text:
XIYENGE 24
Pawulo U Tsalele Mavandlha
Mapapila ya Pawulo ma tiyise Vakreste va lembe-xidzana ro sungula
VANDLHA leri a ra ha ku simekiwa ra Vukreste a ri ta hetisisa xiyenge xa nkoka eka xikongomelo xa Yehovha. Kambe Vakreste va lembe-xidzana ro sungula va hatle va hlaseriwa. Xana a va ta tshembeka eka Xikwembu loko va xanisiwa hi vakaneti ni loko va langutane ni swiphiqo swin’wana swa le vandlheni? Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki ma ni mapapila ya 21 lama nga ni xitsundzuxo ni xikhutazo leswi a swi laveka.
Mapapila ya 14—lama sukelaka eka Varhoma ku ya eka Vaheveru—ma tsariwe hi muapostola Pawulo. Mapapila wolawo ma vitaniwa hi mavito ya vanhu lava a ma tsaleriwe vona—ku nga ha va munhu wo karhi kumbe swirho swa vandlha ro karhi. Xiya timhaka tin’wana leti mapapila ya Pawulo ma vulavulaka ha tona.
Xitsundzuxo malunghana ni mahanyelo ni ku tikhoma lokunene. Lava va endlaka vumbhisa, vuoswi ni swidyoho swin’wana leswikulu “va nge dyi ndzhaka ya mfumo wa Xikwembu.” (Vagalatiya 5:19-21; 1 Vakorinto 6:9-11) Vagandzeri va Xikwembu va fanele va va ni vun’we ku nga khathariseki leswaku i va rixaka rihi. (Varhoma 2:11; Vaefesa 4:1-6) Va fanele va tsakela ku titsona swo karhi leswaku va pfuna vapfumeri-kulobye lava pfumalaka. (2 Vakorinto 9:7) Pawulo u te: “Khongelani minkarhi hinkwayo.” Hakunene, vagandzeri va khutaziwa ku chulula leswi nga le timbilwini ta vona eka Yehovha hi xikhongelo. (1 Vatesalonika 5:17; 2 Vatesalonika 3:1; Vafilipiya 4:6, 7) Xikwembu xi yingisa swikhongelo leswi vuriwaka hi ripfumelo.—Vaheveru 11:6.
I yini leswi nga ta pfuna mindyangu leswaku swilo swi yi fambela kahle? Vanuna va fanele va rhandza vasati va vona tanihi mimiri ya vona. Vasati va fanele va va ni xichavo xo enta eka vanuna va vona. Vana va fanele va yingisa vatswari va vona, hikuva leswi swa xi tsakisa Xikwembu. Vatswari va fanele va kongomisa ni ku letela vana va vona hi rirhandzu, va tirhisa milawu leyi kongomisaka leyi kumekaka eRitweni ra Xikwembu.—Vaefesa 5:22–6:4; Vakolosa 3:18-21.
Vakreste va pfuniwile ku twisisa xikongomelo xa Xikwembu. Swiyenge swo tala swa Nawu wa Muxe a swi sirhelela ni ku kongomisa Vaisrayele ku kondza ku fika Kreste. (Vagalatiya 3:24) Hambiswiritano, Vakreste a va nga boheki ku hlayisa Nawu wolowo loko va gandzela Xikwembu. Loko Pawulo a tsalela Vaheveru, ku nga Vakreste lava kurisiweke hi ndlela ya Xiyuda, u hlamusele leswi Nawu a wu vula swona ni ndlela leyi xikongomelo xa Xikwembu xi hetisekaka ha yona eka Kreste. Pawulo u hlamusele leswaku swiyenge swo hambana-hambana swa Nawu wolowo a swi ri vuprofeta bya nkoka. Hi xikombiso, ku endliwa ka switlhavelo hi swiharhi a swi fanekisela rifu ra Yesu leri nga gandzelo, leri a ri ta endla leswaku vanhu va rivaleriwa swidyoho hi ku helela. (Vaheveru 10:1-4) Xikwembu xi herise ntwanano wolowo wa Nawu hi ku tirhisa rifu ra Yesu, hikuva a wu nga ha laveki.—Vakolosa 2:13-17; Vaheveru 8:13.
Nkongomiso malunghana ni ndlela leyi vandlha ri faneleke ri hleriwa ha yona. Vavanuna lava tiyimiseleke ku tirhisiwa evandlheni va fanele va va ni mahanyelo lamanene va tlhela va va ni timfanelo leti hlamuseriweke eBibeleni. (1 Timotiya 3:1-10, 12, 13; Tito 1:5-9) Vagandzeri va Yehovha Xikwembu va fanele va hlengeletana ni vapfumeri-kulobye nkarhi na nkarhi leswaku va khutazana. (Vaheveru 10:24, 25) Minhlangano ya vandlha yi fanele yi va leyi akaka naswona yi dyondzisa.—1 Vakorinto 14:26, 31.
Loko Pawulo a tsala papila ra vumbirhi leri yaka eka Timotiya, a a ri eRhoma; a a khotsiwile naswona a a yimele ku avanyisiwa. A ku ri vanhu va nga ri vangani lava nga ni xivindzi lava a va n’wi endzela. Pawulo a a swi tiva leswaku a a saleriwe hi nkarhi wutsongo. U te: “Ndzi lwe nyimpi leyinene, ndzi tsutsume pfhumba ndzi kondza ndzi heta, ndzi hlayise ripfumelo.” (2 Timotiya 4:7) Swi nga ha endleka Pawulo u dlayeriwe ripfumelo endzhakunyana ka kwalaho. Kambe, hambi ku ri namuntlha mapapila ya muapostola loyi ma ha kongomisa vagandzeri va ntiyiso va Xikwembu.
—Xi sekeriwe eka Varhoma; 1 Vakorinto; 2 Vakorinto; Vagalatiya; Vaefesa; Vafilipiya; Vakolosa; 1 Vatesalonika; 2 Vatesalonika; 1 Timotiya; 2 Timotiya; Tito; Filemoni; Vaheveru.


c: text/html

text:
March 7-
13
ESTERE 6-10
Risimu 131 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Estere U Endle Hi Ndlela Yo Pfumala Vutianakanyi Eka Yehovha Ni Vanhu Vakwe”: (10 min.)
Est 8:3, 4
—Hambileswi Estere a a sirhelelekile, u veke vutomi bya yena ekhombyeni hikwalaho ka van’wana (ia 142-143 ¶24-25)
Est 8:5
—Estere u ve ni vuxiyaxiya loko a vulavula na Ahasuwerusi (w06 3/1 11 ¶8)
Est 8:17
—Vanhu vo tala va amukele tidyondzo ta Vayuda (w06 3/1 11 ¶3)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Est 8:1, 2
—Vuprofeta lebyi Yakobe a byi vuleke loko a ri ekusuhi ni ku fa bya leswaku ‘nimadyambu Benjamini u ta ava leswi phangiweke’ byi hetiseke njhani? (ia 142, bokisi)
Est 9:10, 15, 16
—Hambileswi a va pfumeleriwe ku phanga, ha yini Vayuda va papalate ku endla tano? (w06 3/1 11 ¶4)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: Est 8:1-9 (u nga hundzi timinete ta mune)
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Lunghiselela Swingheniso Swa N’hweti Leyi: (15 min.) Bulo ni vayingiseri. Tlanga vhidiyo ha yin’we ya xingheniso kutani mi bula hi tinhla leti mi nga ti tirhisaka. Endzhaku, bulani hi nhlokomhaka leyi nge, “Ku Antswisa Vutshila Bya Hina eNsin’wini
—Tiendlele Xingheniso Xa Wena Xo Fambisa Magazini.”
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 118
“Amukela Vaendzi”: (15 min.) Bulo ni vayingiseri. Kombela vahuweleri leswaku va boxa mintokoto yo tsakisa leyi veke kona loko va amukela lava a va te eXitsundzuxweni. A ku endliwe nkombiso wa leswi endlekeke.
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: ia ndz. 10 ¶12-21 ni mpfuxeto eka tl. 91 (30 min.)
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 147 Ni Xikhongelo

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kereke ya True Jesus
"Kereke ya True Jesus" ndi kereke yo diimelaho nga yothe, yo thomiwaho ngei Beijing, China nga nwaha wa 1917. Namusi ina mirado i swikaho mililiyoni dza 1.5 kha mashango a fu-ina thanu, na mazhango a rathi. Kereke iyi ndi ya tavhi la Pentecostal ya VhuKhiresite vho tumbuwaho kha sentshuwari ya vhufu-mbili. U bva nwahani wa 1997 kereke yo thomiwa Afrika Tshipembe. Tshipikwa ndi funza ipfi la Mudzimu kha tshaka dzothe hu sa athu uvha na U da ha Vhuvhili ha Yesu. Pfunzo dza fumi dza kereke ndi:
- Muya Mukhethwa
- Ndovhedzo
- U tanzwa milenzhe
- Tshilalelo tshikhethwa
- Duvha la Savhatha
- Murena Yesu
- Bivhili Khetwa
- Thembuluwo
- Tshivhidzo
- Khathulo


