text:
RISIMU 127
Muxaka Wa Munhu Loyi Ndzi Faneleke Ndzi Va Yena
1. Ndzi hava xo khensa, xo ku hakela,
Muvumbi Yehovha, u ndzi he vutomi.
Rito ra wena i xivoni xa mina;
Ndzi pfune ndzi tikambela, ndzi tivona.
(BRIDGE)
Ndza tinyiketela ku ku tirhela,
Ndzi nge ku tirheli ku hetisa nawu.
Ndzi ta ku tirhela hi mbilu yanga;
Ndzi ta tsakisa mbilu ya wena.
Ndza tikambisisa xiyimo xanga
Ndzi lava ku endla ku rhandza ka wena.
Lavo tshembeka u va rhandza swinene;
Ndzi rhandza ku ku tsakisa, Hosi yanga.
(Nakambe vona Ps. 18:25; 116:12; Swiv. 11:20.)


c: text/html

text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ha Yini Hi Fanele Hi Tshembeka?
Lexi endlaka vanhu van’wana va nga tshembeki
Namuntlha ku tshembeka ku vonaka ku nga ri ka nkoka. Van’wana va nga ha ku:
‘Loko ndzi nga va byeli mavunwa vatswari va mina, va ta ndzi xupula.’
‘Loko ndzo ka ndzi nga kopeli eka xikambelo lexi, ndzi nga ha feyila.’
‘Loko ndzo ka ndzi nga wu yivi nchumu lowu, ndzi ta boheka ku tihlayisela mali leswaku ndzi wu xava.’
Van’wana va nga ha ku: ‘A swi bihanga ku endla tano. Vanhu hinkwavo a va tshembekanga, a hi swona ke?’
A swi tano. Vanhu vo tala ku katsa ni vantshwa va tshemba leswaku ku tshembeka swa vuyerisa naswona i swinene. Bibele yi ri: “Xin’wana ni xin’wana lexi munhu a xi byalaka, u ta tlhela a tshovela xona.” (Vagalatiya 6:7) Hi marito man’wana, minkarhi hinkwayo swiendlo swa hina swi ni vuyelo lebyinene kumbe byo biha.
Hi xikombiso, xiya vuyelo byo biha lebyi vantshwa van’wana va vaka na byona hikwalaho ko hemba.
“Ndzi byele mama mavunwa hileswi ndzi bulaka ha swona ni mufana un’wana. U swi xiyile leswaku a ndzi n’wi byeli ntiyiso. Endzhaku ko n’wi byela mavunwa ku ringana kanharhu hi mhaka leyi, Mama u hlundzuke ngopfu. U ndzi xupurile ku ringana mavhiki mambirhi naswona u ndzi tekele selfoni a tlhela a ndzi arisa ku hlalela TV ku ringana n’hweti. A ndza ha va byeli mavunwa vatswari va mina!”
—Anita.
Mhaka yo anakanyisisa ha yona: I yini lexi nga endlaka leswaku swi teka nkarhi leswaku Anita a tlhela a tshembiwa hi mana wakwe?
Bibele yi ri: “Leswi se mi cukumeteke mavunwa, un’wana ni un’wana wa n’wina a a vulavule ntiyiso eka warikwavo.”
“Ndzi hembele vatswari va mina naswona a ndzi ehleketa leswaku a va nge swi tivi leswi humeleleke ku fikela loko va ndzi byela leswaku ndzi tlhela ndzi vula leswi ndzi nga va byela swona. Leswi ndzi swi vuleke a swi hambane ekule ni leswo sungula. Loko u vulavula ntiyiso a wu vi ni xiphiqo!”
—Anthony.
Mhaka yo anakanyisisa ha yona: Anthony a ta va a xi papalate njhani xiyimo xexo lexi khomisaka tingana?
Bibele yi ri: “Milomu ya vunwa i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha, kambe lava va endlaka hi ku tshembeka va n’wi tsakisa.”
“Munghana wa mina u rhandza ku hemba. U rhandza ku thathela. Ndza n’wi rhandza naswona ndzi ringeta ku va ndzi nga swi tekeli enhlokweni leswi a swi vulaka. Kambe swa tika ku n’wi tshemba.”
—Yvonne.
Mhaka yo anakanyisisa ha yona: Ku thathela ni ku hemba swi nga yi onha njhani ndhuma ya munghana wa Yvonne?
Bibele yi ri: “Hi [navela] ku tikhoma hi ku tshembeka eka swilo hinkwaswo.”
Leswi endlaka ku tshembeka swi vuyerisa
Sweswi xiya vuyelo byin’wana lebyinene lebyi u nga vaka na byona loko u tshembeka.
“Wansati un’wana loyi a a famba emahlweni ka mina u wise mali. Ndzi n’wi huwelerile kutani ndzi n’wi nyika mali yakwe. U nkhense swinene. U te: ‘Ndza ku nkhensa. A va talanga vanhu vo tshembeka ku fana na wena.’ Swi ndzi tsakisile ku xiya leswaku ndzi endla leswi nga swinene!”
—Vivian.
Mhaka yo anakanyisisa ha yona: Ha yini wansati loyi a hlamarisiwe hi ku tshembeka ko tano? Ku tshembeka ku n’wi vuyerise njhani Vivian?
Bibele yi ri: “Va tsaka lava . . . endlaka swo lulama nkarhi hinkwawo.”
“Tanihi ndyangu, hi tirha ku basisa naswona minkarhi yin’wana loko hi ri karhi hi basisa hofisi, hi vona mali yi wele ehansi. Loko hi yi kuma hi yi veka ehenhla ka desika leri nga ekusuhi. Mutirhi un’wana wa xisati loyi a a nyenyetsiwa hi ku tshembeka ka hina u vule leswaku ‘ko va tisente ntsena!’ Kambe wa swi tiva leswaku ku endleke yini? Minkarhi hinkwayo a a hi tshemba.”
—Julia.
Mhaka yo anakanyisisa ha yona: Ndhuma ya ku tshembeka leyi Julia a nga na yona yi nga n’wi pfuna njhani loko a lava papila ro lava ntirho wun’wana?
Bibele yi ri: “Endla hinkwaswo leswi u nga swi kotaka leswaku u tivonakarisa u amukeleka eka Xikwembu, u ri mutirhi la nga riki na nchumu wo khomiwa hi tingana ha wona.”
“Ndzi holeriwe mali ya tiawara ta 80 ematshan’weni ya tiawara ta 64. Hambileswi a swi ta tsakisa ku yi teka, a ndzi swi endlanga sweswo. Ndzi kombe mininjhere wa swa timali naswona u swi tlangele swinene. Hambileswi khampani swi yi fambelaka kahle, a a ndzi vona onge swi ta fana ni loko ndzi lo yiva.”
—Bethany.
Mhaka yo anakanyisisa ha yona: Xana ku yivela khamphani swi hambanile ni ku yivela munhu?
Bibele yi ri: “Munhu la kanganyisaka i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha, kambe Yena u rhandza lavo lulama.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MAHANYELO YA VAKRESTE
Ku Antswisa Vutshila Bya Hina eNsin’wini—Ku Komba Swichudeni Ndlela Yo Lunghiselela
LEXI ENDLAKA SWI VA SWA NKONKA: Loko swichudeni swa hina swa Bibele swi lunghiselela, swi ta swi olovela ku twisisa rungula leri swi ri hlayaka ni ku tsundzuka leswi hi swi dyondziseke swona. Loko swi twisisa ni ku tsundzuka leswi swi swi dyondzeke, swi ta endla nhluvuko hi ku hatlisa. Ni loko se swi khuvuriwile, swi fanele swi hambeta swi lunghiselela loko swi ya emihlanganweni ni le nsin’wini leswaku swi ta kota ku “tshama swi rindzile.” (Mt 25:13) Hikokwalaho, loko swi tiva ndlela leyinene ya ku dyondza swi ta vuyeriwa vutomi bya swona hinkwabyo. Hi fanele hi dyondzisa swichudeni swa hina leswaku swi titoloveta ku lunghisela dyondzo to ho suka.
NDLELA LEYI U NGA SWI ENDLAKA HA YONA:
Vana xikombiso lexinene. (Rhm 2:21) Lunghiselela u ri karhi u anakanya hi xichudeni xa wena. (km 11/15 3) Xi kombe laha u khwatihateke kona ebukwini ya wena
Xi khutaze leswaku xi lunghiselela. Loko dyondzo se yi sungurile, xi byele leswaku ku lunghisela i xiphemu xa dyondzo ya n’wina u tlhela u xi byela ni ndlela leyi xi nga ta vuyeriwa ha yona loko xi endla tano. Xi hlamusela ndlela leyi xi nga ti xavelaka nkarhi wo lunghiselela ha yona. Van’wana loko va dyondzisa va nyika xichudeni xa vona buku ya vona leyi lunghiseleriweke leswaku va xi pfuna xi kota ku vona nkoka wo lunghiselela. Xi bumabumele loko xi lunghiselerile
Xi kombe ndlela yo lunghiselela. Van’wana va komba xichudeni xa vona ndlela yo lunghiselela dyondzo to ho suka


