text:
TA KHALE
Ignaz Semmelweis
IGNAZ SEMMELWEIS swi nga ha endleka a nga ri munhu la dumeke kambe ntirho wakwe wu vuyerise vanhu vo tala namuntlha. U velekiwe eBuda (sweswi ku nga Budapest) le Hungary naswona u kume digri yakwe ya vudokodela eYunivhesiti ya Vienna hi 1844. Loko Semmelweis a sungula ku tirha tanihi mupfuneti wa profesa eFirst Maternity Clinic eXibedlhele Lexikulu xa le Vienna hi 1846 u hlangavetane ni mhaka leyi tsemaka nhlana, ku tlula 13 wa tiphesente ta vavasati lava a va veleka a va fa hikwalaho ka vuvabyi lebyi vuriwaka childbed fever.
Ku endliwe ndzavisiso leswaku ku kumiwa xivangelo xa vuvabyi lebyi kambe a swo fana ni kwala. Matshalatshala ya vona yo ringeta ku hunguta nhlayo ya vavasati lava faka ma tikombe ma ri nyuku wa mbyana. Hikwalaho ka leswi Semmelweis a a karhateka ngopfu hi ku vona vavasati lava a va fa rifu ro vava u tiyimisele ku kuma xivangelo xa rona ni ndlela yo ri sivela.
Xibedlhele lexi Semmelweis a a tirha eka xona a xi ri ni titliniki timbirhi to hambana ta vuntswedyana naswona lexi hlamarisaka nhlayo ya lava faka eka tliniki yo sungula a yi ri ehenhla loko yi pimanisiwa ni le ka tliniki ya vumbirhi. Ku hambana loku a ku ri kona eka titliniki leti timbirhi hi leswaku lava dyondzelaka vudokodela a va dyondzisiwa eka yo sungula kasi tisungukati a ti dyondziseriwa eka leyin’wana. Ha yini a ku ri ni ku hambana lokukulu eka nhlayo ya lava faka? Loko Semmelweis a tivutise xivutiso lexi u sungule ku lavisisa xivangelo xa vuvabyi lebyi kambe xivangelo xa kona a xa ha tumberile.
Eku sunguleni ka 1847, Semmelweis u kume vuthala lebyi n’wi yiseke eka xivangelo xa vuvabyi lebyi. Munghana tlhelo mutirhikulobye Jakob Kolletschka u file eka vuvabyi lebyi a byi kumeke endzhaku ko vaviseka loko a ri karhi a kambela ntsumbu. Loko Semmelweis a ri karhi a hlaya xiviko xa nkambisiso lowu endliweke eka ntsumbu wa Kolletschka u xiye leswaku leswi kumiweke tanihi xivangelo xa rifu rakwe a swi fana ni swa lava a va dlayiwa hi vuvabyi bya childbed fever. Hi ndlela yoleyo, Semmelweis a ehleketa leswaku kumbexana “chefu” leyi humaka eka mintsumbu hi yona a yi hlasela vavasati lava tikeke, kutani yi vanga vuvabyi bya childbed fever. Madokodela ni lava dyondzelaka vudokodela, lava a va kambela mintsumbu va nga si ya eka tliliniki ya vatswedyana, a va endla leswaku vuvabyi lebyi byi tlulela vamanana lava tikeke hi nkarhi wo tswala. Nhlayo ya lava faka eka tliniki ya vumbirhi a yi ri ehansi hikwalaho ka leswi lava dyondzelaka ku va tinsungukati a va nga kambeli mintsumbu.
Hi nkarhi wolowo, Semmelweis u simeke nawu wa leswaku ku hlambiwa mavoko, lowu a wu katsa leswaku munhu a rhanga a hlamba mavoko eka mati lama baseke lama cheriweke chlorine a nga si pfuna vavasati lava tikeke. Vuyelo bya kona a byi hlamarisa swinene, nhlayo ya lava faka yi ye ehansi ku suka eka 18,27 wa tiphesente hi April ku ya eka 0,19 wa tiphesente loko lembe ri hela.
“Nkambisiso wa mina wu endleriwe ku herisa swiphiqo leswi swibedlhele swo velekisa swi nga na swona, ni ku sirhelela wansati leswaku a nga fi a siya nuna ni n’wana.”
Ku humelela ka Semmelweis a ku amukeriwanga hi vanhu hinkwavo. Vuyelo byakwe a byi lwisana ni vonelo ra mulanguteri wakwe loyi a voneke endlelo ra Semmelweis ri nyangatsa. Eku heteleleni Semmelweis u heleriwe hi ntirho exibedlhele xa Vienna kutani a tlhelela eHungary. Kutani u ve mulawuri eka ndzawulo yo velekisa eXibedlhele xa St. Rochus le Pest, laha endlelo rakwe ri hunguteke nhlayo ya lava faka hi vuvabyi bya childbed fever yi va ehansi ka phesente yin’we.
Hi 1861, Semmelweis u tsale buku leyi vulavulaka hi ntirho wakwe leyi nge The Cause, Concept, and Prophylaxis of Childbed Fever. Hambiswiritano, swi teke malembe yo hlayanyana leswaku ntirho wakwe wu xiyiwa. Hi nkarhi wolowo vanhu vo tala lava a va ta va va nga fanga va lahlekeriwe hi vutomi bya vona.
Eku heteleleni Semmelweis u tekiwe tanihi musunguri wa endlelo ro hlamba mavoko leswaku ku siveriwa ku hangalasa mavabyi. Ntirho wakwe wu swi veke erivaleni leswaku switsongwatsongwana leswi voniwaka hi makhiroskopu swi nga vanga mavabyi. Semmelweis u wela eka ntlawa wa vanhu lava lavisiseke vuvabyi lebyi vangiwaka hi switsongwatsongwana naswona ndzavisiso wolowo wu ve wa nkoka eka swa vutshunguri. Lexi tsakisaka hi leswaku eka 3 000 wa malembe lama hundzeke Nawu wa Muxe, lowu kumekaka eBibeleni, a wu nyikele swiletelo eka ndlela leyi mintsumbu yi faneleke yi tameriwa ha yona.


c: text/html

text:
Va Dyondzise Mahanyelo Lamanene
“Eku sunguleni a ndzi nga hanyi hi milawu ya Bibele naswona a swi ndzi tikela ku letela vana va mina. Kambe sweswi swa ndzi olovela hikuva Bibele ya ndzi pfuna.”—ELIZABETH WA LE AFRIKA DZONGA.
Ntlhontlho.
Ntshikilelo wa tintangha exikolweni ni ku hohloka ka mahanyelo emisaveni swi ni nkucetelo lowukulu swinene emindyangwini. Leswaku vana va kota ku hlula nkucetelo lowu wo biha, va fanele va dyondzisiwa mahanyelo lamanene. Handle ka sweswo, a va nge swi koti ku va ni vutihlamuleri ni ku tikhoma kahle loko se va kurile.
Swiringanyeto.
Vatswari vo tala lava nga voxe, ku katsa ni lava va tshahiweke eswihlokweni leswi swa nxaxamelo, va lava nkongomiso eBibeleni hikuva va swi xiya leswaku yi ni vutlhari bya Xikembu lebyi tlakukeke swinene. Hi xikombiso, xiya leswi Bibele yi swi vulaka malunghana ni nawu wa nkoka swinene ku tlula hinkwayo, ku nga ku kombisa rirhandzu ra xiviri.
“Rirhandzu ri ni mbilu yo leha ni musa. Rirhandzu a ri na mavondzo, a ri tikurisi, a ri tikukumuxi, a ri tikhomi hi ndlela leyi nga tengangiki, a ri lavi leswi vuyerisaka rona ntsena, a ri hlundzuki. A ri hlayisi mhaka yo biha. A ri tsaki hi leswi nga lulamangiki, kambe ri tsaka ni ntiyiso. Ri byarha swilo hinkwaswo, . . . ri va ni ntshembo eka swilo hinkwaswo, ri tiyisela swilo hinkwaswo. Rirhandzu a ri heli.”—1 Vakorinto 13:4-8.
Loko vatswari va kombisa rirhandzu ro tano, vana va vona va ta kula kahle. Colette wa le Furwa, loyi a boxiweke exihlokweni xa vumune u tsale a ku: “A ndzi tshamela ku byela vana va mina leswaku ndza va rhandza. Nakambe a ndzi va byela leswaku i tinyiko leti humaka eka Xikwembu nileswaku va fanele va khathaleriwa kahle hikwalaho ka sweswo. Kutani na vona va fanele va ndzi xixima swin’we ni tata wa vona [loyi a nga nyikiwangiki mfanelo yo tshama na vona]. Leswi swi endle leswaku va ndzi tshemba va tlhela va ndzi xixima.”—Pisalema 127:3.
Anna wa le Poland u tsale a ku: “Loko vana va mina va holova, ndzi va tsundzuxa marito ya Yesu ya leswaku leswi hi lavaka van’wana va swi endla eka hina, na hina hi fanele hi swi endla eka vona.” (Matewu 7:12) Roberto, loyi a boxiweke exihlokweni xa vumune, u langutana ni xiphiqo lexi tolovelekeke eka vatswari vo tala lava nga voxe. U ri: “Vana va dyondzisiwa milawu ya mahanyelo leyi hambaneke hi vatswari va vona havambirhi. Ndza swi tiva leswaku a va nge ndzi tsakeli siku rero kumbe vhiki rero loko ndzi va byela leswaku va hanya hi milawu ya Bibele ya mahanyelo.” U tlhele a ku: “Mutswari lowun’wana a nga ha va nyika tinyiko leswaku va n’wi rhandza swinene ku tlula mutswari lowun’wanyana. Kutani mutswari lowun’wanyana na yena a nga ringeka ku xava rirhandzu ra vona hi tinyiko kambe ku vulavurisana na vona swi nga pfuna swinene ku tlula ku va xavela tinyiko.”
A hi minkarhi hinkwayo swi olovaka ku hanya hi milawu ya Bibele ya mahanyelo kambe vuyelo bya kona bya tsakisa swinene. Sarah, mutswari loyi a nga yexe wa le Afrika Dzonga, u ri: “Ndzi tsakile leswi ndzi kuriseke vana va mina hi milawu ya Yehovha. I ntiyiso leswaku a hi langutana ni swiphiqo kambe minkarhi hinkwayo u hi pfunile.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
FEBRUARY 18, 2016
AZERBAIJAN
Tiko Ra Azerbaijan Ri Gweva Ni Ku Tlhela Ri Ntshunxa Irina Zakharchenko Na Valida Jabrayilova
Ku nga khathariseki ku karhala ni ku tlhela va tsana, Irina Zakharchenko na Valida Jabrayilova va tengisiwe eHubyeni ya Xifundzha xa Pirallahi eBaku hi January 28, 2016. Leswi a va pfaleriwe ehokweni onge i swigevenga leswi nga ni khombo, a va rhiye ndleve loko Muavanyisi Akram Gahramanov a tivisa hi ta xigwevo xa vona. U va vone nandzu hikwalaho ko fambisa minkandziyiso ya vukhongeri va nga ri na mpfumelelo wo huma eTikweni naswona ha un’we wa vona u rihe ti-manat ta 7 000 (ku nga tidolara ta 4 361 ta le Amerika). Tanihi leswi se a va pfaleriwe tin’hweti ta 11 ekhotsweni, u sule mali leyi va rihisiweke yona kutani a va ntshunxa.
Ku Khotsiwa Swi Nga Fanelanga
Holobye wa Vuhlayiseki bya Tiko ra le Azerbaijan u vule leswaku Manana Zakharchenko na Jabrayilova, ku nga Timbhoni ta Yehovha timbirhi, va endle vugevenga hi ku fambisela munhu wa le Baku broxara leyi sekeriweke eBibeleni. Ku ringana mavhiki ya khume, Holobye wa Vuhlayiseki bya Tiko u endle vulavisisi eka vugevenga byebyo naswona hi ku phindhaphindha u konanise vavasati lava hi tihanyi. Loko vavasati lava va vitaniwa nakambe hi Holobye wa Vuhlayiseki bya Tiko hi February 17, 2015, va hlamarile loko va tengisiwa * kutani va khotsiwa swa xinkarhana.
Ku sukela eku sunguleni, valawuri va khome vavasati lava tanihi swigevenga leswi “xungetaka tiko.” Xirho xa ntlawa wa vusirheleri xi te: “Swi ndzi hlamarisile ku twa mulavisisi a hlamusela swiendlo swa vavasati lavambirhi hi marito yo thathela. U vule leswaku va hehliwa hi vugevenga naswona va tlule nawu hi vomu. Kahlekahle, Valida u tlhele a vulavula ni wansati loyi enkarhini lowu hundzeke a tiphineke hi ku bula na yena hi Bibele ni ku tlhela a kombela minkandziyiso. Wansati loyi u rhambe Valida na Irina ekaya rakwe leswaku va ta nwa tiya naswona u amukele broxara.”
Va Khomiwa Hi Tihanyi Ni Ku Tlhela Ku Xanisiwa Timbhoni Tin’wana
Eka tin’hweti hinkwato ta 11 leti a va khotsiwe tona, Holobye wa Vuhlayiseki bya Tiko u pfalele Manana Zakharchenko na Jabrayilova, a nga pfumeli leswaku va endzeriwa, va ba riqingho, va nga rhumeli poso kumbe ku va ni Bibele. Vatirhi va Holobye wa Vuhlayiseki bya Tiko a va va tshikilela emianakanyweni. A va ondzile, va nga koti ku etlela naswona a va vabya. Huvo yi ale swivilelo swa vona hinkwaswo swo va pfalela endlwini ku nga si fika nkarhi wa ku tengisiwa ka vona.
Holobye wa Vuhlayiseki bya Tiko u engetele ku xaniseka ka vona hi ku kombela huvo leswaku yi lehisa nkarhi wa ku khotsiwa ka vona, laha a va ta tengisiwa hi May, July na September 2015. Loko ku fika nkarhi wa ku tengisiwa ka vona hi December, Muavanyisi Gahramanov u yimise ku tengisiwa ku ringana kanharhu. Hikwalaho ka sweswo, a ku sele katsongo leswaku Irina na Valida va heta lembe va ri ekhotsweni huvo yi nga si tivisa xiboho xa yona hi January 28, 2016.
Ehubyeni, ku xiyiwe leswaku Holobye wa Vuhlayiseki bya Tiko a a simeke tsima ro lava ku xanisa Timbhoni ta Yehovha. Holobye wa Vuhlayiseki bya Tiko u kombele huvo ku pfalela vavasati volavo ku endlela leswaku Holobye wa Vuhlayiseki bya Tiko a ta kuma Timbhoni tin’wana leti katsekeke eka vugevenga. Loko vavasati volavo va ri ekhotsweni, vatirhelamfumo a va xanisa Timbhoni ta Yehovha ta le Baku, va tikonanisa hi ku phindhaphindha ni ku tlhela va onha makaya swin’we ni tindhawu ta tona ta vugandzeri.
Timbhoni Ta Le Matikweni Ti Kombela Leswaku Va Ntshunxiwa
Timbhoni ta Yehovha ti lave mpfuno eka minhlangano ya timfanelo ta vanhu ematikweni yo hambanahambana, ti kombela leswaku ku ntshunxiwa Manana Zakharchenko na Jabrayilova. Ti yise swivilelo eka Huvo ya Matiko ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu ni minhlangano yin’wana ya Nhlangano wa Matiko. Timbhoni ta Yehovha ematikweni yo hambanahambana ti rhumele mapapila ya magidi eka valawuri va le Azerbaijan. Vayimeri va Timbhoni ta Yehovha va ye eka valawuri va hulumendhe ematikweni lawa va tshamaka eka wona kutani hi ku kongoma va rhumela mapapila eka presidente ya le Azerbaijan, va kombela leswaku a nghenelela eka mhaka leyi.
Hi December 2, 2015, Ntlawa wa Nhlangano wa Matiko lowu Tirhanaka ni ku Khotsiwa swi nga Fanelanga wu tsale vonelo ra wona ra leswaku Azerbaijan a ri ti xiximanga timfanelo ta vavasati lava ni ku tlhela ri va ni xihlawuhlawu eka vukhongeri. Wu kombele valawuri va le Azerbaijan leswaku va ntshunxa Manana Zakharchenko na Jabrayilova ni ku va nyika mali hikwalaho ko va khotsa swi nga fanelanga. Hi siku leri landzelaka, Komiti ya Timfanelo ta Vanhu ya Nhlangano wa Matiko yi kombele hulumendhe leswaku yi pfalela Manana Zakharchenko endlwini hikwalaho ka leswi a vabya swinene.
