text:
Va Tinyikele Hi Ku Tirhandzela Le Philippine
KWALOMU ka malembe ya khume lama hundzeke, Gregorio na Marilou, mpatswa lowu tekaneke lowu nga ni malembe ya va-30, a va phayona eManila, loko hi hala tlhelo va ri karhi va tirha ntirho wo tihanyisa wa nkarhi hinkwawo. A swi nga olovi, kambe va swi kotile. Hi ku famba ka nkarhi, Marilou u tlakusiwile leswaku a va mininjhere ebangi leyi a a tirha eka yona. U ri: “Mintirho leyi a hi yi tirha yi endle leswaku hi hanya vutomi bya vulovolovo.” Kahle kahle, swilo a swi wu fambela khwatsi mpatswa lowu hi tlhelo ra timali, lerova wu kale wu endla xiboho xo aka yindlu leyi a wu yi lava endhawini yin’wana ya xiyimo xa le henhla evuxeni bya Manila, laha a ku ri tikhilomitara ta 19 ku ya kona. Wu hirhe khamphani leswaku yi aka yindlu leyi, wu tlhela wu hlela ku yi hakela n’hweti na n’hweti ku nga si hela malembe ya khume.
“A NDZI VONA ONGE NDZI KANGANYISA YEHOVHA”
Marilou u ri: “Ntirho wa mina lowuntshwa a wu ndzi dyela nkarhi wo tala wu tlhela wu ndzi siya ndzi karhele lerova a ndzi nga ha yi hisekeli mintirho ya Vukreste. A ndzi vona onge ndzi kanganyisa Yehovha.” Wa hlamusela: “A ndzi nga ha swi koti ku tirhela Yehovha hilaha a ndzi tinyiketele ku n’wi tirhela hakona.” Leswi xiyimo xexo a xi nga va tsakisi, siku rin’wana Gregorio na Marilou va tshame ehansi va bula hi ndlela leyi a va hanya ha yona. Gregorio u ri: “A hi lava ku endla ku cinca kambe a hi nga swi tivi kahle leswi a hi fanele hi swi endla. Hi bule hi ndlela leyi hi nga tirhisaka vutomi bya hina ha yona hi xitalo leswaku hi tirhela Yehovha, ngopfu-ngopfu leswi a hi nga ri na vana. Hi khongele eka Yehovha leswaku a hi kongomisa.”
Hi nkarhi wolowo, va twe tinkulumo to tala leti a ti nyikeriwa leti a ti vulavula hi ku tirha laha ku nga ni xilaveko lexikulu xa vahuweleri va Mfumo. Gregorio u ri: “Hi swi vonile leswaku Yehovha a a hlamula swikhongelo swa hina hi tinkulumo teto.” Mpatswa lowu wu hambete wu khongelela ku va ni ripfumelo leri engetelekeke leswaku wu ta va ni xivindzi xo endla swiboho leswinene. Xihinga lexikulu a ku ri yindlu ya wona leyi a ya ha ri eku akiweni. Se a wu yi hakelele ku ringana malembe manharhu. Xana a wu ta endla yini? Marilou u ri: “Loko a ho tshika kontraka yoleyo, a hi ta lahlekeriwa hi mali hinkwayo leyi a hi yi hakerile—mali ya kona a yi tele swinene. Kambe hi swi teke tanihi nkarhi wo hlawula ku rhangisa ku rhandza ka Yehovha kumbe ku navela ka hina.” Leswi a wu anakanya hi marito ya muapostola Pawulo yo ‘lahlekeriwa hi swilo hinkwaswo,’ wu herise tsima ro aka, wu tshika ntirho, wu xavisa nhundzu yin’wana ya wona ivi wu rhurhela eximutanini lexi nga exihlaleni xa Palawan, kwalomu ka tikhilomitara ta 480 edzongeni wa Manila.—Filp. 3:8.
VA “DYONDZE XIHUNDLA”
Loko Gregorio na Marilou va nga si rhurha, va ringete ku tilunghiselela ku hanya vutomi byo olova, kambe a va nga swi xiyi leswaku vutomi bya vona a byi ta va bya xiyimo xa le hansi swinene, ku kondza va fika endhawini leyi a va ta tshama eka yona. Marilou u ri: “A hi tsemeke nhlana, a ku nga ri na gezi kumbe swilo leswi a swi endla leswaku vutomi byi olova. Ematshan’weni yo sweka rhayisi hi ku tirhisa nchumu lowu endleriweke ku sweka yona, a hi boheka ku rhanga hi pandzela tihunyi ivi hi sweka hi ndzilo. A ndzi pfa ndzi navela ku ya emolweni, ku dya swakudya swa le rhesiturente ni swilo swin’wana swa le dorobeni.” Hambiswiritano, mpatswa lowu a wu tshamela ku tsundzuxana leswaku ha yini wu rhurhele endhawini yoleyo naswona swi nga si ya kwihi, se a wu toloverile. Marilou u ri: “Sweswi ndzi tsakela ku vona ku saseka ka ntumbuluko swin’we ni ku vangama ka tinyeleti nivusiku. Xa nkoka ngopfu, ndzi tsakisiwa hi ku vona ndlela leyi vanhu va tsakaka ha yona loko hi va chumayela. Hi ‘dyondze xihundla’ lexi tisaka ku eneriseka, hi ku tirha endhawini leyi.”—Filp. 4:12.
“A ku na nchumu lexi nga ringanisiwaka ni ntsako lowu tisiwaka hi ku vona vanhu lavantshwa va va xiphemu xa vandlha. Ku tlula rini na rini, sweswi ha swi xiya leswaku vutomi bya hina byi ni xikongomelo.”
