c: text/html

text:
Ku Akiwe Tiholo Ta Mfumo Ta Gidi Naswona Ka Ha Laveka Tin’wana
Hi August 2013, Timbhoni ta Yehovha ta le Philippines ti fikelele nhlohlori leyintshwa loko nongonoko wa hlawuleka wo aka wu hete Tiholo ta Mfumo ta gidi etikweni rero. Ku fana ni le matikweni yo tala, mavandlha ya le Philippines hakanyingi a ma na yona mali kumbe vanhu lava nga ni vuswikoti byo aka leswaku va tiakela Holo ya vona ya Mfumo handle ko pfuniwa. Ku ringana malembe yo tala, van’wana a va khoma minhlangano emakaya ya van’wanyana kasi van’wana a va khoma minhlangano eka swiyindlwana leswi akiweke hi tinhlanga.
Ku andza ka nhlayo ya Timbhoni ta Yehovha ePhilippines ni le matikweni man’wana yo tala ku endle leswaku xilaveko xa Tiholo ta Mfumo xi kula. Hikokwalaho, hi 1999 Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha yi simeke lunghiselelo ro aka Tiholo ta Mfumo ematikweni lama sweleke. Ehansi ka lunghiselelo leri, Timbhoni ta kwalaho ti nyikela leswi ti nga swi kotaka naswona mali leyi nyikeriweke ematikweni man’wana yi hlanganisiwa ni mali yoleyo. Vatirhi lava leteriweke vo aka va hleriwa hi mintlawa leswaku va pfuna mavandlha leswaku ma tiakela Tiholo ta wona ta Mfumo. Hi November 2001, lunghiselelo leri leri tirhisiwa emisaveni hinkwayo ri sungule ku tirha ePhilippines.
Iluminado i xirho xa vandlha eMarilao, le Bulacan, laha Holo ya Mfumo ya 1000 yi akiweke kona. U te: “Ndzi tivonele hi ya mina vumakwerhu bya Vukreste. A ku ri ni vatirhi vo tala va ku tirhandzela
Hambi ku ri vanhu lava nga riki Timbhoni va tsakisiwe hi ndlela leyi vatirhi va ku tirhandzela a va tirha ha yona. N’wini wa lori leyi tiseke misava ni maribye laha ku akiwaka kona u te: “N’wina mi vana ni vusokoti
Vatirhi va ku tirhandzele va hete ku aka Holo ya Mfumo ku nga si hela mavhiki ya tsevu. Leswi swirho swa vandlha swi hatleke swi heta ku aka Holo ya Mfumo, swi kota ku hambeta swi hlanganyela hi xitalo entirhweni wa nkoka wo chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu.
Ellen, xirho xin’wana xa vandlha rero, xi te: “A hi nga ringani hinkwerhu eHolweni ya hina ya Mfumo ya khale naswona vanhu vo tala a va boheka ku tshama ehandle. Holo ya Mfumo leyintshwa yi sasekile naswona hi tshama kahle eka yona, xisweswo hi ta vuyeriwa swinene eka ndzetelo ni swikhutazo leswi hi swi kumaka eminhlanganweni ya hina.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Endla Yini Loko Vanhu Va Ndzi Hleva?
Lexi endlaka leswaku ku hleviwa swi vava
Rihlevo rin’wana ri ni khombo—hi xikombiso, ku hangalasa mavunwa hi xikongomelo xa ku ku onha vito. Kambe hambiloko rihlevo ra kona ri nga bihanga ngopfu, ri nga ha ku twisa ku vava—ngopfu-ngopfu loko ri hangalasiwa hi munhu loyi a wu anakanya leswaku i munghana wa wena!—Pisalema 55:12-14.
“Ndzi kume leswaku munghana wa mina a a ndzi hleva, a vula leswaku a ndzi khathali hi vanhu van’wana. Sweswo a swi vava swinene! A ndzi nga swi twisisi leswaku ha yini a swi vurile.”—Ashley.
Ntiyiso wa mhaka: Ku nga khathariseki leswaku munhu loyi a hangalasaka rihlevo ha wena i munghana wa wena lonkulu kumbe e-e, a swi tsakisi ku tiva leswaku vanhu van’wana va ku vulavula ku biha.
Lexi vavisaka hileswaku a hi minkarhi hinkwayo laha u nga kotaka ku sivela vanhu leswaku va nga ku hlevi
Vanhu va nga hleva van’wana hikwalaho ka swivangelo swo hlayanyana, ku katsa ni leswi:
Nkhathalelo. Vanhu i swivumbiwa leswi nga ni xinghana. Kutani i swa ntumbuluko ku va hi vulavula ni vanhu van’wana ni ku vulavula hi van’wana. Entiyisweni, Bibele yi hi khutaza leswaku hi khathala hi ‘timhaka’ ta van’wana hi mpimo wo karhi.—Vafilipiya 2:4.
“Minkarhi hinkwayo ku vulavula hi vanhu i nchumu lowu tsakisaka!”—Bianca.
“Ndza swi rhandza ku tiva leswi humelelaka eka vanhu van’wana kutani ndzi vulavula hi swona ni van’wana. A ndzi swi tivi leswaku ha yini—swo ndzi tsakisa.”—Katie.
Phirheka. Enkarhini wa ku tsariwa ka Bibele, a ku ri ni vanhu lava “a va tirhisa nkarhi wa vona wo hungasa va rungulelana swo karhi kumbe ku yingisela swilo leswintshwa.” (Mintirho 17:21) Swi tano ninamuntlha!
“Minkarhi yin’wana loko ku nga ri na nchumu wo tsakisa wo wu endla, vanhu va tiendlela wona leswaku va va ni xo vulavula ha xona.”—Joanna.
Ku nga titshembi. Swa twala leswi Bibele yi hi lemukisaka malunghana ni mboyamelo wa ku tiringanisa ni van’wana. (Vagalatiya 6:4) Khombo ra kona, vanhu van’wana va langutana ni ku nga titshembi ka vona hi ku va va hangalasa rihlevo hi van’wana.
“Hakanyingi rihlevo ro biha ri vula swo karhi hi vahlevi va kona. Ri kombisa leswaku va vondzoka loyi va n’wi hlevaka. Va hangalasa mavarivari leswaku va titwa va antswa ku tlula munhu loyi va n’wi hlevaka.”—Phil.
Ntiyiso wa mhaka: Hambi wa swi lava kumbe a wu swi lavi, vanhu va ta vulavula hi vanhu van’wana—ku katsa na wena.
Lexi tsakisaka hileswaku a swi bohi leswaku ku hleviwa swi ku heta matimba
A wu nge swi koti ku sivela vanhu leswaku va nga ku hlevi kambe u nga hlawula ndlela leyi u nga angulaka ha yona. Loko u twa leswaku ku ni mavarivari hi wena lama hangalakaka, ku ni swilo swimbirhi leswi u nga hlawulaka ku swi endla.
XO SUNGULA: Swi be hi makatla. Hi ntolovelo nchumu lowunene i ku swi ba hi makatla, ngopfu-ngopfu loko mavarivari ya kona ma nga nyawuli. Tirhisa ndzayo ya Bibele leyi nge: “U nga hatliseli ku hlundzukisiwa emoyeni wa wena.”—Eklesiasta 7:9.
“Ku tshame ku va ni mavarivari ya leswaku ndzi rhandzana ni jaha rin’wana leri no ri tiva a ndzi nga ri tivi! Leswi a ku nga ri ntiyiso, ndzi lo namba ndzi tihlekela.”—Elise.
“Ndhuma leyinene yi ta ku sirhelela eka rihlevo. Hambiloko ku nga va ni mavarivari yo biha ha wena, loko u ri ni ndhuma leyinene, vanhu vo tala a va nge ma tshembi. Ndhuma ya wena yi ta ku vulavulela.”—Allison.
Xitsundzuxo: Tsala (1) leswi u hleviweke ha swona (2) ndlela leyi swi ku endleke u titwa ha yona. Loko wo ‘vulavulela embilwini,’ swi ta ku olovela ku swi ba hi makatla.—Pisalema 4:4.
XA VUMBIRHI: Yana eka munhu loyi a sunguleke rihlevo. Minkarhi yin’wana u nga ha vona leswaku rihlevo rero a ri ku dyisi byi rhelela lerova u lava ku vulavula ni munhu yoloye.
“Loko u ya eka vanhu lava ku hlevaka, va nga ha dyondza leswaku leswi va swi vulaka swi hetelela swi fike eka loyi va n’wi hleveke. Nakambe u nga ha lulamisa xiphiqo xexo.”—Elise.
Loko u nga si ya eka munhu loyi a ku hleveke, anakanya hi milawu ya Bibele leyi landzelaka naswona u tivutisa swivutiso leswi fambisanaka na yona.
“Loko munhu a angula malunghana ni mhaka yo karhi kambe a nga si yi twa, sweswo i vuphukuphuku.” (Swivuriso 18:13) ‘Xana ndzi tiva ntiyiso hinkwawo? Xana swi nga endleka leswaku munhu la ndzi byeleke hi rihlevo leri a nga va a nga swi twisisanga kahle swin’wana?’
‘Hatlisa emhakeni yo twa, nonoka emhakeni yo vulavula, nonoka emhakeni ya vukarhi.’ (Yakobo 1:19) ‘Xana sweswi i nkarhi lowunene wo ya eka loyi a ndzi hleveke? Xana ndza tiyiseka leswaku mhaka ndzi lava ku yi lulamisa hi ndlela leyinene? Kumbe, xana a swi ta antswa ku va ndzi tshika nkarhi wu hundza naswona ndzi rhurisa mbilu?’
“Khoma vanhu van’wana hi ndlela leyi a wu ta tsakela ku khomiwa ha yona.” (Matewu 7:12, NET Bible) ‘Loko a ku ri mina loyi a hleveke un’wana, a ndzi ta tsakela ku vulavurisiwa njhani?’ A ndzi ta tsakela ku vulavula hi xiphiqo ehansi ka xiyimo xihi? I marito ni swiendlo swa njhani leswi nga pfunaka?’
Xitsundzuxo: Loko u nga si ya eka munhu loyi a ku hleveke, swi tsale ehansi leswi u nga ta swi vula. Endzhaku ka sweswo, rindza vhiki kumbe mambirhi, tlhela u hlaya leswi u swi tsaleke kutani u vona loko u lava ku swi cinca. Nakambe vulavurisana ni mutswari wa wena kumbe munghana wa wena la wupfeke u n’wi byela leswi u kunguhataka ku swi endla ni ku kombela mavonelo ya yena.
Ntiyiso wa mhaka: Rihlevo ri fana ni swilo swo tala evuton’wini leswi u nga kotiki ku swi lawula minkarhi hinkwayo. Kambe sweswo a swi vuli swona leswaku ri fanele ri ku lawula!


text:
XIENGETELO
Xana Hi Fanele Hi Tlangela Tiholideyi?
TIHOLIDEYI ta vukhongeri ni tin’wana leti tolovelekeke leti tlangeriwaka namuntlha ematikweni yo tala a ti humi eBibeleni. Kutani ke, xana hi wahi masungulo ya ku tlangeriwa ka tona? Loko u swi kota ku endla vulavisisi elayiburari u ta twa leswi tibuku ti swi vulaka hi tiholideyi leti dumeke laha u tshamaka kona. Xiya swikombiso swi nga ri swingani.
Easter. The Encyclopædia Britannica yi vula leswaku, “ku hava lexi kombisaka ta ku tlangeriwa ka nkhuvo wa Easter eka Testamente Leyintshwa.” Xana yi sungule njhani Easter? Yi sungule eka vugandzeri bya vuhedeni. Hambileswi ku vuriwaka leswaku hi holideyi leyi ku tlangeriwa nkhuvo wa xitsundzuxo xa ku pfuxiwa ka Yesu, swilo leswi endliwaka hi nkarhi wa Easter a hi swa Vukreste. Hi xikombiso, malunghana ni “mpfundla wa Easter” lowu tolovelekeke, The Catholic Encyclopedia yi ri: “Mpfundla i mfungho wa vuhedeni naswona minkarhi hinkwayo wu fanekisela ku veleka.”
Ku Tlangela Lembe Lerintshwa. Siku ni mikhuva leyi fambisanaka ni ku tlangela Lembe Lerintshwa swi ya hi matiko. Malunghana ni masungulo ya nkhuvo lowu, The World Book Encyclopedia yi ri: “Mufumi wa Rhoma Julius Caesar u veke January 1 tanihi Siku ra Lembe Lerintshwa hi 46 B.C. Varhoma va nyiketele siku leri eka Janus, xikwembu xa tigede, tinyangwa ni masungulo ya swilo. N’hweti ya January yi thyiwe yi suka eka Janus, loyi a a ri ni swikandza swimbirhi—xin’wana xi langute emahlweni xin’wana xi langute endzhaku.” Kutani ku tlangela Lembe Lerintshwa swi sungule eka mindhavuko ya vuhedeni.
Halloween. The Encyclopedia Americana yi ri: “Loko munhu a landzelela swilo leswi endliwaka hi nkarhi wa Halloween, swi famba swi kala swi ya fika eka ntlango wa Druid [huvo ya vaprista va khale va rixaka ra Vacelt] wa le minkarhini ya le mahlweni ka Vukreste. Rixaka ra Vacelt a ri ri ni minkhuvo ya swikwembu swimbirhi leswikulu—xikwembu xa dyambu ni xikwembu xa vafi . . . , lexi nkhuvo wa xona a wu endliwa hi November 1, ku nga ku sungula ka Lembe Lerintshwa ra Vacelt. Nkhuvo wa vafi wu nghenisiwe eka mikhuva ya Vukreste hakatsongo-tsongo.”
Tiholideyi Tin’wana. A swi koteki ku vulavula hi minkhuvo hinkwayo leyi endliwaka emisaveni hinkwayo. Hambiswiritano, tiholideyi leti tlakusaka vanhu kumbe minhlangano ya vanhu a ti amukeleki eka Yehovha. (Yeremiya 17:5-7; Mintirho 10:25, 26) Nakambe, tsundzuka leswaku masungulo ya minkhuvo ya vukhongeri hi wona ma kombisaka leswaku yi tsakisa Xikwembu kumbe a yi xi tsakisi. (Esaya 52:11; Nhlavutelo 18:4) Misinya ya milawu ya Bibele leyi boxiweke eka Ndzima 16 ya buku leyi yi ta ku pfuna u vona ndlela leyi Xikwembu xi swi langutaka ha yona ku tlangela tiholideyi leti nga riki ta vukhongeri.