text:
Xana u ta dyondza swo karhi eka swihoxo swa tihosi ta khale ta le Bibeleni?
“Swilo leswi . . . swi tsaleriwe leswaku swi va xilemukiso eka hina lava hi fikeriweke hi makumu ya mafambiselo ya swilo.”—1 KOR. 10:11.
TINSIMU: 11, 61
1, 2. Ha yini hi fanele hi kambisisa swikombiso swa tihosi ta mune ta le Yuda?
A HI nge u vone un’wana a rheta a wa egondzweni ro karhi, xana a wu nge vi na vuxiyaxiya loko u ri karhi u famba eka rona? Loko hi kambisisa swihoxo swa van’wana, swi nga hi pfuna ku papalata ku endla swihoxo leswi fanaka. Swi tano ni le ka ndlela leyi hi gandzelaka Xikwembu ha yona. Hi nga dyondza dyondzo ya nkoka eka swihoxo swa van’wana, ku katsa ni leswi tsariweke eBibeleni.
2 Tihosi ta mune ta le Yuda leti hi buleke ha tona exihlokweni lexi hundzeke ti tirhele Yehovha hi mbilu leyi hetisekeke. Hambiswiritano, ti endle swihoxo leswikulu. Hi nga dyondza yini eka swihoxo swa tona naswona hi nga swi papalata njhani ku endla swihoxo leswi fanaka? Ku anakanyisisa hi swikombiso leswi, swi nga hi pfuna leswaku hi vuyeriwa eka rungula ra le nkarhini lowu hundzeke leri tsaleriweke ku hi pfuna.—Hlaya Varhoma 15:4.
KU TITSHEGA HI VUTLHARI BYA HINA SWI NI KHOMBO
3-5. (a) Hambileswi mbilu ya Asa a yi hetisekile eka Yehovha, i xihoxo xihi lexi a xi endleke? (b) Ha yini Asa a lave mpfuno eka vanhu loko Baxa a n’wi tlhontlha hi ku aka muti wa Rhama?
3 A hi sunguleni hi ku kambisisa leswi Asa a swi endleke kutani hi vona ndlela leyi Rito ra Xikwembu ri nga hi pfunaka ha yona evuton’wini bya hina. Asa u lave mpfuno wa Yehovha hi nkarhi lowu masocha lama ringanaka miliyoni ya Vaetiyopiya a ma lava ku hlasela Yuda; kambe, u tsandzekile ku endla tano loko Baxa hosi ya Israyele a sungula ku aka muti wa Rhama lowu a wu ri ekusuhi na Yuda. (2 Tikr. 16:1-3) Nakambe u tlhele a fumbarherisa Beni-hadadi Hosi ya le Siriya leswaku a ta hlasela Baxa. Xana rhengu ra Asa ri humelerile? Bibele yi vula leswaku, “hi ku hatlisa loko Baxa a twa sweswo, xikan’we-kan’we a tshika ku aka Rhama, a yimisa ntirho wakwe.” (2 Tikr. 16:5) Eku sunguleni, Asa a nga ha va anakanye leswaku u endle xiboho lexinene!
4 Kambe Yehovha u xi langute njhani xiboho lexi Asa a xi endleke? Yehovha u rhumele muvulavuleri wakwe Hanane leswaku a ya tshinya Asa hileswi a nga lavangiki mpfuno Wakwe. (Hlaya 2 Tikronika 16:7-9.) Hanane u te: “Ku sukela sweswi u ta hlaseriwa hi tinyimpi.” Hambileswi Baxa a tshikeke ku aka muti wa Rhama, Asa ni vanhu vakwe va lwe tinyimpi to tala eka malembe hinkwawo ya ku fuma kakwe.
5 Hilaha hi dyondzeke hakona exihlokweni lexi hundzeke, Xikwembu xi kambisise mbilu ya Asa naswona xi vone yi hetisekile eka xona. (1 Tih. 15:14) Xikwembu xi vone leswaku Asa a tinyiketerile eka xona. Hambiswiritano, a a fanele a tshovela vuyelo bya xiboho xakwe xa vuphukuphuku. I yini lexi endleke Asa a titshemba ku tlula mpimo ni ku lava mpfuno eka Beni-hadadi ematshan’weni yo wu lava eka Yehovha? Xana Asa a nga ha va a anakanye leswaku ku va ni switirhisiwa swo tala swo lwa nyimpi swi ta endla leswaku a hlula ku tlula ku va a kombela mpfuno eka Xikwembu? Kumbe u sungule ku va ni langutelo ro tano hileswi a yingiseke switsundzuxo swo biha swa van’wana?
6. Hi nga dyondza yini eka xihoxo lexi Asa a xi endleke? Vula xikombiso.
6 Xana rungula ra Asa ri nga hi susumetela ku kambisisa ndlela leyi hi endlaka swilo ha yona? Loko hi langutane ni swiphiqo leswikulu, hi nga ha vona swi fanerile ku kombela mpfuno eka Yehovha. Kambe i yini leswi hi swi endlaka loko hi langutane hi swiphiqo leswi nga nyawuriki swa siku ni siku? Xana hi ringeta ku tilulamisela swona? Kumbe hi tikarhatela ku kambisisa leswi misinya ya milawu ya le Bibeleni yi swi vulaka kutani hi yi tirhisa? Loko hi endla tano hi va hi kombisa leswaku hi lava Yehovha a hi pfuna ku lulamisa swiphiqo. Hi xikombiso, kumbexana ndyangu wa ka n’wina wu ku sivela ku va kona eminhlanganweni kumbe etinhlengeletanweni. Handle ko kanakana u ta kombela Yehovha leswaku a ku kongomisa ni ku ku pfuna leswaku u kota ku langutana na xiphiqo xexo hi ndlela leyinene. Kambe ku vuriwa yini hi loko u heleriwe hi ntirho naswona swi ku tikela ku kuma wun’wana? Loko se ku ri ni loyi a lavaka ku ku thola, xana u ta n’wi byela leswaku u fanele ku ya eminhlanganweni ya le xikarhi ka vhiki nkarhi ni nkarhi? Ku nga khathariseki swiphiqo leswi nga ha vaka kona, hi ta va hi endla kahle loko hi yingisa marito ya mupisalema loyi a nga te: “Andlala ndlela ya wena eka Yehovha, U n’wi tshemba, yena u ta teka goza.”—Ps. 37:5.
I YINI LESWI NGA ENDLEKAKA LOKO HI HLAWULA VANGHANA VO BIHA?
7, 8. Yehoxafati u endle xihoxo xihi naswona ku ve ni vuyela byihi? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
7 Ku vuriwa yini hi Yehoxafati n’wana wa Asa? A a ri ni timfanelo to tala letinene. Hikwalaho ka leswi a a titshege hi Xikwembu, Yehoxafati u endle swilo swo tala leswinene. Hambiswiritano, na yena u endle swiboho swa vuphukuphuku. Hi xikombiso, u endle leswaku n’wana wakwe wa jaha a tekana ni n’wana wa Hosi Akabu loyi a a hombolokile. Nakambe, hambiloko muprofeta Mikaya a n’wi lemukisile hi swona Yehoxafati u tlhele a pfuna Akabu loko a lwa ni Vasiriya. Enyimpini yoleyo, Yehoxafati u pone ri ahlamile. Kutani u tlhelele eYerusalema. (2 Tikr. 18:1-32) Hikwalaho ka sweswo, muprofeta Yehu u n’wi vutise a ku: “Xana ku fanele ku pfuniwa vo homboloka, xana u fanele u rhandza lava va vengaka Yehovha?”—Hlaya 2 Tikronika 19:1-3.
8 Xana Yehoxafati u dyondze swo karhi eka leswi n’wi humeleleke? Hambileswi a yeke emahlweni a hisekela ku tsakisa Xikwembu, kambe swi tikomba a nga dyondzanga nchumu eka leswi n’wi humeleleke loko a tirhisana na Akabu ni le ka xitsundzuxo xa Yehu. Yehoxafati u tlhele a endla ntwanano ni nala wa Xikwembu ku nga n’wana wa Akabu, Hosi Ahaziya lowo homboloka. Yehoxafati na Ahaziya va endle swikepe leswi heteleleke swi tshovekile naswona a swa ha wu endlaka ntirho lowu a swi endleriwe wona.—2 Tikr. 20:35-37.
9. Vanghana vo biha va nga byi khumba njhani vutomi bya hina?
9 Ku dyondza hi rungula ra Yehoxafati swi fanele swi endla leswaku hi tikambisisa. Njhani? Entiyisweni Yehoxafati a ri hosi leyinene. U endle leswi lulameke naswona u “[lave] Yehovha hi mbilu yakwe hinkwayo.” (2 Tikr. 22:9) Hambiswiritano, u hlawule vanghana vo biha. Anakanya hi xivuriso xa le Bibeleni lexi nge: “Loyi a fambaka ni vanhu vo tlhariha u ta tlhariha, kambe loyi a tirhisanaka ni lavo hunguka, a swi nge n’wi fambeli kahle.” (Swiv. 13:20) Kambe minkarhi yin’wana na hina hi nga ha va hi ringeta ku pfuna vanhu lava tsakelaka leswaku va gandzela Yehovha. Kambe, ku va Yehoxafati a endle xinghana na Akabu swi lave ku koxa vutomi byakwe. Hilaha ku fanaka, swi nga va ni khombo ku endla xinghana ni vanhu lava nga gandzeriki Yehovha.
10. (a) Loko hi lava ku nghenela vukati hi nga dyondza yini eka Yehoxafati? (b) I yini leswi hi faneleke hi swi tsundzuka loko hi langutana ni swiphiqo swa ku va ni vanghana vo biha?
10 Hi nga dyondza yini eka leswi Yehoxafati a swi endleke? Makwerhu, a nga ha sungula ku rhandzana ni munhu loyi a nga riki mugandzeri wa Yehovha, hi ku anakanya leswaku a nge n’wi kumi munghana la fanelekaka evandlheni ra Vukreste. Kumbexana makwerhu a nga ha va a tshikileriwa hi swirho swa ndyangu leswi nga riki Timbhoni, swi vula leswaku u fanele a nghenela vukati ‘a nga si hundzeriwa hi nkarhi.’ Nakambe, van’wana va nga ha titwa ku fana ni makwerhu un’wana wa xisati loyi a nga te: “I swa ntumbuluko ku titwa u rhandza ni ku lava ku rhandziwa.” Mukreste u fanele a endla yini? Ku anakanyisisa hi leswi humeleleke Yehoxafati swi nga hi pfuna. Minkarhi yo tala a a lava nkongomiso eka Xikwembu. (2 Tikr. 18:4-6) Kambe ku endleke yini loko Yehoxafati a sungula ku endla xinghana na Akabu, loyi a nga ri mugandzeri wa Yehovha? A a fanele a swi tsundzukile leswaku mahlo ya Yehovha ma languta ntsena eka lava timbilu ta vona ti hetisekeke eka yena. Ninamuntlha, mahlo ya Yehovha ma “famba-famba emisaveni hinkwayo” naswona u lunghekele ku “kombisa ntamu wakwe” leswaku a hi sirhelela. (2 Tikr. 16:9) Yehovha wa swi twisisa swiyimo swa hina naswona wa hi rhandza. Xana wa tshemba leswaku Xikwembu xi ta enerisa xilaveko xa wena xo lava ku rhandziwa ni ku va ni munhu loyi a ku rhandzaka? Tiyiseka leswaku xi ta endla tano hi nkarhi wo karhi!
U NGA PFUMELELI MBILU YA WENA YI SUNGULA KU TIKUKUMUXA
11, 12. (a) I yini leswi Hezekiya a swi endleke leswi kombiseke leswi a swi ri embilwini yakwe? (b) Ha yini Yehovha a rivalele Hezekiya?
11 Leswi hi swi dyondzaka eka Hezekiya swi katsa leswi a swi ri embilwini yakwe. Eka xiendlakalo xin’wana, Mukambisisi wa timbilu u paluxe leswi a swi ri embilwini ya Hezekiya. (Hlaya 2 Tikronika 32:31.) Loko Hezekiya a sungule ku vabya swinene, Xikwembu xi n’wi kombe xikombiso xa leswaku u ta hola, ku nga ndzhuti lowu tlhelelaka endzhaku. Hi ku famba ka nkarhi, tihosana ta le Babilona a ti lava ku tiva swo tala hi xikombiso xexo, kutani ti rhumele vanhu leswaku va ya vutisa Hezekiya hi xona. (2 Tih. 20:8-13; 2 Tikr. 32:24) Leswaku Yehovha a kombisa leswi a swi ri embilwini ya Hezekiya u “n’wi tshikile,” kutani u kombe Vababilona volavo “yindlu yakwe hinkwayo ya xuma.” Leswi, swi kombise “hinkwaswo leswi nga embilwini [ya Hezekiya].”
12 Bibele a yi hi byeli leswaku i yini lexi endleke mbilu ya Hezekiya yi tikurisa. Xana ku nga ha va ku ri hileswi a hluleke Vaasiriya kumbe hileswi Xikwembu xi n’wi horiseke hi singita? Xana swi nga va swi vangiwe hileswi a a ri ni “rifuwo ni ku vangama hi mpimo lowukulu ngopfu”? Ku nga khathariseki xivangelo xa kona, Hezekiya “a nga tlheriselanga hi ku ya hi ndlela leyi a pfuniweke ha yona.” Swi twisa ku vava swinene! Hambileswi Hezekiya a tirheleke Yehovha hi mbilu leyi heleleke, minkarhi yin’wana a a endla swihoxo. Kambe, hi ku famba ka nkarhi ‘Hezekiya u titsongahatile,’ kutani Xikwembu xi n’wi rivalerile.—2 Tikr. 32:25-27; Ps. 138:6.
13, 14. (a) Hi rini laha Yehovha ‘a nga hi tshikaka kutani a vona leswi nga etimbilwini ta hina’? (b) Hi fanele hi endla yini loko hi bumabumeriwa?
13 Hi nga vuyeriwa njhani loko hi hlaya ni ku anakanyisisa hi rungula ra Hezekiya? Tsundzuka leswaku ku tikukumuxa ka Hezekiya ku ve erivaleni loko Yehovha a ha ku hlula Senakeribi ni leswi a ha ku n’wi horisa loko a vabyela ku fa. Loko swi ta eka hina, kumbexana ha ha ku endla nchumu wa nkoka ngopfu, swi nga ha endleka leswaku Yehovha wa hi ‘tshika kutani a vona leswi nga etimbilwini ta hina,’ hi ku pfumelela timbilu ta hina ti kombisa leswi hi nga swona. Hi xikombiso, makwerhu a nga ha va a tirhe hi matimba leswaku a lunghiselela nkulumo ni ku yi nyikela enhlengeletanweni. Vanhu vo tala va n’wi bumabumela hileswi a yi nyikeleke kahle. Xana u ta endla yini loko a bumabumeriwa?
14 Loko hi bumabumeriwa, hi ta va hi endla kahle loko hi tirhisa marito ya Yesu lama nge: “Loko mi endle swilo hinkwaswo leswi mi averiweke swona, vulani mi ku, ‘Hi mahlonga lama nga pfuniki nchumu. Leswi hi nga swi endla hi leswi a hi fanele ku swi endla.’” (Luka 17:10) Nakambe, hi nga tlhela hi dyondza swin’wana eka leswi humeleleke Hezekiya. Ku tikukumuxa kakwe ku ve erivaleni hikuva “a nga tlheriselanga hi ku ya hi ndlela leyi a pfuniweke ha yona.” Ku anakanyisisa hi leswi Xikwembu xi hi endleleke swona swi ta hi pfuna leswaku hi papalata ku tikukumuxa ku nga nchumu lowu Yehovha a wu vengaka. Hi nga kombisa ku tlangela eka Yehovha hi ndlela leyi hi vulavulaka ha yona. U hi nyike Matsalwa swin’we ni moya lowo kwetsima leswaku wu hi seketela.
ENDLA SWIBOHO HI VUTLHARI
15, 16. Ha yini Yosiya a dlayiwile?
15 Eku heteleleni, hi nga dyondza yini eka leswi humeleleke Hosi Yosiya? Anakanya hi leswi endleke leswaku a hluriwa ni ku va a dlayiwa. (Hlaya 2 Tikronika 35:20-22.) Yosiya “[u hume] ku ya hlangana na” Hosi Neko wa le Egipta, hambileswi hosi yoleyo yi n’wi byeleke leswaku a yi nga lwi na yena. Bibele yi vula leswaku marito ya Neko a ma “[huma] enon’wini wa Xikwembu.” Kutani ha yini Yosiya a ye a ya lwa na Neko? Bibele a yi swi boxi.
16 Yosiya a a ta swi tivisa ku yini leswaku marito ya Neko ma huma eka Yehovha? Kumbexana a fanele a vutise Yeremiya, un’wana wa vaprofeta vo tshembeka. (2 Tikr. 35:23, 25) Kambe a nga endlanga tano. Neko a nga yi eku lweni na muti wa Yerusalema kambe a ya eku “[lweni] ni yindlu yin’wana” eKarikemixi. Ku tlula kwalaho, vito ra Xikwembu a ri nga katseki hikuva Neko a nga tlhontlhi Yehovha kumbe vanhu vakwe. Kutani a ku nga ri vutlhari ku va Yosiya a ya lwa na Neko. Xana hi dyondza yini emhakeni leyi? Loko hi langutane ni swiphiqo, hi ta va hi endla kahle loko hi anakanya hi leswi Yehovha a lavaka hi swi endla emhakeni yoleyo.
17. Loko hi langutana ni swiphiqo, hi nga swi papalata njhani ku endla xihoxo xo fana ni xa Yosiya?
17 Loko hi langutana ni swiphiqo, hi fanele hi anakanya hi misinya ya milawu ya Bibele kutani hi yi tirhisa hi ndlela leyi faneleke. Eka swiyimo swin’wana hi nga ha burisana ni vakulu. Va nga hi byela hi leswi se hi swi tivaka hi mhaka yoleyo kumbexana hi endle ndzavisiso eka minkandziyiso ya hina. Kambe va nga ha bula na hina hi misinya yin’wana ya milawu ya Bibele leyi hi faneleke hi anakanya ha yona. Hi xikombiso, makwerhu wa xisati a nga ha lava ku ya ensin’wini hi siku ro karhi. (Mint. 4:20) Kambe nuna wa yena loyi a nga riki Mbhoni u lava leswaku va heta nkarhi swin’we hi siku rero. U vula leswaku se i khale va nga si heta nkarhi swin’we, naswona u lava leswaku va endla swo karhi swin’we. Makwerhu loyi wa xisati a nga ha anakanya hi tsalwa ro karhi ra le Bibeleni, ro tanihi hi leri nge hi yingisa Xikwembu kumbe leri nge, hi endla vadyondzisiwa. (Mat. 28:19, 20; Mint. 5:29) Kambe u fanele a tlhela a anakanya hi leswaku Bibele yi ri u fanele a titsongahata eka nuna wakwe ni ku anakanyela. (Efe. 5:22-24; Filp. 4:5) Xana nuna wakwe u n’wi arisa ku ya ensin’wini nkarhi na nkarhi kumbe u n’wi kombela leswaku va endla nchumu wo karhi swin’we swa siku rero ntsena? Hi fanele hi ringanisela loko hi ri karhi hi tikarhatela ku endla ku rhandza ka Xikwembu ni ku va ni ripfalo lerinene.
TSHAMA U RI NI MBILU LEYI HETISEKEKE EKA YEHOVHA NASWONA U TSAKILE
18. Hi nga vuyeriwa njhani eka marungula ya le Bibeleni ya tihosi ta mune leti hi buleke ha tona exihlokweni lexi?
18 Leswi hi nga hetisekangiki, na hina minkarhi yin’wana hi nga ha endla swihoxo leswi endliweke hi tihosi leti hi buleke ha tona. Hi nga ha (1) titshega hi vutlhari bya hina, (2) hi va ni vanghana vo biha, (3) hi sungula ku tikukumuxa kumbe hi (4) endla swiboho hi nga si anakanya hi leswi Xikwembu xi lavaka leswaku hi swi endla. Ha tsaka leswi Yehovha a vonaka leswinene eka hina hilaha a endleke hakona eka tihosi ta mune leti hi buleke ha tona! Nakambe Yehovha u vona ndlela leyi hi n’wi rhandzaka ha yona naswona wa swi vona leswaku hi lava ku n’wi tirhela hi mbilu leyi hetisekeke. Kutani u hi nyike swikombiso swa le Bibeleni leswi hi lemukisaka ni leswi nga hi pfunaka ku papalata ku endla swihoxo leswikulu. A hi anakanyisiseni hi swikombiso leswi swa le Bibeleni hi tlhela hi khensa Yehovha hileswi a hi nyikeke swona leswaku swi hi pfuna!


text:
APRIL 29, 2014
NICARAGUA
Ku Tsekatseka Ka Misava eNicaragua
Hi Musumbhunuku, April 14, 2014, ku tsekatseka ka misava ka mpimo wa 5,1 ku hlasele n’walungu-vupela-dyambu bya Managua, eNicaragua. Ku tsekatseka loku ka misava hi kona ko hetelela eka loku veke kona hi ku landzelelana endhawini yoleyo eka masiku ya mune lama hundzeke naswona lokukulu ku ve mpimo wa 6,6 hi xikalo xa Richter. Rhavi ra Timbhoni ta Yehovha ra le Amerika Xikarhi eMexico ri tiyisekise leswaku ku hava Timbhoni leti vavisekeke. Tiyindlu ta nkombo ta Timbhoni ti onhakile naswona ta 21 ti onhake ngopfu. Holo yin’wana ya Mfumo, ku nga muako wa vugandzeri wa Timbhoni ta Yehovha, edorobeni ra Nagarote na yona yi onhake ngopfu. Hikwalaho ka sweswo, mavandlha mambirhi ya Timbhoni ta Yehovha ma hlanganile endhawini yo paka timovha eHolweni ya Mfumo leswaku ma khoma xitsundzuxo xa lembe ni lembe xa rifu ra Yesu Kreste. Vanhu lava tlulaka 530 va ve kona vusiku byebyo, ku katsa ni van’wana vo tala lava nga riki Timbhoni. Rhavi ri le ku pfuneni vapfumeri-kulobye lava onhakeriweke hi tiyindlu hi ku va nyika switirhisiwa ni ku va lunghiselela ndhawu yo tshama ya nkarhinyana.
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Central America: Gamaliel Camarillo, tel. +52 555 133 3048