Gregorio u ri: “Loko hi fika laha, a ku ri ni Timbhoni ta mune ntsena. A ti tsake ngopfu loko ndzi sungula ku nyikela nkulumo ya le rivaleni vhiki na vhiki ni loko ndzi chaya katara ya mina loko ku yimbeleriwa tinsimu ta Mfumo.” Ku nga si hela lembe, mpatswa wolowo wu vone ntlawa wolowo lowutsongo wu kula wu va vandlha leri nga ni vahuweleri va 24. Gregorio u ri: “Ndlela leyi vandlha leri ri hi kombiseke rirhandzu ha yona, yi hi khumbile swinene.” Leswi se wu heteke malembe yo tlula tsevu wu ri karhi wu tirha endhawini yoleyo leyi nga yoxe, wu ri: “A ku na nchumu lexi nga ringanisiwaka ni ntsako lowu tisiwaka hi ku vona vanhu vo tala lavantshwa va va xiphemu xa vandlha. Ku tlula rini na rini, sweswi ha swi xiya leswaku vutomi bya hina byi ni xikongomelo.”
“NDZI ‘NANTSWILE NDZI VONA LESWAKU YEHOVHA HI LONENE’!”
Vamakwerhu va xinuna ni va xisati va kwalomu ka 3 000 va le Philippine, va rhurhele etindhawini leti ku nga ni xilaveko lexikulu xa vahuweleri va Mfumo. Kwalomu ka 500 wa vona i vamakwerhu va xisati lava nga tekiwangiki. Anakanya hi xikombiso xa Karen.
Karen loyi sweswi a nga ni malembe ya le henhlanyana ka 20, u kulele eBaggao le Cagayan. Loko a ha ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi, a a tshamela ku anakanya hi ku tirha hilaha ku engetelekeke entirhweni wakwe wa nsimu. U ri: “A ndzi lava ku tirha laha ku nga ni xilaveko lexikulu xa vahuweleri hi leswi a ndzi swi tiva leswaku nkarhi lowu saleke wu komile naswona vanhu va tinxaka hinkwato va fanele va twa rungula ra Mfumo.” Hambileswi swirho swin’wana swa ndyangu wa ka vona swi n’wi khutazeke ku kuma dyondzo leyi tlakukeke ematshan’weni yo rhurhela endhawini ya le kule a ya chumayela, Karen u khongele eka Yehovha a lava nkongomiso. U tlhele a vulavula ni vamakwerhu lava tirhaka laha ku nga ni xilaveko. Loko a ri ni malembe ya 18, u rhurhele endhawini leyi ku nga 64 wa tikhilomitara ku suka laha a a tshama kona.
Vandlha leritsongo leri Karen a rhurheleke eka rona, ri tirha nsimu endhawini ya tintshava leyi nga le Ribuweni ra Pacific. Karen u ri: “Leswaku hi ya evandlheni lerintshwa loko hi suka eBaggao, a hi famba masiku manharhu, hi gonya tintshava hi tlhela hi rhelela ni ku tsemakanya milambu ku tlula minkarhi ya 30.” U ye emahlweni a ku: “Leswaku ndzi fikelela tidyondzo tin’wana ta Bibele, a ndzi famba tiawara ta tsevu hi milenge, ndzi etlela ekaya ka dyondzo ya mina ivi ndzi pfuka hi siku leri tlhandlamaka ndzi famba tiawara tin’wana ta tsevu hi milenge ndzi tlhelela ekaya.” Xana ku ve ni vuyelo lebyinene? Karen u ya emahlweni a ri karhi a n’wayitela a ku: “Minkarhi yin’wana milenge ya mina ya pandza kambe ndzi kote ku fambisa tidyondzo ta Bibele ta 18. Ndzi ‘nantswile ndzi vona leswaku Yehovha hi lonene’!”—Ps. 34:8.
“NDZI DYONDZE KU TITSHEGA HI YEHOVHA”
I yini lexi endleke leswaku Sukhi, la nga tekiwangiki loyi a nga ni malembe ya va-40 la tshamaka eUnited States, a rhurhela ePhilippine? Hi 2011 u ye enhlengeletanweni ya xifundzha laha a ku vulavurisaniwa ni mpatswa lowu tekaneke. Wu hlamusele ndlela leyi wu xaviseke swilo swa wona ha yona leswaku wu ta rhurhela eMexico ku ya pfuneta hi ntirho wo chumayela. Sukhi u ri: “Mbulavurisano wolowo wu endle leswaku ndzi sungula ku anakanya hi tipakani leti a ndzi nga si tshama ndzi ehleketa ha tona.” Loko Sukhi la nga Muindiya a twa leswaku ku laveka mpfuno lowu engetelekeke leswaku ku fikeleriwa vanhu lava tshamaka ePhilippine lava vulavulaka Xipunjabi, u teke xiboho xo ya pfuna endhawini yoleyo. Xana u langutane ni swihinga?
U ri: “A swi ndzi tikela ku tiva leswaku ndzi fanele ndzi xavisa yini ndzi tshika yini. Nakambe endzhaku ko tshama kahle endhawini ya mina n’wini ku ringana malembe ya 13, a ndzi fanele ndzi ya tshama ni maxaka swa xinkarhana. A swi nga olovi, kambe a ku ri ndlela leyinene yo tilunghiselela ku ya hanya vutomi byo olova.” Hi yihi mintlhontlho leyi a langutaneke na yona endzhaku ko rhurhela ePhilippine? “Leswi a ndzi chava switsotswana naswona ndzi tshamela ku tsundzuka ekaya, a swi ndzi tikela swinene. Ndzi dyondze ku titshega hi Yehovha ku tlula rini na rini!” Xana swi ndzi pfunile? Hi ku n’wayitela Sukhi u te: “Yehovha u ri, ‘Ndzi kombela mi ndzi ringa, mi vona loko ndzi ta ka ndzi nga mi chululeli nkateko.’ Sweswi ndzi vone ku hetiseka ka marito wolawo loko n’wini wa muti un’wana a ndzi vutisile a ku, ‘U ta vuya rini? Ndza ha ri ni swivutiso swo tala.’ Ku kota ku pfuna vanhu lava lavaka ku tiva ntiyiso malunghana na Yehovha swi ndzi tisela ntsako lowukulu ni ku eneriseka.” (Mal. 3:10) Sukhi u ya emahlweni a ku: “Entiyisweni, nchumu lowu a wu tika swinene a ku ri ku endla xiboho xo rhurha. Endzhaku ka loko ndzi xi endlile, a swi hlamarisa ku vona ndlela leyi Yehovha a a khathalela swilaveko swa mina ha yona.”
