text:
NDZIMA 28
“Hi Wena Ntsena U Tshembekeke”
1, 2. Ha yini ku nga vuriwaka leswaku Hosi Davhida a a swi tiva leswaku ku nga tshembeki i nchumu wa njhani?
HOSI DAVHIDA a a swi tiva leswaku ku nga tshembiki i nchumu wa njhani. Nkarhi wun’wana mfumo wakwe lowu ana se a wu tsekatseka, wu lave ku wisiwa hi vanhu va tiko rakwe lava n’wi dyeleke xikungu. Ku tlula kwalaho, Davhida u xengiwe hi van’wana va lava hi nga va tekaka va ri vanghana va yena va le kusuhi. Anakanya hi nsati wa yena wo sungula Mikala. Eku sunguleni, “a a rhandzana na Davhida,” a swi kanakanisi leswaku a a n’wi seketela eka vuhosi byakwe. Hambiswiritano, endzhakunyana “hiloko a sungula ku n’wi langutela ehansi embilwini yakwe,” a teka Davhida tanihi “un’wana wa vavanuna lava kalaka dzano.”—1 Samuwele 18:20; 2 Samuwele 6:16, 20.
2 Kutani a ku ri ni mutsundzuxi wa Davhida la vitaniwaka Ahitofele. Ndzayo ya yena a yi xiximiwa, yi tekiwa onge hi loko yi huma eka Yehovha hi ku kongoma. (2 Samuwele 16:23) Hambiswiritano, hi ku famba ka nkarhi, munghana loyi lonkulu u hundzuke muxengi kutani a fambisana ni ntlawa lowu a wu pfukela Davhida. I mani loyi a sunguleke xikhiri lexi? I Absalomu, n’wana wa Davhida! Muxengi yoloye a a “koka timbilu ta vanhu va Israyele,” a tiendla hosi leyi nga riki enawini. Xikhiri xa Absalomu xi ye xi nyanya ku biha lerova Hosi Davhida a boheka ku hlanula swirhendze.—2 Samuwele 15:1-6, 12-17.
3. I yini leswi Davhida a a tiyiseka ha swona?
3 Xana a nga kona ni un’we loyi a saleke a ha tshembeka eka Davhida? Eka swiphiqo hinkwaswo leswi a langutaneke na swona, Davhida a a swi tiva leswaku u kona loyi a ha tshembekaka eka yena. I mani? A nga va mani un’wana handle ka Yehovha Xikwembu. Davhida u vule leswi malunghana na Yehovha: “U ta n’wi endla hi vutshembeki loyi a tshembekeke.” (2 Samuwele 22:26) Ku tshembeka i yini, naswona Yehovha u veka xikombiso lexi tlakukeke ku tlula hinkwaswo hi ndlela yihi?
Ku Tshembeka I Yini?
4, 5. (a) “Ku tshembeka” swi vula yini? (b) Xana ku tshembeka loku kombisiwaka hi swilo leswi nga hanyiki ku hambana njhani ni ku tshembeka loku kombisiwaka hi munhu?
4 Hi ku ya hi Matsalwa ya Xiheveru, rito leri nge “ku tshembeka”, ri vula musa lowu kombisiwaka munhu kumbe nchumu wo karhi hi ku helela. Munhu la tshembekeke u ni rirhandzu. * Lexi tsakisaka, mupisalema u vula leswaku n’weti i “mbhoni yo tshembeka exibakabakeni,” hikwalaho ka leswi wu tshamaka wu ri kona ni vusiku. (Pisalema 89:37) Eka mongo lowu, n’weti wa tshembeka. Kambe n’weti a wu nge tshembeki ku fana ni ndlela leyi munhu a tshembekaka ha yona. Ha yini? Hikuva ku tshembeka loku kombisiwaka hi munhu ku fambisana ni rirhandzu—ku nga nchumu lowu swilo leswi nga hanyiki swi nga swi kotiki ku wu kombisa.
N’weti wu vitaniwa mbhoni yo tshembeka, kambe i vanhu ni tintsumi ntsena lava nga kombisaka vutshembeki hilaha Yehovha a byi kombisaka ha kona
5 Hi ku ya hi Matsalwa, ku tshembeka loku, ku fambisana ni ntwela-vusiwana. Ndlela leyi ku tshembeka loku ku tivonakarisaka ha yona, yi kombisa leswaku ku ni vuxaka byo karhi exikarhi munhu loyi a kombisaka mfanelo leyi ni loyi a kombiwaka yona. Vutshembeki lebyi byi tshama byi ri kona. A byi fani ni magandlati ya lwandle lama biwaka hi moya ma ya hala ni hala. Ku hambana ni sweswo, vutshembeki lebyi kumbe rirhandzu leri ro tshembeka, ra khomelela naswona ri ni matimba yo langutana ni swihinga leswikulu swinene.
6. (a) Xana vutshembeki exikarhi ka vanhu byi pfumaleka ku fikela kwihi naswona leswi swi kombisiwa njhani eBibeleni? (b) Hi yihi ndlela leyinene yo tiva leswi vutshembeki byi vulaka swona, naswona ha yini?
6 Ina, vutshembeki bya pfumaleka namuntlha. Hakanyingi, vanghana lavakulu va ‘tshovelelana.’ Swi tolovelekile ku twa leswaku vatekani va thalanile. (Swivuriso 18:24; Malakiya 2:14-16) Vukanganyisi byi tele swinene lerova hi nga ha tikuma hi vula marito yo fana ni ya muprofeta Mikiya lama nge: “Lowo tshembeka u lovile emisaveni.” (Mikiya 7:2) Hambileswi vanhu hakanyingi va tsandzekaka ku kombisa tintswalo, Yehovha yena u tshama a tshembekile. Kahle-kahle, ndlela leyinene yo tiva leswi vutshembeki byi vulaka swona i ku kambisisa ndlela leyi Yehovha a yi kombisaka ha yona mfanelo leyi fambisanaka ni rirhandzu ra yena.
Vutshembeki Bya Yehovha Lebyi Nga Pimanisiwiki Na Nchumu
7, 8. Ha yini ku vuriwa leswaku Yehovha hi yena ntsena la tshembekeke?
7 Bibele loko yi vulavula hi Yehovha yi ri: “Hi wena ntsena u tshembekeke.” (Nhlavutelo 15:4) Swi kotekisa ku yini sweswo? Xana vanhu ni tintsumi a va ku kombisanga ku tshembeka loku xiyekaka? (Yobo 1:1; Nhlavutelo 4:8) Ku vuriwa yini hi Yesu? Xana a hi “la tshembekeke” wa Xikwembu? (Pisalema 16:10) Kutani ke, ha yini ku vuriwa leswaku Yehovha hi yena ntsena la tshembekeke?
8 Xo sungula, tsundzuka leswaku vutshembeki byi fambisana ni rirhandzu. Tanihi leswi ‘Xikwembu ku nga rirhandzu’—naswona i ximunhuhatwa xa mfanelo leyi—xana u kona la nga kombisaka vutshembeki hi ndlela leyi hetisekeke ku tlula Yehovha? (1 Yohane 4:8) Tintsumi ni vanhu va nga ti kombisa timfanelo ta Xikwembu hi mpimo wo karhi, kambe i Yehovha ntsena la tshembekaka hi mpimo lowukulu swinene. Leswi a nga “Nkulukumba wa Masiku,” u hete nkarhi wo leha ku tlula swivumbiwa hinkwaswo, swa la misaveni ni swa le tilweni, a ri karhi a kombisa mfanelo leyi. (Daniyele 7:9) Hikwalaho, Yehovha i ximunhuhatwa xa ku tshembeka. U kombisa mfanelo ya yena hi ndlela leyi nga faniki ni ya xivumbiwa xihi ni xihi. Xiya swikombiso leswi landzelaka.
9. Yehovha “wa tshembeka emintirhweni yakwe hinkwayo” hi ndlela yihi?
9 Yehovha “wa tshembeka emintirhweni yakwe hinkwayo.” (Pisalema 145:17) Hi ndlela yihi? Pisalema 136 ya hlamula. Eka yona ku longoloxiwe mintirho ya Yehovha yo ponisa, ku katsa ni ku ponisiwa ka Vaisrayele hi ndlela yo hlamarisa eLwandle ro Tshwuka. Lexi xiyekaka, ndzimana yin’wana ni yin’wana ya pisalema leyi yi kandziyisa xiga lexi nge: “Hikuva musa wakwe wa rirhandzu [kumbe ku tshembeka] i wa hilaha ku nga riki na makumu.” Pisalema leyi yi kona eka Swivutiso Swo Gayela Ha Swona leswi nga eka tluka 289. Loko u ri karhi u hlaya tindzimana toleto, u ta hlamala ku vona tindlela to tala leti Yehovha a kombiseke vanhu vakwe musa wa rirhandzu ha tona. Ina, Yehovha u kombisa musa wa yena wa rirhandzu hi ku yingisa ni ku teka goza hi nkarhi lowu faneleke, loko malandza yakwe yo tshembeka ma kombela mpfuno. (Pisalema 34:6) Rirhandzu ro tshembeka leri Yehovha a nga na rona eka malandza ya yena a ri tsekatseki, loko ntsena ma tshama ma tshembekile eka yena.
10. Yehovha u ku kombisa njhani ku tshembeka malunghana ni mimpimanyeto ya yena?
10 Ku engetela kwalaho, Yehovha u kombisa ku tshembeka eka malandza ya yena hi ku namarhela mimpimanyeto yakwe. Ku hambana ni vanhu lava phewaka, lava biwaka hi moya va ya hala ni hala, Yehovha a nga phewi, loko ku tiwa emhakeni leyi khumbaka leswi lulameke ni leswi hoxeke. Ndlela leyi a byi langutaka ha yona vungoma, ku gandzela swikwembu swa hava ni ku dlaya, a yi cincanga ku ta fikela namuntlha. “Hambiloko munhu a ri emalembeni ya vudyuhari, ndza ha ri Mina,” u vule marito lawa hi ku tirhisa muprofeta wakwe Esaya. (Esaya 46:4) Hikwalaho, hi nga tiyiseka leswaku hi ta vuyeriwa loko hi landzelela nkongomiso wa mahanyelo lowu andlariweke eRitweni ra Xikwembu.—Esaya 48:17-19.
11. Nyika swikombiso swa leswaku Yehovha wa swi hetisisa switshembiso swa yena.
11 Nakambe, Yehovha u kombisa musa wakwe wa rirhandzu hi ku hetisisa leswi a swi tshembiseke. Loko a vule xo karhi, xa endleka. Xisweswo Yehovha u te: “Rito ra mina leri humaka enon’wini wa mina . . . a ri nge tlheleli eka mina ri nga ri na vuyelo, kambe kunene ri ta endla leswi ndzi swi tsakelaka, naswona ri ta humelela hakunene eka leswi ndzi ri rhumeleke swona.” (Esaya 55:11) Yehovha u kombisa ku tshembeka ka yena hi ku hetisisa leswi a swi tshembiseke. A nga va tshiki va langutela nchumu wo karhi hi mahlo-ngati a ri karhi a swi tiva leswaku a wu nge hetiseki. Yehovha wa tshembeka swinene emhakeni leyi lerova nandza wakwe Yoxuwa u swi kotile ku vula a ku: “Ku hava xitshembiso lexi tsandzekeke eka switshembiso hinkwaswo leswinene leswi Yehovha a swi tshembiseke yindlu ya Israyele; hinkwaswo swi hetisekile.” (Yoxuwa 21:45) Kutani ke, hi nga tiyiseka leswaku a swi nge endleki leswaku Yehovha a nga swi hetisisi switshembiso swa yena.—Esaya 49:23; Varhoma 5:5.
12, 13. Xana musa wa Yehovha wa rirhandzu “i wa hilaha ku nga riki na makumu” hi tindlela tihi?
12 Hilaha hi swi voneke ha kona eku sunguleni, Bibele yi hi byela leswaku musa wa Yehovha wa rirhandzu “i wa hilaha ku nga riki na makumu.” (Pisalema 136:1) Swi endlekisa ku yini sweswo? Hikuva Yehovha u rivalela a tlhela a rivala. Hilaha swi hlamuseriweke hakona eka Ndzima 26, loko a rivalele munhu swidyoho swakwe, Yehovha a nga ha tlheli a swi pfuxa. Hikuva “hinkw[erhu hi] dyohile, naswona [hi] kayivela ku vangama ka Xikwembu,” xisweswo, un’wana ni un’wana wa hina u fanele a tsaka leswi musa wa Yehovha wa rirhandzu wu tshamaka hi masiku.—Varhoma 3:23.
13 Kambe ku ni ndlela yin’wana leyi musa wa Yehovha wa rirhandzu wu tshamaka hi masiku ha yona. Rito ra yena ri vula leswaku lowo lulama “u ta fana ni murhi lowu byariweke etlhelo ka swinambyana swa mati, lowu humesaka mbhandzu wa wona hi nguva ya kona, lowu switluka swa wona swi nga vuniki, hinkwaswo leswi a swi endlaka swi ta humelela.” (Pisalema 1:3) Anakanya hi murhi lowukulu lowu matluka ya wona ma nga vuniki! Kutani loko na hina ho ri tsakela swinene Rito ra Xikwembu, hi ta hanya vutomi byo leha, lebyi nga ni ku rhula ni lebyi vekaka mihandzu. Mikateko leyi Yehovha a yi nyikaka malandza ya yena yo tshembeka i ya hilaha ku nga heriki. Ina, emisaveni leyintshwa yo lulama leyi Yehovha a nga ta yi tisa, vanhu lava yingisaka va ta kombisiwa musa wa yena wa rirhandzu hilaha ku nga heriki.—Nhlavutelo 21:3, 4.
Yehovha “A Nge Va Siyi Lava Tshembekeke Vakwe”
14. Xana Yehovha u swi kombisa njhani leswaku wa ku tsakela ku tshembeka ka malandza yakwe?
14 Yehovha u kombise ku tshembeka ka yena hi ku phindha-phindha. Leswi Yehovha a nga hundzukiki mavala, ku tshembeka loku a ku kombisaka malandza yakwe yo tshembeka a ku heli. Mupisalema u tsarile: “A ndzi ri jaha, kambe se ndzi dyuhele, kambe a ndzi si tshama ndzi vona munhu la lulameke a tshikiwa hi ku helela, hambi ku ri vana vakwe va lava xinkwa. Hikuva Yehovha u rhandza vululami, naswona a nge va siyi lava tshembekeke vakwe.” (Pisalema 37:25, 28) Ina, swa fanela leswaku hi gandzela Yehovha, hikuva i Muvumbi. (Nhlavutelo 4:11) Hambiswiritano, leswi a tshembekeke, Yehovha wa yi tsakela mintirho ya hina leyi kombisaka ku tshembeka.—Malakiya 3:16, 17.
15. Hlamusela leswaku ndlela leyi Yehovha a khomeke Vaisrayele ha yona yi ku kombisa njhani ku tshembeka ka Yena.
15 Hikwalaho ka musa wa yena wa rirhandzu, Yehovha hi ku phindha-phindha u pfuna vanhu vakwe loko va ri emahlomulweni. Mupisalema wa hi byela: “U rindza mimoya-xiviri ya lava tshembekeke vakwe; wa va kutsula evokweni ra lavo homboloka.” (Pisalema 97:10) Anakanya hi ndlela leyi a khomeke tiko ra Israyele ha yona. Endzhaku ka loko va kutsuriwe hi ndlela yo hlamarisaka eLwandle ro Tshwuka, Vaisrayele va yimbelelele Yehovha risimu va ku: “Wena hi musa wa wena wa rirhandzu [kumbe, “rirhandzu ro tshembeka”] u rhangele vanhu lava u va kutsuleke.” (Eksoda 15:13) Hakunene ku kutsuriwa ka vona eLwandle ro Tshwuka a ku ri xikombiso xa leswaku rirhandzu ra Yehovha ra tshembeka. Hikokwalaho Muxe u byele Vaisrayele a ku: “A ku nga ri hikwalaho ka ku va mi ri vanhu vo tala ku tlula vanhu hinkwavo leswi Yehovha a endleke xinakulobye na n’wina, lerova a mi hlawula, hikuva a mi ri nhlayo leyitsongo eka vanhu hinkwavo. Kambe a ku ri hikwalaho ka leswi Yehovha a a mi rhandza, ni hikwalaho ka leswi a hlayiseke marito yakwe yo hlambanya lawa a ma hlambanyeleke vatata wa n’wina, leswi endleke leswaku Yehovha a mi humesa hi voko ra matimba, leswaku a ta mi kutsula endlwini ya mahlonga, evokweni ra Faro hosi ya Egipta.”—Deteronoma 7:7, 8.
16, 17. (a) I yini lexi kombisaka leswaku Vaisrayele a va nga tlangeli, naswona Yehovha u va kombise njhani ntsetselelo wa yena? (b) Xana Vaisrayele vo tala va swi kombise njhani leswaku ‘a va nga ta tshunguleka,’ naswona hi xihi xilemukiso lexi hina hi xi kumaka eka leswi?