Ku Gweviwa Ku Nga Ri Na Vumbhoni
Loko ku ri karhi ku tengiwa, Muavanyisi Gahramanov u rhange a twa eka munhu loyi a vuleke leswaku Manana Zakharchenko na Jabrayilova va n’wi nyike broxara. Hambiswiritano, hi nkarhi wo tenga, munhu loyi a vuleke leswaku u nyikiwe broxara u nyikele vumbhoni lebyi nga faniki ni lebyi a byi nyikeleke enkarhini lowu nga hundza. A nga swi kotanga ku hlamusela leswaku yena u “hlaseriwe” njhani. Muavanyisi u nyike Manana Zakharchenko na Jabrayilova nkarhi wa leswaku va vutisa munhu yoloye swivutiso. Va swi kombise erivaleni leswaku marito ya wansati yoloye a ma nga fambisani nikatsongo. Vavasati lava va byele wansati yoloye leswaku va n’wi rivalela.
Muavanyisi u tlhele a twa eka “timbhoni” timbirhi leti endleke vugevenga byo fambisa minkandziyiso ya vukhongeri ti nga nyikiwanga mpfumelelo lowu humaka eTikweni. Timbhoni leti ti sayine switatimendhe leswi vulaka leswaku Manana Zakharchenko na Jabrayilova va endle vugevenga, kambe ti vule leswaku switatimendhe sweswo a ti swi hlayanga. Loko ti vutisiwa, ti tlhele ti vula leswaku a ti va tivi Irina na Valida nileswaku vavasati lava a va va nyikanga minkandziyiso. Xitatimendhe lexi humaka eka mbhoni ya vunharhu, xi hlayeriwe ehenhla hi muavanyisi hi nkarhi wo tenga, na xona a xi nga fambisani xi tlhela xi tikaneta.
Ku nga khathariseki vumbhoni lebyi a byi yima na Manana Zakharchenko na Jabrayilova, Muavanyisi Gahramanov u va vone nandzu. Endzhaku ka ku tenga, gqweta leri a ri yimela vavasati lava ri vule leswi: “Ndzi vone xiboho lexi xi nga twali. Ntlawa wa Nhlangano wa Matiko lowu Tirhanaka ni ku Khotsiwa swi nga Fanelanga wu vone xihoxo lexi endleriweke vavasati lava naswona wu vule leswaku va ntshunxiwa va tlhela va nyikiwa mali. Kutani sweswi, endzhaku ka mavhiki ma nga ri mangani, muavanyisi u va vone nandzu.”
Xana Ku Xanisiwa Ka Timbhoni Ta Yehovha eAzerbaijan Ku Ta Hela Rini?
Timbhoni ta Yehovha emisaveni hinkwayo ta chaveleleka ku tiva leswaku Irina Zakharchenko na Valida Jabrayilova va ntshunxiwile, va khathaleriwa hi mindyangu ya vona naswona va kuma vutshunguri lebyi faneleke. Timbhoni ti hlamarisiwe hileswi Azerbaijan yi pfumeleke leswaku ku xanisiwa vavasati lava vo rhula vambirhi, kutani yi swi pfumelela hi ku va va voniwa nandzu.
Vanhu van’wana vo tala va yima ni Timbhoni eka xivilelo xa tona malunghana nileswaku Azerbaijan a yi wu xiximi ntshunxeko wa vukhongeri. Matiko yo hambanahambana ma lava ku vona nhluvuko eka ndlela leyi hulumendhe yi byi khomaka ha yona vukhongeri lebyi tekiwaka byi ri lebyitsongo. Timbhoni ta Yehovha ti ya emahlweni ti lava tindlela to burisana hi timhaka leti khumbaka vugandzeri bya tona eAzerbaijan ni ku fikelela xintshunxo ni hulumendhe
^ ndzim. 4 Eka ku hehliwa ka vona ka November 10, 2015, mulavisisi wa Holobye wa Vuhlayiseki bya Tiko u hehle vavasati lava hi ku nga yingisi Xiyenge 167-2.2.1 xa Nawu wa Vugevenga wa le Riphabliki ra le Azerbaijan, leri yirisaka ku fambisiwa ka minkandziyiso ya vukhongeri hi ntlawa ku nga nyikiwanga mpfumelelo lowu faneleke.


text:
Ti Tlangele Swinene Timfanelo Ta Yehovha
“Leswi mi nga vana lava rhandzekaka, vanani vatekeleri va Xikwembu.”—EFE. 5:1.
1. (a) I timfanelo tihi ta Yehovha leti u nga ti kambisisaka? (b) Hi nga vuyeriwa njhani loko hi kambisisa timfanelo ta Xikwembu?
HI TIHI timfanelo leti u anakanyaka ha tona loko u anakanya hi vumunhu bya Yehovha? Vo tala va hina hi anakanya hi rirhandzu, vululami, vutlhari ni matimba. Kambe, ha swi tiva leswaku Yehovha u ni timfanelo tin’wana to tala letinene. Entiyisweni, emalembeni lama hundzeke, minkandziyiso ya hina yi vulavule hi timfanelo to tlula 40 ta Yehovha. Loko wo kambisisa yin’wana ni yin’wana ya timfanelo teto loko u ri wexe kumbe loko u ri ni ndyangu wa wena, anakanya leswi u nga swi dyondzaka hi vumunhu bya Yehovha! Hi nga vuyeriwa njhani eka dyondzo yoleyo? Yi nga dzikisa ndlela leyi hi n’wi tlangelaka ha yona Tata wa hina wa le tilweni. Loko hi ya hi n’wi tlangela Yehovha, hi ta swi navela swinene ku tshinela eka yena ni ku n’wi tekelela.—Yox. 23:8; Ps. 73:28.
2. (a) Kombisa ndlela leyi hi nga kurisaka ku tlangela ka hina timfanelo ta Yehovha. (b) Hi ta tlhuvutsa yini eka xihloko lexi ni le ka swimbirhi leswi landzelaka?
2 Swi vula yini ku “tlangela” nchumu wo karhi? Rito leri ri vula ku teka nchumu wo karhi wu ri wa nkoka. Ku tlangela ku nga ha kula hakatsongo-tsongo. Hi xikombiso: Ku tlangela ka hina muxaka wo karhi wa swakudya ku ya ku kula loko hi rhanga hi twa nun’hwelo wa swona, endzhaku hi swi nantswa kutani hi xiya ndlela leyi swi nandzihaka ha yona ivi eku heteleleni hi swi sweka. Hilaha ku fanaka, hi teka mfanelo yo karhi ya Yehovha yi ri ya nkoka hi ku dyondza leswi engetelekeke ha yona, kutani hi anakanyisisa hi ndlela leyi a yi kombisaka ha yona ivi hi yi tekelela evuton’wini bya hina. (Efe. 5:1) Xikongomelo xa xihloko lexi ni leswimbirhi swi landzelaka i ku kurisa ku tlangela ka hina timfanelo ta Xikwembu leti hi nga taliki ku anakanya ha tona. Eka mfanelo yin’wana ni yin’wana hi ta hlamula swivutiso leswi nge: Yi vula yini? Yehovha u yi kombisa njhani? Naswona hi nga n’wi tekelela njhani Yehovha hi ku kombisa mfanelo yoleyo?
YEHOVHA WA NGHENEKA
3, 4. (a) U nga n’wi hlamusela njhani munhu la nghenekaka? (b) Yehovha u hi tiyisekisa njhani leswaku wa ngheneka?
3 A hi rhangeni hi bula hi leswi swi vulaka swona ku ngheneka. U nga n’wi hlamusela njhani munhu la nghenekaka? U nga ha ku, ‘I munhu la nga ni musa, loyi swi olovaka ku vulavula na yena naswona a tinyikaka nkarhi wa ku vulavula ni van’wana.’ Hakanyingi u nga swi vona loko munhu a ngheneka kumbe a nga ngheneki hi ku yingisela leswi a swi vulaka, hi ku xiya matshukatshukiselo ya yena ya miri ni xikandza xa yena.
4 Yehovha u swi kombisa njhani leswaku wa ngheneka? Hambileswi Yehovha a nga Muvumbi la nga ni matimba hinkwawo wa vuako bya hina lebyikulu, wa hi tiyisekisa leswaku u tiyimiserile ku yingisela swikhongelo swa hina ni ku swi hlamula. (Hlaya Pisalema 145:18; Esaya 30:18, 19.) Hi nga vulavula ni Xikwembu hi ri kun’wana ni kun’wana, nkarhi wihi na wihi naswona ku ringana nkarhi lowu hi wu lavaka. Hi nga n’wi tshinelela hi ku ntshunxeka, hi swi tiva leswaku a nge pfuki a nyangatsekile loko hi khongela eka yena. (Ps. 65:2; Yak. 1:5) Rito ra Xikwembu ri hlamusela Yehovha hi ndlela leyi endlaka hi titwa hi ntshunxekile ku vulavula na yena hi xikhongelo. Hi xikombiso, mupisalema Davhida u tsale leswaku “mahlo ya Yehovha ma le” ka hina ni leswaku ‘voko ra yena ra xinene ri hi khoma swi tiya.’ (Ps. 34:15; 63:8) Muprofeta Esaya u fanise Yehovha ni murisi, a ku: “Hi voko ra yena u ta hlengeleta swinyimpfana; u ta swi rhwala exifuveni xa yena.” (Isa. 40:11) Anakanya hi mhaka leyi! Yehovha u lava hi va ekusuhi na yena ku fana ni swinyimpfana leswi nga exifuveni xa murisi la khathalaka. Hakunene hi ni Tatana la nghenekaka! Hi nga n’wi tekelela njhani Yehovha emhakeni leyi?
MFANELO LEYI TEKIWAKA YI RI YA NKOKA SWINENE
5. Ha yini swi ri swa nkoka leswaku vakulu va ngheneka?
5 Ku nga ri khale, Timbhoni leti hisekaka leti tshamaka eka matiko-nkulu yo hambana-hambana ti vutisiwe xivutiso lexi, “I mfanelo yihi leyi u yi tekaka yi ri ya nkoka swinene eka nkulu?” To tala ta tona ti te, “I ku ngheneka.” Mukreste un’wana ni un’wana u fanele a va ni mfanelo yoleyo, kambe i swa nkoka ngopfu leswaku vakulu va va lava nghenekaka. (Esa. 32:1, 2) Makwerhu un’wana wa xisati loko a hlamusela xivangelo lexi endlaka a teka mfanelo leyi yi ri ya nkoka swinene, u te: “Hi nga kota ku vuyeriwa eka timfanelo tin’wana letinene leti nkulu a nga ha vaka a ri na tona loko ntsena a ngheneka.” Xana wa swi xiya leswaku marito lawa i ntiyiso? Kambe i yini lexi endlaka munhu a ngheneka?
6. I yini lexi nga pfunaka munhu leswaku a ngheneka?
6 Lexi nga pfunaka munhu leswaku a ngheneka i ku khathala hi van’wana swi huma embilwini. Loko nkulu a khathala hi van’wana naswona a tiyimiserile ku va pfuna, vamakwavo va le vandlheni ku katsa ni vana va ta titwa va ntshunxekile swinene ku vulavula na yena. (Mar. 10:13-16) Carlos la nga ni malembe ya 12 u ri: “Loko ndzi vona vakulu eholweni va ri karhi va n’wayitela va tlhela va kombisa musa, sweswo hi swona leswi ndzi swi rhandzaka eka vona.” Nkulu a nga fanelanga a vula ntsena leswaku wa ngheneka; u fanele a yi kombisa mfanelo yoleyo. (1 Yoh. 3:18) A nga swi endlisa ku yini sweswo?
7. Ha yini ku vehela beji ya ntsombano swi tala ku pfuxa bulo, naswona hi nga dyondza yini emhakeni leyi?
7 Anakanya hi xikombiso lexi. Ku nga ri khale, makwerhu un’wana wa xinuna a a vehele beji ya yena ya ntsombano loko a tlhelela ekaya hi xihaha-mpfhuka a huma entsombanweni etikweni rin’wana. Loko un’wana wa lava tirhaka endzeni ka xihaha-mpfhuka a vone beji leyi nga ni marito lama nge ‘Mfumo Wa Xikwembu A Wu Te!’ u byele makwerhu loyi a ku, “Ina, a wu te—hi fanele hi bula hi mhaka leyi.” Endzhaku va burile, kutani mutirhi loyi u amukele timagazini ta hina. Vo tala va hina hi ve ni mintokoto leyi fanaka. Ha yini beji ya ntsombano yi tala ku pfuxa bulo? Hikuva hi ndlela yo karhi yi byela vanhu leswaku: “Titweni mi ntshunxekile ku vulavurisana na mina. Ndzi vutiseni leswaku ndzi ya kwihi.” Beji i xikombiso lexi endlaka vanhu va tiva leswaku hi tiyimiserile ku burisana na vona hi leswi hi pfumelaka eka swona. Hilaha ku fanaka, vakulu lava nga Vakreste va fanele va nyikela swikombiso leswi byelaka vapfumeri-kulobye marito lama nge: “Titweni mi ntshunxekile ku vulavurisana na mina.” Hi swihi swikombiso swin’wana?
8. Vakulu va swi kombisa njhani leswaku va khathala hi van’wana swi huma embilwini, naswona sweswo swi endla lava nga evandlheni va titwa njhani?
8 Mikhuva yi nga ha hambana hi ku ya hi matiko, kambe hi ntolovelo loko hi n’wayitelela vamakwerhu swi huma embilwini, hi va qhavula hi ndlela ya rirhandzu hi tlhela hi va pfuxela hi ndlela ya xinghana, hi va kombisa leswaku ha khathala swinene ha vona. I mani la faneleke a rhanga a endla leswi? Xiya xikombiso lexi vekiweke hi Yesu. Matewu u vika leswaku loko a hlangane ni vadyondzisiwa va yena, ‘Yesu u tshinerile ivi a vulavula na vona.’ (Matt. 28:18) Hilaha ku fanaka, vakulu namuntlha va ringeta ku tshinelela vapfumeri-kulobye kutani va vulavurisana na vona. Sweswo swi endla lava nga evandlheni va titwa njhani? Makwerhu un’wana wa xisati la nga ni malembe ya 88 la nga phayona u te: “Ku n’wayitela swi huma embilwini ni swibumabumelo leswi khutazaka leswi vakulu va swi vulaka loko ndzi nghena eHolweni ya Mfumo swi endla leswaku ndzi va rhandza.” Kasi makwerhu un’wana wa xisati la tshembekaka u te: “Swi nga ha tekiwa tanihi nchumu wutsongo, kambe loko nkulu a ndzi amukela eminhlanganweni a ri karhi a n’wayitela, swi vula swo tala eka mina.”
NGHENEKA U TLHELA U TINYIKA NKARHI WO VULAVURISANA NI VAMAKWERHU
9, 10. (a) Yehovha u veka xikombiso xihi lexinene? (b) Vakulu va nga tinyika nkarhi wo vulavurisana ni van’wana hi ndlela yihi?
9 Swi le rivaleni leswaku a hi nge ngheneki loko hi nga tinyiki nkarhi wo vulavurisana ni vanhu. Yehovha u veka xikombiso lexinene emhakeni leyi. ‘A nga le kule ngopfu ni un’wana ni un’wana wa hina.’ (Mint. 17:27) Ndlela yin’wana leyi vakulu va tinyikaka nkarhi wo vulavurisana ni van’wana ha yona i ku vekela nkarhi etlhelo emahlweni ni le ndzhaku ka minhlangano ya Vukreste, leswaku va burisana ni vamakwavo va xinuna ni va xisati—lavatsongo ni lavakulu. Makwerhu un’wana wa xinuna la nga phayona u te: “Loko nkulu a vutisa leswaku ndzi pfuke njhani ivi a yima a yingisela nhlamulo ya mina, sweswo swi endla ndzi titwa ndzi ri wa nkoka.” Makwerhu un’wana wa xisati la nga ni malembe ya kwalomu ka 50 a tirhela Yehovha u te: “Vakulu lava tinyikaka nkarhi wa ku vulavurisana na mina endzhaku ka minhlangano va endla ndzi titwa ndzi ri wa nkoka.”
10 I ntiyiso leswaku varisi lava nga Vakreste va ni vutihlamuleri byo tala. Kambe eminhlanganweni va fanele va tiyiseka leswaku va tinyika nkarhi wo vulavula ni tinyimpfu.
YEHOVHA A NGA YI HI NGHOHE
11, 12. (a) Swi vula yini ku nga yi hi nghohe? (b) Bibele yi swi kombisa njhani leswaku Yehovha a nga yi hi nghohe?
