text:
Hulisani O Fanelwaho Nga Khuliso
“Thendo na khuliso na vhugala na maanḓa ndi zwa O dzulaho kha khuluṋoni na zwa Ngwana, lini na lini.” —NZUMB. 5:13.
NYIMBO: 9, 108
1. Ndi ngani vhaṅwe vhathu vha tshi fanela u huliswa, nahone ri ḓo haseledza mini zwino?
U HULISA muthu zwi amba u vha na dzangalelo ḽo khetheaho khae u katela na u mu ṱhonifha. Zwi a pfala u lavhelela uri muthu o raloho u fanela u vha o ri itela zwiṅwe zwithu kana u fanela u vha a tshi shuma mushumo wo khetheaho. Nga zwenezwo, ri nga ḓivhudzisa uri, ndi nnyi ane ra fanela u mu hulisa nahone ndi ngani zwenezwo zwi tshi ṱoḓea?
2, 3. (a) Ndi ngani Yehova o fanelwa nga u huliswa? (Sedzani tshifanyiso tsha u thoma.) (b) Ndi nnyi Ngwana kha Nzumbululo 5:13, nahone ndi ngani yo fanelwa nga u huliswa?
2 Samusi Nzumbululo 5:13 i tshi sumbedza, “o dzulaho kha khuluṋoni na . . . Ngwana” u fanela u huliswa. Kha Nzumbululo ndima 4, ri ṱhogomela uri Yehova u ri ṋea tshiitisi tsha uri ndi ngani a tshi fanela u huliswa. Zwivhumbwa zwi re ṱaḓulu zwi hulisa Yehova ngauri ndi ene “Ane a tshila lini na lini.” Zwi ri: “Iwe Yehova Mudzimu, ndi iwe wo fanelwaho nga vhugala na u huliswa na maanḓa, ngauri wo sika zwithu zwoṱhe, huno zwo vha hone na u sikwa nge wa zwi funa.”—Nzumb. 4:9-11.
3 Ngwana ndi Yesu Kristo ane a vha “Ngwana ya Mudzimu i hwalaho zwivhi zwa shango.” (Yoh. 1:29) Bivhili i ri vhudza uri ndi muhulwane u fhira vhathu vhoṱhe vhane vha vha mahosi kana vhe vha vhuya vha vha mahosi. I ri: “[Ndi] Khosi ya vhane vha vhusa sa mahosi na u vha Murena wa vhane vha vhusa sa marena, ene e eṱhe ane a si fe, ane a dzula tshedzani tshi sa swikelelei, a sa athu vhonwa nga muthu kana hu si vhe [na] ane a nga mu vhona.” (1 Tim. 6:14-16) Vhukuma, naa hu na iṅwe khosi ye nga u ḓifunela ya ḓiṋekedzela sa tshiṱhavhelo u itela u fela zwivhi zwashu? Khamusi zwi a ni ṱuṱuwedza u amba khathihi na zwivhumbiwa zwi re ṱaḓulu uri: “Ngwana ye ya ṱhavhiwa yo fanelwa nga u ṋewa maanḓa na lupfumo na vhuṱali na nungo na u huliswa na vhugala na phaṱhutshedzo.”—Nzumb. 5:12.
4. Ndi ngani ri tshi fanela u hulisa Yehova na Kristo?
4 Ri fanela u hulisa Yehova na Kristo. U wana vhutshilo vhu sa fheli zwi ḓitika nga u ita nga u ralo. Maipfi a Yesu o ṅwalwaho kha Yohane 5:22, 23 a ri thusa u vhona zwenezwi nga nḓila yavhuḓi: “Khotsi ha haṱuli muthu na muthihi, fhedzi o kumedza u haṱula hoṱhe kha Murwa, uri vhoṱhe vha hulise Murwa samusi vha tshi hulisa Khotsi. Ane a si hulise Murwa u nyadza Khotsi we a mu ruma.”—Vhalani Psalme ya 2:11, 12.
5. Ndi ngani vhathu vha tshi fanela u huliswa na u ṱhonifhiwa?
5 Vhathu vho sikwa nga ‘tshifanyiso tsha Mudzimu.’ (Gen. 1:27) Zwenezwi zwi amba uri vhathu vha na vhukoni ha u sumbedza pfaneleo dzi fanaho na dza Mudzimu nga nḓila dzi sa fani. Vhathu vha na vhukoni ha u funa, u vha na vhuthu na u pfela vhuṱungu. Samusi ro sikwa ri na luvalo—naho nga zwiṅwe zwifhinga lu tshi ri xedza—ri a kona u ḓivha zwo lugaho kana zwi songo lugaho, u fulufhedzea kana u sa fulufhedzea, zwo teaho kana zwi songo teaho. (Vharoma 2:14, 15) Vhathu vhanzhi vha kungwa nga zwithu zwo kunaho na zwo nakaho. Kanzhi vha ṱoḓa u tshila na vhaṅwe nga mulalo. Hu sa londwi uri vha a zwi ṱhogomela kana a vha zwi ṱhogomeli, vhathu vho sikwa vhe na vhukoni ha u edzisa Yehova nahone nga nṱhani ha tshenetsho tshiitisi, vha fanela u huliswa na u ṱhonifhiwa.—Ps. 8:5.
HULISANI NGA NḒILA YO TEAHO
6, 7. Musi zwi tshi ḓa kha u hulisa vhathu, Ṱhanzi dza Yehova dzo fhambana hani na vhathu vhanzhi?
6 Ri a zwi ḓivha uri vhaṅwe vhathu vha fanela u huliswa, fhedzi ri fanela u linganyisela nḓila ine ra vha hulisa ngayo nahone zwi fanela u vha na mikano. Vhathu vhanzhi vha ṱuṱuwedzwa nga muya wa Sathane wa ḽino shango. Ndi ngazwo vhathu vha tshi dzhia vhaṅwe vhanna kana vhafumakadzi sa midzimu yavho nṱhani ha u vha hulisa na u vha ṱhonifha nga nḓila yo teaho. Vha dzhia vharangaphanḓa vha vhurereli na vha politiki, vhatambi vha zwa mitambo, vhatambi vha thelevishini na vhaṅwe vhathu vha re na bvumo sa vhathu vha ndeme vhukuma. Nga zwenezwo, vhaswa na vhahulwane vha ṱoḓa u fana na vhenevho vhathu, khamusi nga u edzisa nḓila ine vha ita ngayo zwithu, nḓila ine vha ambara ngayo kana nḓila ine vha ḓifara ngayo.
7 Vhakriste vha ngoho vha a zwi ḓivha uri zwo khakhea u hulisa vhenevho vhathu nga nḓila yo kalulaho. Kha vhathu vhoṱhe vhe vha vhuya vha tshila, ndi Kristo fhedzi we a ri vhetshela tsumbo yo fhelelaho ine ra nga i edzisa. (1 Pet. 2:21) Mudzimu a nga si takale arali ri tshi hulisa vhathu nga nḓila yo kalulaho. Ri fanela u dzula ri tshi humbula ngoho i tevhelaho: “Vhoṱhe vho tshinya nahone vha kundwa u wana vhugala ha Mudzimu.” (Vharoma 3:23) A huna muthu o fanelwaho nga u gwadamelwa nahone zwi sinyusa Yehova musi ri tshi hulisa vhathu nga ho kalulaho.
8, 9. (a) Ṱhanzi dza Yehova dzi dzhia hani vhashumi vha muvhuso? (b) Ri tikedza vhashumi vha muvhuso u swika kha vhuimo vhufhio?
8 Hu na vhathu vho fanelwaho nga u huliswa na u ṱhonifhiwa nga nṱhani ha vhuimo havho. Sa tsumbo, vhashumi vha muvhuso vha lavhelelwa uri vha tevhedze mulayo na vhulivhisi nahone vha fanela u ṱhogomela zwishaiwa zwa vhadzulapo vhavho. Zwenezwi zwi vhuyedza vhathu vhoṱhe. Nga zwenezwo, muapostola Paulo o eletshedza Vhakriste uri vha ‘ḓiṱukufhadze’ na u ṱhonifha vhenevho vhashumi vha muvhuso. O vha vhudza uri: “Vhoṱhe ni vha ṋee zwo vha fanelaho, ane a ṱoḓa muthelo, ni mu ṋee muthelo; . . . ane a ṱoḓa u huliswa, ni mu hulise.”—Vharoma 13:1, 7.
9 Sa Ṱhanzi dza Yehova, ri ita zwoṱhe zwine ra nga kona u hulisa vhenevho vhashumi vha muvhuso, naho shango ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽi na mikhuvha yaḽo nahone zwine vha zwi lavhelela kha riṋe zwi nga fhambana na zwine zwa lavhelelwa kha ḽiṅwe shango. Ri shumisana navho musi vha tshi ita mishumo yavho. Vhukuma, u vha hulisa hashu na u vha tikedza zwi na mikano. Ri nga si litshe u thetshelesa Mudzimu kana u litsha u sa dzhia hashu sia ha Vhukriste.—Vhalani 1 Petro 2:13-17.
10. Vhashumeli vha Yehova vha tshifhingani tsho fhiraho vho ri vhetshela hani tsumbo nga nḓila ye vha shumisana ngayo na mivhuso na vhashumi vhayo?
10 Vhashumeli vha Yehova vha tshifhingani tsho fhiraho vho ri vhetshela tsumbo nga nḓila ye vha shumisana ngayo na mivhuso na vhashumi vhayo. Musi Muvhuso wa Roma u tshi amba uri vhathu vha fanela u ḓiṅwalisa, Yosefa na Maria vho thetshelesa. Vho ya Betlehema hu sa londwi uri Maria o vha e tsini na u beba ṅwana wawe wa tanzhe. (Luka 2:1-5) Musi Paulo o pomokwa uri o ita vhukhakhi, nga ṱhonifho o ḓiimelela nahone a hulisa nga nḓila yo teaho Khosi Herode Agripa na Festo we a vha e muvhusi wa vunḓu ḽa Vharoma ngei Yudea.—Mish. 25:1-12; 26:1-3.
11, 12. (a) Ndi ngani nḓila ine ra hulisa ngayo vhashumi vha muvhuso na vharangaphanḓa vha vhurereli i sa fani? (b) Ho vha na mvelelo dzifhio musi Ṱhanzi ya ngei Austria i tshi hulisa ra-politiki?
11 Naho zwo ralo, Ṱhanzi dza Yehova dzi iledza u hulisa vharangaphanḓa vha vhurereli nga nḓila yo kalulaho, naho vhenevho vharangaphanḓa vha tshi ṱoḓa u huliswa. Vhurereli ha mazwifhi vhu amba mazwifhi nga ha Mudzimu nahone vhu shandula pfunzo i re Bivhilini. Nga zwenezwo, ri ṱhonifha vharangaphanḓa vha vhurereli u fana na muthu muṅwe na muṅwe, fhedzi a ri vha hulisi nga nḓila yo khetheaho. Yesu o vhidza vhenevho vhathu vha misini yawe sa vhadzia-muhoyo na vha xedzaho vhathu. (Mat. 23:23, 24) Zwo fhambanaho na zwenezwo, musi ri tshi ṱhonifha vhashumi vha muvhuso na u vha hulisa, nga zwiṅwe zwifhinga zwi nga ita uri hu vhe na mvelelo dzavhuḓi na dzi songo lavhelelwaho.
12 Leopold Engleitner o vha e Ṱhanzi i fhiseaho ya ngei Austria, Vhanazi vho mu valela dzhele nahone vha mu isa Gammbani ya tshengedzo nga tshidimela ngei Buchenwald. O vha e kha tshidimela tshithihi na Dokotela Heinrich Gleissner we a vha e tshivhotshwa. O vha e ra-politiki wa ngei Austria. Naho zwo ralo, o vha a si tsha takalelwa nga Vhanazi. Musi vhe nḓilani, Wahashu Engleitner o ṱalutshedza Gleissner nga ha lutendo lwawe nahone Gleissner o mu thetshelesa nga vhuronwane. Nga murahu ha nndwa ya shango ya vhuvhili, Gleissner o shumisa vhuimo hawe lunzhi-lunzhi u itela u thusa Ṱhanzi dza ngei Austria. Ni nga humbula nga ha dziṅwe tsumbo dzavhuḓi dza musi Ṱhanzi dzi tshi sumbedza u ṱhonifha vhashumi vha muvhuso nga nḓila yo teaho na u vha hulisa nga nḓila ine Bivhili ya ṱuṱuwedza Vhakriste uri vha zwi ite ngayo.
HULISANI VHAṄWE
13. Ndi vhafhio vhane vha fanela u ṱhonifhiwa na u huliswa, nahone ndi ngani?
13 Vhahashu vha fanela u huliswa na u ṱhonifhiwa. Ri fanela u ita zwenezwo na kha vhahulwane vhane vha ranga phanḓa. (Vhalani 1 Timotheo 5:17.) Ri hulisa vhenevho vhahashu hu sa londwi hune vha bva hone, pfunzo yavho, vhuimo vhune vha vha naho kana vhuimo havho ha zwa masheleni. Bivhili i vha vhidza “zwifhiwa zwine zwa vha vhathu” nahone vha ṱhogomela ṱhoḓea dza vhathu vha Mudzimu. (Vhaef. 4:8) Humbulani nga ha vhahulwane vha tshivhidzo, vhalavhelesi vha ḽiisela, miraḓo ya Komiti ya Davhi na miraḓo ya Tshigwada tshi Langaho. Vhahashu vha ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha vho vha vha tshi ṱhonifha vhanna vhane vha ranga phanḓa nahone na riṋe ri ita nga u ralo misini yashu. A ri dzhii vhahashu vha ḓivheaho vhukuma tshivhidzoni tsha Vhukriste sa midzimu yashu kana u vha dzhia sa vharuṅwa. Naho zwo ralo, ri ṱhonifha na u hulisa vhenevho vhahashu nga nṱhani ha mushumo wavho na u ḓiṱukufhadza havho.—Vhalani 2 Vhakorinta 1:24; Nzumbululo 19:10.
14, 15. Ndi ifhio phambano vhukati ha vhalisa vha Vhakriste vha ngoho na vharangaphanḓa vha vhurereli?
14 Vhenevho vhahulwane vha dzhiiwa sa vhalisa vha muya vha ḓiṱukufhadzaho. Samusi vha tshi ḓiṱukufhadza, a vha tendi u farwa sa vhathu vhane vha vha na bvumo. Vho fhambana na vharangaphanḓa vha vhurereli vha musalauno na vha ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha vhe Yesu a amba nga havho a ri: “Vha funa u dzula zwiduloni zwa phanḓa zwimimani na dzisinagogoni na u lumeliswa mimakete.”—Mat. 23:6, 7.
15 Vhalisa vha Vhakriste vha ngoho vha ḓiṱukufhadzaho, vha thetshelesa maipfi a Yesu ane a ri: “Ni songo tenda u vhidzwa Rabi, ngauri Mufunzi waṋu ndi muthihi, inwi noṱhe ni vharathu na vhakomana. Zwiṅwe hafhu, ni songo vhidza naho e nnyi kha ḽifhasi na ri ndi khotsi, Khotsi aṋu ndi muthihi fhedzi, ndi Wa ṱaḓulu. Ni songo tenda u vhidzwa vharangaphanḓa ngauri Murangaphanḓa waṋu ndi muthihi, ndi Kristo. Fhedzi ane a vha muhulwanesa kha inwi u fanela u vha mushumeli waṋu. Naho e nnyi ane a ḓihudza u ḓo ṱukufhadzwa, naho e nnyi ane a ḓiṱukufhadza u ḓo hudzwa.” (Mat. 23:8-12) Nga zwenezwo, ni nga kona u pfesesa uri ndi ngani vhahulwane vha zwivhidzo zwoṱhe u mona na shango vha tshi ṱhonifhiwa, u funwa na u huliswa nga vhatendi ngavho.
16. Ndi ngani ri tshi fanela u bvela phanḓa ri tshi pfesesa na u ita zwine Bivhili ya ri vhudza zwone nga ha u hulisa vhaṅwe?
16 Ndi ngoho uri zwi nga ri dzhiela tshifhinga u ḓivha nḓila yo linganyiselwaho ine ra fanela u hulisa ngayo na vhane ra fanela u vha hulisa. Zwo vha zwo tou ralo na kha Vhakriste vha ngoho vha tshifhingani tsho fhiraho. (Mish. 10:22-26; 3 Yoh. 9, 10) Fhedzi zwi ṱoḓa vhuḓidini u ita zwine Bivhili ya zwi amba nga ha u hulisa. U ita vhuḓidini zwi ḓisa phaṱhutshedzo nnzhi.
MBUYELO DZA U HULISA VHAṄWE NGA NḒILA YO TEAHO
17. Ndi dzifhio dziṅwe mbuyelo dza u ṱhonifha vhane vha vha na vhuimo ha nṱha?
17 Samusi ri tshi ṱhonifha na u hulisa vhashumeli vha muvhuso, zwenezwi zwi nga ita uri vha ri ṋee ndugelo ya u huwelela hu si na zwithithisi. Kanzhi vha nga vha na mavhonele avhuḓi nga ha mushumo washu. Miṅwahani i si gathi yo fhiraho, Birgit wa ngei Dzheremane ane a vha muvulanḓila, o vha o ya tshikoloni tsha ṅwananyana wawe musi a tshi ṱhaphudza pfunzo dzawe. Vhadededzi vho vhudza Birgit uri zwo vha zwavhuḓi vhukuma u funza vhana vha Dziṱhanzi lwa miṅwaha minzhi. Vho amba uri u vha na vhana vha Dziṱhanzi zwi ita uri tshikoloni hu vhe fhethu ha khwine. Birgit o ri: “Vhana vhashu vho gudiswa uri vha tevhele zwilinganyo zwa Mudzimu zwa vhuḓifari nahone zwenezwi zwi katela u ṱhonifha na u hulisa vhadededzi.” Muṅwe mudededzi o ri: “Arali vhana vhoṱhe vho vha vha tshi fana na vhana vha vhoiwe, u funza zwo vha zwi tshi ḓo tou nga paradiso.” Nga murahu ha vhege dzi si gathi, muṅwe wa vhadededzi o ya buthanoni ngei Leipzig.
18, 19. Ndi ngani zwi zwa ndeme u hulisa vhahulwane nga nḓila yo teaho?
18 U livhiswa nga Ipfi ḽa Mudzimu zwi ḓo ri thusa u pfesesa nḓila ine ra fanela u hulisa ngayo vhahulwane vha tshivhidzo. (Vhalani Vhaheberu 13:7, 17.) Ri fanela u vha khoḓa nga nṱhani ha u vha havho vhashumi vha biko nahone ri fanela u ita vhuḓidini ha u tshimbidzana na vhulivhisi vhune vha ri ṋea hone. Musi ri tshi ita nga u ralo, zwi ḓo vha thusa uri vha bvele phanḓa vha tshi ita mushumo wavho vho takala. Zwenezwi a zwi ambi uri ri fanela u edzisa kokotolo nḓila ine muhulwane a ḓivheaho a ambara ngayo na nḓila ine a ḓifara ngayo, nḓila ine a vhea ngayo nyambo kana nḓila ine a fara ngayo nyambedzano. Arali ra ita nga u ralo, zwi ḓo tou nga onoyo muthu ndi mudzimu washu. A ro ngo fanela u hangwa uri onoyo muthu na ene ho ngo fhelela. Muthu ane ra fanela u mu edzisa ndi Kristo.
19 Musi ri sa dzhii vhahulwane sa vhathu vhane vha vha na bvumo, fhedzi ri tshi vha hulisa na u vha ṱhonifha nga nḓila yo teaho, ri vha ri tshi khou vha thusa. Ri ita uri zwi vha lelutshele u iledza u ḓikukumusa, u ḓidzhiela nṱha kana u ḓiita vho lugaho.
20. U hulisa vhaṅwe zwi ri thusa hani?
20 U hulisa vhaṅwe zwi ri thusa uri ri iledze u ḓihudza. Zwi ri thusa uri ri dzule ri tshi ḓiṱukufhadza musi vhaṅwe vha tshi ri hulisa. Zwi dovha zwa ri thusa uri ri tshimbidzane na ndangulo ya Yehova ine ya ita uri ri iledze u hulisa vhaṅwe nga nḓila yo kalulaho, hu sa londwi uri ndi vhatendi kana a si vha tendi. Zwiṅwe hafhu, zwi ita uri ri ṱalifhe nahone zwi ri thusa uri ri si khukhulisee arali muthu we ra vha ri tshi mu hulisa na u mu ṱhonifha a tshi ri pfisa vhuṱungu.
21. Ndi ifhio mbuyelo ine ya vha hone musi ri tshi hulisa vhaṅwe nga nḓila yo teaho?
21 Zwi takadza Mudzimu musi ri tshi hulisa vhaṅwe nahone zwenezwo ndi mbuyelo ya ndeme vhukuma. Ri ita zwithu nga nḓila ine a ṱoḓa ri tshi zwi ita ngayo nahone ri dzula ri tshi fulufhedzea khae. Zwenezwo zwi ita uri a kone u fhindula ane a lingedza u mu nyadza. (Mir. 27:11) Vhathu vhanzhi a vha pfesesi nḓila yo teaho ine vha fanela u hulisa ngayo vhaṅwe. Ri a livhuha vhukuma u ḓivha nḓila ine ra fanela u hulisa ngayo vhaṅwe nga nḓila ine Yehova a ṱoḓa ri tshi vha hulisa ngayo.