16 Ina, Vaisrayele va tsandzekile ku kombisa ku tlangela ka vona musa wa Yehovha wa rirhandzu, hikuva endzhaku ka ku kutsuriwa ka vona “va hambet[e] va [n’wi] dyohela hilaha ku engetelekeke hi ku xandzukela La nge Henhla-henhla.” (Pisalema 78:17) Ku hele malembe-xidzana yo tala, va ri karhi va n’wi xandzukela hi ku phindha-phindha, va tshika Yehovha va ya gandzela swikwembu swa mavunwa ni ku landzelela mikhuva ya vuhedeni leyi va endleke va nyama. Hambiswiritano, Yehovha a nga wu herisanga ntwanano wakwe na vona. Ematshan’weni ya sweswo, Yehovha u kombele vanhu vakwe hi ku tirhisa muprofeta Yeremiya, a ku: “Vuya, Wena Israyele wo xandzuka. . . . A ndzi nge tshiki xikandza xa mina xi mi hlundzukela, hikuva ndza tshembeka.” (Yeremiya 3:12) Hambiswiritano, hi laha hi swi voneke ha kona eka Ndzima 25, Vaisrayele vo tala va swi be hi makatla. Hakunene, “a va ya emahlweni va monya varhumiwa va Xikwembu xa ntiyiso ni ku ma langutela ehansi marito yakwe ni ku vungunya vaprofeta vakwe.” Vuyelo byi ve byihi? Eku heteleleni, “vukarhi bya Yehovha byi wela vanhu vakwe, ku nga ha vi na ku tshunguriwa.”—2 Tikronika 36:15, 16.
17 Hi dyondza yini eka leswi? Leswaku ku tshembeka ka Yehovha a ku kombisiwi mani na mani. Ina, Yehovha hi “la teleke musa wa rirhandzu ni ntiyiso,” naswona wa swi tsakela ku kombisa tintswalo loko ku ri ni xivangelo xo endla tano. Kambe ku humelela yini loko mudyohi a sihalala evubihini byakwe? Emhakeni yo tano, Yehovha u namarhela mimpimanyeto ya yena yo lulama kutani a humesa nxupulo. Hi laha Muxe a byeriweke ha kona, “[Yehovha] a nga ka a nga tshiki ku xupula.”—Eksoda 34:6, 7.
18, 19. (a) Xana ku xupuriwa ka vanhu lavo homboloka ku swi kombisa njhani leswaku Yehovha wa tshembeka? (b) Xana Yehovha u ta ku kombisa njhani ku tshembeka kakwe eka malandza yakwe lama xanisiweke kukondza ma fa?
18 Loko Xikwembu xi xupula vanhu lavo biha xi va xi kombisa ku tshembeka. Njhani? Xikombiso xin’wana xi kumeka ebukwini ya Nhlavutelo, eka swileriso leswi Yehovha a swi byelaka tintsumi ta nkombo: “Fambani mi ya chulula minkambana ya nkombo ya ku hlundzuka ka Xikwembu emisaveni.” Loko ntsumi ya vunharhu yi chulula nkambana wa yona “emilambyeni ni le minseledyaneni ya mati,” kava loko yi hundzuka ngati. Kutani ntsumi yi byela Yehovha yi ku: “Wena, Loyi a nga kona ni loyi a a ri kona, Mutshembeki, u lulamile, hikuva u endle swiboho leswi, hikuva va halate ngati ya vakwetsimi ni ya vaprofeta, kutani u va nyike ngati va nwa. Swi va lulamerile.”—Nhlavutelo 16:1-6.
Hikwalaho ka ku tshembeka ka yena, Yehovha u ta va tsundzuka vanhu lava feke va ri lava tshembekeke eka yena naswona u ta va pfuxa
19 Xiya leswaku loko ntsumi yi ri karhi yi vula rungula leri ra ku avanyisa, yi vula leswaku Yehovha i “Mutshembeki.” Hikwalaho ka yini? Hikuva loko a herisa vanhu vo homboloka, Yehovha u va a kombisa leswaku wa tshembeka eka malandza ya yena, lawa yo tala ya wona ma xanisiweke kukondza ma fa. Hi ku tshembeka, Yehovha a nga va rivali vanhu vo tano. U navela ku tlhela a va vona vanhu lava vo tshembeka, naswona Bibele ya hi tiyisekisa leswaku u tiyimisele ku va hakela hi ku va pfuxa eku feni. (Yobo 14:14, 15) Yehovha a nga ma rivali malandza ya yena yo tshembeka hambiloko ma file. Ku hambana ni sweswo, “eka [yena] hinkwavo va hanya.” (Luka 20:37, 38) Xikongomelo xa Yehovha xo pfuxa lava a va tsundzukaka, i vumbhoni lebyi tiyeke lebyi kombisaka leswaku wa tshembeka.
Rirhandzu Ra Yehovha Ro Tshembeka Ri Hi Pfulela Ndlela Yo Kuma Ku Pona
20. “Swibya swa tintswalo” i vamani naswona Yehovha u kombisa njhani leswaku wa tshembeka eka swona?
20 Ematin’wini hinkwawo, Yehovha u kombise ku tshembeka lokukulu eka vanhu vo tshembeka. Kahle-kahle, eka magidi ya malembe lama hundzeke, Yehovha u swi “tiyiselele hi mbilu yo leha swinene swibya swa vukarhi leswi endliweke swi faneriwa hi ku lovisiwa.” Ha yini? “Leswaku [a] ta tivisa ku fuwa ka ku vangama ka [yena] ehenhla ka swibya swa tintswalo, leswi [a] swi lunghiseleleke ka ha ri emahlweni leswaku swi va ni ku vangama.” (Varhoma 9:22, 23) ‘Swibya leswi swa tintswalo’ i vanhu lavanene lava totiweke hi moya wo kwetsima leswaku va va vadya-ndzhaka swin’we na Kreste eMfun’weni wakwe. (Matewu 19:28) Hi ku pfula ndlela yo ponisa swibya leswi swa tintswalo, Yehovha u tshame a tshembekile eka Abrahama, loyi a endleke ntwanano lowu wa xitshembiso na yena: “Tinxaka hinkwato ta misava ti ta tikatekisa hi mbewu ya wena hikwalaho ka leswi u yingiseke rito ra mina.”—Genesa 22:18.
21. (a) Xana Yehovha u byi kombisa njhani vutshembeki eka “ntshungu lowukulu” lowu nga ni ntshembo wo pona “nhlomulo lowukulu”? (b) Xana ku tshembeka ka Yehovha ku ku susumetela leswaku u endla yini?
21 Yehovha u kombisa vutshembeki byo tano eka “ntshungu lowukulu” lowu nga ni ntshembo wo pona “nhlomulo lowukulu” ni wa ku hanya hilaha ku nga heriki emisaveni ya paradeyisi. (Nhlavutelo 7:9, 10, 14) Hambileswi malandza yena ma nga hetisekangiki Yehovha u ma nyika lunghelo ro hlawula ku hanya hi laha ku nga heriki eparadeyisini ya laha misaveni. Xana u swi endla njhani sweswo? Hi ku tirhisa nkutsulo—ku nga xikombiso lexikulu xa vutshembeki bya Yehovha. (Yohane 3:16; Varhoma 5:8) Vutshembeki bya Yehovha byi tsakeriwa hi lava timbilu ta vona ti navelaka vululami. (Yeremiya 31:3) Xana a wu titwi u ri ekusuhi na Yehovha hikwalaho ka vutshembeki byo enta lebyi a byi kombiseke ni lebyi a nga ta byi kombisa enkarhini lowu taka? Tanihi leswi hi navelaka ku tshinela ekusuhi ni Xikwembu, a hi kombiseni leswaku ha ri amukela rirhandzu ra xona, hi ku tiyimisela ku xi tirhela hi vutshembeki.
^ ndzim. 4 Lexi tsakisaka, rito leri hundzuluxeriweke va ku “ku tshembeka” eka 2 Samuwele 22:26, kun’wana ri hundzuluxeriwe va ku “musa wa rirhandzu” kumbe “rirhandzu ro tshembeka.”
DYONDZA SWO TALA
Ti Tlangele Swinene Timfanelo Ta Yehovha
Swi vula yini ku ngheneka ni ku nga yi hi nghohe? Ku kambisisa xikombiso xa Yehovha Xikwembu swi ta hi pfuna ku kombisa timfanelo toleto.


c: text/html

text:
Ku Chumayela Ni Ku Dyondzisa eMisaveni Hinkwayo
MISAVA HINKWAYO
MATIKO 240
NHLAYO YA VAHUWELERI 8 220 105
NTSENGO WA TIAWARA LETI TIRHIWEKE ENSIN’WINI 1 933 473 727
TIDYONDZO TA BIBELE 9 708 968
EKA XIYENGE LEXI
Afrika
Hi tihi tindlela leti humelelaka leti Timbhoni ti ti tirhisaka ku chumayela mahungu lamanene?
Matiko Ya Amerika
Ha yini wansati un’wana a a dyondza emasin’wini hi ku tirhisa tirhisa khandlhele? Ha yini hosi ya Muindiya wa le Amerika leyi nga ni tihanyi a yi rindzele Timbhoni? Nakambe ha yini khale ka muxanisi a rila?
Asia Ni Le Middle East
A ku na nchumu lexi nga sivelaka vachumayeri va Mfumo, ku nga khathariseki swiphiqo leswi va hlanganaka na swona.
Yuropa
Wanuna wa Murhoma, mubohiwa ni wansati loyi a lava ku tidlaya va tsakisiwe hi rungula ra ntiyiso.
Oceania
Matafula ya minkandziyiso, swigolonyana swo chumayela ha swona, website ya jw.org swin’we ni tivhidiyo ta nhlengeletano swi le ku dyondziseni ka vanhu vo tala ntiyiso!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
XALAMUKA! SEPTEMBER 2013
Ntiyiso Malunghana Ni Nkhuvo Wa Halloween
Vanhu vo tala va tlangela Halloween va nga tivi masungulo ya yona. Twana leswaku ha yini u fanele u tivonela.
Ta Rivala
Tinhloko-mhaka ti katsa: mpimo wa ayisi ya le Arctic, ku hlotiwa ka timhondzo ta tindlopfu eCongo handle ka mpfumelelo, ku hela ka tikorala eGreat Barrier Reef ni tibaktheriya leti nga le ka mafi ya le veleni.
Ku Endla Timhaka Ta Masangu U Nga Si Nghenela Vukati
Twana leswi Bibele yi swi vulaka hi ku endla timhaka ta masangu u nga si nghenela vukati ni swi endlo swin’wana swa ku tikhoma ko biha hi tlhelo ra rimbewu.
Ntiyiso Malunghana Ni Nkhuvo Wa Halloween
Tiva masungulo yo biha ya Halloween ni minkhuvo yo fana na yona.
Ndlela Yo Rivalela
Ha yini swi nga ha tikaka swinene ku rivalela? Vona ndlela leyi ndzayo ya Bibele yi nga pfunaka ha yona.
Mutivi Wa Tinso A Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
Ha yini dokodela tlhelo khale ka munhu loyi a a nga pfumeli eka Xikwembu a sungule ku anakanya hi Xikwembu ni hi xikongomelo xa vutomi? I yini lexi endleke leswaku a cinca ndlela leyi a a swi teka ha yona swilo leswi?
Zheng He
A ku ri mani Zheng He? Hlaya hi ta maendzo yakwe yo hlamarisa ni leswi ma swi dyondzisaka hi Chayina.
Tinsiva Leti Nga Voya Ta Xinyenyana Lexi Vuriwaka Emperor Penguin
Vativi va swilo leswi hanyaka elwandle va tshubule yini hi tinsiva ta xinyenyana lexi?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Ndzi Nga Langutana Njhani Ni Ku Xanisiwa Hi Timhaka Ta Masangu?
Dyondza leswaku ku xanisiwa hi timhaka ta masangu i yini naswona u nga endla yini loko u langutane na kona.
I Yini Leswi Ndzi Faneleke Ndzi Swi Tiva Hi Ku Rhumela Ti-SMS?
Ku rhumela ti-SMS swi nga ku onhela vito ni vunghana. Kuma leswaku sweswo swi nga endlekisa ku yini.
Ndzi Nga Endla Yini Loko Ndzi Ri Ni Xiphiqo Xa Rihanyo? (Xiyenge 1)
Vantshwa va mune va hlamusela leswi va pfuneke leswaku va langutana ni swiphiqo swa rihanyo ra vona ni ku tshama va ri ni langutelo lerinene.
Hlula Munhu Wa Tinyimpi U Nga Kalanga U Lwa Na Yena
Dyondza leswaku ha yini ku lwa ku ri kona naswona u nga langutana njhani na kona hi ndlela leyi humelelaka.
