text:
41
4:15
5:7-9
Ndi hone Muya a tshi isa Yesu phangani uri diabolo a mu linge. 2
1 Mah. 19:8
Mat. 6:16-17
A fhedza maḓuvha a 40 na vhusiku hao a sa ḽi tshithu, a vhuya a pfa nḓala. 3
27:40
Ndi hone mulingi a tshi ḓa a amba nae a ri, “Arali nangoho u Murwa wa Mudzimu, vhudza haya matombo a shanduke a vhe vhuswa.” 4
Yesu a fhindula a ri, “Maṅwalo a ri, ‘Muthu ha tshili nga vhuswa fhedzi, u tshila na nga zwoṱhe zwi ambwaho nga Mudzimu.’ ”
5Ndi hone diabolo a tshi mu isa muḓini mukhethwa a mu imisa kha tshiuludza tsha thembele, 6
a konou amba nae a ri, “Arali nangoho u Murwa wa Mudzimu, fhufhela fhasi. Hufha Maṅwalo a tshi ri,
“ ‘Mudzimu u ḓo ruma vharuṅwa vhawe
uri vha u londole,
vha ḓo u takula nga zwanḓa zwavho
u sa ḓo khukhulwa mulenzhe nga tombo.’ ”
7
Yesu a fhindula a ri, “Ho ṅwalwa-vho ha pfi, ‘U songo linga Mudzimu Muṋe wau.’ ”
8Diabolo a dovha a mu isa thavhani ndapfu-ndapfu, a mu sumbedza mashango oṱhe a ḽifhasi na madzanga ao, 9
2 Korint. 4:4
Ef. 2:2
6:12
a ri, “Ndi ḓo u ṋea hezwi zwoṱhe arali wa tou nngwadamela wa nnduvha.” 10
5:9
Yesu a fhindula a ri, “Ṱuwa Saṱhane! Ho ṅwalwa ha pfi, ‘Gwadamela Muṋe wau Mudzimu u luvhe Ene fhedzi.’ ”
11
Heb. 1:6,14
Ndi hone diabolo a tshi mu ṱutshela, ha ḓa vharuṅwa vha mu thakha vha mu shumela.
12
Yesu a tshi pfa uri Johanisi o farwa, a ṱuwa Judia a ya Galelia. 13
A pfuluwa Nazaretha a ya Kapernaumi, tsini na dzivha, thungo dza Zebuloni na Nafuthali. 14
Zwo itelwa uri hu khunyelele ḽo ambiwaho nga muporofita Yesaya a tshi ri,
15“Shango ḽa Zebuloni,
shango ḽa Nafuthali,
nḓila ya Dzivhani, seli ha Jorodani,
Galelia ḽa vhannḓa,
16
vhathu vho dzulaho swiswini vho vhona tshedza tshihulu.
Vho dzulaho shangoni he vha tibwa nga gole ḽa lufu,
ḽo vha ṱavhela.”
17
U bva zwenezwo Yesu a thoma u ḓivhadza vhathu pfunzo ya uri, “Laṱani vhuvhi haṋu; tshifhinga tsho sendela tsha uri ni vhuswe nga Mudzimu.”
18Huno Yesu a tshi khou tshimbila khunzikhunzini ya Dzivha ḽa Galelia a vhona vhanna vhavhili, Simoni ane ḽiṅwe a pfi Pitrosi na murathu wawe Andrisi, vha tshi khou rea khovhe dzivhani nga mambule, ngauri vho vha vhe vharei vha khovhe. 19
A amba navho a ri, “Iḓani ni vhe vhafunziwa vhanga, ndi ni funzedze u fasha vhathu.” 20
Vhone vha ṱutshela mambule avho na zwenezwo, vha vha vhafunziwa vhawe.
21A tshi fhirela phanḓa a dovha a wana vhaṅwe vhavhili, Jakopo ṅwana wa Zebedia na murathu wawe Johanisi, vhe tshikepeni na khotsi avho Zebedia, vha tshi khou dzudzanya mambule avho. A vha vhidza, 22vha mbo ḓi sia tshikepe na khotsi avho vha vha vhafunziwa vhawe.
23
4:17
Yesu a enda a tshi funza sinagogoni shangoni ḽoṱhe ḽa Galelia, a tshi ḓivhadza mafhungo maḓifha a muvhuso wa Mudzimu, a tshi fhodza vhalwadze vhoṱhe na vhoṱhe vha sa ḓipfi zwavhuḓi. 24
Bvumo ḽawe ḽa pfala na kha ḽoṱhe ḽa Siria, ha ḓiswa khae vha re na maṱungu a tshakha-tshakha, na vhalwadze vhoṱhe, na vha na thuṅwa dza Saṱhane na vha lwalaho tshifakhole na vho omaho miraḓo, a vha fhodza. 25Ha ḓa vhathu vhanzhi-vhanzhi vha tshi bva Galelia na shangoni ḽine ḽa pfi Miḓi-ya-fumi na Jerusalema na Judia na seli ha Jorodani, vha mu tevhela.


c: text/html

text:
81Kutani Bilidada wa le Xuwaka a hlamula a ku:
2“Marito ya wena i xidzedze lexi onhaka;
u ta vulavurisa sweswo ku fikela rini ke?
3Xana Xikwembu-xa-matimba-hinkwawo xi tshama xi tlula nawu,
xi tshika ni ku endla leswi lulameke xana?
4Vana va wena va ta va va xi dyoherile,
hikokwalaho xi va tshikile va fela swidyoho swa vona!
5Kambe wena, yana eka Xikwembu, u ya kombela leswaku xi ku twela vusiwana,
hikuva xi ni matimba hinkwawo.
6Loko hakunene u ri munhu wo lulama la tshembekaka,
xi nge hlweli ku tikomba, xi ku lwela,
xi ku tlherisela exiyin'weni xa wena xa khale;
7kutani rifuwo ra wena lerintshwa,
ri ta tlula ngopfu lera khale hi ku tala.
8“Vutisa timhaka eka lava khale,
u kambisisa vutlhari bya vatatana,
9hikuva hina vanhu va manguva lawa, a hi tivi nchumu,
ku hanya ka hina laha misaveni i papanyana leri hundzaka.
10Lava khale a va ku dyondzise,
va ku byela leswi va swi twisisaka.
11Va ni xivuriso lexi nge:
‘Majekejeke ma nge mili erikhwarheni,
endhawini yo kala mati, nhlanga wu nge tsaki!’
12Swimila leswi hakunene swi hambana na swin'wana,
swi oma swa ha ku rhumbuka, no tsemiwa swi nga si tsemiwa.
13Swi tano ni vanhu lava rivalaka Xikwembu, lava va xi fularhelaka:
Swilo leswi va swi tshembaka swi hatla swi nyamalala.
14Va xongotela hi swinhongana,Kumbe: Va xongotela hi leswi tshovekaka
va tisirhelela hi swisaka swa mapume;
15va tiseketela hi makhumbi ya tindlu ta vona, kambe wona ma wa,
va ma khoma, kambe ma mbundzumuka!
16Lava sandzaka Xikwembu va rhanga va tsaka,
va fana ni murhi wo phaka marhavi entangeni hi nkarhi wa mpfula;
17timitsu ta wona ti nga tlhava erikhwarheni,
ti nga pandza ni maribye lamakulu;
18kambe siku vasandzi lava va susiwaka etikweni ra vona,
varikwavo va ta va landzula va ku: ‘A hi si tshama hi mi vona!’
19Ku tsaka ka vanhu volavo ku herisa sweswo,
va tsuvuriwa emisaveni, ndhawu ya vona yi tekiwa hi van'wana.
20“Tsundzuka wena Yobo, Xikwembu a xi cukumeti munhu wo tshembeka,
kambe vadyohi, xi ala ku va pfuna.
21Loko a ri wena, xa ha ta ku yimbelerisa tinsimu,
minkulungwana ya ha ta huma enon'weni wa wena.
22Lava va ku vengaka va ta khoma hi tingana,
miti ya lavo homboloka yi ta nyamalala.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
111Zwino ho vha hu na munna a no pfi Jefutha, muhali muhulwane wa henefho Giliadi. Mme awe o vha e phombwe. Khotsi awe Giliadi 2o vha e na vhaṅwe vhana vha vhatuka vhe a beba na musadzi wawe vhukuma. Musi vho no aluwa, vha thatha Jefutha vha mu vhudza vha ri, “U nga si ḽe ifa na ḽithihi ḽa khotsi ashu, u ṅwana wa muṅwe musadzi.” 3
Jefutha a shavha vhana vha khotsi awe, a yo dzula shangoni ḽa Tobo. Henefho a kunga tshigwada tsha vhanna vha sa ḓivhalei, vha tshimbila nae.
4
Hó no fhela maḓuvhanyana Vhaamoni vha bvela Vhaisraele pfumo. 5Zwenezwo vhahulwane vha Giliadi vha ṱuwa vha yo dzhia Jefutha shangoni ḽa Tobo, 6vha ri, “Iḓa u vhe murangaphanḓa washu ri tshi yo lwa na Vhaamoni.”
7Jefutha a fhindula a ri, “Hufha no vha ni tshi mmbenga na vhuya na nthatha nḓuni ya khotsi anga. Ndi mini ni tshi ḓa ha nṋe zwino no welwa nga khombo?”
8Vhone vha vhudza Jefutha vha ri, “Ri tshi ḓa ha inwi zwino ndi uri ri ṱoḓa ni tshi ṱuwa na riṋe ra yo lwa na Vhaamoni; ni ḓo vha murangaphanḓa wa vhathu vhoṱhe vha Giliadi.”
9Jefutha a vha vhudza a ri, “Arali na nnzhia ra humela hayani ra yo lwa na Vhaamoni, Muṋe washu a ita uri ndi vha kunde, ndi ḓo ni vhusa.”
10Vhone vha fhindula vha ri, “Ri a tenda. Muṋe washu ndi ṱhanzi yashu.”
11
Ndi hone Jefutha a tshi ṱuwa na vhahulwane vha Giliadi, vhathu vha mu ita muvhusi wavho, a vha ranga phanḓa. Jefutha a dovholola maipfi awe phanḓa ha Muṋe washu muḓini wa Mitsipha.
12Ndi hone Jefutha a tshi ruma vhaḓinḓa ha khosi ya Amoni uri vha ri, “Ni lwelani na riṋe? Ndi mini no ḓa u dia shango ḽashu!”
13
Khosi ya Amoni ya fhindula vhaḓinḓa vha Jefutha ya ri, “Zwiḽa Vhaisraele vha tshi pfuluwa Egipita vho dzhia shango ḽanga u bva mulamboni wa Arinoni u swika mulamboni wa Jaboko na Jorodani. Zwino ni fanela u ḽi humisa nga mulalo.”
14Jefutha a dovha a ruma vhaḓinḓa vha humela ha khosi ya Amoni 15na phindulo i no ri, “Vhaisraele a vho ngo vhuya vha dzhia shango ḽa Muaba kana ḽa Amoni. 16Zwo iteaho ngezwi: musi Vhaisraele vha tshi pfuluwa Egipita vho buḓekanya phanga vha ya Lwanzheni lwa Dziṱhanga vha swika Kadeshe. 17
Ndi hone vha tshi ruma vhaḓinḓa ha khosi ya Edomo uri vha wane thendelo ya u fhira nga vhukati ha shango ḽawe. Hone khosi ya Edomo ya si tende. Vha humbela na khosi ya Muaba, hone ha si vhe na muthihi a no tenda vha tshi fhira shangoni ḽawe. Ndi hone Vhaisraele vha tshi dzula Kadeshe. 18
Vha tshimbila phangani vha tshi mona shango ḽa Edomo na shango ḽa Muaba, vha vhuya vha swika vhubvaḓuvha ha Muaba, seli ha mulambo wa Arinoni. Vha ṱoka mishasha henefho, hone vha si wele mulambo wa Arinoni ngauri wo vha u masakha a Muaba. 19Ndi hone Vhaisraele vha tshi ruma vhaḓinḓa ha Sihoni khosi ya Vhaamori we a vha a tshi vhusa Hesheboni, vha mu humbela thendelo ya u fhira shangoni ḽawe vha tshi ya shangoni ḽavho. 20Hone Sihoni a si fulufhele Vhaisraele uri vha funa u tou fhira fhedzi shangoni ḽawe. A ramba mmbi yawe yoṱhe, a ṱoka mishasha Jahatsi, a lwa na Vhaisraele. 21Huno Muṋe washu Mudzimu wa Israele a ita uri Vhaisraele vha kunde Sihoni na mmbi yawe. Vhaisraele vha dzhia shango ḽoṱhe ḽa Vhaamori vhe vha vha vha tshi dzula khaḽo, ḽa vha ḽavho. 22Vha dzula shangoni ḽoṱhe ḽa Vhaamori u bva mulamboni wa Arinoni thungo ya tshipembe u swika Jaboko thungo ya devhula na u bva phangani thungo ya vhubvaḓuvha u swika mulamboni wa Jorodani thungo ya vhukovhela. 23Ndi Muṋe washu Mudzimu wa Israele we a thatha Vhaamori vha ṱuwa, a tshi itela vhathu vhawe Vhaisraele. 24Ni khou linga uri ni ḽi dzhie ḽi vhuelele kha vhoinwi naa? Khezwi ni sa dzhii zwe na ṋewa nga mudzimu waṋu Khemosho. Na riṋe zwoṱhe zwe Yahavee Mudzimu washu a ri ṋea zwi ḓo vha zwashu. 25
Nṋa ni vhona unga ni fhira Balaka ṅwana wa Tsiphoro khosi ya Muaba? Ene o vhuya a luṱana na Vhaisraele? O vhuya a lwa navho naa? 26Ho fhela miṅwaha ya 300 Vhaisraele vho dzula Hesheboni na Aruere na miḓanani yo i tangaho, na miḓi yoṱhe i re lumemeni lwa bama ḽa Arinoni. No litshelani u i dzhia misi yeneyo? 27Nṋe a tho ngo ni khakhela nga tshithu. Inwi ni khou khakha nga u lwa na nṋe. Muṋe washu ndi Ene muhaṱuli, ṋamusi u ḓo haṱula ha vhonala uri vha re ngohoni ndi vhafhio kha Vhaisraele na Vhaamoni.”
28Hone khosi ya Vhaamoni a yo ngo vhuya ya londa hayo a Jefutha.
29
Ndi hone Muya wa Muṋe washu a tshi ḓa kha Jefutha. Jefutha a buḓekanya ḽa Giliadi na ḽa Manase a humela Mitsipha kha ḽa Giliadi, a livha Amoni. 30
Jefutha a fulufhedzisa Muṋe washu a ri, “Arali wa kumedza Vhaamoni zwanḓani zwanga, 31muthu wa u thoma ane a bva nḓuni yanga a tshi ḓa u nṱanganedza ndi ḓo mu fhisa musi ndi tshi bva ndo kunda, ndi ḓo u ṋekedza onoyo muthu a vha tshiṱhavhelo.”
32Ndi hone Jefutha a tshi wela mulambo u yo lwa na Vhaamoni, Muṋe washu a vha kumedza zwanḓani zwawe. 33O vha dia u bva Aruere u swika tsini ha Minithi, a phusukanya miḓi ya 20, u vhuya u swika Abele Kheramimu. Vho vhulawaho vho vha vhanzhi, Vhaamoni vha kundwa nga Vhaisraele.
34Musi Jefutha a tshi humela hayani Mitsipha, a vhona ṅwananyana wawe a tshi bva a tshi ḓa a mu ṱanganedza, a tshi khou tshina a tshi lidza simbala. O vha e ṅwana wawe muthihi fhedzi. O vha a si na muṅwe ṅwana wa mutuka kana musidzana. 35Huno Jefutha a tshi vhona uyo ṅwananyana, a kherukanya zwiambaro zwawe nga u ṱungufhala, a ri, “Yawee ṅwananga! U khou mmbaisa mbilu! Ndi mini a tshi vha iwe ane wa mpfisa vhuṱungu? Ndo anela Muṋe washu zwine nda si kone u zwi pfuka!”
36Ṅwananyana a mu vhudza a ri, “Arali vho anela Muṋe washu nga vha nnyite zwe vha ri vha ḓo ita, tenda Muṋe washu o lifhedza Vhaamoni maswina avho.” 37Hone a humbela khotsi awe a ri, “Nga vha ntendele ndi ite tshithu tshithihi ngetshi. Nga vha nnditshe miṅwedzi mivhili ndi range u ṱuwa na khonani ri tendeleke dzithavhani, ri lile, ngauri ndi ḓo fa ndi sa ḓivhi munna.” 38Khotsi awe a tenda, a mu litsha a ṱuwa a vhuya a fhedza miṅwedzi mivhili. Uyo musidzana na khonani dzawe vha ṱuwa vha gonya mivhundu, a lila ngauri o vha a tshi ḓo fa a songo dzewa, a si na ṅwana. 39
2 Mah. 3:27
Musi ho no fhela miṅwedzi mivhili a humela ha khotsi awe, khotsi awe a mu ita zwe a anela Muṋe washu, a fa a tshee musidzana a sa athu ḓivha munna.
Henefho ndi hone he ha thoma maitele a Vhaisraele 40a uri vhasidzana vha Israele vha ṱuwe vha ye ḓakani vha fhedze maḓuvha maṋa, ṅwaha muṅwe na muṅwe, vha elelwe ṅwananyana wa Jefutha wa Giliadi.