c: text/html

text:
Xana Sayense Ya Pfumelelana Ni Bibele?
Nhlamulo ya Bibele
Ina, hambileswi Bibele yi nga riki buku ya sayense, ya pakanisa loko yi vulavula hi timhaka ta sayense. Xiya swikombiso swin’wana leswi kombisaka leswaku sayense ni Bibele swa pfumelelana nileswaku yi vulavula hi swilo swa sayense leswi hambaneke ngopfu ni leswi vanhu vo tala a va pfumela eka swona hi nkarhi wa ku tsariwa ka yona.
Vuako hinkwabyo byi ve ni masungulo. (Genesa 1:1) Ku hambana ni sweswo, mintsheketo yo tala ya khale yi hlamusela leswaku vuako hinkwabyo a byi tumbuluxiwanga kambe byi lo tiendlekela. Vababilona a va pfumela leswaku swikwembu leswi velekeke vuako hinkwabyo swi huma eka malwandle mambirhi. Mintsheketo yin’wana yi vula leswaku vuako byi huma eka tandza lerikulu swinene.
Siku ni siku vuako byi lawuriwa hi milawu ya ntumbuluko ku nga ri swikwembu swa hava. (Yobo 38:33; Yeremiya 33:25) Mintsheketo yi dyondzisa leswaku vanhu a va swi koti ku tisirhelela eka swiendlo swa tihanyi leswi vangiwaka hi swikwembu.
Misava yi hayekiwe empfhukeni. (Yobo 26:7) Vanhu vo tala va khale a va pfumela leswaku misava a yi ri xiphepherhele lexi seketeriweke hi xihontlovila kumbe xiharhi xo tanihi nyarhi kumbe mfutsu.
Mati ya le lwandle ma hisiwa hi dyambu kutani ma hundzuka nkahelo lowu tlhandlukelaka exibakabakeni ivi ma na ma ri mpfula, gamboko kumbe xihangu kutani milambu ni swihlovo swi kuma mati. (Yobo 36:27, 28; Eklesiasta 1:7; Esaya 55:10; Amosi 9:6) Magriki ya khale a ma anakanya leswaku milambu yi kuma mati ehansi ka lwandle naswona mhaka leyi yi hangalake ku fikela hi va-1800.
Tintshava ta tlakuka ti tlhela ti wa naswona leti nga kona namuntlha ti tshame ti va ehansi ka lwandle. (Pisalema 104:6, 8) Ku hambana ni sweswo, mintsheketo yo tala yi vula leswaku tintshava a ti endliwe hi swikwembu.
Ku basa swi sirhelela rihanyo. Nawu lowu a wu nyikiwe tiko ra Israyele a wu katsa swileriso swa ndlela leyi munhu a a fanele a hlamba ha yona endzhaku ko khoma ntsumbu, ndlela leyi va faneleke va khomiwa ha yona lava nga ni vuvabyi lebyi tlulelaka ni leswaku munhu a a fanele a celela thyaka rakwe endzhaku ko tipfuna. (Levhitika 11:28; 13:1-5; Deteronoma 23:13) Yin’wana ya tindlela to tshungula leyi a yi tirhisiwa aEgipta loko ku humesiwa milawu leyi, a yi katsa ku chela mbanga hi murhi lowu a wu katsiwe ni thyaka ra munhu.
Xana Bibele ya hoxisa loko swi ta etimhakeni ta sayense?
Ndzavisiso lowu tshembekaka wa Bibele wu kombisa leswaku a yi hoxisi. Xiya swilo leswi landzelaka leswi nga riki ntiyiso malunghana ni ku va Bibele yi pakanisa etimhakeni ta sayense:
Mavunwa: Bibele yi vula leswaku vuako byi tumbuluxiwe hi masiku ya tsevu lawa ha rin’we ri nga ni tiawara ta 24.
Ntiyiso: Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi tumbuluxe vuako hinkwabyo enkarhini lowu hundzeke. (Genesa 1:1) Nakambe masiku ya ku tumbuluxa lawa ku vulavuriwaka ha wona eka Genesa ndzima 1 i masiku yo leha lama nga hlamuseriwangiki hi ku kongoma. Entiyisweni nkarhi lowu misava ni matilo swi tumbuluxiweke ha wona wu tlhela wu vuriwa “siku.”—Genesa 2:4.
Mavunwa: Bibele yi vula leswaku swimila swi ve kona loko dyambu ri nga si va kona leswaku ku va ni endlelo ra fotosintesisi.—Genesa 1:11, 16.
Ntiyiso: Bibele yi kombisa leswaku dyambu, ku nga yin’wana ya tinyeleti leyi nga xiphemu xa “matilo,” ri endliwe ku nga si va ni swimilana. (Genesa 1:1) Hi “siku” ro sungula ra ku tumbuluxa, ku sungule ku vonaka miseve ya dyambu emisaveni. Loko xibakabaka xi ri karhi xi pfuleka hi “siku” ra vunharhu, dyambu a ri ya ri voninga swinene leswaku ku va ni endlelo ra fotosintesisi. (Genesa 1:3-5, 12, 13) Hi ku famba ka nkarhi dyambu ri sungule ku tlhava kahle emisaveni.—Genesa 1:16.
Mavunwa: Bibele yi vula leswaku dyambu ri rhendzeleka emisaveni.
Ntiyiso: Eklesiasta 1:5 yi ri: “Dyambu ri voningile, naswona dyambu ri perile, ri vuya endhawini ya rona leyi ri nga ta voninga eka yona, ri ri karhi ri hefemuteka.” Hambiswiritano, mhaka leyi yi hlamusela xiyimo xa dyambu loko hi ri languta hi ri laha emisaveni. Hambi ku ri namuntlha, munhu a nga tirhisa marito lama nge ku “huma ka dyambu” ni ku “pela ka dyambu” kambe a ri karhi a tiva leswaku misava yi rhendzeleka ehandle ka dyambu.
Mavunwa: Bibele yi vula leswaku misava i xiphepherhele.
Ntiyiso: Bibele yi tirhisa marito lama nge emakumu ya misava ku kombetela “endhawini ya le kule swinene ya misava”; leswi a swi vuli leswaku misava i xiphepherhele kumbe yi ni makumu. (Mintirho 1:8) Hilaha ku fanaka, marito lama nge “ematlhelweni ya mune ya misava” i xiga-ririmi lexi vulaka misava hinkwayo; namuntlha munhu a nga tirhisa matlhelo ya mune ya khampasi tanihi xifananisi.—Esaya 11:12; Luka 13:29.
Mavunwa: Bibele yi vula leswaku mpimo wa xirhendzevutana wu ringana ni ku anama ka xona loku andzisiweke kanharhu kambe lowu pimiwaka hi mpimo lowu vuriwaka pi (π) wa kwalomu ka 3.1416.
Ntiyiso: Mimpimo ya “lwandle leri endliweke hi ku n’okisiwa” leyi nga eka 1 Tihosi 7:23 na 2 Tikronika 4:2 yi kombisa leswaku a ri aname hi swisungunu swa khume naswona “a ri rhendzeriwe hi ngoti ya swisungunu swa 30 matlhelo hinkwawo.” Swi nga ha endleka leswaku mimpimo leyi a yi ri tinomboro leti nga ekusuhi na kusuhi. Nakambe swi nga endleka leswaku makumu ni ku anama a swi yimela mimpimo ya le ndzeni ni le handle ka xihlambelo.
DYONDZA SWO TALA
SWIVUTISO LESWI TALAKA KU VUTISIWA
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Pfumela Leswaku Misava Yi Tumbuluxiwe Hi Masiku Ya Xiviri Ya Tsevu?
Xana a wu swi tiva leswaku mavonelo yo hlayanyana ya swidyondzeki leswi pfumelaka leswaku misava yi tumbuluxiwe hi masiku ya xiviri ya tsevu ma kanetana ni Bibele?
Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
Bibele I Buku Leyi Humaka Eka Xikwembu
Xana Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u langutana ni swiphiqo swa wena? Ha yini u tshemba vuprofeta bya yona?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xana Xikwembu I Matimba Lama Nga Hanyiki?
Nhlamulo ya Bibele
Xikwembu xi tirhisa matimba lamakulu evuakweni hinkwabyo. Loko Bibele yi vulavula hi ndlela leyi xi vumbeke ha yona tinyeleti ta ntsandza-vahlayi, yi ri: “
Tlakuselani mahlo ehenhla mi vona. I mani loyi a tumbuluxeke swilo leswi? Hi Loyi a humesaka vuthu ra swona hi nhlayo ya swona, hinkwaswo u swi vitana hi vito. Hikwalaho ka ku tala ka matimba lamakulu, nileswi a nga ni ntamu lowukulu, ku hava ni xin’we xa swona lexi pfumalekaka.”—Esaya 40:25, 26.
Kambe Xikwembu a xo va ni matimba lamakulu ntsena. Bibele yi vula leswaku xi ni mintlhaveko yo tanihi rirhandzu ni rivengo. (Pisalema 11:5; Yohane 3:16) Yi tlhela yi vula leswaku swiendlo swa vanhu swi nga khumba mintlhaveko ya xona.—Pisalema 78:40, 41.
DYONDZA SWO TALA
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Xikwembu I Mani?
Xana Xikwembu xi na vito naswona xa khathala ha hina?
TSHINELA EKA YEHOVHA
Xana U Nga Swi Kota Hakunene “Ku Tshinela Eka Xikwembu”?
Yehovha Xikwembu, Muvumbi wa tilo ni misava, u hi nyika xirhambo ni xitshembiso.


