nga pfumela leswaku Yehovha a va Mufumi wa wena kutani u pfuneta eku paluxeni ka mavunwa ya Sathana. (Pisalema 73:28; Swivuriso 27:11) Khombo ra kona, vanhu vo tala namuntlha emisaveni leyi a va swi lavi ku endla tano. Sweswo swi tlakusa xivutiso xa nkoka lexi nge, Xana kahle-kahle Bibele yi dyondzisa leswaku Sathana u fuma misava leyi?
I MANI LA FUMAKA MISAVA LEYI?
11, 12. (a) Xana ndzingo lowu Sathana a ringeke Yesu ha wona wu swi kombisa hi ndlela yihi leswaku misava leyi yi fumiwa hi Sathana? (b) I yini xin’wana lexi kombisaka leswaku Sathana hi yena la fumaka misava leyi?
11 Yesu a nga si tshama a swi kanakana leswaku misava leyi yi fumiwa hi Sathana. Hi ndlela yo karhi ya singita, Sathana u tshama a kombisa Yesu “mimfumo hinkwayo ya misava ni ku vangama ka yona.” Hiloko Sathana a n’wi tshembisa a ku: “Swilo leswi hinkwaswo ndzi ta ku nyika swona loko wo nkhinsama u ndzi gandzela.” (Matewu 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Anakanya hi mhaka leyi. Xana Sathana a a ta ringa Yesu hi ku n’wi nyika mimfumo ya misava loko misava leyi a yi nga fumiwi hi yena? Yesu a nga yi kanetanga mhaka ya leswaku mimfumo hinkwayo ya misava i ya Sathana. Hakunene Yesu a a ta va a kanete mhaka yoleyo loko mimfumo leyi a yi nga lawuriwi hi Sathana.
12 I ntiyiso leswaku Yehovha i Xikwembu xa Matimba Hinkwawo, Muvumbi wa vuako lebyi hinkwabyo byo hlamarisa. (Nhlavutelo 4:11) Nilokoswiritano, a ku kona laha Bibele yi vulaka leswaku Yehovha Xikwembu kumbe Yesu Kreste i mufumi wa misava leyi. Entiyisweni, Yesu u vule hi ku kongoma leswaku Sathana i “mufumi wa misava leyi.” (Yohane 12:31; 14:30; 16:11) Bibele yi tlhela yi vula leswaku Sathana Diyavulosi i “xikwembu xa mafambiselo lawa ya swilo.” (2 Vakorinto 4:3, 4) Loko muapostola Yohane la nga Mukreste a tsala hi ta mukaneti loyi kumbe Sathana, u te: “Misava hinkwayo yi le hansi ka matimba ya lowo homboloka.”—1 Yohane 5:19.
NDLELA LEYI MISAVA YA SATHANA YI NGA TA HERISIWA HA YONA
13. Ha yini ku ri ni xilaveko xa misava leyintshwa?
13 Loko lembe rin’wana ni rin’wana ri ri karhi ri hundza, vubihi bya misava byi ya byi nyanya. Yi tele hi masocha lama tshamaka ma ri eku lweni, van’watipolitiki lava nga tshembekiki, varhangeri va vukhongeri lava kanganyisaka ni swigevenga leswi nga riki na ntwela-vusiwana. Misava hinkwayo yi le ka xiyimo lexi ku hundzula xona ku nga ku tlanga hi nkarhi. Bibele yi vula leswaku nkarhi wu le kusuhi wa leswaku Xikwembu xi herisa misava leyi yo biha hi nyimpi ya xona ya Armagedoni. Sweswo swi ta endla leswaku ku simekiwa misava leyintshwa yo lulama.—Nhlavutelo 16:14-16.
14. I mani loyi Xikwembu xi n’wi hlawuleke leswaku a va Hosi ya Mfumo wa xona naswona sweswo swi profetiwe hi ndlela yihi?