Yosefa A Ri eTikweni Ra Egipta
U nga xi tsakisa njhani Xikwembu hambiloko u nga voniwi hi munhu? Hlaya hi swifaniso swa mhaka leyi ya le Bibeleni kutani u dyondza eka xikombiso xa Yosefa.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Mintirho 12:1-25
12 Enkarhini wolowo Heroda lowa hosi a tirhisa mavoko yakwe leswaku a xanisa+ van’wana lava nga evandlheni.2 U dlaye Yakobo makwavo wa Yohane+ hi banga.+3 Tanihi leswi a voneke leswaku a swi tsakisa Vayuda,+ u khome na Petro. (Kutani, wolawo a ku ri masiku ya swinkwa leswo-ke-comela.)+4 Hiloko a n’wi khoma, a n’wi nghenisa ekhotsweni,+ a n’wi yisa eka mintlawa ya mune, ya masocha ya mune, leyi a yi siyerisana ku n’wi rindza, hileswi a a kunguhate ku n’wi humesela vanhu endzhaku ka paseka.+5 Hikwalaho Petro a a hlayisiwe ekhotsweni; kambe vandlha a ri n’wi khongelela+ swinene eka Xikwembu.6 Kutani loko Heroda a ri kusuhi ni ku n’wi humesa, hi vusiku byebyo Petro a a etlele a bohiwe hi tinketana timbirhi exikarhi ka masocha mambirhi, naswona varindzi lava a va ri enyangweni a va rindza khotso.7 Kambe waswivo, ntsumi ya Yehovha yi yima+ ekusuhi, naswona ku vonakala ku voninga exiyindlwanini xa khotso. Yi ba Petro etsheveni, yi n’wi pfuxa,+ yi ku: “Hatlisa u pfuka!” Kutani tinketana takwe ti wa+ emavokweni ya yena.8 Ntsumi+ yi ku eka yena: “Tikhame u vehela maphaxani ya wena.” A endlisa sweswo. Eku heteleleni yi ku eka yena: “Ambala nguvu ya wena ya le handle+ u hambeta u ndzi landzela.”9 Kutani a huma a hambeta a yi landzela, kambe a a nga swi tivi leswaku leswi a swi endleka hi ku tirhisa ntsumi a swi ri swa xiviri. Entiyisweni, a a ehleketa leswaku u vona xivono.+10 Va hundza varindzi va nyangwa yo sungula ni ya vumbirhi kutani va fika enyangweni ya nsimbi leyi humelaka emutini, hiloko yona yi tipfulekela.+ Kuteloko va humile va rhelela xitarata xin’we, kutani xikan’we-kan’we ntsumi yi n’wi siya.11 Kutani Petro, loko a xalamuka, a ku: “Sweswi ndzi swi tiva kahle leswaku Yehovha u rhume ntsumi+ yakwe kutani yi ndzi kutsurile+ evokweni ra Heroda ni le ka hinkwaswo leswi vanhu va Vayuda a va swi languterile.”12 Endzhaku ko ehleketa ha swona, a ya nghena endlwini ya Mariya mana wa Yohane loyi a thyiweke Marka,+ laha a ku hlengeletane vanhu vo hlayanyana, va khongela.13 Loko a gongondza enyangweni ya vungheno, nandza wa xisati loyi a vuriwaka Rhoda a tshinela a ta hlamula la gongondzaka,14 kutani loko a twa rito ra Petro, hikwalaho ka ntsako a nga pfulanga nyangwa, kambe a tsutsumela endzeni, a vika leswaku Petro u yime hi le vunghenweni.15 Va ku eka yena: “Wa penga.” Kambe a sindzisa hi matimba leswaku swi tano. Hiloko va ku: “I ntsumi+ yakwe.”16 Kambe Petro a yima kona a gongondza. Loko va pfula, va n’wi vona, va hlamala.17 Kambe a va koweta+ hi voko leswaku va miyela kutani a va byela hi vuxokoxoko hilaha Yehovha a n’wi humeseke hakona ekhotsweni, ivi a ku: “Vikelani Yakobo+ swilo leswi ni vamakwerhu.” Kutani a huma a ya endhawini yin’wana.18 Kutani loko ri xile,+ masocha a ma hlangane tinhloko swinene malunghana ni leswi hakunene swi nga vaka swi endlekile hi Petro.19 Heroda+ a n’wi lavisisa hi rixaladza, loko a nga n’wi kumi, a konanisa varindzi, a lerisa leswaku va tekiwa va ya xupuriwa;+ kutani a rhelela ku suka eYudiya a ya eKhezariya, a tshama kona nkarhinyana.20 A a ri ni moya wa ku lwa ni vanhu va le Tiri ni va le Sidoni. Hiloko va ta eka yena hi mianakanyo yin’we, endzhaku ko kucetela Blasto, loyi a a langutela kamara ro etlela ra hosi, va sungula ku kombela ku rhula, hikuva tiko ra vona a ri kuma swakudya+ eka lera hosi.21 Kambe hi siku leri vekiweke Heroda a ambala swiambalo swa vuhosi kutani a tshama exitshan’weni xa vuavanyisi, a sungula ku vulavula na vona erivaleni.22 Kutani vanhu lava hlengeletaneke va huwelela va ku: “I rito ra xikwembu, a hi ra munhu!”+23 Hi ku hatlisa ntsumi ya Yehovha yi n’wi ba,+ hikuva a nga xi dzunisanga Xikwembu;+ hiloko a dyiwa hi swivungu kutani a timeka.24 Kambe rito+ ra Yehovha ri ya ri engeteleka ni ku hangalaka.+25 Loko ku ri Barnaba+ na Sawulo, endzhaku ko endla ntirho wo phalala+ hi ku helela eYerusalema, va tlherile kutani va famba na Yohane,+ loyi a thyiweke Marka.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yobo 5:1-27
5 “Ndzi kombela u vitana! Xana u kona la ku hlamulaka?Xana u ta hundzukela eka wihi wa lavo kwetsima?2 Hikuva xiphukuphuku xi ta dlayiwa hi mbitsi,Naswona la yengiwaka hi ku olova u ta dlayiwa hi mona.3 Mina ndzi vone xiphukuphuku xi dzima timitsu,+Kambe hi ku hatlisa ndzi sungule ku sandza vutshamo bya xona.4 Vana va xona va le kule ni ku ponisiwa,+Naswona va pfotlosiwa etinyangweni va nga ri na mukutsuri.5 Leswi xi swi tshovelaka swi dyiwa hi lava nga ni ndlala;Va swi teka hambi swi ri eka swihayeko,Entiyisweni ni ntlhamu wu kavatlula leswi va tihlayisaka ha swona.6 Hikuva leswi vavisaka a swi humi entshurini wa ntshuri,Naswona ku karhateka a ku humi emisaveni ya misava.7 Hikuva munhu u velekeriwe ku karhateka,Hilaha tinhlahle ti hahelaka ehenhla hakona.8 Hambiswiritano, mina ndzi ta vutisa Xikwembu,Naswona ndzi ta yisa mhaka ya mina eka Xikwembu,+9 Xona lexi endlaka swilo leswikulu leswi nga lavisisekiki,Swilo swo tala swinene leswi hlamarisaka;+10 Xona lexi nisaka mpfula ehenhla ka vuandlalo bya misava+Ni lexi rhumaka mati ehenhla ka masimu;+11 Xona lexi xi va vekaka etindhawini leti tlakukeke lava nga exiyin’weni xa le hansi,+Leswaku lava hlunameke va va ehenhla swinene eku ponisiweni;12 Xona lexi pfilunganyaka makungu ya tintlhari,+Leswaku mavoko ya tona ma nga tirhi hi ndlela leyi vuyerisaka;13 Xona lexi khomaka lavo tlhariha eku kanganyiseni ka vona,+Leswaku makungu ya lava mano ma endliwa hi matlotlo;+14 Va va emunyameni hambi ku ri ninhlikanhi,Naswona va ambambela ninhlikanhi ku fana ni nivusiku;+15 Xona lexi ponisaka munhu eka banga ra nomu wa vona,Lexi xi ponisaka xisiwana evokweni ra lowa matimba,+16 Leswaku xisiwana xi va ni ntshembo,+Kambe vuhomboloki byi pfala nomu.+17 Waswivo! Wa tsaka munhu loyi Xikwembu xi n’wi tshinyaka;+Naswona u nga yi bakanyi ndzayo ya Lowa Matimba Hinkwawo!18 Hikuva yena hi yexe u vanga ku vaviseka, kambe wa yi bohelela mbanga;Wa tshovelela, kambe mavoko yakwe ma horisa.19 U ta ku kutsula eka maxangu ya tsevu,+Naswona eka ya nkombo a wu nge khumbiwi hi nchumu xo biha.+20 Kunene u ta ku kutsula eku feni hi nkarhi wa ndlala,+Ni le matimbeni ya banga hi nkarhi wa nyimpi.21 Wena u ta fihliwa leswaku ririmi ri nga ku bi,+Naswona a wu nge chavi ku lahlekeriwa loko nkarhi wu fika.22 U ta hleka loko u lahlekeriwa niloko u ri ni ndlala,Naswona a wu fanelanga u chava swivandzana swa misava.23 Hikuva ntwanano wa wena wu ta fana ni maribye ya nhova,Naswona xivandzana xi ta hanya na wena hi ku rhula.+24 Kunene u ta swi tiva leswaku ku rhula hi koxe i ntsonga wa wena,Naswona u ta boheka ku famba u ya vona laha u dyelaka kona, a wu nge kayeli nchumu.25 Kunene u ta swi tiva leswaku vana va wena va tele+Nileswaku vatukulu va wena va fana ni swimila swa misava.+26 U ta ta exilahlweni u ri ni matimba,+Ku fana niloko nyandza yi fumbana hi nkarhi wa yona.27 Waswivo! Leswi hi swona leswi hi swi kambisiseke. Swi tano.Yingisa—u swi tiva hi wexe.”


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Levhitika 22:1-33
22 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:2 “Byela Aroni ni vana vakwe leswaku va ta tihambanisa eka swilo swo kwetsima swa vana va Israyele, va nga nyamisi vito+ ra mina ro kwetsima hi swilo leswi va ndzi hlawulekiselaka+ swona. Hi mina Yehovha.3 Va byele u ku, ‘Mani na mani eka switukulwana swa vana va n’wina hinkwaswo, la tshinelaka eka swilo swo kwetsima, leswi vana va Israyele va nga ta swi hlawulekisela Yehovha, kambe a nyamile,+ moya-xiviri wolowo wu fanele wu dlayiwa emahlweni ka mina. Hi mina Yehovha.4 A ku na wanuna ni un’we wa vana va Aroni loyi loko a ri ni nhlokonho+ kumbe a ri ni ndzhundzhwana+ a nga dyaka swilo swo kwetsima a nga si tenga,+ hambi ku ri la khumbeke mani na mani la nyameke hikwalaho ka moya-xiviri+ lowu feke kumbe munhu loyi ku humaka mbewu+ ya vununa eka yena,5 hambi wanuna la khumbaka nchumu wihi ni wihi wa leswi fambaka swi tele lowu nga tengangiki eka yena+ kumbe a khumba munhu la nyameke eka yena malunghana ni ku thyaka ka yena.+6 Moya-xiviri lowu khumbaka nchumu wun’wana ni wun’wana wa sweswo wu fanele wu va lowu nyameke ku fika nimadyambu naswona a wu nge dyi nchumu eka swilo swo kwetsima, kambe wu fanele wu hlamba nyama ya wona hi mati.+7 Loko dyambu ri perile wu ta va wu tengile, kutani endzhaku ka sweswo wu nga dya swin’wana swa swilo swo kwetsima, hikuva i xinkwa+ xa wona.8 Nakambe, wu nga tshuki wu dya ntsumbu kumbe nchumu wihi ni wihi lowu handzuriweke hi swivandzana lerova wu nyamisiwa ha wona.+ Hi mina Yehovha.9 “‘Va fanele va hlayisa xiboho xa vona eka mina leswaku va nga rhwali xidyoho hikwalaho ka xona kutani va boheka ku fa+ hikwalaho ka xona, hikuva a va xi nyamisa. Hi mina Yehovha la va hlawulekisaka.10 “‘A ku na mufambi la faneleke a dya nchumu wihi ni wihi wo kwetsima.+ A ku na nhlapfa leyi yi faneleke yi tshama ni muprista kumbe mutirhi la thoriweke la faneleke a dya nchumu wihi ni wihi wo kwetsima.11 Kambe loko muprista o tshuka a xava moya-xiviri, a wu xava hi mali yakwe, wona wu nga hlanganyela eku wu dyeni. Loko ku ri mahlonga lama tswariweke endlwini yakwe na wona ma nga hlanganyela eku dyeni ka xinkwa+ xakwe.12 Loko n’wana wa nhwanyana wa muprista o tshuka a tekiwa hi wanuna la nga mufambi, yena a nge dyi swa munyikelo wa swilo swo kwetsima.13 Kambe loko n’wana wa nhwanyana wa muprista o va noni kumbe o tshikiwa loko a nga ri na vana kutani a tlhelela endlwini ya tata wakwe a ha ri muntshwa,+ a nga dya xinkwa+ xa tata wakwe; kambe a ku na mufambi la nga dyaka nikatsongo.14 “‘Kutani loko munhu o dya nchumu wo kwetsima hi xihoxo,+ u fanele a engetela vuntlhanu+ bya wona ivi a nyika muprista nchumu wolowo wo kwetsima.15 Hikwalaho va nga tshuki va nyamisa swilo swo kwetsima swa vana va Israyele leswi va nga swi nyikelaka eka Yehovha,+16 entiyisweni va va vangela leswaku va xupuriwa hi ku va ni nandzu hikwalaho ka ku dya swilo swa vona swo kwetsima; hikuva hi mina Yehovha loyi a va hlawulekisaka.’”17 Yehovha a ya emahlweni a vulavula na Muxe a ku:18 “Byela Aroni ni vana vakwe ni vana va Israyele hinkwavo u ku eka vona, ‘Loko ku ri munhu un’wana ni un’wana wa yindlu ya Israyele kumbe muluveri eIsrayele la nyikelaka gandzelo+ rakwe eka switshembiso+ swihi ni swihi leswi hlambanyiweke kumbe eka magandzelo wahi ni wahi ya ku tirhandzela,+ lawa va nga ma nyikelaka eka Yehovha ma va gandzelo ro hisiwa,19 leswaku mi kuma ku amukeriwa,+ ma fanele ma va ma hanye kahle,+ ma ri ya xinuna, ma huma entlhambini wa tihomu, eka makhuna lamatsongo kumbe eka timbuti.20 Xin’wana ni xin’wana lexi nga ni vulema mi nga tshuki mi xi nyikela,+ hikuva a xi nge endli leswaku mi amukeleka.21 “‘Loko munhu o tshuka a nyikela xitlhavelo xa xinakulobye+ eka Yehovha leswaku a hetisisa xitshembiso lexi hlambanyiweke+ kumbe xi va gandzelo ra ku tirhandzela, xi fanele xi va lexi hanyeke kahle xi huma entlhambini wa tihomu kumbe entlhambini wa tinyimpfu, leswaku a ta amukeleka. Xi nga tshuki xi va ni vulema.22 Ku nga tshuki ku va ni lexi feke mahlo kumbe lexi tshovekeke kumbe lexi nga tsemiwa kumbe lexi nga ni nhlungu kumbe lexi nga ni rikhwekhwe+ kumbe lexi nga ni tshansi, mi nga tshuki mi nyikela ni xin’we xa leswi eka Yehovha naswona a ku na gandzelo ra swona leri endliweke hi ndzilo+ leri mi nga ta ri veka ealitarini ri va ra Yehovha.23 Loko ku ri nkunzi kumbe nyimpfu leyi nga ni xirho xo leha ngopfu kumbe xo koma ngopfu,+ u nga yi endla gandzelo ra ku tirhandzela; kambe a yi nge amukeriwi eka xitshembiso lexi hlambanyiweke.24 Kambe lexi nga ni marhanga+ ya vununa lama kamiweke kumbe lama pfotlosiweke kumbe lama susiweke kumbe lama tsemiweke, mi nga tshuki mi xi nyikela eka Yehovha, naswona mi nga tshuki mi nyikela hi xona etikweni ra n’wina.25 Kutani mi nga tshuki mi nyikela hi xin’wana xa leswi hinkwaswo xi va xinkwa xa Xikwembu xa n’wina, xi huma evokweni ra munhu wumbe, hikuva ku onhaka ka swona ku le ka swona. Swi ni vulema.+ A swi nge mi endli mi amukeriwa.’”+26 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:27 “Loko ko tshuka ku velekiwa nkunzi kumbe khuna leritsongo kumbe mbuti, swi ta tshama swi ri ni mana wa swona masiku+ ya nkombo, kambe ku sukela hi siku ra vunhungu ku ya emahlweni swi ta amukeriwa kahle swi va gandzelo, gandzelo ra Yehovha leri endliweke hi ndzilo.28 Malunghana ni nkunzi ni nyimpfu, mi nga tshuki mi swi tlhava ni vana va swona hi siku+ rin’we.29 “Loko mo tshuka mi lava ku endlela Yehovha+ xitlhavelo xa ku nkhensa, mi fanele mi xi endla leswaku mi amukeleka.30 Xi ta dyiwa+ esikwini rero. Mi nga tshuki mi siya nchumu eka xona ku fika nimixo.+ Hi mina Yehovha.31 “Mi fanele mi hlayisa swileriso swa mina, mi swi endla.+ Hi mina Yehovha.32 Mi nga tshuki mi nyamisa vito+ ra mina ro kwetsima, naswona ndzi fanele ndzi hlawulekisiwa exikarhi ka vana va Israyele.+ Hi mina Yehovha la mi hlawulekisaka,+33 Loyi a mi humesaka etikweni ra Egipta leswaku ndzi tikombisa ndzi ri Xikwembu eka n’wina.+ Hi mina Yehovha.”


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | HA YINI U FANELE U TWISISA BIBELE?
Ha Yini U Fanele U Twisisa Bibele?
“Bibele i buku leyi dumeke swinene ya vukhongeri. Kambe Machayina a ma yi tolovelanga naswona a hi ya nkoka eka wona.”—LIN, WA LE CHAYINA.
“Swa ndzi tikela hambi ku ri ku twisisa tibuku to kwetsima ta vukhongeri bya mina bya Xihindu. Kutani ndzi nga yi twisisa njhani Bibele?”—AMIT, WA LE INDIYA.
“Ndza yi xixima Bibele hileswi yi nga ya khale naswona ndzi tweke leswaku yi xaviwa ngopfu. Kambe a ndzi si tshama ndzi yi vona.”—YUMIKO, WA LE JAPANI.
Vanhu vo tala emisaveni hinkwayo va yi teka yi ri ya nkoka Bibele. Kambe swi nga endleka va nga tivi swo tala hileswi Bibele yi swi vulaka kasi van’wana a va tivi nchumu hi yona. Swi tano ni le ka vanhu va timiliyoni lava tshamaka eAsia ni le matikweni yo tala laha Bibele yi kumekaka kona.
Hambiswiritano u nga ha tivutisa leswi, ‘Ha yini ndzi fanele ndzi tikarhatela ku twisisa Bibele?’ Ku twisisa leswi buku leyi yo kwetsima yi swi vulaka swi ta ku pfuna leswaku u endla leswi landzelaka:
U eneriseka u tlhela u tsaka
U kota ku langutana ni swiphiqo swa ndyangu
U hlula ku vilela
U antswisa vuxaka bya wena ni van’wana
U tirhisa mali hi vutlhari
Anakanya hi Yoshiko wa le Japani. U tivutise leswaku Bibele yi vulavula hi yini kutani a sungula ku yi hlaya. Xana vuyelo byi ve byihi? U te: “Bibele yi ndzi pfune leswaku ndzi hanya vutomi lebyi nga ni xikongomelo ni ku va ni ntshembo hi vumundzuku naswona ndzi titwa ndzi enerisekile.” Amit loyi ku vulavuriweke ha yena laha henhla, na yena u sungule ku hlaya Bibele. U ri: “Ndzi hlamarisiwe hileswi Bibele yi nga ni rungula leri pfunaka eka hinkwerhu.”
Bibele yi cince vutomi bya vanhu va timiliyoni. Ha yini u nga yi hlayi leswaku na wena u ta vuyeriwa?


