text:
391
Huno Josefa o vha o no iswa Egipita; Photifara wa Muegipita, gota ḽa Farao, mulangammbi wa pfamo ya musanda, a mu renga kha Vhaishmaele vhe vha mu isa henengei. 2
31:42
Muṋe washu o vha e na Josefa, zwa mu nakela, a dzula muṱani wa muṋe wawe wa Muegipita. 3
Muṋe wawe a zwi vhona uri Muṋe washu u nae, na u vhona uri Muṋe washu u mu nakisela zwoṱhe zwine a ita, 4a thoma u takalela Josefa, a vha mudzulatsini wawe. Photifara a vhea Josefa uri a lange zwa muṱa wawe, a mu kumedza zwoṱhe zwe a vha e nazwo. 5
U bva tshifhinga tshe a mu vhea uri a lange zwa muṱa wawe na zwoṱhe zwe a vha e nazwo, Muṋe washu a shudufhadza muṱa wa uyo Muegipita a tshi itela Josefa; Muṋe washu a shudufhadza zwoṱhe zwe Photifara a vha e nazwo, hoṱhe muṱani na tsimuni, 6zwoṱhe zwe a vha e nazwo a zwi kumedza Josefa uri a zwi londole, Photifara a si tsha ḓidina nga tshithu arali zwi si zwiḽiwa zwine a ḽa fhedzi.
Huno Josefa o vha o vhumbea zwavhuḓi, o naka. 7Ngavhuya mufumakadzi wa muṋe wawe a mu emula a ri, “Nga ri dzhenisane nḓuni!” 8Josefa a hana, a fhindula mufumakadzi wa muṋe wawe a ri, “Nga vha vhone, nṋe ndi langa zwoṱhe, muṋe wanga a vha tsha ḓidina nga tshithu fhano muṱani; zwoṱhe zwine vha vha nazwo vho zwi kumedza nṋe uri ndi zwi londole. 9A hu na ane a vha muhulwane fhano muṱani u fhira nṋe. Muṋe wanga a vha nnzivhisi tshithu arali vhe si vhone fhedzi nge vha vha mufumakadzi wavho. Zwino ndi nga itelani vhuvhi vhungafho nda khakhela Mudzimu?” 10
16:16
Naho uyo mufumakadzi o amba na Josefa a dovha misi yoṱhe, Josefa a lamba u mu dzhenisa nḓuni, naho hu u tou dzula nae.
11Muṅwe musi Josefa a ya nḓuni a tshi yo shuma mishumo yawe; henefho ngomu ho vha hu si na na muthihi wa vhashumi vha nḓuni. 12
2 Tim. 2:22
Uyo mufumakadzi a fara Josefa nga khanzu a ri, “Nga ri dzhenisane nḓuni!” Hone Josefa a shavha a bva nḓuni, a sia khanzu yawe yo farwa nga uyo mufumakadzi. 13Musi uyo mufumakadzi a tshi vhona uri Josefa o shavha a bva nḓuni a sia khanzu yawe zwanḓani zwawe, 14a vhidza vhashumi vhawe vha nḓuni a ri, “Vhonani, uyu Muheberu o ḓiswa kha riṋe uri a tambe nga riṋe! O dzhena hafhano a tshi ri a ntshipe, nṋe nda ṱavha mukosi. 15Musi a tshi pfa ndi tshi ṱavha mukosi, a mbo ḓi shavha a bva nḓuni a sia khanzu yawe ndo i fara.”
16A vhea khanzu ya Josefa tsini hawe u swika muṋe wawe a tshi vhuya hayani. 17Ndi hone a tshi mu vhudza ayo mafhungo a ri, “Iḽa phuli ya Muheberu ye vha ri ḓisela yone yo ḓa kha nṋe ya tamba nga nṋe. 18Hone musi ndi tshi thoma u ṱavha mukosi, a shavha a bva nḓuni, a sia khanzu yawe ndo i fara.”
19Musi muṋe wa Josefa a tshi pfa mafhungo e a vhudzwa nga mufumakadzi wawe a tshi ri, “Phuli yavho yo nnyita tshauri na tshauri,” a sinyuwa zwihulu. 20Muṋe wa Josefa a mu dzhia a mu hoṋela dzhele, henefho he ha vha ho valelwa zwivhotshwa zwa khosi. Huno musi Josefa e henefho dzhele, 21
21:22Ps. 1:3,6
Muṋe washu o vha e nae; a mu itela vhuthu, a ita uri mulindadzhele a mu takalele. 22Mulindadzhele a ita uri Josefa a lange vhoṱhe vhe vha vha vho farwa dzhele, a ita uri a lavhelese zwoṱhe zwi no itwa henefho. 23Zwoṱhe zwine zwa londolwa nga Josefa mulindadzhele a si tsha zwi londa, nge Muṋe washu a vha e na Josefa, a ita uri zwoṱhe zwine a ita zwi mu nakele.


c: text/html

text:
51
Lowu i nongonoko wa va ka Adamu. Loko Xikwembu xi tumbuluxa munhu, xi n'wi endlile a fana na xona. 2
Mk. 10:6
Xikwembu xi tumbuluxile munhu wa xinuna ni wa xisati, kutani xi va katekisa. Siku xi va tumbuluxeke, xi va thyile vito ra “Munhu”. 3Loko Adamu a ri ni malembe ya 130, a veleka n'wana wa mufana loyi a a fana na yena hi xivumbeko, kutani a n'wi thya vito ra Seta. 4Endzhaku ka loko Adamu a velekile Seta, ú hanyile malembe ya 800. Ú vile ni van'wana vana va xinuna ni va xisati. 5Kutani a lova a ri ni malembe ya 930.
6Loko Seta a ri ni malembe ya 105, a veleka Enosi. 7Endzhaku ka loko Seta a velekile Enosi, ú hanyile malembe ya 807. Ú vile ni van'wana vana va xinuna ni va xisati, 8kutani a lova a ri ni malembe ya 912.
9Loko Enosi a ri ni malembe ya 90, a veleka Kenani. 10Endzhaku ka loko Enosi a velekile Kenani, ú hanyile malembe ya 815. Ú vile ni van'wana vana va xinuna ni va xisati, 11kutani a lova a ri ni malembe ya 905.
12Loko Kenani a ri ni malembe ya 70, a veleka Mahalalele. 13Endzhaku ka loko Kenani a velekile Mahalalele, ú hanyile malembe ya 840. Ú vile ni van'wana vana va xinuna ni va xisati, 14kutani a lova a ri ni malembe ya 910.
15Loko Mahalalele a ri ni malembe ya 65, a veleka Yarede. 16Endzhaku ka loko Mahalalele a velekile Yarede, ú hanyile malembe ya 830. Ú vile ni van'wana vana va xinuna ni va xisati, 17kutani a lova a ri ni malembe ya 895.
18Loko Yarede a ri ni malembe ya 162, a veleka Enoko. 19Endzhaku ka loko Yarede a velekile Enoko, ú hanyile malembe ya 800. Ú vile ni van'wana vana va xinuna ni va xisati, 20kutani a lova a ri ni malembe ya 962.
21Loko Enoko a ri ni malembe ya 65, a veleka Metuxela. 22Endzhaku ka loko Enoko a velekile Metuxela, ú hanyile malembe ya 300 a ri ni xinakulobye na Xikwembu. Ú vile ni van'wana vana va xinuna ni va xisati. 23Malembe ya Enoko hinkwawo ma vile 365. 24
Yud. 14
Enoko ú hanyile a ri ni xinakulobye na Xikwembu, kutani a nyamalala, hikuva Xikwembu a xi n'wi tekile.
25Loko Metuxela a ri ni malembe ya 187, a veleka Lameke. 26Endzhaku ka loko Metuxela a velekile Lameke, ú hanyile malembe ya 782. Ú vile ni van'wana vana va xinuna ni va xisati, 27kutani a lova a ri ni malembe ya 969.
28Loko Lameke a ri ni malembe ya 182, a veleka n'wana wa mufana, 29kutani a n'wi thya vito ra Nowa, hikuva a a ku: “N'wana loyi ú ta hi tiyisa,Hi Xiheveru, rito leri “Nowa” ri yelana ni rito leri vulaka “ku tiyisa” emintirhweni ya hina leyo karhata leyi hi vangeriweke yona hileswi misava yi rhuketeriweke hi HOSI.” 30Endzhaku ka loko Lameke a velekile Nowa, ú hanyile malembe ya 595. Ú vile ni van'wana vana va xinuna ni va xisati, 31kutani a lova a ri ni malembe ya 777.
32Endzhaku ka loko Nowa a ri ni malembe ya 500, a veleka Xeme, na Hamu, na Yafeta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ntlangu wa xibakele wu antswisa rihanyo ra vantshwa va Giyani
Hi Solomon Mathebula
Wanuna wa makume mune [40] wa malembe hi vukhale Immanuel Mutavhatsindi, wale Giyani u xixime xichava hiku simeka xikolo xa ntlangu wa xibakele lexi tivekaka hi Mutavhatsindi Boxing Academy. Xikolo lexi xi na kwalomo ka makume mbirhi wa machudeni vale xikari ka nkaye [9] na khume nhungu [18] wa malembe.
Mutavhatsindi u kulele endhawini leyi vanhu a va tiva ntlangu wa bolo ya milenge tsena, leswi swiendlile leswaku Mutavhatsindi a va na ku navela lokunene ko simeka ntlangu wo hambana na bolo ya milenge. Enkarhini wa ku kula ka yena, majaha kuloni a va hungusa hi swidzidziharisi na ku nwa mabyalwa, leswi a swi engetela vugevenga no onha vutomi
bya vanyingi. Hambiswiriano, Mutavhatsindi u ntirhile yi matimba ku kondza ku navela ka yena ku humelela, laha a nga nghenela ntlangu wa xibakele tanihi muzaberi. Hi lembe ra 2008, u hlawurilwe tanihi muyimelakulangwa wa vunharhu wa vuzaberi bya ntlangu wa xibakele hi va nhlangano wa ntlangu wa xibakele lowu tivekaka hi “Boxing South Africa.”
Mutavhatsindi u tlhele a tlhomiwa risiva tani himuzaberi wa ntlangu wa xibakele wa lembe ra 2019 exifundzheninkulu xa Limpopo. Vutikarhati bya yena eka ntlangu wa xibakelo byi endlile leswaku a vona swifanerile leswaku vantshwa va tiko ra Giyani va hlayiseka tlhelo no hambana na swidzidziharisi. Hilaha a nga teka xiboho xo sungula xikolo xa ntlangu wa xibakele hi lembe ra 2003 eGiyani, hiku pfuniwa hi Bernard Nkatingi, na sira Bushy Mabunda. Sweswi xikolo xa yena xa ntlangu wa xibakele xihungitile vugevenga na maendlelo yo biha hilaha xikokeke rinoko ra vantshwa lavo tala endhawini leyi. Mutavhatsindi u tlhele a hlamusela leswaku ntlangu wa xibakele wu ta hungutanhlayo yaku pfumaleka ka mintirho laha tikweni,
tlhelo no tisa xikwa emakaya.
Hi nkarhi lowu wa ku yimisiwa ka migingiriko ya ntolovelo laha tikweni hikwalo ka xitsongwatsongwana xa Corona, Mutavhatsindi na
machudeni yakwe va boheke ku yimisa migingiriko na vona. Hambileswi a swi nga olovi, kambe Mutavhatsindi u hlamusele leswaku ku landzelela swiletelo leswi nga vekiwa hi presidente wa tiko Cyril Ramaphosa, swina nkoka swinene hilaha vutomi bya vanhu byi nga ta hlayiseka. Mutavhatsindi u hondzele khale ka Meyara wa xifundzhantsongo xa Mopani, Nkakareng Rakgoale, loyi sweswi anga MEC wa vuhluvukisi eka seketelo lowu a nga n’wi nyika wona loko a hlangana na swipiqo eka Afrika-Dzonga kuva Afrika-Dzonga kuva
Immanuel Mutavhatsindi, u navela ku andzisa swikolo swa ntlangu wa xibakele eka timasipala ta xifundzhankulu xa Limpopo, kuendlela leswaku vugevenga byi hunguteka xitalo eka vantshwa va xifundzankulu.


text:
Sea Chubs
Vito ra ntolovelo ra xindyangu
Sea Chubs
Vito rinwana
Drummers
Vito ra xi science
Kyphosidae
Size
Ku fika eka 70cm
Nhlamuselo
Yina xivumbeko xa tandza, yiva na miri wo phambarhala lowuntsongo. Yiva na magwaru yotsindziyela lawa yanga tala miri wa yona hinkwawo. Yiva na xinhlokwani na xinonwani. Ti fins tale ncileni tina xivumbeko xa foroko.
Vuxokoxoko
Nhlampfi leyi yina miondyangu yo ringana 15 na 42 wa tinxakaxaka. Yikume vito leri eka vatirhisi va swikepe. Yikumeka ngopfu emakumu ka mati ya lwandle na lomu kunga enta nyana. Matinu ya yona yana xivumbeko xa matihlo. Leyi I hlampfi leyi tlhariha swinene yitlhela yi tsakela ngopfu kutiva swilo. Nayona yatshikela matandza tani hileto tala.
Swakudya
Nhlampfi leyi yidya swimilani swofana na nkuxu na swinwana leswimilaka e lwandle. Tinxaka tinwana tidyaswihlampfana leswintsongo xikanwe na swihadyana leswi dyaka nyama.
Kuhangalaka
Yikumeka eka maxelo yo hambana hambana na le ka malwandle ya misava hinkwayo.
Common species
Chub - Kyphosus sydneyanus
Blue chub - Kyphosus cinerascens
Brassy chub - Kyphosus vaigiensis


text: 2 Hikwalaho ka yini matiko ma hlundzukileNaswona vanhu va gungulela* lexi va nga xi tiviki?+2 Tihosi ta misava ti lunghekileNi tindhuna ti hlengeletanile ti yima swin’we+Ku lwa na Yehovha ni muhlawuriwa* wakwe.+3 Ti ri: “A hi tsemeni tinketana ta vonaHi cukumeta tintambhu ta vona!”4 Loyi a tshameke etilweni u ta hleka;Yehovha u ta va hlekula.5 Hi nkarhi wolowo u ta vulavula na vona a hlundzukileA va chavisa hi vukarhi byakwe lebyikulu,6 A ku: “Ndzi veke hosi leyi ndzi yi hlawuleke+ESiyoni,+ ntshava ya mina yo kwetsima.”7 Ndzi ta mi tivisa leswi Yehovha a swi vuleke;U ndzi byele a ku: “U n’wana wa mina;+Namuntlha ndzi tata wa wena.+8 Kombela, ndzi ta ku nyika matiko ma va ndzhaka ya wenaMisava hinkwayo yi ta va ya wena.+9 U ta ma faya hi nhonga ya vuhosi ya nsimbhi,+Naswona u ta ma faya ku fana ni khuwana.”+10 Sweswi n’wina tihosi, twisisani;Pfumelani ku layiwa, n’wina vaavanyisi va misava.11 Tirhelani Yehovha hi xichavo,N’wi xiximeni mi tsaka.12 Xiximani* n’wana+ leswaku Xikwembu xi nga hlundzukiKutani mi lovisiwa,*+Hikuva xi hatla xi hlundzuka.Va tsaka hinkwavo lava tumbelaka eka xona.


text:
112 Dzunisani Yehovha!*+א [Aleph]Wa tsaka munhu la chavaka Yehovha,+ב [Beth]La tsakisiwaka swinene hi swileriso swakwe.+ג [Gimel]2 Vana vakwe va ta va ni matimba emisaveni,ד [Daleth]Vana va lavo lulama va ta katekisiwa.+ה [He]3 Yindlu yakwe yi tele hi rifuwo,ו [Waw]Ni ku lulama kakwe ku ta va kona hilaha ku nga heriki.ז [Zayin]4 U voningela lavo lulama ku fana ni rivoni emunyameni.+ח [Heth]U ni ntwelavusiwana* ni tintswalo+ naswona u lulamile.ט [Teth]5 Loyi a nga ni tintswalo loko a lombisa swi ta n’wi fambela kahle.+י [Yod]U fambisa timhaka takwe hi vululami.כ [Kaph]6 A nge pfuki a tsekatsekisiwile.+ל [Lamed]Lowo lulama u ta tsundzukiwa hilaha ku nga heriki.+מ [Mem]7 A nge ma chavi mahungu yo biha.+נ [Nun]Mbilu yakwe a yi kanakani yi tshemba Yehovha.+ס [Samekh]8 Mbilu yakwe yi tiyile; a nga chavi;+ע [Ayin]Eku heteleleni u ta vona valala vakwe loko va hluriwa.+פ [Pe]9 Wa hanana; u nyika swisiwana.+צ [Tsade]U ta tshama a lulamile hilaha ku nga heriki.+ק [Qoph]Matimba* yakwe ma ta ya ma vangama.ר [Resh]10 Lowo homboloka u ta swi vona, kutani a dya mbitsi.ש [Shin]U ta luma matino a nyamalala.ת [Taw]Ku navela ka lavo homboloka ku ta hela.+
Tinhlamuselo ta le hansi
^ Kumbe “Haleluya,” leswi vulaka “Dzunisani Yah.” Yah i nkomiso wa vito leri nge Yehovha.