text:
Latest update August 28th, 2014 8:00 AM
Jul 14, 2014 Matimu News TIDYONDZO Comments OffDyondzo ya matsalelo lamanene ya Xitsonga #5 2.2 SWITATISI Ku ta tsariwa hi ku tirhisa maletere, ku nga ri mifungho ya xifonetiki. Ku ta tirhisiwa switatisi swa masungulo leswi swi landzelaka: b, bv,...
Jul 10, 2014 Matimu News TIDYONDZO Comments OffDyondzo ya matsalelo lamanene ya Xitsonga #4 XIYENGE XA 2 2. MILAWU HI VUXOKOXOKO 2.1 SWITWARI 2.1.1 Switwari hi swoxe Switwari leswi swi nga ta tirhisiwa hi leswi swi landzelaka: a, e, i, o, u....
Jul 07, 2014 Matimu News TIDYONDZO Comments OffDyondzo ya matsalelo lamanene ya Xitsonga #3 1.4 MAHIKAHATELO 1.4.1 Xiboho xi ta tirhisiwa laha xi vangaka ku hambana ka nhlamuselo; exikarhi ka mavitinkatsano ya matiko na swifundzankulu; ku komba...
Jul 03, 2014 Matimu News TIDYONDZO Comments OffDyondzo ya matsalelo lamanene ya Xitsonga #2 1.3 MAAVELO YA MARITO 1.3.1 Rihlanganisi ri ta tsariwa ri va rito rin’we. 1.3.2 Mahlanganisi ya ni/na ya ta tiyimela ya ri woxe loko ya tirha tanihi...
Feb 18, 2014 Comments Off
Feb 27, 2014 Comments Off
Feb 27, 2014 Comments Off
Feb 28, 2014 Comments Off
Jul 14, 2014 Comments Off
Jul 12, 2014 Comments Off
Jul 11, 2014 Comments Off
Jul 10, 2014 Comments Off


text:
Tibibele Leti Humaka eJapani
Leswaku ku fikeleriwa xilaveko xa Tibibele ta xifunengeto xo tsindziyela ni ta deluxe, Timbhoni ta Yehovha ti hoxe muchini lowuntshwa wo hlanganisa matluka ya tibuku eka vugandliselo bya tona aEbina le Japani.
Eku sunguleni Timbhoni a ti vilela hileswi ku tsekatseka ka misava ni tsunami leyi hlaseleke tiko ra Japani hi March 11, 2011, yi vangeke ku tsemiwa ka gezi minkarhi yin’wana.
Hambiswiritano, ntirho lowu wu ye emahlweni hi September 2011. Endzhaku ka nkarhi lowu nga ehansi ka tin’hweti tinharhu, ku endliwe Tibibele ta Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintswa ta Xichayina hi muchini lowuntshwa wo hlanganisa matluka ya tibuku.
Muchini lowu wa othomethiki wu lehe timitara ta kwalomu ka 400. Loko matluka ma ri karhi ma famba emuchinini, ma hlanganisiwa ma va buku, ma hoxiwa xifunengeto, ma tsemiwa, ma pakiwa, ma hoxiwa emabokisini, mabokisi ma lemiwa ivi ma veketeriwa eka tiphalete.
Ntirhisano Wu Tswala Mihandzu
Ntirhisano ni ku kunguhata swilo hi vukheta hi swona leswi endleke leswaku ntirho lowu wu famba kahle. Hi xikombiso, swiphemu swa muchini lowu swi boheke ku phutseriwa, swi nghenisiwa emabokisini lamakulu, swi layichiwa emabokisini lamakulu ya 34 ya tinsimbi ivi swi rhumeriwa hi xikepe swi suka eYuropa swi ya eJapani.
Swirho swa khume swa le rhavini ra United States ra Timbhoni ta Yehovha swi ye eJapani leswaku swi ya pfuneta entirhweni lowu. Swin’wana swi hete tin’hweti ta tsevu swi dyondzisa vatirhi va le Japani ndlela yo tirhisa ni ku khathalela muchini lowu.
Muchini lowuntshwa wo hlanganisa matluka ya tibuku wu koke rinoko ra tikhampani ta le Japani to hlanganisa tibuku, to gandlisa ni to endla tibuku. Hi March 19, 2012, vanhu lava tlulaka dzana lava humaka etikhampanini teto va valange rhavi ra le Japani. Va hlamarisiwe hi leswi va swi voneke.
Loko va nga si famba, un’wana ni un’wana wa vona u nyikiwe Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintswa leyi endliweke hi muchini lowuntshwa.
Rhavi ra Japani se ri tirhisana ni rhavi ra le United States ni ra le Brazil eka tsima ra misava hinkwayo ro gandlisela Timbhoni ta Yehovha Tibibele ta xifunengeto xo tsindziyela.
‘Ntirho Lowu Nga Ta Landzela Wu Ta Tika Swinene’
Timbhoni ni lava humaka etikhampanini tin’wana lava hoxeke xandla entirhweni lowu va tiphine hi ku tirha swin’we. Mutirhi un’wana loyi a nga riki Mbhoni u te: “
N’wina mi fana ni swirho swa ndyangu eka mina.”
Hi siku ro hetelela ra ntirho lowu, mutirhi un’wana loyi a nga riki Mbhoni u te: “
Ntirho wun’wana lowu ndzi nga ta wu endla wu ta tika swinene hikuva a wu nge tsakisi ku fana ni lowu ndzi wu endleke laha ka Watchtower!”


text:
Baloyi
Va ka Baloyi, Kumbe Varodzwi va tumbuluka etikweni ra Zimbabwe i vatukulu va Changameri Dombo Hosi ya Varodzwi. Lowu i muti lowu tivekaka eka miti ya machangana.
Leswinga ndzeni
Xithopo xa muti[Lulamisa | edit source]
Khalanga
Munyayi/vanyayi
Mulondzi
Vaka mthondholovhana
Vaka ncila a va ololi
Loko va wu lola wa tshoveka
Matimu ya muti[Lulamisa | edit source]
Va ka Baloyi va huma eka N'wa-Hlongeni (A xihaheni). Vatekeriwe vukosi bya vona hileswi vakokwa-xinuna wa vona, va nyikeke Mabhunu swibhamu leswi a vaswikume hinkarhi wa nyimpi ya Mabhunu na Manghezi. Va aka tiko va le ka Bhungeni va ale ku fumiwa hi N'wa-Xivambu hi leswi a ari hosi ya n'wansati.
Rhavi eka swiyenge swa rixaka ra machangana[Lulamisa | edit source]
Hi ku ya hi Henri Junod va ka Baloyi, va hlayiwa eka rhavi ra Va N'walungu eka rixaka ra machangana. Leri i rhavi Leri kulu eka ma rhavi ya mune lawa Junod a tsaleke ha wona.
Swivongo leswi yelanaka[Lulamisa | edit source]
Swivongo leswi fambisanaka na xivongo lexi i : Mathebula, Mkansi, Makaringe, Magoveni, Munyai


text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Xixima Munghana Wa Wena Wa Vukati
Will * u ri: “Loko Rachel a hlundzukile, u rila nkarhi wo leha. Loko hi tshama ehansi leswaku hi vulavula, wa khunguvanyeka kumbe a ala ku vulavula na mina. Swi vonaka onge mhaka ya hina yo vulavurisana a yi tirhi. Ndzi twa onge ndzi nga lahla thawula.”
Rachel u ri: “Loko Will a vuya ekaya, a ndzi ri karhi ndzi rila. Ndzi ringete ku n’wi hlamusela xivangelo xo va ndzi rila, kambe a nga ndzi nyikanga ndleve. U ndzi byele leswaku a hi swa nkoka, ndzi swi tshika naswona a swi fanelanga swi ndzi hlundzukisa. Sweswo swi ndzi endle ndzi hlundzuka swinene.”
XANA minkarhi yin’wana u titwa ku fana na Will kumbe Rachel? Havumbirhi bya vona va swi lava ku vulavurisana kambe hakanyingi va pfilunganyeka. Ha yini?
Vavanuna ni vavasati a va vulavuli ku fana naswona swilaveko swa vona a swi fani. Nkarhi na nkarhi wansati a nga ha navela ku phofula ndlela leyi a titwaka ha yona. Hi hala tlhelo, vavanuna vo tala va ringeta ku endla ku rhula hi ku tlhantlha swiphiqo hi ku hatlisa ni ku papalata swiphiqo swo tika. Kambe, xana u nga ku hlula njhani ku hambana loku kutani u vulavurisana ni nkataku? Hi ku va u n’wi xixima.
Munhu la xiximaka u teka van’wana va ri va nkoka naswona u lava ku twisisa ndlela leyi va titwaka ha yona. Ku sukela loko wa ha ri ntsongo, swi nga ha endleka leswaku u dyondze ku xixima vanhu lava nga ni vutihlamuleri lebyikulu kumbe lava nga ni ntokoto ku ku tlula. Hambiswiritano, xiphiqo lexi nga kona evukatini i ku xixima mavonelo ya un’wana ku fana ni munhu la nga ni vutihlamuleri lebyikulu kumbe ntokoto, ku nga munghana wa wena wa vukati. Linda la nga ni malembe ya nhungu a tekiwile u ri: “A ndzi swi tiva leswaku Phil u rhiya ndleve loko vanhu va vulavula na yena naswona wa swi twisisa leswi va n’wi byelaka swona. Kutani na mina a ndzi lava leswaku a ndzi kombisa musa.” Swi nga ha endleka leswaku u rhiya ndleve loko vanghana va wena hambi ku ri vanhu lava u nga va tiviki va vulavula na wena naswona u va kombisa xichavo. Kambe, xana wa n’wi anakanyela munghana wa wena wa vukati?
Ku nga xiximi ku endla leswaku endyangwini ku va ni swiphiqo ni nkwetlembetano lowukulu. Mufumi la tlhariheke u te: “Xa antswa xiphemu lexi omeke xa xinkwa laha ku nga ni ku rhula ematshan’weni ya yindlu leyi nga ni switlhavelo swo tala swa ku holova.” (Swivuriso 17:1) Bibele yi byela vavanuna leswaku va xixima vasati va vona. (1 Petro 3:7) “Wansati” na yena “u fanele ku va ni xichavo xo enta eka nuna wakwe.”—Vaefesa 5:33.
Xana mi nga vulavurisana njhani hi xichavo? Xiya switsundzuxo swin’wana swa le Bibeleni leswi pfunaka.
Loko Nkataku A Lava Ku Ku Byela Swo Karhi
Xiphiqo:
Vanhu vo tala va rhandza ngopfu ku vulavula ku tlula ku rhiya ndleve. Xana u un’wana wa vona? Bibele yi n’wi hlamusela tanihi xiphukuphuku munhu un’wana ni un’wana loyi a “angulaka malunghana ni mhaka yo karhi kambe a nga si yi twa.” (Swivuriso 18:13) Kutani rhiya ndleve emahlweni ko va u vulavula. Ha yini? Kara la nga ni malembe ya 26 a tekiwile u ri: “Ndza swi tsakela loko nuna wa mina a nga ringeti ku ndzi tlhantlhela swiphiqo hi nkarhi wolowo. A nga swi lavi hambi ku ri ku swi twisisa kumbe ku kumisisa leswaku ha yini swi ve kona. Ndzi lava ntsena leswaku a ndzi yingisa ni ku va a pfumelelana ni leswi ndzi titwisaka xiswona.”
Hi hala tlhelo, vavanuna ni vavasati van’wana va kanakana ku tiphofula naswona va titwa va nga ntshunxekanga loko vanghana va vona va vukati va va sindzisa leswaku va vulavula hileswi va titwisaka xiswona. Lorrie loyi a ha ku tekiwaka u xiye leswaku nuna wakwe u heta nkarhi wo leha emahlweni ko va a n’wi byela leswi a titwisaka xiswona. U ri: “Ndzi fanele ndzi lehisa mbilu kutani ndzi rindzela yena leswaku a phofula leswi a titwisaka xiswona.”
Ntlhantlho:
Loko wena ni nkataku mi lava ku vulavula hi nchumu lowu vangaka ku avana, vula mhaka leyi loko havumbirhi bya n’wina mi rhurile naswona mi ntshunxekile. Xana ku vuriwa yini loko nkataku a kanakana ku vulavula? Xiya leswaku “xitsundzuxo lexi nga embilwini ya munhu xi fana ni mati yo enta, kambe munhu wa ku twisisa hi loyi a nga ta xi humesa.” (Swivuriso 20:5) Loko u humesa bakiti exihlobyeni hi ku hatlisa, mati ma ta halaka. Hilaha ku fanaka, loko u vulavula ni nkataku u hlundzukile a nga ha tiyimelela naswona a mi nge swi koti ku vulavurisana kahle. Ematshan’weni ya sweswo, n’wi vutise swivutiso hi vutlhari ni hi xichavo naswona lehisa mbilu loko nkataku a nga hatliseli ku phofula leswi a titwisaka xiswona hilaha a wu lava hakona.
Loko nkataku a nga vulavuli, “hatlisa emhakeni yo twa, [u] nonoka emhakeni yo vulavula, [u] nonoka emhakeni ya vukarhi.” (Yakobo 1:19) Muyingiseri lonene a nga yingiseli ntsena leswi vuriwaka kambe u ringeta ku twisisa ndlela leyi munhu yoloye a titwaka ha yona. Loko nkataku a vulavula, ringeta ku twisisa leswi a titwisaka xiswona. Nkataku a nga vona leswaku wa n’wi xixima kumbe a wu n’wi xiximi—hi ndlela leyi u n’wi yingiselaka ha yona.
Yesu u hi dyondzise ndlela yo yingisa. Hi xikombiso, loko wanuna loyi a a vabya a ya eka yena, Yesu a nga n’wi tshungulanga hi nkarhi wolowo. U rhange hi ku yingisa xikombelo xa wanuna yoloye. Kutani a pfumelela leswi a swi tweke leswaku ku va swona leswi n’wi susumetelaka ku endla swo karhi. Eku heteleleni, u tshungule wanuna yoloye. (Marka 1:40-42) Loko nkataku a vulavula, landzela xikombiso lexi fanaka. Tsundzuka leswaku nkataku u lava ku tweriwa vusiwana ku nga ri ku tlhantlha xiphiqo hi ku hatlisa. Kutani rhiya ndleve. Ringeta ku titwa hi ndlela leyi a titwaka ha yona. Nkarhi na nkarhi khathala hi swilaveko swa nkataku. Hi ku endla tano, u ta va u kombisa leswaku wa n’wi xixima.
RINGETA LESWI: Loko enkarhini lowu taka nkataku a sungula ku vulavula na wena, papalata ku hatlisa u hlamula. Rindza kukondza a heta ku vulavula naswona u twisisa leswi a swi vuleke. Endzhakunyana, n’wi tshinelele kutani u n’wi vutisa u ku, “Xana u ehleketa leswaku hakunene a ndzi rhiye ndleve loko u ri karhi u vulavula?”
Loko U Ri Ni Swo Karhi Swo Swi Vula
Xiphiqo:
Linda loyi a boxiweke eku sunguleni u ri: “Switori swa mafenya swi endla swi tikomba onge swi tolovelekile ku vulavula ku biha hi nkataku, ku n’wi rhuketela ni ku n’wi sapatela.” Vanhu van’wana va kulele emindyangwini leyi nga riki na mavulavulelo ya xichavo. Hi ku famba ka nkarhi, loko va nghenela vukati swa va tikela ku papalata mavulavulelo wolawo emindyangwini ya vona. Ivy loyi a tshamaka eCanada u ri: “Ndzi kulele endhawini leyi ku sapatela, ku vulavulela ehenhla ni ku nyikana mavito lama nga riki ya xiviri swi tolovelekeke.”
Ntlhantlho:
Loko u vulavula ni van’wana hi nkataku, vula “rito rin’wana ni rin’wana lerinene leri akaka hi ku landza xilaveko xa kona, leswaku ri nghenisa leswi tsakisaka eka lava swi twaka.” (Vaefesa 4:29) Vulavula ha yena hi ndlela leyi nga ta endla leswaku van’wana va n’wi xixima.
Hambiloko u ri ni nkataku, papalata ku n’wi sapatela kumbe ku n’wi nyika vito leri nga riki rinene. EIsrayele wa khale, Mikala u hlundzukele nuna wakwe, ku nga Hosi Davhida. U n’wi sapaterile kutani a vula leswaku u tikhome ku fana ni “un’wana wa vavanuna lava kalaka dzano.” Marito yakwe ma khunguvanyise Davhida naswona a ma xi tsakisanga Xikwembu. (2 Samuwele 6:20-23) Hi dyondza yini emhakeni leyi? Loko u vulavula ni nkataku, ma hlawule hi vukheta marito ya wena. (Vakolosa 4:6; nhlamuselo ya le hansi ya NW) Phil, loyi a nga ni malembe ya nhungu a tekile wa pfumela leswaku yena ni nsati wakwe ka ha ri ni timhaka leti va nga pfumelelaniki eka tona. U xiye leswaku minkarhi yin’wana leswi a swi vulaka swi nyanyisa xiyimo. U te: “Ku kaneta leswi vuriwaka hi nkataku entiyisweni swi nga ha onha vuxaka bya n’wina, hambiloko leswi u swi vulaka ku ri ntiyiso. Ndzi kume leswaku sweswo swi endla leswaku vuxaka bya hina byi ya emahlweni.”
Noni leyi dyuhaleke ya le minkarhini ya khale yi khutaze vingi va yona leswaku va “kuma ndhawu yo wisela eka yona endlwini ya nuna [wa yona].” (Rhuti 1:9) Loko nuna ni nsati va xiximana, va endla leswaku kaya ra vona ri va “ndhawu yo wisela eka yona.”
RINGETANI LESWI: Wena ni nkataku, tivekeleni nkarhi wo bula hi swiringanyeto leswi nga ehansi ka xihlokwana lexi. Vutisa nkataku u ku: “Loko ndzi vulavula ha wena exikarhi ka vanhu, xana u titwa ndzi ku xiximile kumbe ndzi ku tsongahatile? Xana hi kwihi laha ndzi nga antswisaka kona?” Rhiya ndleve loko nkataku a ku byela ndlela leyi a titwaka ha yona. Ringetani ku tirhisa swiringanyeto leswi mi swi tweke.
Amukela Ndlela Leyi Nkataku A Nga Xiswona
Xiphiqo:
Leswi Bibele yi vulaka leswaku mpatswa wu fanele wu va “nyama yin’we,” mimpatswa leya ha ku nghenelaka vukati yi gimeta hileswaku mimpatswa yi fanele yi va ni mavonelo man’we ni vumunhu lebyi fanaka. (Matewu 19:5) Hambiswiritano, yi hatla yi swi xiya leswaku mavonelo yo tano a hi ntiyiso. Loko se va tekanile, va tala ku holova hileswi va nga faniki. Linda u ri: “Nchumu lowukulu lowu endlaka leswaku hi nga fani hileswi Phil a nga karhatekiki ngopfu ku tlula mina. Minkarhi yin’wana a nga karhateki loko mina ndzi karhatekile kutani sweswo swi endla leswaku ndzi hlundzuka hikuva swi vonaka onge a swi n’wi tovi helo leswi ndzi dyaka.”
Ntlhantlho:
Havumbirhi bya n’wina, amukelani leswi mi nga xiswona mi tlhela mi xixima mavonelo ya un’wana ni un’wana wa n’wina lama nga faniki. Hi xikombiso: Mahlo ni tindleve ta wena a swi tirhi ku fana; kambe swa tirhisana leswaku u kota ku tsemakanya gondzo u hlayisekile. Adrienne, loyi a nga ni malembe ya kwalomu ka 30 a tekile u ri: “Loko mavonelo ya hina ma nga lwisani na Rito ra Xikwembu, mina ni nuna wa mina ha pfumelelana leswaku hi va ni mavonelo lama nga faniki. Hambileswi hi tekaneke naswona hi faneleke hi tirhisana, a hi fani.”
Loko nkataku a ri ni vonelo leri hambaneke kumbe a endla swilo hi ndlela leyi hambaneke ni ya wena, u nga dziki ntsena eka swilaveko swa wena. Khathala hi ndlela leyi nkataku a titwaka ha yona. (Vafilipiya 2:4) Kyle la nga nuna wa Adrienne u ri: “A hi minkarhi hinkwayo ndzi twisisaka kumbe ku pfumelelana ni mavonelo ya nsati wa mina. Kambe ndzi tibyela leswaku ndzi n’wi rhandza ku tlula leswi ndzi ri rhandzisaka swona vonelo ra mina. Loko a tsakile, na mina ndza tsaka.”
RINGETA LESWI: Ti tsale ehansi tindlela leti mavonelo ya nkataku ni ndlela leyi a endlaka swilo ha yona ti hambaneke ha yona ni ta wena.—Vafilipiya 2:3.
Ku xixima hi yin’wana ya tindlela to tisa ntsako ni ku endla leswaku vukati byi va lebyi khomelelaka. Linda u ri: “Ku xixima swi tisa ku eneriseka ni nsirhelelo evukatini. Ku xixima i swa nkoka leswaku hi ku hlakulela.”
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile.
TIVUTISE . . .
Xana mavonelo ya nkatanga lama hambaneke ni ya mina ma nga wu antswisa njhani ndyangu wa hina?
Ha yini swi ri swa nkoka ku pfumelelana ni mavonelo ya nkataku loko ma nga lwisani ni milawu ya Bibele?


