text:
Wikipedia:Tutorial (External links)
Haku amukela · Tutorial · Cheatsheet · FAQ · Swikomba-ndlela · Mpfuno · Tafula ra mpfuno · Media copyright questions · Tafula ra Swikombo
Tanihilaha swi hlamuseriweke ha kona eka nkomiso wa wikipediya, "Loko u tsala swo karhi eka tluka, tiyiseka leswaku u hoxa ni ntshaho, hikuva matsalwa yo pfumala ntshaho ya suriwa." I swinene leswaku u tirhisa Ntsaho wo koma leswaku va lulamisi/vatirhisi vanwana na vahlayi vanga kota ku tiyisekisa mhaka leyi uyi engeteleke. Naswona, tiyiseka leswaku swihlovo swa mintshaho ya wena swa tshembeka naswona swa twakala.
Matsalwa ya le hansi
Ndlela yo olova yo hoxa mintsaho yo koma iku tirhisa matsalwa yale hansi ka tluka. Unga tumbuluxa matsalwa yale hansi ka tluka hiku tirhisa ririmi-vutsari ra Wiki markup hindlela leyi:
-  Xihlovo xa nthsaho wawena  swihlawulekisi swo tsaha swa wiki swi angarha ntshaho, naswona
- {{Reflist}} kumbe   ehansi ka nhlokomhaka ==References== ekusuhi ni mahetelelo ya tluka rawena.
Loko xihlovo xa ntshaho wa wena kuri tluka rale ka inthaneti, u boheka ku tumbuluxa xikombo xa le handle xo khwekerisa tluka rero. Unga tirhisi matluka manwana ya wikipediya tani hi ntshaho.
Leswaku u tumbuluxa swikombo swalehandle kuya eka ntshaho wa wena, hoxo direse(URL) ya inthaneti ya tluka rero eka swiangi swo ololoka endzhaku ka marito lawa u matsaleke, hindlela leyi
-  [http://www.google.com Google search engine]
Indlela leyi nene yo nyikela nhlamuselo wo koma endzhaku ka direse ya tluka ra le handle ka wikipediya. Nhlamuselo leyi yita kombisiwa eka nxaxamelo wa minthsaho tani hi nhloko mahaka ya tluka rale handle, e matshanwini ya direse ra tluka ra le handle.
Ntsaho wo koma lowu pfumalaka tsalwa ra le hansi
Ku angarha nkongomiso wa tluka rale handle eka swi angi swo ololoka unga hoxangi nhlamuselo wo koma hindlela leyi:
- [http://www.google.com]
swi ta komba nkongomiso wuri nhlayo, hindlela leyi: [1].
Papalata matirhisele lama landzelaka: "hi kuya hi [2], Nwenti leyi heleleke ya lembe xidzana ra vumbirhi yi vonake hi Nwendzamhala 11, 1999."
Tirhisa hindlela leyi ematshanwini ya swona: "Nwenti leyi heleleke ya lembe xidzana ra vumbirhi yi vonake hi Nwendzamhala 11, 1999. [3]"
Loko unga tirhisangi xi hlawulekisi   ku tumbuluxa tsalwa ra le hansi, u boheka ku ri engetela hiwexe ehansi ka tluka eka nxaxamelo wa mintshaho.
Xiyenge xa swikombo swa le handle
Matluka yo tala ya Wikipediya mani xiyenge xa Swikombo swa le handle. Xiyenge lexi i xokhwekerisa matluka laya ngani vuxokoxoko byo engetela eka mhaka leyi tameriweke hi tluka. Ungasi engetela tluka eka xiyenge xa swikombo swale handle, u boheka ku ribumabumela eka tluka ra mbulavulo ra mhaka yeleyo.


c: text/html

text:
“Muako Lowukulu Lowu Tiyeke”
ERIBUWENI ra le vuxeni ra Nambu wa Motoyasu eDorobeni ra Hiroshima eJapani, ku ni muako lowu saleke wu ri rhumbi ku sukela hi 1945. Ha yini ku hundze malembe ya kwalomu ka 70 wu nga si tlhela wu akiwa?
Muako lowu hetiweke hi 1915, lowu nga ni swithezi swinharhu naswona wu akiweke hi switina ni misava a wu tirha tanihi holo ya nkombiso leyi kondletelaka swa mabindzu. Kambe sweswo swi cincile hi ti 6 ta August 1945, hi 8:15 nimixo. Hi nkarhi wolowo, bomo yo sungula ya athomo eka leti tshameke ti tirhisiwa enyimpini yi buluke timitara ta kwalomu ka 550 ehenhla ka doroba naswona a yi kongome laha holo a yi ri kona. Hinkwavo lava a va ri endzeni ka yona va file hi nkarhi wolowo. Kambe, holo a yi wanga.
Vandla ra Nhlangano wa Matiko ra Dyondzo, Sayense ni Ndhavuko (UNESCO [United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization]) ri ri, “i muako lowukulu lowu tiyeke eka leyi tshameke yi akiwa hi vanhu.” Hi 1996 muako lowu wu tsariwile eka UNESCO World Heritage List tanihi Xitsundzuxo xa ku Rhula xa le Hiroshima.
Lexi twisaka ku vava hi leswaku switsundzuxo sweswo leswi vavaka a swi yi herisanga nyimpi leyi vangiwaka hi makwanga, vutiko, rixaka, vukhongeri ni rivengo ra rixaka. Xana tinyimpi ti ta tshama ti ri kona?
Bibele yi ri a swi tano. Pisalema 46:9 yi ri: ‘Xikwembu xi ta herisa tinyimpi ku ya fika emakumu ya misava. Vurha xi byi tshova hi le xikarhi naswona xi tshovelela fumu; tigolonyi xi ti hisa endzilweni.’ Hi nkarhi wolowo, Xikwembu xi ta siva mimfumo ya vanhu hi hulumendhe ya xona ya misava ku nga Mfumo wa Xikwembu, lowu ku nga ta fuma Yesu Kreste, loyi a hlawuriweke leswaku a va “Hosi ya tihosi.”—Nhlavutelo 11:15; 19:16.
Endzhaku ka sweswo, ku tsundzukiwa ka tinyimpi a ku nge he vi ka nkoka. Esaya 65:17 yi vula leswaku “swilo swo sungula,” ku nga maxangu ni gome leswi nga kona sweswi, “a swi nge tsundzukiwi, hambi embilwini a swi nge ti.”
DYONDZA SWO TALA
I Yini Leswi Mfumo Wa Xikwembu Wu Nga Ta Swi Endla?
Twana leswi u nga swi langutelaka loko hulumendhe ya Xikwembu se yi fuma emisaveni.
Ku Xaniseka Ku Le Kusuhi Ni Ku Hela!
Xikwembu xi tshembise ku herisa swilo hinkwaswo leswi vangaka ku xaniseka. Xana xi ta swi endlisa ku yini naswona rini?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Luka 10:1-42
10 Endzhaku ka swilo leswi Hosi yi hlawula van’wana va 70+ kutani yi va rhuma hi vambirhi-mbirhi+ emahlweni ka yona, emutini ni le ndhawini yin’wana ni yin’wana leyi a yi ta ya eka yona hi xiviri.2 Kutani yi ku eka vona: “Hakunene, ntshovelo+ i wukulu, kambe vatirhi+ a hi vangani. Hikokwalaho kombelani+ N’wini wa ntshovelo leswaku a rhumela vatirhi+ entshovelweni wa yena.3 Fambani. Maswivo! Ndza mi rhuma tanihi swinyimpfana+ exikarhi ka timhisi.4 Mi nga tameli xipachi, kumbe nkwama+ wa swakudya, kumbe maphaxani, loko mi xeweta munhu egondzweni mi nga n’wi angarhi.+5 Eka yindlu yin’wana ni yin’wana leyi mi nghenaka eka yona sungulani mi ku, ‘Onge ku rhula ku nga va ni yindlu leyi.’+6 Naswona loko nakulorhi wa ku rhula a ri kona, ku rhula ka n’wina ku ta va ehenhla ka yena.+ Kambe loko a nga ri kona, ku ta vuyela eka n’wina.+7 Kutani tshamani endlwini+ yoleyo, mi dya ni ku nwa swilo leswi va swi lunghiselelaka,+ hikuva mutirhi u faneriwa hi hakelo+ yakwe. Mi nga suki endlwini yin’wana mi ya endlwini yin’wana.+8 “Nakambe, emutini wun’wana ni wun’wana lowu mi nghenaka eka wona ivi va mi amukela, dyanani swilo leswi vekiwaka emahlweni ka n’wina,9 naswona mi hanyisa+ lava vabyaka eka wona, mi ya emahlweni mi va byela, ‘Mfumo+ wa Xikwembu wu tshinele eka n’wina.’10 Kambe emutini wun’wana ni wun’wana lowu mi nghenaka eka wona kutani va nga mi amukeli,+ humani mi ya etindleleni to anama ta wona, mi ku,11 ‘Hambi ku ri ritshuri leri namarheleke milenge ya hina emutini wa n’wina hi ri phumunhela eka n’wina.+ Nilokoswiritano, hlayisani leswi emianakanyweni, leswaku mfumo wa Xikwembu wu tshinele.’12 Ndza mi byela leswaku swi ta tiyiseleka swinene eka Sodoma+ esikwini rero ku tlula eka muti wolowo.13 “Khombo eka wena, Korazini!+ Khombo eka wena, Betsayida,+ hikuva loko mintirho ya matimba leyi endliweke eka n’wina a yi endliwe eTiri ni le Sidoni, a va ta va va hundzuke khale swinene va tshama engubyeni yo khwaxa ni le nkumeni.+14 Xisweswo swi ta tiyiseleka swinene eTiri ni le Sidoni eku avanyisiweni ku tlula eka n’wina.+15 Na wena, Kapernawume, xana swi nga ha endleka u tlakuseriwa etilweni?+ U ta xikela eHayidesi!+16 “Loyi a mi yingisaka+ wa ndzi yingisa na mina. Naswona loyi a mi honisaka wa ndzi honisa na mina. Ku tlula kwalaho, loyi a ndzi honisaka u honisa+ ni loyi a ndzi rhumeke.”17 Kutani lava va 70 va vuya va tsakile, va ku: “Hosi, hambi ku ri madimona ma titsongahata+ eka hina loko hi tirhisa vito ra wena.”18 Kutani a ku eka vona: “Ndzi vone Sathana a wile+ hi le tilweni tanihi rihati.19 Maswivo! Ndzi mi nyike matimba ya ku kandziyela tinyoka+ ni swipame+ hi mikondzo, ni le henhla ka matimba hinkwawo ya nala,+ naswona a ku na nchumu lexi nga ta mi vavisa.20 Nilokoswiritano, swi nga tshuki swi mi tsakisa leswi, leswaku mimoya ya titsongahata eka n’wina, kambe tsakisisani hileswaku mavito+ ya n’wina ma tsariwile etilweni.”21 Hi nkarhi wowolowo a tsakisisa+ hi moya lowo kwetsima, a ku: “Ndza ku dzunisa erivaleni, Tatana, Hosi ya tilo ni misava, hikuva swilo leswi u va fihlele hi vukheta lavo tlhariha+ ni lava va nga ni ku twisisa, kutani u swi hlavutele swihlangi. Ina, Wena Tatana, hikuva ku endlisa xisweswo ku ve ndlela leyi amukeriwaka hi wena.22 Swilo hinkwaswo ndzi nyikiwe+ swona hi Tata wa mina, naswona leswaku N’wana i mani ku hava loyi a swi tivaka handle ka Tatana;+ ni leswaku Tatana i mani, ku hava loyi a swi tivaka handle ka N’wana,+ ni loyi N’wana a rhandzaka ku n’wi hlavutela eka yena.”23 Xisweswo a hundzulukela eka vadyondzisiwa va ri voxe, a ku: “Ku tsaka mahlo lama vonaka swilo leswi mi swi vonaka.+24 Hikuva ndza mi byela, Vaprofeta vo tala ni tihosi a va navela ku vona+ swilo leswi mi swi vonaka kambe a va swi vonanga, ni ku twa swilo leswi mi swi twaka kambe a va swi twanga.”25 Kutani waswivo, wanuna un’wana loyi a a ri ni vutivi bya Nawu+ a suka a yima, leswaku a n’wi ringa, a ku: “Mudyondzisi, xana ndzi nga endla yini leswaku ndzi kuma ndzhaka ya vutomi lebyi nga heriki?”+26 A ku eka yena: “Xana ku tsariwe yini eNawini?+ Xana u hlayisa ku yini?”27 A hlamula a ku: “‘U fanele ku rhandza Yehovha Xikwembu xa wena hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo ni hi ntamu wa wena hinkwawo ni hi mianakanyo+ ya wena hinkwayo,’ ni ‘warikwenu hilaha u tirhandzaka+ hakona.’”28 A ku eka yena: “U hlamule kahle; ‘hambeta u swi endla kutani u ta kuma vutomi.’”+29 Kambe, hi ku lava ku tikombisa a ri la lulameke, wanuna loyi a ku eka Yesu: “Xana kahle-kahle warikwerhu i mani?”+30 Yesu a angula a ku: “Munhu un’wana a a rhelela a suka eYerusalema a ya eYeriko ivi a wela emavokweni ya swigevenga, leswi swi nga n’wi hluvula kutani swi n’wi bukuta, ivi swi famba, swi n’wi siya a ri kusuhi ni ku fa.31 Kutani, swi hatlana ni leswaku muprista un’wana a a rhelela hi gondzo rero, kambe, loko a n’wi vona, a hundza hi le tlhelweni.+32 Xisweswo, Mulevhi na yena, loko a fika endhawini yoleyo kutani a n’wi vona, a hundza hi le tlhelweni.+33 Kambe Musamariya+ un’wana loyi a a famba egondzweni rero a ta eka yena kutani loko a n’wi vona, a n’wi twela vusiwana.34 Kutani a n’wi tshinelela ivi a bohelela timbanga takwe, a ti chela mafurha ni vhinyo.+ Xisweswo a n’wi khandziyisa xifuwo xa yena, a n’wi yisa endlwini ya vafambi kutani a n’wi khathalela.35 Kutani hi siku leri tlhandlamaka a humesa tidenari timbirhi, a ti nyika mulanguteri wa yindlu ya vafambi, a ku, ‘N’wi khathalele, naswona xin’wana ni xin’wana lexi u nga ta xi tirhisa handle ka leswi, ndzi ta ku tlherisela xona loko ndzi vuya laha.’36 Xana i mani eka lavanharhu loyi u vonaka a tiendle warikwavo+ eka munhu loyi a weleke emavokweni ya swigevenga?”37 A ku: “Hi loyi a n’wi khomeke hi tintswalo.”+ Kutani Yesu a ku eka yena: “Khoma ndlela kutani u endla+ tano na wena.”38 Kuteloko va khoma ndlela yena a nghena eximutanini xin’wana. Hiloko wansati un’wana la vuriwaka Marta+ a n’wi amukela a va muendzi endlwini.39 Wansati loyi nakambe a a ri ni makwavo wa xisati la vuriwaka Mariya, loyi yena, a a tshame hansi hi le milengeni+ ya Hosi naswona a a ya emahlweni a yingisa rito ra yona.40 Marta, hi hala tlhelo, a a rivatiwa+ hi ku tirha mintirho yo tala. Kutani a tshinela ekusuhi a ku: “Hosi, xana a swi na mhaka eka wena leswi makwerhu a ndzi siyeke ndzi ri swanga ndzi tirha swin’wana?+ Hikokwalaho, n’wi byele leswaku a ta ndzi pfuna.”41 Hosi yi hlamula yi ku eka yena: “Marta, Marta, u vilela+ ni ku karhatekela swilo swo tala.+42 Kambe, i swilo+ switsongo leswi lavekaka, kumbe xin’we ntsena. Loko ku ri Mariya, u hlawule xiavelo+ lexinene, naswona a nge tekeriwi xona.”


