text:
Dyondzo 13
Hi Wahi Mahungu Lamanene Hi Vukhongeri?
1. Xana vukhongeri hinkwabyo i byinene?
Eka vukhongeri hinkwabyo ku ni vanhu lava nga ni timbilu letinene. Swa tsakisa leswi Xikwembu xi vonaka vanhu volavo ni ku va khathalela. Kambe lexi vavaka hileswaku vukhongeri byi tirhisiwa hi ndlela yo biha. (2 Vakorinto 4:3, 4; 11:13-15) Swiviko swa mahungu swi vula leswaku vukhongeri byin’wana bya katseka eka vutherorisi, ku yayarheriwa ka rixaka, tinyimpi ni ku xanisiwa ka vana. Sweswo swi va twisa ku vava vanhu lava pfumelaka eka Xikwembu hi timbilu ta vona hinkwato.—Hlaya Matewu 24:3-5, 11, 12.
Vukhongeri bya ntiyiso byi dzunisa Xikwembu kasi bya mavunwa a xi byi tsakeli. Vukhongeri bya mavunwa byi dyondzisa swilo leswi nga riki kona eBibeleni ku katsa ni tidyondzo ta mavunwa malunghana ni Xikwembu ni hi vafi. Kambe Yehovha u lava leswaku vanhu va tiva ntiyiso ha yena.—Hlaya Ezekiyele 18:4; 1 Timotiya 2:3-5.
2. Hi wahi mahungu lamanene hi vukhongeri?
Lexi tsakisaka hi leswaku Xikwembu a xi kanganyisiwi hi vukhongeri lebyi vulaka leswaku bya xi rhandza kambe entiyisweni byi rhandza misava ya Sathana. (Yakobo 4:4) Rito ra Xikwembu ri hlamusela vukhongeri hinkwabyo bya mavunwa tanihi “Babilona Lonkulu.” Babilona a ku ri muti wa khale lowu vukhongeri bya mavunwa byi sunguleke eka wona endzhaku ka Ndhambi ya le nkarhini wa Nowa. Ku nga ri khale, Xikwembu xi ta byi herisa hi xitshuketa vukhongeri hinkwabyo lebyi kanganyisaka ni ku tshikilela vanhu.—Hlaya Nhlavutelo 17:1, 2, 5, 16, 17; 18:8.
Ku ni mahungu yo tala lamanene. Yehovha a nga va rivalanga vanhu va timbilu letinene lava hangalakeke evukhongerini bya mavunwa emisaveni hinkwayo. U hlengeleta vanhu volavo hi ku va dyondzisa ntiyiso.—Hlaya Mikiya 4:2, 5.
3. Vanhu va timbilu letinene va fanele va endla yini?
Yehovha wa va khathalela vanhu lava rhandzaka ntiyiso ni swilo leswinene. U va khutaza leswaku va huma evukhongerini bya mavunwa. Vanhu lava rhandzaka Xikwembu va tiyimiserile ku hundzuka leswaku va ta xi tsakisa.—Hlaya Nhlavutelo 18:4.
Hi lembe-xidzana ro sungula, loko vanhu va timbilu letinene va twe mahungu lamanene eka vaapostola, va ma amukele hi ntsako. Yehovha u va dyondzise ndlela leyintshwa yo hanya, leyi tsakisaka, leyi nga ni xikongomelo ni ntshembo. Va hi vekele xikombiso lexinene namuntlha hikuva va amukele mahungu lamanene hi ku rhangisa Yehovha evuton’wini bya vona.—Hlaya 1 Vatesalonika 1:8, 9; 2:13.
Yehovha u va amukela hi mandla mambirhi lava tshikaka vugandzeri bya mavunwa kutani va tihlanganisa ni ndyangu wa vagandzeri va yena. Loko u amukela xirhambo xa Yehovha xa rirhandzu u ta va munghana wa yena, u va xiphemu xa ndyangu lowuntshwa lowu nga ni rirhandzu wa vagandzeri va Yehovha ni ku kuma vutomi lebyi nga heriki.—Hlaya Marka 10:29, 30; 2 Vakorinto 6:17, 18.
4. Xikwembu xi ta endla yini leswaku ku va ni ntsako emisaveni hinkwayo?
Mhaka ya ku lovisiwa loku taka ka vukhongeri bya mavunwa i mahungu lamanene. Swi ta endla leswaku misava hinkwayo yi nga ha tshikileriwi. Vukhongeri bya mavunwa a byi nge he tlheli byi kanganyisa ni ku hambanisa vanhu. Vanhu hinkwavo lava nga ta va va hanya va ta gandzela Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso hi vun’we.—Hlaya Nhlavutelo 18:20, 21; 21:3, 4.


c: text/html

text:
Ndi Ngani Ṱhanzi dza Yehova vha sa Shelwi Malofha?
Mavhonele o ḓoweleaho o khakheaho
Mazwifhi: Ṱhanzi dza Yehova a vha tendi uri madokotela a nga vha thusa nga nṱhani ha zwenezwo a vha ṱoḓi thuso ya zwa ngalafho.
Ngoho: Ri ita zwi re maanḓani ashu u itela uri riṋe na miṱa yashu ri wane ngalafho ya khwine vhukuma. Musi ri tshi lwala, ri ya kha madokotela a re na vhukoni ha zwa ngalafho na ane a ita muaro a sa shumisi malofha. Ri dzhiela nṱha mvelaphanḓa dzo itwaho kha sia ḽa zwa ngalafho. Zwi re zwone ndi uri muaro une wa itwa hu sa shumiswi malofha wo itelwaho u thusa vhalwadze vha Dziṱhanzi, u khou vhuyedza vhathu vhoṱhe. Mashangoni manzhi, vhalwadze vha nga iledza khombo dzine dza ḓiswa nga u shelwa malofha, dzi ngaho malwadze a re malofhani, u tshinywa ha maswole a muvhili na vhukhakhi vhune ha itwa nga vhathu.
Mazwifhi: Ṱhanzi dza Yehova vha tenda uri lutendo lu fhodza malwadze ane muthu a vha nao.
Ngoho: A ri fhodzi nga lutendo.
Mazwifhi: Ngalafho ine muthu a sa shelwe malofha i a ḓura vhukuma.
Ngoho: Ngalafho dzine muthu a sa shelwe malofha dzo tshipa vhukuma. *
Mazwifhi: Ṱhanzi nnzhi, u katela na vhana, vha a fa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga nṱhani ha u hana u shelwa malofha.
Ngoho: Enea ndi mazwifhi madala-dala. Tshifhinga tshoṱhe vhaari vha ita miaro yo serekanaho i ngaho ya mbilu, ya muṱoḓo na u dzheniswa muṅwe muraḓo muthu a songo shelwa malofha. * Vhalwadze, u katela na vhana, kanzhi vha fhola nga u ṱavhanya u fhira vhe vha shelwa malofha. * Kha vhuimo naho vhu vhufhio, a hu na muthu ane a nga khwaṱhisedza fhungo ḽa uri mulwadze o fa nge a hana u shelwa malofha kana u ḓo tshila arali a shelwa malofha.
Ndi ngani Ṱhanzi dza Yehova vha sa shelwi malofha?
Ndi nga nṱhani ha mafhungo a vhurereli, hu si a zwa ngalafho. Thestamennde ya Kale na Ntswa dzi laedza nga hu pfalaho uri ri iledze malofha. (Genesi 9:4; Levitiko 17:10; Doiteronomio 12:23; Mishumo 15:28, 29) Zwiṅwe hafhu, Mudzimu u dzhia malofha a tshi imela vhutshilo. (Levitiko 17:14) Nga zwenezwo ri iledza malofha nga nṱhani ha uri ri thetshelesa Mudzimu nahone ri a mu ṱhonifha samusi e Muṋei wa vhutshilo.
U shanduka ha Mavhonele
Tshifhingani tsho fhiraho, madokotela vho vha tshi dzhia uri ngalafho i sa shumisi malofha a yo ngo luga, ndi u vhulaha, fhedzi zwenezwo zwo shanduka miṅwahani ya zwenezwino. Sa tsumbo, nga 2004, thero yo gandiswaho kha magazini wa zwa ngalafho yo amba uri “maitele manzhi a zwa ngalafho ane a shumiswa kha vhalwadze vhanzhi vha Ṱhanzi dza Yehova a ḓo fheleledza e one maitele o ḓoweleaho miṅwahani i ḓaho.” * Thero ya magazini une wa pfi Heart, Lung and Circulation yo amba zwi tevhelaho nga 2010, yo ri “‘muaro u sa shumisi malofha’ ndi maitele ane a fanela u shumiswa kha vhathu vhoṱhe, hu si kha Ṱhanzi dza Yehova fhedzi.”
Madokotela manzhi a shumisa maitele ane a sa ṱoḓe uri muthu a shelwe malofha musi a tshi ita miaro yo serekanaho. Eneo maitele a shumiswa mashangoni ane a khou ita mvelaphanḓa nahone vhalwadze vhanzhi vha si Ṱhanzi dza Yehova vha ṱoḓa u alafhiwa nga yeneyo nḓila.
^ par. 8 Sedzani Transfusion and Apheresis Science, Volumu 33, No. 3, siaṱ. 349.
^ par. 10 Sedzani The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Volumu 134, No. 2, masiaṱ. 287-288; Texas Heart Institute Journal, Volumu 38, No. 5, siaṱ. 563; Basics of Blood Management, siaṱ. 2; na Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Volumu 4, No. 2, siaṱ. 39.
^ par. 10 Sedzani The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Volumu 89, No. 6, siaṱ. 918; na Heart, Lung and Circulation, Volumu 19, siaṱ. 658.
^ par. 14 Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Volumu 4, No. 2, siaṱari 39.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Latest update August 28th, 2014 8:00 AM
Sep 25, 2011 matimu TA VAHLAYI Comments OffXandla xa Phuresidente wa Afrika Donga nkulukumba Kgalema Motlanthe (Foto: The Presidency) Eka mbulavulo wa yena loko a ri e-Ermelo hi siku ra ku tlangela mfuwo (National...
Sep 23, 2011 matimu TA VAHLAYI Comments OffVana va Khireshe ya le Mhingaville eka Mhinga eka Malamulele va tilulamisela ku ta fikelela ku hlawuriwa hi Transnet School of Excellence loko nkarhi wa vona wu ta fika. Xifaniso hi Matimu. Ku...
Sep 21, 2011 matimu TA VAHLAYI Comments OffJaji Dunstan Mlambo Loko a vulavula a ri eka Komiti ya Palamende ya Vululami ni ku Hluvukisiwa ka Vumbiwa hi ti 12 Ndzati 2011 eCape Town Jaji Dunstan...
Sep 18, 2011 matimu TA VAHLAYI Comments OffManana loyi wa le Lombard eka Mtititi eka Malamulele hi un’wana wa lava va nga dyondzela ntirho wo penda. Hi ti 13 Ndzati 2011 MEC wa Ndzawulo ya...
Feb 18, 2014 Comments Off
Feb 27, 2014 Comments Off
Feb 27, 2014 Comments Off
Feb 28, 2014 Comments Off
Jul 14, 2014 Comments Off
Jul 12, 2014 Comments Off
Jul 11, 2014 Comments Off
Jul 10, 2014 Comments Off


text:
ṰHUMETSHEDZO
Naa Yesu o Bebwa nga December?
BIVHILI a i ri vhudzi uri Yesu o bebwa lini. Naho zwo ralo, i ri ṋea tshiitisi tshi pfalaho tsha u phetha nga ḽa uri ho ngo bebwa nga December.
Kha ri ṱolisise vhuimo ha mutsho nga tshenetsho tshifhinga tsha ṅwaha ngei Betlehema, he Yesu a bebelwa hone. Ṅwedzi wa Tshiyuda wa Chislev (u tshimbidzanaho na November na December) wo vha u ṅwedzi wa mutsho u rotholaho na wa mvula. Ṅwedzi u tevhela wonoyo wo vha u wa Tebeth (December na January). Wo vha u ṅwedzi u rotholaho u fhira yoṱhe kha ṅwaha, nga tshiṅwe tshifhinga hu tshi vha na mahaḓa dzithavhani. Kha ri vhone zwine Bivhili ya ri vhudza zwone nga ha mutsho wa ḽeneḽo dzingu.
Esera, muṅwali wa Bivhili u sumbedza uri Chislev wo vha u ṅwedzi u ḓivhelwaho u vha na mutsho u rotholaho na mvula. Nga murahu ha u amba uri mavhuthu o vha o kuvhangana Yerusalema nga “ḓuvha ḽa mahumi mavhili ḽa ṅwedzi wa vhuṱanu-na-vhuṋa [Chislev],” Esera o vhiga uri vhathu vho vha vha tshi khou “tetemela . . . nga mvula ye ya vha i tshi na.” Malugana na vhuimo ha mutsho ha tshenetsho tshifhinga tsha ṅwaha, vhathu vhe vha vha vho kuvhangana vho ri: “Ndi tshifhinga tsha mibvumbi a huna na ane a ima nnḓa.” (Esera 10:9, 13; Yeremia 36:22) Ndi ngazwo vhalisa vhane vha dzula kha tshenetsho tshipiḓa tsha shango vho ita vhungoho ha uri vha sa vhe nnḓa na miṱambi yavho vhusiku nga ṅwedzi wa December!
Naho zwo ralo, Bivhili i vhiga uri vhalisa vho vha vhe mathaga vha tshi khou lisa miṱambi yavho vhusikuni he Yesu a bebwa ngaho. Zwi re zwone ndi uri Luka muṅwali wa Bivhili u sumbedza uri nga tshenetsho tshifhinga vhalisa vho vha “vho bva mathaga, vha tshi khou lisa miṱambi yavho vhusiku” tsini na Betlehema. (Luka 2:8-12) Ṱhogomelani uri vhalisa vho vha vha tshi khou dzula nnḓa, hu si u sokou tshimbila-tshimbila nnḓa nga masiari. Fhedzi vho vha vhe na miṱambi yavho mathaga vhusiku. Naa vhathu vho vha vha tshi nga dzula nnḓa ngei Betlehema nga December hu tshi khou rothola nahone hu tshi khou na mvula? Hai! Nga zwenezwo zwiimo zwe zwa vha zwi hone tshifhingani tsha u bebwa ha Yesu zwi sumbedza uri ho ngo bebwa nga December. *
Ipfi ḽa Mudzimu ḽi ri vhudza nga ho livhaho uri Yesu o fa lini, fhedzi a ḽi sumbedzi nga ho livhaho uri o bebwa lini. Hezwi zwi ri humbudza maipfi a Khosi Salomo ane a ri: “Dzina ḽavhuḓi ḽi fhira tshiḓolo tshavhuḓi, ḓuvha ḽa u fa hawe ḽi fhira ḽa u bebwa hawe.” (Muhuweleli 7:1) Nga zwenezwo, a zwi mangadzi uri Bivhili i ṋea zwidodombedzwa zwinzhi nga ha vhuḓinḓa ha Yesu na lufu lwawe, fhedzi i ṋea zwidodombedzwa zwi si gathi nga ha tshifhinga tsha u bebwa hawe.
^ par. 1 U itela u wana mafhungo o engedzeaho, sedzani Reasoning From the Scriptures, masiaṱari 176-9, yo gandiswaho nga Ṱhanzi dza Yehova.