text:
Ha Yini Vatswari Va Mina Va Nga Lavi Leswaku Ndzi Tiphina?
Xiya mhaka leyi landzelaka:
U lava ku ya enkhubyeni, kambe a wu tiyiseki leswaku vatswari va wena va ta ku pfumelela. Hi rihi goza leri u nga ri hlawulaka?
1. U NGA KOMBELI—NAMBA U FAMBA
Leswi nga ku endlaka u hlawula goza leri: U lava ku komba vanghana va wena leswaku wa tilawula. U vona onge u tiva ku tlula vatswari va wena kumbe a wu swi xiximi swiboho swa vona.—Swivuriso 14:18.
Vuyelo bya kona: U nga ha tsakisa vanghana va wena kambe va ta tlhela va dyondza swo karhi malunghana na wena—leswaku u mukanganyisi. Loko u kanganyisa vatswari va wena, swi vula leswaku u nga ha kanganyisa ni vanghana va wena. Loko vatswari va wena va kuma leswaku u va kanganyisile, va ta twa ku vava hileswi u va xengeke kutani va nga ha ku alela ku ya etindhawini ta wena!—Swivuriso 12:15.
2. U NGA KOMBELI—NAMBA U TSHAMA
Leswi nga ku endlaka u hlawula goza leri: U nga ha anakanya hi xinkhubyana xexo ivi u teka xiboho xa leswaku a xi fambisani ni milawu ya wena kumbe u xiya leswaku van’wana lava rhambiweke a hi vanghana lavanene. (1 Vakorinto 15:33; Vafilipiya 4:8) Hi hala tlhelo, u nga ha va u swi lava ku ya kambe u nga ri na xivindzi xo kombela vatswari va wena.
Vuyelo bya kona: Loko u nga yi hikwalaho ka leswi u swi tivaka leswaku swi hoxile, u ta va ni xivindzi loko u hlamula vanghana va wena. Kambe loko u nga yi hikwalaho ko pfumala xivindzi xo kombela vatswari va wena, u nga ha tikuma u tshame ekaya u ri eku vileleni u vona onge hi wena ntsena loyi a nga tiphiniki hi vutomi.
3. KOMBELA—U VONA LOKO VA TA KU PFUMELELA
Leswi nga ku endlaka u hlawula goza leri: Wa byi xiya vutihlamuleri lebyi vatswari va wena va nga na byona eka wena naswona u xixima swiboho leswi va swi endlaka. (Vakolosa 3:20) Wa va rhandza naswona a wu swi lavi ku va twisa ku vava hi ku nyenga u famba handle ka mpfumelelo wa vona. (Swivuriso 10:1) Nakambe u nga kuma nkarhi wo va kombela ku ya enkhubyeni.
Vuyelo bya kona: Vatswari va wena va ta swi xiya leswaku wa va rhandza naswona wa va xixima. Kutani loko va xiya leswaku xikombelo xa wena xa twisiseka, va nga ha ku pfumelela.
Lexi Nga Ha Endlaka Leswaku Vatswari Va Wena Va Ala
Xivangelo xo sungula xi nga hlamuseriwa hi xikombiso lexi: Loko a wo kota ku tihlawulela, a swi kanakanisi leswaku a wu ta hlawula ku hlambela elwandle leri nga ni varindzi lava pfunaka vanhu loko va ri ekhombyeni. Ha yini? Hikuva loko u ri karhi u tiphina hi ku hlambela, a wu swi koti ku vona makhombo lawa ma nga ha vaka kona. Kambe varindzi va tshame endhawini leyinene laha va kotaka ku ma vona kahle makhombo. Hilaha ku fanaka, vatswari va wena va nga ha vona makhombo lawa wena u nga ma voniki hikwalaho ka leswi va nga ni vutivi ni ntokoto lowukulu. Ku fana ni varindzi va le lwandle, xikongomelo xa vatswari va wena a hi ku ku sivela leswaku u nga tsaki kambe i ku ku pfuna leswaku u papalata makhombo lama nga ku hetelaka ntsako evuton’wini.
Hi lexi xivangelo xin’wana: Vatswari va wena va swi navela hi mbilu hinkwayo ku ku sirhelela. Rirhandzu leri va nga na rona ha wena ri va susumetela ku pfumela loko swi fanerile ni ku ala loko swi nga fanelanga. Loko u kombela mpfumelelo wo endla swo karhi, va tivutisa loko va fanele va ku pfumelela ni loko va ta swi kota ku langutana ni vuyelo lebyi nga ha vaka kona. Va ta ku pfumelela loko va tiyiseka hakunene leswaku ku hava xo biha lexi nga ta ku humelela.
Ndlela Yo Endla Leswaku Vatswari Va Wena Va Ku Pfumelela
Leswi u nga swi endlaka
Ku tshembeka: Tivutise: ‘Kahle-kahle ha yini ndzi lava ku ya enkhubyeni? Xana xivangelo-nkulu hileswi ndzi rhandzaka xinkhubyana kumbe hileswi ndzi lavaka ku tsakisa tintangha ta mina? Xana hileswi ku nga ta va ni munhu loyi ndzi n’wi rhandzaka?’ Kutani byela vatswari va wena ntiyiso. Na vona va tshame va va vantshwa naswona va ku tiva kahle. Kutani va nga ha swi xiya swikongomelo swa wena hi ndlela yo karhi. Va ta tsaka loko u va byela ntiyiso naswona u ta vuyeriwa eka vutlhari bya vona. (Swivuriso 7:1, 2) Hi hala tlhelo, loko u nga va byeli ntiyiso, u endla leswaku vatswari va wena va nga ha ku tshembi naswona va ta ku alela ku ya enkhubyeni.
Nkarhi lowunene: U nga nambi u kombela vatswari va wena loko va ha ku vuya hi le ntirhweni kumbe loko va ha khomekile hi timhaka tin’wana. Vulavula na vona loko va tigedlile. Kambe u nga rindzi kukondza ku va hi siku ro hetelela ivi u ringeta ku va sindzisa leswaku va ku hlamula hi ku hatlisa. Vatswari va wena va nge swi tsakeli ku endla xiboho hi ku hatlisa. Va kombele ka ha ri ni nkarhi leswaku u va nyika nkarhi wo ehleketa hi xikombelo xa wena.
Vula vuxokoxoko hinkwabyo: U nga va tumbeteli swin’wana. Va hlamusele leswi u lavaka ku swi endla. Vatswari a va yi rhandzi nhlamulo leyi nge, “A ndzi swi tivi,” ngopfu-ngopfu loko va ku vutisa va ku: “Ku ta va ku ri na vamani?” “Xana ku ta va ni munhu lonkulu loyi a nga ta mi langutela?” kumbe “U ta vuya hi nkarhi muni ekaya?”
Vana ni langutelo lerinene: U nga teki vatswari va wena tanihi valala. Va teke tanihi vanghana va wena lava mi nga eka xipano xin’we hikuva entiyisweni swi tano. Loko u teka vatswari va wena tanihi vanghana va wena, a wu nge vulavuli na vona onge hiloko u ri eku lweni naswona va ta tirhisana na wena.
Kombisa vatswari va wena leswaku u wupfile lerova u ta amukela xiboho xa vona ni ku xi xixima. Loko u endla tano, va ta ku xixima. Nakambe loko u va kombela enkarhini lowu taka, va nga ha lava tindlela ta ku ku pfumelela leswaku u ya enkhubyeni.


text:
Ha Yini Mi Nga Tlangeli Paseka?
Tidyondzo leti hoxeke leti tolovelekeke
Mavunwa: Timbhoni ta Yehovha a ti tlangeli Paseka hikuva a hi Vakreste.
Ntiyiso: Ha tshemba leswaku Yesu Kreste i Muponisi wa hina naswona hi endla hilaha hi nga kotaka ha kona leswaku hi “
landzelerisisa mikondzo yakwe.”—1 Petro 2:21; Luka 2:11.
Mavunwa: A mi pfumeli leswaku Yesu u pfuxiwile eku feni.
Ntiyiso: Ha pfumela eka ku pfuxiwa ka Yesu; sweswo hi swi teka ku ri nchumu wa nkoka swinene eka Vakreste naswona ha swi katsa loko hi chumayela.—1 Vakorinto 15:3, 4, 12-15.
Mavunwa: A mi khathali leswaku vana va n’wina va kayeriwa eka ntsako wa ku tlangeriwa ka holideyi ya Paseka.
Ntiyiso: Ha va rhandza vana va hina—hi endla hilaha hi kotaka ha kona leswaku hi va letela hi tlhela hi va pfuna leswaku va tsaka.—Tito 2:4.
Ha yini Timbhoni ta Yehovha ti nga tlangeli Paseka?
Ku tlangeriwa ka holideyi ya Paseka a ku sekeriwanga eBibeleni.
Yesu u lerise leswaku hi tsundzuka rifu rakwe ku nga ri ku pfuxiwa kakwe. Lembe rin’wana ni rin’wana ku va ni Xitsundzuxo xa rifu rakwe hi ku ya hi khalendara ya tin’hweti ta Bibele.—Luka 22:19, 20.
Ha tshemba leswaku masungulo ya Paseka lama humaka eka mikhuva ya khale ya vuswikoti byo veleka, ma endla leswaku Paseka yi nga amukeleki eka Xikwembu. Xikwembu xi lava “
ku tinyiketela loku hlawulekeke” naswona xi khunguvanyisiwa hi vugandzeri lebyi katsaka mikhuva leyi xi nga yi tsakeriki.—Eksoda 20:5; 1 Tihosi 18:21.
Ha tiyiseka leswaku xiboho xa hina xa ku va hi nga tlangeli Paseka xi sekeriwe eBibeleni, leyi hi khutazaka ku tirhisa “
vutlhari lebyi pfunaka ni vuswikoti byo ehleketa” ematshan’wini yo landzelela mindhavuko ya vanhu. (Swivuriso 3:21; Matewu 15:3) Loko van’wana va lava ku tiva hi leswi hi swi pfumelaka malunghana ni Paseka, hi burisana na vona nakambe ha xi xixima xiboho xa munhu xa ku hlawula leswi a swi lavaka.—1 Petro 3:15.


text:
Bibele Yi Ri Yini Malunghana Ni Khisimusi?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele a yi hi byeli siku leri Yesu a velekiweke ha rona naswona a yi vuli leswaku hi fanele hi tlangela siku ra ku velekiwa ka yena. Cyclopedia ya M’Clintock na Strong yi ri: “
Ku tlangeriwa ka Khisimusi a ku simekiwanga hi Xikwembu, naswona a ku humi kona eka [Testamente Leyintshwa].”
Nkambisiso wa matimu ya khisimusi wu kombisa leswaku yi huma eka mukhuva wa vuhedeni. Bibele yi kombisa leswaku Xikwembu ha xi khunguvanyisa loko hi xi gandzela hi ndlela leyi xi nga yi tsakeriki.—Eksoda 32:5-7.
Matimu ya mikhuva ya Khisimusi
Ku tlangela siku ra ku velekiwa ka Yesu: “
Vakreste vo Sungula a va ku tlangelanga ku velekiwa ka [Yesu] hikuva a va teka ku tlangela siku ra ku velekiwa ka munhu wihi na wihi ku ri mukhuva wa vuhedeni.”—The World Book Encyclopedia.
December 25: A ku na vumbhoni lebyi kombisaka leswaku Yesu u velekiwe hi siku rero. Swi nga endleka leswaku varhangeri va vukhongeri va hlawule siku leri leswaku ri ta fambisana ni siku ra minkhuvo ya vuhedeni leyi a yi khomiwa hi minkarhi ya xixika.
Ku nyikana tinyiko, minkhuvo: The Encyclopedia Americana yi te: “
Nkhuvo wa Varhoma lowu vuriwaka Saturnalia lowu endliwaka exikarhi ka December, wu vekele vo tala xikombiso xa mikhuva leyi endleriwaka Khisimusi. Hi xikombiso, eka nkhuvo lowu ku tekeleriwe minkhuvo leyikulu, ku nyikana tinyiko ni ku lumekiwa ka makhandlhela.” Encyclopædia Britannica yi vula leswaku “
mintirho hinkwayo ni mabindzu a swi yimisiwile.”
Mavoni ya Khisimusi: The Encyclopedia of Religion yi vula leswaku vanhu va le Yuropa va khavisa miti ya vona “
hi mavoni ni minsinya ya rihlaza swo hambana-hambana” leswaku va endla nkhuvo wa ku tsema nguva ni ku lwisana ni mimoya yo biha.
Phakama, nsinya wa rihlaza wa holly: “
Vaprista a va nyika phakama matimba ya masalamusi. Nsinya wa rihlaza wa holly a wu gandzeriwa tanihi xitshembiso xa leswaku dyambu ri ta tlhela ri huma.”—The Encyclopedia Americana.
Nsinya wa Khisimusi: “
Ku gandzela murhi a swi tolovelekile eka vahedeni va le Yuropa naswona loko Vukreste byi sungula, mukhuva lowu wu ye emahlweni.” Ndlela yin’wana leyi ku gandzela murhi swi veke mukhuva ha yona, i ku “
veka murhi wa Yule enyangweni kumbe endlwini hi nkarhi wa tiholideyi ta le xikarhi ka vuxika.”
—Encyclopædia Britannica.


