c: application/xml

text:
Mulevhoguṱe wa Pfanelo dza Vhuthu
Nga ḽa 10 Nyendavhusiku 1948, Buthanonyangaredzi ḽa Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka (UN) ḽo ṱanganedza Mulevhoguṱe wa Pfanelo dza Vhuthu. Nga murahu ha vhukando uhu he ha tou vha ḓivhazwakale, Buthanonyangaredzi ḽo ita khuwelelo kha mashango oṱhe ane a vha miraḓo uri a anḓadze Mulevhoguṱe uyu na “u vhona uri u phaḓaladzwe, u ṱaniwe, u vhalwe na u ṱalutshedzwa zwikoloni na kha zwiṅwe zwiimiswa zwa pfunzo.” Ṱhalutshezo ya tshiVenḓa yo dzudzanywa nga miraḓo ya tshiṱafu na matshudeni vha Yunivesithi ya Kapa u itela u pembelela vhuṱambo ha tshihumbudzo ha 60th ha Mulevhoguṱe uyu une wa tou vha ḓivha zwa kale khathihi na u pembelela vhuṱambo ha tshihumbudzo ha 150th ha Fakhaḽithi ya zwa milayo ya Yunivesithi ya Kapa. Ṱhalutshedzo yo vhalwa lwa u tou thoma Ṱhohoyandou kha vhuṱambo he ha farelwa Yunivesithi ya Venḓa nga ḽa 01 Nyendavhusiku 2008.
MVULATSWINGA
Vhunga u ḓivhea ha u dzhiela nṱha lwa mvele ya tshirunzi tsha muthu na ndingano na pfanelo dza vhathu vhoṱhe zwi murango wa mbofholowo, vhulamukanyi na mulalo ḽifhasini,
Vhunga u dzhielwa fhasi na u tsikeledzwa ha pfanelo dza vhathu ho bveledza zwiito zwa vhuveveru vhu fhandulaho luvalo lwa muthu, na u ḓa ha shango ḽine khaḽo vhathu vha ḓo ḓiphina nga mbofholowo ya u amba na u tenda kha zwine vha funa, na u vhofholowa kha nyofho na zwinyagwa ḽo ḓivhadzwaho sa dzangalelo ḽihulwane ḽa vhathu zwavho,
Vhunga zwi zwa ndeme, arali muthu a sa faneli u kombetshedzwa nga u shaya iṅwe nḓila, u vutshela vhutambudzi na vhutsikeledzi, uri pfanelo dza vhuthu dzi tsireledzwe nga tshumiso ya mulayo,
Vhunga zwi zwa vhuṱhogwa u ṱuṱuwedza mvelaphanḓa ya vhukonani havhuḓi vhukati ha dzitshaka,
Vhunga vhathu vha Mbumbano ya Dzitshaka vho khwaṱhisedza kha Tshata lutendo lwavho kha pfanelo dza vhuthu dza ndeme, kha tshirunzi na ndeme ya vhuvha ha muthu na kha ndingano ya pfanelo dza vhanna na vhafumakadzi na uri vho ḓiimisela u ṱuṱuwedza mvelaphanḓa ya u tshilisana na tshiimo tsha khwine tsha vhutshilo kha mbofholowo khulwane,
Vhunga Mashango ane a vha Miraḓo o ḓivhofha u swikelela u bveledza ṱhuṱhuwedzo ya ṱhonifho na u tevhedzwa ha pfanelo dza vhathu na mbofholowo dza vhuṱhogwa a tshi shumisana na Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka,
Vhunga u pfeseswa ha pfanelo idzi na mbofholowo zwi zwa ndeme khulwane kha uri mbofho iyi i bveledzwe nga vhuḓalo,
Zwino-ha, Zworalo, Buthanonyangaredzi ḽi khou rwela ṱari Mulevhoguṱe wa Pfanelo dza Vhuthu uyu sa tshone tshikalo tshine tsha nga shumiswa nga nnyi na nnyi tshine tsha tea u swikelelwa nga vhathu vhoṱhe na tshaka dzoṱhe, kha u vhona uri muthu muṅwe na muṅwe na muraḓo muṅwe na muṅwe wa tshitshavha, e na Mulevho uyu ngelekanyoni yawe, u ḓo lusa nga u tou funza na u shumisa pfunzo u bveledza phanḓa ṱhonifho ya pfanelo idzi na mbofholowo a tshi shumisa maga o bvelaho phanḓa, kha vhuimo ha lushaka na ha tshaka-tshaka, u vhona uri izwi zwi dzhielwa nṱha na u tevhedzwa vhukati ha vhathu vha Mashango ane a vha Miraḓo na vhathu vhane vha vha kha vhupo vhu re fhasi ha ndaulo ya mashango ayo.
Tshiteṅwa 1
Vhathu vhoṱhe vha bebwa vhe na mbofholowo nahone vha tshi lingana siani ḽa tshirunzi na pfanelo. Vhathu vhoṱhe vho ṋewa mihumbulo na mvalo ngauralo vha tea u konou farana sa vhathu vhathihi.
Tshiteṅwa 2
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo na mbofholowo dzo bulwaho kha Mulevho uyu, hu si na u khethululwa hufhio kana hufhio, ho ḓisendekaho kha murafho, muvhala, mbeu, luambo, vhurereli, polotiki kana muhumbulo muṅwe-vho, vhubvo ha tshitshavha kana u tshilisana, ndaka, mabebo kana tshiimo tshiṅwe-vho.
Nga nṱha ha izwi, a hu na khethululo ine ya ḓo itelwa muthu hu tshi tevhelwa tshiimo tsha zwa polotiki, mulayo kana tshiimo tsha shango kha dzitshakatshaka kana vhupo vhune muthu a bva khaho, hu nga vha hu re na vhuḓilangi, hu ha ṱhirasithi, hu sa ḓivhusi kana huhu re kha vhuimo ho pimiwaho nga vhuḓivhusi.
Tshiteṅwa 3
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya vhutshilo, mbofholowo na tsireledzo ya muthu.
Tshiteṅwa 4
A hu na muthu ane a ḓo dzheniswa kha zwa vhupuli kana vhushumeli; zwa vhupuli na mbambadzo ya dziphuli zwi ḓo iledzwa nga nḓila dzoṱhe.
Tshiteṅwa 5
A hu na muthu ane a ḓo tambudzwa kana u farwa nga nḓila ya tshiṱuhu, i songo teaho muthu kana u farwa kana u ṱarafiwa nga nḓila i tsitsaho tshirunzi.
Tshiteṅwa 6
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo dza u dzhiiwa sa muthu fhethu huṅwe na huṅwe phanḓa ha mulayo.
Tshiteṅwa 7
Vhathu vhoṱhe vha a lingana phanḓa ha mulayo nahone vho tewa nga tsireledzo ya mulayo i eḓanaho, hu si na khethululo. Vhathu vhoṱhe vha na pfanelo ya tsireledzo i eḓanaho kha khethululwo i pfukaho Mulevho uyu na kha ṱhuṱhuwedzo iṅwe na iṅwe malugana na khethululo yo raloho.
Tshiteṅwa 8
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya ndamulelo ya khoro dza lushaka dzi re na vhukoni kha vhukando vhu pfukaho pfanelo dze a ṋewa nga ndayotewa kana mulayo.
Tshiteṅwa 9
A hu na muthu ane a ḓo farwa, u valelwa kana u shakuliswa hu si na tshiitisi.
Tshiteṅwa 10
Muthu muṅwe na muṅwe o fanelwa, nga u eḓana ho fhelelaho, u thetsheleswa lwo teaho nga dzulo ḽa nnyi na nnyi na hone ḽo ḓiimisaho nga ḽoṱhe ḽi sa dzhiiho sia, musi hu tshi khou tiwa pfanelo dzawe na mbofho dzawe na mulandu muṅwe na muṅwe wa vhugevhenga une a hweswa.
Tshiteṅwa 11
Muthu muṅwe na muṅwe o hweswaho mulandu wa vhugevhenga u na pfanelo ya u dzhiwa a si na mulandu u swika zwenezwo o no wanwa mulandu zwi tshi ya nga mulayo tsengoni ya tshitshavha, he a wana ṱhoḓea dzoṱhe dza u ḓipilela malugana na mulandu wonoyo.
A hu na muthu ane a ḓo wanwa mulandu nga nṱhani ha nyito kana u sa ita nyito, zwe zwa vha zwi si mulandu nga fhasi ha mulayo wa lushaka kana wa dzitshakhatshaka nga tshifhinga tshe mulandu wa itea ngatsho. Ha ngo tewa na u laṱiswa lwo kalulaho u fhirisa ndaṱiso ye ya vha yo tiwa nga tshifhinga tshe mulandu wa itea ngatsho.
Tshiteṅwa 12
A hu na muthu ane a ḓo dzhenelelwa kha zwa ene muṋe, muṱa wawe, haya kana vhudavhidzani, kana u ṱaselwa ha ṱhompho na tshirunzi tshawe, zwo sokou itwa kana hu si na tshiitisi tshi no pfesesea. Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya tsireledzo ya mulayo malugana na u dzhenelelwa honoho kana u ṱaselwa.
Tshiteṅwa 13
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo ya u tshimbila na vhudzulapo nga ngomu mikanoni ya shango ḽiṅwe na ḽiṅwe.
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u bva shangoni ḽiṅwe na ḽiṅwe, ho katelwa na ḽawe, na u humela kha shango ḽawe.
Tshiteṅwa 14
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u ṱoḓa na u ḓiphina nga pfanelo dza vhafhalali kha maṅwe mashango malugana na u tsireledzwa kha u tovholwa.
Pfanelo iyi i nga si shumiswe hune u hweswa mulandu ha vha hu si ha vhugevhenga ha politiki, kana zwiito zwi fhambanaho na ndivho na mirando ya Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka.
Tshiteṅwa 15
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vha na lushaka lune a wela khalwo.
A hu na muthu ane a ḓo thivhelwa u vha wa lushaka lune a wela khalwo kana a hanelwa pfanelo ya u shandukisa lushaka lune a wela khalwo.
Tshiteṅwa 16
Vhanna na vhafumakadzi vha miṅwaha yo vhinaho vha na pfanelo ya u dzhena kha zwa mbingano na u vha na muṱa hu si na u thivhelwa nga zwa murafho, lushaka kana vhurereli. Vhoṱhe vha na pfanelo dzi linganaho siani ḽa mbingano, vha kha mbingano na musi i tshi fhela.
Mbingano i ḓo dzhenelwa fhedzi nga vhathu vhane vha khou malana vho vhofholowa nahone hu na thendelano yo fhelelaho.
Muṱa ndi tshipiḓa tsha tsiko nahone tsha ndeme kha tshitshavha ngauralo wo tea u tsireledzwa nga tshitshavha na Muvhuso.
Tshiteṅwa 17
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vha na ndaka o ḓiimisa nga eṱhe kana o ṱangana na vhaṅwe.
A hu na muthu ane a ḓo dzhielwa ndaka hu si na tshiitisi tshi no pfesesea.
Tshiteṅwa 18
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo ya muhumbulo, luvalo na vhurereli; pfanelo heyi i katela mbofholowo ya u shandula vhurereli hawe kana zwine a tenda khazwo, na mbofholowo a eṱhe kana e na vhaṅwe na musi e khagala kana fhethu ho dzumbamaho, u sumbedzisa vhurereli hawe kana zwine a tenda nga u funza, nyito, u rerela na u tevhedza.
Tshiteṅwa 19
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vha na mihumbulo yawe na u amba; pfanelo heyi i katela mbofholowo ya u vha na mihumbulo hu si na u dzhenelelwa, na u kona u ṱoḓa kana u wana mafhungo na u phaḓaladza mafhungo na mihumbulo hu tshi shumiswa nyanḓadzamafhungo hu sa sedzwi mikano.
Tshiteṅwa 20
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo ya u kuvhangana nga mulalo na nyanḓano.
A hu na ane a ḓo kombetshedzwa u vha muraḓo wa nyanḓano.
Tshiteṅwa 21
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u shela mulenzhe kha muvhuso wa shango ḽawe, nga ene muṋe kana nga vhaimeleli vhe a ḓikhethela o vhofholowa.
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u kona u wana tshumelo ya vhathu i no lingana kha shango ḽawe.
Lufuno lwa vhathu lu ḓo vha lwone murango wa maanḓalanga a muvhuso, hezwi zwi ḓo bveledzwa nga khetho dza vhukuma dzine dza ḓo vha hone nga zwifhinga zwo tiwaho, nahone khetho idzi dzi ḓo vha dza vhathu vhoṱhe nga u lingana nahone u khetha hu ḓo vha ha tshidzumbe kana ha shumiswa maṅwe maga a u khetha nga mbofholowo.
Tshiteṅwa 22
Muthu muṅwe na muṅwe, sa murado wa tshitshavha, u na pfanelo ya u wana tshumelo ya tsireledzo ya zwa u tshilisana, nahone u na pfanelo ya u konou swikelela pfanelo dza ikonomi, u tshilisana na mvelele zwine zwa ṱoḓea kha tshirunzi tshawe na u bveledza vhuvha hawe a tshi tikedzwa nga nungo dza lushaka na tshumisano ya dzitshakatshaka zwi tshi ya nga nzudzanyo na zwiko zwa Muvhuso muṅwe na muṅwe.
Tshiteṅwa 23
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u shuma, mbofholowo ya u khetha mushumo, nyimele ya mushumo yo teaho nahone i ṱanganedzeaho khathihi na u tsireledzwa kha vhushayamushumo.
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo, hu si na khethululo, ya u wana malamba ane a lingana na a vhaṅwe kha mushumo une wa fana.
Muthu muṅwe na muṅwe ane a shuma u na pfanelo ya u wana malamba o teaho nahone ane a ṱanganedzea u itela uri ene na muṱa wawe vha konou tshila vhutshilo vhu re na tshirunzi, na u dovha u ḓadziswa, arali zwo tea, nga dziṅwe tsireledzo dza zwa u tshilisana.
Muthu munwe na munwe u na pfanelo ya u vhumba kana u vha murado wa madzangano a vhashumi hu u itela tsireledzo ya madzangalelo awe.
Tshiteṅwa 24
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u awela na u ḓigeda, hu tshi katelwa awara dzo pimiwaho dza u shuma na dziholodeni dzo tiwaho dzi re na muholo.
Tshiteṅwa 25
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya vhuimo ha vhutshilo ho teaho mutakalo na u tshila zwavhuḓi hawe na muṱa wawe, hu tshi katelwa na zwiḽiwa, zwiambaro, vhudzulo na mbavhalelo ya dzilafho na tshumelo dza u tshilisana, khathihi na pfanelo ya tsireledzo musi hu na vhushayamushumo, vhulwadze, vhuholefhali, vhutshilikadzi, vhualuwa kana iṅwe nyimele ya vhutshilo ine muthu a sa kone u i langa.
Vhomme na vhana vha tea u wana ndondolo na thuso zwa tshipentshela. Vhana vhoṱhe, hu sa sedzwi uri vho bebwa mbinganoni kana nnḓa ha mbingano, vha ḓo wana tsireledzo ya zwa u tshilisana i no fana na ya vhaṅwe.
Tshiteṅwa 26
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya pfunzo. Pfunzo i ḓo ṋekedzwa hu si na mbadelo kha mirole ya fhasi kana ya u ranga ine ya vha ya vhuṱhogwa. Pfunzo ya mirole ya fhasi i ḓo vha khombe-khombe. Pfunzo ya zwa thekheninikhi na zwa phurofesheni i ḓo itwa uri i wanale na pfunzo dza nṱha dzi ḓo swikelelea nga nḓila i linganaho ho sedzwa vhukoni.
Pfunzo i ḓo vha i livhiswaho kha u bveledzisa vhuvha ha muthu woṱhe na u khwaṱhisedza ṱhonifho ya pfanelo dza vhuthu na mbofholowo dza ndeme. I ḓo ṱuṱuwedza u pfesesa, u konḓelelana na vhukonani vhukati ha dzitshaka, mirafho kana zwigwada zwa vhurereli, nahone i ḓo bvisela phanḓa mishumo ya Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka ya u itela uri hu vhe na mulalo.
Vhabebi vha na pfanelothangwa ya u nanga pfunzo ine ya ḓo ṋekedzwa vhana vhavho.
Tshiteṅwa 27
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u shela mulenzhe kha kutshilele kwa mvelele ya tshitshavha o vhofholowa, u ḓiphina nga vhutsila na u vha na mukovhe kha zwa mveledziso ya saintsi na mbuelo yazwo.
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya tsireledzo kha mikhwa na dzangalelo ḽa ndaka zwi bvaho kha zwibveledzwa zwa saintsi, maṅwalo kana vhutsila zwine a vha muṅwali wazwo.
Tshiteṅwa 28
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya nzudzanyo ya u tshilisana na ya zwa mashango a dzitshakatshaka zwine pfanelo na mbofholowo zwo sumbedzwaho kha uyu mulevho zwi nga bveledzwa nga vhuḓalo.
Tshiteṅwa 29
Muthu muṅwe na muṅwe u na mishumo kha tshitshavha ine ya ita uri vhuvha hawe vhu kone u bvelela nga vhuḓalo nahone nga mbofholowo.
Musi muthu muṅwe na muṅwe a tshi khou shumisa pfanelo na mbofholowo dzawe, u tea u ita izwi a tshi dzhiela nṱha ndango ya mulayo wo itelwaho fhedzi u tsireledza pfanelo na mbofholowo dza vhaṅwe vhathu na u vhona uri hu vhe na u dzhielwa nṱha ha mikhwa ya kutshilele, vhudziki na kutshilele kwavhuḓi kwo teaho tshitshavha tsha demokirasi.
Pfanelo na mbofholowo idzi a dzi tei u shumiswa nga nḓila yo fhambanaho na ndivho na mirando ya Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka.
Tshiteṅwa 30
A hu na na tshithihi tshi re kha Mulevho uyu tshine tsha nga dzhiwa tshi tshi amba pfanelo iṅwe na iṅwe ine i nga shumiswa kha zwiṅwe na zwiṅwe kana u ita iṅwe nyito yo livhiswaho kha u thutha iṅwe na iṅwe ya pfanelo na mbofholowo zwo bulwaho afha malugana na Muvhuso, tshigwada kana muthu.