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | KU KURISA VANA
Ndlela Yo Tshinya N’wana Wa Wena Wa Kondlo-a-ndzi-dyi
NTLHONTLHO
Nkarhi wo tima tiselfoni ekaya ka wena i awara ya kaye nivusiku, kambe u kume n’wana wa wena wa nhwanyana kambirhi exikarhi ka vhiki leri a ri karhi a rhumela ti-SMS exikarhi ka vusiku. Nkarhi wo vuya ekaya lowu u wu vekeleke n’wana wa wena wa jaha i awara ya khume nivusiku, kambe tolo nivusiku u tlhele a vuya endzhaku ka awara ya 11 nivusiku.
I ntiyiso leswaku n’wana wa wena u endle xihoxo. Kambe u fanele u rhanga u tiva leswaku ha yini swi tikomba onge u tshamela ku tlula milawu ya wena. Ha yini sweswo swi fanerile? Hikuva minkarhi yin’wana u nga ha vona onge n’wana wa wena wa ku delela, kambe swi nga ri tano.
LESWI WU VANGAKA
Swipimelo leswi nga riki erivaleni. Vana van’wana va kondlo-a-ndzi-dyi va yi ba hi makatla milawu ya vatswari ku vona loko va ta tekeriwa goza. Hi xikombiso, loko mutswari a vula leswaku loko n’wana wakwe o endla nchumu wo biha u ta n’wi tekela goza ro karhi, n’wana a nga ha ringa mutswari ku vona loko a ta n’wi tekela goza hakunene. Xana vana vo tano va hundzuka vaxandzuki lava sihalaleke? A swi tano. Mhaka hileswaku vana va kondlo-a-ndzi-dyi va tala ku nga yi yingisi hi ku helela milawu loko vatswari va nga va tekeli magoza nkarhi wun’wana ni wun’wana loko va tlula nawu kumbe loko swipimelo swa kona swi nga vekiwanga erivaleni.
Ku tiyisa voko. Vatswari van’wana va ringeta ku lawula vana va vona va kondlo-a-ndzi-dyi hi ku va vekela milawu yo tala. Loko vana va nga yi yingisi, vatswari va kariha ivi va va vekela milawu leyi engetelekeke. Hambiswiritano, sweswo hakanyingi swi nyanyisa timhaka. Buku leyi nge Parent/Teen Breakthrough yi ri: “Loko u ya u ringeta ku n’wi lawula, na yena u ya a xandzuka. Ku ringeta ku n’wi lawula swi fana ni ku tota botere leyi tiyeke exinkweni lexi oloveke: yi to xi hlanhlelela ntsena, kutani a wu fanelanga u yi tota hi matimba.”
Kutani ndzayo leyi faneleke yi nga pfuna swinene. Kahle-kahle “ndzayo” yi vula ku dyondzisa naswona yi hambane swinene ni “nxupulo,” lowu vulaka ku twisa un’wana ku vava. Hikwalaho, u nga n’wi dyondzisa njhani n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi leswaku a yingisa milawu ya wena?
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Veka mhaka erivaleni. Vana va kondlo-a-ndzi-dyi va lava ku swi tiva kahle leswi languteriweke eka vona ni vuyelo lebyi va nga ta byi kuma loko va nga yingisi.—Nawu wa Bibele: Vagalatiya 6:7.
Xiringanyeto: Tsala milawu leyi u lavaka vana va wena va hanya ha yona emutini wa wena. Kutani tivutise: ‘Xana ndzi va vekele yo tala? Xana ndzi va vekele yitsongo? Xana yin’wana ya yona a ya ha laveki? Xana ndzi fanele ndzi cinca yin’wana hileswi n’wana wa mina a kombiseke leswaku u kota ku byarha vutihlamuleri?’
U nga cinca-cinci. Vana va kondlo-a-ndzi-dyi va nga ha pfilunganyeka loko vhiki leri nga hundza va tshikiwile va nga xupuriwi kambe vhiki leri va xupuriwa hikwalaho ka nandzu lowu fanaka.—Nawu wa Bibele: Matewu 5:37.
Xiringanyeto: Ringeta ku endla leswaku ndlela leyi u n’wi tshinyaka ha yona yi fambisana ni nandzu wa kona. Hi xikombiso, loko n’wana wa wena a nga vuyi ekaya hi nkarhi lowu u n’wi vekeleke wona, ku n’wi hungutela nkarhi lowu a faneleke a vuya ha wona ku ta va ku ri ku n’wi tshinya hi ndlela leyi fambisanaka ni nandzu wa kona.
Vana loyi a anakanyelaka. Tikombise u ri mutswari loyi a fambisanaka ni swiyimo hi ku nyika vana va wena va kondlo-a-ndzi-dyi ntshunxeko lowu engetelekeke loko va swi kombisa leswaku va wu fanelekela.—Nawu wa Bibele: Vafilipiya 4:5.
Xiringanyeto: Tshama ehansi ni n’wana wa wena kutani mi vulavula hi milawu leyi u lavaka ku n’wi vekela yona. U nga ha n’wi kombela leswaku a ringanyeta ndlela leyi a faneleke a tshinyiwa ha yona loko a tlula milawu yo karhi. Vana va kondlo-a-ndzi-dyi va tala ku yingisa milawu leyi va hoxeke xandla eka yona loko yi vekiwa.
N’wi pfune ku va ni vumunhu. Xikongomelo xa wena a hi ku endla leswaku n’wana wa wena a yingisa milawu kambe i ku n’wi pfuna leswaku a va ni ripfalo leri n’wi pfunaka ku tiva leswinene ni leswo biha. (Hlaya bokisi leri nge “N’wi Pfune A Va Ni Timfanelo Letinene.”)—Nawu wa Bibele: 1 Petro 3:16.
Xiringanyeto: Lava mpfuno eBibeleni. I xihlovo lexinene xa “ndzayo leyi nyikaka ku twisisa” naswona vutlhari bya yona byi ‘tlharihisa lava nga riki na ntokoto, byi nyika jaha kumbe nhwana vutivi ni vuswikoti byo ehleketa.’—Swivuriso 1:1-4.
DYONDZA SWO TALA
Ndlela Yo Dyondzisa Vana Ku Tirhisa Internet Hi Ndlela Leyinene
U nga endla yini leswaku u pfuna n’wana wa wena leswaku a kota ku tiendlela swiboho swa vutlhari?
Ku Hlomisela Vantshwa Leswaku Va Va Ni Vutihlamuleri Loko Se Va Kurile
Xana u kurisa n’wana la nga emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi? Loko swi ri tano, i yini leswi u nga swi endlaka ku pfuna n’wana wa wena a va ni vutihlamuleri?


text:
TA RIVALA
Matiko Ya Afrika
Minhlangano yo tala ni vanhu va ringeta hi matimba ku antswisa xiyimo xa vutomi xa matiko ya Afrika. Hambiswiritano, ma ha kayakayisiwa hi swiphiqo leswikulu leswi ma tsandzekaka ku swi lulamisa.
Ku Hlaseriwa Ka Timhelembe
Hi 2013 eAfrika Dzonga ku dlayiwe timhelembe ta 1 004 loko ku ringanisiwa ni leti dlayiweke hi 2007 ta 13. Hambileswi nhlayo ya ku tsemeleriwa ka timhondzo ta timhelembe yi andzaka, vanhu va ya emahlweni va ti lava lerova khilogiramu yin’we yi durha ku tlula ya nsuku. Rimhondzo rin’we ri nga ringana hafu ya miliyoni wa tidolara.
XIVUTISO XO ANAKANYISISA HA XONA: Xana tihulumendhe ti ta swi kota ku herisa vuhomboloki?—Yeremiya 10:23.
Swifumbarheriso Leswi Nga Vikiwiki
Nhlangano wa Transparency International wu vula leswaku matiko ya Afrika Vuxa hi wona ma nga ni nhlayo leyikulu ya swifumbarheriso emisaveni hinkwayo. Kambe 90 wa tiphesente ta vanhu lava hlanganaka ni ku fumbarherisiwa, a va viki. Muvulavuleri wa nhlangano eKenya u ri: “Vaaka-tiko swi tikomba va nga yi tshembi hulumendhe ya vona loko swi ta emhakeni ya ku teka goza loko ku vikiwa vukanganyisi.”
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “Xifumbarheriso xi pfala mahlo ya vanhu lava vonaka kahle.”—Eksoda 23:8.
Vanhu Va Le Afrika Lava Tirhisaka Internet
Nhlangano wa International Telecommunication Union, wu vula leswaku a ku languteriwe leswaku kwalomu ka tiphesente ta 20 ta vanhu va le Afrika va ta tirhisa Internet eku heleni ka lembe ra 2014. Kambe nhlayo ya lava tirhisaka Internet hi tiselifoni ta vona, yi tlakuka hi nhlayo leyi phindhiweke kambirhi ya xiringaniso xa misava hinkwayo.