text:
231Kutani Yobo a hlamula a ku:
2“Ni namuntlha ndza ha rila ndzi vilela swinene,Kumbe: Ninamuntlha ndza ha rila hi xiviti
eku konyeni ka mina, ndzi ringeta ku tikhoma.Van'wana va ri: ndza konya, hikuva voko ra Xikwembu ra ndzi tikela
3Loko a ndzo tiva laha Xikwembu xi tshamaka kona,
a ndzi ta xi landza kona.
4A ndzi ta xi andlalela mhaka ya mina,
ndzi phofula emahlweni ka xona.
5A ndzi ta twa leswi xi ndzi hlamulaka swona,
ndzi twisisa leswi xi ndzi byelaka swona.
6Xana Xikwembu xi nga kanetana na mina, leswi xi nga ni matimba lamakulu, ke?
E-e! Kambe xi nga ndzi yingisa kunene.
7I munhu wo lulama ntsena la nga hlamulanaka na xona!
Mina a ndzi ta khana emahlweni ka xona muavanyisi wa mina.
8“Ndzi yile evuxeni, kambe Xikwembu a xi nga ri kona;
ni le vupeladyambu, a ndzi xi kumanga.
9Xi nga va xi yile xi ya tirha en'walungwini, kumbe xi ya tumbela edzongeni,Van'wana va ri: Ndzi ya xi lava en'walungwini, ndzi jika ndzi ya xi landza edzongeni
kambe mina a ndzi xi vonanga.
10Xikwembu xi tiva tindlela ta mina;
loko xi ndzi kamberile, xi ta ndzi kuma ndzi tengile kukota nsuku.
11Ndzi landzelerile ntila wa Xikwembu,
a ndzi hambukanga endleleni ya xona.
12A ndzi tshikanga swileriso swa xona,
ndzi hlayisile milawu ya xona leyi xi ndzi letelaka ha yona.Van'wana va ri: ndzi hlayisile milawu ya xona embilwini ya mina
13Xikwembu a xi hundzuki, xi nge kanetiwi hi munhu,
xi tiendlela swilo hi ku rhandza.
14Xi ta hetisisa makungu ya xona ehenhla ka mina;
makungu layo tano, a hi ku tala ka wona emiehleketweni ya xona.
15Hikokwalaho ndzi yima emahlweni ka xona ndzi ri karhi ndzi chava;
loko ndzi xi anakanya, ndza rhurhumela.
16Xikwembu-xa-matimba-hinkwawo xi ndzi tshovile mbilu,
xi ndzi vangela maxangu.
17Kambe exinyamini lexi, a ndzi miyelanga,
ndzi vulavurile, hambiloko xinyami xa kona xi ndzi funengetile.”Van'wana va ri: Xinyami lexo chavisa xi ndzi rhendzerile, ndzi siviwile mahlo hi munyama wa kona lowukulu


text:
Dulu
Dulu (kumbe Xitlati) i yindlu ya vatsonga laha a va hlayisela kona swakudya swa muti. Dulu a ku ri wona muako lowu a wu khome muti, handle ka dulu muti a wu nga ta swi kota ku hanya. Dulu a ri tirha ku hlayisa mavele lawa a ya dyiwa emutini na swin’wana swakudya a swi hlayisiwa edulwini swo fana na mariwa, makwembe na swin’wana.[1][2]
Maakelo ya dulu[Lulamisa | edit source]
Dulu a ku ri muako wuntsongo lowu a wu ri na xihlawulekiso xa wona. Muaki wa dulu u sungula a ya tsema timhandzi to bumbula na to lala, swiphandzi a tsema timbalelo, byewu a kutla na byanyi. Loko switirhisiwa swi kumekile hi kona a ta tsala dulu ra yena. Vatsonga a va ri na ntolovelo wo tsala xirhendzevutana hi nenge ku kombisa laha muako va lavaka leswaku wu ta hi kona, kutani ku ceriwa makhele yo celela timhandzi. Hixitalo aku ceriwa nhungu wa magoji. Loko ti celeriwile timhandzi, ku tlhela ku laviwa timhandzi to bumbula ta swiphandze to koma eka leto leha. Kutani ku tekiwa tin’wana to bumbula, ti hingakanyiwa ehenhla ka swiphandzi. Kutani ku tekiwa timbalelo na byewu ti betsiwa rimbalelo ra le hansi ku ri karhi ku khomiwa timhandzi to yima na swiphandzi ti bohiwa hi byewu leswaku swi tiya. Loko timhandzi ti hlanganisiwile ti xoxelana leto lala exikarhi ka leto bumbula ku tlhela ku bohiwa rimbalelo ra le xikarhi na ro hetelela ra le henhla, ivi tikomiwa le henhla hi byewu leswaku swi ta tiya swinene.[1]
Loko ntirho wo koma wu herile ku xoxeriwa timhandzi to lala etshakwini ra dulu leswaku ku ndlaleriwa byanyi leswaku mavele na timbewu tin’wana swi nga wi. Madulu ku fana na tindlu ya endleriwa malwangu no fuleriwa hi makenya swi tiya ku sivela leswaku timbewu na swirimiwa swin’wana swi nga tsakami. Endzhaku ko fulela, dulu a ri ta endleriwa rivanti ra swimhandzani swo koma leswi a swi nga ta betsiwa kambe a swi to xoxeriwa kunene exikarhi ka rimbalelo ra le xikarhi na ra le henhla. Madulu a ya hambanile na mituruka hikuva wona loko ya hete ku akiwa a ya tlhela ya phamiwa makhumbi hi misava ya tshuka.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 Malabela NM,Nkanelo wa maakelo, mahlayiselo ni mintirho ya tindlu ta ndzhavuko ta vatsonga, University of Limpopo - 2015
- ↑ Mhinga M.E,Nkucetelo wa vukreste eka mafambisele ya muti wa ndhavuko wa vatsonga, University of Limpopo - 2012


text:
Gobies
Vito rantolovelo ra xindyangu
Gobies/Triplefins
Vito ra xi science
Gobiidae
Size
Ku fika eka 30cm, hintolovelo 5cm.
Nhlamuselo
Yintsongo na miri wo lala na nhloko leyikulu kasi miri wa yona wuya wulala le makumu loko wuya encileni. Matihlo lawakulu ehenhla ka nhloko. Mihlovo yayona yihambana kusuka eka buraweni kuya eka mpunwa, xitshopani xo vonaka swinene, wasi na silivhere.
Vuxokoxoko
Ndyangu wa yona iwukulu swinene laha wufikaka eka 210 kasi wuva na tinxaka ta 1800. Lowu indyangu lowukulu swinene eka tinxaka ta swihadyana swalematini na tihlampfi. Tinwani ta tinxaka leti tina ti fins leti tirhisiwaka ku khomelela eka swimilani swale lwandle. Yitala ku kumeka yi khomelerile eka maribye na swimilani swale matini. Matandza ya tshikeleriwa kwale matini laha leyi ya xinuna kunga yona yi rindzaka kufikela ya tlhotlhora hixitalo swihumelela endzhaku ka masiku nyana.
Swakudya
Yidya swihadyani leswintsongo swinene leswi pfumalaka rhambu ra laha nhlaneni xikanwe na nkuxu.
Kuhangalaka
Yikumeka eka maxelo hinkwawo nale ka malwandle hinkwawo
Common species
Fire goby - Nemateleotris magnifica
Seawhip goby - Bryaninops yongei
Pennant glider - Valenciennea strigata


text:
411
Ishmaele ṅwana wa Nethania ṅwana wa Elishama o vha e wa malofha a vhuhosini nahone e muṅwe wa vhahulwane vha khosi. Ene o ya ha Gedalia ṅwana wa Ahikamu e Mitsipha nga ṅwedzi wa 7 e na vhanna vha fumi. Huno musi vha tshi khou ḽa vhoṱhe henengei, 2Ishmaele ṅwana wa Nethania na vhaḽa vhanna vha fumi vhe vha vha vhe nae vha mbo ḓi takuwa vha vhulaha Gedalia ṅwana wa Ahikamu ṅwana wa Shafani nga pfumo, vha vhulaha ene we khosi ya Babele ya mu vhea uri a vhuse shango. 3Ishmaele a vhulaha na Majuda vhoṱhe vhe vha vha vhe na Gedalia henefho Mitsipha, a vhulaha na vhahali vha Vhababele vhe vha vha vhe henefho.
4Gedalia o ri u vhulawa, ḽi tshi tsha zwi sa athu ḓihwa nga muthu, 5ha ḓa vhanna vha 80 vhe vha vha vho vheula ndebvu vha kherukanya zwiambaro zwavho vha ḓitshetshekanya. Vho ḓa vha tshi bva Shikheme na Shilo na Samaria, vha tshi ḓisa nduvho dza mbeu na zwioro nḓuni ya Muṋe washu. 6Ishmaele ṅwana wa Nethania a ṱuwa Mitsipha u yo vha ṱanganedza, a enda a tshi lila. A ri u ṱangana navho a ri, “Iḓani ha Gedalia ṅwana wa Ahikamu.” 7Vha tshi dzhena muḓini, Ishmaele ṅwana wa Nethania na vhanna vhe vha vha vhe nae vha mbo vha vhulaha, vha vha posa dindini. 8Hone vhaṅwe vhavho vha fumi vha amba na Ishmaele vha ri, “Vha songo ri vhulaha! Ri na goroi na baḽi na mapfura na mutoli, zwo dzumbiwa tsimuni.” Zwenezwo a mbo ḓi vha litsha, a si vha vhulahe na vhaḽa. 9
Zwino dindi ḽe a posa zwitumbu zwoṱhe zwa vhanna vhe a vha vhulaha khathihi na Gedalia ndi ḽe ḽa vha ḽo bwiwa nga khosi Asa uri ḽi vhe ḽa u ḓitsireledza zwiḽa a tshi lwa na Baasha khosi ya Israele. Ishmaele ṅwana wa Nethania a tou ḽi ḓadza nga zwitumbu.
10Ishmaele a thuba vhathu vhoṱhe vhe vha vha vhe Mitsipha – vhananyana vha khosi khathihi na vhathu vhoṱhe vhe vha vha vho sala henefho, vhe Nebusaradani mulangammbi a vhea Gedalia ṅwana wa Ahikamu uri a vha vhuse. Ishmaele ṅwana wa Nethania a vha thuba, a fara lwendo uri a pfukele ha Vhaamoni.
11Musi Johanani ṅwana wa Karia na vhahulwane vhoṱhe vha mmbi vhe vha vha vhe nae vha tshi pfa zwa vhugevhenga hoṱhe ho itwaho nga Ishmaele ṅwana wa Nethania, 12vha dzhia vhahali vhavho vhoṱhe vha yo lwa na Ishmaele ṅwana wa Nethania. Vha mu wana tsini ha isha ḽihulu ḽa Gibioni. 13Vhathu vhoṱhe vhe Ishmaele a vha e navho vha tshi vhona Johanani ṅwana wa Karia na vhahulwane vha mmbi vhe vha vha vhe nae, vha takala. 14Vhathu vhoṱhe vhe Ishmaele a vha thuba Mitsipha vha rembuluwa vha ya ha Johanani ṅwana wa Karia. 15Hone Ishmaele ṅwana wa Nethania na vhahali vhawe vhaṱanu na vhararu vha ponyoka Johanani vha shavhela ha Vhaamoni.
16Ndi hone Johanani ṅwana wa Karia na vhahulwane vha mmbi vhoṱhe vhe vha vha vhe nae vha tshi endedza tsalela dzoṱhe dza vhathu vhe Ishmaele ṅwana wa Nethania a vha hwala vha tshi bva Mitsipha musi o no vhulaha Gedalia ṅwana wa Ahikamu: vhanna na vhahali na vhasadzi na vhana na vhanna vho luvhedzwaho, vhe Johanani a vha vhuisa vha tshi bva Gibioni. 17
Vha tshimbila, vha awela Geruthi Khimihamu tsini ha Betlehema nḓilani i no ya Egipita, 18uri vha shavhe Vhababele. Vho vha vha tshi vha ofha ngauri Ishmaele ṅwana wa Nethania o vha o vhulaha Gedalia ṅwana wa Ahikamu, we khosi ya Babele a vha o mu vhea uri a vhuse iḽo shango.


text:
Vavasati ngopfu ngopfu vateka xivumbeko xikan’we naku kombisa moya wokala ku cinca ka rixaka ra Ntwana. Ma ambalelo ya vona, swilo leswi vaswi endlaka xikan’we na mintirho leyi endliwaka kutiyisa swiyimo swavona eka ndzhavuko xikan’we naku khoma ikhonomi yale makaya sweswi kungana ku cinca ka ximanguva lawa naswona loko vavanuna vavona vangari kona, laha votala vavona vangaya eku tirheleni mindyangu ya vona.
Xikambelo xale kusuhi xa ntlawa woka wunga tsarisiwangi xihlamusela leswaku, kutiveka ka vona tani hintlawa wohlawuleka aswi hambanyiseki ku hlangana ka vumbirhi bya matimu yak hale naya sweswi ya Afrika Dzonga.
Hambi leswi xivumbeko xa xiambalo (thetho) lexi ambariwaka hi vavasati va Ntwana na ma Pedi swifanaka, swihambana hileswi swinga khavisisiwa xiswona. Swinga fani na madzovo yaxi Pedi, ya ceriwile hiti phateni leti hlanganaka, kasi ya rixaka ra Ntwana ayi ceriwanga ehandle ka swifaniso swokhavisa.
Ya endliwe hi dzovo ra mbuti kumbe hi xitalo ra homu, swiambalo leswi swikombisa xiteji xa nkoka xa vutomi bya wansati wa Ntwana: ku tekiwa ka yena xikan’we naku amukeriwa kayena tani hi wansati lonkulu eka vaaki. Xiambalo lexi xikhavisiwile hiswoka swinga hangalakangi ngopfu; leswifanaka ngopfu leswi vaswi ambalaka i sehlora ('squirrel's tail'): nkhaviso lowu fanaka na bilomu leringana swirhendzevutani leswingana vuhlalu byobasa e handle, bya ntima kumbe wasi eka swirhendzevutani swale ndzeni xikan’we na swotshuka na swobasa exikarhi.
Xiambalo xa sehlora xilanguteka xiri na nkoka swinene eka rixaka ra Ntwana tani hileswi xivuyelelaka kotala eka swi ambalo swa ndzhavuko swavona naswona xi ambariwa enhlokweni. Xiambalo xa (ntepa) xi ambariwa hi vavasati va Ntwana xina xivumbeko xa V leyi endliweke hi mabandi mambirhi ya dzovo (lekobe).
Exikarhi ka ma Pedi, xivumbeko lexi xitekiwa xirikarhi xiyimela xirho xa xisati kambe vana vaxikolo va Ntwana vantwana vatshemba leswaku xiyimela milenge yale ndzhaku ya mbuti. Hinkwaswo swifambelana na kukota kutswala ka wansati. Kutiyisisa ka vavasati va Ntwana tani hi vatswari vavana swivonaka ngopfu eka gimwane kumbe popenyane — xipompani xa ndzhavuko xotswarisa lexi endliweke hi swikwenga, ulu na vuhlalu.
Vuswikoti byo humelerisa swipompani leswi byi hundzisiwa kusuka eka mhani kuya eka nwana wa nhwenyani. Vanhwenyani lavantsongo va endla onge swipompani leswi i nwana wa majaha ya vona, lava rhambiwaka kuta hoxa xandla eka mphikizano wo cina, laha mbuyelo wukombaka murhangeri wa ntlawa lowukulaka. Vafana lavantsongo vatala ku hlengeletana ekaya ka nhwenyani un’we loyi a vekaka gimwane yin’we ha yin’we eka ntila.
Va 'tatana' nava 'manana' va endla mintila yimbirhi hi hala na hala ka swipompani kutani vacina na vanhu vavona. Muhumeleri loyi angata hlawuriwa hi mutswari, u kuma dzovo rambuti na khapu. Hixitalo vafana lavan’wana va phikizana hiku lwa kutiyisisa leswaku hi wihi murhangeri wa mampela.
Vuhlalu bya muhlovohlovo byale xisutini lebyinga eka xiphemu xale hansi xa gimwane byitala ku longoloxiwa hi ndzhavuko wa muhlovo lowu fanaka: yimbirhi yobasa e henhla, kulandzela wun’we wotshuka, wun’we wa wasi, wun’we wa pinka naswona minkarhi yinwana kuva kuri na wobasa ehansi.
Nxaxameto lowu wa mihlovo wufana na lowu wu ambariwaka hi lavanga khomba xikan’we naku tekiwa vavasati va Ntwana eswisutini swa vona. Wobasa, wotshuka na wawasi kumbe wantima i mihlovo ya ntoloveloexikarhi ka rixaka ra Ntwana hikokwalaho ka leswi yi fambisanaka na tinxaka ta misava (kufana na tsumani yotshuka), leyitshembiwaka kuva yiri na vuswikoti byo horisa na masala musi.