“NDZI HLULE KU CHAVA KA MINA”
Sime, makwerhu loyi a nga na nsati loyi sweswi a nga ni malembe ya va-30, u suke ePhilippine a ya etikweni rin’wana eVuxa Xikarhi laha a nga kuma ntirho lowu holelaka swinene. Loko a ri kwalaho, xikhutazo lexi a xi kumeke eka mulanguteri wa xifundzha ni le ka nkulumo leyi nyikeriweke hi xirho xa Huvo leyi Fumaka, xi n’wi susumetele ku rhangisa Yehovha evuton’wini byakwe. Sime u ri: “Kambe ku anakanya hi ku tshika ntirho a swi nga ndzi dyisi byi rhelela.” Hambiswiritano, u tshike ntirho ivi a tlhelela ePhilippine. Namuntlha, Sime ni nsati wakwe Haidee, va tirha le Davao del Sur, edzongeni wa tiko laha ku nga ni xilaveko xa vachumayeri va Mfumo leswaku va hlanganisa nsimu leyikulu. U ri: “Loko ndzi ehleketa hi leswi humeleleke, ndza tsaka swinene hi leswi ndzi koteke ku hlula ku chava ku lahlekeriwa hi ntirho wa mina nileswaku ndzi rhangise Yehovha. A ku na nchumu lexi enerisaka evuton’wini ku tlula ku nyika Yehovha leswinene ngopfu leswi u nga na swona!”
“SWI HI ENDLA HI ENERISEKA SWINENE”
Loko Ramilo na Juliet, mpatswa lowu nga maphayona lowu nga ni malembe ya va-30 wu twa leswaku vandlha leri ku nga tikhilomitara ta 30 ku suka ekaya ra vona ri lava mpfuno, va tinyikerile leswaku va ri pfuna. Hikwalaho vhiki na vhiki, ku nga khathariseki leswaku ri xe njhani, Ramilo na Juliet va famba hi xithuthuthu xa vona va ya eminhlanganweni va tlhela va chumayela mahungu lamanene. Hambileswi ku famba emagondzweni lama nga celeka ni le mabulohweni lama nembelelaka kunene swi nga ntlhontlho, va tsakile hileswi va koteke ku tirha nkarhi lowu engetelekeke entirhweni wa nsimu. Ramilo u ri: “Mina ni nsati wa mina hi fambisa tidyondzo ta Bibele ta 11. Ku tirha laha ku nga ni xilaveko lexikulu swi lava ku titsona swo karhi kambe swi hi endla hi eneriseka swinene.”—1 Kor. 15:58.
Xana u nga tsakela ku dyondza leswi engetelekeke malunghana ni ku tirha laha ku nga ni xilaveko lexikulu xa vahuweleri va Mfumo etikweni ra ka n’wina kumbe etikweni rin’wana? Loko swi ri tano, vulavula ni mulanguteri wa n’wina wa xifundzha u tlhela u hlaya xihloko lexi nge, “Xana U Nga ‘Pelela eMakedoniya’?” eka Vutirheli Bya Hina Bya Mfumo bya August 2011.
DYONDZA SWO TALA
Hi Yihi Dyondzo Leyi Lunghiseleriwaka Maphayona?
Hi wihi ndzetelo wo hlawuleka lowu lunghiseleriwaka lava tirhisaka nkarhi wa vona wo tala entirhweni wo chumayela hi Mfumo?


c: text/html

text:
SWIFANISO SWA KHALE
Plato
Plato (loyi kumbexana a hanyeke ku sukela hi 427 ku ya fika hi 347 B.C.E.) a a ri mutivi wa filosofi wa Mugriki loyi a a ri muhedeni. U velekiwe eAtena endyangwini lowu fuweke naswona u kume dyondzo ya le henhla leyi a yi kumiwa hi vantshwa lava fuweke va Magriki. U kuceteriwe swinene hi Socrates mutivi wa filosofi loyi a a dumile swin’we ni valandzeri va Pythagoras, loyi a a ri mutivi wa filosofi ni tinhlayo.
ENDZHAKU ka loko Plato a endzele matiko lama rhendzeleke lwandle ra Mediteraniya ni ku nghenela tipolitiki ta le Sirakusa, ku nga doroba ra Grikiya leri nga exihlaleni xa Silikiya, u tlhelele eAtena laha a fikeke a simeka xikolo xa filosofi ni sayense. Xikolo lexi, lexi hi ntolovelo xi vuriwaka yunivhesiti yo sungula ya le Yuropa, xi ve ntsindza wo dyondzela tinhlayo ni wo endlela eka wona ndzavisiso wa filosofi.
HA YINI U FANELE U N’WI TIVA?
Tidyondzo ta Plato ti ti kucetele swinene tidyondzo ta vukhongeri ta vanhu va timiliyoni, ku katsa ni ta lava va tivulaka Vakreste, lava vo tala va vona hi xihoxo va vulaka leswaku tidyondzo teto ti sekeriwe eBibeleni. Yin’wana ya tidyondzo takwe leti dumeke swinene i ya leswaku vanhu va ni moya-xiviri lowu hambetaka wu hanya hilaha ku nga heriki loko miri wu fa.