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Langutana Njhani Ni Ku Xanisiwa Hi Timhaka Ta Masangu?
Swi vula yini ku xanisiwa hi timhaka ta masangu?
Ku xanisiwa hi timhaka ta masangu swi katsa swiendlo swin’wana ni swin’wana leswi munhu a endliwaka swona a nga swi lavi mayelana na timhaka ta masangu—ku khoma-khomiwa kumbe ku vulavula hi timhaka ta masangu. Kambe minkarhi yin’wana swi nga ha tika ku vona loko munhu a ku tlangisa, loko a tlanga hi rirhandzu ni loko a ku xanisa hi timhaka ta masangu.
Xana wa ku tiva ku hambana exikarhi ka swilo leswi? Xiya leswi nga ku pfunaka ku tiva loko u xanisiwa hi timhaka ta masangu.
Lexi twisaka ku vava hileswaku u nga xanisiwa hi timhaka ta masangu himbiloko se u hete xikolo. Loko sweswi u tiva leswi u faneleke u swi endla loko u xanisiwa hi timhaka ta masangu, u ta swi kota ku langutana na swona hambiloko se u tirha. Nakambe u nga ha swi kota ku pfuna ni van’wana leswaku muxanisi yoloye a nga va xanisi.
Ndzi nga endla yini loko ndzi xanisiwa hi timhaka masangu?
Loko u tiva leswaku ku xanisiwa hi timhaka ta masangu swi vula yini nileswaku u fanele u endla yini, u nga ha swi kota ku swi sivela leswaku swi nga endleki. Xiya swiyimo swinharhu u tlhela u vona ndlela leyi u nga langutanaka na swona.
XIYIMO:
“
Vavanuna lava a ndzi tirha na vona a va tshamela ku ndzi byela leswaku ndzi sasekile naswona va navela onge a va ringana na mina hi malembe. Un’wana wa vona u kale a ta hi le ndzhaku kutani a nun’hwetela misisi ya mina.”
Tabitha a nga ha anakanya leswi: ‘Loko ndzo swi ba hi makatla ni ku swi tiyiselela, kumbexana u ta swi tshika.’
Ha yini sweswo a swi nga ta pfuna: Vatshila va vula leswaku loko munhu a xanisiwa hi timhaka ta masangu naswona a swi ba hi makatla, hakanyingi swi hambeta swi endleka kumbe swi nyanya.
Ringeta leswi: Byela munhu loyi a ku xanisaka—hi moya wo rhula kambe u nga gegagegi, vula leswaku a wu nge pfuki u ma tsakerile mavulavulelo kumbe swiendlo swa yena. Taryn, nhwanyana la nga ni malembe ya 22 u ri: “
Loko munhu a ndzi khoma hi ndlela leyi nga riki yinene,
ndzi namba ndzi n’wi byela leswaku a nga ha pfuki a endla sweswo. Sweswo swi endla leswaku jaha ra kona ri chava.” Loko munhu yoloye a phikelela, vana ni xivindzi naswona u nga heli matimba. Loko swi ta eka mahanyelo lamanene, xitsundzuxo xa Bibele xi ri: “
Yimani mi tiya, mi va lava wupfeke naswona mi va ni xivindzi.”—Vakolosa 4:12, The New Testament in Contemporary Language.
U nga endla yini loko muxanisi a ku tshembisa ku ku vavisa? Eka xiyimo xo tano, fambela ekule na yena. Hatla u ya lava mpfuno eka munhu lonkulu.
XIYIMO:
“
Loko ndza ha ri eka ntanga ya mune, vanhwanyana vambirhi va ndzi sivile endleleni. Un’wana wa vona a a ri musodoma naswona a a lava leswaku ndzi rhandzana na yena. Ndzi arile kambe a a tshamela ku ndzi xanisa etlilasini. Siku rin’wana va tshame va ndzi susumetela ekhumbini.”—Victoria la nga ni malembe ya 18.
Victoria a a ta anakanya leswi: ‘Loko ndzo byela vanhu hi mhaka leyi, va ta anakanya leswaku ndzi toya naswona va ta ku ndza hemba.’
Ha yini ku anakanya hi ndlela yoleyo a swi nga ta pfuna: Loko u nga byeli munhu, loyi a ku xanisaka a nga hambeta a ku xanisa a tlhela a xanisa van’wana.—Eklesiasta 8:11.
Ringeta leswi: Kuma mpfuno. Vatswari ni vadyondzisi va ta ku seketela leswaku munhu yoloye a tshika mikhuva ya yena. U nga endla yini loko vanhu lava u va byelaka va nga ku tekeli enhlokweni? Ringeta leswi: Minkarhi hinkwayo, loko u xanisiwa tsala vuxokoxoko hinkwabyo. Tsala siku, nkarhi, ndhawu ni leswi munhu yoloye a swi vuleke. Endla kopi kutani u yi nyika mutswari kumbe mudyondzisi wa wena. Vanhu vo tala va xi tekela enhlokweni xivilelo loko xi tsariwe ehansi ku tlula loko xi vuriwa ntsena hi nomu.
XIYIMO:
“
A ku ri ni mufana loyi a ndzi n’wi chava swinene loyi a a tlangela xipano xa rugby. A a lehe timitara timbirhi naswona ntiko wa yena a wu ri kwalomu ka tikhilogiramu ta 135. A a tibyerile leswaku mina na yena hi fanele hi rhandzana. A a ndzi karhata siku ni siku ku ringana lembe hinkwaro. Siku rin’wana a hi sele hi ri vambirhi ntsena etlilasini hiloko a ndzi tshinelela. Kutani ndzi tlula ivi ndzi humela ehandle.”—Julieta, la nga ni malembe ya 18.
Julieta a a ta anakanya leswi: ‘I ndlela leyi vafana va endlaka swilo ha yona.’
Ha yini sweswo a swi nga ta pfuna: Munhu loyi a ku xanisaka a nge cinci ndlela leyi a endlaka swilo ha yona loko vanhu va anakanya leswaku leswi a swi endlaka swa pfumeleleka.
Ringeta leswi: U nga swi bi hi makatla kumbe u n’wayitela. Kambe tiyiseka leswaku swiendlo swa wena ku katsa ni xikandza xa wena, swi kombisa munhu loyi a ku xanisaka leswaku a wu nge pfuki u swi pfumerile leswi a swi endlaka.
Ndzi nga endla yini?
MHAKA YA XIVIRI 1:
“
A ndzi swi rhandzi ku twisa van’wana ku vava. Loko vafana va hambeta va ndzi xanisa, a ndzi va byela leswaku a ndzi swi lavi sweswo kambe a ndzi nga tiyisi voko ngopfu naswona a ndzi n’wayitela loko ndzi vulavula na vona. A va anakanya leswaku ndza va tsakela.”—Tabitha.
Loko a wu ri Tabitha, xana a wu ta endla yini eka vanhu lava ku xanisaka? Ha yini?
I yini leswi nga endlaka leswaku munhu loyi a ku xanisaka a anakanya leswaku wa n’wi tsakela?
MHAKA YA XIVIRI 2:
“
Swi sungule hi mabulo ma nga ri mangani ya vafana van’wana loko hi ri etlilasini. Ku hundze mavhiki ma nga ri mangani ndzi swi ba hi makatla leswi a va swi vula, kambe swi ye swi nyanya. Vafana volavo va sungule ku tshama etlhelo ka mina ni ku ndzi angarha. A ndzi va susumeta kambe a va tshikanga ku endla sweswo. Eku heteleleni, un’wana wa vona u ndzi nyike xiphephana lexi a xi tsariwe rungula leri nga basangiki. Hiloko ndzi xi nyika mudyondzisi wa mina. Mufana yoloye u hlongoriwe swa xinkarhana exikolweni. Ndzi swi xiyile leswaku a ndzi fanele ndzi ye eka mudyondzisi loko swa ha sungula.”—Sabina.
U ehleketa leswaku ha yini Sabina a nga yanga eka mudyondzisi eku sunguleni? Xana u hleketa leswaku u teke xiboho lexinene? Ha yini?
MHAKA YA XIVIRI 3:
“
Buti wa mina Greg u tshineleriwe hi mufana un’wana loko a ri exiyindlwanini. Hiloko mufana yoloye a n’wi tshinelela swinene ivi a ku: ‘Ndzi ntswontswe.’ Greg u arile kambe mufana yoloye a nga n’wi yingisanga. Entiyisweni a a fanele a n’wi susumetele ekule na yena.”—Suzanne.
Xana u anakanya leswaku Greg u xanisiwile hi timhaka ta masangu? Ha yini?
U anakanya leswaku ha yini vafana van’wana va nga vuli loko mufana wo karhi a va xanisa hi timhaka ta masangu?
Xana u pfumelelana na yona ndlela leyi Greg a endleke ha yona loko a langutane ni xiyimo lexi? Xana wena a wu ta endla yini?


text:
“Famba Hi Ripfumelo, Ku Nga Ri Hi Ku Vona”
Vuthu ra Varhoma ri tshike ku rhendzela muti wa Yerusalema. Mindyangu yimbirhi ya Vakreste a yi fanele yi endla swiboho swo tika. Xana a yi ta yingisa Yesu kutani yi siya swilo hinkwaswo leswi a yi ri na swona? Loko a yo endla xiboho lexi hoxeke a yi ta fa. Vhidiyo leyi yi kombisa swiendlakalo leswi hlamuseriwaka eBibeleni, swiendlakalo leswi pakanisaka hi tlhelo ra matimu. Yi kombisa vanhu va ri karhi va lwa; hambiswiritano, a yi seketeli madzolonga kambe yi kombisa swilo leswi Vakreste va lembe-xidzana ro sungula va langutaneke na swona.


text:
I Yini Leswi Ndzi Nga Swi Khongelelaka?
Nhlamulo ya Bibele
U nga khongelela xin’wana ni xin’wana lexi amukelakaka eka Xikwembu, hilaha Bibele yi vulaka hakona. “
Ku nga khathariseki leswaku i yini lexi hi xi kombelaka hi ku ya hi ku rhandza ka xona, xa hi twa.” (1 Yohane 5:14) Xana u xi phofulela swiphiqo swa wena? Ina. Bibele yi ri: “
Chululani timbilu ta n’wina emahlweni ka [Xikwembu].”—Pisalema 62:8.
Swikombiso swa leswi u nga swi khongelelaka
Ku va ni ripfumelo eka Xikwembu.—Luka 17:5.
Moya lowo kwetsima leswaku wu ku pfuna ku endla leswinene.—Luka 11:13.
Matimba yo kota ku lwisana ni miringo.—Vafilipiya 4:13.
Ku tshama u rhurile.—Vafilipiya 4:6, 7.
Vutlhari lebyi nga ta ku pfuna ku endla swiboho leswinene.—Yakobo 1:5.
Swilaveko swa siku ni siku.—Matewu 6:11.
Ku rivaleriwa swidyoho.—Matewu 6:12.


text:
Xana Xikwembu Xi Ta Ndzi Pfuna Loko Ndzi Khongela?
Nhlamulo ya Bibele
Xikwembu xa va pfuna vanhu lava swi khongelelaka hi mbilu hinkwayo swilo leswi fambisanaka ni ku rhandza ka xona. Hambiloko u nga si tshama u khongela, swikombiso swa le Bibeleni swa vanhu lava khongeleleke mpfuno wa Xikwembu swi nga ku khutaza. Hi xikombiso:
“
Ndzi pfune, Wena Yehovha Xikwembu xanga; ndzi ponise hi ku ya hi musa wa wena wa rirhandzu.”—Pisalema 109:26.
“
Ndza pfumala naswona ndzi xisiwana: Oho Xikwembu, ndzi pfune.”—Pisalema 69:6, Douay Version.
Mutsari wa marito wolawo a a ri ni ripfumelo leri tiyeke eka Xikwembu. Kambe, Xikwembu xa va yingisela vanhu hinkwavo lava khongelaka eka xona va ri ni langutelo lerinene, vo tanihi lava va “
tshovekeke mbilu” kumbe lava va “
pfotlokeke emoyeni.”—Pisalema 34:18.
A wu fanelanga u ehleketa leswaku Xikwembu xi le kule na wena lerova a xi na mhaka ni swiphiqo swa wena. Bibele yi ri: “
Yehovha u tlakukile, hambiswiritano wa n’wi vona la titsongahata; kambe la titlakusaka u n’wi tivela ekule.” (Pisalema 138:6) Entiyisweni, Yesu u tshame a byela vadyondzisiwa vakwe a ku: “
Hambi ku ri misisi ya tinhloko ta n’wina yi hlayiwile hinkwayo.” (Matewu 10:30) Xikwembu xi tiva vuxokoxoko hinkwabyo bya wena lebyi hambi ku ri wena u nga byi tiviki. Kutani swi le rivaleni leswaku xi ta ku yingisela loko u khongelela mpfuno wa xona hikwalaho ka mivilelo ya wena.—1 Petro 5:7.


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VUKATI
Ndlela Yo Tshika Xikhomela
NTLHONTLHO
A wu nge swi rivali swilo swo biha leswi munghana wa wena wa vukati a tshameke a swi vula kumbe ku swi endla, marito lama tlhavaka ni swilo swin’wana leswi a swi endleke handle ko anakanya a swi suki emianakanyweni ya wena. Hikwalaho ka sweswo, ndlela leyi a wu n’wi rhandza ha yona yi hungutekile hikwalaho ka xikhomela. Swi tikomba onge a ku na lexi u nga xi endlaka kambe u ta boheka ku tiyisela hambiloko u nga ha n’wi rhandzi. U tlhela u va ni xikhomela eka munghana wa wena wa vukati hikwalaho ka sweswo.
Tiyiseka leswaku xiyimo xi nga cinca. Kambe xo sungula, xiya swilo swi nga ri swingani malunghana ni xikhomela.
LESWI U FANELEKE U SWI TIVA
Xikhomela xi nga dlaya vukati. Ha yini? Xi endla leswaku timfanelo ta nkoka leti vukati byi faneleke byi akiwa eka tona ti nga kombisiwi, ku katsa rirhandzu, ku tshembana ni ku tshembeka. Hi ndlela yin’wana, xikhomela a xi vangiwi hi swiphiqo swa vukati kambe xona hi xoxe i xiphiqo xa vukati. Hi yona mhaka leyi Bibele yi nge: “Ku leva hinkwako ni ku hlundzuka ni vukarhi ni huwa ni mavulavulelo ya nhlambha a swi susiwe eka n’wina swin’we ni vubihi hinkwabyo.”—Vaefesa 4:31.
Loko u ri ni xikhomela, wa tivavisa wena hi wexe. Ku va ni xikhomela swi fana ni loko u timakala hi wexe kutani u anakanya leswaku ku vava ku ta twiwa hi munhu un’wana. Ebukwini yakwe leyi nge Healing From Family Rifts, Mark Sichel u tsale a ku: “Xirho xa ndyangu lexi u nga ni xikhomela eka xona swi nga ha endleka xi nga karhatiwi hi nchumu, xi tiphina hi vutomi kumbexana xi nga ri na mhaka na swona sweswo.” Loko Sichel a gimeta u te: “Ku va ni xikhomela swi vavisa wena ngopfu ku tlula munhu loyi u nga ni xikhomela eka yena.”
Ku va ni xikhomela swi fana ni loko u timakala hi wexe kutani u anakanya leswaku ku vava ku ta twiwa hi munhu un’wana
Ku va ni xikhomela wo tihlawulela. Vanhu van’wana swi nga ha endleka va nga yi tshembi mhaka leyi. Va nga ha ku ‘Munghana wa mina wa vukati hi yena loyi a ndzi endlaka ndzi va ni xikhomela.’ Langutelo ro tano, ri va endla va dzikisa mianakanyo ya vona eka nchumu lowu va nga ta ka va nga swi koti ku lawula, ku nga swiendlo swa munhu un’wana. Ku hambana ni sweswo Bibele yi ri: “Un’wana ni un’wana a a kombise leswi ntirho wa yena wu nga swona.” (Vagalatiya 6:4) A hi nge swi koti ku lawula leswi munhu un’wana a swi vulaka kumbe ku swi endla kambe hi nga swi kota ku lawula ndlela leyi hi angulaka ha yona eka leswi a swi vulaka. Ku na swin’wana leswi u nga swi endlaka handle ka ku va ni xikhomela.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Tivone nandzu hikwalaho ka leswi u nga ni xikhomela. Swa olova ku vona munghana wa wena nandzu. Kambe, tsundzuka leswaku ku va ni xikhomela wo tihlawulela. Swi tano ni hi ku rivalela. U nga hlawula ku yingisa xitsundzuxo xa le Bibeleni lexi nge: “Dyambu ri nga peli [wa] ha ri eka xiyimo xa ku kariha.” (Vaefesa 4:26) Ku rivalela swi ku nyika nkarhi wo langutana ni swiphiqo swa vukati bya wena hi ndlela leyinene.—Nawu wa Bibele: Vakolosa 3:13.
Tikambisise hi ku tshembeka. Bibele ya pfumela leswaku vanhu van’wana va ‘tala ku hlundzuka’ ni ku ‘voyamela evukarhini.’ (Swivuriso 29:22) Xana na wena u tano? Tivutise: ‘Xana ndzi rhandza timholovo? Xana ndzi hatla ndzi hlundzuka? Xana ndzi endla mhaka leyi nga vuriki nchumu yi va mhaka leyikulu?’ Bibele yi vula leswaku “loyi a tshamelaka ku vulavula hi mhaka, u hambanisa lava tolovelaneke.” (Swivuriso 17:9; Eklesiasta 7:9) Sweswo swi nga ha endleka ni le vukatini. Loko u ri ni xikhomela, tivutise, ‘Xana ndzi fanele ndzi n’wi lehisela mbilu munghana wa mina wa vukati?’—Nawu wa Bibele: 1 Petro 4:8.
Hlawula leswi nga swa nkoka. Bibele yi vula leswaku ku ni “nkarhi wa ku miyela ni nkarhi wa ku vulavula.” (Eklesiasta 3:7) A hi swihoxo hinkwaswo leswi ku faneleke ku vulavuriwa ha swona, minkarhi yin’wana u nga ha ‘vulavula hi mbilu loko u ri esangweni ra wena, kutani u miyela.’ (Pisalema 4:4) Loko u lava leswaku mi bula hi mhaka yo karhi leyi ku hlundzukiseke, yima ku kondza u vohla. Wansati un’wana loyi a vuriwaka Beatriz u ri: “Loko ndzi khunguvanyekile, ndza yimanyana leswaku ndzi sungula ndzi vohla. Hi ku famba ka nkarhi ndzi sungula ku swi xiya leswaku xihoxo xa kona a xi nga nyawuli, kutani sweswo swi ndzi endla ndzi vulavula hi xichavo.”—Nawu wa Bibele: Swivuriso 19:11.
Twisisa leswi ku “rivalela” swi vulaka swona. EBibeleni rito leri nge “rivalela” minkarhi yin’wana ri hundzuluxeriwe ku suka eka ririmi ro sungula, ku nga rito leri vulaka leswaku tshika nchumu wo karhi wu famba. Xisweswo, ku rivalela a swi vuli ku bakanya xihoxo onge hi loko ku nga endlekanga nchumu, kambe swi nga ha vula leswaku u fanele u xi tshika xi hundza, hi ku xiya leswaku ku va ni xikhomela swi nga ku vangela swiphiqo swa rihanyo ni ku dlaya vukati bya wena.