text:
61Kutani hosi Dariyosi a humesa nawu wa leswaku ku ya kambisisiwa tibuku ta matimu endlwini leyi ti hlayisiwaka eka yona le Babilona. 2Kutani le Ekibatana wu nga wona ntsindza wa xifundzha xa Vameda, va kuma buku leyi tsariweke marito lawa: “Xitsundzuxo: 3Hosi Korexe ú vekile nawu hi lembe ro sungula ra ku fuma ka yena, a lerisa leswaku yindlu ya Xikwembu leyi nga Yerusalema yi akiwa hi vuntshwa, yi nga ndhawu leyi magandzelo lama dyiwaka ni lama hisiwaka ma humeseriwaka eka yona;Van'wana va ri: yi nga ndhawu leyi magandzelo ma humeseriwaka eka yona, yi akiwa laha a yi ri kona khale yindlu ya kona yi ta va 30 m ku ya ehenhla, ni 30 m ku anama, 4yi akiwa hi maribye lamakulu ni timhandze; endzhaku ka rixaxa rin'wana ni rin'wana ra vunharhu ra maribye, ku ta tlandlekiwa rixaxa ra timhandze. Mali yo hakela leswi, a yi hume enkwameni wa tiko. 5Tlheriselani endlwini ya Xikwembu swibya swa nsuku ni swa silivhere leswi Nebukadnetsara a swi tekeke eTempeleni le Yerusalema, xin'wana ni xin'wana xi vekiwa endhawini ya xona.”
6Kutani Dariyosi a rhumela nhlamulo leyi nge: “Wena Tatenayi ndhuna ya xifundzha xa le vupeladyambu bya Yufrata, na wena Xetara-Bozenayi ni vanghana va wena, ti nga tindhuna leti tshamaka kwale xifundzheni xexo, mi nga ngheneleli timhaka ta vanhu volavo, 7tshikani ntirho wa ku aka yindlu ya Xikwembu wu ya emahlweni; hambanani ni ndhuna ya Vayuda ni vakulukumba va vona, mi va tshika va aka hi vuntshwa yindlu ya Xikwembu endhawini ya yona ya khale. 8Mina ndzi veka nawu hi tlhelo ra leswi mi fanelaka ku swi endlela vakulukumba va Vayuda eku pfuxeni ka yindlu ya Xikwembu: Hatlisani mi va nyika hinkwaswo leswi va nga ta swi lava, mi swi xava hi mali ya ndzuvo leyi nga nkwameni wa tiko, kwale xifundzheni xa vupeladyambu bya Yufrata. 9Leswi vaprista va le Yerusalema va nga ta swi lava loko va humesela Xikwembu xa matilo magandzelo lama hisiwaka, swo fana ni swinkuzana, ni makhuna kumbe tinyimpfu, va nyikeni swona leswaku va nga tshuki va kayivela. Hambi yi ri koroni,koroni, kumbe: trigo ni munyu, ni vhinyo, kumbe mafurha, va nyikeni swona siku rin'wana ni rin'wana 10leswaku va ta humesa magandzelo lama tsakisaka Xikwembu xa matilo, va khongelela ni hosi ni vana va yona leswaku va hanya swinene. 11Tlhandlakambirhi, ndzi veka nawu wa leswaku loyi a nga ta tlula xileriso xa mina, ku ta hlomuriwa mhandze endlwini ya yena, yi dzimiwa ehansi leswaku a hayekiwa eka yona; ni yindlu ya yena yi ta mbundzumuxiwa yi hundzuka rhumbi. 12Xikwembu lexi endleke leswaku vito ra xona ri twarisiwa eYerusalema, a xi wise hosi yin'wana ni yin'wana kumbe vanhu lava lavaka ku hundzuluxa nawu lowu, kumbe ku faya yindlu ya Xikwembu leyi nga Yerusalema. Mina Dariyosi ndzi vekile nawu, tikarhateleni ku wu yingisa.”
13Tatenayi ndhuna ya le xifundzheni xa vupeladyambu bya Yufrata, na Xetara-Bozenayi, ni vanghana va vona, va tikarhata va endla hinkwaswo leswi hosi Dariyosi a va leriseke swona. 14
Zak. 1:1
Kutani vakulukumba va Vayuda va ya emahlweni va aka, va nga siveli hi nchumu, hilaha muprofeta Hagayi na Zakariya n'wana Ido va vuleke hakona, va heta ntirho lowu Xikwembu xa Israele xi nga va lerisa ku wu endla. Va wu tirhile hi ku pfumeleriwa hi Korexe, na Dariyosi.Van'wana va ri: hi Korexe, na Dariyosi, na Ataserkisi hosi ya Vaperesi 15Yindlu leyi yi herile hi siku ra vunharhuVan'wana va ri: hi siku ra 23 ra n'hweti ya Adara, elembeni ra vu-6 ra ku fuma ka hosi Dariyosi.
16Kutani Vaisraele ni vaprista ni Valevhi ni hinkwavo lava vuyeke hi le vukhumbini va endla nkhuvo, va khangula yindlu ya Xikwembu va tsakile. 17Siku va khanguleke yindlu ya Xikwembu, va humesile tinkuzi ta 100, ni makhuna ya 200, ni swinyimpfana swa 400, ni swiphongho swa 12 hi ku ya hi tinyimba ta vona, yi va mhamba yo susa swidyoho swa Vaisraele hinkwavo. 18Kutani va veka vaprista hi mintlawa ya vona, va xaxameta ni Valevhi, leswaku va ta tirha ntirho wa Xikwembu eYerusalema, hilaha swi tsariweke hakona ebukwini ya Muxe.
19
Hi siku ra vu-14 ra n'hweti yo sungula, lava vuyeke hi le vukhumbini va endla nkhuvo wa Paseka. 20Vaprista ni Valevhi a va tibasisile swin'we; hinkwavo a va basile, kutani va tlhava xinyimpfana xa Paseka, va tlhavela hinkwavo lava vuyeke hi le vukhumbini, ni vaprista-kulobye, na vona vini. 21Nyama ya kona yi dyiwile hi Vaisraele lava vuyeke hi le vukhumbini ni vanhu hinkwavo lava a va amukeriwile hi Vaisraele, va hambana ni manyala ya vaaki va tiko, va khongela HOSI Xikwembu xa Israele. 22Va endlile ni nkhuvo wa xinkwa lexo-ke-comela lowu heteke masiku ya 7, va wu dya va tsakile, hikuva HOSI Xikwembu a xi va katekisile, xi endla ni leswaku hosi ya Asiriya yi va tsakela, yi va pfuna entirhweni wa ku aka yindlu ya Xikwembu xa Israele.


text:
U Talusa Crows
Crows i ya vhanga u xelelwa nga vhunzhi ha zwifuwo na zwimela na mitshelo na bulasi ḽa dzi nḓirivhe. Mbalo i khou hula zwi tshi khou itwa nga u hula ha mbalo ya zwikokovhi na zwiṋoni zwiṱuku na dzinwe tshaka.
Fhedzi azwi tou vha zwivhi zwoṱhe. Uya nga vha Endangered Wildlife Trust, dzi na mushumo muhulwane sa vhaḽi, musi dzi tshi khou ḽa mitumbu ya zwifuwo zwa u thusa kha u phaḓalala ha malwadze. Dzi ya thusa kha mbevha na zwimange uri u ḓala hazwo hu kone u langea. Na zwiṱaha zwa hone zwi ya shumiswa na nga zwinwe zwifuwo u fana na cuckoos kana dzi raptors, u fana na great Kestrels na lanner Falcons.
Pied Crows na White-necked Ravens
Pied crows (Corvus albus) na white-necked ravens (Corvus albicollis) ndi dzone dzi ne dza tou vha zwivhangi zwa thaidzo kha bulasi. Pied khulwane dzina muvhala mutsu u mona na muvhili wadzo woṱhe, nga nnḓa ha kha mukulo huneha vha hu tshena na nga fhasi tsini na maḓamu, na tshivhumbeo tsha muvhili wa axillaries.
Dzo lapfa u swika kha 45cm, na maphapha malapfu ane aya fhambana zwi tshi bva kha minwaha yazwo. U nga dzi wana u mona na Afrika Tshipembe, fhedzi kanzhi dzi dzula tsini na mabulasi na zwiporoni.
Hedzi dza mukulo mutshena dzina muvhala mutsu na mikulo mitshena. Ndi khulwane vhukuma, muvhala mutsu na mutshena Khulwane dzi vha dzo lapfa 50 -54cm.
Na mafhafha,ane avha 48-43cm. Dzi ya wanala u mona na ḽoṱhe ḽa Afrika Tshipembe, nga maanḓa dzi thavhani, gorgesu na zwikwarani, musi dzi tshi khou pala zwiḽiwa unga dzi vhona dzi fhethu hune havha uri ho vulea.
Dzoṱhe hedzi tshaka dza vhuya dza funana dzi vha dzo funana lwa vhutshilo hoṱhe. Zwiṱaha zwahone zwi vha zwi tshi khou tshimbila nga zwivhili nga zwivhili zwo itwa nga dzi thanda na midzi, huna mutalo wo itwaho nga matope, na matoko na dzi uḽu kana mahatsi. Tshifhinga tsha u ṱangana tshihulwane tshi ya fhambana zwi tshi khou bva nga mutsho wa hune dza vha hone, fhedzi kanzhi hu vha ubva nga nwedzi wa Fulwana uya Nyendavhusiku kha dzine dza vha white-necked raven ndi ubva fulwana u swika Phando kha dzi pied crow. Ya tsadzi iya kudzela makumba ane aswika maṋa uya kha maṱanu nga tshifhinga tshithihi.
U Vhulaha na Kuḽele
Pied crows na white-necked ravens dzi ya tshinyadza vhukuma. Maṋo ahone ha ngo tou khwaṱha lune anga tshinyadza lukanda, kanzhi dzi ya maṱoni a zwifuwo zwiṱuku, zwa sia vhana vhazwo vha sa tsha vhona. Dzi ya tshinyadza kha zwilimiwa nga maanḓa nga tshifhinga tsha gomelelo.
Mutumbu une wa vha wo vulea maṱoni, mulomo kana kha vhudzimu zwi tou vha na vhuṱanzi uri ndi dzi crows dzo ḽaho.
U Langa
Zwi ya konḓa u dzi langa. Asi lushaka lune lwa vha uri lwo tsireledzea, zwine zwa amba uri dzi nga ḓi zwimiwa bulasini, fhedzi husini magondoni kana khagala kana ha masipala. Vhanwe vho rabulasi vhana zwine vha shumisa vha tshi khou itela u dzi pandela sa u lidza muzika uri dzi sa tshinyadze zwilimiwa ngeno vhanwe vha tshi tou ita zwiṱaha nnṱha ha zwimela zwavho u thivhela uri zwi nga tshoṱelwa nga zwṋoni hezwi.
Zwa u shumisa mulimo azwo ngo tendelwa, ngauri zwi nga vhulaha na zwifuwo zwine zwa vha uri azwi khou ṱoḓa u vhulaiwa
Zwa u langa zwo khetheaho, u fanela u thoma wa ṱola zwiḽiwa zwine zwa vha hone. Zwine zwa amba uri uya kona u langa malaṱwa nga maanḓa kha madzulo ane avha uri ha langei, hune hu ya sokou laṱiwa hunwe na hunwe zwithu. Zwikoṱi zwi nga tsireledzwa, zwa u ḽela zwiṋoni zwi fanela u bviswa zwilḽwa zwa zwifuwo zwa dzheniswa nga ngomu. Zwi vha zwi tshi khou amba uri u khou kona u langa, nga mulandu wa uri hezwi zwiṋoni zwi ya tshinyadza vhukuma hangei Nama Karoo.
Tsha vhuvhili, zwi ya tsireledza na zwimela. Zwine zwa vha zwo ḓi hwala zwi fanela u bviswa zwa ya u dzula hunwe uri zwi kone u lisea, nahone ya dzula yo ralo u swika i tshi ya u beba u swika dzi tshi vho kona u tshila.
U tshi khou ṱoḓa nḓivho nnzhi unga kwama vha Predation Management Forum Secretariat.
Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
161Munhu a nga endla makungu,
kambe HOSI Xikwembu hi xona
lexi nga ni rito ro hetelela.
2Hinkwaswo leswi munhu a swi endlaka, ú swi vona swi tengile,
kambe HOSI Xikwembu xi kambela miehleketo ya yena.
3Loko u endla xilo, kombela HOSI Xikwembu xi ku pfuna,
kutani makungu ya wena ma ta katekisiwa.
4Hinkwaswo leswi HOSI Xikwembu xi swi tumbuluxeke, swi ni lomu swi kongomeke kona,
hambi va ri lavo homboloka, va kongoma esikwini ra khombo.
5HOSI Xikwembu xi nyenya un'wana ni un'wana loyi a tikurisaka,
munhu wo tano a nge poni, ú ta biwa hakunene.
6Munhu loyi a nga ni tintswalo, a tlhela a tshembeka, HOSI Xikwembu xa n'wi rivalela milandzu ya yena,
naswona loyi a xi chavaka, ú kota ku papalata leswo biha.
7Munhu loyi HOSI Xikwembu xi tsakelaka vutomi bya yena,
xi endla leswaku hambi va ri valala va yena, va hanyisana na yena hi ku rhula.
8Ku va ni swilo switsongo leswi u swi kumeke hi tindlela letinene,
swi tlula ku va ni xuma lexo tala lexi u xi kumeke hi tindlela leto biha.
9Munhu a nga endla makungu ya lomu a yaka kona,
kambe HOSI Xikwembu hi xona xi nga ta n'wi komba ndlela.
10Leswi hosi ya tiko yi vulaka swona, yi lo hlavuteriwa,
loko yi tsema mhaka, a yi hoxi.
11Mimpimo leyi nga yona, i ya HOSI Xikwembu,
hinkwayo yi endliwile hi xona.
12Emahlweni ka tihosi, swa yila ku endla leswo biha,Kumbe: Swa yila eka tihosi ku endla leswo biha
hikuva vuhosi byi tiyisiwa hi leswo lulama.
13Tihosi ti tsakela lava vulavulaka ntiyiso,
ti rhandza lava vulaka leswi nga swona.
14Vukari bya hosi byi nga vanga rifu,
munhu wo tlhariha ú ringeta ku yi rheleta mbilu.
15Loko hosi yi n'wayitela, ku ni vutomi,
ku tsakeriwa hi yona, swi fana ni mapapa lama tisaka mpfula ya ximun'wana.
16Ku kuma vutlhari, swi tlula ku kuma nsuku,
ku hlawula ku twisisa, swi tlula ku hlawula silivhere.Van'wana va ri: ku kuma ku twisisa, swi tlula silivhere leyo hlawuleka
17Gondzo ra lavo lulama ri papalata leswo biha,
hinkwavo lava fambaka eka rona, va ponisa vutomi bya vona.
18Ku tikurisa, swi vitana khombo,
manyunyu ma vangela munhu ku wa.
19Swa antswa ku titsongahata, u hanya ni swisiwana,
ku ri ni ku avelana ni vanhu lavo tikurisa swilo leswi va swi phangheke.
20Munhu loyi a amukelaka switsundzuxo, ú ta humelela;
loyi a tshembaka HOSI Xikwembu, ú ta kuma minkateko.
21Munhu loyi a tlhariheke, u ta vuriwa “la twisisaka”;
hi ku tsokombela ka marito ya yena, ú kota ku khorwisa vanhu.
22Loyi a nga ni vutlhari, ú ni xihlovo xa vutomi,
kambe swiphukuphuku swi biwa hikwalaho ka vuphukuphuku bya swona.
23Munhu wa miehleketo ú kota ku vulavula hi vutlhari,
a khorwisa van'wana hi marito ya yena.
24Marito lama tsakisaka ma fana ni xihlenge xa vulombe,
lexi nandzihaka enon'weni, xi tlhela xi tiyisa miri.
25
Ku ni ndlela leyi munhu a yi vonaka yi lulamile,
kasi eku heteleleni, yi yisa eku feni.
26Munhu loyi a tirhaka, ú susumetiwa hi ndlala,
i khwiri leri ri n'wi sindzisaka.
27Loyi a nga pfuniki nchumu, ú luka mano layo biha,Kumbe: ú famba a cela timhaka
leswi humaka enon'weni wa yena, i malangavi ya ndzilo.
28Munhu wa mbilu yo biha, ú pfuxa madzolonga,
loyi a hlevaka, ú lwisa vanghana.
29Munhu wa tihanyi, ú kucetela muakelani wa yena,
a n'wi yisa etindhawini leto biha.
30Loyi a tshunyetaka hi mahlo, u le ku lukeni ka mano layo biha,
loyi a lumaka nomo, ú hetile makungu ya yena layo homboloka.
31TimpfiTimpfi, kumbe: Nxenga i harhi yo dzuneka,
leyi kumiwaka hi vanhu va mahanyelo lamanene.
32Loyi a hlwelaka ku hlundzuka, ú tlula nghwazi,
munhu la kotaka ku tikhoma, ú tlula loyi a hlulaka miti.
33Vanhu va nga vutisa timhaka hi ku hoxa vuhlolotwana,
kambe nhlamulo, yi tiva hi HOSI Xikwembu ntsena.