“Dyondzo ya moya-xiviri lowu nga fiki i yin’wana ya timhaka leti Plato a a ti rhandza swinene.”—Buku leyi nge Body and Soul in Ancient Philosophy
Plato a a swi rhandza swinene ku vulavula hi moya-xiviri lowu hambetaka wu hanya loko miri wu fa. Buku leyi nge Body and Soul in Ancient Philosophy yi vula leswaku “dyondzo ya moya-xiviri lowu nga fiki i yin’wana ya timhaka leti Plato a a ti rhandza swinene.” A a kholwa leswaku “moya-xiviri wa munhu wu hambeta wu hanya loko miri wu fa leswaku wu ta kuma hakelo kumbe vuavanyisi lebyi wu faneleke,” hi ku ya hi ndlela leyi munhu wa kona a a hanya ha yona loko a ha ri emisaveni. *
TIDYONDZO TA PLATO TI HANGALAKE NJHANI?
Ku sukela hi 387 B.C.E. ku fikela hi 529 C.E., xikolo xa Plato xi ve ni nkucetelo lowukulu swinene. Tidyondzo takwe ti sungule ku va ni ndhuma swinene ematikweni lawa a ma ri ehansi ka mfumo wa Grikiya ni wa Rhoma. Philo, mutivi wa filosofi wa Muyuda wa le Aleksandriya, u amukele tidyondzo ta Plato hilaha vafundhisi vo tala va vukhongeri bya Vujagana va endleke hakona. Xisweswo, hakatsongo-tsongo tidyondzo ta filosofi ta vuhedeni, ku katsa ni ya moya-xiviri lowu nga fiki ti sungule ku va xiphemu xa tidyondzo ta vukhongeri bya Xiyuda ni bya Vujagana.
The Anchor Bible Dictionary yi ri: “Tidyondzo hinkwato ta Vukreste ti sekeriwe hi ndlela yo karhi eka filosofi ya Magriki, ngopfu-ngopfu ya Plato, kambe Vakreste van’wana lava nga vativi va filosofi . . . va amukele tidyondzo ta Plato.” Pimanisa leswi tibuku leti landzelaka ti swi vulaka.
Leswi Plato a swi vuleke: “[Loko hi fa] nchumu lowu nga munhu wa le ndzeni wa un’wana ni un’wana wa hina, lowu hi wu vitanaka moya-xiviri lowu nga fiki, wa huma wu ya eka swikwembu, kwalaho . . . wu ta tihlamulela,—lavo lulama va ta tihlamulela hi xivindzi kambe lavo homboloka va ta tihlamulela hi ku chava lokukulu.”—Plato—Laws, Buku Ya Vu-12.
Leswi Bibele yi swi vulaka: Moya-xiviri i munhu hi byakwe kumbe vutomi lebyi a tiphinaka ha byona. Hambi ku ri swiharhi i mimoya-xiviri. Loko munhu a fa, ku hava nchumu wo karhi eka yena lowu hambetaka wu hanya. * Xiya matsalwa lama landzelaka:
- “Munhu wo sungula Adamu u ve moya-xiviri lowu hanyaka.”—1 Vakorinto 15:45.
- “Xikwembu xi ya emahlweni xi ku: ‘Misava a yi humese mimoya-xiviri leyi hanyaka hi ku ya hi mixaka ya yona, swifuwo, swiharhi leswi famba-fambaka ni swivandzana swa misava.’”—Genesa 1:24.
- “Moya-xiviri wa mina a wu fe.”—Tinhlayo 23:10.
- “Moya-xiviri lowu dyohaka—wona wu ta fa.”—Ezekiyele 18:4.
Swi le rivaleni leswaku Bibele a yi vuli leswaku moya-xiviri wu hambeta wu hanya loko miri wa munhu wu fa. Kutani tivutise, ‘Xana tidyondzo leti ndzi pfumelaka eka tona ti sekeriwe eBibeleni kumbe eka filosofi ya Plato?’
^ ndzim. 7 Hambileswi Plato a hangalaseke dyondzo ya leswaku moya-xiviri a wu fi, a hi yena wo sungula ku pfumela eka yona. Dyondzo leyi, leyi hlamuseriwaka hi tindlela to hambana-hambana i khale yi ri xiphemu xa vukhongeri bya vuhedeni, ku katsa ni vukhongeri bya le Egipta ni bya le Babilona.
^ ndzim. 12 Bibele yi dyondzisa leswaku vafi va etlele hi ndlela yo fanekisela, va rindzele ku pfuxiwa. (Eklesiasta 9:5; Yohane 11:11-14; Mintirho 24:15) Kutani loko a ku ri ni nchumu wo karhi lowu hambetaka wu hanya loko vanhu va fa, a xi nga ta va kona xilaveko xa leswaku va pfuxiwa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TSHINELA EKA XIKWEMBU
“U Swi Hlavutele Swihlangi”
Xana u lava ku tiva ntiyiso malunghana ni Xikwembu—leswaku i mani, leswi xi swi rhandzaka, leswi xi swi vengaka ni leswi ku rhandza ka xona ku nga swona? ERitweni rakwe, ku nga Bibele, Yehovha Xikwembu u hlavutela ntiyiso hinkwawo malunghana na yena. Kambe a hi un’wana ni un’wana loyi a nga hlayaka Bibele kutani a twisisa ntiyiso wolowo hi ku helela. Ha yini? Hikuva ku twisisa ntiyiso wolowo i lunghelo; a ri kumiwi hi un’wana ni un’wana. A hi kambisiseni leswi Yesu a swi vuleke hi mhaka leyi.—Hlaya Matewu 11:25.