text:
NDZIMA 9
“Balekelani Vumbhisa”
“Hikokwalaho, dlayani swirho swa miri wa n’wina leswi nga emisaveni malunghana ni vumbhisa, thyaka, ku navela ka vuxaka bya rimbewu, ku navela loku vavisaka, ni ku tshwa, ku nga ku gandzela swifaniso swa hava.”—VAKOLOSA 3:5.
1, 2. Xana Balama u endle yini leswaku a ta phasa vanhu va Yehovha?
MUPHASI wa tinhlampfi u ya exidziveni lexi a xi rhandzaka ngopfu. U lava ku phasa muxaka wo karhi wa tinhlampfi. U teka xinjovo ivi a vekela swakudya leswi tinhlampfi toleto ti swi rhandzaka kutani a sungula ku petela. Ku nga ri khale, ti sungula ku dyela kutani a phasa. Wa tsaka hikuva wa swi tiva leswaku u hlawule swakudya leswi rhandziwaka hi tinhlampfi toleto.
2 Hi lembe ra 1473 B.C.E., wanuna la vuriwaka Balama u tshame hansi a ehleketa hi ntlhamu lowu a nga wu tirhisaka ku phasa vanhu va Xikwembu. Vanhu lava a va dzime mintsonga ya vona eTimbaleni ta Mowabu, ekusuhi ni Tiko leri Tshembisiweke. Balama a a tivula muprofeta wa Yehovha kambe a a ri ni makwanga hikuva u pfumele ku thoriwa leswaku a ya rhukana Vaisrayele. Hambiswiritano, Yehovha u kanganyise makungu ya Balama a endla leswaku a katekisa Vaisrayele ematshan’weni yo va rhukana. Leswi Balama a a tiyimisele ku kuma hakelo ya yena, u luke mano yo yenga vanhu va Xikwembu leswaku va xi dyohela kutani xi va xupula. Balama u rhiye Vaisrayele hi vavasati va Vamowabu.—Tinhlayo 22:1-7; 31:15, 16; Nhlavutelo 2:14.
3. Xana mano ya Balama ma tirhe hi ndlela yihi?
3 Xana mano ya yena ma tirhile? Ma tirhile hi ndlela yo karhi. Makume ya magidi ya vavanuna va Vaisrayele va phasekile entlhan’wini lowu hi “ku va ni rimbewu leri nga amukelekiki ni vanhwanyana va Mowabu.” Nakambe va sungule ku gandzela swikwembu swa Vamowabu ku katsa ni lexi vuriwaka Bali wa le Peyori, xikwembu lexi a ku pfumeriwa leswaku xi ni matimba ya leswaku vanhu va kuma vana. Hikwalaho ka sweswo, ku fe Vaisrayele va 24 000 va ri ekusuhi ni ku nghena eTikweni leri Tshembisiweke. Hakunene va weriwe hi khombo lerikulu!—Tinhlayo 25:1-9.
4. Ha yini magidi ya Vaisrayele va phasiwe hi ntlhamu wa ku tikhoma loko biha?
4 I yini lexi endleke leswaku vanhu lava va weriwa hi khombo leri? Vo tala va vona va sungule ku va ni timbilu to biha ivi va fularhela Yehovha, ku nga xona Xikwembu lexi va poniseke aEgipta, xi va wundla emananga kutani xi va sirhelela kukondza va ya nghene etikweni leri tshembisiweke. (Vaheveru 3:12) Loko muapostola Pawulo a anakanya hi mhaka leyi, u te: “Hi nga hanyi hi vumbhisa, tanihi leswi van’wana va vona va endleke vumbhisa, kutani ku wa 23 000 ya vona hi siku rin’we.” *—1 Vakorinto 10:8.
5, 6. Ha yini rungula leri vulavulaka hi Vaisrayele loko va ri eTimbaleni ta Mowabu ri ri ra nkoka eka hina namuntlha?
5 Swi tele leswi vanhu va Xikwembu namuntlha va nga swi dyondzaka eka rungula ra buku ya Tinhlayo, tanihi leswi va nga le kusuhi swinene ni ku nghena etikweni leri tshembisiweke ro fanekisela. (1 Vakorinto 10:11) Hi xikombiso, vanhu va pengisiwa hi timhaka ta masangu masiku lawa, ku tlula leswi a swi ri xiswona hi nkarhi wa Vamowabu. Ku tlula kwalaho, lembe ni lembe magidi ya Vakreste va phasiwa hi ntlhamu lowu wa ku tikhoma loko biha, ku nga wona lowu phaseke Vaisrayele. (2 Vakorinto 2:11) Nakambe, van’wana lava hlanganyelaka ni vanhu va Xikwembu namuntlha va kucetela van’wana evandlheni leswaku va hlanganyela eka ku tikhoma loko biha hilaha Zimri a endleke hakona, hi ku nghena enxaxeni wa Vaisrayele ni wansati wa Mumidiyani, a ya na yena entsongeni wa yena dyambu ri lo hosi!—Tinhlayo 25:6, 14; Yudha 4.
6 Tivone hi mahlo ya mianakanyo u ri eTimbaleni ta Mowabu! Xana wa yi vona misava leyintshwa leyi u yi rindzeleke hi mahlo-ngati? Loko swi ri tano, lwana hi matimba leswaku u tshama u rhandzeka eka Xikwembu hi ku yingisa xileriso lexi nge: “Balekelani vumbhisa.”—1 Vakorinto 6:18.
XANA VUMBHISA I YINI?
7, 8. Xana “vumbhisa” i yini naswona lava hanyaka hi byona va tshovela leswi va swi byalaka hi ndlela yihi?
7 Hilaha rito “vumbhisa” ri tirhisiweke hakona eBibeleni, (hi Xigriki por·neiʹa) ri vula ku etlelana ka wanuna ni wansati lava nga tekanangiki hi ku pfumelelana ni Matsalwa. Ri katsa vuoswi, vunghwavava ni ku etlelana ka vanhu lava nga tekanangiki, ku katsa ni ku nantswela swirho swa xisati ni ku mama swirho swa xinuna, ku etlelana hi le mahosi ni ku khoma-khomana swirho swa vununa kumbe swa vusati swa munhu loyi u nga tekanangiki na yena. Nakambe ri katsa swiendlo leswi boxiweke laha henhla kambe swi endliwa hi wanuna ni wanuna-kulobye kumbe wansati ni wansati-kulobye swin’we ni ku etlelana ni xiharhi. *
8 Matsalwa ma veka mhaka leyi erivaleni: Lava va hanyaka hi vumbhisa va ta hlongoriwa evandlheni ra Vukreste naswona a va nge byi kumi vutomi lebyi nga heriki. (1 Vakorinto 6:9; Nhlavutelo 22:15) Ku engetela kwalaho, va titwisa ku vava lokukulu sweswi hikuva a va ha tshembiwi naswona a va ha xiximeki, a va ha twani ni vatekani va vona, va kingindziwa hi mapfalo, va tika va nga ri evukatini, va vabya hambi ku ri ku fa. (Hlaya Vagalatiya 6:7, 8.) Tsundzuka leswaku muhloti wa tinyarhi ti vuya hi yena. Khombo ra kona, vo tala va rivala leswaku u tshovela leswi u swi byalaka kutani va tivitanela khombo hi ku sungula ku hlalela swifaniso leswi navetisaka rimbewu.
VUMBHISA BYI SUNGULA HI KU HLALELA SWIFANISO SWO NAVETISA RIMBEWU
9. Xana swifaniso swo navetisa rimbewu a swi na khombo hilaha van’wana va vulaka hakona? Hlamusela.
9 Ematikweni yo tala swifaniso swo navetisa rimbewu swi namekiwa lomu maphepha-hungu ma xavisiwaka kona, swi kombisiwa eka vuyimbeleri, eka thelevhixini naswona swi lo vuya eka Internet. * Xana a swi na khombo hilaha van’wana va vulaka hakona? A swi tano nikatsongo! Lava nga ni mukhuva wa ku hlalela swifaniso swo navetisa rimbewu va nga ha tolovela ku tikhoma-khoma swirho swa vona swa le xihundleni hi xikongomelo xo enerisa ku navela ka vona kutani va tipeta “eku naveleni loku nyumisaka ka vuxaka bya rimbewu,” loku nga va endlaka va hundzuka mahlonga ya timhaka ta masangu, va va ni ku navela ko biha, ku nga twani evukatini hambi ku ri ku dlaya vukati. * (Varhoma 1:24-27; Vaefesa 4:19) Muendli un’wana wa ndzavisiso u fanisa vanhu lava nga mahlonga ya ku endla timhaka ta masangu ni ku khomiwa hi vuvabyi bya khensa. U ri: “Loko munhu o kala a va hlonga ra ku endla timhaka ta masangu, swi tika ngopfu ku huma eka byona.”
10. Xana hi nga wu tirhisa njhani nawu lowu kongomisaka, lowu kumekaka eka Yakobo 1:14, 15? (Nakambe vona bokisi leri nge “ Ndlela Yo Kuma Matimba Yo Hlula Leswo Biha.”)
10 Anakanya hi marito lama tsariweke eka Yakobo 1:14, 15, lama nge: “Un’wana ni un’wana u ringiwa hi ku kokiwa ni ku wongiwa hi ku navela ka yena n’wini. Kutani ku navela, loko ku xurhe, ku veleka xidyoho; kutani, xidyoho, loko xi hetisekile, xi tswala rifu.” Hikwalaho, loko u ngheniwa hi miehleketo yo biha, hatla u teka goza ro yi bakanya. Hi xikombiso, loko ko tshuka ku humelele swifaniso leswi pfuxaka ku navela ko biha, hatla u susa mahlo ya wena eka swona kumbe u tima khompyuta kumbe u cinca xitichi xa thelevhixini. Endla xin’wana ni xin’wana lexi faneleke leswaku u nga weli ekhombyeni ra ku tikhoma ko biha!—Hlaya Matewu 5:29, 30.
11. Loko hi ri karhi hi lwa ni ku navela ka hina ko biha, hi nga kombisa hi ndlela yihi leswaku hi tshemba Yehovha?
11 Swa twisiseka leswi Loyi a hi tivaka ku antswa a hi khongotelaka a ku: “Hikokwalaho, dlayani swirho swa miri wa n’wina leswi nga emisaveni malunghana ni vumbhisa, thyaka, ku navela ka vuxaka bya rimbewu, ku navela loku vavisaka, ni ku tshwa, ku nga ku gandzela swifaniso swa hava.” (Vakolosa 3:5) I ntiyiso leswaku a swi olovi ku endla tano. Kambe, tsundzuka leswaku hi nga kombela mpfuno eka Tata wa hina la nge matilweni la hi rhandzaka ni la hi lehiselaka mbilu. (Pisalema 68:19) Kutani hatlisa u kombela nkongomiso wa yena loko u ngheniwa hi mianakanyo yo biha. Khongelela “matimba lama tlulaka lama tolovelekeke” naswona u lwa hi matimba leswaku mianakanyo ya wena yi dzika etimhakeni tin’wana.—2 Vakorinto 4:7; 1 Vakorinto 9:27; vona bokisi leri nge “ Ndzi Nga Wu Tshika Njhani Mukhuva Wo Biha?”
12. Xana “mbilu” ya hina yo fanekisela i yini naswona ha yini hi fanele hi yi sirhelela?
12 Solomoni, wanuna wo tlhariha u te: “Hlayisa mbilu ya wena ku tlula hinkwaswo leswi swi faneleke swi hlayisiwa, hikuva swihlovo swa vutomi swi le ka yona.” (Swivuriso 4:23) “Mbilu” ya hina yi fanekisela leswi hi nga xiswona emahlweni ka Xikwembu. Ku tlula kwalaho, hi ta kuma vutomi lebyi nga heriki loko Xikwembu xi vona ‘timbilu’ ta hina ti ri letinene, ku nga ri ndlela leyi vanhu va hi vonaka ha yona. Swi tano, naswona i mhaka leyi lavaka ku tekeriwa enhlokweni. Yobo u endle ntwanano ni mahlo ya yena leswaku a nga languti wansati ivi a navela ku tikhoma hi ndlela yo biha na yena. (Yobo 31:1) Xolexo i xikombiso lexinene eka hina! Mupisalema a a titwa hi ndlela leyi fanaka naswona u khongele a ku: “Endla leswaku mahlo ya mina ma hundza ma nga swi voni swilo leswi nga pfuniki nchumu.”—Pisalema 119:37.
XIBOHO XO BIHA LEXI DINA A XI ENDLEKE
13. Xana Dina a a ri mani naswona ha yini vanghana lava a va hlawuleke va n’wi hoxe ekhombyeni?
13 Hilaha hi swi voneke hakona eka Ndzima 3, vanghana va hina va nga hi kucetela leswaku hi endla leswinene kumbe leswo biha. (Swivuriso 13:20; Hlaya 1 Vakorinto 15:33.) Anakanya hi xikombiso xa Dina n’wana wa mupatriyaka Yakobe. (Genesa 34:1) Hambileswi Dina a a kurisiwe kahle, u hlawule ku aka vuxaka ni vanhwanyana va Vakanana. Vakanana a va dume hi ku tikhoma ko biha ku fana ni Vamowabu. (Levhitika 18:6-25) Loko vavanuna va Vakanana va languta Dina, ku katsa na Xikeme, loyi a a “xiximeka ngopfu” endyangwini wa ka vona, a va tivonela nhwanyana la tifanelaka ni vanhwanyana va tiko ra rikwavo.—Genesa 34:18, 19.
14. Xana vanghana lava Dina a va hlawuleke va n’wi tisele khombo hi ndlela yihi?
14 Loko Dina a vona Xikeme, a nga anakanyanga leswaku u tikumele jaha. Kambe, Xikeme a a tivonela ntombhi tanihi leswi a swi ri tano hi vavanuna va Vakanana. Dina a nga kotanga ku tisirhelela hikuva Xikeme u ‘n’wi tekile a n’wi onha.’ Swi vonaka onge Xikeme u ‘n’wi rhandzile’ kambe sweswo a swi cincanga leswi a swi endleke eka Dina. (Hlaya Genesa 34:1-4.) Vanghana vo biha lava Dina a va hlawuleke va tise xisandzu eka yena ni le ka ndyangu wa ka vona hinkwawo.—Genesa 34:7, 25-31; Vagalatiya 6:7, 8.
15, 16. Xana munhu a nga byi kuma njhani vutlhari bya Xikwembu? (Nakambe vona bokisi leri nge “ Matsalwa Lama U Nga Anakanyisisaka Ha Wona.”)
15 Dina u dyondze hi ndlela yo vava. Lava va rhandzaka Yehovha ni ku n’wi yingisa, a va fanelanga va nghena ekhombyeni swi nga fanelanga. Hikwalaho ka leswi va yingisaka Xikwembu, va hlawula ku ‘famba ni vanhu vo tlhariha.’ (Swivuriso 13:20a) Hi ndlela yoleyo va twisisa “ndlela hinkwayo ya leswinene,” kutani va papalata swiphiqo ni ku twisiwa ku vava.—Swivuriso 2:6-9; Pisalema 1:1-3.
16 Hinkwavo lava navelaka ku va ni vutlhari bya Xikwembu va tlhela va hanya hi ku pfumelelana na byona, va byi kuma hi ku tshama va ri karhi va khongela ni hi ku dyondza Rito ra Xikwembu minkarhi hinkwayo swin’we ni tibuku leti humesiwaka hi hlonga ro tshembeka. (Matewu 24:45; Yakobo 1:5) Ku titsongahata na kona i ka nkoka naswona ku tikomba hi loko munhu a yingisa ndzayo ya Matsalwa. (2 Tihosi 22:18, 19) Hi xikombiso, Mukreste a nga ha pfumelelana ni nawu lowu nge, mbilu ya yena ya kanganyisa naswona yi ni khombo. (Yeremiya 17:9) Kambe loko a langutane ni xiyimo lexi lavaka leswaku a yingisa nawu lowu, xana wa titsongahata a amukela ndzayo ni mpfuno lowu a nyikiwaka wona?
17. Hlamusela xiyimo lexi nga vaka kona endyangwini ivi u kombisa ndlela leyi tatana a nga pfunaka n’wana wa yena wa nhwanyana ha yona.
17 Anakanya hi xiyimo lexi. Tatana la nga Mukreste u alela n’wana wa yena wa nhwanyana leswaku a famba ni jaha leri nga Mukreste, va ri vambirhi ntsena. Nhwanyana loyi u ri: “Tatana, xana a wu ndzi tshembi? A hi nge endli nchumu xo biha!” Nhwanyana loyi wa n’wi rhandza Yehovha naswona u tiyimisele ku endla leswinene, kambe, xana u kongomisiwa hi ‘vutlhari bya Xikwembu’? Xana u ‘balekela vumbhisa’? Kumbe, xana u ‘tshemba mbilu ya yena’? (Swivuriso 28:26) Kumbexana u nga ha ehleketa hi milawu yin’wana leyi kongomisaka, leyi nga pfunaka tatana loyi ni n’wana wa yena leswaku va anakanyisisa hi mhaka leyi.—Swivuriso 22:3; Matewu 6:13; 26:41.
YOSEFA U BALEKELE VUMBHISA
18, 19. Hi wihi ndzingo lowu Yosefa a langutaneke na wona naswona u wu hlule njhani?
18 Muntshwa la rhandzeke Xikwembu kutani a balekela vumbhisa i Yosefa, makwavo wa Dina. (Genesa 30:20-24) Loko Yosefa a ha ri ntsongo u byi vonile vuphukuphuku lebyi endliweke hi sesi wa yena. A swi kanakanisi leswaku leswi a a tiyimisele ku tshama a amukeleka eka Xikwembu, ku anakanyisisa hi xiendlo lexi endliweke hi sesi wa yena swi n’wi sirhelerile loko a ri aEgipta, loko nsati wa n’wini wa yena a tshamela ku n’wi yenga “siku ni siku” leswaku a etlela na yena. Leswi Yosefa a a ri hlonga, a a nga ta lan’wa ntirho a famba. A a fanele a langutana ni xiyimo xexo hi vutlhari ni hi xivindzi. Sweswo u swi endle hi ku hambeta a ala loko nsati wa Potifaro a kombela ku etlela na yena, ivi eku heteleleni a baleka.—Hlaya Genesa 37:36; 39:4.
19 Anakanya hi mhaka leyi: Loko Yosefa a a lo tshamela ku anakanya hi ku etlela ni wansati loyi, xana a a ta swi kota ku tshama a tshembekile? A swi ta n’wi tikela swinene! Ematshan’weni yo anakanya hi swilo swo biha, Yosefa u teke vuxaka bya yena na Yehovha byi ri bya risima naswona sweswo swi vonake eka marito lawa a ma byeleke nsati wa Potifaro. U te: “N’wini wanga . . . a nga ndzi alelanga nchumu handle ka wena ntsena, hikuva u nsati wa yena. Kutani ndzi nga byi endlisa ku yini vubihi lebyi lebyikulu ndzi dyohela Xikwembu hakunene?”—Genesa 39:8, 9.
20. Xana Yehovha u n’wi pfune njhani Yosefa?
20 Anakanya ndlela leyi Yehovha a tsakeke ha yona loko a vona Yosefa loyi a a ri muntshwa a tshama a tshembekile siku ni siku, hambileswi a a ri kule ni ndyangu wa ka vona. (Swivuriso 27:11) Hi ku famba ka nkarhi Yehovha u endle leswaku Yosefa a ntshunxiwa ekhotsweni kutani a va holobye-nkulu ni mulanguteri wa swakudya! (Genesa 41:39-49) Hakunene ma tiyisile marito ya Pisalema 97:10, lama nge: “N’wina lava rhandzaka Yehovha, vengani leswo biha. U rindza mimoya-xiviri ya lava tshembekeke vakwe; wa va kutsula evokweni ra lavo homboloka”!
21. Xana makwerhu un’wana laha riki muntshwa wa laha Afrika u swi kombise njhani leswaku u ni mahanyelo lamanene?
21 Hilaha ku fanaka ninamuntlha, malandza yo tala ya Xikwembu ma kombisa leswaku ma ‘venga leswo biha ni ku rhandza leswinene.’ (Amosi 5:15) Makwerhu un’wana la ha riki muntshwa la Afrika u tsundzuka leswaku nhwanyana un’wana loyi a a nghena na yena xikolo u n’wi byele leswaku u ta etlela na yena loko o n’wi pfuna hi xikambelo xa tinhlayo. Makwerhu loyi u ri: “Ndzi hatle ndzi ala xikombelo xa yena. Ku tshama ka mina ndzi tshembekile, ku ndzi pfunile leswaku ndzi tama ndzi xiximeka, ku nga nchumu lowu nga wa nkoka swinene ku tlula nsuku ni silivhere.” I ntiyiso leswaku munhu a nga ha ‘tiphina swa xinkarhana’ hi ku endla xidyoho, kambe sweswo swi va ni vuyelo byo vava swinene. (Vaheveru 11:25) Naswona a hi nchumu loko swi pimanisiwa ni ntsako lowu nga heriki lowu kumiwaka hi lava yingisaka Yehovha.—Swivuriso 10:22.
AMUKELA MPFUNO LOWU HUMAKA EKA XIKWEMBU LEXI NGA NI TINTSWALO
22, 23. (a) Loko Mukreste a endla xidyoho lexikulu, ha yini a nga fanelanga a heleriwa hi ntshembo? (b) Xana hi wihi mpfuno lowu mudyohi a nga wu kumaka?
22 Leswi hinkwerhu hi nga hetisekangiki, hi lwela ku hlula ku navela ko biha ni ku endla leswinene emahlweni ka Xikwembu. (Varhoma 7:21-25) Yehovha wa swi tiva sweswo hikuva “wa tsundzuka leswaku hi ntshuri.” (Pisalema 103:14) Kambe minkarhi yin’wana Mukreste a nga ha endla xidyoho lexikulu. Xana leswi swi vula leswaku a nge rivaleriwi? A swi tano. I ntiyiso leswaku u ta tshovela leswi a swi byaleke ku fana na Hosi Davhida. Hambiswiritano, minkarhi hinkwayo Xikwembu xi tshama xi “lunghekele ku rivalela” lava tisolaka kutani va ‘vula’ swidyoho swa vona.—Pisalema 86:5; Yakobo 5:16; hlaya Swivuriso 28:13.
23 Ku engetela kwalaho, Xikwembu xi endle leswaku vandlha ra Vukreste ri va ni “tinyiko leti nga vanhu,” ku nga varisi lava wupfeke lava faneleke ni ku tinyiketela ku pfuna vamakwavo. (Vaefesa 4:8, 12; Yakobo 5:14, 15) Xikongomelo xa vona i ku pfuna mudyohi leswaku a pfuxa vuxaka bya yena ni Xikwembu ni ku “kuma mbilu,” hi ku ya hi marito ya wanuna wo tlhariha, leswaku a nga ha tlheli a dyoha.—Swivuriso 15:32.
“KUMA MBILU”
24, 25. (a) Xana jaha leri hlamuseriweke eka Swivuriso 7:6-23 ri swi kombise njhani leswaku ri ni “mbilu leyi pfumalaka vutlhari”? (b) Xana hi nga yi ‘kuma njhani mbilu’ leyi nga ni vutlhari?
24 Bibele yi vulavula hi vanhu lava nga ni “mbilu leyi pfumalaka vutlhari,” ni lava ‘kumaka mbilu’ leyi nga ni vutlhari. (Swivuriso 7:7) Hikwalaho ko pfumala ntokoto entirhweni wa Xikwembu munhu la nga ni “mbilu leyi pfumalaka vutlhari,” a nga tsandzeka ku endla swiboho leswinene. Ku fana ni jaha leri hlamuseriweke eka Swivuriso 7:6-23, a nga tikuma a endle xidyoho lexikulu. Hambiswiritano, loyi a ‘kumaka mbilu’ leyi nga ni vutlhari u kambisisa vumunhu bya yena hi ku khongela nkarhi ni nkarhi ni ku hlaya Rito ra Xikwembu. Hambileswi a nga hetisekangiki, u ringeta hi matimba leswaku mianakanyo ya yena, leswi a swi navelaka, ndlela leyi a titwaka ha yona ni tipakani ta yena swi amukelaka eka Xikwembu. Xisweswo, “u rhandza moya-xiviri wakwe,” naswona u ta katekisiwa hi Xikwembu kutani “u ta kuma leswinene.”—Swivuriso 19:8.
25 Tivutise: ‘Xana ndza kholwa hakunene leswaku milawu ya Xikwembu yi lulamile? Xana ndza tshemba hakunene leswaku ku hanya ha yona swi ta ndzi tisela ntsako wa xiviri?’ (Pisalema 19:7-10; Esaya 48:17, 18) Loko u kanakana, hatla u lulamisa mhaka leyi. Anakanyisisa hi vuyelo lebyi nga vaka kona loko u honisa milawu ya Xikwembu. Ku engetela kwalaho, ‘tivonele hi wexe leswaku Yehovha hi lonene’ hi ku kongomisiwa hi ntiyiso ni ku tata miehleketo ya wena hi swilo leswinene, ku nga swilo leswi nga ntiyiso, swo lulama, swo tenga, leswi rhandzekaka ni swa vunene. (Pisalema 34:8; Vafilipiya 4:8, 9) Loko u endla tano, u ta ya u rhandza Xikwembu ni ku rhandza leswi xi swi rhandzaka ni ku venga leswi xi swi vengaka. Yosefa a a nga hetisekanga na yena. Hambiswiritano, u swi kotile ku “balekela vumbhisa” hikuva u hete malembe yo tala a ri karhi a leteriwa hi Yehovha leswaku a ta n’wi tsakisa. Onge na wena u nga endla tano.—Esaya 64:8.
26. Xana hi yihi mhaka ya risima leyi nga ta hlamuseriwa eka tindzima leti landzelaka?
26 Muvumbi wa hina u hi vumbe hi ri ni swirho swa le xihundleni naswona a hi fanelanga hi tlanga ha swona, kambe i swa leswaku vanhu lava tekaneke va kota ku titsakisa ha swona ni ku kota ku veleka. (Swivuriso 5:18) Tindzima timbirhi leti landzelaka ti ta hlamusela ndlela leyi Xikwembu xi byi langutaka ha yona vukati.
^ ndzim. 4 Swi le rivaleni leswaku nhlayo leyi kumekaka ebukwini ya Tinhlayo yi katsa ni “varhangeri va vanhu” lava lovisiweke hi vaavanyisi ku katsa ni lava lovisiweke hi Yehovha hi ku kongoma, lava swi nga endlekaka leswaku a va ri gidi.—Tinhlayo 25:4, 5.
^ ndzim. 7 Leswaku u kuma nhlamuselo ya thyaka ni ku tikhoma ko biha, vona “Swivutiso Swa Vahlayi” eka Xihondzo xo Rindza xa July 15, 2006, lexi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 9 “Swifaniso swo navetisa rimbewu” hilaha swi tirhisiweke hakona laha, swi vula swifaniso, timhaka leti tsariweke kumbe marito lama rhekhodiweke lama pfuxaka ku navela ka rimbewu. Ku nga ha va xifaniso xa munhu la nga ambalangiki nchumu kumbe vanhu vambirhi kumbe ku tlula lava endlaka manyala.
^ ndzim. 9 Mhaka ya ku tikhoma-khoma swirho swa wena n’wini leswaku u enerisa ku navela ka wena yi ta hlamuseriwa eka “Ku Hlula Mukhuva Wa Ku Enerisa Ku Navela Ka Wena Hi Ku Tikhoma-khoma Swirho Swa Le Xihundleni.”