text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Loko N’wana Wa Wena Wa Kondlo-a-ndzi-dyi A Kanakana Vukhongeri Bya Wena
Loko vantshwa vo tala va kula, va hlawula vukhongeri lebyi vatswari va vona va nga eka byona. (2 Timotiya 3:14) Hambiswiritano, van’wana a va endli tano. Xana u nga endla yini loko n’wana wa wena loyi a ha kulaka a sungula ku kanakana vukhongeri bya wena? Xihloko lexi xi ta vulavula hi ndlela leyi Timbhoni ta Yehovha ti langutanaka ha yona ni xiphiqo xo tano.
“A ndza ha swi lavi ku va eka vukhongeri lebyi vatswari va mina va nga eka byona. Ndzi twa onge ndzi ngo lahla thawula.”—Cora, 18. *
WA KHORWISEKA leswaku vukhongeri bya wena byi dyondzisa ntiyiso malunghana ni Xikwembu. Wa tshemba leswaku Bibele yi pfuna leswaku vanhu va va ni mahanyelo lamanene. Kutani, swi tolovelekile ku dyondzisa n’wana wa wena leswi u pfumelaka eka swona. (Deteronoma 6:6, 7) Kambe, ku vuriwa yini loko n’wana wa wena a kula kutani a nga ha swi tsakeli swilo swa moya? * Ku vuriwa yini loko a sungula ku kanakana vukhongeri lebyinene lebyi a a vonaka a byi amukela loko a ha ri ntsongo?—Vagalatiya 5:7.
Loko leswi swi endleka, u nga gimeti hi ku vula leswaku u tsandzekile tanihi mutswari la nga Mukreste. Timhaka tin’wana ti nga ha katseka hilaha hi nga ta swi vona hakona. Hambiswiritano, tiva leswi: Ndlela leyi u yi tamelaka ha yona mhaka ya n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi ya ku kanakana vukhongeri bya wena yi nga ha swi kombisa kahle loko a ta hlawula ku tshinela ekusuhi ni vukhongeri bya wena kumbe a fambela ekule na byona. Loko u sungula nyimpi ni n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi hi mhaka leyi, u le ka nyimpi leyi tikaka—nyimpi leyi u nga ekusuhi ni ku tsandzeka ku yi hlula.—Vakolosa 3:21.
I swa nkoka swinene ku yingisa ndzayo ya muapostola Pawulo. U tsale a ku: “Hlonga ra Hosi a ri fanelanga ri lwa, kambe ri fanele ri olova eka hinkwavo, ri fanelekela ku dyondzisa, ri tikhoma eka leswo biha.” (2 Timotiya 2:24) Xana u nga swi kombisa njhani leswaku u “fanelekela ku dyondzisa” loko n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi a kanakana vukhongeri bya wena?
Vana La Twisisaka
Xo sungula, ringeta ku twisisa leswaku i yini leswi nga ha vaka swi hoxa xandla eka langutelo ra n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi. Hi xikombiso:
Xana u titwa a ri ni xivundza naswona a nga na vanghana evandlheni ra Vukreste? “Leswi a ndzi lava vanghana ndzi endle xinghana ni vadyondzi-kulorhi vo hlayanyana naswona sweswo swi endle leswaku ndzi nga ha tshineli eka Xikwembu ku ringana nkarhi wo leha. Hikwalaho ka vanghana vo biha a ndza ha swi tsakelanga swilo swin’wana ni swin’wana leswi fambisanaka ni vugandzeri bya mina naswona sweswi ndza tisola swinene.”—Lenore, 19.
Xana a nga titshembi, leswi endlaka leswaku swi n’wi tikela ku vulavula hi vukhongeri byakwe? “Loko ndzi ri exikolweni, a ndzi chava ku vulavula ni vadyondzi-kulorhi hi vukhongeri bya mina. A ndzi chava leswaku va ta ndzi teka tanihi jaha leri tinyiketeleke swinene evukhongerini. Vana hinkwavo lava a va tihambanisa ni vanhu van’wana a va nga tsakeriwi naswona a ndzi nga swi lavi leswaku sweswo swi endleka eka mina.”—Ramón, 23.
Xana u titwa byi n’wi tikela vutihlamuleri byo hanya hi milawu ya Vukreste? “Ndzi vona onge xitshembiso xa Bibele xa vutomi lebyi nga heriki xi le kule swinene na mina naswona a ndzi si teka hambi ku ri goza ni rin’we leswaku ndzi va ekusuhi na xona. Ndzi hela matimba lerova ndzi vona swi antswa ku va ndzi phula byi hola.”—Renee, 16.
Vulavula Ni N’wana Wa Wena U Kumisisa Ndlela Leyi A Titwaka Ha Yona Nileswaku Ha Yini A Titwa Hi Ndlela Yoleyo
Xana hi yihi ndlela leyi n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi a titwaka ha yona? Ndlela leyinene yo kumisisa mhaka yoleyo i ku va u n’wi vutisa! Kambe, vana ni vuxiyaxiya leswaku u nga pfumeleli bulo ra n’wina ri hundzuka mholovo. Ematshan’weni ya sweswo, landzela ndzayo leyi nga eka Yakobo 1:19, leyi nge: “Hatlisa emhakeni yo twa, [u] nonoka emhakeni yo vulavula, [u] nonoka emhakeni ya vukarhi.” N’wi lehiseli mbilu. Vana ni “mbilu yo leha leyi heleleke ni vutshila byo dyondzisa,” hilaha a wu ta endla hakona eka munhu la nga riki xirho xa ndyangu.—2 Timotiya 4:2.
Hi xikombiso, loko n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi a nga swi lavi ku ya eminhlanganweni ya Vukreste, ringeta ku kumisisa loko ku ri ni leswi n’wi karhataka. Kambe swi endli u ri karhi u lehisa mbilu. Eka n’wangulano lowu landzelaka, mutswari a nga swi kotanga ku fikelela mbilu ya n’wana wakwe wa kondlo-a-ndzi-dyi.
N’wana: A ndza ha swi lavi ku ya eminhlanganweni.
Tatana: [a hlundzukile] U vula yini loko u ku a wa ha swi lavi ku ya eminhlanganweni?
N’wana: Ya ndzi phirha!
Tatana: Xana yoleyo i ndlela leyi u titwaka ha yona hi Xikwembu? Xana u twa xi ku phirha? Kutani, sweswo swi bihile! Loko wa ha tshama laha kaya ra hina, u ta famba na hina—ku nga khathariseki leswaku wa swi lava kumbe a wu swi lavi!
Xikwembu xi lava leswaku vatswari va dyondzisa vana va vona ha xona ni leswaku vana va yingisa vatswari va vona. (Vaefesa 6:1) Hambiswiritano, tanihi mutswari u lava leswaku n’wana wa wena a endla leswi engetelekeke ku tlula ku landzela vukhongeri bya wena ni ku kanakana ku famba na wena eminhlanganweni ya Vukreste. A wu swi lavi leswaku n’wana wa wena a ya eminhlanganweni hileswi a sindzisiwaka, kambe u lava a ya hileswi a twisisaka leswaku swa fanela leswaku a ya eminhlanganweni ni hileswi a rhandzaka Yehovha.
Sweswo u nga kota ku swi endla ntsena loko u tiva lexi endleke leswaku a va ni langutelo ro tano. Loko wa ha ehleketa hi sweswo, xiya ndlela leyi bulo leri nga laha henhla a ri fanele ri tameriwe ha yona hi ndlela leyi humelelaka.
N’wana: A ndza ha swi lavi ku ya eminhlanganweni.
Tatana: [hi moya wo rhula] Ha yini u titwa hi ndlela yoleyo?
N’wana: Ya ndzi phirha!
Tatana: Hakunene ku tshama awara yin’we kumbe timbirhi swi nga ha phirha. Xana wena i yini lexi ku tikelaka swinene ku ya eminhlanganweni?
N’wana: A ndzi swi tivi. Ndzo titwa ndzi lava ku va endhawini yin’wana.
Tatana: Xana yoleyo hi yona ndlela leyi vanghana va wena va titwaka ha yona?
N’wana: Xolexo ko va xiphiqo xa mina! A ndzi na vanghana—a ndza ha ri na vona. Ku sukela loko munghana wa mina lonkulu a rhurhile, ndzi twa onge a ka ha ri na un’wana loyi ndzi nga vulavulaka na yena! Vanhu hinkwavo va tiphina. Ndzi titwa ndzi ri ni xivundza!
Hi ku endla leswaku n’wana wakwe wa kondlo-a-ndzi-dyi a vulavula a ntshunxekile, tatana la nga eka n’wangulano lowu nga laha henhla a ngo lava ku tiva ntsena xivangelo xo va n’wana wakwe a ala ku ya eminhlanganweni—ku nga xivundza—kambe u endla leswaku a n’wi tshemba, xisweswo a endla leswaku va tlhela va va ni mabulo lama engetelekeke.—Vona bokisi leri fambisanaka ni xihloko lexi leri nge “Lehisa Mbilu!”
Vantshwa vo tala va kuma leswaku loko va hlula swiphiqo leswi va sivelaka ku tshinela eka Xikwembu, hakanyingi va titwa va antswa. Xiya xikombiso xa Ramón, jaha leri tshahiweke eku sunguleni leri khomiweke hi tingana ku vula leswaku i Mukreste exikolweni. Eku heteleleni, ri kume leswaku ku vulavula hi ripfumelo ra rona a swi nga tiki hilaha a ri ehleketa hakona—hambileswi swi endleke leswaku ri hlekuriwa. Ra hlamusela:
“Siku rin’wana exikolweni jaha rin’wana ri endle xihlekiso hi mina hikwalaho ka vukhongeri bya mina. A ndzi khomiwe hi rhumbyana naswona ndzi anakanye leswaku tlilasi hinkwayo a yi ri eku swi tweni. Kutani ndzi endle xiboho xo cinca bulo kutani ndzi ri vutisa hi vupfumeri bya rona. Lexi ndzi hlamariseke, hileswaku ri khomiwe hi rhumbyana ku tlula ndlela leyi mina a ndzi ri xiswona! Kutani ndzi xiye leswaku vantshwa vo tala va ni vukhongeri lebyi va pfumelaka eka byona kambe a va byi twisisi. Mina ndza antswa hikuva ndzi nga ti hlamusela tidyondzo leti ndzi pfumelaka eka tona. Hakunene, loko swi ta emhakeni yo vulavula hi ripfumelo, vadyondzi-kulorhi hi vona lava khomiwaka hi tingana—ku nga ri mina!”
RINGETA LESWI: Vutisa n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi leswaku u titwa njhani hileswi a nga Mukreste. Hi ku ya hi langutelo rakwe, i yini leswi n’wi vuyerisaka? Hi swihi swiphiqo leswi a nga na swona? Xana vuyelo byi tlula swiphiqo? Loko swi ri tano a hlamusele. (Marka 10:29, 30) N’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi a nga tsala mavonelo yakwe eka phepha a tirhisa tikholomu timbirhi—leyi nga eximatsini a tsala swiphiqo kutani eka leyi nga exineneni a tsala vuyelo bya kona. Loko n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi a vona vonelo rakwe ephepheni swi nga ha n’wi pfuna leswaku a kumisisa xiphiqo kutani a ringeta ku xi tlhantlha.
‘Matimba Ya N’wana Wa Wena Ya Ku Anakanya’
Vatswari ni vatshila va xiye leswaku ku ni ku hambana exikarhi ka ndlela leyi vana lavatsongo ni vana va kondlo-a-ndzi-dyi va anakanyaka ha yona. (1 Vakorinto 13:11) Loko vana lavatsongo va anakanya hi swilo leswi nga kona, vana va kondlo-a-ndzi-dyi va anakanya hi swilo leswi tolovelekeke swinene. Hi xikombiso, n’wana a nga dyondzisiwa leswaku Xikwembu xi tumbuluxe swilo hinkwaswo. (Genesa 1:1) Hambiswiritano, n’wana wa kondlo-a-ndzi-dyi a nga ha pfilunganyiwa hi swivutiso swo tanihi leswi nge: ‘Xana ndzi nga swi tiva njhani leswaku ku ni Xikwembu? Ha yini Xikwembu xa rirhandzu xi pfumelela vubihi? Xana ku nga va ntiyiso ku fikela kwihi leswaku Xikwembu xi tshama xi ri kona nkarhi hinkwawo?’—Pisalema 90:2.
U nga ha vona onge swivutiso leswi a swi n’wi pfuni n’wana wa wena la nga emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi. Ntiyiso hileswaku swi nga ha va swi kombisa leswaku swi le ku n’wi pfuneni. Phela, ku vutisa ku nga ha va mhaka ya nkoka ya ku va Mukreste la wupfeke hi tlhelo ra moya.—Mintirho 17:2, 3.
Ku tlula kwalaho, n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi u karhi u dyondza ku tirhisa “matimba [yakwe] ya ku anakanya.” (Varhoma 12:1, 2) Eku heteleleni, u ta kota ku twisisa “ku anama ni ku leha ni ku tlakuka ni ku enta” ka ripfumelo ra Vukreste hi ndlela leyi a nga ta kota ku swi vona hi ku olova tanihi n’wana. (Vaefesa 3:18) Ku tlula rini na rini, sweswi i nkarhi wo pfuna n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi leswaku a anakanya hi vukhongeri byakwe leswaku a ta kota ku hlakulela ku khorwiseka kakwe malunghana ni ripfumelo rakwe.—Swivuriso 14:15; Mintirho 17:11.
RINGETA LESWI: Wena ni n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi tlhelelani eka tidyondzo ta xisekelo, mi kambisisa timhaka leti wena—na yena—a mi nga titeki ti ri ta nkoka. Hi xikombiso, n’wi kombele a anakanya hi swivutiso swo tanihi leswi nge: ‘I yini leswi ndzi khorwisaka leswaku ku ni Xikwembu? Xana i vumbhoni byihi lebyi ndzi byi vonaka lebyi kombisaka leswaku Xikwembu xa khathala hi mina? Ha yini ndzi vona onge ku yingisa milawu ya Xikwembu minkarhi hinkwayo swi ta ndzi vuyerisa?’ Vana ni vuxiyaxiya leswaku u nga sindzisi mavonelo ya wena eka n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi. Ematshan’weni ya sweswo, n’wi pfune leswaku a tiendlela xiboho. Hi ku endla tano swi ta n’wi olovela leswaku a rhandza vukhongeri byakwe.
“Leswi U Susumetelekeke Ku Swi Pfumela”
Bibele yi vulavula hi Timotiya jaha leri ku sukela ‘loko ra ha ri ricece’ a ri tiva matsalwa yo kwetsima. Kambe, muapostola Pawulo, u khutaze Timotiya a ku: “Tshama eka swilo leswi u swi dyondzeke, leswi u susumetelekeke ku swi pfumela.” (2 Timotiya 3:14, 15) Ku fana na Timotiya, n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi a nga ha va a dyondze tidyondzo ta Bibele ku sukela loko a ha ku velekiwa. Kambe, sweswi, u fanele u n’wi khutaza leswaku a ta kota ku tiendlela xiboho.
Buku leyi nge Swivutiso Leswi Vantshwa Va Swi Vutisaka—Tinhlamulo Leti Tirhaka, Vholumo 1, yi ri: “U ni mfanelo ya leswaku n’wana wa wena wa malembe ya kondlo-a-ndzi-dyi a landzela ndlela leyi u gandzelaka ha yona loko a ha tshama na wena. Hambiswiritano, eku heteleleni pakani ya wena i ku endla leswaku mbilu ya n’wana wa wena yi rhandza Xikwembu—ku nga ri ku n’wi endla a endlela ku hetisa nawu ntsena.” Loko u ri ni pakani yoleyo emianakanyweni, u ta pfuna n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi leswaku a “tiya eripfumelweni” kutani swi hundzuka ndlela yakwe ya vutomi—ku nga ri ya wena. *—1 Petro 5:9.
^ ndzim. 4 Mavito ma cinciwile exihlokweni lexi.
^ ndzim. 5 Leswaku hi olovisa mhaka, eka xihloko lexi hi ta vulavula hi n’wana wa kondlo-a ndzi-dyi wa jaha. Hambiswiritano, milawu leyi ku vulavuriwaka ha yona yi katsa vanhwanyana ni majaha.
^ ndzim. 40 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, vona Xihondzo xo Rindza xa May 1, 2009, matluka 10-12, ni buku leyi nge Swivutiso Leswi Vantshwa Va Swi Vutisaka—Tinhlamulo Leti Tirhaka, Vholumo 1, matluka 315-318.
TIVUTISE . . .
Xana ndzi angurisa ku yini loko n’wana wa mina a kanakana vukhongeri bya mina?
Xana ndzi nga ri tirhisa njhani rungula leri nga eka xihloko lexi leswaku ndzi antswisa ndlela leyi ndzi angulaka ha yona?


text:
XIGONZO 9
Jeremia a nga tsikangi ku wulawula hi Jehova
Ka zikhati zo kari, a vanhu va hi hleka kutani ku hi zangarela loku hi va byela zokari xungetano hi Jehova. Lezo zi nga hi maha hi lava ku tsika ku wulawula hi Nungungulu. Xana u tshuka u ti zwisa lezo?— A Biblia gi wulawula hi mufanyana wo kari loyi a nga ranza Jehova, kanilezi kutsongwani i wa lava ku tsika ku wulawula hi yena. A vito gakwe hi Jeremia. A hi gonze zinwani xungetano hi yena.
A xikhati lexi Jeremia a nga hi jaha, Jehova i lo mu byela lezaku i fanele ku tlharihisa vanhu kasi va tsika a ku maha zo biha. Lezo zi wa binza nguvu ka Jeremia, niku i wa chava. I lo byela Jehova aku: ‘A nzi zi tivi a ku zini nzi to wula. Nzi nwanana.’ Kanilezi Jehova i te ngalo: ‘U nga chavi. Nzi ta ku vuna.’
Hikwalaho, Jeremia i lo sangula ku tlharihisa vanhu a va byela lezaku loku va nga cici a mahanyela yabye yo biha va ta tsayiswa. Xana u alakanya lezaku a vanhu va mu ingisile Jeremia?— Ahihi. Vona va lo mu hleka va tlhela va mu zangarela. A vokari va zile va lava ku mu daya! Xana u alakanya lezaku i ti zwisile kuyini?— Yena i lo chava a tlhela aku: ‘Nzi nga ta ha wulawula kambe hi Jehova.’ Kanilezi, xana hakunene i zi tsikile?— Ahihi, a nga zi tsikangi. Yena i wa mu ranza nguvu Jehova, hikwalaho a nga tsikangi ku wulawula hi yena. Niku kota lezi Jeremia a nga kala ku tsika ku wulawula hi Nungungulu, Jehova i lo mu vikela.
Hi xikombiso, ka khati go kari a vavanuna vo biha va lo hoxa Jeremia lomu hloweni yo eta yi nga tele hi madhaka. Yena i wa nga hi na zakuga kutani mati. A vavanuna lavo va wa lava ku tsika Jeremia lomo kala afa. Kanilezi hi ku vuniwa hi Jehova, yena i ponile!
Zini u gonzako ka xikombiso xa Jeremia?— Hambu lezi zikhati zo kari a nga chava, yena a nga tsikangi ku wulawula hi Jehova. Loku hi wulawula hi Jehova, a vanhu va nga ha hi hleka kutani ku hi zangarela. Kuzilava u nga hawa tingana kutani ku chava. Kanilezi u nga tshuki u tsika ku wulawula hi Jehova. Yena i ta ku vuna xontlhe xikhati, a ku fana ni lezi a vunileko Jeremia.
GONZA LOMU KA BIBLIA GA WENA
Jeremia 1:4-8; 20:7-9; 26:8-19, 24; 38:6-13


text:
TSHIPIḒA 12
Ni Nga Ita Mini Uri Vhutshilo Ha Muṱa Waṋu Vhu Takadze?
Lufuno ndi lwa ndeme u itela uri hu vhe na dakalo muṱani waṋu. Vha-Efesa 5:33
Mudzimu u ṱoḓa mbingano i tshi vhumbwa nga munna na musadzi.
Munna a re na lufuno u fara mufumakadzi wawe nga vhulenda nahone u a mu pfesesa.
Mufumakadzi u fanela u shumisana na munna wawe.
Vhana vha fanela u thetshelesa vhabebi vhavho.
Ivhani na vhuthu nahone ni fulufhedzee, ni songo vha na tshiṱuhu na u sa fulufhedzea. Vha-Kolosa 3:5, 8-10
Ipfi ḽa Mudzimu ḽi amba uri munna u fanela u funa musadzi wawe sa muvhili wawe, nahone musadzi u fanela u ṱhonifha munna wawe nga ho dzikaho.
U ita zwa vhudzekani nga nnḓa ha mbingano zwo khakhea. U vha na vhanna kana vhafumakadzi vhanzhi na zwone zwo khakhea.
Ipfi ḽa Yehova ḽi funza zwine miṱa ya nga zwi ita uri i takale.
Gudani Zwo Engedzeaho
MAFHUNGO MAḒIFHA A BVAHO HA MUDZIMU!
Ni Nga Vha Hani Na Dakalo Muṱani Waṋu?
Yehova, Mudzimu o takalaho, u ṱoḓa uri miṱa i takale. Wanani nyeletshedzo i shumaho ya Bivhili yo ṅwalelwaho vhanna, vhafumakadzi vhabebi na vhana.