c: text/html

text:
OCTOBER 23, 2013
MEXICO
Swidzedze Swa Matimba Swi Hlasela eMexico
Hi September 2013, Xidzedze xa Ingrid ni xa Manuel swi hlasele Mexico, swi fambisana ni mpfula ya matimba leyi vangeke ndhambi ni ku tlhela yi hirimuxa misava. Swidzedze leswi swi onhe makaya ni masimu, swi tlhela swi dlaya vanhu va kwalomu ka 80. Ku ve ni Mbhoni ya Yehovha leyi vavisekeke hi nkarhi wa mhangu leyi. Ku engetela kwalaho, ku onhaka ka magondzo ku endle leswaku Timbhoni ta 300 leti a ti ri entsombanweni wa muganga eChilpancingo le xifundzheni xa Guerrero ti nga ha swi koti ku tlhelela emakaya ya tona. Timbhoni teto ti rhurheriwe eHolweni ya Tinhlengeletano ya Timbhoni ta Yehovha ni le makaya ya Timbhoni ta kwalaho. Vayimeri va rhavi ra Timbhoni ta Yehovha eMexico va hambeta va tirha swin’we ni valanguteri va swifundzha ni tikomiti to phalala leti vumbiwaka hi vakulu lava nga Timbhoni leswaku va khathalela swilaveko swa lava hlaseriweke hi swidzedze leswi.
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Mexico: Marco Barrera, tel. +52 555 858 0116

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wikipedia:Tutorial (Wikipedia links)
Haku amukela · Tutorial · Cheatsheet · FAQ · Swikomba-ndlela · Mpfuno · Tafula ra mpfuno · Media copyright questions · Tafula ra Swikombo
Ku khwekerisa matluka ya Wikipediya i mhaka ya nkoka swinene. swi khwekeriso leswi tumbuluxekaka hiku olova swi pfuna vatirhisi leswaku vakuma vuxokoxoko lebyi yelanaka na mhaka leyi vayihlayaka, naswona swi endla wikipediya yi olova ku tirhisiwa.
U khwekerisa loko swite yini?
Ndlela yo olova yo dyondza leswi iku languta matluka ya wikipediya ku vona swikombiso swa maendlelo. Loko lava ku boha kutirhisa nkhwekelo kumbe ee, tivutise "Loko a ndzi hlaya tluka ra mhaka leyi, xana nkhekelo lowu awuta ndzi pfuna kwihi?" kotala ku khwekerisiwa vito (kanwe ntsena eka vito rero) leri nga riku ninhlamuselo leyi nga erivaleni.
Ndlela yo khwekerisa
Loko u endla nkhwekelo kuya eka tluka rinwana ra wikipediya(leswi vuriwaka nkwekelo wa wiki) uboheka ku tirhisa swi angarhi swo ololoka, hindlela leyi:
- [[Bokisi ra sava]] = Bokisi ra sava
Loko u lava marito lawa ma kombiwaka ma hambana na tluka leri khwekeriwaka, unga endla tano hi ku hoxa phayiphi "|" ra xihambanisi (SHIFT + \ eka keyboard ya khompiyuta yawena) ivi a u landzerisa hi vito leri hambaneke. Hixikombiso:
- [[Tluka leri khwekeriwaka|Marito lama kombiwaka]] = Marito lama kombiwaka
Unga thlela u khwekela eka xiyenge xokarhi hi ku kongoma eka tluka hindlela leyi:
- [[Tluka leri khwekeriwaka#Xiyenge xa tluka|Marito lama kombiwaka]] = Marito lama kombiwaka
Loko u lava marito lam kombiwaka leswaku ma tsariwa hi xitaliki kumbe vutiyisi angarha swi angarhi swo ololoka hi ndlela leyi landzelaka:
- ''[[Nyimpi na kurhula]]'' = Nyimpi na kurhula
Tiyisekisa leswaku swi khwekerisi swa wena swi ya eka tluka leri faneleke. Hixikombiso, xikhwekerisi Apple xikongomisa eka tluka ra muhandzu, kasi xikhwekerisi Apple, Inc. xikongomisa eka tluka ra nwamabindzu wa ti khompiyuta. Kuni matluka "Kongomisa" - lawa ahi matluka ya timhaka, imatluka yo kongomisa kuya eka matluka lama yelanaka. Manga tirhisiwa hi ndlela leyi landzelaka Georgia (tiko) yinga hambanisiwa hi Georgia, kunga nkongomiso lowu tumbetiweke.
Swiyenge
Unga thlela u hoxa matluka ya timhaka eka swi yenge swinwe na matluka lama yelanaka. U tsala [[Category:]], ivi u hoxa vito ra xiyenge lexi u xitumbuluxaka endzhaku ka hika-mbirhi.
I swankoka swinene ku hoxa matluka lawa u matsalaka eka swiyenge leswi faneleka leswaku vanhu vata kota ku kuma matsalwa ya wena hiku olova. Ndlela yo antswa yo tiva xiyenge lexi u nga xitirhisaka iku langutisa matluka laya yelanaka ivi u vona swiyenge leswi tirhisiweke. hixikombiso loko u tsala hi murhi(nsinya) wo karhi, unga ha langutisa tluka ra tsalwa leri hlamuselaka murhu(nsinya) wokarhi lowu yelanaka ivi u lava xiyenge lexi tirhisiweke.


text:
Vukati Ni Ndyangu
Bibele—i buku ya vanhu hinkwavo—yi ni switsundzuxo leswi nga ku pfunaka leswaku u tiyisa vukati bya wena ni ku kurisa vana va wena. *
^ ndzim. 2 Eka xiyenge lexi, mavito ya vanhu van’wana lava tshahiweke ma cinciwile.
XIHONDZO XO RINDZA
Ndlela Leyi Mi Nga Yi Tirhisaka Ha Yona Mali
Mali ya ndyangu hi yona xihlovo xa timholovo. Twana leswaku Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u lulamisa xiphiqo xa wena xa mali.
XIHONDZO XO RINDZA
Ndlela Leyi Mi Nga Yi Tirhisaka Ha Yona Mali
Mali ya ndyangu hi yona xihlovo xa timholovo. Twana leswaku Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u lulamisa xiphiqo xa wena xa mali.
Dating and Courtship
Vukati
Ku Vulavurisana
Ku Kurisa Vana
Ku Kurisa Vantshwa
Minkandziyiso
U Nga Va Ni Ndyangu Lowu Tsakeke
U nga va ni ndyangu lowu tsakeke hi ku va u tirhisa milawu ya le Bibeleni


text:
Masungulo Ya Halloween—Xana Bibele Yi Ri Yini Hi Wona?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele a yi yi boxi Halloween. Kambe, masungulo ya khale ya Halloween ni ya sweswi ma kombisa leswaku minkhuvo leyi yi huma eka tidyondzo ta mavunwa malunghana ni lava feke ni mimoya leyi nga vonakiki kumbe madimona.—Hlaya “Matimu ni mikhuva ya Halloween.”
Bibele yi lemukisa yi ku: “Ku nga tshuki ku kumiwa eka wena munhu un’wana ni un’wana la . . . loyaka van’wana kumbe un’wana ni un’wana la vutisaka mungoma kumbe muvhumbhi lonkulu wa swiendlakalo kumbe un’wana ni un’wana la vutisisaka lava feke.” (Deteronoma 18:10-12) Hambileswi van’wana va tekaka Halloween yi nga ri na khombo, Bibele yi kombisa leswaku mikhuva leyi fambisanaka na yona yi ni khombo. Eka 1 Vakorinto 10:20, 21, Bibele yi ri: “A ndzi lavi leswaku mi va lava hlanganyelaka ni madimona. A mi nge nwi xinwelo xa Yehovha swin’we ni xinwelo xa madimona.”
Matimu ni mikhuva ya Halloween
Samhain: Buku leyi nge The World Book Encyclopedia yi vula leswaku masungulo ya Halloween ma nga kumiwa eka “nkhuvo lowu wa khale wa vuhedeni lowu a wu tlangeriwa hi vanhu va Macelt eka malembe yo tlula 2 000 lama hundzeke. Macelt ma pfumela leswaku lava feke va nga famba exikarhi ka lava hanyaka. Hi nkarhi wa Samhain, lava hanyaka va nga endzeriwa hi lava feke.” Kambe, Bibele yi dyondzisa leswaku lava feke “a va tivi nchumu nikatsongo.” (Eklesiasta 9:5) Hikokwalaho a va nge swi koti ku vulavula ni lava hanyaka.
Swiambalo swa Halloween ni swiwitsi: Hi ku ya hi buku leyi nge, Halloween
—An American Holiday, An American History, Macelt man’wana a ma ambala swiambalo swa mikhuva ya wona leswaku mimoya leyi tsendzelekaka yi ta ka yi nga va tivi kutani yi va sukela. Van’wana a va yi nyika swiwitsi leswaku va ta yi tsakisa. Hi malembe ya le xikarhi eYuropa, mufundhisi wa Khatoliki u tekelele mikhuva ya vuhedeni bya kwalaho naswona u endle leswaku valandzeri va yena va famba hi yindlu ni yindlu va ambale swiambalo swa mikhuva ya vona va kombela tinyiko. Kambe Bibele a yi pfumelelani na swona ku hlanganisiwa ka mikhuva ya vukhongeri bya mavunwa ni vugandzeri bya Xikwembu.—2 Vakorinto 6:17.
Swipuku, swin’wanakaji ni valoyi: I khale swilo leswi swi fambisana ni moya wo biha wa misava. (Halloween Trivia) Bibele yi swi veka erivaleni leswaku hi fanele hi papalata nkucetelo wa mimoya yo biha, hambi ku ri ku tlangela na yona.—Vaefesa 6:12.
Makwembe ya Halloween: Hi malembe ya le xikarhi eBritain, “vakomberi a va famba hi yindlu ni yindlu va kombela swakudya loko va nyikiwile a va khongela eka vafi,” naswona a va va va khome “mbhandzu wa thenipi lowu susiweke swa le ndzheni, ivi ku nghenisiwa makhandlela lama lumekiweke leswaku ma humesa mimoya leyi phasiweke epagatori.” (Halloween
—From Pagan Ritual to Party Night) Van’wana va vula leswaku timboni a ti tirhiseriwa ku hlongola mimoya yo biha. Hi va-1800 eNorth America, makwembe ma sive thenipi hikuva a ma tele naswona a ma olova ku susa leswi nga endzeni ni ku makovotla. Tidyondzo leti kuceteriwaka hi mukhuva lowu to tanihi, ku nga fi ka moya-xiviri, pagatori ni ku khongela lava feke, a ti sekeriwanga eBibeleni.—Ezekiyele 18:4.


text:
Dyondzo 90: A Ri Ni Wansati eXihlobyeni
Yesu u fike a wisa exihlobyeni xa le Samariya. Vadyondzisiwa vakwe va ye emutini va ya xava swakudya. Wansati loyi Yesu a vulavulaka na yena u te eku keni ka mati. U byele wansati loyi a ku: ‘Ndzi kombela mati.’
Mhaka leyi yi hlamarise wansati yoloye swinene. Xana wa swi tiva leswaku ha yini? Hikuva Yesu i Muyuda kasi yena i Musamariya. Naswona Vayuda vo tala a va nga va rhandzi Vasamariya. A va nga va vulavurisi! Kambe Yesu a a rhandza vanhu va tinxaka hinkwato. Hiloko a ku: ‘Loko a wu n’wi tiva loyi a kombelaka mati eka wena, a wu ta va u kombele eka yena, a a ta ku nyika mati lama nyikaka vutomi.’
Hiloko wansati yoloye a ku: ‘Nkulukumba, xihlovo lexi xi entile naswona a wu na rona khuwana. Xana u ta ma kuma kwihi mati lama nyikaka vutomi?’
Yesu u hlamusele a ku: ‘Loko u nwa mati lama humaka exihlobyeni lexi u ta tlhela u twa torha. Kambe mati lawa ndzi nga ta hanana ha wona ma endla munhu a hanya hilaha ku nga heriki.’
Kutani wansati a ku: ‘Nkulukumba, ndzi nyike mati ya kona! Kutani a ndzi nge he tlheli ndzi twa torha. Naswona a ndzi nge he ti laha ndzi ta ka mati.’
Wansati loyi a a ehleketa leswaku Yesu u vulavula hi mati ya xiviri. Kambe a a vulavula hi ntiyiso wa Xikwembu ni mfumo wa xona. Ntiyiso lowu wu fana ni mati lama nyikaka vutomi. Wu nga nyika munhu vutomi lebyi nga heriki.
Hiloko Yesu a byela wansati loyi a ku: ‘Famba, u ya vitana nuna wa wena u vuya na yena laha.’
Wansati loyi u hlamule a ku: ‘A ndzi na nuna.’
Yesu u te: ‘U hlamule kahle. Kambe a wu ri ni vanuna va ntlhanu naswona wanuna loyi u tshamaka na yena sweswi a hi nuna wa wena.’
Wansati loyi u hlamarile, hikuva hinkwaswo leswi a swi ri ntiyiso. Xana Yesu a a yi tivela kwihi mhaka leyi? Phela, Yesu a a tiva mhaka leyi hileswi a a ri Loyi a Tshembisiweke, la rhumiweke hi Xikwembu kutani Xikwembu xi n’wi nyike rungula leri. Hiloko vadyondzisiwa va Yesu va vuya naswona a va hlamarile hileswi a a vulavula ni wansati wa Musamariya.
Xana hi dyondza yini emhakeni leyi? Hi dyondza leswaku Yesu u ni tintswalo eka vanhu va tinxaka hinkwato. Kutani na hina hi fanele hi va tano. A hi fanelanga hi ehleketa leswaku vanhu van’wana va bihile hileswi ntsena va nga va rixaka rin’wana. Yesu u lava leswaku vanhu hinkwavo va tiva ntiyiso lowu yisaka evuton’wini lebyi nga heriki. Na hina hi fanele hi lava ku pfuna vanhu leswaku va dyondza ntiyiso.
Yohane 4:5-43; 17:3.
Swivutiso
- Ha yini Yesu a wisa ekusuhi ni xihlovo eSamariya, naswona u n’wi byela yini wansati loyi a a ri kwalaho?
- Ha yini wansati loyi a hlamarile, xana Yesu u te yini eka yena naswona ha yini?
- Xana wansati a a ehleketa leswaku Yesu u vulavula hi mati ya njhani, naswona hi wahi mati lawa Yesu kahle-kahle a a vulavula ha wona?
- Ha yini wansati loyi a hlamarisiwe hi leswi Yesu a swi tivaka ha yena, naswona Yesu u swi tivise ku yini leswi?
- Hi dyondza yini eka mhaka ya wansati wa le xihlobyeni?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Yohane 4:5-43.
Hi ku landza xikombiso xa Yesu, xana hi fanele hi va languta njhani vanhu va tinxaka tin’wana?
Xana munhu loyi a vaka mudyondzisiwa wa Yesu u vuyeriwa njhani hi tlhelo ra moya?
Xana hi nga ku kombisa njhani ku tlangela loku fanaka ni ka wansati wa Musamariya, loyi a hisekeleke ku byela van’wana leswi a swi dyondzeke?