text:
Khathalela Rihanyo Ra Wena
Ku khathalela rihanyo ra wena swi nga ku pfuna leswaku u wu endla kahle ntirho wa wena wa xikolo u tlhela u va ni rihanyo lerinene.
I SWINENE ku khathalela miri lowu Xikwembu xi ku nyikeke wona. (Pisalema 139:14) Hi xikombiso: A hi nge u ni movha kambe a wu si tshama u tinyika nkarhi wo wu khathalela. Movha wolowo wu nga onhaka swi nga si ya kwihi. Ku nga ha endleka leswi fanaka ni hi miri wa wena. Kutani u nga wu khathalela njhani?
Ku etlela.
Loko u nga etleli tiawara leti ringaneke swi nga ku endla u languteka u karhele naswona u titwa u nga ri na matimba, u pfilunganyekile hambi ku ri ku titwa u tshikilelekile. Ku hambana ni sweswo, ku etlela tiawara leti ringaneke swi ta endla leswaku u va ni matimba swinene. Swi nga tlhela swi endla leswaku u kula hi ku hatlisa, byongo bya wena byi tirha kahle, miri wa wena wu kota ku tisirhelela eka mavabyi naswona u kota ku lawula mintlhaveko ya wena. Vuyelo byebyo byo tala u nga byi kuma ntsena loko u etlela, ku nga nchumu lowu nga tikiki ku wu endla!
Xitsundzuxo: Loko swi koteka, ringeta ku etlela hi nkarhi lowu fanaka masiku hinkwawo.
Swakudya.
Vantshwa va kula hi ku hatlisa. Hi xikombiso, exikarhi ka malembe ya 10 na 17, ntiko wa miri wa vafana vo tala wu kula hi mpimo lowu phindhiwaka kambirhi. Vanhwanyana na vona va kula hi ku hatlisa. Miri wa vona lowu kulaka wu lava swakudya swo tala leswi nga ni rihanyo ni ku kuma ntamu. Kutani tiyiseka leswaku miri wa wena u wu wundla hi swakudya leswi nga ni rihanyo.
Xitsundzuxo: Fihlula siku ni siku. Ku dya u nga si ya exikolweni swi nga ku pfuna leswaku u rhiya ndleve etlilasini naswona u nga rivali hi ku hatlisa.
Endla vutiolori.
Bibele ya pfumela leswaku “ku endla vutiolori i swinene eka miri wa wena.” (1 Timotiya 4:8, Bibele ya Contemporary English Version) Swi nga tiyisa tinyama ni marhambu ya wena, swi endla leswaku u nga hatli u karhala loko u tirha, swi lawula ntiko wa wena, swi endla leswaku mianakanyo ya wena yi tirha kahle, swi pfuna miri wa wena leswaku wu lwisana ni mavabyi, swi hunguta ntshikilelo swi tlhela swi endla leswaku u tshama u tsakile. Entiyisweni, ku endla vutiolori swi nga tlhela swi tsakisa tanihi leswi byi nga katsaka ku endla mintlangu leyi u yi rhandzaka!
Makumu ya mhaka: Ku etlela tiawara leti ringaneke, ku dya swakudya leswi nga ni rihanyo ni ku endla vutiolori hi ku ringanisela, swi ta endla leswaku miri wa wena wu hambeta wu tirha kahle. Kutani sweswo swi ta ku pfuna leswaku u tirha kahle etlilasini. *
Ha yini u nga sunguli sweswi? Tiendlele xiyimiso xo olova xo endla vutiolori. Tsala ehansi leswaku u etlela tiawara tingani nileswaku u dya swakudya swa njhani ku ringana n’hweti kutani u vona laha u faneleke u antswisa kona.
“Loko ndzi famba ndzi beriwa hi moya, ndzi kuma matimba lama engetelekeke hambileswi ndzi vaka ndzi karhele loko ndza ha suka.”—Jason wa le New Zealand.
“Ndzi ehleketa leswaku Xikwembu xi endle swakudya leswaku swi hi nyika matimba kutani ndzi lava ku dya swakudya leswi nga ni rihanyo!”—Jill wa le United States.
“Ndzi tsutsuma masiku manharhu evhikini naswona ndzi fambisa xikanyakanya kumbe ndzi famba ndzi beriwa hi moya kambirhi evhikini. Ku endla vutiolori swi ndzi nyika matimba yo tala swi tlhela swi ndzi hungutela ntshikilelo.”—Grace wa le Australia.
^ ndzim. 9 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke malunghana ni rihanyo ra wena, hlaya ndzima ya vukhume ya buku leyi nge Swivutiso Leswi Vantshwa Va Swi Vutisaka—Tinhlamulo Leti Tirhaka, Vholumo 1, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
DYONDZA SWO TALA
Ndzi Nga Swi Hisekela Njhani Ku Endla Vutiolori?
Anakanya hi vuyelo byinharhu lebyi u nga byi kumaka hi ku endla vutiolori nkarhi na nkarhi.


text:
Xana Bibele Ya Vulavula Hi Ku Susa Khwiri?
Nhlamulo ya Bibele
Vutomi bya kwetsima eka Xikwembu naswona hambi ku ri mbungu xi wu teka tanihi munhu loyi a hanyaka. Hosi Davhida u huhuteriwe ku tsala leswi malunghana ni Xikwembu: “
Mahlo ya wena ma vone ni xitumbulukwa xa mina.” (Pisalema 139:16) Xikwembu xi vule leswaku munhu a a ta boheka ku tihlamulela loko a vavise n’wana la nga si velekiwaka. Hikwalaho, ku dlaya n’wana la nga si velekiwaka i ku dlaya hi vomu eka Xikwembu.—Eksoda 20:13; 21:22, 23.
Hambiswiritano, i yini leswi nga endliwaka loko ko pfuka xiyimo xa xihatla hi nkarhi wa ku veleka lexi sindzisaka mpatswa leswaku wu hlawula exikarhi ko ponisa vutomi bya manana kumbe bya n’wana? Exiyin’weni xexo, mpatswa wu fanele wu endla xiboho xa leswaku i vutomi bya mani lebyi wu nga ta ringeta ku byi ponisa.


text:
Ha Yini Yesu A Vitaniwa N’wana Wa Xikwembu?
Nhlamulo ya Bibele
Xikwembu a xi na yena nsati wa xiviri loyi xi veke ni vana na yena. Kambe i Muvumbi wa swilo hinkwaswo leswi hanyaka. (Nhlavutelo 4:11) Hikokwalaho, munhu wo sungula loyi xi n’wi vumbeke, Adamu, u vuriwa “
n’wana wa Xikwembu.” (Luka 3:38) Hilaha ku fanaka, Bibele yi dyondzisa leswaku Yesu u vumbiwe hi Xikwembu. Kutani Yesu u tlhela a vitaniwa “
N’wana wa Xikwembu.”—Yohane 1:49.
Xikwembu xi vumbe Yesu xi nga si vumba Adamu. Malunghana na Yesu, muapostola Pawulo u tsale a ku: “
I xifaniso xa Xikwembu lexi nga vonakiki, mativula ya ntumbuluko hinkwawo.” (Vakolosa 1:15) Yesu u rhange a hanya etilweni emahlweni ko va a velekiwa exitaleni le Betlehema. Entiyisweni, Bibele yi vula leswaku “
masungulo yakwe ma sukela eminkarhini yo sungula, ku sukela emasikwini ya nkarhi lowu nga riki na makumu.” (Mikiya 5:2) Leswi Yesu a nga N’wana wa Xikwembu wa mativula, a a ri xivumbiwa xa moya etilweni a nga si velekiwa tanihi munhu emisaveni. Yesu hi byakwe u te: “
Ndzi xike hi le tilweni.”—Yohane 6:38; 8:23.
DYONDZA SWO TALA
Yesu—Laha A Humaka Kona
Dyondza hi ndhawu leyi Yesu a velekiweke eka yona, laha a kurisiweke kona ni laha a humaka kona.
Ha Yini Xikwembu Xi Rhume Yesu eMisaveni?
Vona leswaku ha yini Yesu a te emisaveni ni ndlela leyi hi vuyeriwaka ha yona namuntlha.


text:
Xana Yesu I Xikwembu?
VANHU vo tala va vula leswaku dyondzo ya Vunharhu-un’we i “dyondzo-nkulu ya vukhongeri bya Vakreste.” Hi ku ya hi dyondzo leyi, ku vuriwa leswaku Tatana, N’wana ni moya lowo kwetsima i vanhu vanharhu eka Xikwembu xin’we. Mufundhisi John O’Connor loko a vulavula hi Vunharhu-un’we u te: “Ha swi tiva leswaku leyi i dyondzo leyi rharhanganeke leyi na hina hi nga yi twisisiki.” Ha yini swi nga olovi ku twisisa dyondzo leyi?
Buku leyi vuriwaka The Illustrated Bible Dictionary yi hi nyika xivangelo xa kona. Loko yi vulavula hi dyondzo leyi ya Vunharhu-un’we yi ri: “Dyondzo leyi a yi sekeriwanga eBibeleni nikatsongo hikuva ku hava tsalwa ni rin’we leri vulavulaka hi yona eBibeleni.” Leswi dyondzo leyi ya Vunharhu-un’we yi nga ‘sekeriwangiki eBibeleni,’ vanhu lava pfumelaka eka yona i khale va ri karhi va wa va pfuka va lavana ni tindzimana leti yi seketelaka, lerova va kale va soholota ni tindzimana to karhi eBibeleni leswaku va yi seketela.
Xana Ri Kona Tsalwa Leri Seketelaka Vunharhu-un’we?
Tsalwa leri hakanyingi ri tirhisiwaka hi ndlela leyi hoxeke i ra Yohane 1:1. Hi ku ya hi Bibele—Mahungu Lamanene, tsalwa leri ri ri: “Eku sunguleni ka swilo hinkwaswo, Rito a ri ri kona, Rito a ri ri na Xikwembu [hi Xigriki i ton the·on′], kutani rito a ri ri Xikwembu [hi Xigriki i the·os′].” Tsalwa leri ri ni maviti mambirhi ya Xigriki ku nga the·os′ (kumbe xikwembu). Hi Xigriki riviti ro sungula ri rhangeriwa hi xirhangi ton, naswona emhakeni leyi rito the·on′ ri kombetela eka Xikwembu xa Matimba Hinkwawo. Hambiswiritano, hi Xigriki riviti ra vumbirhi ku nga the·os′ a ri na xona xirhangi. Xana xirhangi eka riviti leri ra vumbirhi xi lo siyiwa hi xihoxo?
Ha yini swi nga olovi ku twisisa dyondzo ya Vunharhu-un’we?
Buku ya Yohane a yi tsariwe hi ririmi ra Xikoine kumbe hi Xigriki lexi tolovelekeke lexi nga ni milawu yo hlawuleka malunghana ni ku tirhisiwa ka swirhangi. Xidyondzi xin’wana xa Bibele lexi vuriwaka A. T. Robertson xi xiye leswaku maviti lawa hinkwawo ma ni swirhangi, “leswi vulaka leswaku ma fana naswona ma vula nchumu wun’we.” Robertson u tirhise xikombiso lexi nga eka Matewu 13:38, leyi nge: “Nsimu [hi Xigriki ku nga ho a·gros′] i misava [hi Xigriki ku nga ho ko′smos].” Ririmi leri nga tirhisiwa laha ra hi pfuna ku xiya leswaku misava ni nsimu i nchumu wun’we.
Ku vuriwa yini loko ku tirhisiwe marito mambirhi lama fanaka kambe ma nga ri na swirhangi leswi fanaka hi Xigriki, hilaha swi nga hakona eka Yohane 1:1? James Allen Hewett mukambisisi wa Bibele loko a tshaha tsalwa leri tanihi xikombiso u ri: “Emhakeni leyi marito lawa a ma vuli nchumu wun’we naswona vanhu va kona a va ringani.”
Hi xikombiso, Hewett u tirhise tsalwa ra 1 Yohane 1:5 leri nge: “Xikwembu i ku vonakala.” Hi Xigriki vito leri nge “Xikwembu” ri ni xirhangi ku nga ho the·os′. Kambe rito phos leri vulaka ku “vonakala” a ri na xona xirhangi. Hewett u ri: “Munhu a nga ha vula . . . leswaku Xikwembu xi fana ni ku vonakala; kambe a nge vuli leswaku ku vonakala i Xikwembu.” Swikombiso swin’wana swi kumeka eka Yohane 4:24 leyi nge “Xikwembu i Moya” ni le ka 1 Yohane 4:16 leyi nge “Xikwembu i rirhandzu.” Eka tindzimana leti timbirhi, rito “Xikwembu” ri ni xirhangi hi Xigriki, kambe rito “Moya” na “rirhandzu” a ma na swona. Leswi swi vula leswaku a hi nge vuli leswaku “Moya i Xikwembu” kumbe “rirhandzu i Xikwembu.”
Xana “Rito” I Mani?
Swidyondzi swo tala swa Magriki ni vahundzuluxeri va Bibele va pfumela leswaku Yohane 1:1 yi swi veka erivaleni leswaku “Rito” i mani. William Barclay loyi a nga muhundzuluxeri wa Bibele u ri: “Leswi [muapostola Yohane] a nga xi tirhisangiki xirhangi emahlweni ka rito theos, sweswo swi vula leswaku . . . eka tsalwa leri Yohane a nga vuli swona leswaku Rito i Xikwembu. Hi marito man’wana, Yohane a nga vuli swona leswaku Yesu i Xikwembu.” Hilaha ku fanaka, xidyondzi xin’wana lexi vuriwaka Jason David BeDuhn xi ri: “Hi Xigriki loko u susa xirhangi eka rito theos (Xikwembu) exivulweni lexi nge, “rito a ri ri Xikwembu” eka Yohane 1:1, sweswo swi ta endla leswaku vahlayi va wena va twa onge a wa ha vulavuli hi ‘Xikwembu xa Matimba Hinkwawo.’ . . . Ku susiwa ka xona swi endla leswaku rito theos ri nga fani na rito ho theos, hilaha rito ‘xikwembu’ leri tsariweke hi maletere lamatsongo ri nga vuliki nchumu wun’we ni rito ‘Xikwembu’ leri sungulaka hi letere lerikulu.” BeDuhn u ya emahlweni a ku: “Eka Yohane 1:1, Rito a hi Xikwembu xa Matimba Hinkwawo kambe i xikwembu kumbe xivumbiwa xa moya.” Xidyondzi xin’wana lexi vuriwaka Joseph Henry Thayer lexi hoxeke xandla loko ku hundzuluxeriwa Bibele leyi vuriwaka American Standard Version, xi ri: “Rito a a ri xikwembu kambe a a nga ri Xikwembu xa Matimba Hinkwawo.”
Yesu u swi veke erivaleni leswaku yena ni Tata wakwe a hi munhu un’we
Xana ku tiva Xikwembu ku fanele ku va mhaka leyi “rharhanganeke”? A swi nga ri tano eka Yesu. Loko a khongela eka Tata wakwe u swi veke erivaleni leswaku yena ni Tata wakwe a hi munhu un’we loko a ku: “Leswi swi vula vutomi lebyi nga heriki, ku nghenisa ka vona vutivi ha wena, Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso, ni loyi u n’wi rhumeke, Yesu Kreste.” (Yohane 17:3) Loko hi ri ni ripfumelo eka Yesu naswona hi swi twisisa kahle leswi Bibele yi swi dyondzisaka, hi ta n’wi xixima tanihi N’wana wa Xikwembu loyi a tlakukeke, naswona leswi swi ta hi pfuna leswaku hi gandzela Yehovha tanihi “Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso.”