text:
XIENGETELO
Xana Hi Fanele Ku Alakanya A Mibuzo Ya Masiku Yo Hlawuleka?
A MIBUZO yo alakanya a masiku yo hlawuleka ya za wukhongeli ni lawa ma nga hiko ya wukhongeli yi alakanyiwako matshanwini yo tala ya tiko inyamutlha a yi seketelwi lomu ka Biblia. Makunu, yi sangulele kwihi a mibuzo leyo? Loku u zi kota ku ya hlola lomu ndlwini ya mabhuku ma gonziwako hi vontlhe, u ta hlamala hi ku wona lezi a mabhuku ya mitlhamuselo ma wulako xungetano hi mibuzo yo alakanya masiku yo hlawuleka leyi yi tolovelekileko lomu u hanyako kona. Wona a zikombiso zitsongwani.
Pasika. The Encyclopædia Britannica gi ngalo: “A ku na xikombiso xa kualakanyiwa ka mubuzo wa Pasika lomu ka Testamenta Ga Giswa.” Xana a Pasika gi sangulisile kuyini? Gona gi sangulele wukhozelini ga wuhedeni. Hambulezi va nge ngalo a mubuzo lowo wu alakanya a kuvuka ka Jesu hi ka vafileko, a mikhuwo yi yelanako ni nguva ya Pasika a hi ya wuKristu. Hi xikombiso, xungetano hi “mugwadja wa Pasika” lowu wu tolovelekileko, The Catholic Encyclopedia gi ngalo: “A mugwadja xikombiso xa wuhedeni niku cima ka kale wu woniwa kota xifungo xa kunona ka misava.”
Mibuzo Ya Lembe Giswa. A siku ni mikhuwo yi yelanako ni mibuzo ya Lembe Giswa ya hambana hi kuya hi tiko ginwe ni ginwani. Xungetano hi kutumbuluka ka mubuzo lowo, The World Book Encyclopedia gi ngalo: “A mufumeli wa muRoma Júlio César i yimisile a 1 wa Janeiro kota Siku ga Lembe Giswa hi 46 Mahlweni ka Kristu. A vaRoma va lo hendleleta a siku lego ka Jano, a nungungulu wa tinyangwa, tivati, ni masangulo. A hweti ya Janeiro yi chulilwe a vito lego hi kota ya Jano, loyi a nga hi ni tinghohe timbiri—a yinwe yi nga cuwukile mahlweni ni yinwani yi nga cuwukile nzhako.” Hikwalaho a mibuzo ya Lembe Giswa yi seketelwa lomu ka mikhuwo ya wuhedeni.
Halloween. The Encyclopedia Americana gi ngalo: “A matshamela ya mikhuwo yi yelanako ni Halloween yi zwananisiwa ni nkhozo ya wuDruida [wupristi ga vaCelta va kale] ya le xikhatini xa mahlweni ka wuKristu. A vaCelta va wa kari va mahela mibuzo a vanungungulu vabye va hombe va vambiri—a nungungulu gambo ni nungungulu wa vafileko…, loyi a mubuzo wakwe wu nga mahiwa hi 1 wa Novembro, ku nga hi masangulo ya Lembe Giswa ga vaCelta. A mubuzo wa vafileko wu lo ngheniswa lomu ka mikhuwo ya wuKristu hi kutsongwani-kutsongwani.”
Yinwani Mibuzo Yo Alakanya Masiku Yo Hlawuleka. A zi koteki a ku wulawula hi yontlhe mibuzo yi mahiwako misaveni. Hambulezo, a mibuzo yo alakanya masiku yo hlawuleka leyi yi dzunzako vanhu kutani tihlengeletano ta vanhu a yi vumeleki ka Jehova. (Jeremia 17:5-7; Mitiro 10:25, 26) Kambe, tiva lezaku a matumbulukela ya mibuzo yo alakanya za wukhongeli ma fanele ku komba lezaku yona ya tsakisa Nungungulu kutani ahihi. (Isaya 52:11; Kuvululelwa 18:4) A matshinya ya milayo ya Biblia ma kumbukilweko lomu ka Xipimo 16 xa bhuku legi ma ta ku vuna a ku tiva lezi Nungungulu a wonisako zona a kuhlengela mibuzweni yi nga hiko ya wukhongeli.


text:
FEBRUARY 14, 2014 | KOREA DZONGA
Nkambisiso Wa Gallup Wu Kombisa Ku Cinca Ka Mavonelo Malunghana Ni Ku Ala Ku Ya eNyimpini Hikwalaho Ka Ripfalo eKorea Dzonga
ESEOUL, le Korea—Hi ku ya hi nkambisiso wa sweswinyana wa Gallup, sweswi vanhu vo tala va le Korea va tsakela leswaku hulumendhe ya vona yi nyika vanhu lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona mintirho yin’wana yo korhokela tiko. Ku sukela hi November 4-7, 2013, vavanuna ni vavasati va 1 211 va le Korea va hlanganyele eka nkambisiso lowu naswona ku kumiwe leswaku vanhu lava endlaka 68 wa tiphesente va tsakela leswaku vanhu lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona va nyikiwa mintirho yin’wana yo korhokela tiko ematshan’weni yo va va pfaleriwa ekhotsweni. Tinhlayo leti ti kombisa ku cinca ka mavonelo ya vanhu tanihi leswi eka nkambisiso lowu fanaka lowu endliweke hi 2008 ku kumiweke leswaku i vanhu lava endlaka tiphesente ta 29 ntsena lava a va tsakela leswaku ku va ni mintirho yin’wana yo korhokela tiko.
Swi tikomba onge ni vativi van’wana va ta nawu eKorea va nga tsakela leswaku lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona va nyikiwa mintirho yin’wana yo korhokela tiko leyi va nga yi hlawulaka handle ko pfaleriwa ekhotsweni. Ebukwini yakwe leyi nge “Dilemma Surrounding Conscientious Objection to Military Service,” Han In-seop, profesa wa le Seoul National University, School of Law, u tsale a ku: “Ku hava muavanyisi loyi a nga vulaka leswaku lava alaka ku ya evusocheni va ni nandzu wo tlula nawu wa mahanyelo kumbe wa ntshamisano. Hambi ku ri phepha ra leswaku lava alaka ku ya evusocheni va pfaleriwa loko va ha rindze ku tengisiwa a ri humesiwi hikuva huvo ya swi tiva leswaku a va nge baleki. Vaavanyisi va twa ku vava ni ku va twela vusiwana nkarhi wun’wana ni wun’wana loko va teka xiboho xo va vona nandzu.”
Mhaka leyi ya timfanelo ta vanhu ya ha ku kandziyisiwa sweswinyana eka filimi leyi humesiweke hi National Human Rights Commission of Korea. Filimi leyi yi katsa xiphemu lexi nga ni nhloko-mhaka leyi nge “Ice River (Nambu Lowu Nga Ayisi),” lexi kombisaka Mbhoni yin’wana ya Yehovha leyi aleke ku ya evusocheni. Mukongomisi wa filimi leyi u vule leswaku u teke xiboho xo yi endla endzhaku ko twa leswaku ku ni Timbhoni ta madzana leti pfaleriwaka ekhotsweni lembe ni lembe hikwalaho ko ala ku ya evusocheni. Hi ku ya hi xiviko xa United Nations Human Rights Council lexi kandziyisiweke hi June 2013, Timbhoni leti endlaka 93 wa tiphesente leti khotsiweke emisaveni hinkwayo hikwalaho ko ala ku ya evusocheni ti pfaleriwe eKorea Dzonga.
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Republic of Korea: Dae-il Hong, tel. +82 31 690 0055


text:
DECEMBER 9, 2013 | KOREA DZONGA
Tiko Ra Korea Dzonga Ri Hambanisa Vabohiwa Lava Alaka Ku Ya eVusocheni Hikwalaho Ka Ripfalo Ni Swigevenga
Mfumo wa Korea Dzonga wu va pfune swinene vabohiwa va madzana lava nga Timbhoni ta Yehovha lava khotsiweke hileswi va alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona. Njhani? Hi ku va hambanisa ni vabohiwa lava nga swigevenga.
Goza leri i vuyelo lebyi tsakisaka bya nhlangano lowu veke kona hi December 2012 exikarhi ka vayimeri va Timbhoni ta Yehovha eKorea ni mulawuri-nkulu wa Makhotso eKorea. Ntlawa wa vayimeri swin’we ni tatana loyi a karhatekeke, loyi jaha rakwe a nga ekhotsweni sweswi, va phofule ku vilela ka vona ka leswaku majaha lama nga Timbhoni ma tala ku pfaleriwa exitokisini xin’we ni vabohiwa lava khomeriweke milandzu leyikulu. Ku nga si hela tin’hweti ta ntlhanu ku khomiwe nhlangano wolowo, vabohiwa lava tlulaka 70 wa tiphesente lava nga Timbhoni va hambanisiwile ni vabohiwa van’wana ivi va pfaleriwa eswitokisini ni Timbhoni-kulobye.
Matimu ya ku khotsiwa ka lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona. Tiko ra Korea Dzonga i khale ri khotsa Timbhoni ta Yehovha hileswi ti alaka ku ya evusocheni hinkwalaho ka ripfalo ra tona leri leteriweke hi Matsalwa. Sweswi ku ni Timbhoni leti lavaka ku ringana 600 leti khotsiweke hikwalaho ko ala ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo. Emalembeni lama tlulaka 60 lama hundzeke, Timbhoni leti tlulaka 17 000 ti gweviwile hikwalaho ko ala ku ya evusocheni—ku nga ntirho lowu nga nsindziso eka vavanuna lava nga ni malembe lama nga exikarhi ka 19 na 35.
Swi tolovelekile ku va switukulwana swo hlayanyana swa mindyangu ya Timbhoni swi khomiwa, swi gweviwa ni ku pfaleriwa tanihi swigevenga. Seungkuk Noh, Mbhoni leyi nga ya xitukulwana xa vumbirhi leyi heteke xigwevo xa yona xa malembe manharhu ekhotsweni hi 2000, xi te: “Ndzi gweveriwe ekhotsweni leri tatana a rhumeriweke eka rona loko a ha ri jaha naswona swiyimo swa khotso leri a swi si cinca ku sukela eminkarhini ya tatana.” Namuntlha xigwevo xo pfaleriwa ekhotsweni hikwalaho ko ala ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo i tin’hweti ta 18 hi xiringaniso naswona ku hava lunghiselelo leri endliweke hi tiko ra Korea Dzonga ro simeka mintirho yin’wana yo korhokela tiko leyi nga fambisaniki ni vusocha.
Ho Gyu Kang a a ri ni malembe ya 21 loko gweveriwa ku tshama ekhotsweni hileswi a aleke ku ya evusocheni. A ku ri ro sungula ku va a hambanisiwa ni ndyangu wa ka vona. U te: “A ndzi chuhile naswona ndzi karhatekile.” Yena swin’we ni jaha rin’wana va pfaleriwe ni ntlawa wun’wana wa vabohiwa lavakulu eka vona lowu a wu tekiwa hi khotso tanihi lowu nga ta ka wu nga cinci mahanyelo ya wona. Van’wana va vona a va ri vadlayi ni swirho swa tinsulavoya.
Ku sukela loko va khotsiwa ku fikela loko va ntshunxiwa, vabohiwa lava nga Timbhoni—lava hakanyingi va nga vatsongo hi malembe ku tlula vabohiwa vo tala—va va ekhombyeni ro xanisiwa enyameni ni le mintlhavekweni. Hakanyingi vabohiwa va xanisa Timbhoni leti va tshamaka swin’we na tona exitokisini, va endla leswaku swi ti tikela ku endla swiendlo swa vugandzeri bya tona, swo tanihi ku khongela ni dyondzo ya munhu hi yexe ya Bibele. Ku ringana malembe yo tala, majaha yo tala lama nga Timbhoni ma tiyiselele tingana to pfaleriwa ni swigevenga.
Ku hambanisa vabohiwa swi fambisana ni maendlelo lama tolovelekeke ematikweni yo tala. Matshalatshala ya tiko ra Korea Dzonga yo hambanisa vabohiwa vo tala lava nga Timbhoni ni swigevenga swi fambisana ni milawu ya misava hinkwayo ya ndlela yo khoma vabohiwa yo tanihi leyi tsariweke eka Xiyenge 8 xa UN Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners. Tiko ra Korea Dzonga ri landzela xikombiso lexi vekiweke emalembeni ya 20 lama hundzeke hi tiko ra Greece leri nga xirho xa Nhlangano wa Matiko ya Yuropa loko Ndzawulo ya yona ya Vusirheleri ni Vululami bya Tiko yi pasise milawu ya leswaku Timbhoni leti alaka ku ya evusocheni hinkwalaho ka ripfalo ra tona ti hambanisiwa hi ku helela ni vabohiwa van’wana. Hi 1992, Ndzawulo ya Vusirheleri bya Tiko yi hundzule kampa ya masocha eSindos le Thessalonica, yi va khotso leri a ku ta pfaleriwa Timbhoni ta Yehovha ntsena. Xiviko xin’wana xi vule leswaku “ku anakanyela loku kombisiweke hi Ndzawulo ya Vusirheleri bya Tiko hikwalaho ka xiyimo lexi nga tolovelekangiki xa vabohiwa [lava nga Timbhoni ta Yehovha],” ku endle leswaku ku tekiwa xiboho xo hambanisa vabohiwa lava nga Timbhoni ni ku va pfalela ekhotsweni rin’we. Greece yi tshike ku khotsa Timbhoni leti alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra tona hi 1998.
Kutani ku va tiko ra Korea Dzonga ri hambanise vabohiwa vo tala lava nga Timbhoni ni vabohiwa van’wana, na rona ri kombisa ku anakanyela majaha lama khotsiwaka hikwalaho ka khomelela eka tidyondzo ta vukhongeri leti dzikeke etimbilwini ta vona. * Tikampa ni makhotso yo hlayanyana lama nga ni nhlayo leyi tlakukeke ya Timbhoni ma swi kotile ku tirhisa goza leri, ma endla leswaku vabohiwa lava khotsiweke hikwalaho ka ripfalo ma tshama endhawini leyi sirhelelekeke. Malunghana ni vuyelo lebyi tisiwaka hi ku hambanisa vabohiwa, mubohiwa un’wna loyi a nga Mbhoni eKhotsweni ra Gunsan u ri: “Hi ntshunxekile eka minkucetelo yo biha yo fana ni ku tikhoma ko biha ni mavulavulelo ya nhlambha. Hi nga tsakela mabulo lamanene ya timhaka ta moya ni Timbhoni-kulorhi.”
‘Hi ntshunxekile eka minkucetelo yo biha naswona hi nga tsakela mabulo lamanene’
Mhaka leyi nga siki ntlhantlhiwaka malunghana ni ku xixima xiboho xo ala ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo. Hambileswi goza leri tekiweke hi tiko ra Korea Dzonga sweswinyana ro hambanisa vabohiwa lava nga Timbhoni ri bumabumeriwaka swinene, tiko a ri si xi landzela xikombiso lexi vekiweke hi matiko man’wana lama tlhantlheke mhaka leyi khale swinene. Hi xikombiso, tiko ra Greece ri nyike lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona mintirho yin’wana yo korhokela tiko ku sukela hi 1997. Eku sunguleni tiko ra Jarimani ri nyike lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona mintirho yin’wana yo korhokela tiko kambe sweswi a va ha boheki ku endla mintirho yoleyo hi mpfhuka yi herise nawu wo hlawula vanhu ku ya evusocheni 2011. Tiko ra Taiwan ri simeke nawu wo endla mintirho yin’wana yo korhokela tiko lowu tirhaka eka lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo hi 2000.
Majaha lama nga Timbhoni ni mindyangu ya ka vona eKorea Dzonga va tshemba leswaku tiko ra ka vona ri ta yi simeka na rona milawu leyi tirhisiwaka hi matiko yo tala namuntlha leyi xiximaka mfanelo ya xisekelo ya munhu ya ku va ni ntshunxeko wa ripfalo.
^ ndzim. 9 Nawu wa matiko ya misava lowu tiko ra Korea Dzonga ri bohekaka ku wu yingisa, wu vula leswaku ku xixima xiboho xo ala ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo i mfanelo ya munhu. Hlaya xihloko lexi nge “Ku Pfumaleka Ka Vululami eKorea Dzonga Swi Vilerisa Matiko Ya Misava.”


