text:
Ṱhanzi dza Yehova Vha Dzhia Hani Mbulungo?
Ri thea mavhonele na maitele a tshimbidzanaho na mbulungo kha pfunzo dza Bivhili, dzine dza katela zwi tevhelaho:
Ndi zwa nzulele u lila musi wo felwa. Vhafunziwa vha Yesu vho lila musi vho felwa. (Yohane 11:33-
35, 38; Mishumo 8:2; 9: 39) Nga zwenezwo, a ri dzhii mbulungo sa tshifhinga tsha u nwesa. (Muhuweleli 3: 1, 4; 7: 1-4) Nṱhani hazwo, ri i dzhia i tshifhinga tsha u sumbedza u pfela vhuṱungu. —Vharoma 12:15.
Vhafu a vha ḓivhi tshithu. Hu sa londwi lushaka kana mvelelo yashu, ri iledza mikhuvha kana maitele o thewaho kha u tenda zwithu zwi sa bvi maṅwaloni zwa uri hu na zwine vhafu vha zwi pfa na uri vha nga thusa vhathu vha tshilaho. (Muhuweleli 9:
5, 6, 10) Ri iledza zwithu zwi katelaho mulindelo, mbulungo dza maṱeleṱele na vhuṱambo ha ṅwaha muṅwe na muṅwe ha u humbula lufu, u ṱhavhela vhadzimu, u amba na vhafu kana u vha humbela tshiṅwe tshithu na mikhuvha ine ya itelwa tshilikadzi. Ri iledza yeneyi mikhuvha yoṱhe na maitele ayo, ri thetshelesa ndaela ya Bivhili ine ya ri: “Ni sendele kule, . . . ni songo kwama dzitshikha.” —2 Vhakorinta 6: 17.
Hu na fulufhelo nga vho faho. Bivhili i funza uri hu ḓo vha na mvuwo na uri tshi ḓo ḓa tshifhinga tshine ha si tsha ḓo vha na lufu. (Mishumo 24:15; Nzumbululo 21:4) Ḽeneḽi fulufhelo ḽi ri thusa uri ri iledze mikhuvha yo kalulaho ya u lila, samusi ḽo thusa na Vhakriste vha u thoma.
—1 Vhathesalonika 4: 13.
Bivhili i eletshedza uri ri ḓiṱukufhadze. (Mirero 11:2) A ri tikedzi mahumbulele a uri mbulungo i tea u vha tshibuli tsha u “ṱongisa zwine muthu a vha nazwo” zwine zwa katela matshilele kana vhuimo ha zwa masheleni. (1 Yohane 2:
16) A ri iti mbulungo dza maṱeleṱele dze zwihuluhulu dza itelwa u mvumvusa kana dzine ha rengwa mabogisi a ḓuraho vhukuma nahone ha ambarwa zwiambaro zwo kalulaho u itela u ṱongisela vhavhoni.
A ri lingedzi u kombetshedza vhaṅwe vhathu uri vha ṱanganedze zwine ra zwi tenda malugana na mbulungo. Kha ḽeneḽi sia ri tevhela maitele ane a ri: “Muṅwe na muṅwe washu u ḓo ḓifhindulela ha Mudzimu.” (Vharoma 14:12) Naho zwo ralo, arali ra ṋewa tshibuli, ri a lingedza u ṱalutshedza zwine ra zwi tenda ri “na muya wa u vuḓa na ṱhonifho yo dzikaho.”
—1 Petro 3: 15.
Ṱhanzi dzi fara hani mbulungo?
Fhethu: Arali muṱa u tshi ṱoḓa u ita mbulungo u dzhia tsheo malugana na hune ya ḓo farelwa hone, i nga kha ḓi farelwa Holoni ya Muvhuso, motsharani, muḓini, fhethu hune ha fhiswa zwitumbu kana mavhiḓani.
Nyambo: Hu ṋekedzwa nyambo u itela u khuthadza vho felwaho nga u ṱalutshedza zwine Bivhili ya zwi amba nga ha lufu na fulufhelo ḽa mvuwo. (Yohane 11:25; Vharoma 5:
Hu nga kha ḓi imbiwa luimbo lwo thewaho Maṅwaloni. (Vhakolosa 3:
Mbadelo kana kose-kose: A ri badelisi miraḓo yashu musi ri tshi ita tshumelo dza vhurereli naho dzi dzifhio, u katela na mbulungo kana u ita kosi-kose miṱanganoni yashu.
Vhane Vha Ḓa Mbulungoni: Na vhathu vha si Dziṱhanzi vha nga ḓa mbulungoni ine ya farwa Holoni ya Muvhuso. U fana na miṅwe miṱangano yashu, tshumelo dzo raloho dza mbulungo dzo vuletshelwa vhomuthumunzhi.
Naa Dziṱhanzi vha a ya mbulungoni dzine dza farwa nga dziṅwe kereke?
Ṱhanzi iṅwe na iṅwe i ḓidzhiela tsheo, zwo thewa kha luvalo lwawe lwo gudiswaho nga Bivhili. (1 Timotheo 1:
Gudani Zwo Engedzeaho
MBUDZISO DZA BIVHILI DZO FHINDULWA
Ndi Ngani Vhathu Vha Tshi Fa?
Phindulo i bvaho Bivhilini ya yeneyi mbudziso i a khuthadza na u ṋea fulufhelo.