text:
Papila Leri Humaka EGreece
Ku Chumayela eXiphen’wini Xa Le Dzongeni Wa Yuropa
TINTSHAVA letikulu ta Levká ta le xihlaleni xa Crete hakatsongo-tsongo a ti vonaka ti ri titsongo loko xikepe xa hina xi ri karhi xi suka etintshaveni teto xi ya xi nghena eMediteraniya. Exikepeni a ku ri ni vanhu lava ringanaka 13, lava a va ri langutele hi mahlo-ngati riendzo ro ya exihlaleni xa Gavdos lexi nga thonsi leritsongo emepeni, lexi funghaka xiphemu xa le dzongeni wa Yuropa.
A swi vonaka onge a hi ta va ni riendzo lerinene eka siku leri ro hisa ra ximumu. Kambe hi ku hatlisa ku sungule xidzedze lexi endleke lwandle ri kariha, leswi endleke leswaku xikepe xi ya hala ni hala. Leswi a ndzi khomiwe hi rhumbyana, ndzi tsundzuke rungula ra Bibele ra muapostola Pawulo, loyi a langutaneke ni xidzedze lexikulu ematini lawa eka malembe-xidzana lama hundzeke—laha hi nkarhi wolowo xihlala xa Gavdos a xi tiviwa tanihi xihlala xa Kawuda. (Mintirho 27:13-17) A ndzi ri ni ntshembo wa leswaku a hi ta fika hi hlayisekile eGavdos.
Eku heteleleni hi vone lomu a hi ya kona, ndhawu leyi nga ni maribye ni magiyagiya lama nghenaka ni le lwandle. A ku ri rivala leri nga andlaleka, leri tlakukeke timitara ta kwalomu ka 300 ntsena, leri nga riki na tintshava. Exihlaleni lexi, lexi endlaka kwalomu ka swikwere-khilomitara swa 26 ku tele mirhi yo bumbula ya muphayini. Etindhawini tin’wana, mirhi ya yunipa yi rhelela yi ya etimbuweni.
Ku tshame ku va ni vaaki va kwalomu ka 8 000 exihlaleni xexo. Namuntlha nhlayo ya vaaki lava tshamaka kwalaho yi le hansi ka 40. Swi vonaka onge nhluvuko wo tala wa manguva lawa a wu si endleka eGavdos. Hambileswi minkarhi yin’wana swikepe swi hundzaka hi le timbuweni ta kona, xihlala lexi xo va ni xikepe xitsongo lexi minkarhi yin’wana xi yaka eCrete naswona hakanyingi xa hlwela kumbe xi nga vi kona hikwalaho ka maxelo yo biha.
A hi ye eGavdos leswaku hi ya nyika vanhu nchumu lowu tsakisaka ni lowu khutazaka—ntshembo lowu tiyeke wa vumundzuku lebyinene ni ntshembo wa vutomi lebyi nga heriki laha vanhu va nga ta va ni rihanyo leri hetisekeke. Loko xikepe xa hina xi ri karhi xi lunghekela ku yima laha swikepe swi yimaka kona, a hi swi langutele hi mahlo-ngati ku ya eribuweni hi ya chumayela mahungu wolawo lamanene.
Leswi a hi ndlengandlengisiwe tiawara ta kwalomu ka mune ni hafu, swikandza swa hina a swi vonaka leswaku a hi nga tiphinanga nikatsongo hi riendzo ro ya eGavdos. Kambe endzhaku ko ba xithongwana ni ku kuma khapu ya kofi hi titwe hi antswa swinene. Endzhaku ko pfuxetanyana rungula ra Bibele leri vulavulaka hi riendzo ra muapostola Pawulo, swin’we ni xikhongelo lexi humaka embilwini, se a hi lunghekele ku sungula ntirho wa hina.
Vanhu va kwalaho va ni xinghana ni malwandla. Va hi amukele emakaya ya vona va tlhela va hi nyika swo miyeta nyoka. Ku engetela eka ku va chumayela mahungu lamanene lama nga eBibeleni, hi kombise ku tlangela malwandla ya vona hi ku va pfuna loko swi laveka. Loko hi ri karhi hi vulavula ni wansati un’wana, xirho xin’wana xa ntlawa wa hina lexi nga mutivi wa gezi xi xiye nchumu wo karhi wa gezi lowu onhakeke kutani xi kombela ku n’wi lunghisela wona. Sweswo swi khumbe wansati yoloye. Kutani a amukela nkandziyiso lowu sekeriweke eBibeleni lowu hi n’wi nyikeke wona kutani a hi bumabumela swin’we ni vutirheli bya hina. Wansati un’wana u kombise ku tlangela ka yena kutani a ku, “Ntirho wa n’wina wu huma eka Xikwembu ku nga ri eka vanhu naswona leswi swi vonaka hileswi mi teke mi ta chumayela exihlaleni lexi, lexi nga ekule.”
Minkandziyiso ya Bibele leyi a hi fambe na yona yi vonake yi tsakeriwa swinene hi vanhu. Wanuna un’wana u amukele timagazini ta Xihondzo xo Rindza ni Xalamuka! naswona u lave minkandziyiso leyi engetelekeke leswaku a ta yi hlaya hi tin’hweti ta xixika. Wanuna un’wana a nga tekanga minkandziyiso ya yena ntsena kambe u tlhele a kombela yin’wana leswaku a ta yi veka exitolo xakwe leswaku vaxavi vakwe va ta yi hlaya. U hi nyike adirese yakwe leswaku hi ta n’wi rhumela timagazini n’hweti yin’wana ni yin’wana. Ndyangu wun’wana wu tsake swinene loko wu kombisiwa leswaku xihlala xa wona lexitsongo xi boxiwile eBibeleni. Wu tlhele wu amukela timagazini ta hina hi ntsako.
Hambileswi swi khutazaka swinene loko vanhu va angula hi ndlela yo tano, riendzo ro ya eGavdos van’wana va hina ri hi tsundzuxe swilo leswi vavaka. Ekusuhi ni le Nsonga wa Sarakíniko ku ni muako lowu eka wona a ku pfaleriwe vanhu hikwalaho ka tipolitiki. Emmanuel Lionoudakis loyi a nga Mbhoni ya Yehovha, a a yisiwe evuhlongeni kwalaho eku heleni ka va-1930 hikwalaho ka ntirho wakwe wo chumayela. * Hi nkarhi wolowo xihlala xa Gavdos a xi hlamuseriwa tanihi “xihlala xa kwandzasi leri nga ni swipame leswi dlayaka, ndhawu leyi vanhu vo tala va . . . feke hi ndlala, maxangu ni mavabyi, hi yona mhaka leyi a swi fanerile ku va xi vitaniwa xihlala xa rifu.” Lionoudakis a a phasa tinhlampfi leswaku a kuma swakudya, hambileswi hi hala tlhelo a khomekile hi ku chumayela vanhu lava a pfaleriwe na vona, tanihi leswi a ri Mbhoni a ri yexe kwalaho. Loko va vona ndhawu leyi a a tshama eka yona eka malembe ya kwalomu ka 70 lama hundzeke, n’wana wakwe wa xisati, mukon’wana wakwe ni ntukulu wakwe wa nhwanyana va khumbekile etimbilwini ta vona. Eka hina xikombiso xakwe i xikhutazo xo tshama hi tshembekile ni ku hiseka evutirhelini.
Xihlala xa Gavdos a ku ri ndhawu leyi nga tsakisiki eka lava a va yisiwe evuhlongeni kwalaho. Kambe eka hina, yi vonake yi ri ndhawu leyinene loko hi ri karhi hi chumayela eka xiphemu xin’wana ni xin’wana xa xihlala mahelo-vhiki wolawo, hi fambise timagazini ta 46 ni tibroxara ta kaye eka vanhu va kwalaho lava nga ni rirhandzu. Hi swi langutele hi mahlo-ngati ku tlhela hi vona vanghana va hina lavantshwa!
Nkarhi wa leswaku hi muka wu hatle wu fika hi nga si swi langutela. Kambe maxelo a ma hi pfumelelanga leswaku hi famba kutani leswi a hi bohe leswaku hi ta suka hi awara ya ntlhanu nimadyambu a swa ha kotekanga. Exikarhi ka vusiku, hi sungule ku tilunghiselela riendzo rin’wana ro tika. Hi hetelele hi suka hi awara ya nharhu nimixo naswona endzhaku ko ndlengandlengisiwa tiawara ta kwalomu ka ntlhanu elwandle leri nga ni xidzedze, hi fike eCrete. Leswi a hi ndlengandlengisiwe hi lwandle leri nga ni xidzedze a hi twa milenge ya hina yi vava naswona yi nga tiyelanga loko hi chika exikepeni, kambe a hi tsakile hileswi hi koteke ku endla leswaku vito ra Yehovha ri tiveka exihlaleni xa Gavdos. (Esaya 42:12) Hinkwerhu lava a hi ri eka ntlawa wolowo ha pfumela leswaku matshalatshala ya hina a ma vanga nyuku wa mbyana. Maxangu lawa hi hlangavetaneke na wona hi ta ma rivala ku nga ri khale, kambe ha tiyiseka leswaku a hi nge pfuki hi rivale riendzo leri.
^ ndzim. 11 Leswaku u hlaya hi mhaka ya vutomi ya Emmanuel Lionoudakis, vona Xihondzo xo Rindza xa September 1, 1999, matluka 25-29.


text:
XIYENGE 4
Ku Hlula Ka Mfumo
—Ku Simekiwa Ka Mahungu Lamanene Hi Nawu
LOKO mi ri karhi mi chumayela hi yindlu ni yindlu, mi twa bele leyi rilaka ekule. Mpfumawulo wa yona wu ya wu twakala swinene. Loko u sungula ku vulavula ni n’wini wa muti lowu landzelaka, loyi u chumayelaka na yena wa kavanyeteka loko movha wa maphorisa wu yima. Ku huma phorisa emovheni kutani ri mi tshinelela, ivi ri vutisa ri ku: “Xana hi n’wina vanhu lava fambaka hi muti ni muti mi vulavula hi Bibele? Vanhu va vilela hi n’wina!” Mi hlamula hi xichavo, kutani mi vula leswaku mi Timbhoni ta Yehovha. Xana ku ta endleka yini endzhaku ka sweswo?
Lexi hlamarisaka swinene, leswi swi titshege hi matimu. Eka malembe lama hundzeke, xana hulumendhe ya le tikweni leri mi tshamaka eka rona yi tirhisane njhani ni Timbhoni ta Yehovha? Xana ku ni ntshunxeko wa vukhongeri? Loko swi ri tano, sweswo swi nga ha va swi titshege hi ndlela leyi vamakwerhu va n’wina va moya lava hanyeke eka makume ya malembe lama hundzeke va tirheke hi matimba ha yona eku “lweleni ni le ku simekeni ka mahungu lamanene hi nawu.” (Filp. 1:7) Ku nga khathariseki leswaku u tshama kwihi, ku anakanyisisa hi swiviko swa ku hlula ka le nawini ka Timbhoni ta Yehovha swi nga ha ri tiyisa swinene ripfumelo ra wena. Eka xiyenge lexi, hi ta tlhuvutsa swin’wana swa swiviko sweswo leswi hlamarisaka. Ku hlula ka hina ku nyikela vumbhoni lebyi tsakisaka bya leswaku Mfumo i wa xiviri, hikuva a hi ta va hi nga hetisisanga swo tala hi matimba ya hina!
EKA XIYENGE LEXI
NDZIMA 13
Vachumayeri Va Mfumo Va Yisa Nandzu Wa Vona eHubyeni
Vaavanyisi van’wana eka tihuvo ta manguva lawa va tekelele langutelo ra mudyondzisi wa Nawu wa le nkarhini wa khale Gamaliyele.
NDZIMA 14
Ku Seketela Hulumendhe Ya Xikwembu Ntsena Hi Ku Tshembeka
“Nambu” wa nxaniso lowu weleke Timbhoni ta Yehovha hikwalaho ka ku nga hlanganyeli eka tipolitiki wu mitiwe hi xihlovo lexi nga languteriwangiki.
NDZIMA 15
Ku Lwela Ntshunxeko Wo Gandzela
Vanhu va Xikwembu va lwele mfanelo yo yingisa nawu