14 Yehovha Xikwembu u hlawule Yesu Kreste leswaku a va Hosi ya Mfumo wa Yena wa le tilweni, kumbe hulumendhe. Khale ka khaleni, Bibele yi profete yi ku: “Hi velekeriwe n’wana, hi nyikiwe n’wana wa jaha; naswona ku fuma ka vuhosana ku ta va ekatleni ra yena. Kutani vito ra yena u ta thyiwa . . . Hosana ya Ku Rhula. Ku tala ka ku fuma ka vuhosana ni ku rhula a swi nge vi na makumu.” (Esaya 9:6, 7) Malunghana ni mfumo lowu, Yesu u dyondzise valandzeri va yena leswaku va khongela va ku: “Mfumo wa wena a wu te. Ku rhandza ka wena a ku endleke emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni.” (Matewu 6:10) Hilaha hi nga ta swi vona hakona loko hi ya emahlweni ni buku leyi, ku nga ri khale Mfumo wa Xikwembu wu ta susa mimfumo ya misava leyi ivi wu sala wu fuma wu ri woxe. (Daniyele 2:44) Kutani Mfumo wa Xikwembu wu ta tisa misava leyi nga paradeyisi.
MISAVA LEYINTSHWA YI TSHINELE!
15. “Misava leyintshwa” i yini?
15 Bibele ya hi tiyisekisa yi ku: “Ku ni matilo lamantshwa ni misava leyintshwa leswi hi swi rindzeleke hi ku ya hi xitshembiso xa [Xikwembu], naswona ku ta va ni ku lulama eka swona.” (2 Petro 3:13; Esaya 65:17) Minkarhi yin’wana loko Bibele yi vulavula hi “misava” yi va yi vulavula hi vanhu lava hanyaka eka yona. (Genesa 11:1) Kutani “misava leyintshwa” yo lulama i vanhu lava amukelekaka eka Xikwembu.
16. Hi yihi nyiko ya risima leyi Xikwembu xi nga ta yi nyika lava amukelekaka eka xona naswona hi fanele hi endla yini leswaku hi yi kuma?
16 Yesu u tshembise leswaku emisaveni leyintshwa, vanhu lava nga ta amukeleka eka Xikwembu va ta kuma nyiko ya “vutomi lebyi nga heriki.” (Marka 10:30) Hi kombela u pfula eka Yohane 3:16 na 17:3 eBibeleni ya wena, kutani u hlaya leswi Yesu a vuleke leswaku hi fanele hi swi endla leswaku hi kuma vutomi lebyi nga heriki. Sweswi vona mikateko leyi Bibele yi tshembisaka leswaku yi ta kumiwa hi lava va faneriwaka hi nyiko yoleyo leyi humaka eka Xikwembu loko misava yi ta va yi ri Paradeyisi.
17, 18. Hi nga tiyiseka njhani leswaku ku ta va ni ku rhula ni nsirhelelo emisaveni hinkwayo?
17 Vubihi, nyimpi, vugevenga ni madzolonga swi ta va swi nga ha ri kona. “Lowo homboloka a nge he vi kona . . . Kambe lavo rhula va ta dya ndzhaka ya misava.” (Pisalema 37:10, 11) Ku ta va ni ku rhula hikuva ‘Xikwembu xi ta herisa tinyimpi ku ya fika emakumu ya misava.’ (Pisalema 46:9; Esaya 2:4) Kutani “lowo lulama u ta hluka, ni ku rhula ku ta andza ku fikela n’weti wu nga ha vi kona”—leswi vulaka leswaku ku rhula ku ta va kona hilaha ku nga heriki!—Pisalema 72:7.
18 Vagandzeri va Yehovha va ta tshama va sirhelelekile. Minkarhi hinkwayo loko Vaisrayele lava hanyeke enkarhini wa ku tsariwa ka Bibele va yingisa Xikwembu, a va tshama va sirhelelekile. (Levhitika 25:18, 19) Mawaku ndlela leyi swi nga ta tsakisa ka yona ku tiphina hi nsirhelelo lowu fanaka eParadeyisini!—Esaya 32:18; Mikiya 4:4.