text:
XIVUTISO 9
Hikwalaho Ka Yini Vanhu Va Xaniseka?
“Lava nga ni rivilo a hi mikarhi hinkwayo va hlulaka emphikizanweni, hambi ku ri lava nga ni matimba a hi mikarhi hinkwayo va hlulaka enyimpini ni lavo tlhariha a hi mikarhi hinkwayo va nga ni swakudya ni lavo dyondzeka a hi mikarhi hinkwayo va nga ni rifuwo hambi ku ri lava nga ni vutivi a hi mikarhi hinkwayo swi va fambelaka kahle, hikuva nkarhi ni swiendlakalo leswi nga languteriwangiki swa va wela hinkwavo.”
“Tanihi leswi xidyoho xi ngheneke emisaveni hi munhu un’we, ni rifu ri ngheneke hikwalaho ka xidyoho, kutani rifu ri tlulele vanhu hinkwavo hikuva hinkwavo va dyohile.”
“Hikwalaho ka sweswo, N’wana wa Xikwembu u tile leswaku a ta herisa mitirho ya Diyavulosi.”
“Misava hinkwayo yi le hansi ka matimba ya lowo homboloka.”


text:
Mi xuvu ya hina
6. Mateu, 19:14 14 Jesu aku: tsikani a vanana, mu nga va beneteli kuta ka mina, hakuva hi vona vafumeli va tsomba ya Nungungulu.'
7. Biblia ga zivanana gi kona kasi a vanana va tiva Jesu I ka ku phaliseka ka zitoria za Bibilia zi kombiswaku ni materiali xa xivunu ha tindlela to hambana, ku patsana ni rede ya ma computadori ya tiko gontlhe, fone/PDA’s, paphepha ha ticori ni mabhuku ha ticori hi ka lirimi a xi nwanana xi wulawulako.
Loku zi wa koteka, a zitoria lezi za Biblia zi fanele ku nyikelwa hi mahala ka 1.8 wa ma bilionxe ya vanana.


text:
151
1 Thes. 5:14
Rom. 14:1
Riṋe-ha ri si na valuvalu kha lutendo musi ri tshi vhona vhaṅwe vhe naḽo ri fanela u vha konḓelela, ri songo ṱoḓa zwi ri takadzaho ri roṱhe. 2
Tshashu roṱhe hu vhe u takadza wa hashu ri tshi itela u mu tonda uri ri fhaṱane kha lutendo. 3
Ps. 69:9
Hufha na Khristo a songo ṱoḓa zwine zwa takadza Ene muṋe. A thi ri ho ṅwalwa ha pfi,
“Zwigoḓo zwa vha goḓaho Iwe Mudzimu
zwo ḓa kha Nṋe.”
4
1 Korint. 9:9-10
10:6,11
Zwoṱhe zwo ṅwalwaho kale Maṅwaloni zwo ṅwalelwa u gudisa riṋe, zwi tshi ri ṱuṱuwedza u lavhelela zwe Mudzimu a ri fulufhedzisa ri sa fheli mbilu. 5
Ane a ri ṱuṱuwedza uri ri konḓelele ndi Mudzimu; ngavhe a tshi ita uri ni anḓane nga u tevhedza zwe Khristo Yesu a ita, 6uri noṱhe ni hulise Mudzimu a re Khotsi a Muṋe washu Yesu Khristo nga mbilu nthihi na ipfi ḽithihi.
7
Ndi zwone ṱanganedzanani unga na Khristo o ni ṱanganedza, uri Mudzimu a huliswe ngazwo. 8
A thi ri Khristo o ḓiita mushumeli wa Majuda uri u fulufhedzea ha Mudzimu hu vhonale? O zwi itela u khunyeledza zwe Mudzimu a vha o fulufhedzisa vhomakhulukuku wavho, 9
uri na vhannḓa vha hulise Mudzimu nga u vhona tshilidzi tshawe, unga ho ṅwalwa ha pfi,
“Zwino ndi ḓo u renda kha vhannḓa,
nda imbela dzina ḽau.”10
“Hee vhannḓa, takalani-vho na vhathu vha Mudzimu!”11
“Noṱhe vhannḓa,
khoḓani Muṋe washu;
tshakha dzoṱhe dzi mu rende.”12
“Hu ḓo simuwa ḓadzwane kha mudzi wa Isai,
Ene a no ḓo vuwa,
a vha Muvhusi wa vhannḓa;
tshakha dza vhannḓa dzi ḓo lavhelela Ene.”
13Huno Ene Mudzimu we a ri fulufhedzisa zwivhuya zwine ra vho kona u zwi lavhelela, ngavhe a tshi ni ḓadza dakalo, a ni fha mulalo tshoṱhe nge na mu fulufhela, uri ni dzule no mu lavhelela zwi tshi bva kha Muya Mukhethwa.
14
Heb. 6:9
Vha hashu, nṋe ndi vhona ni vhavhuya vhukuma, ni na nḓivho yoṱhe, ni kona u eletshedzana nga tshaṋu. 15Mudzimu nga vhuthu hawe o nndaedza uri ndi ni ṅwalele ndi tshi ni dzivhulusa, nṋe huṅwe nda ṅwala ndi sa dzumbi. 16
Rom. 11:13
Mudzimu o nnyita tshifhe wa u ḓivhadza vhannḓa mafhungo maḓifha a Khristo Yesu, uri vha nge nduvho ine nda ṋekedza i takalelwaho nga Mudzimu, yo itwa khethwa nga Muya Mukhethwa. 17Zwino nge nda vha wa Yesu Khristo ndi na zwine nda nga kona u zuwa zwe nda shuma kha zwa Mudzimu. 18
21:19
Rom. 1:5
Ndi ḓo amba zwenezwo fhedzi zwe Khristo a shuma nga nṋe, nga maipfi na mishumo ya uri na vhannḓa vha vhe vhane vha pfa Mudzimu. 19
O shuma nga maanḓa a zwiga na maḓembe, nga maanḓa a Muya wa Mudzimu ndi tshi ḓivhadza mafhungo maḓifha a Khristo u thoma Jerusalema nda vhuya nda swika na Iliria. 20
2 Korint. 10:13,15-16
Nṋe ndo lusa u ḓivhadza mafhungo maḓifha henefho fhedzi he dzina ḽa Khristo ḽa vha ḽi sa athu pfala, uri ndi si fhaṱe kha muteo we wa tewa nga muṅwe, 21
unga ho ṅwalwa ha pfi,
“Vha sa athu vhudzwa ngae vha ḓo vhona;
na vha sa athu pfa a tshi ambiwa vha ḓo ṱalukanya.”
22
Ndi zwone zwo nkundisaho lunzhi u ni dalela. 23
Rom. 1:1115:32
Zwino vhunga ndo no ṱanganya mivhundu ino, nahone hu kale ndo ḓi ṱulutshela u ḓa ha inwi, 24ndi ri ngavhe ndi tshi nga zwi ita zwino. Huno ndi nga takala u fhira ndi tshi ni ṱolela hezwi ndi tshi ya Spania na ḓo kona u mpfarisa nga zwa u ya henengei, musi ndo thoma u dzulinyana henefho nda ḓiphiṋa nga u ni vhona. 25
24:17
Zwino-ha ndi kha ḓi thoma u ya Jerusalema ndo fara zwa u vhavhalela vhakhethwa vha Mudzimu henengei. 26
24:17
2 Korint. 9:12
Ndi uri vha Makedonia na vha Akhaya vho langana nga dakalo uri vha ite sengosengo vha kovhele-vho vhakhethwa vha Mudzimu vha re vhashai ngei Jerusalema. 27
1 Korint. 9:11
Vhone vho ḽi vhofha nga vhoṱhe, nahone ndi pfanelo ya uri vha vhavhalele-vho avho vhashai, ngauri Majuda vho kovhela vhannḓa zwa muya, zwenezwo na vhannḓa vha fanela u tonda-vho Majuda nga zwa u fusha muvhili. 28
Musi ndo no khunyeledza mushumo uyu nda vha kumedza itshi tshiṱunḓo tshe vha kuvhanganyelwa, ndi hone ndi tshi ḓo fhira nga henefho musi ndi tshi ṱutshela Spania. 29
Nahone ndi fulufhela uri musi ndi tshi swika henefho ndi ḓo ḓa na mashudu oṱhe a Khristo nga vhuḓalo.
30
Kol. 4:12
Ndi a ni humbela-ha vha hashu, vhunga ri vha Muṋe washu Yesu Khristo, rí na lufuno lwe ra fhiwa nga Muya wawe, ndi ri kha ri khwaṱhele roṱhe u rabela Mudzimu, ni tshi nthabelela 31
2 Korint. 1:10
2 Thes. 3:2
uri ndi lamulelwe kha vhaḽa vha ngei Judia vho landulaho Khristo, na uri vhakhethwa vha Mudzimu vha re Jerusalema vha takalele zwine nda khou ya u vha vhavhalela ngazwo, 32
uri ndi tshi swika ha inwi ndi swike nga dakalo, arali Mudzimu a tshi funa ndi ḓiphiṋe nga u awela na inwi henefho. 33
Filip. 4:9
1 Thes. 5:23
Ene Mudzimu Muladzashango nga a vhe na inwi noṱhe henefho. Amen.


text:
161Vha dzhia mbulungelo ya Mudzimu vha i vhea denndeni ye Dafita a vha o i akhela, vha ṋekedza Mudzimu zwiṱhavhelo zwi fhiswaho na nduvho dza u konana na Mudzimu. 2Musi Dafita o no fhedza u ṋekedza zwiṱhavhelo zwi fhiswaho na nduvho dza u konana na Mudzimu, a shudufhadza vhathu nga dzina ḽa Muṋe washu. 3Dafita a ṋea Muisraele muṅwe na muṅwe, wa munna na wa musadzi mukonde wa vhurotho na mpale wa dzideithi na mpale wa nḓirivhe.
4Dafita a vhea vhaṅwe Vhalivi uri vha shume phanḓa ha mbulungelo ya Muṋe washu, vha tshi imbela Muṋe washu Mudzimu wa Israele, vha tshi mu livhuha vha tshi mu renda. 5
Murangaphanḓa o vha e Asafu, a tevhelwa nga Zakaria, ha konou tevhela Jeiele na Shemiramotho na Jeiele na Mathithia na Eliaba na Benaya na Obede Edomo na Jeiele. Vho vha vha tshi lidza madende na dziharipa, Asafu a tshi lidza tshele, 6vhotshifhe Benaya na Jahasiele vha tshi dzula vha tshi lidza dziphalaphala phanḓa ha mbulungelo ya mulanga ya Mudzimu.
7
Ndi musi wonoyo we Dafita a thoma u ṋea Asafu na mashaka awe mushumo wa u imba phisalema ya u renda Muṋe washu i no ri:
8Livhuhani Muṋe washu,
mu rabeleni,
ḓivhadzani dzitshakha mishumo yawe.
9Mu imbeleni,
mu rendeni nga nyimbo,
bulani mishumo yawe i kanukisaho.
10Rendani dzina ḽawe ḽikhethwa,
mbilu dza vhane vha ṱoḓa Muṋe washu
nga dzi pembele.
11Iyani ha Muṋe washu,
u na maanḓa,
lusani u dzula nae misi yoṱhe.
12Elelwani maḓembe e a ita,
na zwiga zwawe,
na zwe a amba a tshi haṱula,
13inwi vhaḓuhulu vha Israele mulanda wawe,
vhana vha Jakopo munangiwa wawe.
14Ndi Ene Mudzimu Muṋe washu,
muvhuso wawe u ṱanganya ḽifhasi.
15Elelwani mulanga wawe, ndi wa lini na lini;
zwe a fulufhedzisa zwi dzula zwo ralo
ha vhuya ha fhira mirafho ya zwigidi.
16Ndi mulanga we a vhofha na Abrahamu,
a fulufhedzisa Isaka nga muano,
17a zwi khwaṱhisa a zwi ita mulayo nga tshifhinga tsha Jakopo,
wa vha mulanga wa lini na lini we a vhofha na Israele,
18a tshi ri, “Inwi ndi ḓo ni ṋea shango ḽa Kanana,
ḽa vha ifa ḽaṋu ḽe nda ni kovhela.”
19Zwiḽa vha tshi kha ḓi vha vhathu vha si gathi,
vhe vhaṱuku sa muroho,
vhe vhatsinda shangoni ḽeneḽo,
20vho tendeleka na dzitshakha,
vha mona na mivhuso,
21a si tende na muthihi a tshi vha kandeledza,
a kaidza mahosi a tshi itela vhone,
22a ri, “Ni songo vhuya na kwama
vhe nda vha shululela Muya wanga,
ni songo huvhadza vhaporofita vhanga.”
23Ḽifhasi ḽoṱhe nga ḽi imbele Muṋe washu!
Misi yoṱhe ḓivhadzani uri u a tshidza!
24Anḓadzani vhugala hawe tshakhani dzoṱhe,
ni ḓivhadze vhathu vhoṱhe mishumo yawe i kanukisaho.
25Muṋe washu ndi muhulwane, o tewa nga thendo khulu,
u fanela u ofhiwa u fhira midzimu yoṱhe.
26Hufha midzimu yoṱhe ya dzitshakha i si tshithu,
hone Muṋe washu o sika ḽiṱaḓulu.
27O tangwa nga vhugala na vhurena,
hune a dzula ho ḓala nungo na dakalo.
28Inwi tshakha dzoṱhe,
iḓani ha Muṋe washu!
Mu huliseni, mu luvheni,
u na maanḓa.
29Rendani dzina ḽa Muṋe washu,
zwo fanela;
ḓisani nduvho nḓuni yawe.
Khothani Muṋe washu
a tshi vhonadza lupenyo lwawe lukhethwa!
30Tetemelani phanḓa hawe inwi noṱhe vha ḽifhasi!
Shango ḽo tikwa,
ḽi nga si sudzuluswe.
31Ḽiṱaḓulu nga ḽi takale,
ḽifhasi nga ḽi fhululedze,
nga zwi vhudzwe dzitshakha hu pfi,
“Muṋe washu u a vhusa!”
32Lwanzhe nga lu bvume na zwoṱhe zwi re khalwo,
masimu nga a pembele na zwoṱhe zwi re khao!
33Miri ya ḓaka i ḓo imba,
i ḓo fhululedza phanḓa ha Muṋe washu,
u khou ḓa u haṱula ḽifhasi.
34
2 Koron. 5:1320:21
Esra 3:11
Jobo 15:28
Ps. 118Jer. 33:11
Livhuhani Muṋe washu ngauri u na vhuthu,
lufuno lwawe a lu gumi.
35Ṱavhani mukosi ni ri,
“Ri tshidze,
Iwe Mudzimu Mutshidzi washu,
ri kuvhanganye u ri lamulele kha dzitshakha,
ri luvhe dzina ḽau ḽikhethwa,
ri u khoḓe ri u rende.”
36Nga hu rendwe Muṋe washu Mudzimu wa Israele,
u bva tsha kale na kale, na lini na lini.
Ndi hone vhathu vhoṱhe vha tshi ri, “Amen! Nga hu rendwe Muṋe washu!”
37
Dafita a sia Asafu na mashaka awe phanḓa ha mbulungelo ya mulanga ya Muṋe washu uri vha dzule vha tshi shuma henefho, vha tshi tevhedza zwine zwa ṱoḓea misi yoṱhe. 38A sia na Obede Edomo na mashaka awe vha 68 uri vha shume navho. Obede Edomo ṅwana wa Jeduthuni na Hosa vho vha vhe vhalindakhoro.
39Dafita a vhea tshifhe Tsadoko na mashaka awe uri vha shume Gibioni fhethu he ha vha hu tshi luvhiwa Muṋe washu, 40uri vha ṋekedze Muṋe washu zwiṱhavhelo zwi fhiswaho kha aḽiṱari ya tshiṱhavhelo tshi fhiswaho nga zwifhinga zwa hone, nga matsheloni na nga madekwana, hu tshi tevhedzwa zwo ṅwalwaho Mulayoni wa Muṋe washu, we a u ṋea Vhaisraele. 41
Vho vha vhe na Hemani na Jeduthuni na vhaṅwe vhoṱhe vhe vha nangiwa vha tou bulwa nga madzina uri vha livhuhe Muṋe washu vha tshi ri, “Lufuno lwawe a lu gumi.” 42Hemani na Jeduthuni vho vha vha tshi shuma u vhona uri hu lidzwe dziphalaphala na mirumba na u lidza zwiṅwe zwilidzo hu tshi imbiwa nyimbo dza u hulisa Mudzimu. Vhana vha Jeduthuni vho vha vha tshi linda khoro.
43
Ndi hone vhathu vhoṱhe vha tshi ṱuwa, muṅwe na muṅwe a livha hayani hawe, Dafita a vhuelela hayani a yo shudufhadza muṱa wawe.