11 Mfanelo yin’wana leyi rhandzekaka ya Yehovha i ku nga yi hi nghohe. Swi vula yini ku nga yi hi nghohe? Swi vula ku nga vi na xihlawuhlawu. Ku nga yi hi nghohe ka xiviri ku vumbiwa hi swilo swimbirhi: langutelo ni swiendlo. Ha yini haswimbirhi swi laveka? Hikuva munhu u ta susumeteleka ku khoma vanhu hinkwavo a nga yi hi nghohe loko ntsena a ri ni langutelo ra ku nga yi hi nghohe. EMatsalweni ya Vukreste ya Xigriki, xiga lexi nge ku nga “yi hi nghohe” hi ku kongoma xi vula “ku nga yi hi swikandza,” hileswaku ku nga tsakeli xikandza xo karhi ku tlula xin’wana. (Mint. 10:34; Kingdom Interlinear) Hikwalaho, munhu la nga yiki hi nghohe a nga khomi vanhu vo karhi hi ndlela leyinene ivi van’wanyana a nga va khomi kahle hikwalaho ka ndlela leyi va langutekaka ha yona kumbe hikwalaho ka mali leyi va nga na yona, u va khoma hi ndlela leyi ringanaka hi ku ya hi muxaka wa vanhu lava va nga vona.
12 Yehovha i xikombiso lexikulu xa munhu la nga yiki hi nghohe. Rito ra yena ri vula leswaku a nga “yi hi nghohe” naswona ‘a nga hlawuli.’ (Hlaya Mintirho 10:34, 35; Deteronoma 10:17.) Swilo swo karhi leswi endlekeke enkarhini wa Muxe swi yi kombisa kahle mhaka leyi.
13, 14. (a) Hi xihi xiphiqo lexi vana va ntlhanu va vanhwanyana va Selofehada a va ri na xona? (b) Yehovha u swi kombise njhani leswaku a nga yi hi nghohe?
13 Emahlweninyana ka ku va Vaisrayele va nghena eTikweni leri Tshembisiweke, vamakwavo va ntlhanu lava a va nga tekiwanga a va ri ni xiphiqo. A ku ri yini xiphiqo xa kona? A va swi tiva leswaku ndyangu wa ka vona, ku fana ni mindyangu leyin’wana ya Vaisrayele, a wu ta kuma xiphemu xa tiko lexi a xi averiwe tata wa vona. (Tinhl. 26:52-55) Hambiswiritano, tata wa vona ku nga Selofehada wa nyimba ya Manase se a a file. Hi ku ya hi Nawu, mfanelo yo kuma tiko a yi ta hundziseriwa eka vana va majaha va Selofehada, kambe a a ri ni vana va vanhwanyana ntsena. (Tinhl. 26:33) Leswi a ku nga ri na vana va majaha lava a va ta kuma tiko, xana xiavelo xa tiko xa ndyangu lowu a xi ta nyikiwa maxaka ivi vana lava va vanhwanyana va sala va nga ha ri na ndzhaka ya ndyangu?
14 Vamakwavo lava va ntlhanu va ye eka Muxe kutani va n’wi vutisa va ku: “Ha yini vito ra tatana ri fanele ri susiwa exikarhi ka ndyangu wakwe hileswi a nga vangiki na n’wana wa jaha?” Va n’wi komberile va ku: “Wena hi nyike ndzhaka exikarhi ka vamakwavo va tatana.” Xana Muxe u hlamule a ku, ‘Nawu wu vula sweswo naswona a ku na lexi ndzi nga mi pfunaka ha xona’? Doo, u “[vike] mhaka ya vona emahlweni ka Yehovha.” (Tinhl. 27:2-5) Yehovha u te yini? U byele Muxe a ku: “Vana va vanhwanyana va Selofehada va vulavula kahle. Hakunene u fanele u va nyika ndzhaka exikarhi ka vamakwavo va tata wa vona, u fanele u va hundzisela ndzhaka ya tata wa vona.” Yehovha a nga yimanga kwalaho. U byele Muxe ku katsa mhaka yoleyo eka Nawu a ku: “Loko munhu un’wana ni un’wana o tshuka a fa a nga ri na n’wana wa jaha, mi fanele mi hundzisela ndzhaka yakwe eka n’wana wakwe wa nhwanyana.” (Tinhl. 27:6-8; Yox. 17:1-6) Ku sukela hi nkarhi wolowo ku ya emahlweni, vavasati hinkwavo va Vaisrayele lava a va ri exiyin’weni lexi fanaka a va ta kuma ndzhaka.
15. (a) Yehovha u va khoma njhani vanhu va yena, ngopfu-ngopfu lava nga riki na munhu loyi a nga ta va pfuna? (b) Hi wahi marungula man’wana ya le Bibeleni lama kombisaka leswaku Yehovha a nga yi hi nghohe?
15 Xolexo a xi ri xiboho xa musa ni xa ku nga yi hi nghohe! Vamakwavo volavo va ntlhanu a va nga ri na munhu loyi a a ta va pfuna, naswona Yehovha u va khome hi ndlela leyinene ni hi xichavo hilaha a a va khoma hakona Vaisrayele lavan’wana. (Ps. 68:5) Lexi ko va xikombiso xin’we ntsena xa marungula yo tala ya le Bibeleni lama kombisaka ntiyiso lowu lowu khutazaka: Yehovha a nga yi hi nghohe eka ndlela leyi a ma khomaka ha yona malandza ya yena hinkwawo.—1 Sam. 16:1-13; Mint. 10:30-35, 44-48.
HI NGA N’WI TEKELELA YEHOVHA
16. Hi nga tekelela ku nga yi hi nghohe ka Yehovha hi ndlela yihi?
16 Hi nga ku tekelela njhani ku nga yi hi nghohe ka Yehovha? Tsundzuka, ku nga yi hi nghohe ku vumbiwa hi swilo swimbirhi. Loko hi nga yi hi nghohe a hi nge vi na xihlawuhlawu eka van’wana. I ntiyiso, hinkwerhu ka hina hi titeka tanihi vanhu lava nga yiki hi nghohe. Kambe, wa pfumela leswaku a hi minkarhi hinkwayo swi olovaka ku tiva ndlela leyi hi titwaka ha yona hi van’wana. Hikwalaho, hi nga endla yini leswaku hi tiva loko hi tiviwa tanihi vanhu lava nga yiki hi nghohe? Loko Yesu a lava ku tiva leswi vanhu a va swi vula malunghana na yena, u vutise vanghana va yena lava a va tshembaka a ku: “Xana vanhu va ri N’wana wa munhu i mani?” (Mat. 16:13, 14) Ha yini u nga tekeleli Yesu emhakeni yoleyo? U nga ha vutisa munghana wa wena loyi a nga ta ku byela ntiyiso, loko u ri ni ndhuma ya ku nga yi hi nghohe. Loko a ku byela leswaku minkarhi yin’wana u khoma vanhu va rixaka ro karhi hi ndlela leyinene ku tlula va rixaka ro karhi kumbe a vula leswaku u ni musa eka vanhu lava nga ni mali kumbe lava dyondzekeke, u fanele u endla yini? Khongela eka Yehovha, u n’wi kombela leswaku a ku pfuna u cinca ndlela leyi u titwaka ha yona hi van’wana leswaku u ta fana swinene na yena naswona u nga yi hi nghohe eka vanhu hinkwavo.—Mat. 7:7; Kol. 3:10, 11.
17. Hi tihi tindlela tin’wana leti hi nga khomaka van’wana ha tona hi nga yi hi nghohe?
17 Evandlheni ra Vukreste, hi kombisa ku navela ka hina ko tekelela ku nga yi hi nghohe ka Yehovha hi ku khoma vamakwerhu hinkwavo hi ndlela ya xichavo ni hi musa wa rirhandzu. Hi xikombiso, loko swi ta eka ku kombisa malwandla, hi nga rhamba vapfumeri-kulorhi va mindhavuko yo hambana-hambana, lava nga swisiwana, lava feriweke hi vatswari kumbe lava feriweke hi vanghana va vona va vukati. (Hlaya Vagalatiya 2:10; Yakobo 1:27.) Ku tlula kwalaho, loko hi chumayela hi Mfumo, hi chumayela mahungu lamanene hi nga yi hi nghohe eka vanhu va mindhavuko hinkwayo, ku katsa ni lava humaka ematikweni man’wana. Ha tsaka swinene leswi hi nga ni minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni hi tindzimi ta kwalomu ka 600. Byolebyo i vumbhoni lebyi kombisaka leswaku a hi yi hi nghohe!
18. U ta swi kombisa njhani leswaku u tlangela ndlela leyi Yehovha a nghenekaka ha yona ni ku nga yi hi nghohe ka yena?
18 Hakunene, loko hi tinyika nkarhi wo anakanyisisa hi ndlela leyi Yehovha a nghenekaka ha yona a tlhela a nga yi hi nghohe, ndlela leyi hi n’wi tlangelaka ha yona ya kula. Loko ku tlangela ka hina ku kurile ku ta hi susumetela ku tekelela timfanelo ta Yehovha swinene, hi ti kombisa eka ndlela leyi hi tirhisanaka ha yona ni vapfumeri-kulorhi ni vanhu lava hi va chumayelaka.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
3 Yohane 1:1-14
1 Nkulukumba,+ eka Gayo, murhandziwa loyi ndzi n’wi rhandzaka+ hi ntiyiso.2 Murhandziwa,+ ndzi khongelela leswaku eka swilo hinkwaswo u fuwa+ ni ku va ni rihanyo+ lerinene, kukota leswi moya-xiviri wa wena wu fuwaka.+3 Hikuva ndzi tsake ngopfu swinene loko ku te vamakwerhu va nyikela vumbhoni bya ntiyiso lowu u nga na wona, tanihi leswi u hambetaka u famba entiyisweni.+4 Ndzi hava xivangelo lexikulu xa ku nkhensa ku tlula swilo leswi, ku twa leswaku vana va mina va tama va famba entiyisweni.+5 Murhandziwa, u endla ntirho wo tshembeka eka xin’wana ni xin’wana lexi u xi endlelaka vamakwerhu,+ kasi i vafambi,+6 lava nyikeleke vumbhoni bya rirhandzu ra wena emahlweni ka vandlha. Lava ndzi kombela leswaku u va fambisa hi mukhuva lowu fanelaka Xikwembu.+7 Hikuva va hume hikwalaho ka vito ra xona va nga teki nchumu+ eka vanhu va matiko.8 Hikokwalaho, hina hi boheka ku amukela vanhu vo tano hi malwandla,+ leswaku hi va vatirhi-kulobye entiyisweni.+9 Ndzi tsalele vandlha swin’wana, kambe Diyotrefo, loyi a lavaka ku tiveka emahlweni+ ka vona, xin’wana ni xin’wana+ lexi humaka eka hina a nga xi amukeli hi xichavo.+10 Hi yona mhaka leyi loko ndzi ta, ndzi nga ta endla leswaku ku tsundzukiwa mintirho ya yena leyi a tamaka a yi endla,+ a jakatseka hi hina hi marito+ yo homboloka. Nakambe, leswi a nga enerisekiki hi swilo leswi, yena a nga va amukeli hi xichavo vamakwerhu,+ naswona lava va lavaka ku va amukela+ u ringeta ku va sivela+ ni ku va hlongola+ evandlheni.11 Murhandziwa, vana mutekeleri wa leswi nga swinene,+ kambe ku nga ri wa leswo biha. Loyi a endlaka leswinene u huma eka Xikwembu.+ Loyi a endlaka swo biha a nga si xi vona Xikwembu.+12 Demetriyo u nyikeriwe vumbhoni hi vanhu hinkwavo+ ni hi ntiyiso hi woxe. Entiyisweni, na hina hi nyikela vumbhoni,+ naswona wa swi tiva leswaku vumbhoni lebyi hi byi nyikelaka i bya ntiyiso.+13 A ndzi ri ni swilo swo tala swa ku ku tsalela swona, kambe a ndzi naveli ku tama ndzi ku tsalela hi inki ni xitsalo.+14 Kambe ndzi langutela ku ku vona ku nga ri khale, naswona hi ta vulavula hi langutanile.+Onge u nga va ni ku rhula.+Vanakulorhi va ku rungula.+ Ndzi rungulele+ vanakulorhi hi mavito.


text:
September 19-
25
TIPISALEMA 135-141
Risimu 59 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Hi Endliwe Hi Ndlela Yo Hlamarisa”: (10 min.)
Ps 139:14
—Loko hi anakanyisisa hi mintirho ya Yehovha swi endla leswaku hi tiyisa ndlela leyi hi n’wi tlangelaka ha yona (w07 6/15 21 ¶1-4)
Ps 139:15, 16
—Swiaki swa miri wa hina swin’we ni tisele swi kombisa matimba ni vutlhari bya Yehovha (w07 6/15 22-23 ¶7-11)
Ps 139:17, 18
—Vanhu va hlawulekile hileswi va kotaka ku vulavula ni ku anakanya (w07 6/15 23 ¶12-13; w06 9/1 16 ¶8)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Ps 136:15
—Hi kwihi ku twisisa loku hi ku kumaka eka rungula leri nga eka Eksoda loku hlamuseriwaka hi ndzimana leyi? (it-1 783 ¶5)
Ps 141:5
—Xana Hosi Davhida u xiye yini? (w15-E 4/15 31 ¶1)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Ps 139:1-24
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: (u nga hundzi timinete timbirhi) wp16.5 16
Riendzo Ro Vuyela: (u nga hundzi timinete ta mune) wp16.5 16—Rhamba munhu leswaku a ta eminhlanganweni.
Dyondzo Ya Bibele: (u nga hundzi timinete ta tsevu) fg dyondzo 8 ¶8—Pfuna xichudeni leswaku xi tirhisa leswi xi swi dyondzeke.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 57
“Papalata Mintlhamu Leyi Loko U Ri Karhi U Fambisa Dyondzo Ya Bibele”: (15 min.) Endzhaku ka loko mi bule hi xihloko lexi, tlangani mi tlhela mi bula hi vhidiyo leyi nga ni swiyenge swimbirhi leyi kombaka ndlela leyi nga riki yinene ni leyi nga yinene yo dyondzisa hi ku tirhisa buku leyi nge Leswi Bibele Yi Swi Dyondzisaka tluka 29, ndzimana 7. Vahuweleri va fanele va fambisana ni vhidiyo eka tibuku ta vona. Tsundzuxa lava nyikiwaka swiavelo swa swichudeni leswaku ku papalata mintlhamu leyi swi ta va pfuna leswaku va heta swiavelo hi nkarhi lowu va nyikiweke wona.
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) kr Papila Leri Humaka Eka Huvo Leyi Fumaka na ndz. 1 ¶1-10
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 30 Ni Xikhongelo


text:
Hanya Hi Ku Pfumelelana Ni Xikhongelo Xa Yesu Lexi Kombisaka Rirhandzu
“Tatana, . . . vangamisa n’wana wa wena, leswaku n’wana wa wena a ta ku vangamisa.”—YOH. 17:1.
1, 2. Hlamusela leswi Yesu a swi endleleke vaapostola vakwe vo tshembeka endzhaku ka loko va tlangele Paseka hi 33 C.E.
A KU ri hi madyambu ya Nisani 14 hi lembe ra 33 C.E. Yesu ni vanakulobye vakwe a va ha ku heta ku tlangela Paseka leyi a yi va tsundzuxa ndlela leyi Xikwembu xi va kutsuleke ha yona vakokwa wa vona evuhlongeni aEgipta. Kambe vadyondzisiwa vakwe vo tshembeka a va ta vona ndlela leyikulu leyi a va ta kuma “ku kutsuriwa loku nga heriki” ha yona. Hi siku leri landzelaka, Murhangeri wa vona la nga riki na xidyoho a a ta dlayiwa hi valala vakwe. Kambe xiendlo xexo xa tihanyi a xi ta hundzuka nkateko. Ngati ya Yesu leyi a yi ta halatiwa a yi ta endla leswaku vanhu hinkwavo va kutsuriwa eka xidyoho ni rifu.—Hev. 9:12-14.
2 Leswaku Yesu a tiyiseka leswaku a hi ri rivali lunghiselelo leri ra rirhandzu, u simeke xiendlakalo lexintshwa lexi a xi ta endliwa lembe ni lembe lexi a xi ta siva Paseka. Sweswo u swi endle hi ku phema xinkwa lexi nga riki na comela ivi a xi hundzisela eka vaapostola vakwe vo tshembeka va 11, kutani a ku: “Leswi swi vula miri wa mina lowu nga ta nyikeriwa hikwalaho ka n’wina. Tshamani mi ri karhi mi endla leswi leswaku mi ndzi tsundzuka.” U endle leswi fanaka ni hi xinwelo xa vhinyo yo tshwuka, a ku eka vona: “Xinwelo lexi xi vula ntwanano lowuntshwa hikwalaho ka ngati ya mina, leyi nga ta halateriwa n’wina.”—Luka 22:19, 20.
3. (a) Hi kwihi ku cinca lokukulu loku veke kona endzhaku ka loko Yesu a file? (b) Hi swihi swivutiso leswi hi faneleke hi tivutisa swona malunghana ni xikhongelo xa Yesu lexi nga eka Yohane ndzima 17?