text:
1“Ngu koneho, Mfumo wa nzumani wu fana ni nyamne wa m'ti, awu a nga huma i di ngadi mixo ngutu, kasi kuya thola sithumi sa kuya thuma thembweni kwakwe ka mivhinya. 2Se a di tumelalani ni sithumi ngu muholo wa didhenari dimwedo ngu ditshiku, a to va rumela thembweni kwakwe. 3Se e huma kambe ngu mbimo ya ku lava kudingana ni txikhati txa wuraru, e wona vamwane va nga ti ha mtendelani ka m'ti, na va si thumi txilo. 4Se e wombawomba navo a txi: ‘Tsulani nananu thembweni kwangu ka mivhinya, ni na mi ninga muholo wu wu fanelako.’ 5Nivona va to tsula. Se a txi engeta e huma ngu txikhati txa wutxhanu ni tximwetxo, ni txikhati txa wutxhanu ni mune, e mahisa toneto. 6A di humile ngu txikhati txa wugumi ni tximwetxo, a to engeta e mana vamwanyane, va nga ti emile, a txi khene kwawe: ‘Nji txani mi txi zumba hawa, ditshiku dotshe, mi si thumi txilo?’ 7Vona va to mu xamula va txi khona: ‘Nguko kha ha tholwa ngu mthu.’ Se ene a nje khene: ‘Tsulani nananu thembweni kwangu ka mivhinya.’ 8Ngu mbimo ya minova, nyamne wa thembwe ya mivhinya a to gela mxayisi wa tithomba takwe a txi khene: ‘Dhana sithumi u txi si holela nthumo wa sona, aniko u na khata ngu vale vo gwitisa, kala u txi ya gwitisa ngu vale vo khata.’ 9Ngako va di bwakile ava va nga tholwa ngu txikhati txa wugumi ni tximwetxo va to amukela male ya didhenari mthu ni mthu. 10Se va di bwakile avale vo khata, va titi alakanya ti to va na hola male ya kupindisa, aniko nivona va to amukela didhenari dimwedo mthu ni mthu. 11Mbimo yi va nga holelwa, va to khata kukalala ka nyamne wa m'ti, va txi khona: 12‘Avava vo gwitisa va thumile basi txikhatianyana tximwetxo, kambe nivona u va ningile hakhelo yimweyo ni nathu hi nga timisela mikaralo ya ditshiku dotshe, hi txi hya ngu lisani.’ 13Aniko ene a to xamula a txi khene ka mmweyo wawe: ‘Ani kha ni ku dyeleli, mngana wangu; kasi kha ha tumelelana male ya didhenari kani? 14Ngu toneto, teka si si ku lumbako, u txi tsula. Ni maha ati ni ti lavako ka wu wo gwitisa kufana ni kwako. 15Ina kasi kha ni nga ni fanelo yo maha kuranda kwangu ngu si i ku sangu kani? Mwendo awe wo va u di ni diso do biha, ngu kuva ani ni di wamnene kani?’ 16Se ngu toneto, ava i ku vo gwitisa va na va i di vo khata, ani va i ku vo khata va na va i di vo gwitisa.” 17Ngako Jesu a txi kwela a txi ya Jerusalema, a to teka vagondiswa vakwe va digumi ni vambidi ngu phuho a txi va gela ku khene: 18“Wonani, konkuwa ha kwela hi ya Jerusalema, se Mwanana wa Mthu a na ningelwa ka vaphaxeli va hombe ni ka vabhali. Vona va na lamula ti to e dawa, 19va na mu ningela ka vamatiko, kasiku ve mu ruketela ni ku mu kwapela ni ku mu bethela ha txihambanoni. Aniko ene ngu ditshiku da wuraru a na wuka.” 20Senikoko, mame wa vanana wa Zebhedhewu, a to mu tshuketela a di ni vanana vakwe, a txi mu khizamela, kasi kumaha txikombelo. 21Jesu a to mu wotisa a txi khene: “U lava txani?” Ene a to mu xamula a txi: “Maha ti to vanana vava vangu va vambidi va na zumbe Mfumoni kwako, mmweyo txineneni kwako, mmwane txibhabha kwako.” 22Aniko Jesu a to mu xamula a txi khene: “Kha mi txi zivi txi mi kombelako. Ina mi nga si kota kusela digombe da wuvi di ni no sela, kani?” Vona va to xamula va txi khona kwakwe: “Hi nga si kota.” 23Ene a to khene kwakwe: “Inna, mi na sela digombe dangu. Aniko kukhalahatsha txineneni kwangu mwendo txibhabha kwangu, kha ti nga mtamoni kwangu; aniko ti na mahelwa avale Tate wangu a nga va lulamisela.” 24Ngako vale va digumi va di ti pfite, va to henyela avale va vambidi va mkoma ni mnanda. 25Jesu a to va dhana a txi khene kwawe: “Ma ti ziva ti to vafumeli va matiko va fuma ngu mtamo, se vahombe va kona va zumba ngu kudyiseta vathu. 26Ti nga maheke eto hagari kwanu, aniko awule a lavako kumaha wahombe, hagari kwanu, a na ti mahe txithumi txhanu; 27ani wu a lavako kumaha wokhata hagari kwanu, a na mahe khumbi yanu. 28Nga toneto, Mwanana wa Mthu nene kha tela kuta thumelwa, aniko a tete kuta thumela vamwane, ni kuningela wutomi wakwe, kasi kuponisa vavangi.” 29Mbimo yi va nga ti huma ngu Jeriko, dibutho da vathu vavangi di to mu londisela. 30Konako mabhofu mambidi ma nga ti khalahatshile hafuhi ni nzila, mbimo yi ma nga engisa ti to Jesu wa pinda, ma to khata kukwangula ma txi: “Mkoma, Mwanana wa Dhavhidha, hi pfele wusiwana!” 31Seni dibutho di txi va kawuka kasiku ve malala, aniko vona va to kwangula ngutu, va txi: “Mkoma, Mwanana wa Dhavhidha, hi pfele wusiwana!” 32Jesu a to ema a txi va dhana, a txi khene kwawe: “Mi lava ni txi maha txani kwanu kani?” 33Vona va to angula va txi khona: “Mkoma, maha ti to maso athu ma txi tuleka!” 34Jesu ngu kutalelwa ngu wumbilu, a to va gwesa mu ka maso awe, kunukunuko vona va to tshumela ve wona, se ve mu londisa.
Copyright
Learn More


text:
TIDYONDZO TA SWIFANISO
Mintlango Ya Swifaniso
Nsati Wa Lota A Hundzuka Tshuka Ra Munyu
Kopa tluka leri ro pendela eka rona ni ro hlanganisa mathonsi kutani u dyondza hi Lota ni ndyangu wakwe.
SWIN'WANA EKA NHLENGELETO LOWU
Yehovha U Hlamula Swikhongelo Leswi Kongomeke
Vana va malembe ya 6 ku ya eka 8 va ta tiphina hi dyondzo leyi, leyi dyondzisaka hi swikhongelo leswi kongomeke.
Ntsumi Yi Tiyisa Gidiyoni
Tluka leri ro pendela eka rona ri endleriwe vana va malembe ya 3 ku ya eka 6.
Dyondza Hi Timfanelo Ta Rhuti
Dyondzo leyi yi pfuna vana lava nga ni malembe ya 6 ku ya eka 8 leswaku va dyondza ndlela yo va munghana lonene.


text:
SWIENDLAKALO-NKULU SWA N’WEXEMU
“Hi Vone Swilo Leswi Nga Tolovelekangiki”
SIKU rin’wana loko Yesu a hanyisa wanuna loyi a lamaleke, “va tshuka hinkwavo, va sungula ku vangamisa Xikwembu, va chava ngopfu, va ku: ‘Hi vone swilo leswi nga tolovelekangiki namuntlha!’” (Luka 5:25, 26) Leswi Yehovha Xikwembu a swi endlaka hi ku tirhisa N’wana wakwe loyi a rhandzekaka, hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha ni vagandzeri vakwe vo tshembeka emisaveni hinkwayo swi hi nyika xivangelo lexinene ngopfu xo vula marito lawa hi ku phindha-phindha hi ku: “Hi vone swilo leswi nga tolovelekangiki.”


text:
NDZIMA 5
Hosi Yi Paluxa Ntiyiso Malunghana Ni Mfumo
1, 2. Xana Yesu u tikombise a ri mukongomisi loyi a tlhariheke hi ndlela yihi?
TIVONE hi tihlo ra mianakanyo u ri karhi u valangisiwa hi mukongomisi loyi a nga ni ntokoto edorobeni ro xonga. Wena swin’we ni lava u fambaka na vona i ro sungula mi ya edorobeni rolero naswona mi titshega hi nkongomiso wakwe. Minkarhi yin’wana wena ni lava u valangaka na vona ma tivutisa hi swilo swin’wana mi nga si tshamaka mi swi vona edorobeni rero. Kambe loko mi vutisa mukongomisi wa n’wina malunghana ni swilo swoleswo a nga mi nyiki nhlamulo kukondza ku fika nkarhi lowu faneleke, hakanyingi u hlamula loko mi fika endhawini ya kona. Hi ku famba ka nkarhi, u hlamarisiwa hi vutlhari byakwe hikuva u ku byela leswi u faneleke u swi tiva hi nkarhi lowu u faneleke u swi tiva ha wona.
2 Vakreste va ntiyiso va le ka xiyimo lexi fanaka ni xa vavalangi volavo. Hi hisekela ku tiva madoroba yo xonga swinene, ‘doroba leri nga ni masungulo lama tiyeke,’ leri fanekiselaka Mfumo wa Xikwembu. (Hev. 11:
3, 4. (a) Xana Yesu u ye njhani emahlweni a dyondzisa vanhu lava tshembekaka hi Mfumo wa Xikwembu? (b) I yini leswi hi nga ta swi kambisisa eka ndzima leyi?
3 Yesu u vule marito lama nga eka Yohane 16:
4 A hi kambisise ndlela leyi moya lowo kwetsima wa Yehovha wu va kongomiseke ha yona Vakreste va ntiyiso eka vutivi lebyi engetelekeke malunghana ni Mfumo wolowo. Xo sungula, hi ta kambisisa ndlela leyi hi wu twisiseke ha yona nkarhi lowu Mfumo wa Xikwembu wu sunguleke ku fuma ha wona. Kutani hi ta kambisisa ndlela leyi hi nga va tivaka ha yona vafumi va Mfumo wolowo swin’we ni lava fumiwaka hi wona ni ntshembo lowu va nga na wona. Xo hetelela, hi ta vona ndlela leyi valandzeri va Kreste va yeke va swi twisisa kahle ha yona leswi ku tshembela eka Mfumo swi vulaka swona.
Ku Twisisa Lembe Ra Nkoka
5, 6. (a) Hi wahi mavonelo lama hoxeke lawa Swichudeni swa Bibele a swi ri na wona malunghana ni ku simekiwa ka Mfumo ni ntshovelo? (b) Ha yini mavonelo yo tano lama hoxeke a ma nga fanelanga ma endle leswaku ku va ni ku kanakana ka leswaku Yesu a a kongomisa valandzeri vakwe?
5 Hilaha hi swi voneke hakona eka Ndzima 2 ya buku leyi, Swichudeni swa Bibele swi hete makume ya malembe swi ri karhi swi vula leswaku lembe ra 1914 a ri ta va ra nkoka eku hetisekeni ka vuprofeta bya Bibele. Hambiswiritano, hi nkarhi wolowo a swi tshemba leswaku vukona bya Kreste byi sungule hi 1874, nileswaku u sungule ku fuma a ri etilweni hi 1878 naswona Mfumo a wu nga ta simekiwa hi ku helela kukondza ku fika October 1914. Ntshovelo a wu ta ya emahlweni ku sukela hi 1874 ku ya fika hi 1914 naswona a wu ta hela loko vatotiwa va hlengeleteriwa ku ya etilweni. Xana mavonelo yo tano lama hoxeke ma endle leswaku ku va ni ku kanakana ka leswaku Yesu a a kongomisa vanhu volavo vo tshembeka hi ku tirhisa moya lowo kwetsima?
6 Doo! Tlhela u anakanya hi xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi. Xana timhaka leti hlamuseriwaka nkarhi wu nga si fika ni swivutiso swa vavalangi swi endla leswaku va kanakana vutshembeki bya mukongomisi wa vona? Nikatsongo! Hilaha ku fanaka, hambileswi minkarhi yin’wana vanhu va Xikwembu va ringetaka ku twisisa xikongomelo xa Yehovha emahlweni ko va ku fika nkarhi wa leswaku moya lowo kwetsima wu va kongomisa, swi le rivaleni leswaku Yesu u le ku va kongomiseni. Xisweswo, vanhu lava tshembekeke va tiyimisele ku lulamisiwa naswona hi ku titsongahata va lulamisa langutelo ra vona.
7. Hi kwihi ku vonakala ka moya loku yeke ku voninga swinene loku vanhu va Xikwembu va katekisiweke hakona?
7 Eka malembe ya le ndzhaku ka 1919, vanhu va Xikwembu va katekisiwe hi ku vonakala ka moya loku yeke ku voninga swinene. (Hlaya Pisalema 97:
8, 9. (a) Xana swi kandziyisiwe njhani leswaku Mfumo wa Xikwembu i wa nkoka? (b) Hi swihi swivutiso leswi hi nga ta swi kambisisa?
8 Xana Mfumo i wa nkoka hi ndlela yihi? Hi 1928, Xihondzo xo Rindza xi sungule ku kandziyisa leswaku Mfumo a wu ri wa nkoka swinene ku tlula ku va munhu a ponisiwa hi ku tirhisa gandzelo ra nkutsulo. I ntiyiso leswaku hi ku tirhisa Mfumo wa Mesiya Yehovha u ta kwetsimisa vito rakwe, a lwela vuhosi byakwe ni ku hetisisa switshembiso swakwe hinkwaswo leswi a swi tshembiseke vanhu.
9 I vamani lava nga ta fuma na Kreste eMfun’weni wolowo? I vamani lava fumiwaka hi Mfumo wolowo laha misaveni? Nakambe hi wihi ntirho lowu faneleke wu endliwa hi valandzeri va Kreste?
Ntirho Wa Ntshovelo Wu Khumba Vatotiwa
10. Hi swihi swilo leswi vanhu va Xikwembu ku nga khale va ri karhi va swi twisisa hi lava 144 000?
10 Eka makume ya malembe emahlweni ka 1914, Vakreste va ntiyiso se a va twisise leswaku valandzeri lava tshembekeke va Kreste va 144 000 a va ta fuma na yena etilweni. * Swichudeni sweswo swa Bibele swi vone leswaku nhlayo ya valandzeri volavo a yi kongomile naswona va sungule ku totiwa hi lembe-xidzana ro sungula C.E.
11. Xana swirho leswi a swi ta va mutekiwa wa Kreste enkarhini lowu taka swi wu tive njhani ntirho lowu a swi ta wu endla loko swa ha ri laha misaveni?
11 Kambe, xana swirho sweswo leswi a swi ta va mutekiwa wa Kreste enkarhini lowu taka a swi ta averiwa ku endla yini loko swa ha ri laha misaveni? Swi vone leswaku Yesu u kandziyise ntirho wo chumayela naswona u wu endle wu fambisana ni nkarhi wa ntshovelo. (Mat. 9:
12, 13. Xana xifaniso xa Yesu xa vanhwana va khume ni xa titalenta swi hetiseke njhani emasikwini ya makumu?
12 Ku sukela hi 1919 ku ya emahlweni, Kreste u hambete a kongomisa hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha leswaku ri kandziyisa ntirho wo chumayela. U endle ntirho wolowo hi lembe-xidzana ro sungula. (Mat. 28:
13 Vatotiwa va swi kombisile leswaku a va xalamukile ni ku tlhela va hiteka eka lembe-xidzana lera ha ku hundzaka. Handle ko kanakana, va ta kuma vuyelo hikwalaho ko tshama va xalamukile! Hambiswiritano, xana ntirho lowu, lowukulu wo tshovela a wu ta katsa ntsena lava nga ta fuma na Kreste va 144 000?
Mfumo Wu Hlengeleta Lava Fumiwaka Hi Wona Laha Misaveni!
14, 15. Hi yihi mintlawa ya mune leyi nga ni ntshembo lowu nga faniki leyi ku buriweke ha yona eka buku leyi nge The Finished Mystery?
14 Vavanuna ni vavasati vo tshembeka i khale va lava ku tiva hi “ntshungu lowukulu” lowu boxiweke eka Nhlavutelo 7:
15 Hi 1917, buku leyi nge The Finished Mystery yi seketele mhaka ya leswaku “ku ni ku pona ka mixaka yimbirhi ya vanhu lava nga ta ponisiwa leswaku va ya hanya eTilweni ni mixaka yimbirhi ya vanhu lava nga ta ponisiwa leswaku va hanya laha misaveni.” Xana i vamani lava vumbaka mintlawa ya mune ya vanhu lava nga ni ntshembo lowu nga faniki wa ku ponisiwa? Wo sungula, a ku ri lava 144 000, lava nga ta fuma na Kreste. Wa vumbirhi, a ku ri ntshungu lowukulu. Khale a ku ehleketiwa leswaku vanhu lava a ku ri lava a va tivula Vakreste lava a va ha ri etikerekeni ta Vujagana. Ripfumelo leri a va ri na rona a ri nga ta swi kota ku va pfuna leswaku va tshama va tshembekile. Hikokwalaho, a va ta nyikiwa swikhundlha swa le hansi etilweni. Hilaha ku fanaka, a ku ehleketiwa leswaku ntlawa wa vunharhu, ku nga vanhu vo tshembeka va khale vo tanihi Abrahama, Muxe ni van’wana a va ta fuma ntlawa wa vumune, ku nga vanhu lava nga ta hanya laha misaveni.