c: text/html

text:
NDIMA YA VHURARU
Ndi Ifhio Ndivho ya Mudzimu nga Ḽifhasi?
Ndi ifhio ndivho ya Mudzimu nga vhathu?
Mudzimu o itelwa hani khaedu?
Vhutshilo vhu ḓo vha hani kha ḽifhasi tshifhingani tshi ḓaho?
1. Ndi ifhio ndivho ya Mudzimu nga ḽifhasi?
NDIVHO ya Mudzimu nga ḽifhasi ndi yavhuḓi vhukuma. Yehova u ṱoḓa uri ḽifhasi ḽi ḓale vhathu vho takalaho, vha re na mutakalo wavhuḓi. Bivhili i amba uri ‘Mudzimu o sima tsimu ngei Edeni’ na uri o “melisa miri yoṱhe i takadzaho i tshi vhonwa, na i ḓifhaho i tshi ḽiwa.” Musi Mudzimu o no sika munna na musadzi vha u thoma, Adamu na Eva, O vha vhea kha honoho haya havhuḓi nahone a vha vhudza uri: “Bebani ni ande ni ḓadze shango, ni ḽi kunde.” (Genesi 1:28; 2:8, 9, 15) Nga zwenezwo, yo vha i ndivho ya Mudzimu uri vhathu vha vhe na vhana, vha ṱanḓavhudze mikano ya yeneyo tsimu ye ya vha i haya havho uri i ḓadze ḽifhasi ḽoṱhe, na u ṱhogomela zwipuka.
2. (a) Ri zwi ḓivha hani uri ndivho ya Mudzimu nga ḽifhasi i ḓo ḓadzea? (b) Bivhili i amba mini nga ha u tshila tshoṱhe ha vhathu?
2 Naa ni humbula uri ndivho ya Yehova Mudzimu ya uri vhathu vha tshile kha ḽifhasi ḽa paradiso i ḓo vhuya ya ḓadzea? Mudzimu o ri: “Zwe nda amba ndi ḓo zwi ḓisa; zwe nda vhamba maano azwo ndi ḓo zwi ita.” (Yesaya 46:9-11; 55:11) Ee, zwe Mudzimu a livha u zwi ita zwi ḓo ḓadzea ngangoho! U amba uri “ha ngo sika [ḽifhasi] mahandana, o ḽi vhumba uri ḽi dzulwe nga vhathu.” (Yesaya 45:18) Mudzimu u ṱoḓa vhathu vha mufuda-ḓe uri vha tshile kha ḽifhasi? Nahone u ṱoḓa uri vha tshile tshifhinga tshingafhani henefho? Bivhili i a fhindula: “Vha u ḓo vha vhaṋe vha shango ndi vhavhuya, ndi vhone vha u ḓo dzula khaḽo’ lini na lini.” (Maḽeḓeretsendama ndi ashu.)—Psalme ya 37:29; Ndzumbululo 21:3, 4.
3. Ndi vhuimo vhufhio vhu ṱungufhadzaho vhu re hone ṋamusi kha ḽifhasi, nahone zwenezwi zwi takusa mbudziso dzifhio?
3 Zwi khagala uri hezwi a zwi athu itea. Zwino vhathu vha kha ḓi lwala nahone vha a fa; vha a lwa na u vhulahana. Hu na zwithu zwe zwa tshinyala. Naho zwo ralo, vhukuma Mudzimu ho ngo livha uri ḽifhasi ḽi vhe nga nḓila ine ra ḽi vhona ngayo ṋamusi! Ho tshinyala’ni? Ndi ngani ndivho ya Mudzimu i songo ḓadzea? A huna ḓivhazwakale yo ṅwalwaho nga vhathu ine ya nga ri ṋea phindulo nga ṅwambo wa uri vhuleme ho thoma ṱaḓulu.
VHUBVO HA SWINA
4, 5. (a) Ndi nnyi we a amba na Eva a tshi shumisa ṋowa? (b) Muthu we a vha a tshi ṱhonifhea, a tshi fulufhedzea a nga vha hani mbava?
4 Bugu ya u thoma ya Bivhili i amba nga ha mupikisi wa Mudzimu we a bvelela tsimuni ya Edeni. U ṱaluswa sa “ṋowa,” fhedzi o vha e si ṋowa yo ḓoweleaho. Bugu ya u fhedza ya Bivhili i mu vhidza “Diabolo, ene Sathane, muxedzi wa shango ḽoṱhe.” U dovha a vhidzwa “ḽiṋowa ḽa kale na kale.” (Genesi 3:1; Ndzumbululo 12:9, maḽeḓeretsendama ndi ashu.) Onoyo muruṅwa wa maanḓa, kana tshivhumbiwa tsha muya tshi sa vhonali, o shumisa ṋowa u amba na Eva, samusi muthu a re na vhutsila a tshi nga ita uri zwi vhonale u nga ipfi ḽawe ḽi khou bva kha mupopi une wa vha tsini nae. A zwi timatimisi uri onoyo muthu wa muya o vha e hone musi Mudzimu a tshi lugiselela ḽifhasi uri ḽi dzulwe nga vhathu.—Yobo 38:4, 7.
5 Naho zwo ralo, samusi tsiko yoṱhe ya Yehova yo fhelela, ndi nnyi we a ita onoyu “Diabolo” onoyu “Sathane”? Nga ho livhaho, muṅwe wa vharwa vha Mudzimu vha muya o ḓishandula a vha Diabolo. Zwenezwi zwo konadzea hani? Ri fanela u zwi ṱhogomela ṋamusi uri muthu we a vha a tshi ṱhonifhea nahone a tshi fulufhedzea a nga shanduka a vha mbava. Zwenezwo zwi nga itea hani? Onoyo muthu a nga tendela nyemulo mmbi i tshi sima midzi mbiluni yawe. Arali a dzulela u humbula nga hayo, yeneyo nyemulo mmbi i nga hulela vhukuma. Arali ha vha na tshibuli, a nga ita zwithu zwivhi zwe a vha a tshi dzulela u zwi humbula.—Yakobo 1:13-15.
6. Zwo ḓa hani uri murwa wa Mudzimu ane a vha tshivhumbiwa tsha maanḓa a vhe Sathane Diabolo?
6 Hezwi zwo itea kha Sathane Diabolo. Zwi vhonala uri o zwi pfa musi Mudzimu a tshi vhudza Adamu na Eva uri vha vhe na vhana nahone vha ḓadze ḽifhasi ngavho. (Genesi 1:27, 28) Zwi vhonala uri Sathane o ḓivhudza uri: ‘Vhenevha vhathu vhoṱhe vha nga ngwadamela nṱhani ha u gwadamela Mudzimu musi!’ Nga zwenezwo nyemulo mmbi ya fhaṱela mbiluni yawe. A fheleledza o dzhia vhukando a fhura Eva, a mu zwifhela nga ha Mudzimu. (Genesi 3:1-5) Nga zwenezwo a vha “Diabolo,” zwine zwa amba “Murembi.” A dovha a vha “Sathane,” zwine zwa amba “Muhanedzi.”
7. (a) Ndi ngani Adamu na Eva vho fa? (b) Ndi ngani vhana vhoṱhe vha Adamu vho vha vhalala, vha fa?
7 Sathane Diabolo o shumisa mazwifhi na vhufhura u itela uri Adamu na Eva vha sa thetshelese Mudzimu. (Genesi 2:17; 3:6) Nga ṅwambo wa zwenezwo, vho fheleledza vho fa, samusi Mudzimu o vha o amba uri zwi ḓo ralo arali vha sa thetshelesa. (Genesi 3:17-19) Samusi Adamu a songo tsha fhelela musi a tshi tshinya, vhana vhawe vhoṱhe vho mamela tshivhi khae. (Vha-Roma 5:12) Honoho vhuimo vhu nga fanyiswa na pani ya u baka vhurotho. Vhurotho vhu ḓo bva vhu hani arali yeneyo pani i na kudindi? Vhu ḓo bva vhu na kudindi, kana vhu songo fhelela. Zwi fanaho na zwenezwo, muthu muṅwe na muṅwe o mamela “kudindi” kwa u sa fhelela kha Adamu. Ndi ngazwo vhathu vhoṱhe vha tshi aluwa vha vha vhalala, vha fa.—Vha-Roma 3:23.
8, 9. (a) Zwi vhonala uri Sathane o vusa khaedu ifhio? (b) Ndi ngani Mudzimu a songo fhelisa eneo mashandukwa nga tshenetsho tshifhinga?
8 Musi Sathane a tshi ita uri Adamu na Eva vha tshinye phanḓa ha Mudzimu, o vha a tshi khou ṱuṱuwedza muya wa vhushandukwa. O vha a tshi khou itela khaedu nḓila ine Yehova a vhusa ngayo. Zwi re zwone ndi uri Sathane o vha a tshi khou ri: ‘Mudzimu ndi muvhusi muvhi. U a zwifha nahone u dzima vhashumeli vhawe zwithu zwavhuḓi. Vhathu a vha ṱoḓi u vhuswa nga Mudzimu. Vha nga phetha nga vhone vhaṋe zwivhuya na zwivhi. Nahone vha ḓo ḓiphina nga fhasi ha vhuvhusi hanga.’ Mudzimu o vha a tshi ḓo sedzana hani na honoho u pomokwa ha lunyadzo? Vhaṅwe vha humbula uri Mudzimu o vha o fanela u vha o vhulaha eneo mashandukwa. Fhedzi naa zwenezwo zwo vha zwi tshi ḓo vha zwo piringulula khaedu ya Sathane? Naa zwo vha zwi tshi ḓo vha zwo sumbedza uri nḓila ine Mudzimu a vhusa ngayo yo tea?
9 Khaṱulokwayo yo fhelelaho ya Yehova yo vha i sa ḓo mu tendela uri a vhulahe eneo mashandukwa na zwenezwo. O zwi vhona uri hu ṱoḓea tshifhinga u itela u fhindula khaedu ya Sathane nga nḓila i fushaho na u sumbedza uri Diabolo ndi muzwifhi. Nga zwenezwo Mudzimu a phetha nga ḽa uri u ḓo tendela vhathu uri vha ḓivhuse tshifhinga tshiṱuku nga fhasi ha ṱhuṱhuwedzo ya Sathane. Zwo itaho uri Yehova a ite zwenezwo na zwo itaho uri a tendele tshifhinga tshilapfu tshi tshi fhira a sa athu dzudzanya dzenedzi khani zwi ḓo haseledzwa kha Ndima ya 11 ya yeneyi bugu. Naho zwo ralo, zwino ri fanela u humbula nga mafhungo a tevhelaho: Naa zwo vha zwo tea uri Adamu na Eva vha tende Sathane, we a vha a sa athu vhuya a vha itela naho tshi tshini tshavhuḓi? Naa zwo vha zwo tea uri vha tende uri Yehova, we a vha ṋea zwoṱhe zwine vha vha nazwo, ndi muzwifhi wa tshiṱuhu? No vha ni tshi ḓo vha no ita mini?
10. Ni nga tikedza hani Yehova kha u fhindula khaedu ya Sathane?
10 Ndi zwavhuḓi u humbula nga ha dzenedzi mbudziso nga ṅwambo wa uri muṅwe na muṅwe washu u sedzana na khani dzi fanaho na dzenedzo ṋamusi. Ee, ni na tshibuli tsha u tikedza Yehova kha u fhindula khaedu ya Sathane. Ni nga ṱanganedza Yehova sa Muvhusi waṋu na thusa u sumbedza uri Sathane ndi muzwifhi. (Psalme ya 73:28; Mirero 27:11) Zwi ṱungufhadzaho ndi uri ndi vhathu vha si gathi vhukati ha vhathu vha dzibilioni kha ḽino shango vhe vha ita khetho yo raloho. Hezwi zwi takusa mbudziso ya ndeme, Naa zwa vhukuma Bivhili i funza uri Sathane u vhusa ḽino shango?
NDI NNYI ANE A VHUSA ḼINO SHANGO?
11, 12. (a) Mulingo wa Yesu u dzumbulula hani uri Sathane ndi muvhusi wa ḽino shango? (b) Ndi zwifhio zwiṅwe zwine zwa sumbedza uri Sathane ndi muvhusi wa ḽino shango?
11 Yesu ho ngo vhuya a timatima uri Sathane ndi muvhusi wa ḽino shango. Nga iṅwe nḓila ya vhuṱolo, Sathane o vhuya a sumbedza Yesu “mivhuso yoṱhe ya shango na vhugala hayo.” Nga zwenezwo Sathane a fulufhedzisa Yesu a ri: “Hezwi zwoṱhe ndi ḓo U ṋea arali U tshi wa nga magona wa ndosha.” (Mateo 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Humbulani nga ha zwenezwi. Naa Sathane o vha a tshi ḓo vha o linga Yesu arali o vha e si muvhusi wa yeneyo mivhuso? Yesu ho ngo hanedza uri yeneyo mivhuso yoṱhe ya shango yo vha i ya Sathane. Vhukuma, Yesu o vha a tshi ḓo vha o hanedza arali Sathane o vha e si muvhusi wayo.
12 Ndi ngoho uri Yehova ndi Mudzimu Muvhusahoṱhe, Musiki wa fhethu hoṱhe hu mangadzaho. (Ndzumbululo 4:11) Fhedzi a huna hune Bivhili ya amba uri Yehova Mudzimu kana Yesu Kristo ndi muvhusi wa ḽino shango. Zwi re zwone ndi uri Yesu o amba nga ho livhaho uri Sathane ndi “muvhusi wa shango ḽino.” (Yohane 12:31; 14:30; 16:11) Bivhili i dovha ya amba uri Sathane Diabolo ndi “mudzimu wa tshino tshifhinga.” (2 Vha-Korinta 4:3, 4) Malugana na onoyu muhanedzi, kana Sathane, muapostola Yohane wa Mukriste o ṅwala: “Ri a zwi ḓivha zwauri ri bva Mudzimuni, hone shango ḽoṱhe ḽo vhumbulutshela kha Muvhi.”—1 Yohane 5:19.
NḒILA INE SHANGO ḼA SATHANE ḼA ḒO FHELISWA NGAYO
13. Ndi ngani shango ḽiswa ḽi tshi ṱoḓea?
13 Ṅwaha muṅwe na muṅwe, shango ḽi khou ṋaṋa u vha na khombo. Ḽo ḓala mmbi dzi lwaho, vhorapolitiki vha sa fulufhedzei, vharangaphanḓa vha vhurereli vha muhoyo, na vhadzia-vhutshinyi vho kwangwalaho. Shango ḽoṱhe ḽo tshinyala lune zwi nga si konadzee u ḽi shandula. Bivhili i dzumbulula uri tshi tsini tshifhinga tshine Mudzimu a ḓo fhelisa shango ḽivhi nga nndwa yawe ya Haramagedo. Heḽi shango ḽi ḓo dzhielwa vhudzulo nga shango ḽiswa ḽo lugaho.—Ndzumbululo 16:14-16.
14. Mudzimu o khetha nnyi uri a vhe Muvhusi wa Muvhuso Wawe, nahone zwenezwi zwo dzula zwo ambiwa hani?
14 Yehova Mudzimu o khetha Yesu Kristo uri a vhe Muvhusi wa Muvhuso Wawe wa ṱaḓulu, kana hulumeni. Kale-kale, Bivhili yo dzula yo amba uri: “Ro bebelwa ṅwana, ro ṋewa murwa. Vhuhosi vhu kha shaḓa ḽawe; o irwa dzina ḽawe a pfi . . . Ṋe-mulalo. Vhuhosi hawe ndi ha u ḓo ya kule; mulalo wawe a u nga fheli.” (Yesaya 9:5, 6) Malugana na wonoyu muvhuso, Yesu o funza vhatevheli vhawe uri vha rabele uri: “Muvhuso wau u ḓe; zwiné wa funa nga zwi itwe fhano fhasi vhunga zwi tshi itwa ngei ṱaḓulu.” (Mateo 6:10) Samusi ri tshi ḓo zwi vhona musi ri tshi ya phanḓa na yeneyi bugu, hu si kale Muvhuso wa Mudzimu u ḓo fhelisa hulumeni dzoṱhe dza ḽino shango, nahone ha sala wone fhedzi. (Daniele 2:44) Nga zwenezwo Muvhuso wa Mudzimu u ḓo ita uri ḽifhasi ḽi vhe paradiso.
SHANGO ḼISWA ḼI TSINI!
15. “Ḽifhasi ḽiswa” ndi mini?
15 Bivhili i a ri khwaṱhisedza: “Hone ro lindela maṱaḓulu maswa na ḽifhasi ḽiswa, zwo ambiwaho nga dzimbavhalelo dzawe [Mudzimu], zwine u luga ha fhaṱa khazwo’.” (2 Petro 3:13; Yesaya 65:17) Nga zwiṅwe zwifhinga musi Bivhili i tshi amba nga ha “ḽifhasi,” i vha i tshi khou amba vhathu vhane vha tshila kha ḽifhasi. (Genesi 11:1) Nga zwenezwo, “ḽifhasi ḽiswa” ndi vhathu vhane vha tondiwa nga Mudzimu.
16. Ndi tshifhio tshifhiwa tsha thengokhulu tshine Mudzimu a ḓo tshi ṋea vhane a vha takalela, nahone ri fanela u ita mini uri ri tshi wane?
16 Yesu o fulufhedzisa uri shangoni ḽiswa ḽine ḽa khou ḓa, vhane vha ḓo tondwa nga Mudzimu vha ḓo wana tshifhiwa tsha “vhutshilo vhu sá fheli.” (Marko 10:30) Nga khumbelo vulani Bivhili yaṋu kha Yohane 3:16 na Yohane 17:3, ni vhale zwe Yesu a amba uri ri fanela u zwi ita u itela u wana vhutshilo vhu sa fheli. Zwino ṱhogomelani phaṱutshedzo dzine Bivhili ya amba uri dzi ḓo waniwa nga vhane vha fanelwa nga tshenetsho tshifhiwa tshavhuḓi tshi bvaho ha Mudzimu kha Paradiso ine ya khou ḓa kha ḽifhasi.
17, 18. Ri nga vha hani na vhungoho ha uri hu ḓo vha na mulalo na tsireledzeo ḽifhasini ḽoṱhe?
17 Vhuvhi, nndwa, vhutshinyi, na vhuvemu zwi ḓo vha zwi si tsheeho. “Muvhi ha lalami . . . Shango ḽi ḓo vha ifa ḽa vho vuḓaho; ndi vhone vha u ḓo takalela muḓalo wa mulalo.” (Psalme ya 37:10, 11) Hu ḓo vha na mulalo nga ṅwambo wa uri ‘Mudzimu u dzivhisa dzinndwa migumoni ya ḽifhasi.’ (Psalme ya 46:9; Yesaya 2:4) Nga zwenezwo “nga hu tondiwe muvhuya, hu ande mulalo maḓuvha oṱhe a vhalwaho nga miṅwedzi”—nahone zwenezwo zwi amba nga hu sa fheli!—Psalme ya 72:7.
18 Vhagwadameli vha Yehova vha ḓo dzula vho tsireledzea. U tsireledzea ha Vhaisiraele zwifhingani zwa Bivhili ho vha ho ḓisendeka nga u thetshelesa Mudzimu. (Levitiko 25:18, 19) Zwi ḓo vha zwavhuḓi lungafhani u ḓiphina nga tsireledzeo i fanaho Paradisoni!—Yesaya 32:18; Mixa 4:4.
19. Ndi ngani ri tshi zwi ḓivha uri hu ḓo vha na zwiḽiwa zwinzhi shangoni ḽiswa ḽa Mudzimu?
19 Zwiḽiwa zwi nga si ṱahele. Mupsalme o imba a ri: “Shangoni hu ḓo vha na muḓalo wa mavhele; dziṱhohoni dza dzithavha hu ḓo guma maḓaka.” (Psalme ya 72:16) Yehova Mudzimu u ḓo fhaṱutshedza vho lugaho vhawe, nahone ‘shango ḽi ḓo bveledza zwi melaho.’—Psalme ya 67:6.
20. Ndi ngani ri tshi nga vha na vhungoho ha uri ḽifhasi ḽoṱhe ḽi ḓo vha paradiso?
20 Ḽifhasi ḽoṱhe ḽi ḓo vha paradiso. Kha shango ḽe ḽa vhuya ḽa tshinywa nga vhathu vha re na tshivhi hu ḓo fhaṱiwa nnḓu ntswa dzavhuḓi nahone ha itwa ngade dzo nakaho. (Yesaya 65:21-24; Ndzumbululo 11:18) Musi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ṱanḓulukana, zwipiḓa zwa ḽifhasi zwine zwa nga paradiso zwi ḓo ṱanḓavhudzwa u swika khungulu yoṱhe i tshi naka nahone ya aṋwa u fana na tsimu ya Edeni. Nahone Mudzimu a nga si vhuye a kundwa u ‘putulula tshanḓa tshawe, zwoṱhe zwi tshilaho a zwi fusha dakalo.’—Psalme ya 145:16.
21. Ndi mini zwine zwa sumbedza uri hu ḓo vha mulalo vhukati ha vhathu na zwipuka?
21 Hu ḓo vha na mulalo vhukati ha vhathu na zwipuka. Zwipuka zwa ḓaka na zwifuwo zwa hayani zwi ḓo fula fhethu huthihi. Na ṅwana muṱuku a nga si ofhe zwipuka zwine zwino zwa vha na khombo.—Yesaya 11:6-9; 65:25.
22. Hu ḓo itea mini nga vhulwadze?
22 Vhulwadze vhu ḓo fhela. Samusi Yesu e Muvhusi wa Muvhuso wa Mudzimu wa ṱaḓulu, u ḓo fhodza nga nḓila khulwane u fhira zwe a zwi ita musi a tshee kha ḽifhasi. (Mateo 9:35; Marko 1:40-42; Yohane 5:5-9) Nga zwenezwo, “a huna ane a ḓo ri: Ndi a lwala.”—Yesaya 33:24; 35:5, 6.
23. Ndi ngani mvuwo i tshi ḓo ri takadza?
23 Vhafunwa vho faho vha ḓo vuswa nahone a vha tsha ḓo dovha vha fa. Vhoṱhe vho faho vha re muhumbuloni wa Mudzimu vha ḓo vuswa. Zwi re zwone ndi uri “vhafu vha ḓo vuwa, vhoṱhe, vho lugaho na vha so ngo luga.”—Mishumo 24:15; Yohane 5:28, 29.
24. Ni ḓipfa hani nga u tshila tshoṱhe Paradisoni kha ḽifhasi?
24 Ndi vhumatshelo vhu takadzaho lungafhani vhune ha ḓo waniwa nga vhoṱhe vhane vha khetha u guda kha Musiki washu Muhulwane, Yehova Mudzimu, na u mu shumela! Yesu o vha a tshi khou ambela kha Paradiso ine ya khou ḓa kha ḽifhasi musi a tshi fulufhedzisa muitazwivhi we a fa tsini nae, a ri: “U ḓo vha na nṋe Paradisoni.” (Luka 23:43) Ndi zwa ndeme uri ri gude zwo engedzeaho nga ha Yesu Kristo, ane a ḓo ḓisa dzenedzi phaṱutshedzo dzoṱhe.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dyondzo 8
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Vubihi Ni Ku Xaniseka?
1. Vubihi byi sungule njhani?
Vubihi byi sungule emisaveni loko Sathana a vule mavunwa yo sungula. Eku sunguleni Sathana a a ri ntsumi leyi hetisekeke, kambe “a nga yimanga a tiyile entiyisweni.” (Yohane 8:44) U navele vugandzeri lebyi fanelaka Xikwembu ntsena. U hembele Evha wansati wo sungula, kutani a n’wi kucetela ku yingisa yena ematshan’weni ya Xikwembu. Adamu u joyine Evha a nga yingisi Xikwembu. Xiboho xa Adamu xi vange ku xaniseka ni rifu.—Hlaya Genesa 3:1-6, 19.
Loko Sathana a khutaza Evha leswaku a nga yingisi Xikwembu, a a sungula ku xandzukela vuhosi bya Xikwembu kumbe xikhundlha xa xona tanihi Lexi nge Henhla-henhla. Vunyingi bya vanhu va joyine Sathana va fularhela Xikwembu tanihi Mufumi wa vona. Hikwalaho, u ve “mufumi wa misava.”—Hlaya Yohane 14:30; 1 Yohane 5:19.
2. Xana a ku ri ni leswi a swi soleka eka leswi Xikwembu xi swi vumbeke?
Mintirho hinkwayo ya Xikwembu yi hetisekile. Vanhu ni tintsumi leti Xikwembu xi ti vumbeke a va ta swi kota ku xi yingisa hi ku hetiseka. (Deteronoma 32:4, 5) Xikwembu xi hi vumbe hi ri ni ntshunxeko wo tihlawulela ku endla leswinene kumbe leswo biha. Ntshunxeko wolowo wu hi nyika nkarhi wo kombisa ndlela leyi hi rhandzaka Xikwembu ha yona.—Hlaya Yakobo 1:13-15; 1 Yohane 5:3.
3. Ha yini Xikwembu xi pfumelele ku xaniseka ku fikela sweswi?
Yehovha u pfumelele vanhu leswaku va xandzukela vuhosi bya yena ku ringana nkarhi wo karhi. Ha yini? Leswaku a ta kombisa leswaku loko vanhu va ringeta ku tifuma handle ka yena a swi nge va vuyerisi. (Eklesiasta 7:29; 8:9) Endzhaku ka malembe ya 6 000 ya matimu ya vanhu, vumbhoni bya kona byi le rivaleni. Vafumi lava nga vanhu va tsandzekile ku herisa nyimpi, vugevenga, vuhomboloki kumbe mavabyi. —Hlaya Yeremiya 10:23; Varhoma 9:17.
Ku hambana ni vulawuri bya vanhu, vulawuri bya Xikwembu byi vuyerisa lava byi amukelaka. (Esaya 48:17, 18) Ku nga ri khale, Yehovha u ta herisa tihulumendhe hinkwato ta vanhu. Emisaveni ku ta tshama ntsena vanhu lava hlawulaka ku fumiwa hi Xikwembu.—Esaya 11:9.—Hlaya Daniyele 2:44.
4. Ku lehisa mbilu ka Xikwembu ku hi nyika nkarhi wo endla yini?
Sathana u vule leswaku vanhu va tirhela Yehovha hikwalaho ka swivangelo swa vutianakanyi. Xana u nga swi tsakela ku kombisa leswaku sweswo i mavunwa? U nga swi kota! Ku lehisa mbilu ka Xikwembu ku hi nyika nkarhi wo kombisa leswaku hi tsakela ku fumiwa hi xona kumbe hi vanhu. Ndlela leyi hi hanyaka ha yona yi kombisa loyi hi hlawulaka ku fumiwa hi yena.—Hlaya Yobo 1:8-12; Swivuriso 27:11.
5. Hi nga swi kombisa njhani leswaku hi hlawula Xikwembu tanihi Mufumi wa hina?
Hi nga kombisa leswaku hi hlawula Xikwembu tanihi Mufumi wa hina hi ku dyondza hi vugandzeri bya ntiyiso ni hi ku hanya hi ku pfumelelana na byona hilaha byi hlamuseriweke hakona eRitweni ra Xikwembu ku nga Bibele. (Yohane 4:23) Hi nga ala ku fumiwa hi Sathana hi ku ka hi nga hlanganyeli eka tipolitiki ni tinyimpi hilaha Yesu a endleke hakona.—Hlaya Yohane 17:14.
Sathana u tirhisa matimba ya yena leswaku a endla mikhuva leyi thyakeke ni leyi nga ni khombo yi vonaka yi ri yinene. Loko hi ala ku endla mikhuva yoleyo, vanghana ni maxaka ya hina man’wana va nga ha hi hlekula kumbe va hi kaneta. (1 Petro 4:3, 4) Hikwalaho hi fanele hi hlawula. Xana hi ta tihlanganisa ni vanhu lava rhandzaka Xikwembu? Xana hi ta yingisa milawu ya xona ya vutlhari ni ya rirhandzu? Loko hi endla tano, hi ta va hi kombisa leswaku Sathana a a hemba loko a vula leswaku a va kona vanhu lava nga yingisaka Xikwembu loko swi tika ku endla tano.—Hlaya 1 Vakorinto 6:9, 10; 15:33.
Ndlela leyi Xikwembu xi rhandzaka vanhu ha yona yi tiyisekisa leswaku vuhomboloki ni ku xaniseka swi ta hela. Lava kombisaka leswaku va swi tshemba leswi, va ta tiphina hi vutomi emisaveni hilaha ku nga heriki.—Hlaya Yohane 3:16.
DYONDZA SWO TALA
Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Leswaku Ku Va Ni Ku Xaniseka?
Vanhu vo tala va anakanya leswaku Xikwembu xi fanele xi soriwa hikwalaho ka leswi misava hinkwayo yi xanisekaka. Wena u ri yini? Dyondza hi swivangelo leswi Xikwembu xi swi vulaka malunghana ni ku xaniseka.


text:
Txienge 8
Lifo la Jesu li Womba Txani kwako?
Jesu a fete athu kasiku hi mana wutomi wombi guma. Johane 3:16
Msana ka masiku a mararu Jesu a di fite, va vasikati vamwani va yite ha diyivani va ya mana to i ti di phanga. Jehovha a ti mwusile.
Ngu ku tsimbila ka mbimo Jesu a wonekile ka vapostoli vakwe.
Jehovha a wusile Jesu i di txivangwa txa moya txa mtamo, txo mba fa. Vagondiswa va Jesu va mu woni a txi kwela aya nzumani.
Jehovha a wusile Jesu e mveka to e va Mfumeli wa Mfumo wa Txizimu. Dhaniele 7:13, 14
Jesu a ningete wutomi wakwe kasiku a terula vathu. (Matewu 20:28) Ngu ku thumisa m’terulo wonewo, Txizimu txi mahile ti to ti koteka ku hi mana wutomi wombi guma.
Jehovha a sawute Jesu kota Mfumeli wa mafu. A na fuma ni vathu va 144.000 vo thembeka a va va no wuswa to ve ya hanya nzumani. Jesu ni va va 144.000 va maha wukoma wa txitimwi nzumani wo lulama
Mfumo wa Txizimu wu na hundula mafu ma va paradhise. Tiyimbi, wughevenga, wusiwana ni nzala si na guma. Vathu va na va ni litsako la ditshuri.


