text:
Amukela Ndzayo Ya Yehovha Minkarhi Hinkwayo
“U nga yi bakanyi ndzayo ya Yehovha.”—SWIVURISO 3:11.
1. Ha yini hi fanele hi amukela ndzayo leyi humaka eka Xikwembu?
HOSI SOLOMONI wa le Israyele wa khale u nyika un’wana ni un’wana wa hina xivangelo lexi twalaka xo amukela ndzayo leyi humaka eka Xikwembu. Solomoni u ri: “Oho n’wananga, u nga yi bakanyi ndzayo ya Yehovha; u nga ku nyenyi ku tshinya kakwe, hikuva loyi Yehovha a n’wi rhandzaka wa n’wi tshinya, hilaha tatana a endlaka hakona eka n’wana wakwe la n’wi tsakisaka.” (Swivuriso 3:11, 12) Ina, Tata wa wena wa le tilweni u ku laya hileswi a ku rhandzaka.
2. “Ndzayo” yi hlamuseriwa njhani, naswona munhu a nga ha layiwa hi ndlela yihi?
2 “Ndzayo” i ku xupula, ku tshinya, ku letela ni ku dyondzisa. Muapostola Pawulo u tsarile: “Ku hava ku tshinyiwa loku vonakaka ku tsakisa enkarhini wolowo, kambe ku tisa gome; kasi endzhakunyana ku veka mbhandzu wo rhula eka lava leteriweke hi kona, ku nga ku lulama.” (Vaheveru 12:11) Ku amukela ni ku tirhisa ndzayo leyi humaka eka Xikwembu swi nga ku pfuna leswaku u hanya hi ndlela leyi lulameke xisweswo u tshinela eka Xikwembu lexi kwetsimaka, ku nga Yehovha. (Pisalema 99:5) U nga ha tshinyiwa hi vapfumeri-kuloni, u nga ha tshinyiwa hi swilo leswi u swi dyondzeke eminhlanganweni ya Vukreste ni hi leswi u swi dyondzeke eRitweni ra Xikwembu ni le tibukwini ta “mulanguteri wo tshembeka.” (Luka 12:42-44) U fanele u tlangela swinene loko u byeriwa nchumu lowu u faneleke u wu lulamisa! Kambe ku nga ha laveka ndzayo ya muxaka muni loko munhu a endle xidyoho lexikulu?
Lexi Endlaka Van’wana Va Susiwa eVandlheni
3. Munhu u susiwa loko swi te yini?
3 Malandza ya Xikwembu ma dyondza Bibele ni tibuku ta Vukreste. Eminhlanganweni, etinhlengeletanweni ni le mintsombanweni ya wona ku buriwa hi mimpimanyeto ya Yehovha. Hikwalaho Vakreste va byeriwa leswi Yehovha a swi languteleke eka vona. Xirho xa vandlha xi susiwa ntsena loko xi endle xidyoho lexikulu xi nga hundzuki.
4, 5. I xikombiso xihi xa le Matsalweni xa munhu la susiweke evandlheni lexi ku vulavuriwaka hi xona laha, naswona ha yini vandlha ri khutaziwe ku vuyisela wanuna loyi?
4 Xiya xikombiso xa le Matsalweni xa munhu loyi a a susiwile. Vandlha ra le Korinto a ri pfumelele ‘vumbhisa lebyi a byi nga ri kona ni le xikarhi ka matiko, bya leswaku munhu un’wana u teke nsati wa tata wakwe.’ Pawulo u khutaze Vakorinto leswaku va “nyiketa munhu wo tano eka Sathana leswaku ku lovisiwa nyama, ku endlela leswaku ku ponisiwa moya.” (1 Vakorinto 5:1-5) Loko mudyohi loyi a susiwile xisweswo a nyiketiwe eka Sathana, u tlhele a va xiphemu xa misava ya Diyavulosi. (1 Yohane 5:19) Ku hlongoriwa ka yena ku suse nkucetelo wo biha wa nyama evandlheni kutani ku sirheleriwa “moya,” kumbe langutelo leri lerinene ra vandlha leswaku ri hambeta ri kombisa timfanelo ta Xikwembu.—2 Timotiya 4:22; 1 Vakorinto 5:11-13.
5 Endzhakunyana ka kwalaho, Pawulo u khutaze Vakreste va le Korinto leswaku va vuyisela mudyohi evandlheni. Ha yini? Muapostola loyi u vule leswaku xivangelo xa kona hileswaku va nga “tlhariheriwi hi Sathana.” Mudyohi loyi handle ko kanakana a a hundzukile naswona se a a hanya vutomi lebyi baseke. (2 Vakorinto 2:8-11) Loko Vakorinto a va lo ala ku vuyisela wanuna loyi la hundzukeke, Sathana a a ta va tlharihela hileswi a va nga ta va na ntwela-vusiwana va tlhela va nga rivaleli tanihi leswi Diyavulosi a a lava leswaku va va hi ndlela yoleyo. Hilaha ku faneleke, va hatle va ‘rivalela ni ku chavelela’ wanuna loyi a hundzukeke.—2 Vakorinto 2:5-7.
6. Ku susa munhu evandlheni swi nga pfuna yini?
6 Ku susa munhu evandlheni swi pfuna yini? Swi endla leswaku vito leri kwetsimaka ra Yehovha ri tshama ri nga ri na xisandzu naswona swi sirhelela ndhuma leyinene ya vanhu va yena. (1 Petro 1:14-16) Ku susa mudyohi la nga hundzukiki evandlheni swi seketela mimpimanyeto ya Xikwembu naswona swi sirhelela vandlha leswaku ri tshama ri basile hi tlhelo ra moya. Swi nga ha tlhela swi endla leswaku mudyohi la nga hundzukangiki a xiya vukulu bya xidyoho xa yena.
Ku Hundzuka I Ka Nkoka Swinene
7. Ku ve ni vuyelo byihi eka Davhida loko a tsandzeke ku vula ku tlula nawu ka yena?
7 Vanhu vo tala lava endlaka xidyoho lexikulu kutani va hundzuka hakunene a va susiwi evandlheni. Ina, a swi olovi ku hundzuka swi huma embilwini. Anakanya hi Hosi Davhida wa le Israyele, loyi a qambheke Pisalema 32. Risimu rolero ri paluxa leswaku Davhida u tumbete swidyoho swa yena leswikulu ku ringana nkarhi wo karhi, kumbexana leswi a swi endleke na Bati-xeba. Kutani, gome leri a a ri na rona hikwalaho ka swidyoho swa yena ri n’wi hete matimba, ku fana ni ndlela leyi ku hisa ka dyambu ra ximumu ku wu hetaka ha yona ndzhongo wa murhi. Davhida u karhatekile enyameni ni le mianakanyweni, kambe loko a ‘phofule ku tlula ka yena nawu, Yehovha u n’wi rivalerile.’ (Pisalema 32:3-5) Kutani Davhida u yimbelerile a ku: “Wa tsaka munhu loyi Yehovha a nga vekiki xidyoho evitweni rakwe.” (Pisalema 32:1, 2) Swi n’wi tsakisile hakunene ku va Xikwembu xi n’wi kombe tintswalo!
8, 9. Ku hundzuka ku kombisiwa njhani, naswona i ka nkoka hi ndlela yihi loko swi ta emhakeni ya ku vuyisela munhu la susiweke evandlheni?
8 Kutani, swi le rivaleni leswaku mudyohi u fanele a hundzuka loko a ta kombiwa tintswalo. Hambiswiritano, ku khomiwa hi tingana kumbe ku chava leswaku swidyoho swa wena swi ta paluxiwa, a hi ku hundzuka. “Ku hundzuka” swi vula “ku cinca mianakanyo ya wena” malunghana ni ku tikhoma loko biha hikwalaho ka leswi u tisolaka. Munhu la hundzukeke u ni “mbilu leyi tshovekeke yi tlhela yi pfotloseka” naswona u lava “ku lulamisa leswi hoxeke” loko swi koteka.—Pisalema 51:17; 2 Vakorinto 7:11.
9 Leswaku munhu a vuyiseriwa evandlheni ra Vukreste ku langutiwa swinene loko a hundzukile. Munhu la susiweke evandlheni a ngo swi pfuketana a vuyiseriwa evandlheni endzhaku ka loko ku hundze nkarhi wo karhi. Mbilu ya yena yi fanele yi hundzuka swinene loko a nga si vuyiseriwa. U fanele a xiya vukulu bya xidyoho xa yena ni xisandzu lexi a xi tiseke eka Yehovha ni le vandlheni. Mudyohi u fanele a hundzuka, a khongela swi huma embilwini leswaku a rivaleriwa kutani a hanya hi ku pfumelelana ni swilaveko swa Xikwembu leswinene. Loko munhu a kombela ku vuyiseriwa, u fanele a kota ku nyikela vumbhoni bya leswaku u hundzukile naswona u endla “mintirho leyi fambelanaka ni ku hundzuka.”—Mintirho 26:20.
Ha Yini U Fanele U Vula Xidyoho?
10, 11. Ha yini hi nga fanelanga hi ringeta ku tumbeta xidyoho?
10 Van’wana lava dyoheke va nga ha ku: ‘Loko ndzo byela un’wana xidyoho xa mina, ndzi nga ha boheka ku hlamula swivutiso leswi khomisaka tingana ivi ndzi susiwa evandlheni. Kambe loko ndzi nga byeli munhu, ndzi ta papalata ku khomisiwa tingana toleto naswona a nga kona evandlheni la nga ta swi tiva.’ Mianakanyo yo tano yi endla leswaku va tsandzeka ku anakanyisisa hi swilo swin’wana swa nkoka. Hi swihi swilo swa kona?
11 Yehovha i “Xikwembu xa tintswalo ni nsovo, la hlwelaka ku hlundzuka, la teleke musa wa rirhandzu ni ntiyiso, la hlayiselaka vanhu va magidi musa wa rirhandzu, la rivalelaka xihoxo ni ku tlula nawu ni xidyoho.” Kambe, u tshinya vanhu va yena “hi mpimo lowu faneleke.” (Eksoda 34:6, 7; Yeremiya 30:11) Loko u endle xidyoho lexikulu, a wu nge ti kumi tintswalo ta Xikwembu loko u ringeta ku tumbeta xidyoho xa wena. Yehovha wa xi vona, naswona a nga xi honisi xidyoho.—Swivuriso 15:3; Habakuku 1:13.
12, 13. Ku nga endleka yini loko munhu a ringeta ku tumbeta xidyoho?
12 Loko u endle xidyoho lexikulu, lexi nga ku pfunaka leswaku u tlhela u va ni ripfalo lerinene i ku xi vula. (1 Timotiya 1:18-20) Kambe loko u nga xi vuli xidyoho xa wena swi nga vanga leswaku u va ni ripfalo leri nyameke leri nga vangelaka leswaku u endla swidyoho leswi engetelekeke. Tsundzuka leswaku loko u dyoha a wu dyoheli munhu un’wana kumbe vandlha. Kambe u dyohela Xikwembu. Mupisalema u yimbelerile a ku: “Yehovha—xiluvelo xakwe xi le matilweni. Mahlo yakwe ma vona, mahlo yakwe lama vangamaka ma kambela vana va vanhu. Yehovha u kambela wo lulama ni wo homboloka.”—Pisalema 11:4, 5.
13 Yehovha a nge n’wi katekisi munhu loyi a tumbetaka xidyoho xa yena lexikulu ivi a ringeta ku tshama evandlheni ra Vukreste leri baseke. (Yakobo 4:6) Hikwalaho loko u endle xidyoho naswona u lava ku endla leswinene, u nga kanakani ku byela vanhu lava faneleke. Loko u nga endli tano, u ta kingindziwa hi ripfalo, ngopfu-ngopfu loko u hlaya kumbe u twa ndzayo leyi vulavulaka hi timhaka leti fanaka ni xidyoho xa wena lexikulu. Ku vuriwa yini loko Yehovha o susa moya wa yena eka wena, hilaha a endleke hakona eka Hosi Sawulo? (1 Samuwele 16:14) Loko moya wa Xikwembu se wu susiwile, u nga ha endla ni swidyoho leswikulu ngopfu.
Tshemba Vamakwenu Lava Tshembekaka
14. Ha yini mudyohi a fanele a landzela ndzayo leyi kumekaka eka Yakobo 5:14, 15?
14 Hikwalaho, mudyohi la hundzukeke u fanele a endla yini? “A a vitane vakulukumba va vandlha, kutani a va n’wi khongelele, va n’wi tota mafurha hi vito ra Yehovha. Kutani xikhongelo xa ripfumelo xi ta hanyisa la nga pfukiki swinene, naswona Yehovha u ta n’wi pfuxa.” (Yakobo 5:14, 15) Ku ya eka vakulu i ndlela yin’wana ya leswaku munhu a “[humesa] mbhandzu lowu kombisaka ku hundzuka.” (Matewu 3:8) Vavanuna lava va tshembekaka va tlhela va va ni rirhandzu va ta ‘n’wi khongelela va tlhela va n’wi tota hi mafurha hi vito ra Yehovha.’ Ndzayo ya vona leyi humaka eBibeleni yi ta chavelela un’wana ni un’wana la hundzukeke hakunene, ku fana ni mafurha lama horisaka.—Yeremiya 8:22.
15, 16. Vakulu lava nga Vakreste va xi landzelela njhani xikombiso lexi vekiweke hi Xikwembu lexi kumekaka eka Ezekiyele 34:15, 16?
15 Yehovha, Murisi wa hina la nga ni rirhandzu u hi vekele xikombiso xa rirhandzu, loko a ntshunxa Vayuda evuhlongeni bya le Babilona hi 537 B.C.E. niloko a ntshunxa Vaisrayele va moya eka “Babilona Lonkulu” hi 1919 C.E.! (Nhlavutelo 17:3-5; Vagalatiya 6:16) Xisweswo u hetisise xitshembiso xa yena lexi nge: “Mina ndzi ta wundla tinyimpfu ta mina, ndzi ta ti vundzisa . . . Leyi lahlekeke ndzi ta yi lavisisa, leyi hambukeke ndzi ta yi vuyisa, leyi tshovekeke ndzi ta yi bohelela, leyi vabyaka ndzi ta yi tiyisa.”—Ezekiyele 34:15, 16.
16 Yehovha u phamele tinyimpfu ta yena to fanekisela, a ti endla ti vundza ti sirhelelekile a tlhela a lavisisa leti lahlekeke. Hilaha ku fanaka, varisi lava nga Vakreste va tiyiseka leswaku ntlhambi wa Xikwembu wu phameriwa kahle hi tlhelo ra moya naswona wu sirhelelekile. Vakulu va lavisisa tinyimpfu leti pepetsekeke evandlheni. Tanihi leswi Xikwembu xi ‘bohelelaka leti tshovekeke,’ valanguteri va “bohelela” tinyimpfu leti vavisiweke hi marito ya vanhu van’wana kumbe hi swiendlo swa tona vini. Naswona tanihi leswi Xikwembu xi ‘tiyisaka leti vabyaka,’ vakulu va pfuna lava vabyaka hi tlhelo ra moya, kumbexana hikwalaho ka xidyoho lexi va xi endleke.
Ndlela Leyi Vakulu Va Nyikelaka Mpfuno Ha Yona
17. Ha yini hi nga fanelanga hi kanakana ku lava mpfuno wa moya eka vakulu?
17 Vakulu va pfumelelana ni ndzayo leyi hi ntsako: “Hambetani mi kombisa tintswalo . . . , mi endla tano hi xichavo.” (Yudha 23) Vakreste van’wana va endle xidyoho lexikulu hi ku tikhoma hi ndlela yo biha hi tlhelo ra rimbewu. Kambe loko va hundzuka hakunene, va nga tiyiseka leswaku vakulu va ta va khoma hi ndlela ya tintswalo tanihi leswi va lavaka ku va pfuna hi tlhelo ra moya. Pawulo u vulavule hi ndlela leyi hi vavanuna lava, a tikatsa na yena: “Ku nga ri swona leswaku hi valawuri va ripfumelo ra n’wina, kambe hi vatirhi-kuloni entsakweni wa n’wina.” (2 Vakorinto 1:24) Hikwalaho, u nga kanakani ku lava mpfuno wa vona wa moya.
18. Vakulu va va khoma njhani vapfumeri-kulobye lava dyoheke?
18 Loko u endle xidyoho lexikulu, ha yini u fanele u va tshemba vakulu? Hikuva ngopfu-ngopfu i varisi va ntlhambi wa Xikwembu. (1 Petro 5:1-4) Ku hava murisi la nga ni rirhandzu loyi a nga xupulaka xinyimpfana lexi yingisaka, lexi rilaka hikwalaho ka leswi xi nga tivavisa. Hikwalaho, loko vakulu va tenga nandzu wa vapfumeri-kulobye, a va dziki ngopfu emhakeni ya ku xupula mudyohi kambe va dzika emhakeni ya xidyoho ni ku vuyetela hi tlhelo ra moya laha swi kotekaka kona. (Yakobo 5:13-20) Vakulu va fanele va avanyisa hi vululami va tlhela va ‘khoma ntlhambi hi rirhandzu.’ (Mintirho 20:29, 30; Esaya 32:1, 2) Ku fana ni Vakreste lavan’wana hinkwavo, vakulu va fanele va ‘kombisa vululami, va rhandza musa ni ku titsongahata loko va famba ni Xikwembu.’ (Mikiya 6:8) Timfanelo toleto i ta nkoka loko ku endliwa swiboho leswi katsaka vutomi ni ntirho wo kwetsima wa “tinyimpfu ta madyelo [ya Yehovha].”—Pisalema 100:3.
Ku fana ni varisi va khale, vakulu lava nga Vakreste va “bohelela” tinyimpfu ta Xikwembu leti vavisekeke
19. Vakulu lava nga Vakreste va ringeta ku ololoxa munhu va ri ni langutelo rihi?
19 Varisi lava nga Vakreste va vekiwe hi moya lowo kwetsima naswona va lava ku kongomisiwa hi wona. Loko “munhu a teka goza leri hoxeke a nga si swi lemuka,” vavanuna lava fanelekaka hi tlhelo ra moya va ringeta ku “ololoxa munhu wo tano hi moya wo rhula.” (Vagalatiya 6:1; Mintirho 20:28) Vakulu va ringeta ku ololoxa mianakanyo ya yena hi moya wa vunene kambe va ri karhi va namarhela mimpimanyeto ya Xikwembu, tanihi leswi dokodela la anakanyelaka a vuyiselaka rhambu leri tshovekeke exiyin’weni xa rona hi vukheta leswaku a papalata ku vavisa munhu wa kona swi nga fanelanga kambe a ri karhi a khathalela xiphiqo. (Vakolosa 3:12) Tanihi leswi vakulu va nga ta titshega hi xikhongelo ni hi Matsalwa ku vona loko munhu wa kona a fanele a kombisiwa tintswalo, xiboho xa vona xi ta kombisa ndlela leyi Xikwembu xi yi langutaka ha yona mhaka ya kona.—Matewu 18:18.
20. Hi rini laha swi nga ha fanelaka leswaku ku endliwa xitiviso evandlheni xa leswaku munhu wo karhi u soriwile?
20 Loko xidyoho xa kona se xi tiveka kumbe handle ko kanakana xi ta tiviwa, swi fanerile ku endla xitiviso evandlheni leswaku ku sirheleriwa ndhuma ya rona. Ku ta tlhela ku endliwa xitiviso loko vandlha ri fanele ri lemukisiwa. Loko munhu la soriweke hi komiti ya vuavanyisi a ha hlakarhela hi tlhelo ra moya, a nga ha fanisiwa ni munhu la hlakarhelaka endzhaku ko vaviseka, leswi endlaka leswaku a tsandzeka ku endla mintirho yo karhi swa xinkarhana. Swi nga ha n’wi pfuna munhu la hundzukeke leswaku a yingisela ematshan’weni yo hlamula eminhlanganweni, ku ringana nkarhi wo karhi. Vakulu va nga ha hlela leswaku munhu un’wana a va ni dyondzo ya Bibele na yena leswaku a n’wi tiyisa laha a tsaneke kona leswaku a ta tlhela a va la “hanyeke eripfumelweni.” (Tito 2:2) Leswi hinkwaswo swi endliwa hi rirhandzu naswona a swi endleriwi ku xupula mudyohi.
21. Milandzu yin’wana ya swidyoho yi nga ha tengiwa njhani?
21 Vakulu va nga pfuna hi tlhelo ra moya hi tindlela to hambana-hambana. Hi xikombiso, a hi nge makwerhu loyi a tshameke a va ni xiphiqo xa ku nwa u nwe ku tlula mpimo kan’we kumbe kambirhi loko a ri yexe ekaya. Kumbexana munhu loyi se a nga ni nkarhi wo leha a tshike ku dzaha u dzahile kan’we kumbe kambirhi a ri yexe loko a tsanile. Hambileswi a khongeleke naswona a tshembaka leswaku Xikwembu xi n’wi rivalerile, u fanele a lava mpfuno eka nkulu leswaku xidyoho xo tano a nga xi endli mukhuva. Nandzu wolowo wu nga tengiwa hi nkulu un’we kumbe vambirhi. Hambiswiritano, (va-)nkulu u ta byela mulanguteri la ungamelaka, tanihi leswi ku nga ha vaka ku katseka ni swin’wana.
Hambeta U Amukela Ndzayo Ya Xikwembu
22, 23. Ha yini u fanele u hambeta u amukela ndzayo ya Xikwembu?
22 Leswaku a tsakeriwa hi Xikwembu, Mukreste un’wana ni un’wana u fanele a nyikela nyingiso eka ndzayo ya Yehovha. (1 Timotiya 5:20) Hikwalaho yingisa ku tshinyiwa kwihi na kwihi loku u ku kumaka loko u dyondza Matsalwa ni le tibukwini ta Vukreste kumbe loko u twa ndzayo leyi nyikeriwaka eminhlanganweni, etinhlengeletanweni ni le mintsombanweni ya vanhu va Yehovha. Tshama u xalamukele ku endla ku rhandza ka Yehovha. Kutani ndzayo ya Xikwembu yi ta ku pfuna leswaku u tshama u sirhelelekile hi tlhelo ra moya—xisirhelelo lexi fanaka ni khumbi lexi lwisanaka ni xidyoho.
23 Ku amukela ndzayo leyi humaka eka Xikwembu swi ta ku pfuna leswaku u tshama erirhandzwini ra Xikwembu. I ntiyiso, van’wana va hlongoriwile evandlheni ra Vukreste, kambe leswi a swi fanelanga swi humelela eka wena loko u “hlayisa mbilu ya wena” naswona ‘u famba ku fana ni munhu wo tlhariha.’ (Swivuriso 4:23; Vaefesa 5:15) Hambiswiritano, loko sweswi u susiwile evandlheni, ha yini u nga teki magoza lama nga ta endla leswaku u vuyiseriwa? Xikwembu xi lava leswaku hinkwavo lava tinyiketeleke eka xona va xi gandzela hi ku tshembeka na hi “mbilu leyi tsakeke.” (Deteronoma 28:47) Sweswo u nga swi endla hilaha ku nga heriki loko minkarhi hinkwayo u amukela ndzayo ya Yehovha.—Pisalema 100:2.