text:
DYONDZO 8
Yosiya A A Ri Ni Vanghana Lavanene
Xana u ehleketa leswaku swa tika ku endla leswinene?— Vanhu vo tala va ehleketa tano. Bibele yi hi byela leswaku a swi xi tikela swinene xifanyetana lexi vuriwaka Yosiya ku endla leswinene. Kambe a xi ri ni vanghana lavanene lava xi pfuneke. A hi dyondzi swo tala hi Yosiya ni vanghana vakwe.
Tata wa Yosiya a ku ri Amoni hosi ya le Yuda. Amoni a a ri ni mbilu yo biha naswona a a gandzela swifaniso. Loko tata wa Yosiya a fa, Yosiya u ve hosi ya le Yuda. Kambe a a ri ni malembe ya nhungu ntsena! Xana u ehleketa leswaku a a ri ni mbilu yo biha ku fana ni tata wakwe?— Doo!
Hambileswi a ha ri ntsongo swinene, Yosiya a a lava ku yingisa Yehovha. Kutani u hlawule ku endla xinghana ntsena ni vanhu lava a va rhandza Yehovha. Kutani va pfune Yosiya ku endla leswinene. Xana vanghana van’wana va Yosiya a ku ri vamani?
Un’wana wa vanghana vakwe a ku ri Sofaniya. Sofaniya a ku ri muprofeta loyi a tsundzuxeke vanhu va le Yuda hi swilo swo biha leswi a swi ta va humelela loko va gandzela swifaniso. Yosiya u yingise Sofaniya kutani a gandzela Yehovha, ku nga ri swifaniso.
Un’wana wa vanghana va Yosiya a ku ri Yeremiya. A va nga siyani kule hi malembe naswona a va tshama ekusuhi na kusuhi loko va ri karhi va kula. A va ri vanghana lavanene lerova loko Yosiya a fa, Yeremiya u tsale risimu ro hlawuleka hi ndlela leyi a a n’wi tsundzuka ha yona Yosiya. Yeremiya na Yosiya a va pfunana ku endla leswinene ni ku yingisa Yehovha.
Yosiya na Yeremiya a va pfunana ku endla leswinene
Xana hi nga dyondza yini eka xikombiso xa Yosiya?— Hambiloko Yosiya a ha ri xifanyetana, a a lava ku endla leswinene. A a swi tiva leswaku u fanele a endla xinghana ni vanhu lava rhandzaka Yehovha. Tiyiseka leswaku u hlawula vanghana lava rhandzaka Yehovha lava nga ta ku pfuna ku endla leswinene!


text:
Lehisa Mbilu U Rindzela Yehovha.
“Na n’wina lehisani mbilu.”—YAK. 5:8.
TINSIMU: 78, 139
1, 2. (a) I yini leswi nga endlaka hi vutisa xivutiso lexi nge: “Ku fikela rini?” (b) Swikombiso swa malandza yo tshembeka ya khale swi nga hi khutaza njhani namuntlha?
“KU FIKELA rini?” Xivutiso xexo xi vutisiwe hi vaprofeta vo tshembeka ku nga Esaya na Habakuku. (Esa. 6:11; Hab. 1:2) Hilaha ku fanaka loko Hosi Davhida a tsala Pisalema 13, u vutise xivutiso lexi nge: “Ku fikela rini?” ku ringana ka mune. (Ps. 13: 1, 2) Hosi ya hina Yesu Kreste na yena u tshame a vutisa vanhu va le nkarhini wakwe xivutiso lexi fanaka. (Mat. 17:17) Kutani a hi fanelanga hi tivona nandzu loko mikarhi yin’wana hi vutisa xivutiso lexi.
2 I yini leswi nga endlaka hi vutisa xivutiso lexi nge: “Ku fikela rini?” Kumbexana hi tshame hi twisiwa ku vava hi ndlela yo karhi. Kumbe hi langutana ni swiphiqo leswi vangiwaka hi ku dyuhala, mavabyi kumbe maxangu man’wana hikwalaho ka leswi hi hanyaka emikarhini ya “mangava leyi swi nonon’hwaka ku langutana na yona.” (2 Tim. 3:1) Kumbexana hi hetiwa matimba hi swilo swo biha leswi endliwaka hi vanhu lava hi tshamaka na vona. Hambiswiritano, swa khutaza ku tiva leswaku ni malandza ya Yehovha yo tshembeka ya khale ma tshame ma vutisa xivutiso lexi, lexi na hina xi hi karhataka naswona a ma tshinyiwanga hikwalaho ka sweswo.
3. I yini lexi nga hi pfunaka loko hi langutana ni swiyimo swo tika?
3 Kambe i yini lexi nga hi pfunaka loko hi langutana ni swiyimo swo tano swo tika? Mudyondzisiwa Yakobo, makwavo wa Yesu hi manana u tsale a ku: “Hikokwalaho, lehisani mbilu, vamakwerhu, ku fikela enkarhini wa vukona bya Hosi.” (Yak. 5:7) Swi le rivaleni leswaku hinkwerhu hi fanele hi lehisa mbilu. Kambe swi katsa yini ku lehisa mbilu?
LESWI KU LEHISA MBILU SWI KATSAKA SWONA
4, 5. (a) Swi katsa yini ku lehisa mbilu? (b) Mudyondzisiwa Yakobo u yi hlamusela njhani mfanelo ya ku lehisa mbilu? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
4 Hi ku ya hi Bibele, ku lehisa mbilu hi wun’wana wa mihandzu ya moya lowo kwetsima naswona handle ko pfuniwa hi Xikwembu swa tika leswaku vanhu lava nga hetisekangiki va lehisa mbilu. Ku lehisa mbilu i nyiko leyi humaka eka Xikwembu naswona i ndlela ya nkoka yo kombisa leswaku ha xi rhandza. Nakambe hi kombisa leswaku hi rhandza van’wana loko hi va lehisela mbilu. Loko hi nga lehisi mbilu rirhandzu leri nga kona exikarhi ka hina ni vanhu van’wana ri nga ha hela. (1 Kor. 13:4; Gal. 5:22) Ku lehisa mbilu swi fambisana ni timfanelo tin’wana ta Vukreste. Hi xikombiso, ku lehisa mbilu swi fambisana ni ku tiyisela, leswi endlaka leswaku hi kota ku tiyisela swiyimo swo tika handle ko heleriwa hi ntsako. (Kol. 1:11; Yak. 1:3, 4) Ku lehisa mbilu swi nga tlhela swi katsa ku tshama hi tshembekile loko hi xanisiwa, ku nga tlheriseli swo biha hi swo biha ku nga khathariseki swiyimo leswi hi langutanaka na swona. Ku engetela kwalaho, Bibele yi hi khutaza ku hlakulela moya wo rindza. Mfanelo leyi ya ku lehisa mbilu yi hlamuseriwe eka Yakobo 5:7, 8. (Yi hlaye.)
5 Ha yini hi fanele hi lehisa mbilu hi rindzela Yehovha leswaku a teka goza? Yakobo u fanisa xiyimo xa hina ni xa murimi. Hambileswi murimi a tirhaka hi matimba loko a byala, a nga swi koti ku lawula maxelo ni ndlela leyi swimilana swakwe swi kulaka ha yona. A nge swi koti ku hatlisisa nkarhi. Wa swi tiva leswaku u fanele a lehisa mbilu a rindzela “mbhandzu wa misava lowu nga wa nkoka.” Hilaha ku fanaka loko ha ha rindzele leswaku Yehovha a hetisisisa switshembiso swakwe hi ta hlangana ni swiyimo leswi hi nga kotiki ku swi lawula. (Mar. 13:32, 33; Mint. 1:7) Hi fanele hi lehisa mbilu ku fana ni murimi.
6. Hi nga dyondza yini eka xikombiso xa muprofeta Mikiya?
6 Swiyimo leswi hi langutanaka na swona namuntlha swa fana ni swa le nkarhini wa muprofeta Mikiya. U hanye hi nkarhi wa ku fuma ka Hosi Akazi, laha a ku endleka vubihi bya mixaka hinkwayo. Entiyisweni, vanhu hi nkarhi wolowo a va tolovele ‘ku endla leswo biha.’ (Hlaya Mikiya 7:1-3.) Mikiya u swi xiyile leswaku a nge swi koti ku cinca vanhu va le nkarhini wakwe. Kutani a a ta endla yini? U hi byela leswi: “Loko ku ri mina, ndzi ta tshama ndzi rindzele Yehovha. Ndzi ta kombisa moya wo rindza eka Xikwembu lexi xi ndzi ponisaka. Xikwembu xanga xi ta ndzi yingisa.” (Mik. 7:7) Ku fana na Mikiya na hina hi fanele hi va ni “moya wo rindza.”
7. I yini leswi hi faneleke hi swi endla loko ha ha rindzele leswaku Yehovha a hetisisa switshembiso swakwe?
7 Loko hi ri ni ripfumelo ro fana ni ra Mikiya hi ta rindzela Yehovha hi ku swi rhandza. Xiyimo xa hina a xi fani ni xa mukhotsiwa loyi a gweviweke rifu. U boheka ku rindza kambe a nga swi lavi leswaku siku ra ku dlayiwa kakwe ri fika. Kambe a swi tano hi hina! Hi rindzela Yehovha hi ku swi rhandza hikuva ha swi tiva leswaku u ta hetisisa xitshembiso xakwe xo hi nyika vutomi lebyi nga heriki hi nkarhi lowu faneleke! Kutani hi “tiyisela hi ku helela ni ku va ni mbilu yo leha hi ntsako.” (Kol. 1:11, 12) Yehovha a nge tsaki nikatsongo loko hi rindza hi ri karhi hi gungula hileswi hi vonaka onge wa hlwela.—Kol. 3:12.
SWIKOMBISO SWA VANHU LAVA LEHISEKE MBILU
8. I yini leswi hi faneleke hi tivutisa swona loko hi ri karhi hi anakanyisisa hi swikombiso swa malandza ya Yehovha yo tshembeka ya khale?
8 Hi ta tiyimisela ku rindza loko hi anakanyisisa hi swikombiso swa malandza yo tshembeka lama lehiseke mbilu ma rindzela Yehovha leswaku a hetisisa switshembiso swakwe. (Rhom. 15:4) Loko hi ri karhi hi anakanyisisa hi swikombiso swa wona, i swinene ku va hi tivutisa leswi: Ma rindze nkarhi wo tanihi kwihi? Ha yini a ma tiyimisele ku rindza? Hi yihi mikateko leyi ma yi kumeke hikwalaho ko rindza?
9, 10. Abrahama na Sara va rindze nkarhi wo tanihi kwihi leswaku Yehovha a hetisisa xitshembiso xakwe?
9 Anakanya hi xikombiso xa Abrahama na Sara. I van’wana va “lava [dyeke] ndzhaka ya switshembiso hikwalaho ka ripfumelo ni ku lehisa mbilu.” Matsalwa ma hi byela leswaku “loko Abrahama a kombise ku lehisa mbilu,” Yehovha u n’wi tshembise leswaku u ta n’wi katekisa ni ku tlhela a andzisa vatukulu vakwe. (Hev. 6:12, 15) Ha yini Abrahama a a ha fanele a lehisa mbilu? Hikwalaho ka leswi a swi ta teka nkarhi wo leha ku va switshembiso sweswo swi hetiseka. Ntwanano lowu Yehovha a wu endleke na Abrahama wu sungule ku hetiseka hi Nisani 14, 1943 B.C.E. Sweswo swi endleke loko Abrahama na Sara ku katsa ni ndyangu wa vona va tsemakanya Nambu wa Yufrata kutani va nghena eTikweni leri Tshembisiweke. Abrahama a a fanele a rindza malembe ya 25 leswaku Isaka n’wana wakwe a velekiwa hi 1918 B.C.E., naswona a a fanele a tlhela a rindza malembe man’wana ya 60 leswaku vatukulu vakwe, ku nga Esawu na Yakobe va velekiwa hi 1858 B.C.E.—Hev. 11:9.
10 Xana Abrahama u kume tiko ro tanihi kwihi? Bibele yi ri: ‘Yehovha a nga n’wi nyikanga Abrahama hambi ku ri ndhawunyana leyi ringanaka ni nkondzo; kambe u tshembise ku n’wi nyika rona ri va ra yena, ni leswaku endzhaku ka yena u ta ri nyika mbewu yakwe, kasi enkarhini wolowo a a nga ri na n’wana.’ (Mint. 7:5) Vatukulu va Abrahama va kume ndzhaka ya tiko leri tshembisiweke endzhaku ka malembe ya 430 Abrahama a tsemakanye Nambu wa Yufrata.—Eks. 12:40-42; Gal. 3:17.
11. Ha yini Abrahama a lehise mbilu a rindzela Yehovha naswona hi yihi mikateko leyi a nga ta yi kuma enkarhini lowu taka?
11 Abrahama u lehise mbilu a rindzela Yehovha hileswi a a ri ni ripfumelo eka Yena. (Hlaya Vaheveru 11:8-12.) Hambileswi a nga swi vonangiki hinkwaswo switshembiso leswi Yehovha a n’wi tshembiseke swona, u rindze a tsakile. Kambe anakanya ntsako lowu Abrahama a nga ta va na wona loko a pfuxiwa eparadeyisini. U ta hlamala loko a hlaya hi ta vutomi byakwe ni bya vatukulu vakwe eka tindzima to tala ta Bibele. * Anakanya ndlela leyi a nga ta tsaka ha yona loko a twa leswaku leswi a swi endleke swi ve swa nkoka eku hetisiseni ka xikongomelo xa Yehovha mayelana ni mbewu leyi tshembisiweke! A swi kanakanisi leswaku u ta swi xiya leswaku ku rindza kakwe a ku vanga ka hava.
12, 13. Ha yini Yosefa a a fanele a lehisa mbilu naswona hi rihi langutelo lerinene leri a ri na rona?
12 Yosefa, ntukuluxinghuwe wa Abrahama na yena u lehise mbilu a rindzela Yehovha. U khomiwe hi ndlela yo biha swinene. Loko a ri ni malembe ya 17, vamakwavo vakwe va n’wi xavisile leswaku a ya va hlonga. Ivi endzhaku, a hehliwa hileswaku a a lava ku pfinya nsati wa Potifaro, leswi endleke leswaku a pfaleriwa ekhotsweni. (Gen. 39:11-20; Ps. 105:17, 18) Hambileswi a a ri munhu lonene, swi tikomba onge swilo a swi n’wi fambela ximatsi. Kambe endzhaku ka malembe ya 13, swilo swi cince hi xihatla. U ntshunxiwile ekhotsweni naswona u nyikiwe xikhundlha lexi tlakukeke swinene e-Egipta.—Gen. 41:14, 37-43; Mint. 7:9, 10.
13 Xana maxangu wolawo ma endle leswaku Yosefa a hlundzuka? Xana u tshike ku tshemba Yehovha Xikwembu xakwe? Nikatsongo. I yini lexi pfuneke Yosefa leswaku a lehisa mbilu a rindzela Yehovha? I ripfumelo rakwe eka Yehovha. U xiye leswaku Yehovha a n’wi seketela. Leswi hi swi vona eka leswi a swi byeleke vamakwavo vakwe loko a ku: “Mi nga chavi, xana ndzi le matshan’weni ya Xikwembu? Loko ku ri n’wina a mi ndzi anakanyele swo biha. Xikwembu a xi ndzi anakanyele vunene hi xikongomelo xa ku endla hilaha xi endleke hakona namuntlha leswaku ku londzovotiwa vanhu vo tala va hanya.” (Gen. 50:19, 20) Eku heteleleni, Yosefa u byi vonile vuyelo byo va a lehise mbilu.
14, 15. (a) Davhida u lehise mbilu a rindzela Yehovha hi ndlela yihi? (b) I yini leswi pfuneke Davhida leswaku a lehisa mbilu a rindzela Yehovha?
14 Hosi Davhida na yena u tshame a khomiwa hi ndlela yo biha. Hambileswi a totiweke hi Yehovha leswaku a va hosi ya Israyele loko a ha ri xifanyetana, u boheke ku rindza malembe ya 15 a nga si nyikiwa vuhosi. (2 Sam. 2:3, 4) Eka malembe wolawo, Hosi Sawulo loyi a nga tshembekanga u hlotane na Davhida a lava ku n’wi dlaya. * Hikwalaho ka sweswo, Davhida u boheke ku hanya tanihi mubaleki, mikarhi yin’wana a balekela ematikweni man’wana ni ku tumbela emabakweni emananga. Niloko se Sawulo a dlayiwile enyimpini, Davhida a ha fanele a rindza malembe man’wana ya nkombo a nga si nyikiwa vuhosi hinkwabyo.—2 Sam. 5:4, 5.
15 Ha yini Davhida a a tiyimisele ku lehisa mbilu a rindzela Yehovha? Davhida u hi nyika nhlamulo ya kona eka Pisalema leyi eka yona a vutiseke ka mune, a ku: “Ku fikela rini?” U ri: “Loko ku ri mina, ndzi tshembe musa wa wena wa rirhandzu; mbilu ya mina a yi tsake hi ku ponisa ka wena. Ndzi ta yimbelelela Yehovha, hikuva u tirhisane na mina hi ndlela leyi vuyerisaka.” (Ps. 13:5, 6) Davhida a a tiyiseka leswaku Yehovha wa n’wi rhandza. A a swi langutele hi mahlongati ku ponisiwa hi Yehovha naswona u anakanyisise hi ndlela leyi Yehovha a tshameke a n’wi katekisa ha yona. Swi le rivaleni leswaku Davhida u swi xiyile leswaku ku rindza a swi ta va ni vuyelo lebyinene.
16, 17. Yehovha Xikwembu na Yesu Kreste va hi vekele xikombiso xihi lexinene emhakeni yo tiyimisela ku rindza?
16 Yehovha na yena u lehisa mbilu. U hi vekela xikombiso lexinene ngopfu xo rindza ni ku lehisa mbilu. (Hlaya 2 Petro 3:9.) Yehovha u rindze malembe yo tala leswaku ku xandzuka loku veke kona entangeni wa Edeni ku ta lulamisiwa hi ndlela leyi nga siyiki ku kanakana. U “tshama a [wu] langutele” hi mahlongati nkarhi lowu vito rakwe ri nga ta kwetsimisiwa hilaha ku heleleke. Sweswo swi ta endla leswaku a katekisa lava “tshamaka va n’wi languterile.”—Esa. 30:18.
17 Ku sukela khale Yesu na yena a a tiyimisele ku rindza. Hambileswi a koteke ku hlula miringo loko a ha ri laha misaveni ni ku tlhela a nyika Yehovha gandzelo ra nkutsulo wakwe hi 33 C.E., a a fanele a rindza kukondza ku fika 1914 leswaku a ta sungula ku fuma. (Mint. 2:33-35; Hev. 10:12, 13) Ku tlula kwalaho, Yesu wa ha fanele a rindza ku fikela loko ku hela Malembe ya Gidi ya ku Fuma kakwe ku ri kona valala vakwe hinkwavo va nga ta herisiwa. (1 Kor. 15:25) U ta va a rindze nkarhi wo leha kambe ha tiyiseka leswaku ku rindza koloko a hi ka hava.
I YINI LESWI NGA HI PFUNAKA KU LEHISA MBILU HI RINDZELA YEHOVHA?
18, 19. I yini leswi nga ta hi pfuna ku lehisa mbilu hi rindzela Yehovha?
18 A swi kanakanisi leswaku hinkwerhu ka hina hi fanele kombisa moya wo rindza. Kambe i yini leswi nga ta hi pfuna ku endla tano? Hi fanele hi khongela eka Xikwembu leswaku xi hi nyika moya wa xona. Tsundzuka leswaku ku lehisa mbilu i yin’wana ya timfanelo ta moya lowo kwetsima. (Efe. 3:16; 6:18; 1 Tes. 5:17-19) Kombela Yehovha leswaku a ku pfuna u lehisa mbilu.
19 Tsundzuka leswi pfuneke Abrahama, Yosefa na Davhida leswaku va kota ku rindzela Yehovha kukondza a hetisisa switshembiso swakwe. Va pfuniwe hi ripfumelo ra vona ni hileswi a va n’wi tshemba. A va nga lavi leswi vuyerisaka vona ntsena. Loko hi anakanyisisa hi mikateko leyi va yi kumeke, na hina hi ta va ni moya wo rindza.
20. Hi fanele hi tiyimisela ku endla yini?
20 Hambileswi mikarhi yin’wana hi langutanaka ni miringo, hi tiyimisele ku kombisa “moya wo rindza.” Mikarhi yin’wana hi nga ha twa ku vava lerova hi ku: “Hi ta rindza ku fikela rini, Yehovha?” (Esa. 6:11) Kambe moya lowo kwetsima wa Xikwembu wu ta hi pfuna hinkwerhu ka hina leswaku hi titwa ku fana na Yeremiya loyi a nga te: “Yehovha i xiavelo xa mina . . . Hi yona mhaka leyi ndzi nga ta va ni moya wo rindza eka yena.”—Swir. 3:21, 24.
^ ndzim. 11 Tindzima ta kwalomu ka 15 ta buku ya Genesa ti vulavula hi vutomi bya Abrahama. Ku engetela kwalaho, vatsari va Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki va boxa Abrahama ku tlula ka 70.
^ ndzim. 14 Hambileswi Yehovha a nga ha n’wi seketeli Sawulo endzhaku ka loko a fume malembe mambirhi, Yehovha u n’wi tshike a fuma malembe ya 38 kukondza a fa.—1 Sam. 13:1; Mint. 13:21.
Yehovha na yena u lehisa mbilu