text:
Dyondzo Ya Mavunwa 1: Moya-xiviri A Wu Fi
Xana dyondzo leyi ya mavunwa yi huma kwihi?
“Vativi vo sungula va filosofi lava a va ri Vakreste va amukele dyondzo ya Xigriki ya ku nga fi ka moya-xiviri naswona a va anakanya leswaku moya-xiviri wu vumbiwe hi Xikwembu kutani xi wu nghenisa emirini wa munhu loko a ha ri xitumbulukwa.”—The New Encyclopædia Britannica (1988), Vholumo 11, tluka 25.
I yini leswi Bibele yi swi dyondzisaka?
“Moya lowu dyohaka hi wona lowu nga ta fa.”—Ezekiyele 18:4, Bibele Ya Xitsonga.
Loko Bibele yi vulavula hi ku vumbiwa ka munhu wo sungula ku nga moya-xiviri yi ri: “Yehovha Xikwembu a vumba munhu hi ntshuri wa misava ni ku huhutela ku hefemula ka vutomi etinhompfini takwe, hiloko munhu a va moya-xiviri [lowu hi Xiheveru ku nga ne′phesh] lowu hanyaka.”—Genesa 2:7.
Rito ra Xiheveru leri nge ne′phesh, leri loko ri hundzuluxeriwa ri vulaka “moya-xiviri,” ri vula ‘xivumbiwa lexi hefemulaka.’ Loko Xikwembu xi vumba munhu wo sungula, Adamu, a xi nghenisanga eka yena moya-xiviri lowu nga fiki kambe xi n’wi nyike matimba ya vutomi, lebyi a byi ta hambeta byi va kona loko a hefemula. Hikokwalaho, hi ku ya hi Bibele “moya-xiviri” i xivumbiwa hinkwaxo lexi hanyaka. Loko wu hambana ni matimba ya vutomi lama humaka eka Xikwembu, moya-xiviri wa fa.—Genesa 3:19; Ezekiyele 18:20.
Dyondzo ya ku nga fi ka moya-xiviri yi tlakusa swivutiso leswi: Xana moya-xiviri wu ya kwihi endzhaku ka loko munhu a file? Xana ku humelela yini hi moya-xiviri wa vanhu vo homboloka? Loko lava va tivulaka Vakreste va amukele dyondzo ya ku nga fi ka moya-xiviri, leswi swi endle leswaku va tlhela va amukela dyondzo yin’wana ya mavunwa—dyondzo ya ndzilo wa tihele.
Ringanisa tindzimana leti ta Bibele: Eklesiasta 3:19; Matewu 10:28; Mintirho 3:23
I NTIYISO LESWAKU:
Munhu loyi a feke swi herile ha yena


text:
GONDO 17
Vawoneleli va sigava va hi vhunisa ku txani?
Mibhalo ya Wukristu ya txiGriki yi wombawomba ngutu ngu Bharnabhasi ni mpostoli Pawulo. Vavamna vonevo va thumile kota vawoneleli va va tsimbilatsimbilako, ve endela mabanza a dilembe dizana do khata. Ngu txikongomelo txihi? Vona va ti karateka ngu txilaveko txa moya txa vanawe. Pawulo a wombile ti to ene a lavile ‘kutshumela ni ku ya xola vanathu’ ku na wona ti to va ti njani. Ene a tsakete kudhawula makenekene a mazana ti to e ya va tsanisa. (Mithumo 15:36) Ngu yoneyo mixuvo ya vawoneleli va va tsimbilatsimbilako nyamsi.
Va tela ku ta hi tsanisa. Muwoneleli mmwane ni mmwane wa txigava a endela kona mu ka 20 wa mabanza, e heta divhiki ka dibanza dimwane ni dimwane kumbidi ngu dilembe. Hi nga vhuneka ngu wusikoti wawe ni wa vasikati vawe i di ti to va tekile. Vona va tsakela kuziva vahombe ni vavadotho, va tsakela kutsula ni nathu ka mthumo wa thembwe ni ka va hi va gondelako diBhibhele. Vona va tshumela ve maha maendo a wudyisi kumweko ni madhota, ve tshumela ve veka miwombawombo hi di mitshanganoni ni ka tisengeletano kasi ku hi tsanisa.—Mithumo 15:35.
Vona va kombisa kukhatala ngu votshe. Vawoneleli va sigava va khatala ngu txiemo txa moya txa dibanza. Vona va tshangana ni madhota ni malanda a wuthumeli ti to ve wona makulelo a dibanza ni ku va ninga silayelo sa nzila yo hetisisa wutixamuleli wawe. Va vhuna vanyaphandule ti to ve humelela ka wuthumeli wawe ni kuziva vamwane ava va ku ngadi ku khata kusengemela ni kupfa ngu ta kukula kwawe ngu didhawa da moya. Mmwane ni mmwane wawe ati ningela a pune ngu ku tidhunda kota “txithumi kulothu”. (2 Vakorinto 8:23) Hi fanete hi tekelela likholo ni ku tiningetela kwawe ka Txizimu.—Vahebheru 13:7.
Ngu ku txani vawoneleli va sigava ve endela mabanza?
Liendo lawe li nga ku vhunisa ku txani?


text:
Tlhatlhambuto 3: Wanuna Ni Wasati Vo Sangula
WU HAMBANA hi yini a mufananiso lowu? Ina, hi vanhu va nga ka wona. Hi vona a wanuna ni wasati vo sangula. Va mahilwe hi mani? Hi Nungungulu. Wa gi tiva vito gakwe? Hi Jehova. A wanuna ni wasati va lo vitwa a ku hi Adamu na Eva.
Jehova Nungungulu i mahile Adamu hi ndlela leyi. Yena i lo teka a ntshuri wa misava a wumba hi wona a miri wo mbhelela, miri wa wanuna. Anzhako i lo pupuxela tinhovini ta wanuna, zonake Adamu i lo hanya.
Jehova Nungungulu i wa hi ni ntiro wa ku nyika Adamu. Yena i lo byela Adamu a ku chula mavito ka tixaka tontlhe ta zihari. Za koteka ku ngha Adamu a cuwukisele zihari hi xikhati xo leha kasi ku nyika a mavito ya ma nene ka zontlhe. Laha Adamu a nga kari a chula mavito ka zihari i lo sangula ku wona nchumu wo kari. Wa xi tiva a ku xini?
Zontlhe zihari zi wa hi ni vanghana. I wa hi kona dadani ndlovu na mamani ndlovu, i wa hi kona dadani nghala na mamani nghala. Kanilezi Adamu i wa nga hi na munghana. Hizalezo Jehova i lo maha Adamu a etlela wurongo ga hombe, a mu susa linwe la timbambu laha tlhelweni gakwe. Hi limbambu lelo, Jehova i lo maha wasati a nyika Adamu.
A hi kutsaka a nga hi nako Adamu makunu! Kambe alakanyela kutsaka ka Eva hi kuva a vekilwe sinwini lego go saseka kasi ku hanya kona! Makunu va wa zi kota kuva ni vana va tlhela va hanya vontlhe hi kutsaka.
Jehova i wa lava lezaku Adamu na Eva va hanya kala kupinzuka. I wa lava lezaku vona va maha lezaku a misava yontlhe yi saseka ku fana ni simu ga Edeni. Kutsaka muni Adamu na Eva va nga hi nako laha va nga alakanyela hi ku maha lezo! A wu ta tsakela ku hlengela ku maha lezaku a misava yiva simu go saseka? Kanilezi a kutsaka ka Adamu na Eva a ku simamangi. A hi tiveni lezaku hikuyini.
Tisimu 83:18; Genesisi 1:26-31; 2:7-25.
Ziwutiso
- Wu hambanisile kuyini a mufananiso wa Tlhatlhambuto 3 ni lowu wa Tlhatlhambuto 2?
- Himani a mahileko a wanuna wo sangula, niku gi wahi gihi a vito ga wanuna loye?
- I ntiro muni lowu Nungungulu a wu nyikileko Adamu a ku wu maha?
- Hikuyini Nungungulu a mahileko Adamu a etlela a wurongo ga hombe?
- Xikhati muni lexi Adamu na Eva va nga wa ta zi kota ku hanya, niku i ntiro muni lowu Nungungulu a nga lava lezaku vona va wu maha?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza Tisimu 83:18.
Hi gihi a vito ga Nungungulu, niku hi xihi a xikhundla lexi xi nga xa yena yece hehla ka misava? (Jer. 16:21; Dan. 4:17)
- Gonza Genesisi 1:26-31.
Xini xi ngave xa lisima nguvu kuvangeni ka Nungungulu ka siku ga wuntlhanu ni ginwe, niku ku wa hambanisile kuyini ni zihari a kuvanga loko? (Gen. 1:26)
Malulamiselo muni lawa Jehova a ma maheleko vanhu ni zihari? (Gen. 1:30)
- Gonza Genesisi 2:7-25.
Zini zi nga kari zi patseka xiavelweni xa Adamu xa ku chula mavito ka zihari? (Gen. 2:19)
Xana hi vuniwa hi ndlela muni hi Genesisi 2:24 a ku pima a mawonela ya Jehova xungetano hi kutekana, kuhambana, ni kutlhatlha wukati? (Mat. 19:4-6, 9)


text:
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Ni Milawu Loko Swi Ta eMhakeni Ya Ku Rhandzana?
Timbhoni ta Yehovha ti tshemba leswaku milawu ni swileriso leswi nga eBibeleni swi nga hi pfuna ku endla swiboho leswi tsakisaka Xikwembu ni leswi hi vuyerisaka. (Esaya 48:17, 18) A hi hina hi vekeke milawu ni swileriso leswi, kambe hi hanya hi swona. Xiya ndlela leyi swin’wana swa swona swi fambisanaka ha yona ni mhaka ya ku rhandzana. *
Vukati i xiboho xa vutomi hinkwabyo. (Matewu 19:6) Leswi Timbhoni ta Yehovha ti langutaka ku rhandzana ku ri ndlela leyi nga ta endla leswaku lava rhandzanaka va tekana, hi ku teka ku ri ka nkoka.
Ku rhandzana i ka lava ntsena va kuleke ku ringana lerova va nga tekana. Vanhu vo tano va “hundzile eka vurhumbuki bya vuntshwa” kumbe eka ku navela lokukulu ka rimbewu.
—1 Vakorinto 7:36.
Lava rhandzanaka va fanele va va va nga ri na lexi va sivelaka ku nghenela vukati. Vanhu van’wana lava dlayeke vukati hi ku ya hi nawu, Xikwembu a xi va languti va ri lava fanelekaka ku tlhela va nghenela vukati, tanihi leswi nawu wu kombisaka xivangelo xin’we ntsena xo dlaya vukati ku nga ku endla timhaka ta masangu ni loyi u nga tekanangiki na yena.
—Matewu 19:9.
Vakreste lava lavaka ku nghenela vukati va lerisiwa ku tekana ntsena ni mupfumerikuloni. (1 Vakorinto 7:39) Timbhoni ta Yehovha ti languta xileriso lexi tanihi lexi nga kombeteliki eka munhu loyi a xiximaka leswi hi pfumelaka eka swona ntsena kambe eka loyi a nga Mbhoni leyi khuvuriweke. (2 Vakorinto 6:14) Minkarhi hinkwayo Xikwembu xi kongomise vagandzeri va xona leswaku va tekana ntsena ni lava nga ni ripfumelo leri fanaka. (Genesa 24:3; Malakiya 2:11) Hambi ku ri valavisisi va manguva lawa na vona va kume xileriso lexi xi ri lexi tirhaka. *
Vana va fanele va yingisa vatswari va vona. (Swivuriso 1:8; Vakolosa 3:20) Eka vana lava ha tshamaka ni vatswari va vona, xileriso lexi xi katsa ku yingisa swiboho swa vona malunghana ni ku rhandzana. Leswi swi nga ha katsa malembe lawa n’wana wa vona wa jaha kumbe wa nhwana a nga sungulaka ku rhandzana a ri na wona ni swiendlo leswi a nga ta pfumeleriwa ku swi endla.
Hi ku ya hi nkongomiso wa Matsalwa, Timbhoni ti pfumeleriwa ku tihlawulela loko ti lava ku rhandzana swin’we ni loyi ti lavaka ku rhandzana na yena. Leswi swi pfumelelana ni nawu lowu nge: “Un’wana ni un’wana u ta rhwala ndzhwalo wakwe.” (Vagalatiya 6:5) Nilokoswiritano, loko swi ta emhakeni ya ku rhandzana, hi vutlhari vo tala va lava ndzayo eka Timbhoni leti wupfeke leti va navelelaka leswinene.
—Swivuriso 1:5.
Swiendlo swo tala leswi hi ntolovelo swi fambisanaka ni ku rhandzana entiyisweni i swidyoho leswikulu. Hi xikombiso, Bibele yi hi lerisa leswaku hi papalata ku endla timhaka ta masangu ni munhu loyi u nga tekanangiki na yena. Leswi a swi katsi sweswo ntsena kambe swi katsa ni swiendlo swin’wana swo tanihi ku khomakhoma swirho swa rimbewu swa munhu un’wana kumbe ku hlanganyela rimbewu hi nomu kumbe hi hala mahosi. (1 Vakorinto 6:9-11) Hambi ku ri swiendlo leswi pfuxaka ku navela ku endla timhaka ta masangu ni munhu loyi u nga tekanangiki na yena i “thyaka” leri nga xi tsakisiki Xikwembu. (Vagalatiya 5:19-21) Bulo leri nga riki rinene leri katsaka “mavulavulelo lama thyakeke” na rona ra soriwa eBibeleni.
—Vakolosa 3:8.
Mbilu kumbe munhu wa le ndzeni, ya kanganyisa. (Yeremiya 17:9) Yi nga endla munhu a endla swilo leswi a swi tivaka leswaku a hi swinene. Leswaku va sivela timbilu ta vona leswaku ti nga va kanganyisi, vanhu lava rhandzanaka va nga papalata ku va voxe etindhawini leti nga endlaka leswaku va ringeka. Va nga ha hlawula ku landzela swilemukiso swo tano leswi twisisekaka swo tanihi ku tshama laha ku nga ni vanhu kumbe ku va ni nxangwani leyi fanelekaka. (Swivuriso 28:26) Vakreste lava nga nghenelangiki vukati lava lavaka munghana wa vukati va xiya makhombo lama nga kona etindhawini to lava munhu loyi va nga rhandzanaka na yena eka Internet, ngopfungopfu khombo ro aka vuxaka ni munhu loyi u nga tiveki swo tala hi yena.
—Pisalema 26:4.
^ ndzim. 2 Ku rhandzana i xiphemu xa mindhavuko yin’wana kambe eka yin’wana a swi tano. Bibele a yi vuli leswaku hi fanele hi rhandzana kumbe ku vula leswaku yoleyo hi yona ntsena ndlela yo nghenela vukati.
^ ndzim. 6 Hi xikombiso, xihloko lexi nga eka magazini wa Marriage & Family Review xi vule leswaku “vulavisisi byinharhu bya malunghana ni vukati lebyi khomelelaka nkarhi wo leha byi kombisa leswaku vanhu lava nga evukhongerini lebyi fanaka va va ni vukati lebyi khomelelaka nkarhi wo leha (25-
DYONDZA SWO TALA
VANTSHWA VA VUTISA
Xana U Swi Lunghekerile Ku Rhandzana?
Xiya swivutiso swa mune leswi nga ku pfunaka ku tiva loko u swi lunghekerile ku rhandzana.


text:
TSHIBUGWANA TSHA MUṰANGANO WA VHUTSHILO NA VHUḒINḒA August 2017
Maambele A Tsumbo
Maambele a tsumbo a magazini wa Tshiingamo na a u funza ngoho nga ha zwe zwa ita uri Mudzimu a sike vhathu. Shumisani maambele a tsumbo u itela u ḓiṅwalela maambele aṋu.
LUPFUMO LWO TUMBULWAHO IPFINI ḼA MUDZIMU
Yehova O Lambedza Lushaka Lwa Vhahedeni
Yehova o lambedza Vhababele nga murahu ha u govhela havho muḓi wa Tiro lwa miṅwaha ya 13. U sumbedza hani uri u dzhiela nṱha u ḓidzima na u shuma hashu nga u fulufhedzea?
U TSHILA SA VHAKRISTE
Ṱahulelani Pfaneleo Dza Mudzimu—U Ḓiṱukufhadza
Ndi ngani u ḓiṱukufhadza zwi zwa ndeme? Ri sumbedza hani u ḓiṱukufhadza? Thabelo na tsumbo ya Yesu zwi ri thusa hani u ṱahulela u ḓiṱukufhadza?
LUPFUMO LWO TUMBULWAHO IPFINI ḼA MUDZIMU
Vhuḓifhinduleli Vhuhulwane Ha Mulindi
Vhalindi vho vha vhe na vhuḓifhinduleli ha u sevha vhathu nga ha khombo. Yehova o vha a tshi khou amba mini musi a tshi vhea Hesekiele sa mulindi wa Isiraele wa lwa pfanyisedzo?
U TSHILA SA VHAKRISTE
Ṱahulelani Pfaneleo Dza Mudzimu—Tshivhindi
Ndi ngani ri songo fanela u ofha vhathu? U elekanya, u rabela na u fulufhela Yehova zwi ri thusa hani u vha na tshivhindi?
LUPFUMO LWO TUMBULWAHO IPFINI ḼA MUDZIMU
Gogo Kha Ḽa Magogo U Ḓo Fheliswa Hu Si Kale
Bivhili i amba nga ha zwine zwa ḓo itea musi hu sa athu u fheliswa Gogo kha ḽa Magogo na musi o no fheliswa.
U TSHILA SA VHAKRISTE
Ṱahulelani Pfaneleo Dza Mudzimu—Lutendo
U fana na Abrahamu, ri fanela u vha na lutendo kha Yehova Mudzimu na kha vhuimo vhu konḓaho. Ri nga fulufhedzea na u vha na lutendo lwo khwaṱhaho nga nḓila-ḓe?
LUPFUMO LWO TUMBULWAHO IPFINI ḼA MUDZIMU
Nḓila Ine Bono Ḽa Hesekiele Ḽa Thembele Ḽa Ni Kwama Ngayo
Bono ḽa Hesekiele ḽa thembele ḽi ri humbudza uri zwilinganyo zwa Yehova nga ha vhurabeli ho kunaho ndi zwa nṱha. Ḽeneḽi bono ḽi nga ri ṱuṱuwedza nga nḓila-ḓe?
U TSHILA SA VHAKRISTE
Ndi Nga Vha Lini Muvulanḓila Wa U Thusa?
Iṅwe nḓila yavhuḓi ya u ita zwiṱhavhelo zwa thendo ndi nga u shuma sa muvulanḓila wa u thusa. Naa ni nga khwinisa vhuḓinḓa haṋu nga yeneyi nḓila?