text:
Svilo Svitava Njani Kemikhari Yitako?
Tiko lahina . . .
litayala lihi tano ke?
litayengetela kubhiha ke?
litayatsva ke?
LESVI SVIDHYONDISIWAKO HIBIBELE
“Shikwembu shita sula mihloti hikwayo ematihlweni avona rifu alinga havi kona hambi kuri ku kolola ni shirhilo nishitlhavi asvi nga havi kona. Svilo svosungula svihindile.”—Nhlavutelo 21:3, 4.
LESVI SVINGAKUPFUNA NJANI?
Utava netirho ungakahle utsakisako.—Esaya 65:21-23.
Misaveni kutava kuhihava uvabhyi nekuhlupheka.—Esaya 25:8; 33:24.
Kutava nekutsaka nemashaka ahina hila kungaheliko.—Tipisalema 37:11, 29.
HAKHESA KE SVIVULIWAKO HIBIBELE?
Hakhesa, himhaka yemihleketo leyi mimbhiri:
Shikwembu shitatisa lesvi shinga tshembisa. Ke Bibele, Yehovha Shikwembu hiyena yeche angewa “Wamatimba” hiyena angene tamu unga rhinganisiwiko. (Nhlavutelo 15:3) Hiyena akotako kutatisa lesvi angatshembisa svekuchicha tiko eku lisaseka. Bibele itlhamusela eku, “Ka Shikwembu svilo hikwasvo svakoteka.”—Matewu 19:26.
Shikwembu shilava kutatisa lesvi shinga tshembisa. Enge mufananiso, Yehovha utshamile ka alava kutlherisela lihanyo levangafa.—Yobo 14:14, 15.
Bibele lakombisa eku Yesu N’wana we Shikwembu a atshungula vavabhyi. A asviyendlela yini? Himhaka yeku a asvilava. (Marka 1:40, 41) Yesu utikombile kabava vayena eku utinyikele kupfuna valavako kupfuniwa.—Yohane 14:9.
Hine tiyiso yeku Yehovha naYesu valava kuhipfuna eku hikuma lihanyo lotsakisa kemikarhi yitako!—Tipisalema 72:12-14; 145:16; 2 Petro 3:9.
SVEKUHLEKETA HISVONA
Shikwembu shita chicha njani tiko lahina ku lisaseka?
Bibele lahlamula muvutiso lowu ka MATEWU 6:9, 10 na DANIYELE 2:44.


text:
Tivhidiyo Ta Tipopayi
Tivhidiyo leti to koma ta tipopayi ti vulavula hi tinhloko-mhaka ta nkoka naswona ti dyondzisa hi ndlela leyi tsakisaka.
Vana Ni Vutlhari Loko U Tirhisa Ndhawu Yo Endla Xinghana Eka Internet
Tiphine u tlhela u hlayiseka loko u ri karhi u vulavurisana ni vanghana va wena eka Internet.
Munghana Wa Xiviri U Njhani?
Swa olova ku kuma vanghana lava nga riki va ntiyiso kambe xana munghana wa xiviri u nga n’wi kuma njhani?
Hlula Munhu Wa Tinyimpi U Nga Kalanga U Lwa Na Yena
Dyondza leswaku ha yini ku lwa ku ri kona naswona u nga langutana njhani na kona hi ndlela leyi humelelaka.


text:
NDZIMA YA VUKHUME-N’WE
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Leswaku Ku Va Ni Ku Xaniseka?
Xana Xikwembu hi xona xi vangaka ku xaniseka loku nga kona emisaveni?
Hi yihi mphikamakaneta leyi pfukeke le nsin’wini ya Edeni?
Xana Xikwembu xi ta ku herisa hi ndlela yihi ku xaniseka ka vanhu?
1, 2. Hi swihi swilo leswi xanisaka vanhu namuntlha naswona swi endla leswaku va vutisa swivutiso swihi?
ENDZHAKU ka nyimpi leyi tsemaka nhlana leyi a yi ri kona etikweni rin’wana leri nga sala ri hlakatiwile, mintsumbu ya magidi ya vavasati ni vana yi lahliwe emugodini lowukulu, lowu rhendzeriweke hi swihambano leswitsongo. Eka xihambano ha xin’we a ku tsariwe marito lama nge: “Hikwalaho ka yini?” Lexi i xivutiso lexi minkarhi yin’wana vo tala va xi vutisaka loko va ri ni gome. Vanhu va vutisa xivutiso lexi loko nyimpi, khombo, vuvabyi kumbe vugevenga, swi dlaye murhandziwa wa vona kumbe swi onhe yindlu ya vona kumbe ku ri ni swin’wana leswi va vangeleke gome. Va lava ku tiva leswaku ha yini va weriwa hi makhombo yo tano.
2 Ha yini Xikwembu xi pfumelela leswaku ku va ni ku xaniseka? Loko Yehovha Xikwembu a ri ni matimba hinkwawo, rirhandzu, vutlhari naswona a ri ni vululami, ha yini misava yi tele hi rivengo ni ku pfumala vululami swonghasi? Xana na wena u tshama u tivutisa swivutiso leswi?
3, 4. (a) I yini lexi kombisaka leswaku a swi bihanga ku vutisa Xikwembu leswaku ha yini xi pfumelela leswaku ku va ni ku xaniseka? (b) Xana Yehovha u titwisa ku yini hi vubihi ni ku xaniseka?
3 Xana swi hoxile ku lava ku tiva leswaku ha yini Xikwembu xi pfumelela leswaku ku va ni ku xaniseka? Van’wana va anakanya leswaku ku vutisa xivutiso xo tona swi kombisa leswaku ripfumelo ra vona ri tsanile kumbe va delela Xikwembu. Kambe, loko u hlaya Bibele, u ta kuma leswaku malandza ya Xikwembu lama tshembekeke ni lawa ma xi chavaka, na wona ma tshame ma vutisa swivutiso swo tano. Hi xikombiso, muprofeta Habakuku u vutise Yehovha a ku: “Ha yini u ndzi endla ndzi vona leswo biha, naswona u tshamela ku languta ku karhateka? Ha yini ku phanga ni madzolonga swi ri emahlweni ka mina, ha yini ku ri ni ku holova, naswona ha yini ku ri ni ku lwa?”—Habakuku 1:3.
4 Xana Yehovha u holovele muprofeta Habakuku hileswi a vutiseke swivutiso sweswo? Doo! Ematshan’weni yo n’wi holovela, u endle leswaku marito lama humaka embilwini ya Habakuku ma tsariwa eka rungula leri huhuteriweke ra Bibele. U tlhele a n’wi pfuna leswaku a swi twisisa kahle leswi a swi endleka naswona a va ni ripfumelo leri tiyeke. Yehovha u lava leswaku swi va tano ni le ka wena. Tsundzuka leswaku Bibele yi hi dyondzisa leswaku ‘wa hi khathalela.’ (1 Petro 5:7) A nga kona munhu la vengaka vubihi ni ku xaniseka loku vangiwaka hi byona, ku fana ni Xikwembu. (Esaya 55:8, 9) Hambiswiritano, ha yini ku ri ni ku xaniseka konghasi emisaveni?
HA YINI KU RI NI KU XANISEKA KONGHASI?
5. Hi swihi swivangelo leswi pfaka swi vuriwa loko ku hlamuseriwa leswaku ha yini vanhu va xaniseka, kambe i yini leswi Bibele yi swi dyondzisaka?
5 Vanhu va tikereke to hambana-hambana va lave ku tiva xivangelo xa ku xaniseka konghasi eka varhangeri ni vadyondzisi va vona. Hakanyingi va byeriwa leswaku i ku rhandza ka Xikwembu nileswaku xi swi kunguhate khale hinkwaswo leswi a swi ta endleka, ku katsa ni makhombo lama humelelaka. Vanhu vo tala va byeriwa leswaku Xikwembu xi endla swilo hi ndlela leyi nga twisisekiki kumbe leswaku xi dlaya vanhu—hambi ku ri vana—leswaku va ta ya eka xona le tilweni. Kambe, hilaha se u dyondzeke hakona, Yehovha Xikwembu a nge pfuki a vange vubihi. Bibele yi ri: “A swi ve ekule swinene ni Xikwembu xa ntiyiso leswaku xi endla hilaha ku hombolokeke, ni Lowa Matimba Hinkwawo ku endla hilaha ku nga lulamangiki!”—Yobo 34:10.
6. Ha yini vanhu vo tala hi xihoxo va hehla Xikwembu hikwalaho ka ku xaniseka loku nga kona emisaveni?
6 Xana wa swi tiva leswaku ha yini vanhu hi xihoxo va hehla Xikwembu hikwalaho ka ku xaniseka hinkwako loku nga kona la misaveni? Ko tala va hehla Xikwembu xa Matimba Hinkwawo hileswi va anakanyaka leswaku hi xona lexi fumaka misava leyi. A va wu tivi ntiyiso wa nkoka lowu nga lo dlaa, erivaleni, lowu Bibele yi wu dyondzisaka. Ntiyiso wolowo u dyondze ha wona eka Ndzima 3 ebukwini leyi. Ntiyiso wa kona hileswaku mufumi wa xiviri wa misava leyi i Sathana Diyavulosi.
7, 8. (a) Vanhu va misava leyi va kombisa njhani leswaku va tekelele mufumi wa yona? (b) Xana ku nga hetiseki ka vanhu ni “nkarhi ni xiendlakalo lexi nga languteriwangiki,” swi hoxe xandla hi ndlela yihi eku xanisekeni ka vanhu?
7 Bibele yi veka mhaka erivaleni yi ku: “Misava hinkwayo yi le hansi ka matimba ya lowo homboloka.” (1 Yohane 5:19) Mhaka leyi i ntiyiso loko u anakanyisisa hi yona. Mahanyelo ya vanhu va misava leyi ma swi veka erivaleni leswaku va tekelele xivumbiwa xa moya lexi “xisaka misava hinkwayo leyi akiweke.” (Nhlavutelo 12:9) Sathana u ni rivengo lerikulu, wa xisa naswona u ni tihanyi. Hi swona leswi endlaka leswaku ni misava leyi a yi lawulaka yi va ni rivengo lerikulu, vuxisi ni tihanyi. I xivangelo xo sungula lexi endlaka leswaku vanhu va xaniseka swonghasi.
8 Xivangelo xa vumbirhi lexi endlaka leswaku vanhu va xaniseka swonghasi hi leswaku, hilaha swi hlamuseriweke hakona eka Ndzima 3 ebukwini leyi, hi mpfhuka ku ve ni ku xandzuka le ntangeni wa Edeni, vanhu va hundzuke lava nga hetisekangiki ni ku va ni xidyoho. Vanhu lava nga ni xidyoho va rhandza ku fuma van’wana kutani sweswo swi vanga tinyimpi, ntshikilelo ni ku xaniseka. (Eklesiasta 4:1; 8:9) Xivangelo xa vunharhu xa ku xaniseka i “nkarhi ni xiendlakalo lexi nga languteriwangiki.” (Eklesiasta 9:11) Leswi misava leyi yi nga lawuriwiki hi Yehovha, Mufumi la sirhelelaka, vanhu va nga ha tikuma va ri eku xanisekeni hikwalaho ko va endhawini yo karhi hi nkarhi lowu nga fanelangiki.
9. Ha yini hi fanele hi tiyiseka leswaku Yehovha u ni xivangelo lexi twalaka xo tshika vanhu va hambeta va xaniseka?
9 Swa hi chavelela ku tiva leswaku Xikwembu a hi xona xi vangaka ku xaniseka. A hi xona xi vangaka tinyimpi, vugevenga ni ntshikilelo kumbe hambi ku ri makhombo ya ntumbuluko, lama endlaka leswaku vanhu va xaniseka. Hambiswiritano, ha ha lava ku tiva leswaku, Ha yini Yehovha a pfumelele leswaku ku va ni ku xaniseka hinkwako loku nga kona? Phela, loko ku ri leswaku hakunene u ni Matimba Hinkwawo, a nga swi kota ku herisa ku xaniseka loku. Kambe, ha yini a nga ku siveli? Xikwembu xa rirhandzu lexi hi xi tivaka, xi fanele xi ri ni xivangelo lexi twalaka xo tshika vanhu va xaniseka.—1 Yohane 4:8.
KU SUNGULA KA MPHIKAMAKANETA YA NKOKA
10. I yini lexi Sathana a nga xi sola naswona u xi sole hi ndlela yihi?
10 Ku va hi kumisisa leswaku ha yini Xikwembu xi pfumelele leswaku ku va ni ku xaniseka, hi fanele hi anakanyisisa hi leswi humeleleke loko vanhu va sungula ku xaniseka. Loko Sathana a xise Adamu na Evha leswaku va nga n’wi yingisi Yehovha, ku pfuke xivutiso xa nkoka swinene. Sathana a a nga kanakani leswaku Yehovha u ni matimba. Phela wa swi tiva leswaku matimba ya Yehovha a ma nge pimanisiwi na nchumu. Kambe, Sathana u sole mfanelo ya Yehovha yo fuma. U hehle Yehovha a vula leswaku i mufumi wa tihanyi, hi ku vula leswaku Yehovha wa hemba hileswi a alaka ku byela vanhu leswinene, leswi va nga ta swi kuma. (Genesa 3:2-5) Hi marito man’wana Sathana a a vula leswaku vanhu va nga swi kota ku tihanyela va nga fumiwi hi Xikwembu. Sweswo a ku ri ku hlasela vuhosi bya Yehovha, ku nga mfanelo ya yena yo fuma.