c: text/html

text:
U Nga Swi Kota Ku Antswisa Rihanyo Ra Wena
RUSTAM la tshamaka eRhaxiya u tshama a khomile. Enkarhini lowu nga hundzu a a nga ri na mhaka ni rihanyo rakwe kutani u swi xiyile leswaku u langutana ni vuyelo bya kona. U tshike ku dzaha ni ku nwa byala ku tlula mpimo. Hambiswiritano, ku heta nkarhi a ri karhi a tirha hi khompyuta swi n’wi siya a lo lee!
Hambileswi Rustam a a sungula ku tirha hi awara ya nhungu nimixo, hakanyingi a a titwa a xalamuke kahle hi awara ya khume naswona a a tshamela ku vabya. Kutani u sungule ku cinca ndlela leyi a endla swilo ha yona. Vuyelo byi ve byihi? Wa vika: “Eka malembe ya nkombo lama nga hundza, a ndzi tekanga masiku yo tlula mambirhi entirhweni hikwalaho ko vabya. Ndzi titwa ndzi phyuphyile, ndzi xalamukile naswona ndza byi tsakela vutomi!”
Ram ni nkatakwe ni vana va vona vambirhi va tshama eNepal. Ndhawu leyi va tshamaka eka yona a yi na nkululo naswona yi tele tinsuna ni tinhongana. Enkarhini lowu nga hundza, Ram ni ndyangu wakwe a va tshamela ku karhatiwa hi swiphiqo swo hefemula ku katsa ni vuvabyi bya mahlo. Na vona hilaha ku fanaka va endle mindzulamiso leyi antswiseke rihanyo ra vona.
Khathalela Rihanyo Ra Wena!
Vanhu vo tala, ku nga khathariseki leswaku i swigwili kumbe swisiwana, va tsandzeka ku vona ku yelana exikarhi ka ndlela leyi va hanyaka ha yona ni rihanyo ra vona. Lexi hlamarisaka, ku nga khathariseki leswaku i swigwili kumbe i swisiwana, vanhu vo tala va tsandzeka ku vona ku yelana exikarhi ka mikhuva ni rihanyo ra vona. Va nga ha tibyela leswaku ku tiphina hi rihanyo lerinene swo tiendlekela naswona a swi le matimbeni ya vona. Langutelo ro tano leri hoxeke ri sivela vanhu vo tala leswaku va nga ri antswisi rihanyo ra vona ni ku hanya vutomi lebyi vuyerisaka.
Hambiswiritano, ku nga khathariseki swiyimo swa wena swa timali, ku ni magoza ya nkoka lawa u nga ma landzelaka leswaku u sirhelela ni ku antswisa rihanyo ra wena ni ra ndyangu wa wena. Xana ku endla tano swi lava matshalatshala? Ina! U nga swi kota ku endla leswaku rihanyo ra wena ri va exiyin’weni lexinene hi ku papalata swilo leswi nga endlaka leswaku u hanya nkarhi wo koma.
Hi ku vulavula ni hi xikombiso xa vona lexinene, vatswari va nga dyondzisa vana va vona ku va ni mahanyelo lamanene lama nga endlaka leswaku va va ni rihanyo lerinene. Nkarhi ni mali leyi vatswari va yi tirhiselaka ku pfuna vana va vona yi nga endla leswaku va nga xaniseki, va nga karhatiwi hi mavabyi naswona va nga heti mali yo tala va ri karhi va va pfuna leswaku va kuma vutshunguri. Ku endla matshalatshala lamatsongo, swi nga hunguta mavabyi.
Eka swihloko leswi landzelaka hi ta kambisisa magoza ya ntlhanu ya nkoka lama pfuneke Rustam, Ram ni van’wana vo tala. Magoza lawa ma nga ku pfuna na wena!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Endla Yini Loko Vanhu Va Ndzi Hleva?
Lexi endlaka leswaku ku hleviwa swi vava
Rihlevo rin’wana ri ni khombo—hi xikombiso, ku hangalasa mavunwa hi xikongomelo xa ku ku onha vito. Kambe hambiloko rihlevo ra kona ri nga bihanga ngopfu, ri nga ha ku twisa ku vava—ngopfu-ngopfu loko ri hangalasiwa hi munhu loyi a wu anakanya leswaku i munghana wa wena!—Pisalema 55:12-14.
“Ndzi kume leswaku munghana wa mina a a ndzi hleva, a vula leswaku a ndzi khathali hi vanhu van’wana. Sweswo a swi vava swinene! A ndzi nga swi twisisi leswaku ha yini a swi vurile.”—Ashley.
Ntiyiso wa mhaka: Ku nga khathariseki leswaku munhu loyi a hangalasaka rihlevo ha wena i munghana wa wena lonkulu kumbe e-e, a swi tsakisi ku tiva leswaku vanhu van’wana va ku vulavula ku biha.
Lexi vavisaka hileswaku a hi minkarhi hinkwayo laha u nga kotaka ku sivela vanhu leswaku va nga ku hlevi
Vanhu va nga hleva van’wana hikwalaho ka swivangelo swo hlayanyana, ku katsa ni leswi:
Nkhathalelo. Vanhu i swivumbiwa leswi nga ni xinghana. Kutani i swa ntumbuluko ku va hi vulavula ni vanhu van’wana ni ku vulavula hi van’wana. Entiyisweni, Bibele yi hi khutaza leswaku hi khathala hi ‘timhaka’ ta van’wana hi mpimo wo karhi.—Vafilipiya 2:4.
“Minkarhi hinkwayo ku vulavula hi vanhu i nchumu lowu tsakisaka!”—Bianca.
“Ndza swi rhandza ku tiva leswi humelelaka eka vanhu van’wana kutani ndzi vulavula hi swona ni van’wana. A ndzi swi tivi leswaku ha yini—swo ndzi tsakisa.”—Katie.
Phirheka. Enkarhini wa ku tsariwa ka Bibele, a ku ri ni vanhu lava “a va tirhisa nkarhi wa vona wo hungasa va rungulelana swo karhi kumbe ku yingisela swilo leswintshwa.” (Mintirho 17:21) Swi tano ninamuntlha!
“Minkarhi yin’wana loko ku nga ri na nchumu wo tsakisa wo wu endla, vanhu va tiendlela wona leswaku va va ni xo vulavula ha xona.”—Joanna.
Ku nga titshembi. Swa twala leswi Bibele yi hi lemukisaka malunghana ni mboyamelo wa ku tiringanisa ni van’wana. (Vagalatiya 6:4) Khombo ra kona, vanhu van’wana va langutana ni ku nga titshembi ka vona hi ku va va hangalasa rihlevo hi van’wana.
“Hakanyingi rihlevo ro biha ri vula swo karhi hi vahlevi va kona. Ri kombisa leswaku va vondzoka loyi va n’wi hlevaka. Va hangalasa mavarivari leswaku va titwa va antswa ku tlula munhu loyi va n’wi hlevaka.”—Phil.
Ntiyiso wa mhaka: Hambi wa swi lava kumbe a wu swi lavi, vanhu va ta vulavula hi vanhu van’wana—ku katsa na wena.
Lexi tsakisaka hileswaku a swi bohi leswaku ku hleviwa swi ku heta matimba
A wu nge swi koti ku sivela vanhu leswaku va nga ku hlevi kambe u nga hlawula ndlela leyi u nga angulaka ha yona. Loko u twa leswaku ku ni mavarivari hi wena lama hangalakaka, ku ni swilo swimbirhi leswi u nga hlawulaka ku swi endla.
XO SUNGULA: Swi be hi makatla. Hi ntolovelo nchumu lowunene i ku swi ba hi makatla, ngopfu-ngopfu loko mavarivari ya kona ma nga nyawuli. Tirhisa ndzayo ya Bibele leyi nge: “U nga hatliseli ku hlundzukisiwa emoyeni wa wena.”—Eklesiasta 7:9.
“Ku tshame ku va ni mavarivari ya leswaku ndzi rhandzana ni jaha rin’wana leri no ri tiva a ndzi nga ri tivi! Leswi a ku nga ri ntiyiso, ndzi lo namba ndzi tihlekela.”—Elise.
“Ndhuma leyinene yi ta ku sirhelela eka rihlevo. Hambiloko ku nga va ni mavarivari yo biha ha wena, loko u ri ni ndhuma leyinene, vanhu vo tala a va nge ma tshembi. Ndhuma ya wena yi ta ku vulavulela.”—Allison.
Xitsundzuxo: Tsala (1) leswi u hleviweke ha swona (2) ndlela leyi swi ku endleke u titwa ha yona. Loko wo ‘vulavulela embilwini,’ swi ta ku olovela ku swi ba hi makatla.—Pisalema 4:4.
XA VUMBIRHI: Yana eka munhu loyi a sunguleke rihlevo. Minkarhi yin’wana u nga ha vona leswaku rihlevo rero a ri ku dyisi byi rhelela lerova u lava ku vulavula ni munhu yoloye.
“Loko u ya eka vanhu lava ku hlevaka, va nga ha dyondza leswaku leswi va swi vulaka swi hetelela swi fike eka loyi va n’wi hleveke. Nakambe u nga ha lulamisa xiphiqo xexo.”—Elise.
Loko u nga si ya eka munhu loyi a ku hleveke, anakanya hi milawu ya Bibele leyi landzelaka naswona u tivutisa swivutiso leswi fambisanaka na yona.
“Loko munhu a angula malunghana ni mhaka yo karhi kambe a nga si yi twa, sweswo i vuphukuphuku.” (Swivuriso 18:13) ‘Xana ndzi tiva ntiyiso hinkwawo? Xana swi nga endleka leswaku munhu la ndzi byeleke hi rihlevo leri a nga va a nga swi twisisanga kahle swin’wana?’
‘Hatlisa emhakeni yo twa, nonoka emhakeni yo vulavula, nonoka emhakeni ya vukarhi.’ (Yakobo 1:19) ‘Xana sweswi i nkarhi lowunene wo ya eka loyi a ndzi hleveke? Xana ndza tiyiseka leswaku mhaka ndzi lava ku yi lulamisa hi ndlela leyinene? Kumbe, xana a swi ta antswa ku va ndzi tshika nkarhi wu hundza naswona ndzi rhurisa mbilu?’
“Khoma vanhu van’wana hi ndlela leyi a wu ta tsakela ku khomiwa ha yona.” (Matewu 7:12, NET Bible) ‘Loko a ku ri mina loyi a hleveke un’wana, a ndzi ta tsakela ku vulavurisiwa njhani?’ A ndzi ta tsakela ku vulavula hi xiphiqo ehansi ka xiyimo xihi? I marito ni swiendlo swa njhani leswi nga pfunaka?’
Xitsundzuxo: Loko u nga si ya eka munhu loyi a ku hleveke, swi tsale ehansi leswi u nga ta swi vula. Endzhaku ka sweswo, rindza vhiki kumbe mambirhi, tlhela u hlaya leswi u swi tsaleke kutani u vona loko u lava ku swi cinca. Nakambe vulavurisana ni mutswari wa wena kumbe munghana wa wena la wupfeke u n’wi byela leswi u kunguhataka ku swi endla ni ku kombela mavonelo ya yena.
Ntiyiso wa mhaka: Rihlevo ri fana ni swilo swo tala evuton’wini leswi u nga kotiki ku swi lawula minkarhi hinkwayo. Kambe sweswo a swi vuli swona leswaku ri fanele ri ku lawula!