text:
Swivutiso Swa Vahlayi
Vakulu ni malandza ya vutirheli va hlawuriwa njhani emavandlheni?
Eminkarhini ya vaapostola, muapostola Pawulo u byele vakulu va vandlha ra le Efesa a ku: “Nyikelani nyingiso eka n’wina vini ni le ka ntlhambi hinkwawo, lowu moya lowo kwetsima wu mi vekeke ku va valanguteri va wona, ku risa vandlha ra Xikwembu, leri xi ri xaveke hi ngati ya N’wana wa xona.” (Mint. 20:28) Moya lowo kwetsima wu tirha njhani eku hlawuriweni ka vakulu ni malandza ya vutirheli namuntlha?
Xo sungula, moya lowo kwetsima wu susumetele vatsari va Bibele leswaku va tsala timfanelo leti vakulu ni malandza ya vutirheli va faneleke va va na tona. Eka 1 Timotiya 3:1-7 ku xaxametiwe timfanelo ta 16 leti vakulu va faneleke va va na tona. Timfanelo tin’wana ti kumeka ematsalweni yo tanihi Tito 1:5-9 na Yakobo 3:17, 18. Timfanelo leti malandza ya vutirheli ma faneleke ma va na tona ti xaxametiwe eka 1 Timotiya 3:8-10, 12, 13. Xa vumbirhi, lava va bumabumelaka va tlhela va hlawula vamakwerhu volavo, va kombela moya lowo kwetsima wa Yehovha leswaku wu va kongomisa loko va kambisisa loko makwerhu wo karhi a ri na tona timfanelo toleto ta le Matsalweni. Xa vunharhu, munhu loyi a bumabumeriwaka u fanele a kombisa mbhandzu wa moya lowo kwetsima wa Xikwembu evuton’wini bya yena. (Gal. 5:22, 23) Hikwalaho, moya wa Xikwembu wa katseka loko vamakwerhu va hlawuriwa ku va vakulu kumbe malandza ya vutirheli.
Kambe i mani loyi kahle-kahle a hlawulaka vamakwerhu volavo? Enkarhini lowu hundzeke, swibumabumelo leswi katsaka ku hlawuriwa ka vakulu ni malandza ya vutirheli a swi rhumeriwa erhavini. Vamakwerhu va kwalaho lava hlawuriweke hi Huvo leyi Fumaka a va kambisisa swibumabumelo swoleswo ivi va hlawula lava fanelekaka. Endzhaku ka sweswo, rhavi a ri tivisa huvo ya vakulu. Vakulu vona a va tivisa vamakwerhu va xinuna lava ha ku hlawuriwaka, va va vutisa loko va xi amukela xiavelo xolexo ni loko va xi fanelekela hakunene. Eku heteleleni a ku endliwa xitiviso evandlheni.
Kambe xana vamakwerhu volavo a va hlawuriwa njhani eminkarhini ya vaapostola? Minkarhi yin’wana, vaapostola hi vona a va hlawula vamakwerhu volavo, ku fana ni loko va hlawula vavanuna va nkombo lava a va ta langutela ku phameriwa ka swakudya swa siku ni siku eka tinoni. (Mint. 6:1-6) Hambiswiritano, swi nga ha endleka vavanuna volavo se a va ri vakulu loko va nga si nyikiwa xiavelo lexi lexi engetelekeke.
Hambileswi Matsalwa ma nga hlamuseliki hi vuenti ndlela leyi vamakwerhu va xinuna a va hlawuriwa ha yona enkarhini wolowo, ha swi vona leswaku a swi endliwa njhani. Hi byeriwa leswaku loko Pawulo na Barnaba va tlhelela ekaya loko va vuya eka riendzo ra vona ro sungula ra vurhumiwa, “va va vekele vakulukumba eka vandlha rin’wana ni rin’wana, naswona va endla xikhongelo hi ku titsona swakudya, va va nyikela eka Yehovha loyi va veke vapfumeri eka yena.” (Mint. 14:23) Endzhaku ka malembe yo hlayanyana, Pawulo u tsalele mutirhi-kulobye Tito a ku: “Ndzi ku siye eKreta, leswaku u lulamisa swilo leswi a swi hoxile ni ku veka vakulukumba emutini wun’wana ni wun’wana, hilaha ndzi ku leriseke hakona.” (Tito 1:5) Hilaha ku fanaka, Timotiya, loyi a fambeke swinene na muapostola Pawulo, swi tikomba onge na yena a a nyikiwe vutihlamuleri lebyi fanaka. (1 Tim. 5:22) Kutani swi le rivaleni leswaku valanguteri va miganga hi vona a va hlawula vamakwerhu lava, ku nga ri vaapostola ni vakulukumba va le Yerusalema.
Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha yi cince ndlela leyi vakulu ni malandza ya vutirheli va faneleke va hlawuriwa ha yona, hikwalaho ka xikombiso lexi xa le Bibeleni. Ku sukela hi September 1, 2014, vakulu ni malandza ya vutirheli va ta hlawuriwa hi ndlela leyi landzelaka: Mulanguteri un’wana ni un’wana wa muganga u ta swi kambisisa hi vukheta swibumabumelo swa le mugangeni wa yena. Loko a endzele mavandlha, u ta ringeta ku va tiva ku antswa vamakwerhu lava bumabumeriweke, loko swi koteka a tirha na vona nsimu. Endzhaku ko bula hi swibumabumelo swoleswo ni huvo ya vakulu, mulanguteri wa muganga u ni vutihlamuleri byo hlawula vakulu ni malandza ya vutirheli emavandlheni ya le mugangeni wa yena. Endlelo leri ri fambisana swinene ni ndlela leyi vakulu ni malandza ya vutirheli a va hlawuriwa ha yona eminkarhini ya vaapostola.
I vamani lava nga ni vutihlamuleri lebyikulu emhakeni leyi? “Hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha” ri ni vutihlamuleri lebyikulu byo phamela va yindlu. (Mat. 24:45-47) Leswi swi katsa ku kambisisa Matsalwa hi ku pfuniwa hi moya lowo kwetsima, leswaku ri nyikela nkongomiso wo tirhisa milawu leyi kongomisaka ya le Bibeleni leyi khumbaka ndlela leyi vandlha ra le misaveni hinkwayo ri hleriweke ha yona. Hlonga ro tshembeka ri tlhela ri hlawula valanguteri hinkwavo va miganga ni swirho swa Tikomiti ta Marhavi. Rhavi rin’wana ni rin’wana ra pfuneta eku tirhiseni ka nkongomiso lowu nyikeriwaka. Huvo yin’wana ni yin’wana ya vakulu yi ni vutihlamuleri lebyikulu byo ti kambisisa hi vukheta timfanelo leti hlamuseriweke eMatsalweni ta vamakwerhu lava yi va bumabumelaka leswaku va hlawuriwa evandlheni ra Xikwembu. Mulanguteri un’wana ni un’wana wa muganga u ni vutihlamuleri lebyikulu byo swi kambisisa hi vukheta ni hi xikhongelo swibumabumelo leswi endliweke hi vakulu kutani a hlawula vavanuna lava fanelekaka.
Loko hi twisisa ndlela leyi vamakwerhu lava va hlawuriwaka ha yona, hi yi twisisa kahle ndlela leyi moya lowo kwetsima wu tirhaka ha yona emhakeni leyi. Hikwalaho ha va tshemba swinene hi tlhela hi va xixima vamakwerhu lava hlawuriweke evandlheni ra Vukreste.—Hev. 13:7, 17.
I vamani timbhoni timbirhi leti ku vulavuriwaka ha tona eka Nhlavutelo ndzima 11?
Nhlavutelo 11:3 yi vulavula hi timbhoni timbirhi leti a ti ta profeta ku ringana masiku ya 1 260. Tindzimana leti landzelaka ti vula leswaku xivandzana a xi ta “ti hlula, xi ti dlaya.” Kambe endzhaku ka “masiku manharhu ni hafu,” timbhoni letimbirhi a ti ta pfuxiwa eku feni, ku nga mhaka leyi a yi ta hlamarisa vanhu hinkwavo lava a va hlalerile.—Nhlav. 11:7, 11.
I vamani timbhoni letimbirhi? Mongo wa rungula leri wu hi pfuna leswaku hi kota ku ti tiva. Xo sungula, hi byeriwa leswaku ti “fanekiseriwa hi mirhi yimbirhi ya mitlhwari ni swo tlhoma timboni swimbirhi.” (Nhlav. 11:4) Leswi swi hi tsundzuxa hi xo tlhoma rivoni ni mitlhwari yimbirhi, leswi ku vulavuriwaka ha swona eka vuprofeta bya Zakariya. Mitlhwari leyi a yi fanekisela “vatotiwa vambirhi,” ku nga Ndhuna-nkulu Zerubabele ni Muprista Lonkulu Yoxuwa, “lava va yimeke etlhelo ka Hosi ya misava hinkwayo.” (Zak. 4:1-3, 14) Xa vumbirhi, ku hlamuseriwa leswaku timbhoni letimbirhi ti endla masingita yo fana ni lawa ma endliweke hi Muxe na Eliya.—Ringanisa na Nhlavutelo 11:5, 6 na Tinhlayo 16:1-7, 28-35 na 1 Tihosi 17:1; 18:41-45.
Hi kwihi ku yelana loku nga kona eka swiendlakalo leswimbirhi? Eka xiendlakalo ha xin’we, rungula ra kona ri vulavula hi vatotiwa va Xikwembu lava rhangeleke enkarhini wo tika wa ku ringiwa. Hikwalaho loko ku hetiseka Nhlavutelo ndzima 11, vamakwavo lava totiweke lava rhangeleke enkarhini wa ku simekiwa ka Mfumo wa Xikwembu etilweni hi 1914, va chumayele va “ambale tinguvu to khwaxa” ku ringana malembe manharhu ni hafu.
Loko vatotiwa lava va heta ku chumayela va ambale tinguvu to khwaxa, va dlayiwile hi ndlela yo fanekisela loko va pfaleriwe ekhotsweni ku ringana nkarhi wo koma, lowu a wu fanekisela masiku manharhu ni hafu. Ntirho wo chumayela a wu yimisiwile hi ku ya hi valala va vanhu va Xikwembu, leswi va endleke va tsaka swinene.—Nhlav. 11:8-10.
Hambiswiritano, hi ku pfumelelana ni marito ya vuprofeta, loko ku hela masiku manharhu ni hafu, timbhoni letimbirhi ti pfuxiwile eku feni. Vatotiwa lava va ntshunxiwe ekhotsweni naswona lava tshameke va tshembekile va nyikiwe ntirho wo hlawuleka hi Xikwembu hi ku tirhisa Hosi ya vona, Yesu Kreste. Hi 1919 va hlawuriwe leswaku va va “hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha” leswaku va khathalela swilaveko swa moya swa vanhu va Xikwembu emasikwini lawa yo hetelela.—Mat. 24:45-47; Nhlav. 11:11, 12.
Lexi tsakisaka, Nhlavutelo 11:1, 2 yi kombisa leswaku swiendlakalo leswi a swi fambisana ni nkarhi lowu tempele ya moya a yi ta pimiwa ha wona. Malakiya ndzima 3 yi vulavula hi ku kamberiwa loku fanaka ka tempele ya moya, loku landzeriweke hi nkarhi wo basisiwa. (Mal. 3:1-4) Ku kamberiwa loku ni ku basisiwa swi teke nkarhi wo tanihi kwihi? Ku sukele hi 1914 ku ya hela eku sunguleni ka 1919. Nkarhi lowu wu katsa masiku ya 1 260 (tin’hweti ta 42) ni masiku manharhu ni hafu yo fanekisela lawa ku vulavuriwaka ha wona eka Nhlavutelo ndzima 11.
Ha tsaka swinene leswi Yehovha a hleleke leswaku ku va ni ntirho lowu wo basisiwa hi tlhelo ra moya leswaku a basisa vanhu vo hlawuleka leswaku va endla mintirho leyinene! (Tito 2:14) Ku tlula kwalaho, ha xi tlangela xikombiso lexi vekiweke hi vatotiwa vo tshembeka lava rhangeleke enkarhini wolowo wo kamberiwa kutani va yimela timbhoni timbirhi to fanekisela. *
^ ndzim. 18 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, vona Xihondzo xo Rindza xa July 15, 2013, tluka 22, ndzimana 12.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Daniyele 11:1-45
11 “Loko ku ri mina, hi lembe ro sungula ra Dariyosi lowa Mumeda+ ndzi suke ndzi yima ndzi ri mutiyisi ni xisirhelelo eka yena.2 Sweswi ndzi ta ku byela leswi swi nga ntiyiso:+“Waswivo! Ka ha ta va ni tihosi tinharhu leti ti nga ta yimela Peresiya,+ ya vumune+ yi ta hlengeleta rifuwo lerikulu ku tlula letin’wana hinkwato.+ Hi ku hatlisa loko yi ve ni matimba hi rifuwo ra yona, yi ta pfuxa hinkwaswo swi lwa ni mfumo wa Grikiya.+3 “Kunene hosi ya matimba yi ta yima, yi fuma hi vulawuri lebyikulu,+ yi endla hi ku ya hi ku rhandza ka yona.+4 Loko yi yimile,+ mfumo wa yona wu ta tshoviwa, wu aviwa ematlhelweni ya timheho ta mune+ ta matilo,+ kambe ku nga ri hi ku pfumelelana ni vulawuri+ bya yona ni hi ku ya hi ku fuma ka yona loku yi fumeke hakona; hikuva mfumo wa yona wu ta simuriwa, wu va wa van’wana handle ka lava.5 “Hosi ya le dzongeni yi ta va ni matimba, ni yin’wana ya tihosana ta yona; yi ta yi hlula, kunene yi ta fuma hi vulawuri lebyikulu lebyi tlulaka matimba ya hosi leyin’wana ya ku fuma.6 “Eku heleni ka malembe yo karhi va ta hlangana, n’wana wa nhwanyana wa hosi ya le dzongeni u ta ta ehosini ya le n’walungwini a ta endla lunghiselelo ra ku endla ntwanano. Kambe a nge tshami a ri ni matimba ya yena n’wini;+ a nge yimi, hambi ku ri voko ra yena; u ta nyiketiwa, yena ni lava va n’wi nghenisaka, ni loyi a n’wi velekeke, ni loyi a n’wi nyikaka matimba eminkarhini yoleyo.7 Kunene loyi a humaka eka hluke+ ra timitsu ta yena u ta yima exikhundlheni xakwe, u ta nghenela vandla ra nyimpi kutani a lwa ni xisirhelelo xa hosi ya le n’walungwini, kunene u ta teka goza ku lwa na vona, a va hlula.8 Nakambe u ta ta aEgipta, swin’we ni swikwembu swa vona,+ ni swifaniso swa vona leswi endliweke hi ku n’okisiwa, ni swilo swa vona leswi navelekaka swa silivhere ni swa nsuku, swin’we ni makhumbi. Ku ringana malembe yo karhi u ta yima ekule ni hosi ya le n’walungwini.9 “Entiyisweni u ta ta emfun’weni wa hosi ya le dzongeni kutani a tlhelela emisaveni yakwe.10 “Loko ku ri vana va yena, va ta tiya matimba kutani va hlengeleta ntshungu lowukulu wa mavandla lamakulu ya nyimpi. Kunene u ta ta, a khukhula, a hundza. Kambe u ta tlhela, u ta tiya matimba ku ya fika exisirhelelweni xakwe.11 “Hosi ya le dzongeni yi ta titlhontlha kutani yi huma, yi ya lwa na yona, ina, hosi ya le n’walungwini; kunene yi ta yimisa ntshungu lowukulu, ntshungu lowu wu ta nyiketiwa evokweni ra yona.+12 Kunene ntshungu lowu wu ta tekiwa. Mbilu ya yona yi ta titlakusa,+ yi ta wisa makume ya magidi; kambe a yi nge xi tirhisi xikhundlha xa yona xa matimba.13 “Hosi ya le n’walungwini yi ta vuya, yi hlengeleta ntshungu lowukulu ku tlula lowo sungula; eku heleni ka minkarhi, emalembeni yo karhi, yi ta ta, yi endla tano hi vandla+ lerikulu ra nyimpi ni hi nhundzu leyikulu ngopfu.+14 Eminkarhini yoleyo ku ta va ni vo tala lava va nga ta yima va lwa ni hosi ya le dzongeni.“Vana va swigevenga va varikwenu, loko ku ri vona, va ta tekiwa va ya ringeta ku endla xivono xi hetiseka;+ kutani va ta khunguvanyeka.+15 “Hosi ya le n’walungwini yi ta ta, kutani yi yimisa rirhangu ro anama,+ yi teka muti lowu nga ni marhangu. Loko ku ri mavoko ya le dzongeni, a ma nge yimi, hambi ku ri vanhu va vahlawuriwa va yona; a ku nge vi na matimba ya ku tshama ku yimiwile.16 Loyi a taka ku lwa na yona u ta endla hi ku ya hi ku rhandza ka yona, a ku nge vi na munhu la yimaka emahlweni ka yona. Yi ta yima etikweni ro Khavisiwa,+ evokweni ra yona ku ta va ni ku herisiwa.+17 Yi ta veka xikandza+ xa yona leswaku yi ta hi matimba ya mfumo wa yona hinkwawo, ku ta va ni ntwanano wa vululami+ swin’we na yona; kutani yi ta endla hi ndlela leyi humelelaka.+ Loko ku ri n’wana wa nhwanyana wa vavasati, u ta nyikiwa matimba yo yi lovisa. A nga ka a nga yimi, a nge hambeti a va wa yona.+18 Yi ta tlherisela xikandza xa yona etimbuweni,+ yi teka vo tala. Kutani ndhuna yi ta boheka ku herisa ndzhukano wa yona, leswaku ndzhukano wa yona wu nga vi kona. Yi ta wu tlherisela eka yona.19 Yi ta tlherisela xikandza xa yona exisirhelelweni xa tiko ra yona, kunene yi ta khunguvanyeka, yi wa, a yi nge kumeki.+20 “Exikhundlheni+ xa yona ku fanele ku yima loyi a endlaka leswaku muluvisi+ a tsemakanya exikarhi ka mfumo wolowo lowukulu, emasikwini ma nga ri mangani u ta tshoveka, ku nga ri hi ku hlundzuka kumbe hi nyimpi.21 “Exikhundlheni xa yona ku ta yima loyi a nga ta languteriwa ehansi,+ kunene eka yona a va nge xi veki xindzhuti xa mfumo; entiyisweni yi ta nghena enkarhini wo pfumala ku karhatiwa,+ yi teka mfumo hi ku tirhisa marito yo kanganyisa.+22 Loko ku ri mavoko+ ya ndhambi, ma ta khukhuriwa hi mhaka ya yona, ma ta tshoveka;+ ku fana+ ni Murhangeri+ wa ntwanano.+23 Hikwalaho ka leswi va tihlanganisaka na yona, yi ta endla vuxisi, yi ta kutani yi va ni matimba hi ku tirhisa tiko leritsongo.+24 Enkarhini wa ku pfumala ku karhatiwa,+ yi ta nghena exiphen’wini lexinene ngopfu xa muganga lowu nga ehansi ka vulawuri, yi endla leswi vatata wa yona ni vatata wa vatata wa yona va nga swi endlangiki. Leswi swi phangiweke ni leswi tekiweke ni nhundzu yi ta swi hangalasa eka vona; yi ta boha makungu+ ya yona ku lwa ni tindhawu leti tiyisiweke, kambe ku fika enkarhini wo karhi ntsena.25 “Yi ta pfuxa matimba ya yona ni mbilu ya yona ku lwa ni hosi ya le dzongeni hi vandla lerikulu ra nyimpi; kutani hosi ya le dzongeni, loko ku ri yona, yi ta tinyika matimba ya nyimpi hi vandla ra nyimpi lerikulu swinene, leri nga ni matimba. A yi nge yimi, hikuva va ta boha makungu yo lwa na yona.26 Lava va dyaka switshongo swa yona va ta yi wisa.“Loko ku ri vandla ra yona ra nyimpi, ri ta khukhuriwa, kunene vo tala va ta wa ehansi va dlayiwile.27 “Loko ku ri tihosi leti timbirhi, mbilu ya tona yi ta voyamela eku endleni ka leswo biha, ti ta tshamela ku vulavula+ mavunwa etafuleni rin’we.+ Kambe a ku na nchumu lexi nga ta humelela,+ hikuva makumu i ya nkarhi lowu vekiweke.+28 “Yi ta tlhelela etikweni ra yona yi ri ni nhundzu yo tala swinene, mbilu ya yona yi ta lwa ni ntwanano wo kwetsima.+ Yi ta endla hi ndlela leyi humelelaka,+ kunene yi tlhelela etikweni ra yona.29 “Yi ta tlhela hi nkarhi lowu vekiweke,+ yi ta lwa ni dzonga;+ kambe emakumu ni le ku sunguleni a swi nge fani.30 Kunene swikepe swa Kitimi+ swi ta lwa na yona, kutani yi ta va ni gome.“Yi ta tlhela kutani yi gweva+ ntwanano wo kwetsima,+ yi endla hi ndlela leyi humelelaka; yi ta tlhela kutani yi ehleketisisa hi lava va tshikaka ntwanano wo kwetsima.31 Ku ta va ni mavoko lama nga ta yima, ma huma eka yona; ma ta nyamisa vukwetsimelo,+ xisirhelelo, ma susa xitlhavelo xa nkarhi hinkwawo.+“Kunene ma ta veka nchumu lowu nyenyetsaka+ lowu onhetelaka.+32 “Lava va endlaka hilaha ku hombolokeke ku lwa ni ntwanano,+ yi ta va gwinehisa+ hi marito yo kanganyisa.+ Kambe loko ku ri vanhu lava va tivaka Xikwembu xa vona,+ va ta hlula,+ va endla hi ndlela leyi humelelaka.33 Loko ku ri lava va nga ni ku twisisa+ exikarhi ka vanhu, va ta nyika vo tala ku twisisa.+ Kunene va ta khunguvanyisiwa hi banga ni langavi, hi vukhumbi ni hi ku phanga,+ masiku yo karhi.34 Kambe loko va khunguvanyisiwa va ta pfuniwa katsongo;+ kunene vo tala va ta tihlanganisa na vona hi ku tirhisa marito yo kanganyisa.+35 Van’wana va lava va nga ni ku twisisa va ta khunguvanyisiwa,+ leswaku ku endliwa ntirho wo tengisa hikwalaho ka vona ni ku basisa ni ku endla swi va swo basa,+ ku fika enkarhini wa makumu;+ hikuva swa ha ri swa nkarhi lowu vekiweke.+36 “Hosi yi ta endla hi ku ya hi ku rhandza ka yona, yi ta titlakusa ni ku titwarisa ehenhla ka xikwembu xin’wana ni xin’wana;+ ni le ka Xikwembu xa swikwembu+ yi ta vulavula swilo swo hlamarisa. Kunene yi ta humelela kukondza xigwevo xi helela;+ hikuva nchumu lowu wu bohiweke wu fanele wu endleka.37 A yi nge ehleketi hi Xikwembu xa vatata wa yona; naswona a yi nge ehleketi hi ku navela ka vavasati ni xikwembu xin’wana ni xin’wana, kambe yi ta titwarisa ehenhla ka un’wana ni un’wana.+38 Kambe yi ta vangamisa xikwembu xa swisirhelelo yi ri exikhundlheni xa yona; naswona yi ta vangamisa xikwembu lexi vatata wa yona va nga xi tivangiki hi ku tirhisa nsuku ni hi ku tirhisa silivhere ni hi ku tirhisa ribye ra risima ni hi ku tirhisa swilo leswi navelekaka.39 Yi ta endla hi ndlela leyi humelelaka ku lwa ni makhokholo lama tiyisiweke swinene, swin’we ni xikwembu ximbe. Mani na mani loyi a yi xiximeke yi ta n’wi vangamisa, yi ta endla leswaku a fuma exikarhi ka vanhu vo tala; yi ta ava misava hi nxavo.40 “Enkarhini wa makumu hosi ya le dzongeni+ yi ta susumetana na yona, hosi ya le n’walungwini yi ta yi hlasela hi makalichi ni vagadi va tihanci ni hi swikepe swo tala; kunene yi ta nghena ematikweni, yi khukhula, yi tsemakanya.41 Yi ta tlhela yi nghena+ etikweni ro Khavisiwa,+ ku ta va ni matiko yo tala lawa ma nga ta khunguvanyisiwa.+ Kambe wona ma ta baleka evokweni ra yona, Edomu na Mowabu+ ni xiphemu lexikulu xa vana va Amone.42 Yi ta tshamela ku tshambuluta voko ra yona ku lwa ni matiko; loko ku ri tiko ra Egipta,+ a ri nge baleki.43 Yi ta fuma xuma lexi fihliweke xa nsuku ni silivhere ni swilo hinkwaswo leswi navelekaka swa Egipta. Valibiya ni Vaetiyopiya va ta va emikondzweni ya yona.44 “Kambe ku ta va ni swiviko leswi swi nga ta yi karhata,+ ku suka evuhuma-dyambu+ ni ku suka en’walungwini, kunene yi ta huma hi vukarhi lebyikulu leswaku yi lovisa ni ku nyiketa vo tala endzovisweni.+45 Yi ta dzima mintsonga ya yona leyi fanaka ni xigodlo exikarhi ka lwandle lerikulu ni ntshava yo kwetsima yo Khavisiwa;+ yi ta boheka ku famba yi ya fika emakumu ka yona,+ naswona a yi nge vi na mupfuni.+