3 Ntwanano wa khale wa Nawu lowu a wu ri kona exikarhi ka Xikwembu ni tiko ra Vaisrayele va ntumbuluko a wu ta hela ku nga ri khale. A wu ta siviwa hi ntwanano lowuntshwa lowu a wu ta va kona exikarhi ka Yehovha ni valandzeri va Yesu lava totiweke. Yesu a a karhateka swinene hi vuhlayiseki bya tiko leri lerintshwa ra moya. Vaisrayele va ntumbuluko a va nga ri na vun’we eka ndlela leyi a va gandzela Xikwembu ha yona naswona sweswo a swi tisa xisandzu lexikulu evitweni ra xona leri kwetsimaka. (Yoh. 7:45-49; Mint. 23:6-9) Ku hambana ni sweswo, Yesu a a lava leswaku valandzeri vakwe va tshama va ri ni vun’we leswaku va kota ku tirhisana kahle leswaku va yisa ku dzuneka evitweni ra Xikwembu. Kutani, xana Yesu u endle yini? U vule xikhongelo xo saseka swinene lexi munhu wihi na wihi a nga vaka ni lunghelo ro xi hlaya. (Yoh. 17:1-26; vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.) Hi nga ha tivutisa hi ku, “Xana Xikwembu xi xi hlamurile xikhongelo xa Yesu?” Nakambe hi fanele hi tikambisisa ivi hi tivutisa hi ku, “Xana ndzi hanya hi ku pfumelelana na xona?”
SWILO LESWI A SWI RI SWA NKOKA NGOPFU EKA YESU
4, 5. (a) Hi dyondza yini eka xiyenge xo sungula xa xikhongelo xa Yesu? (b) Yehovha u xi hlamule njhani xikombelo lexi Yesu a xi endleke?
4 Yesu u dyondzise vadyondzisiwa vakwe swilo swo tala swinene malunghana ni Xikwembu kukondza ku va vusiku swinene. Endzhaku ka sweswo u tlakusele mahlo yakwe etilweni ivi a khongela a ku: “Tatana, nkarhi wu fikile; vangamisa n’wana wa wena, leswaku n’wana wa wena a ta ku vangamisa, hilaha u n’wi nyikeke hakona matimba ehenhla ka nyama hinkwayo, leswaku nhlayo ya hinkwavo lava u n’wi nyikeke vona, a va nyika vutomi lebyi nga heriki. . . . Ndzi ku vangamisile emisaveni, leswi ndzi heteke ntirho lowu u ndzi nyikeke leswaku ndzi wu endla. Kutani sweswi wena, Tatana, ndzi vangamise etlhelo ka wena hi ku vangama loku ndzi veke na kona etlhelo ka wena misava yi nga si va kona.”—Yoh. 17:1-5.
5 Xiya leswaku Yesu u sungule xikhongelo xakwe hi swilo leswi a a swi teka swi ri swa nkoka ngopfu eka yena. Nchumu lowu a a karhateka ngopfu ha wona a ku ri ku kwetsimisiwa ka Tata wakwe wa le tilweni, naswona leswi swi fambisana ni xikombelo xakwe xo sungula exikhongelweni xakwe xa xikombiso lexi nge: “Tatana, vito ra wena a ri kwetsimisiwe.” (Luka 11:2) Endzhaku ka sweswo, Yesu u khongele hi swilaveko swa vadyondzisiwa vakwe leswaku “a va nyika vutomi lebyi nga heriki.” Kutani endzhaku ka swona, Yesu u endle xikombelo a ku: “Tatana, ndzi vangamise etlhelo ka wena hi ku vangama loku ndzi veke na kona etlhelo ka wena misava yi nga si va kona.” Yehovha u hakele N’wana wakwe wo tshembeka hi ku n’wi nyika swo tlula leswi a swi kombeleke, u nyike Yesu “vito lerinene ngopfu ku tlula mavito” ya tintsumi hinkwato.—Hev. 1:4.
‘KU TIVA XIKWEMBU XI RI XIN’WE XA NTIYISO’
6. Vaapostola a va fanele va endla yini leswaku va kuma vutomi lebyi nga heriki, naswona hi swi tivisa ku yini leswaku va swi endlile sweswo?
6 Yesu u tlhele a khongela hi nchumu lowu hina vadyohi hi faneleke hi wu endla leswaku hi ta fanelekela ku kuma nyiko leyi leyikulu ya vutomi lebyi nga heriki. (Hlaya Yohane 17:3.) U vule leswaku hi fanele hi hambeta hi ‘nghenisa vutivi’ hi Xikwembu na hi Kreste. Ndlela yin’wana yo endla sweswo yi katsa ku tirhisa mahlo ni tindleve ta hina leswaku hi dyondza leswi engetelekeke hi Yehovha ni hi N’wana wakwe. Kasi ndlela yin’wana ya nkoka yo nghenisa vutivi hi Xikwembu i ku tsakela ku tirhisa leswi hi swi dyondzeke ha xona. Ana se vaapostola a va swi endlile swilo leswimbirhi hikuva Yesu u khongele a ku: “Marito lawa u ndzi nyikeke wona ndzi va nyike wona, naswona va ma amukerile.” (Yoh. 17:8) Kambe leswaku va kuma vutomi lebyi nga heriki, a va fanele va tshama va ri karhi va anakanyisisa hi rito ra Xikwembu va tlhela va swi tirhisa evuton’wini bya vona leswi va swi dyondzeke. Xana vaapostola vo tshembeka va swi kotile ku hambeta va endla tano vutomi bya vona hinkwabyo bya laha misaveni? Hakunene va swi kotile. Sweswo hi swi tiva hikwalaho ka leswi vito ra un’wana ni un’wana wa vona ri tsaleriweke makumu eka maribye ya masungulo ya 12 ya Yerusalema Lowuntshwa wa le tilweni.—Nhlav. 21:14.
7. Xana ku ‘tiva’ Xikwembu swi katsa yini, naswona ha yini swi ri swa nkoka swinene?
7 Hi ku ya hi vativi va Xigriki, xiga xa Xigriki lexi hundzuluxeriweke xi va “ku nghenisa . . . vutivi” xi nga ha tlhela xi hundzuluxeriwa xi va “va fanele va ya emahlweni va tiva.” Tinhlamuselo letimbirhi ta fambisana naswona hatimbirhi i ta nkoka. Xisweswo, xiga lexi nge ‘ku nghenisa vutivi’ eBibeleni xi kombetela eka nchumu lowu yaka emahlweni wu endleka, leswi nga ta endla leswaku munhu a va ni lunghelo ra ku ‘tiva’ Xikwembu. Hambiswiritano, ku tiva Munhu la tlakukeke swinene evuakweni hinkwabyo a swi katsi ku tiva timfanelo ni xikongomelo xa Xikwembu ntsena. Ku tiva Yehovha swi katsa ku n’wi rhandza hi mbilu hinkwayo ni ku rhandza vapfumeri-kulorhi. Bibele yi ri: “Loyi a nga riki na rirhandzu a nga tivi Xikwembu.” (1 Yoh. 4:8) Hikwalaho, ku tiva Xikwembu swi katsa ku xi yingisa. (Hlaya 1 Yohane 2:3-5.) Mawaku lunghelo lerikulu ra ku va un’wana wa vanhu lava tivaka Yehovha! Kambe vuxaka lebyi bya risima byi nga lahleka hilaha swi veke hakona eka Yudasi Iskariyota. A hi tikarhateleni ku byi hlayisa. Loko hi endla tano, eku heteleleni hi ta fanelekela ku kuma nyiko leyikulu ya vutomi lebyi nga heriki.—Mat. 24:13.
“HIKWALAHO KA VITO RA WENA”
8, 9. Hi nkarhi wa vutirheli bya Yesu bya laha misaveni, hi wihi nchumu lowu a wu ri wa nkoka swinene evuton’wini byakwe, naswona hi wihi ndhavuko wa vukhongeri lowu a a wu venga?
8 Endzhaku ko hlaya xikhongelo xa Yesu lexi kumekaka eka Yohane ndzima 17, i mani la nga kanakanaka leswaku Yesu a a va rhandza swinene vaapostola vakwe naswona na hina wa hi rhandza swinene? (Yoh. 17:20) Kambe hi fanele hi tsundzuka leswaku ku ponisiwa ka hina a hi nchumu lowu Yesu a a karhateka ngopfu ha wona. Nchumu lowu a wu ri wa nkoka swinene eka yena ku suka eku sunguleni ku fika emakumu ka vutirheli byakwe bya laha misaveni a ku ri ku kwetsimisiwa ni ku vangamisiwa ka vito ra Tata wakwe. Hi xikombiso, loko Yesu a vulavula hi vutirheli byakwe esinagogeni eNazareta, u hlaye marito lama nga eka buku-nsongwa ya Esaya lama nge: “Moya wa Yehovha wu le henhla ka mina, hikuva u ndzi tote leswaku ndzi vula mahungu lamanene eka swisiwana.” Handle ko kanakana loko Yesu a hlaya marito wolawo, u fanele a ri vule kahle vito ra Xikwembu.—Luka 4:16-21.
9 Hi ku ya hi ndhavuko wa Vayuda, khale swinene Yesu a nga si ta laha misaveni, varhangeri va vukhongeri a va nga va pfumeleli vanhu ku tirhisa vito ra Xikwembu. Hi nga tiyiseka leswaku Yesu a a wu venga ndhavuko wolowo lowu nga sekeriwangiki eMatsalweni. U byele vakaneti vakwe a ku: “Ndzi te hi vito ra Tatana, kambe a mi ndzi amukeli; loko a ku lo fika munhu un’wana hi vito ra yena n’wini, a mi ta n’wi amukela.” (Yoh. 5:43) Kutani, loko ku sale masiku ma nga ri mangani emahlweni ka rifu rakwe, Yesu u hlamusele nchumu wa nkoka swinene eka yena loko a khongela a ku: “Tatana, vangamisa vito ra wena.” (Yoh. 12:28) Hikwalaho a hi fanelanga hi hlamala leswi Yesu a vulavuleke hi ku vangamisa vito ra Tata wakwe exikhongelweni hinkwaxo lexi hi nga le ku xi tlhuvutseni.
10, 11. (a) Yesu u endle njhani leswaku vito ra Tata wakwe ri tiviwa? (b) Vadyondzisiwa va Yesu va fanele va tirha va ri ni xikongomelo xihi?
10 Yesu u khongerile a ku: “Vito ra wena ndzi ri kombise vanhu lava u ndzi nyikeke vona emisaveni. A va ri va wena, kambe u ndzi nyike vona, naswona va hlayise rito ra wena. Nakambe, a ndza ha ri kona emisaveni, kambe vona va le misaveni naswona ndzi ta eka wena. Tatana wo Kwetsima, va rindze hikwalaho ka vito ra wena leri u ndzi nyikeke rona, leswaku va va un’we ku fana na hina.”—Yoh. 17:6, 11.
11 Ku tivisa vadyondzisiwa vakwe vito ra Tata wakwe a swi katsa swo tala swinene ku tlula ku va byela vito rero ntsena. Yesu u tlhele a va pfuna ku twisisa leswi vito ra Xikwembu ri vulaka swona, a va dyondzisa timfanelo ta xona leti hlamarisaka ni ndlela ya rirhandzu leyi xi tirhisanaka na hina ha yona. (Eks. 34:5-7) Ku engetela kwalaho, leswi Yesu se a nga Hosi etilweni u hambeta a pfuna vadyondzisiwa vakwe ku endla leswaku vito ra Yehovha ri tiviwa emisaveni hinkwayo. Va fanele va endla tano hi xikongomelo xihi? Xa leswaku ku hlengeletiwa vadyondzisiwa lava engetelekeke, makumu ya mafambiselo lawa yo homboloka ya swilo ma nga si fika. Kutani, Yehovha u ta tiendlela vito lerikulu loko a ponisa timbhoni takwe to tshembeka.—Ezek. 36:23.
“LESWAKU MISAVA YI KHOLWA”
12. Hi swihi swilo swinharhu leswi hi faneleke hi swi endla leswaku swilo swi hi fambela kahle entirhweni wa hina wo ponisa vutomi?
12 Loko Yesu a ha ri laha misaveni, u tirhe hi matimba leswaku a pfuna vadyondzisiwa vakwe va hlula ku tsana ka vona. Leswi a swi ri swa nkoka leswaku va hetisisa ntirho lowu Yesu a wu sunguleke. Yesu u khongele a ku: “Tanihi leswi u ndzi rhumeke emisaveni, na vona ndzi va rhumile emisaveni.” Leswaku swilo swi va fambela kahle entirhweni lowu wo ponisa vutomi, Yesu u kandziyise swilaveko swinharhu swa nkoka. Xo sungula, u khongelele leswaku vadyondzisiwa vakwe va nga vi xiphemu xa misava leyi yo homboloka ya Sathana. Xa vumbirhi, u khongelele leswaku vadyondzisiwa vakwe va kwetsimisiwa kumbe va tshama va ri karhi va kwetsima hi ku yingisa Rito ra Xikwembu. Xa vunharhu, Yesu u kombele hi ku phindha-phindha leswaku vadyondzisiwa vakwe va va ni vun’we hilaha yena ni Tata wakwe va nga ni vun’we. Leswi swi lava leswaku hi tikambisisa. Un’wana ni un’wana wa hina u fanele a tivutisa, ‘Xana ndzi hanya hi ku pfumelelana ni swikombelo swinharhu swa Yesu?’ Leswi Yesu a vulavuleke hi swilo leswi, a a kombisa leswaku wa tshemba ‘leswaku misava yi ta kholwa leswaku u rhume hi Yehovha.’—Hlaya Yohane 17:15-21.
13. Xikhongelo xa Yesu xi hlamuriwe njhani hi lembe-xidzana ro sungula C.E.?
13 Loko hi dyondza buku ya Bibele leyi taka endzhaku ka Tievhangeli ta mune, ku nga buku ya Mintirho ya Vaapostola, hi nga swi vona leswaku xikhongelo xa Yesu xi hlamuriwile. Anakanya hi ku avana loku a ku ta va ku ve kona exikarhi ka Vakreste vo sungula, lava exikarhi ka vona a ku ri ni Vayuda ni Vamatiko, lava fuweke ni swisiwana, mahlonga ni vini va mahlonga. Kambe, hinkwavo va ve ni vun’we lebyikulu ngopfu lerova va fanisiwe ni swirho swa miri swo hambana-hambana laha Yesu a a ri nhloko ya vona. (Efe. 4:15, 16) Hakunene xolexo i xiendlo xa singita emisaveni ya Sathana leyi avaneke! Ku dzuneka hinkwako ku fanele ku yisiwa eka Yehovha loyi a endleke leswaku vun’we byebyo byi va kona hi ku tirhisa moya wakwe lowo kwetsima lowu nga ni matimba.—1 Kor. 3:5-7.
14. Xikhongelo xa Yesu xi hlamuriwe njhani eminkarhini ya manguva lawa?
14 Khombo ra kona, vun’we byolebyo byi herile endzhaku ka ku fa ka vaapostola. Kambe, hilaha swi profetiweke hakona, ku ve ni vugwinehi lebyikulu lebyi vangeke mimpambukwa leyi avaneke ya Vujagana. (Mint. 20:29, 30) Kambe hi 1919, Yesu u ntshunxe valandzeri vakwe lava totiweke evuhlongeni bya vukhongeri bya mavunwa kutani a va hlengeleta eka “xiboho lexi hetisekeke xa vun’we.” (Kol. 3:14) Ntirho wa vona wo chumayela wu ve ni vuyelo byihi emisaveni hinkwayo? Vanhu vo tlula timiliyoni ta nkombo va “tinyimpfu tin’wana” lava humaka “eka matiko hinkwawo ni tinyimba hinkwato ni vanhu hinkwavo ni tindzimi hinkwato,” va tisiwile leswaku va va ntlhambi wun’we ni vatotiwa va Xikwembu. (Yoh. 10:16; Nhlav. 7:9) Hakunene leyi i nhlamulo yo hlamarisa ya xikhongelo xa Yesu lexi nge, “misava yi ta tiva leswaku [Yehovha] u ndzi rhumile ni leswaku u va rhandzile hilaha u ndzi rhandzeke hakona”!—Yoh. 17:23.