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Yohane 1:1-10
1 Lexi a xi ri kona ku sukela eku sunguleni,+ lexi hi xi tweke,+ lexi hi xi voneke hi mahlo+ ya hina, lexi hi xi languteke+ hi vukheta ni ku xi khoma hi mavoko ya hina,+ lexi yelanaka ni rito ra vutomi,+2 (ina, vutomi byi kombisiwile,+ naswona hina hi byi vonile, kutani hi nyikela vumbhoni+ ni ku mi vikela hi vutomi lebyi nga heriki+ lebyi a byi ri na Tatana kutani byi kombisiwa hina,)3 lexi hi xi voneke ni ku xi twa hi mi vikela xona na n’wina,+ leswaku na n’wina mi hlangana na hina.+ Ku tlula kwalaho, hi hlangana+ na Tatana ni N’wana wa yena Yesu Kreste.+4 Naswona hi tsala swilo leswi leswaku ntsako wa hina wu hetiseka.+5 Kutani leri i rungula leri hi ri tweke eka yena naswona hi mi tivisa rona,+ leswaku Xikwembu i ku vonakala,+ naswona munyama a wu vi kona nikatsongo loko hi ri ni vun’we na xona.+6 Loko hi ku: “Hi ni xinakulobye na xona,” kasi hi tama ha ha famba emunyameni,+ ha hemba naswona a hi hanyi hi ntiyiso.+7 Hambiswiritano, loko hi famba eku vonakaleni tanihi laha na xona xi nga eku vonakaleni,+ hi na xona xinakulobye eka un’wana ni un’wana,+ naswona ngati+ ya Yesu N’wana wa xona ya hi basisa+ eswidyohweni hinkwaswo.+8 Loko hi ku: “A hi na xidyoho,”+ ha tixisa+ naswona a hi na ntiyiso.9 Loko hi vula swidyoho swa hina,+ xa tshembeka naswona xi lulamile lerova xi nga hi rivalela swidyoho swa hina ni ku hi basisa evubihini+ hinkwabyo.10 Loko hi ku: “A hi dyohanga,” hi xi endla muhembi, naswona rito ra xona a ri kona eka hina.+