text:
A MURINZELI N.° a 2016 | Hikuyini hi faneleko ku tsumbeka?
A vanhu vo tala va hemba hi kutsongwani ka kona khati ginwe xikari ka khume ga timeneti lomu ka mabhulo. Hikuyini zi karatako a ku ti karatela ku wulawula lisine?
HLOKO YA MHAKA YA KAPA
Xana a kutsumbeka zi hunzelwe?
Hi kuya hi lezi zi humeleleko Hitoshi zi nga ha wonekisa lezo.
HLOKO YA MHAKA YA KAPA
Lezi a kungatsumbeki ku hi khumbisako zona
Kuma mhaka yo tiya xungetano hi kuhemba.
HLOKO YA MHAKA YA KAPA
Mabhinzu ya kutsumbeka
Xo sangula: Matimu ya munhu ma kombako a lisima la kutsumbeka.
THE BIBLE CHANGES LIVES
Nzo lava lembe ginwe basi ga kuva ni kurula ni kutsaka
Alain Broggio i lo khumbiwa hi bhuku ga 1 Johani 1:9.
U wa zi tiva?
Kutsaliweni ka Biblia, a mabhuku yo songiwa ma wa mahiwa ni ku tiriswa hi ndlela muni? A Mitsalo ya wuKristu ya xiGreki yi wulawula hi “vapristi va hombe.” Ku vile vamani?
Ndlela yo hlula ku hanya na hi chava
Tindlela tinharu ti nga ku vunako a ku ti wona na u vikelwe.
ANCIENT WISDOM FOR MODERN LIVING
U nga karateki nguvu
Laha Jesu a nga wula lezaku tsikani kukarateka, i tlhelile a komba a mamahela ya kona.
Lezi a Biblia gi zi wulako
A munhu a fileko a nga tlhela a hanya?


text:
Naa Ṱhanzi Dza Yehova Vha Kombetshedza Vhathu Uri Vha Shandule Vhurereli?
Hai, a ri vha kombetshedzi. Kha magazini washu wa Tshiingamo ro bula uri: “U kombetshedza uri vhathu vha shandule vhurereli havho zwo khakhea.” * Ri iledza u kombetshedza vhathu nga zwiitisi zwi tevhelaho:
Yesu ho ngo vhuya a kombetshedza vhathu uri vha ṱanganedze pfunzo dzawe. O vha a tshi zwi ḓivha uri ndi vhathu vha si gathi vhane vha ḓo ṱanganedza mulaedza wawe. (Mateo 7:13, 14) Musi vhaṅwe vhafunziwa vha tshi khukhulisea nga zwe a zwi amba, o vha litsha vha ṱuwa nṱhani ha u vha kombetshedza uri vha si mu ṱutshele.
—Yohane 6:60-62, 66-68.
Yesu o funza vhatevheli vhawe uri vha songo kombetshedza vhaṅwe vhathu u shandula zwine vha zwi tenda. Nṱhani ha u kombetshedza vhathu uri vha ṱanganedze mafhungo maḓifha ngeno vha sa ṱoḓi, vhafunziwa vhawe vho vha vha tshi fanela u ṱoḓa vhathu vhane vha ḓo thetshelesa.
—Mateo 10:7, 11-14.
U shandula muthu nga u tou mu kombetshedza ndi mahandana, samusi Mudzimu a tshi ṱanganedza fhedzi vhane vha mu gwadamela zwi tshi bva mbiluni.
—Doiteronomio 6:4, 5; Mateo 22:37, 38
Naa mushumo washu ndi wa u rembulusa vhathu?
Ndi ngoho uri ri phaḓaladza mulaedza wa Bivhili “tshipiḓani tsha kule vhukuma tsha ḽifhasi” ri ita zwenezwo “fhethu ha vhomuthumunzhi na nnḓu nga nnḓu” samusi Bivhili yo laedza. (Mishumo 1:8; 10:42; 20:20) U tou fana na Vhakriste vha u thoma, nga zwiṅwe zwifhinga ri a pomokwa uri ri rembulusa vhathu nga nḓila i si ya lwa mulayo. (Mishumo 18:12, 13) Naho zwo ralo, zwenezwo a si ngoho. A ri khou lingedza u kombetshedza vhathu uri tende zwine ra zwi tenda. Nṱhani hazwo, ri tenda uri vhathu vha tea u guda u itela uri vha kone u dzhia phetho yo teaho.
A ri kombetshedzi vhathu uri vha bve kha vhurereli havho kana u ita mishumo ya zwa politiki ro dzumbama nga vhurereli kana u ṋea vhathu zwithu zwi vhonalaho kana vhuimo ri tshi khou itela u wana miraḓo miswa. Zwenezwo ndi zwine zwa itwa nga vhaṅwe vhane vha ḓivhidza Vhakriste, fhedzi vha tshi nyadzisa Kristo nga u ita zwithu zwo raloho. *
Na muthu u na ndugelo ya u shandula vhurereli?
Ee, Bivhili i amba uri vhathu vha na ndugelo ya u shandula vhurereli havho. I bula vhathu vhanzhi vhe vha khetha u sa tevhela vhurereli ha mashaka avho nahone vha khetha u gwadamela Mudzimu wa ngoho nga u ḓifunela. Abrahamu, Ruthe, na vhaṅwe vhathu vha Athene, na muapostola Paulo ndi dziṅwe dza tsumbo dzi si gathi dzavhuḓi. (Yoshua 24:2; Ruthe 1:14-16; Mishumo 17:22, 30-34; Vhagalata 1:14, 23) Zwiṅwe hafhu, Bivhili i dovha ya amba nga ha muthu we a dzhia phetho ya vhutsilu a ṱutshela vhurabeli vhune ha ṱanganedzwa nga Mudzimu.
Ndugelo ya u shandula vhurereli i tikedzwa nga ḽiṅwalwa ḽa Nḓivhadzo ya Shango Ḽoṱhe ya Ndugelo dza Vhathu (Universal Declaration of Human Rights), ḽe khaḽo Yuno ya amba nga ha “mutheo wa mulayo wa ndugelo dza vhathu shangoni ḽoṱhe.” Ḽenelo ḽiṅwalwa ḽi amba uri muthu muṅwe na muṅwe u na “mbofholowo ya u shandula vhurereli hawe kana zwine a tenda khazwo” na “u ṱoḓa, u ṋewa kana u pfukisela mafhungo na mihumbulo,” u katela na mihumbulo ya zwa vhurereli. * Vhukuma dzenedzo ndugelo dzi ṱoḓa uri hu ṱhonifhiwe ndugelo dza vhaṅwe vhathu dza u sa shandula zwine vha zwi tenda na u landula mihumbulo ine vha si tendelane nayo.
Naa u shandula vhurereli zwi ita uri hu vhe na u sa hulisa mvelele kana mikhuvha ya muṱa?
A zwo ngo tea u tou ralo. Bivhili i ṱuṱuwedza uri ri ṱhonifhe vhathu vhoṱhe, hu sa londwi uri ndi vha vhurereli vhufhio. (1 Petro 2:17) Zwiṅwe hafhu, Ṱhanzi dza Yehova vha thetshelesa ndaela ya Bivhili ya u hulisa vhabebi vhavho, naho arali vhe vha vhuṅwe vhurereli.
Naho zwo ralo, a si vhoṱhe vhane vha tendelana na mavhonele a Bivhili. Muṅwe mufumakadzi o alutshelaho Zambia o amba uri: “Muvhunduni wahashu, u shandula vhurereli . . . zwo vha zwi tshi dzhiiwa sa u sa fulufhedzea, zwi u fheṱa muṱa wa hau na muvhundu une wa dzula khawo.” Onoyu mufumakadzi o sedzana nga ho livhaho na yeneyo thaidzo musi a tshi thoma u guda Bivhili na Ṱhanzi dza Yehova e miṅwahani ya vhufumi nahone nga murahu a dzhia phetho ya u shandula vhurereli hawe. U ri: “Vhabebi vhanga vho vha vha tshi mmbudza tshifhinga tshoṱhe uri ndo vha sinyusa vhukuma na u vha shonisa. Ndo wana zwenezwi zwi tshi nkonḓela vhukuma, samusi u takalelwa nga vhabebi vhanga zwo vha zwi zwithu zwihulwane kha nṋe. . . . U khetha u fulufhedzea kha Yehova nṱhani ha u fulufhedzea kha masialala a vhurereli a zwi ambi uri a thi khou fulufhedzea kha muṱa wa hashu.” *
^ par. 2 Sedzani Tshiingamo tsha ḽa 1 January, 2002, siaṱari 12, phara 15.
^ par. 8 Sa tsumbo, nga ṅwaha wa 785 C.E., Charlemagne o bvisa ndaela ya uri hu vhulahwe vhathu vhane vha hana u lovhedzwa sa Vhakriste ngei Saxony. Zwiṅwe hafhu, thendelano ine ya vhidzwa Peace of Augsburg, yo sainiwaho nga 1555 C.E. nga zwigwada zwine zwa lwisana kha Muvhuso Mukhethwa wa Roma, yo amba uri muvhusi muṅwe na muṅwe u tea u vha Mukatolika wa Roma kana Muluṱere na uri vhathu vha re nga fhasi ha muvhuso wawe vha tea u vha miraḓo ya vhurereli hawe. Vhane vha hana u tevhela vhurereli ha muvhusi vho vha vha tshi tea u bva vha fhela.
^ par. 11 Ndugelo dzi fanaho dzo ṅwalwa kha African Charter on Human and Peoples’ Rights, American Declaration of the Rights and Duties of Man, 2004 Arab Charter on Human Rights, kha ASEAN (Association of Southeast Asian Nations) Human Rights Declaration, European Convention on Human Rights, na International Covenant on Civil and Political Rights. Naho zwo ralo, na mashango ane a amba uri a na dzenedzo ndugelo ha dzi nambateli nga ho fhelelaho.
^ par. 14 Yehova ndi dzina ḽa Mudzimu wa ngoho, samusi zwo bulwa Bivhilini.
Gudani Zwo Engedzeaho
MBUDZISO DZINE DZA ANZELA U VHUDZISWA
Naa Ṱhanzi Dza Yehova Vha Pwasha Miṱa Kana Vha A I Fhaṱa?
Nga zwiṅwe zwifhinga Ṱhanzi dza Yehova vha pomokwa uri vha pwasha miṱa. Fhedzi naa Ṱhanzi vha ita uri hu vhe na thaidzo muṱani?
MAFHUNGO MAḒIFHA A BVAHO HA MUDZIMU!
Ndi Afhio Mafhungo Maḓifha Nga Ha Vhurereli?
Naa hu ḓo vhuya ha vha na tshifhinga tshine muṅwe na muṅwe a ḓo gwadamela Mudzimu muthihi fhedzi wa ngoho nga vhuthihi?


text:
Dyondzo 108: ENdleleni Leyi Yaka eDamaska
Xana wa swi tiva leswaku i mani loyi a etleleke laha hansi? I Sawulo. Tsundzuka, hi yena loyi a a rindze tinguvu ta vavanuna lava a va khandla Stefano hi maribye. Languta ku vonakala lokuya lokukulu! Ku humelele yini?
Endzhaku ka loko Stefano a dlayiwile, Sawulo a a rhangela eku hlotiweni ka valandzeri va Yesu leswaku a ta va xanisa. A a famba hi yindlu ni yindlu a va kokela ehandle kutani a va nghenisa ekhotsweni. Vadyondzisiwa vo tala va balekele emitini yin’wana naswona va sungule ku vula “mahungu lamanene” kona. Kambe Sawulo u ye emitini yin’wana ku ya lava valandzeri va Yesu. Enkarhini wolowo a a ri endleleni yo ya eDamaska. Kambe loko a ri endleleni, ku humelele mhaka leyi yo hlamarisa:
Hi xitshuketa ku vonakala loku humaka etilweni ku tlhave Sawulo ku n’wi rhendzela. U wele ehansi hilaha u swi vonaka hakona laha. Kutani rito ri ku: ‘Sawulo, Sawulo! U ndzi xanisela yini?’ Vavanuna lava a va ri na Sawulo va vone ku vonakala kutani va twa ni mpfumawulo wa rito, kambe a va swi twisisanga leswi a swi vuriwa.
Sawulo u vutise a ku: ‘Xana u mani, Hosi?’
Hiloko rito ri ku: ‘Hi mina Yesu, loyi u n’wi xanisaka.’ Yesu u vule tano hikuva loko Sawulo a xanisa valandzeri vakwe, Yesu a a twa onge ku xanisiwa yena.
Kutani Sawulo u vutise a ku: ‘Xana ndzi fanele ku endla yini, Hosi?’
Yesu u te: ‘Pfuka u nghena eDamaska. Kwalaho u ta byeriwa leswi u faneleke u swi endla.’ Loko Sawulo a pfuka a pfula mahlo, a a nga voni nchumu. A a fe mahlo! Kutani vavanuna lava a a ri na vona va n’wi khome hi voko va n’wi yisa eDamaska.
Hiloko Yesu a vulavula ni un’wana wa vadyondzisiwa vakwe eDamaska, a ku: ‘Pfuka, Ananiya. Yana exitarateni lexi vuriwaka Ndzulamo. Endlwini ya Yudasi u vutisa munhu loyi a vuriwaka Sawulo. Ndzi n’wi hlawurile leswaku a va nandza wa mina wo hlawuleka.’
Ananiya u yingisile. Loko a hlangana na Sawulo, u n’wi tlhandleke mavoko kutani a ku: ‘Hosi yi ndzi rhumile leswaku u tlhela u vona ni ku tala moya lowo kwetsima.’ Xikan’we-kan’we swilo leswi fanaka ni mahakatimba swi we ematihlweni ya Sawulo, kutani a tlhela a vona.
Sawulo u tirhisiwe swinene ku chumayela eka vanhu va matiko yo tala. A a tiviwa tanihi muapostola Pawulo, loyi hi nga ta dyondza swo tala ha yena. Kambe a hi rhangeni hi vona leswaku Xikwembu xi rhume Petro leswaku a ya endla yini.
Mintirho 8:1-4; 9:1-20; 22:6-16; 26:8-20.
Swivutiso
- Sawulo u endle yini endzhaku ka loko Stefano a dlayiwile?
- Loko Sawulo a ri endleleni yo ya eDamaska, hi wihi nchumu wo hlamarisa lowu humeleleke?
- Yesu u byele Sawulo leswaku a endla yini?
- Hi swihi swiletelo leswi Yesu a swi nyikeke Ananiya, naswona Sawulo u swi kotise ku yini ku tlhela a vona?
- Xana Sawulo u tiviwe hi vito rihi, naswona u tirhisiwe njhani?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Mintirho 8:1-4.
Xana ku xanisiwa ka vandlha ra Vukreste leri a ra ha ku simekiwa ku pfune njhani leswaku Vukreste byi andza, naswona hi wihi nchumu lowu fanaka lowu endlekeke manguva lawa?
- Hlaya Mintirho 9:1-20.
Hi yihi mintirho yinharhu leyi Yesu a a lava leswaku Sawulo a yi endla?
- Hlaya Mintirho 22:6-16.
Hi nga fana njhani na Ananiya, naswona ha yini sweswo swi ri swa nkoka?
- Hlaya Mintirho 26:8-20.
Xana ku hundzuka ka Sawulo a va Mukreste swi tirha tanihi xikhutazo hi ndlela yihi eka lava nga ni vanghana va vukati lava nga riki vapfumeri namuntlha?