text:
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI | TIPISALEMA 11-18
I Mani La Nga Ta Va Muendzi eNtsongeni Wa Yehovha?
Ku va muendzi entsongeni wa Yehovha swi vula leswaku munhu i munghana wa Xikwembu, la xi tshembaka ni ku xi yingisa. Pisalema 15 yi hlamusela leswi Yehovha a swi languteleke eka munghana wakwe.
MUENDZI WA YEHOVHA U FANELE . . .
a tshembeka
a vulavula ntiyiso
a xixima malandza man’wana ya Yehovha
a hetisisa xitshembiso xakwe, hambiloko swi tika
a pfuna lava pfumalaka handle ko langutela leswaku a vuyeriwa hi swo karhi
MUENDZI WA YEHOVHA U PAPALATA . . .
rihlevo ni ku lumbeta
ku endlela munhu swilo swo biha
ku kanganyisa vamakwerhu
ku endla xinghana ni lava nga gandzeliki kumbe ku yingisa Yehovha
ku amukela xifumbarheriso


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tikronika 9:1-31
9 Kutani hosi ya xisati ya le Xeba+ yi twa xiviko malunghana na Solomoni, hiloko yi fika yi ringa Solomoni hi swivutiso+ leswi rharhanganeke eYerusalema, yi ri ni nxaxamelo lowukulu ngopfu ni tikamela+ leti rhwaleke mafurha ya balsama,+ ni nsuku+ wo tala ngopfu ni maribye ya risima.+ Eku heteleleni yi fika eka Solomoni, yi vulavula na yena swilo hinkwaswo leswi a swi ri embilwini ya yona.+2 Solomoni na yena a yi byela timhaka ta yona hinkwato,+ a ku nga ri na mhaka leyi tumbeleleke Solomoni leyi a nga yi byelangiki yona.+3 Loko hosi ya xisati ya le Xeba yi vona vutlhari+ bya Solomoni ni yindlu leyi a yi akeke,+4 ni swakudya swa tafula+ rakwe ni ndlela leyi malandza yakwe a ma tshama ha yona ni ntirho wa le tafuleni wa vaphameri vakwe ni tinguvu ta vona+ ni ndlela leyi a a nyikiwa swakunwa ha yona+ ni tinguvu ta vona, ni switlhavelo swakwe swo hisiwa+ leswi a a swi humesela yindlu ya Yehovha nkarhi ni nkarhi,+ a ka ha vanga na moya eka yona.5 Hiloko yi ku eka hosi: “Rito leri ndzi ri tweke etikweni ra mina malunghana ni timhaka ta wena ni vutlhari bya wena i ntiyiso.+6 A ndzi vanga na ripfumelo+ emaritweni ya vona ku fikela loko ndzi ta leswaku mahlo ya mina ma tivonela hi woxe;+ kutani waswivo, a ndzi byeriwanga hambi ku ri hafu ya vutlhari bya wena byo tala.+ U xi tlula ekule xiviko lexi ndzi xi tweke.+7 Ku tsaka+ vavanuna va wena, ni malandza ya wena lawa ma yimaka emahlweni ka wena nkarhi hinkwawo naswona ma yingisa vutlhari bya wena.+8 Onge Yehovha Xikwembu xa wena a nga dzunisiwa,+ loyi a ku tsakeleke+ hi ku ku veka exiluvelweni xa yena+ u va hosi ya Yehovha Xikwembu xa wena;+ hikuva Xikwembu xa wena xi rhandze+ Israyele, ku ri endla ri yima hilaha ku nga riki na makumu, kutani xi ku veka u va hosi+ ya vona leswaku u humesa xiboho xa vuavanyisi+ ni ku lulama.”+9 Hiloko yi nyika hosi titalenta ta nsuku ta 120,+ ni mafurha+ ya balsama yo tala ngopfu ni maribye ya risima;+ a ma vanga kona mafurha ya balsama lama fanaka ni lawa hosi ya xisati ya Xeba yi ma nyikeke Hosi Solomoni.+10 Handle ka sweswo, malandza ya Hiramu+ ni malandza ya Solomoni lama tiseke nsuku+ ku suka eOfiri ma tise timhandzi ta mirhi ya algama+ ni maribye ya risima.+11 Kutani hosi yi tirhisa timhandzi ta mirhi ya algama ku endla swikhandziyo+ swa yindlu ya Yehovha ni swa yindlu ya hosi+ ni tiharipa+ ni swichayachayana+ swa switende swa vayimbeleri,+ a ku nga si tshama ku voniwa swo fana na swona etikweni ra Yuda.12 Hosi Solomoni a nyika hosi ya xisati+ ya Xeba hinkwaswo leswi swi yi tsakisaka leswi yi swi kombeleke, ku nga hlayiwi swilo leswi yi swi tiseleke hosi. Hiloko yi hundzuluka yi famba, yona ni malandza ya yona.+13 Ntiko wa nsuku lowu wu fikeke eka Solomoni hi lembe rin’we a ku ri titalenta ta nsuku ta 666,+14 ku nga hlayiwi leswi a swi tisiwa hi vavanuna lava va endzaka ni vabindzuri+ ni tihosi hinkwato ta Vaarabiya+ ni tindhuna-nkulu ta tiko, lava a va tisa nsuku ni silivhere eka Solomoni.15 Hosi Solomoni a ya emahlweni a endla switlhangu leswikulu swa nsuku+ lowu pfanganisiweke swa 200 (u nameke tixikele ta 600 ta nsuku lowu pfanganisiweke ehenhla ka xitlhangu xin’wana ni xin’wana lexikulu),+16 ni switlhangu leswitsongo swa nsuku lowu pfanganisiweke swa 300 (u nameke timayina tinharhu ta nsuku ehenhla ka xitlhangu xin’wana ni xin’wana lexitsongo).+ Hiloko hosi yi swi veka eNdlwini ya Khwati ra le Lebanoni.+17 Ku tlula kwalaho, hosi yi endla xiluvelo lexikulu hi timhondzo ta tindlopfu yi xi nameka nsuku wo tenga.+18 A ku ri ni swikhandziyo swa tsevu leswi yaka exiluvelweni, xiluvelo a xi ri ni vunavelo lebyi endliweke hi nsuku, (a swi hlanganile), naswona a ku ri ni swo tshega mavoko eka tlhelo leri ni le ka tlhelo lerin’wana ra ndhawu yo tshama eka yona, tinghala timbirhi+ a ti yime etlhelo ka swo tshega mavoko.+19 A ku ri ni tinghala ta 12+ leti a ti yime kwalaho ehenhla ka swikhandziyo swa tsevu eka tlhelo leri ni le ka tlhelo lerin’wana. A ku na mfumo wun’wana lowu a wu ri ni leti a ti endliwe ku fana na tona.+20 Swibya hinkwaswo swo nwela eka swona+ swa Hosi Solomoni a swi ri swa nsuku,+ ni swibya hinkwaswo swa Yindlu ya Khwati ra le Lebanoni+ a swi ri swa nsuku wo tenga. A ku nga ri na nchumu xa silivhere; a yi tekiwa yi nga ri nchumu nikatsongo+ emasikwini ya Solomoni.21 Hikuva swikepe swa hosi a swi ya eTaraxixi+ swin’we ni malandza ya Hiramu.+ Swikepe swa le Taraxixi a swi ta kan’we endzhaku ka malembe man’wana ni man’wana manharhu, swi rhwele nsuku ni silivhere,+ timhondzo ta tindlopfu,+ tinkawu ni tiphikoko.+22 Hikwalaho Hosi Solomoni a a ri nkulu hi rifuwo+ ni vutlhari+ ku tlula tihosi tin’wana hinkwato ta misava.23 Tihosi hinkwato ta misava a ti lava+ xikandza xa Solomoni leswaku ti twa vutlhari byakwe,+ lebyi Xikwembu xa ntiyiso xi byi ngheniseke embilwini yakwe.+24 Yin’wana ni yin’wana a yi tisa nyiko ya yona,+ swilo swa silivhere ni swilo swa nsuku+ ni tinguvu,+ swihlomo swa nyimpi ni mafurha ya balsama, tihanci ni timeyila, ku ri mhaka ya lembe ni lembe.+25 Solomoni a va ni swivala swa tihanci swa 4 000,+ ni makalichi+ ya tihanci ya 12 000, a swi yimisa emitini ya makalichi+ ni le kusuhi ni hosi eYerusalema.26 A va mufumi wa tihosi hinkwato ku suka eNambyeni ku ya etikweni ra Vafilisita ni ku ya endzilakaneni wa Egipta.+27 Ku tlula kwalaho, hosi yi endla silivhere yi fana ni maribye eYerusalema; timhandzi ta mikedari yi ti endla ti tala ku fana ni swinkuwana+ leswi swi nga eXefela+ hi vunyingi.+28 A ku ri ni lava a va tisa tihanci+ eka Solomoni ku suka aEgipta+ ni le matikweni laman’wana hinkwawo.29 Loko ku ri timhaka letin’wana ta Solomoni,+ to sungula ni to hetelela, xana a ti tsariwanga exikarhi ka marito ya Natani+ lowa muprofeta ni le ka vuprofeta bya Ahiya+ lowa le Xilo+ ni le ka rungula ra swivono swa Ido+ la vonaka swivono malunghana na Yerobuwamu+ n’wana wa Nebati?+30 Solomoni a ya emahlweni a fuma eYerusalema ehenhla ka tiko hinkwaro ra Israyele ku ringana malembe ya 40.31 Eku heteleleni Solomoni a etlela ni vatata wakwe. Va n’wi lahla eMutini wa Davhida tata wakwe;+ Rehobuwama+ n’wana wakwe a sungula ku fuma ematshan’weni yakwe.+