MARITO YO GIMETA LAMA TSAKISAKA
15. Hi xihi xikombelo xo hlawuleka lexi Yesu a xi endleke malunghana ni vadyondzisiwa vakwe lava totiweke?
15 Nimadyambu hi Nisani 14, Yesu u nyike vaapostola vakwe ku vangama kumbe a va fundzha hi ku endla ntwanano na vona leswaku va ta fuma na yena eMfun’weni wakwe. (Luka 22:28-30; Yoh. 17:22) Hikwalaho, Yesu u khongele malunghana ni hinkwavo lava a va ta va valandzeri vakwe lava totiweke, a ku: “Tatana, malunghana ni leswi u ndzi nyikeke swona, ndzi navela leswaku, laha ndzi nga kona, na vona va va na mina, leswaku va vona ku vangama ka mina loku u ndzi nyikeke kona, hikuva u ndzi rhandzile misava yi nga si va kona.” (Yoh. 17:24) Tinyimpfu tin’wana ta Yesu a ti vi ni mavondzo kambe ta tsaka hi hakelo leyi nga ta kumiwa hi vatotiwa kutani leswi i vumbhoni byin’wana bya leswaku Vakreste hinkwavo va ntiyiso va ni vun’we hakunene namuntlha.
16, 17. (a) I yini leswi Yesu a vuleke leswaku u ta hambeta a swi endla loko a gimeta xikhongelo xakwe? (b) Hi fanele hi tiyimisela ku endla yini?
16 Leswi vanhu vo tala va dyondzisiwaka mavunwa hi vafundhisi, va hlawula ku honisa vumbhoni lebyi nga le rivaleni bya leswaku Yehovha u ni vanhu lava nga ni vun’we lava n’wi tivaka kahle. A swi ri tano ni le nkarhini wa Yesu. Hikwalaho u gimete xikhongelo xakwe hi marito lawa lama tsakisaka: “Tatana wo lulama, hakunene, misava a yi ku tivanga; kambe mina ndza ku tiva, naswona lava va swi tivile leswaku u ndzi rhumile. Kutani ndzi va tivise vito ra wena naswona ndzi ta ri tivisa, leswaku rirhandzu leri u ndzi rhandzeke ha rona ri va eka vona kutani mina ndzi va ni vun’we na vona.”—Yoh. 17:25, 26.
17 I mani loyi a nga alaka leswaku Yesu u hanye hi ku pfumelelana ni xikhongelo xakwe? Tanihi Nhloko ya vandlha, u ya emahlweni a hi pfuna ku tivisa van’wana vito ra Tata wakwe ni xikongomelo xakwe. Onge hi nga ya emahlweni hi titsongahatela vunhloko byakwe hi ku hisekela ku yingisa xileriso xakwe xo chumayela ni ku endla vanhu vadyondzisiwa. (Mat. 28:19, 20; Mint. 10:42) Onge na hina hi nga tirha hi matimba leswaku hi kondletela vun’we bya hina bya risima. Loko hi endla swilo leswi, hi ta va hi hanya hi ku pfumelelana ni xikhongelo xa Yesu, kutani sweswo swi ta endla leswaku vito ra Yehovha ri vangamisiwa ivi hina hi kuma ntsako lowu nga heriki.


text:
1Khutalelani lirando, mi txi navela kumana sihiwa sa Moya, ngutungutu txihiwa txa kuwomba dipswi. 2Nguko awu a wombawombako tidimi, kha wombawombi ni vathu, a wombawomba ni Txizimu; a walo wu a ti engisako, kambe ene a wombawomba timhaka ta misisalo, na a txi tulelwa ngu Moya. 3Awu a wombako dipswi a wombawomba ka vathu, kasiku a txi va aka, a txi va tsanisa, a txi va mbuwetela. 4Awu a wombawombako tidimi, wa ti aka ene apune, aniko awu a wombako dipswi a aka dibanza da Txizimu. 5Ni ti navela ti to motshenu mi wombawomba tidimi, kambe ngutungutu ni ti navela ku motshenu mi txi womba dipswi. Nguko awu a wombako dipswi a pala wule a wombawombako tidimi, hahanze ka kuva e txhamusela ati a wombawombako, kasiku dibanza di mana ku akwa. 6Senikoko, vanathu, ngako ni txi mi tela, ni txi tela kuta wombawomba tidimi, ni na mi vhuna ka tihi, hahanze ka kuva ni txi wombawomba ngu siwoniso sa Txizimu, ni timhaka ta wutxhari, ni ta kuwomba dipswi mwendo ta kugondisa, kani? 7Ta maheka toneto ka si si vetwako, na i singa so hanya, kufana ni msengele, mwendo txitende; ku nga ti si si humisi mtsome wu wu zivanekako, yi na ziviswa ku txani ndando yi yi vetwako ngu wona msengele mwendo txona txitende, kani? 8Kufana ni toneto, mpundu wu txi mahwa nyamvetwe, i mani a no ti lulamisela kuya yimbini kani? 9Ngu toneto, nananu: ngako lidimi lanu li txi humisa mapswi o mbi pfala, ti na ziviswa ku txani ati mi wombawombako tona kani? Mi na fana ni wu a wombawombako ni diphuho. 10Ha ditikoni ku ni tidimi to tala, kambe totshe ta pfala. 11Ngako ni si engisi mhaka ya mapswi a wule a wombawombako ni nani, ni na nga no va heloho, nene a na nga wo va wa heloho kwangu. 12Ngu toneto, ngako mi navelako kumana sihiwa sa Moya, khutalani kasiku mi txi si mana ngu kutalelwa ka sona, ti to mi aka dibanza. 13Ngu toneto, awu a wombawombako tidimi, a na khongele kasiku e si kota ku ti txhamusela. 14Ngukusa, ngako ni txi khongela ngu tidimi, moya wangu wa khongela, aniko mapimo angu kha ma bhinduli. 15Se nji txani ni fanelako kumaha kani? Ni na khongela ngu moya, ni txi khongela kambe ngu mapimo; ni na embelela ndando ngu moya, ni txi embelela kambe ngu mapimo. 16Ngukusa, ngako u txi bonga ngu moya wokha ka Txizimu, se awule i ko va mthu dwe msengeletanoni, eko a si ti pfiko ati u wombako, a na si kotisa ku txani ku angula, a txi “Amen” ka mkombelo wako wa kubonga, kani? 17Awe wa bonga tatinene; kambe mmwane kha ti mu aki. 18Ani na bonga ka Txizimu, nguko na wombawomba tidimi to tala, ti si ziwiko kupinda motshenu. 19Kambe msengeletanoni ni dhunda kuwomba mtxhanu wa mapswi awa ma pfalako, kufela kugondisa vamwane, kupinda kuwombawomba dizana da mazana a mapswi ngu tidimi ti ti si ziwiko. 20Vanathu, mi nga ti maheni vanana mapimoni kwanu. Ka tile to biha, eho ti maheni vanana, kambe amu ka mapimo ti maheni madhota. 21Amu ka dibhuku da mlayo, ti bhatwe ti ta ku: Ni na wombawomba ka vathu vava ngu lidimi la vathu va mamwane matiko, ngu sisofu sa timwane tixaka, kambe hambi keto, kha va na mbi ni engisa, kha Mkoma. 22Ngu konaho, tidimi njikombiso ka va va si kholwiko, i singa ka va va kholwako; kasi kuwomba dipswi kha ku mahelwi ava va si kholwiko, aniko ku mahelwa makholwa. 23Ngu toneto, ngako di txi tshangana dotshe dibanza msengeletanoni, se votshe va txi wombawomba ngu tidimi to hambana, se konako ku txi wulela vathu vo mbi ti ziva, mwendo va va si kholwiko, ina kha va na mbi womba ti to mi bharukile, kani? 24Aniko kumaha ti votshe va txi womba dipswi, se konaho e wulela awu a si kholwiko, kumbe a si ti ziviko, eyo wa konwa ngu votshe e lamulwa ngu votshe; 25makungo a mbilu yakwe ma na humeleliswa ha kubasani, se a na namisa mbanza, e khozela Txizimu, a txi womba atxi: Kha ditshuri Txizimu txa ho hagari kwanu. 26Ti di ngeto, ku nga mahwa to txani kani, vanathu? Mbimo yi mi sengeletanako, mmwane ni mmwane kwanu a nga si kota kuthula ndando, mmwane a nga si kota kuwomba dipswi do gondisa, mwendo dipswi di a nga kombiswa ngu Txizimu, mwendo kuwomba mapswi o kari ngu lidimi lo hambana, mwendo txiningo txo txhamusela ti ti wombwako ngu timwane tidimi; kambe totshe tiya ti na mahelwe kufela ku aka msengeletano. 27Ngako ku di ho kuwombawomba tidimi to hambana, ku nga wombe vo pinda vambidi, mwendo hambi i di vararu, mmweyo ngu mmweyo, se mmwane a txi txhamusela. 28Kungako ku singa ni wo txhamusela, awu a nga titi lava kuwombawomba ngu tidimi to hambana a na malale; a na ti khongelele mbiluni kwakwe ene ekha ni Txizimu. 29I di vaprofeti, va na wombawombe vambidi mwendo vararu, se vamwane va na lamule. 30Ngako mmweyo wa va va nga tshangana a txi kombiswa mhaka ngu Txizimu, ku na malale awule wo khata, hambi a di hagari ka kuwombawomba. 31Motshenu mi nga si kota kuwomba dipswi da Txizimu, mmweyo ngu mmweyo, kasiku votshe ve mana kugonda ni kutsaniswa. 32Mimoya ya wuprofeti mi lamulwa ngu vaprofeti. ] 33Nguko Txizimu hi nga Txizimu txa vhilinganya, aniko i Txizimu txa kudikha. Madingano ni txiheno txa otshe mabanza a vasawuleki, 34vavasikati va na malale misengeletanoni; vona kha va tumelelwi kuwombawomba. Ku laveka va txi ti veka hahatshi, kota kuwomba ka wona mlayo. 35Va txi lava kugonda to maha, va na wotise ka vamna vawe mtini, nguko ti ni muyilo ka wamsikati kuwombawomba hagari ka msengeletano. 36Ina dipswi da Txizimu di humete kwanu kani? Mwendo nganu mokha mi nga di amukela kani? 37Ngako mmweyo wanu a txi ti pfa ti to i mprofeti mwendo mthu wu a nga woniswa mhaka ngu Txizimu, a na ti zive konaho ti to ati ni mi bhalelako nzirumo sa Mkoma. 38Aniko ngako a di ho wu a si ti ziviko, ti komba ti taku nene kha ziwi ngu Txizimu. 39Ngu toneto, vanathu, navelani kumana wuprofeti, mi nga tsimbeni vathu kuwombawomba ngu tidimi to hambana. 40Aniko totshe ti na mahwe ngu fanelo ni mlayo.
Copyright
Learn More


text:
MARCH 13, 2014
MAHUNGU YA MISAVA
Timbhoni Ta Yehovha Ti Humesa Bibele Leyi Pfuxetiweke Ya Marito Lamakulu
ENEW YORK—Timbhoni ta Yehovha ti humese Bibele leyi pfuxetiweke ya marito lamakulu ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima tanihi matshalatshala ya tona yo endla leswaku vanhu vo tala va yi kuma hi ku olova. Ti hlele leswaku ku printiwa tikopi ta 424 000 ta Bibele leyi eUnited States ni le Japani.
Timbhoni ti humese nkandziyiso lowu tolovelekeke wa Bibele leyi pfuxetiweke ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa eka nhlangano wo hlawuleka lowu haxiweke hi October 5-6, 2013, ematikweni ya 31. Nkandziyiso lowu pfuxetiweke wa 2013 wu antswisiwe swinene ku sukela eka nkandziyiso wa 1984. Hi October 7, 2013, Timbhoni ti hoxe Bibele leyi eka progreme leyi vuriwaka JW Library, leyi se yi kopiweke kwalomu ka 1,4 wa timiliyoni. Nkandziyiso lowu pfuxetiweke wa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa wa kumeka nakambe hi swivumbeko swo tala swa elektroniki eka www.jw.org.
Swivumbeko hinkwaswo swa nkandziyiso lowu pfuxetiweke wa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa swi ni swikombo swa kwalomu ka 60 000, leswi pfunaka vahlayi ku wu twisisa kahle mongo wa timhaka ta Bibele. Nakambe ku katsiwe tidayagramu, mimepe ya matiko ya le minkarhini ya Bibele ni tichati ta mivalavala leti hlamuselaka vuxokoxoko bya vutomi bya siku ni siku bya le minkarhini ya ku tsariwa ka Bibele. Xiengetelo xi hlamusela timhaka to tanihi milawu ya ku hundzuluxela Bibele ni matimu ya ndlela leyi Bibele yi tsariweke ni ku hlayisiwa ha yona.
Nkandziyiso wa 1984 wa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ana se a wu ri na rona vito ra Xikwembu leri humelelaka kwalomu ka 7 000. Hambiswiritano, nkandziyiso lowu pfuxetiweke wa 2013 wu tlhela wu komba ndzavisiso wa sweswinyana wa tindhawu leti vito ra Xikwembu ri humelelaka eka tona eka matsalwa ya khale ya Bibele. Hi ku ya hi nkambisiso wun’wana wa Tibuku-nsongwa ta le Lwandle leri Feke swin’we ni matsalwa man’wana ya khale, nkandziyiso lowu pfuxetiweke wa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa wu ni tindhawu tin’wana ta tsevu laha vito ra Xikwembu ri kumekaka kona, ku nga Vaavanyisi 19:18; 1 Samuwele 2:25; 6:3; 10:26; 23:14; 23:16. Xiengetelo xi tlhela xi vulavula hi ndlela leyi vito ra Xikwembu a ri tirhisiwa ha yona eka ririmi ra khale ra Xiheveru ni ra Xigriki swin’we ni ku humelela ka rona eka Tibibele to hlayanyana ta namuntlha.
I khale Timbhoni ti ri karhi ti printa, ti fambisela vanhu ni ku hundzuluxela Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa, leyi vativi va yi xiximaka swinene hikwalaho ka ku pakanisa ka yona. Bibele leyi heleleke ya vuhundzuluxeri lebyi yi humesiwe ro sungula hi Xinghezi hi 1961. Hi 1963, phepha-hungu ra The New York Times ri vike leswaku Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi ta kumeka hi tindzimi tin’wana ta tsevu hilaha swi tivisiweke hakona eka ntsombano wa Timbhoni lowu a ti wu khomele eXitediyamu xa Yankee. Ku sukela kwalaho, Timbhoni ti humese vuhundzuluxeri lebyi hi tindzimi leti tlulaka 120. Emalembeni ya sweswinyana, Komiti ya Vuhundzuluxeri bya Bibele bya Misava Leyintshwa yi hlawule ku pfuxeta Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa leswaku byi fambisana ni ririmi ra manguva lawa swin’we ni ku hlamusela swiga swin’wana swa Bibele, ku endlela leswaku byi hlayeka hi ku olova naswona byi twisiseka. Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa lebyi pfuxetiweke byi ni mindzulamiso yoleyo ya sweswinyana ya ku hundzuluxela Bibele.
