text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Nehemiya 7:1-73
7 Hi ku hatlisa loko rirhangu ri pfuxiwile,+ xikan’we-kan’we hiloko mina ndzi yimisa tinyangwa.+ Hiloko ku hlawuriwa varindzi va tinyangwa+ ni vayimbeleri+ ni Valevhi.+2 Kutani ndzi veka Hanane+ makwerhu na Hananiya lowa hosana ya le Khokholweni+ leswaku va lawula Yerusalema, hikuva a a ri munhu wo tshembeka+ ni la chavaka+ Xikwembu xa ntiyiso ku tlula van’wana vo tala.3 Hiloko ndzi ku eka vona: “Tinyangwa+ ta Yerusalema ti nga pfuriwi kukondza dyambu ri hisa; loko va ri ekusuhi, va fanele va pfala tinyangwa va tlhela va ti lotlela.+ Va veka varindzi va vaaki va Yerusalema, ha un’we exivandleni xakwe xa ku rindza, ni un’wana ni un’wana emahlweni ka yindlu yakwe.”+4 Sweswi muti a wu anamile wu tlhela wu va wukulu, a ku ri ni vanhu vatsongo endzeni ka wona,+ a ku nga akiwanga tindlu.5 Kambe Xikwembu xanga xi swi veka embilwini+ yanga leswaku ndzi hlengeleta vanhu lava va nga exiyin’weni xa le henhla ni vafumi lava nga khomela leswaku va tsarisiwa hi ku ya hi swivongo.+ Hiloko ndzi kuma buku leyi tsariweke+ hi ku ya hi swivongo swa lava va teke ku sungula, ndzi kuma ku tsariwe leswi eka yona:6 Lava i vana va muganga lowu nga ehansi ka vulawuri bya hosi,+ lava va humeke evukhumbini+ bya vanhu lava yisiweke eku bohiweni, lava Nebukadnetsara+ hosi ya Babilona a va yiseke eku bohiweni,+ endzhaku a va tlherisela eYerusalema ni le Yuda, ha un’we emutini wa ka vona;+7 lava va fikeke na Zerubabele,+ Yexuwa,+ Nehemiya, Azariya, Rhamiya, Nahamani, Mordekayi,+ Bilixani, Misperete, Bigivhayi, Nehumi na Bhana.Nhlayo ya vavanuna va Israyele:8 Vana va Paroxi,+ 2 172;9 vana va Xefatiya,+ 372;10 vana va Arha,+ 652;11 vana va Pahata-mowabu,+ va vana va Yexuwa na Yowabu,+ 2 818;12 vana va Elami,+ 1 254;13 vana va Zatu,+ 845;14 vana va Zakayi,+ 760;15 vana va Binuyi,+ 648;16 vana va Bebayi,+ 628;17 vana va Azigadi,+ 2 322;18 vana va Adonikamu,+ 667;19 vana va Bigivhayi,+ 2 067;20 vana va Adini,+ 655;21 vana va Atere,+ va Hezekiya, 98;22 vana va Haxumu,+ 328;23 vana va Bezayi,+ 324;24 vana va Harifi,+ 112;25 vana va Gibiyoni,+ 95;26 vavanuna va Betlehema+ na Netofa,+ 188;27 vavanuna va Anathoti,+ 128;28 vavanuna va Beta-azamavhete,+ 42;29 vavanuna va Kiriyati-yeyarimi,+ Kefira+ na Beroti,+ 743;30 vavanuna va Rhama+ na Geba,+ 621;31 vavanuna va Mikimasi,+ 122;32 vavanuna va Bethele+ na Ayi,+ 123;33 vavanuna va Nebo lowun’wana,+ 52;34 vana va Elami lowun’wana,+ 1 254;35 vana va Harimi,+ 320;36 vana va Yeriko,+ 345;37 vana va Lodi,+ Hadida+ na Ono,+ 721;38 vana va Sena,+ 3 930.39 Vaprista: Vana va Yedaya+ va yindlu ya Yexuwa, 973;40 vana va Imere,+ 1 052;41 vana va Paxahuru,+ 1 247;42 vana va Harimi,+ 1 017.43 Valevhi: Vana va Yexuwa, wa Kadimiyele,+ va vana va Hodevha,+ 74.44 Vayimbeleri,+ vana va Asafa,+ 148.45 Varindzi va le nyangweni,+ vana va Xalumu,+ vana va Atere, vana va Talimoni,+ vana va Akubu,+ vana va Hatita, vana va Xobayi,+ 138.46 Vanethinimi:+ Vana va Ziha, vana va Hasufa, vana va Tabawoto,+47 vana va Kerosi, vana va Siya, vana va Padoni,+48 vana va Lebana, vana va Hagaba,+ vana va Salmayi,49 vana va Hanani,+ vana va Gidele, vana va Gahara,50 vana va Reyaya,+ vana va Resini,+ vana va Nekoda,51 vana va Gazamu, vana va Uza, vana va Pasiya,52 vana va Besayi,+ vana va Mewunimi, vana va Nefuxesimi,+53 vana va Bakibuku, vana va Hakufa, vana va Harahuru,+54 vana va Basiliti, vana va Mehida, vana va Harixa,+55 vana va Barikosi, vana va Sisera, vana va Tema,+56 vana va Neziya, vana va Hatifa.+57 Vana va malandza ya Solomoni:+ Vana va Sotayi, vana va Sofereti, vana va Perida,+58 vana va Yala, vana va Darikoni, vana va Gidele,+59 vana va Xefatiya, vana va Hatila, vana va Pokereti-hazebayimi, vana va Amoni.+60 Vanethinimi+ hinkwavo ni vana va malandza ya Solomoni a va ri 392.61 Lava hi vona lava va tlhandlukeke va huma eTela-mela, Tela-haraxa, Keruba, Adoni na Imere,+ a va nga yi tivi yindlu ya vatata wa vona ni masungulo ya vona, loko va ri va Israyele kumbe e-e:62 vana va Delaya, vana va Tobiya, vana va Nekoda,+ 642.63 Eka vaprista:+ vana va Habayiya, vana va Hakozi,+ vana va Barizilayi,+ loyi a tekeke nsati eka vana va Barizilayi+ lowa le Giliyadi, kutani a vitaniwa hi vito ra vona.64 Lava hi vona lava va laveke lomu va tsarisiweke kona, leswaku va kuma swivongo swa vona erivaleni, kambe a ku kumiwanga,+ lerova va funghiwe va ri lava nyamisiweke eka vuprista.+65 Kutani loyi a nga Mutirixata+ a va byela leswaku va nga dyi+ eka swilo leswi kwetsimaka swinene kukondza muprista a suka a yima a ri ni Urimi+ ni Thumimi.+66 Nhlengeletano hinkwayo yi ri ntlawa wun’we a ku ri vanhu va 42 360,+67 ku nga hlayiwi mahlonga+ ya vona ya xinuna ni ya xisati, lawa a ma ri 7 337;+ naswona a va ri ni vayimbeleri va xinuna+ ni vayimbeleri va xisati+ va 245. [68 Tihanci ta vona a ti ri 736, timeyila ta vona a ti ri 245.]+69 Tikamela a ti ri 435. Timbhongolo+ a ti ri 6 720.+70 A ku ri ni xiphemu xa varhangeri+ va tindlu ta vatatana+ lava va nyikeke ntirho.+ Loyi a nga Mutirixata+ a nyika mutameri wa xuma, nsuku wa tidrakma ta 1 000, minkambana ya 50, tinguvu to leha ta vaprista ta 530.+71 A ku ri ni varhangeri van’wana va tindlu ta vatatana lava va nyikeke mutameri wa xuma xa ntirho nsuku wa tidrakma ta 20 000 ni timayina ta silivhere ta 2 200.+72 Leswi lava van’wana hinkwavo va swi humeseke a ku ri nsuku wa tidrakma ta 20 000 ni timayina ta silivhere ta 2 000 ni tinguvu to leha ta vaprista ta 67.73 Kutani vaprista+ ni Valevhi ni varindzi va tinyangwa ni vayimbeleri+ ni vanhu van’wana ni Vanethinimi+ ni tiko hinkwaro ra Israyele va tshama emitini ya vona.+ Loko n’hweti ya vunkombo yi fika,+ vana va Israyele a va ri emitini ya vona.+