text:
Ambula u tshumela u tshotsha wuthu wa kale
“Mi xivite m’thu wa kale ni hanyelo yakwe.”—VAKOLOSA 3:9.
TINDANDO: 83, 129
1, 2. Ngu tihi ati vathu va tiwonako ngu Tifakazi ta Jehovha?
VATHU vo tala va ti wona ti to Tifakazi ta Jehovha kha ti fani ni vamwane. Ngu txikombiso, wona ti Anton Gill a nga womba mayelano ni Tifakazi ta Alemanha ka mfumo wa nazista, a ti khene: “Tifakazi ta Jehovha ti ti lawa ngu do bhilivila ngu va nazista. . . . Ngu 1939 ka [makhalo yo xanisa ka ona vathu] ku ti ni 6.000 wa Tifakazi.” A tshumete e womba ti to hambiku Tifakazi ti nga ti xaniswa ngutu, tona ti ti thembwa ngu vathu, ti si lwisi, ti ti ni wumwewo ni kuthembeka ka Txizimu txawe.
2 Malembe ya ma nga pinda, vathu va tshumete ve wona wumwewo wa Tifakazi ta Jehovha ka ditiko da Joni. Ngu mbimo yoneyo, mlayo wa wukoma wu si tumeleli ti to vo basa ni va mtima ve zumba votshe. Kambe ngu Sonto ya 18 ka Dezembro wa 2011, ku ve ni mtshangano wa hombe ka ditiko da Joni, aha vathu va 78.000 va tixaka totshe ni vo ta ngu ka matiko mamwane va nga sengeletana Estado ya Johannesburg. Mmweyo wa vathangeli va wukhalo wule a ti khene: “A vava, mbathu va va ku ni mapimo ka votshe va hi va amukelako ka wukhalo wuwa. Votshe va ambate ve tshura. Mi basisile wukhalo wuwa. Kambe txo xamalisa, kha mi nga ni txisawusawu txa tixaka.”
3. Nji txani txi mahako ti to wumwewo wathu wu xamalisa ha mafuni kotshe?
3 Phela hambi vathu va i singako Tifakazi, va ti wona ti to wumwewo wathu kota vanathu, mbwa ha mafuni kotshe. (1 Pedro 5:9) Ngu ku txani hi txi hambana ni vathu va va ku ka tisengeletano timwane? Aku hi vhunwako ngu Bhiblia ni moya wo sawuleka, hi maha totshe ati hi nga tikotako ti to hi leka txihi ni txihi atxi Jehovha a txi nyenyako. Athu hi “xivila m’thu wa kale,” ni ku ambala “m’thu wa mphya”.—Vakolosa 3:9, 10.
Ti nga koteka ti to e txitxa wutomi wakwe
4. Hi na gonda txani ka msungo wuwa? Ngu ku txani?
4 Msana ko ambula wuthu wa kale, ti lava hi wu tshotsha. Ka msungo wuwa, hi na gonda ti to hi nga wu ambulisa ku txani wuthu wa kale ni ku ngu ku txani ti di ni lisima. Hi na tshumela hi wona ti to m’thu hambi a di tolovete kumaha timhaka to biha, ti nga koteka ti to e txitxa. Hi na gwita hi wona ti to ava i ku kale va di ka ditshuri va nga wu tshotshisa ku txani wuthu wa kale. Ngu ku txani hi txi lava kubhula ngu mhaka yiya? Nguko mbimo yimwane, vanathu vamwane va lekile kuthumela Jehovha. Ti mahisile ku txani? Va khatile kupimisa ngu nzila yi va nga ti pimisa ngu yona mbimo yi va nga ti si se gonda ditshuri. Ngu toneto, hotshethu hi fanete hi khumbula tiya: “Awule a pimisako ti to a emekile, a na ti wonele kasiku a si wi.”—1 Vakorinto 10:12.
DAYA MINAVELO YO BIHA YA TIMHAKA TA MATAHO
5. a) Womba txikombiso atxi txi kombisako ti to nda txikuluveta kuxivila wuthu wa kale. (Wona mfota wu wu ku makhatoni.) b) Ngu sihi simaho sa wuthu wa kale asi si nga wombwa ka Vakolosa 3:5-9?
5 U nga maha txani ngako u txi wona ti to dibhaji dako di nyete ni ku da nunga? U ndina di tshotsha ngu txikuluveta. Ngu ha kufanako, ngako hi txi wona ti to ha maha to kari ati Jehovha a ti nyenyako, hi fanete hi ti leka ngu txikuluveta. Mayelano ni simaho soneso so biha, Paulo a ti khene: “Si tshotsheni kule sotshe siya.” He bhuleni ngu simaho simbindi, i ku siya: Ku ti ñola ko biha ngu ta mataho ni simaho sa nzambwa.—Lera Vakolosa 3:5-9.
6, 7. a) Mapswi a Paulo ma ti kombisa ngu nzila yihi ti to ti lava mizamo kuambula wuthu wa kale? b) Ngu yahi mahanyelo a kale a Sakura? A wu mani hani mtamo wo txitxa?
6 Ku ti ñola ko biha ngu ta mataho: Amu ka Bhiblia, ‘ku ti ñola ko biha ngu ta mataho’ ti pata loko wamwamna ni wamsikati va txi otela votshe na va sa tekana ngu mlayo. Mpostoli Paulo a ti khene Makristu ma fanete ‘kudaya sa mmidini ka ku ti ñola ko biha ngu ta mataho’. Atiya ti womba ti to hi fanete hi dhunuka ti to hi tshotsha minavelo yo biha. Eto ti nga karata, kambe hi nga tikota!
7 He woneni txikombiso txa mwanathu wa txisikati wa Japani awu a dhanwako ku i Sakura. * (Wona txhamuselo ya hahatshi.) Mbimo yi Sakura a nga ti kula a ti zumbela ku pfa txiwunda ni ku a si tsaki. Ngu toneto, mbimo yi a nga ti ni 15 wa malembe, a khatile kurandana ni wu a ka nga mmana ti to e thavisa txiwunda. Sakura a dote sirumbu siraru. Ene a khene: “Mbimo yi ni nga khata ngu yona, ni ti alakanya ku ni vhikelekile ni ku na randwa ngutu. Kambe mbimo yi ni nga ti ya masoni ni txi geleza se ni ti thava.” Sakura a hanyisile toneto kala e va ni 23 wa malembe. A gwitile e khata kugonda Bhiblia ni Tifakazi ta Jehovha, se e tsakela ati a nga ti ti gonda. Jehovha a mu vhunile ti to e leka wugelegele ni kuthavisa kutipfa mnando ni tingana. Konkuwa Sakura se i nyaphandule wa mbimo yotshe ni ku ene kha ngadi ni txiwunda. A khene: “Ngu ditshuri na tsaka ku va manzani ka Jehovha ni txi pfa lirando lakwe.”
TSHURALELA SIMAHO SO MBI BASA
8. Ngu sihi simaho asi Txizimu txi si wonako i di sa nzambwa?
8 Mahanyelo a nzambwa: Amu ka Bhiblia, “mahanyelo a nzambwa” ndimhaka to pinda ku ti ñola ko biha ngu ta mataho. Ti nga pata to fana ni kudhaha ni kusakana ngu kuruketela. (2 Vakorinto 7:1; Vaefesu 5:3, 4) Ti nga tshumela ti pata timhaka to biha ati vathu va ti mahako txihunjani, to fana ni kulera mabhuku a tixamba ni kuxalela sithombe sa vathu va i ku simbwiri. Toneto ti nga maha ti to m’thu e ya sakanisela siro sakwe sa wujaha mwendo sa wusikati, i ku timhaka ta nzambwa. (Vakolosa 3:5) *—Wona txhamuselo ya hahatshi.
9. Ku nga maheka txani ngako m’thu a txi leka “kuhya ngu timhaka ta mataho” ku kula?
9 Vathu ava va zumbelako kuxalela sithombe sa vathu va i ku simbwiri va nga vhuvela “kuhya ngu timhaka ta mataho” se ti nga za ti maha ditora. Wuxolisisi wumwane wu womba ti to wulaka wo wonetela sithombe sa vathu va i ku simbwiri wa fana ni wa wusuke mwendo wa fola. Se ngu toneto kutolovela kuwonetela sithombe sa vathu va i ku simbwiri wu ni wuyelo yo biha. Ngu yihi? Tingana, kwa mbi veka mihando ya moya, mazunga mwayani, kuhambana ka vatekani hambi ku tisunga. Msana ko va dijaha dimwane di di khulutwe ka kuxalela sithombe sa vathu va i ku simbwiri malembe o tala, di ti khene se na sikota ku ti xonipha, kambe ni si tikoti kale.
10. Nji txani atxi Ribeiro a nga txi maha ti to e daya wulaka wa sithombe sa vathu va i ku simbwiri?
10 Ka vathu vamwane ta karata kuleka kuxalela sithombe sa vathu va i ku simbwiri. Kambe va txi ti lava va nga sikota kuleka. Hi nga wona txikombiso txa Ribeiro wa Brazil. Mbimo yi i nga ti ngadi mwanana a khukhile mtini eya thuma ka koponi yo gayela maphepha. Mbimo yi va thumako, a woni mabhuku aya ma nga ti ni sithombe sa nzambwa. Ribeiro a khene: “Kudotho-kudotho ni khatile ku va ni wulaka naso. Aku ni nga ti zumba ni mmweyo wa mame, ni ti wona a txi swela kuya kuotelani kasiku na sala ni xalela tivhidhiyo ta vathu va i ku simbwiri.” Kambe ditshiku dimwane a di mthumoni a woni dibhuku di di ku khene O Segredo de Uma Família Feliz di di ha ka nyanda yi yi nga ndina gayelwa. A di tekile. Ati a nga ti gonda ti mmahile e gonda Bhiblia ni Tifakazi ta Jehovha. Kambe kupindile mbimo yo tala Ribeiro ti txi mu karatela kuheta wulaka wa sithombe sile sa nzambwa. A vhunwi ngu txani? A khene: “Ni vhunwi ngu mkombelo, gondo ya Bhiblia, kualakanyisisa ngu ti ni nga tigonda, kutsakela tifanelo ta Jehovha ti kulisile lirando langu ngu Jehovha kupinda la sithombe sa vathu va i ku simbwiri.” Ngu kuvhunwa ngu Bhiblia ni moya wo sawuleka, Ribeiro a txitxile wutomi wakwe, e bhabhatiswa, se nyamsi a thuma kota didhota da dibanza.
Hi fanete hi dhunda Jehovha ni kunyenya ati to biha
11. Hi nga vhunwa ngu txani ti to hi tikhulula ka sithombe sa vathu va i ku simbwiri?
11 Phela hi nga ku Ribeiro a to gonda Bhiblia dwe se e leka kuxalela sithombe sa vathu va i ku simbwiri. Ti lavile e alakanyisisa ngu ti a ti gondako ni ku ti leka ti bela mbiluni. Ti lavile e khongela ka Jehovha e kombela txivhuno. Toneto ti mahile ti to e kulisa lirando lakwe ngu Jehovha, eto ti date minavelo yakwe yo xalela sithombe sa vathu va i ku simbwiri. Ti to hi tikhulula ka sithombe sa nzambwa hi fanete hi dhunda Jehovha ni kunyenya ati to biha.—Lera Masalmu 97:10.
NYENYA KUHENYA, MAPSWI O THOLA NI MAKUHU
12. Nji txani txi nga vhuna Stephen ti to e leka mawombawombelo akwe o biha?
12 Vathu vamwane va ni txihenyisani, va ruka vamwane. Ngako toneto ti txi humelela, mwaya wotshe wa xaniseka. Dijaha dimwane da Austrália di di dhanwako ku i Stephen di ti dhunda kubhonga-bhonga ni ku di ti henyiswa ngu to mbi vhuna txilo. Di khene: “Kuraru ka kona ani ni msikati wangu hi txi hambana, futhi hi ti lava kudaya wukati.” Stephen a khatile kugonda Bhiblia ni Tifakazi, e gwita e duketa kuthumisa ati a nga txi ti gonda. A khene na a si se ziva Jehovha, ti txi hehuka kuhenyiswa ngu tximwane ni tximwane a ha ko za a txi nga a no buluka. Kambe mbimo yi a nga khata kulondisela ati a nga ti gonda timhaka ti txitxile. A khene: “Mwaya wathu wu tshukwati ngu nzila yo xamalisa. Jehovha a ni vhuni ti to ni si nge ngadi ni txi henya ngutu.” Nyamsi Stephen a thuma kota dilanda da wuthumeli, msikati wakwe se a ni malembe i di nyaphandule wa mbimo yotshe. Madhota a dibanzani ka Stephen ma womba tiya: “Stephen m’thu wo malala, wo dhunda kuthuma ni wu a tivekako hahatshi.” Va tshumete ve womba ti to va si khali ku m’wona a di henyile. Stephen a maha totshe ti a nga tikotako ti to e txitxa wuthu wakwe. A khene: “Kutxitxa wuthu wangu wa kale i kateko, i singa Jehovha a nga ni vhuna, ni sa nga tikota.”
13. Ngu ku txani kuhenya ti di ni phango? Ngu txihi txi alakanyiso txa Bhiblia?
13 Bhiblia yi hi txharihisa ti to hi vayilela txihenyisani, kuruketela ni kubhonga-bhonga. (Vaefesu 4:31) Timhaka toneto ti nga vanga mazunga. Vathu vo tala nyamsi wa ditshiku va pimisa ti to timhaka ti lunga ngu kupeka. Kambe mahanyelo onewo ma nyetisa M’vangi wathu. Se, wungi wa vanathu ti lavile ve txitxa mahanyelo awe, ve ambala wuthu wa wuphya.—Lera Masalmu 37:8-11.
14. Ina m’thu wu a dhundako mazunga ti nga koteka ti to e txitxa?
14 Mwanathu mmwane wu a dhanwako ku i Hans a thuma kota didhota da dibanza dimwane da Austrália. Mtshanganisi wa mmidi wa madhota wa dibanzani dakwe a khene: “Hans i mwanathu wo rula ngutu ka va ni va zivako.” Kambe Hans hi nga ti to i di wo rula kukhukhela kale. Mbimo yi i nga ti ngadi mfana, a khatile kusela ngutu ni kudhunda ngutu mazunga. Ditshiku dimwane a di levile a henyisanile ni txigangu txakwe e txi daya. Hambiku a nga mana txigwevo txo zumba 20 wa malembe jele, va ti ko sakana ni txhini, kha txitxa mahanyelo akwe. Msana keto mame wakwe a to kombela didhota ti to di mu endela, koneho Hans a khatile kugonda Bhiblia. A khene: “Ti ni wuyete kuambula wuthu wangu wa kale. Tindimana ti ti nga ni vhuna i Isaya 55:7, yi wombako tiya: ‘Awule i ku wa kubiha, a na Ieke tinzila takwe,’ ni 1 Vakorinto 6:11, ayi yi gelako ava va nga leka tinzila to biha yi txi khene: ‘Vamwane kwanu i ti vo nga toneto.’ Kudingana malembe o tala, ngu ku timisela, Jehovha a ni vhuni ngu moya wakwe wo sawuleka ti to ni ambala wuthu wa wuphya.” Hans a bhabhatisilwe a di ngadi jele, se e humiswa a di hetile 17 wa malembe ni hafu. A khene: “Na m’bonga ngutu Jehovha nguku a ni wumbilu ni kudivalela.”
15. Ngu txihi txienge tximwane txa wuthu wa kale? Bhiblia yi womba txani ngu toneto?
15 Kuhemba njimwane txienge txa wuthu wa kale. Ngu txikombiso, vamwane va hemba ti to va si resi mwendo kudiha minando yawe. Kambe Jehovha i “Txizimu txa ditshuri”. (Masalmu 31:5, Tradução do Novo Mundo) Ngu toneto ene a lava ti to vakhozeli vakwe ve ‘wombawomba ditshuri’ ni ku ‘va si hembi’. (Vaefesu 4:25; Vakolosa 3:9) Ti ha kubasani ti to hi fanete hi wombawomba ditshuri, hambi hi txo wona nga ta sekisa mwendo kukarata.—Mavingwa 6:16-19.
VONA VA XUTE
16. Nji txani txi no hi vhuna kuambula wuthu wa kale?
16 Kha ti koteki kuambula wuthu wathu wa kale ngu mtamo wathu hipune. Sakura, Ribeiro, Stephen, ni Hans ti lavile ve tikarata ti to ve txitxa wuthu wawe wa kale. Kambe atxi txi nga va vhuna i mtamo wa Dipswi da Txizimu ni moya wa txona wo sawuleka. (Luka 11:13; Vahebheru 4:12) Ti to hi vhuneka ngu mtamo wonewo, ti lava hi gonda Bhiblia ditshiku ni ditshiku, hi alakanyisisa ngu dona, ni ku hi si leki kukombela wuzivi ni mtamo wo thumisa ati hi ti gondako (Joxuwa 1:8; Masalmu 119:97; 1 Vatesalonika 5:17) Hi tshumela hi vhunwa ngu Dipswi da Txizimu ni moya wo sawuleka mbimo yi hi lulamiselako mitshangano ya dibanza. (Vahebheru 10:24, 25) Futhi hi lava kuthumisa silo simwane asi sengeletano ya Jehovha yi hi ningako, so fana ni marevhista, JW Broadcasting, JW Library, ni jw.org.—Luka 12:42.
17. Hi na bhula ngu txani ka msungo wu wu londiselako?
17 Se hi bhute ngu simaho so tala so biha asi Makristu ma fanelako ku si ambula ni ku si tshotsha ti to me tsakisa Jehovha. Kambe ku ngadi ni to tala ati ti lavako hi ti maha. Ti lava hi ambala wuthu wa wuphya ni kusimama hi hanya ngu wona. Ka msungo wu wu londiselako, hi na bhula ngu ti to hi nga ti mahisa ku txani toneto.