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | KU KURISA VANA
Ku Dyondzisa Vana Leswaku Va Yingisa
NTLHONTLHO
A hi nge wena ni n’wana wa wena loyi a nga ni malembe ya mune mi tshamela ku kanetana naswona n’wana wa wena hi yena a talaka ku vula rito ro hetelela.
Loko u n’wi rhuma leswaku a endla swo karhi a nga swi lavi, u endla onge a nga ku twanga.
Loko u n’wi byela leswaku a nga endli swo karhi, u va ni ximbilwambilwana a kalakala.
U nga tivutisa u ku: ‘Xana leyi ko va ndlela ya ku kula? Xana loko a ya a kula u ta swi tshika?’
U nga dyondzisa n’wana wa wena leswaku a yingisa. Kambe hi nga si bula hi mhaka leyi, kambisisa leswi n’wi endlaka a tikhoma hi ndlela yoleyo.
XIVANGELO XA KU VA A ENDLA TANO
Loko n’wana wa wena a ha ku velekiwa, ntirho wa wena tanihi mutswari a ku ri ku n’wi khathalela ntsena. A wu n’wi khathalela eka xin’wana ni xin’wana. Xa yena a ku ri ku rila ntsena ivi wena u ta hi ku tsutsuma u lava ku tiva leswaku ku endleka yini. I ntiyiso leswaku hi nkarhi wolowo ku endla tano a swi ri swa nkoka. Ricece ri lava nkhathalelo wa mutswari nkarhi hinkwawo.
Kambe endzhaku ka tin’hweti to tala n’wana u ta sungula ku lava ku tiendlela swilo a endla onge yena se i hosi ivi vatswari va va malandza lawa a nga ta ma yisa hala ni hala. Loko n’wana se a ri ni malembe mambirhi, u sungula ku xiya leswaku vuhosi bya yena byi herile. Vatswari va yena a va ha endli xin’wana ni xin’wana lexi a xi lavaka; kambe va lava leswaku a va yingisa. Leswi swi endla leswaku n’wana a sungula ku chava swinene. Van’wana va sungula ku va ni ximbilwambilwana. Van’wana va sungula ku nga ha va yingisi vatswari naswona va lava ku vona leswaku va ta endla yini.
Hi nkarhi wolowo wo tika, mutswari u fanele a kombisa leswaku hi yena a lawulaka ni ku nyikela milawu naswona n’wana u fanele a yingisa milawu yoleyo. Kambe, xana mutswari a nga endla yini loko n’wana a nga lavi ku yingisa hilaha swi kombisiweke hakona eka mhaka leyi?
LESWI MUTSWARI A NGA SWI ENDLAKA
Kongomisa. N’wana u ta ku yingisa ntsena loko a swi xiya leswaku hi wena u rhangelaka ekaya. Kombisa vulawuri bya wena hi ndlela leyi ringaniselaka. Masiku lawa, vanhu lava tivulaka vativi va endle leswaku rito leri nge vulawuri ri nga ha vi na nkoka. Un’wana u kale a vula leswaku vulawuri bya vatswari a byi “amukeleki.” Kambe entiyisweni loko mutswari a debyisa voko swi nga endla leswaku n’wana a pfilunganyeka, a tiendlela ku rhandza, a tilawula. Sweswo a swi endli leswaku a kula a ri ni mahanyelo lamanene.—Nawu wa Bibele: Swivuriso 29:15.
Tshinya n’wana. Xihlamusela marito xin’wana xi hlamusela rito leri nge tshinya tanihi “ku letela loku pfunaka munhu leswaku a yingisa kumbe a lawuleka ngopfungopfu loko a tlule nawu.” Kambe ku tshinya a ku fanelanga ku nga twisiseki kumbe ku va nxaniso. A ku fanelanga ku siya n’wana a pfilunganyekile a nga tiyimiseli ku hundzuka.—Nawu wa Bibele: Swivuriso 23:13.
Twisiseka. Vatswari van’wana va kombela vana va vona leswaku va va yingisa. (“Ndzi kombela u ya basisa kamara ra wena.”) Swi nga endleka leswi swi twala tanihi mavulavulelo lamanene. Kambe sweswo swi endla leswaku n’wana a vona onge a swi bohi ku endla leswi a komberiwaka swona. Ematshan’weni yo debyisa voko, nyika n’wana wa wena swileriso leswi twalaka.—Nawu wa Bibele: 1 Vakorinto 14:9.
Teka xiboho. Loko u ku e-e, u nga cinci naswona tiyiseka leswaku n’wina tanihi vatswari ma pfumelelana. Loko mi vurile leswaku mi ta n’wi xupula njhani n’wana loko a nga yingisi, endlani tano. Mi nga kanetani ni n’wana kumbe ku ringeta ku hlamusela leswaku ha yini mi teke xiboho xo karhi. Xiyimo xi ta mi olovela n’wina ni n’wana loko ‘ina wa n’wina a va ina’ naswona “e-e wa n’wina, a va e-e.”—Yakobo 5:12.
Vana ni rirhandzu. Endyangwini a ku fanelanga ku tirha mhaka ya xidemokrati kumbe ku khomana hi voko ra nsimbi. Kambe ndyangu i lunghiselelo ra Xikwembu leri eka rona vana va faneleke va kongomisiwa hi rirhandzu leswaku va va ni mahanyelo lamanene. Sweswo swi katsa ku va va tshinyiwa leswaku va dyondza ku yingisa ni ku titwa va sirhelelekile.
DYONDZA SWO TALA
XALAMUKA!
Ku Kurisa Vana Lava Anakanyelaka eMisaveni Leyi Nga Ni Vutianakanyi
Xiya tindhawu tinharhu leti u nga pfunaka vana va wena eka tona leswaku va papalata moya wa vutianakanyi.
VANA
Dyondzisani Vana Va N’wina
Vatswari, tirhisani timhaka leti ku dyondzisa vana va n’wina tidyondzo ta nkoka ta Bibele.


text:
Xana Xikwembu I Vunharhu-un’we?
Nhlamulo ya Bibele
Tikereke to tala ta Vukreste ti dyondzisa leswaku Xikwembu i Vunharhu-un’we. Hambiswiritano, Encyclopædia Britannica yi ri: “
Rito Vunharhu-un’we ni dyondzo ya kona ya leswaku ku ni swikwembu swinharhu leswi vumbaka xikwembu xin’we a swi kona eka Testamente Leyintshwa . . . Dyondzo leyi yi sungule hakatsongo-tsongo eka malembe-xidzana yo hlayanyana lama hundzeke naswona ku ve ni minjhekanjhekisano yo tala malunghana na yona.”
Entiyisweni, Xikwembu xa le Bibeleni a xi si tshama xi hlamuseriwanga tanihi xiphemu xa Vunharhu-un’we. Xiya tindzimana leti ta Bibele:
“Yehovha Xikwembu xa hina i Yehovha un’we.”—Deteronoma 6:4.
“Wena loyi vito ra wena u nga Yehovha, Wena u ri wexe u La nge Henhla-henhla emisaveni hinkwayo.”—Pisalema 83:18.
“Leswi swi vula vutomi lebyi nga heriki, ku nghenisa ka vona vutivi ha wena, Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso, ni loyi u n’wi rhumeke, Yesu Kreste.”—Yohane 17:3.
“Xikwembu i xin’we ntsena.”—Vagalatiya 3:20.
Ha yini tikerete to tala ta Vukreste ti vula leswaku Xikwembu i Vunharhu-un’we?
DYONDZA SWO TALA
Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
Hi Yihi Dyondzo Leyi Nga Ntiyiso Malunghana Ni Xikwembu?
U anakanya onge Xikwembu xa khathala ha wena? Dyondza hi vumunhu bya xona ni ndlela leyi u nga tshinelaka eka xona ha yona.
XIHONDZO XO RINDZA
Xana Dyondzo Ya Vunharhu-un’we Yi Huma Kwihi?
Marito lama kombisaka leswaku ku ni vanhu vanharhu eka Xikwembu xin’we ku hava laha ma nga kumekaka kona eBibeleni. Ha yini swi ri tano?


text:
Xana Yesu U Pfuxiwe A Ri Ni Miri Wa Nyama Kumbe Wa Moya?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele yi vula leswaku Yesu ‘u dlayiwe a ri wa nyama, kambe a hanyisiwa a ri wa moya.’
Marito ya Yesu ma kombise leswaku a a nga ta pfuxiwa a ri ni miri wa nyama. U vule leswaku a a ta nyikela ‘nyama yakwe hikwalaho ka vutomi bya misava,’ tanihi nkutsulo eka vanhu. (Yohane 6:51; Matewu 20:28) Loko a lo tlhela a pfuxiwa a ri ni miri wa nyama, nkutsulo a wu nga ta tirha. Kambe leswi a swi nga ta humelela, hikuva Bibele yi vula leswaku u nyikele hi nyama ni ngati yakwe “kan’we swi helela kwalaho.”—Vaheveru 9:11, 12.
Loko ku ri leswaku Yesu u pfuxiwe a ri ni miri wa moya, vadyondzisiwa vakwe va swi kotise ku yini ku n’wi vona?
Swivumbiwa swa moya swa swi kota ku hundzuka vanhu va nyama. Hi xikombiso, tintsumi leti endleke sweswo enkarhini lowu hundzeke ti tlhele ti dya ni ku nwa ni vanhu. (Genesa 18:1-8; 19:1-3) Hambiswiritano, a a ta ha ri swivumbiwa swa moya naswona a ti swi kota ku siya miri ya tona ya nyama.
—Vaavanyisi 13:15-21.
Endzhaku ka loko Yesu a pfuxiwile, u tlhele a va ni miri wa nyama swa xinkarhana, hilaha tintsumi ti endleke hakona enkarhini lowu hundzeke. Kambe tanihi xivumbiwa xa moya, a a swi kota ku humelela ni ku nyamalala hi ku hatlisa. (Luka 24:31; Yohane 20:19, 26) A a nga humeleli hi xivumbeko lexi fanaka minkarhi hinkwayo. Hambi ku ri vanghana vakwe lavakulu, va n’wi xiye ntsena hileswi a swi vuleke kumbe ku swi endla.
—Luka 24:30, 31, 35; Yohane 20:14-16; 21:6, 7.
Loko Yesu a humelela eka muapostola Tomasi, a a ri ni miri lowu nga ni swivati. U endle leswi leswaku a tiyisa ripfumelo ra Tomasi, tanihi leswi a nga tshembi leswaku Yesu u pfuxiwile.
—Yohane 20:24-29.
DYONDZA SWO TALA
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Yesu Kreste I Mani?
Kuma leswaku ha yini Yesu a file. Leswi nkutsulo wu nga swona ni leswi Yesu a swi endlaka sweswi.
XIHONDZO XO RINDZA
Hi Xihi Xikongomelo Xa Ku Vuya Ka Kreste?
Hi xihi xikongomelo xa ku vuya ka Kreste? Xana u ta vuya hi xivumbeko xa njhani naswona u ta endla yini?


text:
“Ku Rhula Exikarhi Ka Vanhu Lava Amukelekaka”
“Ku vangama a ku ve ehenhla-henhla eka Xikwembu, ni le henhla ka misava ku va ni ku rhula exikarhi ka vanhu lava amukelekaka.”—LUKA 2:14.
Lexi endlaka van’wana va tlangela Khisimusi.
Lembe ni lembe, mupapa ni varhangeri van’wana va vukhongeri va chumayela marungula ya ku rhula, va ri ni ntshembo wa leswaku nguva ya Khisimusi yi ta hetisisa marito ya ntsumi lama nge: “Le henhla ka misava ku va ni ku rhula exikarhi ka vanhu lava amukelekaka.” Van’wana va hlela maendzo yo hlawuleka ya swa vukhongeri leswaku va ya tlangela Khisimusi.
Ha yini ku ri xiphiqo?
Ku rhula loku vaka kona hi nkarhi wa Khisimusi a ku tlhaveriwi hi dyambu. Hi xikombiso, hi December 1914, loko Yuropa yi ri eka Nyimpi yo Sungula ya Misava, masocha ya le Britain ni le Jarimani ma hume emagovelweni kutani ma tlangela Khisimusi swin’we. Ma avelane swakudya, swakunwa ni fole. Ma tlange hambi ku ri bolo ya milenge. Hambiswiritano, ku rhula koloko a ku tlhaveriwanga hi dyambu. Eka papila leri humaka eBritain, socha ra le Britain ri vule leswaku socha ra le Jarimani ri te: “Namuntlha hi ni ku rhula. Mundzuku u lwela tiko ra ka n’wina; mina ndzi lwela ra ka hina.”
Hi yihi milawu ya Bibele leyi nga pfunaka?
“Hikuva hi velekeriwe n’wana . . . Vito ra yena u ta thyiwa . . . Hosana ya Ku Rhula. Ku tala ka ku fuma ka vuhosana ni ku rhula a swi nge vi na makumu.” (Esaya 9:6, 7) Xana vuprofeta byebyo malunghana na Yesu Kreste a byi chaveleli? Yesu a nga velekiwanga laha misaveni leswaku a tisa ku rhula hi siku ro karhi elembeni. Tanihi Hosi leyi nga etilweni, u ta tisa ku rhula ka xiviri loku nga ta ka ku nga heli.
“Hikwalaho ka mina [Yesu] mi va ni ku rhula. Emisaveni mi ni nhlomulo, kambe tiyani timbilu! Misava ndzi yi hlurile.” (Yohane 16:33) Hambi ku ri namuntlha, Yesu u pfuna valandzeri vakwe leswaku va kombisana ku rhula. I ntiyiso leswaku Vakreste va ni nhlomulo. Kambe hikwalaho ka Bibele, va swi twisisa leswaku hikwalaho ka yini ku ri ni ku xaniseka ni ndlela leyi Yesu a nga ta tisa ku rhula loku nga heriki ha yona. Hikokwalaho, va ni ku rhula ka mianakanyo.
Hikwalaho ko landzela marito ya Yesu, Timbhoni ta Yehovha—ku nga khathariseki tiko leri ti humaka eka rona, rixaka, ndlela leyi ti kurisiweke ha yona kumbe ririmi—ti tiphina hi ku rhula ko tano. Tivonele hi ya wena hi ku ya eminhlanganweni eHolweni ya tona ya Mfumo. Kumbexana na wena, ku fana ni vanhu van’wana vo tala, wa pfumela leswaku ku rhula loku ka antswa ku tlula loku Khisimusi yi ku tisaka.
Timbhoni ta Yehovha ti ni ku rhula ku nga khathariseki rixaka kumbe ririmi ra tona. Tivonele hi ya wena hi ku ya eminhlanganweni eHolweni ya tona ya Mfumo


text:
Bivhili kha Inthanethe | ṰHALUTSHEDZELO YA SHANGO ḼISWA YA MAṄWALO A TSHIKRISTE A LUGERIKA
Naa ni nga takalela u vhala iyi thero kha %%?
2 Petro 3:1-18
3 Vhafunwa, hovhu ndi vhurifhi ha vhuvhili vhune nda khou ni ṅwalela hone, vhune ha fana na ha u thoma, ndi khou dzivhulusa maanḓa aṋu a u humbula nga u ni humbudza,2 uri ni fanela u humbula zwe zwa ambiwa kale nga vhaporofita vhakhethwa na ndaela ya Murena na Mutshidzi a tshi shumisa vhaapostola vhaṋu.3 Tsha u thoma, ḓivhani uri maḓuvhani a vhufhelo hu ḓo vha na vhagoḓi vhane vha ḓo ni goḓa, vha tshi langwa nga nyemulo dzavho4 nahone vha ri: “Zwe zwa fulufhedziswa nga ha u vha hone hawe zwi ngafhi? U bva nga ḓuvha ḽe vhomakhulukuku washu vha fa, zwithu zwoṱhe zwi kha ḓi bvela phanḓa nga nḓila i fanaho na musi zwithu zwi tshi thoma u sikwa.”5 Ngauri vha nyadza nga khole uri kale-kale ho vha hu na maṱaḓulu na ḽifhasi ḽo bvaho maḓini nga ipfi ḽa Mudzimu;6 nahone shango ḽa tshenetsho tshifhinga ḽo lozwiwa musi ḽi tshi kumbiwa nga maḓi.7 Nga ḽeneḽo ipfi maṱaḓulu na ḽifhasi zwine zwa vha hone zwino zwo vhulungelwa mulilo nahone zwo vhetshelwa ḓuvha ḽa khaṱulo na u lozwiwa ha vhathu vha sa ofhi Mudzimu.8 Naho zwo ralo, vhafunwa, zwine na fanela u zwi ṱhogomela ndi hezwi, uri ḓuvha ḽithihi kha Yehova ḽi nga miṅwaha ya tshigidi na miṅwaha ya tshigidi i nga ḓuvha ḽithihi.9 Yehova ha ongolowi u ita zwe a fulufhedzisa, samusi vhaṅwe vhathu vha tshi mu dzhia sa ane a ongolowa, fhedzi ha ni fheleli mbilu ngauri ha ṱoḓi muthu naho e ufhio a tshi lozwiwa, fhedzi u tama vhoṱhe vha tshi rembuluwa.10 Naho zwo ralo, ḓuvha ḽa Yehova ḽi ḓo ḓa sa mbava, hune maṱaḓulu a ḓo fhira nga mubvumo u songo lavhelelwaho, hone thikho dzi ḓo swa dza ṋoka, ḽifhasi na mishumo i re khaḽo zwi ḓo bviselwa khagala.11 Samusi zwenezwi zwithu zwoṱhe zwi tshi ḓo ṋokiswa nga yeneyi nḓila, ni humbule uri ni ṱoḓa u vha vhathu vha mufuda-ḓe kha mishumo mikhethwa ya vhuḓifari na kha mishumo ya u ḓikumedza kha Mudzimu,12 vhunga no lindela na u dzula ni tshi humbula u vha hone ha ḓuvha ḽa Yehova, nga tshifhinga tshine maṱaḓulu a ḓo fhiswa nga mulilo, na thikho dza ṋokiswa nga mulilo u fhisaho zwihulu!13 Fhedzi hu na maṱaḓulu maswa na ḽifhasi ḽiswa zwe ra zwi lindela u ya nga zwe a zwi fulufhedzisa, nahone u luga hu ḓo dzula khazwo.14 Ngauralo vhafunwa, samusi no lindela zwenezwi zwithu, itani zwine na nga kona uri mafheleloni ni wanwe ni si na madondo ni sa solei nahone ni na mulalo.15 Zwiṅwe hafhu, ni dzhie u sa fhela mbilu ha Murena washu sa u tshidzwa, vhunga wahashu a funwaho Paulo na ene o ni ṅwalela u ya nga vhuṱali he a ṋewa hone,16 musi a tshi amba nga ha zwenezwi zwithu samusi a tshi ita nga u ralo kha marifhi awe oṱhe. Naho zwo ralo, zwiṅwe khao zwi a konḓa u zwi pfesesa, huno vhathu vha sa ḓivhi na vha sa imi fhethu huthihi vha khou shanda zwenezwi zwithu, samusi vha tshi ita nga u ralo kha Maṅwalo oṱhe, ha vha u ḓilozwa vhone vhaṋe.17 Ngauralo vhafunwa, samusi no dzula ni na yeneyi nḓivho, ni ṱhogomele uri ni si xedzwe navho nga vhutshinyi ha vhathu vha si na mulayo nahone zwa ita uri ni si ime no khwaṱha.18 Aiwa, bvelani phanḓa ni tshi aluwa kha vhuthu vhuhulu na nḓivho ya Murena na Mutshidzi washu Yesu Kristo. Vhugala nga vhu vhe hawe zwino na nga hu sa fheli.