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VANTSHWa
Loko U Tshikana Ni Loyi U Rhandzanaka Na Yena
NTLHONTLHO
“A ndzi tibyele leswaku ndzi kume munhu loyi a ndzi faneleke. A ndzi anakanya leswaku ‘hi ta hanya swin’we hi nga hambani.’ Kambe endzhaku ka tin’hweti timbirhi hi ri karhi hi rhandzana, ndzi n’wi tshikile. A ndzi nga tshembi leswaku rirhandzu ra hina ri nga onhaka hi ku hatlisa!”—Anna. *
“A swi tikomba hi twanana eka swilo swo tala. A ndzi tiyiseka leswaku hi ta tekana. Kambe loko nkarhi wu ri karhi wu famba, ndzi sungule ku xiya leswaku kahlekahle a hi fambisani. Loko ndzi swi xiyile leswaku ku va hi ya emahlweni hi rhandzana ku ta va ku ri xihoxo lexikulu, ndzi n’wi tshikile.”—Elaine.
Xana u tshame u humeleriwa hi mhaka leyi fanaka? Loko swi ri tano, xihloko lexi xi ta ku pfuna leswaku u kota ku langutana ni xiyimo lexi.
LESWI U FANELEKE U SWI TIVA
Ku tshikana ni munhu loyi u rhandzanaka na yena, swa vava hambiloko ku ri wena u n’wi tshikeke. Nhwanyana un’wana loyi a vuriwaka Sarah loyi a tshikaneke ni jaha rakwe endzhaku ka tin’hweti ta tsevu, u ri: “Ndzi twe ku vava swinene. A hi tiphina swin’we kambe a swi tlhaveriwanga hi dyambu. A ndzi pfa ndzi twa tinsimu leti a hi rhandza ku ti yingisela hi ri vambirhi naswona a swi ndzi tsundzuxa minkarhi yo tsakisa leyi hi veke na yona. Loko ndzi ri etindhawini leti a hi rhandza ku ya eka tona, mbilu ya mina a yi vava naswona a ndzi n’wi tsundzuka. A ndzi twa ku vava hambileswi ku nga mina ndzi n’wi tshikeke.”
Ku tshikana swa vava kambe swi nga ha va swinene. Elaine u ri: “A wu swi lavi ku vavisa munghana wa wena kambe hi hala tlhelo wa swi xiya leswaku swi ta mi vavisa havumbirhi bya n’wina loko mi sindzisa ku rhandzana.” Sarah u ri: “Loko u nga tsakanga ni munhu loyi u rhandzanaka na yena a swi nge endleki leswaku u tsaka loko mi catile, hikwalaho ku tshikana i xiboho lexinene.”
Ku tshikana ni munhu a swi vuli leswaku u munhu wo biha. I ntiyiso leswaku a hi minkarhi hinkwayo ku rhandzana ku hetelelaka hi vukati. Loko wena ni munghana wa wena mi nga pfumelelani eka swilo swo tala i swinene leswaku mi tshikana. Loko sweswo swi ku humelela, a swi vuli leswaku u tsandzekile. U nga swi kota ku ya mahlweni ni vutomi. Njhani?
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
U nga endli onge a wu twi ku vava. Elaine loyi ku vulavuriweke hi yena eku sunguleni u ri: “Ndzi lahlekeriwe hi munghana wa mina lonkulu.” Loko u tshikana ni munhu loyi u rhandzanaka na yena swi tolovelekile leswaku u va ni gome. Jaha leri vitaniwaka Adam ri ri: “Ku tshikana swa vava hambi u swi tiva leswaku swi ta ku vuyerisa.” U nga ha titwa ku fana na hosi Davhida wa le Bibeleni. Loko a ri enhlomulweni u tsale leswi: ‘Vusiku hinkwabyo ndzi tsakamisa sangu ra mina hi mihloti.’ (Pisalema 6:6) I swinene ku langutana ni ku vava koloko, u nga endli onge a wu twi ku vava. Ku twisisa ndlela leyi u titwaka ha yona i goza ro sungula leri nga ta ku pfuna leswaku u hola.—Nawu wa Bibele: Pisalema 4:4.
Tshama ni vanhu lava khathalaka hi wena. Hi nkarhi wolowo a swi nge olovi. Anna loyi ku vulavuriweke ha yena laha henhla u ri: “Eku sunguleni a ndzi nga swi lavi ku vona vanhu. A ndzi titwa ndzi lava nkarhi wo hlakarhela, ndzi rivala hinkwaswo, ni ku twisisa leswi humeleleke.” Hi ku famba ka nkarhi Anna u vone nkoka wa ku heta nkarhi ni vanghana vakwe lavakulu leswaku va n’wi tiyisa. U tlhela a ku: “Sweswi ndzi titwa ndzi ri ni ku rhula ka mianakanyo naswona a ndza ha twi ku vava ku fana ni le ku sunguleni.”—Nawu wa Bibele: Swivuriso 17:17.
Dyondza eka leswi humeleleke. Tivutise: ‘Xana leswi endlekeke swi endle leswaku ndzi xiya laha ndzi faneleke ndzi antswisa kona? I yini leswi ndzi nga swi endlaka loko ndzi tlhela ndzi rhandzana ni munhu un’wana?’ Nhwanyana loyi a vuriwaka Marcia u ri: “Endzhaku ka nkarhi, a ndzi kota ku swi twisisa ku antswa leswi nga humelela. Hambiswiritano, swi ndzi tekele nkarhi ku amukela mhaka ya ku tshikiwa.” Adam loyi ku vulavuriweke ha yena laha henhla u titwa hi ndlela leyi fanaka. U ri: “Ku hundze lembe ndza ha twa ku vava. Swi ndzi tekele nkarhi wo leha ku dyondza eka leswi swi ndzi humeleleke. Leswi ndzi humeleke swi ndzi dyondzise swo tala hi mina, hi vanhwanyana ni hi ku rhandzana. Sweswi mbilu ya mina a ya ha twi ku vava hi mhaka leyi.”
Khongela. Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi ‘horisa vanhu lava timbilu ta vona ti vavisekeke naswona xi boha timbanga ta vona leti vavaka.’ (Pisalema 147:3) Xikwembu a xi hi hlawuleli vanhu lava hi nga ta tekana na vona kutani a hi fanelanga hi xi sola loko hi hambana. Xikwembu xa khathala hi ndlela leyi u titwaka ha yona. Xi phofuleli ndlela leyi u titwaka ha yona hi xikhongelo.—Nawu wa Bibele: 1 Petro 5:7.
^ ndzim. 4 Mavito ma cinciwile eka xihloko lexi.


text:
GEORGIA
Va Tsundzuke Mutumbuluxi Wa Vona Lonkulu
Vanhu vo tala lava hi hlayeke hi vona eka matluka lama nga hundza i vantshwa lava ‘tsundzukeke Mutumbuluxi wa vona Lonkulu emasikwini ya vuntshwa bya vona.’ (Ekl. 12:1) Entiyisweni, munhu un’we eka vanhu vanharhu eka maphayona ya 3 197 eGeorgia u ni malembe ya 25 kumbe ehansi ka wona. Ha yini vantshwa lava vo tala va hisekela ntiyiso?
Swi vonaka onge ku ni swilo swo hlayanyana leswi endleke leswaku va hiseka. Hakanyingi mindyangu ya le Georgia yi ni vuxaka lebyikulu. Konstantine, loyi vana vakwe va ntlhanu va nga Timbhoni u ri: “Lexi endleke leswaku ndzi rhandza ntiyiso hi leswi Yehovha a nga Tatana la nga ni rirhandzu. Loko se ndzi va tatana, pakani ya mina a ku ri ku pfuna vana va mina leswaku va va ni vuxaka lebyikulu na mina.”
Malkhazi ni nsati wakwe, lava nga ni vana vanharhu, va tirhe hi matimba leswaku va va ni vuxaka lebyikulu endyangwini. U ri: “Nkarhi ni nkarhi, a hi vutisa vana va hina hi leswi va tsakisaka hi hina ni hi vamakwenu va vona. Kutani a hi va kombela leswaku va vula mavonelo ya vona eka vugandzeri bya hina bya ndyangu. Hikwalaho ka sweswo, va dyondze ku vona swilo leswinene eka van’wana va tlhela va va xixima.”
“Sweswi Ndzi Hanya Vutomi Lebyi Enerisaka!”
Hi ku seketela ndzetelo wa vatswari, vakulu va ringeta ku katsa vantshwa eka mintirho ya vandlha to ho suka. Nestori, loyi a khuvuriweke loko a ri ni malembe ya 11 u ri: “Loko ndza ha ri ntsongo, vakulu a va ndzi nyika swiavelo swo hambanahambana swo olova. Leswi swi endle ndzi titwa leswaku hakunene ndzi xirho xa vandlha.”
Vanhu lava nga swikombiso leswinene ni nseketelo wa vakulu na swona i swa nkoka. Koba, un’wana wa vabuti va Nestori, u ri: “Ku hambana ni vamakwenu va mina, malembe ya vuntshwa bya mina a ma tika swinene. Nkulu un’wana loyi a a hari muntshwa loyi a ndzi vekela xikombiso lexinene, minkarhi hinkwayo a ndzi twisisa naswona a nga ndzi xopaxopi. U ndzi pfunile swinene leswaku ndzi tlhelela eka Yehovha.”
Namuntlha Nestori na Koba swin’we ni sesi wa vona Mari, va tirha swin’we ensin’wini leyi nga ekule. Koba u ri: “Sweswi ndzi hanya vutomi lebyi enerisaka!”
“Vana Va Mina Va Tama Va Famba eNtiyisweni”
Rhavi ri tikarhatela ku seketela matshalatshala ya vatswari yo letela vana va vona, hi ku va ri katsa vantshwa lava nga Vakreste eka matsima ya nhlengeletano. Xirho xin’wana xa Komiti ya Rhavi xi te: “Ha va rhandza vantshwa, kutani hi ringeta ku va seketela loko va tikarhatela ku fikelela tipakani ta vona to tirhela Xikwembu.”
Ku tirha ni ku tihlanganisa ni vamakwerhu lava wupfeke swi endla leswaku vantshwa va tshamela ku anakanya ha swona. Mamuka, loyi a tirheke ni malandza ya le matikweni yo hambanahambana ku aka Holo ya Tinhlengeletano eTbilisi, u ri: “Matsima wolawo ya le matikweni yo hambanahambana ma ndzi nyike nkarhi wa leswaku ndzi dyondza eka van’wana. Ematshan’weni ya leswaku ndzi va ni vutshila byo karhi, ndzi dyondze swo tala hi Xikwembu.”
Vuxaka lebyikulu bya ndyangu, xikhutazo lexi humaka eka vakulu ni vanhu van’wana lava nga swikombiso leswinene swi ve ni nkucetelo lowunene eka vantshwa va le Georgia. Vatswari va vona va titwa hi ndlela leyi muapostola Yohane a titweke ha yona loko a tsala a ku: “Ndzi hava xivangelo lexikulu xa ku nkhensa ku tlula swilo leswi, ku twa leswaku vana va mina va tama va famba entiyisweni.”—3 Yoh. 4.
Matshalatshala Yo Hundzuluxela
Hi 2013, Huvo leyi Fumaka yi kombele marhavi hinkwawo leswaku ma kambisisa loko ku ri ni xilaveko xa minkandziyiso hi tindzimi leti engetelekeke leti vulavuriwaka ensin’wini leyi languteriwaka hi rhavi ra yona. Xikongomelo xa kona a ku ri ku chumayela vanhu vo tala mahungu lamanene.
Xisweswo, rhavi ra le Georgia ri endle xiboho xo hundzuluxela minkandziyiso yo karhi hi Xisvan ni Ximingrelia, ku nga tindzimi timbirhi leti yelanaka swinene ni Xigeorgia.
Maphayona lama hisekaka lama humaka exifundzheni xa Svaneti, ma tsale ma ku: “Vanhu lava vulavulaka Xisvan va xi rhandza swinene Xikwembu naswona va yi xixima Bibele. Hambi ku ri lava eku sunguleni a va kanakana ku teka minkandziyiso ya hina va susumeteleke ku teka leyi a yi hundzuluxeriwe hi ririmi ra manana.”
Vahuweleri hinkwavo lava vulavulaka Ximingrelia a va tsake swinene loko va sungula ku va ni minhlangano hi ririmi ra manana. Giga, phayona leri nga muntshwa u ri: “Sweswi ndza swi kota ku hlamula hi marito ya mina eminhlanganweni. A swi kali swi lava ndzi dya marhambu ya nhloko loko ndzi fanele ndzi hlamula.”
Zuri, nkulu evandlheni ra Ximingrelia eTkaia, u phofula ndlela leyi a titwaka ha yona, u ri: “Ndzi humeleriwe hi swilo swo tala evuton’wini bya mina, swo tsakisa ni swo biha, kambe a swi nga si tshama swi ndzi endla ndzi rila. Kambe loko ku yimbeleriwa tinsimu ta Mfumo hi Ximingrelia eminhlanganweni ro sungula, vayingiseri hinkwavo va tsandzeke ku tikhoma kutani va rila, ku katsa na mina.”
Xiendlakalo Lexi Nga Rivalekiki Xa Sweswinyana
Xiendlakalo lexi nga rivalekiki ematin’wini ya Timbhoni ta le Georgia xi humelele hi Mugqivela, April 6, 2013, loko David Splane loyi a nga xirho xa Huvo leyi Fumaka a nyikela nkulumo yo nyiketela muako wa rhavi lowu kurisiweke ni ku pfuxetiwa, Holo ya Tinhlengeletano swin’we ni muako wa xikolo xa Bibele. Hi ku swi rhandza, Timbhoni to tala ta kwalaho ti amukele vapfhumba va 338 emakaya ya tona lava a va huma ematikweni ya 24.
Hi siku leri landzeleke, Makwerhu Splane u nyikele nkulumo yo hlawuleka eka vanhu va 15 200 kasi van’wana a va yi hlalela hi fambiselo ra Internet emavandlheni etikweni hinkwaro. Lexi a ku ri xiendlakalo lexikulu xa nhlengeletano ematikweni yo hambanahambana lexi tshameke xi va kona eGeorgia. Ku khutazana swin’we ni ntsako lowu vamakwerhu va veke na swona hakunene a swi tsakisa. Makwerhu un’wana loyi a ha riki muntshwa u te: “Sweswi ndza swi tiva leswaku misava leyintshwa yi ta va yi ri njhani.”
Xikolo Xa Bibele Xa Mimpatswa Leyi Nga Vakreste, lexi sweswi xi vitaniwaka Xikolo Xa Vachumayeri Va Mfumo, xi tikombe xi ri nkateko wa xiviri eka vanhu va Yehovha eGeorgia. Ku sukela hi 2013, ku thwase swichudeni swo tlula 200. Hikwalaho ko tlangela dyondzo leyi ma yi kumeke, mathwasana a ma tiyimisele ku ya tirha hi ku hiseka kun’wana ni kun’wana laha ku nga ni xilaveko.
“Ku Nava Ndzi Ya eMahlweni Eka Swilo Swa Le Mahlweni”
Hi nkhensa matshalatshala ya vachumayeri vo sungula va Mfumo lava nga ni xivindzi, hikuva vanhu hinkwavo va le Georgia va twe mahungu lamanene. Rirhandzu ra vona ro pfumala vutianakanyi eka Xikwembu ni vanhu, ripfumelo ra vona, xivindzi ni goza leri va ri tekeke, Yehovha u swi katekisile swinene.
Vamakwerhu vo tlula 18 000 eGeorgia va tsaka ku ya emahlweni ni ntirho lowu sunguriweke hi vamakwerhu va nkarhi lowu nga hundza ni ku tlhela va pfuna vanhu leswaku va vona matimba ya Rito ra Xikwembu.—Filp. 3:13; 4:13.


text:
MAHANYELO YA VAKRESTE
Nkutsulo Wu Endle Leswaku Ku Va Ni Ku Pfuxiwa Ka Vafi
Xitsundzuxo xi hi nyika nkarhi lowunene wo anakanyisisa hi mikateko leyi taka leyi hi nga ta yi kuma hikwalaho ka nkutsulo, yo tanihi hi ku pfuxiwa ka vafi. A ku nga ri xikongomelo xa Yehovha leswaku vanhu va fa. Hi yona mhaka leyi hi twaka ku vava swinene loko vanhu lava hi va rhandzaka va fa. (1Ko 15:26) Yesu u twe ku vava swinene loko a vona vadyondzisiwa vakwe va ri ni gome hikwalaho ka rifu ra Lazaro. (Yh 11:33-35) Leswi Yesu a nga xifaniso lexi hetisekeke xa Tata wa yena, hi nga tiyiseka leswaku Yehovha na yena u twa ku vava loko hi feriwa hi vanhu lava hi va rhandzaka. (Yh 14:7) Yehovha u wu rindzele hi mahlongati nkarhi lowu a nga ta pfuxa malandza ya yena, na hina hi fanele hi wu rindzela.—Yb 14:14, 15.
Leswi Yehovha a nga Xikwembu xa ku hleleka, swa twala ku tshemba leswaku ku pfuka ka vafi ku ta va ku hlelekile. (1Ko 14:33, 40) Ematshan’weni ya minkosi hi ta hoyozela lava pfuxiweke. Xana wa anakanyisisa hi ku pfuxiwa ka vafi, ngopfungopfu loko u ri ni gome? (2Ko 4:17, 18) Xana wa n’wi nkhensa Yehovha hi leswi a hi nyikeke nkutsulo ni ku swi paluxa eMatsalweni leswaku vafi va ta tlhela va hanya?—Kl 3:15.
I vamani vanghana ni maxaka ya wena lava u swi languteleke hi mahlongati ku tlhela u va vona?
I vamani vanhu va le Bibeleni lava u swi tsakelaka ngopfu ku va vona ni ku vulavula na vona?


text:
Nhlangono wa matiko ya Afrika
Nhlangono wa matiko ya Afrika (AU) i nhlangano lowu akiweke hi matiko ya 55 eka tiko nkulu ra Afrika. Nhlangano lowu wusimekiwe hi 26 Mudyaxihi 2001 e Addis Ababa, Ethiopia, naswona wusungule kutirha hi 9 Mawuwani 2002 e Afrika Dzonga,[1] ku siva nhlangano leyi ayirokona ekusunguleni ya Nhlangano wa vun'we bya Afrika (OAU). Swiboho swo hlawuleka swa AU, switekiwa eka huvo ya AU, leyi vitiwaka kambirhi hi lembe ya varhangeri va matiko na tihulumendhe ta matiko ya Afrika. Ofisi ra matsalwana wa nhlangano leyi, rikumeka e dorobheni ra Addis Ababa.
Nkatsakanyo[Lulamisa | edit source]
Swikongomelo swa AU iku:
- Fikelela vun'we na kutirhisana exikarhi ka matiko ya Afrika na Vaaka tiko va rona.
- Sirhelela mimfumo, ndzhawu ya vutiko na kutiyimela ka matiko ya nhlangano leyi.
- Kondletela kutirhisana eka swa tipolitiki na ta vutomi na ikhonomi eka tiko-nkulu.
- Kondlotela no sirhelela mayimele ya matiko ya Afrika eka timhaka leti khumbaka tiko-nkulu na vanhu va rona.
- Kondlotela ntirhisano na matiko man'wana ya misava, kuri karhi ku tekeriwa enhlokweni timfanelo ta Nhlanangano ya Matiko ya misava.
- kondlotela kurhula, kusirheleleka, na kutshamiseka e tikweni-nkulu leri.
- Kondlotela matirhele ya xidemokhrasi, tindzawulo, kutirhisana na xitshungu na Vufumi lebyi nene.
- kondlotela no sirhelela timfanelo ta vanhu, kuya hi Ntwanano wa Afrika eka timfanelo ta ximunhu.
- Pfuneta tiko-nkulu ku tlanga xiphemu xa rona eka ikhonomi na mimbulavurisano ya misava.
- kondlotela nhluvuko lowu tikurisaka eka ikhonomi, mahanyele na mindzhavuko, kuhlanganisa na kutirhisana ka ti ikhonomi ta Afrika.
- kondlotela ntirisano eka swiyenge hinkwaswo swa vutomi na ku tlakusa mahanyele ya vanhu va Afrika.
- Kongomisa na ku twananisa milawu exikarhi ka swifundza swa ti ikhonomi swa sweswi na swa nkarhi lowu taka, leswaku nhlangano lowu wu fikelela swikongomelo swa wona.
- Antswisa nhluvuko wa tiko-nkulu na ku kondlotela vulavisisi eka mintlawa hikwayo ya Saynsi na Thekinoloji.
- Tirhisana na nakulori vamisava eku heriseni vuvabyi lebyi sivelekaka na ku kondlotela rihanyo lerinene e tikweni nkulu.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Thabo Mbeki (9 July 2002). "Launch of the African Union, 9 July 2002: Address by the chairperson of the AU, President Thabo Mbeki". ABSA Stadium, Durban, South Africa: africa-union.org. Retrieved 8 February 2009.