text:
Groupers
Vito ra ntolovelo ra xindyangu
Rockcod/Groupers
Vito rinwana
Bass, Coral groupers
Vito ra xi science
Epinephelinae
Size
Ku fika eka 2 m, hixitalo 40 cm.
Nhlamuselo
Yina miri lowukulu xikanwe na nomo lowukulu. Ncila wakona hixitalo iwa xirhendzevutani ehandle ka rixaka rinwe ntsena. Ti pectoral fins ta yona natona ita xirhendzevutani. Muhlovo wa hambana hambana kusuka eka buraweni na swicoticoti swobasa kuya eka ku tshuka loku vangamaka.
Vuxokoxoko
Ndyangu wa yona wuna swindyangwana swa 31 na tinxaka ta 99. Muxaka lowu watinhlampfi iwukulu swinene (record of 179kg) naswona titala kukumeka amabakwini nale makorhweni. Muxaka lowu wutsakela ngopfu kutiva hikwalaho wurhandza ku tshunelela ti divers ematini.
Yimita kunene swakudya leswifikaka swifayeleriwa eka pharynx (ndzhawu leyinga endzhaku ka nkolo). Yikota kuva yi cinca rimbewu kusuka eka xinuna kuya eka xisati. Yitshikela matandza kuva yi andza.
Swakudya
Yidya swihlampfana swinwana, ti octopus, makheche nati lobsters.
Kuhangalaka
Yikumeka eka tinxakaxaka hinkwato malwandle emisaveni hinkwayo.
Common species
Coral rockcod (Cephalopholis miniata)
Lyretail rockcod (Variola louti)
Potato bass (Epinephelus tukula)


text:
Kale vhutshilo ha zwa sialala ha ma Zulu ho vha ho dzudzanyiwa nga ndila ya mikhwa ine ya vha na milayo. Muthu munwe na munwe ovha atshi vha na fhethu, na mushumo une a fanela u u ita, zwi tshi khou bva kha mbeu yawe, na minwaha na vhuimo kha mudi. U talusa muthu kha mudi zwo vha zwi tshi itwa ngauri vha vha vho fhira kha zwithu zwine zwa vha uri ndi zwi ngafhani, nahone zwothe hezwo a u sokou dzhena khazwo u songo thoma wa fhira hunwe fhethu u fana na u itelwa mishumo ya tshithu.
Mushumo wa u tou thoma wa u itelwa muthu wo vha u tshi vhidziwa upfi qhumbuza kana mushumo wa u phula dzi ndevhe, une wa itwa usaathu hula tshothe. Tshikhala tshine tsha vha tshi tshi khou tevhela, hune nwana munwe na munwe u vha o fhira khatsho asaathu swika kha u hula.
Nga zwifhinga zwa kale, ho vha hu tshi vha na ngoma dzine dza vhidziwa upfi thomba, zwine zwa itwa nga vhothe vhathannga na vhasidzana. Nga tshifhinga tsha dzi ngoma, vhasidzana na vhathannga vhane vha edana vho vha vha tshi khethululwa hune vha gudiswa nga vhagudisi zwi tshi khou bva kha zwine vha vha vha tshi khou toda zwone uri vha kone u huliswa.
Tshifhinga tsha u khethuluswa hu vha ho thoma ha itwa zwine zwa vhidziwa upfi amabutho (zwithu zwine zwa itwa nga vhathu vhane vha edana) nga mafheloni a centuary ya vhu 18. Nga murahu ha mushumo wa vhanna wa thomba, vhathannga vhatuku vha ya kona u vhidziwa upfi insizwa (vhathannga vhatuku) nahone o vhaa tshi tendelwa u funa musidzana ane a mufuna, fhedzi uvha sathu tendelwa u mala.
Hu vha hu tshi kha di vha na mishumo ine ya swika mivhili ine ya kha di tea u itwa uri akone u tendelwa u mala. Wa u thoma ho vha hu wa ibutho, une uya kwama uya u shuma musanda lwa minwaha ya 10. Wa vhuvhili ho vha hu u runga isicoco, une wa vha u tshi khou sumbedza uri muthu o hula tshothe.
Hu vha hu u huliswa ha muthu wa mufumakadzi mutuku, zwo no vha mushumo muhulwane, une wa dzhenelelwa nga vhasidzana vhane vha vha vha tshi khou bva u mona na dzingu lothe la Kwazulu Natal. Ubva nga 1994, musi ANC i tshi vha na maanda, ho lingedziwa uri hoyu mushomo u itwe na nga dzinwe tshaka, fhedzi azwi khou tou tshimbla vho lini.
Vhasidzana vhatuku vhane na vhone vha khou hula vha ya vha na mushumo une wa vhidziwa upfi umemeli. Kha hezwi muta wa ha mufumakadzi vha ya thavha ox hune tsha vhutungu tsha hone atshi ambara atshi khou tshina, hezwi zwi vha zwi tshi khou amba uri o tsireledziwa nga vha fhasi, hune uya kona u sia mudi wa hawe a tuwa aya u maliwa aya u dzula kha munwe mudi.Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
Madzulo a ma Tswana ndi one ane avha uri ha ngo doweleya Afrika Tshipembe ngauri o hula nga ndila ya vhudi, mvelelo kha zwinwe zwipida zwa hune vha dzula hone. Ndi zwa vhukuma nga zwifhinga zwa centuary ya vhu 19, manwe madzulo avha Tswana, e avha o fhatiwa na nga ndila ya kona u tsireledzea, o vha tshi divhea u fhira Cape Town, he ha vha hu hone ho hulesaho nga tshenetshila tshifhinga kha zwa nndwa.
Kanzhi zwo vha zwi songo dala mathomomi kha mirado yothe ya lushaka uri vha dzulese tsini na khosi. Manwe mahosi o vha atshi vhusa kha madzulo atsini, hu tshi khou itela u kona u langa, na u kona u sedza mbalo ya vhathu vhanzhi vhane vha vha vha tshi khou vha vhusa.
Nndu ye ya vha i tshi vha iya mishumo na mishumo ya nduni, ho vha hu hone hutuku, kanzhi munna na mufumakdzi wawe na nwana ane avha uri ha athu mala kanzhi ho vha hu tshi vha huna vhane vho no mala, vhafunwa vhavho na vhana. Midi uya nga ha sialala yo vha i tshi vha na nndu nnzhi na granis hanefho kha luhura zwo tingeledziwa nga dzi thanda kana khuni.
Vhathu vhaswa vhane vha khou fhedza u malana vha ya kona u dzula nduni na vhana vhatuku. Vhana vhane vha vha uri vho no thanya vha ya kona u dzula vhothe arali vha vha mbeu nthihi. Nndu dzo vha dzi tshi vha dzi dza u vhea zwithu na u edela. Zwa u bika na zwinwe zwithu zwo vha zwi tshi itelwa hune havha ho vulea.
Minwahani ya u thoma vhathu vho vha vha tshi di fhatela nndu dzavho vha kona na u di bveledzela zwiliwa zwavho. Shango na zwifuwo na zwishumiswa zwothe zwo vha zwi tshi lavheleswa nga thoho ya mudi ane uya kona u zwi fha vhane vha mutevhela.
Sa muhulwane wa zwigwada zwa ushuma, o vha atshi lavhelela u thonifhiwa, tshumelo na thonifho u bva kha vhafumakadzi vhawe na vhana, na u kona u langa zwithu zwothe zwa mulayo na vha nnḓa. Dzi thabelo na zwa u luvha, zwine zwa itwa hu tshi khou vhaliwa mudi wothe kha vhadzimu, ho vha hu tshi vha hu vhudifhinduleli hawe. Naho huna uri hu ya vha na hune a toda thuso nae kha vhahulwane kha dzinwe dzi nndu.Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
Nhlangono wa matiko ya Yuropa
Ntwanono wa Yuropa (EU) i ntwanano lowu ngana swirho swa matiko ya 28 lama kumekaka e tikweni-nkulu ra Yuropa, lama tirhisanaka eka swa tipolitiki na ikhonomi. Ntwanano lowu wu simeke makete yin'we hi ku tirhisa milawu leyi fanaka e Yuropa. Milawu ya EU yi kondlotela ntsuxeko wa kufamba-famba ka vanhu, tinhundzu, vukorhokeri na mali eka makete lowu,[1] ku veka milawu eka vululami na vutiko-xikaya, na ku tirhisiwa ka milawu leyi fanaka eka timhaka ta mabindzu,[2] Vurimi,[3] Vutshevi, na nhluvuko wa swifundza swa matiko ya wona.[4] Endzeni ka ndzhawu ya Schengen, kuhava vulawuri bya tipasipoti.[5] Nhlangano wa timali eka ntwanano lowu, wu simekiwile hi 1999 naswona wusungule kutirha hi lembe ra 2002, naswona wu akiwa hi swirho swa matiko ya 19 ya Ntwanano wa Yuropa, leswi tirhisaka mali ya Yuro.
Ntwanano wa Yuro, wu sukela eka nhlangano wa vaceri va makhala na Nsimbhi va Yuropa na Nhlangano wa swa ti ikhonomi ta Yuropa, leti simekiweke hi malembe ya 1951 e Pharisi na 1957 e Rhoma hikulandzelelana. Matiko yo sungula ku vumba ntwanano lowu akuri; Belgium, Furhwa, Ithali, Lukzenbheki, Netherlands na Germany ya N'walungu. Matiko man'wana ma nghenelele ntwanano lowu laha kuhlanganisiweke mafambisele ya ti ikhonomi, mindzhavuko, vululami leswaku ma entisa ntwanano na kutirhisana. Hambileswi kunga hava xirho lexi tshikeke ntwanano lowu, Ngilandhi yi leku tiyisiseni mbuyelo wa nhlawulo laha vaaka tiko varona va vhoteke ku huma eka ntwanano lowu hi Khotavuxika bya 2016. Ntwanano wa le Maastricht wu simeke vuakatiko bya Yuropa hi 1993.
Matiko ya ntwanano wa Yuropa mana vukorhokeri bya aka tinhundzu kutlula matiko man'wana ya misava.[6] Hambileswi vaaka tiko va rona va ringanaka na 7.3% wa vanhu vamisava,[7] kambe va voniwa vari lava fumeke ngopfu.[8] Thlandlakwalano, 27 wa matiko ya wona eka 28, mana nhlayo leyi kulu ya nhluvuko na mahanyele ya vanhu, hikuya hi vulavisisi bya Nhlangano ya misava. Hi kutirhisa milawu ya matiko-xikaya leyi fanaka, Ntwanano lowu wukota ku tiyimela eka timhaka ta misava. Ntwanano lowu wuna ti ofisi ta wona e matikweni yotala ya misava naswona wuthlela wu tiyimela eka Nhlangano ya Matiko ya Misava, Nhlangano wa Mabindzu ya Misava, na Mintlawa ya Matiko lamakulu ya 7 na 20. Hikwalaho ka matimba yawona yo hlohlotela, Ntwanonao lowu wovoniwa tanhi hi mfumo wa matimba wa misava.[9]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ European Commission. "The EU Single Market: Fewer barriers, more opportunities". Europa web portal. Archived from the original on 1 October 2007. Retrieved 27 September 2007.
- ↑ "Common commercial policy". Europa Glossary. Europa web portal. Archived from the original on 16 January 2009. Retrieved 6 September 2008.
- ↑ "Agriculture and Fisheries Council". The Council of the European Union. Retrieved 3 June 2013.
- ↑ "Regional Policy Inforegio". Europa web portal. Retrieved 3 June 2013.
- ↑ "Schengen area". Europa web portal. Retrieved 8 September 2010.
- ↑ Hunt, Michael (2014). The World Transformed 1945 to the Present. New York: New York. pp. 516–517. ISBN 9780199371020.
- ↑ "European Union reaches 500 Million through Combination of Accessions, Migration and Natural Growth". Vienna Institute of Demography. Retrieved 12 February 2016.
- ↑ see List of countries by GDP (nominal) and List of countries by GDP (PPP).
- ↑ Empty citation (help)


text:
151
Tinhl. 14:13-19
I Sam. 7:5-9
HOSI Xikwembu xi ndzi byerile xi ku: “Vanhu lava a ndzi nga va tsetseleli, hambiloko Muxe na Samiele va nga ta emahlweni ka mina va va khongelela. Va hlongole va suka emahlweni ka mina! 2
Kutani loko va ku vutisa va ku: ‘Hi ta ya kwihi xana?’ va byele leswaku mina HOSI ndzi ri:
“Lava hlawuleriweke ntungu, a va fe hi wona;
lava hlawuleriweke tlhari, a va dlawe hi rona;
lava hlawuleriweke ndlala, a va fe hi yona;
lava hlawuleriweke ku ya evukhumbini, a va yisiwe kona!
3“Mina HOSI ndzi lerisile leswaku va herisiwa hi swilo swa mune: Va ta dlawa hi tlhari, timbyana ti kokakoka mintsumbu ya vona, tinyanyana ti yi dya, swiharhi swi hetisa! 4
II Tikr. 33:1-9
Vanhu lava, ndzi ta va hundzula xihlambanyiso lexo chavisa emahlweni ka vanhu va matiko hinkwawo, hikwalaho ka leswi Manase n'wana Hezekiya hosi ya Yuda a swi endleke eYerusalema.”
5HOSI Xikwembu xi ri:
“We Yerusalema, i mani loyi a nga ta ku twela vusiwana,
a xaniseka na wena xana?
Xana i mani loyi a nga ta hambuka
a ta ku pfuxela xana?
6Mina HOSI ndzi ri: U ndzi tshikile,
u lo ya u tlhelela endzhaku,
hikokwalaho ndzi tshambulutile voko ra mina, ndzi ku ba ndzi ku herisa.
A ndzi karhele ku ku rivalela.
7Vanhu va mina ndzi va peperhile hi rihlelo,
emitini hinkwayo ya tiko;
ndzi va herisile, ndzi dlaya ni vana va vona,
kambe a va tshikanga tindlela ta vona leto homboloka.
8Ndzi andzisile tinoni exikarhi ka vona,
ti tala ku tlula sava ra lwandle;
vavasati lava, vona va nga veleka tinhenha,
ndzi va rhumerile muhlaseri ninhlekanhi,Van'wana va ri: vamanana lava, ndzi ta va rhumela nhenha leyi hlaselaka ninhlekanhi
kutani va hatle va khoma hi ku chava,
ndzi va tshukisa va rhurhumela.
9Hambi loyi a a ri ni vana va 7,
ú wile a titivala,
nhlekanhi wu n'wi hundzukela munyama,
a khoma hi tingana, a titwa a nga ha ri nchumu.
Vanhu lava nga ta tshuka va ponile,
ndzi ta va nyiketa eka valala, va va dlaya.
Ndzi vula sweswo mina HOSI.”
10We manana, xana u ndzi velekele yini xana? Vanhu hinkwavo etikweni va lwa na mina, va ndzi venga. A ndzi va lombanga nchumu kumbe ku kombela leswaku va ndzi lomba, kambe hinkwavo va le ku ndzi sandzeni! 11HOSI Xikwembu xi hlamula xi ku: “Hakunene ndzi ta ku kutsula ndzi ku katekisa, kutani enkarhini wa khombo ni maxangu, ndzi ta endla leswaku valala va titsongahata eka wena.Van'wana va ri: We HOSI, a swi ta va swi ndzi fanerile ku sandziwa, loko hakunene ndzi nga ku tirhelanga hi ndlela leyinene, ni loko ndzi nga khongelelanga valala emahlweni ka wena enkarhini wa khombo ni maxangu 12Xana munhu ntsena a nga tshova nsimbhi, yona nsimbhi ya le n'walungwini leyi pfanganyisiweke na koporo xana?”
13HOSI Xikwembu xi engeta xi ku: “N'wina Vaisraele, ndzi ta nyiketa rifuwo ra n'wina ni xuma xa n'wina eka valala, va swi phangha, ndzi mi bela swidyoho swa n'wina hinkwaswo leswi tateke tiko ra n'wina. 14Ndzi ta mi hundzula mahlonga ya valala va n'wina etikweni leri mi nga ri tiviki, hikuva ndzilo wa vukari bya mina wu le ku pfurheni, wu ta pfurha wu nga heli!”Van'wana va ri: wu ta pfurha wu mi herisa
15We HOSI, u tiva hinkwaswo.
Ndzi anakanye u tikomba eka mina,
u rihiseta lava va ndzi xanisaka;
u nga ndzi dlayisi hi ku va lehisela mbilu.
Wa swi tiva: Vanhu lava va ndzi monya hi mhaka ya wena.
16Siku ndzi kumeke marito ya wena,
ma hundzukile swakudya swa mina ma ndzi tsakisa;
ndzi ma tsakerile hi mbilu hinkwayo,
hikuva ndzi vuriwa munhu wa wena.
We HOSI, Xikwembu xa matimba hinkwawo,
17a ndzi lavanga ku dzumba ni lava tsakaka,
a ndzi navelanga ku tiphina na vona.
Hi wena u ndzi vangeleke xivundza lexi,
hikuva ndzi tshamela ku tshinya vanhu hi vito ra wena.
18Xana ku vaviseka ka mina ku tsandzeka ha yini ku hela,
ni mbanga ya mina yi alela yini ku tshunguriwa yi hola, ke?
Hakunene u ndzi xisile kukota xihlovo lexi phyaka,
lexi tshikaka vanhu empfhukeni!
19HOSI Xikwembu xi ndzi hlamula xi ku:
“Loko u vuyela eka mina, ndzi ta tlhela ndzi ku amukela,
kutani u ta ya emahlweni u ndzi tirhela.
Loko u vulavula leswi twalaka, u tshika ku jamuka,
wa ha ta va nomo wa mina.
Vanhu va ta vuyela eka wena,
a hi wena u nga ta ya eka vona.
20Emahlweni ka vanhu lava, ndzi ta ku endla khokholo,
rirhangu lero tiya ra koporo.
Va ta lwa na wena,
kambe va nga ka va nga ku hluri,
hikuva ndzi ta va na wena,
ndzi ku ntshunxa ndzi ku ponisa,
ku vula mina HOSI.
21Ndzi ta ku ponisa emavokweni ya lavo homboloka,
ndzi ku kutsula eka vanhu va tihanyi.”