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vaheveru 10:1-39
10 Hikuva leswi Nawu wu nga ni ndzhuti+ wa swilo leswinene leswi nga ta ta, kambe leswi ku nga riki swilo swa kona hi xiviri, vanhu a va nge pfuki va endle leswaku lava tshinelaka va hetiseka+ hi switlhavelo leswi fanaka leswi endliwaka lembe ni lembe leswi va yaka emahlweni va swi nyikela.2 Loko swi nga ri tano, xana a ku ta va ku nga tshikiwanga ku nyikela switlhavelo, hikuva lava endlaka ntirho wo kwetsima lava basisiweke kan’we swi helela kwalaho a va nga ha ta pfuka+ va va ni ripfalo ra swidyoho?3 Ku hambana ni sweswo, hi switlhavelo leswi ku ni ku tsundzukiwa ka swidyoho lembe ni lembe,+4 hikuva a swi koteki leswaku ngati ya tinkunzi ni ya timbuti yi susa+ swidyoho.5 Hikwalaho loko a fika emisaveni u ri: “ ‘Xitlhavelo ni gandzelo a wu swi lavanga,+ kambe u ndzi lunghiselele miri.+6 A wu ma amukelanga magandzelo yo hisiwa lama heleleke ni gandzelo+ ra xidyoho.’7 Kutani ndzi te, ‘Waswivo! Ndza ta (ebukwini leyi songiwaka, swi tsariwile malunghana na mina)+ ku ta endla ku rhandza ka wena, Wena Xikwembu.’ ”+8 Loko eku sunguleni a ku: “A wu swi lavanga hambi ku ri ku amukela switlhavelo ni magandzelo ni magandzelo yo hisiwa lama heleleke ni gandzelo ra xidyoho”—switlhavelo+ leswi nyikeriwaka hi ku ya hi Nawu+—9 kutani entiyisweni u ri: “Waswivo! Ndza ta ku ta endla ku rhandza+ ka wena.” U herisa swo sungula leswaku u simeka swa vumbirhi.+10 Hi “ku rhandza”+ loku vuriweke, hi kwetsimisiwile+ hi ku nyiketiwa+ ka miri wa Yesu Kreste kan’we+ swi helela kwalaho.11 Nakambe, muprista un’wana ni un’wana wa yima+ siku rin’wana ni rin’wana+ leswaku a endla vutirheli bya mani na mani ni ku nyikela switlhavelo leswi fanaka ko tala, hileswi swi nga swi kotiki ku susa swidyoho hi ku helela.+12 Kambe munhu loyi u nyikele xitlhavelo xin’we a xi nyikelela swidyoho swa minkarhi hinkwayo+ kutani a tshama evokweni ra xinene ra Xikwembu,+13 ku sukela kwalaho u rindzile, kukondza valala vakwe va va vunavelo bya milenge+ yakwe.14 Hikuva hi gandzelo+ rin’we leri nyikeriweke u endle lava kwetsimisiwaka va hetiseka+ a swi endlela minkarhi hinkwayo.15 Ku tlula kwalaho, moya lowo kwetsima+ na wona wu nyikela vumbhoni eka hina, hikuva endzhaku ka loko wu te:16 “ ‘Lowu i ntwanano lowu ndzi nga ta wu endla eka vona endzhaku ka masiku wolawo,’ ku vula Yehovha. ‘Ndzi ta nghenisa milawu ya mina etimbilwini ta vona, naswona ndzi ta yi tsala emianakanyweni ya vona,’ ”+17 endzhaku ka sweswo wu ri: “Naswona a ndzi nge he pfuki+ ndzi tsundzuke swidyoho swa vona ni swiendlo swa vona swo kala nawu.”18 Kutani laha ku nga ni ku rivaleriwa+ ka swona, a ka ha ri na gandzelo ra xidyoho.+19 Hikokwalaho, vamakwerhu, leswi hi nga ni vurhena eka ndlela yo nghena+ endhawini+ yo kwetsima hi ngati ya Yesu,20 leyi a hi khanguleleke yona yi ri ndlela leyintshwa leyi hanyaka hi ku tirhisa nguvu,+ hileswaku, nyama+ yakwe,21 naswona leswi hi nga ni muprista lonkulu la langutelaka yindlu ya Xikwembu,+22 a hi tshineleni hi timbilu ta ntiyiso exitiyisekisweni lexi heleleke xa ripfumelo, timbilu ta hina ti ri leti xuviweke ti suka ripfalo+ ro homboloka ni mimiri leyi hlambiweke hi mati lama baseke.+23 A hi khomeni swi tiya exitivisweni xa le rivaleni xa ntshembo+ wa hina handle ko tsekatseka,+ hikuva la tshembiseke wa tshembeka.+24 Naswona a hi khathalelaneni leswaku hi khutazana+ erirhandzwini ni le mintirhweni+ leyinene,25 hi nga fularheli ku hlengeletana+ ka hina, hilaha ku nga ntolovelo wa van’wana, kambe hi khutazana,+ naswona hi endla tano hilaha ku engetelekeke ngopfu tanihi leswi mi vonaka siku ri tshinela.+26 Hikuva loko hi hanya hi xidyoho hi vomu+ endzhaku ka loko hi amukele vutivi lebyi kongomeke bya ntiyiso,+ a ka ha salanga+ xitlhavelo xa swidyoho,27 kambe ku ni ku langutela kun’wana loku chavisaka ka vuavanyisi+ naswona ku ni mavondzo lama pfurhaka lama nga ta lovisa lava kanetaka.+28 Munhu un’wana ni un’wana la honiseke nawu wa Muxe u fa a nga tsetseleriwi, loko ku ri ni vumbhoni bya vanhu vambirhi kumbe vanharhu.+29 Xana mi ehleketa leswaku nxupulo+ wu ta va wukulu hi mpimo wihi, lowu nga ta fanela munhu la kandziyeleke+ N’wana wa Xikwembu a tlhela a languta ngati+ ya ntwanano leyi a kwetsimisiweke ha yona yi ri ya ntikelo lowu tolovelekeke, a tlhela a khunguvanyisa moya+ wa musa lowu nga faneriwiki hi ku wu langutela ehansi?30 Hikuva ha n’wi tiva la vuleke a ku: “Ku rihisela i ka mina; hi mina ndzi nga ta tlherisela”;+ nakambe: “Yehovha u ta avanyisa vanhu+ vakwe.”31 I nchumu lowu chavisaka ku wela emavokweni ya Xikwembu lexi hanyaka.+32 Hambiswiritano, tshamani mi ri karhi mi tsundzuka masiku yo sungula lawa, loko se mi voningeriwile,+ mi tiyiseleke mphikizano lowukulu ehansi ka ku xaniseka,+33 minkarhi yin’wana loko mi vekiwe erivaleni tanihi le ndlwini ya mintlango,+ hi mindzhukano ni mahlomulo, ni minkarhi yin’wana loko mi hlanganyele ni lava veke ni ntokoto+ wo tano.34 Hikuva mi tshandzise lava a va ri ekhotsweni, hi ntsako mi amukele ku phangiwa+ ka swilo swa n’wina, hi ku tiva leswaku mi ni swilo+ swo antswa ni leswi tshamaka hi masiku.35 Hikokwalaho, mi nga cukumeti ntshunxeko+ wo vulavula wa n’wina, lowu faneleke ku hakeriwa hi hakelo leyikulu.+36 Hikuva ku laveka leswaku mi tiyisela,+ leswaku, loko mi endle ku rhandza ka Xikwembu,+ mi ta amukela ku hetiseka ka xitshembiso.+37 Hikuva ku sele “nkarhinyana,”+ kutani “la taka u ta fika naswona a nga ka a nga hlweli.”+38 “Kambe la lulameke wa mina, u ta hanya hikwalaho ka ripfumelo,”+ naswona, “loko a tlhelela endzhaku, moya-xiviri wa mina a wu n’wi tsakeli.”+39 Kutani hina a hi muxaka wa vanhu lava tlhelelaka endzhaku eku lovisiweni,+ kambe hi muxaka lowu nga ni ripfumelo eku londzovotiweni ka moya-xiviri+ wu hanya.


text:
Ha Yini Mi Nga Pfumeli Ku Pomperiwa Ngati?
Tidyondzo leti hoxeke leti tolovelekeke
Mavunwa: Timbhoni ta Yehovha a ti byi lavi vutshunguri bya madokodela hikuva a ti tshembi leswaku ma nga pfuna.
Ntiyiso: Hi endla hilaha hi nga kotaka ha kona leswaku hina ni mindyangu ya hina, hi kuma vutshunguri lebyinene. Loko hi ri ni swiphiqo swa rihanyo, hi ya eka madokodela lama nga ni vuswikoti eka vutshunguri ni ku endla vuhandzuri handle ko pompela ngati. Ha byi tlangela swinene vutshunguri lebyi nga kona lebyi antswisiweke. Kahle-kahle, endlelo lerintshwa leri tirhisiwaka ro tshungula Timbhoni ta Yehovha handle ko ti pompela ngati sweswi ri tirhisiwa ni hi vanhu lavan’wana hinkwavo. Ematikweni yo tala, muvabyi un’wana ni un’wana a nga hlawula ku papalata makhombo lama vangiwaka hi ku pomperiwa ngati yo tanihi vuvabyi lebyi nga engatini, ku cinca ka matirhelo ya nsawuto ni makhombo lama nga ha vangiwaka hi swihoxo swa vanhu.
Mavunwa: Timbhoni ta Yehovha ti tshemba leswaku ripfumelo ri nga endla leswaku munhu a hola.
Ntiyiso: A hi hanyisi vanhu hi singita.
Mavunwa: Ku papalata ku pomperiwa ngati swi koxa mali yo tala.
Ntiyiso: Vutshunguri lebyi nga laviki ku pomperiwa ngati a byi koxi mali yo tala. *
Mavunwa: Timbhoni to tala ku katsa ni vana va fa lembe ni lembe hikwalaho ko ala ku cheriwa ngati.
Ntiyiso: Mhaka yoleyo a hi ntiyiso naswona a yi na vumbhoni. Hakanyingi madokodela ma endla vuhandzuri lebyi rharhanganeke byo tanihi vuhandzuri bya mbilu, vuhandzuri bya longo, mahlangano ni ku va munhu a hoxiwa xirho xa un’wana handle ko pompela ngati. * Hakanyingi vavabyi ku katsa ni vana lava tshunguriwaka handle ko cheriwa ngati va hlakarhela ku tlula vanhu lava pomperiweke ngati. * Eka swiyimo leswi hinkwaswo, a nga kona munhu la nga vulaka hi ku tiyiseka leswaku muvabyi u ta fa hikwalaho ko ala ku ku pomperiwa ngati kumbe u ta hanya hikwalaho ka leswi a cheriweke ngati.
Ha yini Timbhoni ta Yehovha ti nga pfumeli ku pomperiwa ngati?
Leyi i mhaka ya vukhongeri ku nga ri ya swa vutshunguri. Testamente ya Khale ni Leyintshwa ti swi veka erivaleni leswaku hi fanele hi papalata ngati. (Genesa 9:4; Levhitika 17:10; Deteronoma 12:23; Mintirho 15:28, 29) Nakambe eka Xikwembu ngati yi yimela vutomi. (Levhitika 17:14) Hikwalaho hi papalata ngati ku nga ri hikwalaho ka leswi hi yingisaka Xikwembu ntsena kambe hileswi hi xi xiximaka tanihi Munyiki wa vutomi.
Ku cinca ka mavonelo
Eminkarhini leyi nga hundza madokodela a ma teka ku tshungula handle ko tirhisa ngati swi nga lulamanga, ku ri ku dlaya, kambe langutelo rero ri cincile eka malembe ya sweswinyana. Hi xikombiso, hi 2004, xihloko lexi kandziyisiweke eka magazini wa dyondzo xi vule leswaku “matshungulelo lama tirhisiwaka eka vavabyi lava nga Timbhoni ta Yehovha ma ta hetelela ma ri wona lama nga ta tirhisiwa eka malembe lama landzelaka.” * Xihloko lexi nga eka magazini wa Heart, Lung and Circulation hi 2010 wu vule leswaku “‘vuhandzuri lebyi nga tirhisiki ngati’ a byi fanelanga byi tirhisiwa eka Timbhoni ta Yehovha ntsena, kambe byi fanele byi tirhisiwa eka vanhu hinkwavo lava endliwaka vuhandzuri.”
Magidi ya madokodela emisaveni hinkwayo ma tirhisa maendlelo lama nga laviki ku pomperiwa ngati leswaku va endla vuhandzuri. Maendlelo yo tano ma tirhisiwa ni le matikweni lama ha hluvukaka naswona vavabyi vo tala lava nga riki Timbhoni ta Yehovha va tsakela ku tshunguriwa hi ndlela yoleyo.
^ ndzim. 8 Vona Transfusion and Apheresis Science, Vholumo 33, No. 3, tl. 349.
^ ndzim. 10 Vona buku leyi nge, The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Vholumo 134, No. 2, matl. 287-288; Texas Heart Institute Journal, Vholumo 38, No. 5, tl. 563; Basics of Blood Management, tl. 2; ni leyi nge Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Vholumo 4, No. 2, tl. 39.
^ ndzim. 10 Vona magazini wa The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Vholumo 89, No. 6, tl. 918; ni leyi nge, Heart, Lung and Circulation, Vholumo 19, tl. 658.
^ ndzim. 14 Vona buku leyi nge Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Vholumo 4, No. 2, tluka 39.
DYONDZA SWO TALA
SWIVUTISO LESWI HLAMURIWAKA HI BIBELE
I Yini Leswi Bibele Yi Swi Vulaka Malunghana Ni Ku Pomperiwa Ngati?
Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi hi nyike nawu wa leswaku hi ‘papalata ngati.’ Wu tirha njhani namuntlha?


text:
DYONDZO 3
Rahava A A Pfumela Eka Yehovha
A hi endle onge hi le mutini wa Yeriko. Muti lowu wu le tikweni ra Kanana, laha vanhu va kwalaho a va nga pfumeli eka Yehovha. Wansati loyi a vuriwaka Rahava a a tshama kwalaho.
Loko Rahava a ha ri xinhwanyetana, u twe marungula ya Muxe loko a ava Lwandle ro Tshwuka kutani a rhangela Vaisrayele va huma aEgipta. U tlhele a twa hi ta ndlela leyi Yehovha a va pfuneke ha yona leswaku va hlula tinyimpi ta vona leti va ti lweke ni valala va vona. Kutani sweswi u twe leswaku Vaisrayele va endle matende ya vona ekusuhi ni muti wa Yeriko!
Rahava u sirhelele vakamberi hikuva a a pfumela eka Yehovha
Siku rin’wana nimadyambu, Vaisrayele vambirhi va ye eYeriko leswaku va ya kambela muti wolowo. Va ye endlwini ya Rahava. U va rhambe leswaku va nghena va tshama. Exikarhi ka vusiku, hosi ya le Yeriko yi kume leswaku vakamberi va le mutini naswona va ye emutini wa Rahava. Kutani hosi yi rhumele vavanuna leswaku va va landza. Rahava u tumbete vakamberi vambirhi ehenhla ka yindlu yakwe kutani a byela vavanuna va hosi a ku: ‘Vakamberi a va ri kwala, kambe se va humile emutini. Loko mo famba sweswi, mi nga va kuma!’ Xana wa swi tiva leswaku ha yini Rahava a sirhelele vakamberi volavo?— Hikuva a a pfumela eka Yehovha naswona a a swi tiva leswaku a a ta nyika Vaisrayele tiko ra Kanana.
Loko vakamberi va nga si famba endlwini ya Rahava va n’wi tshembise leswaku yena swin’we ni ndyangu wakwe a va ta pona loko muti wa Yeriko wu lovisiwa. Xana wa swi tiva leswaku va n’wi byele leswaku a endla yini?— Va te: ‘Teka ntambhu leyi yo tshwuka kutani u yi hayeka ehandle ka fasitere ra wena. Loko u endle tano, un’wana ni un’wana loyi a nga endlwini ya wena u ta pona.’ Rahava u endle hilaha vakamberi va n’wi byeleke hakona. Xana wa swi tiva leswaku ku humelele yini endzhaku ka sweswo?—
Endzhaku ka masiku ma nga ri mangani, Vaisrayele va mache va rhendzela muti va lo whii! Ku ringana masiku ya tsevu va mache va rhendzela muti, kan’we hi siku. Kambe hi siku ra vunkombo, va mache va rhendzela muti ku ringana ka nkombo. Kutani hinkwavo va huwelela. Yehovha u endle leswaku makhumbi lama rhendzeleke muti ya wa. Kambe yindlu leyi a yi ri ni ntambhu yo tshwuka leyi a yi hayekiwe efasitereni a yi wanga! Xana wa yi vona laha xifanisweni?— Rahava ni ndyangu wakwe va ponisiwile!
Hi nga dyondza yini eka Rahava?— Rahava a a pfumela eka Yehovha hikwalaho ka swilo hinkwaswo swo hlamarisa leswi a swi dyondzeke ha yena. Na wena u le ku dyondzeni ka swilo swo tala swo hlamarisa hi Yehovha. Xana wa pfumela eka yena hilaha Rahava a endleke hakona?— Ha swi tiva leswaku wa pfumela!