16. Hi wihi ntiyiso lowu yeke wu voninga hakatsongo-tsongo hi 1923 ni hi 1932?
16 Xana moya lowo kwetsima wu va kongomise njhani valandzeri va Kreste leswaku va twisisa ntiyiso lowu hi wu tlangelaka namuntlha? Ntiyiso wu ye wu voninga hakatsongo-tsongo. Eku sunguleni ka 1923, Xihondzo xo Rindza xi vulavule hi ntlawa lowu nga riki na ntshembo wo ya tilweni lowu a wu ta hanya emisaveni ehansi ka vulawuri bya Kreste. Hi 1932, Xihondzo xo Rindza xi vulavule hi Yonadabu, loyi a fambeke na Hosi Yehu wa le Israyele loyi a totiweke hi Xikwembu leswaku a ya n’wi pfuna ku lwisana ni vugandzeri bya mavunwa. (2 Tih. 10:
17. (a) Hi 1935, hi wihi ntiyiso lowu yeke wu voninga hakatsongo-tsongo? (b) Xana Vakreste lava tshembekeke va khumbiwe njhani hi matwisiselo lamantshwa ya ntshungu lowukulu? (Vona bokisi leri nge “ Hi Wa Timbilu.”)
17 Hi 1935 ku ve ni ku voninga loku vangamaka ka ntiyiso. Entsombanweni lowu khomeriweke eWashington, D.C., ntshungu lowukulu wu hlamuseriwe tanihi ntlawa wa laha misaveni, tanihi tinyimpfu ta le xifanisweni xa Yesu xa tinyimpfu ni timbuti. (Mat. 25:
18. Xana valandzeri va Kreste a va dzike eka yini loko va ri karhi va endla ntirho wo chumayela naswona ku ve ni vuyelo byihi?
18 Ku sukela kwalaho, Kreste u kongomise vanhu vakwe leswaku va hlengeleta swirho swa ntshungu lowu lowukulu lowu nga ta pona nhlomulo lowukulu. Eku sunguleni, ku hlengeleta loku a ku vonaka onge a ku nge koteki. Siku rin’wana Makwerhu Rutherford u kale a ku: “Swi vonaka onge ‘ntshungu lowukulu’ a wu nge pfuki wu andzile.” I ntiyiso leswaku sweswi hi tiva ndlela leyi ha yona Yehovha a wu katekiseke swinene ntshovelo ku sukela enkarhini wolowo! Ehansi ka nkongomiso wa Yesu ni moya lowo kwetsima, lava totiweke ni vanghana va vona lava “tinyimpfu tin’wana” va ve leswi Yesu a swi profeteke
19. Xana hi nga katseka njhani eku andziseni ka ntshungu lowukulu?
19 Ntshungu lowukulu wa vanhu vo tshembeka wu ta hanya hilaha ku nga heriki eparadeyisini laha misaveni, laha wu nga ta fumiwa hi Kreste ni vafumi-kulobye va 144 000. Xana a swi tsakisi ku anakanyisisa hi ndlela leyi Kreste a kongomiseke vanhu va Xikwembu eka ntshembo wa nkarhi lowu taka lowu sekeriweke eMatsalweni? Mawaku lunghelo leri hi nga na rona ro byela vanhu lava hi hlanganaka na vona ensin’wini hi ntshembo wolowo! A hi tirheni hi ku hiseka hilaha hi nga kotaka hakona leswaku nhlayo ya ntshungu lowukulu yi ya yi andza, hi ya emahlweni hi ri vangamisa swinene vito ra Yehovha!
Leswi Ku Tshembeka Eka Mfumo Swi Vulaka Swona
20. Xana nhlengeletano ya Sathana yi vumbiwa hi yini naswona ku tshembeka ka Vakreste ku katseka njhani?
20 Loko vanhu va Xikwembu va ri karhi va ya emahlweni va dyondza hi Mfumo, a va lava ku tlhela va swi twisisa hi ku helela leswi swi vulaka swona ku tshembeka eka hulumendhe yoleyo ya le tilweni. Malunghana ni mhaka yoleyo, hi 1922, Xihondzo xo Rindza xi kombise leswaku sweswi ku ni tinhlengeletano timbirhi leti yaka emahlweni, ya Yehovha ni ya Sathana naswona nhlengeletano ya Sathana yi vumbiwa hi mabindzu, vukhongeri ni tipolitiki. Lava tshembekaka eMfun’weni wa Xikwembu lowu lawuriwaka hi Kreste a va fanelanga va tshika vutshembeki bya vona hikwalaho ko katseka swi nga fanelanga enhlengeletanweni ya Sathana. (2 Kor. 6:
21. (a) Xana hlonga ro tshembeka ri va lemukise njhani vanhu va Xikwembu malunghana ni bindzu lerikulu? (b) Hi 1963, i yini leswi Xihondzo xo Rindza xi swi paluxeke malunghana ni “Babilona Lonkulu”?
21 Nkarhi na nkarhi swakudya swa moya leswi humaka eka hlonga ro tshembeka swi paluxa vukanganyisi bya bindzu lerikulu naswona ri lemukise vanhu va Xikwembu leswaku va nga lavi ku va ni rifuwo ro tala, ku nga nchumu lowu tolovelekeke eka vanhu. (Mat. 6:
22. Hi nkarhi wa Nyimpi yo Sungula ya Misava, xana vanhu vo tala va Xikwembu va xi twisise njhani xikhutazo lexi nga eka Varhoma 13:1?
22 Kambe, xana ku vuriwa yini hi xiphemu xa tipolitiki ta nhlengeletano ya Sathana? Xana Vakreste va ntiyiso va fanele va katseka etinyimpini? Hi nkarhi wa Nyimpi yo Sungula ya Misava, Swichudeni swa Bibele swi twisise leswaku valandzeri va Kreste a va fanelanga va dlaya vanhu-kulobye. (Mat. 26:
23, 24. I yini leswi hi swi twisiseke hi Varhoma 13:1 hi nkarhi wa Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava naswona i langutelo rihi lerinene leri valandzeri va Kreste va ri kumeke?
23 Loko ka ha ku tlhekeka Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava hi 1939, Xihondzo xo Rindza a xi ri ni xihloko lexi vulavuleke swinene hi mhaka ya ku nga yi enyimpini. Xihloko xexo xi swi veke erivaleni leswaku Vakreste a va nga ta katseka nikatsongo etinyimpini ta misava ya Sathana. Mawaku nkongomiso lowu fikeke hi nkarhi! Xisweswo valandzeri va Kreste va sirhelelekile eka nandzu lowu chavisaka wa ngati lowu matiko ma veke na wona enyimpini yoleyo. Hambiswiritano, eku sunguleni ka 1929, minkandziyiso ya hina yi tlhele yi vula leswaku valawuri lava tlakukeke lava ku vulavuriwaka ha vona eka Varhoma 13:1 a ku nga ri valawuri va misava nikatsongo kambe a ku ri Yehovha na Yesu. A ka ha laveka leswaku va va ni ku twisisa lokunene.
24 Hi 1962 moya lowo kwetsima wu kongomise valandzeri va Kreste leswaku va va ni langutelo ro tano loko ku kandziyisiwa swihloko leswi sekeriweke eka Varhoma 13:
25. Ha yini u tlangela nkongomiso wa moya lowo kwetsima eku twisiseni ka Mfumo wa Xikwembu?
25 Ehleketa hi swilo hinkwaswo leswi valandzeri va Kreste va dyondzisiweke swona hi Mfumo eka lembe-xidzana lera ha ku hundzaka. Hi dyondze leswaku Mfumo wa Xikwembu wu simekiwe rini etilweni ni ndlela leyi wu nga wa nkoka ha yona. Hi wu twisisa kahle ntshembo lowu vanhu vo tshembeka va nga na wona, ku nga ntshembo wo hanya etilweni ni laha misaveni. Nakambe hi tiva ndlela leyi hi nga kombisaka vutshembeki bya hina ha yona eMfun’weni wa Xikwembu loko hi hala tlhelo hi ri karhi hi tiveka ehansi ka valawuri va misava. Tivutise, ‘Xana a ndzi ta va ndzi wu tivile ntiyiso wolowo wa risima loko Yesu Kreste a a nga kongomisanga hlonga rakwe ro tshembeka emisaveni leswaku ri wu twisisa kutani ri hi dyondzisa wona?’ Hakunene i lunghelo ku kongomisiwa hi Kreste ni moya lowo kwetsima!
^ ndzim. 3 Hi ku ya hi buku yin’wana ya tinhlamuselo ta Bibele, rito ra Xigriki leri nge “kongomisa” eka ndzimana yoleyo ri vula “ku kombisa ndlela.”
^ ndzim. 7 Khale a ku ehleketiwa leswaku xivono xexo a xi kombetela eka nyimpi leyi nga kona exikarhi ka vukhongeri bya vuhedeni bya le Mfun’weni wa Rhoma ni Kereke ya Rhoma Khatoliki.
^ ndzim. 10 Hi June 1880, Zion’s Watch Tower yi vule leswaku lava 144 000 a ku ta va Vayuda lava hundzukeke hi 1914. Hambiswiritano, eku heleni ka 1880, ku kandziyisiwe matwisiselo lawa a ma fambisana swinene ni lawa a hi ma tiva ku sukela hi nkarhi wolowo.
DYONDZA SWO TALA
“Maswivo, Ndzi Na N’wina Masiku Hinkwawo”
Xifaniso xa Yesu xa koroni ni mfava xi vulavula hi nkarhi wa ku byala, wa ku kula ni wa ku tshovela. Hi wahi matwisiselo lama antswisiweke lawa hi nga na wona malunghana ni nkarhi wo tshovela?
“Ku Ni Ntirho Wo Tala Wo Tshovela Lowu Faneleke Wu Endliwa”
Ku ni Timbhoni ta Yehovha to tlula 760 000 leti twarisaka ntiyiso wa Bibele le Brazil. Ntirho wo chumayela wu sunguriwe njhani le Amerika Dzonga?
Timbhoni Ta Yehovha Ti Ni Ripfumelo, Xiyenge 2: Ku Vonakala A Ku Voninge
Yesu u lerise valandzeri vakwe leswaku va “endla vanhu va matiko hinkwawo va va vadyondzisiwa.” Hikwalaho ka nkaneto ni mintlhontlho yo tala, Swichudeni swa Bibele swi twisise leswi swi vulaka swona ku endla ku vonakala ku voninga.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 9:1-21
9 Hambiswiritano, munyama a wu nge fani ni le nkarhini lowu tiko a ri ri ni maxangu ha wona, ku fana ni le nkarhini wo sungula laha a ku hlekuriwa tiko ra Zebuloni ni tiko ra Neftali+ ni le nkarhini lowu landzeleke loko ku endliwe leswaku ri xiximiwa+—ndlela ya le kusuhi ni lwandle, exifundzheni xa Yordani, Galeliya wa matiko.+2 Vanhu lava a va famba emunyameni va vone ku vonakala lokukulu.+ Loko ku ri lava tshamaka etikweni ra ndzhuti lowukulu,+ ku vonakala ku va voningerile.+3 Wena u endle leswaku tiko ri tala;+ u endle ku tsaka ka rona ku va kukulu.+ Va tsakile emahlweni ka wena kukotisa loko va tsakela nkarhi wo tshovela,+ ku fana ni lava tsakaka loko va ava leswi phangiweke.+4 Hikuva joko ra ndzhwalo+ wa vona ni nhonga leyi nga emakatleni ya vona, nhonga ya loyi a va susumetelaka ku tirha,+ u swi fayeterile ku fana ni le sikwini ra Midiyani.+5 Hikuva ntangu yin’wana ni yin’wana ya loyi a kandziyelaka+ hi swigingi ni nkhancu lowu petiweke engatini swi hisiwe kukotisa swakudya swa ndzilo.+6 Hikuva hi velekeriwe n’wana,+ hi nyikiwe n’wana wa jaha;+ naswona ku fuma ka vuhosana ku ta va ekatleni ra yena.+ Kutani vito ra yena u ta thyiwa Mutsundzuxi wo Hlamarisa,+ Xikwembu xa Matimba,+ Tatana La Nga Riki Na Makumu,+ Hosana ya Ku Rhula.+7 Ku tala ka ku fuma+ ka vuhosana ni ku rhula a swi nge vi na makumu,+ exiluvelweni xa Davhida+ ni le mfun’weni wa yena leswaku a wu simeka wu tiya+ ni ku wu seketela hi vululami+ ni hi ku tshembeka,+ ku sukela sweswi ku ya enkarhini lowu nga riki na makumu. Ku hiseka ka Yehovha wa mavuthu ku ta swi endla.+8 A ku ri ni rito leri Yehovha a avanyiseke Yakobe ha rona, kutani ri wela eIsrayele.+9 Kunene vanhu va ta ri tiva,+ hinkwavo ka vona, Efrayimi ni vaaki va Samariya,+ hikwalaho ka ku titlakusa ka vona ni hikwalaho ka ku tikurisa ka vona, va ku:+10 “Switina swi wile, kambe hi ta aka hi maribye lama vatliweke.+ Minkuwa+ yi tsemiwile, kambe hi ta yi siva hi mikedari.”11 Kutani Yehovha u ta veka swirha swa Resini ehenhla ka Efrayimi, naswona u ta hlohlotela valala va yena,+12 Siriya a ta hi le vuxeni+ ni Vafilisita va ta hi le ndzhaku,+ kutani va ta dya Israyele hi nomu lowu pfulekeke.+ Hikwalaho ka sweswo hinkwaswo, ku hlundzuka ka yena a ku tlhelanga, kambe voko ra yena ra ha tshambulukile.+13 Naswona vanhu a va tlhelelanga eka Loyi a va baka,+ naswona Yehovha wa mavuthu a va n’wi lavanga.+14 Kutani Yehovha u ta tsema Israyele nhloko+ ni ncila,+ xihluke ni vungu, hi siku rin’we.+15 Loyi a kuleke ni wa xichavo lexikulu i nhloko,+ naswona muprofeta la nyikaka xiletelo xa vunwa i ncila.+16 Kutani lava va fambisaka vanhu lava, hi vona va va tsendzelekisaka;+ ni lava va fambisiwaka, hi vona va pfilunganyekaka.+17 Hi yona mhaka leyi Yehovha a nga ta ka a nga ma tsakeli majaha ya vona,+ ni vana va vona lava nga riki na tatana naswona a nge vi na tintswalo eka tinoni ta vona; hikuva hinkwavo ka vona i vagwinehi+ ni vaendli va leswo biha, naswona nomu wun’wana ni wun’wana wu vulavula vuhunguki. Hikwalaho ka sweswo hinkwaswo, ku hlundzuka ka yena a ku tlhelanga, kambe voko ra yena ra ha tshambulukile.+18 Hikuva vuhomboloki byi vuvumela ku fana ni ndzilo;+ byi ta mita swihlahla swa mitwa ni mfava.+ Byi ta pfurha emakhwatini yo tlhuma,+ kutani ma ta tlakuka kukota musi lowu tuvikaka.+19 Eku hlundzukeni ka Yehovha wa mavuthu tiko ri hisiwile, naswona vanhu va ta kotisa swakudya swa ndzilo.+ A nga kona la nga ta va ni ntsetselelo hambi eka makwavo.+20 Kutani un’wana u ta tsema exineneni kambe u ta va ni ndlala hakunene; naswona un’wana u ta dya eximatsini, kambe a va nge xurhi.+ Un’wana ni un’wana u ta dya nyama ya voko rakwe,+21 Manase a dya Efrayimi, Efrayimi a dya Manase. Havambirhi va ta lwa na Yuda.+ Hikwalaho ka sweswo hinkwaswo, ku hlundzuka ka yena a ku tlhelanga, kambe voko ra yena ra ha tshambulukile.+


text:
January 23-
29
ESAYA 38-42
Risimu 78 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Yehovha U Va Nyika Matimba Lava Karhaleke”: (10 min.)
Esa 40:25, 26—Yehovha i Xihlovo xa matimba hinkwawo (ip-1 409-410 ¶23-25)
Esa 40:27, 28—Yehovha wa ma vona maxangu lawa hi ma tiyiselaka swin’we ni ku pfumaleka ka vululami loku hi langutanaka na kona (ip-1 413 ¶27)
Esa 40:29-31—Yehovha u va nyika matimba lava n’wi tshembaka (ip-1 413-415 ¶29-31)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Esa 38:17—Yehovha u lahlela swidyoho swa hina enhlaneni wakwe hi ndlela yihi? (w03 7/1 17 ¶17)
Esa 42:3—Vuprofeta lebyi byi hetiseke njhani eka Yesu? (w15 2/15 6¶13)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Esa 40:6-17
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: (u nga hundzi timinete timbirhi) lc—Pfula ndlela yo endla riendzo ro vuyela.