11. Ha yini Yehovha a nga lovisanga vaxandzuki va le Edeni?
11 Adamu na Evha va xandzukele Yehovha. Entiyisweni va te: “A hi swi lavi leswaku Yehovha a va Mufumi wa hina. Hi nga swi kota ku tiendlela swiboho eka leswinene ni swo biha.” Xana Yehovha a a ta yi lulamisa njhani mphikamakaneta leyi? Xana a a ta swi dyondzisa njhani swivumbiwa leswi nga vanhu ni tintsumi leswaku vaxandzuki lava va endle xihoxo nileswaku mafumelo ya yena hi wona lamanene ku tlula hinkwawo? Un’wana a nga ha vula leswaku Xikwembu a xi fanele xi lovise vaxandzuki lava ivi xi vumba vanhu van’wana. Kambe, Yehovha ana se a a xi vurile xikongomelo xa yena xa leswaku vana va Adamu na Evha va fanele va tata misava, naswona a a lava leswaku va hanya emisaveni leyi nga paradeyisi. (Genesa 1:28) Minkarhi hinkwayo Yehovha u hetisisa swikongomelo swa yena. (Esaya 55:10, 11) Kasi, handle ka sweswo, ku lovisa vaxandzuki va le Edeni a ku nga ta tlhantlha mphikamakaneta leyi pfukeke malunghana ni mfanelo ya Yehovha yo fuma.
12, 13. Kombisa leswaku ha yini Yehovha a pfumelele Sathana leswaku a fuma misava nileswaku ha yini Xikwembu xi pfumelele vanhu leswaku va tifuma.
12 A hi endle xikombiso. A hi nge mudyondzisi u byela swichudeni ndlela leyi swi faneleke swi wu endla ha yona ntirho wo karhi wo tika. Ivi xichudeni xin’wana lexi lwisanaka ni mudyondzisi xi vula leswaku ndlela leyi a lavaka leswaku ntirho wolowo wu endliwa ha yona, yi hoxile. Kutani xi byela swichudeni-kulobye leswaku mudyondzisi a nga tivi nchumu, xona xi tiva ndlela yo antswa yo endla ntirho wolowo. Kutani ku va ni swichudeni swin’wana leswi anakanyaka leswaku xi tiyisile ivi na swona swi yima na xona. I yini leswi mudyondzisi a faneleke a swi endla? Loko o hlongola swichudeni leswi xandzukeke, swichudeni leswin’wana swi ta n’wi teka njhani? Xana a swi nge anakanyi leswaku xichudeni lexi xandzukeke ni leswi swi yimeke na xona, swi tiyisile? Phela swichudeni leswin’wana hinkwaswo a swi nge he n’wi xiximi mudyondzisi loyi, swi ta anakanya leswaku u chava ku kombiwa xihoxo xa yena. Kambe, a hi nge mudyondzisi u pfumelela xichudeni lexi xandzukeke leswaku xi kombisa swichudeni leswin’wana ndlela leyi xona a xi ta wu endla ha yona ntirho wolowo.
13 Yehovha u endle leswi fanaka ni leswi endliweke hi mudyondzisi loyi. U nga rivali leswaku mhaka leyi a yi nga khumbi vaxandzuki lavaya va le Edeni ntsena. Ku ni timiliyoni ta tintsumi leti a ti hlalerile. (Yobo 38:7; Daniyele 7:10) Ndlela leyi Yehovha a lulamiseke ku xandzuka koloko ha yona, a yi ta ti khumba ngopfu tintsumi teto naswona a yi ta hetelela yi khumbe ni swivumbiwa hinkwaswo leswi nga vanhu. Kutani i yini leswi Yehovha a swi endleke? U tshike Sathana a kombisa ndlela leyi a nga ta fuma vanhu ha yona. Xikwembu xi tlhele xi tshika vanhu leswaku va tifuma va ri karhi va kongomisiwa hi Sathana.
14. Hi byihi vuyelo lebyi nga ta va kona leswi Yehovha a endleke xiboho xa ku tshika vanhu va tifuma?
14 Mudyondzisi loyi hi vulavuleke ha yena eka xifaniso xa hina wa swi tiva leswaku xichudeni lexi xandzukeke ni swichudeni leswi yimaka na xona, va hoxisile. Kambe wa swi tiva nakambe leswaku swichudeni leswin’wana swi ta dyondza swo karhi emhakeni yoleyo loko o pfumelela swichudeni leswi xandzukeke swi ringeta ku endla leswi swi anakanyaka leswaku swi lulamile. Loko swichudeni leswi xandzukeke swo hluleka, swichudeni hinkwaswo leswo tshembeka swi ta swi vona leswaku mudyondzisi hi yena ntsena la nga ni mfanelo yo swi dyondzisa. Endzhaku ka sweswo swi ta swi twisisa loko mudyondzisi a hlongola xichudeni xihi na xihi lexi xandzukaka. Hilaha ku fanaka, Yehovha wa swi tiva leswaku vanhu va timbilu letinene ni tintsumi va ta pfuneka loko va vona leswaku Sathana ni lava yimaka na yena va hlulekile nileswaku vanhu a va nge swi koti ku tifuma. Ku fana na Yeremiya wa khale, va ta tivonela hi ya vona ntiyiso wa marito lama nge: “Oho Yehovha, ndzi swi tiva kahle leswaku ndlela ya munhu wa la misaveni a yi le ka yena. Munhu loyi a fambaka a nga ka a nga wu kongomisi nkondzo wa yena.”—Yeremiya 10:23.
HA YINI A TSHIKE VANHU VA XANISEKA NKARHI WO LEHA SWONGHASI?
15, 16. (a) Ha yini Yehovha a pfumelele vubihi leswaku byi ya emahlweni nkarhi wo leha swonghasi? (b) Ha yini Yehovha a nga sivelanga swilo swo tanihi makhombo lama tsemaka nhlana?
15 Kambe, ha yini Yehovha a pfumelele vubihi leswaku byi ya emahlweni nkarhi wo leha swonghasi? Naswona ha yini a nga siveli swilo swo biha? Anakanya hi swilo swimbirhi leswi mudyondzisi loyi hi vulavuleke ha yena exifanisweni xa hina a a nga ta swi endla. Xo sungula, a a nga ta xi pfala nomu xichudeni lexi xandzukeke loko xa ha sungula ku vula mhaka ya xona. Xa vumbirhi, mudyondzisi a a nga ta xi pfuna eka leswi xi lavaka ku swi endla. Hilaha ku fanaka, ku ni swilo swimbirhi leswi u faneleke u anakanyisisa hi swona leswi Yehovha a a tiyimisele leswaku a nge swi endli. Xo sungula, a nga n’wi sivelanga Sathana ni lava va yimaka na yena loko va ringeta ku kombisa leswaku leswi va swi endlaka swi lulamile. Leswi vulaka leswaku a swi fanerile leswaku a pfumelela nkarhi wo karhi wu hundza. Ematin’wini lama tekeke magidi-gidi ya malembe, vanhu va ringete tindlela hinkwato ta ku tifuma. Vanhu va endle nhluvuko etimhakeni ta sayense ni le ka swilo swin’wana, kambe, vusweti, vugevenga, nyimpi ni ku pfumala vululami swi nyanyile. Swi ve erivaleni leswaku mfumo wa munhu wu be hansi.
16 Xa vumbirhi, Yehovha a nga n’wi pfunanga Sathana leswaku a fuma misava leyi. Hi xikombiso, loko Xikwembu a xi lo sivela makhombo lama tsemaka nhlana, xana sweswo a swi nga ta vula leswaku leswi vaxandzuki va swi vuleke i ntiyiso? Xana Xikwembu a xi nga ta va xi endle leswaku vanhu va anakanya leswaku kumbexana swilo swi nga n’wi fambela kahle munhu loko a tifuma? Phela, loko Yehovha a a lo endla tano, a a ta va a seketele mavunwa lawa a phyarhekiweke wona. Hambiswiritano, ‘a swi koteki leswaku Xikwembu xi hemba.’—Vaheveru 6:18.
17, 18. Yehovha u ta endla yini hi ku onhaka loku vangiweke hi mfumo wa vanhu ni nkucetelo wa Sathana?
17 Kambe, ku vuriwa yini hi ku onhaka loku veke kona hikwalaho ka leswi vanhu va xandzukeleke Xikwembu? Hi nga rivali leswaku Yehovha u ni matimba hinkwawo. Hikokwalaho, u ta swi kota ku herisa ku xaniseka hinkwako ka vanhu. Hilaha se hi dyondzeke hakona, ku onhiwa ka pulanete ya hina ku ta lulamisiwa loko misava yi hundzuriwa Paradeyisi. Ku va ni ripfumelo exitlhavelweni xa Yesu xa nkutsulo ku ta herisa leswi xidyoho xi swi tiseleke vanhu, kasi rifu ri ta herisiwa loko lava feke va pfuxiwa. Hi ndlela yoleyo Xikwembu xi ta tirhisa Yesu ku “herisa mintirho ya Diyavulosi.” (1 Yohane 3:8) Yehovha u ta endla swilo leswi hinkwaswo hi nkarhi lowu faneleke. Hi fanele hi tsaka leswi a nga hatliselangiki ku teka goza hikuva ku lehisa ka yena mbilu ku endle leswaku hi kota ku dyondza ntiyiso ni ku n’wi tirhela. (2 Petro 3:9, 10) Leswi Xikwembu xa ha lehiseke mbilu, xi lava leswaku lava va xi rhandzaka va xi gandzela, kutani xona xi ta va pfuna leswaku va tiyisela loko va ri karhi va xaniseka hi ndlela yihi na yihi leyi va nga langutanaka na yona emisaveni leyi pfilunganeke.—Yohane 4:23; 1 Vakorinto 10:13.
18 Van’wana va nga ha ku, Xana ku xaniseka loku hinkwako a ku ta va ku ri kona loko Xikwembu a xi lo vumba Adamu na Evha xi va endla leswaku va nga swi koti ku xandzuka? Ku kuma nhlamulo ya xivutiso xexo, u fanele u tsundzuka leswaku ku ni nyiko ya risima leyi Yehovha a ku nyikeke yona.
U TA YI TIRHISA NJHANI NYIKO LEYI XIKWEMBU XI KU NYIKEKE YONA?
19. Hi yihi nyiko ya risima leyi Yehovha a hi nyikeke yona naswona ha yini hi fanele hi yi teka yi ri ya risima?
19 Hilaha hi dyondzeke hakona eka Ndzima 5 ebukwini leyi, munhu u vumbiwe a ri ni ntshunxeko wa ku tihlawulela. Xana wa swi xiya leswaku yoleyo i nyiko ya risima? Xikwembu xi vumbe swiharhi swa ntsandza vahlayi naswona swi kongomisiwa hi vutlhari bya ntumbuluko. (Swivuriso 30:24) Vanhu va endle tirhoboto leti endlaka xin’wana ni xin’wana lexi ti endleriweke xona. Xana a hi ta tsaka loko Xikwembu a xi hi vumbe hi ndlela yoleyo? Doo, hi yona mhaka leyi hi tsakaka leswi hi nga ni ntshunxeko wo tihlawulela leswi hi lavaka ku va swona, ndlela leyi hi lavaka ku hanya ha yona, vanhu lava hi lavaka leswaku va va vanghana va hina ni swin’wana. Ha swi rhandza ku va ni ntshunxeko wo karhi naswona Xikwembu xi lava leswaku hi hanyisa xisweswo.
20, 21. Hi nga yi tirhisa njhani nyiko ya ntshunxeko wa ku tihlawulela, hi ndlela leyinene ngopfu naswona ha yini hi fanele hi endla tano?
20 Yehovha a nga swi lavi loko hi n’wi tirhela leswaku hi hetisisa nawu ntsena. (2 Vakorinto 9:7) Hi xikombiso: Loko n’wana a byela mutswari a ku “ndza ku rhandza,” i yini lexi mutswari a xi tsakelaka ngopfu—xana u tsakisiwa hileswi ku nga ni un’wana la byeleke n’wana leswaku a vula tano kumbe hileswi a vulaka swi huma embilwini? Kutani xivutiso hi leswaku, Xana wena u ta wu tirhisa njhani ntshunxeko wa wena wo tihlawulela lowu Yehovha a ku nyikeke wona? Sathana, Adamu na Evha a va wu tirhisanga hi ndlela ya vutlhari ntshunxeko wa vona. Va xandzukele Yehovha Xikwembu. Wena u ta endlisa ku yini?
21 U nga swi kota ku yi tirhisa hi ndlela leyinene ngopfu nyiko leyi yo hlamarisa ya ntshunxeko wo tihlawulela. U nga ha hlanganyela ni timiliyoni ta vanhu lava hlawuleke ku seketela Yehovha. Va tsakise Xikwembu hikuva va hisekele ku kombisa leswaku Sathana u vule mavunwa ya rihlaza naswona a nge pfuki a swi kotile ku fuma vanhu. (Swivuriso 27:11) Na wena u nga endla tano hi ku hlawula ku hanya hi ndlela leyinene. Sweswo swi ta hlamuseriwa eka ndzima leyi landzelaka.