text:
Xana Ma Byi Amukela Vutshunguri?
Ina, Timbhoni ta Yehovha ta yi amukela mirhi ni vutshunguri. Ha ringeta ku khathalela mimiri ya hina ni ku va ni rihanyo lerinene kambe minkarhi yin’wana hi pfa hi “lava dokodela.” (Luka 5:31, Easy-to-Read Version) Entiyisweni, Timbhoni tin’wana ta Yehovha i madokodela, ku fana na Luka, Mukreste wa lembe-xidzana ro sungula.—Vakolosa 4:14.
Hambiswiritano, vutshunguri byin’wana byi lwisana ni milawu ya Bibele naswona a hi byi amukeli. Hi xikombiso, a hi pfumeli ku pomperiwa ngati hikuva Bibele a yi pfumelelani na swona. (Mintirho 15:20) Hilaha ku fanaka, Bibele yi alela vutshunguri kumbe swiendlo swin’wana swa vungoma.—Vagalatiya 5:19-21.
Nilokoswiritano, vutshunguri byo tala a byi lwisani ni milawu ya Bibele. Hikwalaho, munhu a nga tihlawulela. Mbhoni yin’wana yi nga ha hlawula ku tshunguriwa hi murhi kumbe vutshunguri byo karhi kambe yin’wana yi nga byi amukeli.—Vagalatiya 6:5.
DYONDZA SWO TALA
Xana Mukreste A Nga Byi Amukela Vutshunguri?
Xana Xikwembu xi ni mhaka nileswaku hi hlawula vutshunguri bya njhani?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Amosi 9:1-15
9 Ndzi vone Yehovha a yime ehenhla ka alitari,+ kutani a ku: “Bana tinhloko ta phuphu, leswaku tinyangwa ti ninginika. U ti hubula etinhlokweni, hinkwato ka tona.+ Kutani xiphemu xa tona xo hetelela ndzi ta xi dlaya hi banga. A nga kona wa vona la balekaka, loyi a nga ta baleka khwatsi, naswona a nga kona eka vona loyi a balekaka, loyi a nga ta pona.+2 Loko va cela eSheol, voko ra mina ri ta va teka kona;+ loko va tlhandlukela ematilweni, ndzi ta va xikisa kona.+3 Loko va tifihla ehenhla ka Karimeli, kunene ndzi ta va lavisisa kona, kunene ndzi va teka.+ Loko va titumbeta emahlweni ka mahlo ya mina evuandlalweni bya lwandle,+ ndzi ta lerisa nyoka kwale hansi, yi fanele yi va luma.4 Loko va ya evukhumbini emahlweni ka valala va vona, ndzi ta lerisa banga kwale, ri fanele ri va dlaya;+ ndzi ta veka tihlo ra mina ehenhla ka vona hi vubihi, ku nga ri hi vunene.+5 Kutani Hosi leyi Lawulaka, Yehovha wa mavuthu, hi yena Loyi a khumbaka tiko, lerova ri n’oka;+ vaaki va rona va ta rila;+ kunene ri ta tlakuka ku fana na Nayili, hinkwaro ka rona, ri mbombomela ku fana na Nayili wa Egipta.+6 “‘Yena loyi a akaka swikhandziyo swakwe ematilweni,+ ni muako wakwe ehenhla ka misava leyi a yi simekeke;+ loyi a vitanaka mati ya lwandle,+ leswaku a ma chulula ehenhla ka vuandlalo bya misava+—vito rakwe i Yehovha.’+7 “‘Xana a mi fani na vona vana va Kuxi eka mina, N’wina vana va Israyele?’ ku vula Yehovha. ‘Xana Israyele a ndzi n’wi humesanga etikweni ra Egipta,+ ni Vafilisita+ va huma eKreta, na Siriya a huma eKiri?’+8 “‘Waswivo! Mahlo ya Yehovha, Hosi leyi Lawulaka ma le henhla ka mfumo lowu nga ni vudyoho,+ kunene u ta wu lovisa ehenhla ka vuandlalo bya misava.+ Nilokoswiritano, yindlu ya Yakobe ndzi ta yi lovisa hi ku helela,’+ ku vula Yehovha.9 ‘Hikuva waswivo, ndzi humesa xileriso naswona ndzi ta hlunguhla yindlu ya Israyele exikarhi ka matiko hinkwawo,+ hilaha munhu a hlunguhlaka sefo hakona, lerova ku nga vi ni ribye leri welaka emisaveni.10 Va ta dlayiwa hi banga—vadyohi hinkwavo va vanhu va mina,+ lava va nge: “Khombo a ri nge tshineli kumbe ku fika eka hina.”’+11 “‘Esikwini rero ndzi ta yimisa+ ntsonga+ wa Davhida lowu wu weke,+ kunene ndzi ta lunghisa mavangwa ya vona. Marhumbi ya wona ndzi ta ma pfuxa, kunene ndzi ta wu aka ku fana ni le masikwini ya khale swinene,+12 leswaku va dya ndzhaka ya leswi swi seleke swa Edomu,+ ni matiko hinkwawo lawa vito ra mina ri vitaniweke eka wona,’+ ku vula Yehovha, la endlaka leswi.13 “‘Waswivo! Masiku ma ta,’ ku vula Yehovha, ‘kutani murimi u ta rhangela mutshoveri,+ loyi a pyanyaka madiriva, u ta rhangela loyi a rhwalaka mbewu;+ kutani tintshava ti ta thona vhinyo yo tsokombela,+ switsunga hinkwaswo swi ta n’oka.+14 Kutani ndzi ta vuyisa vanhu va mina va Israyele+ lava nga makhumbi, va ta aka miti leyi lovisiweke, va tshama eka yona,+ va rima masimu ya vhinya, va nwa vhinyo ya wona, va rima mintanga, va dya mihandzu ya yona.’+15 “‘Kunene ndzi ta va simeka emisaveni ya vona, a va nge he simuriwi emisaveni ya vona leyi ndzi va nyikeke yona,’+ Yehovha Xikwembu xa wena u vurile.”