text:
NDZIMA YA VUKHUME-TSEVU
Seketela Vugandzeri Bya Ntiyiso
I yini leswi Bibele yi swi dyondzisaka mayelana ni ku tirhisa swifaniso?
Hi rihi langutelo ra Vakreste hi tiholideyi ta vukhongeri?
U nga va hlamusela njhani van’wana leswi u swi pfumelaka handle ko va khunguvanyisa?
1, 2. Hi swihi swivutiso leswi u faneleke u tivutisa swona endzhaku ka loko u fularhele vukhongeri bya mavunwa naswona ha yini u vona swi ri swa nkoka?
A HI NGE u tshubule leswaku ku ni chefu leyi haxiweke emugangeni wa ka n’wina hinkwawo. Munhu wo karhi u lahlele thyaka leri nga ni chefu swi nga tiviwi hi munhu naswona vutomi bya vanhu se byi le khombyeni. U nga endla yini? A swi kanakanisi leswaku loko swo koteka, u ta rhurha emugangeni wolowo. Kambe niloko se u rhurhile, wa ha ta tama u tivutisa leswaku, ‘Xana na mina yi ndzi nghenile chefu liya?’
2 Swi tano ni hi vukhongeri bya mavunwa. Bibele yi dyondzisa leswaku byi thyakisiwe hi tidyondzo ni mikhuva leyi nga basangiki. (2 Vakorinto 6:17) Hi yona mhaka leyi swi nga swa nkoka leswaku u huma ‘eBabilona Lonkulu,’ mfumo wa misava wa vukhongeri bya mavunwa. (Nhlavutelo 18:2, 4) Xana se u humile? Loko u humile swa nkhenseka. Kambe ku ni swin’wana leswi u faneleke u swi endla endzhaku ka loko u tihambanisile kumbe u fularhele vukhongeri bya mavunwa. U fanele u tivutisa leswi, ‘Xana ku ni mikhuva yo karhi ya vugandzeri bya mavunwa leyi ndza ha hanyaka ha yona?’ Hi leswi swikombiso swin’wana.
SWIFANISO NI KU PHAHLA SWIKWEMBU
3. (a) Bibele yi ri yini hi ku tirhisa swifaniso naswona ha yini van’wana swi va tikela ku amukela langutelo ra Xikwembu? (b) U fanele u endla yini hi swilo leswi u nga na swona, leswi fambisanaka ni vugandzeri bya mavunwa?
3 Van’wana va hete malembe va ri ni swifaniso kumbe tindhumbha emakaya ya vona. Xana swi tano ni le ka wena? Loko swi ri tano, swi nga ha ku tikela kumbe u nga vona swi hoxile ku khongela Xikwembu u nga khomanga xifaniso kumbe u nga ri endhumbheni. Nakambe swi nga ha endleka leswaku wa swi rhandza ku va ni swifaniso kumbe ndhumbha. Kambe Xikwembu hi xona xi hi byelaka ndlela leyi xi lavaka leswaku hi xi gandzela ha yona, naswona Bibele yi dyondzisa leswaku a xi swi lavi leswaku hi tirhisa swifaniso. (Eksoda 20:4, 5; Pisalema 115:4-8; Esaya 42:8; 1 Yohane 5:21) Kutani u nga seketela vugandzeri bya ntiyiso hi ku lahla nchumu wun’wana ni wun’wana lowu u nga na wona, lowu fambisanaka ni vugandzeri bya mavunwa. Na wena u fanele u swi languta hi ndlela leyi Yehovha a swi langutaka ha yona—tanihi swilo leswi “nyenyetsaka.”—Deteronoma 27:15.
4. (a) Hi swi tivisa ku yini leswaku ku phahla swikwembu i ku tlanga hi nkarhi? (b) Ha yini Yehovha a nga va pfumelelanga vanhu va yena leswaku va hlanganyela eka muxaka wihi ni wihi wa vungoma?
4 Nchumu wun’wana lowu tolovelekeke evukhongerini bya mavunwa i ku phahla swikwembu. Loko van’wana va nga si dyondza ntiyiso wa Bibele, a va kholwa leswaku vafi va hanya endhawini yin’wana leyi nga vonakiki nileswaku va nga pfuna lava hanyaka kumbe va va vavisa. Kumbexana na wena swi tele swilo leswi a wu swi endla leswaku u tsakisa vakokwa wa wena lava feke. Kambe hilaha u dyondzeke hakona eka Ndzima 6 ya buku leyi, lava feke a va ha hanyi. Hikwalaho ku ringeta ku vulavula na vona i ku tlanga hi nkarhi. Kahle-kahle, marungula wahi ni wahi lama vonakaka ma huma eka murhandziwa la feke, ma va ma huma eka madimona. Hi yona mhaka leyi Yehovha a nga va pfumelelangiki Vaisrayele ku vulavula ni lava feke kumbe ku hlanganyela eka muxaka wihi ni wihi wa vungoma.—Deteronoma 18:10-12.
5. Xana u fanele u endla yini loko ku ri leswaku enkarhini lowu hundzeke a wu gandzela hi ku tirhisa swifaniso kumbe ku phahla swikwembu?
5 U fanele u endla yini loko ku ri leswaku enkarhini lowu hundzeke a wu gandzela hi ku tirhisa swifaniso kumbe ku phahla swikwembu? Hlaya u tlhela u anakanyisisa hi tindzimana ta Bibele leti ku kombaka vonelo ra Xikwembu hi swilo swo tano. Khongela Yehovha siku ni siku, u n’wi byela leswaku u lava ku seketela vugandzeri bya ntiyiso kutani u n’wi kombela a ku pfuna leswaku u va ni mianakanyo leyi fanaka ni ya yena.—Esaya 55:9.
VAKRESTE VO SUNGULA A VA NGA YI TLANGELI KHISIMUSI
6, 7. (a) Ku vuriwa leswaku ku tlangeriwa yini hi nkhuvo wa Khisimusi, naswona xana valandzeri va Yesu va lembe-xidzana ro sungula a va wu tlangela nkhuvo lowu? (b) Xana minkhuvo ya masiku ya ku velekiwa a yi fambisana na yini enkarhini wa vadyondzisiwa va Yesu vo sungula?
6 Vukhongeri bya mavunwa byi nga thyakisa ndlela leyi munhu a gandzelaka ha yona hileswi byi tlangelaka tiholideyi leti tolovelekeke. A hi endle xikombiso hi Khisimusi. Ku vuriwa leswaku nkhuvo wa Khisimusi wu tlangela ku velekiwa ka Yesu Kreste naswona vukhongeri byin’wana ni byin’wana lebyi tivulaka bya Vukreste bya yi tlangela. Kambe a ku kona laha ku vuriwaka leswaku vadyondzisiwa va Yesu va lembe-xidzana ro sungula a va yi tlangela holideyi leyi. Buku leyi nge Sacred Origins of Profound Things yi ri: “Endzhaku ka loko ku hundze malembe-xidzana yo tala Kreste a velekiwile, a nga kona loyi a a tiva lomu a velekeriweke kona, naswona vo tala a va nga ri na mhaka nileswaku u velekeriwe kwihi.”
7 Hambiloko vadyondzisiwa va Yesu a va ri tiva siku leri a velekiweke ha rona, a va nga ta ri tlangela. Ha yini? Hikuva hilaha The World Book Encyclopedia yi vulaka hakona, Vakreste vo sungula “a va teka ku tlangela siku ra ku velekiwa ka munhu wo karhi ku ri mukhuva wa vuhedeni.” Minkhuvo yimbirhi ya masiku ya ku velekiwa lama boxiweke eBibeleni i ya tihosi timbirhi leti a ti nga ri vagandzeri va Yehovha. (Genesa 40:20; Marka 6:21) Nakambe minkhuvo ya masiku ya ku velekiwa a yi dzunisa swikwembu swa vahedeni. Hi xikombiso, hi May 24, Varhoma a va tlangela ku velekiwa ka xikwembukati lexi vuriwaka Diana. Hi xamundzuku xa kona, a va tlangela siku ra ku velekiwa ka Apollo, xikwembu xa vona xa dyambu. Hikwalaho, masiku ya ku velekiwa a ma fambisana ni vuhedeni, ku nga ri Vukreste.
8. Hlamusela ndlela leyi minkhuvo ya masiku ya ku velekiwa yi hlanganaka ha yona ni vukholwa-hava.
8 Ku ni xivangelo xin’wana lexi endleke leswaku Vakreste va lembe-xidzana ro sungula va nga ri tlangeli siku ra ku velekiwa ka Yesu. Swi vonaka onge vadyondzisiwa va yena a va swi tiva leswaku minkhuvo ya masiku ya ku velekiwa a yi fambisana ni vukholwa-hava. Hi xikombiso, Magriki yo tala ni Varhoma va khale, a va kholwa leswaku ku ni moya lowu a wu fika loko munhu un’wana ni un’wana a velekiwa kutani wu n’wi sirhelela vutomi bya yena hinkwabyo. Buku yin’wana leyi nge The Lore of Birthdays, yi ri: “Moya lowu a wu hlangana ni xikwembu xo karhi hi ndlela leyi nga tivikaniki.” A swi kanakanisi leswaku Yehovha a a nga ta tsakisiwa hi nkhuvo wihi ni wihi lowu a wu ta hlanganisa Yesu ni vukholwa-hava. (Esaya 65:11, 12) Kutani, swi tise ku yini leswaku vanhu vo tala va tlangela Khisimusi?
LOMU KHISIMUSI YI TUMBULUKEKE KONA
9. Swi tise ku yini leswaku siku ra December 25 ri tekiwa ri ri siku ro tlangela ku velekiwa ka Yesu?
9 Vanhu va sungule ku tlangela siku ra ku velekiwa ka Yesu hi December 25, endzhaku ka loko ku hundze malembe yo tala a nga ha ri kona emisaveni. Kambe a hi rona siku leri Yesu a velekiweke ha rona hikuva swi tikomba onge u velekiwe hi October. * Kutani ha yini ku hlawuriwe December 25? Swi vonaka onge van’wana lava hi ku famba ka nkarhi va tivuleke Vakreste “va navele leswaku siku leri ri kotlana ni nkhuvo wa Varhoma wa vuhedeni wa ku tlangela ‘ku velekiwa ka dyambu leri nga hluriwiki.’” (The New Encyclopædia Britannica) Hi xixika, loko dyambu ri nga hisi ngopfu, vahedeni a va va ni minkhuvo yo tlangela ku vuya ka dyambu eka maendzo ya rona ya le kule, tanihi leswi ri voningaka ri tlhela ri kufumeta vanhu. A ku anakanyiwa leswaku ri sungula ku vuya hi December 25. Varhangeri va vukhongeri va amukele nkhuvo lowu kutani va ringeta ku hundzula vahedeni hi ku wu endla wu vonaka onge i wa “Vukreste.” *
10. Enkarhini lowu hundzeke, ha yini vanhu van’wana a va nga yi tlangeli Khisimusi?
10 I khale Khisimusi yi tiviwa tanihi holideyi leyi humaka evuhedenini. Hikwalaho ka leswi a swi tiviwa leswaku a yi sekeriwanga helo eMatsalweni, a yi yirisiwile eNghilandhi ni le ka tikoloni tin’wana ta Amerika hi lembe-xidzana ra vu-17. Mani na mani loyi a a nga yi entirhweni hi siku ra Khisimusi, a a rihisiwa. Kambe, a swi tekanga nkarhi leswaku mikhuva leya khale yi tlhela yi amukeleka kutani ku engeteriwa ni yin’wana leyintshwa. Khisimusi yi tlhele yi va holideyi leyi dumeke naswona ya ha dumile ematikweni yo tala. Hambiswiritano, hikwalaho ka leswi yi fambisanaka ni vukhongeri bya mavunwa, lava va lavaka ku tsakisa Xikwembu a va yi tlangeli Khisimusi kumbe holideyi yin’wana ni yin’wana leyi sunguriweke hi vahedeni. *
XANA I SWA NKOKA KU TIVA LOMU TIHOLIDEYI TI TUMBULUKEKE KONA?
11. Ha yini vanhu van’wana va tlangela tiholideyi, kambe i yini lexi faneleke xi va xa nkoka eka hina?
11 Van’wana va pfumela leswaku tiholideyi to fana ni Khisimusi ti tumbuluke evuhedenini kambe va vona swi nga hoxanga ku ti tlangela. Entiyisweni vanhu vo tala a va anakanyi hi vugandzeri bya mavunwa loko va tlangela tiholideyi teto. Minkhuvo leyi yi tlhela yi endla leswaku mindyangu yi kota ku hlangana. Xana na wena u ri tano? Loko swi ri tano, lexi ku siveleka leswaku u seketela vugandzeri bya ntiyiso i ku rhandza vandyangu ku nga ri ku rhandza vukhongeri bya mavunwa. Hakunene, Yehovha, musunguri wa ndyangu u lava leswaku u va ni vuxaka lebyinene ni maxaka ya wena. (Vaefesa 3:14, 15) Kambe u nga tiyisa vuxaka byebyo hi ndlela leyi amukelekaka eka Xikwembu. Loko muapostola Pawulo a tsala hi leswi hi faneleke hi anakanyisisa hi swona, u te: “Hambetani mi tiyiseka hi leswi amukelekaka eHosini.”—Vaefesa 5:10.
12. Endla xikombiso xa leswaku ha yini hi fanele ku papalata mikhuva swin’we ni minkhuvo leyi tekiweke evuhedenini.
12 Kumbexana u anakanya leswaku mhaka ya ku tlangela tiholideyi namuntlha a yi khumbani helo ni masungulo ya tona. Xana hakunene swi na mhaka leswaku ti sungule kwihi? Ina swi na mhaka! Hi xikombiso: A hi nge u vona xiwitsi etaleni. Xana u nga xi rhola u xi hoxa enon’wini? Doo! Xiwitsi xexo xi thyakile. Tiholideyi, na tona ta fana ni xiwitsi xexo, ti vonaka ti tsakisa kambe ti tekiwe endhawini leyi fanaka ni tala. Leswaku hi seketela vugandzeri bya ntiyiso, hi fanele hi va ni langutelo leri fanaka ni ra muprofeta Esaya, loyi a byeleke vagandzeri va ntiyiso a ku: “Mi nga khumbi nchumu lexi nga basangiki.”—Esaya 52:11.
KU TIRHISANA NI VAN’WANA HI VUTLHARI
13. Hi yihi mintlhontlho leyi u nga langutanaka na yona loko u tshika ku tlangela minkhuvo ya tiholideyi to karhi?
13 U nga ha tikuma u khome nyarhi hi timhondzo loko u tshika ku hlanganyela eminkhubyeni ya tiholideyi. Hi xikombiso, vatirhi-kuloni va nga ha hlamala leswaku ha yini u nga ha hlanganyeli eka tiholideyi to karhi entirhweni. A hi nge u nyikiwa nyiko ya Khisimusi! Xana swi ta va swi hoxile loko u yi amukela? Ku vuriwa yini loko munghana wa wena wa vukati a nga swi kholwi leswi u swi kholwaka? U nga endla njhani leswaku vana va wena va nga titwi va lahlekeriwe hi swo karhi hikwalaho ka leswi mi nga ti tlangeliki tiholideyi to karhi?
14, 15. U nga endla njhani loko u pfuxeriwa hi ndlela yo karhi leyi vanhu va pfuxelanaka ha yona hi siku ra holideyi yo karhi kumbe loko un’wana a lava ku ku nyika nyiko?
14 U fanele u tirhisa vutlhari leswaku u ta kota ku tlhantlha xiphiqo ha xin’we lexi u nga langutanaka na xona. Loko ku ri ni ndlela yo karhi leyi vanhu va toloveleke ku pfuxela ha yona hi siku rero, u nga ha nkhensa ivi u timiyelela. Kambe, a hi nge u pfuxeriwa hi munhu loyi u n’wi vonaka siku ni siku kumbe loyi u tirhaka na yena. Loko swi ri tano, u nga ha n’wi hlamusela leswaku ha yini u nga wu tlangeli nkhuvo wolowo. Minkarhi hinkwayo vana ni vuxiyaxiya. Bibele ya hi tsundzuxa: “Marito ya n’wina a ma ve ni nsovo nkarhi hinkwawo, ma lungiwe hi munyu, leswaku mi tiva ndlela leyi mi faneleke ku hlamula un’wana ni un’wana ha yona.” (Vakolosa 4:6) Vana ni vuxiyaxiya leswaku vanhu va nga ku teki u ri la nga riki na xichavo. Ematshan’weni ya sweswo, hlamusela xiyimo xa wena hi vutlhari. Swi veke erivaleni leswaku a wu lwisani ni ku nyikana tinyiko ni swinkhubyana, kambe swilo sweswo u tsakela ku swi endla hi masiku man’wana.
15 Ku vuriwa yini loko munhu a lava ku ku nyika nyiko? Swi ta ya hi swiyimo. Loyi a ku nyikaka nyiko yoleyo a nga ha ku: “Ndza swi tiva leswaku a wu yi tlangeli holideyi leyi. Kambe ndzi lava ku ku nyika nyiko leyi.” Loko swi ri tano, u nga ha swi vona swi nga hoxanga ku amukela nyiko yoleyo hi siku rero hi ku va u swi vona swi nga fani ni ku hlanganyela enkhubyeni wa holideyi yoleyo. Kambe, loko loyi a ku nyikaka nyiko yoleyo a nga swi tivi leswi u swi kholwaka, u nga ha n’wi byela leswaku a wu yi tlangeli holideyi yoleyo. Sweswo swi ta n’wi pfuna a twisisa leswaku ha yini u amukela nyiko kambe u nga n’wi nyiki nchumu hi nkarhi wolowo. Kasi xin’wana, swi nga va swinene leswaku u nga yi amukeli nyiko yoleyo loko swi ri erivaleni leswaku va ku nyika yona hi xikongomelo xa ku kombisa leswaku a wu yimi eritweni ra wena kumbe u tshika leswi u swi kholwaka leswaku u ta kuma tinyiko.
KU VURIWA YINI HI SWIRHO SWA NDYANGU?
16. U nga byi tirhisa njhani vutlhari loko u vulavula hi timhaka leti khumbaka minkhuvo ya tiholideyi?
16 Ku vuriwa yini loko swirho swa ndyangu swi nga ri swa vukhongeri lebyi u nga eka byona? Laha na kona swi lava u tirhisa vutlhari. A xi kona xivangelo xa leswaku u holovisana na vona hi mukhuva kumbe nkhuvo wun’wana ni wun’wana lowu maxaka ya wena ma wu tlangelaka. Ematshan’weni ya sweswo, xixima langutelo ra vona hilaha na wena u languteleke leswaku va xixima ra wena. (Matewu 7:12) Papalata nchumu wun’wana ni wun’wana lowu nga ta ku endla u vonaka onge wa hlanganyela enkhubyeni wa holideyi yoleyo. Hambiswiritano, vana ni vuxiyaxiya loko swi ta eka swilo leswi nga khumbaniki helo ni ku tlangela nkhuvo wolowo. Kahle-kahle u fanele u tikhoma hi ndlela leyi nga ta ku siya u nga biwi hi ripfalo.—1 Timotiya 1:18, 19.
17. I yini lexi u nga xi endlaka leswaku vana va wena va nga titwi va kayela swo karhi loko va vona tintangha ta vona ti ri karhi ti tiphina hi minkhuvo ya tiholideyi?
17 U fanele u endla yini leswaku vana va wena va nga titwi va kayela swo karhi leswi va nga tlangeriki minkhuvo ya tiholideyi leti nga pfumelelaniki ni Matsalwa? Sweswo swi titshege ngopfu hi leswi u swi endlaka exikarhi ka lembe. Vatswari van’wana va hlela leswaku ku va ni nkarhi lowu va nyikaka vana va vona tinyiko. Yin’wana ya tinyiko ta risima leti u nga tinyikaka vana va wena i nkarhi wa wena ni ku va kombisa leswaku wa va rhandza.
HANYA HI VUGANDZERI BYA NTIYISO
18. Xana ku va kona eminhlanganweni ya Vukreste swi nga ku pfuna njhani leswaku u seketela vugandzeri bya ntiyiso?
18 Leswaku u tsakisa Xikwembu, u fanele u fularhela vugandzeri bya mavunwa kutani u seketela vugandzeri bya ntiyiso. Xana sweswo swi katsa yini? Bibele yi ri: “A hi khathalelaneni leswaku hi khutazana erirhandzwini ni le mintirhweni leyinene, hi nga fularheli ku hlengeletana ka hina, hilaha ku nga ntolovelo wa van’wana, kambe hi khutazana, naswona hi endla tano hilaha ku engetelekeke ngopfu tanihi leswi mi vonaka siku ri tshinela.” (Vaheveru 10:24, 25) Minhlangano ya Vukreste i ndhawu leyi tsakisaka yo gandzela Xikwembu hi ndlela leyi amukelekaka eka xona. (Pisalema 22:22; 122:1) Eminhlanganweni yo tano, Vakreste lava tshembekaka va “khutazana.”—Varhoma 1:12.
19. Ha yini swi ri swa nkoka leswaku u byela van’wana swilo leswi u swi dyondzeke eBibeleni?
19 Ndlela yin’wana leyi u nga seketelaka vugandzeri bya ntiyiso ha yona i ku byela van’wana swilo leswi u swi kumeke loko u ri karhi u dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha. Hakunene vanhu vo tala va ni ‘nhlomulo naswona va konya’ hikwalaho ka vubihi lebyi nga kona emisaveni namuntlha. (Ezekiyele 9:4) Kumbexana va kona vanhu lava u va tivaka, lava nga ni nhlomulo naswona va konyaka. Ha yini u nga va byeli hi ta ntshembo wa nkarhi lowu taka, lowu sekeriweke eBibeleni? Loko u ri karhi u hlanganyela ni Vakreste va ntiyiso naswona u byela van’wana swilo leswi tsakisaka leswi u swi dyondzeke eBibeleni, u ta ya u nga ha swi naveli ku hlanganyela eka mikhuva ya vugandzeri bya mavunwa, leyi eku sunguleni a wu yi rhandza. Loko u seketela vugandzeri bya ntiyiso a swi kanakanisi leswaku u ta tsaka ngopfu naswona u ta kuma mikateko yo tala.—Malakiya 3:10.
^ ndzim. 9 Nkhuvo wa Saturnalia na wona wu hoxe xandla leswaku siku ra December 25 ri amukeriwa. Nkhuvo lowu a wu dzunisa xikwembu xa Varhoma xa vurimi, a wu tlangeriwa hi December 17-24. Hi nkarhi wa nkhuvo lowu wa Saturnalia, a ku dyiwa, ku tsakiwa swinene naswona vanhu a va nyikana tinyiko.
^ ndzim. 10 Loko u lava ku twa vonelo ra Vakreste va ntiyiso hi tiholideyi leti tolovelekeke, vona Xiengetelo, eka matluka 222-3.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yoxuwa 14:1-15
14 Vana va Israyele va teke leswi leswaku swi va ndzhaka ya vona etikweni ra Kanana,+ leswi Eliyazara lowa muprista na Yoxuwa n’wana wa Nuni ni varhangeri va vatata wa tinyimba ta vana va Israyele va va nyikeke swona swi va ndzhaka.+2 Ndzhaka ya vona a va yi kuma hi vuhlolotwana,+ hilaha Yehovha a leriseke hakona ha Muxe malunghana ni tinyimba ta kaye swin’we ni hafu ya nyimba.+3 Hikuva Muxe u humese ndzhaka ya tinyimba timbirhi ni hafu leyin’wana ya nyimba entsungeni wa Yordani;+ kambe Valevhi a nga va nyikanga ndzhaka exikarhi ka vona.+4 Vana va Yosefa va ve tinyimba timbirhi,+ Manase+ na Efrayimi;+ naswona a va va nyikanga xiavelo etikweni ra Valevhi, handle ka miti+ yo tshama eka yona ni madyelo ya swifuwo ni swilo swa vona.+5 Vana va Israyele va endle hilaha Yehovha a leriseke Muxe hakona; va sungula ku ava tiko.6 Kutani vana va Yuda va ya eka Yoxuwa eGiligala,+ kutani Kalebe+ n’wana wa Yefune lowa Mukenizi+ a ku eka yena: “Wena u ri tiva kahle rito leri Yehovha a ri byeleke+ Muxe munhu wa Xikwembu+ xa ntiyiso leri khumbaka mina ni leri khumbaka wena eKadexi-baniya.+7 A ndzi ri ni malembe ya 40 hi vukhale loko Muxe nandza wa Yehovha a ndzi rhuma leswaku ndzi ya eKadexi-baniya ndzi ya kambela tiko,+ kutani ndzi n’wi byela hilaha a swi ri hakona embilwini ya mina.+8 Vamakwerhu lava va tlhandlukeke na mina va endle leswaku mbilu ya vanhu yi n’oka;+ kambe loko ku ri mina, ndzi landzelele Yehovha Xikwembu xa mina hi ku helela.+9 Hikwalaho Muxe a hlambanya esikwini rero, a ku, ‘Tiko leri milenge ya wena yi ri kandziyeke+ ri ta va ra wena ni vana va wena, ri va ndzhaka ya vona hilaha ku nga riki na makumu, hikuva u landzelele Yehovha Xikwembu xanga hi ku helela.’+10 Sweswi Yehovha u ndzi londzovote ndzi hanya,+ hilaha a tshembiseke+ hakona emalembeni ya 45 ku sukela loko Yehovha a endla xitshembiso lexi eka Muxe loko tiko ra Israyele ri famba-famba emananga,+ kutani sweswi ndzi ni malembe ya 85 hi vukhale.11 Kambe ninamuntlha ndza ha ri ni matimba ku fana ni le sikwini leri Muxe a ndzi rhumeke ha rona.+ Matimba ya mina lawa a ndzi ri na wona enkarhini wolowo, ndza ha ri na wona ni sweswi leswaku ndzi lwa nyimpi, ndzi huma ni ku nghena.+12 Sweswi ndzi nyike ndhawu ya tintshava leyi Yehovha a ndzi tshembiseke yona esikwini rero,+ hikuva wena u swi twile esikwini rero leswaku a ku ri na Vaanaka+ kwalaho ni miti leyikulu leyi tiyisiweke.+ Kumbexana Yehovha u ta va na mina,+ kunene ndzi ta va hlongola, hilaha Yehovha a tshembiseke hakona.”+13 Hiloko Yoxuwa a n’wi katekisa kutani a nyika Hebroni wu va wa Kalebe n’wana wa Yefune, wu va ndzhaka yakwe.+14 Hi yona mhaka leyi Hebroni wu nga wa Kalebe n’wana wa Yefune lowa Mukenizi, wu va ndzhaka yakwe ku fikela esikwini leri, hikwalaho ka leswi a landzeleleke Yehovha Xikwembu xa Israyele hi ku helela.+15 Emahlweni ka kwalaho vito ra Hebroni a ku ri Kiriyati-aba+ (ku vuriwa leswaku Araba+ a a ri munhu lonkulu exikarhi ka Vaanaka). Tiko a ri kavanyetiwanga hi nyimpi.+


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO | VUTOMI BYI VE KONA NJHANI?
Nhlamulo Leyi Swi Nga Swa Nkoka Ku Yi Kambisisa
ENDZHAKU ko kambisisa vumbhoni, vanhu vo tala va gimete hi ku vula leswaku vutomi byi ve kona hikwalaho ka vutlhari lebyi tlakukeke swinene. Xiya xikombiso xa Antony Flew, profesa wa filosofi loyi a a pfumela leswaku Xikwembu a xi kona. Loko a dyondze hi ku rharhangana loku hlamarisaka ka vutomi ni ndlela leyi vuako byi hleriweke ha yona, u cince vonelo rakwe. Loko a vula leswi vuriweke hi vanhu va tifilosofi va khale u te: “Hi fanele hi pfumela leswi vumbhoni byi swi kombisaka.” Hi ku ya hi Profesa Flew, vumbhoni byi kombise leswaku ku ni Muvumbi.
Gerard loyi ku vulavuriweke ha yena eka nxaxamelo wa swihloko leswi u vule leswi fanaka. Hambileswi a dyondzekeke a tlhela a va mutivi wa swimilana, u te: “A ndzi vonanga vumbhoni lebyi kombisaka leswaku vutomi byi lo tiendlekela. Ku hleleka ni ku rharhangana ka swilo leswi hanyaka swi ndzi endla ndzi tiyiseka leswaku ku ni Muhleri ni Muendli wa swona.”
Tanihi leswi munhu a nga dyondzaka hi mumpfampfarhuti ni mintirho yakwe, Gerard u kote ku twisisa timfanelo ta Muvumbi hi ku dyondza hi ntumbuluko. U tlhele a tinyika nkarhi wo dyondza buku leyi humaka eka Xikwembu, ku nga Bibele. (2 Timotiya 3:16) Eka yona u kume tinhlamulo leti enerisaka ta swivutiso malunghana ni matimu ya vanhu ni ntlhantlho wa swiphiqo leswi vanhu va langutanaka na swona namuntlha. U tlhele a tiyiseka leswaku Bibele yi huma eka munhu loyi a tlakukeke swinene.
Gerard u kume leswaku i swa nkoka ku kambisisa tinhlamulo ta Bibele. Hi ku khutaza leswaku na wena u ti kambisisa.
DYONDZA SWO TALA
Bibele Yi Ri Yini Hi Ntumbuluko?
Bibele yi hlamusela “masiku” ya tsevu lawa Xikwembu xi tumbuluxeke swilo leswi hanyaka. Xana a ku ri masiku lama nga leha tiawara ta 24?
Xana Pulanete Ya Hina Yi Endliwe Hi Xikongomelo?
Xana xikongomelo xa misava xi ta kala xi hetiseka?