Riendzo Ro Vuyela: (u nga hundzi timinete ta mune) lc—Pfula ndlela yo tlhela u n’wi endzela.
Dyondzo Ya Bibele: (u nga hundzi timinete ta tsevu) lv 38-39 ¶6-7
—Kombisa ndlela leyi u nga xi pfunaka ha yona xichudeni xa wena.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 68
“Tsundzuka Ku Khongelela Vakreste Lava Xanisiwaka”: (15 min.) Bulo ni vayingiseri. Rhanga hi ku tlanga vhidiyo leyi nge Ku Tengisiwa Loku Nga Riki Na Vululami Ka Timbhoni Ta Yehovha Ta Le Taganrog Ku Ta Hela Rini? (nxaxamelo wa tivhidiyo, NHLENGELETANO YA HINA).
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) kr ndz. 7 ¶10-18 ni bokisi leri nge “Minongonoko Ya WBBR” ni leri nge “Ntsombano Lowu Nga Rivalekiki”
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 9 Ni Xikhongelo


text:
Letela N’wana Wa Wena Leswaku A Tirhela Yehovha
“Hi kombela munhu wa Xikwembu xa ntiyiso . . . a ta hi letela ndlela leyi hi faneleke hi n’wi khoma ha yona n’wana la nga ta velekiwa.”—VAAVANYISI 13:8.
TINSIMU: 88, 120
1. Xana Manowa u endle yini loko a twe leswaku a a ta va tatana?
MANOWA ni nsati wakwe a va tiyiseka leswaku a va nge he pfuki va kume vana. Kutani siku rin’wana, ntsumi ya Yehovha yi byele nsati wa Manowa leswaku a a ta va ni n’wana wa jaha. Hakunene a ku ri mhaka yo hlamarisa! Loko Manowa a byeriwa mhaka leyi hi nsati wakwe, a a tsake ngopfu. Kambe u tlhele a anakanyisisa hileswi Yehovha a a swi languterile eka yena tanihi tatana. Xana yena ni nsati wakwe a va ta swi kotisa ku yini ku letela n’wana wa vona ku rhandza Yehovha ni ku n’wi tirhela, loko hi hala tlhelo vanhu vo tala eIsrayele va endla swilo swo biha? Manowa u kombele Yehovha leswaku a tlhela a rhumela ntsumi yakwe, u te: “Hi kombela munhu wa Xikwembu xa ntiyiso loyi wa ha ku n’wi rhumaka, leswaku a vuya eka hina a ta hi letela ndlela leyi hi faneleke hi n’wi khoma ha yona n’wana la nga ta velekiwa.”—Vaavanyisi 13:1-8.
2. Hi swihi swilo leswi u faneleke u swi dyondzisa vana va wena naswona u nga swi endlisa ku yini sweswo? (Vona bokisi leri nge “ Swichudeni Swa Wena Swa Bibele Leswi Nga Swa Nkoka Swinene.”)
2 Loko u ri mutswari, swi nga ha endleka u twisisa ndlela leyi Manowa a titweke ha yona. Na wena u ni vutihlamuleri byo pfuna vana va wena leswaku va tiva Yehovha va tlhela va n’wi rhandza. (Swivuriso 1:8) Hi nkarhi wa vugandzeri bya ndyangu, u nga va pfuna leswaku va ya emahlweni va dyondza hi Yehovha ni hi Bibele. Entiyisweni, a wu fanelanga u dyondza na vona Bibele ntsena vhiki ni vhiki. (Hlaya Deteronoma 6:6-9.) I yini swin’wana leswi nga ku pfunaka leswaku u letela vana va wena ku rhandza Yehovha ni ku n’wi tirhela? Exihlokweni lexi, hi ta bula hi xikombiso xa Yesu. Hambileswi a a nga ri tatana, u nga dyondza eka ndlela leyi a dyondziseke ni ku letela vadyondzisiwa vakwe ha yona. Yesu a a va rhandza naswona a a titsongahata. A a twisisa, hi yona mhaka a twisiseke ndlela leyi a va titwa ha yona a tlhela a tiva ndlela yo va pfuna. Sweswi a hi xiyeni ndlela leyi hi nga tekelelaka Yesu ha yona.
RHANDZA VANA VA WENA
3. Vadyondzisiwa va Yesu va swi tivise ku yini leswaku a a va rhandza?
3 Minkarhi yo tala Yesu a a byela vadyondzisiwa vakwe leswaku wa va rhandza. (Hlaya Yohane 15:9.) U tlhele a heta nkarhi wo tala a ri na vona. (Marka 6:31, 32; Yohane 2:2; 21:12, 13) Yesu a a nga ri mudyondzisi wa vona ntsena; a a ri munghana wa vona. Hikwalaho, a swi nga va kanakanisi leswaku a a va rhandza. I yini leswi u nga swi dyondzaka eka Yesu?
4. U nga va kombisa njhani vana va wena leswaku wa va rhandza? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
4 Byela vana va wena leswaku wa va rhandza naswona va kombe ndlela leyi va nga va risima ha yona eka wena. (Swivuriso 4:3; Tito 2:4) Samuel, loyi a tshamaka eAustralia, u ri: “Loko ndza ha ri ntsongo swinene, Tatana a tshamela ku ndzi hlayela Buku Yanga Ya Timhaka Ta Bibele madyambu man’wana ni man’wana. A a hlamula swivutiso swa mina, a ndzi angarha a tlhela a ndzi tswontswa leswaku ndzi etlela kahle. Endzhakunyana ka nkarhi, swi ndzi hlamarisile loko ndzi twa leswaku Tatana u kurisiwe endyangwini lowu eka wona ku tswontswa ni ku angarha swi nga tolovelekangiki! Hambiswiritano, u endle matshalatshala lamakulu leswaku a kombisa leswaku wa ndzi rhandza. Hikwalaho ka sweswo, hi ve vanghana lavakulu, a ndzi titwa ndzi enerisekile ndzi tlhela ndzi sirheleleka.” Pfuna vana va wena leswaku va titwa hi ndlela leyi fanaka, hi ku va byela nkarhi ni nkarhi leswaku wa va rhandza. Va angarhe u tlhela u va tswontswa. Tinyike nkarhi wo vulavula na vona, wo dya na vona u tlhela u tlanga na vona.
5, 6. (a) Leswi Yesu a a rhandza vadyondzisiwa vakwe, u endle yini? (b) U nga va tshinya njhani vana va wena?
5 Yesu u te: “Hinkwavo lava ndzi nga ni xinakulobye eka vona ndza va tshinya ni ku va laya.” * (Vona nhlamuselo ya le hansi.) (Nhlavutelo 3:19) Hi xikombiso, vadyondzisiwa vakwe va phikizane ko tala hi leswaku i mani lonkulu exikarhi ka vona. Yesu a nga xi banga hi makatla xiphiqo xexo. Ematshan’weni ya sweswo, u va lehisele mbilu ivi a va nyika ndzayo hi ku phindhaphindha. Kambe, a a ri ni musa minkarhi hinkwayo naswona a a yimela nkarhi ni ndhawu leyinene leswaku a va lulamisa.—Marka 9:33-37.
Hlawula ndhawu ni nkarhi lowunene wo tshinya vana va wena naswona va tshinye hi ndlela ya musa
6 Hikwalaho ka leswi u rhandzaka vana va wena, wa swi tiva leswaku u fanele u va tshinya. Minkarhi yin’wana a swi olovi ku va hlamusela leswaku ha yini nchumu wo karhi wu ri wunene kumbe wu hoxile. Kambe ku vuriwa yini loko va nga yingisi? (Swivuriso 22:15) Dyondza eka Yesu. Yana emahlweni u va tshinya hi ku lehisa mbilu loko u va kongomisa, u va letela ni ku va lulamisa. Hlawula ndhawu ni nkarhi lowunene wo va tshinya naswona va tshinye hi ndlela ya musa. Makwerhu wa xisati wa le Afrika Dzonga loyi a vuriwaka Elaine u tsundzuka ndlela leyi vatswari vakwe a va n’wi tshinya ha yona. Minkarhi hinkwayo a va n’wi hlamusela leswi a va swi languterile eka yena. Loko va n’wi byerile leswaku a a ta xupuriwa loko a nga yingisi, a va n’wi xupula hakunene. Kambe u ri: “Vatswari va mina a va si tshama va ndzi tshinya va hlundzukile kumbe handle ko ndzi hlamusela leswaku ha yini va ndzi tshinya.” Hikwalaho ka sweswo, minkarhi hinkwayo a a swi tiva leswaku vatswari va yena a va n’wi rhandza.
TITSONGAHATE
7, 8. (a) I yini leswi vadyondzisiwa va Yesu va swi dyondzeke eka swikhongelo swakwe? (b) Swikhongelo swa wena swi nga va dyondzisa njhani vana va wena leswaku va tshemba Xikwembu?
7 Loko Yesu a ri ekusuhi ni ku khomiwa ni ku dlayiwa, u kombele tata wakwe a ku: “Abba, Tatana, swilo hinkwaswo swa koteka eka wena; susa xinwelo lexi eka mina. Kambe ku nga vi hi ku lava ka mina, kambe a ku ve hi ku lava ka wena.” * (Vona nhlamuselo ya le hansi.) (Marka 14:36) Anakanya ndlela leyi vadyondzisiwa va Yesu va titweke ha yona loko va twa xikhongelo xakwe kumbe va dyondza hi xona hi ku famba ka nkarhi. Va swi xiyile leswaku hambi leswi a hetisekile, u kombele mpfuno eka Tata wakwe. Hikwalaho, va dyondze leswaku na vona va fanele va titsongahata va tlhela va tshemba Yehovha.
Loko vana va wena va ku twa u kombela Yehovha leswaku a ku pfuna, na vona va dyondza ku tshemba Yehovha
8 Vana va wena va nga dyondza swo tala eka swikhongelo swa wena. Entiyisweni, loko u khongela a wu khongeleli ku dyondzisa vana va wena ntsena. Kambe loko u khongela, va nga dyondza ku tshemba Yehovha. Eswikhongelweni swa wena, u nga kombeli leswaku Yehovha a pfuna vana va wena ntsena kambe n’wi kombele leswaku na wena a ku pfuna. Ana, loyi a tshamaka eBrazil, u ri: “Loko ku ri ni swiphiqo, swo fana niloko vakokwana va mina va vabya, vatswari va mina a va kombela Yehovha leswaku a va nyika matimba yo langutana ni xiyimo xexo ni vutlhari byo endla swiboho leswinene. Hambiloko va tshikileleke swinene, a va lahlela swiphiqo swa vona eka Yehovha. Hikwalaho ka sweswo, ndzi dyondze ku tshemba Yehovha.” Loko vana va wena va ku twa u kombela Yehovha leswaku a ku nyika xivindzi xo chumayela muakelani kumbe u kombela masiku yo wisa eka muthori wa wena leswaku u ta ya enhlengeletanweni, va swi xiya leswaku u tshembela eka Yehovha leswaku a ku pfuna naswona va dyondza ku endla tano.
9. (a) Yesu u va dyondzise njhani vadyondzisiwa vakwe leswaku va titsongahata ni ku pfumala vutianakanyi? (b) Loko u titsongahata naswona u pfumala vutianakanyi, i yini leswi vana va wena va nga ta swi dyondza?
9 Yesu u byele vadyondzisiwa vakwe leswaku va titsongahata va tlhela va pfumala vutianakanyi naswona u va vekele xikombiso. (Hlaya Luka 22:27.) Vaapostola vakwe va swi vonile leswaku u titsone swo karhi leswaku a tirhela Yehovha a tlhela a pfuna van’wana naswona va dyondze ku endla leswi fanaka. Na wena u nga dyondzisa vana va wena hi ku va vekela xikombiso. Debbie, la nga ni vana vambirhi, u ri: “A ndzi kalanga ndzi va ni mavondzo hi leswi nuna wa mina a hetaka nkarhi a ri ni van’wana tanihi leswi a nga nkulu. A ndzi swi tiva leswaku minkarhi hinkwayo loko ndyangu wa hina wu lava mpfuno wakwe, a a hi pfuna.” (1 Timotiya 3:4, 5) Xikombiso xa Debbie ni nuna wakwe Pranas xi wu khumbe njhani ndyangu wa vona? U vula leswaku vana vakwe minkarhi hinkwayo a va tiyimisela ku pfuna etinhlengeletanweni. A va tsakile, a va ri ni vanghana lavanene naswona a va lava ku va ni vamakwavo va vona va xinuna ni va xisati. Sweswi ndyangu hinkwawo wu tirhela Yehovha eka ntirho wa nkarhi hinkwawo. Loko u titsongahata naswona u nga ri na vutianakanyi u dyondzisa vana va wena leswaku va tiyimisela ku pfuna van’wana.
VANA NI KU TWISISA
10. Yesu u swi kombise njhani leswaku wa twisisa loko vanhu van’wana va yile va ya n’wi lava eGaleliya?
10 Yesu a a twisisa hi ndlela leyi hetisekeke. A nga dzikisi mianakanyo eka leswi vanhu a va swi endla ntsena kambe ni le ka leswi endleke leswaku va endla tano. A a kota ku vona leswi nga etimbilwini ta vona. Hi xikombiso, siku rin’wana vanhu van’wana va ye eGaleliya va ya n’wi lava. (Yohane 6:22-24) U swi xiyile leswaku xivangelo lexikulu xo n’wi lava, a ku nga ri hikwalaho ko yingisela loko a dyondzisa kambe a ku ri hileswi a va lava swakudya. (Yohane 2:25) Yesu a a swi tiva leswi a va titwisa xiswona hakunene. U va lulamisile hi ku lehisa mbilu a tlhela a va hlamusela hi ku cinca loku a va fanele va ku endla.—Hlaya Yohane 6:25-27.
11. (a) U nga ringeta njhani ku twisisa ndlela leyi vana va wena va titwaka ha yona hi ku chumayela? (b) U nga va pfuna njhani vana va wena leswaku va tsakela nsimu?
11 Hambileswi u nga swi kotiki ku vona leswi nga etimbilwini, na wena u nga va ni ku twisisa. Hi xikombiso, u nga ringeta ku twisisa ndlela leyi vana va wena va titwaka ha yona hi nsimu. U nga ha tivutisa, ‘Xana swi nga ha endleka leswaku va ya ensin’wini ntsena hi leswi loko mi ri ensin’wini mi nga ta yimanyana mi wisa mi tlhela mi dya kumbe mi nwa swo karhi?’ Loko u xiya leswaku vana va wena a va yi tsakeli ngopfu nsimu, ringeta ku endla leswaku yi va tsakisa ngopfu. Va nyike swintirhwana swo swi endla leswaku va titwa va ri va nkoka.
12. (a) I yini leswi Yesu a swi tsundzuxeke vadyondzisiwa vakwe? (b) Ha yini vadyondzisiwa va Yesu a va lava xitsundzuxo xakwe?
12 Hi yihi ndlela yin’wana leyi Yesu a kombiseke ha yona leswaku a a twisisa? A a swi tiva leswaku xihoxo xin’we xi nga endla leswaku ku va ni xin’wana hambi ku ri ku endla leswaku ku va ni xidyoho lexikulu naswona u byele vadyondzisiwa vakwe hi mhaka leyi. Hi xikombiso, vadyondzisiwa a va swi tiva leswaku ku tikhoma ko biha hi tlhelo ra rimbewu a swi hoxile. Kambe Yesu u va tsundzuxile hi leswi a swi ta endla leswaku va tikhoma hi ndlela yo biha. U te: “Un’wana ni un’wana la tshamelaka ku languta wansati lerova a n’wi navela, ana se u endle vuoswi na yena embilwini yakwe. Kutani, loko tihlo rero ra wena ra xinene ri ku khunguvanyisa, ri xokole u ri cukumeta ekule na wena.” (Matewu 5:27-29) Vadyondzisiwa va Yesu a va hanya exikarhi ka Varhoma lava a va ri ni mahanyelo yo biha, lava a va rhandza ku hlalela mintlangu leyi taleriweke hi minkombiso ya timhaka ta masangu ni ririmi leri thyakeke. Hikwalaho, Yesu u tsundzuxe vadyondzisiwa vakwe hi ndlela ya rirhandzu leswaku va papalata nchumu wun’wana ni wun’wana lowu nga ta endla leswaku swi va tikela ku endla leswinene.
13, 14. U nga va pfuna njhani vana va wena leswaku va papalata vuhungasi lebyi thyakeke?