Ndzimana yoleyo yi sungula hi marito lama nge: “Enkarhini wolowo Yesu a angula a ku.” Kutani leswi Yesu a lavaka ku swi vula kumbexana i nhlamulo ya leswi a swa ha ku endleka. A ha ku tshinya vanhu va le mitini yinharhu ya le Galeliya laha a endleke mintirho ya matimba. (Matewu 11:20-24) U nga ha tivutisa, ‘Ha yini un’wana ni un’wana a nga vonaka mintirho ya masingita ya Yesu kambe a nga wu tshembi ntiyiso lowu a wu dyondziseke kutani a n’wi landzela?’ Ku va vanhu va nga anguli a swi fambisana ni langutelo ra vona ra ku oma tinhloko.—Matewu 13:10-15.
Yesu a a swi tiva leswaku ku va hi kota ku twisisa ntiyiso malunghana ni Xikwembu lowu kumekaka eBibeleni, hi lava swilo swimbirhi: Mpfuno wa Xikwembu ni ku va ni timbilu letinene. Yesu u ri: “Tatana, ndza ku dzunisa erivaleni, Hosi ya tilo ni misava, hikuva swilo leswi u swi fihlele lavo tlhariha ni lava nga ni ku twisisa kutani u swi hlavutele swihlangi.” Xana wa swi xiya leswaku ha yini ku twisisa ntiyiso lowu kumekaka eBibeleni swi nga ha tekiwaka tanihi lunghelo? Yehovha u ni mfanelo yo endla xiboho xa leswaku i vamani lava a lavaka ku va hlavutela ntiyiso hikuva i “Hosi ya tilo ni misava.” Un’wana ni un’wana u ni lunghelo ro twisisa ntiyiso; Xikwembu a xi na xihlawuhlawu. Hi le ka swiyimo swihi laha xi hlavutelaka ntiyiso wa Bibele eka van’wana kutani xi fihlela van’wana?
Yehovha u rhandza vanhu lava titsongahataka, ku nga ri lava titlakusaka. (Yakobo 4:6) Yehovha u fihlela “lavo tlhariha ni lava nga ni ku twisisa” ntiyiso—vanhu va misava ni lava dyondzekeke lava tikukumuxaka va vona onge a va wu lavi mpfuno wakwe. (1 Vakorinto 1:19-21) Kambe u hlavutele ntiyiso eka “swihlangi”—lava taka eka yena hi timbilu hinkwato, va kombisa ku titsongahata ku fana ni n’wana. (Matewu 18:1-4; 1 Vakorinto 1:26-28) Yesu, N’wana wa Xikwembu, a a tiva vanhu lava titsongahataka ni lava titlakusaka. Varhangeri vo tala va vukhongeri lava titlakusaka ni lava dyondzekeke a va nga ri twisisi rungula ra Yesu, kambe vaphasi va tinhlampfi lava titsongahataka a va ri twisisa. (Matewu 4:18-22; 23:1-5; Mintirho 4:13) Hilaha ku fanaka, vanhu van’wana lava fuweke ni lava dyondzekeke lava kombiseke ku titsongahata ka xiviri va ve valandzeri va Yesu.—Luka 19:1, 2, 8; Mintirho 22:1-3.
Hi vuyela eka xivutiso lexi vutisiweke eku sunguleni ka xihloko: Xana u lava ku tiva ntiyiso malunghana ni Xikwembu? Loko swi ri tano, u nga kuma nchavelelo hi ku tiva leswaku Xikwembu a xi va rhandzi vanhu lava titekaka va ri tintlhari ta misava. Hi hala tlhelo, xi rhandza vanhu lava tintlhari ta misava ti va langutelaka ebodlheleni. Loko u hlaya Rito ra Xikwembu u ri ni langutelo ra ku titsongahata, u nga ha va exikarhi ka lava Yehovha a va nyikaka nyiko ya risima—ku nga ku twisisa ntiyiso malunghana na yena. Ku twisisa ntiyiso wolowo swi ta endla leswaku vutomi bya wena byi va ni xikongomelo sweswi naswona swi nga ku yisa “evuton’wini bya xiviri”—ku nga vutomi lebyi nga heriki emisaveni leyintshwa leyi Xikwembu xi yi tshembiseke vanhu vo lulama lebyi nga kwala nyongeni. *—1 Timotiya 6:12, 19; 2 Petro 3:13.
Tindzimana ta Bibele leti u nga ti hlayaka hi January
^ ndzim. 7 Timbhoni ta Yehovha ti nga swi tsakela ku ku pfuna leswaku u dyondza ntiyiso malunghana ni Xikwembu ni swikongomelo swa xona. Ti fambisa tidyondzo ta le kaya ta Bibele mahala, hi ku tirhisa buku leyi nge, Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?


text:
MAY 13, 2014
UNITED STATES
Swidzedze Swi Hlasele eXivindzini Ni Le Dzingeni Wa United States
Ku sukela hi April 27, 2014, swidzedze leswikulu swi vange swihuhuri swa matimba leswi hlaseleke exivindzini ni le dzongeni wa United States. Swihuhuri swi onhe tiyindlu naswona swiviko swi vula leswaku vanhu vo tlula 30 va file. Rhavi ra Timbhoni ta Yehovha ra le United States ri vike leswaku ku hava Timbhoni leti feke kumbe leti vavisekeke hi nkarhi wa mhangu leyi, kambe tiyindlu ta nkombo ti onhakile. Ku engetela kwalaho, miako yinharhu ya vugandzeri leyi tirhisiwaka hi Timbhoni yi onhakile. Tikomiti ta vatirhi va ku tirhandzela lava nga Timbhoni endhawini yoleyo ti le ku pfuneni ka lava khumbiweke hi swihuhuri.