text: 27 Leyi i nhlayo ya Vaisrayele, tindhuna ta mindyangu, tindhuna ta vanhu va magidi, tindhuna ta vanhu va madzana+ ni tindhuna ta vona leti a ti endlela hosi+ mitirho leyi khumbaka ku ava vanhu lava a va ta, va tlhela va famba n’hweti ni n’hweti ku ringana lembe hinkwaro; ntlawa ha wun’we a wu ri ni vanhu va 24 000.2 Yaxobuwamu+ n’wana wa Zabadiyele a a rhangela ntlawa wa n’hweti yo sungula, ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.3 Eka vana va Faresi,+ a a ri murhangeri wa tindhuna ta mitlawa leyitsongo, leti a ti averiwe ku tirha hi n’hweti yo sungula.4 Dodayi+ wa le Ahowa+ a a ri murhangeri eka ntlawa lowu a wu averiwe ku tirha hi n’hweti ya vumbirhi, Mikiloto a a ri ndhuna, ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.5 Benaya+ n’wana wa Yoyada+ muprista lonkulu, a a ri ndhuna ya ntlawa wa vunharhu lowu a wu averiwe ku tirha hi n’hweti ya vunharhu, ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.6 Benaya loyi, a a ri un’wana wa tinhenha ta 30 a tlhela a va ndhuna ya tona, Amizabadi n’wana wakwe a a n’wi pfuna ku rhangela ntlawa wakwe.7 Wa vumune wa n’hweti ya vumune a ku ri Asahele,+ makwavo wa Yowabu+ na n’wana wakwe Zebadiya loyi a n’wi siveke, ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.8 Ndhuna ya vuntlhanu ya n’hweti ya vuntlhanu a ku ri Xamhuti wa le Iziraha, ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.9 Wa vutsevu wa n’hweti ya vutsevu a ku ri Ira+ n’wana wa Ikexi wa le Tekowa,+ ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.10 Wa vunkombo wa n’hweti ya vunkombo a ku ri Helese+ wa Mupeloni wa va ka Efrayimi, ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.11 Wa vunhungu wa n’hweti ya vunhungu a ku ri Sibekayi+ wa le Huxa wa va ka Zara,+ ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.12 Wa vukaye wa n’hweti ya vukaye a ku ri Abi-ezere+ wa le Anathoti+ wa va ka Benjamini, ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.13 Wa vukhume wa n’hweti ya vukhume a ku ri Maharayi+ wa le Netofa wa va ka Zara,+ ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.14 Wa vu-11 wa n’hweti ya vu-11 a ku ri Benaya+ wa le Piratoni wa va ka Efrayimi, ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.15 Wa vu-12 wa n’hweti ya vu-12 a ku ri Helidayi wa le Netofa wa va ka Otiniyele, ntlawa wakwe a wu ri ni vanhu va 24 000.16 Leti a ku ri tindhunankulu ta tinyimba ta Israyele: Eka va ka Rhuveni, Eliyezere n’wana wa Zikiri a a ri ndhunankulu; eka va ka Simiyoni, a ku ri Xefatiya n’wana wa Maka;17 eka Levhi, a ku ri Haxabiya n’wana wa Kemuwele; eka Aroni, a ku ri Sadoki;18 eka Yuda, a ku ri Elihu,+ un’wana wa vamakwavo va Davhida; eka Isakara, a ku ri Omri n’wana wa Mikayele;19 eka Zebuloni, a ku ri Iximaya n’wana wa Obadiya; eka Neftali, a ku ri Yerimoto n’wana wa Aziriyele;20 eka va ka Efrayimi, a ku ri Hoxeya n’wana wa Azaziya; eka hafu ya nyimba ya Manase, a ku ri Yuwele n’wana wa Pedaya;21 eka hafu ya nyimba ya Manase leyi a yi ri eGiliyadi, a ku ri Ido n’wana wa Zakariya; eka Benjamini, a ku ri Yasiyele n’wana wa Abinere;+22 eka Dani, a ku ri Azarele n’wana wa Yerohamu. Leti a ku ri tihosana ta tinyimba ta Israyele.23 Davhida a nga va hlayanga vanhu lava a va ri ni malembe ya 20 ku ya ehansi hikuva Yehovha a a tshembise leswaku Vaisrayele va ta tala ku fana ni tinyeleti.+24 Yowabu n’wana wa Seruya a a sungule ku hlaya vanhu, kambe a nga hetanga; Xikwembu xi hlundzukele Vaisrayele hikwalaho ka sweswo+ naswona nhlayo ya kona a yi katsiwanga eka timhaka ta matimu ta nkarhi wa ku fuma ka Hosi Davhida.25 Azamavhete n’wana wa Adiyele a a khathalela xuma xa hosi.+ Yonathani n’wana wa Uziya a a ri mulanguteri wa switlati* leswi nga emasin’wini, emitini, eswimitanini ni le swihondzweni.26 Ezri n’wana wa Kelubi a a ri mulanguteri wa lava a va tirha emasin’wini lava a va rima.27 Ximeyi wa le Rhama a a ri mulanguteri wa masimu ya madiriva; Zabidi wa le Sifimoti a a ri mulanguteri wa ndhawu leyi vhinyo a yi hlayisiwa eka yona.28 Bali-hanani wa le Gedere a a ri mulanguteri wa masimu ya mirhi ya mitlhwari ni mikuwa+ leyi a yi ri eXefela;+ Yowasi a a ri mulanguteri wa ndhawu leyi mafurha a ma hlayisiwa eka yona.29 Xitrayi wa le Saroni a a ri mulanguteri wa tihomu leti a ti dya eSaroni,+ Xafati n’wana wa Adilayi a a ri mulanguteri wa tihomu leti nga enkoveni.30 Obili wa va ka Iximayele a a ri mulanguteri wa tikamela; Yehedaya wa le Meronoti a a ri mulanguteri wa timbhongolo.*31 Yazizi wa le Hageri a a ri mulanguteri wa ntlhambi wa tinyimpfu. Hinkwavo lava a va ri tindhuna leti a ti hlayisa nhundzu ya Hosi Davhida.32 Yonathani+ n’wana wa buti wa Davhida a a ri mutsundzuxi, a a ri wanuna wa ku twisisa naswona a a ri matsalana, Yehiyele n’wana wa Hakimoni a a hlayisa vana va hosi.+33 Ahitofele+ a a ri mutsundzuxi wa hosi kasi Huxayi+ wa le Araki a a ri munghana wa yona.34 Ahitofele u siviwe hi Yoyada n’wana wa Benaya+ na Abiyatara;+ Yowabu+ a a ri ndhuna ya vuthu ra hosi.


text:
51Ha swi tiva leswaku, loko ntsonga lowu hi nga eka wona, wu nga miri wa hina wa la misaveni, wu onhaka, hi ni vuako lebyi Xikwembu xi hi lunghiseleke byona, yi nga yindlu leyi nga akiwangiki hi mavoko, leyi nga heriki, ya le matilweni. 2Hakunene, loko ha ha ri entsongeni lowu, ha konya, hi ri karhi hi navela ngopfu ku biyeleriwa hi yindlu ya hina ya le tilweni, 3leswaku loko hi ri endzeni ka yona, hi nga tikumi hi ri hava xisirhelelo. 4Hikuva loko ha ha ri entsongeni lowu wa hina, ha konya hi ku tikeriwa: A hi lavi ku lahlekeriwa hi miri lowu wa khale, kambe hi lava ku biyeleriwa hi lowuntshwa, leswaku leswi swi faka, swi mitiwa hi vutomi. 5Kutani Xikwembu hi xoxe xi hi vumbele swona sweswo, kutani xi hi nyikile Moya, wu ri xitiyiso xa leswa ha taka.
6Hikokwalaho hi tiya nhlana minkarhi hinkwayo. Hi tiva leswaku, loko kaya ka hina ka ha ri emirini lowu, hi le kule ni Hosi. 7Hi hanya hi ku pfumela, ku nga ri hi ku swi vona, 8kutani ndzi ri, hi tiya nhlana, naswona a hi ta tsakela ku rhurha emirini lowu, leswaku hi ta va ekaya eHosini. 9Hikokwalaho, hambiloko kaya ka hina ku ri haleno emirini, kumbe hambiloko hi rhurha eka wona, ku navela ka hina lokukulu i ku tsakisa Hosi. 10
Hikuva hinkwerhu hi ta fanela ku yima emahlweni ka xitshamu xa ku avanyisa xa Kriste, leswaku un'wana ni un'wana a ta amukela hakelo ya leswi a swi endleke loko a ha ri emirini, leswo saseka kumbe leswo biha.
11Hikokwalaho, hi ringeta ku khongotela vanhu hikuva ha swi tiva leswaku, ku va ni xichavo eka Hosi, swi vula yini; kambe Xikwembu xi tiva swinene leswi hi nga swona, kutani ndza tshemba leswaku na n'wina mi hi tiva hi mukhuva wolowo emapfalweni ya n'wina. 12A hi tlheli hi titivisa eka n'wina, kambe ho mi nyika nkarhi wa ku tidzunisa ha hina, mi ta tiva ku hlamula lava va tidzunisaka hi swa le handle, ku nga ri hi swa le mbilwini. 13Loko hi hlanganile nhloko, hi endlela ku tirhela Xikwembu; loko hi ri vanene enhlokweni, hi endlela ku tirhela n'wina. 14Rirhandzu ra Kriste ra hi fambisa, hikuva hi fikile laha hi tivaka swinene leswaku munhu un'we ú fele hinkwavo; loko swi ri tano, hinkwavo va file. 15Ú ferile vanhu hinkwavo, leswaku lava hanyaka va nga ha tihanyeli, kambe va hanyela loyi a feke a tlhela a pfuxiwa eku feni hikwalaho ka vona.
16Hikokwalaho, ku sukela sweswi a ha ha tivi munhu hi ku ya hi swa le handle; hambiloko hi tivile Kriste hi ku ya hi swa le handle, sweswi a ha ha n'wi tivi hi mukhuva wolowo. 17Loko munhu a ri ka Kriste, ku tumbuluka leswintshwa;Kumbe: Loko munhu a ri ka Kriste i xivumbiwa lexintshwa swa khale swi hundzile, ku nghenile leswintshwa.Van'wana va ri: hinkwaswo swi hundzuke leswintshwa 18Hinkwaswo leswi swi huma eka Xikwembu, lexi nga endla leswaku hi vuyelelana na xona ha Kriste; kutani xi hi nyikile ntirho wo endla leswaku vanhu va vuyelelana na xona. 19Ntirho lowu wu komba hilaha Xikwembu xi endlaka leswaku misava yi vuyelelana na xona ha Kriste. A xi hlayeri vanhu swidyoho swa vona, kutani xi hi rhwexile Mahungu lawa ya ku vuyelelana ka xona ni vanhu. 20Hikokwalaho, hi vayimeri va Kriste; Xikwembu hi xoxe xa mi khongotela ha hina; ha mi khongotela hi matimba hikwalaho ka Kriste, hi ri: 21“Vuyelelanani na Xikwembu!” Kriste a a nga ri na xidyoho; hambiswiritano, Xikwembu xi n'wi endlile leswaku a va xo xidyoho hikwalaho ka hina, leswaku hikwalaho ka yena, hi endliwa lava lulameke emahlweni ka Xikwembu.


text:
221“N'wina varikwerhu na vatatana, yingisani sweswi ku tihlamulela ka mina emahlweni ka n'wina.” 2Loko va twa leswaku ú vulavula na vona hi ririmi ra Xiheveru, va miyela ku tlula eku sunguleni, kutani Pawulo a ku:
3
“Mina ndzi Muyuda; ndzi velekiwile eTarso wa Kilikiya, kambe ndzi kulele emutini lowu, ndzi ri mudyondzisiwa wa Gamaliele. Ndzi dyondzisiwile Nawu wa vatatana hi mukhuva lowunene, ndzi ri munhu la hisekelaka Xikwembu, kukotisa n'wina hinkwenu namuntlha; 4
26:9-11
ndzi xanisile lava landzaka Ndlela leyi ya Hosi ku kondza va dlawa. A ndzi khoma vavanuna ni vavasati, ndzi va cukumeta ekhotsweni. 5Timbhoni ta mina hi yena Muprista lonkulu, ni nhlengeletano hinkwayo ya vakulukumba. Ndzi amukerile ka vona mapapila lama tsaleriweke Vayuda va ka hina le Damaska; ndzi yile kona ku ya khoma lava akeke kona, ndzi va tisa eYerusalema leswaku va ta biwa swinene.
6“Kutani loko ndzi ri karhi ndzi famba, ndzi ri kusuhi ni le Damaska, hi nkarhi wa nhlekanhi, kan'we-kan'we ndzi rhendzeriwa hi ku vonakala lokukulu loku humaka etilweni. 7Ndzi wela hansi, kutani ndzi twa rito leri nge ka mina: ‘Sawulo, Sawulo, u ndzi xanisela yini?’ 8Mina ndzi hlamula ndzi ku: ‘U mani, Hosi?’ A ku ka mina: ‘Hi mina Yesu wa Nazareta, loyi u n'wi xanisaka.’ 9Lava a va ri na mina a va vona ku vonakala, kambe a va nga twi rito ra loyi a vulavulaka na mina. 10Kutani ndzi ku: ‘Hosi, ndzi ta endla yini xana?’ Hosi yi ku ka mina: ‘Suka u yima, u ya eDamaska; hi kona laha u nga ta byeriwa hinkwaswo leswi u fanelaka ku swi endla.’ 11Leswi a ndzi hluleka ku vona hikwalaho ka ku vangama ka ku vonakala koloko, lava a va ri na mina va ndzi khoma hi voko, va ndzi yisa eDamaska.
12“Kona kwalaho, a ku ri ni munhu loyi a va ku i Ananiya; a a ri munhu wa vukhongeri, a famba hi Nawu, a nkhensiwa swinene hi Vayuda hinkwavo lava akeke eDamaska. 13A ta ka mina, a vulavula a yimile kusuhi na mina, a ku: ‘Sawulo makwerhu, tlhela u vona!’ Hi nkarhi wolowo ndzi tlhela ndzi vona, ndzi n'wi languta. 14Kutani a ku: ‘Xikwembu xa vatata wa hina xi ku hlawurile leswaku u tiva ku rhandza ka xona, u vona Loyi a lulameke, u twa rito leri humaka enon'wini wa yena; 15hikuva emahlweni ka vanhu hinkwavo u ta va mbhoni ya yena ku tiyisa leswi u nga swi vona ni leswi u nga swi twa. 16Sweswi ke, u hlwelela yini? Suka u yima, u khuvuriwa leswaku u basisiwa eswidyohweni swa wena, hi ku khongela vito ra Hosi.’
17“Kuteloko ndzi tlhelele eYerusalema, ndzi ya khongela eTempeleni, kutani ndzi ngheniwa hi Moya; 18ndzi vona Hosi yi ri karhi yi ndzi byela, yi ku: ‘Hatlisa u suka eYerusalema, u nga hlweri, hikuva vanhu va kona a va nga amukeri vumbhoni lebyi u byi vulaka ehenhla ka mina.’ 19Kutani ndzi ku: ‘Hosi, va swi tiva swinene leswaku vanhu lava pfumeleke ka wena, va nghenisiwile hi mina ekhotsweni, ndzi va ba hi minkhavi emasinagogeni; 20
ni siku ku dlayiweke Stefano mbhoni ya wena, na mina a ndzi ri kona, ndzi ri karhi ndzi nkhensa, ndzi hlayisa swiambalo swa lava n'wi dlayaka.’ 21Kavaloko Hosi yi ku ka mina: ‘Famba, hikuva ndzi ta ku rhuma kule, eka vamatiko.’ ”
22Va n'wi yingisela ku ya fika loko a vula sweswo, kutani va tlakusa rito, va ku: “Munhu lowo tano a a susiwe emisaveni, a a dlawe! A nga faneriwanga hi ku hanya!” 23Kutani va huwelela, va dzudza swiambalo swa vona, va tsutsuxela ritshuri ehenhla. 24Kavaloko ndhuna ya nyimpi yi lerisa leswaku Pawulo a yisiwa ekhokholweni, yi ku: “A a vutisiwe, a biwa hi minkhavi leswaku ndzi ta tiva mhaka leyi endlaka leswaku va huwelela hi ndlela leyi, va lwa na yena.” 25Kuteloko va n'wi bohile leswaku va ta n'wi ba, Pawulo a ku ka ndhuna ya dzana ra masocha leyi a yi ri kona: “Xana ma pfumeleriwa ku ba Murhoma hi minkhavi, a nga si avanyisiwa xana?” 26Loko ndhuna ya dzana yi twa sweswo, yi ya byela ndhuna ya nyimpi, yi ku: “Xana a wu lava ku endla yini? Munhu loyi i Murhoma.” 27Hiloko ndhuna ya nyimpi yi ta ka Pawulo, yi ku ka yena: “Wa nga ndzi byela, xana u Murhoma xana?” “Ina ke!” ku hlamula Pawulo. 28Ndhuna ya nyimpi yi ku: “Vurhoma lebyi ndzi byi xavile hi mali yo tala.” Pawulo a ku: “Kasi mina ndzi lo tswariwa ka byona.” 29Kan'we-kan'we lava a va tilunghisela ku vutisa Pawulo hi ku n'wi ba, va n'wi tshika; loko yi ri ndhuna ya nyimpi, yi chava loko yi twa leswaku Pawulo i Murhoma, hikuva a yi n'wi bohile.
30Hi siku leri tlhandlamaka, ndhuna yi lava ku kuma ntiyiso emhakeni ya nandzu lowu Vayuda va mangalelaka Pawulo ha wona; hikokwalaho, yi n'wi ntshunxa, kutani yi lerisa leswaku vaprista lavakulu va hlengeletana ni huvo hinkwayo ya Sanedri; kutani yi tisa Pawulo, yi n'wi yimisa emahlweni ka vona.