text:
SWIENDLAKALONKULU SWA LEMBE LERI NGA HUNDZA
“Ha Yi Rhandza Swinene JW Broadcasting!”
HI October 6, 2014, ku hleriwe xitichi xa ririmi ra Xinghezi xa le ka Internet lexi vuriwaka JW Broadcasting. * Ku sukela hi August 2015, minongonoko ya yona yi hundzuluxeriwe hi tindzimi to tlula 70 leswaku vamakwerhu vo tala va ta tiphina hi minongonoko leyi khutazaka hi tlhelo ra moya. Vahlaleri vo tala va le misaveni hinkwayo va kombise ku tlangela ka vona lunghiselelo leri, lerintshwa ro tsakisa. Kambe xana a ku katseka yini leswaku ku lunghiseleriwa JW Broadcasting?
A ku fanele ku kumiwa ndhawu leyi eneleke. Entsindza wa misava hinkwayo wa Timbhoni ta Yehovha le Brooklyn, New York, ku kumiwe ndhawu ya kahle leyi nga emuakweni lowu nga eka 30 Columbia Heights. Hi vhiki ntsena, ndhawu yoleyo yi basisiwile naswona Ndzawulo yo Lunghisa yi sungule ku lunghiselela ndhawu yo veka ti thelevhixini loko hi hala tlhelo ntlawa wo mpfampfarhuta wu ri karhi wu aka ndhawu yo xiximeka ya manguva lawa. Vamakwerhu vo tala lava humaka eUnited States va tirhe masiku lama engetelekeke va ri karhi va mpfampfarhuta ndhawu yo haxela eka yona ni ku vona ndlela leyi va nga yi akaka ha yona hi ku hatlisa. Ndzavisiso lowu hakanyingi wu tekaka tin’hweti wu endliwe hi masiku naswona hi ku hatlisa Ndzawulo yo Xava Nhundzu yi xave swilo swa madzana.
Ku nghenisiwe tintambu to tala ta gezi naswona ntlawa wolowo a wu fanele wu tiyiseka leswaku swilo hinkwaswo swi tirha kahle. Hi hala tlhelo, ntlawa wa hina wa vuyimbeleri a wu rhekhoda vuyimbeleri lebyi tlangaka loko nongonoko wu sungula etindhawini ta hina to rhekhodela eka tona ePatterson hi ku pfuniwa hi vamakwerhu lava humaka ematikweni yo hambanahambana lava telaka ku rhekhoda swilo leswi rhekhodiwaka nkarhi na nkarhi. A ku tsariwa swikripi, rungula leri munhu a vulavulaka a ri yexe naswona mintlawa leyi tirhaka eka ndzawulo yo rhekhoda eBrooklyn, Patterson, Wallkill ni le matikweni man’wana emisaveni hinkwayo yi tirhe hi matimba leswaku ku humesiwa vhidiyo. Loko ndhawu yo haxela eka yona yi herile, ku nghenisiwe switirhisiwa naswona ku sunguriwe malunghiselelo yo endla rungula leri a ri ta haxiwa eka tin’hweti to sungula.
Loko hi vutisa munhu loyi a tivaka ntirho lowu leswaku a swi ta teka nkarhi wo tanihi kwihi leswaku hi heta ndhawu yo fana ni leyi yo haxela eka yona, u vule leswaku a swi ta teka lembe ni hafu. Vamakwerhu lava tirhaka hi matimba va wu hete hi tin’hweti timbirhi!
Vuyelo bya kona byi ve lebyi khutazaka! Nongonoko wa n’hweti yin’wana ni yin’wana lowu haxiwaka hi Musumbhunuku wo sungula wa n’hweti, wu hlaleriwa minkarhi leyi tlulaka timiliyoni timbirhi hi n’hweti yoleyo. Ku katsa ni tivhidiyo hinkwato, nongonoko lowu wu hlaleriwa minkarhi yo tlula timiliyoni ta khume hi n’hweti.
“Nongonoko lowu wu endle leswaku ndzi va ekusuhi ni nhlengeletano ya Yehovha swin’we ni Huvo leyi Fumaka. Ndza swi tiva leswaku ndzi xiphemu xa ndyangu lowu kombisanaka rirhandzu swinene.”
Xana vanhu va Yehovha va titwa njhani hi lunghiselelo leri, lerintshwa ra moya? Hi lawa marito ma nga ri mangani ntsena eka yo tala yo kombisa ku tlangela:
“Lawa hi man’wana ya madyambu yo tsakisa evuton’wini bya mina! Madyambu lawa, mina ni nsati wa mina hi hlalele nongonoko wa May 2015 naswona a ndzi swi koti ku hlamusela ndlela leyi a ndzi tsake ha yona. Nongonoko lowu hi wun’wana wa tinyiko ta nkoka swinene leti ndzi nga si tshamaka ndzi ti kuma eka Yehovha. Hi nkhensa Huvo leyi Fumaka swin’we ni vamakwerhu hinkwavo lava tirheke hi matimba eka lunghiselelo leri ro tsakisa ra moya.”
—Indonesia.
“Ku fikela sweswi, vamakwerhu vo tala a va nga si tshama va twa xirho xa Huvo leyi Fumaka xi nyikela nkulumo. Sweswi, a va va twi va vulavula ntsena kambe va tlhela va va vona. A hi nga si tshama hi titwa hi ri ekusuhi ni Huvo leyi Fumaka swin’we ni vamakwerhu emisaveni hinkwayo hi ndlela leyi”
—Kenya.
“Hikwalaho ka leswi nuna wa mina a nga riki Mbhoni, swa ndzi tikela ku khoma vugandzeri bya ndyangu ni vana va mina vambirhi lava ha riki vantshwa. Kutani, minongonoko leyi yi ndzi pfunile swinene. Yi endla ndzi titwa ndzi ri xiphemu xa nhlengeletano naswona yi endla leswaku mina ni vana va mina hi khutazeka. Hakunene lowu i nkateko lowu humaka eka Yehovha.”
—Britain.
“Ha yi rhandza swinene JW Broadcasting! Nakambe swikhongelo swa hina swi hlamuriwile loko nongonoko lowu se wu kumeka hi tindzimi tin’wana. Ha khutazeka vamakwerhu loko hi vona ntsako wa n’wina swin’we ni musa lowu mi wu kombisaka eka vugandzeri bya Yehovha. Ku sukela loko ku sungule nongonoko wa hina wa le ka TV, hi titwa hi ri swirho swa nhlengeletano ya Yehovha yo tsakisa ni ku hlamarisa leyi nga si tshamaka yi va kona.”
—Czech Republic.
“Ku yingisela swirho swa Huvo leyi Fumaka hi ririmi ra manana swi tiyise vuxaka bya mina na Yehovha.”
—Brazil.
“Ndzi ni malembe ya 16 ndzi ri karhi ndzi tirhela Yehovha, kambe ntsako lowu ndzi nga na wona namuntlha ndzi nga wu fanisa ni lowu ndzi veke na wona loko ndzi khuvuriwa. Ndza nkhensa, vamakwerhu lava rhandzekaka, ku hi endlela JW Broadcasting”
—Brazil.
Hi ku pfuniwa hi Yehovha, hi tshemba leswaku JW Broadcasting yi ta hambeta yi pfuna vamakwerhu emisaveni hinkwayo hi tlhelo ra moya naswona yi ta yisa ku dzuneka ni ku tlhela yi kwetsimisa Yehovha.
^ ndzim. 3 U nga hlalela JW Broadcasting loko u nghena eka tv.jw.org.


text:
MARCH 4, 2013
RHAXIYA
Ribye Lerikulu Leri Humaka eXibakabakeni Ri Bulukele eRhaxiya
Hi February 15, 2013, ribye lerikulu leri humaka exibakabakeni ri fike ri buluka edzongeni wa Ntshava ya Ural le Chelyabinsk, eRhaxiya, ri vavisa vanhu vo tlula gidi, ri onha tiyindlu naswona moya wa rona wu fayetele mafasitere ya makaya yo tala laha a ri hundza kona. Hi ku hatlisa vakulu va kwalaho lava nga Timbhoni ta Yehovha, va sungule ku vulavurisana ni Timbhoni-kulobye hinkwato ta le ndhawini leyi weriweke hi mhangu. I Timbhoni ta kaye ku katsa ni n’wana un’we ntsena lava va vavisiweke hi swiphemu swa manghilazi lama tlurhukeke. Nakambe makaya ya 75 ni ndhawu yin’we leyi ku gandzeriwaka eka yona swi onhakilenyana. Timbhoni ta kwalaho ti le ku endleni ka matshalatshala yo lunghisa ni ku basisa tindhawu leti onhakeke.
Media Contacts:
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Russia: Grigory Martynov, tel. +7 812 702 2691


text:
Ndzi Nga Endla Yini Leswaku Vatswari Va Mina Va Ndzi Tshemba?
Leswi u nga swi endlaka
Xiya: Xana mahanyelo ya wena hi wona ma endlaka leswaku vatswari va wena va nga ku tshembi?
Hi xikombiso, muapostola Pawulo u tsarile: “
Hi [navela] ku tikhoma hi ku tshembeka eka swilo hinkwaswo.” (Vaheveru 13:18) Tivutise, ‘Xana vatswari va mina va ndzi tiva hi ku tshembeka loko swi ta emhakeni yo va byela lomu ndzi yaka kona ni leswi ndzi swi endlaka?’
Lori
“
A ndzi hamba ndzi tsalela mufana loyi a ndzi n’wi rhandza ti-e-mail exihundleni. Vatswari va mina va yi kumile mhaka yoleyo hiloko va ndzi byela leswaku ndzi tshika ku n’wi tsalela. Ndzi va tshembise leswaku ndzi ta tshika, kambe a ndzi tshikanga. Ndzi hambete ndzi n’wi tsalela ku ringana lembe. A ndzi ta n’wi tsalela, ivi vatswari va mina va swi kuma, ndzi kombela ku rivaleriwa naswona ndzi va tshembisa leswaku ndzi ta tshika, kambe a ndzi ta tlhela ndzi n’wi tsalela. Swi fike laha vatswari va mina a va nga ha ndzi tshembi nikatsongo.”
U ehleketa leswaku i yini lexi endleke leswaku vatswari va Lori va nga ha n’wi tshembi?
Loko a wu ri mutswari wa Lori, xana a wu ta va u endle yini naswona ha yini?
Lori a a fanele a endle yini ku kombisa leswaku u wupfile endzhaku ka loko vatswari va yena va vulavule na yena ro sungula hi xiphiqo xexo?
Beverly
“
Vatswari va mina a va nga ndzi tshembi loko swi ta emhakeni ya vafana, kambe sweswi se ndza swi twisisa leswaku ha yini. A ndzi tlanga hi mintlhaveko ya vafana vo hlayanyana lava a va ri vakulu eka mina hi malembe mambirhi. Nakambe a ndzi heta tiawara to tala ndzi vulavula na vona hi riqingho naswona minkarhi yo tala a ndzi vulavula na vona ntsena loko hi ri eswinkhubyanini. Vatswari va mina va ndzi tekele selfoni ya mina ku ringana n’hweti naswona a va nga ndzi pfumeleli ndzi ya etindhawini leti vafana volavo a va ta kona eka tona.”
Loko a wu ri mutswari wa Beverly, xana a wu ta va u endle yini naswona ha yini?
Xana u ehleketa leswaku swipimelo leswi vatswari va Beverly va n’wi vekeleke swona a swi nga twali? Loko swi ri tano, ha yini?
I yini leswi Beverly a a fanele a swi endlile leswaku vatswari va yena va tlhela va n’wi tshemba?
Ku Tlhela U Tshembiwa
Leswi u nga swi endlaka
Xo Sungula, kumisisa ndhawu leyi vatswari va wena va nga ha ku tshembiki eka yona.
Ku vuya ekaya hi nkarhi
Ku hetisisa switshembiso swa mina
Ku khoma nkarhi
Ku tirhisa mali hi vutlhari
Ku heta mintirho ya le kaya
Ku pfuka handle ko pfuxiwa
Ku hlayisa kamara ra mina ri tshama ri basile
Ku vulavula ntiyiso
Ku tirhisa selfoni kumbe khompyuta hi ku ringanisela
Ku pfumela swihoxo ni ku kombela ku rivaleriwa
Swin’wana
Xa Vumbirhi, tiendlele xiboho. Tivekele pakani ya ku tikombisa u ri la tshembekaka eka leswi u swi kombiseke. Yingisa xitsundzuxo xa Bibele lexi nge: “Mi cukumeta vumunhu bya khale lebyi fambisanaka ni ndlela ya n’wina yo sungula ya ku tikhoma.” (Vaefesa 4:22) Hi ku famba ka nkarhi, hinkwavo ku katsa ni vatswari va wena va ta vona nhluvuko wa wena.—1 Timotiya 4:15.
Xa Vunharhu, vulavula ni vatswari va wena hi xiboho lexi u xi tekeke. Ematshan’weni yo va gungulela leswaku va fanele va ku tshemba swinene, va vutise hi xichavo leswaku i yini leswi va ehleketaka leswaku u fanele u swi endla leswaku va ku tshemba.
Xilemukiso: U nga languteli leswaku vatswari va wena va ku tshemba hi ku hatlisa. A swi kanakanisi leswaku va ta lava ku tiyiseka leswaku wa swi hetisisa switshembiso swa wena. Tirhisa nkarhi wolowo ku kombisa leswaku wa tshembeka. Hi ku famba ka nkarhi, vatswari va wena va nga ha ku tshemba swinene ni ku ku nyika ntshunxeko lowukulu. Swi ve tano eka Beverly loyi a tshahiweke eku sunguleni ka xihloko lexi. U ri: “Swa tika swinene ku tlhela u tshembiwa ku tlula ku tionhela ku tshembeka ka wena.” U tlhele a ku: “Vatswari va mina se va ndzi tshemba naswona swa ndzi tsakisa!”
Mhaka ya nkoka: Loko u ya u tshembeka, vatswari va wena va ya va ku tshemba swinene


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yonasi 4:1-11
4 Kambe, Yonasi a swi nga n’wi tsakisi nikatsongo,+ kutani a hlundzuka ngopfu.2 Hikwalaho a khongela Yehovha, a ku: “Oho Yehovha, xana leyi a ku nga ri mhaka leyi ndzi yi vuleke, loko ndza ha ri emisaveni ya rikwerhu? Hi yona mhaka leyi ndzi balekeleke eTaraxixi;+ hikuva a ndzi swi tiva leswaku wena u Xikwembu lexi nga ni nsovo ni tintswalo,+ lexi hlwelaka ku hlundzuka ni lexi teleke musa wa rirhandzu,+ lexi tisolaka hikwalaho ka khombo.+3 Oho Yehovha, ndzi kombela u susa moya-xiviri wa mina+ eka mina, hikuva swa antswa leswaku ndzi fa ematshan’weni ya leswaku ndzi hanya.”+4 Kutani Yehovha a ku: “Xana u ni xivangelo xo hlundzuka swonghasi?”+5 Yonasi a huma emutini, a ya tshama evuxeni bya muti; hakatsongo-tsongo a tiendlela ntsonga, leswaku a tshama ehansi ka wona endzhutini,+ a kondza a vona leswi swi nga ta endleka emutini.+6 Hikwalaho Yehovha Xikwembu a veka ximila xa xikutsu, leswaku xi va ehenhla ka Yonasi, xi va ndzhuti enhlokweni yakwe, xi n’wi kutsula exiyin’weni xakwe xa khombo.+ Yonasi a tsaka ngopfu hikwalaho ka ximila xa xikutsu.7 Kambe Xikwembu xa ntiyiso xi veka xivungwana+ loko vurhonga byi tlhandluka esikwini leri tlhandlamaka, leswaku xi dya ximila xa xikutsu; kutani xi oma hakatsongo-tsongo.+8 Kuteloko dyambu ri huma, Xikwembu xi vanga mheho yo hisa ya le vuxeni,+ kutani dyambu ri tshamela ku hisa nhloko ya Yonasi, lerova a titivala;+ a tshamela ku kombela leswaku moya-xiviri wakwe wu fa, a phindha-phindha a ku: “Swa antswa leswaku ndzi fa ematshan’weni ya leswaku ndzi hanya.”+9 Xikwembu xi ya emahlweni xi byela Yonasi xi ku: “Xana u ni xivangelo xo hlundzuka swonghasi hikwalaho ka ximila xa xikutsu?”+Hiloko a ku: “Ndzi ni xivangelo xo hlundzuka ngopfu, ku yisa eku feni.”10 Kambe Yehovha a ku: “Loko ku ri wena, u ve ni nsovo eka ximila xa xikutsu lexi u nga xi tirhelangiki hi matimba kumbe u xi kurisa, lexi xi kuleke hi vusiku byin’we kutani xi lova xi ri xa vusiku byin’we ntsena.11 Loko ku ri mina, xana a ndzi fanelanga ndzi va ni nsovo eka muti lowukulu wa Ninivha,+ lowu wu nga ni vanhu vo tlula 120 000, lava va nga ku tiviki nikatsongo ku hambana exikarhi ka voko ra vona ra xinene ni ra ximatsi, ku nga hlayiwi swifuwo swo tala?”+