text:
231
Muṋe washu u ri, “Vhalisa vhane vha khou lozwa sambi ḽa nngu dzanga vha dzi balanganya, vha ḓo zwi vhona!” 2Zwino-ha Muṋe washu Mudzimu wa Israele a tshi amba na vhalisa vha vhathu vhawe u ri, “Ndi ḓo ni lifhedzela vhuvhi haṋu; no balanganya sambi ḽa nngu dzanga na dzi khadela kule na si dzi londole. 3
29:13-1430:3
31:7-8,10
32:37
50:19-20
Dot. 30:3-5
Yes. 11:11-12
Nṋe muṋe ndi ḓo kuvhanganya nngu dza sambi ḽanga dzo salaho nda dzi bvisa mashangoni oṱhe he nda dzi thathela hone, nda dzi humisela pfuloni yadzo, dza dzwala dza anda henefho. 4Ndi ḓo dzi ṱoḓela vhalisa vhane vha ḓo dzi londola, a dzi tsha ḓo ofha, a dzi tsha ḓo ofhiswa, a hu tsha ḓo vha na i xelaho.”
5
33:15
33:17Yes. 9:6-7
53:2
Esek. 34:23-24
37:24
Mika 5:2-4
Zak. 3:8
6:12
Muṋe washu u ri, “Maḓuvha a khou ḓa ane nda ḓo ita uri hu simuwe ḓadzwane ḽa Dafita ḽi tshidzaho, i ḓo vha khosi ine ya ḓo vhusa nga vhuṱali, a haṱula nga khaṱhulo mbuya, a ita zwi re zwone shangoni. 6
33:7,14,16
3:18
Misi yawe Juda ḽi ḓo tshidzwa, Israele ḽa lala. U ḓo pfi, ‘U tshidzwa ndi Muṋe washu’.”
7
Muṋe washu u ri, “Hu khou ḓa misi ine vhathu vha si tsha ḓo ri, ‘Ri ana nga Yahavee a tshilaho we a pfulusa Vhaisraele Egipita,’ 8
vha vho ḓo ri, ‘Ri ana nga Yahavee a tshilaho, we a pfulusa Vhaisraele shangoni ḽa devhula na mashangoni oṱhe he a vha o vha thathela hone.’ Ndi hone vha tshi ḓo dzula shangoni ḽavho.”
9
Ndi tshi amba nga vhaporofita ndi ri:
Mbilu yanga yo pwashea ngomu hanga;
miraḓo yanga yoṱhe yo kulekana.
Ndi nga muthu o kambwa,
ndi nga munna o wiswa nga waini,
zwo shuṅwa nga Muṋe washu na maipfi awe makhethwa.
10
Shango ḽo ḓala dziphombwe;
shango ḽo oma,
ḽi nga ḽi khou lilela mufu nge ḽa teketelwa,
pfulo ya sogani yo puta.
Vhaporofita vho fara nḓila mmbi,
maanḓa avho vha a shumisela dubo.
11
Muṋe washu u ri,
“Hu vhaporofita, hu vhotshifhe,
vhoṱhe vho ṱamba Mudzimu;
vhuvhi havho ndi vhu vhona na thembeleni yanga.
12
Zwenezwo nḓila ine vha tshimbila ngayo
i ḓo redzemusa;
vha ḓo thathelwa swiswini,
henefho vha ḓo wa.
Ndi ḓo vha ḓisela khombo,
nga ṅwaha une vha ḓo lifhedzwa ngawo.
Ho amba Nṋe Yahavee.”
13
Esek. 16:44-52
“Zwe nda vhona kha vhaporofita vha Samaria
zwi a nengisa:
vho porofita nga Baali,
vha xedza vhathu vhanga Israele.
14
Gen. 18:20
Yes. 1:10
Hone zwe nda vhona kha vhaporofita vha Jerusalema
zwi tou nengisa u fhirisisa.
Vha ita vhupombwe vha tevhela mazwifhi,Majuda vha fulufhedzeaho vha tshi amba Baali vho vha vha tshi ri u pfi Mazwifhi.
vha ṱuṱuwedza vhaitazwivhi
uri vha si furalele vhuvhi havho.
Vhoṱhe ndi vhona vha tshi nga Sodoma;
vhathu vha Jerusalema vha nga Gomora.”
15
Zwenezwo Muṋe washu Mulangazwoṱhe a tshi amba nga vhaporofita u ri, “Ndi ḓo ita uri vha ḽe zwiḽiwa zwa u kalakata, vha nwe maḓi a re na vhutulu, ngauri vhaporofita vha Jerusalema ndi vhone vho fhuraho vhathu vhoṱhe uri vha ṱambe Mudzimu.”
16Muṋe washu Mulangazwoṱhe u ri, “Ni songo thetshelesa zwine vhaporofita vha ni porofitela; vha ni fulufhelisa zwi si zwone. Vha amba mabono a no bva mihumbuloni yavho a songo ambiwa nga Nṋe Yahavee. 17
Vha ṱolou vhudza vhane vha nnyadza vha ri: ‘Muṋe washu u ri: Ni ḓo vha na mulalo.’ Vhane vha tshila vha tshi tevhedza zwine vha funzedzwa nga mbilu dzavho dza tshipimbi, vha vha vhudza vha ri, ‘A ni nga welwi nga khombo!’ 18
Jobo 1:6
2:1
15:8
Yes. 6
Am. 3:7-8
Hone ndi nnyi wavho we a ima khoroni yanga uri a vhone kana a pfe ipfi ḽanga? Ndi nnyi we a thetshelesa a pfa ipfi ḽanga? 19
25:32
30:23-24
Vhonani, mbiti dzanga dzi ḓo pwashea dza vha ḓumbu, dza vha tshiḓumbumukwe tsha swiela ṱhoho dza vhavhi. 20Mbiti dzanga a dzi nga humi dzi sa athu khunyeledza zwi re mbiluni yanga. Misi i ḓaho ndi hone ni tshi ḓo zwi ṱalukanya zwavhuḓi.
21
23:32
“Havha vhaporofita a vho ngo ruṅwa nga Nṋe, vho sokou bva nga vhoṱhe; Nṋe a tho ngo amba navho, vho sokou ḓiporofitela. 22
Hone arali vho vha vho dzhena khoroni yanga, vho vha vha tshi ḓo vha vho ḓivhadza vhathu vhanga maipfi anga vha vha humisa nḓilani dzavho mmbi, vha vha laṱisa zwiito zwivhi.”
23Muṋe washu u ri, “Ni vhona unga Nṋe ndi Mudzimu a re tsini ane na nga mu langa naa? A thi Mudzimu a re kule na inwi naa? 24
U hone ane a nga dzumbama ho khudaho hune nda nga si mu vhone? Kani-ha a thi ḓadzi ḽiṱaḓulu na ḽifhasi? 25Ndo zwi pfa zwe vhaporofita vha amba vha tshi porofita mazwifhi nga dzina ḽanga, vha tshi ri, ‘Ndo lora! Ndo lora!’ 26Nṋa izwi zwi ḓo guma lini mbiluni dza vhaporofita havha vha u zwifha vha no porofita zwa vhufhura vha tshi sokou ḓihumbulela? 27Vha tshi hanelelana miloro yavho vha itela uri vhathu vhanga vha hangwe dzina ḽanga, u ḓi nga na vhokhotsi avho vhó hangwa dzina ḽanga nga u luvha Baali. 28Litshani muporofita a re na muloro a vhudze vhathu muloro wawe, hone a re na ipfi ḽanga mu litsheni a ḽi vhudze vhathu a tshi amba ngoho. Mungu u a vhuya wa vhewa huthihi na thoro naa? Ho amba Nṋe Yahavee. 29
Ipfi ḽanga a ḽi ngi mulilo? A ḽi ngi hamula ine ya pwashekanya tombo naa? 30Huno-ha Nṋe ndi lwa na vhaporofita vhane vha tswelana maipfi ane ha pfi a bva kha Nṋe. 31Ee, ndi lwa na vhaporofita vhane vha amba zwe vha sokou humbula vha ri, ‘Hu amba Yahavee!’ 32
23:21
Vhukumakuma ndi lwa na vhane vha porofita miloro i si yone. Vha i vhudza vhathu vha xedza vhathu nga mazwifhi avho na nga mazuwo avho, ngeno Nṋe ndi songo vha ruma kana nda vha vhea. A vha vhuyi vha farisa vhathu havha nga tshithu. Ho amba Nṋe Yahavee.”
33Muṋe washu o mmbudza a ri, “Jeremia, arali vhathu havha kana muporofita kana tshifhe a u vhudzisa a ri, ‘Ndi mini tshine Muṋe washu a ri hwesa zwino nga ndaedzoNdaedzo na muhwalo nga Tshiheberu ndi ipfi ḽithihi. yawe?’ vha fhindule u ri, ‘Muhwalo wa Muṋe washu ndi inwi; u ḓo ṱuwa a tshi ni kudza kule!’ 34Arali muporofita kana tshifhe kana muṅwe-vho a ri, ‘Yahavee u khou ni hwesa muhwalo hoyo,’ ndi ḓo laṱisa onoyo muthu na muṱa wawe. 35Tshine nda tenda ni tshi vhudzisa khonani dzaṋu kana mashaka ni tou ri, ‘Phindulo ya Yahavee i ri mini?’ kana na ri, ‘Yahavee o ri mini?’ 36Hone ni songo tsha vhudzisa na ri, ‘Yahavee u khou ri hwesa mini?’ Ane a ralo, ndaedzo yanga i ḓo tou vha muhwalo wawe vhukuma, ngauri u khou shanda maipfi a Mudzimu a tshilalo, Nṋe Yahavee Mulangazwoṱhe Mudzimu waṋu. 37Ni ṱolou vhudzisa muporofita ni tshi ri, ‘Yahavee o u fhindula a ri mini?’ Kana, ‘Yahavee o amba mini?’ 38Hone ane a dovha a vhudzisa uri, ‘Ri ḓo hweswa mini nga Yahavee?’ ndo vha laedza uri vha songo dovha vha ralo. 39
Zwenezwo, vhukumakuma ndi ḓo ni thubela kule nda ni doba nda ni posa kule hanga khathihi na miḓi ye nda ṋea inwi na vhokhotsi aṋu. 40Ndi ḓo ni nyadzisa lini na lini, ni ḓo shona lini na lini zwa si vhuye zwa hangwiwa.”


text:
Xiave xa vamanana va Ntwana tani hi vavasati xikan’we vamhani xivonaka eka ku cinca ka ma ambalelo ya ndzhavuko lawa ya ambariwaka kuya hi xiyimo lexi vanga eka xona loko varikarhi vakula.
Swiyimo swakona hileswi: lesea (nwana); mosetsana (nhwenyani); lethumaša (thugamama); sealogana (nkarhi wo cinca); mothepa (nhwenyani loyi anga khomba); xikan’we na kgarebe (laha kunga nhwana loyi anga vupfa). Kuva ntsena endzhaku ka vukati naswona ngopfu ngopfu loko a tswale nwana wosungula lahawansati wa Ntwana akumaka xiyimo xa mosadi leswi swivulaka havumbirhi bya wansati na nsati.
Migingiriko yaku kula, kufana na vukhomba, mucato xikan’we na minkosi, swiendleriwa e majarateni yale makaya. Loko kungaseva na ngoma (byale) leswi kunga xiphemu xa koma (nkarhi hinkwawo wa ngoma), vanhwenyani lavaha kulaka va yndza hileka xiyimo xakuva na misisi eka tindzhawu tale xihundleni.
Lowu i ntirho wa xihundla swinene, tani hileswi vanhwenyani va Ntwana vanyikiwaka xiyimo xa ximfumo xa ntlawa ntsena endzhaku ka vukhomba. Hinkarhi wa vukhomba, kufana na swigwamatshuku, vale ka xiyimo lexi vahundzaka - kungari vana kumbe vatswatsi. Hinkarhi lowu, loko vari eka xiyimo lexingava kanganyisaka swinene, vavekiwa eka ndzhawu leyi vanga voxe. Loko nhwenyani lontsongo a sungula ku vona masiku yayena uvekiwa eka ndzhawu yakwe ari yexe kuringana masiku nyana.
Kutani a nyikiwa dzovo (lebole) leswaku ari ambala leringa khavisiwa hintila wolala wa tikunupu naswona yina makhaxa ya dzovo, lawa ya kombetaka ku cinca kayena kusuka eka nwana kuya eka wansati. Utlhela a ambala ntepana, xidzobyani xofana na lexi xi ambariwaka hi vavasati lava tekiweke laha ndzhaku. Kufana na xikete lexi axi ambalaka, xitala ku ambariwa ntsena na tikunupu kunwe na vuhlalu lebyi cikinyaka laha matlhelo kufana na lebyi kumekaka eka swikete swa vavasati lavanga tekiwa. Ngoma (byale) yi lawuriwa hi nsati lonkulu wa hosi, vavasati lavakulu xikan’we na vanhwenyani lavanga khomba.
Ntirho lowu wukatsa kutsemiwa ka misisi, laha misisi ya nhwenyani yitekaka xivumbeko xa xitulu xa basikiri (tlhotshwana) kutani yi totiwa nsiti na mafurha, loko xikandza xavona xitotiwe tsumani na mafurha. Vanhwenyani vanyikiwa madzovo hiva mhani wa vona lawa vaya ambalaka na ntepana. Mavele yavona yava yanga funengetiwanga, mavoko yavona ya mabendlele ya byasi (ditokwa) kutani vaambala vuhlalu (mathala) laha e nhanwini.
Endzhaku ka ntirho wavona wosungula swikhombani swiya tshama nhweti hinkwayo swiri eku khombeni (mphato) laha vakumaka vuleteri bya swamasangu na mintirho yale kaya. Laha ku ciseteriwaka ku yimbisiwa xikan’we naku tsanyusiwa ka laha tlhelo ka xirho xa xihundla xa xisati. Leswi hinkwaswo swi endliwa kurikarhi ku yimbeleriwa naku ciniwa evusikwini, laha kutiyisaka vuxaka exikarhi ka swikhombani.
Vadyondzisiwa hi maendlelo ya swipompani swaku tswarisa (gimwane or popenyane) xikan’we na xitheve xo endliwa hi tinhlanga (legolo) kukatsa naku khavisa majomela (mogope) yale kaya. Eka xiphemu xohetelela xa vukhomba bya vona, vanhwenyani vavitaniwa vo boramaswaile, naswona vava vatole nkuma loko vangase vuya ekaya laha vanyikiwaka xiyimo xa kgarebe.
Eka vafana va Ntwana, ngoma yavona - kufana naleyi vaxisati vahundzaka eka yona - yi kombisa xiyimo xa kuhundza ka vona naswona swivalulamisela ntirho wavona wa vumundzuku eka rixaka. Majaha lawa yahaku yimbisiwaka ya ambarisiwa swiambala swa vavasati kutani misisi yi endliwa onge i xitulu xa bayisikiri eka tikhomba.
Laha xisutini va bohisiwa nkhamu lowunga endliwa hi byasi wutlhela wuva na vuhlalu bya mihlovo leyi landzelelanaka yobasa, wotshuka, wantima kumbe wasi, wulandzeriwa hiwa pink - kurikarhi ku pimiwa nxaxamelo wa mihlovo leyi ambariwaka hi vavasati lavanga khomba vatlhela vatekiwa. Endzhaku ka ngoma, vavanuna va Ntwana vasusa swikombiso hinkwaswo swavununa na vusati kutani vateka mintirho leyi vavekeriweke yona ntsena evanhwini.Translated by Ike Ngobeni


text:
Mullets
Vito ra Ntolovelo ra Xindyangu
Mullets
Vito Rinwana
Grey mullets
Vito ra xi Science
Mugilidae
Size
Ku fika eka 90 cm, hintolovelo 50 cm.
Nhlamuselo
Yina miri wa xivumbeko xa silindara lexi matlhelo hinkwawo ya yona ya fanaka. Yiva na ti dorsal fins timbirhi letintsongo leti nga hambanyisiwa. Ncila wa yona wufana nyana na foroko hi xivumbeko. Yiva na nomo lowuntsongo na swimenwani leswintsongo swinene. Ntila wa laha nhlaneni awu vonaki. Hixitalo yiva yiri na muhlovo wa silivhere na xitshopani, wo basa kumbe buraweni na milayeni layeni.
Vuxokoxoko
Ndyangu wa yona wukule kuya fika eka 17 na tinxakaxaka ta 72. Mintlawa leyikulu yikumeka eka mati lawa yanga entangiki. Leti taha kulaka ti fika kwalomu ka 2 cm naswona ta tumbela swinene. Himinkarhi yinwana minga ehleketa leswaku i goatfish hikuva ta fana. Titala ku khomiwa tiya xavisiwa. Titshikela matandza.
Swakudya
Swakudya swa yona swikatsa nkuxu, detritus, switsotswana, matandza ya hlampfi na switswotswana leswinga fa swibolaka.
Kuhangalaka
Yikumeka eka tinxaka hinkwato ta malwandle ya laha misaveni hinkwayo.
Common Species
Flathead mullet - Mugil cephalus
Groovy mullet - Liza dumerilii
Southern mullet - Liza richardsonii