text:
541
HOSI Xikwembu xi ri:
“We Yerusalema, a wu fana ni wansati loyi a nga velekiki,
loyi a nga riki na n'wana na un'we;
a wu fana ni wansati loyi a tshikiweke hi nuna,
kambe sweswi yimbelela, u ba ni nkulungwana,
hikuva u ta va ni vana vo tala, ku tlula wansati
loyi a nga si tshamaka a hambana ni nuna wa yena.
2Tlhantlha ntsonga wa wena u wu engetela,
wu tlhenguse, wu anama swinene,
u nga wu tsongahati, wu kurise,
u dzima timhandze ti tiya swinene.
3Muti wa wena wu ta nava wu ya matlhelo hinkwawo,
vanhu va wena va ta tlhela va teka tindhawu
leti sweswi ti tshamaka vamatiko,
va ta pfuxa ni miti leyi hundzukeke marhumbi,
va tshama eka yona.
4“U nga chavi, hikuva a wu nga ha khomiwi hi tingana;
u nga tipandzisi nhloko, hikuva a wu nga ha vangeriwi leswi nga ta ku nyumisa;
tingana leti u veke na tona loko wa ha ri ntsongo, u ta ti rivala,
ni leswaku a wu hlekuriwa loko u nga ha ri na nuna, a wu nga ha swi tsundzuki.
5Mina Muendli wa wena, ndzi ta va nuna wa wena,
vito ra mina, ndzi HOSI ya matimba hinkwawo;
mina Muhlawuleki wa Israele, ndzi mukutsuri wa wena,
Xikwembu xa misava hinkwayo, va vula mina.
6Loko ndzi ku vitana, mina HOSI,
a wu fana ni wansati loyi a tshikiweke hi nuna;
mbilu ya wena a yi vava ku fana ni ya loyi a tshikiweke a ha ku hloma.
7Ndzi hambanile na wena nkarhinyana,
kambe ndzi ta tlhela ndzi ku vuyisa,
hikuva tintswalo ta mina i tikulu.
8Ndzi ku hlundzukerile nkarhinyana,
ndzi ku fularhela,
kambe hikwalaho ka rirhandzu ra mina leri nga heriki,
mina HOSI mukutsuri wa wena, ndzi ta ku twela vusiwana.
9
“Eka mina, swilo leswi swi fana ni leswi humeleleke enkarhini wa Nowa:
Ndzi hlambanyile leswaku ndhambi ya mati yi nge he vi kona emisaveni;
kutani na sweswi ndza hlambanya
leswaku a ndzi nga ha ku hlundzukeli ndzi ku ba.
10Tintshava ni switsunga swi nga ha suka swi nyamalala,
kambe tintswalo ta mina leto tshembeka ti nge suki eka wena;
ntwanano wa mina wa ku rhula, ku hava loyi a nga wu herisaka.
Ndzi vurisa sweswo, mina HOSI, Xikwembu lexi xi ku twelaka vusiwana.”
11
HOSI Xikwembu xi ri:
“We Yerusalema, muti lowu twisiweke ku vava,
lowu biweke hi xihuhuri, wu nga lamuleriwi hi munhu,
ndzi lava ku aka hi vuntshwa masungulo ya wena,
ndzi ma sasekisa hi maribye ya nkoka ya ‘safiri’
lama khomanisiweke hi semende leyo tiya.
12Swihondzo swa wena, ndzi ta swi aka hi maribye ya nkoka ya ‘rubi’,
ndzi aka ni tinyangwa hi maribye ya ‘berila’,
rirhangu hinkwaro ri ta va ra maribye ya nkoka.
13
Lava va ku akaka hi vuntshwa,Van'wana va ri: Vanhu va wena, lava akeke ka wena va ta dyondzisiwa hi mina,
ndzi ta va nyika minkateko ni ku rhula.
14U ta tiya hi ku endla leswo lulama,
u nga ka u nga ha chavi nchumu,
hikuva lava va ku xanisaka va ku hlasela,
a va nga ha tshineli kusuhi na wena.
15Loko van'wana va ku pfuxela mpfilumpfilu,
va ta va va nga rhumiwanga hi mina,
lava lwaka na wena, u ta va hlula.
16Vona, munhu loyi a pfurhisaka ndzilo a fula matlhari,
ú tumbuluxiwile hi mina,
ndzi tumbuluxile ni muhlaseri
loyi a tirhisaka matlhari ya kona;
17hikokwalaho, matlhari hinkwawo lama endleriweke ku ku dlaya, a ma nga pfuni nchumu,
u ta kaneta ni vanhu hinkwavo lava va ku lumbetaka ehubyeni.
Leyi hi yona ndzhaka ya malandza ya mina HOSI,
ndzi ta va lwela hi ndlela yoleyo.
Ndzi vurisa sweswo, mina HOSI.”


text:
The Tsonga nation has a special relationship with alcohol; it is this intimate relationship that has seen alcohol feature in most Tsonga ceremonies. When a Tsonga child is born, we inform the ancestors using Vuputsu. When it’s time for initiation the same applies, we also use alcohol during marriage ceremonies, and after a funeral ku na byalwa bya tipiki.
Here is a list of Tsonga alcoholic drinks and ingredients
Vuputsu (Beer)
Some refer to it as Mqomboti (borrowed from Nguni) instead of Vuputsu ya Xitsonga.
Swikhendzhakhendzhani (Ingredients) swo endla Vuputsu:
- Puncwana (Mapa)
- Comela
- Mati
Eka siku ro sungula, ku tekiwa mapa ya swekiwa na comela laha swi virisiwaka. Loko swi virile swi hundzuke pungula swi tekiwa swi horisiwa. Loko swi horiswile eka siku leri landzelaka ku cheriwa comela kambe leswaku byi twalela.
Byi vekiwa eka makhuwana laha byi swekisiwiwaka loko byi nga enelanga, eka siku ra vunharhu ku ta kambiwa leswaku xana byi endlile phiriva ke. Loko byi endlile hi laha eka siku ra vumune ku nga ta kambiwa leswaku xana byi virile ku ringanela leswaku byi nga hlutiwa. Loko byi ringanerile bya hlutiwa no cheriwa emakhuwanini leswaku byi ta nwiwa.
Eka minkarhi yo tala eka miganga ya Vatsonga ku na munhu loyi a dumeke hi ku ringa. Hi yena a nga ta vula leswaku byi enerile ku vanhu va nga tikhalambisa hi byona.
Swimbyanyana (Bread Beer)
Laha ku tekiwa xikwa xi lovekiwa kutani loko se rixa xi tlutiwa laha ku humaka byalwa lebyi vitaniwaka leswaku I ximbyanyana.
Vukanyi (Marula Wine)
Modern alcohol made hi Vukanyi i Amarula.
Swikhendzhakhendzhani (Ingredients) swo endla Vukanyi:
- Mihandzu wa nkanyi
- Mati
Ku sunguriwa ku rhoteriwa mankanyi, ya hlengeletiwa laha loko ya enerile leswaku ya nga tirha. Vatswatsi va ta tshama hansi varhumbula, laha hi kona laha ku tekiwaku vundzeni bya Nkanyi ku siyiwa mongo. Timongo titlhela tinghenisiwa eka xibye tikamiwa hi mati ku endlela leswaku hikwabyo vundzeni bya suka. Loko ku hetiwa kwalaho timongo ta nekiwa ku endlela leswaku ku ta deviwa loko se tiomile.
Loko ku hetiwile ku rhumbula, hi loko se byi vekiwa siku, eka siku ra vumbirhi hi laha hi kumaka kona lebyo nyanganya lebyi nwiwaka hi majaha lawa tsongo na lavo nghena kereke. Endzhaku ka sweswo, lebyiya byin’wana byi ta yimeriwa byi hundzuka lebyo bava eka masiku manharhu kumbe ku tlula, laha se byi hundzukaka mbafi. Lebyi hi byona lebyo bava ku fana na xiyakayani na swona byi tshembiwile swinene eka ku aka miti. Leswi swiendliwa hi leswi vavanuna va tiyaka (sexual power) loko va nwile byona.
Vucema (Palm wine)
Swikhendzhakhendzhani (Ingredients) swo endla Vucema:
- Vucema byi huma eka Hanga (Tree).
Hanga ri tsemiwa nhompfu ku sala xigodo leswi endlaka leswaku ku huma mafi ya Hanga. Leswi I endlelo leri fanaka na loko sinya wu huma mafi (mupfu) kasi eka Hanga ku huma Vucema.
Vucema byi kangeteriwa kunene byi karhi byi thona, endzhaku ka 3 to 5 wa tiawara byi ringana 2 wa malitara. Ku vila ka byona a ku teki nkarhi wo leha.
Ku ya emahlweni ku pfatlanya xilondza xa Hanga I ku engetela ka ku thona ka vucema. Vucema byi nga ringana ku tiko hikwarho ri xurha hi tilitara titsongo. Vucema byi na vukarhi swinene.
Alcohol abuse is not cool.
Contribute to this post, ku na byalwa hi nga byi rivala? #Mapha!
Image: Gazankulu Republic


text:
31Siku rin'wana, Petro na Yohane a va tlhandlukela eTempeleni nindzhenga, hi nkarhi wa xikhongelo. 2Kona eTempeleni, enyangweni leyi vuriwaka “Leyo Saseka”, a ku ri ni munhu la velekiweke a ri xigono; a va hamba va n'wi rhwala, va n'wi veka kona masiku hinkwawo, leswaku a ta kombela swihanano eka lava nghenaka eTempeleni. 3Loko munhu loyi a vona Petro na Yohane va ri kusuhi ni ku nghena eTempeleni, a kombela swihanano eka vona. 4Kambe Petro na Yohane va n'wi honokela, kutani Petro a ku: “Hi langute.” 5Munhu loyi a va languta swinene, a ehleketa leswaku va ta n'wi nyika xanchumu. 6Kambe Petro a ku ka yena: “Silivhere ndzi hava, ni nsuku a ndzi na wona, kambe lexi ndzi nga na xona, ndzi ta ku nyika xona: Hi vito ra Yesu Kriste wa Nazareta, ndzi ri: Famba!” 7Kutani a n'wi khoma hi voko ra xinene, a n'wi yimisa; hi nomu lo minkondzo ya yena ni mahlakala ya yena swi va swi tiya. 8Kutani o kàkàtsùkù, a yima a famba; a nghena eTempeleni swin'we na vona, a ri karhi a famba-famba, a tlula-tlula, a dzunisa Xikwembu, 9kutani vanhu hinkwavo va n'wi vona a ri karhi a famba, a dzunisa Xikwembu. 10Loko va vona leswaku hi yena loyi a a tshamela ku kombela swihanano eTempeleni, enyangweni leyi vuriwaka “Leyo Saseka”, va khomiwa hi ku chava, va hlamarisiwa swinene hi leswi humeleleke eka yena.
11Leswi munhu loyi a a namarhela Petro na Yohane, vanhu hinkwavo va hlamala, va ta ka vona hi ku tsutsuma, erikupakupeni leri a va ku i ra Solomoni.
12Loko Petro a swi vona, a ku ka vona: “Vavanuna va Israele, hikwalaho ka yini mi hlamala mhaka leyi, mi hi tlhava hi mahlo hi mukhuva lowu xana, wonge hi loko ku ri hina hi nga endla leswaku munhu loyi a famba, hi matimba ya hina kumbe hi vukhongeri bya hina? 13
Xikwembu xa Abrahama ni xa Isaka ni xa Yakobo, Xikwembu xa vatata wa hina, xi dzunisile nandza wa xona Yesu, loyi mi n'wi nyiketeke, mi tlhela mi n'wi landzula emahlweni ka Pilato; kambe Pilato yena a a vurile leswaku a ntshunxiwa. 14
Mk. 15:6-14
Lk. 23:13-23
Yoh. 19:12-15
Yesu a a ri la hlawulekeke, la lulameke; kambe n'wina mi n'wi landzurile, mi kombela ku ntshunxeriwa mudlayi, 15kutani mi dlaya munyiki wa vutomi; kambe Xikwembu xi n'wi pfuxile eku feni; hina hi timbhoni ta swona. 16Hikokwalaho, leswi tiyiseke munhu loyi mi n'wi tivaka ni ku n'wi vona, i vito ra Yesu ni ku pfumela eka vito leri; kutani ku pfumela loku, ku hanyisile munhu loyi hakunene, hi matimba ya Yesu, hilaha mi swi vonaka hakona n'wina hinkwenu.
17“Kutani ke varikwerhu, ndza swi tiva leswaku n'wina ni tihosi ta n'wina, mi endlile swilo sweswo hi ku pfumala vutivi, 18kambe hi mukhuva wolowo, Xikwembu xi endlile leswaku ku hetiseka leswi xi nga swi tivisa khale hi milomo ya vaprofeta hinkwavo: Hileswaku Mesiya wa xona a a ta twisiwa ku vaviseka.
19“Loko swi ri tano, hundzukani, mi tlhelela eka Xikwembu, leswaku swidyoho swa n'wina swi rivaleriwa, 20ni leswaku minkarhi yo phyuphya leyi humaka eHosini yi sungula, ni leswaku Hosi yi mi rhumela Yesu, yena loyi a nga vekiwa ku va Mesiya wa n'wina; 21ú fanele ku tshama etilweni, ku ko ku fika minkarhi ya ku pfuxetiwa ka swilo hinkwaswo, leyi Xikwembu xi nga yi vula ni khale, hi milomo ya vaprofeta va xona lavo hlawuleka. 22
Hakunene Muxe ú vurile, a ku: ‘Hosi Xikwembu xa n'wina xi ta mi humesela muprofeta la fanaka na mina, a huma exikarhi ka va ka n'wina; mi ta n'wi yingisa eka hinkwaswo leswi a nga ta mi byela swona. 23
Kutani un'wana ni un'wana loyi a nga yingisiki muprofeta yoloyi, ú ta susiwa etikweni.’ 24Naswona, vaprofeta hinkwavo lava nga vulavula ku sukela eka Samiele ni ka lava teke endzhaku ka yena, na vona va tivisile ta masiku lawa. 25
Hi n'wina valandzeri va vaprofeta, hi n'wina va ntwanano lowu Xikwembu xi nga wu endla ni vatata wa n'wina, loko xi te eka Abrahama: ‘Hi vatukulu va wena, ndzi ta katekisa tinxaka hinkwato ta misava.’ 26Loko Xikwembu xi rhumerile nandza wa xona, xi n'wi humesile hi le ka n'wina eku sunguleni leswaku a mi katekisa hi ku hundzuluxa un'wana ni un'wana wa n'wina emikhuveni ya yena leyo biha.”


text: 20 Eku sunguleni ka lembe,* hi nkarhi lowu tihosi a ti ya enyimpini, Yowabu+ u fambe ni masocha a ya hlasela tiko ra Vaamoni; ni ku tlhela a rhendzela muti wa Rhaba+ kambe Davhida a a sale eYerusalema.+ Yowabu u hlasele Rhaba a wu mbundzumuxa.+2 Kutani Davhida a teka harhi leyi a yi ri enhlokweni ya Malikomo a kuma leswaku a yi tika talenta* ya nsuku naswona a yi khavisiwe hi maribye ya risima; kutani yi vekiwa enhlokweni ya Davhida. U tlhele a teka swilo swo tala emutini wolowo.+3 A teka vanhu lava a va ri emutini wolowo, a va tirhisa+ ku saha maribye ni ku tirha hi switirho leswi karihaka swa nsimbhi ni swihloka. Davhida u endle tano emitini hinkwayo ya Vaamoni. Eku heteleleni, Davhida ni masocha yakwe va tlhelela eYerusalema.4 Endzhaku ka sweswo, ku tlhela ku tlhekeka nyimpi ni Vafilista eGezere. Hi nkarhi wolowo Sibekayi+ wa le Huxa u dlaye Sipayi loyi a a ri ntukulu wa Varefayimi+ naswona va hluriwile.5 Nakambe ku tlhela ku lwiwa ni Vafilista, kutani Elihanani n’wana wa Yayiri a dlaya Lahimi makwavo wa xinuna wa Goliyadi+ wa le Gati, loyi tlhari rakwe a ri ri ni mbhinyi lowu ringanaka ni mhandzi ya muluki wa malapi.+6 Nakambe ku tlhekeka nyimpi eGati,+ laha a ku ri ni wanuna loyi a a ri xihontlovila,+ a a ri ni tintiho ta tsevu evokweni ha rin’we ni swikunwana swa tsevu enengeni ha wun’we, hinkwaswo a swi ri 24; na yena a a ri ntukulu wa Varefayimi.+7 A a tshamela ku tlhontlha+ Vaisrayele. Hiloko Yonathani n’wana wa Ximeya+ buti wa Davhida, a n’wi dlaya.8 Vanhu lava a va ri vatukulu va Varefayimi+ eGati,+ va dlayiwe hi Davhida ni malandza yakwe.


text:
Risimu ra Muyimbelerisi, ra Yedutuni. Pisalema ya Davhida.
621Moya wa mina wu kuma ku wisa eka Xikwembu ntsena,
ku ponisiwa ka mina ku huma eka xona.
2Hi xona ntsena xi nga ribye ra mina,
khokholo ra mina ni muponisi wanga.
Ku hava munhu na un'we la nga ndzi susaka.
3Hikwalaho ka yini mi khitikana mi ta ndzi hlasela,
mina loyi ndzi fanaka ni khumbi leri waka, kumbe rihlampfu leri boleke, xana?
4Mi luka mano yo ndzi wisa exitulwini xa vuhosi.
mi tsakela ku ndzi kanganyisa.
Marito ya n'wina a hi ku tsakisa ka wona,
kasi etimbilwini mi le ku ndzi rhukaneni.
5Moya wa mina wu kuma ku wisa eka Xikwembu ntsena,
hikuva xi ndzi nyika ku tshemba.
6Hi xona ntsena xi nga ribye ra mina,
khokholo ra mina ni muponisi wanga.
Ku hava munhu loyi a nga ndzi susaka.
7Eka Xikwembu ndzi kuma ku hlayiseka ni ku dzuneka,
hi xona ribye ra mina lero tiya leri ndzi tumbelaka eka rona.
8N'wina vanhu, tshembani Xikwembu minkarhi hinkwayo,
xi tiviseni leswi nga timbilwini ta n'wina,
hikuva hi xona ribye ra vutumbelo bya hina.
9Vanhu hinkwavo, lavakulu ni lavatsongo,
a hi nchumu, vo va moyanyana ntsena;
loko va pimiwa exikalwini,
va vevuka ku tlula ni risiva rinene.
10U nga tshembi mintirho ya tihanyi,
ku kanganyisa vanhu a swi nga ku vuyiseli nchumu.
Hambiloko rifuwo ri nga ku talela,
u nga tiseketeli ha rona.
11Xikwembu xi vulavurile, ndzi xi twile ko tala xi ku:
“Hi mina ndzi nga ni matimba!”
12
Yer. 17:10
Mt. 16:27
Rho. 2:6
Nhlav. 2:23
We N'wini wa hina, hina hi ri, na rona rirhandzu u na rona;
munhu un'wana ni un'wana u n'wi tlherisela leswi ringaneke mintirho ya yena.