text:
Ku Hanya Hileswi Hi Nga Na Swona—Ndlela Leyi Hi Nga Swi Endlaka Ha Yona
EHLEKETA u ri ni bege leyi nga ni mbhovo, naswona u ni ntirho wo endla leswaku yi tshama yi tele hi moya. U nga swi endlisa ku yini sweswo? Loko ntsena moya lowu u wu fufutelaka endzeni ka bege wu ringana ni lowu humaka laha yi nga boxeka kona, u nga swi kota ku endla leswaku bege ya wena yi tshama yi tele hi moya.
Xikombiso xexo xi kombisa ndlela leyi ku hanya hileswi hi nga na swona swi vulaka swona. Muholo wa wena wu nga fanisiwa ni moya lowu u wu fufutelaka endzeni ka bege. Leswi u swi xavaka swi fana ni moya lowu humaka hi mbhovo. Ntlhontlho hileswaku a wu fanelanga u pfumelela leswaku leswi u swi xavaka swi hundza mali leyi u yi holaka.
Hambileswi vonelo rero ri vonakaka ri olova, ku swi endla swa tika. Loko vanhu va tikarhatela ku landzela vonelo leri a va ta papalata swiphiqo swo tala swa mali. Swi nga endliwa njhani sweswo? Xana hi nga wu kuma kwihi nkongomiso lowu tirhaka hakunene? Bibele i xihlovo xa rungula leri nga hi pfunaka emhakeni leyi. A hi voneni leswi yi swi vulaka.
Milawu Ya Bibele Leyi Pfunaka
Bibele yi tamele milawu yo tala leyi nga ku pfunaka leswaku u yi tirhisa kahle mali ya wena. Hi ta kambisisa yin’wana ya yona. Vona loko u pfumela leswaku milawu leyi yi nga swi kota ku ku pfuna leswaku u hanya hi mali leyi u nga na yona.
Hlela mali ya wena.
Leswaku u kota ku tirhisa mali ya wena hi ndlela leyinene, u fanele u tiva leyi u yi holaka ni leswi u yi tirhiselaka swona. Bibele yi ri: “Makungu ya lava va gingiritekaka ma endla leswi pfunaka, kambe un’wana ni un’wana la hatlisaka ngopfu, hakunene u ta wela eku pfumaleni.” (Swivuriso 21:5) Van’wana va tirhisa timvhilopho leswaku ti va pfuna ku hlela ndlela leyi va yi tirhisaka ha yona mali ya vona. Eka mvhilopho ha yin’we va tsala swilo leswi va lavaka ku swi xava swo tanihi, “Swakudya,” “Rhente” kumbe “Swiambalo.” Ku nga khathariseki leswaku u tirhisa endlelo leri ro olova kumbe rin’wana, xa nkoka hileswaku wa ku tiva laha mali ya wena yi helelaka kona minkarhi hinkwayo rhangisa swilo swa nkoka ku nga ri swilo leswi vonakaka.
Papalata mavondzo.
Vanhu vo tala ematikweni lama sweleke va navela swilo leswi vanhu lava nga ematikweni lama fuweke va nga na swona. Vanhu vo tala va navela swilo leswi vaakelani va vona va nga na swona. Leswi swi nga ha va ntlhamu. Swi nga ha endleka leswaku vaakelani volavo na vona a va swi koti ku swi fikelela. Ha yini ku landzela un’wana eka vuphukuphuku byakwe swi hetelela swi vange swiphiqo swa mali? Bibele yi hi tsundzuxa leswi: “Munhu wa tihlo leri xondzolotaka u tiyimisela ku kuma swilo swa nkoka, kambe a nga swi tivi leswaku u ta pfumala.”—Swivuriso 28:22.
Hanya vutomi byo olova.
Yesu u tsundzuxe valandzeri vakwe leswaku va va ni tihlo ro “olova.” (Matewu 6:22) U nga papalata ku va ni xiphiqo xa mali hi ku va u hlawula ku xava nhlampfi leyi omisiweke ni ku nwa mati ematshan’weni yo va u xava nhlampfi leyi vuriwaka hanti ni vhinyo. Hi ku ya hi xiviko xin’wana xa Banki leyi Hluvukisaka Tiko ra le Asia, vanhu va kwalomu ka un’we eka vanharhu va le Philippines ni lava tlulaka hafu ya lava tshamaka eIndiya va hanya hi swimalana swa kwalomu ka R9.80 hi siku. Loko vanhu va kuma swimalana swo tano, i vutlhari leswaku va xava swilo leswi lavekaka ntsena. Hambiswiritano, hambi ku ri ematikweni lama fuweke, mhaka leyi yi nga pfuna vanhu leswaku va nga vi ni xiphiqo xa mali.
Eneriseka hileswi lavekaka hakunene.
Leswi swi fambisana kahle ni ndzayo yo olovisa vutomi bya wena. Bibele yi nyikela ndzayo leyi eka 1 Timotiya 6:8: “Loko hi ri ni swakudya ni swifunengeto, hi ta eneriseka hi swilo leswi.” Vanhu lava tsakeke swinene emisaveni va ni swimalana; nilokoswiritano, va enerisiwa hileswi va nga na swona ku nga ri hi swilo leswi vonakaka, kambe hi rirhandzu ra ndyangu ni vanghana.—Swivuriso 15:17.
Papalata swikweleti leswi nga bohiki.
Hakunene marito lawa ya Bibele ma tiyisile: “La fuweke hi loyi a fumaka lava va pfumalaka, naswona mulombi i nandza wa mulombisi”! (Swivuriso 22:7) Hambileswi ku nga ni swiyimo swa ku tihoxa eswikweletini leswi tikombaka swi nga papalateki, lava va tihoxaka eswikweletini leswi nga bohiki ntsena leswaku va xava leswi va swi lavaka hakanyingi va tikuma va nghene hi nhloko eswikweletini leswikulu. Leswi swi tala ku humelela loko va tirhisa khadi ro xava hi xikweleti. Magazini wa Time wu te: “Loko ntsena hi khome khadi ra hina hi twa hi lava ku xava.” Eric la tshamaka ePhilippines u ri: “Loko ndzi tirhisa khadi ro xava hi xikweleti, ndzi xava swilo swo tala ku tlula leswi a ndzi ta swi xava loko ndzi tirhisa mali. Loko ndzi lava ku hakela swikweleti swi endla leswaku ndzi pfumala mali.” Hakunene i vutlhari ku va ni vuxiyaxiya loko u xava hi khadi ra xikweleti!—2 Tihosi 4:1; Matewu 18:25.
Hlayisa mali u nga si xava.
Hambileswi swi nga ha vonakaka swi hundzeriwe hi nkarhi, ku hlayisa mali u nga si xava i ndlela yin’wana ya vutlhari yo endla leswaku u nga vi ni xiphiqo xa mali. Ku endla tano, swi ta endla leswaku u nga vi na swikweleti swo tala leswi nga endlaka leswaku u hakela ni ntswalo kumbe swi ku endla u xava swilo hi mali ya le henhla. EBibeleni, vusokoti byi hlamuseriwa tanihi lebyi ‘tlhariheke’ hikwalaho ko “hlengeleta swakudya swa byona hi nkarhi wa ntshovelo” leswaku byi ta swi tirhisa enkarhini lowu taka.—Swivuriso 6:6-8; 30:24, 25.
Ku Dyondza Eka Van’wana
Ndzayo hinkwayo ya Bibele leyi hi yi kambisiseke yi nga ha vonaka yi ri yinene, kambe xana hakunene yi pfuna vanhu leswaku va hanya hileswi va nga na swona? A hi kambisiseni mintokoto ya van’wana lava landzeleke ndzayo yoleyo kutani va kota ku langutana ni swiphiqo swa mali.
Diosdado, tatana la nga ni vana va mune, wa pfumela leswaku ku wa ka ikhonomi ka sweswinyana ku endle leswaku swi tika ku va a khathalela swilaveko swa ndyangu wakwe. Nilokoswiritano, u vone nkoka wa ku hlela mali yakwe. U ri: “Ndzi hlela mali hinkwayo leyi ndzi yi holaka. Ndzi swi tsala ehansi swilo leswi ndzi nga ta swi xava.” Danilo na yena u endla hilaha ku fanaka. Xibindzwana xa yena ni nghamu yakwe xi wile. Hambiswiritano, va swi kota ku hakela swilo leswi va swi lavaka hi ku va va yi hlela kahle mali ya vona. U ri: “Ha swi tiva leswaku i mali muni leyi hi yi kumaka n’hweti ni n’hweti naswona ha swi tiva leswaku i mali muni leyi hi yi tirhisaka. Hi ku endla tano, hi vulavula swo tala malunghana ni mali leyi hi nga ta yi tirhisa.”
Leswaku va landzela leswi va swi hleleke, van’wana va kume swi ri swa nkoka ku tshika ku tirhisa mali yo tala eka swixavaxavani swin’wana. Myrna, noni leyi kurisaka vana vanharhu u ri: “Ematshan’weni yo va hi tirhisa xo famba leswaku hi ya eminhlanganweni ya Vukreste, sweswi mina ni vana va mina hi famba hi milenge.” Myrna u endle matshalatshala ya leswaku a pfuna vana vakwe va dyondza nkoka wa ku hanya vutomi byo olova. U ri: “Ndzi ringete ku veka xikombiso lexinene hi ku tirhisa nawu lowu nga eka 1 Timotiya 6:8-10, leyi kombaka nkoka wa ku eneriseka hileswi hi nga na swona.”
Gerald, tatana la nga ni vana vambirhi u endle leswi fanaka. U ri: “Hi nkarhi wa dyondzo ya hina ya ndyangu ya Bibele, hi bula hi mintokoto ya Vakreste lava dzikisaka mianakanyo ya vona eka swilo swa nkoka, ku nga swilo swa moya. Vuyelo bya kona bya khutaza hikuva vana va hina a va hi kombeli swilo leswi nga riki swa nkoka.”
Janet i manana la nga swakwe loyi hi ku tirhandzela a ngheneleke ntirho wa nkarhi hinkwawo wo va mudyondzisi wa Bibele ePhilippines. Wa ha ku heleriwa hi ntirho, kambe u ya emahlweni a hanya hileswi a nga na swona. U ri: “Sweswo ndzi swi endla hi ku va ndzi hlela hi vukheta leswi ndzi nga ta yi tirhisela swona mali ya mina. Ematshan’weni yo xava eswitolo swo durha, ndzi ya eka leswi nga chipa. Ha yini ndzi fanele ndzi hakela mali yo tala ku ri hi leswaku ndzi nga xava swilo hi mali ya le hansi? Nakambe ndzi papalata ku xava swilo ndzi nga si ehleketa.” Janet u vone vutlhari byo hlela mali ka ha ri emahlweni. U ri: “Loko ndzi ri ni mali leyi nga sala, hambi yi ri yitsongo, ndzi yi vekela etlhelo ku endlela leswaku ndzi ta yi tirhisa loko ko tshuka ku humelela swilo swa xihatla.”
Malunghana ni ku tirhisa khadi ra xikweleti, Eric la boxiweke eku sunguleni u ri: “Ndzi tibyele leswaku a ndzi nge ri tirhisi khadi ra mina ra xikweleti handle ka loko ku ri ni swilo swa xihatla.” Diosdado na yena u ri: “Leswaku ndzi kota ku tilawula, hi ntolovelo ndzi siya khadi ra mina ra xikweleti ehofisini.”
U Nga Hanya Hileswi U Nga Na Swona
Vanhu vo tala va kume leswaku hambileswi Bibele yi nga buku leyi vulavulaka ngopfu hi swilo swa moya, yi tlhela yi nyikela swiletelo leswi nga ta hi vuyerisa hi tlhelo ra nyama. (Swivuriso 2:6; Matewu 6:25-34) Hi ku tirhisa milawu ya Bibele leyi ku buriweke ha yona eka xihloko lexi ni ku dyondza eka van’wana lava vuyeriweke hi ku landzela milawu leyi, na wena u nga swi kota ku hanya hileswi u nga na swona. Hi ku endla tano, u ta swi kota ku balekela ku tipeta eswikweletini leswi vanhu va timiliyoni va tipeteke eka swona.


text:
Wazithathu, 17 ka Janeiro
A vanana vabye va [wa] nga mbheteleli ku tiva a lirimi la . . . ciJudha. — Neh. 13:24.
Loku hi nga zvi koti ku zwisisa a gondziselelo ya Bhibhiliya hi lirimi la matiko-wundle, zvi nga hi nehela khombo ga hombe ka lihanyo la hina la moya. A cikhati leci Nehemiya a nga wuya Jerusalema, i wonile lezvaku a vanana vo kari va wa nga ci tivi ciHebheru. Kota lezvi a vanana lavo va nga tsandzeka ku zwisisa a Mhaka ya Nungungulu, a kuzwanana kabye na Jehovha ku wa mbhelile ntamu. (Neh. 8:2, 8) A vapswali vo kari va maKristu va tirako ka bandla ga lirimi la matiko-wundle va wonile lezvaku a kuzwanana ka vana vabye na Jehovha ku mbhelile ntamu. Hikuyini? Loku hi lera hi lirimi la matiko-wundle, zva koteka ku hi nga khumbekisi ku khwatsi hi loku hi lera hi lirimi la hina. Tlhatakumbiri, kota lezvi zvi karatako ku wulawula hi lin’wani lirimi, hi nga karala laha ka kuza a kuzwanana ka hina na Jehovha kuva khombyeni. Hikwalaho, loku hi xuva ku tira ka bandla ga lirimi la matiko-wundle, hi nga rivali ku vhikela a kuzwanana ka hina na Jehovha kambe. — Mat. 4:4. w16.10 2:4-6
Wazina, 18 ka Janeiro
A kukholwa . . . cikholwiso ca zvilo zvi nga woniwiko. — Maheb. 11:1.
A hi vontlhe vanhu va nga ni kukholwa. (2 Tes. 3:2) Kanilezvi Jehovha i nyika kukholwa ka vakhozeli vakwe vontlhe. (Rom. 12:3; 1 Kor. 12:8, 9) A ho ku mu bonga hi lezvi a hi nyikako kukholwa! I hi nyikile N’wana wakwe wo randzeka kasi vontlhe lava va nga ni kukholwa va tsetselelwa zviwonho zvabye. Lezvo zvi vhulula ndlela yaku a vanhu va maha vanghana va Jehovha va tlhela va hanya kala kupindzuka. (Joh. 6:44, 65; Rom. 6:23) Jehovha mu nene futsi! Hambu lezvi hi nga vawonhi va ringanelwako hi kufa, Jehovha i wonile ku hi nga zvi kota ku maha zva zvi nene. (Lis. 103:10) I hi vhunile ku gondza mahungu yo saseka xungetano hi Jesu ni muphahlo wakwe. Laha hi nga sangula ku kholwa ka Jesu ni ku mu landzela, hi sangulile ku rindzela a wutomi ga pindzukelwa! — 1 Joh. 4:9, 10. w16.10 4:1, 2
Wazihlanu, 19 ka Janeiro
[Pawule i no] khongotela vamakabye hi magezu yo tala. — Miti. 20:2.
Mupostoli Pawule i wa tolovela ku wulawula khwatsi hi vamakabye vakwe. I wa mbhetile malembe yo tala na a endza-endza ni vokari vabye a tlhela a va tiva khwatsi, kanilezvi a nga tsalangi zvihoxo zvabye. I tsalile zvilo zva ku va dzundza. Hi cikombiso, i wulile lezvaku Timote i “n’wananga a randzekileko ni ku tsumbeka Hosini” niku i wa tsumba lezvaku Timote i wa ta khatalela van’wani ka lezvi zvi nga laveka. (1 Kor. 4:17; Fil. 2:19, 20) I tlhelile a byela maKristu ya le Korinte aku Titusi “makabye ni citiri-kulori” a tirelako n’wina. (2 Kor. 8:23) Handle ko kanakana Timote na Titusi va tiyisilwe nguvhu a cikhati va nga tiva lezvi Pawule a nga va wonisa zvona! Pawule ni mutiri-kulobye Bharnabhasi va vekile wutomi gabye mhangweni kasi ku tiyisa vamakabye. Hi cikombiso, vontlhe va vambiri va wa zvi tiva ku a vanhu vo tala dhoropeni ga Listra va lava ku va daya. Hambulezvo, va no tlhela Listra kasi ku ya tiyisa vapizani vaswa ni ku va vhuna ku simama va tsumbekile ka Jehovha. (Miti. 14:19-22) Andzhako ka loku Pawule a vile mhangweni le Efesusi hi kota ya cidlemo co kari ci nga zangarile, i no tiyisa vamakabye kwaseyo. — Miti. 20:1. w16.11 1:10, 11


text:
XIYENGE 7
Switshembiso Swa Mfumo—Ku Endla Swilo Hinkwaswo Swi Va Leswintshwa
U KHA apula lerikulu leri wupfeke emurhini. U ri nuhetela u nga si ri hoxa ebasikitini. U hete tiawara u ri karhi u tirha, kambe a wu titwi u karhele naswona u lunghekele ku endla ntirho lowu engetelekeke. Mana wa wena u le ku tirheni eka murhi lowu nga ekusuhi, u tirha a tsakile naswona u bula ni swirho swin’wana swa ndyangu swin’we ni vanghana lava n’wi pfunetaka ku tshovela. U languteka a ha ri ntsongo—a ri hi ndlela leyi u n’wi tsundzukaka a ri ha yona loko wa ha ri ntsongo eka malembe lama hundzeke. A swi tshembisi leswaku u n’wi vone a ri karhi a dyuhala emisaveni yoleyo leyi sweswi yi hundzukeke. U n’wi vonile loko a ri karhi a vabya, u n’wi khoma hi voko loko a ri karhi a fa naswona u ririle esirheni rakwe. Kambe, sweswi hi loyi, swin’we ni van’wana vo tala naswona u ni rihanyo lerinene!
Masiku yo tano ma ta fika; ha swi tiva sweswo. Ha swi tiva hikwalaho ka leswi minkarhi hinkwayo switshembiso swa Xikwembu swi vaka ntiyiso. Eka xiyenge lexi hi ta kambisisa ndlela leyi switshembiso swin’wana swa Mfumo swi nga ta hetiseka ha yona enkarhini lowu taka, lowu yisaka enyimpini ya Armagedoni. Hi ta tlhela hi kambisisa swin’wana swa switshembiso swa Mfumo leswi tsakisaka leswi nga ta hetiseka endzhaku ka sweswo. Hakunene hi ta va ni ntsako loko hi vona nkarhi lowu eka wona Mfumo wa Xikwembu wu nga ta fuma misava leyi hinkwayo, wu endla swilo hinkwaswo swi va leswintshwa!
EKA XIYENGE LEXI
NDZIMA 21
Mfumo Wa Xikwembu Wu Susa Valala Va Wona
Sweswi u nga tilunghiselela nyimpi ya Armagedoni.
NDZIMA 22
Mfumo Wu Hetisisa Ku Rhandza Ka Xikwembu eMisaveni
Hi nga tiyiseka njhani leswaku switshembiso swa Yehovha swi ta hetiseka?