text:
1Msana keto, ngelozi yi to ni komba mnambo wa mati a wutomi, o khetima nga kristali; wu txi huma ngu ka txikhalo txa wukoma txa Txizimu ni txa Txinvutana. 2Hagari ka mtendela wa didhoropa ni mabambe ka mnambo, ngu khe ni khé, ku ni mndonga wa wutomi, awu wu ningako mihando digumi ni kambidi ngu dilembe, ngu kuveleka mtxima ni mtxima: Mazokoro a wona ma thuma ku hanyisa mifumo. 3Kuruketela kha ku nambi va ho kambe. Ka dona didhoropa diya ku na va ni txikhalo txa wukoma txa Txizimu ni txa Txinvutana, se sithumi sa Txizimu si na txi khozela; 4Si na wona khohe ya txona, ni ditina da txona, di na bhalwa ha timbanza ka sona. 5Kha ku na mbi swa ku di ni wusiku; ni wammweyo kha na mbi swa e lava kuwoninga ka dilambu, hambi kuwoninga ka ditambo, nguko Mkoma Txizimu ngu txona txi no va woninga, se vona va na fuma ngu ha ku si gumiko. 6Se Ngelozi yi to ni gela, yi txi: “Mapswi yawa ngo thembeka ni a ditshuri, nguko Mkoma, Txizimu txi ningako moya wa txona ka vaprofeti, txi rumete ngelozi ya txona kasi kukomba sithumi sa txona ati ti no maheka mbayimbayi.” 7Jesu a khene: “Wonani, na ta konkuwa! A katekile awu a veketako mapswi a kuprofeta ka dibhuku diya.” 8Ani, Johane, ngani, ni nga ti engisa ni ku ti wona timhaka tiya. Ngako ni di engisile ni ku ti wona ni to wa hahatshi kasi kukhozela ngelozi yi nga ti ni kombile timhaketo. 9Kambe yi to ni tsimba yi txi: “Lambi! U nga mahe eto! Nani ni txithumi kufana ni nawe, ni vakakwanu, vaprofeti, ni kufana ni vale va veketako mapswi a dibhuku diya. Txizimu ngu txona u fanelako ku txi khozela!” 10Se ngelozi yi engeta yi txi: “U nga sise ngu kulema mapswi a kuprofeta ka dibhuku diya, nguko mbimo yi hafuhi. 11Awu a nga mbi lulama a na simamise e maha ku ambi lulama kwakwe; awu i ku wa nzambwa a na simame nzambwani kwakwe; ani mlulami a na simamise e maha kululama, ani msawuleki a na simame e ti sawulekisa.” 12“Wonani, ani na ta konkuwa, kambe ni na ta ni hakelo: Ni na ta ninga mmwane ni mmwane madingano ni mithumo yakwe 13Ani ngani Alfa ni Omega, wokhata ni wogwitisa, Makhato ni Maguito. 14Va katekile avale va kuwulako tinguwo tawe kasiku ve mana txiavelo ka mndonga wa wutomi, ni ku si kota kuwulela didhoropani ngu ha sikeni ka dona. 15Ti na sala hahanze timbwa, vasalamusi, vamahi va wugelegele, vadayi va vathu, vakhozeli va si i ku singa Txizimu ni votshe va va dhundako mwendo va hanyako ngu makuhu. 16Ani Jesu, ni rumete Ngelozi yangu, kasi ku mi fakazela timahaka tiya ti lumbako mabanza: Ani ni diphasikela da lihunzu la Dhavhidha, ni nyeleti yi phatimako hale mixo.” 17Moya ni Txiwutwa va womba va txi khona: “Ngono!” Awule a engisako a na wombe nene a txi khene: “Ngono!” Awule a ku ni ditora, a na te. Awule a ti lavako a na amukele mahala mati a wutomi. 18Na tsanisa ka wuhi ni wuhi a engisako mapswi a kuprofeta ka dibhuku diya ni khani: “Ngako mthu a txi engetela mamwane mapswi, Txizimu txi na mu engetela mitungu yi yi nga bhalwa ka dona dibhuku diya. 19Se ngako mthu a txi hungula mapswi a dibhuku diya da kuprofeta, Txizimu txi na mu tekela nene txiavelo txakwe ka mndonga wa wutomi ni ka Didhoropa do sawuleka, si nga bhalwa dibhukuni muwa. 20Awule a fakazako timhaka tiya wa womba a txi khene: Inna, ani na ta kunukunuku!” Amen. Ngono, Mkoma Jesu! 21Kateko ya Mkoma Jesu yi na ve ni nanu motshenu! Amen.
Copyright
Learn More


text:
XIYENGE 4
Ndlela Yo Tirhisa Mali
“Makungu ma simekiwa ma tiya hi xitsundzuxo.”—Swivuriso 20:18
Hinkwerhu ha yi lava mali leswaku hi ta xavela swirho swa mindyangu ya hina leswi swi swi lavaka. (Swivuriso 30:8) Phela, ‘mali i xisirhelelo.’ (Eklesiasta 7:12) Swi nga ha tika ku va mi bula hi mali tanihi vatekani, kambe mi nga yi pfumeleli yi vanga swiphiqo evukatini bya n’wina. (Vaefesa 4:32) Vatekani va fanele va tshembana ni ku khomisana loko va endla xiboho xa ndlela leyi mali va nga ta yi tirhisa ha yona.
1 HLELANI HI VUKHETA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “I mani eka n’wina loyi loko a lava ku aka xihondzo a nga rhangiki a tshama ehansi a hlayela ntsengo, a vona loko wu ringene ku xi heta?” (Luka 14:28) I swa nkoka leswaku mi bula hi ndlela leyi mi nga ta yi tirhisa ya yona mali ya n’wina. (Amosi 3:3) Pfumelelanani hi leswi mi lavaka ku swi xava ni mali leyi mi tiyimiseleke ku yi tirhisa. (Swivuriso 31:16) Loko u ri ni mali yo xava swo karhi a swi vuli swona leswaku u fanele u swi xava. Ringetani ku papalata swikweleti. Tirhisani mali leyi mi nga na yona ntsena.—Swivuriso 21:5; 22:7.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA:
Loko mi salele hi mali yo karhi eku heleni ka n’hweti, hlelani swin’we leswaku mi ta endla yini hi yona
Loko mi kolota swo karhi, hungutani leswi mi swi xavaka. Hi xikombiso, mi nga ha tiswekela swakudya ematshan’weni yo ya dya exitolo
2 U NGA TUMBETI NCHUMU NASWONA AMUKELA XIYIMO
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “Endla lunghiselelo ro tshembeka, ku nga ri ntsena emahlweni ka Yehovha, kambe ni le mahlweni ka vanhu.” (2 Vakorinto 8:21) Byela nkataku leswaku u hola mali muni ni leswaku u tirhisa mali muni.
Minkarhi hinkwayo bulani hi ndlela leyi mi nga ta tirhisa mali ya n’wina ha yona. (Swivuriso 13:10) Loko mi burisana hi swilo leswi khumbaka mali swi ta mi pfuna leswaku mi tshama mi ri ni ku rhula evukatini bya n’wina. Teka muholo wa wena tanihi mali ya ndyangu ku nga rimali ya wena.—1 Timotiya 5:8.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA:
Pfumelelanani hi mali leyi un’wana ni un’wana wa n’wina a nga yi tirhisaka handle ko va mi burisana
Mi nga rindzeli leswaku ku va ni xiphiqo ku ri kona mi nga ta bula hi swilo leswi khumbaka mali
DYONDZA SWO TALA
Xana Bibele Yi Nga Ku Pfuna Loko U Ri Ni Swiphiqo Swa Timali Ni Swikweleti?
Mali a yi nge endli leswaku munhu a tsaka, kambe milawu ya mune ya le Bibeleni yi nga ku pfuna etimhakeni ta wena ta timali.
Ndlela Leyinene Yo Tirhisa Mali
Mi nga rindzi mali yi kala yi hela ku ri kona mi nga ta bula hi ndlela leyi mi nga yi tirhisaka ha yona. Dyondzani ndlela leyi mi nga yi tirhisaka ha yona mali ya n’wina yi nga si mi vangela swiphiqo.
Xana Ndzi Fanele Ndzi Lomba Mali?
Vutlhari bya Bibele byi nga ku pfuna leswaku u teka xiboho.


text:
Ndzi Nga Lwisana Njhani Ni Ndzingo?
Leswi u nga swi endlaka
Xo sungula, tsundzuka leswaku u fanele u byarha vutihlamuleri bya swiendlo swa wena ku nga khathariseki leswi vanghana va wena va swi endlaka.
Xa vumbirhi, kumisisa leswaku hi wihi ndzingo lowu nga ni matimba swinene eka wena.
Kutani, tivutise, ‘Xana ndzingo lowu wu tala ku ndzi hlasela rini?’ (Xana wu ndzi hlasela loko ndzi ri exikolweni, entirhweni kumbe kun’wana?) Ku tiva nkarhi lowu ndzingo wu talaka ku ku hlasela ha wona swi nga ha ku pfuna leswaku u wu papalata hi ku helela.
Sweswi, se u lunghekele ku teka goza. Nchumu wo sungula lowu u faneleke u wu endla i ku kuma ndlela leyi u nga wu balekelaka ha yona. (Hi xikombiso: Loko ku ri leswaku loko xikolo xi huma u tala ku hlangana ni swichudeni-kuloni leswi ku kucetelaka ku dzaha na swona, kumbexana u nga cinca ndlela yoleyo u famba hi yin’wana leswaku u nga ha hlangani na swona.) Ntiyiso wa mhaka: Vanghana lava ku kucetelaka ku endla swilo swo biha, a hi vanghana va xiviri.
I ntiyiso leswaku a wu nge swi koti ku papalata mindzingo hinkwayo. Siku rin’wana u nga ha langutana ni ndzingo wo karhi lowu nga ni matimba swinene u nga swi langutelanga. I yini lexi u nga xi endlaka?
Nchumu wa nkoka i ku tshama u lunghekile.
Xiya: Yesu a a swi tiva leswaku u yime kwihi malunghana ni mahanyelo. A a tiyimisele ku yingisa Tata wa yena minkarhi hinkwayo. (Yohane 8:28, 29) Kutani nchumu wa nkoka lowu u nga wu endlaka i ku tiva ka ha ri emahlweni leswaku u yime kwihi.
Xitoloveto. Ehleketa hi swivangelo swimbirhi leswi ku endlaka u lava ku papalata ndzingo lowu u talaka ku langutana na wona ni magoza mambirhi lawa u nga ma tekaka leswaku ma ku pfuna ku wu papalata.
Ha yini u pfumela ku lawuriwa hi van’wana? Endla swilo leswi u tivaka leswaku swi lulamile. (Vakolosa 3:5) Khongela eka Xikwembu leswaku xi ku pfuna u hambeta u endla tano.—Matewu 6:13.
DYONDZA SWO TALA
Vantshwa Va Vutisa, Vholumo 2
Mhaka ya xikolo, vuhungasi, tintangha, vatswari, ku kula, ndlela leyi u titwaka ha yona, vafana ni vanhwanyana swi katsiwile.
Ndlela Yo Lwisana Ni Ntshikilelo Wa Tintangha
Ntshikilelo wa tintangha wu nga endla leswaku vanhu lava lulameke va endla swilo swo biha. I yini leswi u faneleke u swi tiva malunghana na wona naswona u nga langutana njhani na wona?
Xana U Tshikileriwa Ku Endla Timhaka Ta Masangu?
Xana swa antswa ku namba ndzi endla timhaka ta masangu? Xana u ta tisola?


text:
Xana Xikwembu Xi Fanele Xi Soriwa Hikwalaho Ka Leswi Hi Xanisekaka?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele yi ri a hi fanelanga hi sola Xikwembu! A ku nga ri xikongomelo xa Yehovha Xikwembu leswaku vanhu va xaniseka. Hambiswiritano, mpatswa wo sungula wu xandzukele vulawuri bya Xikwembu, wu tihlawulela ku tivekela milawu ya wona ya leswinene ni leswo biha. Wu fularhele Xikwembu ivi wu xaniseka hikwalaho ka sweswo.
Namuntlha ha xaniseka hikwalaho ka xiboho xa wona xo biha. Kambe a hi Xikwembu lexi vangelaka vanhu ku xaniseka.
Bibele yi ri: “
Loko a ri endzingweni, munhu a nga vuli a ku: ‘Ndzi ringiwa hi Xikwembu.’ Hikuva Xikwembu xi nga ka xi nga ringiwi hi swilo swo biha naswona xona a xi ringi munhu.” (Yakobo 1:13) Ku xaniseka ku khumba vanhu hinkwavo, hambi ku ri lava Xikwembu xi va rhandzaka.
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Vubihi Ni Ku Xaniseka?
Vubihi byi sungule njhani naswona ha yini Xikwembu xi byi pfumelele byi ya emahlweni? Xana ku xaniseka ku ta kala ku hela?
Leswi Xikwembu Xi Ku Endleleke Swona
Nawu wa Xikwembu lowu nge “moya-xiviri hi moya-xiviri,” wu hlamusela lexi endleke leswaku Xikwembu xi ‘nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe.’


text:
Ta Rivala
United States
EDorobeni ra Los Angeles le California, tiroboto hinkwato ta le magondzweni leti lavaka ku ringana 4 500 leti kumekaka endhawini leyi nga endlaka kwalomu ka swikwere khilomitara swa 1 215, se ti lawuriwa hi khompyuta yin’we. Hi ku ya hi phepha-hungu ra The New York Times, Los Angeles hi “rona doroba lerikulu ro sungula emisaveni hinkwayo ku endla sweswo.”
Misava
Eka ndzavisiso wa misava hinkwayo wa swa rihanyo ku kumiwe leswaku ku sukela hi 1990 ku ya eka 2010, nhlayo ya vanhu lava nyuheleke ngopfu, yi tlakuke hi tiphesente ta 82. Nhlayo ya vanhu lava dlayiwaka hi ku nyuhela ku tlula mpimo, yi phindheke kanharhu eka nhlayo ya lava dlayiwaka hi ndlala—kambe xiphiqo xa ku pfumaleka ka swakudya leswi eneleke xa ha ri xikulu ematikweni yo tala. Majid Ezzati, un’wana wa valavisisi lava dumeke u ri: “Eka malembe ya 20 lama hundzeke, vanhu a va nga kumi swakudya leswi ringaneke kambe sweswi ku ni swakudya swo tala leswi nga riki na rihanyo—hambi ku ri ematikweni lama ha hluvukaka—leswi hi vangelaka vuvabyi.”
Midway Island
Nyenyana ya nhova leyi vuriwaka Laysan albatross, leyi ku vuriwaka leswaku i ya khale ku tlula hinkwato emisaveni, yi tlhotlhorhe vondlo rin’wana. Xana yi ni malembe mangani? Hi 1956 loko yi ri ni malembe ya ntlhanu, yi bohiwe xo karhi leswaku va tiva laha yi nga kona naswona sweswi yi ni malembe lama tlulaka 60. Nyenyana leyi yi nga va yi hahe kwalomu ka tikhilomitara tinharhu ku ya eka mune wa timiliyoni, ku nga mpfhuka lowu nga ringanaka ni ku ya en’wetini u tlhela u vuya ka tsevu.
Afrika-Dzonga
Nkambisiso wun’wana wa le Afrika-Dzonga wu vula leswaku wansati un’we eka vanharhu, u tirhisa swisibi ni switolwa leswi n’wi tshwukisaka. Swilo leswi swi ni khombo naswona ematikweni yo tala swi yirisiwile. Makhombo man’wana i ku khomiwa hi khensa, vuvabyi bya tinso, ntshikilelo, ku karhateka, swirhumbana ni swivati.