text:
GONDO 7
Nji txani Mfumo wa Txizimu?
1. Nji txani Mfumo wa Txizimu?
Mfumo wa Txizimu wukoma wa nzumani. Wona wu na vhaleta wukoma wotshe wu wu ku ho wu tshumela wu maha ti to kuranda ka Txizimu ku maheka nzumani ni ha mafuni. Mahungu aya ma wombawombako ngu Mfumo wa Txizimu nga manene. Na i si nga kale, Mfumo wa Txizimu wu na enelisa txilaveko txa vathu txo lava wukoma wa wunene. Wu na tshanganisa vathu votshe ha mafuni.—Gonda Dhaniele 2:44; Matewu 6:9, 10; 24:14.
Mfumo wu fanete wu va ni mkoma. Jehovha a sawute mwanana wakwe Jesu kristu ti to eva Mkoma wa Mfumo wakwe.—Gonda Mtuletelo 11:15.
2. Ngu ku txani Jesu i di Mkoma wu a fanelekako?
Mwanana wa Txizimu Mkoma wu a fanelekako ngu ku mbwa mnene ni ku a lwela ku maha ti i ku tatinene. (Johane 1:14) Kambe a ni mtamo wo vhuna vathu nguku, a na fuma mafu a di nzumani. Msana kova a di wusilwe ka vakufa, a do kwelela eya nzumani e khalahatsha txineneni ka Jehovha e rinzela. (Vahebheru 10:12, 13) Ngu magwito Txizimu txi mu ningile mtamo a ti to a khata ku fuma.—Gonda Dhaniele 7:13, 14.
3. I mani wu a no fuma kumweko ni Jesu?
Jesu a na fuma ni mtxawa wu wu dhanwako ku “vasawuleki” nzumani. (Dhaniele 7:27) Vathu vo khata ku sawulwa i di vapostoli vo thembeka va Jesu. Jehovha a yite masoni e sawula vavamna ni vavasikati vo thembeka ti to ve va vasawuleki kala nyamsi. Ku fana ni Jesu, va wuswa ka vakufa va di ni mimidi ya moya.—Gonda Johane 14:1-3; 1 Vakorinto 15:42-44.
Vathu vangahi ava va yako nzumani? Jesu a ti khene “mtxhambi wa wudothonyana.” (Luka 12:32) Ngu magwito mtengo wawe wu nava 144.000. Kambe va na fuma mafu kumweko ni Jesu.—Gonda Mtuletelo 14:1.
4. Nji txani txi nga maheka mbimo yi Jesu a nga khata ku fuma?
Mfumo wa Txizimu wu khatile ku fuma ngu 1914. * Dizambo do khata a di Jesu a nga di teka mbimo yi a nga va Mkoma, ngu vinza Sathane ni madhimoni akwe ha mafuni. Sathane a to henya e khata ku vanga sikarato mafuni kotshe. (Mtuletelo 12:7-10, 12) Ku khukhela ngu mbimo yoneyo, sikarato si si welako vathu si yite masoni si engeteleka. Tiyimbi, tinzala, mitungu ni kuzinginikela ka mafu, etxo “txikombiso” txo khata txa ti to i si nga kale Mfumo wa Txizimu wu na lawula mafu otshe.—Gonda Luka 21:7, 10, 11, 31.
5. Nji txani a txi Mfumo wa Txizimu wu no ta txi maha?
Ngu ku thumisa mthumo wo txhumayela mafuni kotshe, Mfumo wa Txizimu wu sengeleta dibuthu da hombe da vathu ava va humako ka matiko otshe a va va ku ni wumwewo. Timiliyoni ta vathu va va ti vekako hahatshi se va fumwa ngu Jesu. Mfumo wa Txizimu wu na va vhikela mbimo yi wu no lovisa matsimbitiselo yo biha ya sa mafu ha mafuni. Kambe votshe ava va lavako ku wuyelwa ka mfumo wa Txizimu va fanete ve gonda kuva vathu va va no ta fumwa ngu Jesu ava va engisako.—Gonda Mtuletelo 7:9, 14, 16, 17.
Mfumo wonewo wu na hetisisa txikongomelo txo khata txa Txizimu madingano ni vathu ku dingana malembe a 1.000. Mafu otshe ma na va paradhise. Ngu magwito Jesu a na tshumeta Mfumo ka tate wakwe. (1 Vakorinto 15:24-26) Ina u ziva m’thu wo kari a wu u nga tsakelako ku mu gela ngu ta Mfumo wa Txizimu?—Gonda Masalmo 37:10, 11, 29.
^ par. 6 A ti to u mana ti ti nga engeteleka ngu nzila yi wuprofeti wa mu ka Di Bhibhele wu nga profeta ngu yona dilembe da 1914, gonda ka maphepha 215-218 ya dibhuku di di ku khene, Bhiblia yi nga hi gondisa txani?


text:
XANA XI LO ENDLIWA?
Xihlenge Xa Vulombe
TINYOXI leti endlaka vulombe (Apis mellifera) ti endla swihlenge swa tona hi mhula lowu humaka encileni wa tona. Ku vuriwa leswaku xihlenge xa vulombe i nchumu wo hlamarisa swinene. Ha yini?
Xiya: Se ku hundze malembe yo tala vatshila va swa tinhlayo va anakanya leswaku xivumbeko xa xirhendzevutana lexi nga ni matlhelo ya tsevu yo ringana, xi tlula xivumbeko xa tinhla tinharhu kumbe matlhelo ya mune lama ringanaka kumbe swivumbeko swin’wana—emhakeni yo aka hi swilo switsongo kambe ndhawu yi va leyikulu. Kambe a va koti ku hlamusela leswaku ha yini. Hi 1999, Profesa Thomas C. Hales u nyikele vumbhoni hi ndlela ya swa tinhlayo, lebyi kombisaka leswaku xivumbeko xa xihlenge xa vulombe xi kahle swinene hi ku ya hi yena. U kombise leswaku xivumbeko lexi fanaka ni xa xihlenge xa vulombe xa pfuna emhakeni yo avanyisa ndhawu hi swiphemu leswi ringanaka swi tlhela swi tiya.
Tinyoxi ti nga kota ku tirhisa ndhawu leyi nga kona hi ku aka xirhendzevutana xa matlhelo ya tsevu lama ringanaka, ti tirhisa mhula wa tona leswaku ti endla xihlenge xo vevuka xi tlhela xi tiya ivi ti hlayisa vulombe eka xona kahle. A swi hlamarisi leswi ku vuriwaka leswaku xihlenge “i vutshila byo hlamarisa.”
Namuntlha van’wasayense va tekelela xihlenge xa tinyoxi ku endla miako leyi tiyeke yi tlhela yi va ni ndhawu leyi pfulekeke. Hi xikombiso, vanjhiniyara va swihaha-mpfhuka, va tekelela xihlenge xa vulombe leswaku va endla swihaha-mpfhuka leswi tiyeke, swi nga dyiki ngopfu petirolo swi tlhela swi nga tiki.
U anakanya yini? Xana xivumbeko lexi hlamarisaka xa xihlenge xa vulombe xi lo tiendlekela kumbe xi lo endliwa?


text:
Tibibele Leti Humaka eJapani
Leswaku ku fikeleriwa xilaveko xa Tibibele ta xifunengeto xo tsindziyela ni ta deluxe, Timbhoni ta Yehovha ti hoxe muchini lowuntshwa wo hlanganisa matluka ya tibuku eka vugandliselo bya tona aEbina le Japani.
Eku sunguleni Timbhoni a ti vilela hileswi ku tsekatseka ka misava ni tsunami leyi hlaseleke tiko ra Japani hi March 11, 2011, yi vangeke ku tsemiwa ka gezi minkarhi yin’wana.
Hambiswiritano, ntirho lowu wu ye emahlweni hi September 2011. Endzhaku ka nkarhi lowu nga ehansi ka tin’hweti tinharhu, ku endliwe Tibibele ta Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintswa ta Xichayina hi muchini lowuntshwa wo hlanganisa matluka ya tibuku.
Muchini lowu wa othomethiki wu lehe timitara ta kwalomu ka 400. Loko matluka ma ri karhi ma famba emuchinini, ma hlanganisiwa ma va buku, ma hoxiwa xifunengeto, ma tsemiwa, ma pakiwa, ma hoxiwa emabokisini, mabokisi ma lemiwa ivi ma veketeriwa eka tiphalete.
Ntirhisano Wu Tswala Mihandzu
Ntirhisano ni ku kunguhata swilo hi vukheta hi swona leswi endleke leswaku ntirho lowu wu famba kahle. Hi xikombiso, swiphemu swa muchini lowu swi boheke ku phutseriwa, swi nghenisiwa emabokisini lamakulu, swi layichiwa emabokisini lamakulu ya 34 ya tinsimbi ivi swi rhumeriwa hi xikepe swi suka eYuropa swi ya eJapani.
Swirho swa khume swa le rhavini ra United States ra Timbhoni ta Yehovha swi ye eJapani leswaku swi ya pfuneta entirhweni lowu. Swin’wana swi hete tin’hweti ta tsevu swi dyondzisa vatirhi va le Japani ndlela yo tirhisa ni ku khathalela muchini lowu.
Muchini lowuntshwa wo hlanganisa matluka ya tibuku wu koke rinoko ra tikhampani ta le Japani to hlanganisa tibuku, to gandlisa ni to endla tibuku. Hi March 19, 2012, vanhu lava tlulaka dzana lava humaka etikhampanini teto va valange rhavi ra le Japani. Va hlamarisiwe hi leswi va swi voneke.
Loko va nga si famba, un’wana ni un’wana wa vona u nyikiwe Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintswa leyi endliweke hi muchini lowuntshwa.
Rhavi ra Japani se ri tirhisana ni rhavi ra le United States ni ra le Brazil eka tsima ra misava hinkwayo ro gandlisela Timbhoni ta Yehovha Tibibele ta xifunengeto xo tsindziyela.
‘Ntirho Lowu Nga Ta Landzela Wu Ta Tika Swinene’
Timbhoni ni lava humaka etikhampanini tin’wana lava hoxeke xandla entirhweni lowu va tiphine hi ku tirha swin’we. Mutirhi un’wana loyi a nga riki Mbhoni u te: “
N’wina mi fana ni swirho swa ndyangu eka mina.”
Hi siku ro hetelela ra ntirho lowu, mutirhi un’wana loyi a nga riki Mbhoni u te: “
Ntirho wun’wana lowu ndzi nga ta wu endla wu ta tika swinene hikuva a wu nge tsakisi ku fana ni lowu ndzi wu endleke laha ka Watchtower!”


text:
XIYENGE 8
Loko Mi Weriwa Hi Khombo
“Ma tsaka swinene, hambileswi sweswi mi vangeriweke gome hi miringo leyi hambaneke ku ringana nkarhinyana, loko swi fanerile.”—1 Petro 1:6
Hambiloko u ringeta hi matimba leswaku u va ni vukati lebyi tsakisaka ni ndyangu lowu tsakeke, kambe ku nga ha humelela swilo leswi a wu nga swi langutelanga leswi nga endlaka swi ku tikela ku tshama u tsakile. (Eklesiasta 9:11) Hi rirhandzu Xikwembu xi hi nyika mpfuno loko hi langutana ni swiyimo swo tika. Loko u tirhisa milawu leyi landzelaka ya le Matsalweni, wena ni ndyangu wa wena mi ta swi kota ku langutana na swona, hambiloko swiyimo swa kona swi tika swinene.
1 TITSHEGENI HI YEHOVHA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: ‘Lahlelani ku vilela hinkwako ka n’wina eka xona, hikuva xa mi khathalela.’ (1 Petro 5:7) Minkarhi hinkwayo tsundzukani leswaku a mi fanelanga mi sola Xikwembu loko mi langutana ni miringo. (Yakobo 1:13) Loko mi tshinela eka xona, xi ta mi pfuna swinene. (Esaya 41:10) “Chululani timbilu ta n’wina emahlweni ka xona.” —Pisalema 62:8.
Nakambe mi ta chaveleleka loko mi hlaya ni ku dyondza Bibele siku ni siku. Loko mi endla tano, mi ta xiya ndlela leyi Yehovha a mi ‘chavelelaka [ha yona] enhlomulweni wa n’wina hinkwawo.’ (2 Vakorinto 1:3, 4; Varhoma 15:4) U tshembisa ku mi nyika “ku rhula ka Xikwembu loku tlulaka miehleketo hinkwayo.”—Vafilipiya 4:6, 7, 13.
LESWI MI NGA SWI ENDLAKA:
Khongelelani mpfuno wa Yehovha leswaku mi tshama mi rhurile ni ku ehleketa kahle
Kambisisani leswi mi nga swi endlaka ivi mi endla leswi nga ta ku vuyerisa
2 TIKHATHALELE U TLHELA U KHATHALELA NDYANGU WA WENA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “Mbilu ya la twisisaka yi kuma vutivi, ni ndleve ya lavo tlhariha yi lava ku kuma vutivi.” (Swivuriso 18:15) Tikarhatele ku kumisisa leswi swirho swa ndyangu wa wena hinkwaswo swi titwisaka xiswona. Vulavula na swona u tlhela u swi yingisela.—Swivuriso 20:5.
Ku vuriwa yini loko loyi u n’wi rhandzaka a fa? U nga chavi ku kombisa ndlela leyi u titwaka ha yona. Tsundzuka leswaku hambi ‘Yesu u ririle.’ (Yohane 11:35; Eklesiasta 3:4) Nakambe i swa nkoka ku wisa hi ndlela leyi faneleke ni ku etlela tiawara leti ringaneke. (Eklesiasta 4:6) Leswi swi ta endla leswaku swi ku olovela ku langutana ni xiyimo lexi tshikilelaka.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA:
Loko khombo ri nga si hlasela, titoloveteni ku bula tanihi ndyangu. Loko ku va ni swiphiqo, swi ta mi olovela ku bula hi swona
Vulavulani ni van’wana lava tshameke va langutana ni xiyimo lexi fanaka
3 KUMA MPFUNO LOWU U WU LAVAKA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: ‘Munghana wa ntiyiso u ni rirhandzu nkarhi hinkwawo, naswona i makwerhu la velekiweke loko ku ri ni maxangu.’ (Swivuriso 17:17) Vanghana va wena va swi lava ku ku pfuna, kambe va nga ha va va nga swi tivi leswi va faneleke va swi endla. U nga chavi ku va byela leswi u swi lavaka. (Swivuriso 12:25) Nakambe, lava mpfuno hi tlhelo ra moya eka lava twisisaka Bibele. Nkongomiso lowu va nga ku nyikaka wona lowu humaka eBibeleni wu nga ku pfuna.—Yakobo 5:14.
U ta kuma nseketelo lowu u wu lavaka loko nkarhi na nkarhi u tihlanganisa ni vanhu lava hakunene va nga ni ripfumelo eka Xikwembu ni lava tshembaka switshembiso swa xona. Nakambe u ta kuma nchavelelo lowukulu loko u pfuna van’wana lava lavaka ku khutaziwa. Va byele hi ripfumelo ra wena eka Yehovha ni hi switshembiso swakwe. Tshama u khomekile hi ku pfuna vanhu van’wana naswona u nga tihambanisi ni lava ku rhandzaka ni ku tlhela va khathala ha wena.—Swivuriso 18:1; 1 Vakorinto 15:58.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA:
Kombela munghana wa wena lonkulu leswaku a ku pfuna
Swi veke erivaleni leswi u swi lavaka


text:
Endzhaku ka masiku yo hlaya, ku navela iku ndzi va ndzi toloverile.
Mbilu ya ha khoma hi gome, yi pandza wonge yilo pandzeka hi lexi karhi.
Wonge ngati yo phomaphoma hile ndzeni.
Mi ehleketo yi endla hiku rhandza, yi ni tlhelerisela endzhaku.
Eka siku ra kan’we, ri ncingho ri ta ri huma eka Kokwana Mbilwana.
“Nyiko, uni siyile. Ufambile Joyce wa mina”
Ndzitwa ti ndleve ta mina ti talelana.
Ndzi twa ndzi ngalavi kutwa rito ra kokwana, kambe ndzi tsandzeka ku susa foyini andleveni.
Ndzi twa ndzi nga ha voni kahle, matihlo ya mina ya tala mihloti.
Mbilu ya mina yi ba hixi hatla.
Ndzi twa ndzi taleriwa, nomo na tinhopfu switsandzeka ku pfuna ma hawu ku hefemula.
Siku na karhi ndza tsundzuka vukona bya Hani.
Mafenya lawa avawa endla, swi tsundzuxo leswi ava hi nyika.
“Swilo yini bhut, utisa vana ndzi ta va vona”.
Vana va kona loko vo “GRANY” ava hetile na vona.
Loko andzi va yise vhiki ri n’wana na ri n’wana. Mbuya swi ndzi hundzuli.
Ku lo sala ku hlambanya, “LOKO” awundzi pfuni nchumu.
Undzi siya ni mbilu yo tika, mihloti ya tengatenga.
Xana ku bhokoloka swita ndzi funa yini xana?
Hani avata hlamula va ku “bhut, mabhibhi ya mbilu ivutomi”
Vutomi loko byi ritani, bya vava.
Namuntha eka nwheti leyi yinga hela, andzi ti twisa sweswi.
Tlhandla ka mbirhi, nwheti leyi yinga hela. Andzi kota ku tixisa.
Namuntlha, byongo abyi pfumeli.
Namuntlha mbilu yi tata xifuva.
Mabhibhi ya namutlha aya hluteki, kumbe ku vevukiseka.
Ndzi na ku navela, ka n’we ntsena.
Ndzi twa Hani vaku “Nyiko” kumbe “Bhut”.
“Kasi awu swi hleketisa ku yini, swa bhoha hi lova hinkweru” va ri karhi va ni vungunya.
Ehenhla ka swona hinkwaswo, na muntlha ndza tlangela [23 November 2012].
Ndzi huwelela ehenhla ematilweni.
Eka wena Hlanganisa, N’waBhodlhela, Eliazer Chechengwe, N’waMancerhani na wena Miyen Nkokolombani.
Lulamisela Joyce Xahava “Miyen” Masingi ndhawu.
Hiya loye utava na n’wina.
Hiya loye uta akuwise mabhibhi ya misava.
Tivisanani, hinkwenu leswaku usuke asiye Mana wa yena, Bhuti, vana na vatukulu.
Kombelani leswinene ntsena eka Yehova, an’wu pfuleli tinyangwa ta tilo.
Oum Zick! giya Mchavi, wana mukapa. Xisiva rhumbu xa wena xiku landzile…