J. R. Brown, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha entsindza wa tona wa misava hinkwayo, u te: “A swi tsakisa ku kuma minkandziyiso yo sungula ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa emalembeni yo tlula 50 lama hundzeke naswona swi tsakisa ngopfu ku va ni nkandziyiso lowuntshwa lowu pfuxetiweke. Xikongomelo xa hina hileswaku Matsalwa yo Kwetsima ma twisisiwa hi vanhu hinkwavo, hi ku tirhisa ririmi leri pakanisaka, leri xiximekaka ni leri vulavuriwaka namuntlha.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000


text:
1Gukhodwa gitiyiso nya gukhethu hi naya hakha silo hi si virelago. Gambe giyeyedzo nya gupwani somo khu lisine silo hi si si wonigo. 2Khu gukhodwa, vathu va gale va mane guzundzwa khu Nungungulu. 3Khu gukhodwa, hi ngu pima gu khethu sivangwa satshavbo si giridwe khu lito la Nungungulu, uye girile esi si wonegago khu esi si si wonegigo. 4Khu gukhodwa, Abheli ningede ga Nungungulu mhamba nya guvbindre eyi ya Kayimi. Khu gukhodwa, zundzidwe khu Nungungulu kha nga muthu nya wadi, gu kala Nungungulu a gu hakha ningelo nya miphaso yaye. Khu gukhodwa gwaye Abheli, ambari a fudego, a nga gu ganela. 5Khu gukhodwa Enoki dzegidwe a yiswa vbafuvbi ga Nungungulu nyamba wona gufa.Kha manwa khu muthu kholu a di dzegwa khu Nungungulu. Milowo nya gu Age yari khiyo uye a tsakisile Nungungulu na gu si gu dugeleli esi. 6Muthu nyamba khodwa kha dzi kodzi gutsakisa Nungungulu, kholu, oyu a hidzimelago ga Nungungulu fanede gukhodwa gu khuye Nungungulu womo ni gu khuye a ngu tshatshazela avo va mu vbwetago. 7Khu gukhodwa, Nowa pwide sitiviso sa Nungungulu nya esi si nga hadza gu dugelela, a nga bani a si kodzi gu si wona. Nowa a di yingela Nungungulu a gu gira ngalava a bela umo uye ni ngamo yaye a gu vbanyiswa. Khu guralo, a di kona litigo, a gu hakha ga Nungungulu wuzundzo nya gukhodwe. 8Khu gukhodwa, Abrahama a di yingela, gikhati a nga ranwa khu Nungungulu. A khuga a hongola ga litigo a nga tumbiswago gu ningwa. A di diga litigo laye nyamba guti a gu hongola hayi. 9Khu gukhodwa a diya khala nga muwuyi ga litigo lile a nga tumbiswago khu Nungungulu. A di vbanya mitshatshani gumogo ni Isaki ni Jakobe, va nga hakhago gitumbiso gyagimwego ga Nungungulu. 10Kholu, Abrahama a di gu virela lidhoropa nya gutiye li si kodzigo gu khungumudwa eli Nungungulu a nga li pima a wuya a li vbaha. 11Khu gukhodwa, Abrahama khade babe, ambari a nga bani a gumbide ngudzu, mwangadzi waye Sara na vbindredwe khu tanga nya guvelege. Uye a di khodwa gu khuye Nungungulu a na tadzisa gitumbiso gyaye. 12Khu muthu moyo a nga bani a gu valedwa nga muthu a fudego, gu velegidwe sanana nya gutale ngudzu nga dzinyeledzi dza ndzadzini, nyambana tengo nga mafu nya fungu wa phwani. 13Vathu vatshavbo vovo va fude na va tade khu gukhodwa. Kha va si hakha esi va nga tumbiswago khu Nungungulu, aholu va si wone khu hwindzo va si tsakela, va dzi thula vawuyi, valuveli va vbindrago khu mafuni momu. 14Avo va ganelago kharati, va ngu yeyedza gu khavo va gu dzi vbwetela litigo lawe. 15Kha va nga alakanya gu bwelela tigoni va ngatago khumo. Nari pwani va di dzinide na va bwelede. 16Aholu, avo va di vbweta litigo nya ladi ngudzu, litigo la ndzadzini. Nungungulu kha khali dzitshoni gu ranwa pwani Nungungulu wawe, kholu khuye a va dongisedego lidhoropa. 17Khu gukhodwa, Abrahama, gikhati a nga lingwa khu Nungungulu a di ningela gyanana gyaye Isaki kha nga mhamba. Nungungulu a di tumbisile ga Abrahama gu mu ninga sanana nya singi, ambari ulo, Abrahama a di dongile gu songa gyanana gyaye gyagimweyo a gira khigyo phaso nya mhamba. 18Nungungulu a di mu embede khuye: "Khu ga Isaki u na bani uri ni sanana." 19Abrahama a di khodwa gu khuye Nungungulu a na dzi kodza guwusa Isaki khu ga vafudego. Hi na khethu Abrahama hakhile nya luphye Isaki a nga wuswa khu ga vafudego. 20Khu gukhodwa, Isaki a di kategisa Jakobe ni Esawu, a va tumbisa makategwa ma na gutago. 21Khu gukhodwa, Jakobe, marandra nya guhadza gufa, a di kategisa moyo khu moyo, sanana sa Josefe, a gu khozela Nungungulu na tshigamede vbandrongatunu gwaye. 22Khu gukhodwa, Josefe, marandra nya guhadza gufa nuye, a di ganela khu gikhati nya guduge sanana sa na Israeli khu tigoni ga Egipito, ava ninga sileletelo nya edzi va na gu girago khidzo girumbi gyaye. 23Khu gukhodwa, vavelegi va Mosi va di mu siha migima miraru hwane nya gu na velegidwe. Khu gu wona wumburi nya gyanana, kha va khala hwanga gu yeyisa nayo wa mufumeli. 24Khu gukhodwa, Mosi, na dandride a di bomba gu ranwa pwani mwamana wa nyamahegyane wa Faro. 25Uye a di dzumela gusaniseka gumogo ni vathu va Nungungulu, guvbindra gu tsaka matshigwana madugwana khu silo nya gighoho. 26A di wona nari tshukwana gu nyenywa khu kotani ya Mesiya guvbindra gu fuma dzithomba dzatshavbo dza Egipito. Maho yaye ma di khedza tshatshazelo wu nga gutago. 27Khu gukhodwa, Mosi dugile khu Egipito nyambana hwanga khu likhulo la mufumeli. A di simama gutiya nga khwatshi a di gu wona Nungungulu a si wonegigo. 28Khu gukhodwa, a di phela gu gira mikhuwo nya Phasika, a ruma gu todzwa novba malimba nya dzinyumba nya vathu va na Israeli, gasi girumwa nya gusonge, gi si songi sanana sawe nya matiwula. 29Khu gukhodwa, va na Israeli va di tshatuga yiphwa nya gufuvile khwatshi va gu gimbila mafuni nya gubange. Gikhati Vagipiti va nga pima gu tshatuga navo, va di langaladzwa khu mati, vafa. 30Khu gukhodwa, ma di thega mabhiyo nya lidhoropa la Jeriko hwane nya gu na va li dzuwulugede gipimo nya livbandre na mavili matshigu. 31Khu gukhodwa, Rahabhe, nyamayi nya gibhayi, kha songwa gumogo ni vale va nga mba yingela Nungungulu, kholu uye a di hakha vasoli khu gurula. 32Ginani nyi yelago gu ganela gambe? Gikhati gi rode, nyi di gu vbweta gu ganela khu Gidiyoni, khu Bharaki, khu Samisoni, Jafeti, khu Dhavide, khu Samueli ni vaprofeti. 33Khu gukhodwa, va dwanile ni mayigo yatshavbo va ma pala. Va giride nya sadi, va gu hakha ga Nungungulu esi va nga tumbiswago. Va di sega magana nya dzinghala. 34Va di tshima nilo nya tshivba, va vbuluga gu songwa khu matshari. Va diri mwalo tshivba, aholu, va khade va nya tshivba. Va khade dzingwazi litungani, va pala va nya guta. 35Khu gukhodwa, vanyamayi va hakhide vafi vawe va nga wugago khu ga vafudego. Vambe va di saniswa kala gufa, va si dzumeli gu tshudwa, khu gutumba gu khavo va na wuga va bela guvbanyani nya gwadi. 36Vambe va di poyidwa, va khinyedwa. Vambe va di hungeledwa va thedwa mapasoni. 37Vambe va di pfarwa khu siwindri, vambe va gu pidwa khu vbakari, vambe va songwa khu matshari. Va di legalega na va ambade malowo nya dzinvuta ni dziphongo. Va diri sisiwana, va saniswa ni gu poyidwa. 38Va di pepetega giwulani ni sigomoni, va gu vbanya dziphagoni nya siwindri ni mavbalani. Litigo li di si lumbi avo. 39Vatshavbo va hakhidwe khu Nungungulu khu kotani nya gukhodwe va nga bani vari nago. Aholu kha va hakha esi Nungungulu a nga va tumbisago. 40Kholu Nungungulu a hi dongisede gilo nya gyadi ngudzu, khegi: Avo ni ethu, hatshavbo hi khale vathu nya guvbelele.
Copyright
Learn More


text:
XIVUTISO 10
Bibele Yi Nga Ndzi Pfuna Njhani?
A WU TA ENDLA YINI?
Ehleketa hi xiyimo lexi: David u famba hi movha endhawini leyi a swi xiyaka leswaku a nga yi tivi. Loko a languta mimfungho ya le xitarateni ni swilo swin’wana wa swi xiya leswaku a a nga fanelanga a ri endhawini yoleyo. David wa swi xiya leswaku u lahlekile. U fanele a jike endhawini leyi a a nga fanelanga a jike eka yona.
Loko a wu ri David a wu ta endla yini?
EHLEKETISISA HI MHAKA LEYI!
U nga teka rin’wana ra magoza lawa:
U nga vutisa van’wana.
U nga tirhisa mepe kumbe u tirhisa GPS.
U nga ya emahlweni u chayela, u ri ni ntshembo wa leswaku u ta fika laha u yaka kona.
Swi le rivaleni leswaku Goza C a ri nge ku pfuni hi nchumu.
Goza B ri antswela goza A. Phela eriendzweni ra wena hinkwaro u ta va u ri ni mepe kumbe GPS, leswi nga ta ku pfuna ku fika laha u yaka kona.
Bibele yi nga ku pfuna hi ndlela leyi fanaka!
Buku leyi, leyi xavisiwaka swinene yi nga
ku kongomisa loko u langutane ni swiphiqo
ku pfuna leswaku u titiva naswona u va munhu wo antswa
ku pfuna leswaku u hanya vutomi lebyi tsakisaka swinene
YI HLAMULA SWIVUTISO SWA NKOKA EVUTON’WINI
Loko hi sungula ku dyondza ku vulavula, hi vutisa swivutiso.
Ha yini tilo ri ri ra wasi?
Tinyeleti ti endliwe hi yini?
Loko se hi kurile hi sungula ku vutisa swivutiso malunghana ni misava leyi hi hanyaka eka yona.
Ku vuriwa yini loko ku ri leswaku tinhlamulo ta swivutiso swoleswo i khale ti ri kona eBibeleni?
Vanhu vo tala va vula leswaku eBibeleni ko va ni mintsheketo ntsena, leswaku yi hundzeriwe hi nkarhi kumbe swa tika ku yi twisisa. Kambe xana Bibele yi ni xiphiqo kumbe hi leswi vanhu va swi tweke malunghana na Bibele leswi nga xiphiqo? Xana va nga va va xisiwile?
Hi xikombiso, vanhu va anakanya leswaku Bibele yi vula leswaku Xikwembu hi xona xi fumaka misava. Swi nga endlekisa ku yini sweswo? Misava leyi a yi lawuleki! Ku ni switlhavi ni ku xaniseka, vuvabyi ni rifu, vusweti ni makhombo. Swi nga endlekisa ku yini leswaku Xikwembu lexi nga ni rirhandzu xi vanga swilo leswi hinkwaswo?
Xana u nga swi tsakela ku tiva nhlamulo ya xivutiso lexi? Leswi Bibele yi swi vulaka hi loyi a fumaka misava swi nga ha ku hlamarisa!
A swi kanakanisi leswaku u swi xiyile leswaku xitsundzuxo lexi kumekaka eka broxara leyi xi sekeriwe eBibeleni. Timbhoni ta Yehovha ta tiyiseka leswaku Bibele i nkongomiso lowu tshembekaka. Sweswo swi endliwa hi leswi yi ‘huhuteriweke hi Xikwembu naswona yi pfunaka ku dyondzisa, ku tshinya, ku lulamisa swilo.’ (2 Timotiya 3:16, 17) U ta vuyeriwa loko u hlaya buku leyi ya khale, kambe leya ha hi pfunaka ninamuntlha!
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Xana u vula leswaku, ndzi khomeke ngopfu kumbe a ndzi lavi ku tiboha?
Leswi Endlekaka Eka Dyondzo Ya Bibele
Emisaveni hinkwayo, Timbhoni ta Yehovha ti tiviwa hi ku fambisela vanhu dyondzo ya Bibele ya mahala. Hlalela ndlela leyi yi fambisiwaka ha yona.


text:
“Ku Tiyisela A Ku Endle Ntirho Wa Kona Wu Helela”
“Ku tiyisela a ku endle ntirho wa kona wu helela, leswaku mi ta helela ni ku va lava hanyeke etimhakeni hinkwato, mi nga kayiveli nchumu.”—YAKOBO 1:4.
TINSIMU: 135, 139
1, 2. (a) Hi nga dyondza yini eka ndlela leyi Gidiyoni ni vavanuna vakwe va 300 va tiyiseleke ha yona? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.) (b) Hi ku ya hi Luka 21:19, ha yini ku tiyisela ku ri ka nkoka swinene?
ANAKANYA hi nyimpi yo tika ni leyi karharisaka leyi masocha ya le Israyele lama a ma rhangeriwa hi Muavanyisi Gidiyoni a ma ri eku yi lweni ni valala va wona. Gidiyoni ni vavanuna vakwe va hlongorise Vamidiyani ni matiko lama a ma va pfuna ku lwa vusiku hinkwabyo ku ringana mpfhuka wa kwalomu ka tikhilomitara ta 32! Bibele yi hi byela leswi endlekeke endzhaku ka sweswo: “Emakumu Gidiyoni a fika eYordani, a wu pela, yena ni vavanuna va 300 lava a va ri na yena, va karhele.” Kambe a va nga si hlula naswona a va ha fanele va lwa ni masocha ya 15 000. Valala lava va tshikilele Vaisrayele ku ringana malembe yo tala, kutani a va nga ta lahla thawula. Kutani, Gidiyoni ni vavanuna vakwe va ye emahlweni va hlongorisa valala va vona naswona va hetelele va va hlurile!—Vaavanyisi 7:22; 8:4, 10, 28.
2 Na hina hi le ku lweni ka nyimpi yo tika ni leyi karharisaka. Valala va hina va katsa Sathana, misava yakwe ni ku nga hetiseki ka hina. Van’wana va hina se hi ni malembe yo tala hi ri karhi hi lwa ni valala lava. Hi ku pfuniwa hi Yehovha, hi hlule tinyimpi to tala. Hambiswiritano, a hi si hlula nyimpi yo hetelela. Minkarhi yin’wana hi nga ha karhala ku lwa. Kumbexana hi nga ha karhala ku rindzela makumu ya misava leyi yo homboloka. Yesu u vule leswaku hi ta hlangavetana ni miringo yo tika swinene ni ku xanisiwa hi ndlela ya tihanyi emasikwini yo hetelela. Kambe u tlhele a vula leswaku loko hi tiyisela, hi ta hlula. (Hlaya Luka 21:19.) I yini ku tiyisela? I yini lexi nga ta hi pfuna ku tiyisela? Hi nga dyondza yini eka lava tiyiseleke? Hi nga ku pfumelela njhani “ku tiyisela [ku endla] ntirho wa kona wu helela”?—Yakobo 1:4.
I YINI KU TIYISELA?
3. I yini ku tiyisela?
3 EBibeleni, ku tiyisela swi vula swo tala ku tlula ku tiyiselela xiyimo xo tika. Ku khumba ndlela leyi hi ehleketaka ni ku titwa ha yona hi miringo ya hina. Ku tiyisela ku hi pfuna leswaku hi va ni xivindzi, hi tshembeka ni ku lehisa mbilu. Buku yin’wana ya tinhlamuselo yi vula leswaku ku tiyisela i mfanelo leyi hi pfunaka leswaku hi va ni ntshembo lowu tiyeke ni ku papalata ku hela matimba loko hi ringiwa. Yi hi pfuna leswaku hi va ni xivindzi hambiloko hi ringiwa hi ndlela leyikulu swinene. Naswona yi hi endla leswaku hi hlula miringo yoleyo ni ku dzika eka pakani ya hina ku nga ri eka swilo leswi hi twisaka ku vava.
4. Ha yini hi nga vulaka leswaku rirhandzu hi rona ri endlaka leswaku munhu a tiyisela?
4 Rirhandzu ri endla hi tiyisela. (Hlaya 1 Vakorinto 13:4, 7.) Eka swiyimo swihi? Ku rhandza Yehovha ku hi endla hi tiyisela nchumu wun’wana ni wun’wana lowu a wu pfumeleleka leswaku wu endleka. (Luka 22:41, 42) Ku rhandza vamakwerhu ku hi pfuna leswaku hi tiyiselela ku nga hetiseki ka vona. (1 Petro 4:8) Ku rhandza munghana wa hina wa vukati ku hi pfuna leswaku hi tiyiselela “nhlomulo” lowu hambi ku ri mimpatswa leyi tsakeke yi nga na wona ni ku hi pfuna leswaku vukati bya hina byi tiya.—1 Vakorinto 7:28.
I YINI LEXI NGA TA KU PFUNA KU TIYISELA?
5. Ha yini ku ri Yehovha ntsena loyi a nga hi pfunaka leswaku hi tiyisela?
5 Kombela Yehovha leswaku a ku tiyisa. Yehovha i “Xikwembu lexi nyikaka ku tiyisela ni nchavelelo.” (Varhoma 15:5) Hi yena ntsena a xi twisisaka hilaha ku heleleke xiyimo xa hina, ndlela leyi hi titwaka ha yona ni ndlela leyi hi kuleke ha yona. Kutani wa swi tiva leswi hi swi lavaka leswaku hi tiyisela. Bibele yi ri: “U ta enerisa ku navela ka lava va n’wi chavaka, naswona u ta ku twa ku rila ka vona va kombela ku pfuniwa, u ta va ponisa.” (Pisalema 145:19) Kambe xana Xikwembu xi ta xi hlamula njhani xikhongelo xa hina xo kombela matimba yo tiyisela?