19. Hi swi tivisa ku yini leswaku ku ta va ni ndzalo ya swakudya emisaveni leyintshwa ya Xikwembu?
19 Swakudya a swi nge he kayiveli. Mupisalema u yimbelele a ku: “Ku ta va ni mavele yo tala emisaveni; ma ta khapakhapa etinhlohlorhini ta tintshava.” (Pisalema 72:16) Yehovha Xikwembu u ta katekisa vanhu va yena vo lulama, “kunene misava yi ta humesa swimila swa yona.”—Pisalema 67:6.
20. Hi nga tiyiseka njhani leswaku misava hinkwayo yi ta hundzuka paradeyisi?
20 Misava hinkwayo yi ta hundzuka paradeyisi. Ku ta akiwa makaya lamantshwa yo xonga ni mintanga etikweni leri a ri onhiwe hi vanhu lava nga ni xidyoho. (Esaya 65:21-24; Nhlavutelo 11:18) Loko nkarhi wu ri karhi wu famba, swiphemu swa misava leswi nga ha riki na vanhu vo biha, swi ta lunghisiwa kukondza misava hinkwayo yi va ntanga wo saseka lowu nga ni mihandzu leyi vekaka ku fana ni ntanga wa le Edeni. Xikwembu a xi nge pfuki xi tsandzekile ku ‘pfula voko ra xona kutani xi enerisa ku navela ka xilo xin’wana ni xin’wana lexi hanyaka.’—Pisalema 145:16.
21. I yini lexi kombisaka leswaku vanhu ni swiharhi va ta hanyisana hi ku rhula?
21 Vanhu ni swiharhi va ta hanyisana hi ku rhula. Swivandzana ni swifuwo swi ta dya swin’we. Hambi ku ri xihlangi a xi nge swi chavi swiharhi leswi sweswi swi nga ni khombo.—Esaya 11:6-9; 65:25.
22. Ku ta endleka yini hi vuvabyi?
22 Vuvabyi byi ta hela. Leswi Yesu a nga Hosi ya Mfumo wa Xikwembu wa le tilweni, u ta tshungula vanhu hinkwavo lava vabyaka hi mpimo lowu tlulaka lowu a va tshunguleke ha wona loko a ha ri la misaveni. (Matewu 9:35; Marka 1:40-42; Yohane 5:5-9) Kutani “ku hava munhu la tshamaka kona la nga ta ku: ‘Ndza vabya.’”—Esaya 33:24; 35:5, 6.
23. Ha yini ku pfuxiwa ka vafi ku ta va nchumu lowu tsakisaka eka hina?
23 Varhandziwa va hina lava feke va ta pfuxiwa kutani va nga ha tlheli va fa. Hinkwavo lava etleleke emasirheni, lava nga emianakanyweni ya Xikwembu va ta pfuxiwa va tlhela va hanya. Entiyisweni, “ku ta va ni ku pfuxiwa ka lava lulameke ni ka lava nga lulamangiki.”—Mintirho 24:15; Yohane 5:28, 29.
24. U titwa njhani hi ku hanya emisaveni loko se yi hundzuriwe Paradeyisi?
24 Hakunene lava va hlawulaka ku yingisa Yehovha Xikwembu, Muvumbi wa hina Lonkulu, va tlhela va n’wi tirhela, va ta tiphina hi vumundzuku lebyi tsakisaka! Loko Yesu a tshembisa mudyohi loyi a feleke etlhelo ka yena, a ku: “U ta va na mina eParadeyisini,” a a vulavula hi Paradeyisi leya ha taka emisaveni. (Luka 23:43) I swa nkoka leswaku hi dyondza leswi engetelekeke ha Yesu Kreste, loyi a nga ta hi tisela mikateko leyi hinkwayo.