text:
121
Vaisraele va hlurile tihosi ta tiko leri nga ntsungeni wa nambu wa Yordani hi tlhelo ra le vuxeni, va teka tiko ra tona. Tiko ra kona ri sukela enkoveni wa Arinoni ri ya fika entshaveni ya Hermoni, ri katsa tindhawu hinkwato leti nga eka Nkova wa Yordani, hi tlhelo ra le vuxeni. 2Va hlurile Sihoni hosi ya Vaamori, loyi a a tshama eHexiboni, a fuma hafu ya tiko ra Giliyadi ku sukela le Arowere, wu nga muti lowu nga makumu ka Nkova wa Arinoni, ni ku sukela exikarhi ka Nkova wa Arinoni lowu ku ya fika enambyeni wa Yaboko, wona ndzilekana wa tiko ra Vaamori, 3a fuma ni tindhawu ta le ka Nkova wa Yordani ku ya fika eLwandle ra Galeliya hi tlhelo ra le vuxeni, ni ku ya fika eBeta-Yeximoto, ni ku ya fika eLwandle ra Araba, ri nga Lwandle-ra-ku-fa, ni ku ya fika eswinkobyaneni swa ntshava ya PisgaVan'wana va ri: eswinkobyaneni swa ntshava ya Pisga ni tindhawu ta kona hi tlhelo ra le dzongeni. 4Va hlula na Ogo hosi ya Baxani, un'wana wa masalela ya Refayimi, loyi a a tshama le Axitaroto ni le Edreyi, 5a fuma ku sukela entshaveni ya Hermoni ni le Saleka, ni tiko hinkwaro ra Baxani ku ya fika endzilekaneni wa Vagexuri ni Vamaakati, ni hafu ya tiko ra Giliyadi ku ya fika endzilekaneni wa Sihoni hosi ya Hexiboni. 6
Dut. 3:12
Muxe nandza wa HOSI Xikwembu ni Vaisraele hinkwavo va hlurile tihosi leti, kutani Muxe a teka tiko ra kona a ri nyika va ka Rhuveni ni va ka Gadi ni hafu ya va ka Manase, ri va ra vona.
7Yoxuwa ni Vaisraele va hlurile tihosi ta tiko leri nga vupeladyambu bya nambu wa Yordani. Tiko ra kona ri sukela eBaali-Gadi eka Nkova wa Lebanoni, ri ya fika entshaveni ya Halaka leyi nga kusuhi na Seyira. Kutani Yoxuwa a teka tiko ra tona a ri nyika Vaisraele hi ku ya hi tinyimba ta vona leswaku ri va ra vona. 8Tiko ra kona ri katsa tindhawu ta le magangeni, ni ta le timbaleni, ni ta le ka Nkova wa Yordani ni ta le swinkobyaneni, ni ta le mananga, ni ta le dzongeni, ri nga tiko ra Vahiti, ni Vaamori, ni Vakanana, ni Vaperesi, ni Vahivhi, ni Vayebusi. 9Vaisraele va hlurile hosi ya muti wa Yeriko, ni hosi ya muti wa Ayi, lowu nga kusuhi na Betele; 10ni hosi ya muti wa Yerusalema, ni hosi ya muti wa Hebroni; 11ni hosi ya muti wa Yaramutu ni hosi ya muti wa Lakixi; 12ni hosi ya muti wa Egiloni, ni hosi ya muti wa Gezere; 13ni hosi ya muti wa Debiri, ni hosi ya muti wa Gedere; 14ni hosi ya muti wa Horma, ni hosi ya muti wa Aradi; 15ni hosi ya muti wa Libina, ni hosi ya muti wa Adulama; 16ni hosi ya muti wa Makeda, ni hosi ya muti wa Betele; 17ni hosi ya muti wa Tapuwaka ni hosi ya muti wa Hefere; 18ni hosi ya muti wa Afeke, ni hosi ya muti wa Laxaroni; 19ni hosi ya muti wa Madona, ni hosi ya muti wa Hasoro; 20ni hosi ya muti wa Ximroni-Meroni, ni hosi ya muti wa Akixafa; 21ni hosi ya muti wa Taanaka, ni hosi ya muti wa Megido; 22ni hosi ya muti wa Kadexe, ni hosi ya muti wa Yokoneyama eKarmele; 23ni hosi ya muti wa Dori exifundzheni xa Dori, ni hosi ya muti wa Goyimimuti wa Goyimi, kumbe: wa vamatiko eGaleliya,Galeliya, van'wana va ri: Giligala 24ni hosi ya muti wa Tirisa. Tihosi hinkwato ka tona a ti ri 31.


text:
61Kutani HOSI Xikwembu xi ku ka Muxe: “Sweswi u ta vona leswi ndzi nga ta swi endla eka Faro: Ndzi ta tirhisa matimba ya mina leswaku Faro a tshika vanhu va Israele va famba. Ina, hi ku sindzisiwa hi mina, ú ta va hlongola kunene, va huma etikweni ra yena.”
2
Xikwembu xi ku ka Muxe: “Hi mina HOSI Xikwembu. 3Loko ndzi tikombile eka Abrahama, ni le ka Isaka, ni le ka Yakobo, a ndzi tivula ‘Xikwembu-xa-matimba-hinkwawo’; kambe a ndzi titivisanga eka vona hi vito ra mina ra ‘HOSI’.Vonani eka 3:15 4Nakambe ndzi endlile ntwanano exikarhi ka mina na vona, ndzi va tshembisa ku va nyika tiko ra Kanana, tiko leri a va akile eka rona va ri valuveri. 5Kutani sweswi ndzi twile ku konya ka Vaisraele lava endliweke mahlonga hi Vaegipta, ndzi tsundzukile ni ntwanano wa mina. 6Hikokwalaho tivisa Vaisraele leswaku ndzi ri ka vona: ‘Hi mina HOSI Xikwembu, kutani ndzi ta mi humesa emintirhweni yo tika ya le Egipta, ndzi mi ponisa evuhlongeni bya kona, ndzi mi kutsula hi mintirho ya mina ya matimba ni ku avanyisa loku hlamarisaka. 7Naswona ndzi ta mi endla vanhu va mina, mina ndzi va Xikwembu xa n'wina; kutani mi ta swi tiva leswaku hi mina HOSI Xikwembu xa n'wina, lexi nga ta mi humesa emintirhweni yo tika ya le Egipta. 8Kutani ndzi ta mi yisa etikweni leri ndzi hlambanyeke leswaku ndzi ta ri nyika Abrahama, na Isaka, na Yakobo; ndzi ta mi nyika rona ri va ndzhaka ya n'wina. Hi mina HOSI Xikwembu!’ ” 9Muxe a ya vurisa sweswo eka vanhu va Israele, kambe vona a va n'wi yingisanga, hikuva ku tika ka vuhlonga bya vona a ku va heta matimba.
10Kutani HOSI Xikwembu xi ku ka Muxe: 11“Famba u ya byela Faro hosi ya Egipta, a tshika vanhu va Israele va huma etikweni ra yena.” 12Kambe Muxe a hlamula HOSI Xikwembu, a ku: “Vona, hambi va ri vanhu va Israele, a va ndzi yingisanga; xana Faro yena ú ta ndzi yingisisa ku yini ni manghanghamila ya mina, xana?” 13Hambiswiritano HOSI Xikwembu xi vulavula na Muxe na Aroni, xi va lerisa leswi va nga ta byela vanhu va Israele swona, xi va lerisa ni ku ya byela Faro hosi ya Egipta leswaku a tshika vanhu va Israele va huma etikweni ra Egipta.
14Lowu i nongoloko wa tinyimba ta vatata wa Muxe na Aroni:
Vana va Rhuveni, mativula ya Yakobo,Yakobo, kumbe: Israele hi lava: Hanoko, na Palu, na Hesironi, na Karimi; hi vona va nyimba ya ka Rhuveni.
15Vana va Simiyoni hi lava: Yemuwele, na Yamini, na Ohada, na Yakini, na Sohari, na Xawulu loyi mana wa yena a a ri Mukanana; hi vona va nyimba ya ka Simiyoni.
16
26:57-58
I Tikr. 6:16-19
Vana va Levhi hi ku tlhandlamana ka vona, hi lava: Gerixoni, na Kohata, na Merari; Levhi ú hanyile malembe ya 137.
17Vana va Gerixoni hi ku ya hi tindlu ta ka vona, hi lava: Libini, na Ximeyi.
18Vana va Kohata hi lava: Amirama, na Yisihara, na Hebroni, na Uziele; Kohata ú hanyile malembe ya 133.
19Vana va Merari hi lava: Maheli, na Muxi. Lava hi vona va nyimba ya ka Levhi, hi ku tlhandlamana ka vona.
20Amirama a a tekile Yokebedi makwavo wa tata wa yena; Yokebedi a veleka Aroni na Muxe. Amiramu ú hanyile malembe ya 137.
21Vana va Yisihara hi lava: Kora, na Nefege, na Zikri.
22Vana va Uziele hi lava: Mixaele, na Elisafani, na Sitri.
23Aroni a a tekile Elixeba N'wa-Aminadaba makwavo wa Nahaxoni; kutani Elixeba a veleka, Nadabu, na Abihu, na Eliyazara, na Itamara.
24Vana va Kora hi lava: Asiri, na Elkana, na Abiyasafa; hi vona va yindlu ya ka Kora.
25Eliyazara n'wana Aroni a a tekile un'wana wa vana va Putiele, kutani wansati loyi a veleka Finiyasi.
Lowu hi wona nongoloko wa nyimba ya ka Levhi, hi ku tlhandlamana ka tindlu ta ka vona.
26Aroni na Muxe, hi vona lava Xikwembu xi nga va byela xi ku: “Humesani vanhu va Israele etikweni ra Egipta, hi mintshungu ya vona.” 27Muxe loyi na Aroni loyi, hi vona lava nga ya byela Faro leswaku a tshika Vaisraele va huma etikweni ra Egipta.
28Siku leri HOSI Xikwembu xi vulavuleke na Muxe etikweni ra Egipta, 29xi te ka yena: “Hi mina HOSI Xikwembu; u ta byela Faro hosi ya Egipta hinkwaswo leswi ndzi ku lerisaka swona.” 30Kambe Muxe a hlamula a ku: “Vona, ndzi ni manghanghamila; xana Faro ú ta ndzi twa ke?”


text:
51Kambe a ku ri ni wanuna loyi a va ku i Ananiya, ni nsati wa yena Safira; a xavisa nsimu, 2kutani loko a tipambulele mali eka nxavo wa kona hi ku twanana ni nsati, a tisa leswi saleke, a swi veka emahlweni ka vaapostola. 3Hiloko Petro a ku ka yena: “Ananiya, hikwalaho ka yini u pfumelela Sathana ku tata mbilu ya wena, leswaku u hembela Moya lowo Kwetsima, ni ku tipambulela hi tlhelo eka nxavo wa nsimu xana? 4Ni loko u yi xavisile, xana nxavo wa yona a wu nga ri wa wena ke? Mhaka leyi u yi pfumelerise ku yini embilwini ya wena xana? A wu hembelanga vanhu, kambe u hembele Xikwembu.” 5Loko Ananiya a twa marito walawo, a wela hansi, a fa. Kutani hinkwavo lava tweke mhaka leyi va khomiwa hi ku chava lokukulu. 6Kavaloko majaha ma nghena, ma n'wi phutsela, ma n'wi rhwala ma huma na yena, ma ya n'wi lahla.
7Loko ku lave ku hundza tiawara tinharhu, nsati wa Ananiya a nghena na yena, a nga tivi leswi humeleleke. 8Petro a n'wi vutisa, a ku: “Ndzi byele, xana hi wona nxavo lowu mi nga xavisa nsimu ha wona xana?” A ku: “Ina! Hi wona.” 9Hiloko Petro a ku ka yena: “Mi twananele yini ku ringa Moya wa Hosi xana? Yingisa, swigingi swa lava nga ya lahla nuna wa wena hi leswi enyangweni; na wena va ta ku rhwala va huma na wena.” 10Hi nomu lo a wela emahlweni ka Petro, a fa. Loko majaha ma nghenile, ma n'wi kuma a file, kutani ma n'wi rhwala ma huma na yena, ma ya n'wi lahla kusuhi ni nuna wa yena. 11Kutani ku chava lokukulu ku khoma kereke hinkwayo ni vanhu hinkwavo lava tweke timhaka leti.
12A ku endliwa mahlori layo tala ni swihlamariso leswo tala hi mavoko ya vaapostola, exikarhi ka vanhu. Vadyondzisiwa hinkwavo a va tala ku hlengeletana erikupakupeni ra Solomoni, va ri mbilu yin'we. 13Kambe loko va ri vanhu van'wana, na un'we a nga tiyanga nhlana ku tinghenisa exikarhi ka vaapostola, hambileswi tiko a ri va dzunisa ngopfu. 14Hambiswiritano, ntsengo wa vona a wu ya wu ri karhi wu engeteleka hi vavanuna ni vavasati lavo tala lava pfumeleke ka Hosi, 15ku ko ku fika laha vavabyi va tisiwaka emintsendzeleni, va vekiwa emasangwini ne vuhlakeni, leswaku loko Petro a hundza, van'wana va vona va ta khumbiwa hambi ku ri hi ndzhuti wa yena ntsena. 16Naswona, vanhu va miti leyi rhendzeleke Yerusalema, a va ta va tele, va tisa vavabyi, ni lava karhatiwaka hi mimoya ya thyaka; kutani hinkwavo a va hanyisiwa.
17Kavaloko Muprista lonkulu, ni vaseketeri va yena hinkwavo, lava a va ri va ntlawa wa Vasaduki endhawini leyi, va tala mavondzo, 18kutani va khoma vaapostola, va va nghenisa ekhotsweni ra muti. 19Kambe ntsumi ya Hosi yi pfula tinyangwa ta khotso nivusiku, yi va humesela ehandle, yi ku: 20“Fambani, mi ya yima eTempeleni, mi tivisa vanhu timhaka hinkwato ta vutomi lebyintshwa lebyi.” 21Hiloko vona va yingisa, va ya nghena eTempeleni loko ri lava ku xa, kutani va dyondzisa kona.
Kambe loko Muprista lonkulu ni vaseketeri va yena va fika, va vitana huvo ya Sanedri, yi nga nhlengeletano ya vakulukumba hinkwavo va tiko ra Israele, kutani va rhuma vanhu ekhotsweni ku ya teka vaapostola. 22Kambe loko varhumiwa va fika ekhotsweni, va kuma vaapostola va nga ri kona; kutani va tlhela, va ya vikela huvo va ku: 23“Hi kumile khotso ri pfariwile swinene, ni valanguteri va yimile etinyangweni; kambe loko hi pfula, hi kume ku nga ri na munhu.”
24Loko ndhuna ya Tempele ni vaprista lavakulu va twa marito walawo, va kanakana ngopfu, va nga tivi leswaku ku nga va ku humelele yini hi vaapostola. 25Kambe ku fika munhu un'wana, a va byela mahungu, a ku ka vona: “Maswivo, vavanuna lava mi va ngheniseke ekhotsweni, va le Tempeleni, va karhi va dyondzisa vanhu.” 26Kavaloko ndhuna ya Tempele ni varhumiwa va huvo va ya va ya va khoma, kambe ku nga ri hi ku va dlidlimbeta, hikuva a va chava vanhu leswaku va nga va khandla hi maribye.
27Kuteloko va vuyile ni vaapostola, va va yimisa ehubyeni, kutani Muprista lonkulu a tengisana na vona, a ku: 28
“Hi mi lerisile swinene leswaku mi nga tshuki mi dyondzisa hi vito rero; kambe langutani ke, mi tatile Yerusalema hi dyondzo ya n'wina, kutani mi lava ku hi veka nandzu wa rifu ra munhu loyi!” 29Kambe Petro ni vaapostola lavan'wana va hlamula, va ku: “Hi fanele ku yingisa Xikwembu ku tlula vanhu. 30Xikwembu xa vatata wa hina xi pfuxile Yesu eku feni, endzhaku ka loko mi n'wi dlayile hi ku n'wi hayeka emhandzeni. 31Hi yena loyi Xikwembu xi nga n'wi tlakusa, a tshama evokweni ra xona ra xinene ku va Murhangeri ni Muponisi, leswaku a ta nyika Vaisraele eku hundzuka ni ku rivaleriwa ka swidyoho. 32Kutani hina hi timbhoni ta timhaka leti, hina swin'we ni Moya lowo Kwetsima lowu Xikwembu xi wu nyikeke lava va xi yingisaka.”
33Loko va huvo va twa marito lawa, va kariha ngopfu, kutani va tiyimisela ku va dlaya. 34Kambe Mufarisi un'wana loyi a va ku i Gamaliele, mudyondzisi wa Nawu loyi a a dzunisiwa hi tiko hinkwaro, a yima ehubyeni; a lerisa leswaku vaapostola va humeseriwa ehandle nkarhinyana. 35Kutani a ku ka huvo: “Vavanuna va Israele, tivoneleni lexi mi lavaka ku xi endla eka vanhu lava; 36hikuva a hi khale ngopfu ku humeleleke Tudasi, loyi a a tivula munhu wa matimba; a a seketeriwa hi vanhu lava lavaka ku va 400, kambe ú vuye a dlawa, kutani hinkwavo lava a va yima na yena, va hangalasiwa va nyamalala. 37Endzhaku ka yena ku humelele Yudasi wa Galeliya, enkarhini wa ku tsarisiwa ka vanhu, a yenga lavo tala, va n'wi landza; kambe na yena ú lovile, kutani hinkwavo lava a va yima na yena, va hangalasiwa. 38Sweswi ke ndzi ri ka n'wina: Hambanani ni vanhu lava, mi va tshika; hikuva loko makungu lawa, kumbe ntirho lowu, wu huma eka vanhu, wu ta hela; 39kambe loko wu huma eka Xikwembu, mi nga ka mi nga va siveli, kutani mi nga kumiwa mi lwile na Xikwembu.”
Va huvo va n'wi yingisa. 40Loko va vitanile vaapostola ni ku va nyiketa leswaku va biwa hi minkhavi, va va lerisa leswaku va nga tshuki va dyondzisa hi vito ra Yesu, kutani va va ntshunxa. 41Loko va ri vona, va huma ehubyeni va tsakile, hikuva a va kumiwile va ri lava fanelaka ku soriwa hikwalaho ka vito ra Yesu. 42Kutani masiku hinkwawo, a va nga rhuteli ku dyondzisa ni ku twarisa Evhangeli eTempeleni ne mindyangwini ya vanhu, va ku: “Mesiya, hi yena Yesu.”