text:
ṰHUMETSHEDZO
Ngoho Malugana na Khotsi, Murwa, na Muyamukhethwa
VHATHU vhane vha tenda kha pfunzo ya Vhuraruthihi vha amba uri Mudzimu o vhumbwa nga vhathu vhararu—Khotsi, Murwa, na nga Muyamukhethwa. Hu ambiwa uri muṅwe na muṅwe wa vhenevha vhathu vhararu vha a lingana, vha na maanḓa mahulwane, nahone a vha na mathomo. Nga zwenezwo, u ya nga pfunzothendwa ya Vhuraruthihi, Khotsi ndi Mudzimu, Murwa ndi Mudzimu, na Muyamukhethwa ndi Mudzimu, fhedzi hu na Mudzimu muthihi fhedzi.
Vhanzhi vhane vha tenda kha Vhuraruthihi vha tenda uri a vha koni u ṱalutshedza yeneyi pfunzo. Fhedzi vha humbula uri i funzwa Bivhilini. Tshithu tshi swayeaho ndi tsha uri ipfi “Vhuraruthihi” a ḽi wanali na luthihi Bivhilini. Fhedzi naa muhumbulo wa Vhuraruthihi u a wanala khayo? U itela u fhindula yeneyi mbudziso, kha ri ṱhogomele luṅwalo lune vhunzhi ha vhatikedzi vha yeneyo pfunzo vha lu redza u itela u tikedza pfunzo ya Vhuraruthihi.
“IPFI O VHA E ENE MUDZIMU”
Yohane 1:1 i ri: “U rangani Ipfi o vha e hone; huno Ipfi o vha e ha Mudzimu; huno Ipfi o vha e ene Mudzimu.” Nga murahu kha yeneyo ndima, muapostola Yohane o sumbedza nga hu re khagala uri “Ipfi” ndi Yesu. (Yohane 1:14) Naho zwo ralo, samusi Ipfi a tshi vhidzwa Mudzimu, vhaṅwe vha phetha nga uri Murwa na Khotsi vha fanela u vha vhe tshipiḓa tsha Mudzimu muthihi.
Humbulani uri u thomani yeneyi ndimana ya Bivhili yo vha yo ṅwalwa nga Lugerika. Nga murahu, vhaṱalutshedzeli vha ṱalutshedzela maṅwalwa a Lugerika nga dziṅwe nyambo. Naho zwo ralo, vhunzhi ha vhaṱalutshedzeli vha Bivhili a vho ngo shumisa fhungogake ḽine ḽa ri “Ipfi o vha e ene Mudzimu.” Ndi ngani? U ya nga nḓivho ye vha vha vhe nayo malugana na kuṅwalele kwa Lugerika lwa Bivhilini, vhenevho vhaṱalutshedzeli vho phetha nga uri fhungogake ḽine ḽa ri “Ipfi o vha e ene Mudzimu” ḽi fanela u ṱalutshedzelwa nga iṅwe nḓila. Nga nḓila-ḓe? Ṱhogomelani tsumbo dzi si gathi: “Logos [Ipfi] o vha e wa ṱaḓulu.” (A New Translation of the Bible) “Ipfi o vha e mudzimu.” (The New Testament in an Improved Version) “Ipfi o vha e na Mudzimu nahone vho vha vha tshi fana.” (The Translator’s New Testament) U ya nga dzenedzi ṱhalutshedzelo, Ipfi a si Mudzimu nga dzawe. * Nṱhani hazwo, Ipfi o vha a tshi vhidzwa “mudzimu” nga ṅwambo wa uri o vha e na vhuimo ha nṱha u fhira zwiṅwe zwivhumbwa zwa Yehova. Hafha ipfi “mudzimu” ḽi amba “wa maanḓa.”
WANANI MBUNO DZO ENGEDZEAHO
Vhathu vhanzhi a vha ḓivhi Lugerika lwa Bivhilini. Ngauralo ni nga ḓivha hani zwe muapostola Yohane a vha a tshi khou amba zwone zwa vhukuma? Humbulani nga heyi tsumbo: Mudededzi u khou ṱalutshedza vhagudiswa vhawe iṅwe thero. Nga murahu, vhagudiswa vha pfesesa ṱhalutshedzelo ya hone nga nḓila dzo fhamba-fhambanaho. Vhagudiswa vha nga piringulula hani eneo mafhungo? Vha nga humbela mudededzi uri a vha ṱalutshedze eneo mafhungo nga vhuḓalo. A zwi timatimisi uri u guda dziṅwe mbuno dzo engedzeaho zwi ḓo vha thusa uri vha pfesese khwine yeneyo thero. Nga hu fanaho, u itela u pfesesa zwine Yohane 1:1 ya amba zwone zwa vhukuma, ni nga sedza kha Evangeli ya Yohane u itela uri ni wane maṅwe mafhungo o engedzeaho nga ha vhuimo ha Yesu. U guda mbuno dzo engedzeaho nga yeneyo thero zwi ḓo ni thusa uri ni swikelele kha phetho yo teaho.
Sa tsumbo, ṱhogomelani zwe Yohane a bvela phanḓa a tshi zwi ṅwala kha ndima ya 1, ndimana 18: “Haho’ we a vhuya a vhona Mudzimu [Ramaanḓaoṱhe].” Naho zwo ralo, vhathu vho no vhona Yesu, Murwa, ngauri Yohane u ri: “Ipfi [Yesu] a shanduka a vha ṋama, a fhaṱa mushasha kha riṋe; ra vhona lupenyo lwawe.” (Yohane 1:14) Nga zwenezwo, Murwa a nga dovha hani a vha Mudzimu Ramaanḓaoṱhe? Yohane o dovha a amba uri Ipfi o vha “e na Mudzimu.” Fhedzi muthu a nga vha hani na muṅwe muthu nahone a dovha a vha onoyo muthu? Zwiṅwe-hafhu, samusi zwo ṅwaliwa kha Yohane 17:3, Yesu o zwi ita zwa pfala uri hu na phambano vhukati hawe na Khotsi awe wa ṱaḓulu. U vhidza Khotsi awe uri ‘ndi Mudzimu wa Ngoho e eṱhe.’ Nahone u ya mafheleloni a Evangeli yawe, Yohane o nweledza eneo mafhungo nga u ri: “Huno izwi zwo ṅwaliwa uri ni tende zwauri Yesu ndi ene Kristo, ndi ene Murwa wa Mudzimu.” (Yohane 20:31) Ṱhogomelani uri Yesu u vhidzwa Murwa wa Mudzimu, hu si Mudzimu. Enea mafhungo o engedzeaho a re kha Evangeli ya Yohane a sumbedza nḓila ine Yohane 1:1 ya fanela u pfeseswa ngayo. Yesu ane a vha ene Ipfi, ndi “mudzimu” nga muhumbulo wa uri u na vhuimo ha nṱha, fhedzi a si muthihi na Mudzimu Ramaanḓaoṱhe.
KHWAṰHISEDZANI DZENEDZO MBUNO
Humbulani hafhu nga ha tsumbo ya mudededzi wa tshikolo na vhagudiswa. Edzani u humbula arali vhaṅwe vha tshi kha ḓi timatima, na musi vho no ṱalutshedzwa maṅwe mafhungo nga vhuḓalo nga mudededzi wavho. Vho vha vha tshi nga ita mini? Vho vha vha tshi nga vhudzisa muṅwe mudededzi u itela u wana ṱhalutshedzo yo engedzeaho nga ha yeneyo thero. Arali muṅwe mudededzi a tendelana na zwe vha ṱalutshedzwa nga wa u thoma, u timatima havho ho vha hu tshi ḓo fhela. Nga hu fanaho, arali ni si na vhungoho nga ha zwe zwa ṅwaliwa nga muṅwali wa Bivhili ane a vha Yohane malugana na vhushaka ha Yesu na Mudzimu Ramaanḓaoṱhe, ni nga ṱolisisa maṅwe mafhungo o ṅwalwaho nga vhaṅwe vhaṅwali vha Bivhili. Sa tsumbo, ṱhogomelani zwe zwa ṅwaliwa nga Mateo. Malugana na vhufhelo ha ano maitele a zwithu, o redza Yesu a ri: “Ḽone ḓuvha na tshikhathi tshazwo, a huna a zwi ḓivhaho; na kha vharuṅwa vha ṱaḓulu haho’. Zwi ḓihwa nga Khotsi é eṱhe.” (Mateo 24:36) Enea maipfi a khwaṱhisedza hani uri Yesu a si Mudzimu Ramaanḓaoṱhe?
Yesu o amba uri Khotsi u ḓivha zwinzhi u fhira zwine Murwa a zwi ḓivha. Naho zwo ralo, arali Yesu o vha e tshipiḓa tsha Mudzimu Ramaanḓaoṱhe, o vha a tshi ḓo vha a tshi ḓivha mafhungo oṱhe e Khotsi a vha a tshi a ḓivha. Ngauralo, Murwa na Khotsi a vha lingani. Naho zwo ralo, vhaṅwe vha nga ri: ‘Yesu o vha e na zwivhumbeo zwivhili. Hafha u amba sa muthu wa ṋama.’ Fhedzi naho arali zwo vha zwo ralo, hu pfi mini nga muyamukhethwa? Arali na muyamukhethwa u tshipiḓa tsha Mudzimu ane a vha Khotsi, ndi ngani Yesu a songo amba uri u ḓivha zwine Khotsi a zwi ḓivha?
Musi ni tshi khou bvela phanḓa na u guda Bivhili, ni ḓo ḓowelana na mafhungo manzhi a Bivhili ane a tshimbidzana na enea mafhungo. A khwaṱhisedza ngoho nga ha Khotsi, Murwa, na muyamukhethwa.—Psalme ya 90:2; Mishumo 7:55; Vha-Kolosa 1:15.
^ par. 3 U itela u ṱolisisa milayo ya phenḓaluambo ya Lugerika ine ya shuma kha Yohane 1:1, sedzani masiaṱari 24-26 a Tshiingamo tsha ḽa 1 November 2008 (nga Luisimane) tsho gandiswaho nga Ṱhanzi dza Yehova.


text:
Vhavenda ndi vhathu vhane vha di tongisa nga vhutsila hune vha vha naho.Vhutsila hono ho vhukatela vhuvhadi, u vhumba , u ola, u runga zwiambaro na u imba. Vhunzhi ha zwilidzo zwine vhalidza vhavha vhotou di vhadela. U fana na zwilidzo zwingaho sa, dende, mbila na phalaphala na zwinwe zwinzhi.
Kha zwau vhumba Vhavenda vha vhumba dzikhali,mvuvhelo,zwidongo na zwinwe-vho.Vhutsila honohu hu sumbedza ho tutuwedzwa nga nzulele sa ndila ya u lingedza u ita uri vhutshilo vhu difhe.Kha zwivhumbiwa khali thukhu dzo vha dzi tshi shumiswa u bika ngeno mvuvhelo i ya u hwala madi na halwa. Nkho dzone dzo vha dzi tshi shumiswa u shela halwa. Vhanwe vho vha vha tshi dzi shumisa na u vhea mavhele.