13 Tanihi mutswari, u nga va ni ku twisisa leswaku u sirhelela vana va wena leswaku va nga endli nchumu lowu nga n’wi tsakisiki Yehovha. Lexi twisaka ku vava, hambi ku ri vana lavatsongo namuntlha va le khombyeni ro vona swifaniso swa timhaka ta masangu ni swilo swin’wana swo biha. Entiyisweni, u fanele u byela vana va wena leswaku swi hoxile ku languta swilo leswi thyakeke. Kambe swi tele leswi u nga swi endlaka leswaku u va sirhelela. Tivutise: ‘Xana vana va mina va swi tiva leswaku ha yini swi ri ni khombo ku hlalela swifaniso swa timhaka ta masangu? I yini leswi nga ta va endla va lava ku vona swifaniso sweswo? Xana ndzi endla leswaku swi va olovela ku vulavula na mina hi nchumu wun’wana ni wun’wana, leswaku va ta kombela mpfuno hambiloko va ringeka ku swi hlalela?’ Hambiloko vana va ha ri vatsongo ngopfu, u nga va byela u ku: “Loko mo tshuka mi vona nchumu wo karhi eka Internet lowu mi endlaka mi lava ku tiva swo tala hi timhaka ta masangu naswona mi titwa mi lava ku swi hlalela, ndzi kombela mi ndzi byela ndlela leyi mi titwaka ha yona. Mi nga chavi kumbe mi khomiwa hi tingana ku kombela mpfuno eka mina. Ndzi lava ku mi pfuna.”
14 Loko u hlawula vuhungasi, tlhela u anakanyisisa hi ndlela leyi u nga vaka xikombiso lexinene eka vana va wena ha yona. Pranas, loyi ku vulavuriweke ha yena eku sunguleni, u ri: “U nga ha vula swilo swo tala, kambe vana va wena va ta vona leswi u swi endlaka kutani va ku tekelela.” Loko minkarhi hinkwayo hi vukheta u hlawula vuyimbeleri, tibuku ni tifilimi to tihungasa ha tona leti baseke, u ta pfuna vana va wena leswaku va endla leswi fanaka.—Varhoma 2:21-24.
YEHOVHA U TA KU PFUNA
15, 16. (a) Ha yini u nga tiyisekaka leswaku Yehovha u ta ku pfuna leswaku u letela vana va wena? (b) I yini leswi hi nga ta swi tlhuvutsa exihlokweni lexi landzelaka?
15 Ku humelele yini loko Manowa a kombele Yehovha leswaku a n’wi pfuna leswaku a va mutswari lonene? “Xikwembu xa ntiyiso xi [yingise] rito ra Manowa.” (Vaavanyisi 13:9) Vatswari, Yehovha u ta yingisa swikhongelo swa n’wina hilaha ku fanaka. U ta mi pfuna leswaku mi letela vana va n’wina. U ta tlhela a mi pfuna leswaku mi kombisa rirhandzu, mi titsongahata mi tlhela mi va ni ku twisisa.
16 Tanihi leswi Yehovha a nga ta mi pfuna leswaku mi letela vana va n’wina loko va ha ri vatsongo, a nga mi pfuna leswaku mi va letela loko se va ri vantshwa. Exihlokweni lexi landzelaka, hi ta tlhuvutsa ndlela leyi xikombiso xa Yesu xa rirhandzu, ku titsongahata ni ku twisisa ka yena swi nga mi pfunaka ha yona leswaku mi pfuna vantshwa leswaku va tirhela Yehovha.
^ ndzim. 5 Bibele yi dyondzisa leswaku ku tshinya swi vula ku kongomisa, ku letela, ku lulamisa naswona minkarhi yin’wana swi vula ku xupula. Vatswari va fanele va tshinya vana va vona hi ndlela ya musa, ku nga ri loko va hlundzukile.
^ ndzim. 7 Enkarhini wa Yesu vana a va vitana vatata va vona va ku, Abba. Rito leri a ri kombisa rirhandzu ni xichavo.—The International Standard Bible Encyclopedia.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tikronika 19:1-11
19 Kutani Yehoxafati hosi ya Yuda a tlhelela hi ku rhula+ endlwini yakwe eYerusalema.2 Yehu+ n’wana wa Hanane+ la vonaka swivono+ a ya emahlweni a ku eka Hosi Yehoxafati: “Xana ku fanele ku pfuniwa vo homboloka,+ xana u fanele u rhandza+ lava va vengaka+ Yehovha? Hikwalaho ka leswi Yehovha u ku hlundzukerile.+3 Nilokoswiritano, ku ni swilo leswinene+ leswi kumiweke eka wena, hikuva u suse timhandzi to kwetsima hinkwato etikweni,+ naswona u lunghiselele mbilu ya wena leswaku yi lavisisa Xikwembu xa ntiyiso.”+4 Yehoxafati a hambeta a tshama eYerusalema; a sungula ku huma nakambe exikarhi ka vanhu eBera-xeba+ ku ya endhawini ya tintshava ya Efrayimi,+ leswaku a va vuyisela eka Yehovha Xikwembu xa vatata wa vona.+5 A veka vaavanyisi etikweni hinkwaro, emitini hinkwayo leyi tiyisiweke ya Yuda, muti ni muti.+6 A byela vaavanyisi a ku: “Vonani leswi mi nga ta swi endla,+ hikuva a mi avanyiseli munhu, kambe mi avanyisela Yehovha;+ naswona yena u na n’wina emhakeni ya vuavanyisi.+7 Ku chava+ Yehovha a ku ve ehenhla ka n’wina sweswi.+ Xiyani mi teka goza,+ hikuva eka Yehovha Xikwembu xa hina a xi kona lexi nga lulamangiki+ kumbe rihlawulo+ kumbe ku amukela xifumbarheriso.”+8 Yehoxafati u veke Valevhi+ ni vaprista+ van’wana eYerusalema ni varhangeri van’wana va tindlu ta vatatana+ va Israyele leswaku va avanyisela+ Yehovha, va avanyisa ni milandzu+ ya vaaki va Yerusalema.9 Ku tlula kwalaho, a va lerisa, a ku: “Leswi hi swona leswi mi faneleke mi swi endla ku kombisa ku chava+ Yehovha hi ku tshembeka ni hi mbilu leyi hetisekeke.10 Loko ku ri nandzu wun’wana ni wun’wana lowu nga ta ta eka n’wina wa vamakwenu lava va tshamaka emitini ya vona, lowu wu khumbaka ku halatiwa ka ngati,+ lowu wu khumbaka nawu+ ni xileriso+ ni swikongomiso+ ni swiboho swa vuavanyisi,+ mi fanele mi va lemukisa leswaku va nga n’wi endleli xihoxo Yehovha, leswaku ku hlundzuka+ ku nga tshuki ku va kona ehenhla ka n’wina ni le henhla ka vamakwenu. Leyi hi yona ndlela leyi mi faneleke mi endla ha yona leswaku mi nga tivangeli nandzu.11 Maswivo, hi loyi Amariya muprista lonkulu loyi a nga ehenhla ka n’wina eka mhaka yin’wana ni yin’wana ya Yehovha;+ na Zebadiya n’wana wa Iximayele murhangeri wa yindlu ya Yuda malunghana ni mhaka yin’wana ni yin’wana ya hosi; Valevhi i tindhuna, va kona eka n’wina. Vanani ni matimba+ mi teka goza, Yehovha+ a a ve ni leswi swi nga swinene.”+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vaavanyisi 19:1-30
19 Kutani emasikwini wolawo a ku nga ri na hosi eIsrayele.+ Naswona Mulevhi wo karhi a a tshama swa nkarhinyana eswiphen’wini swa le kule swa ndhawu ya tintshava ya Efrayimi.+ Hi ku famba ka nkarhi a teka nsati lontsongo+ loyi a humaka le Betlehema+ eYuda.2 Nsati wakwe lontsongo a endla vumbhisa,+ a n’wi dyohela. Eku heteleleni a ya endlwini ya tata wakwe le Betlehema eYuda, a tshama kwalaho tin’hweti ta mune hinkwato.3 Nuna wa yena a n’wi sala endzhaku leswaku a n’wi chavelela a vuya; a a ri ni mutirhi+ wakwe ni timbhongolo ta xinuna to hlayanyana. A n’wi nghenisa endlwini ya tata wakwe. Loko tata wa nhwanyana loyi a n’wi vona, xikan’we-kan’we a tsakela ku n’wi vona.4 Kutani mukon’wana wakwe, tata wa nhwanyana loyi, a n’wi khoma, lerova a tshama na yena masiku manharhu; a va dya va nwa, a etlela kwalaho.+5 Kutani hi siku ra vumune, loko va pfuka nimpundzu swinene hilaha ku tolovelekeke, a pfuka leswaku a famba, kambe tata wa nhwanyana loyi a byela mukon’wana wakwe a ku: “Tiyisa mbilu ya wena hi xinkwanyana,+ endzhaku ka sweswo mi nga famba.”6 Hikwalaho va tshama ehansi, havambirhi va dya ni ku nwa swin’we; endzhaku ka sweswo tata wa nhwanyana loyi a ku eka nuna loyi: “Ndzi kombela u etlela vusiku lebyi,+ mbilu ya wena yi tsaka.”+7 Loko wanuna loyi a pfuka leswaku a famba, mukon’wana wakwe a tshamela ku n’wi kombela, lerova a etlela kwalaho nakambe.+8 Loko a pfuka nimpundzu swinene hi siku ra vuntlhanu leswaku a famba, hiloko tata wa nhwanyana loyi a ku: “Ndzi kombela u tekela mbilu ya wena swakudya.”+ Va nonoka kukondza siku ri pela. Havambirhi va tshamela ku dya.9 Kutani wanuna+ loyi a pfuka leswaku a famba, yena ni nsati wakwe lontsongo+ ni loyi a n’wi tirhelaka;+ kambe mukon’wana wakwe, ku nga tata wa nhwanyana loyi, a ku eka yena: “Waswivo, sweswi! Siku ri le kusuhi ni ku pela. Ndzi kombela leswaku mi etlela.+ Phela siku ra pela. Etlelani laha, mbilu ya n’wina yi tsaka.+ Mundzuku mi ta pfuka nimpundzu swinene mi nghenela riendzo ra n’wina, mi fanele mi ya entsongeni wa n’wina.”10 Hambiswiritano, wanuna loyi a nga pfumelanga ku etlela, kambe a pfuka a khoma ndlela a ya fika emahlweni ka Yebusi,+ hileswaku, eYerusalema;+ naswona a a ri ni timbhongolo ta xinuna to hlayanyana leti a ti boheriwile, nsati wakwe lontsongo ni loyi a n’wi tirhelaka.11 Loko va ri ekusuhi na Yebusi, tanihi leswi siku a ri rhengile swinene,+ loyi a n’wi tirhelaka a byela n’wini wakwe a ku: “Sweswi tana hi hambukela emutini wa Vayebusi+ hi etlela kona.”12 Kambe n’wini wakwe a ku eka yena: “Hi nga hambukeli emutini wa vanhu vambe+ lava nga riki vana va Israyele; hi fanele hi hundza ku ya fika eGibiya.”+13 Hiloko a ku eka loyi a n’wi tirhelaka: “Tana, a hi ye endhawini yin’wana ya leti, hi ta etlela eGibiya kumbe eRhama.”+14 Kutani va hundza kwalaho va ya emahlweni ni ndlela ya vona, dyambu ri va pelela loko va ri ekusuhi na Gibiya lowu nga wa Benjamini.15 Hiloko va hambuka kwalaho va nghena leswaku va etlela eGibiya. Va nghena va tshama ehansi entsendzeleni wa muti, a ku nga ri na munhu loyi a va rhurhelaka endlwini leswaku va etlela kona.+16 Eku heteleleni, waswivo, mukhalabye la humaka ensin’wini yakwe nimadyambu,+ wanuna loyi a a huma endhawini ya tintshava ya Efrayimi,+ a a tshama swa nkarhinyana eGibiya; kambe vanhu va ndhawu yoleyo a ku ri va ka Benjamini.+17 Loko a tlakusa mahlo yakwe, hiloko a vona wanuna loyi, wa muendzi a ri entsendzeleni wa muti. Kutani mukhalabye a ku: “Xana u ya kwihi, naswona u huma kwihi?”+18 A ku eka yena: “Ha hundza, hi huma le Betlehema eYuda, hi ya eswiphen’wini swa le kule swa ndhawu ya tintshava ya Efrayimi.+ Hi laha ndzi humaka kona, kambe a ndzi ye le Betlehema eYuda;+ ndzi ya endlwini ya mina, a ku na munhu la ndzi rhurhelaka endlwini yakwe.+19 Ku ni byanyi ni furu+ ya timbhongolo ta hina ta xinuna, naswona ku ni xinkwa+ ni vhinyo ya mina ni hlonga ra wena ra xisati+ ni ya loyi a ku tirhelaka+ ni nandza wa wena. A ku pfumaleki nchumu.”20 Hambiswiritano, mukhalabye a ku: “Onge u nga va ni ku rhula!+ Ku pfumala kun’wana ni kun’wana ka wena a ku ve ehenhla ka mina.+ Ntsena u nga etleli entsendzeleni.”21 Hiloko a n’wi rhurhela endlwini yakwe,+ a nyika timbhongolo takwe ta xinuna swakudya.+ Kutani va hlamba milenge,+ va sungula ku dya ni ku nwa.22 Loko va ha tsakisa timbilu ta vona,+ waswivo, vavanuna va muti, vavanuna ntsena lava nga pfuniki nchumu,+ va rhendzela yindlu,+ va susumetelana enyangweni; va byela mukhalabye, n’wini wa yindlu, va ku: “Humesa munhu la ngheneke endlwini ya wena leswaku hi tivana na yena hi tlhelo ra rimbewu.”+23 Hiloko n’wini wa yindlu a huma a ya eka vona, a ku eka vona:+ “E-e, vamakwerhu,+ ndza mi kombela, mi nga endli nchumu xo biha, tanihi leswi munhu loyi a teke endlwini ya mina. Mi nga byi endli vuphukuphuku lebyi byi nyumisaka.+24 Hi loyi n’wana wa mina wa nhwanyana ni nsati lontsongo wa munhu loyi. Ndzi kombela ku mi humesela vona, mi va pfinya,+ mi endla leswi nga swinene ematihlweni ya n’wina. Kambe eka munhu loyi, mi nga wu endli nchumu lowu wa vuphukuphuku, lowu nyumisaka.”25 Vavanuna lava a va nga swi lavi ku n’wi yingisa. Kutani wanuna loyi a khoma nsati+ wa yena lontsongo a n’wi humesela ehandle eka vona; va sungula ku tivana na yena,+ va n’wi pfinya+ vusiku hinkwabyo ri kondza ri xa, endzhaku ka sweswo va n’wi tshika a famba loko vurhonga byi tlhandluka.26 Kutani wansati loyi a ta loko ri lava ku xa, a wela ehansi enyangweni ya yindlu leyi n’wini wakwe a a ri eka yona,+—ku fikela nimpundzu.27 Endzhaku n’wini wa yena a pfuka nimixo, a pfula timbanti ta yindlu, a huma, kutani waswivo, wansati loyi, nsati+ wakwe lontsongo, a a wele enyangweni ya yindlu mavoko yakwe ma ri ehenhla ka nyangwa!28 Kutani a ku eka yena: “Pfuka hi famba.” Kambe a ku nga ri na munhu la hlamulaka.+ Hiloko wanuna loyi a n’wi teka a n’wi tlhandleka ehenhla ka mbhongolo yakwe, a pfuka a famba a ya endhawini ya ka vona.+29 Hiloko a nghena endlwini yakwe, a teka mukwana wo dlaya ha wona, a khoma nsati wakwe lontsongo, a n’wi tsemelela hi ku ya hi marhambu ya yena a va swiphemu swa 12,+ a n’wi rhumela endhawini yin’wana ni yin’wana ya Israyele.+30 Kutani un’wana ni un’wana la swi vonaka, a ku: “Nchumu wo fana ni lowu a wu si tshama wu endliwa kumbe wu voniwa ku sukela esikwini leri vana va Israyele va tlhandlukeke ha rona va huma etikweni ra Egipta ku ta fika esikwini leri. Vekani timbilu ta n’wina ehenhla ka wona, tsundzuxanani,+ mi vulavula.”


text:
Ku Hela Mbilu Swi Nga Va Ni Khombo
EHLEKETA hi xiendlakalo lexi: Wanuna un’wana u le ku chayeleni egondzweni leri nga ni ntila wun’we lowu yaka emahlweni ni lowu yaka endzhaku laha swi nga pfumeleriwiki leswaku vachayeri va hundzana. Wansati un’wana loyi a nga emahlweni ka yena u le ku chayeleni hi rivilo leri nga ehansinyana ka leri vekiweke. Kambe eka wanuna loyi a nga endzhaku ka yena loyi a nga lehisiki mbilu, a swi tikomba onge wansati yoloye a a ri eku chayeleni hi rivilo ra le hansi swinene. Endzhaku ka loko wanuna loyi a chayele timinete ti nga ri tingani a tshinele ekusuhi swinene ni movha ya wansati yoloye, u hela mbilu ivi a n’wi hundza hi rivilo lerikulu. Xisweswo, u tlule nawu a tlhela a tihoxa ekhombyeni ro vanga mhangu.