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tikronika 16:1-14
16 Elembeni ra vu-36 ra ku fuma ka Asa, Baxa+ hosi ya Israyele a fika ku ta lwa na Yuda kutani a sungula ku aka Rhama,+ leswaku a nga pfumeleli munhu ku huma kumbe ku nghena eka Asa lowa hosi ya Yuda.+2 Hiloko Asa a humesa silivhere ni nsuku eka xuma xa yindlu+ ya Yehovha ni le ndlwini ya hosi,+ a rhumela rito eka Beni-hadadi+ lowa hosi ya Siriya,+ loyi a a tshama eDamaska,+ a ku:3 “Ku ni ntwanano exikarhi ka mina na wena ni le xikarhi ka tata wa mina ni tata wa wena. Ndzi ku rhumela silivhere ni nsuku. Famba u ya herisa ntwanano wa wena na Baxa+ hosi ya Israyele, leswaku a ta suka eka mina.”+4 Hiloko Beni-hadadi a yingisa Hosi Asa, a rhuma tindhuna ta mavandla ya nyimpi leti a ti lwa ni miti ya Israyele, lerova va hlasela Iyona,+ Dani,+ Avele-mayimi+ ni vuhlayiselo+ hinkwabyo bya miti ya Neftali.+5 Hi ku hatlisa loko Baxa a twa sweswo, xikan’we-kan’we a tshika ku aka Rhama, a yimisa ntirho wakwe.+6 Loko ku ri Asa lowa hosi, a teka tiko ra Yuda hinkwaro,+ kutani va rhwala maribye ya Rhama+ ni timhandzi ta wona leti Baxa a a ake ha tona,+ va sungula ku aka Geba+ na Mizpa+ ha tona.7 Hi nkarhi wolowo Hanane+ la vonaka ka ha ri emahlweni a ta eka Asa lowa hosi ya Yuda, a ku eka yena: “Hikwalaho ka leswi u titshegeke hi hosi ya Siriya+ naswona u nga titshegangiki hi Yehovha Xikwembu xa wena,+ hikwalaho ka sweswo vandla ra nyimpi ra hosi ya Siriya ri balekile evokweni ra wena.8 Xana Vaetiyopiya+ ni Valibiya+ a va vanga vandla ra nyimpi lerikulu ngopfu hi vunyingi, hi makalichi ni vagadi va tihanci;+ xana a nga va nyiketanga evokweni ra wena hikwalaho ka leswi u titshegaka hi Yehovha?+9 Hikuva loko ku ri Yehovha, mahlo+ yakwe ma famba-famba emisaveni+ hinkwayo leswaku a kombisa ntamu wakwe eka lava mbilu+ ya vona yi hetisekeke eka yena. U endle hi vuphukuphuku+ eka leswi, hikuva ku sukela sweswi u ta hlaseriwa hi tinyimpi.”+10 Kambe, Asa a hlundzukisiwa hi la vonaka ka ha ri emahlweni, kutani a n’wi nghenisa endlwini ya tingole,+ hikuva a a n’wi kariherile hikwalaho ka leswi.+ Hiloko Asa a sungula ku tshikilela+ vanhu van’wana hi nkarhi wolowo.11 Kutani waswivo, timhaka ta Asa, to sungula ni to hetelela, ti tsariwile eBukwini+ ya Tihosi ta Yuda ni ta Israyele.12 Asa a khomiwa hi xifo emilengeni hi lembe ra vu-39 ra ku fuma kakwe kukondza a vabya ngopfu;+ hambiloko a vabya, a nga n’wi lavisisanga Yehovha+ kambe u lave vatshunguri.+13 Eku heteleleni Asa a etlela ni vatata wakwe,+ a fa hi lembe ra vu-41 ra ku fuma kakwe.14 Kutani va n’wi lahla esirheni+ rakwe lerikulu leri a ticeleleke rona eMutini wa Davhida;+ va n’wi lata esangwini leri nga ni mafurha yo tala ya balsama+ ni mafurha+ ya mixaka-xaka lama pfanganisiweke ni mafurha yo hlawuleka.+ Ku tlula kwalaho, va n’wi hisela+ mirhi ya risuna yo tala eku lahliweni ka yena.