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO—I YINI LESWI BIBELE YI SWI VULAKA HI TINTSUMI?
Ntiyiso Hi Tintsumi
Xana wa swi lava ku tiva leswaku tintsumi i vamani, ti ve kona njhani, nileswaku ti endla yini? Rito ra Xikwembu leri huhuteriweke, ku nga Bibele, hi rona ri nga hi nyikaka tinhlamulo. (2 Timotiya 3:16) Xana Bibele yi hi byela yini?
Tanihi leswi Xikwembu xi nga Moya, tintsumi na tona i swivumbiwa swa moya leswi nga vonakiki “a [swi] na nyama ni marhambu.” Tintsumi to tshembeka ti tshama etilweni naswona ti na lunghelo ro nghena laha Xikwembu xi tshamaka kona.—Luka 24:39; Matewu 18:10; Yohane 4:24.
Mikarhi yin’wana tintsumi a ti humelela hi xivumbeko xa vanhu leswaku ti hetisisa swiavelo leswi ti nyikiweke swona hi Xikwembu ivi endzhaku ko swi hetisisa ti tlhelela eka mimiri ya tona ya moya.—Vaavanyisi 6:11-23; 13:15-20.
Hambileswi tintsumi ti hlamuseriweke tanihi vavanuna eBibeleni ni leswi mikarhi hinkwayo a ti humelela hi xivumbeko xa vona, a ku na tintsumi ta vavasati kumbe ta vavanuna. A ti tekani kumbe ku tswala vana. Ku tlula kwalaho tintsumi a ti sungulanga hi ku va vanhu emisaveni. Tintsumi ti vumbiwe hi Yehovha; xisweswo Bibele yi ti vitana “vana va Xikwembu xa ntiyiso.”—Yobo 1:6; Pisalema 148:2, 5.
Bibele yi vulavula hi “tindzimi ta vanhu ni ta tintsumi,” leswi kombisaka leswaku tintsumi ti na ririmi naswona ta vulavula. Hambileswi Xikwembu xi tirhiseke tintsumi ku vulavula ni vanhu a xi swi lavi leswaku hi ti gandzela kumbe ku ti khongela.—1 Vakorinto 13:1; Nhlavutelo 22:8, 9.
Ku ni tintsumi ta timiriyadi ni timiriyadi kumbexana ti fika eka tibiliyoni. *—Daniyele 7:10; Nhlavutelo 5:11.
Tintsumi ti ni “matimba lamakulu” ku tlula vanhu naswona ti tlharihe ku va tlula. Ti ni rivilo lerikulu ku tlula nchumu wihi ni wihi emisaveni.—Pisalema 103:20; Daniyele 9:20-23.
Hambileswi tintsumi ti nga swivumbiwa leswi tlakukeke ti ni swipimelo naswona ku ni swilo leswi ti nga swi tiviki.—Matewu 24:36; 1 Petro 1:12.
Tintsumi ti vumbiwe ti ri na vumunhu, timfanelo to fana ni ta Xikwembu, ni ntshunxeko wo tihlawulela. Tintsumi ti nga hlawula ku endla leswinene kumbe swo biha. Lexi twisaka ku vava, tintsumi tin’wana ti hlawule ku xandzukela Xikwembu.—Yudha 6.
^ ndzim. 8 Miriyadi yi ringana na 10 000. Loko miriyadi yi andzisiwa hi miriyadi, swi hi nyika 100 wa timiliyoni. Kambe Nhlavutelo yi vulavula hi “timiriyadi ta timiriyadi” ta tintsumi. Sweswo swi vula madzana ya timiliyoni, kumbexana tibiliyoni ta swivumbiwa swa moya.


text:
Dyondzo 16: Isaka U Kuma Nsati Lonene
Xana wa n’wi tiva wansati loyi a nga exifanisweni lexi? Vito rakwe i Raveka. Naswona wanuna loyi a yaka eka yena i Isaka. U ta va nsati wa yena. Xana swi tise ku yini?
Entiyisweni, Abrahama, tata wa Isaka a a lava ku kumela n’wana wakwe nsati lonene. A a nga lavi leswaku Isaka a teka un’wana wa vavasati va le Kanana hikuva vanhu lava a va gandzela swikwembu swa hava. Hiloko Abrahama a vitana nandza wa yena kutani a ku: ‘Ndzi lava u tlhelela laha maxaka ya mina ma tshamaka kona eHarani kutani u ya kumela n’wana wa mina Isaka nsati.’
Hiloko nandza wa Abrahama a teka tikamela ta khume kutani a teka riendzo ro leha. Loko a fika ekusuhi ni ndhawu leyi maxaka ya Abrahama a ma tshama eka yona, u yime exihlobyeni. Se a ri rhengile, a ku ri nkarhi lowu vavasati va muti wolowo a va ya ha wona exihlobyeni leswaku va ya ka mati. Kutani nandza wa Abrahama u khongele eka Yehovha a ku: ‘Onge wansati loyi a nga ta ndzi kela mati swin’we ni tikamela ta mina ku nga va yena loyi u n’wi hlawulaka ku va nsati wa Isaka.’
Ku nga ri kungani Raveka a fika ku ta ka mati. Loko nandza loyi a n’wi kombela mati, u n’wi kerile. Kutani u ye mahlweni a kela tikamela hinkwato mati. Ntirho wolowo a wu ri wukulu ngopfu hikuva tikamela ti nwa mati yo tala ngopfu.
Loko Raveka a heta ku ti kela mati, nandza wa Abrahama u n’wi vutise vito ra tata wa yena. U tlhele a kombela ku etlela ekaya ka vona. Yena u te: ‘Tata wa mina i Bethuwele naswona kamara ri kona leri u nga etlelaka eka rona.’ Nandza wa Abrahama a a swi tiva leswaku Bethuwele a a ri n’wana wa Nakori, ku nga buti wa Abrahama. Hiloko a nkhinsama a nkhensa Yehovha hileswi a n’wi kongomiseke eka maxaka ya Abrahama.
Madyambu wolawo nandza wa Abrahama u byele Bethuwele na Labani buti wa Raveka leswaku a a tele yini. Havumbirhi va pfumerile leswaku Raveka a nga famba na yena a ya tekiwa hi Isaka. Xana Raveka u hlamule njhani loko a komberiwa? U te, ‘Ina,’ a kombisa leswaku wa swi lava ku famba. Hi xamundzuku wa kona, va khandziye tikamela kutani va teka riendzo ro leha va tlhelela eKanana.
Loko va fika, se a ri perile. Raveka u vone wanuna a ri karhi a tifambela emasin’wini. A ku ri Isaka. A a tsakile loko a vona Raveka. Sara, mana wa Isaka a a ri ni malembe manharhu a file kutani a ha karhatekile hi mhaka leyi. Kambe Isaka u sungule ku rhandza Raveka swinene, hiloko a tlhela a tsaka.
Genesa 24:1-67.
Swivutiso
- I mani wanuna ni wansati lava va nga laha xifanisweni?
- Xana Abrahama u endle yini leswaku a kumela n’wana wakwe nsati naswona ha yini a endle tano?
- Xana xikhongelo xa nandza wa Abrahama xi hlamuriwe njhani?
- Xana Raveka u te yini loko a vutisiwa leswaku wa swi lava ku tekiwa hi Isaka?
- I yini lexi endleke leswaku Isaka a tlhela a tsaka?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Genesa 24:1-67.
Hi tihi timfanelo letinene leti Raveka a ti kombiseke loko a hlangana ni nandza wa Abrahama exihlobyeni?
Hi xihi xikombiso lexinene lexi Vakreste va namuntlha va xi kumaka eka leswi Abrahama a swi endleleke Isaka?
Ha yini hi fanele hi tinyika nkarhi wo anakanyisisa hilaha Isaka a endleke hakona?


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO | LOKO U WERIWA HI MAXANGU
Ku Lahlekeriwa Hi Nhundzu
Hi Ravuntlhanu March 11, 2011, ku tsekatseka ka misava ka mpimo wa 9,0 ku hlasele tiko ra Japani naswona ku dlaye vanhu vo tlula 15 000 ni ku onha nhundzu leyi durhaka 2 000 wa tibiliyoni wa tirhandi. Leswi ku veke ni xilemukiso malunghana ni tsunami leyi a yi ta hlasela hi xitshuketa, Kei loyi a nga ni malembe ya 32 u balekele endhawini leyi a kumeke vutumbelo. U ri: “Hi siku leri landzelaka nimixo, ndzi ye ekaya ndzi ya teka swilo leswi a swi sele kambe hinkwaswo a swi khukhuriwile ku katsa ni yindlu. A ku lo sala masungulo ya yindlu ya mina ntsena.
“Swi ndzi tekele nkarhi wo leha ku amukela leswaku ndzi lahlekeriwe hi nhundzu ya mina hinkwayo. A ndzi nga ha salanga na nchumu—movha wa mina, tikhompyuta leti a ndzi tirha ha tona, matafula, switulu ni sofa leri a ku tshama vayeni eka rona, ogeni ya mina, katara, ukulele, xitiringo, switirhisiwa leswi a ndzi swi tirhisa loko ndzi penda, mafurha, tikhirayoni ni swilo leswi a ndzi swi tirhisa loko ndzi dirowa ni hinkwaswo leswi ndzi swi mpfampfarhuteke swi khukhuriwile.”
KU LANGUTANA NI MAXANGU
Ringeta ku ehleketa hi swilo leswi wa ha riki na swona, ematshan’weni yo ehleketa hi swilo leswi ku lahlekeleke. Bibele yi ri: “Hambiloko munhu a ri ni swo tala, vutomi byakwe a byi humi eka swilo leswi a nga na swona.” (Luka 12:15) Loko Kei a tsundzuka xiyimo xa yena u ri: “Ndzi xaxamete swilo leswi a ndzi swi lava kambe ku endla tano swi lo ndzi pfuxela mabibi ya mbilu hikwalaho ka nhundzu ya mina leyi khukhuriweke. Kutani ndzi vone swi antswa ku tsala swilo leswi nga swa nkoka ntsena. Ku endla tano swi endle leswaku ndzi hlakarhela.”
Ematshan’weni yo tianakanyela, tirhisa ntokoto wa wena leswaku u chavelela van’wana. Kei u tlhela a ku: “Ndzi pfuniwe ngopfu hi ntlawa lowu phalalaka ni vanghana kambe leswi se a ndzi ya ndzi tolovela ku nyikiwa, a ndzi titwa ndzi nga ha ri na xindzhuti. Hiloko ndzi tsundzuka leswi Bibele yi swi vulaka eka Mintirho 20:35 leyi vulaka leswaku ‘ku nyika swi tisa ntsako lowukulu ku tlula ku amukela.’ Leswi a ndzi nga ri na nhundzu leyi a ndzi ta yi nyika vanhu lava weriweke hi mhangu ya ntumbuluko, ndzi endle xiboho xo ya va chavelela hi marito lama khutazaka. Ku nyika hi ndlela yoleyo swi ndzi pfunile swinene.”
Khongela eka Yehovha u kombela vutlhari leswaku u ta kota ku langutana ni swiyimo swa wena. Kei u tshembe xitiyisekiso xa Bibele lexi vulaka leswaku Xikwembu xi ta “hundzulukela exikhongelweni xa lava va tekeriweke hinkwaswo.” (Pisalema 102:17) Na wena u nga xi tshemba.
Xana a wu swi tiva? Bibele yi profete hi nkarhi lowu ku nga ta ka ku nga ha vi na munhu ni un’we loyi a nga ta karhateka hi ku lahlekeriwa hikwalaho ka mhangu ya ntumbuluko. *—Esaya 65:21-23.
^ ndzim. 9 Leswaku u dyondza hi xikongomelo xa Xikwembu hi misava, hlaya ndzima 3 ya buku leyi nge, Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.


text:
Madungula a ava va nga sawulwa
MITSHANGANO YO SAWULEKA
MTHUMO WA BHETELE Vahuweleli va va nga bhabhatiswa, va ku ni tanga yawe yi si pindiko 35 wa malembe na va txi tsakela kuthuma Bhetele va rambwa kumaneka ka mtshangano wa va va tsakelako ku ya Bhetele ngu Mlongiso ni mitshikari.Wukhalo ni mbimo ya kona ngu ku kongoma si na ziviswa.
TXIKOLWA TXA VATXHUMAYELI VA MFUMO Vanyaphandule va va ku hagari ka malembe a 23 ni 65 na va txi tsakela ku engetela mthumo wawe va rambwa ku ya maneka ka mtshangano wa va va tsakelako ku ya txikolwani txa Vatxhumayeli va Mfumo ngu Sonto ni mitshikari. Wukhalo ni mbimo ya kona si na ziviswa.
SILELETELO KA VATSHANGANI
VAXUNGAMETI Vona va vekilwe ku ku vhuna. Hi kombela u thumisana kwati navo ngu ku londeta wukongomisi wawe ku emisani ka mimovha, ku tsimbitiswa ka vathu vavangi, ku vekisa makhalo ni timwane timhaka.
BHABHATISO Mabhanku aya ma nga vekelwa ava va yako ku bhabhatiswani ma na maneka masoni ka txiluvelo. Va va yako ku bhabhatiswani va nava va di khalahatshile ka wukhalo wu va nga vekelwa wona na m’wombawombo wa m’bhabhatiso wu si nze ku khata ngu Mlongiso ni mixo. Mmwane ni mmwane a fanete eta ni dithawula ni siambalo so xonipheka so wulela ngu sona matini.
MININGELO Ku thumile male yayingi, ku lungiselela wukhalo wuwa, mitxhini yo guleta mapswi ni mithumo yimwane yayingi yi yi nga maha to ti tsakisa ku maneka ka mitshangano ni ku hi vhuna ku hi tshuketela ka Jehovha.Miningelo ya wena ngu ku titsakela yi vhuna ku hakela sotshe eso ni ku, yi vhunetela mthumo wa mafuni kotshe. Ti to u hehukelwa, ku ni mibhalo yo woneka kwati, ka otshe madhawa a wukhalo wuwa. Miningelo yotshe ya bongeka ngutu. Mmidi wu wu Fumako wu tekete ku mi bonga ngu wuha wanu wu wu vhunetelako ka silaveko sa Mfumo.
KU LAMULELA TIPHANGO Hi kombela u alakanya to hofisi yiya yi thumisana ni timhaka to LAMULELA TIPHANGO DWE.
SO MWALALA NI SO ROLWA Sotshe simaha si si nga rolwako si nga yiswa ka Hofisi ya so Mwalala ni so Rolwa. Idi ti to u mwalatile so kari yana ka hofisi yiya u ya xola si si ku lumbako. Vanana va va nga mwalalela vaveleki vawe va nga yiswa ni vona ka hofiso yiya. Hambi keto, kha yi faneli ku wonwa nga wuxayiselo wa vanana. Hi kombela mi xayisa vanana vanu ni ku mi zumba navo.
MABHANKU Hi kombela u alakanyela vamwane. Alakanya ti to, wukhalo wu vekelwa basi ava u endako navo ka mmovha wumwewo, ava u zumbako navo m’tini mwendo ava u gondako navo Bhiblia. Hi kombela ti to u si veki simaha ka wukhalo wu u no mbi zumba ka wona.
MTHUMO WO MAHA NGU KU TITSAKELA Idiku u tsakela ku vhuneta ka mithumo ya mtshangano, hi kombela u ti zivanekisa ka hofisi ya mthumo wo maha nguku titsakela.
Wu lulamisetwe ngu Mmidi wu wu Fumako wa Tifakazi ta Jehovha