text:
Litsako li li tiswako ngu kuhanya wutomi wo hehuka
DANIEL NI MIRIAM va dhoropani ka Barcelona ka ditiko da Espanha va txhadhile ngu Setembro wa 2000. Mtini kwawe va ti dya atxi va nga ti txilava. Daniel a khene: “Male yi hi nga ti hola, yi ti hi tumelela kubela ka ma restaurante a nduma, hi tsimbila hi sakana matikoni kumwane ni kuxava siambalo so dhula. Kambe mbimo yotshe hi ti hisekela mthumo wa thembwe.” Kambe ku ni ti ti nga humelela.
Ka mtshangano wumwane wa m’ganga ngu 2006, Daniel a pfite m’wombawombo wu wu nga gwesa mbilu. M’wombawombi a ti khene: “Ina ha maha totshe ati hi nga tikotako ti to hi vhuna ava va ku ka nzila yo ya kufani ti to ve ta ka nzila ya wutomi?” (Mavingwa 24:11) Koneho ku txhamusetwe ti to hi ni wutixamuleli wo txhumayela, nguko toneto ti maha ti to vathu ve huluka. (Mithumo 20:26, 27) Daniel a khene: “Jehovha a ti ko nga o wombawomba ni nani.” Kutshumetwe kuwombwa ti to ngako hi txi maha to tala ka mthumo wa Jehovha hi na tsaka. Daniel a si kanakani toneto nguko aku Miriam i nga ti nyaphandule a ti ti wona ti to a zumba a di tsakile.
M’wombawombo wonewo wu mu gwesile ngutu Daniel. Se ene a ti woni ti to ku ti laveka e txitxa to tala ka wutomi wakwe. Ene a hungute mbimo yi a nga ti yi heta a di mthumoni ni kuteka wunyaphandule. Ene a khatile kupimisa ngu litsako li va ndino va nalo ngako ene ni msikati wakwe va txi ya thuma ha ku ku ni txilaveko.
SIKARATO NI KUMANA LITSAKO
Ngu Maio wa 2007, Daniel ni Miriam va lekile mthumo wawe se ve rura ve ya ka ditiko da Panama, i ku ditiko di va nga di endela masiku msana. Wukhalo wonewo i ti sitondolo so tala sa Bocas del Toro si ku ka linene la Caribe. Wungi wa vathu va kona i ti Vagwaymi. Daniel ni Miriam va alakanyile ti to male yi va nga ti nayo yi ndino enela mtxhanu wa mitxima ni yiraru.
Vona va ti tsimbila ngu tingalava ni mabhasikeni. Va ngadi va txi khumbula mbimo yi va nga ti tsimbila 30 wa makilometro ngu bhasikeni ka wukhalo wa mimango na ku di ni lisani. Daniel a karate ha ko za e va ni dikhodho. Kambe Vagwaymi mbathu vo ziva kuamukela vapfhumba. Vagwaymi va va khatalete ngu nzila ya yinene ngutu ngutu mbimo yi va nga gondanyana lidimi la wukhalo wule. Kha ta swela, Daniel ni Miriam va ti ni 23 wa sigondo.
Nji txani txi nga humelela mbimo yi va nga heta male yawe? Daniel a khene: “Hi khatile kudila hi pimisa ni kutshumela hi ya mtini kwathu Espanha. Kambe hi si tilavi kuleka sigondo sathu.” Se mbimo yi ku nga guma mtxima, va amukete madungula o tsakisa. Miriam a khene: “Hi rambilwe ti to hi va vanyaphandule vo sawuleka. Hi tsakile ngutu nguku hi ndino mbi khukha Panama!”
LITSAKO LA HOMBE NGUTU
Ngu 2015, mbimo yi sengeletano yi nga txitxelela siavelo sa vanathu vo tala, Daniel ni Miriam va emile ku va vanyaphandule vo sawuleka. Va ndina maha txani? Va thembile mapswi a Masalmu 37:5: “Ningela ka MKOMA wutomi wako, themba ene, se ene a na ku vhuna.” Va sikoti kumana mthumo wu va ndino tihanyisa na i di vanyaphandule. Nyamsi, vona va ka dibanza da Veraguas kona Panama.
Daniel a khene: “Mbimo yi hi nga ti si se khukha ditikoni kwathu, hi si kholwi ti to hi nga sikota kuhanya wutomi wo hehuka. Kambe nyamsi ha sikota, txiwalo txa lisima atxi hi txi pwatako.” Ngu tihi timwane to tsakisa ngutu? Vona va khona: “Kuvhuna vathu va timbilu ta tinene ti to ve gonda ditshuri ngu Jehovha, kha ti dinganiswi ni txilo!”


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Hosiya 2:1-23
2 “Byelani vamakwenu va xinuna mi ku, ‘Vanhu va mina,’+ ni vamakwenu va xisati mi ku, ‘Wena wansati la kombiweke tintswalo!’+2 Tengani nandzu ni mana wa n’wina;+ tengani nandzu, hikuva a hi nsati wa mina+ naswona mina a ndzi nuna wa yena.+ U fanele a susa vumbhisa byakwe emahlweni ka yena ni swiendlo swakwe swa vuoswi exikarhi ka mavele ya yena,+3 leswaku ndzi nga n’wi hluvuli a sala a nga ambalanga,+ ndzi n’wi endla a fana ni le sikwini ra ku velekiwa ka yena,+ ndzi n’wi endla a fana ni mananga,+ ndzi n’wi endla a fana ni tiko ro pfumala mati,+ ndzi n’wi dlaya hi torha.+4 Vana va yena a ndzi nge va kombi tintswalo,+ hikuva i vana va vumbhisa.+5 Hikuva mana wa vona u endle vumbhisa.+ Yena loyi a va tikeke u endle leswi nyumisaka,+ hikuva u te, ‘Ndzi lava ku landzelela lava va ndzi rhandzaka hi ku ndzi navela,+ lava va ndzi nyikaka xinkwa ni mati, voya bya mina ni ntsembyana wa mina, mafurha ya mina ni swakunwa swa mina.’+6 “Hikokwalaho, waswivo, ndzi biyela ndlela ya wena hi mitwa; ndzi ta endla rirhangu ra maribye ku lwa na yena,+ lerova tindlela ta yena a nge ti kumi.+7 Entiyisweni u ta hlongorisa lava va n’wi rhandzaka hi ku n’wi navela, kambe a nge va kumi;+ kunene u ta va lava, kambe a nge va kumi. Kutani u ta ku, ‘Ndzi lava ku famba ndzi tlhelela eka nuna wa mina,+ lowo sungula,+ hikuva a swi antswa enkarhini wolowo ku tlula sweswi.’+8 Kambe yena a nga swi lemukanga+ leswaku hi mina loyi a n’wi nyikeke mavele+ ni vhinyo yo tsokombela ni mafurha, nileswaku ndzi n’wi andzisele silivhere, ni nsuku, leyi va yi tirhiseleke Bali.+9 “‘Hikokwalaho ndzi ta tlhela, kunene ndzi ta teka mavele ya mina hi nkarhi wa wona ni vhinyo ya mina yo tsokombela hi nguva ya yona,+ kutani ndzi ta teka voya bya mina ni ntsembyana wa mina leswaku ndzi funengeta vuhava bya yena.+10 Sweswi ndzi ta funungula swirho swakwe swa le xihundleni ematihlweni ya lava va n’wi rhandzaka hi ku n’wi navela,+ a ku nge vi na munhu loyi a nga ta n’wi wutla evokweni ra mina.+11 Kunene ndzi ta herisa ku khana ka yena hinkwako,+ nkhuvo wa yena,+ ku thwasa ka n’weti wa yena+ ni savata ya yena ni nkarhi wun’wana ni wun’wana wa yena wa ntsako.12 Ndzi ta herisa murhi wakwe wa vhinya+ ni nkuwa wakwe,+ leswi a vulavuleke ha swona a ku: “I nyiko ya mina, leyi ndzi yi nyikiweke hi lava va ndzi rhandzaka hi ku ndzi navela”; ndzi ta swi endla khwati,+ kunene swi ta dyiwa hi swivandzana swa nhova.13 Ndzi ta endla leswaku a tihlamulela+ hi masiku ya swifaniso+ swa Bali leswi a a hamba a swi mbulukisela xitlhavelo,+ enkarhini lowu a a tshamela ku vehela xingwavila xakwe ni xin’wetsin’wetsi xakwe+ kutani a landzelela lava va n’wi rhandzaka hi ku n’wi navela,+ kambe mina u ndzi rivarile,’+ ku vula Yehovha.14 “‘Hikokwalaho, waswivo, ndza n’wi hlula, ndzi ta n’wi yisa emananga,+ ndzi ta vulavula ni mbilu yakwe.+15 Ndzi ta n’wi nyika masimu yakwe ya vhinya ku sukela enkarhini wolowo ku ya emahlweni,+ ni rivala ra le hansi ra Akora+ ri va nyangwa ya ntshembo; kunene u ta hlamula kona kukota emasikwini ya vuntshwa byakwe+ ni kukota esikwini ra ku huma ka yena etikweni ra Egipta.+16 Kutani esikwini rero,’ ku vula Yehovha, ‘wena u ta ndzi vitana u ku, nuna Wanga, a wu nge he ndzi vitani u ku, n’wini Wanga.’+17 “‘Ndzi ta susa mavito ya swifaniso swa Bali enon’wini wa yena,+ a swi nge he tsundzukiwi hi vito ra swona.+18 Kunene ndzi ta swi endlela ntwanano esikwini rero malunghana ni xivandzana xa nhova+ ni xivumbiwa lexi hahaka xa matilo ni xilo lexi kokovaka xa misava, kutani vurha ni banga ni nyimpi ndzi ta swi herisa etikweni,+ ndzi ta va endla va etlela va sirhelelekile.+19 Ndzi ta ku teka u va wa mina hilaha ku nga riki na makumu,+ ndzi ta ku teka u va wa mina hi ku tshembeka ni hi vululami ni hi musa wa rirhandzu ni hi tintswalo.+20 Ndzi ta ku teka u va wa mina hi vutshembeki; kunene u ta tiva Yehovha.’+21 “‘Kutani esikwini rero ndzi ta angula,’ ku vula Yehovha, ‘ndzi ta angula matilo, loko ku ri wona ma ta angula misava;+22 loko ku ri misava, yi ta angula mavele+ ni vhinyo yo tsokombela ni mafurha; loko ku ri swona, swi ta angula Yizriyele [‘Xikwembu xi ta byala mbewu’].+23 Kunene ndzi ta n’wi byala kukota mbewu emisaveni,+ ndzi ta kombisa tintswalo eka loyi a nga kombiwangiki tintswalo,+ lava va nga riki vanhu va mina ndzi ta va byela ndzi ku: “N’wina mi vanhu+ va mina”; loko ku ri vona va ta ku: “Wena u Xikwembu xanga.”’”+


text:
XANA BIBELE YI DYONDZISA YINI?
Lava Feke Va Kwihi? (Xiyenge 1)
Xiya leswi Bibele yi swi vulaka hi xiyimo xa lava feke.
Printa PDF leyi kutani u hlamula swivutiso.
Swin'wana Eka Xiyenge Lexi
Nkhuvulo Ni Vuxaka Bya Wena Na Xikwembu (Xiyenge 2)
I magoza wahi lama Mukreste a faneleke a ma teka loko a nga si khuvuriwa? Xana sweswo swi swi khumba njhani swiboho swa Mukreste?
Tshinela Eka Xikwembu Hi Xikhongelo (Xiyenge 2)
Dyondza leswi Bibele yi swi vulaka hi leswaku hi nga khongela rini naswona njhani.
Tshinela Eka Xikwembu Hi Xikhongelo (Xiyenge 3)
Bibele yi dyondzisa leswaku Xikwembu xi hlamula swikhongelo hi tindlela to hambanahambana. Xi swi hlamula njhani naswona rini?
XANA BIBELE YI DYONDZISA YINI HAKUNENE? (NKONGOMISO WA DYONDZO)


text:
Xivongo xi hlayiwa tanihi vito-nkulu ra munhu. Xivongo nakambe xi thlela xi voniwa tanihi vito ra Muti kumbe ndyangu. Xi tirhisiwa ku paluxa muti lowu munhu a humaka eka wona. Swivongo swi tirhisiwa ngopfu ku vulavula na/hi munhu wo karhi eka mindhavuko yo tala. Ndhavuko wun'wana na wun'wana wu ni swinawana swa wona swa matirhiselo ya Xivongo.
Xikongomelo xa phurojeki leyi i ku lavisisa nxaxamelo wa Swivongo swa Xitsonga, Xitshwa, Xirhonga ni swa Xicopi. Ku ya emahlweni yi ta lavisisa ku hangalaka ka swivongo leswi, hi Vundhawu ni Ririmi. Swivongo swo tala leswi kumekaka eka Xitsonga swi kona ni le ka tindzimi tin'wana to fana ni Xizulu ni Xiswazi.


text:
DYONDZO YO HLAYA
Timfanelo Ta Munghana Lonene
Swin'wana Eka Xiyenge Lexi
Ku Tiyisiwa Hi Vamakwerhu Va Hina Vaxinuna Ni Vaxisati
Komba vana va wena ndlela leyi va nga pfunanaka ha yona ni vanghana va vona.
Vaisrayele Va Nghena eKanana
Kambela mianakanyo ya wena hi ku tirhisa ntlango lowu wo fananisa makhadi lowu sekeriweke eka tindzima 2 ku ya eka 7 ta buku ya Yoxuwa.
Nxaxa Wa Vaisrayele
Tsema kutani u hlanganisa swiphemu swa xifaniso leswaku u endla nkombiso hi mhaka ya le Bibeleni ya Kora.
TIDYONDZO TO HLAYA