text:
Vugandzeri Bya Ndyangu—Xana U Nga Byi Endla Byi Tsakisa Swinene?
Tatana un’wana wa le Brazil u ri: “Hi nkarhi wa Vugandzeri bya Ndyangu bya nimadyambu hi va ni mabulo lama tsakisaka, lerova loko ndzi nga wu byeli ndyangu wa mina leswaku swi ringene, hakanyingi hi kala hi byi heta nivusiku.” Le Japani nhloko yin’wana ya ndyangu yi vula leswaku n’wana wa yona wa mufana wa malembe ya khume u tikomba a nga ri na mhaka na nkarhi naswona u lava leswaku va ya emahlweni va dyondza. Ha yini? Tata wa yena u ri: “Vugandzeri bya ndyangu bya n’wi khutaza naswona sweswo swi n’wi endla leswaku a tsaka.”
Entiyisweni a hi vana hinkwavo byi va khutazaka naswona van’wana swi nga ha endleka va nga byi tsakeli vugandzeri bya ndyangu. Kambe ha yini va nga byi tsakeli? Tatana un’wana wa le Togo u ri: “Ku gandzela Yehovha a swi fanelanga swi phirha.” Loko swi phirha, xana swi nga endleka ku ri hikwalaho ka ndlela leyi vugandzeri bya ndyangu byi endliwaka ha yona? Mindyangu yo tala yi xiye leswaku vugandzeri bya ndyangu byi nga ha va “ntsako lowu heleleke,” hilaha buku ya Esaya yi vulaka hakona malunghana ni Savata.—Esa. 58:13, 14.
Vatatana lava nga Vakreste va swi xiya leswaku loko mindyangu ya vona yi ta tsakela vugandzeri bya ndyangu, yi fanele yi titwa yi ntshunxekile eka byona. Ralf la nga ni vana vanharhu va vanhwanyana ni mufana un’we u vula leswaku vugandzeri bya vona bya ndyangu byi fana ni loko va tidyela mabulo; un’wana ni un’wana wa katseka eka byona. Entiyisweni, minkarhi yin’wana swi nga ha tika ku endla leswaku ndyangu hinkwawo wu byi tsakela naswona wu katseka. Manana un’wana u ri: “A hi minkarhi hinkwayo ndzi vaka ni matimba yo endla leswaku vugandzeri bya ndyangu byi tsakisa hilaha a ndzi ta lava ku endla hakona.” Xana u nga swi kota ku hlula xihinga xolexo?
KU PFUMELELANA NI SWIYIMO NI KU ENDLA SWILO SWO HAMBANA-HAMBANA
Tatana un’wana wa le Jarimani la nga ni vana vambirhi u ri: “Hi fanele hi pfumelelana ni swiyimo.” Natalia, manana la nga ni vana vambirhi u ri: “Nchumu wa nkoka swinene endyangwini wa hina i ku endla swilo swo hambana-hambana minkarhi hinkwayo hi nkarhi wa vugandzeri bya ndyangu.” Mindyangu yo tala yi avanyisa vugandzeri bya yona bya ndyangu hi swiphemu swo hlayanyana. Cleiton, tatana wa vana vambirhi lava nga le malembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi wa le Brazil, u ri: “Sweswo swi endla leswaku dyondzo ya ndyangu yi tsakisa naswona hinkwavo endyangwini va katseka.” Loko vatswari va avanyisa minkarhi leyi ku dyondziwaka ha yona, swi nga va pfuna ku khathalela swilaveko swa n’wana ha un’we loko va siyana swinene hi malembe. Vatswari va nga vulavula hi swilaveko swa xirho ha xin’we xa ndyangu naswona va nga pfumelelana ni swiyimo loko va hlawula rungula leri nga ta tlhuvutsiwa ni endlelo leri va nga ta ri tirhisa.
I yini leswi mindyangu yin’wana yi swi endlaka leswaku yi va ni swilo swo hambana-hambana swo swi endla? Yin’wana yi sungula vugandzeri bya yona bya ndyangu hi ku yimbelelela Yehovha tinsimu. Juan wa le Mexico u ri: “Swi endla hi va exiyin’weni lexinene swi tlhela swi endla leswaku mianakanyo ya hina yi lunghekela ku twisisa rungula leri hi nga ta ri dyondza.” Ndyangu wakwe wu hlawula tinsimu leti fambisanaka ni rungula leri wu ri hlawuleke leswaku wu bula ha rona madyambu wolawo.
Mindyangu yo hlayanyana yi hlaya xiphemu xo karhi xa Bibele swin’we. Leswaku va endla swilo swo hambana-hambana, xirho ha xin’we xa ndyangu xi yimela vanhu vo karhi lava boxiweke eka xiphemu xa le Bibeleni lexi va hlayaka eka xona. Tatana un’wana wa le Japani wa pfumela leswaku yena “eku sunguleni a swi n’wi tikela ku hlaya hi ndlela yoleyo.” Kambe vana va yena vambirhi va majaha a va tsaka loko va vona vatswari va vona va tsakela ku endla swo karhi na vona. Mindyangu yin’wana yi tlanga mintlangu ya timhaka ta le Bibeleni. Roger, tatana wa vana vambirhi va majaha wa laha Afrika Dzonga u ri: “Hakanyingi [vana] va vona swilo leswi hina vatswari hi nga swi vonangiki eka rungula ra le Bibeleni.”
Ndlela yin’wana yo endla swilo swo hambana-hambana i ku endla ntirho wo karhi swin’we, tanihi ku aka ngalava leyi fanaka ni ya Nowa kumbe tempele leyi fanaka ni ya Solomoni. Mintirho yo tano yi lava leswaku ku endliwa ndzavisiso lowu nga tsakisaka. Hi xikombiso, ekamareni ro tshama eka rona ra ndyangu wun’wana wa le Asia a ku ri ni xinhwanyetana xa malembe ya ntlhanu xi ri ni vatswari va xona ni kokwa wa xona wa xisati. A va ri karhi va endla bodo ya ntlangu lowu a wu sekeriwe eka maendzo ya muapostola Pawulo ya vurhumiwa. Mindyangu yin’wana yi endle bodo ya mintlangu leyi sekeriweke eka rungula leri kumekaka ebukwini ya Eksoda. Donald wa le Togo la nga ni malembe ya 19 u vula leswaku ku endla swilo swo hambana-hambana “swi endle leswaku vugandzeri bya hina bya ndyangu byi tsakisa naswona swi tise ku cinca endyangwini wa ka hina.” Xana u nga anakanya hi swilo leswi nga ta endla leswaku vugandzeri bya n’wina bya ndyangu byi tsakisa swinene?
KU LUNGHISELELA I SWA NKOKA
Hambileswi ku endla swilo swo hambana-hambana ni ku pfumelelana ni swiyimo swi endlaka vugandzeri bya ndyangu byi tsakisa, kambe leswaku byi dyondzisa swi lava leswaku hinkwenu mi lunghiselela. Minkarhi yin’wana vana va karhala, hikwalaho vatatana va fanele va anakanyisisa ka ha ri emahlweni hi rungula leri hlawuriweke va tlhela va tinyika nkarhi wo lunghiselela kahle. Tatana un’wana u ri: “Loko ndzi lunghiselerile un’wana ni un’wana wa vuyeriwa swinene hi leswi hi swi dyondzaka.” Tatana un’wana wa le Jarimani u byela ndyangu wakwe ka ha ri emahlweni leswi va nga ta bula ha swona eka mavhiki lama nga ta landzela. Tatana un’wana wa le Benin la nga ni vana va tsevu lava nga si fikaka emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi, loko a hlela leswaku eka vugandzeri bya ndyangu ku hlaleriwa DVD leyi sekeriweke eBibeleni, u va nyika swivutiso swa yona ka ha ri ni nkarhi. Hakunene ku lunghiselela swi endla leswaku vugandzeri bya hina bya ndyangu byi vuyerisa.
Loko ndyangu wu tiva leswi ku nga ta buriwa ha swona ka ha ri emahlweni, wu nga bula ha swona exikarhi ka vhiki, xisweswo wu lunghekela dyondzo yoleyo. Naswona loko un’wana ni un’wana a ri ni xiavelo, u ta swi xiya leswaku na yena wa katseka eka vugandzeri byolebyo bya ndyangu.
TIKARHATELENI KU VA NI DYONDZO YA NDYANGU NKARHI NA NKARHI
Mindyangu yo tala swa yi tikela ku va ni dyondzo ya ndyangu nkarhi na nkarhi.
Vatatana vo tala va boheka ku tirha tiawara to tala leswaku va wundla mindyangu ya vona. Hi xikombiso, tatana un’wana wa le Mexico u huma ekaya hi awara ya tsevu nimixo ivi a vuya hi awara ya nhungu nivusiku. Ku tlula kwalaho, minkarhi yin’wana swi nga ha lava leswaku nkarhi wa Vugandzeri bya Ndyangu wu cinciwa hikwalaho ka xiendlakalo xin’wana xa swilo swa moya, xo tanihi ku endzeriwa hi mulanguteri wa xifundzha kumbe ntsombano wa muganga.
Nilokoswiritano, hi fanele hi tiyimisela ku va ni vugandzeri bya ndyangu nkarhi na nkarhi. Loïs wa le Togo la nga ni malembe ya 11 u vula leswi malunghana ni ku tiyimisela ka ndyangu wa ka vona: “Hambileswi minkarhi yin’wana hi bohekaka ku sungula vugandzeri bya hina bya ndyangu nivusiku hikwalaho ka swilo swo karhi leswi endlekeke ninhlikanhi, kambe hi va na byona nkarhi na nkarhi.” Swa twisiseka leswi mindyangu yin’wana yi vaka ni vugandzeri bya yona bya ndyangu eku sunguleni ka vhiki. Loko ko tshuka ku va ni xiendlakalo lexi nga languteriwangiki, yi nga kota ku va ni vugandzeri bya ndyangu hi nkarhi wun’wana vhiki rolero.
Hilaha vito leri ra “vugandzeri bya ndyangu” ri kombisaka hakona, i xiphemu xa vugandzeri bya wena bya Yehovha. Swirho hinkwaswo swa ndyangu wa wena a swi tisele Yehovha “swinkunzana swa milomu ya [swona]” vhiki na vhiki. (Hos. 14:2) Naswona onge nkarhi wolowo wu nga va wo tsakisa eka xirho xin’wana ni xin’wana xa ndyangu, “hikuva ntsako wa Yehovha i khokholo ra n’wina.”—Neh. 8:9, 10.


text:
Bio: Pretoria based 21 year old final year Bcom internal auditing student at the university of Pretoria and owner of “The Jewellery Box” a jewellery brand. Originates from KaDzumeri, Mageve village.
A hi ndelelo, a hi ndelelo! Xa khataza hakunene kambe xa le Khoseni. Mutsonga wa Xiviri, a nga ala kubuya’ndlela ya Manukosi.
Va khale va ku:
“Manukosi a yile Mangweni (eBileni) a khonzisa va Makwakwa, na Manyike, na Mondlane, na Makamu, va nga Lwanga. Loko va ri va ka Khosa va lwe na vo eNyambofu, eNguluveni, va hlula Vangoni kambe Vangoni va khonzise Nkwinika, na Nhlongo, na Mavundza, na Maswanganyi, na Maluleke na Mavzivi.
Kutani Manukosi a ta ka Makamu a ku: “Vanhu lava ka Khosa, ndzi nga va kotisa ku yini?”
Makamu a ku: “Loko u famba rivalini, u nge va koti hikuva va hoxa tlhari ri huma ri ya tiyimbela hansi.” (Kunene a va ri ni matlhari lama humaka Musina ni Phalavura. Rinhi ra kona a ri lehile swinene, switlhangu a swi endliwa h tihongonyi.)
Hi loko Manukosi a rhumela tinyimpi timbirhi, yin’we yi humela rivalini, yin’wana yi tumbela. Kutani va Makamu na Makwakwa na Bila va pfuna Manukosi, va dlaya vavanuna va ka Khosa”, eka N’wa-Nkome, ka Xisunghele, eXihaheni.”
Hi khensa hosi, hi khensa vutomi, hi khensa timburhi, hi khensa Khataza!
“Ntsandze wa xihluli hi Mavone wa Makhosa.”
Khosa u sasekini, hi Khataza ndza hlambanya.
Van’wana va ka Khosa va ku: “Muxini! maBarule! Makulankondzo, marisa huku hi vulandza, va le N’wa-Xintimeni, Marakeni, va le nkuweni wa Xibuku, va Mbondzeni, va ka Khakhala (Mombo) la Mavunwe, Matsawana, va n’wahuku ya buxa (a ya ha tswari) va N’wa-Heta mandza rikulweni, va nhwanyanana a nga tekiwi, a tshamela khava ra Xwale (nambu).”
Khosa u ta ku Khataza!
Ahe!
Xitsonga xi hlola swo saseka!
Loko u tsakela ku va un’we wa va nhwana va #SheTsonga, ni rhumeli email eka admin@fanathepurp.co.za (nhlokomhaka: #SheTsonga).
Eka Twitter: @_Zuri_1 & @FanaThePurp #SheTsonga
Eka Facebook, tsakela Fana The Purp


text:
Vantshwa Va Vutisa—Xana Ndzi Ta Endla Yini Hi Vutomi Bya Mina?
Muntshwa un’wana ni un’wana u fanele a tivutisa xivutiso xa nkoka lexi nge, ‘Xana ndzi ta endla yini hi vutomi bya mina?’ Ehleketisisa kahle hi tipakani leti u tivekeleke tona evuton’wini loko u ri karhi u hlalela vhidiyo leyi, leyi vulavulaka hi Andre ku nga jaha leri langutaneke ni ntlhontlho wo endla xiboho naswona ri ni ku kanakana hileswi ri faneleke ri swi hlawula evuton’wini bya rona. Xana ri ta hlawula pakani yihi? Hi yihi pakani leyi nga ta ri tisela ntsako? Vhidiyo leyi yi tlhela yi va ni xiyenge lexi vantshwa lava humaka ematikweni man’wana va burisanaka naswona swi ta ku pfuna leswaku u sungula ku ehleketisisa kahle.


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VUKATI
Ndlela Yo Rivalela
NTLHONTLHO
Loko wena ni munghana wa wena wa vukati mi holova, mi tala ku pfuxa ta khale, mi tlhela mi vulavula hi swilo swo tala leswi mi nga tshama mi dyohelana ha swona leswi a swi fanele swi lulamisiwe khale. Xiphiqo xi le kwihi? Un’we wa n’wina kumbe havumbirhi bya n’wina swi nga ha endleka mi nga swi koti ku rivalela.
Mi nga swi dyondza. Kambe, xo sungula xiya leswaku ha yini wanuna ni wansati swi nga ha va tikelaka swinene ku rivalelana.
LESWI ENDLAKA MI NGA RIVALELANI
Vulawuri. Vavanuna ni vavasati van’wana a va rivalelani leswaku va ta va ni vulawuri byo karhi eka vanghana va vona va vukati. Kutani, loko va holova, va tirhisa swilo leswi tshameke swi endleka leswaku va lawula munghana wa vona wa vukati.
Xikhomela. Ku vava loku vangiweke hi ku dyohelana ka le nkarhini lowu hundzeke ku nga hola endzhaku ka nkarhi wo leha. Munghana wa vukati a nga ha ku ‘Ndza ku rivalela’ kambe a va a ha ri na xikhomela xa leswi endlekeke—kumbexana a navela ku rihisela.
Ku hela matimba. Vanhu van’wana va nghenela vukati va anakanya leswaku rirhandzu ra vona ri ta fana ni ra le ka mintsheketo. Hikwalaho loko ku va ni mholovo, a va swi lavi ku cinca mavonelo ya vona, va tivutisa leswaku swi tisa ku yini leswaku munhu loyi a va anakanya leswaku u fanelana swinene na vona a va ni langutelo leri hambaneke ni ra vona. Ku langutela swilo leswi nga riki swa xiviri swi nga endla munhu a tala ku xopa-xopa swihoxo naswona a nga tali ku rivalela.
Mholovo. Vatekani vo tala a va rivalelani hikuva a va swi twisisi leswaku ku rivalela swi vula yini. Hi xikombiso:
Loko ndzi n’wi rivalela, ndzi vevukisa xihoxo xa yena.
Loko ndzi n’wi rivalela, ndzi fanele ndzi rivala hi leswi endlekeke.
Loko ndzi n’wi rivalela, ndzi ta endla leswaku a ya emahlweni a ndzi khoma hi ndlela yo biha.
Entiyisweni, ku rivalela a swi katsi swona leswi nga laha henhla. Nilokoswiritano, ku rivalela swi nga ha tika—ngopfu-ngopfu eka vuxaka lebyikulu lebyi nga exikarhi ka nuna na nsati.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Twisisa leswi ku rivalela swi katsaka swona. EBibeleni, minkarhi yin’wana rito “ku rivalela” ri vula “ku tshika.” Hikwalaho a hi minkarhi hinkwayo ku rivalela swi lavaka leswaku u rivala leswi humeleleke kumbe u vevukisa xihoxo lexi endlekeke. Minkarhi yin’wana swi vula leswaku u fanele u tshika mhaka ya kona, hikwalaho ka vuhlayiseki bya wena ni bya vukati bya wena.
Xiya vuyelo bya ku nga rivaleli. Vatshila van’wana va vula leswaku ku va ni xikhomela swi nga ku veka ekhombyeni lerikulu ra ku va ni swiphiqo swo hambana-hambana emirini ni le mintlhavekweni, ku katsa ni ntshikilelo wa mianakanyo ni nsusumeto wa le henhla wa ngati—hi nga ha vuli ku onhaka loku ku ku vangaka evukatini bya n’wina. Swi fanerile loko Bibele yi ku: “Kombanani musa, mi tsetselelana swinene, mi rivalelana hi ku ntshunxeka.”—Vaefesa 4:32.
Xiya vuyelo bya ku rivalela. Ematshan’weni yo “hlayela” swihoxo, moya wa ku rivalela wu endla leswaku wena ni munghana wa wena wa vukati mi tshemba leswaku munghana lowun’wana wa vukati a a nga ri na xikongomelo xo biha. Sweswo swi mi pfuna leswaku mi kota ku lawula vukarhi bya n’wina naswona swi endla leswaku rirhandzu ri kula.—Nawu wa Bibele: Vakolosa 3:13.
Vana ni ntiyiso. Swa olova ku rivalela loko u amukela munghana wa wena wa vukati hi ndlela leyi a nga ha yona, ku nga khathariseki swihoxo leswi a nga na swona. Buku leyi nge Fighting for Your Marriage yi ri: “Loko u tshamela ku anakanyisisa hi leswi u nga swi kumangiki, swi olova swinene ku rivala swilo hinkwaswo leswi u swi kumeke. U lava ku tshama u ri karhi u anakanyisisa hi yini sweswi?” Tsundzuka, a ku na munhu la hetisekeke—ku katsa na wena.—Nawu wa Bibele: Yakobo 3:2.
Anakanyela. Enkarhini lowu taka loko u khunguvanyisiwa hi nchumu wo karhi lowu munghana wa wena wa vukati a wu vuleke kumbe a wu endleke, tivutise: ‘Xana xiyimo lexi i xa nkoka hakunene? Xana swi lava ndzi sindzisa leswaku a kombela ku rivaleriwa, kumbe ndzi ngo honisa leswi endlekeke ivi ndzi ya emahlweni ni vutomi?’—Nawu wa Bibele: 1 Petro 4:8.
Loko swi boha bulani hi mhaka ya kona. Vulavula hi moya wo rhula u hlamusela leswi ku khunguvanyiseke ni leswaku ha yini swi ku endle u titwa hi ndlela yoleyo. U nga ehleketeleli munghana wa wena wa vukati swilo swo biha kumbe u sindzisa leswaku wena a wu hoxisanga, hikuva sweswo swi ta endla leswaku munghana wa wena wa vukati a tiyimelela. Ku ri na sweswo, hlamusela ndlela leyi swilo leswi endliweke hi munghana wa wena wa vukati swi ku khumbeke ha yona.


text:
Tshumelo ya Nyambo dza Lushaka (National Language Services "NLS") i isa phanda na u tshimbidza vhudavhidzano kha nyambo dzoṱhe. NLS I tshi khou tevhedza ṱhodea dza Mulayotewa, i langula u fhambana ha nyambo kha tshitshavha tshashu nahone I na vhuḓifhinduleli ha u shumisa nyambo dzoṱhe dza vhathu vha hashu nga u tevhedza maga a mbekanyamaitele ine ndivho yayo ya vha u alusa u shumiswa ha idzi nyambo, na idzo nyambo dze kale dza vha dzo thudzelwa kule.
Mushumo muhulwane wa (NLS) ndi u swikelela ṱhodea dza Mulayotewa nga u tshimbidza, phuromotha na u ṋetshedza tshumelo ya vhufhinduleli na vhukhakhulili nga nyambo dzoṱhe dza tshiofisi nga u langula vhunzhi ha nyambo nga u shumisa dzithandela dza u pulana luambo na dza theminolodzhi.
NLS i shuma sa sisiteme ya Muvhuso ya phurofeshinala ya u tikedza luambo nga u fhindulela manwalo a tshiofisi a tshi ya kha nyambo dzoṱhe dza tshiofisi. Tshumelo yayo ya theminolodzhi i thusa nga u bveledza na u khwinisa ḓivhaipfi ya thekhinikhala kha nyambo dza tshiofisi. Mushumo wa u pulana nyambo u angaredza u eletshedza Muvhuso nga ha mvelaphanḓa ya mbekanyamaitele ya nyambo na nḓila dza kushumisele kwayo.