Yehovha, loyi a hi twisisaka hilaha ku heleleke wa swi tiva leswi hi swi lavaka leswaku hi tiyisela
6. Hilaha swi tshembisiweke hakona eBibeleni, Yehovha u hi “nyika [njhani] ndlela yo huma” emiringweni?
6 Loko hi kombela Yehovha leswaku a hi pfuna hi tiyisela, u hi tshembisa ku hi “nyika ndlela yo huma.” (Hlaya 1 Vakorinto 10:13.) U swi endlisa ku yini sweswo? Minkarhi yin’wana, a nga ha susa ndzingo. Kambe hakanyingi, u ta hi nyika matimba leswaku hi “tiyisela hi ku helela ni ku va ni mbilu yo leha hi ntsako.” (Vakolosa 1:11) Hikwalaho ka leswi a ku tivaka kahle ku tsana ka hina Yehovha a nge pfuki a pfumelele xiyimo xi tika swinene lerova hi nga ha swi koti ku tshama hi tshembekile.
7. Kombisa leswaku ha yini hi lava swakudya swa moya leswaku hi tiyisela.
7 Pfumelela swakudya swa moya swi tiyisa ripfumelo ra wena. Ha yini swakudya swa moya swi ri swa nkoka? Hi lexi xikombiso: Leswaku munhu a khandziya Ntshava ya Everest, hi siku u fanele a dya swakudya swo tala swinene ku tlula munhu loyi a dyaka hi ndlela ya ntolovelo. Handle ka sweswo a nge swi koti ku tiyisela ni ku fikelela pakani yakwe. Hilaha ku fanaka, hi fanele hi kuma swakudya swo tala swa moya leswaku hi tiyisela ni ku fikelela pakani ya hina. Hi fanele hi tiyimisela ku heta nkarhi wo tala eka dyondzo ya munhu hi yexe ni le minhlanganweni. Loko hi endla swilo leswi hi ta kuma matimba lawa hi ma lavaka leswaku hi va ni ripfumelo leri tiyeke.—Yohane 6:27.
8, 9. (a) Hi ku ya hi Yobo 2:4, 5, ku katseka yini loko hi ri emiringweni? (b) Loko u ri endzingweni, i xiyimo xihi lexi u nga tianakanyaka u ri eka xona?
8 Tshama u ri karhi u ehleketa hi ku tshembeka ka wena eka Xikwembu. Loko hi ri emiringweni ku katseka swo tala ku tlula ku xaniseka ka hina. Ku tshembeka ka wena eka Xikwembu ka ringiwa. Leswi hi swi endlaka loko hi ringiwa swi kombisa loko hi teka Yehovha tanihi Mufumi wa ntiyiso wa vuako hinkwabyo. Hi ndlela yihi? Sathana nala wa Xikwembu loyi a solaka mfanelo ya xona yo fuma, u xi hehle hi ku vula leswaku vanhu va xi tirhela hikwalaho ka leswi va lavaka ku vuyeriwa. Sathana u te: “Hinkwaswo leswi munhu a nga na swona u ta swi humesa leswaku a ponisa moya-xiviri wakwe.” U tlhele a vula leswi hi Yobo: “Ndzi kombela leswaku u cinca u tshambuluta voko ra wena, u khumba marhambu yakwe ni nyama yakwe kutani u vona loko a nga ta ka a nga ku rhukani exikandzeni.” (Yobo 2:4, 5) Xana Sathana u cincile? Nikatsongo! Endzhaku ka malembe yo tala, loko Sathana a hlongoriwe etilweni, u ye emahlweni a hehla malandza yo tshembeka ya Xikwembu. (Nhlavutelo 12:10) Ninamuntlha, Sathana wa ha ya emahlweni a hehla vanhu hi ku vula leswaku va gandzela Xikwembu hileswi va lavaka ku vuyeriwa. U swi langutele hi mahlongati ku hi vona hi bakanya mfanelo ya Xikwembu yo fuma ni ku tshika ku xi tirhela.
9 Loko u ri endzingweni, tivone hi mahlo ya mianakanyo u ri xiyin’weni lexi. Sathana ni madimona yakwe va le tlhelweni ra vona. Va ku langutile ku vona leswi u nga ta swi endla naswona va vula leswaku u ta lahla thawula. Eka tlhelo lerin’wana ku na Yehovha, Yesu Kreste Hosi ya hina, vatotiwa lava pfuxiweke ni tintsumi ta magidi. Nakambe va swi vona swiphiqo leswi u nga na swona naswona va le ku ku seketeleni! Va tsakile ku vona leswaku wa swi kota ku tiyisela ni ku tshama u tshembekile eka Yehovha. Kutani u twa Yehovha a ku: “N’wananga, tlhariha u tsakisa mbilu yanga, leswaku ndzi ta angula loyi a ndzi tlhontlhaka.”—Swivuriso 27:11.
Yesu u anakanyisise hi hakelo ya ku tiyisela ka yena
10. U nga n’wi tekelela njhani Yesu hi ku anakanyisisa hi vuyelo bya ku tiyisela?
10 Anakanya hi vuyelo. Ehleketa u ri karhi u teka riendzo. Loko u ri karhi u famba, u fanele u hundza hi le muhochweni wo leha swinene entshaveni. Loko u halahala, a wu koti ku vona hikwalaho ka xinyami. Kambe wa swi tiva leswaku loko u ya emahlweni u famba kukondza u huma emuhochweni wolowo, u ta tlhela u vona ku vonakala. Vutomi byi nga fana ni riendzo rero. U nga ha langutana ni swiyimo swo tika swinene naswona u nga ha hela matimba hikwalaho ka swiphiqo swa wena. Hambi Yesu swi nga ha endleka a titwe hi ndlela yoleyo. Loko a ri karhi a xanisiwa emhandzini ya nxaniso, u khomisiwe tingana naswona a ri ku tweni ka ku vava swinene. Swi nga endleka lowu a ku ri nkarhi wo tika swinene evuton’wini byakwe! I yini lexi n’wi pfuneke ku tiyisela? Bibele yi vula leswaku u langute “ntsako lowu a wu vekiwe emahlweni ka yena.” (Vaheveru 12:2, 3) Yesu u anakanyisise hi hakelo ya ku tiyisela ka yena, kasi xa nkoka swinene, hileswaku a a ta hoxa xandla eku kwetsimiseni ka vito ra Xikwembu ni ku seketela mfanelo ya xona yo fuma. A a swi tiva leswaku ndzingo wolowo i wa xinkarhana nileswaku hakelo yakwe ya le tilweni yi ta tshama hilaha ku nga heriki. Namuntlha, miringo leyi u langutanaka na yona yi nga ku heta matimba ni ku ku twisa ku vava, kambe tsundzuka leswaku i ya nkarhinyana.
“LAVA TIYISELEKE”
11. Ha yini hi fanele hi kambisisa mintokoto ya “lava tiyiseleke”?
11 A hi hina ntsena lava hi tiyiselaka. Leswaku a khutaza Vakreste ku tiyisela miringo yo tala ya Sathana, muapostola Petro u tsale a ku: “Lwanani na [yena], mi tiya eripfumelweni, hi ku tiva leswaku ku xaniseka loku fanaka ku karhi ka endleka enhlengeletanweni hinkwayo ya vamakwenu emisaveni.” (1 Petro 5:9) Mintokoto ya “lava tiyiseleke” yi hi dyondzisa ku tshama hi tshembekile, ya hi tiyisekisa leswaku hi nga hlula miringo naswona yi hi tsundzuxa leswaku Xikwembu xi ta hi katekisa hikwalaho ka ku tshembeka ka hina. (Yakobo 5:11) A hi kambisiseni swikombiso swi nga ri swingani. [1]—Vona nhlamuselo ya le hansi.
12. Hi dyondza yini eka xikombiso xa makerubu ya le Edeni?
12 Makerubu i tintsumi ta xiyimo xa le henhla. Endzhaku ka loko Adamu na Evha va dyohile, Yehovha u nyike makerubu man’wana xiavelo lexintshwa emisaveni. A xi hambane swinene ni lexi a ma ri na xona etilweni. Xikombiso xa wona xi nga hi dyondzisa ndlela yo tiyisela loko hi nyikiwe xiavelo xo tika. Bibele yi vula leswaku Yehovha “a veka evuxeni bya ntanga wa Edeni makerubu ni banga leri pfurhaka malangavi, leri a ri tshama ri ndziwika leswaku ri rindza ndlela leyi yaka emurhini wa vutomi.” [2] (Vona nhlamuselo ya le hansi.) (Genesa 3:24) Bibele a yi vuli leswaku makerubu ma gungurile kumbe ma titwe ma ri ya nkoka ngopfu lerova a ma nga faneleki ku endla xiavelo xexo lexintshwa. A ma phirhekanga kumbe ku hela matimba. Ku ri na sweswo, ma tshame exiavelweni xa wona kukondza ntirho wa wona wu hela, kumbexana hi nkarhi wa Ndhambi, leyi veke kona endzhaku ka malembe yo tlula 1 600!
13. Yobo u swi kotise ku yini ku tiyisela miringo?
13 Yobo wanuna wo tshembeka. Minkarhi yin’wana u nga ha twa ku vava hileswi munghana kumbe xirho xa ndyangu xi ku tlhaveke hi marito. Kumbexana u le ku vabyeni swinene kumbe u twa ku vava hileswi munhu loyi u n’wi rhandzaka a feke. Kambe ku nga khathariseki leswi ku humelelaka, xikombiso xa Yobo xi nga ku chavelela. (Yobo 1:18, 19; 2:7, 9; 19:1-3) Yobo a nga swi tivi leswaku ha yini a xaniseka swinene, kambe a nga helanga matimba. I yini lexi n’wi pfuneke ku tiyisela? A a rhandza Yehovha naswona a chava ku n’wi hlundzukisa. (Yobo 1:1) Yobo a a lava ku tsakisa Xikwembu minkarhi hinkwayo loko swi famba kahle ni loko swi tika. Ku engetela kwalaho, Yehovha u pfune Yobo ku vona matimba Yakwe hi ku n’wi byela hi swin’wana swa swilo leswi hlamarisaka leswi A swi tumbuluxeke. Leswi swi ye swi tiyisekisa Yobo leswaku Yehovha a ta herisa maxangu yakwe hi nkarhi lowu faneleke. (Yobo 42:1, 2) Naswona Yehovha u endle tano. “Yehovha a nyika Yobo hinkwaswo leswi a swi ri swa yena hilaha ku engetelekeke, swi andzisiwe kambirhi.” Yobo u hanye nkarhi wo leha naswona a “enerisekile hi masiku.”—Yobo 42:10, 17.
14. Hi ku ya hi 2 Vakorinto 1:6, ku tiyisela ka Pawulo ku va pfune njhani vanhu van’wana?
14 Muapostola Pawulo. Xana u langutane ni nkaneto lowukulu kumbe nxaniso? Xana u nkulu kumbe mulanguteri wa muganga loyi a tshikileriwaka hi vutihlamuleri byo tala? Loko swi ri tano, xikombiso xa Pawulo xi nga ku pfuna. Pawulo u xanisiwe hi ndlela ya tihanyi naswona minkarhi hinkwayo a karhateka hi vamakwerhu emavandlheni. (2 Vakorinto 11:23-29) Kambe Pawulo a nga helanga matimba, xikombiso xakwe xi tiyise van’wana. (Hlaya 2 Vakorinto 1:6.) Hilaha ku fanaka ku tiyisela ka wena ku nga khutaza van’wana leswaku va tiyisela.
XANA KU TIYISELA KU TA ENDLA “NTIRHO WA KONA WU HELELA” EKA WENA?
15, 16. (a) I “ntirho” wihi lowu ku tiyisela ku faneleke ku wu hetisisa? (b) Vula swikombiso swa ndlela leyi hi nga pfumelelaka “ku tiyisela [ku endla] ntirho wa kona wu helela.”
15 Mudyondzisiwa Yakobo u huhuteriwe ku tsala a ku: “Ku tiyisela a ku endle ntirho wa kona wu helela, leswaku mi ta helela ni ku va lava hanyeke etimhakeni hinkwato, mi nga kayiveli nchumu.” (Yakobo 1:4) Ku tiyisela ku nga wu hetisisa njhani “ntirho” wa kona wu helela eka hina? Loko hi langutana ni ndzingo, hi nga swi xiya leswaku hi fanele hi ya hi lehisa mbilu, hi kombisa ku tlangela kumbe rirhandzu. Loko hi ri karhi hi tiyisela ndzingo, hi ta dyondza ku ya hi kombisa timfanelo leti naswona hi ndlela yoleyo hi ta antswisa vumunhu bya hina bya Vukreste.
16 Hikwalaho ka leswi ku tiyisela ku nga hi endlaka hi va Vakreste vo antswa, a hi lavi ku tlula nawu wa Yehovha leswaku ndzingo wu hundza. Hi xikombiso, loko u karhatiwa hi ku tshamela ku ehleketa hi swilo leswi thyakeke, u nga pfumeli ku hluriwa hi ndzingo wolowo! Kombela Yehovha leswaku a ku pfuna u papalata ku ehleketa hi swilo leswi thyakeke. Xana ku ni xirho xa ndyangu lexi ku kanetaka? U nga heli matimba! Tiyimisele ku hambeta u tirhela Yehovha. Hikwalaho ka sweswo, u ta ya u n’wi tshemba swinene Yehovha. Tsundzuka: Leswaku hi tsakeriwa hi Xikwembu, hi fanele hi tiyisela.—Varhoma 5:3-5; Yakobo 1:12.
17, 18. (a) Nyika xikombiso xa leswaku ha yini swi ri swa nkoka ku tiyisela ku fikela emakumu. (b) Leswi makumu ma tshineleke, i yini leswi hi nga tiyisekaka ha swona?
17 Hi fanele hi tiyisela ku ya fikela emakumu, ku nga ri swa xinkarhana. Ehleketa hi xikepe lexi nga eku mbombomeleni. Leswaku vakhandziyi va pona, va fanele va hlambela ku ya fika eribuweni. Munhu loyi a helaka matimba loko a ha sungula ku hlambela u ta nwela. Ni munhu loyi a helaka matimba loko ku sale katsongo leswaku a fika eribuweni na yena u ta nwela. Loko hi lava ku hanya emisaveni leyintshwa, hi fanele hi ya emahlweni hi tiyisela. A hi yeni emahlweni hi va ni langutelo leri fanaka ni ra muapostola Pawulo, loyi a nga te: “A hi tshiki.”—2 Vakorinto 4:1, 16.
18 Ku fana na Pawulo, ha tiyiseka hilaha ku heleleke leswaku Yehovha u ta hi pfuna loko hi tiyisela ku ya fika emakumu. Pawulo u tsale a ku: “Hi hlula hi ku helela hikwalaho ka loyi a hi rhandzeke. Hikuva ndza kholwa leswaku rifu ni vutomi ni tintsumi ni tihulumendhe ni swilo leswi nga laha sweswi ni swilo leswi taka ni vaungameri ni vutlakuki ni vuenti ni xivumbiwa xihi ni xihi xin’wana a swi nge swi koti ku hi hambanisa ni rirhandzu ra Xikwembu leri nga eka Kreste Yesu Hosi ya hina.” (Varhoma 8:37-39) I ntiyiso leswaku minkarhi yin’wana hi ta pfa hi hela matimba. Kambe a hi tekeleleni Gidiyoni ni vavanuna vakwe. Va karharile, kambe a va helanga matimba. ‘Va ye emahlweni va va hlongorisa’!—Vaavanyisi 8:4.
^ [1] (ndzimana 11) U ta khutazeka loko u hlaya hi ndlela leyi vanhu va Xikwembu va manguva lawa va tiyiseleke ha yona. Hi xikombiso, Buku Ya Lembe ya 1992, 1999 na 2008 ti ni swiviko leswi khutazaka swa vamakwerhu va le Ethiopia, Malawi ni le Rhaxiya.