text:
141
Na Ikoniamu zwa ḓi ralo: Paulo na Barnabasi vha dzhena sinagogoni, vha funza lwe vhathu vhanzhi vha Majuda na vhannḓa vha vha vhatendi. 2
Majuda vhe vha sa fune u tenda, vhone vha vho ita zwa vhuluṱa uri vhannḓa vha vhenge Vhakhriste. 3Vhaapostola vha dzula henefho tshifhinga tshilapfu. Vha amba nga Muṋe washu vha sa ofhi tshithu, huno na Ene a khwaṱhisa vhuṱanzi havho nga u ḓi vha ṋea maanḓa a u ita maḓembe na zwimangadzo. 4Vhathu vha muḓi wonoyo vho bva zwigwada zwivhili, vhaṅwe vha tshi ima na Majuda vhaṅwe vha ima na vhaapostola.
5Ndi hone vhannḓa na Majuda, khathihi na vharangaphanḓa vhavho, vha tshi vho langana u tambudza vhaapostola na u vha kanḓa nga matombo. 6
Mish. 16:1-2
Musi vhaapostola vha tshi zwi pfa, vha shavhela Likhonia miḓini ya Listara na Derebe na mivhunduni yo i tangaho. 7Henengei vha isa phanḓa u ḓivhadza mafhungo maḓifha.
8
Listara henefho ho vha hu na muṅwe munna we a vha o holefhala milenzhe, u bva tshee a bebiwa a sa athu vhuya a tshimbila. 9
Onoyo a dzula a thetshelesa Paulo a tshi khou funza. Paulo a mu lavhelesa a vhona uri u na lutendo lune a nga fhodzwa. 10
Ndi hone a tshi vhidzelela a ri, “Takuwani ni ime nga milenzhe yaṋu ni tou dzi!” Uyo munna a mbo ḓi thamuwa a thoma u tshimbila-tshimbila. 11
28:6
Mavhuthu a tshi vhona zwe Paulo a ita, vha thoma u zhamba nga Tshilikhonia vha ri, “Midzimu yo tsela kha riṋe nga tshivhumbeo tsha muthu!” 12Barnabasi vha ri ndi Ziasi khosi ya midzimu, Paulo ene vha ri ndi Hermesi muḓinḓa wa midzimu, ngauri ho vha hu tshi amba ene.“Ziasi” nga Tshilathini u pfi “Jupiter”, “Hermesi” u pfi “Mercurius”. 13Tshifhe wa Ziasi a ḓisa dzimboho dzo ṱamiwa nga khare dza maluvha a ima khoroni. Ndi uri thembele ya Ziasi yone yo vha i henefho nnḓanyana ha muḓi. Zwino hoyo tshifhe na mavhuthu, vho vha vho no vha na muhumbulo wa u ṋekedza vhaapostola nduvho.
14Barnabasi na Paulo vha tshi tou pfa zwi no ṱoḓa u itwa, vha kherukanya zwiambaro zwavhoU kherukanya zwiambaro ndi u sumbedza u pfa vhuṱungu nga u vhona muthu wa ṋama a tshi itwa Mudzimu. vha gidimela vhukati ha gogo vha ṱavha mukosi vha ri, 15
1 Korint. 8:4
Ps. 146:5-6
“Vha hashu, mathina zwo no vha zwifhio? Riṋe ri tou vha vhathu vha ṋama unga inwi! Tshe ra ḓela ndi u ni ḓivhadza mafhungo maḓifha uri ni laṱe hezwi zwithu zwi si na mushumo, ni rembulutshele ha Mudzimu a tshilaho we a sika ḽiṱaḓulu na ḽifhasi na lwanzhe na zwoṱhe zwi re khazwo. 16
Kale o litsha tshakha dzoṱhe dzi tshi fara yadzo nḓila. 17
Mat. 5:45
Ps. 147:8
104:14-15,27
Jer. 5:24
Naho zwo ralo o ḓi sumbedza uri u hone nga zwivhuya zwine a ita. Vhonani u ni nisela mvula i tshi bva ṱaḓulu, a ni fha na zwiliṅwa nga tshifhinga tshazwo; u ni fha zwiḽiwa, a takadza mbilu dzaṋu.” 18Naho vhaapostola vho amba vha ralo, ho vha ho tou sala zwiṱukuṱuku gogo ḽo vha ṱhavhela idzo mboho.
19
14:1-2
2 Korint. 11:24-25
Ha mbo swika Majuda vha bvaho Antiokia na Ikoniamu. Vhenevho vha tswa mbilu dza gogo ḽa vho ima navho, vha kanḓa Paulo nga matombo vha mu kokodzela nnḓa ha muḓi vha tshi ri o fa. 20Hone musi vhafunziwa vha tshi ḓa vha mu tanga, a vuwa a humela muḓini. Nga matshelo a ṱuwa na Barnabasi vha ya Derebe.
21Paulo na Barnabasi vha funza mafhungo maḓifha Derebe, ha rembuluwa vhathu vhanzhi. U bva henefho vha humela Listara, vha konou fhirela Ikoniamu, na Antiokia u re kha ḽa Phisidia. 22
Mar. 10:30
Luk. 22:28-29
Joh. 16:33
Vha khwaṱhisa vhafunziwa na u vha ṱuṱuwedza uri vha ime kha lutendo. Vha ri, “Ri dzhena muvhusoni wa Mudzimu ró fhira nga maṱhuphoni manzhi.” 23
Vha tela tshivhidzo tshiṅwe na tshiṅwe vhalisa vhatsho, vha konou vha kumedza Muṋe washu nga thabelo na nga u ḓidzima, vhunga vho vha vho no ḓi mu ṱanganedza.
24Vha buḓekanya shango ḽa Phisidia vha swika Phamfilia. 25
Henefho vha amba ipfi ḽa Mudzimu muḓini wa Pherege, vha konou tsela Athalia. 26
13:3
U bva henefho vha namela tshikepe vha humela Antiokia, fhaḽa he vha kumedzwa kha vhuthu ha Mudzimu uri vha ite mushumo wonoyo une vha kha ḓi bva u u khunyeledza.
27Vha tshi swika Antiokia vha kuvhanganya tshivhidzo tshoṱhe vha vha hanelela zwoṱhe zwe Mudzimu a shuma ngavho, na he a vulela vhannḓa nḓila uri vha mu ṱanganedze. 28Henefho vha fhedza tshifhinga vha tshi dzula na vhafunziwa.


text:
Hi kwalomuya kava fourth century, xifundzha xa Northern Province lexinga kona manguva lawa se axi tshamiwa hi rixaka ra ma Khoisan xikan’we na vanhu va Early Iron Age, lava ava hlanganisiwa hiku xavisa, vukati na nyimpi. Eka 7th century ndzhawu ya n’walungu ayiri na tinxaka ta va Ngona na Khoisan.
Kusukela eka 800, ku tumbulukile Mapungubwe Kingdom, leyinga koka kusukela e Soutpansberg edzongeni, kutsemakanya nambu wa Limpopo kuya fika e Matopos e n’walungwini. Ndzhawu leyi yi hungutekile kusuka hi 1240, naswona matimba xikan’we na ku xavisa swi rhurhele en’walungwini kuya e Great Zimbabwe Kingdom. Ku vile na ku cinca eka vuhosi byale Zimbabwe bya Khami na Rozwi loku kunga landzela, kambe ndzhavuko awu yimangi e dzongeni wa Limpopo: Shona-Venda na swivumbiwa swa va Venda swi kurile eka malembe yava 14th na 15th centuries.
Akuna makhumbi ya maribye lawa laynga pimanyisiwaka naya Great Zimbabwe e n’walungu vuhuma dyambu bya xifundzha xa Northern Province, kambe lawa yanga etintshaveni ya kombeta vumbhoni. Ku landzela kuhumelela katindzhawu leti, kusukela kwalomuya kava 1400, magandlati ya vanhu lava vulavulaka ririmi ra xi Shona ya fikile kusuka e Zimbabwe (laha ku tivekaka hiva Venda tani hi va Thavatsindi) lava vanga fika vatshama e Lowveld.
Eku heleni ka 17th century, gandlati rin’wana rifikile, va Singo, lavangavaka vatumbuluke e Rozwi, vatsutsumile Danangombe (Dhlo Dhlo) kusuhi swinene nale xikarhi ka Zimbabwe, endzhaku kaloko kuwisiwile mfumo wa Rozwi. Laha vanga fika vatshama e Tshiendeulu, kutyani vaya e Dzata.
Dzata e Nzhelele Valley yina makhumbi lawakulu ya maribye naswona kuringana kwalomu ka 60 wa malembe ya tihosi leti landzelelanaka. Votala va wela ehansi ka matimu ya ndzhawu ya Thoho-ya-Ndou (Head of the Elephant), lava vangavaka vave vafumi lavanga teka vito leri loko vasungula ku fuma. Van’wana vanwi teka tani hi munhu loyi anga hlanganisa mintlawa yale Soutpansberg kusuka e Venda.
Van’wana vavula leswaku u engetelerile matimba ya va Venda na mindzelekani ya vaakelani. Hi 1760, Dzata yivuye yitshwa yiku lohlo. Vumundzuku bya Thoho-ya-Ndou byingaha tiveki: angava a tsutsumile, xikan’we na Ngoma Lungundu, kuya tshama e tlhelo ka nambu wa Limpopo, kumbe angava a dlayiwile. Hiku nyamalala ka Thoho-ya-Ndou, vuhosi byi avanyisiwile hi ka mbirhi.
Ku nghena ka vuhosi byintshwa hi 19th century swi endle leswaku mintlawa yotala, leyi tihosi tavona ati wela ehansi ka rixaka ra Singo. Va Venda navona avari na tihosi leti tumbulukaka kun’wana. Milawu yaku tekiwa ka vuhosi ayi twisiseki, naswona matimu ya va Venda aya vulavula hiku kwetlembetana ka loyi angata teka vuhosi, leswi na namuntlha swahariki kona.
Hambi leswi ava tshama exikarhi ka va Venda,va Lemba kahari na leswi vanga swi endleki (kufana na kudya nguluve) leswi swikomba ntumbuluko wa vona wo hlawuleka. Van’wana vahlamusela leswaku va Lemba va Northern Province nale Zimbabwe vatumbuluke eka vaxavisi vama Arab lava avakumeka exikarhi ka East Africa nale Zimbabwean kuringana ti centuries totala leti hundzeke.
Va Lemba hi voxe ava tshemba leswaku hivona ma Black Jews, lava tumbulukaka eka rixaka leri lahlekeke rama Israel. Swinga khathaleki leswaku vasukela kwihi, vavile na xiave xa nkoka swinene eka kufambisa tinhundzu eka precolonial iron xikan’we na kuxavisiwa ka nsuku.
Khale, akungari na wansati na un’we wa mu Lemba loyi ata tekiwa hi wanuna wa mu Venda, naswona kuva wanuna wa mu Lemba a teka wansati wa mu Venda a swikala swinene. Loko wansati wa mu Venda o tekiwa hi wanuna wa mu Lemba, a fanele ku endleriwa ntirho waku n’wi cinca leswaku a hundzuka mu Lemba. Leswi kufikela sweswi swaha endliwa, hambi leswi kungova eka matsalwa kufikela namuntlha.
Ku xavisa, nyimpi xikan’we naku tekana kusukela eka tinxaka leti hambanaka na va Tsonga, va Lobedu, ma Zulu, ma Swazi xikan’we na tinxaka tinwani swisiye xitembe eka ndzhavuko wa va Venda.
Ngoma, Ngoma Lungundu (ngoma ya vafi kumbe ya Mwari), i xilo lexinga xikarhi swinene eka maendlelo ya ndzhavuko wa va Singo: loko yi chayiwa hi hosi hinkarhi wa nhlaselo, ayita sirhelela vanhu eka nhlaselo kutani yiva pfumelela ku hlula valala vavona.
Ngoma leyi ayi tisa ku chava swinene eka mimoya ya valala laha avatitwa va rhurhumela swinene, va wela ehansi kutani valova. Kuya hi ndzhavuko hi leswaku loko ngoma leyi yi chayiwa ayi endla leswaku varixaka ra Singo vakota ku teka rendzo rakuya teka naku khoma misava leyinga e dzongeni wa Limpopo.
Minkarhi yin’wana, loko ngoma leyi yiti chaya hi yoxe, xikwembu xale hansi lexinga vonakeki xa Mwari, lexinga nyika ngoma leyi eka tihosi ta Singo, ayi tlangiwa hi xona. Van’wana vavula leswaku, endzhaku ka kuhlaseriwa ka Dzata, ngoma leyi ayi tumbetiwe e bakwini kusuhi nale Netshiendeulu, laha vatshami vakona akuri va hlayisi va yona.Translated by Ike Ngobeni


text:
Coelacanth
Dzina Ḽa Muṱa
Coelacanth
Alias
Old Four Legs
Dzina Ḽa Tshisantsi
Latimeriidae
Tshivhumbeo
1,7 m
Ṱhaluso
Tshi na mutumbu wo omaho muhulwane. Ure na lukanda lwa marambo. Mukumba wa hone u tou nga maṋo. Mutshila muhulwane na marahu ane a ṱoḓa u fana. Marahu mahulu o itaho tshipulumbu. Muvhala wa lurumbu wo dombilelaho na manwe mathoma asongo dombilelaho muvhili woṱhe.
Nḓivho Yo Ḓoweleyaho
Hoyu ndi muta muthihi kha dzi Latimeriidae na zwigwada zwivhili. Dzo vha dzo xela fhedzi dza wanala hafhu nga ṅwaha wa 1938. Muthu wa u thoma u dzi wana u bva east London, mulamboni wa Chalumna. Dzi wanala maḓini o tsaho (100 m-400 m) mabakoni mitshila I dzi thusa kha u bambela. Dzi zwima vhusiku. ovoviviparous.
Kuḽele
Dzi ḽa khovhe dza lwanzheni, skates, eels dzi ya ḽa nga maanḓa dzi metabolism ṱhukhu. Fhedzi a zwi ṱoḓi zwiḽiwa zwinzhi nga luthihi.
U Phaḓaladziwa
Dzi wanala mashangoni anga ho sa Sodwana, Comoros na Indonesia.