text:
NDZIMA YA VUKHUME-NKOMBO
Tshinela Eka Xikwembu Hi Xikhongelo
Ha yini hi fanele ku khongela Xikwembu?
Hi fanele hi endla yini leswaku Xikwembu xi twa swikhongelo swa hina?
Xikwembu xi swi hlamula njhani swikhongelo swa hina?
1, 2. Ha yini hi fanele ku teka xikhongelo xi ri lunghelo lerikulu naswona ha yini hi fanele hi tiva leswi Bibele yi swi dyondzisaka malunghana ni xikhongelo?
LOKO misava yi pimanisiwa ni vuako hinkwabyo, i yitsongo swinene. Entiyisweni, loko Yehovha, “Muendli wa tilo ni misava,” a languta matiko, u ma vona ma fana ni thonsi leri waka ekhuwaneni. (Pisalema 115:15; Esaya 40:15) Hambiswiritano, Bibele yi ri: “Yehovha u le kusuhi ni hinkwavo lava n’wi vitanaka, eka hinkwavo lava n’wi vitanaka hi ntiyiso. U ta enerisa ku navela ka lava va n’wi chavaka, naswona u ta ku twa ku rila ka vona va kombela ku pfuniwa.” (Pisalema 145:18, 19) Anakanya hi mhaka leyi! Muvumbi wa hina lowa matimba hinkwawo u le kusuhi na hina naswona wa hi yingisa loko hi n’wi ‘vitana hi ntiyiso.’ Kunene ku tshinela eka Xikwembu hi xikhongelo i lunghelo leri nga pimanisiwiki na nchumu!
2 Kambe, loko hi lava leswaku Yehovha a yingisa swikhongelo swa hina, hi fanele hi n’wi khongela hi ndlela leyi a yi amukelaka. Leswaku hi endla tano, hi fanele hi twisisa leswi Bibele yi swi dyondzisaka malunghana ni xikhongelo! I swa nkoka leswaku hi twisisa leswi Matsalwa ma swi vulaka emhakeni leyi, hikuva xikhongelo xi hi tshineta eka Yehovha.
HA YINI HI FANELE KU KHONGELA YEHOVHA?
3. Hi xihi xivangelo xin’wana xa nkoka xo khongela Yehovha?
3 Xivangelo xin’wana xa nkoka xo khongela Yehovha hi leswaku u hi khutaza leswaku hi endla tano. Rito ra yena ri hi khutaza ri ku: “Mi nga vileli ha nchumu, kambe eka hinkwaswo tivisani Xikwembu swikombelo swa n’wina hi xikhongelo ni xikombelo swin’we ni ku nkhensa swikombelo swa n’wina; kutani ku rhula ka Xikwembu loku tlulaka miehleketo hinkwayo ku ta rindza timbilu ta n’wina ni matimba ya n’wina ya mianakanyo ha Kreste Yesu.” (Vafilipiya 4:6, 7) Hakunene, a hi nge ri honisi lunghiselelo ro tano ra rirhandzu leri Mufumi-nkulu wa vuako hinkwabyo a hi lunghiseleleke rona!
4. Xana ku hambeta hi khongela Yehovha swi byi tiyisa njhani vuxaka bya hina na yena?
4 Xivangelo xin’wana hi leswaku ku hambeta hi khongela Yehovha i ndlela yin’wana yo tiyisa vuxaka bya hina na yena. Munghana wa wena lonkulu a wu n’wi tsundzuki ntsena loko u lava swo karhi. Ku ri na sweswo, u tshama u ri karhi u anakanya hi yena kutani vuxaka bya n’wina bya tiya loko mi ri karhi mi burisana, mi phofulelana leswi nga le swifuveni swa n’wina ni ku byelana ndlela leyi mi titwaka ha yona ni leswi mi karhataka. Mhaka leyi yi lave ku fana ni vuxaka bya hina na Yehovha Xikwembu. Buku leyi yi ku pfunile leswaku u dyondza leswi Bibele yi swi vulaka hi Yehovha, vumunhu bya yena ni swikongomelo swa yena. U swi vonile leswaku i munhu wa xiviri. Kutani xikhongelo xi ku pfulela ndlela yo phofulela Tata wa wena wa le tilweni, leswi nga emianakanyweni ya wena ni ndlela leyi u titwaka ha yona. Loko u endla tano, u tshinela eka Yehovha.—Yakobo 4:8.
HI SWIHI SWILAVEKO LESWI HI FANELEKE HI SWI FIKELELA?
5. I yini lexi kombisaka leswaku Yehovha a nga yingisi swikhongelo hinkwaswo?
5 Xana Yehovha u yingisa swikhongelo hinkwaswo? Xiya leswi a swi byeleke Vaisrayele lava a va ri vaxandzuki hi siku ra muprofeta Esaya, u te: “Hambiloko mi endla swikhongelo swo tala, a ndzi yingisi; mavoko ya n’wina ma tele ku halata ngati.” (Esaya 1:15) Kutani swiendlo swo karhi swi nga endla leswaku Xikwembu xi nga swi yingisi swikhongelo swa hina. Hikwalaho, leswaku Xikwembu xi yingisa swikhongelo swa hina, ku ni swilaveko swo karhi leswi hi faneleke hi swi fikelela.
6. Hi xihi xilaveko xa nkoka xa leswaku Xikwembu xi yingisa swikhongelo swa hina, naswona hi nga xi fikelela njhani xilaveko xexo?
6 Xilaveko xa nkoka hi leswaku hi fanele hi va ni ripfumelo. (Marka 11:24) Muapostola Pawulo u tsale a ku: “Handle ka ripfumelo a swi koteki ku xi tsakisa kahle [Xikwembu], hikuva la tshinelelaka Xikwembu u fanele a kholwa leswaku xi kona ni leswaku hi xona muhakeri wa lava va xi lavaka hi mbilu hinkwayo.” (Vaheveru 11:6) Ku va ni ripfumelo ra xiviri a swi vuli ku tiva ntsena leswaku Xikwembu xi kona nileswaku xi yingisa ni ku hlamula swikhongelo. Ripfumelo ri kombisiwa hi swiendlo. Ndlela leyi hi hanyaka ha yona siku ni siku yi fanele yi swi veka erivaleni leswaku hi ni ripfumelo.—Yakobo 2:26.
7. (a) Ha yini hi fanele ku va ni xichavo loko hi vulavula na Yehovha exikhongelweni? (b) Loko hi khongela Xikwembu, hi nga kombisa njhani leswaku ha titsongahata naswona hi khongela hi mbilu hinkwayo?
7 Nakambe, Yehovha u lava leswaku lava tshinelaka eka yena hi xikhongelo va endla tano hi ku titsongahata ni hi mbilu hinkwayo. Swi le rivaleni leswaku hi fanele hi titsongahata loko hi vulavula na Yehovha! Loko vanhu va ya vulavula ni hosi kumbe presidente, hi ntolovelo va kombisa xichavo, va xixima xikhundlha lexi tlakukeke xa mufumi yoloye. Kutani i swa nkoka swinene leswaku hi titsongahata loko hi ya eka Yehovha! (Pisalema 138:6) Phela, i “Xikwembu xa Matimba Hinkwawo.” (Genesa 17:1) Loko hi khongela Xikwembu, ndlela leyi hi vulavulaka na xona ha yona yi fanele yi kombisa leswaku ha xi xixima xikhundlha xa xona. Ku titsongahata ko tano ku ta hi susumeta leswaku hi khongela hi mbilu hinkwayo, xikhongelo xa hina xi nga hundzuki risimu ra chela.—Matewu 6:7, 8.
8. Hi nga endla njhani leswaku hi hanya hi ku pfumelelana ni leswi hi swi khongelelaka?
8 Xin’wana lexi lavekaka leswaku Xikwembu xi twa swikhongelo swa hina, i ku hanya hi ku pfumelelana ni leswi hi swi khongelelaka. Yehovha u langutele leswaku hi endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka leswaku hi pfumelelana ni leswi hi swi khongelelaka. Hi xikombiso, loko hi khongela hi ku, “Hi nyike namuntlha xinkwa xa hina xa siku leri,” hi fanele ku tirha hi matimba lomu hi thoriweke kona. (Matewu 6:11; 2 Vatesalonika 3:10) Loko hi khongela leswaku hi hlula ku tsana ko karhi loku hi nga na kona, hi fanele ku tshama hi pfule mahlo leswaku hi ta papalata swiyimo leswi nga hi endlaka leswaku hi wela endzingweni. (Vakolosa 3:5) Handle ka swilaveko leswi, ku ni swivutiso leswi khumbaka xikhongelo, leswi hi faneleke hi kuma tinhlamulo ta swona.
KU HLAMULA SWIVUTISO SWIN’WANA MALUNGHANA NI XIKHONGELO
9. I mani loyi hi faneleke hi n’wi khongela naswona hi fanele hi kongomisa swikhongelo swa hina eka yena hi vito ra mani?
9 I mani loyi hi faneleke hi n’wi khongela? Yesu u dyondzise valandzeri va yena leswaku va khongela eka “Tata wa hina la nge matilweni.” (Matewu 6:9) Kutani, swikhongelo swa hina swi fanele swi kongomisiwa eka Yehovha Xikwembu ntsena. Hambiswiritano, Yehovha u lava leswaku hi xixima xikhundlha xa Yesu Kreste, N’wana wa yena la tswariweke a ri swakwe. Hilaha hi dyondzeke hakona eka Ndzima 5, Yesu u rhumeriwe emisaveni leswaku a ta hi kutsula eka xidyoho ni rifu. (Yohane 3:16; Varhoma 5:12) U vekiwe ku va Muprista Lonkulu ni Muavanyisi. (Yohane 5:22; Vaheveru 6:20) Hikwalaho, Matsalwa ma hi byela leswaku hi yisa swikhongelo swa hina eka Yehovha ha Yesu. Yena hi yexe u te: “Hi mina ndlela ni ntiyiso ni vutomi. A nga kona loyi a taka eka Tatana handle ko ta ha mina.” (Yohane 14:6) Leswaku swikhongelo swa hina swi twiwa, hi fanele hi swi kongomisa eka Yehovha ntsena hi vito ra N’wana wa yena.
10. Ha yini swi nga bohi leswaku hi tshama, hi korhamisa nhloko kumbe hi yima hi ndlela yo karhi loko hi khongela?
10 Xana hi fanele hi yima kumbe hi tshama loko hi khongela? Doo! Yehovha a nga lavi leswaku mavoko kumbe miri wa hina wu va eka xiyimo xo karhi. Bibele ya pfumela leswaku hi nga khongela hi ri eka swiyimo swo hambana-hambana. Swiyimo swa kona swi katsa ku tshama, ku korhamisa nhloko, ku nkhinsama ni ku yima. (1 Tikronika 17:16; Nehemiya 8:6; Daniyele 6:10; Marka 11:25) Xa nkoka a hi ku yima kumbe ku tshama loku nga ta voniwa hi vanhu van’wana, kambe i ku tiyimisela loku humaka embilwini. Entiyisweni, loko hi ri karhi hi endla mintirho ya hina ya siku ni siku kumbe loko hi langutane ni xiyimo xo karhi, hi nga khongela hi mbilu kun’wana ni kun’wana laha hi nga kona. Yehovha wa swi yingisa swikhongelo swo tano hambiloko lava nga le kusuhi na hina va nga swi twi.—Nehemiya 2:1-6.
11. Hi swihi swilo swin’wana leswi munhu hi yexe a faneleke a swi khongelela?
11 I yini leswi hi nga swi khongelelaka? Bibele yi ri: ‘Ku nga khathariseki leswaku i yini lexi hi xi kombelaka hi ku ya hi ku rhandza ka Yehovha, wa hi twa.’ (1 Yohane 5:14) Kutani hi nga khongelela xin’wana ni xin’wana lexi fambisanaka ni ku rhandza ka Yehovha. Xana Yehovha wa swi lava leswaku hi khongelela swilo leswi hi vilerisaka? Ina! Ku khongela Yehovha hi nga ku fanisa ni ku vulavula ni munghana wa hina lonkulu. Hi nga ha vulavula hi ntshunxekile, hi ‘chulula timbilu ta hina’ eka Xikwembu. (Pisalema 62:8) Swi fanerile leswaku hi kombela moya wo kwetsima, hikuva wu ta hi pfuna leswaku hi endla leswinene. (Luka 11:13) Nakambe hi nga kombela nkongomiso wo endla swiboho swa vutlhari ni matimba yo langutana ni swiyimo swo tika. (Yakobo 1:5) Loko hi dyoha, hi fanele hi kombela ku rivaleriwa hi tshembe xitlhavelo xa Kreste. (Vaefesa 1:3, 7) Kambe, hi nga khongeleli ntsena timhaka ta hina vini. Swikhongelo swa hina swi fanele swi katsa ni vanhu van’wana—swirho swa mindyangu swin’we ni vagandzeri-kulorhi.—Mintirho 12:5; Vakolosa 4:12.
12. Hi nga swi rhangisa njhani swilo leswi khumbaka Tata wa hina wa le tilweni eswikhongelweni swa hina?
12 Eswikhongelweni swa hina hi fanele hi rhangisa swilo leswi khumbaka Yehovha Xikwembu. A swi kanakanisi leswaku hi fanele hi n’wi nkhensa hi mbilu hinkwayo hikwalaho ka vunene lebyi a hi kombaka byona. (1 Tikronika 29:10-13) Yesu u vule xikhongelo xa xikombiso, lexi kumekaka eka Matewu 6:9-13, lexi eka xona a hi dyondzisaka leswaku hi khongelela ku kwetsimisiwa ka vito ra Xikwembu. Lexi landzelaka hi leswaku Mfumo wa Xikwembu wu ta, nileswaku ku rhandza ka xona ku endliwa emisaveni hilaha ku endlekaka hakona etilweni. Yesu u boxe swilo swa munhu hi yexe endzhaku ka loko a vule swilo leswi swa nkoka leswi khumbaka Yehovha. Na hina loko hi rhangisa swilo leswi nga swa nkoka eswikhongelweni swa hina, hi kombisa leswaku a hi karhateki hi swilo leswi khumbaka hina ntsena.
13. Xana Bibele yi ri swikhongelo leswi amukelekaka swi fanele swi leha ku fikela kwihi?
13 Xana swikhongelo swa hina swi fanele swi leha ku fikela kwihi? Bibele a yi vuli leswaku swi fanele swi leha ku fikela kwihi swikhongelo swa munhu loko a tikhongelela a ri yexe niloko a khongelela van’wana. Swi nga ha komisiwa ku fana niloko hi khongelela swakudya, kumbe swi leha ku fana niloko munhu a tikhongelela a ri yexe, a chululela Yehovha leswi nga le xifuveni xa yena. (1 Samuwele 1:12, 15) Hambiswiritano, Yesu u swi sorile swikhongelo swa van’wamunene, lava endlaka swikhongelo swo leha leswaku va voniwa hi van’wana. (Luka 20:46, 47) Yehovha a nga swi rhandzi swikhongelo swo tano. Xa nkoka i ku khongela swi huma embilwini. Hikwalaho, ku leha ka swikhongelo leswi amukelekaka ku ta ya hi swilaveko ni hi swiyimo.
14. Xana Bibele yi vula yini loko yi hi khutaza ku ‘hambeta hi khongela,’ naswona ha yini sweswo swi khutaza?
14 Xana hi fanele hi khongela kangani? Bibele yi hi khutaza leswaku hi ‘hambeta hi khongela,’ hi “phikelela exikhongelweni” ni ku ‘khongela minkarhi hinkwayo.’ (Matewu 26:41; Varhoma 12:12; 1 Vatesalonika 5:17) I ntiyiso leswaku marito lawa a ma vuli leswaku hi fanele hi tshama hi ri eku khongeleni siku hinkwaro. Kahle-kahle, Bibele yi hi khutaza leswaku hi khongela nkarhi na nkarhi, hi ya emahlweni hi nkhensa Yehovha hikwalaho ka vunene bya yena naswona hi lava nkongomiso, nchavelelo ni matimba ya yena. Xana a swi tiyisi nhlana ku tiva leswaku Yehovha a nga hi pimeli leswaku hi vulavula na yena nkarhi wo tanihi kwihi loko hi khongela? Loko hi ri tlangela hakunene lunghelo ra xikhongelo, hi ta kuma tindlela to tala to khongela Tata wa hina wa le tilweni.
15. Ha yini hi fanele ku vula hi ku “Amen” loko hi gimeta xikhongelo kumbe loko un’wana a heta ku hi khongelela?
15 Ha yini hi fanele ku vula hi ku “Amen” loko hi gimeta xikhongelo? Rito leri nge “amen” ri vula leswaku “hakunene” kumbe “a swi ve tano.” Swikombiso swa Matsalwa swi kombisa leswaku swi fanerile ku vula hi ku “Amen” loko hi heta ku khongela, hambiloko u tikhongelela kumbe u khongelela van’wana. (1 Tikronika 16:36; Pisalema 41:13) Hi ku vula hi ku “Amen” loko hi heta ku khongela, hi tiyisekisa leswaku leswi hi swi vuleke swi huma embilwini. Loko hi ku “Amen”—hi mbilu kumbe hi vula swi twala—loko munhu un’wana a heta ku hi khongelela hi va hi kombisa leswaku hi pfumelelana ni leswi a swi vuleke.—1 Vakorinto 14:16.
NDLELA LEYI XIKWEMBU XI HLAMULAKA SWIKHONGELO SWA HINA HA YONA
16. Hi wihi ntshembo lowu hi nga vaka na wona emhakeni ya xikhongelo?
16 Xana hakunene Yehovha wa swi hlamula swikhongelo? Ina, wa swi hlamula! Hi ni xivangelo lexi tiyeke xo tshemba leswaku “Mutwi wa xikhongelo” u hlamula swikhongelo leswi humaka embilwini, leswi endliwaka hi vanhu va timiliyoni. (Pisalema 65:2) Yehovha a nga hlamula swikhongelo swa hina hi tindlela to tala.
17. Ha yini ku vuriwa leswaku Xikwembu xi tirhisa tintsumi ta xona ni malandza ya xona ya laha misaveni leswaku xi hlamula swikhongelo swa hina?
17 Yehovha u tirhisa tintsumi ta yena ni malandza ya yena ya laha misaveni ku hlamula swikhongelo. (Vaheveru 1:13, 14) Ku ni mintokoto yo tala ya vanhu lava khongeleke Xikwembu leswaku xi va pfuna va twisisa Bibele ivi endzhakunyana ka xikhongelo xexo va endzeriwa hi nandza wa Yehovha. Mintokoto yo tano i vumbhoni bya leswaku tintsumi ti kongomisa ntirho wo chumayela hi Mfumo. (Nhlavutelo 14:6) Yehovha a nga hlamula swikhongelo swa hina loko hi ri evuswetini, hi ku rhumela Mukreste-kulorhi leswaku a hi pfuna hi nchumu wo karhi lowu hi wu pfumalaka.—Swivuriso 12:25; Yakobo 2:16.
18. Xana Yehovha u wu tirhisa njhani moya wakwe wo kwetsima ni Rito ra yena leswaku a hlamula swikhongelo swa malandza ya yena?
18 Nakambe Yehovha Xikwembu u hlamula swikhongelo swa malandza ya yena, hi ku tirhisa moya wa yena wo kwetsima ni Rito ra yena, ku nga Bibele. A nga hlamula swikhongelo swa hina swo kombela ku pfuniwa ku tiyisela miringo hi ku hi kongomisa ni ku hi nyika matimba, hi moya wa yena wo kwetsima. (2 Vakorinto 4:7) Hakanyingi nkongomiso wa swikhongelo swa hina wu huma eBibeleni, laha Yehovha a hi nyikaka kona mpfuno wo endla swiboho swa vutlhari. Loko hi ri karhi hi endla dyondzo ya hina vini ya Bibele niloko hi hlaya tibuku ta Vukreste to kota buku leyi, hi nga kuma matsalwa lama nga hi pfunaka. Hi nga ha twa tinhla ta matsalwa eminhlanganweni ya Vukreste, leti hi faneleke hi anakanya hi tona kumbe leti ti vuriwaka hi nkulu wo karhi evandlheni loyi a lavaka ku hi pfuna.—Vagalatiya 6:1.
19. I yini leswi hi faneleke hi swi tsundzuka loko swikhongelo swa hina swi vonaka onge a swi hlamuriwi?
19 Loko swi vonaka onge Yehovha wa hlwela ku hlamula swikhongelo swa hina, sweswo a swi vuli swona leswaku u tsandzeka ku swi hlamula. Hi fanele hi tsundzuka leswaku Yehovha u hlamula swikhongelo hi ku ya hi ku rhandza ka yena naswona hi nkarhi wa yena. U tiva leswi hi swi pfumalaka naswona u tiva ni ndlela leyinene yo hi khathalela ku tlula leswi hi titivisaka xiswona. Hakanyingi u hi nyika nkarhi wa leswaku hi ‘hambeta hi kombela, hi lava ni ku hambeta hi gongondza.’ (Luka 11:5-10) Loko hi khongela hi ku phikelela, hi kombisa Xikwembu leswaku swilo sweswo hi swi lava hi mbilu hinkwayo naswona ripfumelo ra hina ri tiyile. Ku tlula kwalaho, Yehovha a nga hlamula swikhongelo swa hina hi ndlela leyi hi nga yi xiyiki. Hi xikombiso, a nga hlamula xikhongelo xa hina lexi khumbaka ndzingo wo karhi, hi ku nga wu susi kambe a hi nyika matimba yo wu tiyiselela.—Vafilipiya 4:13.
20. Ha yini hi fanele ku ri tirhisa hilaha ku heleleke lunghelo ra risima ra xikhongelo leri hi nga na rona?
20 Hi nkhensa swonghasi leswi Muvumbi wa vuako lebyi a nga le kusuhi ni hinkwavo lava n’wi vitanaka hi ndlela leyi faneleke, hi xikhongelo! (Pisalema 145:18) Onge hi nga ri tirhisa hilaha ku heleleke lunghelo leri ra risima ra xikhongelo. Loko hi endla tano, hi ta va ni ntshembo lowu tsakisaka wo tshinela ekusuhi na Yehovha, Mutwi wa xikhongelo.