c: text/html

text:
SWIFANISO SWA KHALE
Al-Khwarizmi
LOKO vanhu va pima ntsengo wa swilo leswi va swi xavaka va tala ku tirhisa tinomboro ta Xihindu ni Xiarabu. Ha yini va endla tano? Ndlela ya manguva lawa yo hlayela tinomboro ku suka eka 0 ku ya eka 9, yi sungule eIndiya naswona swidyondzi swa le nkarhini wolowo leswi a swi tsala Xiarabu swi yise dyondzo leyi eN’walungwini wa Amerika ni le matikweni man’wana ya le Yuropa. Muhammad ibn-Musa al-Khwarizmi hi yena loyi a a ri ni ntokoto emhakeni leyi. Swi nga endleka leswaku u tswariwe eUzbekistan kwalomu ka 780 C.E., al-Khwarizmi u vitaniwa “nghwazi ya dyondzo ya tinhlayo ta Xiarabu.” Ha yini a bumabumeriwe hi ndlela yoleyo?
“NGHWAZI YA DYONDZO YA TINHLAYO TA XIARABU”
Al-Khwarizmi u kombise nkoka wo tirhisa ti-decimal naswona u tlhele a hlamusela ni ku endla leswaku vanhu va tiva matirhelo lamantshwa yo kuma tinhlamulo ta tinhlayo to karhi. U hlamusele ndlela yoleyo ebukwini leyi a yi tsaleke leyi nge, The Book of Restoring and Balancing. Rito ra Xinghezi leri nge algebra ri huma eka ra Xiarabu leri nge al-jabr ku nga xithopo xa Xiarabu lexi nge Kitab al-jabr wa’l-muqabala. Mutsari wa sayense loyi a vuriwaka Ehsan Masood u vula leswaku dyondzo ya Algebra “yi tekiwa yi ri ya nkoka swinene eka tidyondzo ta tinhlayo naswona ya pfuna swinene ni ku seketela tidyondzo ta sayense.” *
Mutsari un’wana u vule leswaku “vana vo tala va xikolo xa le henhla va vula leswaku al-Khwarizmi a a nga fanelanga a tikarhate hi ndlela leyi a endleke ha yona.” Ku nga khathariseki leswaku va ri yini, al-Khwarizmi u vule leswaku xikongomelo xa yena a ku ri ku hlamusela tindlela to hlayela hi ndlela yo olova eka ta mabindzu, loko vanhu va avelana ndzhaka, loko va kambisisa ni ku pima ndhawu ni swin’wana.
Madzana ya malembe endzhaku, vativi va dyondzo ya tinhlayo lava katsaka Galileo na Fibonacci a va ha teka al-Khwarizmi tanihi munhu wa nkoka hikwalaho ka leswi a hlamuseleke hi ndlela leyi twisisekaka ya matirhiselo ya tinhlayo to karhi. Mahlamuselelo yakwe ma endle leswaku vanhu va tsakela ku ya emahlweni va dyondza algebra, arithmetic na trigonometry. Trigonometry yi pfune swidyondzi swa le Vupeladyambu bya Asia ni le Egipta leswaku swi kota ku kuma mpimo wa tiengele ni matlhelo ya ti-triangle ni ku yisa emahlweni dyondzo ya ntivotinyeleti. *
Algebra: “Yi tekiwa yi ri ya nkoka swinene eka tidyondzo ta tinhlayo”
Lava va yisaka emahlweni ntirho wa al-Khwarizmi va sungule tindlela letintshwa to tirhisa ti-decimal fractions ni maendlelo lamantshwa yo pima ndhawu ni vuenti bya nchumu wo karhi. Vampfampfarhuti ni vaaki va le Vupeladyambu bya Asia ni le Egipta, va sungule khale ku tirhisa tindlela toleto leti antswisiweke ti nga si tirhisiwa hi lava a va endla ntirho lowu fanaka ni wa vona le Amerika N’walungu ni le matikweni man’wana ya le Yuropa, matirhelo lama ma fike hi nkarhi wa Tinyimpi ta Nkutsulo. Endzhaku ka sweswo va fambe ni vutivi byebyo ekaya ka vona hi ku pfuniwa hi mahlonga ya Mamoslem lama dyondzekeke ni vahlapfa.
KU HANGALAKA KA DYONDZO YA TINHLAYO TA XIARABU
Hi ku famba ka nkarhi leswi al-Khwarizmi a swi dyondziseke swi hundzuluxeriwe swi ya eka Xilatini. Mutivi wa dyondzo ya tinhlayo wa le Italiya ku nga Fibonacci (u velekiwe kwalomu ka va-1170 ivi a fa hi 1250) loyi a tiviwaka nakambe hi vito ra Leonardo wa le Pisa, u bumabumeriwile hi ku endla leswaku vanhu va le Amerika N’walungu ni le matikweni man’wana ya le Yuropa va tsakela ku tirhisa tinomboro ta Xihindu ni Xiarabu. U ti dyondze loko a ri emaendzweni yakwe yo ya ematikweni ya Mediteraniya kutani endzhaku a tsala buku yakwe leyi nge, Book of Calculation.
Leswi al-Khwarizmi a swi hlamuseleke swi hete malembe yo tala swi nga si tiviwa kahle. Kambe sweswi maendlelo yakwe ni dyondzo ya tinhlayo leyi fambisanaka na wona i xihlovo lexikulu xa sayense ni thekinoloji, hi nga ha vuli swa mabindzu.
^ ndzim. 5 Eka algebra ya manguva lawa, tinomboro leti nga tiviwiki ti yimeriwa hi maletere yo tanihi x kumbe y. Xikombiso xa kona i nhlayo leyi: x + 4 = 6. Loko u susa 4 eka matlhelo ha mambirhi ya nhlayo leyi u kuma leswaku x yi ringana na 2.
^ ndzim. 7 Vativi va tinyeleti va Magriki hi vona va sunguleke ntirho wo pima tiengele ni matlhelo ya ti-triangle. Swidyondzi swa Mamoslem swi tirhisa trigonometry ku kuma ndlela yo ya eMecca. Mamoslem ma rhandza ku khongela va langute eMecca. Hi ku ya hi ndhavuko wa vona, loko munhu a lahliwa u fanele a languta eMecca naswona loko va dlaya swifuwo leswi nga ta dyiwa va languta kona.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Luka 8:1-56
8 Endzhakunyana ka sweswo a famba hi muti ni muti ni hi ximutana ni ximutana, a chumayela ni ku vula mahungu lamanene ya mfumo wa Xikwembu.+ Naswona lava 12 a va ri na yena,2 ni vavasati+ van’wana lava hanyisiweke emimoyeni yo homboloka ni le mavabyini, Mariya loyi a vuriwaka Magadala, loyi madimona ya nkombo ma humeke eka yena,+3 na Yowana+ nsati wa Khuza, wanuna la langutelaka Heroda, na Suzana ni vavasati van’wana vo tala, lava a va va tirhela hi leswi nga swa vona.4 Kuteloko ntshungu lowukulu wu hlengeletane swin’we ni lava a va ya eka yena va huma emitini, a vulavula hi ku tirhisa xifaniso:+5 “Muhaxi u humile a ya haxa mbewu yakwe. Kambe, loko a ri karhi a haxa, yin’wana ya yona yi wela etlhelo ka gondzo, yi kandziyeriwa, kutani tinyenyana ta tilo ti yi dya hinkwayo.+6 Yin’wana yi wela ehenhla ka ribye lerikulu, kuteloko yi mirile, yi oma hikwalaho ka ku pfumala ndzhongo.+7 Yin’wana yi wela exikarhi ka mitwa, kutani mitwa leyi kuleke swin’we na yona yi yi kamanyeta.+8 Yin’wana yi wela emisaveni leyinene, kuteloko yi mirile, yi humesa mihandzu leyi phindhiweke ka 100.”+ Loko a ri karhi a vula swilo leswi, a huwelela a ku: “Loyi a nga ni tindleve ta ku yingisa, a a yingise.”+9 Kambe vadyondzisiwa vakwe va sungula ku n’wi vutisa leswi xifaniso lexi xi nga ha vaka xi vula swona.+10 A ku: “N’wina mi nyikiwe ku twisisa swihundla swo kwetsima swa mfumo wa Xikwembu, kambe lavan’wana hinkwavo va byeriwa swona hi ku tirhisa swifaniso,+ leswaku, hambiloko va languta, va languta va nga voni nchumu naswona, hambiloko va twa, va nga yi kumi nhlamuselo ya kona.+11 Kutani xifaniso+ xi vula leswi: Mbewu i rito ra Xikwembu.+12 Leyi nga etlhelweni ka gondzo hi lava va tweke,+ kutani Diyavulosi+ a ta a susa rito etimbilwini ta vona leswaku va nga pfumeli, va ta ponisiwa.+13 Leyi nga eribyeni lerikulu hi lava loko va ri twa, va amukelaka rito hi ntsako, kambe a va na rimitsu; va pfumela nkarhi wo karhi, kambe hi nguva ya ku ringiwa va wa.+14 Loko ku ri leyi nga wela exikarhi ka mitwa, vona hi lava va tweke, kambe, hi ku hluriwa hi ku karhateka, rifuwo ni ntsako+ wa vutomi lebyi, va kamanyetiwa hi ku helela naswona a ku na lexi va xi hetisisaka.+15 Loko ku ri leyi nga emisaveni leyinene, hi lava, endzhaku ko twa rito hi mbilu yo xonga,+ leyinene, va ri hlayisaka ivi va veka mihandzu hi ku tiyisela.+16 “A nga kona loyi, loko a lumeke rivoni, a ri khubumetaka hi xibya kumbe a ri vekaka ehansi ka mubedo, kambe u ri veka ehenhla ka xo tlhandleka rivoni, leswaku lava nghenaka va vona ku vonakala.+17 Hikuva a ku na nchumu lexi fihliweke+ lexi nga ta ka xi nga voniwi, hambi ku ri yini lexi nga tumbetiwa hi vukheta lexi nga ta ka xi nga tiviwi ni ku ka xi nga vi erivaleni.+18 Hikokwalaho, nyikelani nyingiso eka ndlela leyi mi yingisaka ha yona; hikuva un’wana ni un’wana la nga ni swo karhi, u ta nyikiwa+ leswi engetelekeke, kambe loyi a nga riki na nchumu, u ta tekeriwa ni leswi a anakanyaka leswaku u na swona.”+19 Kutani mana wakwe ni vamakwavo+ va ta eka yena, kambe a va nga swi koti ku fika eka yena hikwalaho ka ntshungu.+20 Hambiswiritano, va n’wi vikele va ku: “Mana wa wena ni vamakwenu va yime hala handle va lava ku ku vona.”+21 A va angula a ku: “Mana wa mina ni vamakwerhu hi lava va twaka rito ra Xikwembu va ri endla.”+22 Eka rin’wana ra masiku yena ni vadyondzisiwa vakwe va nghena ebyatsweni, a ku eka vona: “A hi peleleni etlhelweni lerin’wana ra tiva.” Kutani va sungula ku tluta.+23 Kambe loko va ri karhi va tluta, a khomiwa hi vurhongo. Kutani xidzedze xa matimba xi xikela etiveni, va sungula ku taleriwa hi mati ni ku va ekhombyeni.+24 Hiloko va hetelela va ya eka yena va n’wi pfuxa, va ku: “Muleteri, Muleteri, ha lova!”+ Eku pfukeni kakwe, a tshinya+ mheho ni ku kariha ka mati, kutani ma hunguteka, ku va ni ku rhula.25 Kutani a ku eka vona: “Ripfumelo ra n’wina ri kwihi?” Kambe hi ku khomiwa hi ku chava, va hlamala, va byelana va ku: “Kahle-kahle loyi i mani, hikuva u lerisa hambi timheho ni mati, swi vuya swi n’wi yingisa?”+26 Kutani va hambukela eribuweni etikweni ra Vagerasa, leri nga entsungeni wa Galeliya.+27 Kambe loko a xikela esaveni wanuna un’wana wa muti loyi a a ri ni madimona a hlangana na yena. Kutani a swi endla nkarhi wo leha a nga ambali swiambalo, naswona a a nga tshami ekaya, a a tshama exikarhi ka masirha-bako.+28 Kuteloko a vona Yesu, a huwelela hi matimba a wela ehansi emahlweni ka yena, u vule hi rito lerikulu a ku: “Xana ndzi ni mhaka yihi na wena,+ wena Yesu N’wana wa Xikwembu Lexi nge Henhla-henhla? Ndza ku kombela, u nga ndzi xanisi.”+29 (Hikuva a a lerisa moya lowu nga basangiki leswaku wu huma eka munhu loyi. A wu n’wi khome swi tiya+ nkarhi wo leha, naswona a a tshama a bohiwe hi tinketana ni tinsimbi a rindziwile, kambe a a tshova swiboho sweswo kutani dimona ri n’wi yisa enhoveni.)30 Yesu a n’wi vutisa: “Hi wena mani vito ra wena?” Yena ku: “Ndzi Vandla,” hikuva a a ngheniwe hi madimona yo tala.+31 Kutani ma hambeta ma n’wi kombela+ ku ka a nga ma lerisi leswaku ma ya ekheleni+ ro enta.32 Kutani ntlhambi lowukulu wa tinguluve+ a wu dya kwalaho entshaveni; ma n’wi kombela leswaku a ma pfumelela ku nghena eka tona.+ Kutani a ma pfumelela.33 Hiloko madimona ma huma eka munhu loyi ma nghena etingulubyeni, ntlhambi wu tsutsuma wu wela eriweni etiveni wu nwela.+34 Kambe loko varisi va vona leswi endlekeke, va baleka va ya swi vika emutini ni le mantanghaleni.+35 Kutani vanhu va ta ku ta vona leswi endlekeke, va fika eka Yesu va kuma munhu loyi madimona ma humeke eka yena, a ambarile naswona a hanye kahle emianakanyweni, a tshame hi le milengeni ya Yesu; hiloko va khomiwa hi ku chava.+36 Lava va swi voneke va va vikela hilaha munhu loyi a a ri ni madimona a hanyisiweke hakona.+37 Kutani vunyingi hinkwabyo lebyi humaka emugangeni wa Vagerasa byi n’wi kombela leswaku a suka eka byona, hikuva a byi khomiwe hi ku chava+ lokukulu. Kutani a ya khandziya byatso a famba.38 Hambiswiritano, wanuna loyi madimona ma humeke eka yena a hambeta a kombela ku famba na yena; kambe a tlherisa wanuna loyi, a ku:+39 “Khoma ndlela u tlhelela ekaya, naswona u hambeta u rungula swilo leswi Xikwembu xi ku endleleke swona.”+ Hi ku pfumelelana ni sweswo a famba, a huwelela emutini hinkwawo swilo leswi Yesu a n’wi endleleke swona.+40 Loko Yesu a vuya, ntshungu wu n’wi amukela hi musa, hikuva hinkwavo a va n’wi languterile.+41 Kambe, waswivo, ku ta wanuna la vuriwaka Yayiro, wanuna loyi a a ri ndhuna leyi ungamelaka sinagoga. Kutani a wela emilengeni ya Yesu ivi a n’wi kombela leswaku a nghena endlwini+ yakwe,42 hikuva a a ri ni n’wana wa nhwanyana la tswariweke a ri swakwe wa malembe ya kwalomu ka 12 hi vukhale naswona a ri kusuhi ni ku fa.+Loko a famba mintshungu yi n’wi kamanyeta.+43 Kutani wansati loyi a a khomiwe hi vuvabyi byo khuluka ngati+ ku ringana malembe ya 12, loyi a nga kotangiki ku kuma munhu wa ku n’wi hanyisa,+44 a ta hi le ndzhaku a fika a khumba dziva+ ra nguvu+ yakwe ya le handle, kutani hi ku hatlisa vuvabyi byakwe byo khuluka ngati byi hela.+45 Kutani Yesu a ku: “I mani loyi a nga ndzi khumba?”+ Loko hinkwavo va landzula, Petro a ku: “Muleteri, mintshungu ya ku mumela ni ku ku kamanyeta.”+46 Kambe Yesu a ku: “Ku ni loyi a nga ndzi khumba, hikuva ndzi twe matimba+ ma huma eka mina.”+47 Loko wansati a xiya leswaku u voniwile, a ta a ri karhi a rhurhumela a wela ehansi emahlweni ka yena kutani a paluxa emahlweni ka vanhu hinkwavo xivangelo xa ku n’wi khumba ka yena ni ndlela leyi a horisiweke ha yona hi ku hatlisa.+48 Kambe a ku eka wansati loyi: “N’wananga, ripfumelo ra wena ri ku hanyisile;+ famba hi ku rhula.”+49 Loko a ha vulavula, muyimeri un’wana wa ndhuna leyi ungamelaka sinagoga a ta, a ku: “N’wana wa wena wa nhwanyana u file; u nga ha n’wi karhati mudyondzisi.”+50 Loko a twa leswi, Yesu a n’wi hlamula: “U nga chavi, ntsena kombisa ripfumelo,+ kutani yena u ta ponisiwa.”51 Loko a fika endlwini a nga pfumelelanga munhu a nghena na yena handle ka Petro na Yohane na Yakobo ni tata ni mana wa nhwanyana loyi.+52 Kambe vanhu hinkwavo a va rila ni ku tiba hi gome hikwalaho ka yena. Kutani a ku: “Tshikani ku rila,+ hikuva a nga fanga kambe u lo etlela.”+53 Hiloko va sungula ku n’wi hleka hi ku hlekula, hikuva a va swi tiva leswaku u file.+54 Kambe a n’wi khoma hi voko a vitana, a ku: “Nhwanyana, pfuka!”+55 Kutani moya+ wakwe wu vuya, a pfuka+ hi ku hatlisa, yena a lerisa leswaku a nyikiwa xo karhi a dya.+56 Kunene, vatswari vakwe a va nga tikoti; kambe a va lerisa leswaku va nga byeli munhu leswi endlekeke.+