text:
SEPTEMBER 25, 2014
UNITED STATES
Xiviko Xa Tinhlengeletano Ta Matiko: Timbhoni Ti Khoma Tinhlengeletano To Hlawuleka eXitediyamu Xa MetLife
ENEW YORK—Hi June 20-22 na June 27-29, 2014, Timbhoni ta Yehovha ti hlengeletane eXitediyamu xa MetLife aEast Rutherford, le New Jersey, leswaku ti khoma nxaxamelo wa Tinhlengeletano ta Matiko leti nga ni nhloko-mhaka leyi nge “Hambetani Mi Lava Mfumo Wa Xikwembu Ku Sungula!” naswona leyo sungula yi ta fambisiwa hi Xinghezi ivi leya vumbirhi yi fambisiwa hi Xipaniya.
Nhlayo ya vanhu lava veke kona eka mahelo-vhiki hamambirhi a yi tlula 118 000, naswona tinhlengeletano letimbirhi hi tona letikulu leti Timbhoni ti tshameke ti ti khoma emadorobeni lama nga ehansi ka New York eka makume ya malembe lama hundzeke. Vanhu vo tlula 407 000 emadorobeni man’wana va haxeriwe swiphemu swa nongonoko lowu hi ku tirhisa Internet, leswi endleke leswaku nhlayo hinkwayo ya lava yingiseleke nongonoko lowu yi tlula 525 500.
Swiphemu swo tala swa nongonoko a swi ri ni minkombiso ni tivhidiyo leti kombisaka ndlela leyi milawu ya Bibele yi nga tirhisiwaka ha yona. Siku rin’wana ni rin’wana, tinhlengeletano hatimbirhi a ti gimetiwa hi mbulavulo lowu a wu nyikeriwa hi xirho xa Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha. David Splane u vulavule enhlengeletanweni leyi khomiweke hi June 20-22; kasi Geoffrey Jackson u vulavule eka leyi khomiweke hi June 27-29.
Nakambe nhlengeletano ha yin’we a yi ri ni lunghiselelo ro khuvula vanhu. Vanhu va 1 255 va khuvuriwile exitediyamu naswona va 2 930 va khuvuriwe etindhawini tin’wana. Kutani vanhu hinkwavo lava khuvuriweke a va ri 4 185.
Vapfhumba lava teke a va huma eArgentina, eAustralia, eBelize, eBritain, eChile, eCosta Rica, aEl Salvador, eGreece, eGuatemala, eHonduras, eItaly, eJarimani, eMalaysia, eMexico, eNicaragua, ePanama, ePeru, eSpain ni le Venezuela.
J. R. Brown, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha, u te: “Nhlengeletano leyi yi tsundzuxe vo tala va hina hi nhlengeletano yo hlawuleka leyi hi veke na wona eNew York hi 1958. Hinkwavo vanhu lava a va ri kona eXitediyamu xa Yankee ni khale ka Polo Grounds, a ku ri vanhu vo tlula 253 000. Hakunene tinhlengeletano leti khomiweke eXitediyamu xa MetLife lembe leri ti ta tekiwa tanihi leti hlawulekeke swinene ematin’wini ya Timbhoni ta Yehovha.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000


text:
March 13-19
YEREMIYA 5-7
Risimu 66 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Va Tshike Ku Endla Ku Rhandza Ka Xikwembu”: (10 min.)
Yr 6:13-15—Yeremiya u paluxe swidyoho swa tiko (w88 4/1 11-12 ¶7-8)
Yr 7:1-7—Yehovha u ringete ku endla leswaku va hundzuka (w88 4/1 12 ¶9-10)
Yr 7:8-15—Vaisrayele a va anakanya leswaku Yehovha a nge teki goza (jr 21 ¶12)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Yr 6:16—Yehovha u kombele vanhu vakwe leswaku va endla yini? (w05 11/1 23 ¶11)
Yr 6:22, 23—Ha yini ku nga vuriwaka leswaku vanhu a va ta “huma etikweni ra le n’walungwini”? (w88 4/1 13 ¶15)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Yr 5:26–6:5
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: (u nga hundzi timinete timbirhi) T-36—Pfula ndlela yo endla riendzo ro vuyela.
Riendzo Ro Vuyela: (u nga hundzi timinete ta mune) T-36—Bulani hi “Xivutiso Xo Anakanyisisa Hi Xona.” Rhamba munhu leswaku a ta eXitsundzuxweni..
Dyondzo Ya Bibele: (u nga hundzi timinete ta tsevu) jl dyondzo 1—Rhamba munhu leswaku a ta eXitsundzuxweni.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 125
“Ndlela Yo Tirhisa Broxara Leyi Nge I Vamani Lava Endlaka Ku Rhandza Ka Yehovha Namuntlha?”: (15 min.) Tirhisani timinete ta ntlhanu mi bula hi xihloko lexi. Endzhaku ka sweswo, tlangani mi tlhela mi bula hi vhidiyo leyi kombaka ndlela leyi dyondzo 8 ya broxara leyi yi nga tlhuvutsiwaka ha yona ni xichudeni xa Bibele. Khutaza hinkwavo lava fambisaka dyondzo ya Bibele leswaku va tirhisa broxara leyi vhiki ni vhiki.
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) kr ndz. 9 ¶16-21, bokisi leri nge “Ndlela Leyi Swiphephana Swimbirhi Swi Va Khumbeke Ha Yona Vanhu Vambirhi Va Le Amazoneka” ni leri nge “Xana Mfumo I Wa Xiviri Hi Ndlela Yihi Eka Wena?”
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 10 Ni Xikhongelo


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tikronika 19:1-11
19 Kutani Yehoxafati hosi ya Yuda a tlhelela hi ku rhula+ endlwini yakwe eYerusalema.2 Yehu+ n’wana wa Hanane+ la vonaka swivono+ a ya emahlweni a ku eka Hosi Yehoxafati: “Xana ku fanele ku pfuniwa vo homboloka,+ xana u fanele u rhandza+ lava va vengaka+ Yehovha? Hikwalaho ka leswi Yehovha u ku hlundzukerile.+3 Nilokoswiritano, ku ni swilo leswinene+ leswi kumiweke eka wena, hikuva u suse timhandzi to kwetsima hinkwato etikweni,+ naswona u lunghiselele mbilu ya wena leswaku yi lavisisa Xikwembu xa ntiyiso.”+4 Yehoxafati a hambeta a tshama eYerusalema; a sungula ku huma nakambe exikarhi ka vanhu eBera-xeba+ ku ya endhawini ya tintshava ya Efrayimi,+ leswaku a va vuyisela eka Yehovha Xikwembu xa vatata wa vona.+5 A veka vaavanyisi etikweni hinkwaro, emitini hinkwayo leyi tiyisiweke ya Yuda, muti ni muti.+6 A byela vaavanyisi a ku: “Vonani leswi mi nga ta swi endla,+ hikuva a mi avanyiseli munhu, kambe mi avanyisela Yehovha;+ naswona yena u na n’wina emhakeni ya vuavanyisi.+7 Ku chava+ Yehovha a ku ve ehenhla ka n’wina sweswi.+ Xiyani mi teka goza, hikuva eka Yehovha Xikwembu xa hina a xi kona lexi nga lulamangiki+ kumbe rihlawulo+ kumbe ku amukela xifumbarheriso.”+8 Yehoxafati u veke Valevhi+ ni vaprista+ van’wana eYerusalema ni varhangeri van’wana va tindlu ta vatatana+ va Israyele leswaku va avanyisela+ Yehovha, va avanyisa ni milandzu+ ya vaaki va Yerusalema.9 Ku tlula kwalaho, a va lerisa, a ku: “Leswi hi swona leswi mi faneleke mi swi endla ku kombisa ku chava+ Yehovha hi ku tshembeka ni hi mbilu leyi hetisekeke.10 Loko ku ri nandzu wun’wana ni wun’wana lowu nga ta ta eka n’wina wa vamakwenu lava va tshamaka emitini ya vona, lowu wu khumbaka ku halatiwa ka ngati,+ lowu wu khumbaka nawu+ ni xileriso+ ni swikongomiso+ ni swiboho swa vuavanyisi,+ mi fanele mi va lemukisa leswaku va nga n’wi endleli xihoxo Yehovha, leswaku ku hlundzuka+ ku nga tshuki ku va kona ehenhla ka n’wina ni le henhla ka vamakwenu. Leyi hi yona ndlela leyi mi faneleke mi endla ha yona leswaku mi nga tivangeli nandzu.11 Maswivo, hi loyi Amariya muprista lonkulu loyi a nga ehenhla ka n’wina eka mhaka yin’wana ni yin’wana ya Yehovha;+ na Zebadiya n’wana wa Iximayele murhangeri wa yindlu ya Yuda malunghana ni mhaka yin’wana ni yin’wana ya hosi; Valevhi i tindhuna, va kona eka n’wina. Vanani ni matimba+ mi teka goza, Yehovha+ a a ve ni leswi swi nga swinene.”+