text:
Carignan
Nhlamuselo
Carignan i madiriva yolala swinene yantima lawa yatirhisiwaka kuhumelerisa wayeni yinwe. Vutswari kumbe vatswari va yona ava tiveki nasweswi.
Ntumbuluko
Muxaka lowu wutumbuluka e Spain, yithyiwe hikwalaho ka doroba ra Cariñena exifundzheni xa Aragon. Yihumelerisiwile e Languedoc Roussillon region, leyi ayiri xiphemu xa Catalunya-Aragon kingdom leyingava xiphemu xa France hi 1659,kusukela hiva 12th Century.
Ndzhawu yavuhumelerisi ya Carignan e France yivuye yikula swinene eka malembe lawa yotala laha swinga endla leswaku yi hunguteka e Spain. Muxaka lowu wu fike laha wunga kuma vito ro biha swinene himalembe yava 1970s, loko vanwamapurasi vale France vasungule ku byala ti hectare totala ta Carignan hikuva ayi humelerisiwa yitele leswaku vata kuma mpfuneto watimali kusuka eka mfumo laha ava languta leswaku mumhu u humelerisa nhlayo yotani hikwihi.
Leswi swiendle leswaku kuhumelerisiwa tilitara totala ta wayeni ya xiyimo xale hansi ya Carignan. Tindzhawu tavuhumelerisi e France tihungutekile kusukela hi 1990s, hikokwalaho ka mali leyi ayi suka eka mfumo nakuva ku langutisiwa ngopfu ku endla wayeni ya Carignan xiyimo xale henhla.
Mavito Yan’wana
Muxaka lowu wutlhela wutiveka tani hi Carignane e tikweni ra United State, Carignano e Italy, Carignan noir e France nale Tinto Mazuela kumbe Samsó e Spain.
Vuhumelerisi e Afrika Dzonga
Prof Abraham Izak Perold hi malembe yava 1920s uhumese vonelo rayena ra leswaku kuhumelerisiwa ka Carignan kunga fika nale tikweni ra Afrika Dzonga, hikokwalaho kakuva yikota kuhanya kahle nale ka maxelo lawa ya pfumalaka timpfula. Switikomba kahle leswaku vuhumelerisi byisungule exikarhi ka malembe yava 1970s, laha ndyangu waka Basson, lowu awuri na purasi e Die Slot e Perdeberg vanga sungula kubyala eka masimu yavona hi lembe ra 1972.
Nkulukumba Charles Back wa Fairview uti humelerisile tani hi muhumelerisi wa kahle wa wayeni ya Carignan eka New World hi wayeni yakwe Pegleg Carignan,leyi endliweke hi madiriva lawa ya humaka e purasini ra Die Slot. Wayeni leyi yithyiwe vito rayona kusuka eka Cobus Basson loyi arina malembe ya 17, loyi anga lahlekeriwa hi nenge eka nghozi ya teretere hinkarhi lowu a ringeta kupfuna tata wayena e purasini ra Carignan.
Tindzhawu ta Vuhumelerisi
Muxaka lowu awukumeki eka ndzhawu yikulu laha Afrika Dzonga laha yingova na kutlula 100 wa ti hectare leti byariweke hi 2016. Swibyariwa leswi hinkwaswo swikumeka e Swartland, Paarl nale Stellenbosch. Wayeni ya Carignan yilanguteka onge yihuma eka swihlahla swakhale swa madiriva laha vuhumelerisi byinga byintsongo swinene.
Ku Kula
Nsinya lowu wa kula swinene, laha wungana vuswikoti bya kahle byo humelerisa lebyi fambaka kwalomu ka 15 t/ha kuya eka 20 t/ha.
Ku Vupfa
Madiriva lawa ya vupfa se kuri khale exikarhi ka nguva kusukela eka hafu yavumbirhi ya nhweti ya March.
Mihandzu
Mihandzu ya wona iya ntima, ya xirhendzevutani, naswona ayi kulanga ngopfu. Nhlonge yayona yitsindziyerile yitlhela yitiya.
Matluka
Matluka yawona yakurile, iya rihlaza rodzwihala yatlhela yava na swiave swa ntlhanu.
Switsotswani na Mavabyi
Nsinya lowu wu karhatiwa himavabyi ya dead arm, powdery na downy mildew naswona wuchava ngopfu botrytis.
Switirhisiwa
Hambi leswi tiko ra Afrika Dzonga rihumelerisaka wayeni yinwe ya Carignan hi madiriva lawa, wayeni yotala yitirhisiwa ku katsakanya tiwayeni tinwana ngopfu ngopfu kupfuneta muhlovo wotshuka eka tofana na Shiraz, Cabernet Sauvignon na Mouvédre leyinga duma swinene hiku pfanganyisa. Etikweni ra France nale Spain yitala ku katsiwa na Cinsaut noir, Grenache noir xikan’we na Tempranillo ku humelerisa tiwayeni leti n’wekaka.
Nantswo
Muxaka lowu hixitalo wuhumesa nantswo wa ti berries, na mpfangnyiso wa cranberry, strawberry na raspberry.
Translated by Ike Ngobeni


text:
Crowned Cormorant
Nyamukulo
Dzina
Nyamukulo (Phalacrocorax coronatus)
Muta
Phalacrocoracidae
Vhulapfu
54cm
Vhudzulo
Nyamukulo ndi Tshiṋoṋi tsho no dzula matomboni a lwanzheni kana mathomoni ha tshitangadzime. Nahone tshi funesa ṱhavhelani.
Mbonelo ya vhuṱukuni
Tshi vha tshi muvhala wa Musumbusumbu.
Mbonelo ya vhuhulwaneni
Tshi fanesa na Tshiṋoṋi tshi no pfi Reed Cormorant. Ndi zwiṋoṋi zwitswu nga muvhala nahone hetshi Tshiṋoṋi tshi na mavhudzi ane a dzula o ima nṱha ha ṱhoho yatsho. Tshi na mutshila mupfufhi.
U wanala hatsho
Ndi Tshiṋoṋi tshi ne tsha kha ḓi wanala vhukuma vhuponi ha Afrika Tshipembe.
U phaḓalwadzo hatsho
Zwi wanala zwi zwinzhisa tsini na malwanzhe ubva nga ǹwedzi wa Lambamai(April) u swika nga ǹwedzi wa ṱhangule(August). Fhedzi ha tshone tshiṋe ndi tshiṋoṋi tshi no dzula tshi hone nga vhuḓlo ǹwaha.


text:
101Zwino Vhafilista vha lwa na Vhaisraele, Vhaisraele vha kundwa, vha shavha, ha vhulawa vhanzhi thavhani ya Gilibua. 2Vhafilista vha pandamedza Saulo na vhana vhawe, vha vhulaha vhana vhawe Jonathani na Abinadaba na Malikishua. 3Nndwa ya tou hulela hu tshi lwiwa na Saulo, vhapfuli vha misevhe vha mu wana, vha mu pfula.Kana: “vha mu wana, a ofha.”
4Saulo a vhudza muhwalazwihali wawe a ri, “Ṱomola banga ḽau u nṱhavhe, vhathu avha vha mashuvhuru vha sa ḓo ḓa vha tamba nga nṋe.” Hone muhwalazwihali wawe a si tende, ngauri o vha a tshi ofha nga maanḓa. Ndi hone Saulo a tshi dzhia pfumo ḽawe a fhufhela nṱha haḽo. 5Musi muhwalazwihali a tshi vhona uri Saulo o dzama, na ene a fhufhela nṱha ha pfumo ḽawe, a mbo ḓi fa. 6Ha vha u fa ha Saulo na vhana vhawe vhararu, vha nnḓu yawe vhoṱhe vha vha vho fa vho fhela.
7Musi Vhaisraele vhoṱhe vhe vha vha vha tshi dzula Govhani ḽa Jesriele vha tshi vhona uri mmbi yo shavha na uri Saulo na vhana vhawe vho fa, vha ṱutshela miḓi yavho vha shavha. Vhafilista vha ḓa vha dzula khayo.
8Nga matshelo musi Vhafilista vha tshi ḓa u ṱangula vhafu, vha wana Saulo na vhana vhawe vho rambalala thavhani ya Gilibua. 9Vha ṱangula Saulo, vha dzhia ṱhoho yawe na nguvho yawe ya nndwa, vha ruma vhaḓinḓa shangoni ḽoṱhe ḽa Vhafilista u yo anḓadza mafhungo ayo midzimu yavho na vhathu vhoṱhe. 10Vha dzhia nguvho yawe ya nndwa vha i vhea thembeleni ya midzimu yavho, vha fhahea ṱhoho yawe thembeleni ya mudzimu wavho Dagoni.
11Musi vhadzulapo vhoṱhe vha Jabeshe kha ḽa Giliadi vha tshi pfa zwoṱhe zwe Vhafilista vha ita Saulo, 12vhanna vha havho vhoṱhe vha sa ofhi vha yo dzhia zwitumbu zwa Saulo na vhana vhawe, vha zwi isa Jabeshe, vha swiṱa marambo avho fhasi ha muri muhulu u re Jabeshe, vha ḓidzima zwiḽiwa vha fhedza maḓuvha maṱanu na mavhili.
13
15:1-26
28:7-8
Saulo o fa nge Muṋe washu a vhona a sa fulufhedzei. O nyadza ipfi ḽa Muṋe washu, a ita na u yo vhudzisa mimuya ya vho faho uri i mu eletshedze, 14a si vhudzise Muṋe washu. Ndi zwe Muṋe washu a mu vhulaha, a dzhia muvhuso a u ṋea Dafita ṅwana wa Isai.


text:
71
Musi khosi Ahasi ṅwana wa Jothamu, ṅwana wa Uzia, a tshi vhusa Juda, ha vuwa nndwa. Retsini khosi ya Aramu, na Pheka ṅwana wa Remalia, khosi ya Israele, vha dia Jerusalema, hone vha si kone u u thuba. 2Musi fhungo ḽi tshi swika ha khosi ya Juda ḽa uri mmbi dza Aramu dzo no swika Efraimi, Ahasi na vhathu vhawe vha dzhenwa nga nyofho, vha tetemela unga miri i tshi dzinginyiswa nga muya.
3
Ndi hone Muṋe washu a tshi vhudza Yesaya a ri, “Takuwa na ṅwana wau wa mutuka Sheara Jashubu (Tsaleladzavhuya), ni yo ṱangana na khosi Ahasi. U ḓo mu wana hune ha guma mugero u no ḓisa maḓi a tshi bva ishani ḽa nṱha, henefho hune ha shuma vhaluki vha masila. 4
U mu vhudze uri a vhe na nzhele, a dzike, a songo ofha, a songo kulea nungo; mbiti dza khosi Retsini na Vhaaramu vhawe na dza ṅwana wa Remalia a dzi ofhisi, dzi nga vhutsi vhu dubaho ha zwikuni zwa muṱu na muṱango. 5Aramu khathihi na Efraimi na ṅwana wa Remalia vho u langana, vha ṱoḓa u u dia. 6Vha ṱoḓa u dia Juda, vha shushedza vhathu, vha thuba shango, vha konou dzhia ṅwana wa Tabiele vha mu vhumba khosi. 7Huno Nṋe Yahavee Muṋe wa zwoṱhe ndi ḓivhadza uri zwo raloho zwi nga si itee. 8
Ndi ngani? Ndi uri Aramu a ḽi fhiri Damasko musanda waḽo, Damasko a u fhiri Retsini khosi yawo. Hu ḓo ri hu sa athu fhira miṅwaha ya 65, Efraimi a vha o no phusukanywa, a si tshee lushaka. 9
30:15
Ek. 14:14
Ḽa Efraimi a ḽi fhiri Samaria musanda waḽo, Samaria a u fhiri ṅwana wa Remalia khosi yawo. Inwi tshaṋu hu vhe u fulufhela Nṋe; na sa ḓitika nga Nṋe a ni na mutiki.”
10Muṋe washu a dovha a amba na Ahasi a ri, 11
Rangap. 6:17,36-40
1 Mah. 13:3-5
Jer. 44:29-30
Mat. 12:38
“Humbela Nṋe Yahavee Mudzimu wau uri ndi u sumbedze tshiga: tshi nga ḓi vha tshi tshi bva fhasi vhudzulavhafu kana tshi tshi bva ṱaḓulu.”
12
Ahasi a fhindula a ri, “A thi nga humbeli u sumbedzwa tshiga; a thi funi u linga Muṋe washu.”
13Yesaya a fhindula a ri, “Zwino inwi vha nnḓu ya Dafita, thetshelesani! Ni tshi linga vhathu ni tshi ṱoḓa u vhona arali vha sa fheli mbilu, a zwo ngo eḓana naa? Zwino ni vho ṱoḓa u linga na Mudzimu wanga naa? 14
Zwino Muṋe wa zwoṱhe nga dzawe u ḓo ni sumbedza tshiga: Musidzana ndi muthu wa thovhela; u ḓo beba ṅwana wa mutuka, a mu rina dzina ḽi no pfi Imanuele (Mudzimu u na riṋe). 15U ḓo ḽa mukhaha na ṋotshi, nga u ḓala ha zwiḽiwa, u swika o no thanya, a tshi vho kona u ḓihumbulela, a tshi vho kona u landula zwo vhifhaho a nanga zwi re zwone. 16
Hu ḓo ri ṅwana uyo a sa athu thanya, mashango a mahosi ayo mavhili ane wa a ofha a vha a si tshee na muthu. 17
Yes. 8:7-8
36:1
Muṋe washu u ḓo ḓisa maḓuvha a zwi konḓaho, zwi sa athu vhuya zwa vha hone tshee muvhuso wa Efraimi wa fhandekana na wa Juda, zwi ḓo wela iwe na vhathu vhau na nnḓu ya musanda – ú ḓo ḓisa khosi ya Ashuru.”
18
Musi wonoyo Muṋe washu u ḓo lidza muludzi a vhidza Vhaegipita, vha ḓa vha tshi nga thunzi dzi tshi bva milambwanani ya kule ya mulambo wa Nile, a vhidza na Vhaashuru, vha ḓa vha tshi nga ṋotshi vha tshi bva shangoni ḽavho. 19Vha ḓo phapha dzipharani na mapakoni na zwiṱakani zwoṱhe zwa mipfa na pfuloni yoṱhe. 20Musi wonoyo Muṋe wa zwoṱhe u ḓo rendela muvheuli a no bva seli ha mulambo wa Yufuratha – khosi ya Ashuru – a ni vheula ndebvu na mavhudzi na mahaha.
21Musi wonoyo mufuwi u ḓo sala na ṱholana nthihi fhedzi na phambala mbili. 22Nangwe zwo ralo u ḓo hama mukhaha u si na vhukono a ḽa. Ee, vho salaho shangoni vha si gathi vha ḓo ḽa makheṱhe na mutoli.
23Musi wonoyo masimu a minḓirivhe a re na minḓirivhe ya tshigidi ine ya rengwa nga maseṱha a tshigidi a siliva, a ḓo mela luanakha na mitshutshungu. 24Vhathu vha ḓo bva vha yo zwima hone vho fara vhura na misevhe; shango ḽoṱhe ḽi ḓo vha ḽo ḓala luanakha na mitshutshungu. 25Mivhundu yoṱhe ye ya vha i tshi liṅwa mavhele i ḓo mela luanakha na mitshutshungu ha si tsha ya muthu; hu ḓo vha pfulo ya kholomo na nngu.