text:
XIGONZO 13
Hi wahi a mahungu yo saseka xungetano hi wukhongeli?
1. Xana a tixaka tontlhe ta wukhongeli ti nene?
Ku na ni vanhu va timbilu ti nene tixakeni tontlhe ta wukhongeli. Mahungu yo saseka a ku tiva lezaku Nungungulu wa va wona a vanhu lavo a tlhela a va khatalela. Kanilezi, lexi xi nga tsakisiko hi lezaku a wukhongeli gi tala ku tiriselwa zilo zo biha. (2 Va Le Korinte 4:3, 4; 11:13-15) Hi kuya hi zihaxa-mahungu, a tixaka to kari ta wukhongeli ta tlhela ti hlengela ka terrorismo, kuhihiritwa ka vanhu, tiyimpi, ni kuxakelwa ka zivanana. Lezo a zo ku va bayisa lava va kholwako hi mbilu yontlhe ka Nungungulu! — Gonza Mateu 24:3-5, 11, 12.
A wukhongeli ga lisine ga dumisa Nungungulu, kuveni a wukhongeli ga mawunwa go mu khunguvanyisa. Gi gonzisa zilo zi kalako zi nga hi kona lomu ka Biblia, a ku patsa ni tigonzo ta mawunwa xungetano hi Nungungulu ni vafileko. Kanilezi Jehova i lava lezaku a vanhu va tiva a lisine xungetano hi yena. — Gonza Ezekieli 18:4; 1 Timote 2:3-5.
2. Hi wahi a mahungu yo saseka xungetano hi wukhongeli?
Lexi xi tsakisako hi lezaku Nungungulu a nga kanganyiswi hi wukhongeli legi gi wulako lezaku ga mu ranza kuveni hi lisine gi ranza a tiko ga Satani. (Jakobe 4:4) A Mhaka ya Nungungulu yi ngalo a wukhongeli gontlhe ga mawunwa i “Babuloni wa hombe.” Babuloni gi wa hi doropa ga kale lomu gi nga sangulela kona a wukhongeli ga mawunwa anzhako ka Ntalo wa masikwini ya Noa. Lokuloku, Nungungulu i ta fuvisa hi xitshuketi a wukhongeli legi gi kanganyisako gi tlhela gi xanisa vanhu. — Gonza Kuvululelwa 17:1, 2, 5, 16, 17; 18:8.
Ka ha hi ni manwani mahungu yo saseka. Jehova a nga rivalangi a vanhu vo tsumbeka lava va hangalakileko wukhongelini ga mawunwa misaveni yontlhe. Yena wa tlhanganyisa vanhu lavo hi ku va gonzisa a zinene. — Gonza Mika 4:2, 5.
3. Zini va faneleko ku maha a vanhu va timbilu ti nene?
Jehova wa khatalela a vanhu lava va ranzako lisine ni za zi nene. I va kuca a ku huma wukhongelini ga mawunwa. A vanhu lava va ranzako Nungungulu va ti yimisele ku maha lezi zi lavekako kasi ku mu tsakisa. — Gonza Kuvululelwa 18:4.
Ka zana ga malembe go sangula, a xikhati lexi a vanhu va timbilu ti nene va ngazwa a mahungu yo saseka hi ka vapostoli, vona va lo ma amukela hi kutsaka. Va lo gonza a mahanyela maswa ka Jehova, lawa ma tsakisako, na ma hi ni kungo ni wumanziko. Vona xikombiso xi nene ka hina inyamutlha hakuva va vumelile a mahungu yo saseka hi ku rangisa Jehova wutomini gabye. — Gonza Va Le 1 Tesalonika 1:8, 9; 2:13.
Jehova wa amukela lava va humako wukhongelini ga mawunwa lezaku va maha xipanze xa ngango wakwe wa vakhozeli. Loku u vumela a xirambo xa Jehova xa liranzo, u tava munghana wakwe, u kuma ngango wuswa wa liranzo wa vakhozeli-kuloni va Jehova, ni wutomi ga pinzukelwa. — Gonza Marku 10:29, 30; 2 Va Le Korinte 6:17, 18.
4. Xana Nungungulu i ta tisisa kuyini kutsaka matikweni wontlhe?
A kulamulwa ka wukhongeli ga mawunwa loku ku tako konawu mahungu yo saseka. Ku ta mbheta kuxaniseka misaveni yontlhe. A wukhongeli ga mawunwa gi nga ta tshuka gi kanganyisa ni ku ava vanhu kambe. Vontlhe lava va to ngha va hanya va ta tlhanganyiswa wukhozelini ga Nungungulu munwe wa lisine. — Gonza Kuvululelwa 18:20, 21; 21:3, 4.
GONZA ZINWANI
Zini lezi a Biblia gi zi gonzisako hakunene?
Wukhozeli Legi Nungungulu A Gi Amukelako
Zini lezi a Biblia gi zi gonzisako hakunene?


text:
Xana Timbhoni Ta Yehovha I Maprotestente?
Doo. Timbhoni ta Yehovha i Vakreste kambe a hi Maprotestente. Ha yini?
Maprotestente ma hlamuseriwa tanihi “vukhongeri lebyi lwisanaka ni kereke ya Rhoma Khatoliki.” Hambileswi Timbhoni ta Yehovha ti nga pfumeliki eka tidyondzo ta Kereke ya Khatoliki, a hi titeki hi ri Maprotestente hikwalaho ka swivangelo leswi landzelaka:
Tidyondzo to tala ta Maprotestente ti lwisana ni leswi Bibele yi swi dyondzisaka. Hi xikombiso, Bibele yi dyondzisa leswaku “ku ni Xikwembu xin’we,” ku nga ri Vunharhu-un’we. (1 Timotiya 2:5; Yohane 14:28) Nakambe yi dyondzisa leswaku Xikwembu a xi xupuli vanhu vo homboloka hi ku va xanisa etiheleni kambe hi ku va lovisela makumu.—Pisalema 37:9; 2 Vatesalonika 1:9.
A hi lwisani kumbe hi ringeta ku cinca Kereke ya Khatoliki kumbe vukhongeri byin’wana. Ematshan’weni ya sweswo, hi chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu, hi tikarhatela ku pfuna van’wana leswaku va va ni ripfumelo eka mahungu wolawo. (Matewu 24:14; 28:19, 20) A hi lavi ku cinca vukhongeri byin’wana kambe hi tsakela ku dyondzisa vanhu ntiyiso malunghana ni Xikwembu ni Rito ra xona, ku nga Bibele.—Vakolosa 1:9, 10; 2 Timotiya 2:24, 25.
DYONDZA SWO TALA
I VAMANI LAVA ENDLAKA KU RHANDZA KA YEHOVHA NAMUNTLHA?
Timbhoni Ta Yehovha I Vanhu Va Njhani?
I tingani Timbhoni ta Yehovha leti u ti tivaka? I yini leswi hakunene u swi tivaka hi hina?


text:
Vafi va nga tshumela ve hanya kambe?
U khawe . . .
inna?
ahim-him?
ku ti lava?
NGU TIHI TI DI BHIBHELE DI WOMBAKO TONA
Ku na va ni ku “wuka ka vakufa.”
TONETO TI NI TXIVHUNO MUNI KA WENA
Thavelelo mbimo yi va hi va dhundako va fako.
Ku txhatxheka ka ku thava lifo ku pinda mpimo.
Ku themba ko tsana ko tshumela u tshangana ni vafi va wena va u va dhundako.
HI NGA KHOLWA KANI NGU KU TSANISEKA TI DI BHIBHELE DI TI WOMBAKO?
Inna, hi na wombawomba ngu sivangelo siraru:
Txizimu ngu txona i ku Mvangi wa wutomi. Di Bhibhele di dhana Jehovha Txizimu ku “[njisima] txi txi ningako wutomi.” (Masalmu 36:9; Mithumo 17:24, 25) Awu a ningako wutomi ka sotshe sivangwa si si hanyako kha ditshuri a nga sikota ku wuseta wutomi ka va va nga fa.
Txizimu txi wusile vathu ka vakufa mbimo yi yi nga pinda. Di Bhibhele di xawutela sikhati sa 8 ahawa vathu
—vavaphya, vahombe, vavamna, ni vavasikati— ava va nga tshumetelwa wutomini ha mafuni. Vamwane va ti nga di kufa, kasi mmwane a ti diyivani ngu mune wa masiku! —Johane 11:39-44.
Txizimu txa xuva ku tshumela txi maha toneto. Jehovha wa li vengela lifo; ene a li wona idi mlala. (1 Vakorinto 15:26) Ene wa “xuva” ku xula mlala eyo, e thavisa mtamo wa lifo ngu ku wusa vafi. Ene wa xuva ku wiyisa ava va kuho ka mialakanyo yakwe ni ku tshumela e va wona kambe va txi hanya ha mafuni.
—Jobe 14:14, 15, Tradução do Novo Mundo.
ALAKANYISISA NGU TIYA
Nji txani txi mahako ku hi kumba, ni kufa?
Di Bhibhele da xamula mhaka yiya ka GENESISI 3:17-19 ni VAROMA 5:12.
GONDA TA TINGI
NGU YAHI MAHUNGU A MANENE AYA MATAKO NGU KATXIZIMU?
Ngu yihi themba yi ku ho ngu vakufa?
Ku maheka txani loko hi txi fa? Ina hi nga sikota kuwona ni kudhunda ava va nga fa?


text:
Ndzi Tshika Vusocha
Vona ndlela leyi bibele yi pfuneke Cindy ku tshika nsele.
Ku Hanya Ndzi Nga Voni
James Ryan u tswariwe a fe tindleve kutani hi ku famba ka nkarhi a fa mahlo. I yini lexi n’wi nyikeke ntsako evuton’wini?
Ku Pompela Ngati
—Leswi Madokodela Ma Swi Vulaka Sweswi
Timbhoni ta Yehovha a ti soriwa hikwalaho ka leswi ti alaka ku pomperiwa ngati. Madokodela man’wana ma yi teka njhani ngati?
“A Ndzi Ri Ni Tihanyi”
Ku nga khathariseki ku humelela kakwe eka vuyimbeleri, Esa a a swi tiva leswaku vutomi byakwe a byi nga ri na xikongomelo. Dyondza ndlela leyi xiyimbeleri lexi xa vuyimbeleri bya pongo xi kumeke ntiyiso wa xiviri ha yona.
Mutivi Wa Tikhemikhali Ta Swilo Leswi Hanyaka A Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
Twana timhaka ta sayense leti a ti kambisiseke nileswaku ha yini a pfumela eka Rito ra Xikwembu.
Ndzi nyike lembe rin’we ntsena ra ku rhula ni ntsako
Alain Broggio u khumbiwe ngopfu hi rungula ra Bibele leri nga eka 1 Yohane 1:9.
Bibele Yi Ndzi Nyike Tinhlamulo Leti Enerisaka
Mayli Gündel u tshike ku pfumela eka Xikwembu loko tata wakwe a fa. U wu kume njhani ntiyiso ni ku rhula ka mbilu?


text:
Ha Ku Rhamba Leswaku U Ta Valanga Miako Ya Bethele Ya Le United States
Mpatswa wun’wana lowu humaka exihlaleni xa Vanuatu, lowu a wu endzele miako ya Timbhoni ta Yehovha ya le United States, wu te: “Hi tsundzuka minkarhi yo tsakisa leyi hi veke na yona loko hi endzela eBethele, leyi hi nga ta ka hi nga yi rivali.” Vanhu vo tlula 70 000 lava endzelaka miako leyi lembe ni lembe va titwa hi ndlela leyi fanaka.
Xana u tshame u endzela miako ya le Bethele ya le United States? Loko u nga si tshama u endla tano, u amukeriwile leswaku u endza.
I yini leswi u nga ta swi vona eka miako yinharhu leyikulu?
Ntsindza wa Misava Hinkwayo, eBrooklyn, le New York. Valanga kutani u dyondza hi matshalatshala yo hleleka lama endliwaka ku pfuna ni ku seketela ntirho wo chumayela mahungu lamanene emisaveni hinkwayo. U nga tlhela u vona tindhawu timbirhi leti u tivalangisaka hi wexe. Yo sungula yi ni hlokomhaka leyi nge “Vanhu Lava Vitaniwaka Hi Vito Ra Yehovha,” leyi hlamuselaka matimu ya vanhu va Yehovha ku sukela hi lembexidzana ro sungula ku fikela eminkarhini ya namuntlha. Ya vumbirhi yi ri, “Bibele Ni Vito Ra Xikwembu,” leyi hlamuselaka vuhundzuluxeri byo tala bya Bibele lebyi nga ni vito ro hlawuleka ra Xikwembu.
Dyondzo Leyi Humaka Eka Xikwembu, ePatterson, Le New York. Dyondza hi swikolo leswi nga endhawini yoleyo, swo fana ni Xikolo xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower ni Xikolo xa Swirho swa Komiti ya Rhavi ni Vasati va Swona. U ta tlhela u vona minkombiso ni tivhidiyo leti kombisaka ndlela leyi mintirho yi endliwaka ha yona etihofisini, leyi katsaka ku Mpfampfarhuta, ku rhekhoda Rungula leri ngo Yingiseriwa Kunene kumbe Tivhidiyo, Timhaka ta swa Nawu ni tindzawulo ta Ntirho.
Wallkill, Le New York, Ku Kandziyisa Ni Ku Rhumela Minkandziyiso. Valanga u vona ndlela leyi Tibibele ni minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni yi kandziyisiwaka ha yona, hlanganisiwaka ni ku rhumeriwa ha yona emavandlheni ya le United States, Kharibiya ni le tindhawini tin’wana ta misava.
Ku valanga swi teka nkarhi wo tanihi kwihi?
Ku valanga eBrooklyn swi teka kwalomu ka awara; ePatterson swi teka kwalomu ka tiawara timbirhi naswona eWallkill swi teka kwalomu ka awara ni hafu.
I vamani va valangisi?
Hi lava tirhaka eBethele eka tindzawulo to hambanahambana. Va swi teka ku ri lunghelo ro seketela ntirho wa hina wo dyondzisa emisaveni hinkwayo. Ku sukela hi May 2014, a ku ri ni vanhu vo tlula 5 000 lava tirhaka eka miako leyi yinharhu naswona vo tlula 3 600 va leteriwe ku valangisa. Ku valangisiwa loku ku endliwa hi tindzimi ta kwalomu ka 40.
I mali muni ku valanga?
I mahala.
Xana u fanele u va un’wana wa Timbhoni ta Yehovha leswaku u ta kota ku valanga?
A swi bohi. Vo tala lava endzaka a hi timbhoni. Timbhoni swin’we ni lava nga riki Timbhoni va ta twisisa matshalatshala yo hleleka lama endliwaka ku seketela ntirho wa misava hinkwayo wa Timbhoni ta Yehovha.
Wansati un’wana wa Mumoslem la humaka eIndiya u endzele ePatterson. Endzhaku ka loko a valangisiwile, u te: “Ndzi nga swi tsakela ku tirha endhawini leyi. Ndza khensa swinene mi nga ndzi komba xichavo.”
Xana vana va amukelekile?
Ina! Ku endza swi nga va ni vuyelo bya kahle swinene eka vana. John, loyi a humaka le United States, u tsale leswi: “Vana lava a va ri eka ntlawa wa hina a va tshamela ku vulavula hi riendzo leri hi veke na rona ku sukela loko hi vuyile laha kaya. Loko hi nga si valanga, a va nga swi tivi leswaku ku tirhiwa njhani eBethele kambe sweswi va tivekele pakani yo ya tirha kona.”
Xana swa koteka ku valanga miako ya Timbhoni ta Yehovha ya le matikweni man’wana?
Ina, swa koteka. U nga valanga ematikweni yo tala. Ku kuma ndhawu yo valanga, vona tluka leri nge Rhavi Ni Rungula Ro Valanga. Ha ku amukela hi mandla mambirhi leswaku u ta valanga eka rin’wana ra marhavi ya Timbhoni ta Yehovha.
DYONDZA SWO TALA
I VAMANI LAVA ENDLAKA KU RHANDZA KA YEHOVHA NAMUNTLHA?
Ku Endliwa Yini eRhavini Ra Timbhoni Ta Yehovha?
Vaendzi va amukelekile ku ta valangisiwa erhavini rin’wana ni rin’wana ra hina. Na wena ha ku rhamba!


text:
XIGONZO 1
Mahungu muni yo saseka lawa Nungungulu a nga nawo?
1. Mahungu muni yo saseka lawa Nungungulu a nga nawo?
Nungungulu i lava lezaku a vanhu va kuma wutomi go tsakisa laha misaveni. Yena i vangile misava ni zilo zontlhe zi nga ka yona hi kota ya liranzo lakwe hi vanhu. Lokuloku, yena i ta maha xo kari kasi ku neha wumanziko ga chukwana ka vanhu matikweni wontlhe. Yena i ta humuta vanhu ka lezi zi vangako kuxaniseka. — Gonza Jeremia 29:11.
A ku na mufumo wu tshukileko wu zi kota ku fuvisa a tihanyi, mababyi, kutani kufa. Kanilezi ku na ni mahungu yo saseka. Lokuloku, Nungungulu i ta valeta a mifumo yontlhe ya vanhu hi mufumo wa yena wutsumbu. A vafumelwi va wona va ta kuma kurula ni wutomi gi nene. — Gonza Isaya 25:8; 33:24; Danieli 2:44.
2. Hikuyini a mahungu yo saseka ma nga ya xihatla?
A kuxaniseka ku ta mbhela ntsena a xikhati lexi Nungungulu a to fuvisa a vakubiha misaveni. (Zefania 2:3) Zi ta maheka rini lezo? A Mhaka ya Nungungulu yi wulile na ka ha hi mahlweni lezaku ku wa tava ni matshamela lawa zezi ma vekako vanhu mhangweni. A zilo lezi zi mahekako zezi misaveni zi komba lezaku a xikhati xa kuva Nungungulu a maha xo kari xi tshinele. — Gonza 2 Timote 3:1-5.
3. Zini hi faneleko ku maha?
Hi fanele ku gonza xungetano hi Nungungulu Mhakeni yakwe, a Biblia. Yona yi fana ni papilo gi tako ka hina hi ka raru wa liranzo. Yi hi byela lezi hi nga hanyisako zona hi ndlela ya chukwana zezi ni lezi hi nga kumisako zona a wutomi ga pinzukelwa misaveni xikhatini xi tako. Kunene, a vokari kuzilava va nga ta tsaka hi kuva u vuniwa ku zwisisa a Biblia. Kanilezi a hi faneli ku vumelela vanhu lezaku va hi tsikisa a lungelo lego ga hombe ga ku kuma wumanziko ga gi nene nguvu. — Gonza Mavingu 29:25; Kuvululelwa 14:6, 7.
GONZA ZINWANI
KU KOMBELA KU GONZA BIBLIA
Hikuyini u faneleko ku gonza a Biblia?
A vanhu vo tala misaveni yontlhe va kuma mihlamulo ya ziwutiso za lisima wutomini — lomu ka Biblia. Wenawu wa zi lava ku yi kuma?