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Swivuriso 5:1-23
5 N’wananga, yingisa+ vutlhari bya mina. Rhiya ndleve u yingisa ku twisisa ka mina,+2 leswaku u rindza vuswikoti bya ku ehleketa;+ onge milomu ya wena yi nga hlayisa vutivi.+3 Hikuva milomu ya wansati la nga tiviwiki yi hambeta yi thona kukota xihlenge xa vulombe,+ malaka yakwe ma olova ku tlula mafurha.+4 Kambe vuyelo lebyi kumekaka hikwalaho ka yena byi bava ku fana ni xibaha;+ byi kariha ku fana ni banga leri tsemaka matlhelo mambirhi.+5 Milenge yakwe yi rhelela eku feni.+ Milenge yakwe yi khomelela eSheol.+6 A nga anakanyisisi hi ntila wa vutomi.+ Mintila yakwe yi tsendzelekele lomu a nga ku tiviki.+7 N’wina vana, sweswi ndzi yingiseni+ naswona mi nga fularheli marito ya nomu wa mina.+8 Hlayisa ndlela ya wena yi ri ekule swinene na yena, naswona u nga tshineli ekusuhi ni nyangwa ya yindlu yakwe,+9 leswaku u nga nyiki van’wana xindzhuti xa wena,+ hambi ku ri malembe ya wena eka swilo leswi nga ni tihanyi;+10 leswaku vafambi va nga tienerisi hi matimba ya wena,+ hambi ku ri swilo leswi u swi kumeke hi ku vaviseka swi nga vi endlwini ya munhu wumbe,+11 hambi ku ri ku konya enkarhini lowu taka+ loko nyama ya wena ni miri wa wena swi hela.+12 Kutani u ta boheka ku vula u ku: “Ndzayo+ a ndzi yi venga swinene naswona mbilu ya mina a yi ku xiximi ku tshinyiwa!+13 A ndzi ri yingisanga rito ra valeteri va mina,+ naswona a ndzi yi rhiyanga ndleve ya mina ku yingisa vadyondzisi va mina.+14 Hi ku olova ndzi nghene evubihini+ bya mixaka hinkwayo exikarhi ka nhlengeletano ni ntshungu.”+15 Nwana mati lama humaka exihlobyeni xa wena ni mati lama pfelelaka ekheleni ra wena.+16 Xana swihlovo swa wena swi nga hangalaka ehandle ka tinyangwa,+ swinambyana swa wena swa mati emintsendzeleni?17 A swi ve swa wena u ri wexe, swi nga vi swa vafambi lava u nga na vona.+18 Xihlovo xa wena xa mati a xi katekisiwe,+ u tsaka hi nsati wa vuntshwa bya wena,+19 mhunti leyi rhandzekaka ni nhongo yo xonga ya le ntshaveni.+ Mavele yakwe a ma ku pyopye minkarhi hinkwayo.+ Onge u nga tshama u nyanyukile nkarhi hinkwawo hi rirhandzu rakwe.+20 Kutani, ha yini wena n’wananga, u fanele u nyanyuka hikwalaho ka wansati la nga tiviwiki kumbe u angarha xifuva xa wansati wumbe?+21 Hikuva tindlela ta munhu ti le mahlweni ka mahlo ya Yehovha,+ naswona u anakanyisisa hi mintila yakwe hinkwayo.+22 Swihoxo swakwe swi ta phasa lowo homboloka,+ naswona u ta n’wi khoma hi mapindza ya xidyoho xakwe.+23 Hi yena la nga ta fa hikwalaho ka leswi ndzayo+ yi nga riki kona, naswona wa pepetseka hikwalaho ka vuphukuphuku byakwe byo tala.+


text:
1Na yi vbindride Sabhado, khu mambagugya nya litshigu nya guphele nya semana, Mariya wa Madalene ni mumbe Mariya va di ya holela lithowo. 2Avbovbo, khu githugedza, gi di manega girevareva, kholu girumwa gya Pfhumu, gidi tshiga khu ndzadzini gita niginya giwindri, gi khala khu vbatshani gakone. 3Girumwa gya Nungungulu gi di wonega kha nga gulasa nya ndzadzi; 4guambala gwaye gu di aga nga hunguva. Masotshwa ma nga bani ma ghadha lithowo ma di ndrendremela, ma gu dzima, khu hwanga. 5Aholu girumwa gi di khusa lito, gi embela vanyamayi vale, khiyo: "Mu nga thavi; nyi ngu dziti nya gukheni mwa gu vbweta Jesu a nga khokhothedwago. 6Mwalo avba. Wugide, kha nga idzo a nga ganelago khidzo. Deluni muta wona avbo a nga bani a romo. 7Olu indrani khu guvbiredza muya tivisa vapizane vaye, khenu: 'Uye wugide khu gufani, a na mu hegudzani gu vboha Galileya. Iyo mu na guya mu wonago.' Khiso esi nyi nga vbweta gu mu tivisani!" 8Vanyamayi vale, na va tade khu hwanga, gumogo ni gunengela, va di khuga khu vbale khu guvbiredza, va gu tutuma, gasi guya tivisa vapizane. 9Jesu a di va khinga, a va losa, khuye: "Nungungulu a na mi endredzeni." Avo va di mu hidzimelela, vaya dzi thesa migondroni gwaye va gu yi dandramela. 10Jesu a di va embela, khuye: "Mu nga thavi gilo; indrani muya tivisa vandriyangu va hongole Galileya, va na nyi wonela iyoyo." 11Na va nga romo ndzilani vanyamayi vava, vambe vaghadhi va di tutuma va hongola dhoropani va ya tivisa vakhongolo nya vaphasi satshavbo iso si nga dugelelago. 12Ava va di gira tshangano ni madhota, va gu pwana gu livba dzitsapawu nya dzingi masotshwa yale, 13va ma laya, khavo: "Indrani khenu vapizane vaye va di ta ni vbakari nya wutshigu vata mu ba na hi lade. 14Sa gu tidwa isoso khu mwamangulu Pilato, mu nga thavi, ethu khethu hi na gu si tigo. Kha na mu gira gilo." 15Na va hakhide dzitsapawu, va di gira kha nga idzo va nga embedwago khidzo. Khidzo kharati va embeledzanago khidzo vajudha kala matshigu ya muhuno. 16Vale nya likhumi na moyo va di hongola Galileya, gigomoni gile va nga bani va leledwe khu Jesu. 17Na va mu wone, va di mu khozela; vbakari gwawe va di romo vambe va nga bani va gu kanakana. 18Khavbo avbo, Jesu a di hidzimela ga vapizane, a va embela, khuye: "Nyi ningidwe tshivba yatshavbo nya gufume ndzadzini ni mafuni. 19Khu kharato, indrani mu gimbila mu hevbudza mayigo yatshavbo, mu bhapatisa vathu khu lina la Babe, ni la Mwamana, ni la Liphuvbo nya gu Age. 20Va hevbudzeni gu landrisa satshavbo iso nyi nga mi hevbudzani. Gasi eni nyi na bani nyiri nanu gikhati gyatshavbo, kala guhegisani nya litigo."
Copyright
Learn More


text:
1Khu lina la Kristo nya gu ganela lisine, kha nyi liphi. Livhalo langu, na li gu wenengedzwa khu Liphuvbo nya gu Age, li ngu tiyisa lisine nya esi nyi ganelago. 2Monyo wangu wu tade khu gu garadzega nya gukhongolo ni wuvi nyamba hegisa, khu kota nya vandriyangu nya mavelego. 3Nyi di gu dogolela gu vadwa khu Nungungulu ni gu hambaniswa ni Kristo, nari gu pwani iso sa gu dzi kodza gu va phasedzela. 4Avo sivelegwa sa Israeli. Nungungulu a va giride sanana saye, a wuya a va kategisa khu gu khala vbakari gwawe ni wudhumo waye; hungide navo gidzumeledzwano, a va ninga Nayo, ni wukhozeli; ni situmbiso. 5Khavo sivelegwa sa vakokwe nya libandla; Kristo, khu tumbunuko nya wuthu, a gu lumba lihundzu lawe, uye a guromo vbatshani nya silo satshavbo, a gu Nungungulu nya gurungudzwe kala gupindruga. Amen! 6Ambari ulo, khandri gu pwani gitumbiso gya Nungungulu gi tandregide. Kholu, khandri satshavbo sanana nya melego wa Israeli si gu libandla la Nungungulu. 7Khandri satshavbo sanana sa Abrahama si gu sanana saye nya lisine, kholu Nungungulu a di khuye ga Abrahama: "Khu Isaki a na gu ningago melego nya sanana nyi gu tumbisidego" 8sa gu yeyedza gu pwani: khandri sanana sa Nungungulu esi si velegwago khu tumbunuko nya wuthu; aholu, vale va velegwago khu tshivba nya gisambanyo gya Nungungulu, khavo basi va thudwago sanana saye nya lisine. 9Kholu Nungungulu giride gisambanyo gyaye ga Abrahama khu magana yaya: "Mwakane, khu matshigu yaya nyi na wuya, Sare a na bani ari ni gyanana" 10Silo sesi kha sa dugelela Sare ekha, si dugelede nuye Rabheka a nga velega sanana sivili nya mavbaha ni kokwe wathu Isaki. 11- 12Nasi gu hefemuli, sanana si si guti gughoha, mwendro gu gira gululama, Nungungulu a di khuye ga Rabheka: "Oyu nya koma a na thumela oyu nya nandra". Kharato, gu yeyedza gu pwane Nungungulu tumbegide, kholu a gu hatha edzi a dzinago khidzo, nyamba khedza khu mithumo nya muthu, 13kha nga yi hevbudzago Milowo nya gu Age, yi gu khiyo: "Nyi gode Jakobe guvbindra Isawu". 14Hi na khethu ginani olu? Hi na khethu Nungungulu kha gira gwadi? Ahihi, kha hi dzi kodzi gu ganela kharato. 15Kholu uye embede Mosi khuye: "Nyi na girela wuhindzi uye nyi na dzinago gu mu girela, nyi ditshedza oyu nyi na dzinago gu mu pwela" 16Nungungulu kha pimi khu gugola mwendro khu gu dzigaradza nya muthu, aholu a gu pima khu guhaladza gwaye basi. 17Omu nya Milowo nya gu Age, Nungungulu a di embela Faro, mufumeli wa Egipito khuye: "Eni nyi gu giride mufumeli gasi nyi yeyedze khavbo gwago tshivba yangu, ni gu lina langu li tidwa tigoni gwatshavbo." 18Khu kharato, Nungungulu a gu girela wuhindzi oyu a dzinago gu mu girela, a gu vivbisa monyo wa oyu a dzinago gu mu vivbisela. 19Olu mu na nyi wudzisani gu khenu: "A gu bani ari kharato, khu ginani Nungungulu a ningago nandru muthu? Khu mani, a dzi kodzago gu yeyisa guhaladza gwaye?" 20Uwe muthu, khuwe mani, uwe nya guganedzisane ni Nungungulu? Ina khali nya libumba yi ngu dzi kodza gu wudzisa ga muwumbi wayo, khigyo: "Khu ginani u nga nyi wumba kharati?" 21Kholu muwumbi a na ni fanelo nya gugire edzi a dzi golago khu libumba. A ngu dzi kodza gugira khilo sombo nya guthavisege, ni sombo nya nyalidede. 22Ha gupwa ginani ethu, Nungungulu a gu bani a dzinide gu yeyedza likhulo laye ni gu wonegisa tshivba yaye? Uye yeyedzide guhunisela nya gukhongolo ga vale va nga bani va gu yela gu mana sitsayiso nya likhulo laye, va nga bani va gu yela gu fuviswa. 23Dzinide gambe guyeyedza talo nya wufumu waye ga vale a va hathidego, kholu a hi pwede wusiwana a hi dongisela guya hengela naye wudhumoni gwaye. 24Ethu khethu vale va ranidwego khu Nungungulu nasiri basi vbakari nya Vajudha, aholu ni vbakari nya va nya mayigo gambe. 25Khiso si lovidwego libhukuni ga Oseya, pwani: "Vale va nga bani va siri vathu vangu nyi na va rana: 'Vathu vangu'.Litigo nyi nga bani nyi si li goli nyi na li rana gigodwa gyangu. 26Vbale va nga embedwa avbo gupwani:'Enu kha muri vangu',wulangani wowo va na ranwa:'Sanana sa Nungungulu a vbanyago.' " 27Isaya nuye a ngu ganela, na gu thula Israeli, khuye. "Ambari tengo nya vathu va Israeli va tala kha nga fungo wa phwani, gu na vbanyiswa basi vadugwana. 28Kholu Pfhumu a na tadzisa mafuni gwatshavbo magana yaye, nyamba hwela". 29Uye gambe Isaya a di phede khu gu ganela khuye: "Nari gu pwani Pfhumu nya tshivba yatshavbo kha nga hi tshiyela melego na hi mbembide kha nga Sodhoma ni Gomora." 30Ha gu vbweta gu khethu ginani khu satshavbo sesi? Ha gu vbweta gu khethu vale va si gu Vajudha, va nga bani va si landreli Nungungulu, va wonidwe na va lulamide mahoni gwa Nungungulu khu kota nya gukhodwe. 31Gasi Vajudha, va nga bani va gu landrisa Nayo, wu nga vbweta gu va gira vathu nya gululame mbeli gwa Nungungulu, va tandregide. 32Khu ginani? Kholu kha va vbweta gululama khu ndzila nya gukhodwe, aholu va di vbweta gu gu mana khu gu landrisa mithumo yawe. Kharati, va tshunganede va gu thega vbagiwindritunu nya gikhunguvanyiso, 33gi nga thudwa khu Milowo nya gu Age pwani: "Nyi ngu vega Siyoni giwindri gi tshunganisago gi thesa.Aholu, wule a khodwago ga egi giwindri gima kha na nga thedwa dzitshoni".
Copyright
Learn More


text:
1Eni Pawulo, mupostoli wa Jesu Kristo khu gugola gwa Nungungulu, nyi ngu lovela sihathwa ni vakhodwa va Jesu Kristo va vbanyago dhoropani ga Efeso, kheni: 2Wuhigo ni gurula gwa Nungungulu Babe wathu ni gwa Pfhumu yathu Jesu Kristo gu na khale ni enu. 3A na rungudzwe Nungungulu, Babe wa Pfhumu yathu Jesu Kristo, A hi tadzidego khu makategwa yatshavbo ya ndzadzini khu ga Kristo. 4Gale, na gu si vangwi litigo, Nungungulu a hi hathide khu ga Kristo gasi hi khala sihathwa ni vathu nya ndruda nyambana gihoso mahoni gwaye. 5Khu guhaladza gwaye, Nungungulu a hi vegisede wuhigo nya gu hi gire sanana Saye khu ga Kristo. 6Khu kharato hi na bonge Nungungulu nya wuhindzi khu gungangamela nya wuhigo waye, a hi ningidego khu ga Mwanaye nya gigodwa. 7Guvbanya ha gu mana khavbo gwaye, Khu novba waye hi mane gutshulega ni gudivaledwa sighoho sathu khu gutala nya wuhigo waye, 8a nga hi vbaladzelago na wu tade khu guti ni gupima. 9A hi tulede guti sihalo nya gikungu nya guhaladze gwaye khu ga Kristo, kha nga edzi a nga bani a vegiside khidzo khu gale, 10gu khuye si girege gutadzisegani nya matshigu: Gutshanganisa khu ga Kristo silo satshavbo si guromo ndzadzini ni esi si guromo mafuni, a emisa Kristo kha nga hungo ni muthangeli. 11Khu ga Kristo, hi hathidwe nethu guya ningwa thomba nya guvbanyiswe hi lulamisedwego khu gale, lihaladzoni ga Nungungulu a thumago silo satshavbo khu gudzina ni gugola gwaye. 12Kharati, ethu, gukhugela guhegulani, hi vegidego gitumbo gyathu ga Kristo, hi na embelela wudhumo wa Nungungulu. 13Khu ga Kristo, enu nenu, na mu pwide mahungu nya lisine, Ivhangeli nya guvbanyiswe gwanu, mu yi hakhidego khu gukhodwa, mu tiyisidwe khu gifungo nya Liphuvbo nya gu Age hi nga bani hi tumbisidwe. 14Liphuvbo nya gu Age khilo gitumbiso nya thomba, Nungungulu a gi vegisedego vathu vaye; olu hi ngarigo vbakari nya gulindrele, khilo Liphuvbo li hi ningago gutumba gu ya hakha thomba, gikhati hi na manago gutshulega nya guvbelele, gasi wu rungudzwe wudhumo wa Nungungulu. 15Eni neni, na nyi pwide ndruma nya gukhodwe mu gu nago ga Pfhumu Jesu, ni lihaladzo mu gu nalo ga vatshavbo va khodwago ga Nungungulu, 16kha nyi garali khu gubonga Nungungulu khu kotani gwanu. Nyi ngu mi alakanya milombeloni gwangu. 17Gambe nya gu lomba ga Nungungulu wa Pfhumu yathu Jesu Kristo, Babe nya wudhumo, a mi ninge Liphuvbo nya guti, ni gu mi tulela ndzila nya gu muti gwadi Nungungulu. 18Nya gu lomba gu kheni a wenengedze mapimo yanu, gasi mu pime gutumba muni mu ranedwago khu Nungungulu, muti gutala nya dzithomba a dzi vegisedego ndzadzini afela guya ninga ava va lumbago uye; 19guliwugisa nya tshivba a yi girago khu kotani gwathu, ethu hi khodwago. Khiyo tshivba yeyi a nga yi wonegisa khu tshivba ni tshivba 20khu guwusa Kristo khu ga vafudego, a gu mu khadzisa nyamudye gwaye ndzadzini. 21A mu vegide vbatshani nya mifumu ni wufumu, ni wugulu, ni tshivba ni malina yatshavbo ma thangisidwego, nasiri tigoni momu basi, aholu ni ga litigo li nga gutago. 22Nungungulu vegile silo satshavbo vbavbatshi nya migondro ya Kristo, a mu emisa kha nga muthangeli ni hungo nya Libandla. 23Libandla leli khu givili gya Kristo; ilo khilo gutadzisega gwatshavbo gwa Kristo, a enedzago silo satshavbo.
Copyright
Learn More