text:
“U Fanele U Rhandza Warikwenu Kukota Loko U Tirhandza”
“[Xileriso] xa vumbirhi, lexi fanaka na xona, xi ri, ‘U fanele u rhandza warikwenu kukota loko u tirhandza.’”—MAT. 22:39.
1, 2. (a) Yesu u vule leswaku hi xihi xileriso xa vumbirhi lexikulu xa Nawu? (b) Hi swihi swivutiso leswi hi nga ta swi tlhuvutsa sweswi?
MUFARISI un’wana u tshame a ringa Yesu hi ku n’wi vutisa xivutiso lexi nge: “Mudyondzisi, hi xihi xileriso lexikulu eka hinkwaswo eNawini?” Hilaha swi hlamuseriweke hakona exihlokweni lexi hundzeke, Yesu u vule leswaku “xileriso lexikulu ni xo sungula eka hinkwaswo” hi lexi nge: “U fanele u rhandza Yehovha Xikwembu xa wena hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo ni hi mianakanyo ya wena hinkwayo.” Yesu u tlhele a ku: “Xa vumbirhi, lexi fanaka na xona, xi ri, ‘U fanele u rhandza warikwenu kukota loko u tirhandza.’”—Mat. 22:34-39.
2 Yesu u vule leswaku hi fanele hi rhandza warikwerhu kukota loko hi tirhandza. Hikwalaho hi fanele hi tivutisa swivutiso leswi: Kahle-kahle warikwerhu i mani? Hi nga n’wi kombisa njhani rirhandzu?
KAHLE-KAHLE WARIKWERHU I MANI?
3, 4. (a) Yesu u xi hlamule hi xifaniso xihi xivutiso lexi nge: “Xana kahle-kahle warikwerhu i mani”? (b) Musamariya u n’wi pfune njhani wanuna loyi a a tekeriwe swilo swakwe, a biwa ivi a siyiwa a ri kusuhi ni ku fa? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
3 Kambe xiya leswi Yesu a swi vuleke loko wanuna un’wana loyi a a tiendla wo lulama a n’wi vutisile a ku: “Xana kahle-kahle warikwerhu i mani?” Loko Yesu a n’wi hlamula u hlamusele xifaniso xa Musamariya lonene. (Hlaya Luka 10:29-37.) A hi ta langutela leswaku muprista la nga Muisrayele ni Mulevhi a va ta va varikwavo lavanene loko va vona wanuna la tekeriweke swilo swakwe, a biwa ivi a siyiwa a ri kusuhi ni ku fa. Kambe va lo n’wi hundza va nga n’wi pfuni. Wanuna loyi u pfuniwe hi Musamariya—munhu loyi rixaka ra ka vona a ri xixima Nawu wa Muxe kambe Vayuda a va ri venga.—Yoh. 4:9.
4 Musamariya lonene u chele mafurha ni vhinyo etimbangeni ta wanuna la vavisekeke leswaku a n’wi pfuna ti hola. Tidenari timbirhi leti a ti siyeke ni n’wini wa yindlu ya vafambi leswaku a sala a khathalela wanuna yoloye a ti ringana ni kwalomu ka muholo wa masiku mambirhi. (Mat. 20:2) Hikwalaho swa olova ku vona leswaku i mani la tikombiseke a ri warikwavo wa xiviri wa wanuna loyi a a vavisiwile. Xifaniso xa Yesu xi hi dyondzisa ku kombisa warikwerhu ntwela-vusiwana ni rirhandzu.
5. Malandza ya Yehovha ma swi kombise njhani leswaku ma rhandza warikwavo endzhaku ka loko ku ve ni Xidzedze lexi vuriwaka Sandy?
5 Minkarhi yo tala swa tika ku kuma vanhu lava nga ni ntwela-vusiwana ku fana ni Musamariya lonene. Sweswo swi tano ngopfu-ngopfu “emasikwini [lawa] yo hetelela” ya mangava laha vanhu vo tala va nga riki na xinakulobye xa ntumbuluko, va nga ni tihanyi naswona va nga rhandziki vunene. (2 Tim. 3:1-3) Hi xikombiso, ku nga ha va ni swiyimo swo tika hi nkarhi wa mhangu ya ntumbuluko. Anakanya hi leswi humeleleke loko Xidzedze lexi vuriwaka Sandy xi hlasele Doroba ra New York eku heleni ka October hi 2012. Endhawini yin’wana leyi hlaseriweke swinene edorobeni rolero, vanhu van’wana va yivele vaaki lava se a va ri eku xanisekeni hikwalaho ka leswi a va nga ri na gezi ni swilo swin’wana leswi a va swi pfumala. Timbhoni ta Yehovha ti pfune vamakwavo ni van’wana endhawini yoleyo. Vakreste va endla tano hikwalaho ka leswi va rhandzaka warikwavo. Hi tihi tindlela tin’wana leti hi nga kombisaka ha tona leswaku hi rhandza warikwerhu?
TINDLELA TO KOMBISA LESWAKU HI RHANDZA WARIKWERHU
6. Ntirho wa hina wo chumayela wu fambisana njhani ni ku kombisa rirhandzu?
6 Pfuna vanhu hi tlhelo ra moya. Sweswo hi swi endla hi ku tikarhatela ku va tisela “nchavelelo lowu humaka eMatsalweni.” (Rhom. 15:4) A swi kanakanisi leswaku hi kombisa rirhandzu loko hi byela van’wana ntiyiso wa le Bibeleni loko hi endla ntirho wa hina wo chumayela. (Mat. 24:14) Mawaku lunghelo leri hi nga na rona ro twarisa rungula ra Mfumo leri humaka eka “Xikwembu lexi nyikaka ntshembo”!—Rhom. 15:13.
7. I yini nawu lowu dumeke wa mahanyelo, naswona hi katekisiwa njhani loko hi wu landzela?
7 Landzela nawu lowu dumeke wa mahanyelo. Nawu lowu wu kumeka eka marito lama vuriweke hi Yesu eka Dyondzo yakwe ya le Ntshaveni lowu nge: “Swilo hinkwaswo, leswi mi lavaka vanhu va swi endla eka n’wina, na n’wina mi fanele mi swi endla eka vona; leswi, entiyisweni hi leswi vuriwaka hi Nawu ni Vaprofeta.” (Mat. 7:12) Loko hi khoma van’wana hilaha Yesu a leriseke hakona, hi endla hi ku pfumelelana ni xikongomelo xa “Nawu” (Genesa ku ya fika eka Deteronoma) ni “Vaprofeta” (tibuku ta vuprofeta leti nga eMatsalweni ya Xiheveru). Matsalwa wolawo ma kombisa kahle leswaku Xikwembu xi katekisa lava va kombisaka van’wana rirhandzu. Hi xikombiso, Yehovha u vule leswi landzelaka hi ku tirhisa Esaya: “Hlayisani vululami, mi endla leswi lulameke . . . Wa tsaka munhu wa nyama la endlaka leswi.” (Esa. 56:1, 2) Ha katekisiwa hakunene loko hi rhandza warikwerhu hi tlhela hi hanya hi ku landza nawu lowu dumeke wa mahanyelo.
8. Ha yini hi fanele hi rhandza valala va hina, naswona ku nga ha endleka yini loko hi endla tano?
8 Rhandza valala va wena. Yesu u te: “Mi swi twile leswaku ku vuriwe va ku, ‘U fanele u rhandza warikwenu u venga nala wa wena.’ Hambiswiritano, mina ndzi ri eka n’wina: Hambetani mi rhandza valala va n’wina, mi khongelela lava mi xanisaka; leswaku mi tikombisa mi ri vana va Tata wa n’wina la nge matilweni.” (Mat. 5:43-45) Muapostola Pawulo u vule ndzayo leyi fanaka loko a tsala a ku: “Loko nala wa wena a ri ni ndlala, n’wi phamele; loko a ri ni torha, n’wi nyike swakunwa.” (Rhom. 12:20; Swiv. 25:21) Hi ku ya hi Nawu wa Muxe, munhu a a fanele a pfuna nala wakwe ku rhula ndzhwalo wa xifuwo xakwe lexi weke. (Eks. 23:5) Loko va tirhisana hi ndlela leyi, vanhu lava va tshameke va va valala a va ta va vanghana lavakulu. Leswi Vakreste va kombisaka rirhandzu, valala va hina vo tala va cince ndlela leyi a va titwa ha yona hi hina. Loko hi rhandza valala va hina—hambi ku ri vaxanisi lava nga ni tihanyi—hi ta tsaka swinene loko van’wana va vona va va Vakreste va ntiyiso.
9. Yesu u vule yini malunghana ni ku endla ku rhula ni vamakwerhu?
9 “Lavisisani ku rhula ni vanhu hinkwavo.” (Hev. 12:14) Vanhu volavo va katsa vamakwerhu, hikuva Yesu u te: “Loko u tisa nyiko ya wena ealitarini kutani u tsundzuka kwalaho leswaku ku ni mhaka leyi makwenu a ku hehlaka ha yona, siya nyiko ya wena kwalaho mahlweni ka alitari, u famba; u rhanga u ya endla ku rhula ni makwenu, kutani loko u vuya, u nyikela nyiko ya wena.” (Mat. 5:23, 24) Xikwembu xi ta hi katekisa loko hi rhandza vamakwerhu naswona hi hatla hi teka goza leswaku hi endla ku rhula na vona.
10. Ha yini hi nga fanelanga hi avanyisa van’wana?
10 U nga avanyisi van’wana. Yesu u te: “Tshikani ku avanyisa leswaku mi nga avanyisiwi; hikuva ku avanyisa loku mi avanyisaka ha kona, mi ta avanyisiwa ha kona; naswona xipimo lexi mi pimaka ha xona, va ta mi pimela ha xona. Kutani, ha yini u languta xilavi lexi nga etihlweni ra makwenu, kambe u nga lemuki ntsandza lowu nga etihlweni ra wena? Kumbe, u nga vurisa ku yini eka makwenu u ku, ‘Ndzi pfumelele ndzi susa xilavi etihlweni ra wena’; kasi, waswivo, ku ni ntsandza etihlweni ra wena? Mukanganyisi! Sungula u susa ntsandza etihlweni ra wena n’wini, kutani u ta yi vona kahle ndlela yo susa xilavi etihlweni ra makwenu.” (Mat. 7:1-5) Yoleyo i ndlela ya matimba yo hi byela leswaku a hi fanelanga hi xopaxopa vanhu van’wana loko va endla swihoxo leswitsongo kasi hina hi endla swihoxo leswikulu.
NDLELA YO HLAWULEKA YO KOMBISA RIRHANDZU
11, 12. Hi yihi ndlela yo hlawuleka leyi hi kombisaka ha yona leswaku hi rhandza warikwerhu?
11 Hi lava ku kombisa warikwerhu rirhandzu hi ndlela yo hlawuleka. Ku fana na Yesu, hi chumayela mahungu lamanene ya Mfumo. (Luka 8:1) Yesu u lerise valandzeri vakwe ku “endla vanhu va matiko hinkwawo va va vadyondzisiwa.” (Mat. 28:19, 20) Loko hi endla ntirho wolowo, hi ringeta ku pfuna varikwerhu leswaku va suka egondzweni ro anama ri tlhela ri pfuleka leri yisaka endzovisweni kutani hi va komba ndlela yo famba egondzweni ro lala leri yisaka evuton’wini. (Mat. 7:13, 14) A swi kanakanisi leswaku Yehovha wa ma katekisa matshalatshala wolawo.
12 Ku fana na Yesu, hi pfuna vanhu leswaku va khathala hi xilaveko xa vona xa moya. (Mat. 5:3) Eka lava va yingisaka, hi enerisa xilaveko xolexo xa vona hi ku va byela “mahungu lamanene ya Xikwembu.” (Rhom. 1:1) Lava va amukelaka rungula ra Mfumo va vuyelelana na Xikwembu hi ku tirhisa Yesu Kreste. (2 Kor. 5:18, 19) Kutani, loko hi chumayela mahungu lamanene hi kombisa leswaku hi rhandza warikwerhu hi ndlela ya nkoka swinene.
13. U titwa njhani hi ku hlanganyela entirhweni wa hina wo hlawuleka wa ku va vahuweleri va Mfumo?
13 Loko hi lunghiselela kahle loko hi ya endla maendzo yo vuyela ni loko hi ya fambisa tidyondzo ta Bibele, hi kota ku dyondzisa vanhu ku yingisa milawu ya Xikwembu leyinene. Leswi swi nga ha endla leswaku xichudeni xa Bibele xi hundzula vutomi bya xona. (1 Kor. 6:9-11) Swa khutaza hakunene ku vona ndlela leyi Xikwembu xi va pfunaka ha yona lava nga ni “mboyamelo lowunene eka vutomi lebyi nga heriki” leswaku va endla mindzulamiso ivi va va vanghana va xona. (Mint. 13:48) Eka vo tala, gome ri siviwa hi ntsako kasi ku vilela ku tlula mpimo ku siviwa hi ku tshemba Tata wa hina wa le tilweni. A hi ku tsakisa ka swona ku vona nhluvuko wa moya lowu endliwaka hi vanhu lavantshwa! Xana a wu pfumeli leswaku i nkateko ku rhandza varikwerhu hi ndlela leyi yo hlawuleka tanihi vahuweleri va Mfumo?
NHLAMUSELO YA RIRHANDZU LEYI HUHUTERIWEKE
14. Pawulo u ri hlamusele njhani rirhandzu eka 1 Vakorinto 13:4-8?
14 Loko hi tirhisana ni varikwerhu, ku tirhisa leswi Pawulo a swi tsaleke malunghana ni rirhandzu swi nga sivela swiphiqo swo tala, swi nga tisa ntsako naswona swi nga endla leswaku Xikwembu xi hi katekisa. (Hlaya 1 Vakorinto 13:4-8.) A hi kambisiseni leswi Pawulo a swi vuleke malunghana ni rirhandzu kutani hi vona ndlela leyi hi nga n’wi rhandzaka ha yona warikwerhu kukota loko hi tirhandza.
15. (a) Ha yini hi fanele hi va ni mbilu yo leha ni musa? (b) Ha yini hi fanele hi papalata mavondzo ni ku tikurisa?
15 “Rirhandzu ri ni mbilu yo leha ni musa.” Tanihi leswi Xikwembu xi lehiseke mbilu xi tlhela xi va ni musa loko xi tirhisana ni vanhu lava nga hetisekangiki, hi fanele hi lehisa mbilu hi tlhela hi va ni musa loko van’wana va endla swihoxo naswona va nga anakanyeli, kumbe va hi khoma hi ndlela yo biha. “Rirhandzu a ri na mavondzo,” hikwalaho rirhandzu ra ntiyiso a ri nge endli leswaku hi navela swilo swa munhu un’wana kumbe malunghelo lawa a nga na wona evandlheni. Ku tlula kwalaho, loko hi ri ni rirhandzu, a hi nge tikurisi kumbe hi tikukumuxa. Phela, “mahlo lama titlakusaka ni mbilu leyi tikurisaka, rivoni ra lavo homboloka, i xidyoho.”—Swiv. 21:4.
16, 17. Hi nga swi endla njhani swilo hi ku pfumelelana na 1 Vakorinto 13:5, 6?
16 Rirhandzu ri ta hi susumetela ku tikhoma hi ndlela yo tenga eka warikwerhu. A hi nge n’wi hembeli, hi n’wi yivela kumbe hi endla nchumu wun’wana ni wun’wana lowu nga ta endla leswaku hi tlula milawu ya Yehovha. Rirhandzu ri ta tlhela ri hi sivela ku nga lavi leswi vuyerisaka hina ntsena kambe ni leswi vuyerisaka van’wana.—Filp. 2:4.
17 Rirhandzu ra xiviri a ri hlundzuki hi ku olova naswona a “ri hlayisi mhaka yo biha,” onge loko van’wana va hi twisa ku vava minkarhi hinkwayo hi tsala ehansi. (1 Tes. 5:15) Loko ho va ni xikhomela a hi nge xi tsakisi Xikwembu naswona entiyisweni hi ta va hi pfurhetela ndzilo lowu wu nga pfurhaka ivi wu hi vavisa wu tlhela wu vavisa van’wana. (Lev. 19:18) Rirhandzu ri endla leswaku hi tsaka ni ntiyiso, naswona a ri nge hi pfumeleli leswaku hi “[tsaka] hi leswi nga lulamangiki,” hambiloko munhu loyi a hi vengaka a khomiwa hi ndlela yo biha.—Hlaya Swivuriso 24:17, 18.
18. Hi dyondza yini malunghana ni rirhandzu eka 1 Vakorinto 13:7, 8?
18 Xiya leswi Pawulo a yeke emahlweni a swi vula malunghana ni rirhandzu. U vule leswaku rirhandzu “ri byarha swilo hinkwaswo.” Loko munhu wo karhi o hi khunguvanyisa kambe a kombela ku rivaleriwa, rirhandzu ri ta hi susumetela ku n’wi rivalela. Rirhandzu “ri kholwa swilo hinkwaswo” leswi nga eRitweni ra Xikwembu naswona ri hi endla hi tlangela swakudya swa moya leswi hi swi kumaka. Rirhandzu “ri va ni ntshembo eka swilo hinkwaswo” leswi tsariweke eBibeleni naswona ri hi susumetela ku tihlamulela eka van’wana lava lavaka ku tiva hi ta ntshembo wa hina. (1 Pet. 3:15) Loko hi langutane ni swiyimo swo tika swinene, hi khongela hi tlhela hi va ni ntshembo wa leswaku ku ta va ni vuyelo lebyinene. Rirhandzu “ri tiyisela swilo hinkwaswo,” ku nga khathariseki leswaku hi loko hi dyoheriwa ni ku xanisiwa hi van’wana kumbe loko hi weriwa hi miringo yin’wana. Ku tlula kwalaho, “rirhandzu a ri heli.” Ri ta kombisiwa hi vanhu lava yingisaka hilaha ku nga heriki.
YANA EMAHLWENI U RHANDZA WARIKWENU KUKOTA LOKO U TIRHANDZA
19, 20. I ndzayo yihi ya le Matsalweni leyi faneleke yi hi susumetela ku ya emahlweni hi rhandza warikwerhu?
19 Loko hi yingisa ndzayo ya le Bibeleni, hi ta ya emahlweni hi rhandza warikwerhu. Rirhandzu rolero ri katsa ku rhandza vanhu hinkwavo ku nga ri vanhu va rixaka ra ka hina ntsena. Hi fanele hi tlhela hi tsundzuka leswaku Yesu u te: “U fanele u rhandza warikwenu kukota loko u tirhandza.” (Mat. 22:39) Xikwembu na Kreste va langutele leswaku hi rhandza warikwerhu. Loko hi nga tiyiseki hi leswi hi faneleke hi swi endla eka xiyimo xo karhi lexi katsaka warikwerhu, hi fanele hi khongela eka Xikwembu leswaku xi hi kongomisa hi moya lowo kwetsima. Loko hi endla tano Yehovha u ta hi katekisa naswona u ta hi pfuna leswaku hi kombisa rirhandzu.—Rhom. 8:26, 27.
20 Xileriso xa leswaku hi rhandza warikwerhu kukota loko hi tirhandza xi vuriwa “nawu wa vuhosi.” (Yak. 2:8) Endzhaku ko vulavula hi swileriso swin’wana swa Nawu wa Muxe, Pawulo u te: “Ni xileriso xin’wana ni xin’wana lexi nga kona, swi katsakanyiwa hi rito leri ri nge, ‘U fanele u rhandza warikwenu kukota loko u [tirhandza].’ Rirhandzu a ri endli leswo biha eka warikwavo; hikokwalaho, rirhandzu i ku hetiseka ka nawu.” (Rhom. 13:8-10) Hikwalaho hi fanele hi ya emahlweni hi rhandza warikwerhu.
21, 22. Ha yini hi fanele hi rhandza Xikwembu ni warikwerhu?
21 Loko hi ri karhi hi anakanyisisa hi lexi endlaka hi fanele hi rhandza warikwerhu, i swinene ku anakanya hi marito ya Yesu ya leswaku Tata wakwe u “[tsuvukisa] dyambu ra yena eka vanhu vo homboloka ni lavanene naswona [u nisa] mpfula yakwe ehenhla ka vanhu lava lulameke ni lava nga lulamangiki.” (Mat. 5:43-45) Hi fanele hi rhandza varikwerhu ku nga khathariseki leswaku va lulamile kumbe a va lulamanga. Hilaha se hi buleke hakona, ndlela ya nkoka yo kombisa rirhandzu rolero i ku va byela rungula ra Mfumo. Loko varikwerhu va amukela mahungu lamanene hi ku tlangela lokukulu va ta kuma mikateko.
22 Hi ni swivangelo swo tala swo rhandza Yehovha hi ku helela. Nakambe ku ni tindlela to tala leti hi nga kombisaka ha tona leswaku hi rhandza warikwerhu. Loko hi rhandza Xikwembu ni warikwerhu, hi xixima leswi Yesu a swi vuleke hi timhaka leti ta nkoka. Xa nkoka swinene, hi tsakisa Yehovha, Tata wa hina wa rirhandzu wa le tilweni.


text:
XIPHEMU 2
I Mani Xikwembu Xa Ntiyiso?
Ku ni Xikwembu xin’we xa ntiyiso naswona vito ra xona i Yehovha. (Pisalema 83:18) Xikwembu i Moya; a hi nge swi koti ku xi vona. Xa hi rhandza naswona xi lava leswaku na hina hi xi rhandza hi tlhela hi rhandza ni vanhu van’wana. (Matewu 22:35-40) Xi Tlakukile naswona i Muvumbi wa swilo hinkwaswo.
Xivumbiwa xo sungula xa Xikwembu a xi ri munhu wa moya la nga ni matimba naswona hi ku famba ka nkarhi xi tiveke hi vito leri nge Yesu Kreste. Yehovha u tlhele a vumba ni tintsumi.
Yehovha u vumbe swilo hinkwaswo leswi nga etilweni . . . ni le misaveni. Nhlavutelo 4:11
Yehovha Xikwembu u vumbe tinyeleti, misava ni swilo leswi nga eka yona.
U vumbe Adamu, wanuna wo sungula, hi ntshuri wa misava.—Genesa 2:7.
DYONDZA SWO TALA
Xana Xikwembu Xi Ni Vito?
Xikwembu xi ni swithopo swo tala, swo tanihi lexi nge Lowa Matimba Hinkwawo, Muvumbi ni lexi nge Hosi. Kambe vito ra xona ri tirhisiwa minkarhi ya kwalomu ka 7 000 eBibeleni.
Xikwembu I Mani?
Xana Xikwembu xi na vito naswona xa khathala ha hina?