text:
Slipper Lobster
Vito ra ntolovelo ra xindyangu
Slipper lobster
Vito ra xi science
Scyllaridae
Size
Ku fika eka 50 cm, hintolovelo 25 cm.
Nhlamuselo
Yina timhondzo timbirhi leti langutekaka onge i foxolo. Yiva na miri wo leha ku fana na Lobster yantolovelo. Yiva na tip here ta 5 leti kumekaka eka carapace(fused plates covering thorax). Yikota ngopfu ku tumbela hi muhlovo wa yona wa buraweni yo vonikela na beige leyinga tala ngopfu. Tinwana tina muhlovo wotshuka, wasi kumbe milayeni yantima na swicoticoti.
Vuxokoxoko
Ndyangu wa yona wufika eka 8 na tinxakaxaka ta 71. Yina vuxaka swinene na Spiny na Coral lobster. Lexi ixihadyana lexingana ku kankana swinene. Yiti celela e saveni/sandi kuva yiti sirhelela. Yikumeka ngopfu eka tindzhawu letingana sava/sandi kumbe laha kunga thyaka leri endliwaka hi swimilani swale matini. Yitshikela matandza kuti andzisa.
Swakudya
Swakudya swa yona swikatsa ti molluscs, crustaceans, swivungu, echinoderms nati detritus.
Kuhangalaka
Yikumeka eka tinxaka hinkwato ta malwandle ya laha misava.
Common species
Ridged slipper lobster (Scyllarides nodifer)
Shoveller crayfish (Scyllarides elizabethae)
Spanish slipper lobster (Scyllarides aequinoctialis)


text:
Afrika Dzonga ritinyungubyisa swinene hi kuhambana kandzhavuko na xintu na mfuwo. Hambi leswi yin’wana ya mindzhavuko yinga rivariwa, yin’wana yahari na nkoka swinene eka vutomi bya siku na siku, laha himinkarhi yikatsiwaka na vutomi bya masiku lawa laha hiswivulaka ximanjhe-manjhe.
Peter Magubane, loyi anga hoxa xandla swinene eka ntirho woteka swinepe kuringana kwalomu ka makume mune wa malembe, utirhise talenta na vuswikoti bya yena tani hi muteki wa swinepe kuva a hlayisa matimu na mfuwo wa hina. Ndzi titwa ndzi xiximiwile kuva na nkarhi waku hoxa xandla eka rendzo leri ra vutshila.
Nelson Mandela
Mengameli
weRepublic ye Ningizimu Afrika


text:
African Rhino
Tshugulu
Nga tshugulu
Heyi phukha iya kona u vhonala u ṱavhanya nga mulandu wa tshivhumbeo tshayo na mananga ayo. Tshugulu ndi khulwane vhukuma na hone I vhonala I tshi tou vha tsini vhukuma na ndau. Havha vho u tswa maṋanga a dzo ndi vhone vhane ra vha vha hwesa mulandu wa u fhungudzea hadzo.
Kruger national park huna tshugulu dzine dza vha tshena nga muvhala (ceratotherium simum) dzine dza wanala nga maanḓa matandani vhukati ha sarbie na crocodile rivers, dzi si ḓale hafha shingedzi na letaba. Heyi tshugulu ntsu (diceros bicornis) I wanala fhethu hune ha vha na mipfa na hune ha vha na ḓaka ḽihulu lo pinzanaho kha southern kruger vhukati ha skukuza na pretoriuskop na south of lower sabie tsini na boroho ya dzi ngweṋa.
Zwine tshugulu ya edelisa zwone na tshifhinga.
Tshugulu I eḓela yo ima kana yo sedza nnṱha na hone iya kona u eḓela dzi awara dzo no lingana dza malo. Uya kona u I wana yo dzula fhasi ha muri arali ḓuvha ḽi tshi khou tou fhisa zwavhuḓi , fhedzi arali dzo fara khofhe u ḓo zwi vhona nge ya pomba milenzhe kha lurumbu luthihi. Dzi eḓela lwa mulalo nga maanḓa zwine zwa ita uri I kone u ṱhaseliwa zwavhuḓi.
Iḓi geḓa nga mini?
Musi ḓuvha ḽi tshi khou tou fhisa vhukuma iya kona u dzula murunzini kana kha maḓi asongo kunaho. Mashika hayo ha tou I rothodza fhedzi lini a dovha hafhu ai tsireledza lukanda lwayo kha zwi lumi na ḓuvha. tshugulu I funesa nga maanḓa u tshimbila vhusiku hu tshi rothola lwo no kondelelea. Dzi ya ṅwa na maḓi arali a hone.
Maṋanga a tshugulu o itiwa nga mini na hone ndi ngani a a ndeme vhukuma a tshi khou liliwa.
Maṋanga a tshugulu ha ngo itiwa nga mavhudzi o ḓoweleaho sa zwine wa nga humbulisa zwone fhedzi o itiwa nga keratin( zwi shumiswa zwithihi zwi no ita dzi nala , claws na hooves) maṋanga a hone a ya shuma u lafha . hangei yemen maṋanga haya a shuma u ita zwi farwa zwine zwa fhiwa vhatukana vhaṱuku musi vha tshi swika uya kha vhanna.
Phaambano vhukati ha tshugulu tshena na ntsu
A huna phambano kha hedzi tshugulu, hu tou vha uri dzina ḽa heyi tshena ḽi bva kha mulomo wayo une wa vha muhulwane vhukuma ngeno wa ntsu wo valea zwavhuḓi, zwa kona u ita phambano vhukati hadzo . ha dovha ha vha na phambano kha u hula heyi tshena ndi yone yo hulesaho.


text:
351Yosiyasi a endlela HOSI Xikwembu enkhuvo wa Paseka le Yerusalema. Hi siku ra vu-14 ra n'hweti yo sungula, va dlaya xinyimpfana xa Paseka, 2kutani Yosiyasi a avela vaprista mintirho ya vona ya le Tempeleni, a va khongotela ku yi tirha hi ku chivirika. 3Endzhaku ka sweswo, a lerisa ni Valevhi lava a va ri ni ntirho wa ku dyondzisa Vaisraele hinkwavo, va ri lava tinyiketeke eka HOSI Xikwembu, a ku ka vona: “Tshikani Areka leyo hlawuleka endlwini leyi Solomoni n'wana Davhida hosi ya Israele a yi akeke. Mi nga ha rhwala-rhwali Areka, kambe khongelani HOSI Xikwembu xa n'wina, mi tirhela Vaisraele vanhu va xona. 4
Tilulamiseni hi ku ya hi mindyangu ya n'wina ni mintlawa ya n'wina, mi landzelela swileriso leswi tsariweke hi Davhida hosi ya Israele na Solomoni n'wana wa yena. 5Nghenani eTempeleni mi yima etindhawini ta n'wina, hi ku landza mintlawa ya n'wina. Mindyangu ya vamakwenu, va nga Vaisraele lavan'wana, yi ta tirheriwa hi van'wana va ka Levhi. 6Leswi mi nga ta humesa magandzelo ya Paseka, mi fanele ku tibasisa mi basisa ni vamakwenu, mi hetisisa leswi HOSI Xikwembu xi swi leriseke Muxe.”
7Yosiyasi a hlawula swinyimpfana ni swimbutana swa 30 000 emintlhambini ya yena, a pambula ni tinkuzi ta 3 000, a nyika vanhu va yena lava a va ri kona, leswaku va humesa ha swona magandzelo ya Paseka. 8Na tona tindhuna ta hosi ti humesa swifuwo hi ku titwa, ti humesela vanhu va tiko, ni vaprista, ni Valevhi. Hilkiya na Zakariya na Yehiele, va nga vona valanguteri lavakulu va Tempele, va humesela vaprista swinyimpfana ni swimbutana swa 2 600, va humesa ni tinkuzi ta 300. 9Konaniya na yena ni vamakwavo va yena Xemaya na Netanele, swin'we na Haxabiya na Yeyiele na Yozabadi, vona varhangeri va Valevhi, va nyika Valevhi-kulobye swinyimpfana ni swimbutana swa 5 000 ni tinkuzi ta 500, swi va swifuwo swo humesa ha swona magandzelo ya Paseka.
10Kuteloko va hetile ku lulamisa swa Paseka, vaprista va yima etindhawini ta vona, Valevhi na vona va yima hi mintlawa ya vona hi ku landza xileriso xa hosi Yosiyasi. 11Swifuwo swa Paseka swi dlayiwa, kutani vaprista va amukela ngati ya swona va xuva alitari,Van'wana va ri: Va dlaya swifuwo swa Paseka, kutani vaprista va tamerisiwa swo xuva ha swona Valevhi vona va yevula swifuwo swa kona. 12Va veka etlhelo nyama ya magandzelo lama hisiwaka leswaku va ta yi phakela vanhu hi ku ya hi mindyangu ya vona, vona va yi humesela HOSI Xikwembu hilaha swi tsariweke hakona ebukwini ya Muxe. Na yona nyama ya tinkuzi, va endla sweswo ha yona. 13
Va oxa nyama ya swinyimpfana swa Paseka hi nawu wa kona, nyama leyin'wana va yi sweka hi timbita ni tinhlambeto ni swimbitana, kutani va hatla va yi phakela ntshungu. 14Eku heteleleni, Valevhi va lulamisa swakudya swa vona ni swa vaprista, hikuva vaprista va ka Aroni a va ri entirhweni wa ku hisa magandzelo ni mafurha ya kona siku hinkwaro ri kondza ri pela; hikwalaho ka swona Valevhi va lulamisela vaprista xikan'we ni ku lulamisa swa vona vinyi. 15
Vayimbeleri va ka Asafa, na yena Asafa hi xiviri, na Hemani, na Yedutuni muprofeta wa hosi Yosiyasi, ni varindzi va le tinyangweni, a va ri emintirhweni ya vona hilaha Davhida a leriseke hakona. A va nga suki etindhawini ta vona, hikuva vamakwavo va ka Levhi a va va lulamisela swakudya swa vona.
16Esikwini rero, magandzelo ya nkhuvo wa Paseka ma lulamisiwa hinkwawo, ku lulamisiwa ni nyama leyi nga ta hisiwa alitarini ya HOSI Xikwembu, hi ku landza leswi hosi Yosiyasi a leriseke swona. 17
Kutani Vaisraele lava a va ri kona eYerusalema, va heta masiku ya 7 va ri karhi va dya nkhuvo wa Paseka ni wa Xinkwa xo-ke-comela. 18Ku sukela enkarhini wa muprofeta Samiele, nkhuvo wa Paseka wo fana ni lowu, a wu nga si va kona exikarhi ka Vaisraele; hambi enkarhini wa tihosi tin'wana ta Israele leti rhangeleke hosi Yosiyasi, nkhuvo lowo tano a wu vanga kona. Lava nga dya wona i vaprista, ni Valevhi, ni va ka Yuda hinkwavo, ni Vaisraele lava a va tile eYerusalema, ni vaaki va muti wa Yerusalema. 19Nkhuvo lowu wa Paseka wu endliwile hi lembe ra vu-18 ra ku fuma ka Yosiyasi.
20Loko Yosiyasi a hetile ku pfuxa Tempele ni mintirho ya yona, Neko hosi ya Egipta a huma nyimpi a ya le Karkemixi kusuhi ni nambu wa Yufrata, kutani Yosiyasi a ringeta ku n'wi sivela. 21Kambe Neko a rhuma vanhu va ya tivisa Yosiyasi marito lama nge: “We hosi ya Yuda, mina na wena a hi vangisani nchumu! A ndzi telanga ku ta lwa na wena, kambe ndzi ya lwa ni valala va mina. Xikwembu xi ndzi byerile ku hatlisa ndzi heta ntirho lowu. Tshika ku kaneta Xikwembu, hikuva xi yima na mina, kutani xi nga ku herisa.” 22Kambe Yosiyasi a ala ku tshika makungu ya yena; a tifihla hi ku ambala swin'wana, a ta lwa na Neko a nga tiviwi, a nga pfumeli leswaku marito lama vuriwaka hi Neko ma huma eka Xikwembu; kutani a ya lwa na Neko erivaleni ra Megido. 23Vaegipta va tlhava Yosiyasi hi miseve, kutani a byela malandza ya yena a ku: “Ndzi humeseni exikarhi ka vuthu, hikuva ndzi vavisiwile ngopfu.” 24Kutani malandza ya yena ma n'wi humesa ekalichini ya yena, ma n'wi tlakula ma n'wi nghenisa ekalichini ya yena ya vumbirhi, ma muka na yena eYerusalema. Kutani a fa, a lahliwa emasirheni ya vakokwa wa yena. Vanhu hinkwavo va tiko ra Yuda ni va le Yerusalema va n'wi rila. 25Muprofeta Yeremiya na yena a suma risimu ra xirilo a rila Yosiyasi. Naswona vayimbeleri hinkwavo va xinuna ni va xisati va ha rila Yosiyasi ni namuntlha hi tinsimu ta vona, hikuva ti hundzukile ntolovelo exikarhi ka Vaisraele, ti tsariwile ni le ka “Buku ya Swirilo”. 26Kutani ke, mintirho leyin'wana ya Yosiyasi, ni hinkwaswo leswinene leswi a swi endleke a ri karhi a yingisa nawu wa HOSI Xikwembu, 27ni ta vutomi bya yena hinkwabyo, swi tsariwile ebukwini ya “Matimu ya Tihosi ta Israele na Yuda”.


text:
341HOSI Xikwembu xi vulavula na mina xi ku: 2“Wena munhu, yana u ya tshinya tihosi leti risaka tiko ra Israele; tshinya varisi lava, u va byela leswaku mina HOSI N'wini wa hinkwaswo ndzi ni rito eka vona leri nge: ‘Mi ni khombo n'wina varisi va Israele, hikuva mi le ku tihlayiseni n'wina ntsena! Xana ntirho wa varisi a hi ku hlayisa tinyimpfu xana? 3N'wina mi le ku dyeni ka mafurha;Van'wana va ri: mi le ku dyeni ka ntswamba mi funengela voya bya tinyimpfu ta n'wina, mi tlhava leto nona, kambe ntlhambi wa kona a mi na mhaka na wona. 4A mi tikarhatelanga leto ka ti nga tiyanga, leti vabyaka a mi ti tshungulanga, a mi bohelelanga leti khwitaka, a mi vuyisanga leti hambukeke endleleni, leti lahlekeke a mi ti landzanga mi vuya na tona; mi fambisile ntlhambi wa kona hi voko ro tika ra tihanyi.Van'wana va ri: leti a ti tiyile, mi ti fambisile hi tihanyi 5
II Tikr. 18:16
Mt. 9:36
Mk. 6:34
Kutani leswi tinyimpfu a ti pfumala varisi, ti hangalakile, ti ya dyiwa ha yin'we yin'we hi swiharhi swa le nhoveni. 6Ti famba-fambile hinkwako etintshaveni, ni le switsungeni hinkwaswo; ti hangalakile etikweni hinkwaro, ku ri hava loyi a tikarhatelaka tona kumbe ku ti landza a vuya na tona.’ ”
7Hikokwalaho n'wina varisi, yingisani leswi HOSI Xikwembu xi mi byelaka swona. 8Yena N'wini wa hinkwaswo ú tiyisa a ku: “Tinyimpfu ta mina ti khomiwile hi swiharhi swa tinxaka-xaka ti dyiwa ha swona, hikuva a ti pfumala varisi; leti nga lahleka, varisi a va ti landzanga va vuya na tona, hikuva a va anakanya ntsena ku tihlayisa vona vinyi ematshan'weni ya ku hlayisa tinyimpfu ta mina!”
9Kutani n'wina varisi, yingisani kambe leswi HOSI Xikwembu xi mi byelaka swona; 10xi ri: “Mina HOSI N'wini wa hinkwaswo ndzi lwa ni varisi volavo! Ndzi ta susa tinyimpfu ta mina emavokweni ya vona leswaku va nga ha vi varisi va tona, naswona va nga ha tiphini va ri voxe; varisi lava va ta tshika ku dya nyama ya tinyimpfu ta mina, hikuva ndzi ta ti susa emavokweni ya vona.
11“Mina HOSI N'wini wa hinkwaswo ndzi vurisa sweswo ndzi ri: Yingisani! Mina hi ndzexe ndzi ta landza tinyimpfu ta mina ndzi vuya na tona. 12Swi nga endleka leswaku tinyimpfu tin'wana ti hambana ni ntlhambi ti ya lahleka; loko swi ri tano, munhu loyi a nga ku riseni esikwini rero, ú ta famba a ti lava. Hi mukhuva wolowo na mina ndzi ta famba ndzi lava tinyimpfu ta mina, ndzi ti humesa ematikweni hinkwawo lawa ti nga hangalasiwa ti ya ka wona, siku ti nga wela hi khombo ni xinyami. 13Ndzi ta tlhela ndzi ti hlengeleta, ndzi ti humesa ematikweni lawa hinkwawo, kutani ndzi ta ti vuyisa etikweni ra tona ra xiviri. Ndzi ta ti khayima ti ya dya etintshaveni ta Israele laha ku nga na mati, ti nga ha tshami emananga. 14Ndzi ta ti risa emadyelweni ya rihlaza; ti ta dya ti xurha emagangeni ya tiko ra Israele, laha ku nga ni byanyi lebyo tala; ti ta vundza ni ku gayela kona, ti nga pfumali nchumu. 15Tinyimpfu leti ta mina, hi mina ndzi nga ta va murisi wa tona, ndzi ti wisisa; ndzi vula sweswo mina HOSI N'wini wa hinkwaswo. 16Ndzi ta lava leti lahlekeke, ndzi vuyisa leti nga hambuka endleleni: ndzi ta bohelela leti khwitaka, ndzi tiyisa leti tsaneke, kambe leti noneke ni leti tiyeke, ndzi ta vona leswaku ti nga karhati letin'wana.Van'wana va ri: kambe leti noneke ni leti tiyeke ndzi ta ti herisa Eku riseni ka mina, ndzi ta tirha hi ku lulama!
17“N'wina swifuwo swa mina, tivani leswaku ndzi ta avanyisa hi ku lulama exikarhi ka n'wina, ndzi hlawula tinyimpfu eka timbuti, ku vula mina HOSI N'wini wa hinkwaswo. 18Xana mi ri, i mhaka leyitsongo loko van'wana exikarhi ka n'wina va dya emadyelweni lamanene, kambe va kandziyela byanyi lebyi saleke xana? Kumbe loko va nwa mati layo tenga, va pfindlusa ni lama saleke, a swi na mhaka sweswo ke? 19Vonani, swifuwo swa mina swi fanele ku dya byanyi lebyi kandziyeriweke, swi nwa ni mati lama pfindlusiweke!
20“Hikokwalaho mina HOSI N'wini wa hinkwaswo ndzi ni rito eka n'wina leri nge: Ndzi ta hlawula swifuwo leswi noneke eka leswi ondzeke, mina hi xiviri xa mina. 21Swifuwo leswi tsaneke, mi swi susumetile hi makatla mi swi tlhava hi timhondzo swi kondza swi hambana ni ntlhambi. 22Kambe mina ndzi ta ponisa ntlhambi wa mina va nga Vaisraele; a va nga ha hlaseriwi hi van'wana, kutani mina ndzi ta avanyisa timhaka ta vona hi ku lulama. 23
Ndzi ta va veka ehansi ka murisi un'we,Van'wana va ri: ndzi ta va veka ehansi ka murisi un'wana a nga yena Davhida nandza wa mina, kutani hi yena loyi a nga ta va murisi wa vona, a va hlayisa. 24
Mina HOSI ndzi ta va Xikwembu xa vona, kutani Davhida nandza wa mina ú ta va murhangeri wa vona. Ndzi vula sweswo mina HOSI.
25“Ndzi ta endla na vona ntwanano lowu nga heriki, wu va tisela ku rhula, ndzi hlongola swiharhi leswo chavisa swi suka etikweni; kutani va ta kuma ku tshamiseka ni ndhawu yo etlela eka yona va nga chavi nchumu, hambi ku ri erivaleni kumbe eswihlahleni. 26Ndzi ta va tshamisisa, va kuma ni minkateko loko va rhendzela ntshava ya mina; ndzi ta va katekisa hi ku va nisela mpfula hi tinguva ta yona. 27Mirhi yi ta tswala mihandzu leyo tala, misava yi humesa ntshovelo lowo saseka. Vanhu va mina va ta tshamiseka etikweni ra vona va nga chavi nchumu; siku ndzi nga ta tshova joko leri va nga rhwexiwa rona, ndzi ta va kutsula emavokweni ya lava va va xanisaka, kutani va ta tiva leswaku HOSI Xikwembu, hi mina. 28Vamatiko a va nga ha phanghi swilo swa vona, ni swiharhi swa nhova a swi nga ha va dlayi; va ta tshamiseka, va nga ha chavisiwi hi nchumu. 29Ndzi ta va nyika masimu lama tivekaka hi ku saseka ka wona,Van'wana va ri: Ndzi ta va nyika masimu ya misava leyi noneke kutani a ku nga ha vi ni ndlala etikweni ra vona, naswona a va nga ha hlekuriwi hi vanhu va matiko man'wana. 30Hikokwalaho Vaisraele va ta tiva leswaku ndzi na vona mina HOSI Xikwembu xa vona, ni leswaku hi vona va nga vanhu va mina; ndzi vula sweswo mina HOSI N'wini wa hinkwaswo.
31“Hakunene hi n'wina Vaisraele mi nga ntlhambi wa mina ni vanhu lava ndzi va risaka, kutani mina ndzi Xikwembu xa n'wina. Ndzi vula sweswo mina HOSI N'wini wa hinkwaswo.”