text:
Leswi U Nga Swi Endlaka Leswaku U Tsaka Hambiloko U Dyuhala
XANA u titwa njhani loko u anakanya hi ku dyuhala? Vanhu vo tala va karhateka swinene va tlhela va chava. Leswi swi vangiwa hileswi ku dyuhala ku fambisanaka ni ku khwanyana ka nhlonge, ku hela matimba, ku rivala ni mavabyi lama nga tshungulekiki.
Kambe ntiyiso hileswaku vanhu a va dyuhali hi ku fana. Van’wana va va va ha hanye kahle hambiloko va dyuhala. Matshungulelo lamantshwa ma endle leswaku swi koteka ku lawula mavabyi lama nga tshungulekiki. Hikwalaho ka sweswo, ematikweni man’wana vanhu vo tala va hanya nkarhi wo leha naswona va ni rihanyo lerinene.
Ku nga khathariseki swiphiqo leswi vaka kona hikwalaho ka vudyuhari, vanhu vo tala va swi lava ku tsaka hambiloko va dyuhala. Swi nga koteka njhani sweswo? Ku va ni vumunhu lebyinene ni ku tiyimisela, swi ta hi pfuna leswaku hi kota ku fambisana ni xiyimo. A hi kambisiseni milawu yin’wana ya Bibele leyi nga ta hi pfuna emhakeni leyi.
TITSONGAHATE: “Vutlhari byi ni lava va titsongahataka.” (Swivuriso 11:2) Emhakeni leyi, “lava va titsongahataka” ku nga vuriwa lava dyuhaleke la va swi xiyaka ni ku swi amukela leswaku a va ha koti ku endla hinkwaswo. Charles wa le Brazil, loyi a nga ni malembe ya 93 u te: “Loko malembe ma ri karhi ma famba wa dyuhala.” U nge he tlheleli endzhaku.”
Kambe ku titsongahata a swi vuli ku tilan’wa u ku: “Ndzi dyuharile a ndza ha pfuni nchumu.” Ku va ni mianakanyo yo tano, swi endla leswaku munhu a nga ha tsaki. Swivuriso 24:10 yi ri: “Xana u tikombise u hele matimba hi siku ra maxangu? Matimba ya wena ma ta va matsongo.” Munhu loyi a titsongahataka u ni vutlhari naswona u ringeta ku endla leswi a nga swi kotaka.
Corrado wa le Italy, loyi a nga ni malembe ya 77, u ri: “Loko u chayela movha exigangeni, u fanele u cinca tigere.” Leswi swi vula leswaku loko munhu a dyuhala u fanele a cinca a pfumelelana ni xiyimo. Corrado ni nsati wakwe va tisungulele ndlela leyintshwa ya ku endla mintirho ya le kaya leswaku va nga karhali ku tlula mpimo. Marian wa le Brazil loyi a nga ni malembe ya 81, na yena wa titsongahata. U ri: “Ndzi dyondze ku nga endli swilo hi magugu. Ndzi tirha ndzi ri karhi ndzi wisa. Minkarhi yin’wana ndzi tshama ehansi, ndzi badama leswaku ndzi hlaya kumbe ndzi yingisela vunanga. Ndzi endla ntsena leswi ndzi nga kotaka ku swi endla.”
RINGANISELA: ‘Vavasati va fanele va tisasekisa hi swiambalo leswi langutekaka, hi xichavo ni mianakanyo yo hluteka.’ (1 Timotiya 2:9) Xiga lexi nge “swiambalo leswi langutekaka” xi vula ku hlawula leswi xiximekaka. Barbara wa le Canada loyi a nga ni malembe ya 74 u ri: “Ndzi ringeta ku tshama ndzi basile. A ndzi lavi ku languteka ndzi nga hlelekanga hileswi ndzi dyuhaleke, ndzi nga khathali leswaku vanhu va ta ku yini.” Fern wa le Brazil loyi a nga ni malembe ya 91 u ri: “Minkarhi yin’wana ndzi tixavela swiambalo leswintshwa leswaku ndzi titsakisa.” Vakhalabye vona va ri yini? Antônio wa le Brazil loyi a nga ni malembe ya 73 u ri: “Ndzi ringeta ku tshama ndzi languteka hi ku ambala swiambalo leswi baseke.” Loko swi ta emhakeni ya ku basa u tlhela a ku: “Siku ni siku ndza hlamba ndzi tlhela ndzi tsemeta malepfu.”
A hi swa nkoka ku karhateka ngopfu hi ndlela leyi u langutekaka ha yona lerova u nga ha vi na mhaka hi ku va ni “mianakanyo yo hluteka.” Bok-im wa le Korea Dzonga loyi a nga ni malembe ya 69, wa ringanisela loko swi ta emhakeni ya swiambalo. U ri: “Ndza swi xiya leswaku a ndza ha fanelanga ndzi ambala swiambalo leswi a ndzi swi ambala loko ndza ha ri muntshwa.”
TSHAMA U TSAKILE: “Hinkwawo masiku ya la xanisekaka ma bihile; kambe loyi a nga ni mbilu leyinene u tshama a ri ni nkhuvo.” (Swivuriso 15:15) Loko u ri karhi u dyuhala u nga ha hela matimba loko u tsundzuka minkarhi ya vuntshwa bya wena wa ha kota ku endla swilo swo tala. Sweswo swa twisiseka, kambe u nga swi pfumeleli leswaku swi ku heta matimba. Ku tshamela ku ehleketa hi swona swi nga ku vangela gome u tlhela u nga ha koti ni ku endla leswi u nga swi kotaka sweswi. Joseph wa le Canada loyi a nga ni malembe ya 79 u ri: “Ndzi ringeta ku tiphina hi ku endla swilo leswi ndza ha kotaka ku swi endla kambe ndzi nga karhateki hi leswi ndzi tsandzekaka ku swi endla sweswi.”
Ku hlaya ni ku tikarhatela ku dyondza swilo leswintshwa, swi nga ku endla u tsaka. Ernesto wa le Philippines loyi a nga ni malembe ya 74, u ya elayiburari a ya hlaya tibuku leti a ti tsakelaka. U ri: “Ni sweswi ku hlaya koloko ka ndzi tsakisa hikuva ku ndzi endla ndzi va ni vutivi byo tala ni ku vona swilo swo karhi hi mahlo ya mianakanyo.” Lennart wa le Sweden loyi a nga ni malembe ya 75, u sungule ni ku dyondza ririmi lerintshwa, ku nga nchumu lowu nga oloviki.
VANA NI MALWANDLA: “Hanyani hi ku nyika, kutani vanhu va ta mi nyika.” (Luka 6:38) Titolovete ku tinyika nkarhi wa ku va ni van’wana ni ku avelana na vona leswi u nga na swona, sweswo swi ta ku endla u tsaka. Hosa wa le Brazil loyi a nga ni malembe ya 85, wa tikarhata leswaku a pfuna vanhu van’wana hambileswi a nga ha riki na matimba. U ri: “Ndzi fonela vanghana va mina lava vabyaka kumbe lava nga ni gome, ni ku va tsalela mapapila. Minkarhi yin’wana ndzi va rhumela tinyikonyana. Ndzi rhandza ni ku sweka kumbe ku bakela vanhu lava vabyaka.”
Loko hi nyika na hina hi ta nyikiwa. Jan wa le Sweden loyi a nga ni malembe ya 66 u ri: “Loko u rhandza vanhu na vona va ta ku rhandza.” Loko munhu a ri ni malwandla u endla leswaku vanhu va tsaka ni ku titwa va rhandziwa.
RHANDZA VANHU: “Loyi a tihambanisaka ni van’wana u tilavela swa yena ntsena; u ta hambana ni vutlhari hinkwabyo lebyi pfunaka.” (Swivuriso 18:1) I ntiyiso leswaku minkarhi yin’wana u nga ha lava ku va wexe kambe u nga titoloveti ku tihambanisa ni van’wana. Innocent wa le Nigeria loyi a nga ni malembe ya 72, u rhandza ku va ni vanghana vakwe. U ri: “Ndzi rhandza ku tiphina ni vanhu lavakulu ni lavatsongo.” Börje wa le Sweden loyi a nga ni malembe ya 85 u ri: “Ndzi rhandza ku tiphina ni vantshwa. Loko ndzi ri na vona, ndzi titwa ndza ha ri muntshwa.” Titolovete ku rhamba vanghana nkarhi na nkarhi. Han-sik wa le Korea Dzonga loyi a nga ni malembe ya 72 u ri: “Mina ni nsati wa mina hi rhandza ku rhamba vanhu lavakulu ni lavatsongo leswaku hi ta dya na vona.”
Vanhu lava rhandzaka vanhu va rhandza ku bula. Kambe sweswo a swi vuli leswaku vanhu volavo va fanele va vulavula va ri voxe. Kombisa leswaku wa khathala hi vanhu van’wana. Helena wa le Mozambique loyi a nga ni malembe ya 71 u ri: “Ndzi rhandza vanhu naswona ndza va xixima. Loko va vulavula ndza va yingisela leswaku ndzi ta tiva leswi va swi ehleketaka ni leswi va swi rhandzaka.” José wa le Brazil loyi a nga ni malembe ya 73 u ri: “Vanhu va swi rhandza ku tiphina ni vanhu lava va yingiselaka, lava kombisaka leswaku va khathala hi vona, lava va va bumabumelaka loko swi fanerile ni lava rhandzaka misavu.”
Loko u vulavula, tiyiseka leswaku ‘marito ya wena ma lungiwa hi munyu.’ (Vakolosa 4:6) Anakanyela u tlhela u khutaza.
KHENSA: “Dyondzani ku nkhensa.” (Vakolosa 3:15, Bibele—Mahungu Lamanene) Loko u pfuniwa, khensa. Loko u khensa swi endla leswaku vunghana byi tsakisa. Marie-Paule wa le Canada loyi a nga ni malembe ya 74 u ri: “Mina ni nuna wa mina ha ha ku rhurhela endlwini yin’wana. Laha a hi tshama kona a hi ri ni vanghana vo tala lava a va hi pfuna. Hi va rhumelele makhadi leswaku hi va khensa kasi van’wana ha va rhamba leswaku hi dya na vona.” Jae-won wa le Korea Dzonga loyi a nga ni malembe ya 76, u khensa swinene hileswi va n’wi yisaka eHolweni ya Mfumo va tlhela va n’wi vuyisa. U ri: “Mpfuno lowu ndza wu khensa swinene lerova ndza tiyiseka leswaku ndzi humesa malinyana leswaku va xava petirolo. Minkarhi yin’wana ndzi endla tinyiko ivi ndzi tsala ni rungula ro nkhensa.”
Ku tlula hinkwaswo, khensa leswi u hanyaka. Hosi Solomoni u hi tsundzuxile a ku: “Mbyana leyi hanyaka ya antswa swinene ku ri ni nghala leyi feke.” (Eklesiasta 9:4) Hakunene, loko u va ni vumunhu lebyinene ni ku tiyimisela ku fambisana ni xiyimo, swa koteka ku va u tsaka hambiloko u dyuhala.
DYONDZA SWO TALA
Xana U Nga Hanya Nkarhi Wo Tanihi Kwihi?
Ku tiva leswi vangaka vudyuhari ni rifu i xisekelo xo twisisa leswaku hi nga hanya nkarhi wo tanihi kwihi.
Xana Swa Koteka Ku Kuma Vutomi Lebyi Nga Heriki?
Vanhu va ringete swilo swo tala ku papalata ku dyuhala kambe ku hava loyi a kumeke vutomi lebyi nga heriki. Ha yini swi nga koteki?


text:
Ku Hanya U Nga Voni
“Mahlo ya mina ma sungule ku ka ma nga ha voni kahle loko ndzi cheriwe murhi wa mahlo lowu nga ni matimba, loko ndza ha ku velekiwa. Loko ndzi ri emalembeni ya vuntshwa, ma file.”—Paqui, wansati loyi a kuleke, loyi yena ni nuna wakwe va feke mahlo.
KU NGA VONI kumbe ku nga voni kahle swi nga va swi vangiwa hi swilo swo tala, ku katsa ni ku vaviseka ni mavabyi. Leswi swi nga ha khumba mahlo, misiha leyi fambisaka rungula ebyongweni kumbe byongo hi byoxe. Hakanyingi vanhu lava nga voniki kumbe va nga voniki kahle va titwa va nga laviwi, va ri ni gome ni ku chava. Kambe, vo tala, va dyondza ku langutana ni xiyimo xexo hi ndlela leyinene ni ku hanya vutomi lebyi enerisaka.
Hi ntolovelo mahlo hi wona ma endlaka leswaku hi kota ku tiva swo tala hi swilo leswi nga laha hi tshamaka kona. Kutani loko munhu a nga ha voni, u titshega ngopfu hi switwi leswin’wana, ku nga ku yingisela, ku nuhetela, ku khumba ni nantswo.
Hi ku ya hi magazini wa Scientific American, vulavisisi byi vula leswaku matirhelo ya byongo “ma cinca loko u nga ha voni.” Magazini wolowo wu tlhela wu ku: “Loko byongo byi kayivela rungula leri humaka eka xin’wana xa switwi swa hina, bya swi kota ku ticinca leswaku byi seketela ni ku kurisa ku twa ka switwi leswin’wana.” Xiya leswi landzelaka.
Ku twa: Mianakanyo yi nga tivumbela xifaniso hi mpfumawulo lowu yi wu twaka, ku nga ha va ku ri rito kumbe swigingi. Fernando loyi a nga voniki u ri, “Ndzi dyondze ku tsundzuka ni ku tiva vanhu hi marito ya vona kumbe hi swigingi swa vona.” Juan loyi na yena a nga voniki u ri, “Munhu la nga voniki u tiva munhu un’wana hi rito ra yena.” Naswona ku fana na hina hinkwerhu, munhu la nga voniki u yingiserisisa swinene mpfumawulo wa rito, lowu nga ha kombisaka leswaku loyi a vulavulaka u le ka xiyimo xa njhani.
Eka munhu la nga voniki, mpfumawulo lowu a wu twaka wu vula swo tala eka yena, ku sukela eka mpfumawulo wa laha timovha ti yaka kona, vukulu bya kamara ni ku fikela eka swilo leswi nga n’wi khugulaka.
Ku nuhetela: Ku nuhetela ku nga ha va xihlovo xa rungula, ku nga ri ku twa ku nuhela ntsena. Hi xikombiso, loko munhu la nga voniki a famba exitarateni xo karhi, ku nuhela loku a ku twaka ku nga endla a anakanya leswaku ku huma exitolo xa kofi, xo xavisa swakudya, emakete kumbe kun’wana. Mimpfumawulo leyi a yi toloveleke yi engetela rungula leri a ri kumeke loko a khumba xo karhi.
Ku khumba: Francisco u ri: “Tintiho ta mina i mahlo ya mina.” “Mahlo” lawa ya yena ku nga tintiho ma nga ha katsa nhonga leyi a fambaka hi yona. Manasés loyi a velekiweke a nga voni naswona a dyondzeke ku famba hi nhonga loko a ha ri ntsongo, u ri: “Ndzi ku tiva kahle laha ndzi nga kona hi ku pfuniwa hi switwi swa mina leswin’wana ni ku tsundzuka naswona nhonga leyi ndzi yi tirhisaka yi ndzi pfuna ku famba hi le tlhelo ka xitarata.”
Ku khumba ku tlhela ku pfuna vanhu vo tala lava feke mahlo leswaku va hlaya minkandziyiso ya Braille. Kahlekahle, masiku lawa swi tolovelekile leswaku munhu la nga voniki a kota ku tirhisa malunghiselelo yo tala leswaku a dyondza rungula ra le Bibeleni. Handle ka minkandziyiso ya Braille, ku ni rungula leri ngo yingiseriwa kunene ni rungula leri nga eka tikhompyuta. Hi ku pfuniwa hi leswi, munhu la nga voniki a nga kota ku dyondza Bibele ni minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni. *
Malunghiselelo lawa ya moya ma endle leswaku Paqui ni nuna wa yena lava boxiweke laha henhla va kuma nchavelelo. Va tlhele va seketeriwa hi lava va khongelaka na vona, ku nga Timbhoni ta Yehovha ta kwalaho. Paqui u ri: “Sweswi hi hanya vutomi lebyinene.”
I ntiyiso leswaku ku va u nga voni swi nga vanga swiphiqo swo tala. Kambe loko vanhu va pfumelelana ni swiyimo ni ku langutana ni swiphiqo leswi hi ndlela leyinene, va kota ku hanya vutomi lebyinene!
^ ndzim. 10 Timbhoni ta Yehovha ti kandziyisa rungula leri sekeriweke eBibeleni hi tindzimi to tlula 25 hi Braille.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Matewu 14:1-36
14 Enkarhini wolowo Heroda, mufumi wa muganga, a twa ndhuma ya Yesu+2 kutani a ku eka malandza yakwe: “Loyi i Yohane Mukhuvuri. U pfuxiwile eka lava feke, hi yona mhaka leyi mintirho ya matimba yi tirhaka eka yena.”+3 Hikuva Heroda u khome Yohane a n’wi boha a n’wi pfalela ekhotsweni hikwalaho ka Herodiya nsati wa Filipi makwavo.+4 Hikuva Yohane a a hamba a n’wi byela a ku: “A swi pfumeleriwi leswaku u n’wi teka.”+5 Hambiswiritano, nileswi a a lava ku n’wi dlaya, a a chava ntshungu, hikuva a wu n’wi teka a ri muprofeta.+6 Kambe loko ku tlangeriwa siku ra ku velekiwa+ ka Heroda, n’wana wa Herodiya wa nhwanyana a ri cinela kutani a tsakisa Heroda swinene ngopfu7 lerova a n’wi tshembisa hi xihlambanyo ku n’wi nyika xin’wana ni xin’wana lexi a nga ta xi kombela.+8 Kutani yena, hi ku byeleteriwa hi mana wakwe, a ku: “Ndzi nyike nhloko ya Yohane Mukhuvuri+ yi ri enkambaneni.”9 Hambileswi hosi a yi ri ni gome, hikwalaho ka ku xixima swihlambanyo swa yona ni hikwalaho ka lava vurhameke na yona yi lerisa leswaku va n’wi nyika yona;+10 kutani yi humesa rito ra leswaku ku ya tsemiwa nhloko ya Yohane ekhotsweni.11 Xisweswo nhloko ya yena yi tisiwa yi ri enkambaneni ivi yi nyikiwa nhwanyana loyi, kutani yena a yi yisa eka mana+ wakwe.12 Eku heteleleni vadyondzisiwa vakwe va ta, va teka ntsumbu va wu lahla+ kutani va ya vikela Yesu.13 Loko Yesu a twa sweswo, a suka kwalaho hi byatso a ya enhoveni leswaku a va swakwe;+ kambe mintshungu, loko yi swi twa, yi suka emitini hi milenge yi n’wi landzela.14 Loko a xika, a vona ntshungu lowukulu; kutani a wu twela vusiwana,+ a hanyisa vavabyi+ exikarhi ka wona.15 Kambe nimadyambu, vadyondzisiwa vakwe va ta eka yena va ku: “Laha hi le nhoveni naswona nkarhi wu fambile swinene; tlherisa mintshungu, leswaku yi ta ya eswimitanini yi ya tixavela swakudya.”+16 Kambe, Yesu a ku eka vona: “A yi fanelanga yi famba: n’wina yi nyikeni swakudya.”+17 Va ku eka yena: “A hi na nchumu laha loko ku nga ri swinkwa swa ntlhanu ni tinhlampfi+ timbirhi.”18 A ku: “Swi tiseni eka mina.”19 Endzhaku a lerisa mintshungu ku vurhama ebyanyini kutani a teka swinkwa swa ntlhanu ni tinhlampfi timbirhi, a languta ehenhla etilweni, a nkhensa,+ endzhaku ko phema swinkwa, a swi avela vadyondzisiwa vakwe, vadyondzisiwa na vona va avela mintshungu.+20 Hi ndlela yoleyo hinkwavo va dya va xurha, kutani va hlengeleta swiphemu leswi saleke, ku tala swirhundzu swa 12.+21 Hambiswiritano lava dyeke a ku ri vavanuna va kwalomu ka 5 000, ku nga hlayiwi vavasati ni vana+ lavatsongo.22 Kutani, handle ko hlwela, a sindzisa vadyondzisiwa vakwe ku khandziya byatso va n’wi rhangela ku ya etlhelo lerin’wana, loko a ri karhi a tlherisa mintshungu.+23 Eku heteleleni, loko a tlherise mintshungu, a tlhandlukela entshaveni a ri yexe a ya khongela.+ Hambileswi nkarhi a wu fambile, a a ri swakwe endhawini yoleyo.24 Hi nkarhi lowu, byatso a byi ri ekule ni ribuwa hi timitara ta madzana yo tala, byi nonon’hweriwa hi magandlati,+ hikuva mheho a yi byi sivela.25 Kambe hi nkarhi wa vumune wo rindza nivusiku a ta eka vona, a famba ehenhla ka lwandle.+26 Loko va n’wi vona a famba ehenhla ka lwandle, vadyondzisiwa a va karhatekile, va ku: “I xihlola!”+ Kutani va huwelela hi ku chava.27 Kambe xikan’we-kan’we Yesu a va byela marito lawa: “Tiyani mbilu, hi mina;+ mi nga chavi.”28 Petro a n’wi angula a ku: “Hosi, loko ku ri wena, ndzi lerise ku ta eka wena ndzi ri ehenhla ka mati.”29 A ku: “Tana!” Hi nkarhi wolowo Petro, a xika ebyatsweni,+ a famba ehenhla ka mati a ya eka Yesu.30 Kambe loko a languta xidzedze, a sungula ku chava, kuteloko a sungula ku mbombomela, a huwelela a ku: “Hosi, ndzi ponise!”31 Hi ku hatlisa Yesu a tshambuluta voko a n’wi khoma kutani a ku eka yena: “Wena wa ripfumelo leritsongo, ha yini u kanakana?”+32 Naswona endzhaku ka loko va nghenile ebyatsweni, xidzedze xi hunguteka.33 Kutani lava nga ebyatsweni va n’wi nkhinsamela, va ku: “Kunene u N’wana+ wa Xikwembu.”34 Kutani va pela ivi va fika eribuweni eGenesareta.+35 Loko vavanuna va ndhawu yoleyo va n’wi vona, va rhuma vanhu emugangeni wolowo hinkwawo, kutani vanhu va n’wi tisela hinkwavo lava a va vabya.+36 Va kombela ku khumba dziva ra nguvu+ yakwe ya le handle loko swi koteka; naswona hinkwavo lava nga yi khumba va hanyisiwa hi ku helela.