text:
Timbhoni Ti Chumayela Hi Ku Tirhisa Swigolonyana Swo Tlula 165 000
Timbhoni ta Yehovha leti tivekaka hi ku chumayela hi yindlu ni yindlu, ta kumeka etindhawini ta mani na mani ti yime etlhelo ka swigolonyana swo saseka swo veka minkandziyiso.
Sweswinyana, ndlela leyi yo chumayela yi tirhisiwa ngopfu. Hi November 2011, ntlawa wa Timbhoni le New York wu sungule ku komba vanhu rungula ra le Bibeleni hi ku tirhisa minkandziyiso leyi vekiweke ematafuleni ni le ka swigolonyana. Ndlela leyi yo chumayela yi ve ni vuyelo lebyikulu lerova a swi tekanga ni nkarhi ku va yi tirhisiwa ni le madorobeni man’wana.
Ku sukela hi March 2015, swigolonyana swa 165 390 swi rhumeriwe emavandlheni ya Timbhoni ta Yehovha emisaveni hinkwayo. Magidi ya swigolonyana swo veka minkandziyiso, matafula ni swilo swin’wana swo veka minkandziyiso eka swona swi komberiwile.
Ndlela yo chumayela hi yindlu ni yindlu ka ha ri yona ndlela leyi tirhisiwaka ngopfu. Kambe ku tirhisiwa ka swigolonyana swi ve ni vuyelo lebyikulu. Vona swikombiso swin’wana.
Le Peru, wanuna la vuriwaka Raul u ye eka xin’wana xa swigolonyana laha a ku yime Timbhoni ivi a ti vutisa: “Xana a mi ri kwihi? Se swi endla malembe manharhu ndzi ri karhi ndzi lavana ni Timbhoni! Ndzi khense Xikwembu loko ndzi vona xigolonyana xa n’wina.”
Hambileswi laha a tshamaka kona Timbhoni ta Yehovha a ti ya nkarhi ni nkarhi, Raul a nga kumeki. U ti byele leswaku a a dyondza Bibele ni Timbhoni tin’wana naswona u lava ku tlhela a sungula ku dyondza. Ku endliwe malunghiselelo ya leswaku a sungula ku dyondza.
Vatekani lava ha riki vantshwa eBulgaria va fike va yima emahlweni ka xigolonyana kutani va teka buku leyi nge Xihundla Xa Ntsako eNdyangwini. Hi vhiki leri landzeleke, va vuyile kutani va teka tibuku tin’wana timbirhi: Buku Yanga Ya Timhaka Ta Bibele ni leyi nge Dyondza Eka Mudyondzisi Lonkulu. Mbhoni leyi a yi ri etlhelo ka xigolonyana yi va vutisile leswaku va ni vana vangani. Va hlamule va ku: “A hi na vona kambe loko hi ta va na vona hi ta va dyondzisa hi Xikwembu. Kahlekahle tibuku leti ti ta hi pfuna.”
Wanuna un’wana loyi a ambale swa masocha u fike eka Timbhoni leti ha riki vantshwa leti a ti yime na xigolonyana xa minkandziyiso le Ukraine. Kutani u te: “Ndzi byeleni leswaku Armagedoni yi ta fika rini.” Wanuna loyi u hlanganyela eka tinyimpi leti nga kona eUkraine. Swilo leswi humelelaka emisaveni swi endla a swi vona leswaku Armagedoni yi le kusuhi swinene, kambe u tivutisa leswaku ha yini Xikwembu xi hlwerile. Vantshwa lava va n’wi hlamule hi ku tirhisa Bibele leswaku ha yini Xikwembu xi nga ngheneleli eka timhaka ta vanhu nileswaku ku nga ri khale xi ta herisa vanhu hinkwavo vo homboloka. Wanuna loyi u amukele timagazini ta Xihondzo xo Rindza ni Xalamuka! swin’we ni buku leyi nge Is There a Creator Who Cares About You?
Le Macedonia, jaha rin’wana ri byele Timbhoni leti a ti ri kusuhi ni xigolonyana leswaku ri ti toloverile timagazini ta tona kambe sweswi ri kombela buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? Ri vule leswaku ri ta namba ri ya elayiburari ya mani na mani ri ya yi hlayela kona.
Endzhaku ka kwalomu ka tiawara timbirhi, jaha leri ri tlhelele eka timbhoni loko ri ta va ri hlaye matluka yo ringana 79. Ri te: “Buku leyi yi cinca vutomi! Ndzi xiye leswaku leswi a ndzi tshemba swona i mavunwa. Hinkwaswo leswi buku leyi yi swi dyondzisaka i ntiyiso. Hakunene yi cince matwisiselo ya mina hi vutomi!”
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?
Leswi Endlekaka Eka Dyondzo Ya Bibele
Emisaveni hinkwayo, Timbhoni ta Yehovha ti tiviwa hi ku fambisela vanhu dyondzo ya Bibele ya mahala. Hlalela ndlela leyi yi fambisiwaka ha yona.
Xana Timbhoni Ta Yehovha I Vakreste?
Hi kombela u xiya ndlela leyi hi hambaneke ha yona ni mintlawa ya vukhongeri leyi vuriwaka Vakreste.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Swivuriso 18:1-24
18 Loyi a tihambanisaka ni van’wana u tilavela swa yena ntsena;+ u ta hambana ni vutlhari hinkwabyo lebyi pfunaka.+2 Un’wana ni un’wana la nga xihunguki a nga ku tsakeli ku twisisa,+ handle ka loko mbilu yakwe yo tifunungula.+3 Loko lowo homboloka a fika, ku fanele ku fika ni ku hlekula;+ niloko tingana+ ti fika, ku ni ndzhukano.4 Marito ya nomu wa munhu i mati yo enta.+ Xihlovo xa vutlhari i xinambyana lexi khaphakhapaka.+5 Ku kombisa ku ya hi nghohe eka lowo homboloka a hi kunene,+ hambi ku ri ku bakanya la lulameke ehubyeni.+6 Milomu ya lowo hunguka yi nghenela timholovo,+ ni nomu wakwe wu vitana minkhavi.+7 Nomu wa xihunguki hi wona wu xi lovisaka,+ ni milomu ya xona i mintlhamu ya moya-xiviri wa xona.+8 Marito ya mulumbeti ma fana ni swilo leswi faneleke swi mitiwa hi makolo,+ leswi rhelelaka swi ya endzeni-ndzeni ka khwiri.+9 Nakambe, loyi a lolohaka entirhweni wakwe+—i makwavo wa loyi a onhaka.+10 Vito ra Yehovha i xihondzo xo tiya.+ Lowo lulama u tsutsumela eka xona naswona u kuma nsirhelelo.+11 Swilo swa nkoka swa la fuweke i muti wakwe lowu tiyeke,+ naswona swi fana ni rirhangu leri sirhelelaka loko a anakanya.+12 Mbilu ya munhu ya titlakusa loko a nga si wa,+ naswona emahlweni ka ku vangama ku ni ku titsongahata.+13 Loko munhu a angula malunghana ni mhaka yo karhi kambe a nga si yi twa,+ sweswo i vuphukuphuku eka yena ni ku tsongahatiwa.+14 Moya wa munhu wu nga tiyisela vuvabyi byakwe;+ kambe loko ku ri moya lowu biweke, i mani la nga wu tiyiselelaka?+15 Mbilu ya la twisisaka yi kuma vutivi,+ ni ndleve ya lavo tlhariha yi lava ku kuma vutivi.+16 Nyiko ya munhu yi ta n’wi pfulela ndlela leyikulu,+ yi ta n’wi rhangela ni le vanhwini vo tala.+17 Lowo sungula enandzwini wakwe u lulamile;+ munhu-kulobye wa fika kutani a n’wi lavisisa hakunene.+18 Vuhlolotwana byi herisa timholovo,+ naswona byi hambanisa ni lava matimba.+19 Makwavo la dyoheriwaka u tlula muti lowu tiyeke;+ naswona ku ni timholovo leti fanaka ni xigogo xa xihondzo xo tshama eka xona.+20 Khwiri ra munhu ri ta xurhisiwa hi mihandzu leyi humaka enon’wini wa munhu;+ u ta xurhisiwa ni hi leswi swi humaka emilon’wini yakwe.+21 Rifu ni vutomi swi le matimbeni ya ririmi,+ naswona swi ta dya mihandzu ya loyi a swi rhandzaka.+22 Xana u kona la kumeke nsati lonene?+ Munhu yoloye u kume nchumu lowunene,+ naswona munhu yoloye u kume vunene lebyi humaka eka Yehovha.+23 Loyi a pfumalaka wa kombela,+ kambe loyi a fuweke u hlamula hi ndlela ya matimba.+24 Ku ni vanakulobye lava tshamaka va lunghekele ku tshovelelana,+ kambe ku ni munghana la namarhelaka ku tlula makwavo.+


text:
1Ngako Pedro ni Johane va di ngadi va txi wombawomba ni vathu, ku to bwaka vaphaxeli ni nduna ya Dithepele ni Vasadhusi; 2ve va henyela ngu kuwona ti to va gondisa vathu ni kunuwela kuwuka ka vafi ngu kota ya kuwuka ka Jesu kufani. 3Se va to va ñola ve va khotela mkorani kala mangwanani ka kona, nguko se di ti swite. 4Hambi keto, vathu vo tala va nga engisa dipswi, va to kholwa. Mtengo wa vavamna wu ti lava kuva mtxhanu wa makumi a mazana. 5Ka ditshiku di di gametako, vakoma va Vajudha ni madhota ni vabhali, va to sengeletana Jerusalema. 6Ku ti ni Anasi, mphaxeli wa hombe, ni Kayifasi, Johane ni Alexandre, ni votshe va lixaka la vaphaxeli va hombe. 7Kutingako va di va dhani masoni kwawe, va to va wotisa, va txi khona: “Mi mahile eto ngu mtamo muni, mwendo ngu ditina da mani kani?” 8Konaho, Pedro, a di tate ngu Moya wo Sawuleka, a wombile kwawe, a txi khene: “Vakoma va ditiko ni nanu madhota a ka Israyeli: 9Nga kuwa nyamsi hi wotiswako ngu mhaka ya kuhanyisa mthu wa txilema, ti to a hanyisilwe ngu mtamo wa mani, 10zumbani mi txi ti ziva anu ni yotshe ngamu ya ka Israyeli, ti to mthu wuwa a maneka a di hanyisilwe masoni kwanu ngu mtamo wa ditina da Jesu Kristu wa Nazareta, awu anu mi nga mu bethela ha txihambanoni, se Txizimu txi nga mu wusa ngu ka vo fa. 11Ngene dirigwi diya di nga nyenywa ngu nganu vaaki, adiya se di nga mahwa dirigwi da hombe do tsanisa. 12Ku walo mmwane a si kotako kuhanyisa, kha di nga ho dimwane ditina, hahatshi ka nzuma, adiya vathu va nga ningwa, kasiku va txi hanyiswa ngu dona.” 13Kutingako va txi wona kutsana ka Pedro ni Johane, kuve va ti va ziva ti to mbathu va va nga mbi gonda ni ti to vo va i di vathu dwe, va to tala ngu kuxamala; kambe va ti va ziva ti to mbalondeteli va Jesu. 14Se ngako va txi wona mthu wu a nga hanyiswa, a di emile navo, va to pwata to kaneta. 15Se kutingako va di leletile ti to ve huma nyumbani ka wukoma, va to wotisana ngu txawe, 16va txi khona: “Hi na va maha txani vathu vava kani? Ngukuva i mhaka yi yi ziwako ngu votshe va va nga aka Jerusalema, ti to txixamaliso txa hombe txi mahilwe ngu vona; ti ha kubasani, kha hi si koti kukaneta. 17Kambe kufela ku timhaka tiya ti si thuki ti ya masoni ngu kuhangalaka hagari ka vathu, he va layeni ni ku va dhukisa, ti to va si nga ngadi ve gondisa mthu, wuhi ni wuhi, ngu ditinedo.” 18Se va to va dhana ve va leleta ngutu, ti taku va si thuki ve wombawomba, hambi i di kugondisa ngu ditina da Jesu. 19Kambe Pedro ni Johane va to xamula, va txi: “Ati ti nga lulama masoni ka Txizimu ngu tihi kani: kuengisa anu mwendo kuengisa Txizimu kani? 20Athu kha hi na ku si kota kumalala ni ti hi nga ti wona ni ti hi nga ti engisa.” 21Se va to va thusa, msana ka ku va dhukisa da wumbidi, ve pwata nzila ya ku va peka ngu yona, ngu kota ya kuthava vathu, ngukuva votshe va ti dhumisa Txizimu ngu kota ya ti ti nga mahwa. 22Ngukuva mthu wu a nga hanyiswa ngu txixamaliso txo i ti wa malembe awa ma pindako mune wa makumi. 23Kuntingako va di thusilwe, va to tshumelela ka va ka kwawe, se ve xawutela totshe ti ti nga wombwa ngu vaphaxeli va hombe ni madhota a ditiko. 24Vona ngako va di engisile toneto, va to guleta mapswi awe ka Txizimu ngu mbilu yimweyo va txi khona: “Mkoma, ngawe u nga maha nzuma ni mafu ni linene ni sotshe si si ku ka sona; 25ngawe u nga veka mapswi awa, ngu Moya wo Sawuleka, ka txisofu txa tate wathu Dhavhidha, txithumi txako, u txi khawe: ‘Ngu ku txani vamatiko va mahako vhilinganya kani? Ni vathu va sungela txani sikungo sa walo kani? 26Vafumeli va mafu va xomile ni tinduna ti buthanile, kasi kulwa ni Mkoma ni Kristu wakwe.’ 27“Kha ditshuri va buthanile ka didhoropa diya Herodha ni Ponsio Pilato, ni vamatiko ni tixaka ta Israyeli, ve wukela txithumi txako txo sawuleka, awu u nga mu maha Mesiya. 28Ngu konaho vona va mahile totshe ti u nga ti emisa ngu kale ngu diwoko dako ni kuranda kwako, ti to ti na maheka. 29Se konkuwa. Mkoma, wona kudhukisa kwawe, u txi ninga sithumi sako kuwomba dipswi dako, na va si thavi txilo. 30Nawuluta diwoko dako, ti to ku na mahwa kuhanyiswa ni sikombiso ni sidiwukiso ngu ditina da Jesu, txithumi txako txa kusawuleka.” 31Kutingako va di khongete, wukhalo wu va nga ti sengeletani ka wona, wu to dekadekiswa, se votshe ve tala ngu Moya wo Sawuleka, ve womba dipswi da Txizimu ngu kutsana. 32Msengeletano wa makholwa wu ti ni mbilu yimweyo ni moya wumwewo. Ku ti singa ho ni wammweyo wa kupimisa ti to si lumba ene ekha, asi a nga ti naso; aniko hagari kwawe, sotshe i ti sa votshelele. 33Vapostoli va txi fakazela kuwuka ka Mkoma Jesu ngu mtamo wa hombe, ka votshe ku titi ni kateko ya hombe. 34Hagari kwawe, ku ti singa ho wo pwata txilo, nguko votshe vathu va titi xavisa asi va nga ti naso, tithembwe mwendo tinyumba, va txi teka male ya kona, 35va txi ningela ka Vapostoli se vona va txi avela mmweyo ni mmweyo, kota nga ti a nga txi si pwatisa tona. 36Josefa, awu Vapostoli va nga txi mu dhana ku i Bharnabhasi, ti ti wombako ku mwanana wu i ku Mthaveleli, mulevhi wa kuvelekelwa Kipra, 37nene a ti ni thembwe, a nga yi xavisa, a txi teka male ya kona a txi yi ningela ka Vapostoli.
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 46:1-34
46 Hikwalaho Israyele ni hinkwavo lava a va ri va yena va suka va ya eBera-xeba,+ kutani a humesela Xikwembu xa tata wakwe Isaka+ switlhavelo.2 Hiloko Xikwembu xi vulavula na Israyele eswivonweni swa vusiku, xi ku:+ “Yakobe, Yakobe,” yena a ku: “Hi mina+ loyi!”3 Xi ya emahlweni xi ku: “Ndzi Xikwembu xa ntiyiso,+ Xikwembu xa tata wa wena.+ U nga chavi ku rhelela aEgipta, hikuva ndzi ta ku endla tiko lerikulu kwalaho.+4 Mina ndzi ta rhelela na wena aEgipta naswona ndzi ta ku fikisa kona hakunene;+ Yosefa u ta veka voko ra yena ematihlweni+ ya wena.”5 Endzhaku ka sweswo Yakobe a suka eBera-xeba, kutani vana va Israyele va rhwala Yakobe tata wa vona ni vana va vona lavatsongo ni vasati va vona etigolonyini leti Faro a ti rhumeleke leswaku ti ta n’wi rhwala.+6 Ku tlula kwalaho, va famba ni mintlhambi ya vona ni nhundzu ya vona leyi va yi hlengeleteke etikweni ra Kanana.+ Eku heteleleni va fika aEgipta, Yakobe ni vana va yena hinkwavo.7 U te ni vana va yena ni vana va vana vakwe, ni vana vakwe va vanhwanyana ni vana va vana vakwe va vanhwanyana, ni vatukulu vakwe hinkwavo, u te na vona aEgipta.+8 Mavito ya vana va Israyele lava va teke aEgipta+ hi lawa: Yakobe ni vana vakwe: Mativula ya Yakobe a ku ri Ruveni.+9 Vana va Ruveni a ku ri Hanoko na Palu na Hezroni na Karimi.+10 Vana va Simiyoni+ a ku ri Yemuwele na Yamini na Ohadi na Yakini+ na Sohari na Xawulo+ n’wana wa wansati wa Mukanana.11 Vana va Levhi+ a ku ri Gerixoni+ na Kohata+ na Merari.+12 Vana va Yuda+ a ku ri Ere+ na Onani+ na Xela+ na Faresi+ na Zara.+ Kambe, Ere na Onani va fele etikweni ra Kanana.+Vana va Faresi a ku ri Hezroni+ na Hamula.+13 Vana va Isakara+ a ku ri Tola+ na Puvha+ na Ayobo na Ximroni.+14 Vana va Zebuloni+ a ku ri Seredi na Elone na Yahaliyele.+15 Lava i vana va Leya+ lava a nga va tswalela Yakobe ePadani-aramu, swin’we na Dina+ n’wana wakwe wa nhwanyana. Hinkwayo mimoya-xiviri ya vana vakwe va majaha ni va vanhwanyana a yi ri 33.16 Vana va Gadi+ a ku ri Zifiyoni na Hagi, Xuni na Eziboni, Eri na Arodi na Areli.+17 Vana va Axere+ a ku ri Imina, Ixivha, Ixivhi na Beriya,+ naswona a ku ri na Sera makwavo wa xisati.Vana va Beriya a ku ri Hevere na Malikiyele.+18 Lava i vana va Zilpa,+ loyi Labani a nga n’wi nyika n’wana wakwe Leya. Hi ku famba ka nkarhi a tswalela Yakobe vana lava: mimoya-xiviri ya 16.19 Vana va Rahele+ nsati wa Yakobe a ku ri Yosefa+ na Benjamini.+20 Kutani Yosefa a velekeriwa Manase+ na Efrayimi+ etikweni ra Egipta, lava Asenati+ n’wana wa Potifera muprista wa le Oni a nga n’wi tswalela vona.21 Vana va Benjamini a ku ri Bela+ na Bekere+ na Axabela, Gera+ na Namani,+ Ehi na Roxa, Mupimi+ na Hupimi+ na Aridi.22 Lava i vana va Rahele lava nga velekeriwa Yakobe. Mimoya-xiviri hinkwayo a yi ri 14.23 Vana va Dani+ a ku ri Huximu.+24 Vana va Neftali+ a ku ri Yahazili na Guni+ na Yezere na Xalemi.+25 Lava i vana va Biliha,+ loyi Labani a nga n’wi nyika Rahele n’wana wa yena. Hi ku famba ka nkarhi u tswalele Yakobe vana lava; mimoya-xiviri hinkwayo a yi ri nkombo.26 Mimoya-xiviri hinkwayo leyi teke na Yakobe aEgipta a yi ri leyi humeke emasengeni+ yakwe, ku nga hlayiwi vasati va vana va Yakobe. Mimoya-xiviri hinkwayo a yi ri 66.27 Vana va Yosefa lava a nga velekeriwa vona aEgipta a yi ri mimoya-xiviri yimbirhi. Mimoya-xiviri hinkwayo ya yindlu ya Yakobe leyi teke aEgipta a yi ri 70.+28 Kutani a rhumela Yuda+ eka Yosefa eGoxeni emahlweni kakwe leswaku a hundzisela rungula emahlweni kakwe. Endzhaku ka sweswo va fika etikweni ra Goxeni.+29 Kutani Yosefa a lunghisa kalichi ya yena a tlhandluka a ya hlangana na Israyele tata wakwe eGoxeni.+ Loko a humelela eka yena xikan’we-kan’we a wela enhan’wini ya yena, a rilela enhan’wini yakwe hi ku phindha-phindha.+30 Eku heteleleni Israyele a ku eka Yosefa: “Sweswi ndzi swi lunghekerile ku fa,+ leswi ndzi voneke xikandza xa wena, tanihi leswi wa ha hanyaka.”31 Kutani Yosefa a byela vamakwavo ni vandyangu wa tata wakwe a ku: “Ndza ha tlhandluka ndzi ya vikela Faro ndzi ku eka yena,+ ‘Vamakwerhu ni vandyangu wa tatana lava a va ri etikweni ra Kanana va tile laha eka mina.+32 Vanhu lava i varisi va tinyimpfu,+ hikuva va ve vafuwi+ va swifuwo; naswona mintlhambi ya vona ya tinyimpfu ni mintlhambi ya vona ya tihomu ni hinkwaswo leswi va nga na swona va te na swona laha.’+33 Kutani loko Faro a mi vitana kunene a ku eka n’wina, ‘Ntirho wa n’wina i yini?’34 Mi ta ku, ‘Malandza ya wena ma hambete ma ri vafuwi va swifuwo ku sukela evuntshweni bya hina ku ta fikela sweswi, hina ni vatata+ wa hina,’ leswaku mi ta tshama etikweni ra Goxeni,+ hikuva murisi un’wana ni un’wana wa tinyimpfu i nchumu lowu nyenyetsaka aEgipta.”+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 57:1-21
57 Lowo lulama u lovile,+ kambe a nga kona loyi a swi tekelaka enhlokweni.+ Naswona vanhu va musa wa rirhandzu va lahliwa eka lava feke,+ kasi a nga kona loyi a xiyaka leswaku lowo lulama u susiwe hikwalaho ka khombo.+2 U nghena eku rhuleni;+ va wisa+ emasangwini ya vona,+ un’wana ni un’wana loyi a fambaka hi ku kongoma.+3 “Loko ku ri n’wina, tshinelani laha,+ n’wina vana va wansati la nga muvhumbhi,+ mbewu ya munhu wa vuoswi ni ya wansati la endlaka vunghwavava:+4 Xana i mani loyi mi n’wi tsakeleke?+ I mani loyi mi tshamelaka ku n’wi ahlamisela nomu, mi tshamela ku humesa ririmi?+ Xana a mi vona vana va ku tlula nawu, mbewu ya mavunwa,+5 lava pfukiwaka hi ku navela exikarhi ka mirhi leyikulu,+ ehansi ka murhi wun’wana ni wun’wana lowu vekaka mihandzu,+ mi dlayetela vana eminkoveni ehansi ka maribye ya mabako?+6 “Xiphemu xa wena xi ve emaribyeni yo rhetela ya nkova.+ Wona—a ma ri xiavelo xa wena.+ Ku tlula kwalaho, u ma chululele gandzelo ra swakunwa,+ u humese nyiko. Xana ndzi ta tichavelela hi swilo leswi?+7 Ehenhla ka ntshava yo tlakuka, yo leha, u veka sangu ra wena.+ U tlhele u tlhandlukela kona u ya humesa xitlhavelo.+8 Endzhaku ka nyangwa ni rimba u veka xitsundzuxo xa wena.+ Hikuva u tifunungurile u tlhandluka mina ndzi nga ri kona; u kurise sangu ra wena.+ Naswona wena u tiendlele ntwanano na vona. U rhandze sangu swin’we na vona.+ U vone xirho xa xinuna.9 U rhelele hi tlhelo ra Meleki u ri ni mafurha, u hambeta u endla mafurha ya wena yo nun’hwela ma tala.+ U hambeta u rhuma vayimeri va wena ekule, u kala u ehlisela swilo eSheol.+10 U tirhe hi matimba hikwalaho ka tindlela ta wena to tala.+ A wu vulanga u ku, ‘A swi tshembisi!’ Matimba ya wena ma pfuxetiwile.+ Hi yona mhaka leyi u nga vabyangiki.+11 “I mani loyi a ku tshukiseke u sungula ku chava,+ lerova u hemba?+ Kambe a ku nga ri mina loyi u n’wi tsundzukeke.+ A wu vekanga nchumu embilwini.+ Xana a ndzi nga miyelanga, ndzi fihla timhaka?+ Hikwalaho a wu ndzi chavanga.+12 Mina ndzi ta twarisa ku lulama+ ka wena ni mintirho ya wena,+ leswaku a yi nge ku pfuni.+13 Loko u huwelela u kombela mpfuno, swilo swa wena leswi hlengeletiweke a swi nge ku kutsuli,+ kambe mheho yi ta swi teka hinkwaswo.+ Moya wu ta swi susa, kambe loyi a tumbelaka eka mina+ u ta dya ndzhaka ya tiko, a dya ni ndzhaka ya ntshava ya mina yo kwetsima.+14 Kunene un’wana u ta ku, ‘Fumbani, fumbani! Basisani ndlela.+ Susani xihinga xihi ni xihi endleleni ya vanhu va mina.’”+15 Hikuva Loyi a Tlakukeke,+ La nga le Henhla, loyi a tshamaka hi masiku+ ni loyi vito rakwe ri kwetsimaka,+ u te: “Ndzi tshama+ eku tlakukeni ni le ndhawini yo kwetsima, swin’we ni loyi a pfotlokeke ni lava va moya wo titsongahata,+ leswaku ndzi hanyanyisa moya wa lava va titsongahataka ni ku hanyanyisa mbilu ya lava va pfotlosiwaka.+16 Hikuva a ndzi nge lwi hilaha ku nga riki na makumu, kumbe ku hlundzuka hilaha ku nga heriki;+ hikuva moya wu ta tsana hikwalaho ka mina,+ ni swivumbiwa leswi hefemulaka leswi ndzi swi endleke.+17 “Ndzi hlundzukisiwe hi xihoxo xa mpindzulo wakwe wo biha,+ naswona ndzi n’wi bile, ndzi tumbeta xikandza xa mina,+ loko ndza ha hlundzukile. Kambe u hambete a famba endleleni ya mbilu yakwe kukota la xandzukeke.+18 Tindlela takwe ndzi ti vonile; hiloko ndzi sungula ku n’wi tshungula,+ ndzi n’wi kongomisa,+ ndzi n’wi riha hi ku n’wi chavelela+ ni vanhu va yena lava rilaka.”+19 “Ndzi tumbuluxa mbhandzu wa milomu.+ Ku ta va ni ku rhula loku tshamaka ku ri kona eka loyi a nga ekule ni loyi a nga ekusuhi,”+ ku vule Yehovha, “ndzi ta n’wi horisa.”+20 “Kambe lavo homboloka va fana ni lwandle leri yisiwaka hala ni hala, loko ri nga swi koti ku rhula mati ya rona ma tshamela ku humesa leswi milaka elwandle ni ndzhope.21 Ku rhula a ku kona eka lavo homboloka,”+ ku vule Xikwembu xanga.