text:
Tivhidiyo Eka JW.ORG
Kamba tivhidiyo ta hina eka Internet hi ku ya hi tinhloko-mhaka ta kona. Hlalela kumbe u kopa tivhidiyo leti sekeriweke eBibeleni ta mindyangu, ta vantshwa ni ta vana. U ta kuma tivhidiyo leti nga ni rungula ro tala hi Timbhoni ta Yehovha.
Leswi Endlekaka Eka Dyondzo Ya Bibele
Emisaveni hinkwayo, Timbhoni ta Yehovha ti tiviwa hi ku fambisela vanhu dyondzo ya Bibele ya mahala. Hlalela ndlela leyi yi fambisiwaka ha yona.
VANA MUNGHANA WA YEHOVHA
Katekisa Ku Hlangana Ka Hina (Risimu 20)
Yimbelelani swin’we kutani u vona leswi van’wana va vanghana va wena va nga eku swi endleni leswaku va ya eminhlanganweni ya Vukreste.
VUTOMI BYA LE BETHELE
Malembe Ya 50 eWallkill
Eka mbulavurisano lowu, George Couch u hlamusela matimu ya ndlela leyi Timbhoni ta Yehovha ti kumeke purasi ra vumbirhi leri vuriwaka Watchtower Farms leri nga ekusuhi ni le New York City.
NTIRHO WO KANDZIYISA
Ku Byarhisiwa Vutihlamuleri Byo Hundzuluxela “Marito Lama Hlawulekisiweke Ya Xikwembu”
—Varhoma 3:2
Timbhoni ta Yehovha ti tirhise vuhundzuluxeri byo tala emalembeni ya dzana lama hundzeke. Ha yini ti hundzuluxele Bibele hi Xinghezi xa manguva lawa?
MATSIMA YO AKA
Ku Aka Tiholo Ta Mfumo eTindhawini Ta Le Kule
Vona ndlela leyi mintlawa ya ntlhanu ya vatirhi va ku tirhandzela yi koteke ku aka Tiholo ta Mfumo timbirhi hi masiku ya 28.
VANA MUNGHANA WA YEHOVHA
Risimu Ra Ku Hlula (Risimu 132)
Yimbelela risimu leri ra ku dzunisa Yehovha ku fana na Muxe ni Vaisrayele.
NTIRHO WO CHUMAYELA
Ku Chumayela Endhawini Leyi Nga Ekule Swinene Le Ireland
Ndyangu wun’wana wu hlamusela ndlela leyi wu tiyiseke vun’we bya wona ha yona loko wu ri karhi wu chumayela mahungu lamanene endhawini leyi nga yoxe.
ARMENIA
Tiko Ra Armenia Ri Ntshunxa Lava Alaka Ku Ya eVusocheni Hikwalaho Ka Ripfalo Ra Vona
Swi te njhani leswaku nandzu wa nkoka ematin’wini wu hela hi ku va Timbhoni teto ti ntshunxiwa?
NKOMISO WA TIVHIDIYO
‘Mahungu Lamanene Eka Matiko Hinkwawo, Tinyimba Hinkwato Ni Tindzimi Hinkwato’
Leswaku ku fikeleriwa vanhu vo tala hi ntiyiso wa Bibele, ku laveka vuhundzuluxeri lebyi pakanisaka. Wu endliwa njhani ntirho lowu? Hi yihi mintlhontlho leyi vahundzuluxeri va langutanaka na yona?
NKOMISO WA TIVHIDIYO
Tivekele Tipakani Leti Yisaka Ku Dzuneka Eka Xikwembu
Xana rifuwo ni dyondzo ya xiyimo xa le henhla hi tona tipakani ta nkoka? Vona ndlela leyi xikombiso xa Timotiya xi nga ku pfunaka ha yona leswaku u endla xiboho lexinene.


text:
Wikipediya
Wikipediya i nghula ya vutivi ya mahala,tindzimi to hambana-hambana, naswona phurojeki leyi yikongomisiwa hi nhlangano lowu nga hakeleriwiki e Amerika kunga Wikimedia Foundation. Vito rayona i nkatsakano wa maviti wiki (thekinologi yo tumbuluxa matluka ya inthaneti hiku hlanyela ka vanhu) na encyclopediya. Yi sunguriwe hi lembe ra 2001 hi Jimmy Wales na Larry Sanger, Yi ringeta ku hlengeleta no komisa vutivi hinkwabyo bya vanhu hi tindzimi-nkulu hinkwato.
Kusukela hi Hukuri 2008, Wikipediya yi ve ni matsalwa yo hundza 10 wa ti miliyoni hi tindzimi ta 253;, laha kutluya xiyenge xa tona tinga tsariwa hi xinghezi. Matsalwa ya Wikipediya ya tsariwe hi kuhlengela hi vupfuneti emisaveni hinkwayo, naswona matsalwa hinkawo malulamisiwa himani na mani loyi angani inthaneti. Leswi yi kuleke kusukela loko yi sunguriwa, i yo sungula naswona hi yona leyi kulu ngopfu eka ntirho wo sekela e inthanetini.
Kusukela hi Hukuri 2008, Wikipediya yi ve ni matsalwa yo hundza 10 wa ti miliyoni hi tindzimi ta 253;, laha kutluya xiyenge xa tona tinga tsariwa hi xinghezi. Matsalwa ya Wikipediya ya tsariwe hi kuhlengela hi vupfuneti emisaveni hinkwayo, naswona matsalwa hinkawo malulamisiwa himani na mani loyi angani inthaneti. Leswi yi kuleke kusukela loko yi sunguriwa, i yo sungula naswona hi yona leyi kulu ngopfu eka ntirho wo sekela e inthanetini.
This is an excerpt from the article Wikipediya from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Latest update August 28th, 2014 8:00 AM
Feb 20, 2014 Matimu News TA VAHLAYI Comments Off
Ku hambana ka maambalelo ya khale na ya sweswi
Lava va nga va khale hi ku beburiwa va hlamusela leswaku maambalelo khale a ya swi kota ku hambanyisa vanhu ku ya hi ndhavuko wa ka vona. Va hlamusela leswaku munhu a kota ku hambanyisa tinxaka to karhi ngopfu-ngopfu ta vantima hi ku ya hi mavulavulelo na maambalelo ya vona.
Eka nkarhi wa sweswi a swa ha koteki ku swi hambanyisa nkarhi wun’wana munhu a nga tsandzeka na ku hambanyisa mufana na nhwanyana hi maambalelo ya vona lawa ya yelanaka no fana. Kokwani N’wa Risenga va le Jeromu va hlamusela maambalelo ya khale tani hi lawa a ya ri na nhlonipho, ndzhuti na xidzidzi kumbe ntikelo. Wansati wa muti a vonaka hi ku ambala tinguvu, duku enhlokweni na xikipa xo pfala makatla. Makatla ya wansati a ya nga voniwi, a ku ri nhlamba hambi ku ri ehenhla ka matsolo ka munhu wa xinsati a ku ri nhlamba ku ku siya ehandle. munhu wa xinsati anga pfumeleriwi ku ambala khiva yi nga ri na minceka ehenhla, a ku vuriwa leswaku wa vevuka a nga na xidzidzi.
Munhu wa xinuna a komba nhlonipho hi ku va a ambarile baji kumbe xinorobaji hambi ku ri jesi. Loko a ambarile xihuku a hluvula loko a vulavula na lavakulu eka yena.
Kokwani N’wa-Risenga (eximatsini) va vula leswaku maambalelo ya manguva lawa a ya na nhlonipho hikuva khale a swi yila ku ambala mpahla ya nuna wa wena, kambe sweswi nuna na nsati va ambalelana swiambalo. Ku ambala tiburuku khale hi n’wana wa nhwanyana a ku ri hlambha kambe sweswi vavanuna na vavansati va bomba hi maburuku swi nga ri na mhaka ku mani u ri yini.
Kokwani N’wa-Risenga va hetelela hi ku kombisa leswaku maambalelo ya khale a ya fambisana na swiyila, nhlonipho na xindzhuti. A ya hlamusela ndzhuti wa munhu na xiyimo lexi a nga eka xona, xiyimo xa ku va evukatini kumbe u nga tekiwanga.
Kulani Chauke wa ka Xigalo, tani hi muntshwa u hlamusela leswaku minkarhi ya khale yi hundzile, leswi hi swona swi endlaka leswaku na maambalelo ya kona ya hambana. U vula leswaku sweswi ka ha ri hava munhu wo rhwala khuwana a ya enambyeni. Swi fana na maambalelo ya hambanile na ya khale hi ku swilo swi ya swincica tani hi loko swi famba na minkarhi ya kona.
Kulani u ya emahlweni a kombisa leswaku loko a ambarile buruku u titwa kahle naswona u vula leswaku nhlonipho na ndzhuti swi huma endzeni ka mbilu ya munhu na hi makurisiwele ya yena.
Eximatsini i Kulani Chauke.
Vanhu lava va nga hanya khale ku fana na Kokwani Nwa-Risenga va vula leswaku loko vanhu a vo ambala ku fana na khale a va ta vona ku xonga na ntikelo wa maambalelo. Kulani na vantshwa va sweswi va kuma swilo na fexeni swi ri swona swi kombaka ndlela ya leswaku maambalele ya endlisa ku yini?
Vonele ra Muhleri wa Matimu News eka Inthanete hi leswaku hi nga papalati no tsan’wa ndhavuko wa hina lero ha fanela ku hlayisa no ambala swiambalo leswi nga ta hlayisa xikhale xa ka hina. Vantshwa na vona va fanele ku bomba hi ku ya hi swa masiku laa kambe va kurisa na ndhavuko werhu.
Jul 12, 2014 Comments Off
Jul 11, 2014 Comments Off
Jul 10, 2014 Comments Off
Jul 09, 2014 Comments Off
Feb 18, 2014 Comments Off
Feb 27, 2014 Comments Off
Feb 27, 2014 Comments Off
Feb 28, 2014 Comments Off
Jul 14, 2014 Comments Off
Jul 12, 2014 Comments Off
Jul 11, 2014 Comments Off
Jul 10, 2014 Comments Off