text:
Swiharhi swi endliwe hi swirhendzevutana kumbe swiphemu leswi hlanganisiweke swin’we. Naswona xitsongwatsongwana xin’wana ni xin’wana xa hembe xi hlanganisiwa swinene ni swigwava swin’wana swa mune naswona a xi nge wa. Xikepe lexi hi xi endliweke, xi ni mimpfumawulo leyintshwa yo tala: ku nga ri na mavoko, mavoko yo tala, hembe yo koma ni hembe yo leha. Hi ku ya hi leswi u swi tsakelaka ni leswi u swi tirhisaka, u nga hlawula leswinene ngopfu. Hi nkarhi lowu fanaka, hembe leri hi ri endliweke, ri ni vutshila lebyi nga ni vutshila lebyi nga ni vutshila ni le henhla. Loko u yi susa, a wu nge vi ni swiphiqo, u boheka ku nkhensa exikwenini kutani u pfumelela nkoka - misava wa ku pfuna.
Xikepe xa chainmail lexi nga riki na mavoko
Mahavelo ya chainmail ma sirhelela miri hinke
Tinhlamulo
L material: khaboni - nsimbi, tinsimbi leti nga riki na mfumo, aluminium, aluminium yo vangama, titanium, brass, koporo, koporo, swin’wana.
L tindlela ta ku hlanganisa: ku hlangana, ku butting ni ku welding.
L Chain link swivumbeko: Yuropa 4 eka yin’we.
Ndlela leyi tshungulaka ehansi ka vuvabyi bya le henhla: nhundzu ya zinc, xiboho xa ntima, mpfhuka wa koporo.
L Sleeve swifaniso: mavoko lama nga riki na sleeve, mavoko yo koma, mavoko ya hafu, mavoko yo tala.
L rungula leri engetelekeke: ximilana xa nsimbi ni xiyimo xa xiyimo xi nga hlawuriwa.
SS mpfhuka wu ri ni swifuwo leswi nga ni mfumo
Muvala wa koporo wa muvala wa kopa wu ri wun’wana wu ri wun’wana wa matlhari wa nxaxameto
I hembe lerikulu ra vutshila. Ntirhi wun’wana ni wun’wana wu hlawula u nga si phutsa naswona xitsongwatsongwatsongwana xin’wana ni xin’wana xi hlanganisiwa swinene ni switsongwatsongwatsongwana swin’wana swa mune leswaku xi nga wa.Swivumbiso
Ndzi nyuhele naswona u tsakile ku ambala. Hembe leri endliweke hi aluminium ri vevukile naswona ri vangamaka. Hi nkarhi lowu fanaka, hikwalaho ka ku endliwa ka swipimelo swinharhu, hembe ya poso yi nga ringana kahle xifuva xa wena.
Nchumu lowukulu wa nsirhelelo. Xikepe lexi nga ni makhombo ni swiambalo swo leha xi nga funengeta miri wa wena.
Ku lwisana ni ku hohloka. Xiphemu xa hembe ya poso xi nga pfaleriwa zinc kumbe xa ntima lexi nga nyikiwaka xisirhelelo xa nsirhelelo.
Ndlela leyi tirhaka ni ku khandziya. Xikepe xa chainmail xi nga tirhisiwanga ku sirhelela ntsena kambe ni ku tirhisiwa.
Switirhi
Xikepe lexi nga ni mimpfumawulo yo tala leyintshwa ni swiboho swo tala leswi hlawulaka swi nga enerisa swiambalo swo tala.
Ntirho wo sirhelela. Xikwesu lexi nga sivela xifuva, mavoko ni milenge ya le henhla leswaku xi nga vaviseki mabanga, mafumu, mikwana ni matlhari, swin’we ni swiharhi, loko swi nga ha endleka leswaku miri wa wena wu hlanganisiwa hi ndlela leyi heleleke ni leyi ringanaka.
Ntirho wa vutirhi. Xikepe xa chainmail na xona i xikulu eka xiendlakalo xa xiendlakalo lexi hanyaka, ku endliwa mpfampfarhuta, ku kombisiwa ka swiambalo, ku tirhisiwa ka swiambalo, Swiambalo swo tala, swiambalo swa Halloween, swiambalo swo saseka, swiambalo swa mintlangu swin’wana.
Ndzi ntirho wun’wana. Xikepe xa chainmail na xona xi nga tirhisiwa tanihi tinyiko ta van’wana, poso ya DIY, mintlango leyi heleleke, Munhu loyi a nga ni ntumbuluko kumbe ntumbuluko wa munhu lowu hambaneke, kumbe mianakanyo yihi na yihi ya ku tumbuluxa.


text:
Cape Eelgrass
Eelgrass ya Kapa
Vito
Eelgrass ya Kapa
Vito ra XiLatin
Zostera capensis
Vutshamo
Eerlgrass I xipisisi xale hloteni wa lwandle lexi hlanganisaka xidzika, xi rhurhelaka tihlampfi letintsongo, no tlherisa swakudya swa “detrital”.
Nhlamuselo
Eelgrass iya rhandzavula yina timitsu to khokhovela na matluka ma tiyinhla to tontswa to bambateleka. Makhamba ma 10-30 cm hiku leha na 1 mm hiku anama.
Swipisisi leswi xakelanaka
Halodule uninervis (estuarine, St Lucia northwards) xa yelana, kambe matluka ma xona mana tiyinhla to kombetela ka narhu. Swipisisi swi narhu swa Cymodocea (swi tolovelekile eka mati ma tiropiki mo rhula), swina matluka mo fana na ngoti ma 10-15 mm hiku anama.
Tinotsi tale Rivaleni
Eelgrass I xipisisi xa nkoka eka mahloto ya lwandle laha xi nyikaka swakudya na vutumbelo eka swipisisi swo hlaya swa hlampfi na swokala longo.


text:
Uya nga ha sialala ya maTsonga, u nanga muthu wa u tshila nae zwo vha zwi sa tou vha khagala, ngauri ho vha hu ndila ya vhathu vhahulwane ya u tshimbidza zwithu nga ndila. Vha zwala vha u thoma avha tei u malana, zwa u ṋangiwa ha nwana a tshe mutuku a zwi tendiwi, fhedzi khotsi uya kona u ṋangela vhana vhawe vha vhathannga musidzana.
Ane avha tshi khou tea u mala uya rumela muthu wawe rinngi ya hatsi kana ya mupfa, zwi tshi khou khwathisa vhushaka ha uri u khou toda u mumala, u rumela hezwi musi we a ṋanga o no tenda. Nga murahu ha musi khotsi a wa musidzana a tshi tenda vhushaka, vha ha muthanga vha ya rumela kholomo ha musidzana, zwine zwa kona u khwathisa thendelano.
Musi ho no swikiwa kha hetshi tshikhala, hu ya kona uvha na nyambedzano ho rumiwa vhaambeli vha muta. Na namusi hu kha di shumiwa nga zwine vha ha musadzi vha vha vha tshi khou toda zwone. Mbingano ya maTsonga ifhira vhushaka ha vhathu vhavhili fhedzi.
I khwathisa vhushaka vhukati ha mita mivhili, I tshi khou hwala maanda ane avha mahulwane u swika hu tshi lovha muthihi wavho. Sa tsumbo arali wa mufumakadzi a lovha asathu vha na nwana shaka lawe li fanela uda la mubebela vhana. Arali ha lovha wa muna shaka lawe li da kha musadzi wawe la mufha vhana. Arali atshi beba anga kha di tou maliwa na nga murathu wa munna wawe vha vha na mudi vha beba na vhana.
Mishumo ya sialala i kha di itwa nga vhunzhi ha ma Tsonga. Musi musidzana atshi khou tuwa hayani hawe, hu ya itwa tshithavhelo, akona u tuwa lwa mulayo kha muta wa hawe aya na vhadzimu vha hawe. Hezwi zwitevhela nga u fhiwa muselwa kha muta wa hawe muswa.
Nga murahu ha uvha na munyanya wa mbingano vha ya kona upfi vho malana. Uya nga ha sialala muselwa u fanela uvha na mikhwa na matshilele o teaho mudini wawe muswa. Nga murahu ha mbingano uya adzula na mazwale wawe, atshi khou thusa mazwale wawe na kha u bika zwothe zwine zwa vha zwi tshi khou toda u bikiwa.
Mazwale wawe vha do kona u mugudisa ndila kwayo ya mudini wavho. U fanela uvha na matshilele ane avha uri ndi a mikhwa kha mazwale wawe wa tshinna na vhakomana vhavho kana vharathu. Uya kona uya mudini wawe nga murahu ha u beba nwana wawe wa u thoma, a isa phanda na u bika hune mazwale wawe vha bikela hone u swikela murathu wa munna wawe atshi mala vhoo. Mufumakadzi wawe u do kona uya u dzula na mazwale wawe.
Musi mme mutuku ono pfulutshela kha mudi wawe atshi vho kona na u bika tshitangani tshawe, ene na munna wawe na nwana vha ya kona uvha na bulege yavho mudini. Uya kona uya u dzula mudini wa khotsiawe, fhedzi musi munna wawe atshi do dovha a mala vhanwe vhafumakdzi mudi uya kona u hula a tea u tou vha na mudi wawe.
Ndila ya khwine ho vha uri wa munna a fhate mudi wawe tsini na mudi wa khotsiawe. Zwi tshi ya zwi tshi ya vha ya vha vho diitela tshitshavha tshavho vha kona uvha vha tshi khou sika mirafho uya nga mirafho zwo thoma henefho. Vhushaka vhunzhi ho vha hu tshi khwathiswa nga mbingano, ngauri kale ho vha hu tshi kona na u maliwa vharathu vha vha mufumakadzi muhulwane.
Kana mufumakadzi muhulwane uya kona u di nangela vhafumakadzi vhane vha do vha vha munna wawe u itela uri akone u wana vhathu vhane vha do muthaḓula kha mishumo, zwine zwa vha zwi tshi khou amba uri ndi hone u hula ha mudi, ine ya vha yo itwa i tshi khou bva kha mita ine yavha yo fhambana, hune muthu munwe na munwe uya vha na vhuimo hawe, zwine zwothe zwo tanganiswa kha zwivhuya.Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
Mizika na mitshino zwi ita mushumo muhulwane vhukuma kha vhathu vha vha Venda, musi zwi tshi khou itwa huna minyanya ya mbingano na dzi mmpfu, mishumo ya tshithu na dzi ngomani, hu tshi khou nwiwa halwa na musi vhathu vho tangana.
Mitshino ndi zwithu zwa ndeme na kha dzi kereke dzine dza vha uri dzo diimisa nga dzothe dzine vhunzhi ha vhathu vha vha Venda vha dzhena dzone. Vhunzhi ha vhoramizika vha ya imba nyimbo dzine dza vha uri dzo doweleya na dza kereke fhedzi nyimbo dza sialala,dzo no tanganiswa na zwithu zwine zwa vha uri ndi zwa tshi zwino.
Zwilidzo zwa mizika, dzi nyimbo na mitshino na maanda zwi na vhurereli nga ngomu. Vhunzhi ha zwilidzo zwine hunwe zwo no ngalangala zwi kha di shumiswa na namusi: mbila, piano, tshikona, mirumba, ngoma na thungwa (ngoma,thukhu). Mahosi vho vha vha tshi vha vha na tshikona na zwino tshi kha di vha hone, tshine uvha hone hatsho hu vha hu tshi khou vhonala maanda a vho.
Dzi ngoma ndi inwe ya tsumbo ya vhuhosi, kale dzo vha dzi tshi lidziwa khothe fhedzi. Vhana vhatuku vha ya gudiswa u edzisela nyimbo na mitshino zwa vhathu vhahulwane. Musi vho no hula, vha ya kona u imba nyimbo dza vhana: huna nyimbo dzine dza vha uri dzi imbiwa nga masiari, na ngano, dzine dza itwa vhusiku, dzine dza itwa nga vhathu vhahulwane huna vhana vha mbeu dzothe. Dzhombo i taluswa nga u tambiwa, ine ya itea vhusiku nga mavhuya haya.
Vhasidzana na vhatukana vha ya lavhelesana, vha tshi khou vhanda zwanda, vha tshi khou tshina vha tshi khou sielisana. Mutshini uya nanga muthu wa mbeu isa fani na yawe atshi khou sumbedza uri o muvhona. Nyimbo dza hone dzi vha dzi tshi khou imbiwa dzi tshi khou fana dzina ndunzhe ndunzhe, u fhira zwa nyimbo na ngano.
Mitshino mihulwane ine ya itwa nga vhasidzana vha saathu maliwa ndi Thikanganga na Tshigombela. Ndi zwithu zwihulwane kha vhutshilo ha muthu, na u kona u sumbedza uri avhathu hula. Tshikanganga ndi mitshino ine ya tavhanya ine ya vha i tshi khou lidziwa nga vhathannga, vhasidzama vha tshi khou vha fhelekedza ilidzwa nga Thungwa na mirumba.
I vha i tshi khou tou itela u borolowa, fhedzi vha vha vho wana maanda kha vhahulwane. Tshigombela ndi mitshino ya vhasidzana ine yavha hone hu saathu kaniwa. Hu tshi khou shumiswa Thungwa na mirumba mivhili, wa musidzana uya thoma luimbo vhanwe vha kona u bvumela. Vha tshina vha tshi khou rembuluwa vha tshi khou mona na ngoma, luimbo lu tshi khou di gonya.
Huna malombo ndi zwithu zwa vhuvhili musi hu tshi khou lafhiwa muthu kanzhi vhafumakdzi vhane vha vha vho thaselwa nga mimuya mivhi. Arali mufumakadzi athoma u lwala na hone nanga ya u mulafha ya a amba uri hu fanelwa u tshiniwa malombo, hu ya kona u vha na u lafha ho khetheaho.
Lwa u thoma maine ane atou zwikona vhukuma uya disa mufumakdzi vhukati uri atshine u swika atshi wa, amulafha nga mishonga ahumbela uri vhafhasi vha mu dzumbululele tshivhangi tsha vhulwadze na zwine vha nga funa zwi tshi itea. Mimuya iya kona u di divhadza kha muvhili wa mufumakadzi ane avha uri o kavhiwa nga mimuya. Nga lwa vhuvhili uya kona u vha tshipida tsha vhathu vhane vha vha vha tshi khou tshina malombo ane avha atshi khou tshiniwa nga vhathu vhane kaleni havho vho vhuya vha fhodziwa na vhone.
Mitshino ivha hone khoroni ya musanda, hune huya kona u fhiwa tshitshavha mirumba. Mimuya kanzhi ivha iya munna, mufumakadzi ane avha uri o kavhiwa anga vhonala atshi khou ita zwithu zwo no nga zwa munna, wa munna ane avha o kavhiwa nga muya wa mufumakadzi na ene u ita zwithu zwo no nga zwa mufumakadzi. Hafha wa musadzi uya wana o fara na zwithu zwa vhana o ambara sa munna o fara na zwithu zwa vhanna. Hezwi zwo sumbedza uri zwithu zwa malombo ndi zwithu zwine zwa ha zwi tshi khou lwisana na muvhuso wa vhanna.
Translated by Khalirendwe Nekhavhambe