text:
MAY 31, 2013
UNITED STATES
Timbhoni Ta Yehovha Ti Pfuxeta Muako Wa Nkoka eMatin’wini Leswaku Ti Wu Tirhisela Ku Dyondzisa Bibele
NEW YORK—Timbhoni ta Yehovha ti pfule hi vuntshwa Holo ya Mintlango ya Stanley eJersey City le New Jersey hi April 13, 2013 endzhaku ka tin’hweti ta tsevu wu ri eku pfuxetiweni. Timbhoni se ti ni malembe lama lavaka ku ringana 30 ti tirhisa Holo ya Stanley tanihi Holo ya Tinhlengeletano laha ti khomaka kona minhlangano leyikulu ya mani na mani yo dyondzisa Bibele. Ku pfuxetiwa ka holo leyi swi endle leswaku yi va exiyin’weni lexinene xo va yi tirhiseriwa ku hetisisa xikongomelo xa yona tanihi ntsindza wo dyondzo ya mahala ya Bibele.
Switulu leswintshwa leswi hoxiweke swi endla leswaku vanhu lava tlulaka 250 000 lava vaka kona eka minongonoko yoleyo eholweni leyi va tshamiseka kahle. Endhawini leyi ku tshamiwaka eka yona ni le makamareni lama nga etlhelo ka yona ku hoxiwe michini ya manguva yo hlalerisa tivhidiyo leyi ngopfu-ngopfu yi endleriweke ku hlalela ha yona tivhidiyo ta Ririmi ra Mavoko ra le Amerika.
Ntirho hinkwawo wo pfuxeta holo leyi wu endliwe hi Timbhoni ta Yehovha leti ti tinyikeleke hi ku tirhandzela ku endla ntirho lowu. Vatirhi volavo va ku tirhandzela a va huma hi le swifundzheni swo hambana-hambana swa United States leswaku va hlanganyela eku pfuxetiweni ka muako lowu wa khale lowu nga ni matimu yo hlawuleka.
Holo ya Mintlango ya Stanley a yi ri ya nkoka swinene eNew Jersey ku sukela eku heleni ka va-1920. A ku ri yin’wana ya tiholo letikulu swinene to hlalela eka tona tifilimi leyi tshameke yi akiwa eUnited States. Hambiswiritano, yi boheke ku pfariwa hi 1978, kambe hi 1983, Timbhoni ta Yehovha ti yi xavile tanihi leswi a yi nga ha khathaleriwi. Kutani ku sukela hi 1985 loko yi pfuriwa hi vuntshwa, Timbhoni a ti yi tirhisa tanihi hi ndhawu yo dyondzisela eka yona Bibele.
Loko J. R. Brown, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha, a vulavula hi ku pfuxetiwa ka yona loku ka ha ku endliwaka sweswinyana, u te: “Holo ya Mintlango ya Stanley ngopfu-ngopfu yi tirhisiwa tanihi yindlu ya vugandzeri, laha vanhu lava humaka eka tindzimi to tlula 15 va hlanganaka kona leswaku va dyondza hi Bibele. Kambe holo leyi yi rhandziwa swinene ni hi vanhu va le New Jersey naswona nhlengeletano ya hina ya tsaka swinene leswi yi pfuneke ku hlayisa ndhawu leyi leyi nga ni matimu.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000


text:
Ha Yini Vukanganyisi Byi Hambeta Byi Va Kona?
‘Munhu u fuma munhu ku n’wi endla swo biha.’—EKLESIASTA 8:9.
MARITO wolawo ma ya hlamusela kahle matimu ya ku fuma ka munhu. Hi kona ku vangeke maxangu yo tala ni mbitsi. Ematin’wini hinkwawo, vanhu lava nga ni swikongomelo leswinene nkarhi hinkwawo va onhiwe hi makwanga ni vukanganyisi. Ha yini swi ri tano? Ha yini vukanganyisi byi hambeta byi va kona? Kahle-kahle byi vangiwa hi minkucetelo yinharhu yo biha leyi landzelaka.
1. Nkucetelo wa xidyoho.
Bibele yi swi veka erivaleni leswaku hinkwerhu hi “le hansi ka xidyoho.” (Varhoma 3:9) Ku fana ni vuvabyi lebyi nga tshungulekiki lebyi kumiweke tanihi ndzhaka, xidyoho xi ‘tshama’ eka hina. Se ku hundze magidi ya malembe xidyoho xi ‘ve hosi’ ya vanhu. “Nawu” wa xona wu hambeta wu tirha eka hina. Mboyamelo wa vudyoho wu endla vanhu vo tala va rhangisa ku rhandza ka vona kumbe va lava ku kuma rifuwo kumbe ku lawula mali ya van’wana.—Varhoma 5:21; 7:17, 20, 23, 25.
2. Nkucetelo wa misava yo homboloka leyi hi hanyaka eka yona.
Misava yi ni makwanga ni vutianakanyi. Emisaveni yo tano, vanhu van’wana va kuma swi va tikela ku hanya hi ndlela leyi hambaneke ni ya vanhu lava va hanyaka na vona. Hikwalaho ko kuceteriwa hi ku navela ka vona ko biha, va lava ku lawula van’wana. Va tlhela va hlakulela ku navela mali leyi engetelekeke ni rifuwo—leswi tlulaka leswi va swi lavaka hakunene. Khombo ra kona, va tiyimisela ku hanya hi ndlela leyi nga tshembekiki leswaku va fikelela tipakani teto. Ematshan’weni yo lwisana ni minkucetelo leyi nga riki yinene, vanhu vo tano va “landzelela ntshungu lowu nga ni swikongomelo swo biha.”—Eksoda 23:2.
3. Nkucetelo wa Sathana Diyavulosi.
Sathana, xivumbiwa xa moya lexi xandzukeke, u “[xisa] misava hinkwayo leyi akiweke.” (Nhlavutelo 12:9) Swa n’wi tsakisa ku lawula vanhu. A nga ha luka mano ya ku phasa munhu hi ku navela kakwe ka rifuwo ni ku va la yimeke kahle hi tlhelo ra timali ku fikela laha munhu yoloye a endlaka swiendlo swa vukanganyisi.
Xana swi vula leswaku hi fana ni swipopana emavokweni ya Sathana—lerova hi boheka ku endla leswi a swi lavaka? Hi ta kuma nhlamulo eka xihloko lexi landzelaka.