text:
NDZIMA YA VUMUNE
“Laha U Yaka Kona, Ndzi Ta Ya Kona”
1, 2. (a) Hlamusela riendzo ra Rhuti na Nawomi ni gome leri a va ri na rona. (b) Xana riendzo ra Rhuti a ri hambana njhani ni ra Nawomi?
RHUTI a a famba etlhelo ka Nawomi hi gondzo leri a ri hundza hi le timbaleni ta Mowabu. Se a va famba va ri voxe endhawini leyi nga rivala leri pfulekeke. Anakanya Rhuti a ri karhi a xiya leswaku dyambu se a ri ri karhi ri pela kutani a languta n’wingi wakwe a ri karhi a tivutisa loko se ku ri nkarhi wa leswaku a sungula ku lava ndhawu yo lata nhloko. A a n’wi rhandza swinene Nawomi naswona a a ta endla hinkwaswo leswi nga ematimbeni yakwe leswaku a n’wi khathalela.
2 Vavasati lava havumbirhi bya vona a va ri ni gome. Nawomi se a a ri ni malembe yo hlayanyana a ri noni, kambe a ha rila hileswi a ha ku feriwa—a a feriwe hi vana vakwe vambirhi va majaha, Khiliyoni na Mahaloni. Rhuti na yena a a ri ni gome. Phela Mahaloni a ku ri nuna wakwe. Yena na Nawomi a va ya endhawini yin’we, emutini wa Betlehema le Israyele. Hambileswi a va ya endhawini yin’we, a ku ri ni nchumu lowu a va hambana ha wona. Nawomi a a ya ekaya. Rhuti a a ya endhawini leyi a nga yi tiviki, a siya va ka vona, tiko ra ka vona, mindhavuko ya rona hinkwayo ni swikwembu swa rona.—Hlaya Rhuti 1:3-6.
3. I tinhlamulo ta swivutiso swihi leti nga hi pfunaka leswaku hi tekelela ripfumelo ra Rhuti?
3 I yini lexi a xi ta susumetela wansati loyi a ha ri ntsongo leswaku a endla ku cinca ko tano lokukulu? Xana Rhuti a ta ma kuma njhani matimba leswaku a sungula ku hanya vutomi lebyintshwa ni ku khathalela Nawomi? Loko hi ri karhi hi kuma tinhlamulo, hi ta kuma swo tala leswi hi nga swi tekelelaka eka ripfumelo ra Rhuti lowa Mumowabu. (Nakambe vona bokisi leri nge “Buku Leyitsongo Leyi Nga Ni Rungula Ra Vutlhari.”) Xo sungula, a hi voneni ndlela leyi swi endlekeke ha yona leswaku vavasati volavo vambirhi va va eka riendzo rero ro leha ro ya eBetlehema.
Ndyangu Lowu Avaneke Hikwalaho Ka Khombo
4, 5. (a) Ha yini ndyangu wa Nawomi wu rhurhele eMowabu? (b) Hi swihi swiphiqo leswi Nawomi a langutaneke na swona eMowabu?
4 Rhuti u kulele eMowabu, ku nga tiko leritsongo leri nga evuxeni bya Lwandle Leri Feke. Xifundzha lexi a xi ri ni misinya yo tala xi tlhela xi va ni magova lama enteke swinene. Hakanyingi ‘masimu ya Mowabu’ a ma tikombisa ma ri ndhawu leyi noneke hambiloko ndlala yi hlasela tiko ra Israyele. Entiyisweni, sweswo hi swona swi endleke leswaku Rhuti a hlangana ro sungula na Mahaloni ni ndyangu wakwe.—Rhu. 1:1.
5 Ndlala leyi a yi ri eIsrayele yi endle leswaku Elimeleke nuna wa Nawomi a endla xiboho xa leswaku u fanele a rhurhisela nsati ni vana vakwe vambirhi va majaha ekule ni tiko ra rikwavo kutani va ya kuma swo tihanyisa eMowabu tanihi valuveri. Ku rhurha ka vona ku nga ha va ku vange swiphiqo eka ripfumelo ra xirho xin’wana ni xin’wana xa ndyangu hikuva Vaisrayele a va fanele va gandzela nkarhi na nkarhi endhawini yo kwetsima leyi hlawuriweke hi Yehovha. (Det. 16:16, 17) Nawomi u swi kotile ku endla leswaku ripfumelo rakwe ri tshama ri tiyile. Hambiswiritano, u ve ni gome loko nuna wakwe a fa.—Rhu. 1:2, 3.
6, 7. (a) I yini leswi nga ha vaka swi vilerise Nawomi loko vana vakwe va majaha va teka vavasati va Vamowabu? (b) Ha yini ndlela leyi Nawomi a va khomeke ha yona vingi vakwe yi bumabumeriwa?
6 Swi nga ha endleka leswaku endzhakunyana Nawomi u tlhele a va ni gome loko vana vakwe va majaha va teka vavasati va Vamowabu. (Rhu. 1:4) A a swi tiva leswaku kokwa wa tiko ra yena, ku nga Abrahama, u endle matshalatshala lamakulu leswaku a kumela Isaka n’wana wakwe wa jaha nsati exikarhi ka vanhu va rixaka rakwe lava a va gandzela Yehovha. (Gen. 24:3, 4) Endzhakunyana, Nawu wa Muxe wu tsundzuxe Vaisrayele leswaku va nga pfumeleli vana va vona va majaha ni va vanhwanyana va tekelana ni vamatiko, hi ku chava leswaku vanhu va Xikwembu va nga gandzela swikwembu swa hava.—Det. 7:3, 4.
7 Nilokoswiritano, Mahaloni na Khiliyoni va teke vavasati va Vamowabu. Loko ku ri hileswaku Nawomi a a khathala kumbe a a khomisiwe tingana, swi le rivaleni leswaku u fanele a tiyisekile leswaku u komba vingi vakwe, Rhuti na Orpa, musa ni rirhandzu ra xiviri. Kumbexana a a ri ni ntshembo wa leswaku havumbirhi bya vona siku rin’wana va ta gandzela Yehovha hilaha a endleke hakona. Nilokoswiritano, Rhuti na Orpa a va n’wi rhandza Nawomi. Vuxaka byebyo lebyinene lebyi va veke na byona byi va pfunile loko va weriwa hi khombo. Vavasati lava lavatsongo va ve tinoni emahlweni ko va ni vana.—Rhu. 1:5.
8. I yini leswi nga ha vaka swi endle leswaku Rhuti a tirhela Yehovha?
8 Xana vukhongeri lebyi Rhuti a a huma eka byona byi n’wi pfune leswaku a lunghekela ku langutana ni khombo ro tano? Doo! Vamowabu a va gandzela swikwembu swo tala, leswi hosi ya swona a ku ri Kemoxi. (Tinhl. 21:29) Swi vonaka onge vukhongeri bya Vamowabu a byi nga hambananga ni tihanyi ni swilo swo biha leswi tsemaka nhlana leswi a swi tolovelekile eminkarhini yoleyo, ku katsa ni ku endla switlhavelo hi vana. Hinkwaswo leswi Rhuti a swi dyondzeke eka Mahaloni kumbe eka Nawomi hi Xikwembu xa Israyele lexi nga ni rirhandzu ni tintswalo, ku nga Yehovha, u vone swi hambane swinene ni swikwembu swa ka vona. Yehovha u fuma hi rirhandzu ku nga ri hi voko ra nsimbi. (Hlaya Deteronoma 6:5.) Hi nkarhi wa ku feriwa kakwe loku tsemaka nhlana, Rhuti a nga ha va a tshinele swinene ekusuhi na Nawomi naswona a yingisa hi ku swi rhandza eka wansati loyi a dyuhaleke loko a ri karhi a vulavula hi Xikwembu xa matimba hinkwawo, ku nga Yehovha, mintirho yakwe yo hlamarisa ni ndlela yakwe ya rirhandzu ni tintswalo loko a ri karhi a tirhisana ni vanhu vakwe.
9-11. (a) Hi xihi xiboho lexi Nawomi, Rhuti na Orpa va xi endleke? (b) Xana hi nga dyondza yini eka maxangu lama weleke Nawomi, Rhuti na Orpa?
9 Nawomi a ri ni torha ro twa timhaka ta tiko ra ka vona. Siku rin’wana muxavisi la famba-fambaka u n’wi byele leswaku ndlala eIsrayele yi herile. Yehovha a a sungule ku pfuna vanhu vakwe. Tiko ra Betlehema se a ri tlhele ri hanya hi ku pfumelelana ni leswi vito ra rona ri vulaka swona, leri vulaka “Yindlu Ya Xinkwa.” Nawomi a a endle xiboho xo tlhelela ekaya.—Rhu. 1:6.
10 Xana Rhuti na Orpa a va ta endla yini? (Rhu. 1:7) Va tshinelelane swinene na Nawomi tanihi leswi a va ri ni maxangu lama fanaka. Swi vonaka onge Rhuti u kokiwe hi tintswalo ta Nawomi ni ripfumelo rakwe leri tiyeke eka Yehovha. Tinoni letinharhu ti teke riendzo ro ya eYuda.
11 Mhaka ya Rhuti yi hi tsundzuxa leswaku vanhu lavanene ni vo tshembeka va langutana ni maxangu ni ku feriwa ku fana ni vanhu vo biha. (Ekl. 9:2, 11) Yi hi kombisa leswaku loko hi langutana ni ku feriwa loku vavaka, hi ta va hi tlharihile loko hi lava nchavelelo ni nseketelo eka van’wana—ngopfu-ngopfu lava lavaka vutumbelo eka Yehovha, ku nga Xikwembu lexi Nawomi a a xi gandzela.”—Swiv. 17:17.
Rirhandzu Ro Tshembeka Ra Rhuti
12, 13. Ha yini Nawomi a a lava leswaku Rhuti na Orpa va tlhelela eka rikwavo ematshan’weni yo famba na yena naswona vavasati lavambirhi va angule njhani eku sunguleni?
12 Loko tinoni letinharhu ti ri karhi ti davula mananga ya sala ya hlangana, Nawomi u sungule ku karhateka. A a anakanya hi vavasati vambirhi lava a a famba na vona ni hi rirhandzu leri va ri kombiseke eka yena ni le ka vana vakwe va majaha. A a nga ta swi tiyiselela ku anakanya hi ku engetela ku xaniseka ka vona. Loko va rhurha etikweni ra rikwavo kutani va famba na yena, xana a a ta va endlela yini eBetlehema?
13 Eku heteleleni, Nawomi u va byele a ku: “Fambani, ha un’we wa n’wina a a tlhelele endlwini ya mana wakwe. Onge Yehovha a nga mi komba musa wa rirhandzu, hilaha mi wu kombiseke hakona eka vavanuna lava sweswi va feke, ni le ka mina.” U tlhele a kombisa ntshembo wa leswaku Yehovha a a ta endla leswaku va tlhela va nghenela vukati ni ku sungula vutomi lebyintshwa. Rungula ri ri: “Kutani a va ntswontswa, va sungula ku tlakusa marito ya vona va rila.” Swi lo dla erivaleni leswi endleke leswaku Rhuti na Orpa va titwa va ri ekusuhi ni wansati loyi wa mbilu leyinene ni loyi a pfumalaka vutianakanyi. Havumbirhi bya vona va hambete va sindzisa va ku: “E-e, hi ta tlhelela na wena eka varikwenu.”—Rhu. 1:8-10.
14, 15. (a) Orpa u tlhelele kwihi? (b) Ha yini Nawomi a ringete ku khutaza Rhuti leswaku a tlhela?
14 A swi nga olovi leswaku Nawomi a pfumela. U va byele hi ku sindzisa leswaku a ku ri hava lexi a ta va endlela xona eIsrayele tanihi leswi a a nga ri na nuna loyi a a ta n’wi khathalela, vana lava a va ta va teka naswona a ku nga ha ri na ntshembo wa leswaku a nga ha tlhela a tekiwa a kuma vana van’wana. U vule leswaku ku tsandzeka kakwe ku va khathalela a swi n’wi dyisa mbitsi. Orpa u swi xiyile leswaku marito ya Nawomi a ma ri ntiyiso. Ndyangu wa ka vona a wu ri eMowabu, manana ni kaya leri a ri n’wi rindzerile. Hakunene a swi twala leswaku a sala eMowabu. Orpa a ri ni gome swinene loko a ntswontswa Nawomi kutani a muka.—Rhu. 1:11-14.
15 Xana Rhuti yena u endle yini? Marito ya Nawomi a ma katsa na yena. Kambe hi hlaya leswi: “Loko ku ri Rhuti, a n’wi namarhela.” Kumbexana loko Nawomi a hambeta a famba egondzweni u xiye leswaku Rhuti a ha n’wi landzelela. U n’wi holovele a ku: “Waswivo! Nkati-kuloni la nga noni u tlhelele eka vanhu va ka vona ni le ka swikwembu swakwe. Tlhela ni nkati-kuloni la nga noni.” (Rhu. 1:15) Marito ya Nawomi ma paluxa mhaka ya nkoka eka muhlayi. Orpa a nga tlhelelanga eka vanhu va ka vona ntsena kambe ni le ka “swikwembu swakwe.” A a eneriseka ku hambeta a va mugandzeri wa Kemoxi ni swikwembu swin’wana swa mavunwa. Xana yoleyo hi yona ndlela leyi Rhuti a a titwa ha yona?
16-18. (a) Xana Rhuti u ri kombise hi ndlela yihi rirhandzu ro tshembeka? (b) I yini leswi hi nga swi dyondzaka eka Rhuti malunghana ni rirhandzu ro tshembeka? (Nakambe vona xifaniso lexi nga eka matluka 36-37.)
16 Loko a ri na Nawomi egondzweni rero leri nga riki na vanhu, Rhuti a a tiyiseka hi ndlela leyi a titwa ha yona embilwini. A a n’wi rhandza hi mbilu yakwe hinkwayo Nawomi ni Xikwembu lexi a a xi tirhela. Kutani Rhuti u te: “U nga ndzi kombeli leswaku ndzi ku tshika, ndzi tlhela ndzi nga ha fambi na wena; hikuva laha u yaka kona, ndzi ta ya kona, naswona laha u etlelaka kona, ndzi ta etlela kona. Vanhu va wena va ta va vanhu va mina, Xikwembu xa wena xi ta va Xikwembu xa mina. Laha u nga ta fela kona, ndzi ta fela kona, kwalaho na mina ndzi ta lahliwa kona. Onge Yehovha a nga ndzi endla tano, a engetela eka swona loko ndzo hambana na wena kambe ku nga ri hikwalaho ka rifu.—Rhu. 1:16, 17.
17 Marito ya Rhuti i ma nkoka—lerova hambileswi ku hundzeke malembe ya 3 000 endzhaku ka rifu rakwe, vanhu va ha swi tsundzuka leswi a swi vuleke. Ma yi paluxa hilaha ku heleleke mfanelo ya risima, ku nga rirhandzu ro tshembeka. Rirhandzu leri Rhuti a a ri na rona a ri tiyile ri tlhela ri tshembeka swinene, lerova a a ta namarhela Nawomi kun’wana ni kun’wana laha a yaka kona. A va ta hambanisiwa hi rifu ntsena. Vanhu va Nawomi a va ta va va yena, Rhuti a tiyimisele ku tshika nchumu wun’wana ni wun’wana lowu a wu dyondze eMowabu—hambi ku ri swikwembu swa Vamowabu. Ku hambana na Orpa, Rhuti u vule hi mbilu yakwe hinkwayo leswaku u lava Xikwembu xa Nawomi, ku nga Yehovha, xi va Xikwembu xakwe. *
18 Kutani sweswi havumbirhi bya vona a va ri egondzweni ro leha ro ya eBetlehema. Van’wana va ringanyeta leswaku riendzo leri ri nga ha va ri teke vhiki. Hakunene, havumbirhi bya vona va chavelelanile loko va langutane ni gome.
19. Xana u ehleketa leswaku hi nga ri tekelela hi ndlela yihi rirhandzu ro tshembeka ra Rhuti emindyangwini ya hina, eka vanghana va hina ni le vandlheni?
19 Namuntlha vanhu vo tala va langutana ni gome emisaveni. Eminkarhini leyi hi hanyaka eka yona, leyi Bibele yi yi vitanaka “minkarhi ya mangava leyi swi nonon’hwaka ku langutana na yona,” hi langutana ni mixaka hinkwayo ya ku feriwa hambi ku ri gome. (2 Tim. 3:1) Mfanelo leyi hi yi kumaka eka Rhuti yi ve ya nkoka swinene ku tlula rini na rini. Rirhandzu ro tshembeka—ku nga muxaka wa rirhandzu lowu fikelelaka xikongomelo xa wona naswona ri nga ra xiviri—i matimba lama pfunaka emisaveni leyi ya munyama. Ha ri lava evukatini, eka vuxaka bya ndyangu, eka vunghana ni le vandlheni ra Vukreste. (Hlaya 1 Yohane 4:7, 8, 20.) Loko hi ri karhi hi hlakulela rirhandzu ro tano, hi va hi ri eku tekeleleni ka xikombiso lexi xiyekaka xa Rhuti.
Loko Rhuti Na Nawomi Va Ri eBetlehema
20-22. (a) Xana vutomi bya Nawomi a byi ri njhani eMowabu? (b) Xana Nawomi u ve ni langutelo rihi leri hoxeke hi ku xaniseka kakwe? (Nakambe hlaya Yakobo 1:13.)
20 I ntiyiso leswaku ku vula leswaku u ni rirhandzu ro tshembeka; a swi fani ni ku ri kombisa hi swilo leswi u swi endlaka. Eku sunguleni, Rhuti a a ri ni lunghelo ro kombisa rirhandzu ro tshembeka ku nga ri eka Nawomi ntsena kambe ni le ka Xikwembu lexi a tihlawuleleke xona, ku nga Yehovha.
21 Vavasati lavambirhi va hetelele va fikile eBetlehema, ku nga ximutana lexi nga kwalomu ka tikhilomitara ta khume edzongeni wa Yerusalema. Swi vonaka onge Nawomi ni ndyangu wakwe va tshame va va ni ndhuma eximutanini xexo, hikuva un’wana ni un’wana a vulavula hi ta ku vuya ka Nawomi. Vavasati va kwalaho a va n’wi honolela kutani va ku: “Xana loyi i Nawomi?” Entiyisweni, a a nga ha languteki hi ndlela leyi a a languteka ha yona loko a nga si ya eMowabu; xikandza xakwe ni ku languteka kakwe a swi kombisa leswaku se a ti dya ti ya emagoveni.—Rhu. 1:19.
22 Nawomi u paluxe ndlela leyi vutomi byakwe a byi tika ha yona eka vavasati volavo lava a va ri maxaka yakwe ni le ka vaakelani vakwe va khale. U tlhele a vona onge vito rakwe a ri fanele ri cinciwa ri nga ha vi Nawomi leswi vulaka “Ntsako Wa Mina” kambe ri va Marha, leswi vulaka “Ku Bava.” Nawomi a a twerisa vusiwana! Ku fana na Yobo, a a ehleketa leswaku Yehovha Xikwembu hi yena a n’wi tiselaka ku xaniseka.—Rhu. 1:20, 21; Yobo 2:10; 13:24-26.
23. Xana Rhuti u sungule ku anakanya hi yini naswona hi rihi lunghiselelo leri Nawu wa Muxe a wu ri endlele swisiwana? (Nakambe vona nhlamuselo ya le hansi.)
23 Loko vavasati lavambirhi va fika va tshama eBetlehema, Rhuti u sungule ku anakanya hi ndlela leyinene leyi a ta tikhathalela ha yona swin’we na Nawomi. U dyondze leswaku Nawu lowu Yehovha a a wu nyike vanhu vakwe va le Israyele a wu katsa lunghiselelo ra rirhandzu eka swisiwana. A va pfumeleriwa ku ya emasin’wini hi nkarhi wa ntshovelo kutani va landzela vatshoveri, va khwaja leswi saleke ku katsa ni leswi mileke ematlhelo ni le makumu ka masimu. *—Lev. 19:9, 10; Det. 24:19-21.
24, 25. Xana Rhuti u endle yini loko a ya emasin’wini ya Bowasi naswona a wu ri njhani ntirho wo tshovela?
24 A ku ri nkarhi wa ntshovelo wa maxalana, swi nga ha endleka leswaku a ku ri April hi ku ya hi khalendara ya hina ya manguva lawa naswona Rhuti u ye emasin’wini ku ya vona leswaku i mani loyi a a ta n’wi pfumelela leswaku a khwaja. U ye emasin’wini ya Bowasi, ku nga n’wini wa nsimu loyi a a fuwile tlhelo xaka ra Elimeleke nuna wa Nawomi loyi a feke. Hambileswi Nawu a wu n’wi nyike mfanelo yo khwaja, a nga endlanga ku rhandza; u kombele mpfumelelo eka wanuna loyi a a langutela vatshoveri ni ku va nyika mpfumelelo wo tirha. U n’wi pfumelerile hiloko a namba a sungula ku khwaja.—Rhu. 1:22–2:3, 7.
25 Anakanya Rhuti a ri karhi a landzelela vatshoveri hi le ndzhaku. Loko va tsema maxalana hi rihwevo ra vona, a a korhama leswaku a teka lama weke kumbe lama saleke, a ma boha ma va tinyandza kutani a ma teka a famba na wona a ma endla tindzoho. A ku ri ntirho lowu nonokaka, lowu lavaka matimba naswona a wu tika swinene loko ku nga ha ri mixo. Kambe Rhuti u hambete a wu endla, a yima ntsena loko a sula nyuku emombyeni wakwe ni ku dya swakudya swa ninhlikanhi “endlwini”—kumbexana a ku endliwe xisirhelelo leswaku xi endlela vatirhi ndzhuti.
26, 27. Bowasi a a ri munhu wa njhani naswona u n’wi khome hi ndlela yihi Rhuti?
26 Rhuti a nga ri na ntshembo kumbe ku langutela leswaku a nga voniwa, kambe u voniwile. Bowasi u n’wi vonile kutani a vutisa mulanguteri wa vatshoveri leswaku i mani. Bowasi wanuna la nga ni ripfumelo leri xiyekaka a a xeweta vatirhi vakwe—swi nga ha endleka leswaku van’wana va vona a va tirha siku rin’we hambi ku ri vanhu vambe—hi marito lama nge: “Yehovha a a ve na n’wina.” Na vona a va n’wi xeweta hilaha a va xeweteke hakona. Bowasi wanuna la dyuhaleke loyi a chavaka Xikwembu a a rhandza Rhuti ku fana ni tatana.—Rhu. 2:4-7.
27 Leswi a a n’wi vitana ‘n’wana wakwe,’ Bowasi u byele Rhuti leswaku a hambeta a ta emasin’wini yakwe leswaku a ta khwaja ni ku tshama ekusuhi ni vanhwanyana va ndyangu wakwe leswaku a papalata ku karhatiwa hi vatirhi va yena lavan’wana. U tiyiseke leswaku minkarhi hinkwayo a a ri ni swakudya swo dya hi nkarhi wa ku wisa ninhlikanhi. (Hlaya Rhuti 2:8, 9, 14.) Ku tlula kwalaho, a a lava ku n’wi nkhensa ni ku n’wi khutaza. Hi ndlela yihi?
28, 29. (a) Rhuti a a ri na ndhuma ya njhani? (b) Ku fana na Rhuti, xana u nga byi kuma njhani vutumbelo eka Yehovha?
28 Loko Rhuti a vutisa Bowasi leswaku i yini lexi yena tanihi munhu wumbe a xi endleke leswaku a tsakeriwa hi yena, u vule leswaku u twe hinkwaswo leswi a swi endleleke n’wingi wakwe Nawomi. Nawomi u fundzhe Rhuti wakwe la rhandzekaka exikarhi ka vavasati va le Betlehema naswona rito ri fike ni le ka Bowasi. Na yena a a swi tiva leswaku Rhuti u hundzukele eku gandzeleni ka Yehovha, lerova u te: “Onge Yehovha a nga hakela ndlela leyi u endlaka ha yona, onge u nga kuma hakelo leyi hetisekeke leyi humaka eka Yehovha, Xikwembu xa Israyele, loyi u teke ehansi ka timpapa ta yena leswaku u kuma vutumbelo.”—Rhu. 2:12.
29 Mawaku ndlela leyi marito wolawo ma nga vaka ma khutaze Rhuti ha yona! Hakunene u hlawule ku tumbela ehansi ka timpapa ta Yehovha Xikwembu ku fana ni vondlo leri kumaka nsirhelelo eka mutswari wa rona. U nkhense Bowasi hileswi a vulavuleke na yena hi ndlela leyi chavelelaka. Nakambe u hambete a tirha kukondza ku va nimadyambu.—Rhu. 2:13, 17.
30, 31. Xana hi nga dyondza yini eka Rhuti malunghana ni ntirho wakwe, ku tlangela ni rirhandzu ro tshembeka?
30 Ripfumelo ra Rhuti i xikombiso lexinene eka hina hinkwerhu lava hanyaka enkarhini lowu xiyimo xa ikhonomi xi tikaka swinene. A a nga anakanyi leswaku van’wana va n’wi kolota swin’wana, kutani a a tlangela swin’wana ni swin’wana leswi a nyikiwa swona. A nga khomiwanga hi tingana ku tirha nkarhi wo leha ni hi matimba leswaku a ta khathalela loyi a n’wi rhandzaka hambileswi a ku ri ntirho wa xiyimo xa le hansi. Hi ntsako u amukele ni ku tirhisa ndzayo ya vutlhari malunghana ni ndlela yo tirha a hlayisekile ni vanhu lavanene. Xa nkoka swinene, a nga kalanga a rivala laha mpfuno wakwe wa ntiyiso a wu huma kona—eka Tata wakwe loyi a n’wi sirhelela, ku nga Yehovha Xikwembu.
31 Loko hi kombisa rirhandzu ro tshembeka hilaha Rhuti a endleke hakona naswona hi landzela xikombiso xakwe xa ku titsongahata, xa ku tirha hi matimba ni ku tsaka hileswi a tiveke Yehovha, hi ta kuma leswaku ripfumelo ra hina ri ta va xikombiso lexi pfunaka eka van’wana. Kambe xana Yehovha u va khathalele njhani Rhuti na Nawomi? Mhaka leyi hi ta bula ha yona eka ndzima leyi landzelaka.
^ ndzim. 17 Lexi xiyekaka hileswaku Rhuti a nga tirhisanga ntsena xithopo lexi nge “Xikwembu,” hilaha vanhu vambe vo tala va nga endlaka hakona; kambe u tlhele a tirhisa vito ra Xikwembu, ku nga Yehovha. The Interpreter’s Bible yi ri: “Xisweswo mutsari u kandziyisa leswaku munhu loyi wumbe i mulandzeri wa Xikwembu xa ntiyiso.”
^ ndzim. 23 Lowu a ku ri nawu lowu hlamarisaka, lowu entiyisweni a wu hambana ni nchumu wun’wana ni wun’wana lowu Rhuti a wu dyondze etikweni ra rikwavo. ENear East wa khale, tinoni a ti nga khomiwi kahle. Buku yin’wana ya tinhlamuselo ta Bibele yi ri: “Endzhaku ka rifu ra nuna wa yona, noni a yi fanele yi titshega hi vana va yona va majaha leswaku va yi hlayisa; loko yi ri hava vana, a yi fanele yi tixavisa evuhlongeni, yi xavisa miri kumbe yi fa.”