text:
Maha ti u nga ti kotako ti to ku dhumiswa Jehovha!
“Vathu va nga tiningela ngu kuranda kwawe . . . , ngu kota yeto, dhumisani MKOMA!”—VALAMULI 5:2.
TINDANDO: 150, 10
1, 2. a) Ngu tihi a ti Elifazi ni Bhilidhadhe va nga ti womba ngu Jehovha? b) Ngu tihi a ti Jehovha a nga tiwomba ngu majaha awa?
SE KUPINDA malembe o tala Jobe dilanda do thembeka da Txizimu a di yetwe ngu majaha mararu. Mmweyo wawe i Elifazi wa Temane, a ti ya mu wotisa siwotiso so xamalisa, a txi khene: “Ina m’thu a nga sikota kuvhuna Txizimu, hambi m’thu wo txhariha a zivako tsena kutivhuna ene apune kani? Ina ta tsakisa ka Nyane wa mtamo wotshe, ngako u txi maha tatinene, mwendo ene wa mana dibhindu ngu kululama kwako kani?” (Jobe 22:1-3) Ene a ti pimisa ti to xamulo i ahim-him. Se mmwane i ti Bhildhadhe wa Xuwa a ti khene kha ti koteki ti to m’thu e va wo lulama ka Txizimu.—Lera Jobe 25:4.
Tifanelo ta tinene mwendo wusikoti wu hi ku nawo si ta ngu ka Jehovha, ni ku wa yi wona nzila yi hi sithumisako ngu yona
2 Elifazi ni Bhildhadhe va zamile kumaha ti to Jobe e wona ti to mthumo wakwe ka Jehovha hi nga wa txilo. Vona va lavile ti to Jobe e tumela ti to sipungwana ni timbungu si ni lisima ka Txizimu ku hi pinda. (Jobe 4:19; 25:6) Ina va txo tiveka hahatshi? (Jobe 22:29) Ahim-him! Ditshuri ti to, hi txi fananiswa ni Txizimu athu hi va dotho ngutu. Hi nga tipfisisa hi txo kwela ka mmango wo lapha ngutu, se hi wona vathu va va ku hahatshi, hi nga va wona nga titshokoti, ngu wudotho. Ina ti la kuwomba ti to Jehovha awu tekela hahatshi mthumo wu hi wu mahako? Ahim-him! Ene a gete Elifazi, Bhildhadhe ni Sofari ti to vo hemba. Txizimu txi wombile ti to txona txa tsaka ngu Jobe ni ku txi mu gete ti to “txithumi txangu”. (Jobe 42:7, 8) Ngu toneto hi nga tsaniseka ti to Txizimu txa thumisa vathu vo mbi hetiseka ti to ve txi thumela.
“U NGA MNINGA TXANI JEHOVHA?”
3. Ngu tihi a ti Elihu a nga wotisa Jobe? Ni ku a ti la kuwomba txani ngu toneto?
3 Dizambi dimwane a di di nga engisela mabhulo a Jobe ni vavamna vale va vararu i Elihu. Ene a wotisile Jobe ngu Jehovha a txi khene: “Ngako u di lulamile, njitxani u txi ningako kani, mwendo njitxani Txizimu txi txi amukelako manzani kwako kani?” (Jobe 35:7) Ina nene a ti la kuwomba ti to mthumo wu hi wu mahako ka Txizimu hi nga wa txilo? Ahim-him. Nguko Jehovha kha kawuka Elihu nga ha a nga maha ngu kona ka Elifazi ni Bhildhadhe. Elihu a ti ni mawonelo o hambana ni a vavamna vale. Ene a ti womba ti to Jehovha kha vhuneki loko hi txi m’khozela, nguko ene kha pwati txilo. Ti walo a ti hi nga mahelako Jehovha a ti a nga tipfako a di ganyile ngu tona. Hahanze keto, tifanelo ni wusikoti wu hi ku nawo si ta ngu kwakwe, ni ku wa yi wona nzila yi hi si thumisako ngu yona.
4. Jehovha a ti pfisa ku txani mbimo yi hi mahako ta tinene ka vamwane?
4 Jehovha wa tsaka ngutu mbimo yi hi kombisako lirando lo thembeka ka vanathu. Mbimo yi hi mahako eto ti fana ni ku hi txo mahela ene ngu kukongoma. Dibhuku da Mavingwa 19:17 di khene: “Awule a vhunako txisiwana a txeneka MKOMA se ene a na m’tshumetela txivhuno txakwe.”Jehovha wa ti wona mbimo yi hi mahako ta tinene ka vanathu mwendo hi txi va komba wuxinji. Hambiku ene i ku M’vangi wa sotshe, atxi wona simaho sathu sa sinene, a tipfa nga wa hi dheva. Ngu toneto a na hi katekisa nga ha Jesu a nga womba ngu kona.—Lera Luka 14:13, 14.
5. Ngu sihi siwotiso asi hi no xolisisa konkuwa?
5 Ka mbimo yi yi nga pinda Jehovha a rambile mprofeti Isaya ti to e m’ninga txiavelo txo sawuleka. (Isaya 6:8-10) Ngu mbilu yo tidhunda Isaya a amukete txirambo ngu kuwomba mapswi awa: “Ni ho hawa, ni rume!” Ni nyamsi Jehovha a ninga vathu vo thembeka lungelo yo ve vhuneta ka mthumo wakwe. Malanda a mangi a Jehovha ma kombisa ti to ma ni moya wo fana ni wa Isaya. Ngu mbilu yo tidhunda va amukela siavelo so hambana-hambana, ti singa ni mhaka ni wukhalo, siemo mwendo sikarato si va nga tshanganako naso. Kambe ti nga maheka mmwane e pimisa tiya: ‘Na yi tsakela lungelo yo tiningetela ka mthumo wa Jehovha, kambe ina txisungo txa txinene a txi ni lavako ku txi maha? Ina mthumo wu ni wu mahako mbwa lisima ka Jehovha?’ Ina nawe u khala ku tipfa ngu nzila yoneyo? Konkuwa hi na bhula ngu sikombiso simbidi sa malanda a Jehovha a mbimo ya kale, i ku Dhebhora ni Bharake, sikombiso soneso si nga hi vhuna kuxamula siwotiso siya.
JEHOVHA A NINGILE TXIBINDI VATHU VAKWE
6. Ngu ku txani ti nga ti woneka nga dibutho da Jabhini di na xula Vaisraeli?
6 Bharake i ti m’lwi wa tiyimbi ani Israeli, kasi Dhebhora i ti mprofeti. Kudingana 20 wa malembe, Vaisraeli va “xuphilwe” ngu Vakanana ngu mkoma wu a dhanwako ku i Jabhini. Dibutho da Jabhini di ti ni mtamo ni tshofu ni ku Vaisraeli ava va nga ti zumba ka sidhoropana soneso va ti thava ni ku huma hahanze. Dibutho da Jabhini di ti ni 900 wa makalitxhi a tisimbi. Kambe Vaisraeli va singa ni matxhari o ti lwela ngu ona.—Valamuli 4:1-3, 13; 5:6-8. * (Wona txhamuselo ya hahatshi.)
7, 8. a) Nji txani atxi Jehovha a nga ruma Bharake? b) Vaisraeli va di xulisile ku txani dibutho da Jabhini? (Wona mfota wu wu ku makhatoni.)
7 Vaisraeli i ti vadotho ngutu ka dibutho da Jabhini. Kambe Jehovha a rumile Bharake ti to eya wombawomba ni mprofeti Dhebhora a txi: “Khukha u txi ya mmangoni wa Tabhora, u txiya teka vathu va 10.000, va hagari ka vanana va Naftali ni vanana va Zabhuloni. Ni na ku tisela Sisera, mthangeli wa dibutho da yimbi da Jabhini, mlongani wa Kixoni, kumweko ni makalitxhi akwe a tiyimbi ni mabutho akwe, kambe ni na m’ningela manzani kwako.”—Valamuli 4:4-7.
8 Vavamna vo tiningetela vo dingana 10.000 va yile Mmangoni ka Tabhora. Koneho Bharake ni vavamna vakwe va lwite ni valala vawe ka wukhalo wu wu dhanwako ku i Tanaque. (Lera Valamuli 4:14-16.) Ina Jehovha a va vhuni Vaisraeli? Inna. Jehovha a wisile mati a hombe aya ma nga maha ti to wukhalo wu ku nga ti lwiwa ka wona wu maha madhaka. Ngu toneto dibutho da Jabhini di khatile kututuma se Bharake ni vathu vakwe va va londetile ngu msana ngu mpfhuka wu wu dinganako 24 wa makilometro. Makalitxhi a yimbi ma khatile ku tala ngu madhaka. Ngu toneto Sisera a site makalitxhi e tutuma eya hoka Zaananim. Koneho a ti ya barama mtini ka wamsikati wu a dhanwako ku i Jaeli. Ngako a nga ti karate a ti ya hoka e otela. Ngu mbimo yoneyo Jaeli a ve ni txibindi txo daya Sisera. (Valamuli 4:17-21) Ngu ditshuri Jehovha a vhuni Vaisraeli ti to ve xula! * (Wona txhamuselo ya hahatshi.)
KUHAMBANA KA MAWONELO NGU MTHUMO WO TININGETELA
9. Valamuli 5:20, 21 yi womba txani ngu yimbi yo lwa ni Sisera?
9 Kasiku hi gonda ta tingi mayelano ni simahakalo si hi nga siwona ka Valamuli ndima 4, he yeni ka ndima 5. Valamuli 5:20, 21 yi khene: “Tinyeleti ti lwite, txitimwi nzumani, amu tinzilani ka tona ti lwite, ti txi wukela Sisera. Mpswinga wa mnambo wa Kixoni wu va kukuletile.” Ina ti la kuwomba ti to tingelozi ti ti vhuna Vaisraeli mbimo yi kulwiwako? Mwendo ti la kuwomba ti to ku txo wa marigwi ngu nzumani? Bhiblia kha yi txhamuseli. Kambe ta pfala kupimisa ti to Jehovha a ponisile vathu vakwe ngu kuwisa mati a hombe ngu mbimo yoneyo, se 900 wa makalitxhi a yimbi ma si na kusikota kutsimbila kwati ngu mhaka ya mati ni madhaka. Valamuli 4:14, 15, yi kombisa makhambi mararu aha Jehovha a nga va vhuna ti to ve xula. Ngu toneto, ka vale va 10.000 va nga ti tiningetile ku ya yimbini, a walo awu a ndino womba ti to ngene a nga xula.
10, 11. Nji txani Meroze? Ngu ku txani a di ruketetwe?
10 Konkuwa he woni mhaka yo tsakisa ngutu. Msana ko va Vaisraeli ve xula, Dhebhora ni Bharake va to embelela ve dhumisa Jehovha. Vona va embelete va txi khona: “‘A na ruketelwe Meroze, ku to womba ngelozi ya MKOMA ruketelani, ngu mtamo, vaaki va kona! Nguko, kha va ta va ta vhuneta MKOMA, ku ta vhuneta MKOMA, kumweko ni tindena.’”—Valamuli 5:23.
11 Kasi Meroze i ti txani? Kha hi tizivi ngu ku tsaniseka. Kambe Meroze i ti didhoropa adi vathu va kona va nga mbi tiningetela ti to va ta vhuneta Bharake mbimo yi a nga ti yimbini. Tiwonekisa ku nga txiruko txi thumile nguko nem ka mapa ya ditiko Meroze kha wuyi. Aku ku nga ti tiningetete vathu va kona mu ka 10.000 ti to ve lwa ni Vakanana, vathu va Meroze va txi pfite txikombelo txo lava vathu va kutiningetela. Meroze ti nga maha i di didhoropa adi Sisera a nga zama kututuma e ya barama Bharake ka dona. Kutilava vathu va Meroze va ti ni mkhanjo wo ñola Sisera, kambe va to mleka. Ngu mialakanyo, wona vathu va Meroze va txi wona ndena yo thisa yi txi tutuma tinzilani ti to yi hulukisa wutomi wa yona. Vona va di mahile txo kari ti to ve vhuna vathu va Jehovha, kambe va to khutarela mawoko. I ti ku va to va vhuna, ene a di va hakhete. Ka ti ti wonekisako tona, vathu va Meroze va ti hambanile ngutu ni Jaeli, awu a nga va ni txibindi.—Valamuli 5:24-27.
Ti lava hi xolisisa mahanyelo athu mbimo yi hi thumelako Txizimu
12. Ngu kuhi kuhambana aku ku nga ti ho ka vale va nga ti tiningetete ni ka vagadhi va timbongola? Athu hi nga maha txani?
12 Ka Valamuli 5:9, 10, hi wona ti to mawonelo a vale va nga tiningetela ma ti hambanile ngutu ni va va nga mbi tiningetela. Dhebhora ni Bharake va ndunduzete “vathangeli va Israeli, avale va nga tiningela ngu kuranda”. Vona va ti hambanile ni “vagadhi va timbongola to basa” ava va nga ti tiwona va si fanelwi ngu mthumo wule wa kutiningela. Vona va wombwa kota va va “khalahatshako matahoni” ni ku “tsimbila ngu tinzila” va txi dya do titila. Kuhambana nito, vathu vo tiningetela va tsute ni Bharake ngu ku tidhunda ve ya lwa amu ka marigwi a mmangoni ka Tabhor ve hoka ka mlonga wa Kixoni. Votshe ava va nga ti lava wutomi wa tshuko va getwe tiya: “Huwelelani!” Ku ti laveka ve wonisisa kwati lungelo ayi va nga ti yi luzile yo mbi tiningela ka mthumo wa Jehovha. Nyamsi, nathu hi nga wonisisa mawonelo athu ngu mthumo wa Txizimu.
13. Ngu kuhi kuhambana ka mawonelo aku ku nga titi ho hagari ka va ka Rubheni, Dhani, Azeri, ni va ka Zebhuloni ni Naftali?
13 Vathu vale va nga ti tiningetete va ve ni lungelo yo wona Jehovha a txi tikombisa i di Mkoma wo Guleka. Vona va ndina gela vamwane mayelano ni toneto mbimo yi va nga womba “mithumo yo lulama ya MKOMA”. (Valamuli 5:11) Kuhambana nito, va ka Rubheni, va ka Dhani, ni va ka Azeri va ti khatalela ngutu tithomba tawe, i ku mitxhambi yawe, tingalava ni makhalo o ema sitimela sa mati kupinda mthumo wa Jehovha. (Valamuli 5:15-17) Kambe hi nga ti to votshe va mahisile toneto. Va ka Zebhuloni ni va ka Naftali va ‘si li thavi lifo’ ti to ve mana kuvhuna Dhebhora ni Bharake. (Valamuli 5:18) Nathu hi nga mana gondo ya lisima ka kuhambana kuwa ka mawonelo ngu mthumo wa ku tiningetela.
“DHUMISA JEHOVHA”
14. Nyamsi hi nga wu seketelisa ku txani wukoma wa Jehovha?
14 Nyamsi kha hi seketeli wukoma wa Jehovha ngu kulwa yimbi. Kambe hi wu seketela ngu kutxhumayela ngu txibindi ni kuhiseka. Konkuwa ngu kona ku lavekako vathu va kutiningela ka mthumo wa Jehovha kupinda kale. Timiliyoni ta vanathu va txiwamna ni va txisikati ni vaphya, va tiningela ka sienge so hambana-hambana sa mthumo wa mbimo yotshe. Ngu txikombiso, vo tala mba nyaphandule, va thuma Bhetele, va aka Tinyumba ta Mfumo ni kuvhuneta ka mitshangano ya m’ganga ni ya txigava. Madhota mamwane ma ka Tikomisawu to Wombawomba ni Sibhejela ni ku ma lulamisela mitshangano ya m’ganga. Ha tsaniseka ti to Jehovha wa kutsakela kutiningetela kwathu hani ni hani ku ku ni txilaveko, ni ku ene kha na mbi yi divala mizamo yathu.—Vahebheru 6:10.
15. Hi nga mahisa ku txani ti to hi xolisisa mawonelo athu ngu mthumo wa Jehovha?
15 Ti lava hi xolisisa mawonelo athu ngu mthumo wa kutiningetela. Hi nga mahisa ku txani? Hi nga ti wotisa: ‘Ina ni lekela mthumo vamwane? Ina ni tikaratela kumana tithomba kupinda kuthumela Jehovha? Mwendo ni etetela likholo la Bharake, Dhebhora ni vale va 10.000 ngu kuthumisa asi ni ku naso ti to ni thumela Jehovha? Ina ni alakanya ngu kuya matikoni ti to ni ya thuma male yo tala kasi ni va ni txi ni txi lavako? Ti di ngeto, ina na maha mkombelo ka Jehovha mayelano ni nzila yi mwaya wangu ni dibanza si no salisa tona ni txi tsula?’ * (Wona txhamuselo ya hahatshi.)
16. Hambiku Jehovha a ku ni sotshe, hi nga m’mahela txani txo m’tsakisa?
16 Jehovha wa hi guleta ngutu ngu ku hi ninga lungelo yo seketela wukoma wakwe. Kukhukhela ka mbimo ya Adhamu ni Evha, Sathane a lava ti to vathu ve tshuralela Jehovha. Kambe ngako hi txi seketela wukoma wa Jehovha, hi kombisa ti to ha lamba kuseketela Sathane. Likholo ni kuthembeka kwathu ku hi susumeta ti to hi tiningetela ka mthumo wa Jehovha, se Jehovha wa tsaka ngu toneto. (Mavingwa 23:15, 16) Wuthembeki wathu ka Jehovha wu nga kombisa ti to Sathane a ni makuhu. (Mavingwa 27:11) Jehovha wa tsaka ngutu loko hi txi thembeka kwakwe.
17. Valamuli 5:31 yi hi gondisa txani ngu ti ti no ta humelela ka mbimo yi yi tako?
17 Na i singa kale, vathu votshe va na lwelana ngu kulava wukoma wa Jehovha. Ina ti na mbi tsakisa yi txi hoka mbimo yoneyo? Hi na ta tsaka kufana ni Dhebhora ni Bharake va nga embelela va txi khona: “Valala vako va na fuvise toneto, awe MKOMA! Aniko avale va ku randako va na fana ni ditambo, ngako di txi sisimuka ngu wotshe mtamo wa dona.” (Valamuli 5:31) Toneto ti na humelela mbimo yi Jehovha a no fuvisa mafu o biha a Sathane. Mbimo yi ku no khata yimbi ya Armagedhoni, Jehovha a na mbi lava kuvhunwa ngu vathu vo tiningetela ti to e fuvisa valala. Hahanze keto, hi na mbi ‘tshumelela msana’ kambe hi na “wona kuxula ku MKOMA”. (2 Matimu 20:17) Kambe kala ka donedo ditshiku, hi ngadi ni lungelo yo tsakisa yo seketela wukoma wa Jehovha ngu txibindi ni ku hiseka.
18. Ku na humelela txani mbimo hi mahako a ti hi nga ti kotako ti to hi thumela Jehovha?
18 Msana ko xula yimbi, Dhebhora ni Bharake va khatile kuembelela ndando yo dhumisa Jehovha. Va ti khona: “Vathu va nga tiningela ngu kuranda kwawe, dhumisani MKOMA!” (Valamuli 5:1, 2) Ngu ha kufanako, mbimo yi hi mahako ati hi ti kotako ti to hi thumela Jehovha, hi va hi txi kuzeta vamwane ti to ve “dhumisa Jehovha!”
^ par. 6 Ditxhari da simbi i ti lixowo limwane la mmesa wo lapha, dona di ti dombekilenyana, na di di lotilwe ta tinene. Ka makalitxhi oneyo a yimbi ku ti vekilwe matxhari hagari ka marodha. Ha ma nga ti tsimbila ngu kona ma txo wonhetela.
^ par. 8 Gonda tatinge mayelana ni simahakalo si si kuho ka msungo wa mhaka wu wu ku khene, ““Eu me levantei como mãe em Israel”” ka Sentinela de 1.° de agosto de 2015.
^ par. 15 Wona msungo wu wu ku “Ansiedade por causa do dinheiro”, ka A Sentinela ya 1.° de julho de 2015.


text:
Swivutiso Swa Vahlayi
Ha yini valala va Yesu va tirhise mhaka ya ku hlamba mavoko leswaku va n’wi sola?
Leyi a ku ri mhaka leyi valala va Yesu va yi tirhiseke ku sola yena ni vadyondzisiwa vakwe. Nawu wa Muxe a wu katsa milawu yo hlayanyana mayelana ni ku tibasisa leswaku munhu a tenga loko wanuna o huma mbewu ya vununa kumbe loko wansati a ya enkarhini, ku va ni nhlokonho kumbe loko munhu a khumba ntsumbu wa xiharhi kumbe wa munhu. A wu tlhela wu nyikela swiletelo swa ndlela leyi va nga ti tengisaka ha yona. Munhu a a endla leswi hi ku va a nyikela gandzelo, a hlamba kumbe hi ku va a xuva.—Lev., tindz. 11-15; Tinhl., ndz. 19.
Varabi va Vayuda va engetele milawu ya vona ehenhla ka milawu leyi. Buku yin’wana yi vula leswaku “varabi a va engetela swinawanawana swa vona swa ndlela leyi munhu a nga nyamaka ha yona ni ndlela leyi a nga nyamisaka van’wana ha yona. Varabi va tlhele va endla milawu ya swibya ni switirhisiwa leswi nga basangiki ni leswi baseke swin’we ni leswi vanhu va nga swi endlaka leswaku va tlhela va va lava baseke.”
Valala va Yesu va n’wi vutise va ku: “Ha yini vadyondzisiwa va wena va nga tikhomi hi ku ya hi ndhavuko wa vanhu va minkarhi ya khale, kambe va dya swakudya hi mavoko lama nyameke?” (Mar. 7:5) Valala lava a va nga vuli swona leswaku a hi swinene ku dya swakudya hi mavoko lama thyakeke. Tanihi mukhuva wa vona, varabi a va lava leswaku vanhu va chela mati ehenhla ka mavoko ya vona va nga si dya. Buku leyi tshahiweke eku sunguleni yi ya emahlweni yi ku: “A ku ri ni nawu lowu vulaka leswaku i xibya xa njhani lexi faneleke xi tirhisiwa leswaku ku cheriwa mati, i mati wahi lama faneleke ku tirhisiwa, i mani loyi a faneleke a ma chela ni leswaku munhu u fanele a cheriwa mati ku fikela kwihi.”
Ndlela leyi Yesu a anguleke ha yona eka swinawanawana sweswo a yi olovile. U byele varhangeri volavo va vukhongeri va Vayuda va le nkarhini wakwe a ku: “Esaya u profete hilaha ku faneleke malunghana na n’wina vakanganyisi, hilaha swi tsariweke hakona, ‘Vanhu lava va ndzi xixima hi milomu ya vona, kambe timbilu ta vona ti le kule swinene na mina [Yehovha]. Va tama va ndzi gandzela swa hava, hikuva va dyondzisa swileriso swa vanhu va swi endla tidyondzo leti nga enawini.’ Mi tshika xileriso xa Xikwembu, mi khomelela swi tiya endhavukweni wa vanhu.”—Mar. 7:6-8.