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yobo 38:1-41
38 Yehovha a hlamula Yobo a ri exidzedzeni,+ a ku:2 “I mani loyi, la pfilunganyaka xitsundzuxoHi marito lama nga riki na vutivi?+3 Ndzi kombela u tikhama xisuti, ku fana ni munhu la tiyeke emirini,Ndzi ku vutisa, wena u ndzi byela.+4 A wu ri kwihi loko ndzi simeka misava?+Ndzi byele, loko u ri ni ku twisisa.5 I mani la vekeke mimpimo ya yona, loko u swi tiva,Kumbe, i mani la tshambuluteke ngoti ya ku pima ehenhla ka yona?6 Xana tiphuphu+ ta yona ti dzimiwe eka yini,Kumbe, i mani la vekeke ribye ra yona ra le yinhleni,7 Loko tinyeleti ta nimixo+ ti huwelela hi ntsako,Ni vana va Xikwembu+ hinkwavo va huwelela va dzunisa?8 I mani la pfaleleke lwandle hi tinyangwa,+Leri humeke onge hiloko ri huma embelekweni;9 Loko ndzi veka papa ri va nguvu ya ronaNi ku dzwihala lokukulu ku va xitsondzelo xa rona,10 Ndzi sungula ku veka xileriso xa mina ehenhla ka ronaNdzi veka swigogo ni tinyangwa,+11 Kutani ndzi ya emahlweni ndzi ku, ‘U fika laha, u nga hundzi;+Naswona magandlati ya wena lamakulu ma helela laha’?+12 Xana u lerise mixo+ ku sukela emasikwini ya wena?Xana u endle leswaku vurhonga byi tiva ndhawu ya byona,13 Leswaku byi fika emakumu ya misava,Leswaku lavo homboloka va humesiwa eka byona?+14 Bya tihundzula ku fana ni vumba+ ehansi ka mfungho,Swilo swi humelela onge hiloko swi ambarile.15 Ku vonakala ka lavo homboloka ka susiwa eka vona,+Ni voko leri tlakukeke ra tshoviwa.+16 Xana u tshame u fika eswihlobyeni swa lwandle,Kumbe u tshame u famba-famba+ u lavisisa xidziva?+17 Xana u tshame u fununguleriwa tinyangwa ta rifu,+Kumbe, xana u nga ti vona tinyangwa ta ndzhuti lowukulu?+18 Xana u tshame u xiyisisa hi vutlharhi tindhawu to anama ta misava?+Vula, loko u tshame u ti tiva hinkwato.19 Sweswi yi kwihi ndlela leyi yaka laha ku nga ni ku vonakala?+Loko ku ri munyama, sweswi yi kwihi ndhawu ya wona,20 Leswaku u nga wu teka u wu yisa endzilakaneni wa wonaLeswaku u ta twisisa tindlela leti yaka endlwini ya wona?21 Xana u swi tiva hileswi a wu velekiwile hi nkarhi wolowo,+Ni hikwalaho ka leswi masiku ya wena ma nga tala?22 Xana u tshame u nghena evuhlayiselweni bya gamboko,+Kumbe, xana wa byi vona ni vuhlayiselo bya xihangu,+23 Leswi ndzi swi hlayiseleke nkarhi wa maxangu,Siku ra ku lwa ni ra nyimpi?+24 Kutani yi kwihi ndlela leyi ku vonakala ku tiavanyisaka ha yona,Ni mheho+ ya le vuxeni yi hungaka hinkwako-nkwako emisaveni?25 I mani la avanyiseke mugerho wa ndhambiNi ndlela ya papa ra ku dzindza,+26 La nisaka mpfula endhawini leyi nga riki na munhu,Emananga laha ku nga riki na munhu,+27 Ku enerisa tindhawu leti hlaseriweke hi xidzedze ni tindhawu leti nga marhumbiNi ku mirisa byanyi leswaku byi kula?+28 Xana u kona tatana wa mpfula,+Kumbe i mani la velekeke mberha?+29 Entiyisweni ayisi yi huma ekhwirini ra mani,Loko ku ri gwitsi+ ra tilo, i mani loyi entiyisweni a ri velekaka?30 Mati ma tifihla onge hiloko ma fihliwe hi ribye,Ni vuandlalo bya xidziva xa mati byi ma vunga ndhawu yin’we.+31 Xana u nga ti tsimba ti tiya timpecana ta nhlengeleto wa tinyeleti wa Kima,Kumbe, xana u nga ntshunxa tintambhu ta nhlengeleto wa tinyeleti wa Kesili?+32 Xana u nga humesa nhlengeleto wa tinyeleti wa Mazaroti hi nkarhi wa wona lowu vekiweke?Loko ku ri nhlengeleto wa tinyeleti wa Axi etlhelo ka vana va wo-na, xana u nga wu kongomisa?33 Xana wa yi tiva milawu ya matilo,+Kumbe, xana u nga veka vulawuri bya yona emisaveni?34 Xana u nga tlakusa rito ra wena ri fika ni le papeni,Lerova mati yo tala ngopfu ma ku funengeta?+35 Xana u nga rhuma tindlati leswaku ti fambaKutani ti ku eka wena, ‘Hi hina lava!’?36 I mani la vekeke vutlhari+ emapapeni,Kumbe, i mani la nyikeke xiendlakalo xa le xibakabakeni ku twisisa?+37 I mani loyi hi vutlhari a nga hlayaka mapapa hilaha ku pakanisaka,Kumbe makhuwana ya mati ya tilo—i mani la nga ma voyamisaka a ma chulula,+38 Loko ntshuri wu hlengeletana wu hundzuka vumba,Ni mabuwu ya misava ma namarhelana?39 Xana u nga yi hlotela nghalaXana u nga swi xurhisa swinghalana+ loko swi ri ni ndlala,40 Loko swi etlela endhawini leyi tumbeleke,+Kumbe swi bvutamile, swi tumbelela?41 I mani la lunghiselelaka wukuwuku swakudya+ swa ronaLoko mavondlo ya rona ma rilela Xikwembu ma lava mpfuno,Loko ma tsendzeleka hikuva ku nga ri na swakudya?


text:
XIVUTISO 4
Ndzi Nga Swi Lulamisa Njhani Swihoxo Swa Mina?
A WU TA ENDLA YINI?