text:
NDIMA 6
Ku humelela txani ngaku hi txi fa?
1-3. Ngu txihi txiwotiso atxi vathu va txi wotisako mayelana ni vafi? Wukhongeli wumwane wu txi xamulisa ku txani?
BHIBLIA yi hi thembisa ti to “kha ku nambi swa ku txi maneka kambe lifo”. (Mtuletelo 21:4) Ka ndima 5, hi gondile ngu txivangelo txi txi mahako ti koteka kumana wutomi wo mbi guma. Kambe vathu va ngadi va txi fa. (Eklesiaste 9:5) Kambe txiwotiso txa hombe txi hi ti wotisako nditxe, Ku humelela txani hi txi fa?
2 Xamulo ya txiwotiso txonetxo nja lisma nga ti hi txi felwa ngu wu hi mdhundako. Hi nga ti wotisa tiya: ‘Ku maheka txani ngu ngene? Ina va hi wona? Ina va nga hi vhuna? Ina hi nga tshumela hi va wona?’
3 Titxhetxhe ti xamula siwotiso siya ngu tinzila to hambana. Timwane ti gondisa ti to u di m’thu wa mnene, una hanya nzumani kambe u di m’thu wo biha a na hya nzumani. Timwane ti womba ti to hi txi fa hi hunduka moya ive hi ya tshangana ni maxaka yathu ya se ma nga fa. Kambe timwane ti womba ti to a di fite se e lamulwa, wa veleketwa, mwendo ku tshumela e hanya ni mmidi wumwane, mwendo i di m’thu mwendo i di txihari.
4. Ngu yihi gondo ya yimweyo ayi wukhongeli wu ti gondisako mayelana ni vafi?
4 Ko nga wukhongeli wu gondisa timhaka to hambana ngutu. Kambe wotshe wu gondisa to fana. Wona wu gondisa ti to ngako m’thu a txi fa, ku ni txo maha txi txi salako txi txi hanya. Ina toneto ta pfala?
KU HUMELELA TXANI NGAKU HI TXI FA?
5, 6. Ku humelela txani ngaku hi txi fa?
5 Jehovha wa ti ziva ati ti humelelako ngako hi txi fa, ni ku ene a hi gete ti to ngako m’thu a txi fa, wutomi wakwe wo guma. Lifo ngu hambana ni wutomi. Se ngako m’thu a txi fa, matipfelo ni mialakanyo yakwe kha si yi masoni si txi hanya ka wukhalo wumwane. * Ngako hi txi fa kha hi koti kuwona, kuengisa nem kha hi na kukota pimisa txilo.
6 Mkoma Salomoni a wombile ti to “vafi kha va zivi txilo”. Vafi kha va na ku sikota kuranda mwendo kunyenya, se “ka wukhalo wa vafi ahale u yako kona kha ku nga ni mthumo hambi mapimo” (Lera Eklesiaste 9:5, 6, 10.) Ni ka Masalmu 146:4, Bhiblia yi hi gela ti to ngako m’thu a txi fa, “makungo akwe” ma fa.
NJI TXANI ATXI JESU A NGA TXI WOMBA MAYELANA NI LIFO
7. Nji txani atxi Jesu a nga txi womba mayelana ni lifo?
7 Mbimo yi mngana wakwe Lazaro a nga fa, Jesu a gete vagondiswa vakwe a txi khene: “Lazaro mngana wathu a otete.” Kambe Jesu a si wombi ti to Lazaro a humula. Jesu a tshumete a txi khene: “Lazaro a fite.” (Johane 11:11-14) Ngu toneto Jesu a fananisile lifo ni wukohe. Ene asi wombi ti to Lazaro a ti nzumani mwendo ni maxaka akwe ayale ma nga fa. Nem a si wombi ti to Lazaro o hya nzumani mwendo ku velekwa ka wukhalo wumwane na i di m’thu mwendo txihari. Ti ti fana ni ku a di ka wukohe wa hombe. Mibhalo yimwane yi fananisa lifo ni wukohe wa hombe. Bhiblia yi womba ti to mbimo yi Sitefane a nga dawa, “ene a to otela ka va kufa”. (Mithumo 7:60, Tradução do Novo Mundo) M’postoli Paulo a wombile ti to Makristu mamwane ma “otete ka va kufa.”—1 Vakorinto 15:6, NM.
8. Hi ti zivisa ku txani ti to Txizimu kha txi tsakeli lifo la vathu?
8 Ina Txizimu txi vangile Adhamu ni Evha ti to ve gwita ve fa? Nem! Jehovha a va vangite ti to ve tidila ngu wutomi ngu ha ku singako ni magwito va di ni dihanyo do hetiseka. Mbimo yi Jehovha a nga vanga vathu, ene a va mahile va di ni minavelo yo hanya ngu ha ku si gumiko. (Eklesiaste 3:11) Vaveleki kha va lavi ti to vanana vawe ve kumba ni kufa, se Jehovha nene a ti pfisa toneto kwathu. Se ngako Txizimu txi nga hi vanga ti to hi hanya ngu ha ku singako ni magwito, ngu ku txani hi txi fa?
NGU KU TXANI HI TXI FA?
9. Ngu ku txani txirumo txi txi nga ti ningilwe Adhamu ni Evha txi nga ti hehukile?
9 Jaradhi ka Edheni, Jehovha a gete Adhamu ni Evha ti to: “U nga si kota kudya mihando ya yotshe mindonga ya thembweni u di txhatxhekile. Aniko u nga dye mndonga wa ku ziva ta tinene ni ta kubiha nguko ka di tshiku dile u no wu dya kha ditshuri u na fa.” (Genesisi 2:9, 16, 17) Ti to junya ti to txirumo txiya txi si nemeli ku txi engisa, ni ti to Jehovha a ti ni lungelo yo sawulela Adhamu ni Evha ati i ku ta tinene ni ta kubiha. Ngu ku engisa Jehovha, vona va ndina va va di mkombisile ti to va xonipha wulawuli wakwe. Vona va ndina va va di kombisile nzila yi va m’bongako ngu yona awule a nga va mahela sotshe.
10, 11. a) Sathane a va jikisisile ku txani Adhamu ni Evha? b) Ngu ku txani ku singa ni divalelo ka ti ti nga mahwa ngu Adhamu ni Evha?
10 Ati ti pandako ngu ti to Adhamu ni Evha va sawute kwa mbi engisa Txizimu. Sathane a ti khene ka Evha: “Ina Txizimu txi wombile ti to mi nga dyeni muhando ni wa wumwewo ka yotshe mindonga yi, yi ku thembweni muwa kani?” Evha a xamute atxi khene: “Athu hi nga si kota kudya mihando ya mindonga ya thembweni. Aniko mihando ya mndonga wu, wu ku hagari ka thembwe, ‘Txizimu txi wombile ti to kha mi nambi wu dya hambi ni ku wu gwesa, kasiku mi si fi’.”—Genesisi 3:1-3.
11 Se Sathane a to khene: “Lambi! kha mi nambi fa. Nguko Txizimu txa ti ziva ti to, ka ditshiku di mi na kudya, mi na tuleka maso, mi txi fana ni Txizimu, mi txi ziva ta tinene ni to biha.” (Genesisi 3:4-6) Sathane a ti lava ti to Evha e pimisa ti to a nga ti sawulela ati i ku ta tinene ni to biha. Ngu di dhawa dimwane, ene a hembile mayelana ni ti to ndino humelela ngako a si engisi Txizimu. Sathane a ti khene Evha kha na mbi fa, se Evha a dyite muhando se e gwita e ninga mwamna wakwe. Phela Adhamu ni Evha va ti ti ziva ti to Jehovha a ti va gete ti to va si dyi muhando. Mbimo yi va nga wu dya, vona va sawute kwa mbi engisa mlayo wo hehuka. Ngu kudya muhando, vona va kombisile ti to kha va xoniphi Tate wawe wa nzumani awu a ku ni lirando. Ka ti va nga ti maha, ku singa ni divalelo!
12. Ngu ku txani i di tingana aku Adhamu ni Evha va sa engisa Jehovha?
12 Hi nga wona tingana ti vaveleki vathu vo khata va nga komba M’vangi wawe! U ndina ti pfisa ku txani i di ti to wa kulisa mwanana se e gwita e ku wukela se e lwisana ni nawe, e lamba ati awe u ti lavako? Ina ti nga mbi kuthola mbilu?
13. Jehovha a ti womba txani loko a txi khene “u lithule, kambe u na tshumela u txi maha lithule”?
13 Mbimo yi va nga mbi engisa, Adhamu ni Evha va luzile lungelo yo hanya ngu ha ku singako ni magwito. Adhamu a getwe tiya ngu Jehovha: “Awe u lithule, kambe u na tshumela u txi maha lithule”. (Lera Genesisi 3:19.) Atiya ti womba ti to Adhamu a ndina tshumela e maha lithule kambe. (Genesisi 2:7) Msana kova a di wonhile, ene a fite se kha nga va a di ho.
14. Ngu ku txani hi txi fa?
14 I di ti to Adhamu ni Evha va ti ko engisa Txizimu, ni ku va txi ngadi ve hanya. Kambe mbimo yi vona va nga mbi mu engisa, vona va to maha txiwonho, se ngu ku tsimbila ka mbimo va to fa. Txiwonho txi fana ni thomba yi hi nga siyelwa ngu vaveleki vathu vo khata. Hotshethu hi velekilwe hi ti ni txiwonho, ngu koneho ti hi mahako hi fa. (Varoma 5:12) Kambe txonetxo hi nga txona txikongomelo txa Txizimu. Txizimu kha txi lavi ti to vathu ve fa, aniko Bhiblia yi dhana lifo ku “mlala”.—1 Vakorinto 15:26.
DITSHURI DA HI KHULULA
15. Ditshuri mayelana ni lifo di hi khulula ngu nzila yihi?
15 Ditshuri mayelana ni lifo da hi khulula ka mawonelo o tala a makuhu. Bhiblia yi gondisa ti to vafi kha va pfi kupanda nem kha va henyi. Kha hi na kuwombawomba navo nem kha va na kuwombawomba ni nathu. Kha hi na kuvhuna vakufa, nem vona kha va na ku hi vhuna. Kha va na ku hi xanisa, se ngu toneto kha hi na ku va thava. Hambi keto, wukhongeli wa wungi wu womba ti to vafi va hanya ka wukhalo wumwane ni ku vona va nga hi vhuna ngako hi txi teka male hi ninga vapaxeli ava va tekwako i di vathu vo sawuleka. Kambe ngako hi txi ziva ditshuri mayelana ni vafi, kha hi pengiswi ngu makuhu oneyo.
16. Ngu yahi makuhu aya wungi wa wukhongeli wu ma gondisako mayelana ni lifo?
16 Sathane a thumisa wukhongeli wa makuhu ti to e hi hembela ni ku hi maha hi alakanya ti to vafi va hanya. Ngu txikombiso, wukhongeli wu gondisa ti to mbimo yi hi fako, ku ni txilo tximwane atxi txi salako txi txi hanya. Ina wukhongeli wako wu gondisa toneto, mwendo wu gondisa ati ti ku mu ka Bhiblia mayelana ni vafi? Sathane a ngadi a txi thumisa makuhu ti to e maha vathu ve va kule ni Jehovha.
17. Makuhu yo hya nzumani, ngu ruka Jehovha ngu nzila yihi?
17 Ati wukhongeli wa wungi wu ti gondisako ta thisa. Ngu txikombiso, vamwane va gondisa ti to vathu vo biha va na ya hya nzumani. Eto ngu ruka Jehovha. Ene kha na ku tumelela ti to vathu ve xaniswa ngu nzila yoneyo! (Lera 1 Johane 4:8.) U nga mu wonisa ku txani m’thu wu a tsayisako mwanana wakwe ngu kuteka diwoko da mwanana e di hisa ha txikho? U ndina pimisa ti to a bihile nguto. Khu na kumaha wungana nayo. Ngu toneto Sathane a lavako ti to hi maha hi wona Jehovha ngu diso do hala m’pawu!
18. Ngu ku txani hi si faneli kuthava vafi?
18 Wukhongeli wumwane wu gondisa ti to ngako vathu va txi fa, vo txitxa ve maha mimoya. Wukhongeli wonewo wu gondisa ti to hi fanete hi thava mimoya nguko yona yi nga hi vhikela mwendo ku hi dayisa. Vathu vo tala va ma kholwa makuhu oneyo. Vona va thava vafi, se ve va khozela ve leka ku khozela Jehovha. Khumbula ti to vakufa kha va pfi txilo mwendo kualakanya txilo, se kha hi na ku va thava. Jehovha i mvangi wathu. Ene i Txizimu txa ditshuri, se athu hi fanete kukhozela ene basi.—Mtuletelo 4:11.
19. Kuziva ditshuri mayelana ni vafi ti hi vhunisa ku txani?
19 Mbimo yi zivako ditshuri mayelana ni vafi, ha khululwa ka makuhu a wukhongeli. Se ditshuri diya di hi vhuna kupfisisa sithembiso so xamalisa asi Jehovha a nga si maha mayelana ni wutomi wathu ni wumangwana.
20. Hi na gonda txani ka ndima yi yi londiselako?
20 Ka malembe ya kale, Jobe dilanda da Txizimu a wutisile: “Ina m’thu wo kari a txi fa a nga si kota kuhanya kambe kani?” (Jobe 14:14) Ina ngu ditshuri ta koteka ti to m’thu a txi fa e tshumela e hanya kambe? Ati Bhiblia yi ti wombako ta tsakisa ngutu. Hi na ti wona ka ndima yi yi londiselako.
^ par. 5 Vamwane va alakanya ti to ngako a txi fa, moya ni m’hefemulo sa sala si txi hanya. U txi lava ti ti nga engeteleka, wona Titxhamuselo to gwitisa 17 ni 18.