text:
MATIKO NI VANHU
Ku Endzela Tiko Ra Ireland
TIKO leri vuriwaka Emerald Isle ri vumbiwa hi matiko mambirhi: lerikulu ra kona i Riphabliki ra Ireland leri tiyimeleke kasi leritsongo i Ireland N’walungu leri nga xiphemu xa tiko ra United Kingdom.
Tiko ra Ireland ri vitaniwa Emerald Isle hikwalaho ka leswi ku naka mpfula yo tala leyi endlaka leswaku tiko rero ri va ra rihlaza swinene. Mativa ni milambu yo saseka swin’we ni tindhawu leti tlakukeke ta le ribuweni ni swintshabyana swi endla leswaku tiko rero ri saseka swinene.
Vanhu va le Ireland va xanisekile swinene. Hi xikombiso, vanhu van’wana va vula leswaku ku sukela kwalomu ka 1845 ku ya eka 1851, vanhu va kwalomu ka miliyoni va dlayiwe hi ndlala ni mavabyi loko ntungu lowu vuriwaka blight wu hlasele swimilana swa mazambhana. Vanhu vo tala va rhurhele ematikweni yo tanihi Australia, Britain, Canada, na United States leswaku va balekela vusweti byebyo. Namuntlha, vanhu va kwalomu ka 35 wa timiliyoni va le Amerika va vula leswaku vakokwa wa vona va huma eIreland.
Vanhu va le Ireland va tiviwa hi ku va ni rirhandzu ni malwandla. Vuhungasi lebyi rhandziwaka byi katsa ku khandziya tihanci, mintlango ya mintlawa yo tanihi cricket, rugby, bolo ya milenge ni Gaelic football (leyi fanaka ni bolo ya milenge). Vanhu va xisati va rhandza ngopfu ntlango lowu vuriwaka camogie lowu fanaka ni lowu vuriwaka hockey.
Nakambe vanhu va tiko leri va rhandza mabulo ni vuyimbeleri. Ncino wa le Ireland wu dumile emisaveni hinkwayo. Loko va cina, xiphemu xa le henhla xa miri a xi tshukunyuki kambe va cinisa ntsena milenge.
Ku hundze malembe ya dzana ku ri ni Timbhoni ta Yehovha eIreland. Sweswi ku ni Timbhoni to tlula 6 000 leti tshamaka kwalaho naswona ti dyondzisa vanhu Bibele hi ku hiseka.
XANA A WU SWI TIVA?
Buloho Lerikulu leri nga eribuweni leri nga en’walungwini wa Ireland, ri ni magidi ya maribye ya ntima lama vangiweke hi vholkheno leyi tshameke yi buluka khale.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vagalatiya 2:1-21
2 Endzhaku ka malembe ya 14 ndzi tlhele ndzi tlhandlukela eYerusalema+ ndzi ri na Barnaba,+ nakambe ndzi fambe swin’we na Tito.2 Kambe ndzi tlhandlukile hikwalaho ko hlavuteriwa.+ Kutani ndzi va andlalela+ mahungu lamanene lawa ndzi ma chumayelaka exikarhi ka matiko, hambiswiritano, lava a va ri vanhu lava tivekaka a ndzi va vekela wona exihundleni, hi ku chava leswaku hi ndlela yo karhi a ndzi tsutsuma+ kumbe ndzi tsutsumele swa hava.+3 Nilokoswiritano, hambi ku ri Tito,+ loyi a a ri na mina, a nga bohekanga ku yimbisiwa,+ hambileswi a a ri Mugriki.4 Kambe hikwalaho ka vamakwerhu va mavunwa+ lava nghenisiweke hi ku nyandlamela,+ lava ngheneke hi ku tumbela va ta kambela ntshunxeko+ wa hina lowu hi nga na wona evun’weni na Kreste Yesu, leswaku va hi endla mahlonga+ hi ku helela—5 a hi tinyiketanga eka vona hi ku titsongahata,+ e-e, hambi hi nkarhinyana, leswaku ntiyiso+ wa mahungu lamanene wu tshama wu ri eka n’wina.6 Kambe loko ku ri lava a va vonaka va ri xo karhi+ —a ku na ku hambana eka mina+ leswaku a va ri vanhu va muxaka muni eku sunguleni—Xikwembu a xi yi hi ku languteka+ ka munhu—entiyisweni, vanhu volavo lava tivekaka a va hundziselanga nchumu lexintshwa eka mina.7 Kambe, ku hambana ni sweswo, loko va vona leswaku ndzi tamerisiwe+ mahungu lamanene ya lava nga yimbangiki,+ hilaha Petro a a tamerisiwe hakona ya lava va yimbeke+ —8 hikuva Loyi a nyikeke Petro matimba lama faneleke ya ku va muapostola wa lava va yimbeke na mina+ u ndzi nyike matimba eka lava va nga va matiko;9 ina, loko va tiva musa lowu nga faneriwiki+ lowu ndzi nyikiweke wona,+ Yakobo+ na Khefasi na Yohane, lava a va vonaka va ri tiphuphu,+ va nyike mina na Barnaba+ voko ra xinene ra ku hlangana swin’we,+ leswaku hi fanele ku ya ematikweni, kambe vona va ya eka lava va yimbeke.10 Ntsena hina hi fanele ku tsundzuka+ swisiwana. Ndzi tlhele ndzi tiyimisela ku swi endla leswi hi mbilu hinkwayo.+11 Hambiswiritano, loko Khefasi+ a ta eAntiyoka,+ ndzi n’wi kanete hi langutanile, hikuva a a ri ni xisolo.+12 Hikuva ku nga si fika vavanuna van’wana lava humaka eka Yakobo,+ a a tshamela ku dya+ ni vanhu va matiko; kambe loko va fika, a suka kutani a tihlawula, hi ku chava+ va ntlawa+ lowu yimbeke.13 Vayuda lavan’wana hinkwavo na vona va tihlanganisa na yena eka vukanganyisi+ lebyi, lerova hambi a ri Barnaba+ u fambisane na vona eka vukanganyisi bya vona.14 Kambe loko ndzi vona leswaku a va nga fambi va lulama hi ku ya hi ntiyiso wa mahungu lamanene,+ ndzi byele Khefasi emahlweni ka vona hinkwavo: “Loko wena, hambileswi u nga Muyuda, u hanya kukota leswi matiko ma hanyisaka xiswona, ku nga ri leswi Vayuda va hanyisaka xiswona, swi endlekisa ku yini leswaku u sindzisa vanhu va matiko ku hanya hi ku ya hi mukhuva+ wa Vayuda?”15 Hina lava hi nga Vayuda hi ntumbuluko,+ naswona hi nga riki vadyohi+ lava humaka eka vamatiko,16 hilaha hi tivaka hakona leswaku munhu u vuriwa la lulameke+ ku nga ri hikwalaho ka mintirho ya nawu, kambe hi ripfumelo+ ntsena eka Kreste Yesu, tanihi leswi na hina hi veke ni ripfumelo eka Kreste Yesu, leswaku hi vuriwa lava lulameke hikwalaho ka ripfumelo eka Kreste,+ naswona ku nga ri hikwalaho ka mintirho ya nawu, hikuva ku hava nyama leyi nga ta vuriwa leyi lulameke+ hikwalaho ka mintirho ya nawu.17 Kutani loko na hina hi kumiwe hi ri vadyohi,+ hi ku lava ku vuriwa lava lulameke hikwalaho ka Kreste,+ xana Kreste hakunene i mutirheli wa xidyoho?+ Sweswo swi nga tshuki swi endleka!18 Hikuva loko ndzi tlhela+ ndzi aka swilo leswi ndzi tshameke ndzi swi wisa, ndzi tikombisa ndzi ri mutlula-nawu.+19 Loko ku ri mina, hikwalaho ka nawu ndzi file enawini,+ leswaku ndzi ta hanya eka Xikwembu.+20 Ndzi beleriwe swin’we na Kreste.+ A ka ha ri mina loyi a hanyaka,+ kambe i Kreste loyi a hanyaka evun’weni na mina.+ Hakunene, vutomi lebyi ndzi byi hanyaka+ sweswi ndzi ri wa nyama ndzi hanya hi ripfumelo leri nga eka N’wana wa Xikwembu, loyi a ndzi rhandzeke kutani a tinyiketa hikwalaho ka mina.21 A ndzi wu bakanyi musa lowu nga faneriwiki wa Xikwembu;+ hikuva loko ku lulama ku tisiwa hi nawu,+ kahle-kahle Kreste a nga felanga nchumu.+


text:
APRIL 29, 2013
ARGENTINA
Tindhambi eArgentina
Hi April 2, 2013 tindhambi letikulu leti nga languteriwangiki ti funengete doroba ra Buenos Aires ni ra La Plata. Swihaxa-mahungu swi vike leswaku vanhu va 57 va file. Timbhoni ta Yehovha ta kwalomu ka 500 ti khumbiwile hi tindhambi leti naswona ta kwalomu ka 200 ti susiwe emakaya ya tona ti yisiwa endhawini leyi sirhelelekeke. Tanihi ndlela ya tona yo phalala, Timbhoni ta le Argentina ti rhumele tilitara ta 30 000 ta mati yo nwa, 30 wa tithani ta swakudya, matirasi, minkumba ni swikhigelo swa madzana leswi pfuneke Timbhoni ni vanhu lava nga riki Timbhoni. Timbhoni ta madzana ti tinyikele hi ku tirhandzela leswaku ti pfuneta entirhweni wo phalala. Tin’wana ti kale ti famba tikhilomitara ta 480 leswaku ti ya pfuneta ku basisa ni ku lunghisa swilo.
Media Contacts:
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Argentina: Ángel Mattiacci, tel. +54 15 5424 9071


text:
TA RIVALA
Ku Paluxiwa Ka Vukhongeri
Vukhongeri byi fanele byi endla leswaku ku va ni vun’we. Kambe ematshan’weni ya sweswo byi vanga hasahasa ni ku nga tshembani.
Misava
Emisaveni vanhu lava tlulaka tikotara tinharhu, va hanya ematikweni lawa ku nga ni swipimelo eka swa vukhongeri, ku nga va swa nawu wa tiko kumbe hikwalaho ka nyimpi. Emalembeni ya ntlhanu lama ha ku hundzaka, nhlayo ya matiko lawa vukhongeri byi tirhisiwaka hi ndlela yo biha, yi andzile.
XIVUTISO XO ANAKANYISISA HA XONA: Hi swihi swivangelo leswi endlaka leswaku vanhu va nga byi tsakeli vukhongeri?—Matewu 23:27, 28; Yohane 15:19.
Nghilandhi
Tony Blair khale ka Holobye-nkulu, u tsale eka phepha-hungu ra Observer a vula leswaku “ku tirhisiwa ka vukhongeri hi ndlela yo biha” hi swona swi vangaka vutherorisi bya sweswinyana. U tlhele a vula leswaku “tinyimpi leti nga kona a ti vangiwi ngopfu hi swa tipolitiki ku fana ni tinyimpi ta hi va-1900 kambe ti tlhontlhiwa hi hasahasa ya swa vukhongeri.”
XIVUTISO XO ANAKANYISISA HA XONA: Ha yini vukhongeri ku ri byona hakanyingi byi vangaka hasahasa?—Marka 7:6-8.
Australia
Swiviko swa Australian Bureau of Statistics swi kombisa leswaku eka vanhu va ntlhanu va le Australia un’we wa vona u vula leswaku a nga ngheni eka swa vukhongeri. Swiviko swi tlhela swi vula leswaku “vanhu va vukhongeri a va ha katseki eka swa vukhongeri ntsena.” Nhlayo ya vavanuna lava ringanaka tiphesente ta 15 ni vavasati va tiphesente ta 22 hi vona ntsena va katsekaka ngopfu eka swa vukhongeri.
XIVUTISO XO ANAKANYISISA HA XONA: Hi tihi timfanelo to biha leti vonakaka eka vukhongeri namuntlha?—Matewu 7:15-20.


text:
Proudly Tsonga,by Nhlanhla,R,Ndlovu.
Ndzi mu Africa.
Ndzi mu Africa Dzonga wa mu Tsonga.
Ndzi mu Tsonga wo chava ku tsongola swa vanhu.
Ku xixima ndzi ku ti ntsongahata swile ka mina.
Ndzi mutsonga mchangani wa Gazunkulu,nwina ma tsonga ndziri Giyani.
Loko kuri ririmi rava nghezi a hi ri dyondzeni hiri tiva kambe hi nga lahle ririmi ra manana. Hinga lahle ririmi ra manana hikuva hi rona ra hina ma Africa.
Tivani mi ndhavuko ni mintolovelo ya vona kambe mi nga tshuki miyi tolovela noyi endla ya nwina. Wena Africa wena Africa Dzonga manana wati nhenha, kula Tsonga


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Swi Papalata Njhani Ku Va Ni Gome?
“Loko vanghana va mina va nga ha swi koti ku tiyiselela swiphiqo swa vona, ndzi va pfuna ku swi lulamisa ni ku va endla va titwa va antswa. Kambe endzhaku ka sweswo ndzi tlhelela ekaya kutani ndzi fika ndzi nghena ekamareni ra mina ndzi rila naswona vo tala a va swi voni sweswo.”—Kellie.
“Loko ndzi ri ni gome, ndzi tihambanisa ni van’wana. Loko ndzi rhambiwa ku ya kun’wana, ndzi va byela swivangelo swo karhi leswaku ndzi nga yi. Ndzi swi kota ngopfu ku tumbetela vandyangu wa mina loko ndzi ri ni gome. Va ehleketa leswaku swilo swi ndzi fambela kahle.”—Rick.
Xana u tshame u titwa hi ndlela leyi Kellie kumbe Rick va titwaka ha yona? Loko swi ri tano, u nga tsutsumeli ku gimeta hileswaku ku ni nchumu lowu nga fambiki kahle eka wena. Ntiyiso wa mhaka hileswaku vanhu hinkwavo va va ni gome minkarhi yin’wana. Hambi ku ri vavanuna ni vavasati vo tshembeka va le Bibeleni va tshame va va na rona.—1 Samuwele 1:6-8; Pisalema 35:14.
Minkarhi yin’wana, u nga ha swi tiva leswaku ha yini u ri ni gome; kasi minkarhi yin’wana u nga ha va u nga swi tivi. Anna la nga ni malembe ya 19 u ri: “A swi kali swi lava leswaku u va exiyin’weni lexi nga tsakisiki leswaku u va ni gome. Nkarhi wun’wana ni wun’wana u nga ha va na rona, hambiloko u nga ri na swiphiqo. A swi twali kambe swa humelela!”
Ku nga khathariseki leswaku hi xihi xivangelo xa kona—hambiloko xi tikomba xi nga ri kona—u nga endla yini loko u karhatiwa hi gome? Ringeta ku endla swilo leswi landzelaka:
Vulavula ha rona. Loko Yobo a langutane ni maxangu, u te: “Ndzi ta vulavula moya-xiviri wa mina wu ri ni mbitsi!”—Yobo 10:1.
Kellie u ri: “Ndzi titwa ndzi ntshunxeke swinene endzhaku ko vulavula ni vanhu vo karhi hikuva va va swi tiva leswi ndzi dyaka. Kutani va nga ndzi pfuna leswaku ndzi hlula gome!”
Tsala ha rona. Loko gome ri endla leswaku u cinca ndlela leyi u langutaka vutomi ha yona, u nga ha ringeta ku swi tsala ehansi leswi u swi ehleketaka. Minkarhi yin’wana Davhida u phofule gome rakwe lerikulu eka tipisalema takwe leti huhuteriweke. (Pisalema 6:6) Ku tsala hi gome ro tano swi nga ku pfuna leswaku u “hlayisa vutlhari lebyi pfunaka ni vuswikoti byo ehleketa.”—Swivuriso 3:21.
Heather u ri: “Ku tsala hi gome ra mina swi ndzi pfuna ku hlela swilo leswi pakelanaka emianakanyweni ya mina hikwalaho ka rona. Loko u phofula ndlela leyi u titwaka ha yona naswona u swi twisisa leswaku ha yini u titwa tano, gome a ri nge ku tshikileli ngopfu.”
Khongela ha rona. Bibele yi vula leswaku loko u khongela hi leswi ku karhataka, ‘ku rhula ka Xikwembu loku tlulaka miehleketo hinkwayo ku ta rindza mbilu ya wena ni matimba ya wena ya mianakanyo.’—Vafilipiya 4:6, 7.
Esther u ri: “A ndzi ringeta ku kumisisa leswi ndzi vangelaka gome, kambe a ndzi swi kumanga. Kutani ndzi kombele Yehovha leswaku a ndzi pfuna ndzi va ni ntsako. A ndzi hele matimba hileswi a ndzi ri ni gome naswona ndzi nga swi tivi leswaku ri vangiwa hi yini. Eku heteleleni ndzi ri hlurile. U nga tshuki u yi tekela ehansi ndlela leyi xikhongelo xi nga ni matimba ha yona!”
Xiringanyeto: Tirhisa marito ya Pisalema 139:23, 24 tanihi xikombiso xa leswi u nga swi vulaka loko u khongela eka Yehovha. N’wi phofulele leswi nga embilwini kutani u n’wi kombela leswaku a ku pfuna u kumisisa leswi ku vangelaka gome.
Ku engetela eka swiringanyeto leswi nga laha henhla, u nga kuma rungula ra nkoka eRitweni ra Xikwembu, ku nga Bibele. Ku tata mianakanyo ya wena hi timhaka leti akaka leti u nga ti kumaka eBibeleni swi nga khumba ndlela leyi u titwaka ha yona.—Pisalema 1:1-3.
Loko u hambeta u va ni gome
Ryan u ri: “Masiku man’wana nimixo, ndzi twa onge swi nga antswa leswaku ndzi tietlelela ndzi nga pfuki leswaku ndzi ta papalata ku langutana ni siku rin’wana leri nga pfuniki nchumu.” Ryan i un’wana wa lava nga ni ntshikilelo lowukulu wa mianakanyo. Minkambisiso yi ringanyeta leswaku muntshwa un’we eka va mune u khomiwa hi muxaka wo karhi wa ntshikilelo wa mianakanyo a nga si va munhu lonkulu.
U nga swi tivisa ku yini loko u ri ni ntshikilelo wa mianakanyo? Swikombiso swin’wana swa vuvabyi lebyi swi katsa ku va ni swipfukela ni ku cinca ndlela leyi u tikhomaka ha yona, ku tihambanisa ni van’wana, ku nga ha tsakeli ku endla swilo hinkwaswo leswi a wu tsakela ku swi endla, ku cinca swinene eka ndlela leyi a wu dya ha yona ni le ka ndlela leyi a wu etlela ha yona ni ku titwa u ri xikangalafula kumbe ku tivona nandzu swi nga fanelanga.
Entiyisweni, minkarhi yin’wana vanhu hinkwavo va va na xona xikombiso xin’we kumbe swo tala swa vuvabyi lebyi. Kambe loko swikombiso sweswo swi phikelela ku ringana mavhiki yo hlayanyana, ha yini u nga vulavuli ni vatswari va wena malunghana ni ku ya eka dokodela a ya ku kambela? Dokodela a nga ha ku pfuna ku tiva loko gome leri u nga na rona ri vangiwa hi vuvabyi byo karhi.
Loko u ri ni ntshikilelo lowukulu wa mianakanyo u nga khomiwi hi tingana. Endzhaku ko kuma vutshunguri, vanhu vo tala lava nga ni ntshikilelo va sungule ku titwa va antswa swinene—kumbexana ku tlula ndlela leyi va tshameke va titwa ha yona! Ku nga khathariseki leswaku gome leri u nga na rona ri vangiwa hi ntshikilelo wa mianakanyo kumbe a ri vangiwi hi wona, tsundzuka marito lama chavelelaka ya Pisalema 34:18 lama nge: “Yehovha u le kusuhi ni lava va tshovekeke mbilu; ni lava va pfotlokeke emoyeni wa va ponisa.”