Ehleketa hi xiyimo lexi: Loko Tim a ri karhi a tlanga ni vanghana vakwe u hoxe bolo ivi yi faya fasitere ra movha ya muakelani.
Loko a wu ri Tim a wu ta endla yini?
EHLEKETISISA HI MHAKA LEYI!
U NGA HLAWULA EKA MAGOZA LAMANHARHU:
U nga baleka.
U nga vona un’wana nandzu.
U nga byela muakelani leswi humeleleke, kutani u vula leswaku u ta ri lunghisa fasitere leri u ri fayeke.
U nga ha titwa u lava ku hlawula Goza A. Kambe minkarhi hinkwayo ku ni swivangelo leswi twalaka swa leswaku u pfumela swihoxo swa wena—ku nga khathariseki leswaku swi katsa ku faya fasitere kumbe swilo swin’wana.
Ku tshamela ku anakanya hi swihoxo swa wena swa khale swi fana ni ku chayela u langute xivoni lexi ku kombaka swilo swa le ndzhaku
SWIVANGELO SWINHARHU SWO PFUMELA SWIHOXO SWA WENA
I nchumu lowu u faneleke u wu endla.
Bibele yi ri: “Hi [navela] ku tikhoma hi ku tshembeka eka swilo hinkwaswo.”—Vaheveru 13:18.
Vanhu va tala ku rivalela lava pfumelaka leswaku va endle swihoxo.
Bibele yi ri: “Loyi a fihlaka ku tlula nawu kakwe a nge humeleli, kambe loyi a tiphofulaka kutani a tshika, u ta kombiwa tintswalo.”—Swivuriso 28:13.
Xa nkoka swinene, swi tsakisa Xikwembu.
Bibele yi ri: “Munhu la kanganyisaka i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha, kambe Yena u rhandza lavo lulama.”—Swivuriso 3:32.
Karina loyi a nga ni malembe ya 20 u ringete ku fihlela papa wa yena thikithi leri a ri kumeke hikwalaho ko chayela hi rivilo ra le henhla. Kambe a a nga ta ri fihla hilaha ku nga heriki. Karina u ri: “Endzhakunyana ka lembe, papa u vone thikithi rero ra ku chayela hi rivilo ra le henhla. A ndzi ri ekhombyeni!”
Xana u dyondze yini? Karina u ri: “Ku fihla swihoxo swi nyanyisa swilo. Hi ku famba ka nkarhi swi ta humelela.”
LESWI U NGA SWI DYONDZAKA EKA SWIHOXO SWA WENA
Bibele yi ri: “Hinkwerhu ha khunguvanyeka minkarhi yo tala.” (Yakobo 3:2) Hilaha se hi swi voneke hakona, ku pfumela swihoxo swa wena hi ndlela leyi faneleke swi kombisa ku titsongahata ni ku va la wupfeke.
Goza leri landzelaka i ku dyondza eka swihoxo swa wena. Nhwanyana la vuriwaka Vera u te: “Eka xihoxo xin’wana ni xin’wana lexi ndzi xi endleke, ndzi ringeta ku dyondza swo karhi leswi nga ta endla leswaku ndzi antswisa vumunhu bya mina ni ku endla swilo hi ndlela leyi hambaneke enkarhini lowu taka.” A hi vone leswaku u nga swi endlisa ku yini sweswo.
U lomba bayisikiri ya papa wa wena kutani u tshova swo karhi eka yona. Xana u ta endla yini?
U to miyela u ri ni ntshembo wa leswaku papa wa wena a nge swi voni.
U byela papa wa wena leswi humeleleke.
U byela papa wa wena leswi humeleleke kambe u vona munhu un’wana nandzu.
U feyila xikambelo hileswi u nga hlayangiki. Xana u ta endla yini?
U ta vula leswaku xikambelo a xi tika.
U ta vula leswaku a wu hlayanga.
U ta vula leswaku thicara wa wena a nga ku rhandzi.
Sweswi anakanya hi swiendlakalo leswi se hi vulavuleke ha swona ivi u tianakanya u ri (1) papa wa wena ni (2) thicara wa wena. Papa wa wena na thicara wa wena a va ta ku teka njhani loko u hatla u amukela swihoxo swa wena? Xana a va ta ku teka njhani loko a wu tumbeta swihoxo swa wena?
Anakanya hi xihoxo lexi u xi endleke lembe leri nga hela kutani u hlamula swivutiso leswi landzelaka.
A ku ri yini xihoxo xa kona? U endle yini ha xona?
Ndzi xi fihlile.
Ndzi vone un’wana nandzu hikwalaho ka xona.
Ndzi hatle ndzi xi pfumela.
Loko u nga xi pfumelanga xihoxo xa wena, u titwe njhani endzhaku ka sweswo?
• Ndzi tsakile hikuva a ndzi kumekanga!
• Ndzi kingindziwe hi ripfalo, a ndzi fanele ndzi vule ntiyiso.
Hi yihi ndlela leyinene leyi a wu fanele u langutane ni xiyimo xolexo ha yona?
U dyondze yini eka xihoxo xa wena?
U SWI VONISA KU YINI?
Ha yini vanhu van’wana va nga swi lavi ku amukela swihoxo swa vona?