text:
“Hi Nyike Ripfumelo Leri Engetelekeke”
“Ndzi pfune laha ndzi lavaka ripfumelo kona!”—MARKA 9:24.
TINSIMU: 81, 135
1. Ripfumelo i ra nkoka hi ndlela yihi? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
XANA u tshame u tivutisa leswi, ‘Xana Yehovha u ta ndzi ponisa hi nkarhi wa nhlomulo lowukulu?’ Muapostola Pawulo u vule leswaku mfanelo ya nkoka leyi hi faneleke hi va na yona leswaku hi pona i ripfumelo. U te: ‘Handle ka ripfumelo a swi koteki ku xi tsakisa kahle Xikwembu.’ (Vaheveru 11:6) Sweswo swi nga vonaka swi olova ku swi endla, kambe ntiyiso hi leswaku “ripfumelo a hi ra vanhu hinkwavo.” (2 Vatesalonika 3:2) Matsalwa lamambirhi ma hi pfuna ku twisisa leswaku i swa nkoka hi ndlela yihi ku tiyisa ripfumelo ra hina.
2, 3. (a) Xana ripfumelo ra hina i ra nkoka ku fikela kwihi? (b) I yini leswi hi nga ta swi kambisisa sweswi?
2 Muapostola Petro u vulavule hi ku ‘ringiwa’ ka ripfumelo. (Hlaya 1 Petro 1:7.) Nhlomulo lowukulu wu le kusuhi swinene naswona hi lava ku va “muxaka lowu nga ni ripfumelo eku londzovotiweni ka moya-xiviri wu hanya.” (Vaheveru 10:39) Hi fanele hi tikarhatela ku tiyisa ripfumelo ra hina. Hi lava ku va exikarhi ka vanhu lava nga ta ponisiwa loko Yesu Kreste, Hosi ya hina, a hlavuteriwa. Kutani ku fana ni wanuna loyi a kombeleke Yesu leswaku a n’wi nyika ripfumelo leri engetelekeke, na hina hi nga ha ku: “Ndzi pfune laha ndzi lavaka ripfumelo kona!” (Marka 9:24) Kumbe ku fana ni vaapostola, na hina hi nga ha ku: “Hi nyike ripfumelo leri engetelekeke.”—Luka 17:5.
3 Exihlokweni lexi hi ta kambisisa tinhla leti landzelaka: ndlela leyi hi nga ri tiyisaka ha yona ripfumelo ra hina, ndlela leyi hi nga swi kombisaka ha yona leswaku hi ni ripfumelo leri tiyeke ni ndlela leyi hi nga tiyisekaka ha yona leswaku Xikwembu xi ta hi hlamula loko hi kombela ku va ni ripfumelo leri tiyeke.
XIKWEMBU XA TSAKA LOKO HI TIYISA RIPFUMELO RA HINA
4. Hi swihi swikombiso leswi nga hi susumetelaka ku tiyisa ripfumelo ra hina?
4 Yehovha u hi nyike swikombiso swo tala swa vanhu lava kombiseke ripfumelo eBibeleni, hikwalaho ka leswi ripfumelo ri nga ra nkoka swinene. Swikombiso leswi “swi tsaleriwe ku letela hina.” (Varhoma 15:4) Xikombiso xa Abrahama, Sara, Isaka, Yakobe, Muxe, Rahava, Gidiyoni, Baraka ni swa van’wana vo tala swi nga hi susumetela leswaku hi tiyisa ripfumelo ra hina. (Vaheveru 11:32-35) Ku engetela eka swikombiso swa le nkarhini lowu hundzeke, na hina hi ni swikombiso leswi tsakisaka swa vamakwerhu namuntlha. * (Vona nhlamuselo ya le hansi.)
Hi ni swikombiso leswi tsakisaka swa ripfumelo swa vamakwerhu namuntlha
5. Eliya u swi kombise njhani leswaku u ni ripfumelo leri tiyeke eka Yehovha, naswona hi fanele hi tivutisa yini?
5 Xikombiso xin’wana xa le Bibeleni i xa muprofeta Eliya. Loko u ri karhi u anakanyisisa hi xikombiso xakwe, xiya swiyimo swa ntlhanu leswi a kombiseke leswaku u ni ripfumelo leri tiyeke eka Yehovha. (1) Loko Eliya a byela Hosi Akabu leswaku Yehovha u ta tisa dyandza, hi xivindzi u te: “Leswi Yehovha Xikwembu xa Israyele loyi ndzi yimeke emahlweni ka yena a hanyaka, a ku nge vi na mberha kumbe mpfula.” (1 Tihosi 17:1) (2) Eliya a a tshemba leswaku Yehovha a a ta nyika yena ni vanhu van’wana leswi va swi lavaka hi nkarhi wa dyandza. (1 Tihosi 17:4, 5, 13, 14) (3) Eliya a a tiyiseka ni leswaku Yehovha u ta pfuxa n’wana wa noni. (1 Tihosi 17:21) (4) A a nga kanakani leswaku ndzilo lowu humaka eka Yehovha a wu ta hisa gandzelo rakwe eNtshaveni ya Karimeli. (1 Tihosi 18:24, 37) (5) Emahlweni ko va mpfula yi na, Eliya u byele Akabu hi xivindzi a ku: “Tlhandluka u ya dya, u nwa; hikuva ku ni mpfumawulo wa ku pfilunganyeka ka maboboma ya mpfula.” (1 Tihosi 18:41) Endzhaku ko kambisisa swikombiso leswi, u nga tivutisa leswi, ‘Xana ndzi ni ripfumelo leri tiyeke ku fana na Eliya?’
HI NGA ENDLA YINI LESWAKU HI TIYISA RIPFUMELO RA HINA?
6. I yini lexi hi nga xi kombelaka eka Yehovha leswaku hi tiyisa ripfumelo ra hina?
6 Leswi hi nga taka hi nga swi koti ku tiyisa ripfumelo ra hina handle ko pfuniwa, hi fanele hi kombela Xikwembu leswaku xi hi nyika moya lowo kwetsima. Ha yini? Hikuva ripfumelo i xiphemu xa mbhandzu wa moya lowo kwetsima. (Vagalatiya 5:22) Hi ta va hi tlharihile loko hi yingisa ndzayo ya Yesu ya leswaku hi khongela hi kombela moya lowo kwetsima lowu engetelekeke. Yesu u tshembise leswaku Yehovha u ta ‘nyika lava n’wi kombelaka moya lowo kwetsima.’—Luka 11:13.
Hi ta va hi tlharihile loko hi landzela ndzayo ya Yesu ya leswaku hi khongela hi kombela moya lowo kwetsima lowu engetelekeke
7. Hlamusela ndlela leyi hi nga ri tiyisaka ha yona ripfumelo ra hina.
7 Loko se hi ri ni ripfumelo leri tiyeke eka Xikwembu, hi fanele hi ri hlayisa. Hi nga fanisa ripfumelo ni ndzilo. Loko ndzilo wa ha ku tshiveriwa wu pfurha swinene. Hambiswiritano, loko hi nga wu hlanganyeti wu ta hetelela wu timekile. Kambe loko hi tshamela ku wu hlanganyeta wu ta hambeta wu pfurha. Swi tano hi ripfumelo ra hina. Loko hi ya emahlweni hi hlaya ni ku dyondza Rito ra Xikwembu siku ni siku, ndlela leyi hi rhandzaka Bibele swin’we na Yehovha ha yona yi ta kula. Hikwalaho ka sweswo, hi ta va ni ripfumelo leri tiyeke.
8. I yini leswi nga ta ku pfuna ku tiyisa ripfumelo ra wena?
8 A wu fanelanga u eneriseka ntsena hi swilo leswi u swi dyondzeke emahlweni ko va u khuvuriwa. (Vaheveru 6:1, 2) Hi xikombiso, ku dyondza hi vuprofeta bya Bibele lebyi se byi hetisekeke swi ta ku pfuna leswaku u tiyisa ripfumelo ra wena. Nakambe u nga tirhisa Rito ra Xikwembu ku vona loko ripfumelo ra wena ri tiyile hakunene.—Hlaya Yakobo 1:25; 2:24, 26.
9, 10. Ripfumelo ra hina ri tiyisiwa njhani hi (a) vanghana lavanene? (b) minhlangano? (c) ku chumayela?
9 Muapostola Pawulo u vule leswaku Vakreste va nga “khutazana, un’wana hi ripfumelo ra un’wana.” (Varhoma 1:12) Xana sweswo swi vula yini? Loko hi heta nkarhi ni vamakwerhu, hi nga tiyisana ripfumelo. Leswi i ntiyiso ngopfungopfu loko hi heta nkarhi ni lava “ringiweke” ripfumelo. (Yakobo 1:3) Vanghana vo biha va nga dlaya ripfumelo ra hina, kambe vanghana lavanene va nga ri tiyisa. (1 Vakorinto 15:33) Hi yona mhaka hi khutaziwaka ku va kona eminhlanganweni nkarhi ni nkarhi. Loko hi ri kwalaho, hi kota ku ya emahlweni hi “khutazana.” (Hlaya Vaheveru 10:24, 25.) Ku engetela kwalaho, switsundzuxo leswi hi swi kumaka eminhlanganweni swi tiyisa ripfumelo ra hina. Bibele yi vula leswaku “ripfumelo ri landzela leswi twiweke.” (Varhoma 10:17) Kutani tivutise, ‘Xana ndzi ya nkarhi ni nkarhi eminhlanganweni ya Vukreste?’
10 Hi tlhela hi tiyisa ripfumelo ra hina loko hi chumayela mahungu lamanene ya le Bibeleni eka van’wana. Ku fana ni Vakreste vo sungula, hi dyondza ku tshemba Yehovha ni ku vulavula hi xivindzi eka xiyimo xin’wana ni xin’wana.—Mintirho 4:17-20; 13:46.
11. Ha yini Kalebe na Yoxuwa a va ri ni ripfumelo leri tiyeke, naswona hi nga swi kotisa ku yini ku fana na vona?
11 Ripfumelo ra hina eka Yehovha ra kula loko hi vona ndlela leyi a hi pfunaka ha yona ni ndlela leyi a swi hlamulaka ha yona swikhongelo swa hina. Leswi hi leswi endlekeke eka Kalebe na Yoxuwa. Va kombise ripfumelo eka Yehovha loko va kambela Tiko leri Tshembisiweke. Loko nkarhi wu ri karhi wu famba, ripfumelo ra vona ri ye ri tiya loko va vona ndlela leyi Yehovha a va pfuneke ha yona. Yoxuwa u byele Vaisrayele a ku: “A ri wanga ni rito rin’we eka marito hinkwawo lamanene lawa Yehovha Xikwembu xa n’wina a ma vuleke.” Endzhakunyana u te: “Sweswi chavani Yehovha mi n’wi tirhela hi ndlela leyi pfumalaka xihoxo ni ntiyiso.” Kutani u tlhele a ku: “Loko ku ri mina ni vandyangu wa mina, hi ta tirhela Yehovha.” (Yoxuwa 23:14; 24:14, 15) Loko hi tshemba Yehovha ni ku tlhela hi vona ndlela leyi a hi pfunaka ha yona, ripfumelo ra hina ri ta tiya.—Pisalema 34:8.
NDLELA LEYI HI NGA KOMBISAKA RIPFUMELO RA HINA HA YONA
12. Hi nga swi kombisa njhani leswaku hi ni ripfumelo leri tiyeke?
12 Hi nga swi kombisa njhani leswaku hi ni ripfumelo leri tiyeke? Mudyondzisiwa Yakobo u te: “Ndzi ta ku komba ripfumelo ra mina hi mintirho ya mina.” (Yakobo 2:18) Swiendlo swa hina swi kombisa leswaku hi ni ripfumelo leri tiyeke. A hi voneni leswaku hi ndlela yihi.
13. Hi ri kombisa njhani ripfumelo ra hina loko hi chumayela?
13 Ku chumayela i ndlela leyinene ngopfu yo kombisa ripfumelo ra hina. Ha yini? Hikuva loko hi chumayela, hi kombisa leswaku ha tshemba leswaku makumu ma le kusuhi ni leswaku a ma “nge hlweli!” (Habakuku 2:3) Leswaku hi tiva loko hi ri ni ripfumelo leri tiyeke, hi nga tivutisa leswi: ‘Xana ku chumayela i swa nkoka ku fikela kwihi eka mina? Xana ndzi endla hinkwaswo leswi ndzi nga swi kotaka leswaku ndzi byela van’wana hi Xikwembu? Xana ndzi lava tindlela to endla leswi engetelekeke eka ntirho lowu ndzi wu endlelaka Yehovha?’ (2 Vakorinto 13:5) A hi kombiseni ndlela leyi ripfumelo ra hina ri tiyeke ha yona hi ku ‘vula erivaleni ku ponisiwa,’ ku nga ku chumayela mahungu lamanene.—Hlaya Varhoma 10:10.
14, 15. (a) Hi nga ri kombisa njhani ripfumelo evuton’wini bya hina bya siku ni siku? (b) Hlamusela ntokoto lowu kombisaka ndlela leyi ripfumelo leri tiyeke ri nga kombisiwaka ha yona.
14 Hi tlhela hi kombisa ripfumelo ra hina eka Yehovha loko hi tiyisela swiphiqo emisaveni leyi. Loko hi vabya, hi hele matimba, hi tshikilelekile, hi ri evuswetini kumbe hi ri ni swiphiqo swin’wana, hi fanele hi tshemba leswaku Yehovha na Yesu va ta hi “pfuna hi nkarhi wa kona.” (Vaheveru 4:16) Hi kombisa leswaku hi ni ripfumelo eka Yehovha loko hi kombela mpfuno eka yena. Yesu u vule leswaku hi nga kombela Yehovha leswaku a hi nyika “xinkwa xa hina xa siku hi ku ya hi xilaveko xa siku.” (Luka 11:3) Timhaka leti nga eBibeleni ti kombisa leswaku Yehovha a nga hi nyika swin’wana ni swin’wana leswi hi swi pfumalaka. Hi xikombiso, hi nkarhi lowu a ku ri ni dyandza eIsrayele, Yehovha u nyike Eliya swakudya ni mati. Bibele yi vula leswaku “mawukuwuku a ma n’wi tisela xinkwa ni nyama nimixo, ni xinkwa ni nyama nimadyambu, a hambeta a nwa mati enkoveni.” (1 Tihosi 17:3-6) Ha tshemba leswaku na hina Yehovha a nga hi nyika leswi hi swi pfumalaka.
15 Ha tshemba leswaku loko hi tirhisa milawu ya Bibele, hi ta swi kota ku khathalela swilaveko swa mindyangu ya hina. Rebecca, makwerhu wa xisati la tekiweke wa le Asia, u hlamusela ndlela leyi yena ni ndyangu wakwe va yi tirhiseke ha yona milawu leyi kongomisaka leyi kumekaka eka Matewu 6:33 na Swivuriso 10:4. U vule leswaku nuna wakwe a a vona onge ntirho wakwe a wu ta veka vuxaka bya vona na Yehovha ekhombyeni. Kutani nuna wakwe u tshike ntirho. Kambe a va ri ni vana va mune lava a va fanele va va khathalela, kutani va sungule ku xavisa swakudya. Hikwalaho ka leswi a va tirha hi matimba, minkarhi hinkwayo a va swi kota ku kuma mali leyi ringaneke leyi a va ta kota ku tihanyisa ha yona. Rebecca u ri: “Hi swi vonile leswaku Yehovha a nga hi tshikanga. A hi si tshama hi etlela ni ndlala.” Xana u tshame u va eka xiyimo lexi fanaka lexi tiyiseke ripfumelo ra wena?
Ha tshemba leswaku loko hi tirhisa milawu ya Bibele, hi ta swi kota ku khathalela swilaveko swa mindyangu ya hina
16. Ku ta endleka yini loko hi ri ni ripfumelo eka Xikwembu?
16 A hi fanelanga hi kanakana leswaku Yehovha u ta hi pfuna loko hi landzela nkongomiso wakwe. Pawulo u tshahe marito ya Habakuku loko a ku: “Loyi a lulameke u ta hanya hikwalaho ka ripfumelo.” (Vagalatiya 3:11; Habakuku 2:4) Hi yona mhaka hi faneleke hi va ni ripfumelo leri tiyeke eka Loyi a nga hi pfunaka. Pawulo u hi tsundzuxa leswaku Xikwembu hi ‘xona xi swi kotaka, hi ku ya hi matimba ya xona lama tirhaka eka hina, ku endla swo tala swinene ku tlula leswi hi swi kombelaka kumbe leswi hi swi ehleketaka.’ (Vaefesa 3:20) Malandza ya Yehovha ma endla hinkwaswo leswi ma nga swi kotaka leswaku ma endla ku rhandza kakwe, nakambe ma swi tiva leswaku ku ni leswi ma nga kotiki ku swi endla. Ha swi tlangela swinene leswi Xikwembu xi nga na hina naswona xi katekisaka matshalatshala ya hina hinkwawo.
SWIKOMBELO SWO VA NI RIPFUMELO SWI HLAMURIWA
17. (a) Yesu u va hlamule njhani vaapostola? (b) Ha yini hi tshemba leswaku Yehovha u ta hlamula swikombelo swa hina swo va ni ripfumelo leri engetelekeke?
17 Hi ku ya hi leswi hi swi kambisiseke, hi nga ha titwa hi ndlela leyi vaapostola va titweke ha yona loko va kombele Yesu va ku: “Hi nyike ripfumelo leri engetelekeke.” (Luka 17:5) Yesu u hlamule vaapostola vakwe hi ndlela yo hlawuleka hi Pentekosta hi lembe ra 33, loko va kuma moya lowo kwetsima naswona va kote ku twisisa xikongomelo xa Xikwembu hi vuenti. Leswi swi tiyise ripfumelo ra vona. Ku ve ni vuyelo byihi? Va sungule tsima lerikulu ro chumayela hi nkarhi wolowo. (Vakolosa 1:23) Xana hi fanele hi langutela leswaku swikombelo swa hina swo kombela ku va ni ripfumelo leri engetelekeke swi hlamuriwa? Yehovha u hi tshembisa leswaku hi nga swi langutela loko hi ‘kombela hi ku ya hi ku rhandza ka yena.’—1 Yohane 5:14.
18. Yehovha u va katekisa njhani lava tiyisaka ripfumelo ra vona?
18 Loko hi tshemba Yehovha hilaha ku heleleke, u ta hi tsakela. U ta hi nyika ripfumelo leri engetelekeke, ripfumelo ra hina ri ta tiya naswona hi ta ‘faneriwa hi Mfumo wa Xikwembu.’—2 Vatesalonika 1:3, 5.
^ ndzim. 4 Leswaku u hlaya hi swikombiso swa vanhu lava kombiseke ripfumelo, vona mhaka ya vutomi ya Lillian Gobitas Klose eka (Xalamuka! ya Xinghezi ya July 22, 1993) ni ya Feliks Borys eka (Xalamuka! ya Xinghezi ya February 22, 1994) swin’we ni ya Josephine Elias eka Xalamuka! ya September 2009).