text:
NDZIMA 36
I Vamani Lava Nga Ta Pfuxiwa Eku Feni? Xana Va Ta Tshama Kwihi?
EKA TINDZIMA timbirhi leti hundzeke, xana i vanhu vangani lava pfuxiweke eku feni, lava hi dyondzeke ha vona?— I ntlhanu. Vana a va ri vangani?— A va ri vanharhu. Naswona lowa vumune ku vuriwa leswaku i jaha. Xana u ehleketa leswaku leswi swi kombisa yini?—
Leswi swi kombisa leswaku Xikwembu xa va rhandza vana lavatsongo. Kambe xi ta pfuxa ni vanhu van’wana vo tala. Xana Xikwembu xi ta pfuxa ntsena lava endleke swilo leswinene?— Hi nga ha anakanya tano. Kambe, vanhu vo tala a va wu kumanga nkarhi wo dyondza ntiyiso hi Yehovha Xikwembu ni hi N’wana wakwe. Kutani va endle swilo leswi nga lulamangiki hikwalaho ka leswi va dyondzisiweke swilo leswi hoxeke. Xana u anakanya leswaku Yehovha u ta va pfuxa vanhu va tano?—
Bibele yi ri: “Ku ta va ni ku pfuxiwa ka lava lulameke ni ka lava nga lulamangiki.” (Mintirho 24:15) Hikwalaho ka yini vanhu lava nga lulamangiki kumbe lava nga endlangiki leswo lulama, va ta pfuxiwa?— Hikuva a va wu kumanga nkarhi wo dyondza hi Yehovha ni hi leswi a lavaka leswaku vanhu va swi endla.
Xana u ehleketa leswaku vanhu va ta pfuxiwa rini?— Anakanya hi nkarhi lowu Lazaro a feke ha wona, kutani Yesu a tshembisa makwavo Marta a ku: “Makwenu u ta pfuka.” Marta u hlamurile a ku: “Ndza swi tiva leswaku u ta pfuka eku pfuxiweni ka lava feke hi siku ro hetelela.” (Yohane 11:23, 24) Xana Marta a a vula yini loko a vula leswaku Lazaro u ta pfuka “hi siku ro hetelela”?—
Phela Marta a a xi tiva xitshembiso xa Yesu, lexi nge: ‘Hinkwavo lava nga eka masirha-bako ya xitsundzuxo va ta huma.’ (Yohane 5:28, 29) Hikokwalaho, “siku ro hetelela” i siku leri ha rona, vanhu hinkwavo lava tsundzukiwaka hi Xikwembu va nga ta pfuxiwa. Siku leri ro hetelela a hi siku ra tiawara ta 24. Ri ta va malembe ya gidi hi ku leha. Bibele yi vula leswi malunghana ni siku leri: ‘Xikwembu xi ta avanyisa vanhu va laha misaveni.’ Vanhu lava xi va avanyisaka va ta katsa ni vanhu lava pfuxiweke.—Mintirho 17:31; 2 Petro 3:8.
Anakanya ndlela leyi siku leri ri nga ta tsakisa ha yona! Eka siku leri ra malembe ya gidi hi ku leha, vanhu va timiliyoni lava feke va ta pfuxiwa eku feni. Ndhawu leyi va nga ta pfuxeriwa eka yona Yesu u yi vitana Paradeyisi. A hi vone leswaku Paradeyisi yi ta va yi ri kwihi ni leswaku yi ta va yi ri njhani.
Loko ka ha sale tiawara tinharhu leswaku a fa emhandzini ya nxaniso, Yesu u vulavule hi Paradeyisi ni wanuna loyi a beleriweke emhandzini, loyi a a ri etlhelo kakwe. Wanuna loyi u dlayeriwe vugevenga lebyi a byi endleke. Kambe, loko xigevenga lexi xi languta Yesu ni ku tlhela xi twa leswi vulavuriwaka malunghana na Yena, xi sungule ku pfumela eka Yesu. Hiloko xigevenga xi ku: “U ndzi tsundzuka loko u nghena emfun’weni wa wena.” Yesu u hlamule a ku: “Ndzi tiyisile namuntlha ndzi ri eka wena, U ta va na mina eParadeyisini.”—Luka 23:42, 43.
Xana Yesu a a vula yini loko a vula marito lawa? Xana Paradeyisi yi kwihi?— Anakanya hi mhaka leyi. Xana Paradeyisi yo sungula a yi ri kwihi?— Tsundzuka leswaku Xikwembu xi nyike wanuna wo sungula, Adamu, ni nsati wakwe paradeyisi leswaku va hanya eka yona, kona kwala misaveni. A yi vitaniwa ntanga wa Edeni. A ku ri ni swiharhi entangeni wolowo, kambe a swi nga vavisi munhu. Naswona a ku ri ni mirhi leyi nga ni mihandzu yo tala yo tsokombela, swin’we ni nambu lowukulu. A swi tsakisa swinene ku hanya endhawini leyi!—Genesa 2:8-10.
Kutani loko hi anakanya hi xigevenga xexo xi ri eParadeyisini, hi fanele hi vona misava leyi hi mahlo ya mianakanyo, yi endliwe yi va ndhawu yo saseka yo hanya eka yona. Xana Yesu u ta va laha misaveni, eParadeyisini, swin’we ni munhu loyi, loyi a a ri xigevenga?— Doo! Xana wa swi tiva leswaku ha yini a nga ta va kona?—
Hikuva Yesu u ta va a ri etilweni a ri Hosi a fuma Paradeyisi ya laha misaveni. Kutani Yesu u ta va ni wanuna yoloye hi matwisiselo ya leswaku Yesu u ta n’wi pfuxa eka lava feke a tlhela a khathalela swilaveko swa yena. Kambe ha yini Yesu a ta pfumelela munhu loyi a a ri xigevenga leswaku a hanya eParadeyisini?— A hi vone loko hi ta yi kuma nhlamulo.
Loko xigevenga lexi xi nga si vulavula na Yesu, xana a xi xi tiva xikongomelo xa Xikwembu?— Doo! Xi endle swilo swo biha hikuva a xi nga wu tivi ntiyiso malunghana ni Xikwembu. Loko xi ri eParadeyisini xi ta dyondzisiwa swikongomelo swa Xikwembu. Kutani xi ta kuma nkarhi wo kombisa leswaku hakunene xa xi rhandza Xikwembu hi ku endla ku rhandza ka Xona.
Xana un’wana ni un’wana loyi a pfuxiweke u ta hanya eParadeyisini emisaveni?— Doo! Xana wa swi tiva leswaku ha yini?— Hikuva van’wana va ta pfuxeriwa ku ya hanya na Yesu etilweni. Va ta fuma tanihi tihosi swin’we na yena, va fuma misava leyi nga Paradeyisi. A hi vone vumbhoni bya mhaka leyi.
Eka vusiku lebyi a feke ha byona, Yesu u byele vaapostola vakwe a ku: ‘Endlwini ya Tatana ya le tilweni, ku ni tindhawu to tala to tshama eka tona naswona ndzi ya mi lunghiselela ndhawu.’ Hiloko Yesu a va tshembisa a ku: “Ndzi ta tlhela ndzi vuya kutani ndzi ta mi amukela ekaya mi va na mina, leswaku laha ndzi nga kona na n’wina mi va kona.”—Yohane 14:2, 3.
Xana Yesu u ye kwihi endzhaku ka ku pfuxiwa kakwe?— Ina, u tlhelele etilweni a ya va ni Tata wakwe. (Yohane 17:4, 5) Kutani Yesu u tshembise vaapostola ni valandzeri vakwe van’wana leswaku u ta va pfuxa leswaku va ta va na yena etilweni. Xana va ta endla yini loko va ri kwale na Yesu?— Bibele yi vula leswaku vadyondzisiwa va yena lava nga wela eka lava va nga ta ‘pfuxiwa ku sungula,’ va ta tshama etilweni kutani va fuma misava va ri “tihosi swin’we na yena ku ringana malembe wolawo ya 1000.”—Nhlavutelo 5:10; 20:6; 2 Timotiya 2:12.
Xana i vangani lava nga ta wela eka lava va nga ta ‘pfuxiwa ku sungula’ kutani va fuma na Yesu tanihi tihosi?— Yesu u byele vadyondzisiwa vakwe a ku: “Mi nga chavi, ntlhambinyana, hikuva Tata wa n’wina u tsakele ku mi nyika mfumo.” (Luka 12:32) “Ntlhambinyana” lowu, lowu nga ta pfuxeriwa ku ya va na Yesu eka Mfumo wakwe wa le tilweni, nhlayo ya wona ya tiveka. Bibele yi kombisa leswaku i vanhu va “144 000” lava pfuxiwaka emisaveni.—Nhlavutelo 14:1, 3.
Xana i vangani lava nga ta hanya eParadeyisini emisaveni?— Bibele a yi vuli leswaku i vangani. Kambe Xikwembu xi byele Adamu na Evha loko va ha ri entangeni wa Edeni leswaku va va ni vana kutani va tata misava. Ina, va tsandzekile ku endla tano. Kambe Xikwembu xi ta endla leswaku xikongomelo xa xona xa ku tata misava hi vanhu lavanene xi hetiseka.—Genesa 1:28; Esaya 45:18; 55:11.
Anakanya ndlela leyi swi nga ta tsakisa ha yona ku hanya eParadeyisini! Misava hinkwayo yi ta hundzuka ntanga wo saseka. Yi ta tala hi swinyenyana, swiharhi ni mirhi yo saseka ni swiluva swa tinxaka-xaka. A nga kona loyi a nga ta khomiwa hi xitlhavi hikwalaho ka vuvabyi kumbe loyi a nga ta fa. Vanhu hinkwavo va ta va vanghana. Loko hi lava ku hanya hilaha ku nga heriki eParadeyisini, lowu i nkarhi wa leswaku hi tilunghiselela.
Hlaya leswi engetelekeke malunghana ni xikongomelo xa Xikwembu hi misava, eka Swivuriso 2:21, 22; Eklesiasta 1:4; Esaya 2:4; 11:6-9; 35:5, 6 na 65:21-24.


text:
RISIMU 141
Singita Ra Vutomi
1. N’wana ni n’wana, Thonsi ra mpfula,
Ni miseve ya dyambu Ni tindzoho—
I swa Xikwembu; Xi ni matimba.
Hi singita xa hi wundla hi masiku.
(KHORASI)
Hi nyiko yonghasi hi endla yini
Onge hi nga rhandza la hi nyikeke yona.
A hi ta tsandzeka Ku yi kuma nyiko.
I nyiko ni sweswi. Vutomi i singita.
2. Nsati wa Yobo U hele mbilu,
A ku: ‘rhuka Xikwembu U tifela.’
He a hi tano; Ha xi dzunisa,
Hi khensa vutomi masiku hinkwawo.
(KHORASI)
Hi nyiko yonghasi hi endla yini
Onge hi nga rhandza vanhu van’wana kahle.
A hi ta tsandzeka Ku yi kuma nyiko.
I nyiko ni sweswi. Vutom’ i singita.
(Nakambe vona Yobo 2:9; Ps. 34:12; Ekl. 8:15; Mat. 22:37-40; Rhom. 6:23.)


text:
XUMA XINGA KA RITO LA XIKWEMBU | MATEWU 8-9
Yesu Aarhandza Vanhu
A makapitulu 8 ni 9 ya Buku la Matewu mavulavula hi nkama lowu Yesu aachumayela atikweni la Galileya. Yesu akombise matimba ya yena loko adaha vanhu. Kambe ahi leswo ntsena; akombisile leswaku aarhandza vanhu ni leswaku aavatwela wusiwana.
Yesu adahe wanuna lweyi aa ni nhlokonho. — Mt 8:1-3
Yesu adahe mutirhi wa ndhuna ya nyimpi. — Mt 8:5-13
Adhahe n’wingi wa Petro. — Mt 8: 14, 15
Ahlongole madimoni naswona adhahile vanhu lava avaxaniseka. — Mt 8:16, 17
Yesu ahlongole madimoni ya kuchavisa swinene amanghenisa ka ntlhambi wa makhumba. — Mt 8:28-32
Yesu adahe xilima. — Mt 9:1-8
Adahe wan’sati angakhumbha mpahla yakwe atlhela apfuxa n’wana wa Yayiru akufeni. — Mt 9:18-26
Ahanyise lava avangavoni ni timbheveve. — Mt 9:27-34
Yesu afambe hi doropa ni swidoropani, adahetela vanhu lava ava ni mavabyi ya tixakaxaka. — Mt 9:35, 36
Ningaswikotisa kuyini kuyengetela lirhandzu ni ntwela wusiwana hi vanhu van’wana?


text:
DYONDZO 15
Yehovha U Hambete A Seketela Yosefa
Loko Yosefa a ri ekhotsweni, Faro hosi ya le Egipta u lorhe milorho leyi a ku nga ri na munhu loyi a a kota ku yi hlamusela. Un’wana wa malandza yakwe u n’wi byele leswaku Yosefa a nga swi kota ku n’wi hlamusela milorho yoleyo. Hi ku hatlisa, Faro u lerise leswaku ku ya vitaniwa Yosefa.
Faro u n’wi vutisile a ku: ‘Xana u nga swi kota ku ndzi hlamusela milorho ya mina?’ Yosefa u byele Faro a ku: ‘Tiko ra Egipta ri ta va ni swakudya swo tala ku ringana malembe ya nkombo, endzhaku ka sweswo ku ta va ni ndlala ku ringana malembe man’wana ya nkombo. Hlawula munhu wo tlhariha leswaku a hlengeleta swakudya leswaku vanhu va wena va ta ka va nga dlayiwi hi ndlala.’ Faro u te: ‘Ndzi hlawula wena! U ta va ndhunankulu etikweni hinkwaro!’ Yosefa u swi tive njhani leswi milorho ya Faro a yi vula swona? U pfuniwe hi Yehovha.
Eka malembe lama landzeleke ya nkombo, Yosefa u hlengelete swakudya. Endzhaku ka sweswo, ku ve ni dyandza emisaveni hinkwayo hilaha Yosefa a vuleke hakona. Vanhu a va suka ematikweni yo hambanahambana va ta xava swakudya eka Yosefa. Loko tata wakwe Yakobo a twe leswaku ku ni swakudya le Egipta, u rhumele vana vakwe va khume leswaku va ya xava swakudya.
Loko vana va Yakobo va fika, Yosefa u hatle a va tiva. Kambe vabuti wakwe a va nga swi tivi leswaku a ku ri Yosefa. Va fike va khinsama emahlweni ka yena hilaha a lorheke hakona loko a ha ri ntsongo. Yosefa a a lava ku vona loko vabuti wakwe va ha ri ni nsele. Hikwalaho, u va hehle a ku: ‘Mi tinhlori! Mi tele ku ta vona ndlela leyi mi nga hlaselaka tiko ha yona!’ Kambe vona va te: ‘E-e! Hi vana lava ringanaka 12 hi huma eKanana. Makwerhu un’wana u file kasi lontsongo eka hina u sale na tatana.’ Kutani Yosefa u te: ‘Landzani makwavo wa n’wina lontsongo, hi kona ndzi nga ta mi tshemba.’ Kutani va tlhelele ekaya eka tata wa vona.
Loko swakudya swi tlhele swi hela, Yakobo u tlhele a rhuma vana vakwe leswaku va ya xava swakudya le Egipta. Va fambe na Benjamini, makwavo wa vona lontsongo. Leswaku a ringa vabuti wakwe, Yosefa u tumbete xinwelo xakwe xa silivhere enkwameni wa Benjamini, lowu a wu ri ni mavele ivi a va lumbeta leswaku va xi yivile. Loko malandza ya Yosefa ma kume xinwelo xexo enkwameni wa Benjamini, vamakwavo va hlamarile swinene. Va kombele Yosefa leswaku a xupula vona ematshan’weni ya Benjamini.
Yosefa u swi xiyile leswaku vabuti wakwe va hundzukile. Yosefa u tsandzeke ku tikhoma ivi a sungula ku rila, a ku: ‘Hi mina Yosefa makwenu wa n’wina. Xana tatana wa ha hanya?’ Vabuti wakwe va hlamarile swinene. Kutani a ku eka vona: ‘Mi nga twi ku vava hikwalaho ka leswi mi ndzi xaviseke. Xikwembu xi ndzi rhumele laha leswaku ndzi ta ponisa vutomi bya n’wina. Sweswi landzani tatana mi ta na yena laha.’
Va fike ekaya va byela tata wa vona mahungu wolawo yo tsakisa ivi va n’wi teka va ya na yena Egipta. Yosefa ni tata wakwe va tlhele va hlangana endzhaku ka malembe yo tala swinene.
“Loko mi nga va rivaleli [van’wana], na yena Tata wa n’wina a nge mi rivaleli.”—Matewu 6:15