text:
U nga divali a ti i ku ta lisima ngutu
“Va na zive ti to ditina dako ngawe wekha u ku Jehovha, ngawe wekha u ku Nyatxitimwi ha mafuni kotshe!”—MASALMU 83:18, Tradução do Novo Mundo.
TINDANDO: 46, 136
1, 2. a) Ngu yihi mhaka ya lisima ayi yi gwesako vathu votshe? b) Ngu ku txani i di ya lisima ngutu kwathu?
VATHU vo tala nyamsi va teka mali i di yona i ku ya lisima ngutu. Vona va pimisa ngutu ngu kumana mali yo tala mwendo ku kha va lavi ku mwalalelwa ngu mali yi va ku nayo. Kasi vamwane va teka mwaya, wutomi wawe ni silo simwane i di sona i ku sa lisima ngutu.
2 Kambe ku ni mhaka ya lisima ngutu kupinda totshe. Mhaka ya kona, ngu pfaliswa ka wukoma wa Jehovha. Nda lisima ngutu ti to hi si yi divali mhaka yiya. Kambe loko hi si ti woneli, hi nga thuka hi ñoleka ngu silo sa ditshiku ni ditshiku mwendo sikarato sa wutomi ha ko za hi divala ati i ku ta lisima ngutu. Se hi txi seketela wukoma wa Jehovha ti na hi hehukela kuwonisana ni sikarato sathu ni ku hi na va hafuhi ni Jehovha.
NGU KU TXANI MHAKA YONEYO I DI YA LISIMA NGUTU?
3. Ngu tihi ti Sathane a nga ti womba mayelano ni nzila yi Jehovha a fumako ngu yona?
3 Sathane a kanakanile nzila yi Jehovha a fumako ngu yona. Ene a lava ti to vathu votshe ve tumela ti to Jehovha i Mfumi wu a ku ni wukanganyisi ni ti to kha hi naveleli ta tinene. Sathane a tshumete e womba ti to vathu va ndina tsaka ngako va txi ti fuma vapune. (Genesisi 3:1-5) A tshumete a txi khene awalo wu a nga thembekako ka Txizimu ni ku ngako wutomi wu txi nemela ngutu, vathu va na txi tshuralela. (Jobe 2:4, 5) Ngu toneto Jehovha a lekile mbimo yo lapha yi pinda kasi ku kombisa ti to vathu kha va na kusikota kukongomisa wutomi wawe vapune i singa ene kota Mfumi.
4. Ngu ku txani ti di ni lisima kuziva wu a ku ni fanelo yo fuma?
4 Ditshuri ti to Jehovha wa tiziva ti to totshe ti Dhiyabhulosi a nga tiwomba i makuhu. Se ngu ku txani adi ningile mbimo Sathane kasi ku e kombisa ati a nga tiwomba? Xamulo yi pata vathu votshe, nzumani ni ha mafuni. (Lera Masalmu 83:18.) Adhamu ni Evha va tshuralete wukoma wa Jehovha, msana keto vamwane ni vona va mahile toneto. Eto ti mahile vamwane ve pimisa ti to Dhiyabhulosi a tiwomba ditshuri loko a txi khene awalo wu a nga thembekako ka Txizimu. Mbimo yi vathu ni tingelozi va nga si se tiziva ti to i mani a ku ni fanelo yo fuma, ku singa ni kudikha ka ditshuri ni wumwewo. Kambe msana ko ziwa ti to i Jehovha basi wu a ku ni fanelo yo fuma vathu votshe va na ta hanya ngu ha ku si gumiko. Vona va na ta va ni kudikha ni wumwewo.—Vaefesu 1:9, 10.
5. Ngako hi txi thembeka hi na va hi txi kombisa txani?
5 Wukoma wa Txizimu wu na pfaliswa, kambe wukoma wa Sathane ni wa vathu wu na ta gumiswa. Wukoma wa Txizimu ngu kuthumisa Jesu wu na ta xula. Vathu vo lulama va na ta va txikombiso txa ti to vathu va nga sikota kusimama ve thembeka ni ku seketela wukoma wa Txizimu. (Isaya 45:23, 24) Ina kha hi ti lavi ku va hagari ka vathu vonevo? Ha ti lava! Ngu toneto, ti lava hi pfisisa ti to ngu ku txani mhaka yiya i di ya lisima ngu ditshuri.
KUPFALISWA KA WUKOMA NDA LISIMA NGUTU KUPINDA KU HULUKISWA
6. Kupfaliswa ka wukoma wa Jehovha nga lisima ngutu kupinda txani?
6 Kupfaliswa ka wukoma wa Jehovha nda lisima ngutu kupinda litsako lathu. Kambe eto kha ti lavi kuwomba ti to kuhulukiswa kwathu hi nga ka txilo mwendo ku Jehovha kha nga ni mhaka ni nathu. Hi ti zivisa ku txani?
Kupfaliswa ka wukoma wa Jehovha nda lisima ngutu kupinda litsako lathu
7, 8. Kupfaliswa ka wukoma wa Jehovha ku hi wuyelisa ngu nzila yihi?
7 Jehovha wa va dhunda ngutu vathu. Ene a ningete ngu mwanana wakwe ti to hi kota kumana wutomi wo mbi guma. (Johane 3:16; 1 Johane 4:9) I ti ku Jehovha kha hetisisa txithembiso txakwe txa wumangwana wathu, Sathane ni vaxanzuki vamwane va di wombile ti to Jehovha wa hemba ni ku a vhalela vathu ti to ve tsaka futhi ene kha fumi ngu nzila ya yinene. Vona va ndina simama va txi: “Ti gwitisile ku txani ta wule ku nga thembiswa ti to wa ta kani? Nguko, kukhukhela vatate vathu ve fa, ti ngadi zumbisile tona ti i nga ti tona kukhatani ka m’tumbuluko wa ditiko.” (2 Pedro 3:3, 4) Kambe Jehovha a na hetisisa sithembiso sakwe. Ene a ti vekile ha kubasani ti to kupfaliswa ka wukoma wakwe kupata kuhulukiswa ka vathu vo thembeka. (Lera Isaya 55:10, 11.) Wukoma wa Jehovha wu seketetwe ka lirando. Hi nga tsaniseka ti to ene mbimo yotshe wa hi randa ni ku a teka malanda akwe i di a lisima.—Eksodha 34:6.
8 Hambiku wukoma wa Jehovha i ku wa lisima ngutu, eto kha tiwombi ti to kuhulukiswa kwathu hi nga ka lisima kwakwe. Jehovha wa hi khatalela. Kuziva ati i ku ta lisima ti na hi vhuna kusimama hi thembeka ni kuseketela wukoma wa Jehovha.
JOBE A TXITXILE MAWONELO AKWE NGU NZILA YIHI?
9. Ngu tihi a ti Sathane a nga tiwomba ngu Jobe? (Wona mfota wu wu ku makhatoni.)
9 Ti ni lisima ngutu ku va ni mawonelo a manene ngu wukoma wa Jehovha. Hi nga tiwona eto ngu kugonda dibhuku da Jobe, dimwedo da mabhuku ya o khata kubhalwa. Kona hi gonda ti to Sathane a wombile ti to ngako Jobe a txo xaniseka ngutu, ene a na tshuralela Txizimu. Sathane a kombete Txizimu ti to txi maha Jobe e xaniseka. Kambe Jehovha kha tumela, ene a tumelete Sathane ti to e duka Jobe ngu kuwomba tiya: “Sotshe si a ku naso na si veka mtamoni kwako.” (Lera Jobe 1:7-12.) Msana keto, Jobe a luzeketwe ngu sithumi, tithomba, kumweko ni vanana vakwe va 10. Kambe Sathane a ti mahile tiwoneka nga ova Jehovha a nga vanga phango yile. (Jobe 1:13-19) Ngu kulondisela, Sathane a xasete Jobe ngu wulwati wo thisa awu wu nga txi mvangela kukarateka. (Jobe 2:7) I singeto dwe, a thumisile msikati wa Jobe ni vangana vakwe vararu va makuhu ti to ve mpfisa kupanda ngu mapswi ya ma si vhuniko txilo.—Jobe 2:9; 3:11; 16:2.
10. a) Jobe a wu kombisile ngu nzila yihi wuthembeki wakwe ka Txizimu? b) Ngu ku txani ti nga txi lava ku Jobe e lulamiswa mawonelo akwe?
10 Ina ati Sathane a nga tiwomba i ti ditshuri? Ahim-him. Nguko hambiku Jobe a nga xaniseka ngutu kha nga za e tshuralela Jehovha. (Jobe 27:5) Kambe ngu mbimonyana, Jobe a divate ati i nga ti ta lisima se ekhata ku tiemelela. Ene a wombile ti to a sa nga maha txilo txo biha, se a kombete Txizimu ti to txi mu gela txivangelo txa kuxaniseka kwakwe. (Jobe 7:20; 13:24) Ti nga maha hi womba tiya: ‘Phela ka ti a nga xuphekisa tona Jobe, ta pfisiseka ku va a di mahile eto.’ Kambe Jehovha a ti tiziva ti to Jobe a ti ni mawonelo o biha, ni ku ene a mlulamisile. Ngu nzila yihi?
11, 12. Jehovha a vhuni Jobe ti to e maha txani? Kambe a xamute ngu nzila yihi?
11 A ti Jehovha a nga tiwomba ti ka dibhuku da Jobe ndima 38 kala 41. Jehovha kha nga txhamusela txivangelo txa kuxaniseka ka Jobe. Kambe ene a ti lava ku m’vhuna ti to e pfisisa ti to ene i m’dotho ngutu ka Txizimu. A gondisile Jobe ti to ene mbwa lisima ngutu kupinda sikarato sakwe. (Lera Jobe 38:18-21.) Mapswi a Jehovha ma vhuni Jobe ti to e lulamisa mawonelo akwe.
12 Ina Jehovha a bhongile mbimo yi a nga ti wombawomba ni Jobe ka totshe ti ti nga m’humelela? Ahim-him. Jobe a tumete kulaywa ngu Jehovha. Ene a ti khene: “Ngu kota yeto, na ti laya, kambe na pandiseka mbiluni, ni txi tola lithule ni dikhuma.” (Jobe 42:1-6) Makhatoni Elihu a vhuni Jobe ti to e lulamisa mawonelo akwe. (Jobe 32:5-10) Msana keto Jobe a engisete mlayo wa lirando waJehovha e tshumela e lulamisa mawonelo akwe. Jehovha a wombile ti to wa ti guleta ngu kuthembeka ka Jobe.—Jobe 42:7, 8.
13. M’layo wa Jehovha wu m’vhunisile ku txani Jobe msana kova sikarato sakwe si di pindile?
13 M’layo wa Jehovha wu vhuni Jobe msana kova sikarato sakwe si di pindile. “Jehovha a to katekisa kuhanya ka wumbidi ka, Jobe kupinda kukhatani kwakwe.” Ngu mbimo yoneyo, ene “a to amukela kambe vanana va mazambi va mtxhanu ni vambidi, ni vanana vararu va mahorana”. (Jobe 42:12-14) Aku Jobe a nga ti va dhunda vanana vakwe, ngu ditshuri a ti va xuva ngutu mbimo yi va nga di fite. Ni ku kha si divala sikarato sotshe si si nga ti mu humelete ene ni mwaya wakwe. Hambiku Jobe a nga ziva txivangelo txa kuxaniseka kwakwe, ti nga maha a di tiwotisile ti to ngu ku txani Txizimu txi di tumelete ti to ni xaniseka ngutu. Hambiku a nga ti thuka e va ni mapimo onewo, ene a ti simama e alakanyisisa ngu mapswi a Jehovha. Eto ti m’thavelete ni ku m’vhuna ti to e va ni mawonelo a manene.—Masalmu 94:19, wona txhamuselo ya hahatshi.
14. Hi gonda txani ka ti ti nga humelela Jobe?
14 Kualakanyisisa ngu ti ti nga humelela Jobe ti nga hi vhuna ti to hi lulamisa mawonelo athu ni ku hi thavelela. Phela a ti ti nga bhalwa ka dibhuku da Jobe “ti bhaletwe ku ti txi hi gondisa, kasiku hi mana txithembo ngu kuhonisela ni thavelelo yi hi yi manako a mu ka Mibhalo yo basa”. (Varoma 15:4) Atiya ti hi gondisa ti to kha ha fanela hi kareteka ngutu ngu sikarato sathu a ha ko za hi divala kupfaliswa ka wukoma wa Jehovha. Kufana ni Jobe, hi kombisa ti to hi seketela wukoma wa Jehovha ngu kusimama hi thembeka kwakwe hambi hi di ka siemo si si nemelako.
15. Ngako hi txi tsanisela hi na kota kumaha txani?
15 Txikombiso txa Jobe txi nga hi thavelela nguko txi kombisa ti to kuva hi txi xaniseka kha ti wombi ti to Jehovha a to hi henyela. Sikarato si hi ninga mkhanjo wo kombisa kuseketela wukoma wa Jehovha. (Mavingwa 27:11) Mbimo yi hi tsaniselako hi tsakisa Jehovha ni ku themba yathu ngu wumangwana ya tsana. (Lera Varoma 5:3-5.) Txikombiso txa Jobe txi tshumela txi hi kombisa ti to “Mkoma a na ni wumbilu ni divalelo”. (Jakobe 5:11) I di ti to hi seketela wukoma wa Jehovha, ene a na hi hakela. Kuziva toneto ti na hi vhuna “kutimisela tatinene ni kuhunisela ngu kutsaka”.—Vakolosa 1:11.
SIMAMA U NINGA LISIMA WUKOMA WA JEHOVHA
16. Ngu ku txani mbimo yotshe hi di fanete kukhumbula lisima la kuseketela wukoma wa Jehovha?
16 Ditshuri ti to ti nga karata kutivekisela ka kupfaliswa ka wukoma wa Jehovha mbimo yi hi mananako ni sikarato sa wutomi. Hambi i di sidotho, kambe si nga va sa hombe ngako hi txi zumbela kualakanya ngu sona. Ngu toneto mbimo yotshe hi fanete hi khumbula ti to txa lisima ngutu ngu seketela wukoma wa Jehovha ti singa ni mhaka ni sikarato si hi mananako naso.
Kusimama hi ñoleka ngu mthumo wo txhumeyela ta hi vhuna kukhumbula a ti i ku ta lisima
17. Womba txikombiso a txi txi kombisako ti to kuñoleka ngu mthumo wo txhumayela ta hi vhuna ku ti vekisela ka ti i ku ta lisima.
17 Kusimama hi ñoleka ngu mthumo wo txhumeyela ta hi vhuna kukhumbula a ti i ku ta lisima. Ngu txikombiso, mwanathu wu a dhanwako ku i Renee a ti ni wulwati wo oma siro, ni mbeva ayi yi nga ti mu xanisa ngutu. Mbimo yi a nga ti bhaxarile sibhejela a ti txhumayela va dhokodhela, ava a nga ti bhaxarile navo kumweko ni va va nga ti tsula ve ya mpfuxela. Ka mavhiki mambidi ni hafu ya a nga ma heta a di sibhejela ene a mahile 80 wa maora. Hambi mbimo yi a nga ti ha fuhi ni ku fa, kha divala a ti i ku ta lisima. Kuziva ti to a ti seketela wukoma wa Jehovha ti mu tsakisile ngutu.
18. Txikombiso txa Jennifer txi hi gondisa txani mayelano ni kuseketela wukoma wa Jehovha?
18 Hi nga tshumela hi seketela wukoma wa Jehovha mbimo yi hi mananako ni sikarato sa ditshiku ni ditshiku. Mwanathu wu a dhanwako ku i Jennifer a hetile masiku mararu a di txititxhini ka maganune a txi emela kutsula mtini. Maganune ya ma nga ti londiselana ma ti thindekile li pfhumba. Ene a ti karatekile ngutu, futhi a ti pfite i ti ene ekha. Kambe hahanze ko ti tsetsa, ene a kombete txivhuno ka Jehovha ti to e kota kutxhumayela vathu va va nga ti ka txiemo txo fana ni txakwe. Ngu magwito a txhumayete vathu vo tala e tshumela e ningela mabhuku o tala. Jennifer a khene: “Ni ti pfite ti to Jehovha a ni katekisile ni ku ni tsanisa ka txiemo txile txo nemela ti to ni ningela wufakazi mayelano ni nene.”
19. Ngu yihi nzila yimwane yi yi kombisako wukholzeli wa ditshuri?
19 Vathu va Jehovha basi va pfisisako lisima la wukoma wa Jehovha. Kupfisisa koneko i nzila yimwane yo kombisa wukhozeli wa ditshuri. Ngu toneto mmweyo ni mmweyo a fanete kuseketela wukoma wa Jehovha.
20. Jehovha a ti pfisa ku txani ngu mizamo yi u yi mahako ti to u seketela wukoma wakwe?
20 Jehovha wa yi ninga lisima mizamo yi u yi mahako ti to u seketela wukoma wakwe kota dilanda dakwe do thembeka ni kutsanisela siduko. (Masalmu 18:25) Msungu wu wu londiselako hi na ta wona sivangelo simwane so hi seketela wukoma wa Jehovha ngu mbilu yotshe.