text:
Wikipedia:Tutorial (Keep in mind)
Haku amukela · Tutorial · Cheatsheet · FAQ · Swikomba-ndlela · Mpfuno · Tafula ra mpfuno · Media copyright questions · Tafula ra Swikombo
Tekela enhlokweni leswi landzelaka loko uri karhi u lulamisa laha wikipediyeni.
Swinawana swo Lulamisa
Timhaka leti tsariwaka
Timhka leti yelanaka na wikipediya leyi ntsena, hitona tibumabumeriwaka. Tsundzuka leswaku wikipediya leyi yini tindzisana tinwana leti ti nga fanelekelaka mhaka yokarhi.
Kuhlamusela marito kungaha endliwa hiku kongoma eka Wikixinari ya xitsonga.
Wikipediya yinga ha tirhiseriwa vulavisisi lebyi nthwsa. kukuma vuxokoxoko lebyi heleleke vona Leswi wikipediya yingariki swona.
Unga teki thlelo eka mavonele ya swilo
Papalata ku nyikela mavonelo ya swilo lawa ma tekaka thlelo loko u tsala matluka ya wikipediya.
Kuthsaha swihlovo swa vutivi
Unga rivali ku tsalal laha u tekeke kona vutivi lebyi ubyi nyikelaka.
Copyrights
UNGA RHUMERI MATSALWA LA MA SIRHELERIWEKE HANDLE KA MPFUMELELO!
Matikhomele
Wikipediya yi hlohlotela no seketela moya wa kurhula no twisisana. Vatirhisi va wiki leyi va khutaziwa ku tirhisa vumunhu.
Kilo xa nkoka ngopfu loko u tirhisana na vanwana iku ehleketelela leswinene hi va tirhisi kuloni. Unga teki munhu ari mubihi hi kwalaho ka rungula kumbe tsalwa rinwe leri unga ritwisisiki. Nwu siyele rungula ukombela nhlamuselo wa xiendlo xokarhi lexi u khunguvanyiseke etlukeni ra yena ra mbulavulo.
Kuchuriwa ka matluka nakambe
Loko u hleketa leswaku tluka ari churiwanga hi ndlela leyi faneleke, yisa tluka eka tluka leri faneleka hiku tirhisa xikombo yisa kunwana. Kombela mulanguteri loko unga swikoti kuendla leswi.


text:
Ndzi Nga Endla Yini Leswaku Vatswari Va Mina Va Ndzi Tshemba?
Leswi u nga swi endlaka
Xiya: Xana mahanyelo ya wena hi wona ma endlaka leswaku vatswari va wena va nga ku tshembi?
Hi xikombiso, muapostola Pawulo u tsarile: “
Hi [navela] ku tikhoma hi ku tshembeka eka swilo hinkwaswo.” (Vaheveru 13:18) Tivutise, ‘Xana vatswari va mina va ndzi tiva hi ku tshembeka loko swi ta emhakeni yo va byela lomu ndzi yaka kona ni leswi ndzi swi endlaka?’
Lori
“
A ndzi hamba ndzi tsalela mufana loyi a ndzi n’wi rhandza ti-e-mail exihundleni. Vatswari va mina va yi kumile mhaka yoleyo hiloko va ndzi byela leswaku ndzi tshika ku n’wi tsalela. Ndzi va tshembise leswaku ndzi ta tshika, kambe a ndzi tshikanga. Ndzi hambete ndzi n’wi tsalela ku ringana lembe. A ndzi ta n’wi tsalela, ivi vatswari va mina va swi kuma, ndzi kombela ku rivaleriwa naswona ndzi va tshembisa leswaku ndzi ta tshika, kambe a ndzi ta tlhela ndzi n’wi tsalela. Swi fike laha vatswari va mina a va nga ha ndzi tshembi nikatsongo.”
U ehleketa leswaku i yini lexi endleke leswaku vatswari va Lori va nga ha n’wi tshembi?
Loko a wu ri mutswari wa Lori, xana a wu ta va u endle yini naswona ha yini?