text:
Xini Xi Ngewa Mufumo We Xikwembu?
U nga ku . . .
u le mbilwini ya wena ke?
xivalavula ke?
mufumo wele matilweni ke?
BIBELE LE
“Xikwembu xe le tilweni xi ta veka mufumo lowu wu ngo to kala wu nga lovisiwi.”
“Hikusa hi tswaleliwe n’wana, hi nyikiwe n’wana we jaha; naswona ku fuma ke vuhosana ku ta va ekatleni la yena.”
LESWI SWI VULA YINI KA WENA?
Ku ne mufumo wo saseka u kotako ku ku pfuna.
—Esaya 48:17, 18.
Ke tiko litshwa li ngo to vuya, lihanyo li tava kahle li hine kutsaka.
—Nhlavutelo 21:3, 4.
HA KHESA KE SWI VULIWAKO HI BIBELE?
Ha khesa, himhaka ye mihleketo leyi mimbirhi:
Yesu u kombetile leswi mufumo we Xikwembu u ngo to tisa. Yesu u dyondzisile valandzeleli va yena eku va khongelela mufumo we matilo neku ku rhandza ke Xikwembu ku yendliwa misaveni. (Matewu 6:9, 10) Yesu u kombetile eku mikhongelo leyi yi ta hlamuliwa njhani.
Yesu misaveni; u nyikile vanhu swekudya, a holisa vavabyi ne ku pfuxa va ngafa! (Matewu 15:29-38; Yohane11:38-44) Tani hileswi Yesu a ngo to va murhangeli we Mufumo we Xikwembu u kombetile leswi mufumo u ngo to yendla.
—Nhlavutelo 11:15.
Xiyimo xe misava xi kombeta eku Mufumo we Xikwembu u le ku suhani. Yesu u vulile eku Mufumo u nga so tisa ku rhula misaveni, ku tava ne tinyipi, tindlala ne ku ninginika ke misava.
—Matewu 24:3, 7.
Leswi ha ka ha swi vona nyamutlha. Ha tshemba eku ku nga hi khale Mufumo we Xikwembu u ta heta tihlupho hi kwato.
SWE KU HLEKETA HI SWONA
Lihanyo li tava njhani ke Mufumo we Xikwembu?
Bibele la hlamula muvutiso lowu ka PISALEMA 37:29 na ESAYA 65:21-23.


text:
XIYENGE 9
Khongelani Yehovha Enge Hi Ndyangu
“Khongelani loyi a nga yendla tilo ne misava.”—Nhlavutelo 14:7
Enge hi leswi mu nga dyondza ke xibukwana lexi, Bibele line swo tala swito pfuna wena ne ndyangu wa wena. Yehovha u lava eku u tsaka. U tshembisile eku loko u vekela swilo sweku khongela ke ku sangula, “swilo leswi n’wani hinkwaswo mu ta engeteleliwa swona.” (Matewu 6:33) U lava hakunene eku u va mungana wa yena. Yendla hi laha u kotako eku u tiyisa vungana bya wena ne Xikwembu. Lowu i kateko wa hombe munhu a nga kotako kuva na wona.—Matewu 22:37, 38.
1 TIYISA VUNGANA BYA WENA NA YEHOVHA
LESWI SWI DYONDZISIWAKO HI BIBELE: “‘Kutani n’wina mi ta va vana va mina va majaha ni va vanhwanyana,’ ku vula Yehovha.” (2 Vakorinto 6:18) Xikwembu xi lava eku u va mungana wa xona wele mbilwini. Mukhongelo yi n’wani ndlela yito ku pfuna ku yendla leswi. Yehovha u lava eku u “khongela minkarhi hinkwayo.” (1 Vatesalonika 5:17) U lava swinene kutwa leswi u hleketako ne swiku hluphako. (Vafilipiya 4:6) Loko u khongela ne ndyangu wa wena, vata vona enge Yehovha munhu we xivirhi eka wena.
Ku yengetela ke ku khongela, Xikwembu xi lava eku u xi yengisa. Wakota ku yendla swe swo hi ku dyondza Rhiti la xona ne mabuku a hlamuselako Bibele. (Pisalema 1:1, 2) Yetisa mihleketo ke leswi u dyondzako. (Pisalema 77:11, 12) Kuyengisa Xikwembu ku khomanisa ku nghena mihlangano ye cikreste nkarhi hikwawo.—Pisalema 122:1-4.
Kuvalavula ne va n’wani hehleni ka Yehovha indlela yi n’wani ye nkoka ye kutiyisa vungana bya wena na yena. Loko u yala ka u yendla leswi, u tatwa ka u tshinela ku suhani na yena.—Matewu 28:19, 20.
LESWI U KOTAKO KU YENDLA:
Tinyike nkarhi we ku hlaya Bibele ne ku khongela siku ne siku
Enge hi ndyangu, rhangisani swe ku khongela ku hindza swe ku ti tsakisa ne mitlango
2 TIPHINENI HI XIKHONGELO XE NDYANGU
LESWI SWI DYONDZISIWAKO HI BIBELE: “Tshinelani eka Xikwembu, kutani xi ta tshinela eka n’wina.” (Yakobo 4:8) Yendlani purogiramu ye ku khongela ke ndyangu mu yi landzelela nkarhi hikwawo. (Genesa 18:19) Kambe ku ne swotala swi lavekako. Mufanele mu rhangisa Xikwembu ke lihanyo la n’wina le siku ne siku. Tiyisani vungana bya n’wina ne Xikwembu hi ku valavula hehleni ka xona ‘loko mu tshama endlwini ya n’wina, loko mu famba egondzweni, loko mu etlela niloko mu pfuka.’ (Deteronoma 6:6, 7) Tekelelani Yoxuwa, a nga ku: “Kambe loko ku ri mina ni vandyangu wa mina, hi ta tirhelaYehovha.”—Yoxuwa 24:15.
LESWI U KOTAKO KU YENDLA:
Tshamani mu hi ne purogiramu ye ku dyondzisa i nga cinciko, ka yi pfuna mun’wani ne mun’wani ndyangweni


text:
Mintsengo Hinkwayo Ya 2015
Marhavi Ya Timbhoni Ta Yehovha: 89
Nhlayo Ya Matiko Lama Vikeke: 240
Ntsengo Wa Mavandlha: 118 016
Lava Veke Kona eXitsundzuxweni eMisaveni Hinkwayo: 19 862 783
Lava Dyeke eXitsundzuxweni eMisaveni Hinkwayo: 15 177
Nhlayo Ya Vahuweleri Va Ntirho Wa Mfumo: 8 220 105
Avhareji Ya N’hweti Ni N’hweti Ya Vahuweleri Lava Chumayelaka: 7 987 279
Ku Andza Ka Tiphesente Loko Ku Ringanisiwa Na 2014: 1,5
Ntsengo Wa Lava Khuvuriweke: 260 273
Avhareji Ya N’hweti Ni N’hweti Ya Maphayona Ya Nkarhinyana: 443 504
Avhareji Ya N’hweti Ni N’hweti Ya Maphayona: 1 135 210
Ntsengo Wa Tiawara Leti Tirhiweke eNsin’wini: 1 933 473 727
Avhareji Ya N’hweti Ni N’hweti Ya Tidyondzo Ta Le Kaya Ta Bibele: 9 708 968
Hi lembe ra ntirho ra 2015, Timbhoni ta Yehovha ti tirhise mali yo tlula 3 441 965600 wa tirhandi ku khathalela maphayona yo hlawuleka, varhumiwa ni valanguteri va miganga eswiavelweni swa vona swa ntirho wa nsimu. Emisaveni hinkwayo ku ni vatirhi va 26 011 lava tinyiketeleke, lava tirhaka emarhavini yo hambanahambana. Hinkwavo i swirho leswi nga ehansi ka Xiboho xa Malandza yo Hlawuleka ya Nkarhi Hinkwawo ya Timbhoni ta Yehovha eMisaveni Hinkwayo.


text:
XIYENGE 9
Gandzelani Yehovha Tanihi Ndyangu
“Gandzelani Loyi a endleke tilo ni misava.”—Nhlavutelo 14:7
Hilaha mi dyondzeke hakona eka broxara leyi, Bibele yi ni milawu yo tala leyi kongomisaka leyi nga mi pfunaka tanihi ndyangu. Yehovha u lava leswaku mi tsaka. U tshembisa leswaku loko mi rhangisa vugandzeri bya yena, “swilo leswin’wana hinkwaswo mi ta engeteleriwa swona.” (Matewu 6:33) Hakunene u lava leswaku mi va vanghana va yena. Tirhisani nkarhi wun’wana ni wun’wana leswaku mi hlakulela ku va vanghana va Xikwembu. Leri i lunghelo lerikulu leri munhu a nga vaka na rona.—Matewu 22:37, 38.
1 TIYISANI VUXAKA BYA N’WINA NA YEHOVHA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “‘Ndzi ta va tata wa n’wina, kutani n’wina mi ta va vana va mina va majaha ni va vanhwanyana,’ ku vula Yehovha.” (2 Vakorinto 6:18) Xikwembu xi lava leswaku mi va vanghana va xona lavakulu. Xikhongelo i ndlela yin’wana yo endla tano. Yehovha wa mi rhamba leswaku mi ‘khongela minkarhi hinkwayo.’ (1 Vatesalonika 5:17) U tiyimisele ku twa ndlela leyi mi titwaka ha yona ni leswi swi mi karhataka. (Vafilipiya 4:6) Loko mi khongela swin’we tanihi ndyangu, swi ta va erivaleni leswaku Xikwembu i xa xiviri eka n’wina.
Ku engetela eka ku vulavula ni Xikwembu, mi fanele mi tlhela mi xi yingisa. Mi nga endla tano hi ku dyondza Rito ra xona ni minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni. (Pisalema 1:1, 2) Anakanyisisani hi leswi mi swi dyondzaka. (Pisalema 77:11, 12) Ku yingisa Xikwembu swi katsa ni ku va minkarhi hinkwayo mi va kona eminhlanganweni ya Vukreste.—Pisalema 122:1-4.
Ku vulavula ni van’wana hi Yehovha i ndlela yin’wana ya nkoka yo tiyisa vuxaka bya n’wina na yena. Loko mi titoloveta ku endla leswi, mi ta ya mi titwa mi ri ekusuhi swinene na yena.—Matewu 28:19, 20.
LESWI MI NGA SWI ENDLAKA:
Tivekeleni nkarhi siku ni siku wa ku hlaya Bibele ni wo khongela
Tanihi ndyangu, rhangisani mintirho ya moya eka vuhungasi
2 TSAKELANI VUGANDZERI BYA N’WINA BYA NDYANGU
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “Tshinelani eka Xikwembu, kutani xi ta tshinela eka n’wina.” (Yakobo 4:8) Mi fanele mi veka siku leri mi nga ta va ni vugandzeri bya ndyangu ha rona mi tlhela mi tiyiseka leswaku ma byi endla nkarhi na nkarhi. (Genesa 18:19) Kambe ku katseka swo tala. Xikwembu xi fanele xi va xa nkoka evuton’wini bya n’wina. Tiyisani vuxaka bya ndyangu wa n’wina hi ku vulavula ni Xikwembu ‘loko mi tshama endlwini ya n’wina, loko mi famba egondzweni, loko mi etlela niloko mi pfuka.’ (Deteronoma 6:6, 7) Tiyimiseleni ku fana na Yoxuwa loyi a nga te: “Loko ku ri mina ni vandyangu wa mina, hi ta tirhela Yehovha.”—Yoxuwa 24:15.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA:
Nkarhi na nkarhi vana ni tindlela to dyondzisa naswona u swi tekela enhlokweni swilaveko swa xirho xin’wana ni xin’wana xa ndyangu wa wena