text:
Origin
Muti waka Cuma i muti lowu kumekaka eka tindzimi ta ku tala emisaveni, laha hi ta hlamusela muti wa ka Cuma lowu kumekaka eka ririmi ra XiTsonga. eka xiTsonga muti lowu wu tiveka hi swi vongo swimbirhi, kunga Cuma na Moyane.
Muti wa ka Cuma wu tumbuluka e nwa lungu wa Afrika, aku na vumbhoni lebyi kombaka tiko ro sungula kwale nwa lungu. Va hangalake na matiko ya Afrika hi tindzimi to hambana hambana. Vo tala va tsala xivongo lexi hi ndlela leyi yi pfumelelanaka na ririmi leri va ri vulavulaka. Kambe vo tala va ha xi hlayisa xi ri Chuma (Cuma).
Va Tsonga va ka Cuma vona va huma eka Ntshinani le Musambiki, hi lomu va Cuma vo sungula loko va huma nwa lungu wa Afrika va nga fikela kona. Ivi va pela nambu wa Lipompo (Miminthi) va ya tshama eka Mangende, leri i tiko ra vanhu va ka Cuma ntsena,xi vongo xinwana lexi kumekaka eka tiko leri xi lo luvela. Tiko ra Ntshinani na Mangende ma le hansi ka xi fundza xa ka Mabalani.
Hi ko kwalaho ka tinyimpi na ku famba va handza ndlala, va Cuma (Chuma) va hangalake na matiko. Vanwana hi va kuma eka Maputsu (Maputo), va nwana eka Xokwe, Afrika Dzonga (Malamulele, Giyani,Bushbuckridge, Elim na Joni).
Kuna vawana va Chuma lava hi va vonaka va huma Nigeria, Malawi,Mali na matiko ma nwana. Lava hi vona va Cuma vo rhanga eka tinxaka ta ka Cuma e misaveni.Va Tsonga va muti wa ka Cuma va vuriwa va le vuxeni ka misinya ya kutswala byala na nyama, hi kwalaho ka ku xonga ka tiko ra vona, leri nga na minala leyi humesaka vucema (palm wine),mikanyi leyi humesaka vukanyi(Marula),mimova leyi humesaka Thonthontho na makalavatla lama humesaka xikalavatlani. Kasi misinya leyi tswalaka nyama i magungu(mixanatsi) leyi tswalaka matomani(maxonje).
Family praise
Cuma...
Mpahleni...
Nghunyulu...
Moyane ...
Huchuza...
Va xwexwexwe...
Va mpanamana...
Va basa mahlo...
Va le vuxeni ka misinya ya ku tswala byala na nyama...
References: https://en.wikipedia.org/wiki/Tsonga_people


text:
GONDO 15
Ngu ku txani u di fanete kusimama?
1. Nji txani txi u no txi bhindula ngu kuya masoni u gonda diBhibhele?
Kha ti kanakanisi ti to, ku xolisisa kuwa ka tigondo ta makhato ta diBhibhele ti tsanisile nzila yi u randako Jehovha ngu yona. Lirando lonelo li lava ku sakulelwa. (1 Pedro 2:2) Themba yako ya wutomi wo mbi guma yi emelwa ngu ku ya masoni u tshuketa ka Txizimu ngu ku gonda Dipswi da txona.—Gonda Johane 17:3; Judha 21.
Ku nga ti wuzivi wako ngu Txizimu wu txi kula, likholo lako li na tsana ngutu. Likholo li na ku vhuna ti to u tsakisa Txizimu. (Vahebheru 11:1, 6) Lona li na ku susumeta ku hunduka ni ku maha ku txitxa aku ku fanelako ka wutomi wako.—Gonda Mithumo 3:19.
2. Wuzivi wako ngu Txizimu wu nga va wuyelisa ngu nzila yihi vamwane?
Ti tolovelekile ti to u na lava ku gela vamwane ati u nga ti gonda—hotshethu ha ti tsakela ku gela vamwane mahungu a manene. Mbimo yi u simamako u gonda diBhibhele, u na gonda nzila yo di thumisa ati to u txhamusela likholo lako ngu Jehovha ni ngu mahungu a manene.—Gonda Varoma 10:13-15.
Vathu vo tala va khata ngu ku gela vangana vawe ni maxaka awe mahungu a manene. Ti wonele. Makhaloni yo va gela ti to wukhongeli wawe hi nga wa ditshuri, va gele ti Txizimu txi ti thembisako. Kambe u nga divali ti to vathu va tsakiswa ngutu ngu mahanyelo ako a manene i si nga ti u ti wombako.—Gonda 2 Timoti 2:24, 25.
3. U nga tidila ngu wuxaka wuhi ni Txizimu?
Ku gonda Dipswi da Txizimu ti na ku vhuna ti to u kula ngu didhawa da moya. Ngu magwito u nga va ni wuxaka wo sawuleka ngutu ni Jehovha. Ngu ditshuri u nga va txiro txa mwaya wakwe.—Gonda 2 Vakorinto 6:18.
4. U nga ya masoni u kula ngu nzila yihi ngu didhawa da moya?
U nga kula ngu didhawa da moya ngu kuya masoni u gonda Dipswi da Txizimu. (Vahebheru 5:13, 14) Kombela mmwane wa Tifakazi ta Jehovha ti to e gonda ni nawe diBhibhele ngu ku thumisa dibhuku a di di ku khene Bhiblia yi nga hi gondisa txani? Ku nga ti u txiya u txi gonda to tala ka Dipswi da Txizimu ti na ku tsimbilela kwati ka wutomi wako.—Gonda Masalmo 1:1-3; 73:27, 28.
Mahungu a manene ma huma ka Jehovha, Txizimu txi txi nga tsaka. Awe u nga tshuketa kwakwe ngu ku ti tshanganisa ni vathu vakwe. (Vahebheru 10:24, 25) Ngu kuya masoni u ti karatela ku tsakisa Jehovha, u nava u txi ti karatela ku mana wutomi wa ditshuri i ku wutomi wo mbi guma. Ku tshuketa ka Txizimu i mhaka ya lisima ngutu ayi u fanelako ku yi maha.—Gonda 1 Timoti 1:11; 6:19.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Deteronoma 22:1-30
22 “Loko u vona nkunzi ya makwenu kumbe nyimpfu yakwe yi lahleka, u nga tshuki u swi tshika hi vomu.+ Hakunene u fanele u swi tlherisela eka makwenu.+2 Loko makwenu a nga ri ekusuhi na wena naswona u nga n’wi tivi, u fanele u xi tisa ekaya ra wena, endzeni ka yindlu ya wena, xi ta tshama na wena kukondza makwenu a xi lava. Kutani u fanele u xi tlherisela eka yena.+3 U ta endla sweswo hi mbhongolo yakwe, u ta endla sweswo ni hi nkhancu wakwe naswona u ta endla tano hi nchumu wun’wana ni wun’wana lowu lahlekeke wa makwenu, lowu wu n’wi lahlekeleke, lowu u wu kumaka. A wu nge pfumeleriwi ku wu tshika.4 “Loko u vona mbhongolo ya makwenu kumbe nkunzi yakwe yi wa etlhelo ka gondzo, u nga tshuki u swi tshika hi vomu. Hakunene u fanele u n’wi pfuna a swi pfuxa.+5 “Xiambalo xa wanuna la tiyeke emirini xi nga tshuki xi ambariwa hi wansati, kumbe hambi ku ri wanuna la tiyeke emirini a nga tshuki a ambala nkhancu wa wansati; hikuva munhu un’wana ni un’wana la endlaka swilo leswi i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha Xikwembu xa wena.6 “Loko xisaka xa nyenyana xo tshuka xi va emahlweni ka wena endleleni, emurhini wun’wana ni wun’wana kumbe emisaveni, xi ri ni mavondlo+ kumbe mandza, kutani mana wa kona a fukamele mavondlo kumbe mandza, u nga tshuki u teka mana wa kona ni vana vakwe.+7 Hakunene u fanele u fambisa mana wa kona, kambe u nga titekela vana; ku endlela leswaku swi ku fambela kahle, kunene u lehisa masiku+ ya wena.8 “Loko wo tshuka u aka yindlu leyintshwa, u fanele u tlhela u endla guma elwangwini+ ra wena, leswaku u nga veki nandzu wa ngati ehenhla ka yindlu ya wena, hikuva munhu la waka a nga wa a ri ehenhla ka yona.9 “U nga tshuki u byala mixaka yimbirhi ya timbewu+ ensin’wini ya wena ya vhinya, u chava leswaku ntshovelo hinkwawo wa timbewu leti u nga ti byalaka ni ntshovelo wa nsimu ya vhinya swi nga tekiwa swi yisiwa evukwetsimelweni.10 “U nga tshuki u rima hi nkunzi leyi paniweke+ ni mbhongolo.11 “U nga tshuki u ambala nchumu lowu pfanganiseke+ voya ni ntsembyana.12 “U fanele u tiendlela makhaxa emakumu ya mune ya swiambalo leswi u tifunengetaka+ ha swona.13 “Loko wanuna o tshuka a teka nsati kunene a tivana na yena ivi a n’wi venga,+14 kutani a n’wi hehle hi swiendlo swo biha naswona a tise vito+ ro biha ehenhla ka yena, a ku, ‘Loyi i wansati loyi ndzi n’wi tekeke, ndzi tshinele ekusuhi na yena, a ndzi byi kumanga vumbhoni bya vunhwana eka yena’;+15 tata wa nhwanyana ni mana wakwe va fanele va n’wi teka va humesa vumbhoni bya vunhwana bya nhwanyana loyi eka vakulukumba va muti enyangweni ya wona;+16 tata wa nhwanyana u fanele a byela vakulukumba a ku, ‘Wanuna loyi ndzi n’wi nyike n’wana wa mina a va nsati wa yena, kutani wa n’wi venga.+17 Sweswi u n’wi hehla hi swiendlo swo biha,+ u ri: “Ndzi kume leswaku n’wana wa wena a nga na vumbhoni bya vunhwana.”+ Kutani vumbhoni bya vunhwana bya n’wana wa mina hi lebyi.’ Va fanele va andlala nkhancu emahlweni ka vakulukumba va muti.18 Kutani vakulukumba+ va muti va fanele va teka wanuna loyi va n’wi laya.+19 Va fanele va n’wi rihisa tixikele ta silivhere ta 100, va ti nyika tata wa nhwanyana, hikuva u tise vito ro biha ehenhla ka nhwana wa Israyele;+ naswona u ta hambeta a va nsati wakwe. A nge pfumeleriwi ku n’wi tshika masiku yakwe hinkwawo.20 “Hambiswiritano, loko nchumu lowu wu ri ntiyiso, ku nga kumiwanga vumbhoni bya vunhwana eka nhwanyana+ loyi,21 va fanele va humesela nhwanyana loyi enyangweni ya yindlu ya tata wakwe, vavanuna va muti wa ka vona va fanele va n’wi khandla hi maribye, u fanele a fa, hikuva u endle vuphukuphuku+ lebyi nyumisaka eIsrayele hi ku endla vunghwavava endlwini ya tata+ wakwe. Hikwalaho u fanele u susa swo biha exikarhi ka wena.+22 “Loko wanuna o tshuka a kumiwa a etlele ni wansati la nga ni n’wini,+ havambirhi va fanele va fa swin’we, wanuna la etleleke ni wansati swin’we ni wansati+ wa kona. Hikwalaho u fanele u susa swo biha eIsrayele.+23 “Loko ko tshuka ku va ni nhwana la tshembisiweke hi wanuna,+ kunene wanuna a n’wi kuma emutini a etlela na yena,+24 mi fanele mi va humesa havambirhi enyangweni ya muti wolowo mi va khandla hi maribye, va fanele va fa, nhwanyana u ta fela ku va a nga huwelelanga emutini, kutani wanuna u ta fela ku va a tsongahate nsati wa munhu-kulobye.+ Hikwalaho mi fanele mi susa swo biha exikarhi ka n’wina.+25 “Kambe, loko wanuna a kume nhwanyana loyi a tshembisiweke a ri enhoveni, kutani wanuna a n’wi khoma a etlela na yena, wanuna u fanele a fa a ri yexe,26 nhwanyana yena u nga n’wi endli nchumu. Nhwanyana a nga na xidyoho lexi faneriwaka hi rifu, hikuva swi fana ni loko munhu a pfukela munhu-kulobye, kunene a n’wi dlaya hi vomu,+ a dlaya moya-xiviri, swi tano emhakeni leyi.27 Hikuva u n’wi kume a ri enhoveni. Nhwanyana la tshembisiweke u huwelerile kambe a ku nga ri na munhu wa ku n’wi ponisa.28 “Loko wanuna o tshuka a kuma nhwanyana, nhwana la nga si tshembisiwaka, kunene a n’wi khoma a etlela na yena+ kutani va kumiwa,+29 wanuna la etleleke na yena u fanele a nyika tata wa nhwanyana tixikele+ ta silivhere ta 50, yena u ta va nsati wakwe hikwalaho ka leswi a n’wi tsongahateke. A nge pfumeleriwi ku n’wi tshika masiku+ yakwe hinkwawo.30 “A ku na wanuna la nga ta teka nsati wa tata wakwe, leswaku a nga fununguli nguvu ya tata+ wakwe.