text:
XIPIMO XO RANGA
Hi Tihi A Tigonzo Ta Lisine Xungetano Hi Nungungulu?
Xana Nungungulu wa ku khatalela hakunene?
I tshamisile kuyini Nungungulu? Xana i na ni vito?
Za koteka a ku mu tshinelela?
WA TSHUKA u wona lezi a vanana va wutisisako zona ziwutiso? Vanyingi va sangula ku wutisa na va ha gonza a ku wulawula. Va ku cuwuka hi mahlo yo lava ku tiva, na ma vululekile nguvu, va wutisa zilo zo khwatsi hi lezaku: Hikuyini a tilo gi nga ni muvala wa wukuxe? Xana a tinyeleti ti mahilwe hi yini? Himani a gonzisileko a zinyanyani a ku yimbelela? U nga ha zama tindlela tontlhe a kuva u hlamula, kanilezi a zi tali ku olova. Hambu hlamulo wa wena wa chukwana wu nga ha vanga xinwani xiwutiso: Hikuyini?
2 A vanana a hi vona voce va wutisako ziwutiso. A xikhati lexi hi kulako, hi simama ku wutisa. Hi maha lezo kasi ku kuma xivuno xi nene, xa ku tiva a timhango hi faneleko ku ti potsa, kutani xa ku tsakisa a kunavela ku tiva loku hi nga nako. Kanilezi ko khwatsi vanhu vanyingi va tsika ku wutisa ziwutiso, nguvunguvu lezi za lisima nguvu. Hi wutsongwani ga kona, va tsika ku lava a mihlamulo.
3 Alakanyela a xiwutiso lexi xi nga laha ka xifenengeto xa bhuku legi, a ziwutiso lezi zi wutisilweko kusanguleni ka bhuku legi, kutani lezi zi nga kusanguleni ka xipimo lexi. Lezo i zinwe za ziwutiso za lisima nguvu za lezi u nga ha wutisako. Hambulezo, a vanhu vo tala va tsikile ku zama ku kuma a mihlamulo ya zona. Hikuyini? Xana a Biblia gi na ni mihlamulo ya kona? A vo kari ve ngalo a mihlamulo leyo ya karata a ku yi zwisisa. Vanwani va chava lezaku loku va wutisa ziwutiso va tawa tingana. Ni vanwani va tshama laha kaku a ziwutiso lezo zi nga hlamuliwa ntsena hi varangeli va wukhongeli ni vagonzisi. Wena ke, u li yini?
4 Za koteka ku ngha u khatalela ku kuma a mihlamulo ya ziwutiso za lisima za wutomi. Handle ko kanakana wa tshuka u ti wutisa: ‘Hi gihi a khungo ga wutomi? Xana a wutomi legi kova gona ntsena? Xana Nungungulu i tshamisile kuyini hakunene?’ Zi nene a ku wutisa a ziwutiso zo khwatsi hi lezo, niku za lisima a kuva u nga tsiki ku zi wutisa kala u kuma a mihlamulo yo tsakisa ni yo tsumbeka. Jesu Kristu, mugonzisi wa ndhuma, i te ngalo: “Kombelani, mu ta nyikiwa; lavani, mu ta zi kuma; gongonzani, mu ta vululelwa.”—Mateu 7:7.
5 Loku wena u simama ku ‘lava’ mihlamulo ya ziwutiso za lisima, u ta wona lezaku a kulava loko ka zi kota kuva loku ku vunako nguvu. (Mavingu 2:1-5) A ku tsika lezi vanwani vanhu va zi kotako ku ngha va ku byelile, yi kona mihlamulo, niku wena u nga zi kota ku yi kuma—lomu ka Biblia. A mihlamulo ya kona a yi karati nguvu a ku yi zwisisa. A bhinzu ga hombe hi lezaku yona yi neha a kutsumba ni kutsaka. Niku yona yi nga ku vuna a ku hanya a wutomi go tsakisa zalezi. Hi kusangula, a hi kambisiseni a xiwutiso lexi xi karatako vanhu vo tala.
XANA NUNGUNGULU HI LOYI A NGA KHATALIKO NA A BIHILE MBILU?
6 A vanhu vo tala va alakanya lezaku a hlamulo wa xiwutiso lexi i ina. Vona va pimisa ku ngalo: ‘Loku Nungungulu i wa khatala, xana a misava yi wa nga tava wutshamu go hambana ni legi?’ Hi cuwuka matlhelweni hi wona a tiko gi teleko hi yimpi, livengo, ni wusiwana. Niku hina wutsumbu ha babya, ha xaniseka, ha felwa hi varanzekako va hina. Hizalezo, vanyingi ve ngalo, ‘Loku ku wo khwatsi Nungungulu i wa hi khatalela zinwe ni zikarato za hina, xana na a nga siveli zilo lezo lezaku zi nga humeleli?’
7 Xo biha kambe hi lezaku a zikhati zo kari a vafundisa va maha vanhu va pimisa ku ngalo Nungungulu i bihile mbilu. Zi mahekisa kuyini lezo? Loku ku humelela a mhango, vona ve ngalo lezo kuranza ka Nungungulu. Hi kwalaho ka lezo, a vafundisa lavo va lumbeta Nungungulu hi zilo zontlhe zo biha lezi zi humelelako. Xana leyo hi yona a gonzo ya lisine xungetano hi Nungungulu? Zini lezi a Biblia gi zi gonzisako hakunene? A bhuku ga Jakobe 1:13 ga hlamula: “Loku munhu a ringwa ngha a nga wuli, aku: Nzi ringwa hi Nungungulu; hakuva Nungungulu a nga zi koti ku ringwa hi kubiha, yena wutsumbu a nga na ku ringa munhu.” Nungungulu cima a hi yena muvangi wa kubiha loku u ku wonako tikweni legi gi ku ranzelako. (Joba 34:10-12) Lisine a ku yena wa vumelela lezaku a zilo za kubiha zi humelela. Kanilezi ku kona a kuhambana ka hombe xikari ka kuvumelela nchumu lezaku wu humelela ni ku wu vanga.
8 Hi xikombiso, alakanyela a raru wo tlhariha ni wa liranzo loyi a nga ni n’wana a kulileko na a ha tshama kaya zinwe ni vapswali vakwe. A xikhati lexi a n’wana loye a mahako muhluwuki zonake a boha ku huma mutini, a raru wakwe a nga mu beleteli. Zalezo a n’wana loye i sangula ku hanya wutomi go biha zonake a wela zikaratweni. Xana hi raru a vangileko a zikarato za n’wana wakwe? Ahihi. (Luka 15:11-13) Hi ndlela yo fana, Nungungulu a nga beleteli vanhu loku va hlawulile ku hanya wutomi go biha, kanilezi a hi yena a muvangi wa zikarato lezi zi humelelako hi kota ya mahanyela lawo. Hikwalaho, lisine lezaku zi wa tava zi bihile a ku lumbeta Nungungulu hi kota ya zikarato zontlhe za vanhu.
9 Nungungulu i na ni zigelo za zi nene za ku vumelela a vanhu lezaku va hanya wutomi go biha. Kota lezi a nga Muvangi wa hina wo tlhariha ni wa ntamu, yena a nga sinzisiwi ku tlhamusela a zigelo zakwe ka hina. Hambulezo, hi kota ya liranzo yena wa hi tlhamusela. Wa ha ta gonza nguvu hi zigelo lezo lomu ka Xipimo 11. Kanilezi tshama na u zi tiva lezaku Nungungulu a hi yena a nga ni wutihlamuleli ga zikarato lezi hi tlhanganako nazo. A kuhambana ni lezo, yena wa hi nyika a kutsumba loku ku nga kona koce ku yisako kumbheleni ka zona!—Isaya 33:2.
10 Hi kuengetela, Nungungulu i basile. (Isaya 6:3) Lezo zi wula ku ngalo yena i hlazekile. A nga nako kubiha ni kutsongwani. Hikwalaho ha zi kota ku mu tsumba hi kumbhelela. A hi nge zi koti kuva ni kutsumba ko mbhelela ko khwatsi hi loko a ka vanhu, lava a zikhati zo kari va mahako vakanganyisi. Hambu murangeli loyi wo tsumbeka nguvu a zikhati zo tala a nga na ntamu wa ku lulamisa a mhango yi vangiwako hi vanhu vo biha. Kanilezi Nungungulu hi yena nyamintamu. I ta fuvisa tontlhe timhango leti ti humelelako vanhu hi kota ya kubiha hakuva i na ni ntamu wa ku maha lezo. A xikhati lexi Nungungulu a to maha lezo, yena i ta zi maha hi ndlela ya kuva a mbheta kubiha kala kupinzuka!—Tisimu 37:9-11.
XANA I TI ZWISISA KUYINI NUNGUNGULU HI KOTA YA KUBIHA LOKU KU HI XANISAKO?
11 Kasi i ti zwisisa kuyini Nungungulu hi kota ya lezi zi mahekako tikweni ni wutomini ga wena ka xikhati lexi? A kusangula, a Biblia gi gonzisa lezaku Nungungulu “wa ranza kululama.” (Tisimu 37:28) Hikwalaho yena wa khatala nguvu hi lezi zi nga zi nene ni lezi zi bihileko. Yena i venga a tixaka tontlhe ta kubiha. A Biblia gi ngalo Nungungulu “i lo xaniseka mbilwini yakwe” a xikhati lexi a kubiha ku nga tatile misava zikhatini za kale. (Genesisi 6:5, 6) Nungungulu a nga hunzukangi. (Malaki 3:6) Yena wa ha venga ku wona a kuxaniseka loku ku humelelako misaveni yontlhe. Niku Nungungulu wa venga ku wona vanhu na va xaniseka. A Biblia gi ngalo yena “wa mu khatalela.”—1 Pedro 5:7.
12 Hi nga tiyiseka hi ndlela muni lezaku Nungungulu wa venga a ku wona kuxaniseka? Hi lexi xinwani xiseketelo. A Biblia gi gonzisa lezaku a munhu i vangilwe hi mufananiso wa Nungungulu. (Genesisi 1:26) Hizalezo hi na ni matshamela ya ma nene hi lezi Nungungulu a nga ni matshamela ya ma nene. Hi xikombiso, xana wa karateka hi ku wona vanhu vo kala nanzu na va xaniseka? Loku ku hi ku wa khatala, tiyiseka lezaku Nungungulu i bayiseka nguvu hi vona.
13 A xinwe xa zilo za wuchukwana ka vanhu hi lezaku ha zi kota ku ranza. Lezo na zonawu zi komba a matshamela ya Nungungulu. A Biblia gi gonzisa lezaku “Nungungulu liranzo.” (1 Johani 4:8) Ha ranza hakuva Nungungulu wa ranza. Xana a liranzo li wa ta ku kuca a ku fuvisa kuxaniseka ni kubiha loku u ku wonako tikweni? Loku u wa hi ni ntamu wa ku maha lezo, u wa nga ta zi maha? Zi te dlunya a ku u wa ta zi maha! Wa zi kota kuva ni kutiyiseka ka lezaku Nungungulu i ta fuvisa a kuxaniseka ni kubiha. A zitsumbiso lezi zi kumbukilweko kusanguleni ka bhuku legi a hi miloro ntsena kutani kurinzela ko kala xiseketelo. A zitsumbiso za Nungungulu zi ta tatiseka handle ko kanakana! Hambulezo, kasi ku kholwa a zitsumbiso lezo u fanele ku tiva zinwani ha Nungungulu loyi a zi mahileko.
NUNGUNGULU I LAVA LEZAKU U MU TIVA
14 Loku u lava a ku ti tivekisa ka munhu wo kari, zini u faneleko ku maha? A hi ku mu byela a vito ga wena? Xana i na ni vito Nungungulu? A wukhongeli ginyingi gi hlamula lezaku a vito gakwe hi “Nungungulu” kutani “Hosi,” kanilezi lawo a hi mavito yakwe. Lezo zikhundla, a ku fana ni lezi a gezu “murangeli” gi nga xikhundla. A Biblia gi gonzisa lezaku Nungungulu i na ni zikhundla zo tala. A ku “Nungungulu” kutani “Hosi” zikhundla. Kanilezi, a Biblia kambe gi gonzisa lezaku Nungungulu i na ni vito: Jehova. A bhuku ga Tisimu 83:18 gi ngalo: “Hi wena wece u nga ni vito ga Jehova, loyi a Hunzeleleko Kutlakuka misaveni yontlhe.” Loku a Biblia ga wena gi nga hi na vito lego, za koteka a ku u cuwuka a Xiengetelo xa bhuku legi kasi ku tiva lezaku hikuyini. A lisine hi lezaku a vito ga Nungungulu gi kumeka makume ya mazana ya zikhati a ka mitsalo ya kale ya Biblia. Hilezo, Jehova i lava lezaku u tiva a vito gakwe ni ku gi tirisa. Ku nga ha wuliwa a ku yena i tirisa a Biblia lezaku a ti tivekisa ka wena.
15 Nungungulu i ti nyikile a vito gi teleko hi mitlhamuselo. A vito gakwe, Jehova, gi wula ku ngalo Nungungulu wa zi kota ku tatisa ni xihi xitsumbiso lexi a xi mahako niku wa zi kotawo ku tatisa ni gihi khungo legi a gi alakanyelako. A vito ga Nungungulu hi gona goce, a ku na ginwani go fanana na gona. Gi lumba yena ntsena. Hi tindlela to hlaya, a ku na loyi a fananako na Jehova. Hikuyini?*
16 Hi wonile lezaku a bhuku ga Tisimu 83:18 gi te ngalo ha Jehova: “Hi wena wece…loyi a Hunzeleleko Kutlakuka.” Hi kufanana, Jehova yece hi yena a wuliwako “Nyamintamu.” A bhuku ga Kuvululelwa 15:3 gi ngalo: “A mitiro ya wena nja hombe ya hlamalisa, Hosi Nungungulu Nyamintamu, a tindlela ta wena ti lulamile ti nene, wena Hosi ya matiko.” A xikhundla lexi xi nge “Nyamintamu” xi hi gonzisa lezaku Jehova hi yena a nga ni ntamu wa hombe a ku hunza zontlhe zi nga kona. A ku na loyi a fanako na yena hi ntamu; a ntamu wakwe wu hunzelele kutlakuka. A ku na loyi a fanako na Jehova hi mawulela manwani. Ka 1 Timote 1:17, Jehova i vitwa ku ngalo i “Hosi ya pinzukelwa.” A xikhundla lexi xi nge “Hosi ya pinzukelwa” xi hi alakanyisa lezaku Jehova yece i kona xikhati xontlhe. A bhuku ga Tisimu 90:2 gi ngalo: “Kusukela kupinzuka kala kupinzuka wena u hi Nungungulu.” A magezu lawa ma vanga kuchava, a hi zona ke?
17 Jehova kambe a nga na wo fanana naye hi lezaku hi yena ntsena a nga Muvangi. A bhukwini ga Kuvululelwa 4:11 ku wuliwa lezi: “Hosi ya hina ni Nungungulu wa hina, wena u fanele ku amukela kukhesiwa ni kudumiswa ni ntamu; hakuva hi wena u nga vanga zilo zontlhe, hi kota ya kuranza ka wena zi kona, zi vangilwe.” Zontlhe lezi u zi alakanyelako—kusukela ka zivangwa za moya lezi zi nga wonekiko kala ka tinyeleti leti ti tatako tilo ni wusiku, kala ka mihanzu leyi yi kulelako tisinyeni, kala ka tinjhanjhi leti ti hlambelako mabimbini ni le micongweni—zontlhe lezo zi kona hakuva Jehova hi yena Muvangi!
XANA WA ZI KOTA KUVA KUSUHANI NA JEHOVA?
18 A ku gonza xungetano hi matshamela ya Jehova lawa ma vangako kuchava ka chavisanyana a vanhu vo kari. Lexi xi va chavisako hi lezaku va alakanya ku ngalo Nungungulu i tlakukile nguvu ka vona laha kaku cima va nga ta zi kota kuva kusuhani naye hambu kuva va hi ni lisima mahlweni kakwe. Kanilezi xana a maalakanyo lawo ma lulamile? A Biblia gi gonzisa zo hambana ni lezo. Gona gi wula lezaku Jehova hi loyi “a nga hiku kule ka munwe ni munwani wa hina.” (Mitiro 17:27) A Biblia gi tlhela gi hi kuca giku: “Tshinelani ka Nungungulu, na yena i ta tshinela ka nwina.”—Jakobe 4:8.
19 U nga tshinelisa kuyini ka Nungungulu? Hi kusangula, u fanele ku simama ku maha lezi u mahako zalezi—u gonza xungetano hi Nungungulu. Jesu i te ngalo: “A wutomi ga pinzukelwa hi kuva va ku tiva, wena Nungungulu wece wa zinene, na Jesu Kristu loyi u mu rumileko.” (Johani 17:3) Ina, a Biblia gi gonzisa lezaku a ku gonza xungetano hi Jehova na Jesu zi yisa ‘wutomini ga pinzukelwa’! Kota lezi zi sinako zi kumbukilwe, “Nungungulu liranzo.” (1 Johani 4:16) Jehova kambe i na ni matshamela manwani yo tala yo saseka ni yo tsakisa. Hi xikombiso, a Biblia gi wula lezaku Jehova i “Nungungulu wa wuxinji ni tipswalo, loyi a nonokako ku zangara, loyi a teleko hi wuxinji ni kutsumbeka.” (Eksodusi 34:6) Yena ‘mu nene, wa tsetselela.’ (Tisimu 86:5) Nungungulu wa timisela. (2 Pedro 3:9) Yena i na ni wuxinji. (Tisimu 18:25) Ka xikhati lexi u yako mahlweni hi ku gonza a Biblia, u ta wona ndlela leyi Jehova a kombisako ha yona a matshamela lawa ma kumbukilweko zinwe ni manwani matshamela yo tala ya kutsakisa.
20 Lisine lezaku a wu nge zi koti ku wona Nungungulu hakuva yena i moya lowu wu nga wonekiko. (Johani 1:18; 4:24; 1 Timote 1:17) Hambulezo, za koteka a kuza u mu tiva kota munhu hi ku gonza ha yena hi ku tirisa a Biblia. Kota lezi a wulileko a mutsali wa Tisimu, u nga zi kota ku “wona a kusaseka ka Jehova.” (Tisimu 27:4; Va Le Roma 1:20) Laha u gonzako nguvu ha Jehova, yena i ta maha wa lisine nguvu ka wena niku u tava ni xiseketelo xa hombe xa ku mu ranza ni xa ku tizwa na u hi kusuhani na yena.
21 Hi kutsongwani-kutsongwani, u ta zwisisa a ku hikuyini a Biblia gi hi gonzisako a ku alakanyela Jehova kota Dadani wa hina. (Mateu 6:9) Ahandle ka ku a wutomi ga hina gita hi ka yena, yenawu i lava lezaku hiva ni wutomi ga chukwana hi laha zi kotekako ha kona—a ku fana ni lezi a raru wihi ni wihi a nga wa ta gi lavela vana vakwe. (Tisimu 36:9) A Biblia gi gonzisa kambe lezaku a vanhu va zi kota ku maha vanghana va Jehova. (Jakobe 2:23) Alakanyela lezi ntsena—wena u nga zi kota ku maha munghana wa Muvangi wa wuako gontlhe!
22 Laha u yako mahlweni hi ku gonza a Biblia, za koteka a ku a vanhu vo kari va ku khongotela a ku tsika ku gi gonza na va alakanya lezaku vo ku vuna. Va nga ha maha lezo hi ku chava lezaku u ta cica a kukholwa ka wena. Kanilezi u nga tsiki munhu a ku nyimisa a ku maha wunghana lego ga lisima nguvu ga ku a ku na go fana na gona.
23 Hakunene, ku tava ni zilo lezi u to kala ku zi zwisisa hi kusanguleni. Lezo zi nga ha lava a kutikoramisa lezaku u kombela xivuno, kanilezi u nga tlheleli nzhako hikwalaho ka tingana. Jesu i te ngalo zi nene a ku ti koramisa, a ku fana ni vanana va tsongwani. (Mateu 18:2-4) Niku a vanana, kota lezi hi zi tivako, va wutisa ziwutiso zo tala. Nungungulu i lava lezaku u kuma mihlamulo ya kona. A Biblia gi dzunza vo kari lava va nga xuva nguvu a ku gonza xungetano hi Nungungulu. Va hlolile khwatsi lomu Mitsalweni kasi ku tiyiseka lezaku lezi va nga kari va gonza zi wa hi lisine ke.—Mitiro 17:11.
24 A ndlela ya wuchukwana ya ku gonza hi yona xungetano hi Jehova hi ku kambisisa a Biblia. Gona gi hambanile ni mabhuku manwani. Hi ndlela muni? A xipimo xi lanzelako xi ta wulawula hi mhaka leyo.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO
- Nungungulu wa ku khatalela.—1 Pedro 5:7.
- A vito ga Nungungulu hi Jehova.—Tisimu 83:18.
- Jehova wa ku ramba lezaku u tshinela ka yena.—Jakobe 4:8.
- Jehova i na ni liranzo, i nene, niku i na ni wuxinji.—Eksodusi 34:6; 1 Johani 4:8, 16.
* Ku na ni manwani mahungu ma wulawulako hi tlhamuselo ni mawulela ya vito ga Nungungulu lomu ka Xiengetelo.
Ziwutiso Za Xigonzo
1, 2. Hikuyini zi nga zi nene a ku wutisa ziwutiso a zikhati zontlhe?
3. Hikuyini a vanhu vanyingi va tsikako ku zama ku kuma a mihlamulo ya ziwutiso lezi zi nga za lisima nguvu?
4, 5. Hi zihi a ziwutiso zo kari za lisima nguvu lezi hi zi kotako ku zi wutisa wutomini, niku hikuyini hi faneleko ku lava mihlamulo ya zona?
6. Hikuyini a vanhu vo tala va alakanyako lezaku Nungungulu a nga khatali hi kuxaniseka ka vanhu?
7. (a) Xana a vafundisa va mahisa kuyini vanhu va pimisa lezaku Nungungulu i bihile mbilu? (b) Zini lezi a Biblia gi zi gonzisako hakunene xungetano hi minzhingo leyi hi zi kotako ku xaniswa hi yona?
8, 9. (a) Xana u nga ku tlhamuselisa kuyini hi mukombiso a kuhambana loku ku nga kona xikari ka ku vumelela a kuvakona ka kubiha ni ku ku vanga? (b) Hikuyini zi nga wa tava zi bihile a ku sola a xiboho xa Nungungulu xa ku vumelela vanhu lezaku va hanya wutomi go biha?
10. Hikuyini hi zi kotako ku tsumba lezaku Nungungulu i ta fuvisa tontlhe timhango leti ti humelelako vanhu hi kota ya kubiha?
11. (a) Xana i ti zwisisa kuyini Nungungulu hi kota ya kubiha? (b) Ahati hi kota ya kuxaniseka ka wena?
12, 13. (a) Hikuyini hi nga ni matshamela ya ma nene yo kota a liranzo, niku xana a liranzo li khumbisa kuyini a mawonela ya hina xungetano hi tiko? (b) Hikuyini u zi kotako kuva ni kutiyiseka ka lezaku Nungungulu hakunene i ta maha zo kari xungetano hi zikarato za misava?
14. Hi gihi a vito ga Nungungulu, niku hikuyini hi faneleko ku gi tirisa?
15. Gi wula yini a vito ga Jehova?
16, 17. Hi nga gonza yini ha Jehova hi zikhundla lezi zi lanzelako: (a) “Nyamintamu”? (b) “Hosi ya pinzukelwa”? (c) “Muvangi”?
18. Hikuyini a vanhu vo kari va alakanyako ku ngalo cima va nga ta zi kota kuva kusuhani na Nungungulu, kanilezi zini lezi a Biblia gi zi gonzisako?
19. (a) Hi nga zi kotisa kuyini a ku sangula ku tshinela ka Nungungulu, niku hi nga vunekisa kuyini? (b) Hi wahi a matshamela ya Nungungulu lawa ma ku tsakisako nguvu?
20-22. (a) Xana a ku nga zi koti ka hina ku wona Nungungulu ka hi sivela a ku tshinela ka yena? Tlhamusela. (b) Zini lezi a vanhu vo kari va zi kotako ku hi khongotela ku maha na va alakanya lezaku vo hi vuna, kanilezi zini lezi wena u faneleko ku maha?
23, 24. (a) Hikuyini u faneleko ku simama ku wutisa ziwutiso xungetano hi lezi u gonzako? (b) Hi yihi mhaka hi to wulawula hi yona ka xipimo xi lanzelako?