Ku vuriwa yini hi wansati loyi a va helelaka mbilu vatirhi-kulobye lava nga swi kotiki ku tirha hi ku hatlisa kumbe lava nga tlharihangiki ku fana na yena? Kumbe ku vuriwa yini hi wanuna loyi loko a ha rindzele khexe a tshamelaka ku tshikilela batheni yo yi vitana ematshan’weni yo lehisa mbilu? Xana u tshamela ku va helela mbilu vatswari va wena lava dyuhaleke? Kumbe xana u mutswari loyi a hatliselaka ku va helela mbilu vana va wena? Xana u hlundzukisiwa hi ku olova hi swihoxo swa van’wana?
I ntiyiso leswaku vanhu hinkwavo va nga hela mbilu minkarhi yin’wana. Kambe loko munhu a tshamela ku hela mbilu swi nga ha n’wi vangela swiphiqo leswikulu.
Swiphiqo swa rihanyo:
Phela ku hela mbilu swi vangelana gome, ku nyangatseka hambi ku ri ku kariha. Mintlhaveko yo tano yi nga hi vangela ntshikilelo lowukulu, lowu nga hlakataka rihanyo ra hina. Nkambisiso wa sweswinyana lowu kandziyisiweke hi American Medical Association wu vule hi ku kongoma leswaku ku hela mbilu swi nga vangela vanhu vuvabyi bya nsusumeto wa le henhla wa ngati, hambi ku ri vantshwa.
Ku ni mavabyi man’wana lama fambisanaka ni ku hela mbilu. Nkambisiso wa sweswinyana wu kombise leswaku ku hela mbilu swi endla leswaku vanhu va nyuhela ku tlula mpimo. Phepha-hungu ra The Washington Post ri ri: “Valavisisi va kume leswaku vanhu lava tsandzekaka ku lehisa mbilu va le khombyeni lerikulu ro nyuhela ku tlula mpimo ku tlula vanhu lava kotaka ku lehisa mbilu.” Etindhawini tin’wana, swakudya swo chipa leswi nga riki na rihanyo swi kumeka hi ku olova siku hinkwaro naswona vanhu vo tala lava tsandzekaka ku lehisa mbilu a va swi koti ku tshika ku dya swakudya sweswo.
Xinamu:
Nkambisiso lowu endliweke hi Centre for Economic Policy Research ya le London wu kume leswaku vanhu lava tsandzekaka ku lehisa mbilu va ni mukhuva wo vekela etlhelo mintirho leyi faneleke yi endliwa. Xana swi nga ha endleka leswaku mintirho leyi dyaka nkarhi va yi vekela etlhelo hileswi va tsandzekaka ku lehisa mbilu kukondza va yi heta? Ku nga khathariseki leswaku hi xihi xivangelo xa kona, xinamu xi nga va ni vuyelo byo biha eka loyi a nga na xona swin’we ni le ka ikhonomi. Hi ku ya hi phepha-hungu ra The Telegraph ra le Britain, mulavisisi Ernesto Reuben u vule leswaku “xinamu xi endla leswaku hi nga bindzuli entirhweni nileswaku vanhu va lahlekeriwa hi mali yo tala hikuva [vanhu va xinamu] va wu vekela etlhelo ntirho va kala va nga ha wu endli hi ku helela.”
Ku nwa byala ku tlula mpimo ni madzolonga:
Phepha-hungu ra South Wales Echo ra le Britain ri vule leswaku “vanhu lava tsandzekaka ku lehisa mbilu va nga ha hlanganyela eka madzolonga lama vangiwaka hi ku nwa byala eminkhubyeni ya nivusiku swinene.” Valavisisi va le Yunivhesiti ya Cardiff va kume vumbhoni lebyi tiyisekisaka mhaka yoleyo endzhaku ka nkambisiso lowu va wu endleke eka vavanuna ni vavasati va madzana.
Swiboho leswi hoxeke:
Ntlawa wa vakambisisi va nhlangano wa Pew Research Center wa le Washington, D.C., wu kume leswaku vanhu lava tsandzekaka ku lehisa mbilu “hakanyingi va hatlisela ku endla swiboho va nga rhanganga hi ku ehleketisisa ha swona.” Dok. Ilango Ponnuswami, profesa tlhelo nhloko ya Ndzawulo ya Vukorhokerhi bya Vanhu eYunivhesiti ya Bharathidasan le India, u vule leswi fanaka. U te: “Ku tsandzeka ku lehisa mbilu swi ta ku onhela swilo swo tala. Swi nga ku dyela mali, swi dlaya vunghana, swi ku vangela switlhavi ni maxangu kumbe vuyelo byihi ni byihi byo vava hikuva loko u tsandzeka ku lehisa mbilu u tala ku endla swiboho leswi hoxeke.”
Ku tihoxa eswikweletini:
Xiviko xa Research Review lexi kandziyisiweke hi Federal Reserve Bank ya Boston ya le U.S.A. xi vike leswaku ku tsandzeka ku lehisa mbilu swi vangela vanhu “swikweleti leswikulu.” Hi xikombiso, mimpatswa leyi ya ha ku cataka leyi tsandzekaka ku lehisa mbilu yi nga ha lava ku va ni swilo hinkwaswo swa vulovolovo endlwini hi ku hatlisa endzhaku ko tekana, hambiloko yi nga si va na mali. Hikwalaho, yi xava yindlu, fanichara, movha ni swilo leswin’wana hinkwaswo hi xikweleti. Sweswo swi nga hahlula vukati. Vakambisisi va le Yunivhesiti ya Arkansas, eU.S.A., va vula leswaku “mimpatswa leyi ya ha ku cataka leyi sungulaka vukati bya yona yi ri ni swikweleti a yi tsaki ngopfu ku fana ni mimpatswa leyi sungulaka vukati yi ri ni swikweleti switsongo kumbe yi nga ri na swona.”
Vanhu van’wana va vula leswaku ku wa ka ikhonomi loku ka ha ku endlekaka eUnited States ku vangiwe hi vanhu lava nga swi kotiki ku lehisa mbilu. Magazini wa swa timali lowu vuriwaka Forbes wu vula leswaku “xiyimo xa sweswi xa ikhonomi xi vangiwa hi vanhu lava tsandzekaka swinene ku lehisa mbilu ni lava nga ni makwanga lama tlulaka mpimo. Ku tsandzeka ku lehisa mbilu swi susumetele vanhu lava tolovelekeke ku lava tindlu to durha swinene leti va nga ta ka va nga swi koti ku ti hakela. Xisweswo va ye va ya lomba mali yo tala swinene leyi a ku ta hundza malembe yo tala va nga si yi hakela naswona eswiyin’weni swin’wana va tsandzeka hi ku helela ku yi hakela.”
Ku lahlekeriwa hi vanghana:
Ku tsandzeka ku lehisa mbilu swi nga endla leswaku hi nga ha swi koti ku vulavurisana kahle ni van’wana. Loko munhu a tsandzeka ku lehisa mbilu loko a dya bulo ni un’wana, u tala ku vulavula handle ko anakanya. Nakambe a nga ha nyangatseka loko van’wana va vulavula. Munhu wo tano wa tsandzeka ku lehisela van’wana mbilu leswaku va swi hlamusela kahle leswi va swi vulaka. Kutani a nga ha va jaha leswaku va hatla va heta ku vulavula hi ku va nghena enon’wini kumbe a ringeta ku kuma ndlela yin’wana yo hatla a tsema bulo.
Sweswo swi nga endla leswaku munhu a lahlekeriwa hi vanghana. Dok. Jennifer Hartstein, mutivi wa miehleketo loyi a tshahiweke exihlokweni lexi hundzeke, u ri: “I mani loyi a lavaka ku va ni munghana loyi a swi kombisaka erivaleni leswaku wa tsandzeka ku lehisa mbilu?” Ku hela mbilu a hi mfanelo leyi rhandzekaka. Yi ta endla leswaku vanghana va wena va ku papalata.
Lebyi ko va vuyelo byi nga ri byingani ntsena lebyi nga tsakisiki, lebyi nga ha vangiwaka hi ku hela mbilu. Xihloko lexi landzelaka xi ta tlhuvutsa ndlela leyi u nga ku hlakulelaka ha yona ku lehisa mbilu.


text:
BIBELE YI HUNDZULA VUTOMI BYA VANHU
A Ndzi Lwisana Ni Ku Pfumaleka Ka Vululami Ni Madzolonga
LEMBE RO VELEKIWA: 1960
TIKO LERI A HUMAKA EKA RONA: LEBANON
MATIMU YAKWE: MUBI WA KARATI YA KUNG-FU
VUTOMI BYA MINA BYA KHALE:
Ndzi kulele eRmaysh ekusuhi ni ndzilakano lowu nga exikarhi ka Israel na Lebanon hi nkarhi wa nyimpi ya xin’wana-manana. Ndza ha ku tsundzuka kahle ku buluka ka tibomo loku siyeke vanhu lava nga riki na nandzu va nga ha ri na mavoko ni milenge. Vutomi a byi tika naswona vugevenga ni madzolonga a swi andzile.
Ndyangu wa ka hina a wu nghena Kereke ya Khatholiki ya le Vuxeni leyi vuriwaka Maronite. Tatana a a tshama a khomekile hi ntirho hikwalaho ka leswi a wundla ndyangu wa ka hina lowu a wu ri na 12 wa vanhu kambe Manana a a tiyiseka leswaku hinkwerhu hi ya ekerekeni. Hi ku famba ka nkarhi ndzi xiye leswaku kereke na yona a yi nga khathali hi vanhu lava tsaneke.
Loko ndza ha ri muntshwa, ndzi sungule ku rhandza kung-fu. Ndzi leteriwe hi ndlela yo vava naswona ndzi ve ni vuswikoti byo lwa hi swibakela ni milenge, ndzi tlhele ndzi kota ku tirhisa matlharhi yo hambana-hambana lama tirhisiwaka eka karati. A ndzi tibyela ndzi ku, ‘A ndzi nge swi koti ku herisi nyimpi kambe ndzi nga ringeta ku herisa vanhu lava vangaka madzolonga. Minkarhi hinkwayo loko ndzi vona vanhu vambirhi va ri ekulweni, a ndzi nghenelela. A ndzi ri ni ximbilwabilwana naswona a ndzi hatla ndzi hlundzuka. Vanhu vo tala va le dzongeni wa Lebanon, a va ndzi chava tanihi leswi a a ndzi lwisana ni ku pfumaleka ka vululami ni madzolonga.
Hi 1980 ndzi joyine ntlawa wa karati ya kung-fu wa le Beirut. Siku ni siku a ku buluka tibomo, maqulu ni swibuluki swin’wana kambe a ndzi tshikanga ku ya eku leteriweni. A a ndzi tikarhatela ku lava ku fana na Bruce Lee, Muchayina wa le Amerika loyi a nga ngwazi ya kung-fu. Ndzi tekelele ndlela leyi a lunghisa misisi yakwe ha yona, fambelo ni ndlela leyi a a huwelela ha yona loko a lwa hi ku tirhisa kung-fu. A ndzi tshama ndzi bohanile.
NDLELA LEYI BIBELE YI HUNDZULEKE VUTOMI BYA MINA HA YONA:
Pakani ya mina a ku ri ku va mutivi wa kung-fu loyi a nga ni vutshila wa le China. Siku rin’wana nimadyambu loko ndzi ri karhi ndzi endla vutiolori leswaku ndzi lunghekela ku ya eChina, ndzi twe ku gongondziwa enyangweni. A ku ri munghana wa mina loyi a te ni Timbhoni ta Yehovha timbirhi. A ndzi ambale swiambalo swa ntima leswi a ndzi swi ambala loko ndzi endla vutiolori ndzi ri karhi ndzi xiririka nyuku, ndzi va byele ndzi ku: “A ndzi tivi nchumu hi Bibele.” A ndzi nga swi tivi leswaku ku sukela kwalaho, vutomi bya mina a byi ta cinca.
Timbhoni ti ndzi pfulele Bibele ti ndzi komba leswaku ha yini vanhu va nga ta ka va nga swi koti ku herisa ku pfumaleka ka vululami ni madzolonga. Ti ndzi hlamusele leswaku Sathana Diyavulosi hi yena muvangi wa swiphiqo sweswo. (Nhlavutelo 12:12) Ndzi tsakisiwe hi ku rhula ni ku tiyiseka loku Timbhoni ti ku kombiseke. Ndzi khumbeke ngopfu loko ti ndzi dyondzisa leswaku Xikwembu xi ni vito. (Pisalema 83:18) Ti tlhele ti ndzi hlayela 1 Timotiya 4:8 leyi nge: “Ku letela miri swa pfuna katsongo; kambe ku tinyiketela loku nga ni vukwembu ku pfuna eka hinkwaswo, hileswi ku nga ni xitshembiso xa vutomi bya sweswi ni lebyi nga ta ta.” Marito wolawo ma ndzi khumbile swinene.
Kambe, lexi twisaka ku vava hileswaku a ndza ha tlhelanga ndzi vonana ni Timbhoni toleto hikuva ekaya va ti byele leswaku ti nga ha tlheli ti ta ni siku ni rin’we. Hambiswiritano, ndzi endle xiboho xo tshika karati ivi ndzi sungula ku dyondza Bibele. Mhaka yoleyo a yi va tsakisanga vabuti wa mina kambe a ndzi tiyimiserile ku tlhela ndzi hlangana ni Timboni ta Yehovha leswaku ti ta ndzi dyondzisa Bibele.
Ndzi hambete ndzi lava Timbhoni kambe a ndzi ti kumanga. Hi nkarhi wolowo a a ndzi ri ni gome lerikulu hileswi a ndzi feriwe hi tatana hi xitshuketa ni hikwalaho ka swiphiqo swin’wana swa le kaya. A a ndzi tirha eka khampani yo aka kutani siku rin’wana Adel un’wana wa vatirhi-kulorhi, u ndzi vutise leswaku ha yini ndzi languteka ndzi ri ni gome. U sungule ku ndzi hlamusela hi ntshembo wa le Bibeleni wa ku pfuxiwa ka vafi. Mbhoni leyi leyi nga ni rirhandzu ni musa yi ndzi lehisele mbilu loko yi ri karhi yi ndzi dyondzisa Bibele ku ringana tin’hweti ta kaye.
Loko dyondzo yi ri karhi yi ya emahlweni, ndzi sungule ku xiya leswaku ndzi fanele ndzi cinca vumunhu bya mina. A swi nga olovi, hakanyingi a ndzi tshama ndzi nyangatsekile naswona a ndzi hatla ndzi hlundzuka. EBibeleni ndzi dyondze ndlela yo lawula vukarhi bya mina ni ku ka ndzi nga hlundzukisiwi hi xin’wana ni xin’wana. Hi xikombiso, eka Matewu 5:44 ku ni ndzayo ya Yesu leyi nge: “Hambetani mi rhandza valala va n’wina, mi khongelela lava mi xanisaka.” Varhoma 12:19 ya hi lemukisa yi ri: “Mi nga tirihiseli, . . . hikuva ku tsariwile: ‘Ku rihisela i ka mina; hi mina ndzi nga ta tlherisela, ku vula Yehovha.’” Matsalwa wolawo ni man’wana, ma ndzi pfunile leswaku hakatsongo-tsongo ndzi va ni ku rhula.
NDLELA LEYI NDZI VUYERIWEKE HA YONA:
Hambileswi eku sunguleni ekaya a va nga swi tsakeli leswaku ndzi dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha, se va ti xixima Timbhoni. Buti wa mina un’wana na yena u ndzi landzerile eku gandzeleni Yehovha naswona Manana a nga tshikanga ku hi yimelela eka vanhu lava a va kaneta vugandzeri bya hina ku kondza a fa.
Nakambe ndzi katekisiwe hi ku kuma nsati wo tshembeka Anita naswona hi tirha swin’we ni murhandziwa wa mina entirhweni wa nkarhi hinkwawo wo chumayela mahungu lamanene. Ku sukela hi 2000 mina na Anita hi tshama eSweden edorobeni ra Eskilstuna laha hi dyondzisaka vanhu lava vulavulaka Xiarabu Bibele.
Swa ha ndzi twisa ku vava ku vona vanhu lava xanisekaka hikwalaho ka madzolonga. Kambe leswi se ndzi tivika muvangi wa wona ni ku tiva leswaku ku nga ri khale Xikwembu xi ta ma herisa, swi ndzi endla ndzi va ni ntsako ni ku rhula ka xiviri.—Pisalema 37:29.
Mina ni nsati wa mina hi tsake swinene entirhweni wo chumayela. Hi rhandza ku dyondzisa van’wana hi Yehovha
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Vubihi Ni Ku Xaniseka?
Vubihi byi sungule njhani naswona ha yini Xikwembu xi byi pfumelele byi ya emahlweni? Xana ku xaniseka ku ta kala ku hela?