c: application/xml

text:
Mulevhoguṱe wa Pfanelo dza Vhuthu
Nga ḽa 10 Nyendavhusiku 1948, Buthanonyangaredzi ḽa Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka (UN) ḽo ṱanganedza Mulevhoguṱe wa Pfanelo dza Vhuthu. Nga murahu ha vhukando uhu he ha tou vha ḓivhazwakale, Buthanonyangaredzi ḽo ita khuwelelo kha mashango oṱhe ane a vha miraḓo uri a anḓadze Mulevhoguṱe uyu na “u vhona uri u phaḓaladzwe, u ṱaniwe, u vhalwe na u ṱalutshedzwa zwikoloni na kha zwiṅwe zwiimiswa zwa pfunzo.” Ṱhalutshezo ya tshiVenḓa yo dzudzanywa nga miraḓo ya tshiṱafu na matshudeni vha Yunivesithi ya Kapa u itela u pembelela vhuṱambo ha tshihumbudzo ha 60th ha Mulevhoguṱe uyu une wa tou vha ḓivha zwa kale khathihi na u pembelela vhuṱambo ha tshihumbudzo ha 150th ha Fakhaḽithi ya zwa milayo ya Yunivesithi ya Kapa. Ṱhalutshedzo yo vhalwa lwa u tou thoma Ṱhohoyandou kha vhuṱambo he ha farelwa Yunivesithi ya Venḓa nga ḽa 01 Nyendavhusiku 2008.
MVULATSWINGA
Vhunga u ḓivhea ha u dzhiela nṱha lwa mvele ya tshirunzi tsha muthu na ndingano na pfanelo dza vhathu vhoṱhe zwi murango wa mbofholowo, vhulamukanyi na mulalo ḽifhasini,
Vhunga u dzhielwa fhasi na u tsikeledzwa ha pfanelo dza vhathu ho bveledza zwiito zwa vhuveveru vhu fhandulaho luvalo lwa muthu, na u ḓa ha shango ḽine khaḽo vhathu vha ḓo ḓiphina nga mbofholowo ya u amba na u tenda kha zwine vha funa, na u vhofholowa kha nyofho na zwinyagwa ḽo ḓivhadzwaho sa dzangalelo ḽihulwane ḽa vhathu zwavho,
Vhunga zwi zwa ndeme, arali muthu a sa faneli u kombetshedzwa nga u shaya iṅwe nḓila, u vutshela vhutambudzi na vhutsikeledzi, uri pfanelo dza vhuthu dzi tsireledzwe nga tshumiso ya mulayo,
Vhunga zwi zwa vhuṱhogwa u ṱuṱuwedza mvelaphanḓa ya vhukonani havhuḓi vhukati ha dzitshaka,
Vhunga vhathu vha Mbumbano ya Dzitshaka vho khwaṱhisedza kha Tshata lutendo lwavho kha pfanelo dza vhuthu dza ndeme, kha tshirunzi na ndeme ya vhuvha ha muthu na kha ndingano ya pfanelo dza vhanna na vhafumakadzi na uri vho ḓiimisela u ṱuṱuwedza mvelaphanḓa ya u tshilisana na tshiimo tsha khwine tsha vhutshilo kha mbofholowo khulwane,
Vhunga Mashango ane a vha Miraḓo o ḓivhofha u swikelela u bveledza ṱhuṱhuwedzo ya ṱhonifho na u tevhedzwa ha pfanelo dza vhathu na mbofholowo dza vhuṱhogwa a tshi shumisana na Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka,
Vhunga u pfeseswa ha pfanelo idzi na mbofholowo zwi zwa ndeme khulwane kha uri mbofho iyi i bveledzwe nga vhuḓalo,
Zwino-ha, Zworalo, Buthanonyangaredzi ḽi khou rwela ṱari Mulevhoguṱe wa Pfanelo dza Vhuthu uyu sa tshone tshikalo tshine tsha nga shumiswa nga nnyi na nnyi tshine tsha tea u swikelelwa nga vhathu vhoṱhe na tshaka dzoṱhe, kha u vhona uri muthu muṅwe na muṅwe na muraḓo muṅwe na muṅwe wa tshitshavha, e na Mulevho uyu ngelekanyoni yawe, u ḓo lusa nga u tou funza na u shumisa pfunzo u bveledza phanḓa ṱhonifho ya pfanelo idzi na mbofholowo a tshi shumisa maga o bvelaho phanḓa, kha vhuimo ha lushaka na ha tshaka-tshaka, u vhona uri izwi zwi dzhielwa nṱha na u tevhedzwa vhukati ha vhathu vha Mashango ane a vha Miraḓo na vhathu vhane vha vha kha vhupo vhu re fhasi ha ndaulo ya mashango ayo.
Tshiteṅwa 1
Vhathu vhoṱhe vha bebwa vhe na mbofholowo nahone vha tshi lingana siani ḽa tshirunzi na pfanelo. Vhathu vhoṱhe vho ṋewa mihumbulo na mvalo ngauralo vha tea u konou farana sa vhathu vhathihi.
Tshiteṅwa 2
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo na mbofholowo dzo bulwaho kha Mulevho uyu, hu si na u khethululwa hufhio kana hufhio, ho ḓisendekaho kha murafho, muvhala, mbeu, luambo, vhurereli, polotiki kana muhumbulo muṅwe-vho, vhubvo ha tshitshavha kana u tshilisana, ndaka, mabebo kana tshiimo tshiṅwe-vho.
Nga nṱha ha izwi, a hu na khethululo ine ya ḓo itelwa muthu hu tshi tevhelwa tshiimo tsha zwa polotiki, mulayo kana tshiimo tsha shango kha dzitshakatshaka kana vhupo vhune muthu a bva khaho, hu nga vha hu re na vhuḓilangi, hu ha ṱhirasithi, hu sa ḓivhusi kana huhu re kha vhuimo ho pimiwaho nga vhuḓivhusi.
Tshiteṅwa 3
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya vhutshilo, mbofholowo na tsireledzo ya muthu.
Tshiteṅwa 4
A hu na muthu ane a ḓo dzheniswa kha zwa vhupuli kana vhushumeli; zwa vhupuli na mbambadzo ya dziphuli zwi ḓo iledzwa nga nḓila dzoṱhe.
Tshiteṅwa 5
A hu na muthu ane a ḓo tambudzwa kana u farwa nga nḓila ya tshiṱuhu, i songo teaho muthu kana u farwa kana u ṱarafiwa nga nḓila i tsitsaho tshirunzi.
Tshiteṅwa 6
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo dza u dzhiiwa sa muthu fhethu huṅwe na huṅwe phanḓa ha mulayo.
Tshiteṅwa 7
Vhathu vhoṱhe vha a lingana phanḓa ha mulayo nahone vho tewa nga tsireledzo ya mulayo i eḓanaho, hu si na khethululo. Vhathu vhoṱhe vha na pfanelo ya tsireledzo i eḓanaho kha khethululwo i pfukaho Mulevho uyu na kha ṱhuṱhuwedzo iṅwe na iṅwe malugana na khethululo yo raloho.
Tshiteṅwa 8
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya ndamulelo ya khoro dza lushaka dzi re na vhukoni kha vhukando vhu pfukaho pfanelo dze a ṋewa nga ndayotewa kana mulayo.
Tshiteṅwa 9
A hu na muthu ane a ḓo farwa, u valelwa kana u shakuliswa hu si na tshiitisi.
Tshiteṅwa 10
Muthu muṅwe na muṅwe o fanelwa, nga u eḓana ho fhelelaho, u thetsheleswa lwo teaho nga dzulo ḽa nnyi na nnyi na hone ḽo ḓiimisaho nga ḽoṱhe ḽi sa dzhiiho sia, musi hu tshi khou tiwa pfanelo dzawe na mbofho dzawe na mulandu muṅwe na muṅwe wa vhugevhenga une a hweswa.
Tshiteṅwa 11
Muthu muṅwe na muṅwe o hweswaho mulandu wa vhugevhenga u na pfanelo ya u dzhiwa a si na mulandu u swika zwenezwo o no wanwa mulandu zwi tshi ya nga mulayo tsengoni ya tshitshavha, he a wana ṱhoḓea dzoṱhe dza u ḓipilela malugana na mulandu wonoyo.
A hu na muthu ane a ḓo wanwa mulandu nga nṱhani ha nyito kana u sa ita nyito, zwe zwa vha zwi si mulandu nga fhasi ha mulayo wa lushaka kana wa dzitshakhatshaka nga tshifhinga tshe mulandu wa itea ngatsho. Ha ngo tewa na u laṱiswa lwo kalulaho u fhirisa ndaṱiso ye ya vha yo tiwa nga tshifhinga tshe mulandu wa itea ngatsho.
Tshiteṅwa 12
A hu na muthu ane a ḓo dzhenelelwa kha zwa ene muṋe, muṱa wawe, haya kana vhudavhidzani, kana u ṱaselwa ha ṱhompho na tshirunzi tshawe, zwo sokou itwa kana hu si na tshiitisi tshi no pfesesea. Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya tsireledzo ya mulayo malugana na u dzhenelelwa honoho kana u ṱaselwa.
Tshiteṅwa 13
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo ya u tshimbila na vhudzulapo nga ngomu mikanoni ya shango ḽiṅwe na ḽiṅwe.
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u bva shangoni ḽiṅwe na ḽiṅwe, ho katelwa na ḽawe, na u humela kha shango ḽawe.
Tshiteṅwa 14
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u ṱoḓa na u ḓiphina nga pfanelo dza vhafhalali kha maṅwe mashango malugana na u tsireledzwa kha u tovholwa.
Pfanelo iyi i nga si shumiswe hune u hweswa mulandu ha vha hu si ha vhugevhenga ha politiki, kana zwiito zwi fhambanaho na ndivho na mirando ya Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka.
Tshiteṅwa 15
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vha na lushaka lune a wela khalwo.
A hu na muthu ane a ḓo thivhelwa u vha wa lushaka lune a wela khalwo kana a hanelwa pfanelo ya u shandukisa lushaka lune a wela khalwo.
Tshiteṅwa 16
Vhanna na vhafumakadzi vha miṅwaha yo vhinaho vha na pfanelo ya u dzhena kha zwa mbingano na u vha na muṱa hu si na u thivhelwa nga zwa murafho, lushaka kana vhurereli. Vhoṱhe vha na pfanelo dzi linganaho siani ḽa mbingano, vha kha mbingano na musi i tshi fhela.
Mbingano i ḓo dzhenelwa fhedzi nga vhathu vhane vha khou malana vho vhofholowa nahone hu na thendelano yo fhelelaho.
Muṱa ndi tshipiḓa tsha tsiko nahone tsha ndeme kha tshitshavha ngauralo wo tea u tsireledzwa nga tshitshavha na Muvhuso.
Tshiteṅwa 17
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vha na ndaka o ḓiimisa nga eṱhe kana o ṱangana na vhaṅwe.
A hu na muthu ane a ḓo dzhielwa ndaka hu si na tshiitisi tshi no pfesesea.
Tshiteṅwa 18
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo ya muhumbulo, luvalo na vhurereli; pfanelo heyi i katela mbofholowo ya u shandula vhurereli hawe kana zwine a tenda khazwo, na mbofholowo a eṱhe kana e na vhaṅwe na musi e khagala kana fhethu ho dzumbamaho, u sumbedzisa vhurereli hawe kana zwine a tenda nga u funza, nyito, u rerela na u tevhedza.
Tshiteṅwa 19
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vha na mihumbulo yawe na u amba; pfanelo heyi i katela mbofholowo ya u vha na mihumbulo hu si na u dzhenelelwa, na u kona u ṱoḓa kana u wana mafhungo na u phaḓaladza mafhungo na mihumbulo hu tshi shumiswa nyanḓadzamafhungo hu sa sedzwi mikano.
Tshiteṅwa 20
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo ya u kuvhangana nga mulalo na nyanḓano.
A hu na ane a ḓo kombetshedzwa u vha muraḓo wa nyanḓano.
Tshiteṅwa 21
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u shela mulenzhe kha muvhuso wa shango ḽawe, nga ene muṋe kana nga vhaimeleli vhe a ḓikhethela o vhofholowa.
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u kona u wana tshumelo ya vhathu i no lingana kha shango ḽawe.
Lufuno lwa vhathu lu ḓo vha lwone murango wa maanḓalanga a muvhuso, hezwi zwi ḓo bveledzwa nga khetho dza vhukuma dzine dza ḓo vha hone nga zwifhinga zwo tiwaho, nahone khetho idzi dzi ḓo vha dza vhathu vhoṱhe nga u lingana nahone u khetha hu ḓo vha ha tshidzumbe kana ha shumiswa maṅwe maga a u khetha nga mbofholowo.
Tshiteṅwa 22
Muthu muṅwe na muṅwe, sa murado wa tshitshavha, u na pfanelo ya u wana tshumelo ya tsireledzo ya zwa u tshilisana, nahone u na pfanelo ya u konou swikelela pfanelo dza ikonomi, u tshilisana na mvelele zwine zwa ṱoḓea kha tshirunzi tshawe na u bveledza vhuvha hawe a tshi tikedzwa nga nungo dza lushaka na tshumisano ya dzitshakatshaka zwi tshi ya nga nzudzanyo na zwiko zwa Muvhuso muṅwe na muṅwe.
Tshiteṅwa 23
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u shuma, mbofholowo ya u khetha mushumo, nyimele ya mushumo yo teaho nahone i ṱanganedzeaho khathihi na u tsireledzwa kha vhushayamushumo.
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo, hu si na khethululo, ya u wana malamba ane a lingana na a vhaṅwe kha mushumo une wa fana.
Muthu muṅwe na muṅwe ane a shuma u na pfanelo ya u wana malamba o teaho nahone ane a ṱanganedzea u itela uri ene na muṱa wawe vha konou tshila vhutshilo vhu re na tshirunzi, na u dovha u ḓadziswa, arali zwo tea, nga dziṅwe tsireledzo dza zwa u tshilisana.
Muthu munwe na munwe u na pfanelo ya u vhumba kana u vha murado wa madzangano a vhashumi hu u itela tsireledzo ya madzangalelo awe.
Tshiteṅwa 24
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u awela na u ḓigeda, hu tshi katelwa awara dzo pimiwaho dza u shuma na dziholodeni dzo tiwaho dzi re na muholo.
Tshiteṅwa 25
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya vhuimo ha vhutshilo ho teaho mutakalo na u tshila zwavhuḓi hawe na muṱa wawe, hu tshi katelwa na zwiḽiwa, zwiambaro, vhudzulo na mbavhalelo ya dzilafho na tshumelo dza u tshilisana, khathihi na pfanelo ya tsireledzo musi hu na vhushayamushumo, vhulwadze, vhuholefhali, vhutshilikadzi, vhualuwa kana iṅwe nyimele ya vhutshilo ine muthu a sa kone u i langa.
Vhomme na vhana vha tea u wana ndondolo na thuso zwa tshipentshela. Vhana vhoṱhe, hu sa sedzwi uri vho bebwa mbinganoni kana nnḓa ha mbingano, vha ḓo wana tsireledzo ya zwa u tshilisana i no fana na ya vhaṅwe.
Tshiteṅwa 26
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya pfunzo. Pfunzo i ḓo ṋekedzwa hu si na mbadelo kha mirole ya fhasi kana ya u ranga ine ya vha ya vhuṱhogwa. Pfunzo ya mirole ya fhasi i ḓo vha khombe-khombe. Pfunzo ya zwa thekheninikhi na zwa phurofesheni i ḓo itwa uri i wanale na pfunzo dza nṱha dzi ḓo swikelelea nga nḓila i linganaho ho sedzwa vhukoni.
Pfunzo i ḓo vha i livhiswaho kha u bveledzisa vhuvha ha muthu woṱhe na u khwaṱhisedza ṱhonifho ya pfanelo dza vhuthu na mbofholowo dza ndeme. I ḓo ṱuṱuwedza u pfesesa, u konḓelelana na vhukonani vhukati ha dzitshaka, mirafho kana zwigwada zwa vhurereli, nahone i ḓo bvisela phanḓa mishumo ya Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka ya u itela uri hu vhe na mulalo.
Vhabebi vha na pfanelothangwa ya u nanga pfunzo ine ya ḓo ṋekedzwa vhana vhavho.
Tshiteṅwa 27
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u shela mulenzhe kha kutshilele kwa mvelele ya tshitshavha o vhofholowa, u ḓiphina nga vhutsila na u vha na mukovhe kha zwa mveledziso ya saintsi na mbuelo yazwo.
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya tsireledzo kha mikhwa na dzangalelo ḽa ndaka zwi bvaho kha zwibveledzwa zwa saintsi, maṅwalo kana vhutsila zwine a vha muṅwali wazwo.
Tshiteṅwa 28
Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya nzudzanyo ya u tshilisana na ya zwa mashango a dzitshakatshaka zwine pfanelo na mbofholowo zwo sumbedzwaho kha uyu mulevho zwi nga bveledzwa nga vhuḓalo.
Tshiteṅwa 29
Muthu muṅwe na muṅwe u na mishumo kha tshitshavha ine ya ita uri vhuvha hawe vhu kone u bvelela nga vhuḓalo nahone nga mbofholowo.
Musi muthu muṅwe na muṅwe a tshi khou shumisa pfanelo na mbofholowo dzawe, u tea u ita izwi a tshi dzhiela nṱha ndango ya mulayo wo itelwaho fhedzi u tsireledza pfanelo na mbofholowo dza vhaṅwe vhathu na u vhona uri hu vhe na u dzhielwa nṱha ha mikhwa ya kutshilele, vhudziki na kutshilele kwavhuḓi kwo teaho tshitshavha tsha demokirasi.
Pfanelo na mbofholowo idzi a dzi tei u shumiswa nga nḓila yo fhambanaho na ndivho na mirando ya Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka.
Tshiteṅwa 30
A hu na na tshithihi tshi re kha Mulevho uyu tshine tsha nga dzhiwa tshi tshi amba pfanelo iṅwe na iṅwe ine i nga shumiswa kha zwiṅwe na zwiṅwe kana u ita iṅwe nyito yo livhiswaho kha u thutha iṅwe na iṅwe ya pfanelo na mbofholowo zwo bulwaho afha malugana na Muvhuso, tshigwada kana muthu.