text:
Pastoral letter: Feast of the Assumption
Diocesan Pilgrimage at Maria Trost 13-14 August 2011
Vamakwerhu,
“Hi swona, ndzi nandza wa Xikwembu”
“Ndzi tile ku tirhela vanhu”
Hi ku ti tsongahata ni ku tisola hi timbilu ta hina hinkwato hi tile haleno Mariya Trost. Hi huma eka tipherixi hinkwato ta Dayosisi ya Witbank ku ta ta xixima Manana wa Hosi ya hina Yesu Kriste ni ku dzunisa N’wana wa yena. Hi tshemba eka swikhongelo swa Mariya hina ni Makhatolika ni vanhu hinkwavo va Dayosisi ya hina, ngopfu-ngopfu lava vabyaka, ni lava faka, ni lava pfumalaka mintirho, ni lava xanisekaka ni swisiwana. Mariya u thlandlukerile etilweni, hi yena muhlayisi wa Afrika Dzonga. Ha n’wi kombela leswaku a hi kombelela eka N’wana wa yena ku nyika moya wa yena wa ku lulama na ku rhula eka vanhu hinkwavo va tiko ra hina, ngopfu-ngopfu eka varhangeli va tiko.
Eka evhangeli ya Luka (1:38) Mariya u amukerile ku va mana wa Emanuel, Xikwembu lexi hanyeke exikarhi ka hina, loko a hlamula eka ntsumi a ku: “ Hi swona, ndzi nandza wa Xikwembu; a ku endliwe ka mina hilaha u nga vula hakona.” Hi marito lamatsongo lawa Mariya u tibohile ku tirhela Xikwembu hi mbilu ya yena hinkwayo, ni moya wa yena hikwawo ni mianakanyo ya yena hinkwayo, u tibohile ku kumisisa ni ku twisisa ni ku amukela ni ku endla swiendlo swa ku rhandza ka Xikwembu.
Loko ntsumi yi n’wi sukerile, u endzerile ekaya ka makwavo wa yena Elizabeth no tshama kona tinh’weti tinharhu. Mariya, nandza wa Xikwembu, u vile nandza wa wansati wun’wana. Eka Mariya ku tirhela a swi komba rirhandzu. Mariya a rhandza Xikwembu, a thlela a rhandza ni vanhu. Hikuva u tirhelile Xikwembu, a tirhela Elizabeth ni Josefa ni Yesu ni vandyangu wa yena hinkwavo ni vaakelani va yena. Moya wo tirhela a ku ri ndlela ya vutomi eka ndyangu wa yena. Na kona Yosefa ni Yesu na vona va endla sweswo. Nkhuvo wo tlhandluka ka Mariya wu komba leswaku Mariya a va eku kwetsimeni ka Xikwembu, hikuva enkarhini wa vutomi bya yena laha misaveni u rhandzile ku tirhela Xikwembu ni vanhu hinkwavo va Nazareta ni va Betlehema ni va Egipta ni va Nazareta nakambe. Endzhaku u sukile eNazareta na vavasati van’wana, a landzerile Yesu ni vaapostola va yena, a va hlayisa. Ehansi ka xihambano xa N’wana wa yena u vile manana ni nandza wa vapfumeri hinkwavo.
Mariya u seketeriwile hi Testamende ya Khale, ngopfu-ngopfu hi tipisalema ni vaprofeta. Eka marito ya Bibele Xikwembu kambe nakambe xi tsundzuxa vahlawuriwa va xona leswaku munhu un’wana na un’wana u tubuluxiwerile ku rhandza ni ku tirhela Xikwembu, nakona eka hinkwaswo ku rhandza vaakelani. Leswi swi fanela ngopfu-ngopfu eka un’wana ni un’wana loyi a nga na matimba eka ndyangu wa yena, etikweni, ekerekeni ni le ka mfumo. Xikwembu xi vita vaIsraele malandaza va xona. Kahle-kahle ku nga ri ntsena munhu un’we, kambe mindyangu, ni vanhu ni tinxaka va vitaniwile ku va malandza ya Xikwembu.
Tanihi munhu Yesu u kumile nseketelo ku suka eka Mariya na Yosefa hi moya wa rirhandzu ni ku tirhela. Kutani a hi xihlamariso leswaku siku rin’wana u ta vulavula: “Wa swi tiva leswaku tihosi ta matiko ti ma fuma hi ntamu, na vona vakulukumba va ma fuma hi matimba; sweswi swi nga tshuki swi va tano exikarhi ka n’wina, kambe un’wana ni un’wana la navelaka ku va lonkulu exikarhi ka n’wina, a a ve tanihi mutirheli wa n’wina; hi mukuva wolowo, N’wana wa munhu a nga telanga ku tirheriwa, kambe ku tirhela van’wana ni ku nyiketa vutomi bya yena ku kutsula lavo tala.” (Mt 20:25-28).
Ku va nandza wa van’wana a swi olovi kumbe a swi tolovelekanga. Mongo wa vutomi bya nandza a hi yena n’wini kumbe leswi a swi langutelaka, ni leswi a swi rhangisaka, kumbe ntirho wa yena, kambe hinwaswo swa lava a va tirhelaka. Eka Tata wa Hina hi khongela: “Ku rhandza ka wena a ku endliwe misaveni, tani hiloko ku endliwa etilweni”. Ku rhandza loku endliwaka a hi ku rhandza ka mina kumbe ka munhu un’wana, kambe ku rhandza ka Xikwembu. Xikongomelo xa vutomi bya hina i ku endla ku rhandza ka Xikwembu, ku va nandza wa Xikwembu, ku ngari ku xi chava, ni ku titsakela, kumbe ku vuyeriwa, kambe ku xi rhandza ntsena.
Yesu i xikombiso xa vakriste hinkwerhu. ngopfu-ngopfu eka hinkwerhu lava va nga varhangeli. Hi ku landzela xikombiso xa Hosi Yesu, murhangeri wa ntiyiso wa muKriste i nandza, i loyi a tiyimiseleke ku nikela nkarhi wa yena, tinyiko ni titalenta ta yena, ku tsaka ni vutomi bya yena eka van’wana. Yesu u swi endlile: u tile ku tirhela no nyikela vutomi bya yena ku nga ri ntsena eka vanghana va yena kambe na eka vona valala va yena, ni eka vona lava van’wi dlayeke. Eka Matewu 23:11 u vurile: “Lonkulu eka n’wina u ta va nandza wa n’wina.” Eka Marka 9:35 u te: “Loko un’wana a rhandza ku va lowo rhanga, a a ve lowo hetelela eka hinkwavo, a va nandza wa hinkwavo”. Loko hi rhandza ngopfu hi va malandza ya Xikwembu ni ya van’wana. Eka Luka 9:48 hi hlaya marito lawa: “Hikuva la nga lontsongo exikathi ka n’wina hinkwenhu, hi yena loyi a nga lonkulu.”
Hi nga tivutisa: “I mani lonkulu endyangwini, etikweni, emugangeni, eka masipala, endhawini ya ntirho, eka vukhongeri ni le xifundzweni, exikolweni, eka mfumo wa muganga ni wa tiko ra hina, eka tipherixi, dayosisi na le kerekeni?” Evhangeli yi vita hinkwavo lava va nga na matimba yo va malandza ya Xikwembu ni ya vanhu lava va tinyiketeleke vona. Va ntlhontlha ku rhandza Xikwembu ni vanhu lava va va langutelaka, hambi lava va va kanetaka, lava va va nyikaka swiphiqo ni valala va vona. Hi ndlela yo hlawuleka va fanele ku rhandza, ku tirhela no hlayisa swisiwana ni vanhu lava heleke matimba eka vaakatiko, ni tinoni, ni la va pfumalaka mintirho, ni vatsoniwa emiehleketweni ni le mirini.
Eka Varhoma 12:10 hi hlaya: “Tolovelalani, mi rhanzana tanihi vamakwavo,” na eka 12:14-17 hi ya emahlweni hi hlaya: “Katekisani lava va mi xanisaka; katekisani mi nga rhuketeli. Tsakani ni lava tsakaka, mi rila ni lava rilaka. Hanyisanani hi moya wun’we; mi nga tshuki mi navela leswi tlakukeke, kambe mi tolovelana ni lava tisongahataka; mi nga tivoni vutlhari. Mi nga rihiseli swo biha ni leswo biha.”
Loko hi endla ku navela ka hina hi ta famba hi tindlela ta lowo biha, tanih ileswi swi vuriweke eka Vagalatiya 5:19, kutani mitrho ya mubihi hi leyi: ku oswa, ni mikhuva ya thyaka, ni manyala, ni ku pfinya, ni xiloyiloyi, ni ku phahla swikwembu swa hava, ni mavunwa, ni mavondzo, ni rivengo, ni ku lwetana, ni ku hlundzuka, ni ku tirhandza, ni ku lwa, ni ku rhukana, ni vudakwa, ni makampfu, ni mpfilu-mpfilu, ni ku nga tshembekanga, ni vukwele, ni mona, ni ku kala vutihlamureli, ni xixaka-xakana, ni swidzidziharisi, ni ku tirhisa no kala u nga tekeli vanhu van’wana enhlokweni, ni ku tshova no onha miako ya van’wana kumbe swilo swa mfumo tanihi miako, swikolo na mapatu, ni ku tlhakisa, ni ku pfumala ku tshembeka, ni ku xava ni ku xavisa vana ni vanhwanyana, ni milandzu ni tinyimpi.
Loko hi endla ku navela ka Xikwembu hi famba hi moya ni mihandzu ya rirhandzu ku fana ni ku tsaka, ni ku khongela, ni ku leha mbilu, ni musa, ni ku hanana, ni ku avelana, ni ntwela vusiwana, ni moya wo tshembeka, ni ku navela ku pfuna, ni ku va na ntiyiso, ni vutihlamuleri, ni ku nakekelana, ni muholo na ku tiboha ka ntirho wa hina, ni ku rhula, ni ku tikhoma, ni ku xixima vanhu van’wana na swilo swa vona ni swa mfumo, ni ku landzela, ni ku rivalela, ni ku vulavula ntiyiso, ku vulavurisana, ni ku yingisela, ni nhluvuko, ni ku lulama ni kurhula.(Vagalatiya 5:22).
Hi kombela Mariya, muhlongha ni nandza wa Xikwembu, ku hi khongelela leswaku minkarhi hinkwayo na hinkwako hi nga va malandza ya Xikwembu ni ya vanhu hi khumba hi vutomi bya hina bya siku na siku, hi kutirhisa miri wa hina, ni timbilu ta hina, ni miehleketo ya hina, ni hinkwaswo leswi hi swi kumaka emisaveni ku aka, ku ngari ku hahlula, ku ngari ku endla leswo biha, kambe ku endla leswinene.
+ Giuseppe (Joe) Sandri MCCJ
Bishop of Witbank


text:
Henri-Alexandre Junod
Henri-Alexandre Junod (kumbe Henri A. Junod; 17. Mudyaxihi 1863 - † 22. Mudyaxihi 1934) a ari murhumiwa wa vukhongeri bya vuphurostentanti bya le Furwa naswona u tiveka ngopfu hi ntirho wa yena e xikarhi ka machangana/matsonga e n'walungu wa Afrika-Dzonga na le muzambhiki e xikarhi ka varhonga. Hambi leswi a loveke ari e Geneva, xileriso xa yena xo hetelela a kuri ku ya vekiwa e kaya rakwe ra makumo e Rikatla e tikweni ra Muzambhiki.
This is an excerpt from the article Henri-Alexandre Junod from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.
Other languages


text:
Ha Yini Mi Nga Yi eNyimpini?
Timbhoni ta Yehovha a ti yi enyimpini hikwalaho ka swivangelo leswi landzelaka:
Ku yingisa Xikwembu. Bibele yi vula leswaku malandza ya Xikwembu ma ta “fula mabanga ya vona ma va swikomu” naswona “a va nge he dyondzi nyimpi.”—Esaya 2:4.
Ku yingisa Yesu. Yesu u byele muapostola Petro a ku: “Vuyisela banga ra wena endhawini ya rona, hikuva hinkwavo lava khomaka banga va ta lova hi banga.” (Matewu 26:52) Xisweswo Yesu u kombise leswaku valandzeri vakwe a va fanelanga va khoma matlhari va ya enyimpini.
Vadyondzisiwa va Yesu va yingisa xileriso xakwe xo ka va nga vi “xiphemu xa misava,” hi ku va ni vukala tlhelo etimhakeni ta politiki. (Yohane 17:16) A va lwisani ni swiboho swa vusocha kumbe ku nghenelela eka lava hlawulaka ku ya enyimpini.
Ku rhandza van’wana. Yesu u lerise vadyondzisiwa vakwe a ku, “rhandzanani.” (Yohane 13:34, 35) Xisweswo a va ta vumba vamakwerhu va le misaveni hinkwayo laha xirho a xi nga ta lwa ni makwerhu wa xona.—1 Yohane 3:10-12.
Xikombiso xa Vakreste vo sungula. Encyclopedia of Religion and War yi ri: “Valandzeri va Yesu vo sungula va ale ku ya enyimpini ni le vusocheni,” hikuva a va teka mintirho yoleyo yi nga “fambisani ni rirhandzu leri Yesu a dyondziseke ha rona ni xileriso xa leswaku munhu u fanele a rhandza valala vakwe.” Hilaha ku fanaka, Mufundhisi wa le Jarimani, Peter Meinhold u vule leswi malunghana ni vadyondzisiwa va Yesu vo sungula: “Ku va Mukreste tlhelo socha a swi langutiwa swi nga hlangani nikatsongo.”
Ndlela leyi hi pfunaka vanhu ha yona
Timbhoni ta Yehovha i swirho leswi pfunaka swinene eka ndhawu leyi swi tshamaka eka yona naswona a swi na khombo etikweni leri swi tshamaka eka rona. Ha va xixima vafumi va misava, hi ku landza swileriso leswi swa Bibele:
“Tiveke ehansi ka valawuri lava tlakukeke.”—Varhoma 13:1.
“Hikokwalaho, tlheriselani swilo swa Khezari eka Khezari, kambe swilo swa Xikwembu eka Xikwembu.”—Matewu 22:21.
Xisweswo, hi yingisa nawu, hi hakela swibalo naswona hi khomisana ni hulumendhe eka matshalatshala lawa yi ma endlaka ya vuhlayiseki eka vanhu.