text:
Ku Hela Mbilu Swi Nga Va Ni Khombo
EHLEKETA hi xiendlakalo lexi: Wanuna un’wana u le ku chayeleni egondzweni leri nga ni ntila wun’we lowu yaka emahlweni ni lowu yaka endzhaku laha swi nga pfumeleriwiki leswaku vachayeri va hundzana. Wansati un’wana loyi a nga emahlweni ka yena u le ku chayeleni hi rivilo leri nga ehansinyana ka leri vekiweke. Kambe eka wanuna loyi a nga endzhaku ka yena loyi a nga lehisiki mbilu, a swi tikomba onge wansati yoloye a a ri eku chayeleni hi rivilo ra le hansi swinene. Endzhaku ka loko wanuna loyi a chayele timinete ti nga ri tingani a tshinele ekusuhi swinene ni movha ya wansati yoloye, u hela mbilu ivi a n’wi hundza hi rivilo lerikulu. Xisweswo, u tlule nawu a tlhela a tihoxa ekhombyeni ro vanga mhangu.
Ku vuriwa yini hi wansati loyi a va helelaka mbilu vatirhi-kulobye lava nga swi kotiki ku tirha hi ku hatlisa kumbe lava nga tlharihangiki ku fana na yena? Kumbe ku vuriwa yini hi wanuna loyi loko a ha rindzele khexe a tshamelaka ku tshikilela batheni yo yi vitana ematshan’weni yo lehisa mbilu? Xana u tshamela ku va helela mbilu vatswari va wena lava dyuhaleke? Kumbe xana u mutswari loyi a hatliselaka ku va helela mbilu vana va wena? Xana u hlundzukisiwa hi ku olova hi swihoxo swa van’wana?
I ntiyiso leswaku vanhu hinkwavo va nga hela mbilu minkarhi yin’wana. Kambe loko munhu a tshamela ku hela mbilu swi nga ha n’wi vangela swiphiqo leswikulu.
Swiphiqo swa rihanyo:
Phela ku hela mbilu swi vangelana gome, ku nyangatseka hambi ku ri ku kariha. Mintlhaveko yo tano yi nga hi vangela ntshikilelo lowukulu, lowu nga hlakataka rihanyo ra hina. Nkambisiso wa sweswinyana lowu kandziyisiweke hi American Medical Association wu vule hi ku kongoma leswaku ku hela mbilu swi nga vangela vanhu vuvabyi bya nsusumeto wa le henhla wa ngati, hambi ku ri vantshwa.
Ku ni mavabyi man’wana lama fambisanaka ni ku hela mbilu. Nkambisiso wa sweswinyana wu kombise leswaku ku hela mbilu swi endla leswaku vanhu va nyuhela ku tlula mpimo. Phepha-hungu ra The Washington Post ri ri: “Valavisisi va kume leswaku vanhu lava tsandzekaka ku lehisa mbilu va le khombyeni lerikulu ro nyuhela ku tlula mpimo ku tlula vanhu lava kotaka ku lehisa mbilu.” Etindhawini tin’wana, swakudya swo chipa leswi nga riki na rihanyo swi kumeka hi ku olova siku hinkwaro naswona vanhu vo tala lava tsandzekaka ku lehisa mbilu a va swi koti ku tshika ku dya swakudya sweswo.
Xinamu:
Nkambisiso lowu endliweke hi Centre for Economic Policy Research ya le London wu kume leswaku vanhu lava tsandzekaka ku lehisa mbilu va ni mukhuva wo vekela etlhelo mintirho leyi faneleke yi endliwa. Xana swi nga ha endleka leswaku mintirho leyi dyaka nkarhi va yi vekela etlhelo hileswi va tsandzekaka ku lehisa mbilu kukondza va yi heta? Ku nga khathariseki leswaku hi xihi xivangelo xa kona, xinamu xi nga va ni vuyelo byo biha eka loyi a nga na xona swin’we ni le ka ikhonomi. Hi ku ya hi phepha-hungu ra The Telegraph ra le Britain, mulavisisi Ernesto Reuben u vule leswaku “xinamu xi endla leswaku hi nga bindzuli entirhweni nileswaku vanhu va lahlekeriwa hi mali yo tala hikuva [vanhu va xinamu] va wu vekela etlhelo ntirho va kala va nga ha wu endli hi ku helela.”
Ku nwa byala ku tlula mpimo ni madzolonga:
Phepha-hungu ra South Wales Echo ra le Britain ri vule leswaku “vanhu lava tsandzekaka ku lehisa mbilu va nga ha hlanganyela eka madzolonga lama vangiwaka hi ku nwa byala eminkhubyeni ya nivusiku swinene.” Valavisisi va le Yunivhesiti ya Cardiff va kume vumbhoni lebyi tiyisekisaka mhaka yoleyo endzhaku ka nkambisiso lowu va wu endleke eka vavanuna ni vavasati va madzana.
Swiboho leswi hoxeke:
Ntlawa wa vakambisisi va nhlangano wa Pew Research Center wa le Washington, D.C., wu kume leswaku vanhu lava tsandzekaka ku lehisa mbilu “hakanyingi va hatlisela ku endla swiboho va nga rhanganga hi ku ehleketisisa ha swona.” Dok. Ilango Ponnuswami, profesa tlhelo nhloko ya Ndzawulo ya Vukorhokerhi bya Vanhu eYunivhesiti ya Bharathidasan le India, u vule leswi fanaka. U te: “Ku tsandzeka ku lehisa mbilu swi ta ku onhela swilo swo tala. Swi nga ku dyela mali, swi dlaya vunghana, swi ku vangela switlhavi ni maxangu kumbe vuyelo byihi ni byihi byo vava hikuva loko u tsandzeka ku lehisa mbilu u tala ku endla swiboho leswi hoxeke.”
Ku tihoxa eswikweletini:
Xiviko xa Research Review lexi kandziyisiweke hi Federal Reserve Bank ya Boston ya le U.S.A. xi vike leswaku ku tsandzeka ku lehisa mbilu swi vangela vanhu “swikweleti leswikulu.” Hi xikombiso, mimpatswa leyi ya ha ku cataka leyi tsandzekaka ku lehisa mbilu yi nga ha lava ku va ni swilo hinkwaswo swa vulovolovo endlwini hi ku hatlisa endzhaku ko tekana, hambiloko yi nga si va na mali. Hikwalaho, yi xava yindlu, fanichara, movha ni swilo leswin’wana hinkwaswo hi xikweleti. Sweswo swi nga hahlula vukati. Vakambisisi va le Yunivhesiti ya Arkansas, eU.S.A., va vula leswaku “mimpatswa leyi ya ha ku cataka leyi sungulaka vukati bya yona yi ri ni swikweleti a yi tsaki ngopfu ku fana ni mimpatswa leyi sungulaka vukati yi ri ni swikweleti switsongo kumbe yi nga ri na swona.”
Vanhu van’wana va vula leswaku ku wa ka ikhonomi loku ka ha ku endlekaka eUnited States ku vangiwe hi vanhu lava nga swi kotiki ku lehisa mbilu. Magazini wa swa timali lowu vuriwaka Forbes wu vula leswaku “xiyimo xa sweswi xa ikhonomi xi vangiwa hi vanhu lava tsandzekaka swinene ku lehisa mbilu ni lava nga ni makwanga lama tlulaka mpimo. Ku tsandzeka ku lehisa mbilu swi susumetele vanhu lava tolovelekeke ku lava tindlu to durha swinene leti va nga ta ka va nga swi koti ku ti hakela. Xisweswo va ye va ya lomba mali yo tala swinene leyi a ku ta hundza malembe yo tala va nga si yi hakela naswona eswiyin’weni swin’wana va tsandzeka hi ku helela ku yi hakela.”
Ku lahlekeriwa hi vanghana:
Ku tsandzeka ku lehisa mbilu swi nga endla leswaku hi nga ha swi koti ku vulavurisana kahle ni van’wana. Loko munhu a tsandzeka ku lehisa mbilu loko a dya bulo ni un’wana, u tala ku vulavula handle ko anakanya. Nakambe a nga ha nyangatseka loko van’wana va vulavula. Munhu wo tano wa tsandzeka ku lehisela van’wana mbilu leswaku va swi hlamusela kahle leswi va swi vulaka. Kutani a nga ha va jaha leswaku va hatla va heta ku vulavula hi ku va nghena enon’wini kumbe a ringeta ku kuma ndlela yin’wana yo hatla a tsema bulo.
Sweswo swi nga endla leswaku munhu a lahlekeriwa hi vanghana. Dok. Jennifer Hartstein, mutivi wa miehleketo loyi a tshahiweke exihlokweni lexi hundzeke, u ri: “I mani loyi a lavaka ku va ni munghana loyi a swi kombisaka erivaleni leswaku wa tsandzeka ku lehisa mbilu?” Ku hela mbilu a hi mfanelo leyi rhandzekaka. Yi ta endla leswaku vanghana va wena va ku papalata.
Lebyi ko va vuyelo byi nga ri byingani ntsena lebyi nga tsakisiki, lebyi nga ha vangiwaka hi ku hela mbilu. Xihloko lexi landzelaka xi ta tlhuvutsa ndlela leyi u nga ku hlakulelaka ha yona ku lehisa mbilu.


text:
XALAMUKA! August 2015 | Tisele Ta Miri Ti Ni Rungula Ro Tala Ku Fana Ni Layiburari
Ku tshuburiwa ka xivumbeko xa DNA swi hi pfuna leswaku hi twisisa vutomi ku antswa.
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Tisele Ta Miri Ti Ni Rungula Ro Tala Ku Fana Ni Layiburari
I yini lexi nga endlaka leswaku van’wasayense lava xiximekaka va tshika dyondzo ya vona ku tiendlekela ka swilo?
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU
Ku Dyondzisa Vana Ku Tikhoma
Loko u nyika vana va wena xin’wana ni xin’wana lexi va xi lavaka, a wu n’wi dyondzisi mahanyelo lamanene.
Dyondzo Ya Bibele Yi Pfuna Ku Dyondza Ku Hlaya Ni Ku Tsala
Josefina a a ri ni malembe ya 101 loko a tsarisa eka dyondzo leyi endliwaka hi Timbhoni ta Yehovha. Xana u swi kotise ku yini?
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Ku Lehisa Mbilu
Xana Bibele yi ni swipimelo emhakeni ya ku lehisa mbilu?
U Khomelele Eka Leswi A Pfumelaka Eka Swona
Song Hee Kang u swi kotile ku langutana ni xiyimo lexi nga ni khombo xa rihanyo, loko a ri ni malembe ya 14.
XANA SWI LO ENDLIWA?
Tigere Ta Xitsotswana Lexi Vuriwaka Issus
Tigere leti i ta nkoka hikuva hi tona ti endlaka leswaku xitsotswana lexi xi kota ku tlula hi matimba.
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Leswi Vantshwa Va Swi Vulaka Hi Ku Khathalela Rihanyo
Xana swa ku tikela ku dya swakudya leswi nga ni rihanyo ni ku endla vutiolori? Eka vhidiyo leyi, vantshwa van’wana va vula leswi va swi endlaka leswaku va va ni rihanyo lerinene.
Yingisa Vatswari Va Wena
Ha yini swi ri swa nkoka ku yingisa vatswari va wena? Vona vhidiyo leyi ya tipopayi ivi u kuma tinhlamulo ta kona swin’we na Kalebe.