^ [2] (ndzimana 12) Bibele a yi vuli leswaku ku averiwe makerubu mangani leswaku ma endla ntirho lowu.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Daniyele 9:1-27
9 Hi lembe ro sungula ra Dariyosi+ n’wana wa Ahasuwerusi wa mbewu ya Vameda,+ loyi a endliweke hosi ya mfumo wa Vakalidiya;+2 hi lembe ro sungula ra ku fuma ka yena, mina Daniyele, hi tibuku, ndzi twisise nhlayo ya malembe lawa rito ra Yehovha ri fikeke ha wona eka Yeremiya lowa muprofeta,+ ya ku hetisisa ku herisiwa ka Yerusalema,+ ku nga malembe ya 70.+3 Ndzi hambeta ndzi veka xikandza+ xa mina eka Yehovha Xikwembu xa ntiyiso, leswaku ndzi n’wi lava hi xikhongelo+ ni hi swikombelo, hi ku titsona swakudya ni nguvu yo khwaxa ni nkuma.+4 Ndzi sungula ku khongela eka Yehovha Xikwembu xanga, ndzi tiphofula ndzi ku:+“Oho Yehovha Xikwembu xa ntiyiso, Lonkulu+ ni Loyi a chavisekaka, loyi a hlayisaka ntwanano+ ni musa wa rirhandzu+ eka lava va n’wi rhandzaka ni lava va hlayisaka swileriso swa yena,+5 hi dyohile+ naswona hi endle leswi hoxeke, hi endle hilaha ku hombolokeke, hi xandzuka;+ hi hambukile eswilerisweni swa wena ni le swibohweni swa wena swa vuavanyisi.+6 A hi ma yingisanga malandza ya wena lawa ma nga vaprofeta,+ lawa ma vulavuleke ni tihosi ta hina hi vito ra wena, tihosana ta hina ni vatata wa hina ni vanhu hinkwavo va tiko.+7 Wena Yehovha, ku lulama i ka wena, kambe hina hi ni tingana exikandzeni ku fana ni le sikwini leri,+ eka vanhu va Yuda ni le ka vaaki va Yerusalema ni le ka tiko hinkwaro ra Israyele, eka lava va nga ekusuhi ni le ka lava va nga ekule ematikweni lawa u va hangalaseleke eka wona, hikwalaho ka ku pfumala ka vona ku tshembeka, loku va ku kombiseke eka wena.+8 “Wena Yehovha, hina hi ni tingana exikandzeni, eka tihosi ta hina, eka tihosana ta hina ni le ka vatata wa hina, hikuva hi ku dyoherile.+9 Tintswalo+ ni swiendlo swo rivalela+ i swa Yehovha Xikwembu xa hina, hikuva hi n’wi xandzukerile.+10 A hi ri yingisanga rito ra Yehovha Xikwembu xa hina hi ku ka hi nga fambi emilawini ya yena, leyi a yi vekeke emahlweni ka hina hi voko ra malandza yakwe lawa ma nga vaprofeta.+11 Vanhu hinkwavo va Israyele va tlule nawu wa wena, va hambukile hi ku ka va nga ri yingisi rito ra wena,+ lerova u chululele ndzhukano ehenhla ka hina ni xihlambanyo+ lexi tiyisiweke lexi xi tsariweke enawini wa Muxe nandza wa Xikwembu xa ntiyiso, hikuva hi xi dyoherile.12 U hetisise marito yakwe lawa a ma vuleke eka hina+ ni le ka vaavanyisi va hina lava va hi avanyiseke,+ hi ku tisa khombo lerikulu ehenhla ka hina, leri nga si tshamaka ri va kona ehansi ka matilo hinkwawo, ku fana ni leswi swi endliweke eYerusalema.+13 Hilaha ku tsariweke hakona enawini wa Muxe,+ khombo leri hinkwaro—ri hi werile,+ naswona a hi n’wi tsakisanga Yehovha Xikwembu xa hina hi ku tlhela exihoxweni+ xa hina ni hi ku kombisa ku twisisa ntiyiso wa wena.+14 “Yehovha u tshame a xalamukele khombo leri kutani eku heteleleni a ri tisa ehenhla ka hina,+ hikuva Yehovha Xikwembu xa hina u lulamile emintirhweni ya yena hinkwayo leyi a yi endleke; hina a hi ri yingisanga rito rakwe.+15 “Kutani, Wena Yehovha Xikwembu xa hina, wena loyi u humeseke vanhu va wena etikweni ra Egipta hi voko leri nga ni matimba,+ u tiendlela vito ku fana ni le sikwini leri,+ hina hi dyohile,+ hi endle hilaha ku hombolokeke.16 Oho Yehovha, hi ku ya hi mintirho ya wena hinkwayo yo lulama,+ ndzi kombela leswaku ku hlundzuka ka wena ni vukarhi bya wena swi tlhela emutini wa wena wa Yerusalema, ntshava ya wena yo kwetsima;+ hikuva hikwalaho ka swidyoho swa hina ni swihoxo swa vatatana,+ Yerusalema ni vanhu va wena i ndzhukano eka hinkwavo lava va hi rhendzeleke.+17 Kutani yingisa, Wena Xikwembu xa hina, xikhongelo xa nandza wa wena ni swikombelo swa yena, u voningisa+ xikandza xa wena ehenhla ka vukwetsimelo bya wena lebyi seleke byi ri rhumbi,+ hikwalaho ka Yehovha.18 Rhiya ndleve, Wena Xikwembu xanga, u yingisa.+ Pfula mahlo ya wena u vona swiyimo swa hina swa gome ni muti lowu a wu vitaniwa hi vito ra wena;+ hikuva hi tisa swikombelo swa hina emahlweni ka wena,+ ku nga ri hikwalaho ka swiendlo swa hina swo lulama, kambe hikwalaho ka tintswalo ta wena to tala.+19 Wena Yehovha, yingisa.+ Wena Yehovha, rivalela.+ Wena Yehovha, nyikela nyingiso, u teka goza.+ U nga hlweli,+ hikwalaho ka wena, Wena Xikwembu xanga, hikuva vito ra wena ri vitaniwile ehenhla ka muti wa wena ni le henhla ka vanhu va wena.”+20 Loko ndza ha vulavula ni ku khongela, ndzi phofula xidyoho xa mina ni xidyoho+ xa varikwerhu, ku nga Israyele,+ ndzi tisa xikombelo xa mina xa tintswalo emahlweni ka Yehovha Xikwembu xanga malunghana ni ntshava yo kwetsima+ ya Xikwembu xanga,21 ni loko ndza ha vulavula exikhongelweni, waswivo, Gabriyele,+ loyi ndzi n’wi voneke exivonweni eku sunguleni,+ ndzi hele matimba hi ku karhala, u fike ekusuhi na mina hi nkarhi wa ku endliwa ka gandzelo ra nyiko nimadyambu.+22 A ya emahlweni a nyika ku twisisa, a vulavula na mina, a ku:“Wena Daniyele, sweswi ndzi tele ku ta ku nyika vutlharhi lebyi nga ni ku twisisa.+23 Eku sunguleni ka swikombelo swa wena ku hume rito, kutani mina ndzi tele ku ta nyikela xiviko, hikuva u munhu loyi a navelekaka swinene.+ Hikwalaho ehleketisisa+ hi mhaka leyi, u twisisa nchumu lowu u wu voneke.24 “Ku ni mavhiki ya 70 lawa ma vekeriweke vanhu+ va ka n’wina ni muti wa ka n’wina wo kwetsima,+ leswaku ku hetiwa ku tlula nawu,+ ni ku heta xidyoho,+ ni ku kombela ku rivaleriwa xihoxo,+ ni ku tisa ku lulama hilaha ku nga riki na makumu,+ ni ku vehela xilemo+ exivonweni ni muprofeta, ni ku tota Ndhawu yo Kwetsima ya Ndhawu yo Kwetsima Ngopfu.+25 U fanele u tiva, u twisisa leswaku ku sukela eku humeni ka rito+ ro vuyisela ni ku pfuxa Yerusalema+ ku fika eka Mesiya+ lowa Murhangeri,+ ku ta va ni mavhiki ya nkombo, ni mavhiki ya 62.+ Entiyisweni wu ta tlhela wu akiwa, wu va ni ntsendzele ni nsele wa mati, kambe eminkarhini ya mahlomulo.26 “Endzhaku ka mavhiki ya 62, Mesiya u ta dlayiwa,+ a nga vi na nchumu xa yena.+“Kutani muti ni ndhawu yo kwetsima+ ya vanhu swi ta lovisiwa+ hi vanhu va murhangeri loyi a taka. Makumu ya swona ma ta ta hi ndhambi. Ku ta va ni nyimpi ku fika emakumu; leswi bohiweke i ku onheteriwa.+27 “U fanele a hlayisa ntwanano+ wu tirha eka vo tala, ku ringana vhiki rin’we;+ exiphen’wini xa vhiki u ta herisa xitlhavelo ni gandzelo ra nyiko.+“Ehenhla ka ripapa ra swilo swo nyenyetsa ku ta va ni loyi a onhetelaka;+ ku fikela eku herisiweni, nchumu lowu wu bohiweke wu ta chuluriwa ni le henhla ka loyi a onhiweke.”+


text:
JW LIBRARY
Ndlela Yo Khwatihata Marito
—iOS
Loko u hlaya kumbe u dyondza minkandziyiso eka JW Library, u nga khwatihata marito kumbe swivulwa.
Landzela swiletelo leswi landzelaka leswaku u khwatihata marito:
Add a New Highlight
Ku ni tindlela timbirhi leti u nga ma khwatihataka ha yona marito.
Tlhava kutani u tshikilela rito leswaku u ri khwatihata. U nga tirhisa leswi ku pfunaka ku khwatihata leswaku u hlawula marito lawa u ma lavaka. Loko ku humelela mimfungho, tlhava batheni leyi nge Highlight kutani u hlawula muhlovo lowu u lavaka ku khwatihata marito ha wona.
Leswaku u khwatihata rito kumbe xivulwa hi nkarhi wun’we tlhava u tshikelela marito kutani u pima lawa u ma lavaka. Loko u ri karhi u pima, marito ma khwatihateka. Loko u heta, ku humelela mimfungho swa xinkarhana. U nga tirhisa mimfungho leyi ku cinca muhlovo kumbe ku wu susa.
Change a Highlight
Leswaku u cinca muhlovo, tlhava marito lama khwatihatiweke kutani u hlawula muhlovo wun’wana. Leswaku u susa muhlovo, tlhava marito lama khwatihatiweke kutani u tlhava batheni leyi nge Delete.
Swiyenge leswi swi humesiwe na JW Library 1.6 hi November 2015, leyi fambisanaka na iOS 7.0. Loko u nga swi voni swiyenge leswi, hi kombela u landzela swiletelo leswi nga eka xihloko lexi nge “Sungula Ku Tirhisa JW Library


text:
XIHONDZO XO RINDZA MARCH 2013
Ku Pfuxiwa Ka Yesu—Ndlela Leyi Ku Ku Vuyerisaka Ha Yona
Xana ku pfuxiwa ka Yesu I ka nkoka ku fikela kwihi eka wena sweswi?
Ku Pfuxiwa Ka Yesu
—Xana Ku Endlekile Hakunene?
Leswi ku pfuxiwa ka Yesu ku nga dyondzo ya nkoka ya Bibele, hi fanele hi tiva loko ku endlekile hakunene.
Ku Pfuxiwa Ka Yesu Ku Vula Vutomi!
Ehleketa hi vutomi lebyi eka byona ku nga riki ni switlhavi, ku xaniseka ni mahlomulo.
Xana A Wu Swi Tiva?
Xana Vayuda lava hanyeke hi lembe-xidzana ro sungula a va va lahla njhani vanhu lava feke? Xana Yesu u lahliwe ku fana ni Vayuda van’wana?
Xana Yesu U Tshembise Muendli Wa Leswo Biha Vutomi Bya Le Tilweni?
Yesu u n’wi tshembise leswi muendli wa leswo biha: “U ta va na mina eParadeyisini.” Xana a a vula yini?
“Ndzi Swi Vonile, Kambe A Ndzi Nga Swi Twisisi”
Olivier u langutane ni swiphiqo hileswi a a nga twi. Twana leswaku Yehovha u n’wi pfune njhani.
“Hi Xihi Xileriso Xo Sungula Eka Hinkwaswo?”
Leswi Xikwembu xi swi languteleke eka hina swi nga katsakanyiwa hi rito rin’we.
Petro Na Ananiya Va Vulavule Mavunwa
—Xana Hi Nga Dyondza Yini?
Kumisisa leswaku ha yini un’wana a rivaleriwile hikwalaho ko hemba un’wana a nga rivaleriwanga.
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Ha yini Yesu a vuriwa N’wana wa Xikwembu? U vumbiwe rini?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Xana Timbhoni Ta Yehovha I Vakreste?
Hi kombela u xiya ndlela leyi hi hambaneke ha yona ni mintlawa ya vukhongeri leyi vuriwaka Vakreste.


text:
January 30–
February 5
ESAYA 43-46
Risimu 33 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Leswi Yehovha A Swi Profetaka I Ntiyiso”: (10 min.)
Esa 44:26-28—Yehovha u profete leswaku muti wa Yerusalema ni tempele a swi ta pfuxetiwa naswona u vule leswaku Korexe a a ta hlula muti wa Babilona (ip-2 71-72 ¶22-23)
Esa 45:1, 2—Yehovha u nyikele vuxokoxoko malunghana ni ku hluriwa ka muti wa Babilona (ip-2 77-78 ¶4-6)
Esa 45:3-6—Yehovha u nyikele swivangelo leswi endleke leswaku a tirhisa Korexe ku hlula muti wa Babilona (ip-2 79-80 ¶8-10)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Esa 43:10-12—Vaisrayele a va ta va tiko ra timbhoni ta Yehovha hi ndlela yihi? (w14 11/15 21-22 ¶14-16)
Esa 43:25—Hi xihi xivangelo lexikulu lexi endlaka leswaku Yehovha a sula ku tlula nawu ka hina? (ip-2 60 ¶24)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Esa 46:1-13
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: (u nga hundzi timinete timbirhi) lc—Ku chumayela hi xitshuketa eka mutirhikulorhi kumbe mudyondzikulorhi.
Riendzo Ro Vuyela: (u nga hundzi timinete ta mune) lc—Pfula ndlela yo tlhela u n’wi endzela.
Dyondzo Ya Bibele: (u nga hundzi timinete ta tsevu) jl dyondzo 4
MAHANYELO YA VAKRESTE
Hi Nga Tiyiseka Njhani Leswaku Leswi Nga eBibeleni I Ntiyiso?: (15 min.) Tlanga vhidiyo leyi nge Hi Nga Tiyiseka Njhani Leswaku Leswi Nga eBibeleni I Ntiyiso. Kutani mi hlamula swivutiso leswi landzelaka: Hi nga yi tirhisa njhani vhidiyo leyi loko hi chumayela hi xitshuketa, endhawini ya mani na mani ni hi yindlu ni yindlu? Hi yihi mintokoto yo tsakisa leyi u yi kumeke eka vhidiyo leyi?
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) kr ndz. 7 ¶19-23, bokisi leri nge “JW.ORG,” chati leyi nge “Tindlela Tin’wana Leti Tirhisiweke Ku Fikelela Vanhu Vo Tala” ni bokisi ra mpfuxeto leri nge “Xana Mfumo I Wa Xiviri Hi Ndlela Yihi Eka Wena?”
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 103 Ni Xikhongelo


text:
TA RIVALA
Leswi Nga Pfunaka Ndyangu
Mindyangu yi langutana ni swiphiqo swo tala, kambe hi ku pfuniwa hi Bibele yi nga swi kota ku endla swiboho leswinene.
Afrika
Hi ku ya hi Vandla ra Rihanyo ra Misava Hinkwayo (World Health Organization), vamanana va fanele va sungula ku mamisa vana va vona ku nga si hundza awara a velekiwile naswona n’wana u fanele a mamisiwa ku ringana tin’hweti ta tsevu. Kambe Nkwama wa Vana wa Nhlangano wa Matiko lowu vuriwaka United Nations Children’s Fund wa le Vuxeni ni le Dzongeni wa Afrika, wu vula leswaku swinavetiso leswi yengaka vanhu swi ya emahlweni swi vula leswaku “meleke wa le bodlheleni wu kahle ku fana ni wa manana.”
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “Un’wana ni un’wana la nga riki na ntokoto u pfumela rito rin’wana ni rin’wana, kambe lowo tlhariha u xiyisisa magoza yakwe.”—Swivuriso 14:15.
Canada
Valavisisi va le Montreal va vule leswaku vana lava vatswari va vona va va khomaka hi voko ra nsimbi, va tala ku nyuhela ku tlula vana lava vatswari va vona va ringaniselaka emhakeni yo tshinya.
XANA A WU SWI TIVA? Ndlela leyinene yo kurisa vana i khale yi tsariwile eBibeleni.—Vakolosa 3:21.
Netherlands
Vulavisisi lebyi endliweke hi mindyangu ya Madutch laha vatswari havambirhi va tirhaka, byi vule leswaku vatswari lava nga tirhiki ntirho wo tihanyisa loko va ri ekaya, va va ni vuxaka lebyinene ni vana va vona ku tlula vatswari lava pfumelelaka ntirho wa vona wu va kavanyeta ekaya. Hi xikombiso, ku hlamula riqingho ra mhaka leyi fambisanaka ni ntirho wo tihanyisa swi nga kavanyeta nkarhi lowu a wu fanele u wu heta u ri ni vana va wena.
LESWI U FANELEKE U SWI TSUNDZUKA: “Xin’wana ni xin’wana xi ni nkarhi wa xona.”—Eklesiasta 3:1.
DYONDZA SWO TALA
U Nga Va Ni Ndyangu Lowu Tsakeke
U nga va ni ndyangu lowu tsakeke hi ku va u tirhisa milawu ya le Bibeleni