text:
Xana Wa Zi Lava Ku Tiva A Zinene?
A ZINENE xungetano hi yini? Xungetano hi ziwutiso zo kari za lisima nguvu lezi a vanhu va talako ku ti wutisa. Kuzilava wa tshuka u ti maha a ziwutiso zo kota lezi:
- Xana Nungungulu wa hi khatalela hakunene?
- Xana a tiyimpi ni kuxaniseka zi ta tshuka zi mbhela?
- Zini lezi zi hi humelelako loku hifa?
- Xana ku kona kutsumba ko kari xungetano hi vafileko?
- Nzi nga wu mahisa kuyini a mukhongelo lezaku nzi zwiwa hi Nungungulu?
- Xana nzi nga li kumisa kuyini litsako wutomini?
Xana u nga yi lava kwihi a mihlamulo ya ziwutiso lezi? Loku u woya lomu mabiblioteka kutani lomu a mabhuku ma xavisiwako kona, u wa ta kuma a makume ya mazana ya mabhuku lawa ma wulako lezaku ma na ni mihlamulo ya ziwutiso lezi. Hambulezo, zikhati zinyingi a mabhuku lawo ma kanetana. A manwani ma woneka ku khwatsi ma wula lisine ka xikhati xo kari, kanilezi a ma hlweli ku hunzelwa hambu ku chukwatiswa kutani ku valetwa hi manwani.
Kanilezi ku na ni bhuku go kari gi nga ni mihlamulo yo tsumbeka. I bhuku ga zinene. Na a maha mukhongelo ka Nungungulu, Jesu Kristu i te ngalo: “A mhaka ya wena zinene.” (Johani 17:17) Inyamutlha a Mhaka leyo yi tiveka kota Biblia go Basa. Ka maphajina ma lanzelako, u ta kuma a zikombiso zitsongwani za mihlamulo ya Biblia yi nga laha kubaseni ni ya lisine ya ziwutiso lezi zi nga laha hehla.
Xana Nungungulu Wa Hi Khatalela Hakunene?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: Hi hanya tikweni gi teleko hi tihanyi ni kubiha kunwani. A wukhongeli go tala gi gonzisa lezaku a kuxaniseka loku hi yimisanako nako kuranza ka Nungungulu.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: Nungungulu cima a nga vangi zilo zo biha. A bhuku ga Joba 34:10 gi ngalo: “A kubiha ku le kule na Nungungulu, Ni kugoha a ku kona ka Nyamintamu.” Nungungulu i na ni kungo ga liranzo xungetano hi vanhu. Hi kota ya lezo, Jesu i hi gonzisile a ku khongela: “Dadani wa hina wa le tilweni…A wute mufumo wa wena. Kuranza ka wena a ku mahiwe misaveni, kota lezi ku mahiwako le tilweni.” (Mateu 6:9, 10) Nungungulu wa hi khatalela nguvu laha ka kuza a ti karata a maha malulamiselo wontlhe kasi a kungo gakwe gi fela ku tatiseka.—Johani 3:16.
Wona kambe Genesisi 1:26-28; Jakobe 1:13; na 1 Pedro 5:6, 7.
Xana A Tiyimpi Ni Kuxaniseka Zi Ta Tshuka Zi Mbhela?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: A tiyimpi ti simama ku daya vanhu va tsanza-vahlayi. Hontlheni ha khumbiwa hi kuxaniseka ka vanhu.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: Nungungulu i hi byela na ka ha hi mahlweni xungetano hi xikhati lexi a ta nga yimisa kurula misaveni yontlhe. Mufunweni wakwe, ku nga wukosi ga le tilweni, a vanhu va nga ta ha “gonza kambe kulwa.” Wutshanwini ga lezo, va ta “tlomba tisupado tabye ti maha zikomu.” (Isaya 2:4) Nungungulu i ta mbheta kontlhe a kubiha ni kuxaniseka. A Biblia ga tsumbisa: “[Nungungulu] i ta kulula mihloti yontlhe mahlweni yabye. Ku nga ha ta va kona kufa, hambu ni hlomulo, kutani kurila ni kubayisa; hakuva a zilo zo sangula [zo patsa kubiha ni kuxaniseka ka nyamutlha] zi hunzile.”—Kuvululelwa 21:3, 4.
Wona kambe Tisimu 37:10, 11; 46:9; na Mika 4:1-4.
Zini Lezi Zi Hi Humelelako Loku Hifa?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: A kutala ka wukhongeli ga tiko gi gonzisa lezaku ku na ni nchumu wo kari lomu nzeni ka munhu lowu wu simamako wu hanya anzhako ka kufa. A vanwani va kholwa lezaku a vafileko va zi kota ku maha kubiha ka vahanyako kutani ku Nungungulu i tsayisa a vanhu vo biha hi ku va yisa ka xanisa ya pinzukelwa ya kuswa tilweni.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: Loku munhu a file, a nga ha hi kona. A bhuku ga Mutshawuteli 9:5 gi ngalo: “A vafileko a va tivi nchumu.” Kota lezi a vafileko va nga zi kotiko ku tiva kutani kuzwa nchumu, vona a va zi koti ku mahela kubiha—kutani ku vuna—a vahanyako.—Tisimu 146:3, 4.
Wona kambe Genesisi 3:19 ni Mutshawuteli 9:6, 10.
Xana Ku Kona Kutsumba Ko Kari Xungetano Hi Vafileko?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: Hi lava ku hanya, niku hi lava ku ti buza hi wutomi zinwe ni vanhu lava hi va ranzako. Za ntumbuluko a kuva hi xuva nguvu a ku wona kambe a varanzekako va hina va fileko.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: A kutala ka vanhu lava va fileko va ta vuxiwa. Jesu i tsumbisile lezaku lava “va nga le zilahleni va ta…huma.” (Johani 5:28, 29) Hi kuyelana ni kungo go sangula ga Nungungulu, lava va ta nga vuxiwa kota vanhu va nyama va tava ni lungelo ga ku hanya paradiseni laha misaveni. (Luka 23:43) A wumanziko legi gi tsumbisilweko gi patsa a lihanyo lo mbhelela ni wutomi ga pinzukelwa ka vanhu va ingisako. A Biblia gi ngalo: “A valulamileko va taga tshomba ya tiko, va aka ka gona kala kupinzuka.”—Tisimu 37:29.
Wona kambe Joba 14:14, 15; Luka 7:11-17; ni Mitiro 24:15.
Nzi Nga Wu Mahisa Kuyini A Mukhongelo Lezaku Nzi Zwiwa Hi Nungungulu?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: A vanhu va wukhongeli go tala va maha mikhongelo. Hambulezo, vanyingi va alakanya lezaku a mikhongelo yabye a yi hlamuliwi.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: Jesu i hi gonzisile lezaku hi fanele ku potsa ku phindaphinda a magezu ya manwe mikhongelweni ya hina. I te ngalo: “Mu nga byabyatsi hava kukhongeleni ka nwina.” (Mateu 6:7) Loku hi lava lezaku Nungungulu a ingisa mikhongelo ya hina, hi fanele ku khongela hi ndlela yi amukelekako ka yena. Kasi ku maha lezo, hi fanele ku gonza lezi zi nga kuranza ka Nungungulu hi tlhela hi khongela hi kuyelana nazo. A bhuku ga Johani wo ranga 5:14 ga tlhamusela: “[Nungungulu] i ta hizwa loku hi kombela nchumu lowu wu yelanako ni kuranza kakwe.”
Wona kambe Tisimu 65:2; Johani 14:6, 14; na 1 Johani 3:22.
Xana Nzi Nga Li Kumisa Kuyini Litsako Wutomini?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: A vanhu vo tala va kholwa lezaku a mali, ndhuma, kutani kusaseka zi ta va maha va kuma litsako. Hikwalaho, va ti karatela ku kuma zilo lezo—kanilezi hi kugumesa va pola lezaku va tsanzekile ku kuma litsako.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: Jesu i kombile ndlela yo kuma litsako a xikhati lexi a ngaku ngalo: ‘Va katekile lava va khatalako hi xilaveko xabye xa moya.’ (Mateu 5:3, Tradução do Novo Mundo) Ha zi kota ku kuma litsako la lisine ntsena loku hi khatalela ku eneta a xilaveko xa hina xa hombe ka zontlhe—ku nga kuxuva ka hina ka ku tiva Nungungulu ni kungo gakwe ka hina. A zinene lezo zi kumeka lomu ka Biblia. A ku tiva a zinene lezo za zi kota ku hi vuna a ku pola lezi hakunene zi nga za lisima ni lezi zi nga hiko za lisima. A ku vumelela a zinene za Biblia lezaku zi rangela a ziboho ni zimaho za hina zi yisa ka wutomi gi nyawulako nguvu.—Luka 11:28.
Wona kambe Mavingu 3:5, 6, 13-18 na 1 Timote 6:9, 10.
Lezi hi no kambisisa kutsongwani ntsena a mihlamulo ya Biblia ya ntlhanu wa ziwutiso ni xinwe. Xana wa ha lava ku tiva zinwani? Loku u hi xikari ka lava va ‘khatalako hi xilaveko xabye xa moya,’ handle ko kanakana wa ha zi lava. Kuzilava wa ha sele ni ziwutiso zinwani zo kota lezi: “Loku ku hi lezaku Nungungulu wa hi khatalela, hikuyini a vumelelako a kubiha ko tala ni kuxaniseka ka hombe lezaku zi simama matinwini wontlhe ya vanhu? Xana nzi nga gi chukwatisisa kuyini a wutomi ga ngango wa mina?’ A Biblia ga nyika mihlamulo yo enela ni yo tsakisa ya ziwutiso lezo ni ya zinwani za tsanza-vahlayi.
Hambulezo, a vanhu vo tala inyamutlha va kanakana ku kambisisa a Biblia. Va gi wona kota bhuku ga hombe nguvu legi zikhati zinwani zi karatako ku gi zwisisa. U wa ta tsakela ku vuniwa a ku kuma mihlamulo ya kona lomu ka Biblia? A Timboni ta Jehova ti nyika a xivuno hi tindlela timbiri.
Yo sangula, a bhuku Zini Lezi A Biblia Gi Zi Gonzisako Hakunene? gi mahelwe ku vuna a vanhu va khomekileko lezaku va kambisisa a mihlamulo ya Biblia ya laha kubaseni ya ziwutiso za lisima. A ndlela ya wumbiri i longoloko wa mahala wa xigonzo xa Biblia xa laha mutini. A munwe wa Timboni ta Jehova a hanyako kusuhani na wena, a zi tivako ku gonzisa Biblia wa zi kota kuta laha kaya ka wena kutani wutshanwini ginwani gi ringanako lezaku a ta kambisisa a Biblia na wena mahala hi xikhatanyana viki ni viki. A vanhu va timiliyoni misaveni yontlhe va vuneka hi longoloko lowo. A wunyingi ga vona va chikelele a magumo lawa yo tsakisa nguvu: “Nzi zi kumile a zinene!”
A ku na tshomba yinwani ya hombe yo hunza leyo. A zinene za Biblia zi hi tlhatlhisa ka kukholwa ka hava, kukanakana, ni kuchava ko hunza mpimo. Zi nyika kutsumba, xigelo xa kuhanya, ni litsako. Jesu i te ngalo: “Mu ta tiva zinene, ni zinene zi ta mu tlhatlhisa.”—Johani 8:32.