text:
211
Mukanana un'wana loyi a a ri HOSI ya le Aradi, a a tshama edzongeni ra tiko ra Kanana. Loko a twa leswaku Vaisraele va karhi va ta hi ndlela ya Atarimi, a hloma matlhari ni vanhu va yena, va ya lwa ni Vaisraele, va khoma van'wana va vona, va famba na vona. 2Hiloko Vaisraele va tiboha hi ku hlambanya emahlweni ka HOSI Xikwembu, va ku: “Loko u nga nyiketa vanhu lava emavokweni ya hina, miti ya vona hi ta yi herisela makumu.” 3HOSI Xikwembu xi yingisa xikombelo xa Vaisraele, kutani xi nyiketa Vakanana emavokweni ya vona; hiloko va va herisela makumu, vona ni miti ya vona; kutani ndhawu leyi yi thyiwa vito ra Horma (hileswaku “la heriseriweke makumu”).
4
Loko Vaisraele va suka entshaveni ya Hori, va kongoma tlhelo ra Lwandle-ro-Tshwuka, leswaku va ta ka va nga hundzi hi le tikweni ra Edomu. Loko va ri endleleni, va sungula ku hela timbilu. 5
Kutani va vulavula va sandza HOSI Xikwembu na Muxe, va ku: “Xana mi hi humesele yini etikweni ra Egipta leswaku hi ta fela laha mananga, laha ku nga hava swakudya, hambi ma ri mati manene xana? Hi karhele hi swakudyanyana leswi swo nyenyetsa!”
6Kutani HOSI Xikwembu xi rhumela Vaisraele tinyoka ta vuxungu, ti va lumetela, lavo tala va vona va fa. 7Hiloko Vaisraele va tsutsumela eka Muxe, va fika va ku ka yena: “Hi dyohile, hikuva hi sandzile HOSI Xikwembu, hi tlhela hi sandza na wena; sweswi hi kombela leswaku u hi khongelela eka HOSI Xikwembu leswaku xi hi susela tinyoka leti.” Kutani Muxe a va khongelela. 8Kutani HOSI Xikwembu xi ku ka Muxe: “Vumba xifaniso xa nyoka leyi nga ni vuxungu, u xi hayeka emhandzeni; un'wana ni un'wana loyi a nga ta lumiwa hi nyoka kutani a languta leyi u yi vumbeke, ú ta hanya.” 9
Yoh. 3:14
Muxe a vumba nyoka hi koporo, kutani a yi hayeka emhandzeni. Loko munhu un'wana a tshuka a lumiwile hi nyoka, a a languta leyi ya koporo, kutani a hanya.
10Vaisraele va suka va famba, va ya gova le Oboto. 11Va suka le Oboto, va ya gova emarhumbini ya le Abarimi,Kumbe: va ya gova le Iye-Abarimi emananga lama langutaneke ni tiko ra Mowabu hi tlhelo ra le vuxeni. 12Va suka kona, va ya gova exinkobyaneni xa Zarede. 13Va suka kona, va khupuka va ya gova entsungeni wa nambu wa Arinoni, emananga lama sukelaka endzilekaneni wa tiko ra Vaamori (nambu wa Arinoni hi wona ndzilekana exikarhi ka tiko ra Vamowabu ni tiko ra Vaamori). 14Hikwalaho ka swona, eka Buku ya Tinyimpi ta HOSI Xikwembu, ku vulavuriwa hi “... muti wa Vhahebe lowu nge tikweni ra Sufa ni swinkobyana swa wona, ni nambu wa Arinoni, 15ni maganga ya swikobyana swa wona, leswi rhelelaka swi ya fika le Ara, swi kongoma endzilekaneni wa tiko ra Mowabu.”
16Loko va suka kwalaho, va yile va ya fika eBere (hileswaku “exihlobyeni”), laha HOSI Xikwembu xi nga lerisa Muxe xi ku: “Hlengeleta Vaisraele leswaku ndzi ta va nyika mati.” 17Kutani Vaisraele va yimbelela risimu leri nge:
“We xihlovo, hi humesele mati!
Xi phateni n'wina vanhu,
18xihlovo xo ceriwa hi tihosi,
lexi handziweke hi tinganakana,
hi tinhonga ta tona ta vuhosi
ni mixongotelo ya tona!”
Kutani loko va suka emananga, va fambile va ya fika eMatana. 19Va sukile kona va ya fika eNahaliele, va hundzela emahlweni va ya fika eBamoto. 20Loko va suka eBamoto, va yile va ya fika enkoveni lowu nga tlhelo ra tiko ra Mowabu, ehansi ka nhlohlorhi ya Pisga, ntshava leyi langutaneke ni mananga.
21Kutani Vaisraele va rhuma vanhu eka Sihoni hosi ya Vaamori, va fika va ku ka yona: 22“Hi pfumelele ku tsemakanya hi kwala tikweni ra wena; loko ku ri emasin'wini ni le mitangeni, a hi nga ngheni; hambi ma ri mati manene exihlobyeni, a hi nga nwi; hi ta famba ntsena hi gondzo lerikulu ku kondza hi huma etikweni ra wena.” 23Kambe Sihoni a nga pfumelanga leswaku Vaisraele va tsemakanya hi le tikweni ra yena. A hlengeleta vavanuna hinkwavo, kutani va huma va ya tlherisa Vaisraele emananga, va ya va kuma emutini wa Yahasi, va lwa na vona kona. 24Kutani Vaisraele va dlaya Sihoni ni vanhu va yena, va va tekela tiko ra vona, ku suka eArinoni ku ya fika enambyeni wa Yaboko, endzilekaneni wa tiko ra Vaamori. Ndzilekana wa kona a wu ri ni makhokholo.Van'wana va ri: Endzilekaneni lowu a ku ri ni muti wa Yazere 25Kutani Vaisraele va phangha miti ya Vaamori hinkwayo, va titshamela eka yona; va phangha ni muti wa Hexiboni ni swimitana leswi nga kusuhi na wona. 26Hexiboni a wu ri ntsindza wa Sihoni hosi ya Vaamori. Sihoni hi yena loyi a nga hlasela hosi leyi a yi fuma Vamowabu, kutani a yi hlula, a yi tekela tiko ra yona, ku ya fika enambyeni wa Arinoni. 27Hikwalaho ka swona, vaphati va swiphato va ri:
“Tanani emutini wa Hexiboni, hi wu aka hi vuntshwa;
a hi pfuxeni muti lowu a wu ri wa hosi Sihoni!
28
“Mavuthu ma humile eHexiboni ku kotisa ndzilo,
ma humile emutini wa Sihoni ku fana ni malangavi,
ma ya herisa muti wa Ara etikweni ra Mowabu,
ni tihosi ta le magangeni ya Arinoni.Van'wana va ri: ma herisa ni maganga ya Arinoni
29N'wina Vamowabu mi le khombyeni,
Kemoxi xikwembu xa n'wina xi mi tshikile mi lova;
vana va n'wina va xinuna xi va tshikile va tsutsuma,
ni vana va n'wina va xisati xi va tshikile va khomiwa hi Sihoni hosi ya Vaamori.
30“Hi va tlhavile hi miseve,
hi va dlayeterile ku suka eHexiboni ku ya fika eDiboni;Van'wana va ri: Vatukulu va vona va herisiwile, ku sukela eHexiboni ku ya fika eDiboni
kutani hi herisile hinkwaswo,
ndzilo wa kona wu ya fika eMedeba.”
31Kutani Vaisraele va fika va tshama etikweni ra Vaamori. 32Muxe a rhuma tinhlori ti ya valanga muti wa Yazere; va wu teka swin'we ni swimitana leswi nga kusuhi na wona, va tlhela va hlongola Vaamori lava a va tshama kona.
33Kutani Vaisraele va suka kona, va tlhandluka hi ndlela leyi kongomaka eBaxani; hiloko Ogo hosi ya le Baxani ni mavuthu ya yena hinkwawo, va huma ku ya lwa ni Vaisraele le Edreyi. 34Kambe HOSI Xikwembu xi ku ka Muxe: “Mi nga n'wi chavi, hikuva mina HOSI ndzi n'wi nyiketile emavokweni ya n'wina, yena ni vanhu va yena hinkwavo, ni tiko ra yena. Mi ta n'wi endla leswi mi endleke Sihoni hosi ya Vaamori, loyi a a tshama eHexiboni.” 35Kutani va n'wi dlaya ni vana va yena ni vanhu va tiko ra yena hinkwavo, ku nga sali ni un'we wa mhamba; kutani va teka tiko ra yena.


text:
51Hi ntshunxiwile hileswi Kriste a hi ntshunxeke. Hikokwalaho, yimani mi tiya, mi nga ha tlheli mi tiveka ehansi ka mpingu wa vuhlonga.
2Maswivo, mina Pawulo ndzi mi byela leswi: Loko mi pfumela ku yimbisiwa, swi vula leswaku Kriste a nga mi pfuni nchumu niswitsanana. 3Ndzi lava ku engeta ndzi tiyisa kambe, eka un'wana ni un'wana la pfumelaka ku yimbisiwa, leswaku ú fanela ku endla hinkwaswo leswi Nawu wu lerisaka swona. 4Mi tihambanisile na Kriste, n'wina hinkwenu lava rhandzaka ku endliwa lava lulameke emahlweni ka Xikwembu hi mhaka ya ku hlayisa Nawu; mi wele kule ni tintswalo ta Xikwembu. 5Loko a ri hina, hi ni ku tshemba leswaku Xikwembu xi ta hi endla lava lulameke emahlweni ka xona, kutani hi swona leswi hi swi langutelaka, hi matimba ya Moya lowu tirhaka eka hina, hi ku pfumela loku hi nga na kona. 6Hikuva eka Kriste Yesu, ku yimba kumbe ku va munhu wo ka a nga yimbanga, a swi vuli nchumu, kambe lexi nga xona i ku pfumela loku tirhaka hi rirhandzu.
7A mi ri karhi mi tsutsuma swinene! I mani la nga mi sivela ku yingisa ntiyiso? 8Ku xisiwa loku a ku humi eka Xikwembu lexi xi mi vitaneke. 9
“Comelanyana lexintsanana xi kukumuxa mbila hinkwayo”, hilaha swi vuriwaka hakona. 10Mina ndzi ni ku tshemba leswaku, leswi hi nga va Hosi hinkwerhu, a mi nga vi ni mianakanyo yo hambana ni ya mina, ni leswaku yoloyi a mi pfilunganyisaka, ú ta kuma ku avanyisiwa ka yena, hambi a nga va mani na mani. 11Kambe loko mina ndza ha dyondzisa hi ta ku yimba, vamakwerhu, xana ndza ha xanisiwa hikwalaho ka yini? Hikuva, loko swi ri tano, ku dyondzisa ka mina hi ta xihambano a ku nga ta khunguvanyisa munhu. 12A swi ta va swona loko vanhu lava va mi pfilunganyisaka, va nga yimi kwalaho, kambe va titshena xikan'we.
13Loko a ri n'wina vamakwerhu, mi vitaniwile leswaku mi va lava ntshunxekeke; kambe mi nga teki ku ntshunxeka ka n'wina, mi ku hundzula mpfumelelo wo endla leswi ntumbuluko wa n'wina wa laha misaveni wu swi navelaka; ematshan'wini ya sweswo, tirhelanani hi rirhandzu. 14
Hikuva Nawu hinkwawo wu katsakanyiwa hi ku lerisa loku nge: “Rhandza munhu-kuloni kukota loko u tirhandza.” 15Kambe loko mi lumana ni ku kakatlulana, tivoneleni leswaku mi nga hetani hi rixaka.
16Leswi ndzi swi vulaka hi leswi: Fambani hi Moya, kutani mi nga ka mi nga korwisi ku navela ka ntumbuluko wa n'wina wa nyama; 17
hikuva ku navela ka nyama ku lwa ni Moya; naswona ku navela ka Moya ku lwa ni nyama. Swilo leswi swimbirhi swa lwetana, kutani ma hluleka ku endla leswi mi lavaka ku swi endla. 18Kambe loko mi fambisiwa hi Moya, a mi le hansi ka Nawu.
19Mintirho ya ntumbuluko wa nyama yi le rivaleni: I ku oswa, ni mikhuva ya thyaka, ni manyala, 20ni ku phahla swikwembu swa hava, ni xiloyiloyi, ni rivengo, ni timholovo, ni vukwele, ni ku kariha, ni ku tirhandza, ni ku avana, ni ku lwetana, 21ni mavondzo, ni vudakwa, ni makampfu, ni swo kota sweswo. Ndza mi tsundzuxa, hilaha ndzi tshamaka ndzi mi tsundzuxa hakona, leswaku lava endlaka leswo tano, va nga ka va nga vi na ku averiwa eku fumeni ka Xikwembu.
22Kasi mihandzu ya Moya i rirhandzu, ni ku tsaka, ni ku rhula, ni ku leha mbilu, ni vunene, ni ku hanana, ni ku tshembeka, 23ni musa, ni ku tikhoma. Ku hava nawu lowu lwaka ni leswo tano. 24Lava nga va ka Kriste Yesu va vambile nyama ni swa yona, swi fa; a va ha swi hisekeli, a va ha swi naveli. 25Leswi Moya wu hi nyikeke vutomi,Kumbe: Loko hi hanya hi Moya a hi hanyeni hi ku letela ka wona. 26Hi nga tshuki hi titiva ngopfu; a hi chaveni ku pfukana ni ku vondzokana.


text:
Xitsonga: Thyeke
Scientific: Amaranthus retroflexus / Amaranthus hypochondriacus
Thyeke i ximilani lexi nga hangalaka no tata misava hinkwayo. Xa mila enhoveni, nakambe xa byariwa tani hi swimilani swa mihandzu leyi nga kona eka vuxavisi. Hambi leswi xi nga tata misava, xi tirhisiwa ku hambana, hi ku ya hi mintolovelo ya vanhu. Ku na lava va nga swi tiveki ku thyeke i ximilani xo dyiwa hi vanhu, va xi teka ku ri ximilani xa nhova lexi faneleke ku hlakuriwa, xi hoxiwa etaleni, xi hisiwa.
Thyeke, eka Vatsonga, i ximilani xa nkoka ngopfu.
Xa tirha tani hi murhi wa xikuna, ngopfu eka swihlangi. Thyeke ra khuvutiwa, ri cheriwa swimatani, ivi n’wana a cheriwa hala ndzaku, ku hunguta xikuna kumbe switapani. Thyeke i ximilani lexi rhandziwaka hi tihomu na timbuti, hambi ku ri tinyarhi na tihongonyi. Tani hi swakudya, thyeke i xixevo xa xiyimo xa le henhla, hi ku nandzika na hi ku aka miri. Thyeke ra pfumela ku tshakatiwa kumbe ku kandzeriwa.
Thyeke ri na swihlawuleki leswi:
- Ri aka no tiyisa miri
- Ri wisisa minkarhalo
- Ri basisa marhumbu
- Ri endla ndzeni ku vevuka
- Ri engetela ngati
- Ri basisa ngati
- Ri basisa tiyinso
- Ri tiyisa marhambu
- Ri pfuneta eka nkululu wa mafurha lama nga lavekiku emirini
Na swin’wani
Thyeke ri na tinxaka to hambana, kambe vuhlawuleki bya kona bya fana. Thyeke ri wela eka swimilani leswi vativi va swa madyele va kuceteleka ku swi dyiwa hi minkarhi, ku endlela ku sivela mavabyi, na ku tiyisa miri, ku nga ndlela ya rihanyo leri tengeke.
Image source: newton.physics.uiowa.edu


text:
Mbohwana ya musuku na u hangwelwa ha Vhaisraele (32 – 34)
321
Ps. 106:19-22
Mish. 7:39-41
Musi vhathu vha tshi vhona uri Mushe o no dzulesa thavhani, ha tsha vhuya, vha kuvhanganela Aroni vha mu vhudza vha ri, “Uyo munna Mushe we a ri pfulusa Egipita a ri ḓivhi uri o welwa nga mini, vhone nga vha ri itele mudzimu une wa ḓo ri endedza.”
2Aroni a vha vhudza a ri, “Bvulani zwiṅina zwa musuku zwa vhasadzi vhaṋu na vhana vhaṋu vha vhatuka na vha vhasidzana zwe vha ambara, ni zwi ḓise ngeno ha nṋe.” 3Ndi hone vhathu vha tshi bvula zwiṅina zwavho zwa musuku, vha zwi ḓisa ha Aroni. 4
Ene a dzhia izwo zwiṅina a zwi ṋokisa nga mulilo, a fula musuku wa ita lubomo, a vhumba mboho ya musuku. Vhathu vha ri, “Israele, ngoyu mudzimu wau we a u pfulusa Egipita.”
5
5:1
Ndi hone Aroni a tshi fhaṱa aḽiṱari phanḓa ha mboho ya musuku a ḓivhadza a ri, “Matshelo hu ḓo vha na vhuṱambo ha u hulisa Muṋe washu.” 6
Ḽi tshi tsha nga matshelo vha ḓisa zwifuwo zwine zwa ḓo fhiswa zwa vha tshiṱhavhelo, zwiṅwe zwa vha zwa u ḽa zwa vha zwa nduvho ya u konana na Mudzimu. Vhathu vha dzula fhasi vhuṱamboni, vha ḽa vha nwa vha takuwa vha tshina zwa vhuḓabaḓaba.
7Ndi hone Muṋe washu a tshi amba na Mushe a ri, “Ṱavhanya u hume u tsele fhasi ngauri vhathu vhau vhe wa vha pfulusa Egipita vho tshinya, vho nndandula. 8Vho no ḓi ṱutshela nḓila ye nda vha laya uri vha fare yone, vho vhumba mboho nga musuku wo ṋokiswaho, vha i luvha, vha i ṋekedza zwiṱhavhelo. Vha ri ndi yone mudzimu wavho we a vha pfulusa Egipita. 9Ndi a ḓivha uri vhathu avha vha na tshipimbi. 10
Gen. 12:2
Zwino u songo linga u nthivhela. Ndo vha sinyutshela, ndi ṱoḓa u vha lozwa. Litsha ndi dzhie iwe na vhaḓuhulu vhau ndi ni ite lushaka luhulu.”
11
Ps. 106:23
Hone Mushe a luvhelela Muṋe washu Mudzimu wawe a ri, “Muṋe washu, ndi mini u tshi sinyutshela vhathu vhau vhe wa vha pfulusa Egipita wó angaladza tshanḓa tshau tsha maanḓa? 12Kani u ṱoḓa Vhaegipita vha tshi ri, ‘Koṱo, o vha itela vhukwila a tshi vha pfulusa; o itela uri a vha vhulahele dzithavhani, a vha lozwe tshoṱhe fhano shangoni’? Kanda mbiti dzau dzi ofhisaho. Vha humele, u songo ḓisela vhathu vhau khombo. 13
Edzou elelwa vhaḓinḓa vhau Abrahamu na Isaka na Jakopo, vhe wa vha anela nga Iwe muṋe, wa vha fulufhedzisa wa ri, ‘Vhana vhaṋu ndi ḓo vha andisa vha nga ṋaledzi dza lutomboni, shango ḽoṱhe ḽe nda fulufhedzisa ndi ḓo ḽi ṋea vhaḓuhulu vhaṋu ḽa vha ḽavho lini na lini.’ ” 14Ndi hone Muṋe washu a tshi rembulusa mbilu yawe, a si tsha ḓisela vhathu vhawe khombo ye a ri u ṱoḓa u vha ḓisela yone.
15
Mushe a huma a tsa thavha o fara maḓaba mavhili a milayo, o ṅwalwa masia oṱhe, nga phanḓa na nga murahu. 16Maḓaba ayo o vha o vhaḓwa nga Mudzimu, na u ṅwalwa o ṅwalwa nga Mudzimu o tou tsheṱa ayo maḓaba.
17Joshua a pfa vhathu vha tshi khou ṱavha mukosi, a vhudza Mushe a ri, “Hu pfala mukosi wa nndwa ngei mishashani.”
18Mushe a fhindula a ri,
“Hoyo mukosi a si muḓalo wa vho kundaho,
a si u lila ha vho kundwaho hoyo mukosi;
ndi pfa mukosi wa luimbo lwa vha re vhuṱamboni.”
19Musi Mushe a tshi swika tsini ha mishasha, a tshi vhona mbohwana na vhathu vha tshi khou tshina, a sinyuwa zwihulu. A laṱa aḽa maḓaba e a vha o a fara, a pwashekana henefho tsindeni ḽa thavha. 20
Num. 5:11-22
A dzhia iḽa mboho ye vha vha vho i vhumba, a i fhisa a i kuya ya ita luvhanda, a lu hasha nṱha ha maḓi, a a nwisa Vhaisraele. 21Mushe a vhudzisa Aroni a ri, “Vhathu avha vho ni itani ni tshi vhuya na vha ovhisa mulandu mungafha?”
22Aroni a fhindula a ri, “Vha songo ntsinyutshela, muṋe wanga. Vha a ḓivha uri vhathu avha vho tshingamela hani vhuvhini. 23Vho mmbudza uri ndi vha itele mudzimu une wa ḓo vha endedza, vha ri, ‘A ri ḓivhi uri uyo Mushe we a ri pfulusa Egipita o welwa nga mini.’ 24Nṋe nda vha vhudza nda ri, ‘A re na nungu dza musuku ndi nnyi?’ Vhone vha bvula vha ḓisa ha nṋe. Nṋe nda posa muliloni, ha bvelela mboho yenei!”
25Mushe a vhona uri Aroni o ita uri vhathu vha si tsha langea, vha vho ḓiita matsilu maswina avho a tshi zwi vhona. 26
Ndi hone a tshi ima khoroni ya mishasha a ṱavha mukosi a ri, “Ane a ima na Muṋe washu nga a ḓe fhano!” Ndi hone Vhalivi vhoṱhe vha tshi kuvhangana khae. 27
Mushe a vha vhudza a ri, “Muṋe washu Mudzimu wa Israele u khou vhudza muṅwe na muṅwe waṋu uri a fare pfumo ḽawe, a tshimbile na mishasha yoṱhe u bva khoroni heino u swika kha iṅwe, a vhulahe muṅwe na muṅwe ane a mu fara, a songo khathutshela na ṅwana wa khotsi awe kana khonani dzawe kana vhahura vhawe.”
28Vhalivi vha tenda, vha vhulaha vhanna vhane vha nga swika 3 000 musi wonoyo. 29Mushe a vhudza Vhalivi a ri, “Ṋamusi no ḓikumedza na vha vhotshifhe vha u shumela Muṋe washu nga u vhulaha vhana vhaṋu vha vhatuka na vhana vha vhokhotsi aṋu, zwenezwo Muṋe washu o ni ṋea mashudu.”
30Nga matshelo Mushe a amba na vhathu a ri, “No ovha mulandu muhulu. Huno zwino ndi ḓo gonya thavha nda humela ha Muṋe washu; khamusi a nga ni hangwela mulandu waṋu.” 31Ndi hone Mushe a tshi humela ha Muṋe washu a swika a ri, “Vhathu havha vho ovha mulandu muhulu. Vho ḓivhumbela mudzimu nga musuku. 32
Nzumb. 20:12
A u vha hangweli zwavho naa? Hone arali u sa vha hangweli, izwo thutha dzina ḽanga buguni ye wa ṅwala madzina a vhathu vhau.”
33Muṋe washu a fhindula a ri, “Madzina ane nda ḓo a thutha buguni yanga ndi a avho vho nkhakhelaho. 34
Zwino ṱuwa u endedze vhathu u vha ise he nda u vhudza. Muruṅwa wanga u ḓo u ranga phanḓa, hone hu khou ḓa tshifhinga tshine nda ḓo lifhedza mulandu wa vhathu havha.”
35Ndi hone Muṋe washu a tshi ḓisela vhathu dwadze nge vha kombetshedza Aroni uri a vhumbe mboho ya musuku.