text:
Xikongomelo Xa Yehovha Xi Ta Hetiseka!
“Ndzi swi vurile; ndzi ta tlhela ndzi swi tisa. Ndzi swi vumbile, ndzi ta tlhela ndzi swi endla.”—ESA. 46:11.
1, 2. (a) I yini leswi Yehovha a nga hi fihlelangiki swona? (b) Hi xihi xitiyisekiso lexi kumekaka eka Esaya 46:10, 11 na 55:11?
MARITO yo sungula ya le Bibeleni ma swi veka erivaleni leswaku “eku sunguleni Xikwembu xi tumbuluxe matilo ni misava.” (Gen. 1:1) I ntiyiso leswaku a hi nge yi twisisi hi ku helela ndlela leyi Xikwembu xi tumbuluxeke swilo swo tanihi xibakabaka, ku vonakala ni lexi endlaka leswaku loko nchumu wo karhi wu hoxiwa ehenhla wu tlhela wu vuya ehansi. Nakambe ho kota ku vona xiphemu lexitsongo ntsena xa vuako hinkwabyo. (Ekl. 3:11) Hambiswiritano, Yehovha a nga hi fihlelanga nchumu hi xikongomelo xakwe hi misava ni vanhu. U endle vanhu hi xifaniso xakwe naswona a a lava leswaku va tiphina hi vutomi emisaveni. (Gen. 1:26) A va ta va vana vakwe naswona Yehovha a ta va Tata wa vona.
2 Hilaha swi hlamuseriweke hakona eka Genesa ndzima 3, xikongomelo xa Yehovha xi kavanyetekile. (Gen. 3:1-7) Hambiswiritano, a ku na xiphiqo lexi Yehovha a nga tsandzekaka ku xi lulamisa. A nga kona loyi a nga sivelaka leswaku xikongomelo xa Yehovha xi hetiseka. (Esa. 46:10, 11; 55:11) Hikwalaho, hi nga tiyiseka leswaku xikongomelo xa Yehovha xa le ku sunguleni xi ta hetiseka hi nkarhi lowu faneleke.
3. (a) Hi tihi tidyondzo ta nkoka leti hi pfunaka ku twisisa rungula ra le Bibeleni? (b) Ha yini hi fanele hi kambisisa tidyondzo leti sweswi? (c) Hi swihi swivutiso leswi hi nga ta swi kambisisa?
3 A swi kanakanisi leswaku hi tolovelane ni ntiyiso wa le Bibeleni lowu vulavulaka hi xikongomelo xa Xikwembu hi misava ni vanhu ku katsa ni leswi Yesu Kreste a swi endleke leswaku xi ta hetiseka. Lowu i ntiyiso wa nkoka swinene lowu kumekaka eBibeleni naswona loko hi sungula ku dyondza Rito ra Xikwembu hi dyondze ha wona. Kutani na hina hi lava ku pfuna vanhu leswaku va dyondza hi ntiyiso lowu wa nkoka. Tanihi leswi hi kambisisaka xihloko lexi, hi tiyimisele ku rhamba vanhu hilaha hi nga kotaka hakona leswaku va va kona eXitsundzuxweni xa rifu ra Kreste. (Luka 22:19, 20) Hinkwavo lava nga ta va kona va ta dyondza swo tala hi xikongomelo xa Xikwembu. Kutani eka masiku lama saleke leswaku Xitsundzuxo xi fika, i swinene ku anakanyisisa hi swivutiso leswi nga ta endla leswaku swichudeni swa hina swa Bibele ni vanhu lava tsakelaka va lava ku tiva swo tala. Exihlokweni lexi, hi ta kambisisa swivutiso leswi swinharhu: A ku ri xihi xikongomelo xa Xikwembu xa le ku sunguleni hi misava ni vanhu? Ha yini xi nga ha hetisekanga? Naswona ha yini gandzelo ra nkutsulo ra Yesu ri pfule ndlela ya leswaku xikongomelo xa Xikwembu xi hetiseka?
A XI RI XIHI XIKONGOMELO XA MUVUMBI XA LE KU SUNGULENI?
4. Xana ntumbuluko wu n’wi vangamisa njhani Yehovha?
4 Yehovha i Muvumbi loyi a hlamarisaka. Hinkwaswo leswi a swi vumbeke i swinene ngopfu. (Gen. 1:31; Yer. 10:12) Hi nga dyondza yini eka ndlela leyi ntumbuluko wu sasekeke ni ku hleleka ha yona? Loko hi ri karhi hi xiyisisa ntumbuluko, ha tsaka swinene loko hi vona leswaku swilo hinkwaswo leswitsongo ni leswikulu swi tumbuluxiwe hi xikongomelo. Xana u titwa njhani loko u anakanya hi sele ya munhu kumbe u vona n’wana loyi a ha ku velekiwaka kumbe u languta dyambu loko ri ri karhi ri pela? Ha tsaka hikuva Yehovha u hi vumbe hi ri ni vuswikoti byo tiva swilo swo saseka ngopfu.—Hlaya Pisalema 19:1; 104:24.
5. I yini leswi Yehovha a swi endleke leswaku ntumbuluko hinkwawo wu tirhisana?
5 Yehovha u vekele ntumbuluko hinkwawo swipimelo. U veke milawu ya ntumbuluko ni milawu ya mahanyelo leswaku swilo hinkwaswo swi tirha hilaha a lavaka hakona. (Ps. 19:7-9) Nakambe swilo hinkwaswo leswi nga kona evuakweni hinkwabyo swi vekiwe endhawini ya swona naswona swi tlhela swi tirha hi ku pfumelelana ni xikongomelo xa Xikwembu. Yehovha u veke milawu leyi kongomisaka ndlela leyi ntumbuluko wu faneleke wu tirhisana ha yona. Hi xikombiso, matimba lama endlaka leswaku swilo hinkwaswo leswi hoxiwaka ehenhla swi vuya ehansi ma endla leswaku atimosifiya ni misava swi tirhisana naswona ma lawula magandlati ni malwandle. Nakambe ma endla leswaku ku va ni vutomi emisaveni. Ntumbuluko hinkwawo ku katsa ni vanhu wu tirha ku ya hi swipimelo leswi. Swi le rivaleni leswaku ndlela leyi ntumbuluko wu hlelekeke ha yona yi kombisa leswaku Xikwembu xi ni xikongomelo hi misava ni vanhu. Loko hi ri ensin’wini, xana hi nga hlamusela vanhu leswaku ku ni Muvumbi loyi a hlamarisaka?—Nhlav. 4:11.
6, 7. Hi tihi tinyiko tin’wana leti Yehovha a ti nyikeke Adamu na Evha?
6 Ku sukela eku sunguleni Yehovha a a lava leswaku vanhu va hanya hilaha ku nga heriki laha misaveni. (Gen. 1:28; Ps. 37:29) U nyike Adamu na Evha tinyiko to tala leti a ti ta endla leswaku va tiphina hi vutomi. (Hlaya Yakobo 1:17.) Yehovha u tlhele a va nyika ntshunxeko wo tihlawulela, vuswikoti byo anakanya ni byo rhandza ni ku tsakela xinghana. Muvumbi u vulavule na Adamu a n’wi dyondzisa ndlela leyi a fanele a n’wi yingisa ha yona. Adamu u tlhele a dyondza ku tikhathalela, ku khathalela swiharhi ni ntanga. (Gen. 2:15-17, 19, 20) Yehovha u vumbe Adamu na Evha va ri ni vuswikoti byo kota ku twa nantswo, ku khoma, ku vona, ku twa mpfumawulo ni ku nun’hwetela. Nakambe a va ta tiphina hi ku vona ku saseka ka kaya ra vona ra Paradeyisi. Mpatswa lowu wo sungula a wu ta tiphina hi ntirho lowu enerisaka ni ku dyondza swilo hilaha ku nga heriki.
7 I yini swin’wana leswi a swi katseka eka xikongomelo xa Xikwembu? Yehovha u vumbe Adamu na Evha va ri ni vuswikoti byo va ni vana lava hetisekeke. Xikwembu a xi lava leswaku misava yi tala hi vanhu. A xi lava leswaku Adamu na Evha ku katsa ni vatswari hinkwavo lava a va ta va kona endzhaku ka vona va rhandza vana va vona hilaha na xona a xi va rhandza hakona. Misava ni hinkwaswo leswi nga eka yona a swi ta va kaya ra vona hilaha ku nga heriki.—Ps. 115:16.
HA YINI XIKONGOMELO XA XIKWEMBU XI NGA HA HETISEKANGA?
8. Ha yini Xikwembu xi nyike Adamu na Evha nawu lowu nga eka Genesa 2:16, 17?
8 Swilo a swi fambanga hi ndlela leyi Xikwembu a xi lava ha yona. Ha yini? Yehovha u nyike Adamu na Evha nawu lowu a wu olova swinene lowu a wu ta kombisa loko va n’wi yingisa. U te: “U nga ha tidyela u eneriseka eka murhi wun’wana ni wun’wana wa ntanga. Kambe loko ku ri murhi wa ku tiva leswinene ni leswo biha u nga tshuki u wu dya hikuva siku u nga ta wu dya, u ta fa hakunene.” (Gen. 2:16, 17) Adamu na Evha a swi nga ta va tikela ku twisisa nawu lowu kumbe ku wu yingisa. Ku engetela kwalaho, a va ri ni swakudya swo tala leswi a va ta tiphina ha swona.
9, 10. (a) Sathana u hehle Yehovha a ku yini? (b) Adamu na Evha va hlawule ku endla yini? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
9 Sathana Diyavulosi u tirhise nyoka ku kanganyisa Evha leswaku a nga n’wi yingisi Tata wakwe, Yehovha. (Hlaya Genesa 3:1-5; Nhlav. 12:9) Sathana u tirhise mhaka ya leswaku a va nga fanelanga va dya “eka murhi wun’wana ni wun’wana wa ntanga” leswaku a kanganyisa Evha. A swi fana ni loko Sathana a vutisa Evha a ku: ‘U vula leswaku u nge swi koti ku endla leswi u swi lavaka?’ Kutani u n’wi hembele a ku: “Entiyisweni mi nga ka mi nga fi.” Kutani u endle leswaku Evha a nga xi yingisi Xikwembu hi ku vula a ku: “Xikwembu xi tiva leswaku siku mi nga ta dya eka wona, mahlo ya n’wina ma ta pfuleka.” Sathana u vule leswaku Yehovha a nga lavi leswaku va dya muhandzu wolowo hileswi a chava leswaku va ta tlhariha. Ku engetela kwalaho, Sathana u va hembele a ku: “Mi ta fana ni Xikwembu, mi ta tiva leswinene ni leswo biha.”
10 Adamu na Evha a va fanele va endla xiboho xa leswi a va ta swi endla. Xana a va ta yingisa Yehovha kumbe Sathana? Va hlawule ku yingisa Sathana. Hi ku endla tano, na vona va xandzukile ku fana na Sathana. Va tshike Yehovha tanihi Tata wa vona leswi endleke leswaku a nga ha vi mufumi wa vona.—Gen. 3:6-13.
11. Ha yini Yehovha a nga ta xi ba hi makatla xidyoho lexi endliweke hi Adamu na Evha?
11 Hikwalaho ka leswi Adamu na Evha va xandzukeleke Yehovha, va sungule ku ka va nga ha hetiseki. Ku tlula kwalaho, leswi va nga yingisangiki va ve ekule na Yehovha hikuva “mahlo [yakwe ma] tengile swinene, ku va ma vona leswo biha.” Kutani, a nga “languti leswo biha, [a] nga endli nchumu.” (Hab. 1:13 Bibele Ya Mahungu Lamanene.) Loko a a endla tano, swivumbiwa hinkwaswo leswi hanyaka etilweni ni le misaveni a swi ta va ekhombyeni. Kutani loko Xikwembu a xi nga endlanga nchumu hi xidyoho lexi endlekeke e-Edeni, sweswo a swi ta endla leswaku tintsumi ni vanhu va tivutisa loko Yehovha a tshembeka. Kambe Yehovha wa tshembeka eka milawu leyi a yi vekeke naswona u endla hilaha a vuleke hakona. (Ps. 119:142) Kutani ku va ni ntshunxeko wo tihlawulela a swi nga vuli swona leswaku Adamu na Evha a va fanele va tlula nawu wa Xikwembu. Hikwalaho ka leswi va xandzukeleke Yehovha, va file kutani va tlhelela entshurini lowu va humesiweke eka wona.—Gen. 3:19.
12. I yini leswi endlekeke eka vana va Adamu?
12 Loko Adamu na Evha va dye muhandzu lowu Xikwembu xi va leriseke leswaku va nga tshuki va dya eka wona swi endle leswaku va nga ha vi xiphemu xa ndyangu wa xona. Xikwembu xi va hlongorile entangeni wa Edeni naswona a va nga ha ta swi kota ku tlhelela. (Gen. 3:23, 24) Hi ku endla tano, Yehovha u endle leswaku va langutana ni vuyelo bya xidyoho xa vona. (Hlaya Deteronoma 32:4, 5.) Hikwalaho a ku nga ha ri na munhu loyi a ta tekelela timfanelo ta Xikwembu hilaha ku heleleke. Adamu a nga lahlekeriwanga ntsena hi lunghelo ro tiphina hi vumundzuku kambe u tlhele a hundzisela ku nga hetiseki, xidyoho ni rifu eka vana vakwe. (Rhom. 5:12) U endle leswaku vana va yena va nga vi na rona lunghelo ro hanya hilaha ku nga heriki. Nakambe, Adamu na Evha a va ta va ni vana lava nga hetisekangiki, hambi ku ri vana va vona a va nga ta va ni vana lava hetisekeke. Endzhaku ka loko a endle leswaku Adamu na Evha va lahlekeriwa hi vuxaka bya vona ni Xikwembu, Sathana u ye emahlweni a hambukisa malandza ya xona ku ta fikela namuntlha.—Yoh. 8:44.
NKUTSULO WU ENDLE SWI KOTEKA LESWAKU HI TLHELA HI VA NI VUXAKA NI XIKWEMBU
13. Yehovha u va navelela yini vanhu?
13 Xikwembu xa ha va rhandza swinene vanhu. Hambileswi Adamu na Evha va nga n’wi yingisangiki Yehovha, u lava leswaku vanhu va tiphina hi ku va ni vuxaka lebyinene na yena. A nga naveli leswaku ni un’we a lova. (2 Pet. 3:9) Kutani endzhaku ka ku xandzuka koloko, Xikwembu xi endle lunghiselelo ra leswaku vanhu va tlhela va va ni vuxaka lebyinene na xona. Xana Yehovha a a ta swi kotisa ku yini sweswo handle ko honisa yin’wana ya milawu leyi a yi vekeke? A hi kambisiseni leswaku a a ta swi endlisa ku yini sweswo.
14. (a) Hi ku ya hi Yohane 3:16, hi rihi lunghiselelo leri Xikwembu xi ri endleke leswaku hi tlhela hi hanya hilaha ku nga heriki? (b) Hi xihi xivutiso lexi hi faneleke hi xi kambisisa ni lava tsakelaka?
14 Hlaya Yohane 3:16. Vanhu vo tala lava hi va rhambaka eXitsundzuxweni va ma tiva kahle marito ya ndzimana leyi. Kambe xivutiso hi leswaku, Xana gandzelo ra nkutsulo ra Yesu ri hi pfuna njhani leswaku hi kuma vutomi lebyi nga heriki? Tsima ro rhambela vanhu eXitsundzuxweni, Xitsundzuxo hi xoxe ni ku tlhelela eka lava a va ri kona eka xona swi nga endla hi va ni lunghelo ro pfuna lava tsakelaka leswaku va kuma nhlamulo ya xivutiso lexi. Vanhu volavo va ta tsaka swinene loko va sungula ku twisisa ndlela leyi Yehovha a hi rhandzaka ha yona swin’we ni vutlhari lebyi a byi kombiseke hi ku hi nyika nkutsulo. Hi tihi tidyondzo ta nkoka leti hi nga ti dyondzaka hi nkutsulo?
15. Yesu na Adamu a va hambana njhani?
15 Yehovha u rhumele wanuna la hetisekeke, loyi a ta nyikela vutomi byakwe tanihi nkutsulo. Wanuna yoloye a fanele a tshembeka eka Yehovha naswona a a fanele a tiyimisela ku nyikela hi vutomi bya yena hikwalaho ka vanhu. (Rhom. 5:17-19) Yehovha u hundzisele vutomi bya Yesu, mativula ya ntumbuluko hinkwawo leswaku a ta hanya laha misaveni. (Yoh. 1:14.) Kutani Yesu a a ri munhu la hetisekeke hilaha Adamu a ri hakona. Kambe ku hambana na Adamu, Yesu a a hanya hi ndlela leyi Yehovha a langutele leswaku munhu loyi a hetisekeke a hanya ha yona. Hambiloko a langutane ni miringo leyikulu, Yesu u tshame a tshembekile eka Xikwembu.
16. Ha yini nkutsulo ku ri nyiko ya risima?
16 Tanihi wanuna loyi a hetisekeke, Yesu a ta ponisa vanhu eka xidyoho ni rifu hi ku va fela. U endle swilo hilaha Adamu a a fanele a endle hakona—a hetisekile, a a tshembeka naswona a a yingisa Xikwembu. (1 Tim. 2:6) Yesu u ve nkutsulo lowu pfuleke ndlela leyi yisaka evuton’wini lebyi nga heriki eka vanhu “lavo tala”—vavanuna, vavasati ni vana. (Mat. 20:28) Hakunene nkutsulo wa Yesu i xilotlelo lexi hi kongomisaka eka ku hetiseka ka xikongomelo xa Xikwembu xa le ku sunguleni. (2 Kor. 1:19, 20) Nkutsulo wu nyika vanhu hinkwavo lavo tshembeka lunghelo ro kuma vutomi lebyi nga heriki.
YEHOVHA U HI PFULELE NDLELA YO TLHELELA EKA YENA
17. I yini leswi nkutsulo wu endlaka swi koteka?
17 Yehovha u hi endlele nkutsulo hi loyi a nga wa risima eka yena. (1 Pet. 1:19) Yehovha u hi rhandza swinene lerova u kale a nyikela hi N’wana wakwe la tswariweke a ri swakwe leswaku a hi fela. (1 Yoh. 4:9, 10) Hi ndlela yin’wana, Yesu u hundzuke tata wa hina ematshan’weni ya Adamu. (1 Kor. 15:45) Yesu u endla nileswaku hi kuma vutomi lebyi nga heriki, a endle ni leswaku hi tlhela hi va ni vuxaka lebyinene ni Xikwembu. Gandzelo ra nkutsulo ri endle leswaku Yehovha a tlhela a amukela vanhu leswaku va va xiphemu xa ndyangu wakwe kambe a ri karhi a nga yi honisi milawu yakwe leyi lulameke. Anakanya ndlela leyi swi nga ta tsakisa ha yona loko vanhu hinkwavo se va hetisekile. Swivumbiwa hinkwaswo swa le tilweni ni swa laha misaveni swi ta va ndyangu wun’we. Kahlekahle hinkwerhu hi ta va hi ri vana va Xikwembu.—Rhom. 8:21.
18. Hi rini laha Yehovha a nga ta va “swilo hinkwaswo eka vanhu hinkwavo”?
18 Ku xandzuka ka Sathana a ku swi kotanga ku sivela Yehovha leswaku a ya emahlweni a kombisa rirhandzu rakwe eka vanhu naswona a ku swi kotanga ku sivela vanhu lava nga hetisekangiki leswaku va tshembeka eka yena. Hi ku tirhisa gandzelo ra nkutsulo, Yehovha u ta endla leswaku vana vakwe hinkwavo va va lava lulameke hi laha ku heleleke. Anakanya ndlela leyi vutomi byi nga ta tsakisa ha yona loko “un’wana ni un’wana loyi a vonaka N’wana ivi a kombisa ripfumelo eka yena” a kuma vutomi lebyi nga heriki. (Yoh. 6:40) Hikwalaho ka leswi a nga ni rirhandzu swin’we ni vutlhari, Yehovha u ta endla leswaku vanhu va tlhela va va lava hetisekeke hi ku pfumelelana ni xikongomelo xakwe xa le ku sunguleni. Yehovha Tatana wa hina u ta va “swilo hinkwaswo eka vanhu hinkwavo.”—1 Kor. 15:28.
19. (a) Ku tlangela ka hina nkutsulo swi fanele swi hi susumetela ku endla yini? (Vona bokisi leri nge “ A Hi Hambeteni Hi Lavisisa Lava Fanelekaka.”) (b) Hi ta kambisisa yini exihlokweni lexi landzelaka?
19 Ku tlangela lunghiselelo ra nkutsulo swi fanele swi hi susumetela ku endla leswi hi nga swi kotaka leswaku hi pfuna van’wana va swi tiva leswaku va nga vuyeriwa eka nyiko leyi ya mahala. Vanhu va fanele va swi tiva leswaku nkutsulo hi wona ntsena lowu endlaka swi koteka leswaku Yehovha a nyika vanhu hinkwavo vutomi lebyi nga heriki. Hambiswiritano, ku ni swo tala leswi nkutsulo wu swi hetisisaka. Exihlokweni lexi landzelaka hi ta kambisisa ndlela leyi gandzelo ra nkutsulo ri swi hlamulaka ha yona swihehlo leswi Sathana a hehleke Xikwembu ha swona le ntangeni wa Edeni.


text:
Zini lezi a Biblia gi hi gonzisako?
A bhuku legi ga ku gonza hi gona Biblia, gi mahelwe ku ku vuna ku gonza lezi a Biblia gi zi wulako ka timhaka to fana ni leti: Hikuyini hi xanisekako? Loku munhu afa iya kwihi? Nzi nga li kumisa kuyini litsako ngangweni wa mina? Ni zinwani.
Kasi Nungungulu i hi vangele yini?
Kuzilava wa ti wutisa a ku hikuyini laha misaveni ku teleko hi zikarato inyamutlha. A Biblia gi gonzisa lezaku na ku nga ku hi kale, Nungungulu i ta mbhela zikarato za vanhu, zo kota kuxaniseka, mababyi, ni kufa.
XIPIMO 1
Himani Nungungulu?
Hi mawonela ya wena, Nungungulu wa khatala hi wena ke? Gonza u tiva wumunhu ga Nungungulu ni lezi u nga mahako kasi uva munghana wakwe.
XIPIMO 2
A Biblia i bhuku gi tako hi ka Nungungulu
A Biblia gi nga ku vunisa kuyini a ku lwisana ni zikarato za wena? Hikuyini u nga tsumbako ziprofeto?
XIPIMO 3
Kasi Nungungulu i va vangele yini vanhu?
A wutomi gi ta tshamisa kuyini misaveni yiswa lomu paradiseni?
XIPIMO 4
Himani Jesu Kristu?
Tiva lezaku hikuyini Jesu a nga yena Messia loyi a nga tsumbisilwe, lomu a tileko hi kona, niku hikuyini a nga N’wana a belekilweko yece wa Jehova.
XIPIMO 5
A nzhiho xinyikiwo xa lisima xi tako hi ka Nungungulu
Xini a nzhiho? U nga vunekisa kuyini hi wona?
XIPIMO 6
Kasi loku a munhu afa iya kwihi?
Tiva a ku loku a munhu afa iya kwihi niku hikuyini hina vanhu hi fako, hi kuya hi Biblia.
XIPIMO 7
Lava va fileko va ta vuka!
U na ni xaka gi fileko ke? Za koteka ku tlhela u gi wona kambe ke? Tiva lezi a Biblia gi zi gonzisako xungetano hi kuvuxiwa ka vanhu.
XIPIMO 8
Xini a Mufumo wa Nungungulu?
A kutala ka vanhu va wu tiva a Mukombelo wa Hosi. Makunu, a magezu lawa yaku, “A wute mufumo wa wena,” ma wula yini?
XIPIMO 9
A tiko legi gi laha kusuhani ni ku lova ke?
Wona lezi a zimaho ni matshamela ya vanhu va inyamutlha ma kombisako zona lezaku hi hanya masikwini yo gumesa, kota lezi a Biblia gi nga sina gi wulile.
XIPIMO 10
Tiva lisine xungetano hi tingelosi ni madimoni
A Biblia ga wulawula hi tingelosi ni madimoni. Xana a zivangwa lezi za moya zi kona hakunene? Zi nga hi vuna kutani ku hi mahela za kubiha ke?
XIPIMO 11
Hikuyini laha misaveni ku teleko hi kuxaniseka?
A vanhu vo tala va alakanya lezaku Nungungulu hi yena a vangako kuxaniseka. Wena ke, u zi wonisa kuyini? Gonza u tiva lezi Nungungulu a wulako xungetano hi lezi zi mahako lezaku kuva ni kuxaniseka.
XIPIMO 12
Zini u faneleko ku maha kasi uva munghana wa Nungungulu?
Za koteka ku hanya na u tsakisa Jehova. Kunene, u nga maha munghana wakwe.
XIPIMO 13
Xi nyike lisima a xinyikiwo xa wutomi
Nungungulu i ku wonisa kuyini a kubhoxa nyimba, kucheliwa nkhata, ni wutomi ga xihari?
XIPIMO 14
A ngango wa wena wu nga tsaka
A xikombiso xa Jesu xi nga pimanyiswa hi vanuna, vasati, vapswali, ni vana. Zini hi gonzako ka yena?
XIPIMO 15
Lezi hi faneleko ku mu khozelisa zona Nungungulu
Wona ntlhanu wa zilo ni xinwe lezi zi kombako lava va nga wukhozelini ga lisine.
XIPIMO 16
Khozela Nungungulu kota lezi a zi lavisako zona
Zikarato muni u nga kumanako nazo laha u bhulelako vanwani lezi u zi kholwako? U nga va bhulelisa kuyini na u nga va khunguvanyisi?
XIPIMO 17
A mukombelo i lungelo ga hombe
Nungungulu wa yizwa mikombelo ya wena ke? Kasi ku hlamula xiwutiso lexo, u fanele ku tiva lezi a Biblia gi zi gonzisako xungetano hi mukombelo.
XIPIMO 18
Nzi fanele ku ti hendleleta ka Nungungulu nzi bapatizwa ke?
Zi wula yini kubapatizwa?
XIPIMO 19
Simama ku hlayisa wunghana ga wena na Jehova
Hi nga kombisa kuyini lezaku ha mu bonga Nungungulu hi zontlhe lezi a hi maheleko?
Mitlhamuselo
Mitlhamuselo ya magezu yo kari ma tirisilweko ka bhuku Zini lezi a Biblia gi hi gonzisako?


text:
Xana ungavuyeliwa njhani hi broxura leli
Broxura leli litakupfuna leswaku utikhorisa hi kudjondza Ritu la Xikwembu hi kukongoma aBibeleni. Matsalwa lamanga magamu ka paragrafu lin’wani ni lin’wani makombisa laha ungakumaka tinhlamulu aBibeleni la wena ta swivutisu leswa ntimangopfu.
Loko uli karhi ulerha maversikulu wolawo ya Bibele, ringeta kuxiya ndlela leyi mahlamulaka swivutisu sweswo ha yona. Timboni ta Yehovha titatsakela kukupfuna leswaku utwisisa nhlamuselo ya matsalwa. — Lerha Luka 24:32, 45.
Xiya: Mabuku hinkwawu lamakombisiweke ka broxura leli mayendliwe hi Timboni ta Yehovha.