text:
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Xana hi nga rivaleriwa swidyoho swa hina?
Hi ku ya hi Bibele, vanhu hinkwavo i vadyohi. Hi vadyohi hikwalaho ka wanuna wo sungula, ku nga Adamu. Xisweswo, minkarhi yin’wana hi endla swilo swo biha naswona endzhakunyana hi nga tisola eka leswi hi swi endleke. N’wana wa Xikwembu, ku nga Yesu Kreste u hakele swidyoho swa hina hi ku hi fela. Nkutsulo wa xitlhavelo xakwe wu endle swi koteka leswaku vanhu va rivaleriwa. I nyiko leyi humaka eka Xikwembu.—Hlaya Varhoma 3:23, 24.
Vanhu van’wana va endle swidyoho leswikulu naswona va tivutisa loko Xikwembu xi ta va rivalela swona. Lexi tsakisaka, Rito ra Xikwembu ri ri: “Ngati ya Yesu N’wana wa xona ya hi basisa eswidyohweni hinkwaswo.” (1 Yohane 1:7) Yehovha u tiyimisele ku hi rivalela swidyoho swa hina hambi swi ri leswikulu loko hi tiyimisele ku hundzuka.—Hlaya Esaya 1:18.
Xana hi fanele hi endla yini leswaku hi ta rivaleriwa?
Loko hi lava leswaku Yehovha Xikwembu a hi rivalela, hi fanele hi dyondza ha yena—hi twisisa tindlela takwe, switsundzuxo swakwe ni leswi a swi languteleke eka hina. (Yohane 17:3) Hi musa Yehovha u rivalela lava hundzukaka eka mahanyelo ya vona yo biha kutani va ringeta ku cinca.—Hlaya Mintirho 3:19.
Ku tsakeriwa hi Xikwembu a swi tiki. Yehovha wa ku tiva ku tsana ka hina. U ni tintswalo ni musa. Xana musa wakwe wa rirhandzu a wu ku endli u lava ku dyondza leswi engetelekeke malunghana ni ndlela leyi u nga n’wi tsakisaka ha yona?—Hlaya Pisalema 103:13, 14.
DYONDZA SWO TALA
Nkutsulo I Nyiko Ya Nkoka Leyi Humaka Eka Xikwembu
I yini nkutsulo? Xana wu nga ku vuyerisa hi ndlela yihi?
Xikwembu I Mani?
Xana Xikwembu xi na vito naswona xa khathala ha hina?
Xana Wa Swi Endla Leswi Xikwembu Xi Swi Lavaka?
Ku yingisa Xikwembu i swa nkoka, kambe ku laveka leswi engetelekeke leswaku u va munghana wa xona.


text:
1Ethu hi gu vaphasedzeli va Nungungulu, hi ngu mi khongotelani gu khethu,wu nga khali avbo gwanu kha gilo nya nya lidede wuhigo wa Nungungulu mu hakhidego. 2Kholu Nungungulu a ngu ganela umo nya Milowo nya gu Age, khuye: "Nyi gu pwide khu gikhati nya gyadi,nyi gu phaside khu litshigu nya guvbanyiswe."Khigyo egi gikhati nya gyadi. Khilo eli litshigu nya guvbanyiswe. 3Ethu kha hi khunguvanyisi muthu khu mavbanyelo yathu, gasi thumo wathu wu si solegi. 4Ga satshavbo hi ngu dzi wonegisa gu khethu hi sithumi sa Nungungulu, khu gu hunisela ngudzu, dzitshanisa, guhamugela, sigaradzo, 5gukwamudwa, gukhothedwa, pfilupfilu, gukoroka, gukhevisela ni ndzala. 6Hi ngu dzi wonegisa gambe khu mavbanyelo yathu nya yadi, khu guti lisine, khu gutimisela ni wuwadi, khu Liphuvbo nya gu Age li vbanyago gwathu, khu lihaladzo lathu nyamba pembeledzela, 7khu mahungu yathu nya lisine, ni tshivba ya Nungungulu yi thumago gwathu. 8Ha gu zundzwa khu vambe, hi gu vadwa khu vambe; vambe va gu ganela gwadi khu ethu, vambe va gu ganela guvivba. Va gu hi wona kha nga vathu nya malipha, gasi ethu ha gu ganela lisine. 9Va gu hi gira kha nga vathu nyamba tidwa, ethu va hitigo gwadi. Ethu hi vbede tshivba, aholu hi nga gu vbanya; va ngu hi tshanisa aholu kha va hi songi. 10Gu khwatshi hi swihade, aholu hi ngu nengela gikhati gyatshavbo; gu khwatshi hi sisiwana, aholu hi fumiside nya vangi; gu khwatshi hi mwalo gilo, aholu hi naso satshavbo. 11Vandriyathu Vakorinto, ethu hi ganede gwanu khu lisine lathu latshavbo; hi mi tuledeni myonyo yathu yatshavbo. 12Gi mwalo ni gimwegyo hi mi sihedego, enu khenu mu gu na ni wusihasihane. 13Eni nyi ngu mi lombani kha nga babe a lombago ga sanana saye, gu kheni nyi tuleleni myonyo yanu, kha nga eni neni nyi mi tuledego wangu. 14Mu nga hengeli guvbanya ni ava nyamba khodwa. Wu na manega kharini wuhengeli nya gululame ni guwegela? Gu ngu dzi kodza kharini guhengela guwonegela ni gidema? 15Gu mwalo guhengela Kristo ni Sathane kha nga gambe gu gu mwalo ga oyu a khodwago ni oyu nyamba khodwa. 16Gu mwalo gupwanana Nyumba ya Nungungulu ni vanungungulu nya malipha. Kholu ethu hi Nyumba ya Nungungulu a vbanyago, kha nga a ganelago uye mune khuye: "Nyi na vbanya, nyi gu gimbila vbakari gwawe;eni nyi na khala Nungungulu wawe,avo va na khala vathu vangu." 17Khu kharato Pfhumu yi ngu ganela gambe khiyo: "Dugani khu vbakari gwawe mu hambana navo mu nga khuhini gilo nya gunyenyeze. 18Eni nyi na khala babe wanu enu mu na khala sanana sangu nya madzaha ni dzimbiri." Gu ganela Pfhumu nya tshivba yatshavbo.
Copyright
Learn More


text:
Swingheniso Leswi Hi Nga Swi Tirhisaka
XALAMUKA!
Ndlela yo yi fambisa: Hi lowu magazini wa wena wa Xalamuka! lowu wa ha ku humaka.
Xivutiso: Xiya xivutiso lexi nga eka tluka 2. U swi vonisa ku yini?
Tsalwa: Lk 7:35
Xihloko lexi xi hlamusela ndlela leyi nawu lowu wu fambisanaka ha yona ni Bibele.
XALAMUKA!
Xivutiso: Xana wa pfumela leswaku lawa i marito ya vutlhari yo hanya ha wona?
Tsalwa: Mt 6:34
Ndlela yo yi fambisa: [Pfula xihloko lexi nge “Leswi Bibele Yi Swi Vulaka—Ku Vilela.”] Xihloko lexi xi hlamusela ndlela leyi Bibele yi nga hi pfunaka ha yona leswaku hi langutana ni ku vilela.
Leswi Bibele Yi Swi Dyondzisaka
Xivutiso: Vanhu vo tala lava pfumelaka eka Xikwembu va lava ku tshinela eka xona. Xana a wu swi tiva leswaku Bibele yi hi khutaza leswaku hi tshinela eka Xikwembu?
Tsalwa: Yk 4:8a
Ndlela yo yi fambisa: Buku leyi yi endleriwe ku hi pfuna leswaku hi dyondza leswi engetelekeke hi Xikwembu hi ku tirhisa Bibele. [Hlamusela ndzima 1 ya Buku leyi nge Leswi Bibele Yi Swi Dyondzisaka.]
TSALA XINGHENISO XA WENA
Hi ku tirhisa swikombiso leswi nga laha henhla, tsala xingheniso xa wena.


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VUKATI
Ndlela Leyinene Yo Tirhisa Mali
NTLHONTLHO
Loko u languta switatimendhe swa wena swa le bangi ni swa swikweleti swi kombisa leswaku mali ya wena yi tirhisiwa hi ndlela ya vusopfa. Wa ha ku cata sweswinyana kambe se u tirhise mali yo tala swinene. Xana u fanele u sola munghana wa wena wa vukati? Nikatsongo! Khomisanani tanihi nuna ni nsati kutani mi kambisisa leswi vangeke leswaku mi va eka xiyimo. *
XIVANGELO XA KU VA SWI ENDLEKILE
Ku cinca langutelo. Loko ku ri leswaku a wu tshama ni vatswari loko u nga si cata, swi nga ha endleka leswaku i ro sungula u pfunana ni munhu un’wana ku hakelela swikweleti. Nakambe swi nga ha endleka leswaku wena ni nkataku a mi tirhisi mali hi ndlela leyi fanaka. Hi xikombiso, swi nga ha endleka leswaku un’wana wa n’wina u tolovele ku tirhisa mali kasi lowun’wana u tolovele ku yi hlayisa. Swi teka nkarhi ku va mpatswa wu cinca langutelo ra wona ivi wu pfumelelana malunghana ni ndlela leyi wu nga ta yi tirhisa ha yona mali.
Ku va ni xinamu. Jim loyi sweswi a nga n’wamabindzu loyi swilo swi n’wi fambelaka kahle, u vula leswaku loko a ha ku cata; ku tsandzeka ku hlela swilo hi nkarhi swi endle leswaku a tirhisa mali yo tala swinene. U ri “Leswi a ndzi hlwela ku hakela swikweleti, mina ni nkatanga hi ti kume hi hakele mali yo tala swinene hi leswi a hi hakela nkarhi se wu hundzile. Hi ti kume hi nga ha ri na mali.”
Ku xava hi khadi swi ni khombo. Swa olova ku tirhisa mali yo tala loko u nga tirhisi mali hi ku kongoma. Sweswo swi nga va tano loko u tirhisa khadi ra xikweleti kumbe ra le bangi, u xava hi Internet ni ku banga mali hi michini ya elektroniki. Leswi swi olovaka ku lomba mali swi nga endla leswaku mpatswa lowu wa ha ku cataka wu tirhisa mali hi vusopfa.
Ku nga khathariseki xivangelo xa kona, ndlela leyi mali yi tirhisiwaka ha yona, yi nga vanga swiphiqo leswikulu evukatini. Buku leyi nge Fighting for Your Marriage yi vula leswaku, “mimpatswa yo tala yi vula leswaku mali i xiphiqo lexikulu, ku nga khathariseki leswaku yi ni mali yo tanihi kwihi. Hakanyingi mali hi yona yi vangaka timholovo.”
LESWI MI NGA SWI ENDLAKA
Vanani ni ntirhisano. Ematshan’weni yo kombana hi tintiho, khomisanani leswaku mi ta lawula ndlela leyi mi yi tirhisaka ha yona mali. Loko mi nga si sungula ku bula, endlani xiboho xa leswaku a mi nge yi pfumeleli mhaka leyi yi mi holovisa.
Hlelani leswaku mi ta tirhisa mali muni. Tsalani hinkwaswo leswi mi lavaka ku swi xava hi n’hweti, ku nga khathariseki leswaku i switsongo ku fikela kwihi. Sweswo swi ta mi pfuna ku vona leswaku mali ya n’wina yi ta tirha yini ni ku vona swilo leswi nga riki swa nkoka. Jim loyi ku vulavuriweke hi yena laha henhla u ri: “U fanele u tshika ku tirhisa mali hi vusopfa.”
Xaxametani swilo swa nkoka leswi mi lavaka ku tirhisa mali eka swona ku katsa ni swakudya, swiambalo, ku hakela rhente, ku hakelela movha ni swin’wana. Kumbexana loko ka ha sale n’hweti, tsalani ntsengo wa nchumu un’wana ni un’wana lowu mi lavaka ku wu hakelela, ivi mi vona leswaku i mali muni leyi mi nga ta yi tirhisa.
“Mulombi i nandza wa mulombisi.”
N’hweti ni n’hweti vekani mali etlhelo leyi mi lavaka ku yi tirhisela ku hakelela (swakudya, laha mi hirheke kona, petirolo ni swin’wana). Van’wana va endla tano hi ku veka mali ya xilo xin’wana ni xin’wana lexi va lavaka ku xi hakelela eka timvhilopho. * Loko mali yi hela eka mvhilopho yin’wana, va nga ha tshika ku xava nchumu wolowo kumbe va teka mali eka mvhilopho yin’wana va yi yisa eka yin’wanyana.
Cincani ndlela leyi mi ri langutaka ha yona rifuwo. Ntsako a wu titsheganga hi ku va na swilo swa manguva lawa. Yesu u te: “Hambiloko munhu a ri ni swo tala, vutomi byakwe a byi humi eka swilo leswi a nga na swona.” (Luka 12:
Cincani langutelo ra n’wina. Aaron loyi a nga ni malembe mambirhi a catile u ri: “Swilo swo tanihi DSTV ni ku tihumesa nkarhi na nkarhi mi ya dya, swi nga ha vonaka swi chipile loko ma ha sungula kambe hi ku famba ka nkarhi swi nga mi vangela swiphiqo swa timali. Hi boheke ku dyondza ku titsona swilo swin’wana leswaku hi ta kota ku hlayisa mali.”
^ ndzim. 4 Hambileswi xihloko lexi xi vulavulaka hi mimpatswa leya ha ku tekanaka, mhaka leyi ku vulavuriwaka ha yona laha yi khumba mi mpatswa hinkwayo leyi tekaneke.
^ ndzim. 14 Loko mi hakela hi ku tirhisa michini kumbe khadi ra xikweleti, tsalani ntsengo wa kona eka mvhilopho.
DYONDZA SWO TALA
I Yini Lexi Nga Endlaka Leswaku Hi Va Ni Ntsako eNdyangwini?
Yehovha i musunguri wa ndyangu naswona u hi byela leswi endlaka swilo swi famba kahle emindyangwini.


text:
Dyondzo 12
U Nga Tshinela Njhani Eka Xikwembu?
1. Xana Xikwembu xi yingisa swikhongelo hinkwaswo?
Xikwembu xi rhamba vanhu va matiko hinkwawo leswaku va tshinela eka xona hi xikhongelo. (Pisalema 65:2) Kambe, a xi yingisi kumbe ku amukela swikhongelo hinkwaswo. Hi xikombiso, swikhongelo swa wanuna loyi a xanisaka nsati wakwe swi nga siveriwa. (1 Petro 3:7) Nakambe, loko Vaisrayele va tshamela ku endla swilo swo biha, Xikwembu a xi swi yingisanga swikhongelo swa vona. Swi le rivaleni leswaku ku khongela i lunghelo. Nilokoswiritano, Xikwembu xi yingisa ni swikhongelo swa vanhu lava endleke swidyoho leswikulu, loko va hundzuka.—Hlaya Esaya 1:15; 55:7.
2. Hi fanele hi khongerisa ku yini?
Xikhongelo i xiphemu xa vugandzeri bya hina kutani hi fanele hi khongela eka Yehovha Muvumbi wa hina ntsena. (Matewu 4:10; 6:9) Nakambe leswi hi nga hetisekangiki hi fanele hi khongela hi vito ra Yesu hikuva u fele swidyoho swa hina. (Yohane 14:6) Yehovha a nga lavi leswaku hi phindha-phindha swikhongelo leswi nhlokohatiweke kumbe leswi tsariweke. U lava leswaku hi khongela swi huma embilwini.—Hlaya Matewu 6:7; Vafilipiya 4:6, 7.
Muvumbi wa hina u kota ku twa hambi ku ri swikhongelo leswi vuriwaka hi mbilu. (1 Samuwele 1:12, 13) U hi rhamba leswaku hi khongela nkarhi na nkarhi, ku fana ni loko hi pfuka ni loko hi etlela, loko hi lava ku dya ni loko hi ri ni swiphiqo.—Hlaya Pisalema 55:22; Matewu 15:36.
3. Ha yini Vakreste va hlangana swin’we?
Ku tshinela eka Xikwembu a swi olovi hikuva hi hanya ni vanhu lava nga riki na ripfumelo eka Xikwembu, lava sandzaka xitshembiso xa xona xa ku tisa ku rhula emisaveni. (2 Timotiya 3:1, 4; 2 Petro 3:3, 13) Kutani hi fanele hi hlangana ni Vakreste-kulorhi leswaku hi kota ku khutazana.—Hlaya Vaheveru 10:24, 25.
Ku hlangana swin’we ni vanhu lava rhandzaka Xikwembu swi hi pfuna leswaku hi tshinela eka xona. Loko hi va kona eminhlanganweni ya Timbhoni ta Yehovha hi kuma nkarhi wo khutaziwa hi ripfumelo ra van’wana.—Hlaya Varhoma 1:11, 12.
4. U nga tshinela njhani eka Xikwembu?
U nga tshinela eka Yehovha hi ku anakanyisisa hi leswi u swi dyondzeke eRitweni ra yena. Anakanya hi leswi u nga swi dyondzaka eka mintirho ya yena, switsundzuxo ni switshembiso swakwe. Xikhongelo ni ku anakanyisisa swi hi pfuna ku twisisa nkoka wa rirhandzu ni vutlhari bya Xikwembu.—Hlaya Yoxuwa 1:8; Pisalema 1:1-3.
U nga va munghana wa Xikwembu ntsena loko u xi tshemba naswona u ri ni ripfumelo eka xona. Kambe ripfumelo ri fana ni nchumu lowu hanyaka lowu lavaka ku khathaleriwa minkarhi hinkwayo. U fanele u khathalela ripfumelo ra wena minkarhi hinkwayo hi ku anakanyisisa hi leswi u swi pfumelaka.—Hlaya Matewu 4:4; Vaheveru 11:1, 6.
5. Ku tshinela eka Xikwembu swi ta ku vuyerisa njhani?
Yehovha wa va khathalela lava va n’wi rhandzaka. A nga va sirhelela eka nchumu wun’wana ni wun’wana lowu nga dlayaka ripfumelo ni ntshembo wa vona wa vutomi lebyi nga heriki. (Pisalema 91:1, 2, 7-10) U hi lemukisa hi mahanyelo lama nga xungetaka rihanyo ni ntsako wa hina. Yehovha u hi dyondzisa ndlela leyinene yo hanya ha yona.—Hlaya Pisalema 73:27, 28; Yakobo 4:4, 8.
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?
Tshinela Eka Xikwembu Hi Xikhongelo
Xana Xikwembu xa yingisa loko u khongela? Leswaku u hlamula xivutiso xexo, u fanele u twisisa leswi Bibele yi swi dyondzisaka hi xikhongelo.