text:
Tester
In:
Other Topics
Submitted By scvbk
hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hihi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hihi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hihi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi…...
Words 709
Pages 3


text:
XIGONZO 7
Xini a Mufumo wa Nungungulu?
1. Xini a Mufumo wa Nungungulu?
A Mufumo wa Nungungulu mufumo wa le tilweni. Wona wu ta valeta a mifumo yontlhe leyi yinwani wu tlhela wu maha lezaku a kuranza ka Nungungulu ku mahiwa le tilweni ni laha misaveni. A mahungu ma wulawulako hi Mufumo wa Nungungulu ma sasekile. Lokuloku, a Mufumo wa Nungungulu wu ta tatisa a xilaveko xa vanhu xa kuva ni mufumo wa wu nene. Wona wu ta tlhanganyisa a vanhu vontlhe va to ngha va hanya misaveni. — Gonza Danieli 2:44; Mateu 6:9, 10; 24:14.
A mufumo wu fanele kuva ni hosi. Jehova i lo yimisa a N’wana wakwe, Jesu Kristu, lezaku ava Hosi ya Mufumo Wakwe. — Gonza Kuvululelwa 11:15.
2. Hikuyini Jesu a nga Hosi yi ringanelwako?
A N’wana wa Nungungulu i Hosi yi ringanelwako hi lezi a nga mu nene, na a yimelela kululama. (Johani 1:14) Yena kambe i na ni ntamu wa ku vuna vanhu hakuva i ta fumela misava na a hi le tilweni. Anzhako ka kuva a vuxilwe hi ka vafileko, i lo tlakukela tilweni a ya tshama a rinzela canjeni ga xinene ga Jehova. (Maheberu 10:12, 13) Hi kugumesa, Nungungulu i lo mu nyika ntamu wa ku sangula ku fuma. — Gonza Danieli 7:13, 14.
3. Hi vamani va to fuma na Jesu?
A ntlawa wo kari wu vitwako “vobasa” wu ta fuma zinwe na Jesu le tilweni. (Danieli 7:27) A vobasa vo sangula ku hlawulwa ku vile vapostoli vo tsumbeka va Jesu. Jehova wa ha simama ku hlawula vavanuna ni vavasati vo tsumbeka kota vobasa kala ni nyamutlha. A ku fana na Jesu, vona va vuxiwa na va hi ni miri wa moya. — Gonza Johani 14:1-3; 1 Va Le Korinte 15:42-44.
Vanhu vangani va yako le tilweni? Jesu i va vitana a ku i “ntlhambi wu tsongwani.” (Luka 12:32) Hi kugumesa, a ntsengo wabye wu tava 144.000. Vona va ta fumela misava zinwe na Jesu. — Gonza Kuvululelwa 14:1.
4. Zini zi nga maheka a xikhati lexi Jesu a nga sangula ku fuma?
A Mufumo wa Nungungulu wu sangulile ku fuma hi 1914. * A ximaho xo sangula xa Jesu kota Hosi xi vile ku hlongola Satani ni madimoni yakwe vata misaveni. Satani i lo zangara a sangula ku vanga zikarato misaveni yontlhe. (Kuvululelwa 12:7-10, 12) Kusukela xikhatini lexo, a kuxaniseka ka vanhu kuya ku engeteleka nguvu. A tiyimpi, tindlala, mitungu, ni kutsekatseka ka misava zi maha xipanze xa “xiwoniso” xa lezaku lokuloku a Mufumo wu ta wonelela hi kumbhelela a zilo zontlhe za laha misaveni. — Gonza Luka 21:7, 10, 11, 31.
5. Zini lezi a Mufumo wa Nungungulu wu zi mahako?
Hi ku tirisa a ntiro wa kuxumayela wu mahiwako misaveni yontlhe, a Mufumo wa Nungungulu wu sina wu tlhanganyisa xidlemo xa hombe xa vanhu va matiko wontlhe. A vanhu vo rula va timiliyoni va maha vafumelwi va Jesu. A Mufumo wa Nungungulu wu ta va vikela a xikhati lexi wu to lovisa a mafambisela ya zilo yo biha lawa ma nga kona zezi misaveni. Hikwalaho, vontlhe lava va lavako ku vuneka hi Mufumo wa Nungungulu va fanele ku gonza kuva vafumelwi va ingisako va Jesu. — Gonza Kuvululelwa 7:9, 14, 16, 17.
Hi xikhati xa ku ringana 1.000 wa malembe, a Mufumo wa Nungungulu wu ta tatisa a kungo go sangula ga Nungungulu xungetano hi vanhu. A misava yontlhe yi ta maha paradise. Hi kugumesa, Jesu i ta tlhelisa a Mufumo ka Dadani wakwe. (1 Va Le Korinte 15:24-26) Xana wa tiva wokari u navelako ku mu bhulela hi Mufumo wa Nungungulu? — Gonza Tisimu 37:10, 11, 29.
^ nzi. 6 Kasi ku kuma manwani mahungu xungetano hi lezi a Biblia gi profetisileko zona a lembe ga 1914, wona a maphajina 215-218 ya bhuku Zini Lezi A Biblia Gi Zi Gonzisako Hakunene?
GONZA ZINWANI
Zini lezi a Biblia gi zi gonzisako hakunene?
Xana Hi Hanya “Masikwini Yo Gumesa”?
HI VAMANI VA MAHAKO KURANZA KA JEHOVA INYAMUTLHA?
Xana a Timboni ta Jehova ti xaxametisa kuyini a ntiro wa tona wa kuxumayela?
Hi lanzela a xikombiso xi siyilweko hi Jesu a xikhati a nga hi misaveni. Hi tihi a to kari ta tindlela to xumayela hi tona?


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO | MAVUNWA YA LESWAKU A SWI KOTEKI KU RHANDZA XIKWEMBU
Vanhu Vo Tala Swa Va Tikela Ku Rhandza Xikwembu
“‘U fanele u rhandza Yehovha Xikwembu xa wena hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo ni hi mianakanyo ya wena hinkwayo.’ Lexi hi xona xileriso lexikulu ni xo sungula eka hinkwaswo.”—Yesu Kreste, 33 C.E. *
Vanhu van’wana swa va tikela ku rhandza Xikwembu. Eka vona, Xikwembu xi vonaka xi ri lexi nga twisisekiki, lexi nga ekule kumbe lexi nga ni tihanyi. Kambisisa swiga leswi landzelaka:
“Ndzi khongele eka Xikwembu leswaku xi ndzi pfuna, kambe hi nkarhi lowu fanaka, a ndzi vona onge xi le kule swinene. A ndzi ehleketa leswaku Xikwembu a xi na mintlhaveko.”—Marco wa le Italy.
“Hambileswi a ndzi lava ku tirhela Xikwembu hi mbilu ya mina hinkwayo, a ndzi vona onge xi le kule swinene. A ndzi ehleketa leswaku i Xikwembu lexi nga ni tihanyi lexi ngo hi xupula ntsena. A ndzi nga tshembi leswaku xi ni rirhandzu.”—Rosa wa le Guatemala.
“Loko ndza ha ri n’wana, a ndzi tshemba leswaku Xikwembu xi lavisisa swihoxo swa hina naswona xi lunghekele ku hi xupula loko swi fanerile. Endzhakunyana, a ndzi xi teka tanihi lexi nga riki ni xinghana. Xikwembu a xi fana ni holobye-nkulu loyi a lawulaka vanhu lava a va rhangelaka—kambe a nga riki na mhaka na vona.”—Raymonde wa le Canada.
Xana u anakanya yini? Xana a swi koteki ku rhandza Xikwembu? Se ku hundze malembe-xidzana Vakreste va ri karhi va vutisa xivutiso xexo. Entiyisweni, ku ni nkarhi lowu vanhu vo tala va Vujagana a va nga khongeli Xikwembu lexi nga ni Matimba Hinkwawo. Ha yini? Vanhu a va xi chava swinene. N’wamatimu Will Durant u swi veka hi ndlela leyi: “Xana mudyohi a nga khongela njhani eka Xikwembu lexi chavisaka ni lexi nga ekule?”
Xana swi tise ku yini leswaku Xikwembu xi langutiwa tanihi lexi “chavisaka ni lexi nga ekule”? Xana Bibele yi dyondzisa yini hakunene malunghana ni Xikwembu? Xana ku dyondza ntiyiso hi Xikwembu swi nga ku pfuna leswaku u xi rhandza?


text:
XIDYONDZO 15
Njhani U Fanele Ku Fambela Mahlweni?
1. Ku yela mahlweni ka u dyondza Bibele ku ta ku pfuna njhani?
Ku nga havako ku hleketelela, ku languta ke ti dyondzo te Bibele ku ku tiyisile lirhandzo la wena ka Yehovha. Hi fanele ku yendla eku lirhandzo leli li ala ka li tiya. (1 Petro 2:2) Ku ala ka u tshinela ku suhani ne Xikwembu hi ku dyondza Bibele ku ta ku nyika lihanyo li nga heliko.—Hlaya Yohane 17:3; Yudha 21.
Loko ka u kula ku tiveni ke Xikwembu, lipfumelo la wena li ta tiya. Lipfumelo la wena li ta ku pfuna ku tsakisa Xikwembu. (Vaheveru 11:1, 6) Li ta ku pfuna ku tsika swo biha ne ku cica mahanyele a wena.—Hlaya Mintirho 3:19.
2. Ku tiva ka wena Xikwembu ku nga pfuna njhani van’wani?
Hikwenu ha tsakela ku vulavula mahungo manene, u ta sungula ku byela, van’wani hi leswi u nga dyondza. Loko ka u yela mahlweni ne ku dyondza Bibele, u ta dyondza ku yi tirhisa ne ku tlhamusela lipfumelo la wena ka Yehovha ne mahungo manene.—Hlaya Varhoma 10:13-15.
Vo tala va sungula ku dyondzisa mahungo manene ke maxaka kumbe vanghana va vona. Tirhisa vutlharhi. Handle ke ku va byela eku vukhongeli bya vona byi ne xihoxo, va byele hi swi tshembiso swe Xikwembu. Nakambe, tsundzuka eku vanhu va tsakisiwa hi mahanyele a wena ku hindza leswi u vulako.—Hlaya 2 Timotiya 2:24, 25.
3. U nga tiphina hi vuxaka bya njhani ne Xikwembu?
Ku dyondza Riti le Xikwembu ku ta ku pfuna eku u kula ke ku khongela. Nakambe, wa kota ku va ne vuxaka bya kahle na Yehovha. Wa kota ku va mun’wani we ndyangu wa yena.—Hlaya 2 Vakorinto 6:18.
4. U nga yela mahlweni njhani ne ku khongela?
Ku dyondza Bibele ku ta ku pfuna ku yela mahlweni ne ku khongela. (Vaheveru 5:13, 14) Kombela mun’wani we Timbhoni ta Yehovha eku a dyondza na wena Bibele ka a tirhisa buku yi nge waXana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? Ku dyondza ka wena Bibele ngopfu, hikona ku humelela ke lihanyo la wena.—Hlaya Pisalema 1:1-3; 73:27, 28.
Mahungo manene a huma ka Yehovha, Xikwembu xi tsakako. Wa kota ku tshinela ku suhani na xona hi ku tshinela ku suhani ne vanhu va xona. (Vaheveru 10:24, 25) Loko u yala ka u tsakisa Yehovha, wa kota ku kuma lihanyo le tiyiso li nga heliko. Ku tshinela ku suhani ne Xikwembu hi xona xilo xa kahle u kotako ku yendla.—Hlaya 1 Timotiya 1:11; 6:19.
DHYONDA SVOTALA
MIHLANGANO
Xini Xi Yendliwako Ke Yindlo Ye Vuhosi?
Ngena phakati u vona.
Kombhela Kudhyonda Bibele Mahala
Njhani U Fanela Ku Dyondza Bibele?
Bibele lihlamula mivutiso yihluphako vanhu votala misaveni hikwayo. Xana wasvilava kuva mun’wani wavona?


text:
GONDO 14
Ngu ku txani Txizimu txi di ni sengeletano?
1. Ngu ku ka txani Txizimu txi di sengeletile Israyeli wa kale?
Txizimu txi sengeletile vatukulu va Abrahama ti to ve va ditiko ni ku va ninga milayo ya txona. Txona txi va dhani ti to mba “Israyeli” kambe txi va ningile wutixamuleli wo vhikela wukhozeli wa ditshuri ni Dipswi da Txona. (Masalmo 147:19, 20) Ngu koneho vathu va tixaka totshe va ndi na katekiswa ngu kona ha ka ditiko da Israyeli.—Gonda Genesisi 22:18.
Txizimu txi sawute Vaisrayeli ti to ve va tifakazi ta txona. Matimu awe a kale ma kombisa txhatxhazelo ayi yi ku ho loko vathu va txi engisa milayo ya Txizimu. (Dheuteronome 4:6) Ngu koneho, vathu va ti na ziva Txizimu txa ditshuri ka Vaisrayeli.—Gonda Isaya 43:10, 12.
2. Ngu ku ka txani Makristu a ditshuri i di mtxawa wumwewo?
Kambe ngu ku tsimbila ka mbimo Jehovha a va lekile Vaisrayeli, e va vhaleta ngu dibanza da Wukristu. (Matewu 21:43; 23:37, 38) Konkuwa, makhaloni ya Vaisrayeli, Makristu a ditshuri Tifakazi ta Jehovha.—Gonda Mithumo 15:14, 17.
Jesu a gete vapizani vakwe ti to ve txhumayela ni ku maha vathu ve va vagondiswa ka matiko otshe. (Matewu 10:7, 11; 24:14; 28:19, 20) Mthumo wuwa i si nga kale wu na guma, ku gumani ka matsimbitiselo yawa ya sa mafu. I ti dikhati do khata ku Jehovha e sengeleta vathu va timiliyoni va matiko otshe ka wukhozeli wa ditshuri. (Mtuletelo 7:9, 10) Makristu a ditshuri ma lungiseletwe ku tsaniselana ni ku vhunana. Ka mafu otshe va mana mkongomiso awu wu fanako awu wu humako ka diBhibhele ka mitshangano yawe.—Gonda Vahebheru 10:24, 25.
3. Sengeletano ya ngweno ya Tifakazi ta Jehovha yi khatisile ku txani?
Ngu va 1870, mtxawa wa wudotho wa sigondi sa diBhibhele wu khatile ku mana ditshuri da diBhibhele a diya se i nga di kale di ti mwalate. Wutxi ti ziva ti to Jesu a gete dibanza da wukristu ti to di txhumayela, koneho wu khatile mthumo wo txhumayela ngu Mfumo ka matiko o hambana-hambana. Ngu 1931 wu amukete ditina di di ku khene, Tifakazi ta Jehovha.—Gonda Mithumo 1:8; 2:1, 4; 5:42.
4. Tifakazi ta Jehovha ti lungiseletwe ngu nzila yihi?
Ka malembe a dizana o khata, ka matiko o tala mabanza a Wukristu ma mani wuyelo ka mmidi wu wu fumako a wu wu nga txi teka Jesu kota msungo wa dibanza. (Mithumo 16:4, 5) Ngu ha ku fanako nyamsi, Tifakazi ta Jehovha mafuni kotshe ti mana wuyelo ka Mmidi wu wu Fumako awu i ku mpatano wa madhota ya ma ku ni wusikoti. Wu wonelela madhavi ya Tifakazi ta Jehovha a ya ma hunduluxelako, ma ganjako ni ku ningela mabhuku oneyo ma nga seketelwa amu ka diBhibhele ngu tidimi ti ti pindako 600. Ngu koneho mmidi wu wu fumako wu ningela txivhuno atxi txi humako mu ka mibhalo ni mkongomiso ka mabanza aya ma pindako 100.000 ha mafuni kotshe. Mabanzani kotshe, vavamna ava va fanelekako va thuma kota madhota mwendo vawoneleti. Vavamna vonevo ngu ku dhunda kwawe va khatala ngu mtxhambi wa Txizimu.—Gonda 1 Pedro 5:2, 3.
Tifakazi ta Jehovha ti lungiseletwe ku na txhumayela mahungu a manene ni ku maha vagondiswa. Ku fana ni vapostoli, ti txhumayela ngu m’ti ni m’ti. (Mithumo 20:20) Ti tshumela ti tiningela ku gonda diBhibhele ni va va tsakelako ditshuri. Hambi keto, Tifakazi ta Jehovha hi nga sengeletano dwe. Tona, i mwaya awu wu ku ni Tate wa lirando. Ha khatalelana hotshethu nga ku hi ku vanathu ni tindiyathu. (2 Vatesalonika 1:3) Aku vathumeli va Jehovha va nga lungiselelwa ku tsakisa Txizimu ni ku vhuna vamwane, ngu vona dwe ava i ku mwaya wu wu nga tsaka ha mafuni.—Gonda Masalmo 33:12; Mithumo 20:35.
GONDA TA TINGI
MBA MANI AVA VA MAHAKO KUDHUNDA KA JEHOVHA NYAMSI?
Tifakazi ta Jehovha vathu vo zumbisa ku txani?
Awe u ziva Tifakazi tingani ta Jehovha? Awe ngu ditshuri u ziva txani ngu ngathu?


text:
Timbhoni Ta Yehovha Ti Amukeriwa eAtlanta
“Ndza tsaka ku vona ndlela leyi vanhu va nhlengeletano ya n’wina va hisekekaka ha yona leswaku va vangamisa Mfumo wa Xikwembu. Matshalatshala yo pfuna vamakwerhu va n’wina ni vanhu lava tshamaka endhawini ya ka n’wina ya tlangeriwa swinene.”
Leri a ku ri papila leri humaka eka Kasim Reed, meyara wa doroba ra Atlanta, eGeorgia, le U.S.A. Papila rero a ri tsaleriwe ku amukela Timbhoni ta Yehovha leti a ti ta khoma tinhlengeletano tinharhu letikulu kwalaho.
Hilaha ku fanaka, Huvo ya Doroba ra Atlanta yi tivise ku amukeriwa ka vapfhumba lava a va ta va kona eka tinhlengeletano teto. Yi te: “Ku ni Timbhoni ta Yehovha ta kwalomu ka timiliyoni ta nhungu emisaveni hinkwayo leti katsaka . . . vanhu va madzana lava humaka eka tinxaka hinkwato, lava vulavulaka tindzimi to hambanahambana kambe . . . mi hlangane hi xikongomelo xin’we . . . [Mi] lava ku dzunisa Yehovha, Xikwembu lexi tsaleke Bibele tlhelo Muvumbi wa swilo hinkwaswo.”
Hi July na August 2014, tinhlengeletano tinharhu ti khomeriwe kwalaho, timbirhi ta tona a ti khomiwe hi Xinghezi naswona yin’we hi Xipaniya. Vapfhumba a va huma ematikweni ya kwalomu ka 28 naswona minongonoko leyi a yi khomiwe hi Xinghezi a yi tolokiwa hi Xirhaxiya ni Xijapani leswaku vapfhumba lava vulavulaka tindzimi teto va kota ku vuyeriwa. Vanhu hinkwavo lava veke kona eka tinhlengeletano teto a ku ri 95 689.
Hi 2014, Timbhoni ta Yehovha ti khome tinhlengeletano letikulu ta matiko yo hambanahambana ta 24 ematikweni ya kaye, ku katsa ta 16 leti khomeriweke etindhawini to hambanahambana eUnited States.
DYONDZA SWO TALA
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Mfumo Wa Xikwembu I Yini?
I mani Hosi ya Mfumo wa Xikwembu naswona Mfumo wu ta hetisisa yini?