text:
Hi Nga Ti Kuma Kwihi Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Nkoka eVuton’wini?
Xana tinhlamulo ti kumeka eka . . .
sayense?
filosofi?
Bibele?
MUTSARI UN’WANA WA BIBELE U BYELE XIKWEMBU A KU
“Ndzi [nyike ku] twisisa, . . . Rito ra wena i ntiyiso.”
Bibele yi hlamula vanhu va timiliyoni.
Xana u nga tsakela ku va un’wana wa vona?
Web site ya jw.org yi nga ku pfuna.
HLAYA swihlokwana leswi nga eka Internet
HLALELA tivhidiyo leti sekeriweke eBibeleni
KOPA minkandziyiso
EKA SWIVUTISO LESWI SWA NKOKA HI XIHI LEXI U LAVAKA KU TIVA NHLAMULO YA XONA?
Xana hi fanele ku sola Xikwembu hikwalaho ka ku xaniseka ka hina?
Kuma tinhlamulo ta swivutiso swa Bibele eka jw.org/ts
(Nghena eka TIDYONDZO TA BIBELE › TINHLAMULO TA SWIVUTISO SWA BIBELE)
DYONDZA SWO TALA
I Yini Leswi Kumekaka Eka Web Site Ya Hina?
U nga dyondza leswi engetelekeke hi hina ni tidyondzo leti hi ti pfumelaka swin’we ni ku kuma tinhlamulo ta swivutiso swa wena swa Bibele.


text:
1Nananu vavasikati vo tekwa, ti vekeni hahatshi masoni ka vamna vanu, kasiku, ngaku vamwane vavamna va si engisi dipswi, ve mana kudhanwa ngu mtamo wa mahanyelo a vasikati vawe, hambi i singa ngu dona dipswi, 2ngu mhaka ya kuwona wutomi wanu wa ku ti ├▒ola ni wa txithavo. 3Kubomba kwanu ku nga ve ka hahanze dwe: kulukwa timbobo, ku ti tshurisela ngu siketiketi sa nzalama, ni siambalo so hanelwa ngu sona. 4Aniko, ku ti bombisa kwanu ku na ve ka wuthu wa mndani ka moya, ka wuthu wo sisaleka wa mbilu, i ku kubasa ko mbi guma ka moya wo thutha ni wa kudikha, wu ku ni lisima masoni ka Txizimu. 5Ngu tona tiya va nga ti bombisa tona vavasikati va vo sawuleka va kale, va va nga ti ni likholo ka Txizimu. Vona va titi engisa vamna vawe, 6kufana ni Sara a nga ti engisa Abrahamu a txi m'dhana ku i mkoma wakwe. Se konaho, mi vanana vakwe, ngako mi txi maha wunene, mi si thavi kudhukiselwa ngu txilo. 7Kufana ni toneto, nananu vavamna, hanyani ngu kuengisana ni vasikati vanu, mi txi zumba navo ngu txithavo, nga siya sa ku ambi tsana, mi txi va xonipha kambe, ngukuva i di vadyi kulonu va thomba ya kateko yi yi ningako wutomi, kasiku mikombelo yanu yi si tsivelwi ngu txilo. 8Ngu kugwitisa, engisanani motshenu ngu lirando la txikoma ni txinanda, ni moya wa wumbilu, ni ku ti veka hahatshi. 9Mi nga tshumeteleni wubihi ngu wubihi, hambi txiruko ngu txiruko. Aniko, wombani wunene ngukusa ngu toneto mi nga dhanelwa tona, kasiku mi txi maha vadyi va thomba ya kateko. 10Nguko, awule a randako wutomi ni kuwona masiku a kukateka, a na vekele matomu lidimi lakwe, a txi li hambukisa ka to biha, ni txisofu txakwe a txi txi hambukisa ka mapswi o kanganyisa. 11A na vayilele wubihi, a txi maha wunene. A na lave kuthutha, a txi ku simamela. 12Nguko, maso a Txizimu ma woneleta va vo lulama, ni tinzeve ta txona ti engisa mikombelo yawe. Aniko, khohe ya Mkoma yi thuvikela ava va mahako to biha. 13I mani a no mi mahela wubihi ngako anu mi txi khutalela kumaha ti i ku ta tinene, kani? 14Ngako mi txi xaniswa ngu mhaka ya kululama, mi katekile! Mi nga thaveni kudhukisela kwawe, futsi mi nga karatekeni. 15Dhumisani Mkoma Kristu, amu timbiluni kwanu, mi txi zumba kambe mi di longile nzila ya ku ti angulela, ngu kuthutha ni xithavo, ka wuhi ni wuhi a no lava kuziva mhaka ya likholo lanu. 16Mi fanete kumaha tiya ngu mbilu ya kululama, kasiku, hambi ka tile va wombako kubiha ngu nganu, ve thelwa tingana avale va wombako kubiha ngu dihanyo danu ka Kristu. 17Ti ni lisima ngutu kuxaniseka ngu kota ya kumaha ti i ku ta tinene, na eto i di kuranda ka Txizimu, kupinda kuxaniseka ngu kumaha tile i ku to biha. 18Kha ditshuri, Kristu nene a fite ka kumweko ngu kota ya siwonho sanu, ene i ku wo lulama, a txi fela vale vo mbi lulama, kasi ku mi yisa ka Txizimu. A fite ngu ka mmidi, aniko a hanyisilwe ngu ka moya. 19Wona moya wu a nga ya txumayela ngu wona mihefemulo ya vale va nga ti kusekelwani; 20avale kale ka masiku a Nowa, va nga mbi va ni kuengisisa, mbimo yi Txizimu, ngu kuhonisela ka txona txi nga rinzela kuakwa ka ngalava, ayi vathu vavadotho, va mtxhanu ni vararu basi, va nga ti hanyisa ngu yona txitimwi ka mati. 21Mati awa, i ti mfanekiso wa txibhabhatiso, atxi konkuwa se txi mi hanyisako, i singa ngu kukuwulwa ka nzambwa ya mmidi, aniko ngu kubasiswa ka Jesu Kristu, 22wu a nga kwela nzumani, e ya zumba txineneni ka Txizimu, ahawa a nga ningwa kufuma tingelozi, vakoma ni mitamo.
Copyright
Learn More


text:
1Ani Paulo, mpostoli wa Kristu Jesu ngu kuranda ka Txizimu, madingano ni txithembiso txa wutoni wu, wu ku ka Kristu Jesu, 2ni bhalela awe, Timoti, mwanana wangu wo randeka, ni khani: Makatekwa, ni wumbilu ni kudikha si na ve ni nawe, si txi ta ngu ka Txizimu Tate, ni ka Kristu Jesu, Mkoma Wathu. 3Na bonga ka Txizimu, atxi ni txi thumelako ngu livhalo lo basa kufana ni tiya va nga mahisa tona vatate vangu, na ni si leki ku ku alakanya mikombeloni kwangu, wusiku ni mtshikari. 4Ngu kualakanya mirongo yako, na xuva ngutu tatinene kutshumela ni ta ku wona, kasiku ni txi tala ngu litsako. 5Na khumbula likholo lo mbi kanganyisa li ku kwako, i ku likholo limwelo ni li li nga ti ni kokwane wako Loyidhe ni mame wako Eunise, ali ni thembako ti to li ho kwako nawe. 6Ngu konaho, na ku layetela ti to u txi wuseta txihiwa txa Txizimu, atxi u nga ningwa ngu kuwa ni nga ku sanzeka manza angu. 7Nguko Txizimu kha txa hi ninga moya wa dizowa, aniko txi hi ningile moya wa mtamo, ni wa lirando ni ku ti pimela. 8Ngu toneto, u nga telwe ngu tingana kufakazela Mkoma Wathu, hambi kufakazela ani ni ku txibotxhwa ngu kota yakwe, aniko sengela ni nani kuxanisekani kwangu ngu mhaka ya Evhangeli, u txi tsaniswa ngu mtamo wa Txizimu, 9atxi txi nga hi hanyisa, txi hi dhana ngu madhanelo o sawuleka; txi hi dhani i singa ngu mhaka ya mithumo yathu, aniko ngu mhaka ya kuranda ka makungo a mbilu ya txona ni kateko ya txona. Hi ningilwe kateko yiya ngu ka Kristu Jesu, ti si nzi kuva ho timbimo. 10Kateko yiya yi ti kombisile konkuwa ngu kuwoneka ka Muhanyisi wathu, Kristu Jesu, ene wuwa a nga fuvisa lifo e tisa wutomi ni kuhanya ko mbi guma, asi si nga ti humelelisa kubasani ngu mtamo wa Evhangeli. 11Ani ni simekilwe kumaha mtxhumayeli wa Dipswi ni mpostoli ni mgondisi ngu konaho ka Evhangeli yiya. 12Ngu toneto ni xanisekelako tona. Aniko kha ni na tingana, nguko ani na m'ziva awu ni thembako ene, na ti ziva ngu ditshuri ti to ene ana ni mtamo wa kuveketa asi a nga ni vekela manzani kwangu, kala kedo ditshiku. 13Londetela mapswi a manene, aawa u nga ma engisa kwangu, ngu likholo ni lirando li li ku ka Kristu Jesu. 14Tximaha txa txinene, txi txi nga vekwa manzani kwako, txi xayise ngu kuvhunwa ngu Moya wo Sawuleka, awu wu zumbako timbiluni kwathu. 15Wa ti ziva ti to votshe va ku Asiya va ni lekile, hagari kwawe ku maneka Figelusi ni Hermogenesi. 16Mkoma a na telwe ngu wumbilu ka mwaya wa Onesiforo, nguko sikhati so tala a ni rulisite mbilu, kha telwa ngu tingana ngu mhaka ya tingomondo tangu, 17aniko, mbimo yi a nga bwaka Roma, ene a to ni lava ngu kukarateka e za e ni mana. 18Mkoma a na m'ninge kumana wumbilu masoni kwakwe kedo ditshiku. Awe, kupinda vamwane, wa yi ziva ngutu mithumo yi ene a nga ni mahela didhoropani ka Efesu.
Copyright
Learn More