Lori a a fanele a endle yini ku kombisa leswaku u wupfile endzhaku ka loko vatswari va yena va vulavule na yena ro sungula hi xiphiqo xexo?
Beverly
“
Vatswari va mina a va nga ndzi tshembi loko swi ta emhakeni ya vafana, kambe sweswi se ndza swi twisisa leswaku ha yini. A ndzi tlanga hi mintlhaveko ya vafana vo hlayanyana lava a va ri vakulu eka mina hi malembe mambirhi. Nakambe a ndzi heta tiawara to tala ndzi vulavula na vona hi riqingho naswona minkarhi yo tala a ndzi vulavula na vona ntsena loko hi ri eswinkhubyanini. Vatswari va mina va ndzi tekele selfoni ya mina ku ringana n’hweti naswona a va nga ndzi pfumeleli ndzi ya etindhawini leti vafana volavo a va ta kona eka tona.”
Loko a wu ri mutswari wa Beverly, xana a wu ta va u endle yini naswona ha yini?
Xana u ehleketa leswaku swipimelo leswi vatswari va Beverly va n’wi vekeleke swona a swi nga twali? Loko swi ri tano, ha yini?
I yini leswi Beverly a a fanele a swi endlile leswaku vatswari va yena va tlhela va n’wi tshemba?
Ku Tlhela U Tshembiwa
Leswi u nga swi endlaka
Xo Sungula, kumisisa ndhawu leyi vatswari va wena va nga ha ku tshembiki eka yona.
Ku vuya ekaya hi nkarhi
Ku hetisisa switshembiso swa mina
Ku khoma nkarhi
Ku tirhisa mali hi vutlhari
Ku heta mintirho ya le kaya
Ku pfuka handle ko pfuxiwa
Ku hlayisa kamara ra mina ri tshama ri basile
Ku vulavula ntiyiso
Ku tirhisa selfoni kumbe khompyuta hi ku ringanisela
Ku pfumela swihoxo ni ku kombela ku rivaleriwa
Swin’wana
Xa Vumbirhi, tiendlele xiboho. Tivekele pakani ya ku tikombisa u ri la tshembekaka eka leswi u swi kombiseke. Yingisa xitsundzuxo xa Bibele lexi nge: “Mi cukumeta vumunhu bya khale lebyi fambisanaka ni ndlela ya n’wina yo sungula ya ku tikhoma.” (Vaefesa 4:22) Hi ku famba ka nkarhi, hinkwavo ku katsa ni vatswari va wena va ta vona nhluvuko wa wena.—1 Timotiya 4:15.
Xa Vunharhu, vulavula ni vatswari va wena hi xiboho lexi u xi tekeke. Ematshan’weni yo va gungulela leswaku va fanele va ku tshemba swinene, va vutise hi xichavo leswaku i yini leswi va ehleketaka leswaku u fanele u swi endla leswaku va ku tshemba.
Xilemukiso: U nga languteli leswaku vatswari va wena va ku tshemba hi ku hatlisa. A swi kanakanisi leswaku va ta lava ku tiyiseka leswaku wa swi hetisisa switshembiso swa wena. Tirhisa nkarhi wolowo ku kombisa leswaku wa tshembeka. Hi ku famba ka nkarhi, vatswari va wena va nga ha ku tshemba swinene ni ku ku nyika ntshunxeko lowukulu. Swi ve tano eka Beverly loyi a tshahiweke eku sunguleni ka xihloko lexi. U ri: “Swa tika swinene ku tlhela u tshembiwa ku tlula ku tionhela ku tshembeka ka wena.” U tlhele a ku: “Vatswari va mina se va ndzi tshemba naswona swa ndzi tsakisa!”
Mhaka ya nkoka: Loko u ya u tshembeka, vatswari va wena va ya va ku tshemba swinene


text:
TIMHAKA TA BIBELE LETI NGA NI SWIFANISO
Swifaniso Swa Timhaka Ta Le Bibeleni
Lota Ni Ndyangu Wakwe
Hlaya hi Lota, nsati wakwe swin’we ni vana va yena va vanhwanyana ni ku lovisiwa ka Sodoma na Gomora. Hlaya hi swifaniso swa mhaka ya le Bibeleni eka Internet kumbe eka PDF leyi printiweke.