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | YESU U HI PONISA EKA YINI?
Rifu Ra Yesu Ni Ku Pfuxiwa Ka Vafi—Leswi Swi Nga Vulaka Swona Eka Wena
“Pfumela eka Hosi Yesu kutani u ta ponisiwa.”—Mintirho 16:31.
Marito wolawo ma vuriwe hi muapostola Pawulo na Silasi eka mulanguteri wa khotso eMakedoniya emutini wa Filipiya. Xana marito wolawo a ma vula yini? Leswaku hi twisisa ndlela leyi ku pfumela eka Yesu ku fambisanaka ha yona ni ku ponisiwa eka rifu, hi fanele hi sungula hi tiva leswaku ha yini hi fa. Xiya leswi Bibele yi swi dyondzisaka.
Vanhu a va nga tumbuluxeriwanga ku fa
“Kutani Yehovha Xikwembu a teka munhu a n’wi veka entangeni wa Edeni leswaku a wu rima ni ku wu khathalela. Yehovha Xikwembu a tlhela a nyika munhu xileriso a ku: ‘U nga ha tidyela u eneriseka eka murhi wun’wana ni wun’wana wa ntanga. Kambe loko ku ri murhi wa ku tiva leswinene ni leswo biha u nga tshuki u wu dya hikuva siku u nga ta wu dya, u ta fa hakunene.’”—Genesa 2:15-17.
Xikwembu xi veke wanuna wo sungula Adamu, entangeni wa Edeni laha a ku ri paradeyisi leyi a yi tele hi swiharhi ni swimilana swo saseka. Kwalaho a ku ri ni mirhi ya mihandzu leyi Adamu a a ta tiphina ha yona. Kambe Yehovha Xikwembu u byele Adamu leswaku a nga dyi eka nsinya wo karhi hikuva loko o dya eka wona u ta fa.
Xana Adamu u yi twisisile mhaka yoleyo? A a swi tiva leswaku ku fa swi vula yini; u swi vonile swiharhi swin’wana swi fa. Kambe u swi xiyile leswaku loko a yingisa Xikwembu naswona a nga dyi eka murhi wolowo, a a ta hanya hilaha ku nga heriki a nga fi.
Van’wana va tshemba leswaku murhi wolowo a wu fanekisela timhaka ta masangu kambe sweswo a hi ntiyiso. Kambe Yehovha a a lava leswaku Adamu na Evha va ‘tswala va andza, va tata misava, va yi fuma.’ (Genesa 1:28) Nawu lowu a va nyikiwe wona, a wu ri wa murhi wa xiviri. Yehovha u vule leswaku i “murhi wa ku tiva leswinene ni leswo biha” hikuva a wu fanekisela vulawuri byakwe bya ku tiva leswaku i yini leswi lulameke ni swo biha eka vanhu. Loko Adamu a a nga dyanga mbhandzu wa murhi wolowo, a a ta va a kombise leswaku wa yingisa ni ku tlangela Loyi a nga n’wi vumba a tlhela a n’wi katekisa swinene.
Adamu u file hikuva a nga xi yingisanga Xikwembu
[Xikwembu xi] ku eka Adamu: ‘Hikwalaho ka leswi u [nga] dya eka murhi lowu ndzi ku leriseke eka wona, . . . u ta dya xinkwa hi nyuku wa xikandza xa wena kukondza u tlhelela emisaveni hikuva u humesiwe eka yona. Hikuva u ntshuri u ta tlhelela entshurini.’”—Genesa 3:17, 19.
Adamu u dye eka murhi lowu a a byeriwe leswaku a nga dyi eka wona. Xiendlo xolexo xa ku nga yingisa a xi bihe ngopfu. A ku ri ku xandzuka, a swi ri erivaleni leswaku a a nga swi tlangeli hinkwaswo leswinene leswi Yehovha a n’wi endleleke swona. Leswi Adamu a dyeke mbhandzu wolowo, a swi kombisa ku va a fularhele Yehovha ivi a hlawula ku tilawula naswona sweswo swi ve ni vuyelo byo vava swinene.
Eku heteleleni Adamu u file hilaha Yehovha a a vule hakona. Xikwembu xi endle Adamu “hi ntshuri wa misava” xi tlhela xi n’wi byela leswaku u ta “tlhelela entshurini.” Adamu a nga tlhelanga a hanya a ri nchumu wun’wana kumbe endhawini yin’wana. Loko a fa, a a nga ha ri nchumu ku fana ni ntshuri lowu a endliweke ha wona.—Genesa 2:7; Eklesiasta 9:5, 10.
Ha fa hikuva hi huma eka Adamu
“Xidyoho xi nghene emisaveni hi munhu un’we, ni rifu hikwalaho ka xidyoho, xisweswo rifu ri tlulele vanhu hinkwavo hikuva hinkwavo va dyohile.”—Varhoma 5:12.
Ku nga yingisi ka Adamu—kumbe xidyoho—ku ve vuyelo bya nkarhi wo leha. Leswi Adamu a dyoheke a nga lahlekeriwanga hi ku hanya nkarhi lowu tolovelekeke wo tanihi malembe ya 70 kumbe 80, kambe u lahlekeriwe hi ku hanya hilaha ku nga heriki. Ku tlula kwalaho, u tlhele a lahlekeriwa hi ku va loyi a hetisekeke naswona hinkwerhu u hi tlulete ku nga hetiseki koloko.
Hinkwerhu hi vatukulu va Adamu. Eka yena hi kume miri lowu nga hetisekangiki lowu voyameleke eka xidyoho naswona emakumu ha fa. Pawulo u xi hlamusele kahle xiyimo lexi. U tsale a ku: “Ndzi xaviseriwe xidyoho. Mina munhu wa maxangu! I mani loyi a nga ta ndzi ponisa eka miri lowu weriwaka hi rifu leri?” Pawulo u tlhela a hlamula xivutiso xakwe a ku: “Ndzi nkhensa Xikwembu ha Yesu Kreste Hosi ya hina!”—Varhoma 7:14, 24, 25.
Yesu u nyikele hi vutomi byakwe leswaku hi kota ku hanya hilaha ku nga heriki
“Tatana u rhume N’wana wa yena leswaku a va Muponisi wa misava.”—1 Yohane 4:14.
Yehovha Xikwembu u endle lunghiselelo leswaku a hlula vuyelo bya xidyoho naswona a hi tshunxa eka rifu. Njhani? U rhumele N’wana wakwe loyi a rhandzekaka a suka etilweni leswaku a ta velekiwa tanihi munhu la hetisekeke ku fana na Adamu. Yesu a nga fani na Adamu hikuva “a nga xi endlanga xidyoho.” (1 Petro 2:22) Leswi a a hetisekile, a nga vanga ehansi xidyoho naswona a a ta va a hanye hilaha ku nga heriki a ri munhu wa nyama loyi a hetisekeke.
Kambe Yehovha u pfumelele Yesu leswaku a dlayiwa hi valala va yena. Endzhaku ka masiku manharhu, Yehovha u n’wi pfuxile a ri munhu wa moya leswaku a ta tlhelela etilweni. Loko Yesu a ri kwalaho u nyikele eka Xikwembu nkoka wa vutomi bya yena lebyi hetisekeke leswaku a hakela leswi Adamu na hina vanhu hi lahlekeriweke ha swona. Yehovha u xi amukerile xitlhavelo xolexo a endla leswaku swi koteka leswaku lava kombisaka ripfumelo eka Yesu va kuma vutomi lebyi nga heriki.—Varhoma 3:23, 24; 1 Yohane 2:2.
Yesu u vuyise leswi lahliweke hi Adamu. U hi ferile leswaku hi ta hanya hilaha ku nga heriki. Bibele yi ri: “Yesu . . . u file leswaku hi musa lowu nga faneriwiki wa Xikwembu a ta nantswa rifu hikwalaho ka vanhu hinkwavo.”—Vaheveru 2:9.
Lunghiselelo leri ri vula swo tala hi Yehovha. Vululami byakwe lebyi tlakukeke byi endle leswaku swi nga koteki ku va vanhu lava nga hetisekangi va ti ponisa. Hikwalaho, rirhandzu ni musa wa yena swi n’wi endle leswaku a nyikela hi N’wana wakwe leswaku a va nkutsulo.—Varhoma 5:6-8.
Yesu u pfuxiwe eku feni naswona ni vanhu van’wana na vona va ta pfuxiwa
“Kreste se u pfuxiwile eka lava feke, a va xirhangana xa lava va etleleke eku feni. Hikuva tanihi leswi rifu ri nga kona hikwalaho ka munhu, ni ku pfuka ka vafi ku va kona hikwalaho ka munhu. Hikuva tanihi leswi hinkwavo va faka eka Adamu, kutani hinkwavo va ta hanyisiwa eka Kreste.”—1 Vakorinto 15:20-22.
A swi kanakanisi leswaku Yesu u hanyile a tlhela a fa kambe xana hi byihi vumbhoni lebyi kombisaka leswaku u pfuxiwile eku feni? Vumbhoni lebyikulu hileswaku loko a pfuxiwile u humelele eka vanhu vo tala eka swiyimo swo hambanahambana ni le tindhawini to tala. Nakambe u humelele eka vanhu vo tlula 500. Muapostola Pawulo u tsale hi swoleswo eka papila leri a ri tsaleleke Vakorinto a xiya leswaku timbhoni tin’wana a ta ha hanya naswona a anakanya leswaku ti nga ha vula leswi ti swi voneke.—1 Vakorinto 15:3-8.
Xa nkoka hileswaku, loko Pawulo a tsala leswaku Kreste a a ri “xirhangana” xa lava pfuxiweke, a a kombisa leswaku van’wana na vona va ta pfuxiwa. Yesu hi byakwe u vule leswaku nkarhi wu tata laha “hinkwavo lava nga eka masirha-bako ya xitsundzuxo” va nga ta “huma.”—Yohane 5:28, 29.
Hi fanele hi va ni ripfumelo eka Yesu leswaku hi hanya hilaha ku nga heriki
“Xikwembu xi rhandze misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo eka yena a nga lovisiwi kambe a va ni vutomi lebyi nga heriki.”—Yohane 3:16.
Buku yo sungula ya Bibele yi hi byela hi nkarhi lowu rifu ri sunguleke ha wona ku tlhela ku lahleka Paradeyisi. Buku yo hetelela yi hi byela hi nkarhi lowu rifu ri nga ta herisiwa ha wona naswona Xikwembu xi ta vuyisa Paradeyisi laha emisaveni. Hi nkarhi wolowo vanhu va ta hanya va tsakile hilaha ku nga heriki. Nhlavutelo 21:4 yi ri: “Rifu a ri nge he vi kona.” Lexi tiyisekisaka xitshembiso xolexo i ndzimana ya vuntlhanu leyi nge: “Marito lawa ma tshembekile, i ya ntiyiso.” Leswi Yehovha a swi tshembisaka u ta swi endla hi ku helela.
Xana wa pfumela leswaku “marito lawa ma tshembekile, i ya ntiyiso”? Dyondza swo tala hi Yesu Kreste u tlhela u va ni ripfumelo eka yena. Loko u endla tano, u ta amukeleka eka Yehovha. U ta kuma mikateko yakwe yo tala sweswi u tlhela u va ni ntshembo wa ku hanya hilaha ku nga heriki emisaveni leyi nga Paradeyisi laha ‘rifu ri nga ta va ri nga ha ri kona, hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona.’
DYONDZA SWO TALA
Nkutsulo I Nyiko Ya Nkoka Leyi Humaka Eka Xikwembu
I yini nkutsulo? Xana wu nga ku vuyerisa hi ndlela yihi?


text:
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Ha yini hi fanele hi tsundzuka rifu ra Yesu?
Rifu ra Yesu i xiendlakalo xa nkoka ematin’wini ku tlula hinkwaswo—u file leswaku vanhu va kuma vutomi. Munhu a nga tumbuluxiwanga a ri ni mboyamelo wo endla swilo swo biha, a vabya kumbe a fa. (Genesa 1:31) Kambe xidyoho xi nghene emisaveni hikwalaho ka munhu wo sungula ku nga Adamu. Yesu u nyikele hi vutomi byakwe leswaku a hi ponisa eka xidyoho ni rifu.—Hlaya Matewu 20:28; Varhoma 6:23.
Xikwembu xi kombise rirhandzu lerikulu hi ku rhumela N’wana wa xona emisaveni leswaku a ta hi fela. (1 Yohane 4:9, 10) Yesu u byele valandzeri vakwe leswaku va tsundzuka rifu rakwe hi ku va va endla nkhuvo wo olova wa xinkwa ni vhinyo. Loko hi endla tano lembe ni lembe, hi va hi khensa rirhandzu leri Xikwembu na Yesu va hi kombeke rona.—Hlaya Luka 22:19, 20.
I vamani lava faneleke va dya xinkwa ni ku nwa vhinyo?
Loko Yesu a byela vadyondzisiwa vakwe ro sungula leswaku va tsundzuka rifu rakwe, u vulavule hi ntwanano kumbe mpfumelelano. (Matewu 26:26-28) Sweswo swi endle leswaku vadyondzisiwa vakwe ni vanhu va nhlayo yo karhi va va tihosi ni vaprista na yena etilweni. Hambileswi vanhu va ntsandza vahlayi va tlangelaka siku ra ku fa ka Yesu, ko va lava nga eka ntwanano wolowo ntsena lava dyaka xinkwa ni ku nwa vhinyo.—Hlaya Nhlavutelo 5:10.
Se ku hundze malembe ya kwalomu ka 2 000 Yehovha a ri karhi a hlawula lava nga ta va tihosi. (Luka 12:32) Vanhu volavo i vatsongo loko va ringanisiwa ni lava nga ta hanya hilaha ku nga heriki laha emisaveni.—Hlaya Nhlavutelo 7:4, 9, 17.
DYONDZA SWO TALA
Xitsundzuxo Xa Rifu Ra Yesu
Lembe ni lembe vanhu va timiliyoni va hlangana leswaku va ta tsundzuka siku ra ku fa ka Yesu. Na wena wa rhambiwa ku va u ta twa leswaku xiendlakalo lexi xa nkoka xi ku khumba njhani.
Nkutsulo I Nyiko Ya Nkoka Leyi Humaka Eka Xikwembu
I yini nkutsulo? Xana wu nga ku vuyerisa hi ndlela yihi?
Xana Yesu U Fele eXihambanweni?
Vanhu vo tala va teka xihambano tanihi mfungho wa Vukreste. Xana hi fanele hi xi tirhisa evugandzerini?