text:
APRIL 5, 2017
RHAXIYA
Khotonkulu Ya Le Russia Yi Tengisa Timbhoni ta Yehovha
NEW YORK—Namuntlha, Khotonkulu ya le Russia yi sungule ku kambisisa xikombelo lexi endliweke hi Ndzawulo ya Vululami ya Russia, xa leswaku ku pfariwa Bethele ya le Russia. Huvo yi teke xiboho xa leswaku nandzu lowu wu tengiwa hi Ravumune, April 6, 2017, hi 2:00 ni ndzhenga
Timbhoni ta Yehovha na tona ti mangalele Ndzawulo ya vululami hi March 30, 2017. Kambe nandzu wa tona wu bakanyeriwe tlhelo hi Huvo. Huvo yi arile leswaku lava va nga ni vutivi va nyikela vumbhoni ku seketela xikombelo xa Ndzawulo ya vululami yi tlhela yi ala ku yingisela vumbhoni bya lava va swi voneke hi mahlo loko Timbhoni ta Yehovha ti lukeriwa vumbhoni bya mavunwa.
Nandzu lowu i wukulu lerova ku vulavuriwa hi wona emisaveni hinkwayo eka swihaxamahungu, ku katsa ni le ka Time magazine ya April 4 (“Khotonkulu ya le Russia yi kambisisa loko swi fanerile ku herisa vukhongeri bya Timbhoni ta Yehovha eRussia ”) mhaka leyi a yi ri eka tluka ro sungula eka phepha hungu ra The New York Times (“Pacifist, Christian and Threatened by Russian Ban as ‘Extremist’”) hi April 5.
David A. Semonian, Muvulavuleri ku suka entsindza wa Timbhoni ta Yehovha eNew York u te: “Hi Tshemba leswaku Huvo ya Russia yi ta tshika vapfumerikulorhi va le Russia leswaku va ya emahlweni va gandzela va ntshunxekile. Timiliyoni ta vanhu ti ta va ti langutile ku vona loko Russia yi ta sirhelela vaakatiko lava va nga ni ku rhula va Timbhoni ta Yehovha.”
Media Contacts:
International: David A. Semonian, Office of Public Information, +1-845-524-3000
Russia: Yaroslav Sivulskiy, +7-812-702-2691


text:
Swivutiso Swa Vahlayi
Ha yini Timbhoni ta Yehovha ti kombisa muapostola Pawulo a ri ni mpandlha kumbe a ri ni misisi leyitsongo?
Entiyisweni, a ku na munhu loyi a swi tivaka kahle leswaku Pawulo a languteka njhani. Swifaniso leswi dirohiweke eka minkandziyiso ya hina ko va swifaniso ntsena naswona a swi sekeriwanga eka vumbhoni byo karhi lebyi tiyeke.
Hambiswiritano, ku ni swin’wana leswi hi swi xiyeke, leswi kombisaka ndlela leyi Pawulo a languteka ha yona. Hi xikombiso, Zion’s Watch Tower ya March 1, 1902, yi vule leswi: “Emhakeni ya ndlela leyi Pawulo a languteka ha yona: . . . Buku ya ‘Acts of Paul and Thecla,’ . . . leyi tsariweke hi va-150 A. D, yi hlamusela ndlela leyi Pawulo a languteka ha yona naswona swi nga ha endleka ku ri yona yi n’wi hlamuselaka kahle ku tlula tibuku tin’wana. Eka buku yoleyo, ku vuriwa leswaku a komile, a ri na mpandlha, a ri na marhengwe, a tiyerile, a ri ni tinxiyi to leha ni nhompfu yo leha.’”
Oxford Dictionary of the Christian Church (1997 edition) yi vula leswi hi buku yoleyo leyi tsariweke khale swinene: “Swa twisiseka ku pfumela leswaku rungula leri nga ebukwini yoleyo ri ni ntiyiso wo karhi.” Emalembeni lama hundzeke buku ya The Acts of Paul and Thecla a yi xiximiwa swinene, sweswo swi vonaka hi leswi ninamuntlha matsalwa ya yona hi Xigriki ya 80 lama tsariweke hi voko ma kumekaka ni hi tindzimi tin’wana. Kutani swifaniso leswi dirohiweke leswi nga eminkandziyisweni ya hina swa fambisana ni tibuku tin’wana leti hlamuselaka ndlela leyi Pawulo a languteka ha yona.
Hambiswiritano, hi fanele hi tsundzuka leswaku ku ni swin’wana swa nkoka swinene ku tlula ndlela leyi Pawulo a languteka ha yona. Ni hi nkarhi wa vutirheli byakwe, vaxopaxopi van’wana va vule leswaku “loko a ri kona hi xiviri u tsanile naswona mhaka yakwe ya soleka.” (2 Kor. 10:10) Kambe a hi fanelanga hi rivala leswaku u ve Mukreste hikwalaho ka leswi Yesu a humeleleke eka yena hi ndlela ya singita. Hi nga tlhela hi anakanya hi leswi Pawulo a swi hetisiseke tanihi “xibya lexi hlawuriweke eka [Kreste] lexi nga ta yisa vito ra [Yesu] eka matiko.” (Mint. 9:3-5, 15; 22:6-8) Nakambe anakanya hi ndlela leyi hi nga vuyeriwaka ha yona eka tibuku leti nga eBibeleni leti Yehovha a huhuteleke Pawulo ku ti tsala.
Pawulo a nga tinyungubyisi hi leswi a swi endleke loko a nga si va Mukreste naswona a nga hi hlamuselanga ndlela leyi a languteka ha yona. (Mint. 26:4, 5; Filp. 3:4-6) U te: “Hi mina lontsongo eka vaapostola, naswona a ndzi faneleki ku vuriwa muapostola.” (1 Kor. 15:9) Hi ku famba ka nkarhi u tsale a ku: “Mina, ndzi nga munhu lontsongo eka vakwetsimi hinkwavo, ndzi nyikiwe musa lowu wu nga faneriwiki, leswaku ndzi vula mahungu lamanene eka matiko hi ta rifuwo leri nga pimekiki ra Kreste.” (Efe. 3:8) Rungula rero i ra nkoka swinene ku tlula ku karhateka mayelana ni ndlela leyi Pawulo a languteka ha yona.


text:
NDZIMA 14
Xivangelo Xa Leswaku Hi Va Lava Rivalelaka
XANA ku ni munhu la nga tshama a ku dyohela?— Xana u ku vavisile kumbe u vule marito lama nga ku khomangiki kahle?— Xana u fanele u rihisela?—
Vanhu vo tala, loko va vavisiwe hi munhu wo karhi, va rihisela. Kambe Yesu u dyondzise leswaku hi fanele hi rivalela vanhu lava va hi dyohelaka. (Matewu 6:12) Hi fanele hi endla yini loko munhu a hi dyohela minkarhi yo tala? Xana hi fanele hi n’wi rivalela kangani?—
Hi swona leswi Petro a a lava ku swi tiva. Kutani siku rin’wana u vutise Yesu a ku: ‘Xana ndzi fanele ndzi n’wi rivalela ku ringana ka nkombo?’ Ku rivalela munhu ka nkombo a swi enelanga. Yesu u te: Loko munhu a ku dyohela ka 77, na wena ‘u fanele u n’wi rivalela ka 77.’
Hakunene minkarhi yoleyo yi tele ngopfu! A hi nge swi koti ni ku swi tsundzuka loko munhu o hi dyohela minkarhi yo tarisa xileswi, a swi tano ke? Leswi Yesu a a lava leswaku hi dyondza swona hi leswi: A hi fanelanga hi ringeta ku tsundzuka leswaku vanhu van’wana va hi dyohele kangani. Loko va kombela leswaku hi va rivalela, hi fanele hi va rivalela.
Yesu a a lava ku kombisa vadyondzisiwa vakwe ndlela leyi ku rivalela swi nga swa nkoka ha yona. Kutani endzhaku ka loko a hlamule xivutiso xa Petro, u byele vadyondzisiwa vakwe xitori xin’wana. Xana wa swi lava ku xi twa?—
Khale a ku ri ni hosi yin’wana leyinene. A yi ri ni musa swinene. A yi swi kota hambi ku ri ku lomba mahlonga ya yona mali loko ma lava mpfuno. Kambe ku ve ni siku leri hosi a yi lava leswaku mahlonga ma vuyisa mali ya yona leyi a ma yi kolota. Hiloko ku vitaniwa hlonga rin’wana leri a ri kolota hosi tidenari ta 60 wa timiliyoni. Mali leyi a yi tele ngopfu!
Kambe hlonga a ri tirhise mali hinkwayo ya hosi naswona a ri nga ta swi kota ku yi vuyisa. Hiloko hosi yi lerisa leswaku hlonga leri ri xavisiwa. Nakambe hosi yi vule leswaku ku xavisiwa nsati wa rona ni vana va rona swin’we ni swilo hinkwaswo leswi a ri ri na swona. Kutani, loko va xavisiwile ni swilo swa vona, mali ya kona a yi ta va ya hosi leyi. Xana u ehleketa leswaku hlonga ri titwe njhani hi mhaka leyi?—
Ri nkhinsame emahlweni ka hosi kutani ri kombela ri ku: ‘Ndzi kombela u ndzi nyika nkarhi wo lehanyana kutani ndzi ta ku hakela hinkwaswo leswi ndzi ku kolotaka swona.’ Loko a wu ri hosi, xana a wu ta va u endle yini hi hlonga leri?— Hosi yi ri twele vusiwana hlonga ra yona. Hiloko yi ri rivalela. Yi ri byele leswaku ri nga ha yi vuyisi mali leyi ya tidenari ta 60 wa timiliyoni, hambi ku ri peni yinene. Handle ko kanakana hlonga leri a ri tsakile swinene!
Kambe endzhaku ka sweswo, xana hlonga rero ri endle yini? Ri fambile ri ya lava hlonga rin’wana, leri a ri ri kolota tidenari ta 100 ntsena. Ri khome hlonga-kulobye ri sungula ku ri tlimba minkolo, ri ku: ‘Ndzi hakele tidenari ta 100 leti u ndzi kolotaka tona!’ Xana wena a wu ta endla yini hi munhu la endlaka swilo swo fana ni leswi, ngopfu-ngopfu endzhaku ka loko hosi yi n’wi rivalele hi ndlela leyikulu swonghasi?—
Phela, hlonga leri a ri kolota tidenari ta 100 ntsena, a ri ri xisiwana. A ri nga ta swi kota ku vuyisa mali hi nkarhi wolowo. Hiloko ri wela emilengeni ya hlonga-kulobye kutani ri kombela ri ku: ‘Ndzi kombela u ndzi nyika nkarhi wo lehanyana, kutani ndzi ta ku hakela leswi ndzi ku kolotaka swona.’ Xana hlonga leri a ri fanele ri ri nyikile hlonga-kulobye nkarhi wo lehanyana?— Xana wena a wu ta va u endle yini?—
Hlonga leri a ri vanga ni musa, hilaha hosi a yi ri hakona. A ri lava mali ya rona hi nkarhi wolowo. Leswi hlonga-kulobye ri tsandzekeke ku hakela mali hi nkarhi wolowo, ri ri yise ekhotsweni. Mahlonga man’wana ma swi vonile leswi loko swi humelela naswona a ma swi tsakelanga. Ma ri twele vusiwana hlonga leri hoxiweke ekhotsweni. Kutani ma ya byela hosi hi mhaka leyi.
Hosi na yona a yi swi rhandzanga leswi humeleleke. Yi ri hlundzukele ngopfu hlonga leri, leri tsandzekeke ku rivalela. Hiloko yi ri vitana yi ku: ‘Wena hlonga lero homboloka, xana mina a ndzi ku rivalelanga leswi a wu ndzi kolota swona? Xana a wu nga fanelanga u rivalela hlonga-kuloni?’
Hlonga leri nga rivaleliki a ri fanele ri dyondze ku rivalela eka hosi leyinene. Kambe a ri dyondzanga nchumu. Hiloko hosi yi lerisa leswaku hlonga rero ri hoxiwa ekhotsweni kukondza ri hakela tidenari ta 60 wa timiliyoni. Naswona loko ri ri ekhotsweni a ri nga ta yi kuma mali yo hakela hosi. Kutani a ri ta tshama kwalaho kukondza ri fa.
Loko Yesu a hetile ku vula xitori lexi, u byele valandzeri vakwe a ku: “Ni Tata wa mina la nge matilweni u ta endla hi mukhuva lowu fanaka eka n’wina loko mi nga rivaleli vamakwenu ku suka etimbilwini ta n’wina.”—Matewu 18:21-35.
Phela, hinkwerhu hi xi kolota swinene Xikwembu. Entiyisweni, vutomi bya hina byi huma eka Xikwembu! Leswi hina hi swi kolotaka Xikwembu swi tele ngopfu ku tlula leswi van’wana va hi kolotaka swona. Leswi va hi kolotaka swona swi fana ni tidenari ta 100 leti hlonga leriya rin’wana a ri ti kolota hlonga-kulobye. Kambe leswi hi swi kolotaka Xikwembu hikwalaho ka swihoxo leswi hi swi endlaka, swi fana ni tidenari ta 60 wa timiliyoni leti hlonga lerin’wana a ri ti kolota hosi.
Xikwembu xi ni musa swinene. Hambiloko hi dyoha, xa hi rivalela. A xi hi hakerisi hi ku herisa vutomi bya hina hilaha ku nga heriki. Kambe hi leyi dyondzo leyi hi faneleke hi yi tsundzuka: Xikwembu xi hi rivalela ntsena loko hi rivalela vanhu lava va hi dyohelaka. Leyi i dyondzo ya nkoka, a swi tano ke?—
Kutani, loko un’wana o ku dyohela kutani a tlhela a kombela leswaku u n’wi rivalela, xana u ta endla yini? Xana u ta n’wi rivalela?— Ku vuriwa yini loko a ku dyohela hi ku phindha-phindha? Xana wa ha ta n’wi rivalela?—
Loko a ku ri hina hi lavaka ku rivaleriwa, a hi ta langutela leswaku munhu loyi a hi rivalela, a hi swona ke?— Kutani hi fanele ku endla leswi fanaka ni le ka yena. A hi fanelanga hi vula ntsena leswaku ha n’wi rivalela, kambe hi fanele hi n’wi rivalela swi huma embilwini. Loko hi endla sweswo hi ta va hi kombisa leswaku hakunene ha swi lava ku va valandzeri va Mudyondzisi Lonkulu.
Leswaku u twisisa ntikelo wa ku rivalela, a hi tlhele hi hlaya Swivuriso 19:11; Matewu 6:14, 15; na Luka 17:3, 4.