SWIN'WANA EKA NHLENGELETO LOWU
Loko u ri karhi u hlaya mhaka ha yin’we ya Bibele eka website kumbe eka PDF leyi printiweke, ri vone hi mahlo ya mianakanyo rungula rero ra le Bibeleni. Kutani bulani tanihi ndyangu hi tidyondzo leti mi ti dyondzaka hi ku hlamula swivutiso leswi nga emakumu ka mhaka ya kona.


text:
Ndayo ya mulayo
U di kumedzela uhu kha ndayotheo dza pfanelo dza vhuthu zwi tshimbilelana na zwi tsireledzaho kha vhutshinne (u sa tevhela mulayo) na u sa farwa zwavhudi nga vhavhusi. Khothe, sa tsumbo, muhatuli u tea u sa vha na sia nahone a nga si dovhe hafhu a vha mutshutshisi (nga manwe maipfi a nga si vhe mutambi na mulanguli nga tshifhinga tshithihi). Munwe na munwe, zwi tshi angaredza na muvhoso, u tea u lingana phanda ha mulayo - a hu khathalei uri ndi vho nnyi. Munwe na munwe a vhewaho mulandu wa u pfuka mulayo u tea u vhudzwa uri zwavhudi-vhudi u khou vhewa mulandu wa mini uri a do kona u ditsireledza.
Muthu munwe na munwe ha na mulandu u swiekela hu tshi vha na vhutanzi ha u wanala a na mulandu. Vhahatuli vha tea u diimela nga vhothe, hu nga muvhuso kana munwe muthu a songo lingedza u vha vhudza zwine vha tea u ita, kana u vha shushedza. Tsheo i itwaho nga dzikhothe i tea u tendelana/tshimbilelana, zwi amba uri milandu i fanaho i tea u vha na mvelele dzi fanaho. Nga u pfufhifhadza, hu tea u vha na ndila kwayo ine vhathu vha farwa ngayo nga vhavhusi.
Zwothe izwi zwi tshimbilelana na lutendo lwa vha-dzia-mbofholowo lwa uri muvhuso na shango vha tea u shuma nga u tevhela mulayo na uri dzinwe ndayotheo dza mulayo dzi nga si shandukiswe naho muvhuso u tshi nga toda u dzi shandukisa (sa tsumbo, pfanelo ya u thonifhiwa). Ndayotheo dza mulayo dzo raloho dzi anzela, hu si misi yothe u nwalwa kha mulayotewa wa shango.
Muthu munwe na munwe ha na mulandu u swiekela hu tshi vha na vhutanzi ha u wanala a na mulandu. Vhahatuli vha tea u diimela nga vhothe, hu nga muvhuso kana munwe muthu a songo lingedza u vha vhudza zwine vha tea u ita, kana u vha shushedza. Tsheo i itwaho nga dzikhothe i tea u tendelana/tshimbilelana, zwi amba uri milandu i fanaho i tea u vha na mvelele dzi fanaho. Nga u pfufhifhadza, hu tea u vha na ndila kwayo ine vhathu vha farwa ngayo nga vhavhusi.
Zwothe izwi zwi tshimbilelana na lutendo lwa vha-dzia-mbofholowo lwa uri muvhuso na shango vha tea u shuma nga u tevhela mulayo na uri dzinwe ndayotheo dza mulayo dzi nga si shandukiswe naho muvhuso u tshi nga toda u dzi shandukisa (sa tsumbo, pfanelo ya u thonifhiwa). Ndayotheo dza mulayo dzo raloho dzi anzela, hu si misi yothe u nwalwa kha mulayotewa wa shango.
This is an excerpt from the article Ndayo ya mulayo from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.