text:
Bivhili kha Inthanethe | ṰHALUTSHEDZELO YA SHANGO ḼISWA YA MAṄWALO A TSHIKRISTE A LUGERIKA
Naa ni nga takalela u vhala iyi thero kha %%?
2 Timotheo 3:1-17
3 Fhedzi ḓivha hezwi: Maḓuvhani a vhufhelo hu ḓo vha na zwifhinga zwi lemelaho zwi konḓaho u sedzana nazwo.2 Ngauri vhathu vha ḓo funa vhone vhaṋe fhedzi, vha ḓo vha vhafuni vha tshelede, vhazuwi, vhadzia-u-ḓihudza, vhadzia-maṱamba, vha sa thetshelesi vhabebi, vha sa livhuhi, vha sa fulufhedzei,3 vha si na lufuno, vha songo ḓiimiselaho u vhofha thendelano naho i ifhio, vhadzia-zwitshele, vha sa koni u ḓifara, vhadzia-khakhathi, vha sa funi zwivhuya,4 vhafheṱi, vhadzia-swili, vhane vha ḓikukumusa, vhane vha funa miḓifho u fhira Mudzimu,5 vhane vha ḓiita u nga vho ḓikumedza kha Mudzimu, fhedzi vha sa fulufheli maanḓa awe; u songo konana na vhathu vho raloho.6 Ngauri kha vhenevho hu bva vhanna vha ṋengeledzaho vha dzhenela vhathu dzinḓuni vha thuba vhafumakadzi vha si na nungo vho lemedzwaho nga zwivhi, vha langwaho nga nyemulo dzo fhamba-fhambanaho,7 vha dzulela u guda, fhedzi vha kundwa u wana nḓivho yo teaho ya ngoho.8 Nga nḓila i fanaho na ye Yannesi na Yamburesi vha hanedza ngayo Mushe, na vhenevha vha bvela phanḓa vha tshi hanedza ngoho. Mihumbulo yavho yo tshikafhala, a vha fanelei u ya nga zwilinganyo zwa lutendo.9 Naho zwo ralo, a vha nga ḓo ita mvelaphanḓa, ngauri vhutsilu havho vhu ḓo vhonala khagala, u fana na vhutsilu ha vhenevho vhanna vhavhili.10 Fhedzi iwe wo tevhela pfunzo yanga nga vhuronwane, nḓila ine nda tshila ngayo, ndivho yanga, lutendo lwanga, u sa fhela mbilu hanga, lufuno lwanga, u konḓelela hanga,11 u tovholwa hanga, u tambula hanga, na zwithu zwoṱhe zwe zwa itea kha nṋe ngei Antiokia, Ikonio, na Lisitara, na u tovholwa hoṱhe he nda hu konḓelela; naho zwo ralo, Murena o ntshidza kha zwoṱhe.12 Zwi re zwone ndi uri vhane vha tama u tshila nga u ḓikumedza kha Mudzimu vhe vhathihi na Kristo Yesu na vhone vha ḓo tovholwa.13 Fhedzi vhathu vhavhi na vhadzia-vhufhura vha ḓo tou ṋaṋa u ita vhuvhi, vha tshi fhura vhaṅwe na vhone vha tshi fhurwa.14 Naho zwo ralo, iwe bvela phanḓa kha zwithu zwe wa zwi guda na zwe wa ṱuṱuwedzelwa uri u zwi tende, samusi u tshi ḓivha vhe wa zwi guda khavho15 nahone wo ḓivha maṅwalo makhethwa u bva hanani, ane a kona u u ṱalifhisa uri u tshidzwe nga u tenda Kristo Yesu.16 Maṅwalo oṱhe o hevhedzwa nga Mudzimu nahone a a vhuyedza kha u gudisa, kha u kaidza, kha u khakhulula, na kha u laya nga nḓila yo lugaho,17 uri muthu wa Mudzimu a fanelee nga vhuḓalo, a lugele u ita mushumo muṅwe na muṅwe wavhuḓi.


text:
Xana Bibele Yi Yirisa Ku Titsakisa Hi Timhaka Ta Masangu?
Nhlamulo ya Bibele
Nikatsongo, hikuva Bibele yi vula leswaku i nyiko leyi humaka eka Xikwembu yi ya eka vanhu lava tekaneke. Xi vumbe “waxinuna ni waxisati” naswona xi vona hinkwaswo leswi xi swi endleke swi ri “swinene ngopfu.” (Genesa 1:27, 31) Loko Xikwembu xi catise wanuna wo sungula ni wansati, xi vule leswaku “va fanele va va nyama yin’we.” (Genesa 2:24.) Vuxaka bya vona a byi katsa ku va va tsakela timhaka ta masangu ni ku va ni xinghana lexikulu.
Bibele yi hlamusela ntsako lowu wanuna a wu kumaka evukatini yi ku: “Tsaka hi nsati wa vuntshwa bya wena . . . Mavele yakwe a ma ku pyopye minkarhi hinkwayo. Onge u nga tshama u nyanyukile nkarhi hinkwawo hi rirhandzu rakwe.” (Swivuriso 5:18, 19) Xikwembu xi lava leswaku vavasati na vona va tsakela timhaka ta masangu. Bibele yi ri: “Vavanuna ni vavasati va fanele va enerisana etimhakeni ta masangu.”—1 Vakorinto 7:3, God’s Word Bible.
Swipimelo eku titsakiseni hi timhaka ta masangu
Xikwembu xi endle leswaku timhaka ta masangu ti endliwa hi vanhu lava tekaneke ntsena hilaha Vaheveru 13:4 yi kombisaka ha kona, yi ri: “Vukati a byi xiximeke exikarhi ka hinkwavo, ni sangu ra vukati ri nga vi ni xilo lexi nyamisaka, hikuva Xikwembu xi ta avanyisa timbhisa ni vaoswi.” Vatekani va fanele va tshama va tshembekile evukatini bya vona. A va tsakisiwi hi ku va ni vutianakanyi kambe hi ku tirhisa nawu wa Bibele lowu nge: “Ku nyika swi tisa ntsako lowukulu ku tlula ku amukela.”—Mintirho 20:35.
DYONDZA SWO TALA
Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
Ndlela Yo Va Ni Ndyangu Lowu Tsakeke
Rirhandzu leri Yesu a ri kombiseke i xikombiso lexi vavanuna, vavasati, vatswari ni vana va nga xi tekelelaka. I yini leswi hi nga swi dyondzaka eka yena?


text:
NDIMA 14
Mwaya wako wu nga tsaka
1, 2. Nji txani atxi Jehovha a txi lavako ka timwaya?
JEHOVHA TXIZIMU a mahile mtxhadho wo khata. Bhiblia yi womba ti to ene a mahile wamsikati wo khata se e “mu yisa ka Adhamu”. Adhamu a ti tsakile ngutu ha koza a txi khene: “Awuwa ngu ditshuri i dirambu da marambu angu ni nyama ya nyama yangu.” (Genesisi 2:22, 23) Atiya ti hi komba ti to Jehovha a ti lava ti to vatekani ve va ava va nga tsaka.
2 To panda ngu ti to, vathu va vangi kha va nga za ve mana wutomi wo tsakisa wa mwaya. Hambi keto, Bhiblia yi ni matshina a mangi a milayo aya ma nga vhunako siro sa mwaya ti to si maha ti to mwaya wu va ni wutomi wa mwaya wu wu humelelako ti to ve tidila ngu ku va va di votshe kota mwaya.—Luka 11:28.
TXIZIMU TXI EMETE TXANI KA VAVAMNA
3, 4. a) Wamwamna a fanete e ñolisa ku txani msikati wakwe? b) Ngu ku txani ti di ni lisima ti to mwamna ni msikati ve divalelana?
3 Bhiblia yi womba ti to wamwamna a fanete e ñola msikati wakwe ngu txixonipho. Hi kombela u lera Vaefesu 5:25-29. Mbimo yotshe wamwamna a na ñola msikati wakwe ngu nzila ya lirando. Ene a na m’vhikela, e m’khatalela ni kwa mbi maha txilo atxi txi nga m’dayisako.
4 Kambe nji txani atxi wamwamna a fanelako ku txi maha ngako msikati wakwe a txi thuka e phazama? Vavamna va gelwa tiya: “Anu vavamna Simamani mi randa vasikati vanu mi si zumbi ngu ku va xupha.” (Vakolosa 3:19, Tradução do Novo Mundo) Vavamna, khumbulani ti to vasikati vanu va maha sihoxo ni vona. Se ngako u txi lava kudivalelwa siwonho sako ngu Txizimu, u fanete u divalela msikati wako. (Matewu 6:12, 14, 15) Ngako mwamna ni msikati va txi divalelana ngu kutxhatxheka, ti na maha ti to ve va ni wukati wo tsakisa.
5. Ngu ku txani wamwamna a di fanete e ninga lisima msikati wakwe?
5 Jehovha a emete ti to mwamna e ninga lisima msikati wakwe. Mwamna a fanete e pimisa kha kwati ngu silaveko sa msikati wakwe. Atiya nda lisima ngutu. Ngako wamwamna a txi xanisa msikati wakwe, Jehovha kha na mbi yi engisa mikombelo yakwe. (1 Pedro 3:7) Atxi txi mahako ti to vathu ve va va lisima ka Jehovha ngu ti to va mu randa. Kwakwe votshe va ni lisima.
6. Ti womba txani ku mwamna ni msikati ve va “nyama yimweyo”?
6 Jesu a txhamusete ti to mwamna ni msikati “hi nga ngadi vambidi, yova mmweyo dwe.” (Matewu 19:6) Vona va thembana se kha va fanela ku alakanyelana to biha. (Mavingwa 5:15-21; Vahebheru 13:4) Mmwane ni mmwane a fanete kukhatala ngu silaveko sa mkwawe ka timhaka ta mataho. (1 Vakorinto 7:3-5) Wamwamna a na khumbuli ti to “a walo m’thu wu a khalako a txi venga mmindi wakwe, aniko wa wugonga.” Se a fanete kuranda ni ku khatalela msikati wakwe. Ku pinda txani ni txani, msikati a lava ti to mwamna eva wa mnene ni ku m’randa.—Vaefesu 5:29.
TXIZIMU TXI EMETE TXANI KA VAVASIKATI
7. Ngu ku txani timwaya ti txi lava msungo wa mwaya?
7 Timwaya totshe ti lava awu i ku msungo wa mwaya, i ku m’thu wu a wu kongomisako ti to ve thumisana kwati. Ka 1 Vakorinto 11:3, Bhiblia yi khene: “Msungo wa wamwamna ngu Kristu; msungo wa wamsikati ngu wamwamna; se msungo wa Kristu ngu Txizimu.”
8. Wamsikati a nga txi kombisisa ku txani txithavo txo tshima ka mwamna wakwe?
8 Vavamna votshe va maha sihoxo. Kambe ngako msikati a txi seketela sisungo sa mwamna wakwe ngu mbilu yotshe ni ku thumisana nayo, mwaya wotshe wu na wuyelwa. (1 Pedro 3:1-6) Bhiblia yi khene: ‘Wamsikati a fanete kuxonipha mwamna wakwe.’ (Vaefesu 5:33) Se ku wombwa txani ngako mwamna a si tumelelani ni likholo la msikati? Ta laveka ti to wamsikati e va ni txixonipho txo tshima kwakwe. Bhiblia yi khene: “Nananu vavasikati, tivekeni hahatshi masoni ka vavamna vanu, kasiku, ngako vamwane vavamna va si engisi dipswi ve mana ku dhanwa ngu mtamo wa mahanyelo a vasikati vawe, hambi i singa ngu dona dipswi, ngu mhaka ya kuwona wutomi wanu wa kutiñola ni wa txithavo.” (1 Pedro 3:1, 2) Wamsikati wu i ku txikombiso txa txinene a nga vhuna mwamna ti to e pfisisa ni kuxonipha likholo lakwe.
9. a) Nji txani txi wamsikati a nga txi mahako i di ti to ku ni ti a si tumelelaniko ni mwamna wakwe? b) Ngu txihi Txialakanyiso atxi txi ku ka Titosi 2:4, 5?
9 Nji txani atxi wamsikati atxi mahako ngako a si tumelelani ni mwamna wakwe? Ene a nga phofula mawonelo akwe ngu txixonipho. Ngu txikombiso, Sara a gete Abrahamu timhaka ti ti nga mbi m’tsakisa, kambe Jehovha a m’gete tiya: “Maha totshe ati Sara a ku kombelako.” (Genesisi 21:9-12) Ta kala ti to wamwamna wu i ku Mkristu e maha sisungo si si lwisanako ni ti Bhiblia yi ti wombako, ngu toneto msikati wakwe a fanete ku mseketela. (Mithumo 5:29; Vaefesu 5:24) Wamsikati wa mnene a na khatalela mwaya wakwe. (Lera Titosi 2:4, 5.) Se ngako mwamna ni vanana va txi wona ti a va thumelisako tona, va na m’randa ni ku m’xonipha ngutu.—Mavingwa 31:10, 28.
10. Bhiblia yi womba txani ngu kulekana ni kudaya wukati?
10 Yimwane mbimo vatekani va nga tutumela kulekana. Hambi keto, Bhiblia yi womba ti to “wamsikati a si lekani ni mwamna wakwe” ni ti to “wamwamna nene a nga leki msikati wakwe”. (1 Vakorinto 7:10, 11) Ku ni sivangelo simwane aha va nga lekanako, kambe ati hi nga msakano. Ku wombwa txani ngu kudaya wukati? Bhiblia yi kombisa ti to txivangelo txo pfala txo daya wukati ngu ku va wamwamna mwendo wamsikati e otela ni m’thu wu i singako mkatakwe.—Matewu 19:9.
TXIZIMU TXI EMETE TXANI KA VAVELEKI
11. Ngu tihi ati i ku ta lisima ka totshe ati vanana va tilavako?
11 Vaveleki, hetani mbimo yo tala mi di ni vanana vanu. Vanana vanu va mi lava, se to pinda totshe mi fanete ku va gondisa mayelana ni Jehovha.—Dheuteronome 6:4-9.
12. Nji txani atxi vaveleki va nga txi mahako ti to ve vhikela vanana vawe?
12 Mafu awa a Sathane maya meya kubihani ngutu, se vaho ava va lavako kudayisa vanana vanu, hambi ku va xakela ngu ta mataho. Vaveleki vo tala va ti wona ti txi karata kuwombawomba ngu ta mataho ni vanana vawe. Kambe vaveleki va fanete kubhasopisa vanana vawe ka mhakeyo ni ku va gondisa ti to va nga tivhikelisa ku txani. Vaveleki va fanete kuvhikela vanana vawe. *—1 Pedro 5:8.
13. Vaveleki va nga vagondisisa ku txani vanana vawe?
13 Vaveleki va ni wutixamuleli wo gondisa vanana vawe nzila ya mahanyela. U nga va gondisisa ku txani vanana vako? Vanana vako va lava ku gondiswa, kambe u txi va laya khwa fanela ku nga wo va ngonyamu. (Jeremiya 30:11) Se u nga laye vanana u di henyile. U nga wombawombe nga “kuthola ka ditxhari” ni ku va bhongela. (Mavingwa 12:18) Gondisa vanana vako ti to ve pfisisa ti to ngu ku txani ti txi lava ve engisa.—Vaefesu 6:4; Vahebheru 12:9-11; Wona Titxhamuselo to gwitisa 30.
TXIZIMU TXI EMETE TXANI KA VANANA
14, 15. Ngu ku txani vanana va di fanete kuengisa vaveleki vawe?
14 Mbimo yotshe Jesu a engisile Tate wakwe, hambi ka mbimo yi ti nga txi nemela. (Luka 22:42; Johane 8:28, 29) Jehovha a emete ti to vanana ve engisa vaveleki vawe.—Vaefesu 6:1-3.
15 Vanana, hambi mi txi wona ti txi mi karatela kuengisa vaveleki vanu, khumbulani ti to mi txi engisa, mi tsakisa Jehovha ni vaveleki vanu. *—Mavingwa 1:8; 6:20; 23:22-25.
16. a) Sathane a thumisa txani ti to e duka vaphya ti to ve maha to biha? b) Ngu ku txani ti di ni lisima kusawula vangana va va randako Jehovha?
16 Dhiabhulosi a nga thumisa vangana vako ni vamwane va i ku titanga tako ti to ve kuduka kumaha to biha. Wa tiziva ti to mizamo ya vangana vako yi nga kunemelela ku yi lamba. Ngu txikombiso Dhina mwanana wa Jakobe a vite ni vangana ava va nga ti si randi Jehovha. Eto ti ve txikarato txa hombe kwakwe ni ka mwaya wakwe. (Genesisi 34:1, 2) Ngako awe u di ni vandoni ava va si randiko Jehovha, vona va nga kuduka ti to u maha ati Jehovha a ti nyenyako, se eto ti nga dyisa tshiku awe, vaveleki vaku hambi ni Jehovha. (Mavingwa 17:21, 25) Eto ngu tona ti mahako ti lava ti to u va ni vangana ava va randako Jehovha.—1 Vakorinto 15:33.
MWAYA WAKO WU NGA MANA LITSAKO
17. Ngu wuhi wutixamuleli awu mmwane ni mmwane a ku nawo ha mwayani?
17 Ngako votshe ha mwayani va txi londisela sileletelo sa Txizimu, vona va vayilela sikarato so tala. Ngako u di wamwamna, randa msikati wako ni ku mu ñola ngu lirando. I di ti to u wamsikati, ti veke hahatshi ni kuxonipha mwamna wako ni kuetetela txikombiso txa wamsikati wa ha ka Mavingwa 31:10-31. Ngako u di mveleki, gondisa vanana vako ti to ve randa Txizimu. (Mavingwa 22:6) U di tate, kongomisa mwaya wako “ngu fanelo yi yi lavekako”. (1 Timoti 3:4, 5; 5:8) Se vanana, engisani vaveleki vanu. (Vakolosa 3:20) Khumbulani ti to motshenu mi nga maha sihoxo, se ti vekeni hahatshi ni kudivalelana. Bhiblia yi ni wukongomisi wa Jehovha ka votshe ha mwayani.
^ par. 12 U nga mana to tala ta nzila yi u nga vhikelisako tona vanana vako ka ndima 32 ya dibhuku di di ku Aprenda do Grande Instrutor, di nga humiswa ngu Tifakazi ta Jehovha.
^ par. 15 Mwanana a nga mbi engisa vaveleki vakwe ngako va txi lava ku e maha timhaka ti ti lwisanako ni mlayo wa Txizimu.—Mithumo 5:29.