text:
NDZIMA YA VUKHUME-KAYE
Tshama U Ri Karhi U Rhandza Xikwembu
Xana swi vula yini ku rhandza Xikwembu?
Hi nga tshama hi ri karhi hi rhandza Xikwembu hi ndlela yihi?
Yehovha u ta va nyika yini lava tshamaka va ri karhi va n’wi rhandza?
1, 2. Hi kwihi laha hi nga kumaka vutumbelo lebyi sirhelelekeke namuntlha?
A HI nge u le ku fambeni epatwini naswona ku ni xidzedze lexikulu. Xibakabaka xi ya xi ku dzwii! Ku ba rihati, tilo ra dzindza kutani mpfula yi ku vuyavuyani! U ringeta ku hatlisela ku ya kuma vutumbelo. Ivi loko u ku wa languta, u vona ndhawu yo tumbela eka yona hala tlhelo ka patu. Yi tiyile, mpfula a yi ngheni naswona yi vonaka yi ri kahle. A swi kanakanisi leswaku u to vhela u tilongela eka yona!
2 Hi hanya eminkarhini ya mangava. Swiyimo swa misava swi ya swi nyanya ku biha. Kambe ku ni ndhawu leyi sirhelelekeke, leyi hi nga balekelaka eka yona ivi hi tshama hi sirhelelekile. Hi yihi ndhawu ya kona? Twana leswi Bibele yi swi dyondzisaka: “Ndzi ta vula eka Yehovha ndzi ku: ‘U vutumbelo bya mina ni khokholo ra mina, Xikwembu xanga, lexi ndzi nga ta tshembela eka xona.’”—Pisalema 91:2.
3. Hi nga endla njhani leswaku Yehovha a va khokholo ra hina?
3 Ehleketa hi mhaka leyi! Yehovha, Muvumbi ni Hosi ya vuako hinkwabyo i khokholo ra hina leri tiyeke. A nga hi hlayisa hikuva u ni matimba yo hlula xin’wana ni xin’wana lexi nga hi hlaselaka. Hambiloko ho twisiwa ku vava, Yehovha u ta swi kota ku herisa ku vava koloko. Xana hi nga endla njhani leswaku Yehovha a va khokholo ra hina? Hi fanele hi n’wi tshemba. Ku tlula kwalaho, Rito ra Xikwembu ri hi khongotela ri ku: “Tihlayiseni erirhandzwini ra Xikwembu.” (Yudha 21) Ina hi fanele hi tihlayisa erirhandzwini ra Xikwembu, hi tshama hi ri karhi hi rhandza Tata wa hina wa le tilweni. Hi ndlela yoleyo, hi nga tiyiseka leswaku i khokholo ra hina. Kambe hi nga byi aka njhani vuxaka byo tano?
VONA RIRHANDZU RA XIKWEMBU U RI AMUKELA
4, 5. Hi tihi tindlela tin’wana leti Yehovha a kombiseke ha tona leswaku wa hi rhandza?
4 Leswaku hi tshama hi ri karhi hi rhandza Xikwembu, hi fanele hi twisisa ndlela leyi xi kombiseke ha yona leswaku xa hi rhandza. Anakanya hi tin’wana ta tidyondzo ta Bibele leti u ti dyondzeke ebukwini leyi. Leswi Yehovha a nga Muvumbi, u hi nyike misava leswaku yi va kaya ra hina leri tsakisaka. U endle leswaku yi va ni ndzalo ya swakudya ni mati, rifuwo ra ntumbuluko, swiharhi leswi tsakisaka, naswona kun’wana ni kun’wana laha hi langutaka kona hi vona swilo swo xonga ntsena leswi a swi vumbeke. Leswi Xikwembu xi nga Mutsari wa Bibele, xi hlavutele vito ra xona ni timfanelo ta xona eka hina. Tlhandlakambirhi, Rito ra xona ri paluxa leswaku xi rhumele Yesu emisaveni, N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku a ta hi fela. (Yohane 3:16) Kutani nyiko yoleyo yi vula yini eka hina? Yi endla leswaku hi va ni ntshembo wa leswaku vumundzuku bya hina byi ta va lebyi tsakisaka.
5 Ntshembo wa hina wa nkarhi lowu taka wu titshege ni hi nchumu wun’wana lowu Xikwembu xi wu endleke. Yehovha u simeke hulumendhe ya le tilweni, ku nga Mfumo wa Mesiya. Ku nga ri khale, wu ta herisa ku xaniseka hinkwako kutani wu endla misava yi va paradeyisi. Anakanya hi mhaka leyi! Hi nga hanya eka yona hi ku rhula ni hi ntsako hilaha ku nga heriki. (Pisalema 37:29) Loko ha ha rindze nkarhi wolowo, Xikwembu xi hi nyika nkongomiso wa ndlela leyi ha yona hi nga hanyaka vutomi byo antswa swinene namuntlha. Xi tlhele xi hi nyika nyiko ya xikhongelo, ku nga ndlela yo vulavurisana na xona nkarhi wun’wana ni wun’wana hi nga kavanyetiwi hi nchumu. Leti ko va tindlela tin’wana leti Yehovha a kombisaka ha tona leswaku wa va rhandza vanhu hinkwavo ku katsa na wena.
6. U fanele u endla yini ku kombisa leswaku u nkhensa rirhandzu leri Yehovha a ku kombiseke rona?
6 Xivutiso xa nkoka lexi u faneleke u xi dyela marhambu ya nhloko hi lexi: Leswi Yehovha a ndzi rhandzaka, ndzi ta angurisa ku yini? Vo tala va ta ku: “Na mina ndzi fanele ndzi n’wi rhandza.” Xana na wena u vula tano? Yesu u vule leswaku xileriso lexikulu eka hinkwaswo hi lexi nge: “U fanele u rhandza Yehovha Xikwembu xa wena hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo ni hi mianakanyo ya wena hinkwayo.” (Matewu 22:37) Hakunene u ni swivangelo swo tala swo rhandza Yehovha Xikwembu. Kambe, xana ku rhandza Yehovha hi mbilu hinkwayo, moya-xiviri hinkwawo ni mianakanyo hinkwayo, swi vula ntsena ku titwa u n’wi rhandza?
7. Xana ku ni swin’wana leswi lavekaka emhakeni ya ku rhandza Xikwembu handle ko titwa u xi rhandza ntsena? Hlamusela.
7 Hilaha Bibele yi swi kombiseke hakona, ku rhandza Xikwembu a hi mhaka ya ku titwa u n’wi rhandza ntsena. Entiyisweni, hambileswi swi nga swa nkoka ku titwa leswaku u rhandza Yehovha, ndlela yoleyo u titwaka ha yona ko va masungulo ntsena ya rirhandzu ra xiviri. U nge wu byali murhi wa maapula u nga ri na mbewu ya kona. Hambiswiritano, loko u navele apula, xana u nga tsaka loko munhu o ku nyika mbewu ya kona ntsena? Nikatsongo! Hilaha ku fanaka, ku titwa u rhandza Yehovha Xikwembu ko va masungulo ntsena. Bibele yi ri: “Hikuva ku rhandza Xikwembu, hi kona ku hlayisa swileriso swa xona; kasi loko swi ri swileriso swa xona a swi tiki.” (1 Yohane 5:3) Leswaku hakunene ha xi rhandza Xikwembu, rirhandzu rolero ri fanele ri veka mihandzu leyinene. Ri fanele ri vonaka hi swiendlo.—Matewu 7:16-20.
8, 9. Hi nga kombisa njhani leswaku hi tlangela rirhandzu ni vunene lebyi Xikwembu xi hi endleleke byona?
8 Loko hi yingisa swileriso swa Xikwembu hi tlhela hi hanya hi misinya ya milawu ya xona, hi va hi kombisa leswaku ha xi rhandza. Sweswo a swi tiki. Ku ri na sweswo, milawu ya Yehovha yi endleriwe ku hi pfuna leswaku hi tiphina hi vutomi, hi titwa hi enerisekile, ku nga ri ku hi tikisela. (Esaya 48:17, 18) Loko hi hanya hi ku pfumelelana ni nkongomiso wa Yehovha, hi kombisa Tata wa hina wa le tilweni leswaku hakunene ha swi tlangela hinkwaswo leswi a hi endlelaka swona. Swi twisa ku vava leswi vanhu vo tala va nga swi tlangeliki swilo swo tano. A hi swi lavi ku va lava nga tlangeliki, hi fana ni vanhu van’wana va le nkarhini wa Yesu loko a ha ri la misaveni. Yesu u tshungule vanhu va khume lava a va ri ni nhlokonho, kambe ku lo vuya un’we ntsena a ta nkhensa. (Luka 17:12-17) A swi kanakanisi leswaku hina hi lava ku fana ni wanuna luya un’we loyi a vuyeke a ta nkhensa, ku nga ri lavaya va kaye lava nga nkhensangiki!
9 Kutani ke, hi swihi swileriso swin’wana swa Yehovha leswi hi faneleke hi swi yingisa? Hi bule hi swo hlayanyana ebukwini leyi, kambe a hi pfuxeteni swin’wana swa swona. Ku yingisa swileriso swa Xikwembu swi ta hi pfuna leswaku hi tshama hi ri karhi hi xi rhandza.
TSHINELA SWINENE EKA YEHOVHA
10. Hlamusela leswaku ha yini swi ri swa nkoka ku hambeta hi nghenisa vutivi ha Yehovha Xikwembu.
10 Ku dyondza hi Yehovha i goza ra nkoka ro tshinela eka yena. I nchumu lowu munhu a faneleke a hambeta a wu endla. A hi nge u le ku orheni ka ndzilo ehandle nivusiku naswona xirhami xo bee, xana u nga tshika ndzilo wolowo wu timeka? Nikatsongo! U ta hambeta u hlanganyetela tihunyi leswaku wu tshama wu ri karhi wu pfurha. Phela, loko wo timeka u nga fa! Swi tano ni hi vutomi bya wena, tanihi leswi tihunyi ti endlaka leswaku ndzilo wu tshama wu ri karhi wu pfurha, “vutivi bya Xikwembu” byi ta tiyisa rirhandzu ra hina eka Yehovha.—Swivuriso 2:1-5.
11. Xana leswi Yesu a swi dyondziseke swi ve ni vuyelo byihi eka valandzeri va yena?
11 Yesu a a lava leswaku valandzeri va yena va hambeta va rhandza Yehovha ni Rito ra Yena ra risima nileswaku va tshama va tiyile. Endzhaku ka ku pfuxiwa ka yena, Yesu u dyondzise vadyondzisiwa va yena vambirhi byin’wana bya vuprofeta lebyi kumekaka eMatsalweni ya Xiheveru, lebyi hetisekeke eka yena. Vuyelo bya kona byi ve byihi? Endzhaku ka nkarhi va te: “Xana timbilu ta hina a ti nga pfurhi loko a ri karhi a vulavula na hina egondzweni, loko a hi pfulela Matsalwa hi ku helela?”—Luka 24:32.
12, 13. (a) Xana vanhu vo tala namuntlha va titwisa ku yini hi Xikwembu ni hi Bibele? (b) Hi nga endla njhani leswaku rirhandzu ra hina ri nga holi?
12 Loko u swi twa ro sungula leswi Bibele yi swi dyondzisaka hakunene, xana sweswo a swi ku endlanga leswaku u tsaka, ivi u hisekela ku endla ku rhandza ka Xikwembu? Kunene swi ve tano! Va tele lava titweke hi ndlela yoleyo. Lexi tikaka i ku hambeta u rhandza Xikwembu ni ku endla leswaku rirhandzu rero ri ya ri kula. A hi lavi ku fana ni vanhu va misava leyi hi hanyaka eka yona. Yesu u profete a ku: “Rirhandzu ra vo tala ri ta hola.” (Matewu 24:12) U nga swi sivela njhani leswaku rirhandzu ra wena ha Yehovha ni tidyondzo ta Bibele ri nga holi?
13 Hambeta u nghenisa vutivi bya Yehovha Xikwembu ni bya Yesu Kreste. (Yohane 17:3) Anakanyisisa hi leswi u swi dyondzaka eRitweni ra Xikwembu, u tivutisa: ‘Xana leswi swi ndzi dyondzisa yini ha Yehovha Xikwembu? Hi swihi swivangelo swin’wana leswi ndzi susumetelaka leswaku ndzi n’wi rhandza hi mbilu ya mina hinkwayo, mianakanyo ya mina hinkwayo ni hi moya-xiviri wa mina hinkwawo?’ (1 Timotiya 4:15) Ku anakanyisisa hi ndlela leyi swi ta endla leswaku u tshama u ri karhi u rhandza Yehovha.
14. Xana xikhongelo xi nga hi pfuna njhani leswaku hi tshama hi ri karhi hi rhandza Yehovha?
14 Ndlela yin’wana leyi u nga endlaka leswaku rirhandzu leri u rhandzaka Yehovha ha rona ri tshama ri ri karhi ri hisa i ku khongela minkarhi hinkwayo. (1 Vatesalonika 5:17) Eka Ndzima 17 ya buku leyi, hi dyondze leswaku xikhongelo i nyiko ya risima leyi humaka eka Xikwembu. Tanihi leswi vanhu va tiyisaka vunghana bya vona hi ku tshama va ri karhi va vulavurisana hi ku ntshunxeka, ni vuxaka bya hina na Yehovha byi ta tshama byi tiyile loko hi vulavula na yena hi xikhongelo minkarhi hinkwayo. I swa nkoka leswaku swikhongelo swa hina swi nga hundzuki risimu ra chela—ku nga ku phindha-phindha marito lama fanaka kambe ma nga vuli nchumu. Hi fanele hi vulavula na Yehovha ku fana ni n’wana loko a vulavula ni tata wa yena la n’wi rhandzaka. Kambe hi fanele hi vulavula na yena hi xichavo, hi ntshunxekile naswona hi phofula leswi nga etimbilwini ta hina. (Pisalema 62:8) Ina, dyondzo ya munhu hi yexe ya Bibele ni xikhongelo lexi humaka embilwini i swilo swa nkoka evugandzerini bya hina naswona swi hi pfuna leswaku hi tshama hi ri karhi hi rhandza Xikwembu.
TIPHINE EVUGANDZERINI BYA WENA
15, 16. Ha yini swi fanerile leswaku hi teka ntirho wo chumayela hi Mfumo wu ri lunghelo ni xuma?
15 Dyondzo ya munhu hi yexe ya Bibele ni xikhongelo i swiendlo swa vugandzeri leswi hi nga swi endlaka exihundleni. Hambiswiritano, ku ni xiendlo xin’wana xa vugandzeri lexi hi nga xi endlaka erivaleni: ku nga ku vulavula ni van’wana hi leswi hi swi pfumelaka. Xana se va kona lava u vulavuleke na vona hi tidyondzo ta Bibele? Loko swi ri tano, u ve ni lunghelo ra risima. (Luka 1:74) Loko hi byela van’wana hi tidyondzo leti hi ti dyondzeke malunghana na Yehovha Xikwembu, hi endla ntirho wa nkoka swinene lowu nyikiweke Vakreste hinkwavo va ntiyiso—ku nga ku chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu.—Matewu 24:14; 28:19, 20.
16 Muapostola Pawulo a a teka ntirho wa yena wo chumayela wu ri wa risima, a a wu vitana xuma. (2 Vakorinto 4:7) Ku vulavula ni vanhu hi Yehovha Xikwembu ni hi swikongomelo swa yena i ntirho wo antswa ku tlula mintirho leyin’wana hinkwayo. A nga kona Muthori la fanaka na Yehovha naswona hi vuyeriwa swinene leswi hi n’wi tirhelaka. Loko u endla ntirho lowu, u pfuna vanhu va timbilu letinene leswaku va tshinela eka Tata wa hina wa le tilweni nileswaku va famba endleleni leyi yisaka evuton’wini! Kunene a wu kona ntirho lowu enerisaka ku fana na wona. Ku tlula kwalaho, ku chumayela hi Yehovha ni hi Rito ra yena, swi tiyisa ripfumelo ra wena ni rirhandzu ra wena eka yena. Yehovha na yena wa ma tlangela matshalatshala ya wena. (Vaheveru 6:10) Ku tshama u khomekile entirhweni lowu swi ku pfuna leswaku u tshama u ri karhi u rhandza Xikwembu.—1 Vakorinto 15:58.
17. Ha yini ntirho wa Vakreste wo chumayela wu ri wa xihatla namuntlha?
17 I swa nkoka ku tsundzuka leswaku ntirho wo chumayela hi Mfumo i wa xihatla. Bibele yi ri: “Chumayela rito, u va eka rona hi xihatla.” (2 Timotiya 4:2) Ha yini swi ri swa nkoka namuntlha leswaku hi chumayela hi xihatla? Rito ra Xikwembu ri ri: “Siku lerikulu ra Yehovha ri le kusuhi. Ri le kusuhi, naswona ra hatlisa swinene.” (Sofaniya 1:14) Ina, nkarhi wa leswaku Yehovha a herisa mafambiselo lawa ya swilo wu tshinele. Vanhu va fanele va lumiwa ndleve! Va fanele va swi tiva leswaku lowu i nkarhi wa leswaku va hlawula Yehovha tanihi Hosi ya vona. Makumu ‘a ma nge hlweli.’—Habakuku 2:3.
18. Ha yini hi fanele ku gandzela Yehovha erivaleni swin’we ni Vakreste va ntiyiso?
18 Yehovha u lava leswaku hi n’wi gandzela erivaleni swin’we ni Vakreste va ntiyiso. Hi yona mhaka leyi Rito ra yena ri nge: “A hi khathalelaneni leswaku hi khutazana erirhandzwini ni le mintirhweni leyinene, hi nga fularheli ku hlengeletana ka hina, hilaha ku nga ntolovelo wa van’wana, kambe hi khutazana, naswona hi endla tano hilaha ku engetelekeke ngopfu tanihi leswi mi vonaka siku ri tshinela.” (Vaheveru 10:24, 25) Loko hi hlangana ni vapfumeri-kulorhi eminhlanganweni ya Vukreste, hi va ni lunghelo leri tsakisaka ro dzunisa ni ku gandzela Xikwembu xa hina lexi rhandzekaka. Nakambe ha akana ni ku khutazana.
19. Hi nga endla njhani leswaku ku va ni rirhandzu leri tiyeke evandlheni ra Vukreste?
19 Loko hi ri karhi hi hlangana ni vagandzeri van’wana va Yehovha, rirhandzu ni vuxaka bya hina evandlheni swa tiya. I swa nkoka leswaku hi languta timfanelo letinene eka van’wana, hilaha Yehovha a endlaka hakona eka hina. U nga languteli leswaku vapfumeri-kuloni va va lava hetisekeke. Tsundzuka leswaku hinkwavo ka vona, va siyasiyana eku kuleni ka vona hi tlhelo ra moya naswona hinkwerhu ha swi endla swihoxo. (Vakolosa 3:13) Aka vuxaka lebyikulu ni lava va rhandzaka Yehovha hi mbilu hinkwayo, sweswo swi ta ku endla leswaku u kula emoyeni. Ina, ku gandzela Yehovha swin’we ni vamakwenu va moya swi ta ku pfuna leswaku u tshama u ri karhi u rhandza Xikwembu. Xana Yehovha u va nyika yini lava n’wi gandzelaka hi ku tshembeka naswona va tshamaka va ri karhi va n’wi rhandza?
TIVEKELE PAKANI YO FIKELELA ‘VUTOMI BYA XIVIRI’
20, 21. I yini “vutomi bya xiviri” naswona ha yini wu tsakisa ntshembo wo kuma vutomi byebyo?
20 Yehovha u nyika malandza ya yena lama tshembekaka vutomi, kambe vutomi bya muxaka muni? Xana u nga vula leswaku wa hanya hakunene sweswi? Vo tala hi nga ha vula leswaku swi le rivaleni leswaku ha hanya. Phela, ha hefemula, ha dya naswona ha nwa. Sweswo swi vula leswaku ha hanya. Naswona minkarhi yin’wana loko swilo swi hi fambela kahle hi nga ku, “Kunene hi le ku tiphineni hi vutomi!” Kambe, Bibele yi vula leswaku a nga kona loyi hakunene a hanyaka.
21 Rito ra Xikwembu ri hi khutaza leswaku hi “khomelela swinene evuton’wini bya xiviri.” (1 Timotiya 6:19) Marito wolawo ma kombisa leswaku “vutomi bya xiviri” hi ta byi kuma enkarhini lowu taka. Ina, loko se hi hetisekile, hi kona hi nga ta tiphina hi vutomi hilaha ku heleleke hikuva hi ta va hi hanya hi ndlela leyi Xikwembu a xi lave leswaku hi hanya ha yona ku sukela eku sunguleni. Loko hi ta va hi hanya emisaveni leyi nga paradeyisi, hi hanye kahle, hi ri ni ku rhula naswona hi tsakile, hi kona hi nga ta va hi tiphina hi “vutomi bya xiviri”—ku nga vutomi lebyi nga heriki. (1 Timotiya 6:12) Xana ntshembo wolowo a wu tsakisi?
22. Hi yihi ndlela leyi u nga ‘khomelelaka swinene ha yona evuton’wini bya xiviri’?
22 Hi yihi ndlela leyi u nga ‘khomelelaka swinene ha yona evuton’wini bya xiviri’? Eka rona tsalwa rero, Pawulo u khutaze Vakreste leswaku va “endla leswinene” ni ku “fuwa hi mintirho leyinene.” (1 Timotiya 6:18) Kutani, swi le rivaleni leswaku swi titshege hi ndlela leyi hi swi tirhisaka ha yona leswi hi swi dyondzeke eBibeleni. Kambe, xana Pawulo u vule leswaku loko hi endla mintirho leyinene hi ta kuma “vutomi bya xiviri”? Doo, hikuva entiyisweni ntshembo wolowo lowu tsakisaka wu titshege hi “musa lowu nga faneriwiki” wa Xikwembu. (Varhoma 5:15) Hambiswiritano, Yehovha u lava ku hakela lava n’wi tirhelaka va tshembekile. U lava leswaku u hanya “vutomi bya xiviri.” Lava tshamaka va ri karhi va rhandza Xikwembu va ta kuma vutomi byo tano lebyi nga heriki, lebyi tsakisaka ni byo rhula.
23. Ha yini swi ri swa nkoka leswaku hi tshama hi ri karhi hi rhandza Xikwembu?
23 I swinene leswaku un’wana ni un’wana wa hina a tivutisa leswi, ‘Xana ndzi gandzela Xikwembu hi ndlela leyi xi yi hlamuseleke eBibeleni?’ Loko ho tiyiseka leswaku siku ni siku nhlamulo ya hina i ina, eka xivutiso lexi, hi ta va hi ri endleleni leyi yisaka evuton’wini. Hi nga tiyiseka leswaku Yehovha i khokholo ra hina. U ta sirhelela vanhu va yena lava tshembekaka eka masiku ma nga ri mangani lama seleke ya mafambiselo lawa ya khale ya swilo. Yehovha u ta tlhela a hi kutsula hi nghena emafambiselweni ya swilo lamantshwa lama tsakisaka, lama nga kwala nyongeni. Mawaku ndlela leyi hi nga ta tiphina ha yona loko se hi tikuma hi hanya enkarhini wolowo! Naswona hi ta tsaka ngopfu leswi hi nga ta va hi endle swiboho swa vutlhari emasikwini lawa yo hetelela! Loko wo endla swiboho swo tano sweswi, u ta tiphina hi “vutomi bya xiviri,” vutomi lebyi ku sukela eku sunguleni Yehovha Xikwembu a a lava leswaku byi va xiswona hilaha ku nga heriki!