text:
XIYENGE 6
Ndlela Leyi Vana Va Nga Byi Cincaka Ha Yona Vukati
“Vana i ndzhaka leyi humaka eka Yehovha.”—Pisalema 127:3
Ku velekiwa ka n’wana ku nga ha tsakisa ku tlhela ku vangela vatekani ku karhateka. Tanihi vatswari lavantshwa, mi ta hlamala ku kuma leswaku nkarhi ni matimba ya n’wina yo tala mi ta swi tirhisela ku khathalela n’wana wa n’wina. Ku nga etleli kahle swin’we ni ku cinca ka mintlhaveko swi nga ha endla leswaku vuxaka bya n’wina byi nga vi byinene. Wena ni nkataku mi fanele mi endla mindzulamiso leswaku mi khathalela n’wana wa n’wina ni ku hlayisa vukati bya n’wina. Ndzayo ya le Bibeleni yi nga mi pfuna njhani leswaku mi langutana ni swiphiqo leswi?
1 TWISISA NDLELA LEYI N’WANA A CINCAKA VUTOMI BYA N’WINA HA YONA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “Rirhandzu ri ni mbilu yo leha ni musa.” Nakambe, rirhandzu “a ri lavi leswi vuyerisaka rona ntsena, a ri hlundzuki.” (1 Vakorinto 13:4, 5) Tanihi manana lontshwa, i swa ntumbuluko leswaku u khathala ngopfu hi n’wana wa wena. Kambe, nuna wa wena a nga ha vona onge wa n’wi honisa, hikwalaho u nga rivali ku tinyika nkarhi wa yena. Hi ku lehisa mbilu ni musa, u nga n’wi pfuna leswaku a titwa a ri wa nkoka ni ku katseka eku kuriseni ka n’wana wa n’wina.
“N’wina vavanuna lava tekeke, hambetani mi tshama na vona hi ku ya hi vutivi.” (1 Petro 3:7) U fanele u swi twisisa leswaku nsati wa wena u ta tirhisa matimba ya yena yo tala a khathalela n’wana wa n’wina. U ni vutihlamuleri lebyintshwa naswona a nga ha tshikileleka, a karhala ni ku karhateka. Minkarhi yin’wana, a nga ha ku hlundzukela, kambe ringeta ku va ni moya wo rhula, hikuva “loyi a hlwelaka ku hlundzuka wa antswa ku ri ni wanuna wa matimba.” (Swivuriso 16:32) Vana ni vuxiyaxiya, naswona u n’wi nyika nseketelo lowu a wu lavaka.—Swivuriso 14:29.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA:
Vatatana: Pfunani vasati va n’wina ku khathalela n’wana hambi ku ri vusiku. Hungutani nkarhi lowu mi wu hetaka mi endla mintirho yin’wana leswaku mi ta kota ku heta nkarhi wo tala mi ri ni vasati va n’wina ni n’wana wa n’wina
Vamanana: Loko vanuna va n’wina va lava ku mi pfuna ku khathalela n’wana wa n’wina, amukelani mpfuno wa vona. Loko va nga wu endli kahle ntirho wa vona, mi nga va soli, kambe hi musa va kombeni ndlela yo wu endla
2 TIYISANI VUXAKA BYA N’WINA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “Va fanele va va nyama yin’we.” (Genesa 2:24) Hambileswi mi nga ni xirho lexintshwa endyangwini wa n’wina, tsundzuka leswaku wena ni nkataku ma ha ri “nyama yin’we.” Tikarhateleni ku hlayisa vuxaka bya n’wina byi tiyile.
Vavasati, tlangelani mpfuno ni nseketelo wa vanuna va n’wina. Marito ya n’wina yo tlangela ma nga “horisa.” (Swivuriso 12:18) Vavanuna, byelani vasati va n’wina ndlela leyi mi va rhandzaka ha yona ni ndlela leyi mi va tekaka va ri va nkoka ha yona. Va bumabumeleni hikwalaho ka ndlela leyi va khathalelaka ndyangu ha yona.—Swivuriso 31:10, 28.
“Un’wana ni un’wana a a hambete a lava leswaku ku pfuneka un’wana, hayi yena n’wini.” (1 Vakorinto 10:24) Minkarhi hinkwayo endlela nkataku swilo leswinene ngopfu. Tinyikeni nkarhi wo vulavurisana, wo bumabumelana ni wo yingiselana. Anakanyelanani loko swi ta eka timhaka ta masangu. Swi tekele enhlokweni swilaveko swa nkataku. Bibele yi ri: “Mi nga tsonani, handle ka loko mi lo pfumelelana hi vumbirhi bya n’wina.” (1 Vakorinto 7:3-5) Hikokwalaho bulani hi mhaka leyi mi ntshunxekile. Ku lehisa mbilu ni ku twisisa ka n’wina swi ta tiyisa vuxaka bya n’wina.
LESWI MI NGA SWI ENDLAKA:
Tinyikeni nkarhi wa n’wina mi ri vambirhi ntsena
Endla swilo leswitsongo leswi endlaka nkataku a titwa a rhandziwa, swo fana ni ku n’wi rhumelela marungula kumbe ku n’wi nyika nyiko leyitsongo
3 DYONDZISANI N’WANA WA N’WINA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “Ku sukela loko wa ha ri ricece u tive matsalwa yo kwetsima, lawa ma swi kotaka ku ku tlharihisa leswaku u ta pona.” (2 Timotiya 3:15) Hlelani leswi mi nga ta swi endla leswaku mi dyondzisa n’wana wa n’wina. U ni vuswikoti byo dyondza, hambiloko a nga si velekiwa. N’wana wa wena a nga kota ku tiva rito ra wena a ha ri embelekweni a tlhela a angula hi ku ya hi ndlela leyi u titwaka ha yona. N’wi hlayeleni loko a ha ri ricece. Hambiloko a nga swi twisisi leswi mi swi hlayaka, swi nga n’wi pfuna leswaku a tsakela ku hlaya loko se a kurile.
N’wana wa n’wina a nga mi twa loko mi vulavula hi Xikwembu hambiloko a ha ri ntsongo ngopfu. Khongelani eka Yehovha loko mi ri na yena. (Deteronoma 11:19) Hambiloko mi tlanga na yena, vulavulani hi swilo leswi Xikwembu xi nga swi endla. (Pisalema 78:3, 4) Loko n’wana wa n’wina a kula, u ta yi xiya ndlela leyi mi rhandzaka Yehovha ha yona kutani na yena u ta dyondza ku n’wi rhandza.
LESWI MI NGA SWI ENDLAKA:
Khongelani mi kombela vutlhari byo dyondzisa n’wana wa n’wina
Phindhani tinhla-nkulu ni tidyondzo to karhi eka n’wana wa n’wina leswaku a ta sungula ku dyondza a ha ri ntsongo


text:
NDZIMA 25
Xana Vanhu Lava Endlaka Swo Biha Va Nga Cinca?
XANA a swi nga ta tsakisa loko munhu un’wana ni un’wana a a endla leswinene minkarhi hinkwayo?— Kambe a nga kona munhu loyi minkarhi hinkwayo a endlaka swilo leswinene. Xana wa swi tiva leswaku ha yini minkarhi yin’wana hi endla swo biha hambiloko hi navela ku endla leswinene?— Hileswi hinkwerhu hi velekiweke hi ri ni xidyoho. Kambe vanhu van’wana va endla swilo swo tala swo biha. Va venga vanhu van’wana va tlhela va va vavisa hi vomu. Xana u anakanya leswaku va nga cinca va dyondza ku endla leswinene?—
Languta jaha leriya leri hlayiseke swiambalo swa le handle swa lava va khandlaka Stefano hi maribye. Vito ra rona ra Xiheveru i Sawulo kasi ra Xirhoma i Pawulo. Wa tsaka ku vona Stefano la nga mudyondzisiwa wa Mudyondzisi Lonkulu, a dlayiwa. A hi vone leswaku ha yini Sawulo a endla swilo swo biha swonghasi.
Sawulo a a ri xirho xa ntlawa wa vukhongeri bya Xiyuda lowu vitaniwaka Vafarisi. Vafarisi a va ri na rona Rito ra Xikwembu kambe a va yingisa swinene tidyondzo ta van’wana va varhangeri va vona va vukhongeri. Leswi swi endle leswaku Sawulo a endla swilo swo biha.
Loko Stefano a khomiwa le Yerusalema, Sawulo na yena a a ri kwalaho. Stefano u yisiwe ehubyeni, leyi eka yona vaavanyisi van’wana a va ri Vafarisi. Stefano a a nga chavi, hambiloko va n’wi vulavula ku biha. U vulavule hi xivindzi naswona u nyikele vumbhoni lebyi heleleke malunghana na Yehovha Xikwembu na Yesu.
Kambe vaavanyisi lava a va nga swi rhandzi leswi a a swi vula. Se a va tiva swo tala ha Yesu. Kahle-kahle, emahlweninyana ko endla xiendlo lexi, a va ha ku dlaya Yesu! Kambe endzhakunyana ka sweswo, Yehovha u teke Yesu a n’wi tlherisela etilweni. Xisweswo, ematshan’weni yo cinca tindlela ta vona, vaavanyisi va lwe ni vadyondzisiwa va Yesu.
Vaavanyisi va khome Stefano kutani va n’wi humesela ehandle ka muti. Va n’wi be va n’wi tlumbela ehansi kutani va n’wi khandla hi maribye. Naswona hilaha u nga swi vonaka hakona exifanisweni lexi, Sawulo a a ri kwalaho, a hlalerile. U vone onge i swinene leswaku Stefano a dlayiwa.
Xana wa swi tiva leswaku ha yini Sawulo a a anakanya tano?— Phela, Sawulo a a ri Mufarisi ku sukela evutsongwanini byakwe, naswona a a kholwa leswaku tidyondzo ta Vafarisi ti lulamile. A a teka vavanuna volavo va ri xikombiso lexinene, kutani u va tekelerile.—Mintirho 7:54-60.
Endzhaku ka loko Stefano a dlayiwile, xana Sawulo u endle yini?— U ringete ku herisa vadyondzisiwa hinkwavo va Yesu! U ye emakaya ya vona hi ku kongoma kutani a hudulela vavanuna ni vavasati ehandle. Hiloko a lerisa leswaku va pfaleriwa ekhotsweni. Vadyondzisiwa vo tala va boheke ku baleka va suka eYerusalema, kambe a va tshikanga ku chumayela malunghana na Yesu.—Mintirho 8:1-4.
Sweswo swi endle leswaku Sawulo a va venga swinene vadyondzisiwa va Yesu. Hiloko a ya eka Muprista Lonkulu Kayafasi leswaku a ya kuma mpfumelelo wo khoma Vakreste lava nga emutini wa Damaska. Sawulo a a lava ku va khoma a va yisa eYerusalema leswaku va ya xupuriwa. Kambe loko a ri endleleni yo ya eDamaska, ku humelele nchumu lowu hlamarisaka.
Ku ve ni ku vonakala loku humaka etilweni, kutani ku twakala rito ri ku: “Sawulo, Sawulo, u ndzi xanisela yini?” I Yesu loyi a a vulavula, a a vulavula a ri etilweni! Ku vonakala koloko a ku vangama swinene lerova ku dlaye Sawulo mahlo, kutani vanhu lava a va ri na Sawulo va boheke ku n’wi khoma hi voko va famba na yena eDamaska.
Endzhaku ka masiku manharhu Yesu u humelele exivonweni eka un’wana wa vadyondzisiwa va yena la vuriwaka Ananiya wa le Damaska. Yesu u byele Ananiya leswaku a endzela Sawulo, a ya n’wi pfula mahlo a tlhela a vulavula na yena. Loko Ananiya a vulavula na yena, Sawulo u amukele ntiyiso malunghana na Yesu. Mahlo yakwe ma tlhele ma vona. Mahanyelo ya yena hinkwawo ma cincile, kutani a va nandza wa Xikwembu la tshembekaka.—Mintirho 9:1-22.
Xana se wa swi twisisa leswaku ha yini Sawulo a a endla swilo swo biha?— Hikuva a a dyondzisiwe swilo swo biha. A a landzelela vanhu lava a va nga tshembekanga eka Xikwembu. Naswona a a wela eka ntlawa wa vanhu lava va rhangisaka tidyondzo ta vanhu ematshan’weni ya Rito ra Xikwembu. Kambe ha yini Sawulo a cince vutomi bya yena kutani a sungula ku endla swilo leswinene hambileswi Vafarisi lavan’wana a va hambeta va lwa ni Xikwembu?— Hikuva kahle-kahle, Sawulo a a nga wu vengi ntiyiso. Kutani loko a kombisiwa leswi lulameke, u tiyimiserile ku swi endla.
Xana wa swi tiva leswaku Sawulo u hetelele a ri yini?— Ina, u hetelele a ri muapostola wa Yesu, naswona u tiviwe tanihi muapostola Pawulo. Nakambe tsundzuka, Pawulo hi yena la nga tsala tibuku to tala ta Bibele ku tlula vatsari lavan’wana.
Va tele vanhu vo fana na Sawulo lava nga cincaka. Kambe a swi olovi hikuva ku ni munhu un’wana la lwaka hi matimba leswaku a endla vanhu va endla swilo swo biha. Xana wa n’wi tiva munhu wa kona?— Yesu u vulavule ha yena loko A humelela eka Sawulo egondzweni ro ya eDamaska. Kwalaho Yesu u vulavule na Sawulo a ri etilweni a ku: ‘Ndzi ku rhuma leswaku u ya pfula mahlo ya vanhu, u va susa emunyameni va ya eku vonakaleni, u va susa eka vulawuri bya Sathana va ya eka bya Xikwembu.’—Mintirho 26:17, 18.
Ina, i Sathana Diyavulosi loyi a ringetaka ku endla vanhu hinkwavo va endla swilo swo biha. Xana minkarhi yin’wana u swi kuma swi tika ku endla swilo leswi lulameke?— Hinkwerhu swa hi tikela. Sathana u endla leswaku swi tika. Kambe ku ni xivangelo xin’wana lexi endlaka leswaku swi tika minkarhi yin’wana ku endla leswi lulameke. Xana wa xi tiva xivangelo xa kona?— Hi leswi hi velekiweke hi ri ni xidyoho.
Xidyoho lexi hi xona xi endlaka swi olova ku endla swo biha ku ri ni ku endla leswinene. Kutani, xana hi fanele hi endla yini?— Ina, hi fanele hi tikarhatela ku endla leswi lulameke. Loko hi endla sweswo, hi nga tiyiseka leswaku Yesu wa hi rhandza naswona u ta hi pfuna.
Loko Yesu a ri laha misaveni, a a va rhandza vanhu lava khale a va endla swilo swo biha kambe se va cinceke. A a swi tiva leswaku a swi va olovelanga ku cinca. Hi xikombiso, a ku ri ni vavasati lava a va ri ni swigangu swo tala. Leswi a swi bihile swinene. Bibele yi vula leswaku vavasati lava i tinghwavava.
Ku ni wansati un’wana wo tano la tweke hi ta Yesu, kutani a ta laha a a ri kona endlwini ya Mufarisi. U chele mafurha emilengeni ya Yesu kutani a yi sula hi misisi yakwe. A a tisola swinene hikwalaho ka swidyoho swakwe lerova Yesu u n’wi rivalerile. Kambe Mufarisi a a vona swi nga fanelanga leswaku a rivaleriwa.—Luka 7:36-50.
Xana wa swi tiva leswi Yesu a swi vuleke eka Vafarisi van’wana?— U te: ‘Tinghwavava ta mi rhangela ku nghena emfun’weni wa Xikwembu.’ (Matewu 21:31) Yesu u vule leswi hikwalaho ka leswi tinghwavava a ti n’wi kholwa naswona a ti cinca mahanyelo ya tona yo biha. Kambe Vafarisi va hambete va xanisa vadyondzisiwa va Yesu.
Xisweswo, loko Bibele yi vula leswaku leswi hi swi endlaka swi hoxile, hi fanele hi tiyimisela ku cinca. Naswona loko hi tiva leswi Yehovha a lavaka leswaku hi swi endla, hi fanele hi tiyimisela ku swi endla. Loko hi endla tano Yehovha u ta tsaka ha hina naswona u ta hi nyika vutomi lebyi nga heriki.
Leswaku hi kota ku papalata ku endla swilo swo biha, a hi hlaye Pisalema 119:9-11; Swivuriso 3:5-7; na 12:15.