text:
Switirhisiwa Leswi Fambelanaka na Tinyoxi Tani hi Murhi
Apitherapy i kutirhisiwa ka switirhisiwa swa tinyoxi kuva kutshunguriwa xikan’we naku siveriwa ka mavabyi. Kuya hiva American Apitherapy Society, switirhisiwa leswi fambelanaka na tinyoxi swikatsa vulombe, pollen, propolis, royal jelly na vuxungu bya tinyoxi.
Pollen Tani hi Nseketelo wa Vanhu
Ku tirhisiwa ka pollen tani hi nseketelo wa rihanyo ra vanhu xikan’we na swikongomelo swa vutshunguri leswi tikaka swinene. Pollen ya tinyoxi yikumeka eka switolo swa swakudya swa rihanyo leyi hlengeletiweke hi vahlayisi va tinyoxi hiku tirhisa pollen trap. Lexi xi halela pollen e milengeni ya tinyoxi loko tinyoxi tinghena e bakweni ratona. Leswi swiendla leswaku nhlayo ya pollen yi hunguteka kuva tinyoxi tiphamela vana vatona.
Vulavisisi byintsongo byi endliwile eka nkoka wa swakudya leswinga eka pollen leyinga endliwangiki nchumu kuva yitirhisiwa eka swakudya swa vanhu kumbe ku nghenisiwa eka swakudya, kuriku pollen yi tirhisiwa ngopfu hikokwalaho ka vuswikoti bya yona bya kususa kupfimba xikan’we naku pfuneta eka mavabyi ya fukuzani. Vulavisisi byale Turkey (in vitro) byi kombe leswaku pollen ya tinyoxi yina migingiriko yo lwisa ti bacteria letinga antswisaka nsirhelelo wa nhlaselo.
Va United State’s Food and Drug Administration (FDA) va hlamusele leswaku ‘pollen ayi fuwanga ngopfu hiti protein kuya hi leswi switivekisaka xiswona eka science. Xikulu lexi pollen yinga fuwa hi xona iti carbohydrates (kutlula 60%), kungari ti protein – leti hambanaka kuya hi laha pollen yikumekaka kona.’
Nkoka wa swakudya leswinga eka pollen wu tala ku hleriwa hikokwalaho ka vukona bya ti protein xikan’we nati amino acids ta nkoka. Tinxaka tin’wana ta pollen tingava titele swakudya, laha tin’wana tingavaka e hansi. Va Apis Information Resource Centre vavula leswaku loko yi pimanyisiwa na nseketelo wun’wana wofana nati pilisi tati vitamin/mineral, pollen yina nhlayo yale hansi ya swakudya leswi kutlula swakudya swa nseketelo … (naswona) aswifanelanga ku teka vundzhawu bya swakudya swa kahle na maendlelo ya rihanyo.
Ku thyakisiwa ka pollen hitinsimbhi kumbe swidlaya switsotswani naswona swingava xivilelo xikulu eka vanhu lava dyaka pollen kumbe kutirhisiwa ka leswi endliweke hi pollen.
Xinkwa xa Tinyoxi Tani hi Nseketelo eka Vanhu
Xinkwa xa tinyoxi xi endliwa hiku tirhisa pollen, nectar, ti enzymes ta mpfuvelo na vulombe. Mpfanganyiso lowu wu cheriwa eka xibye lexi pfalekeke leswaku wu vila. Loko wu vila swi fayelela ti proteins xikan’we na xitaci naswona swi endla leswaku ti vitamin ti kumeka hi xitalo. Leswihumaka kunga ‘bee bread’ swiphameriwa vana kumbe tinyoxi letintsongo tani hi swakudya leswinga tala ti protein. Xinkwa xa tinyoxi xina swakudya swohambana (naswona leswi antswisiweke) loko swipimanyisiwa na pollen leyinga endliwangiki nchumu naswona yi geyeriwa ku antswa emirini wa munhu.
Beeswax Tani hi Murhi
Hi 400 BC Hippocrates, dokodela wa khale wa mu Greek, u tiyisisile swakahle hi beeswax kuva yi horisa mavabyi ya nhlonge. Beeswax yi tirhisiwa ngopfu tani hi murhi wa maguva lawa. Lowu humesiwaka tani hi magwaru kusuka eka tinyoxi letintsongo to tirha, beeswax yitirhisiwa eka kukatsiwa eka mimirhi yo tshungula, xikombiso, eka swotola nhlonge, xisibi, swopfala tindleve ku sivela huwa, eka vatshunguri va meno naswona swapfuneta ku lawula ku huma ngati loko ku tshunguriwa marhambu.
Royal Jelly – Fexeni ya Kahle?
Royal jelly i khuvi lerihumaka eka milomo ya tinyoxi totirha naswona yiphameriwa vana vakona na nyoxi leyi vange i queen bee.
Xitirhisiwa xikulu xaku tirhisa royal jelly hileka swotola kambe yitlhela yitirhisiwa tani hi nseketelo wa swakudya. Royal jelly yinga xavisiwa yitetano, kumbe yikatsiwile na swakudya swin’wana kufana na yoghurt kumbe yi tiyisiwile kumbe ku omisiwa.
Yina nuhelo wun’wana wa matimba, nantswo wo dzunga xikan’we na khuvi. Kuya hiku tisa vutomi byo leha naku kotisa kutswala eka nyoxi ya queen bee, kuna kutshemba leswaku royal jelly yina mbuyelo lowu fanaka nale ka vanhu. Ku tshemba loku, ehandle ka vulavisisi byotala, aku tiyisisiwangi.
Vulavisisi byo tala swa leswi kotiwaka hi royal jelly eka vanhu byi endliwile, ngopfu ngopfu e Eastern Europe, kambe vulavisisi byotala bya tika ku byi lavisisa nkoka wa science eka mbuyelo.
Hambiswiritano, swikambelo swale Japan swi antswise kukondzeleriwa ka chukele xikan’we na rihanyo ra miehleketo na kutlakuka eka ku vumbiwa ka ti red blood cells. Vulavisisi bya In vitro byi kume leswaku royal jelly yina migingiriko yati antibiotic kambe leswi swihunguteka loko yi hlayisiwa kuringana nkarhi woleha.
Propolis Tani hi Murhi
Propolis i glue ya tinyoxi leyi damarhelaka leyi endliweke kusuka eka glue leyi humaka eka misinya naswona yitirhisiwa endzeni ka baku leswaku ku olova, ku pfaleka timbhovo xikan’we naku sivela mavabyi. Yitlhela yitiveka tani hi 'Russian penicillin', propolis yi tirhisiwa ematikweni yotala laha ti antibiotics tinga kumekeki hi xitalo. Yina ti antioxidant, antibacterial, antiviral, anti-fungal, anti-tumour xikan’we na vuswikoti byo susa kupfimba. Yi tirhisiwa ku sivela nhlaselo hi switsongwatsongwani eka swilondza, horisa swilondza e nonweni na maxinini, yi vuyelerisa nhlonge, yi hunguta kupfimba eka misiha xikan’we naku tshungula ulcers, kuya hi vulavisisi byale Poland nale Germany. Propolis yitlhela yitirhisiwa ku horisa swilondza yitlhela yitirha tani hi khemikhali, radiation kukatsa na kutshwa.
Vuxungu bya Tinyoxi Tani hi Swisivela ku Pfimba
Vuxungu bya nyoxi ya vulombe bya dzunga, abyina muhlovo naswona i mati lawa yangana mpfanganyiso wa ti proteins leswivangaka ku pfimba nakona swi olovisa ngati.
Byi tirhisiwile kuringana malembe lawotala, byina ndhuma e China nale Eastern Europe namuntlha laha byi tirhisiwaka ngopfu eka mavabyi yo chavisa. Byinga cheriwa hiku tirhisa jekisoni kumbe byi tostiwa kunene kufana na khirimi ku hunguta ku pfimba xikan’we nale ka mavabyi yofana na arthritis, multiple sclerosis (MS), kuvava ka xisuti xikan’we na xikokola.
Vuxungu bya tinyoxi byi humesiwa hikuva kutirhisiwa gezi eka darata leyinga endzeni ka baku. Leswi swi chavisa tinyoxi leswi endlaka leswaku ti luma darata leyi, hi ndlela yoleyo hileswi vuxungu lebyi byi hlengeletisiwaka xiswona. Tinyoxi ati vaviseki hinkarhi lowu.
Disclaimer ya Swavutshunguri
Tiva leswaku: Vuxokoxoko lebyi i byo dyondzisa naswona vuxokoxoko lebyi i byaku tivisa naswona byingaka byinga tekiwi tani hi switsundzuxo swa vutshunguri. Vuxokoxoko lebyi abyi lulamelanga ku teka vundzhawu bya switsundzuxo swa vutshunguri kumbe vutshunguri lebyi phakeriwaka hi vatshunguri lava tokoteke.
Translated by Ike Ngobeni


text:
71
Hu pfi, “Bvumo ḽivhuya ḽi fhira tshiḓolo tsha mutengo muhulu,” hone nṋe ndi ri ḓuvha ḽa u fa ḽi fhira ḓuvha ḽa u bebwa.
2U ya hune ha lilwa mufu hu fhira u ya munyanyani, ngauri vha tshilaho vha fanela u dzula vha tshi elekanya uri lufu ndi vhuyo ha muṅwe na muṅwe.
3U ṱungufhala hu fhira tshiseo: tshifhaṱuwo tsha ṱungufhala ndi u tonda mbilu.
4Ane a dzula a tshi elekanya zwa madakalo ndi tsilu; muṱali u elekanya lufu.
5U seṅwa nga muṱali hu fhira u imbelwa tshirendo nga tsilu.
6Tsilu ḽi sea unga mipfa i tshi thathaba muliloni; ndi mahandana fhedzi.
7
Na muṱali u a tsilufhala nga u shushedzwa; tshanḓanguvhoni tshi tshinya mbilu.
8Magumoni a tshithu hu fhira mathomoni atsho.
U sa fhela mbilu hu fhira u ḓihudza. 9U songo ṱavhanya u sinyuwa; mbiti dzi dzula mbiluni ya tsilu.
10U songo ri, “Ndi mini maḓuvha a kale o vha a tshi fhira a zwino?” Iyo mbudziso a i sumbedzi vhuṱali.
11
16:16
Vhuṱali vhu takadza unga ifa; vhu farisa vhapenyu. 12Vhu tsireledza muthu unga tshelede. Tshivhuya tsha nḓivho ndi uri vhuṱali vhu tshidza muthu.
13Edzou elekanya mishumo ya Mudzimu: Zwe a zwi kombamisa ndi nnyi ane a nga zwi onyolosa? 14
Arali zwi tshi u nakela, takala! Na musi u tshi welwa nga khombo u elelwe uri zwoṱhe vhuvhili hazwo zwi bva kha Mudzimu; a u ḓivhi zwine zwa kha ḓi ḓo itea.
15
9:2
Jobo 21:7
Ps. 73:2-14
Jer. 12:1
Vhutshilo hovhu hanga ha mahandana ndo vhona zwoṱhe: A thetshelesaho Mudzimu a nga kha ḓi fa a tshi mu thetshelesa, muvhi a ḓi sala a tshi lalama e muvhi. 16
Ndi zwine nda ri u songo vha muvhuya wa kalula, u songo ṱalifhesa; u ḓilozwelani? 17Nahone u songo vha muvhi wa kalula wa vha tsilu; u felani tshifhinga tshau tshi sa athu swika? 18
Ndi zwavhuḓi u tshi fara tshino, na tshiḽa u si tshi litshe. Muthu a no ofha Mudzimu u ḓo tinya u kalula hoṱhe.
19
Vhuṱali vhu u itela zwi no fhira zwine vhavhusi vha fumi vha nga itela muḓi. 20
Hone a hu na na muthihi shangoni a re muvhuya lune a dzula a tshi ita zwi re zwone a sa khakhi.
21U songo londa zwoṱhe zwine vhathu vha amba, u sa ḓo vhuya wa pfa phuli yau i tshi u sema. 22Hufha u tshi zwi ḓivha uri na iwe ndi kanzhi u tshi sema vhaṅwe.
23Ndo lingedza zwoṱhe ndi tshi ṱoḓa vhuṱali, ndi tshi ri ndi ḓo ṱalifha, hone nda si kone na u vhu hovhelela. 24Ndi nnyi ane a nga ḓivha zwiphiri zwa vhutshilo? Hufha zwi tshi fhira ṱhalukanyo yashu kule-kule; zwi a ri kunda. 25Nda dovha nda ḓikumedza uri ndi ṱalukanye, ndi ṱoḓisese zwa vhuṱali na nzudzanyo ya zwithu, na u ṱalukanya uri vhutsilu vhu ḓiswa nga vhuvhi naa, vhuḓabaḓaba vhu bva kha tshipengo naa.
26
Nda wana hu na musadzi a no kalakata u fhira lufu; ene muṋe ndi tshikwekwe, mbilu yawe ndi tshilibana, zwanḓa zwawe ndi geḓane. Ane a takadza Mudzimu u ḓo mu ponyoka, mutshinyi u ḓo fashiwa.
27Nṋe Mufunzi ndi ri, khezwi zwe nda zwi wana ndi tshi khou ṱoḓa dziphindulo nga nthihi nga nthihi: 28Zwe nda vha ndi tshi zwi ṱoḓa a tho ngo zwi wana. Ndo wana munna muthihi fhedzi a no ḓivhalea kha tshigidi tsha vhathu, hone musadzi a tho ngo wana na muthihi zwawe. 29Zwe nda guda ndi hezwi fhedzi: Mudzimu a tshi vhumba vhathu o vha vhumba vha si na vhufhura, vhone vhaṋe vha ḓipiringanya nga vhumbulu.