Vanhu va ta ku teka njhani loko u tshamela ku fihla swihoxo swa wena kambe vanhu va ta ku teka njhani loko u pfumela swihoxo swa wena?—Luka 16:10.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yeremiya 47:1-7
47 Leri i rito ra Yehovha eka Yeremiya lowa muprofeta malunghana ni Vafilisita,+ Faro a nga si herisa Gaza.+2 Yehovha u te:“Waswivo! Mati ma ta ma huma+ en’walungwini+ naswona ma endle nkova lowu teleke. Ma ta khukhula tiko ni leswi teleke eka rona, muti ni lava tshamaka eka wona.+ Kunene vanhu va ta huwelela, un’wana ni un’wana la tshamaka etikweni u ta rila.+3 Loko ku twala mpfumawulo wa swigingi swa masondzo ya tihanci takwe,+ loko ku ketlaketla makalichi yakwe ya nyimpi,+ pongo ra mavhilwa ya yena,+ vatatana a va nge hundzulukeli eka vana, hikwalaho ka ku lelemela ka mavoko ya vona,4 hikwalaho ka siku leri taka ra ku phangela Vafilisita+ hinkwavo, ku dlaya muponi un’wana ni un’wana loyi a a pfuna+ eTiri+ ni le Sidoni.+ Hikuva Yehovha u phangela Vafilisita,+ lava seleke exihlaleni xa Kafitoro.+5 Ku va ni mpandla+ ku ta fika eGaza.+ Axikeloni+ u miyetiwile. Wena salela ra rivala ra le hansi, xana u ta tixekelela ku fikela rini?+6 “Aha, banga ra Yehovha!+ Xana u ta tshama u nga miyeli ku fikela rini? Tlhomeka enkotlotweni wa wena.+ Wisa u miyela.7 “Xana ri nga miyerisa ku yini, kasi ri lerisiwe hi Yehovha? I ra Axikeloni ni vugima-lwandle.+ U hlawule leswaku ri va kwalaho.”


text:
XIHONDZO XO RINDZA NO. 4 2016
Ndlela Leyi Bibele Yi Poneke Ha Yona
Emalembeni yo tala lama hundzeke, mixungeto yo tala yi tsandzekile ku herisa Bibele. Ha yini ku pona ka yona swi ri swa nkoka?
Ha Yini Mhaka Ya Ku Pona Ka Bibele Yi Ri Ya Nkoka?
A yi kona buku yin’wana leyi khumbeke tidyondzo leti vanhu vo tala va pfumelaka eka tona ku fana ni Bibele ku ta fikela namuntlha. Kambe xana hi nga yi tshemba Bibele?
Rungula Ra Bibele Ri Pone Ku Onhaka
Vatsari ni vakopi va Bibele va tirhise madzovo ni papirasi ku tsalela rungula ra Bibele eka swona. Matsalwa man’wana ya khale lama tsariweke hi voko ma pone njhani ku ta fikela namuntlha?
Bibele Yi Ponile Hambiloko Yi Kanetiwa
Varhangeri va tipolitiki ni va vukhongeri va ringete ku sivela vanhu leswaku va va ni Bibele, va yi kandziyisa kumbe ku yi hundzuluxela. Kambe va tsandzekile.
Rungula Ra Bibele Ri Pone Ku Cinciwa
Vakanganyisi van’wana a va tiyimisele ku cinca rungula ra Bibele. I yini lexi endleke leswaku matshalatshala ya vona ma nga humeleli?
Lexi Endleke Bibele Yi Pona
I yini lexi endlaka leswuku buku leyi yi va yo hlawuleka?
Xana A Wu Swi Tiva?
I yini lexi a xi hlamarisa hi ndlela leyi Yesu a khoma lava nga ni nhlokonho ha yona? Varhangeri va vukhongeri a va pfumelela ku dlaya vukati loko swi te yini?
Xana Madzolonga Ma Ta Hela?
Vanhu va pfuniwile leswaku va tshika madzolonga. I yini lexi va pfuneke ku endla ku cinca evuton’wini bya vona hi ndlela leyi?
Ndzi we ndzi pfuka ndzi kala ndzi hlula
Xana wanuna un’wana u swi kotise ku yini ku hlula mukhuva wo hlalela swifaniso swa timhaka ta masangu ivi a kuma ku rhula ka mianakanyo?
Vona Loko Leswi U Swi Pfumelaka Swi Fana Ni Leswi Bibele Yi Swi Dyondzisaka
Ku ni magidi ya mintlawa ya vukhongeri leyi tivitanaka Vakreste, yi hambana hi tidyondzo leti kanetanaka ni mavonelo lama nga faniki. U nga ku vona njhani ku hambana?
I Yini Leswi Bibele Yi Swi Vulaka?
Xana Xikwembu xi tirhisa nhlangano wo karhi wo tshembeka ku koka vanhu leswaku va tshinela eka xona?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Xana Bibele Yi Huma Eka Xikwembu?
Vatsari vo tala va Bibele va vula leswaku leswi va swi tsaleke swi huma eka Xikwembu. Ha yini?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yoxuwa 9:1-27
9 Kuteloko tihosi+ hinkwato leti a ti ri etlhelo ka Yordani endhawini ya tintshava ni le Xefela ni le vugima-lwandle bya Lwandle+ Lerikulu ni le mahlweni ka Lebanoni,+ Vaheti+ ni Vaamori, Vakanana,+ Vaperezi,+ Vahivhi ni Vayebusi,+ ti twa hi mhaka leyi,2 ti hlengeletana hinkwato leswaku ti lwa na Yoxuwa na Israyele hi vun’we.+3 Kutani vaaki va Gibiyoni+ va twa leswi Yoxuwa a swi endleke eYeriko+ ni le Ayi.+4 Hiloko vona, hi ku rhandza ka vona, va endla hi vutlhari,+ va famba va rhwala timbuva, va tekela timbhongolo ta vona masaka yo hlakala, magula ya dzovo ya vhinyo lama hlakaleke, lama boxekeke, va ma tsimbelela,+5 va ambala maphaxani yo hlakala ni lama rhungeleriweke, ni tinguvu leti hlakaleke, xinkwa hinkwaxo lexi nga timbuva ta vona a xi omile, xi hlanhleka.6 Hiloko va ya eka Yoxuwa enxaxeni le Giligala,+ va ku eka yena ni le ka vanhu va Israyele: “Hi huma etikweni ra le kule. Endlani ntwanano+ na hina sweswi.”7 Kutani vanhu va Israyele va ku eka Vahivhi:+ “Kumbexana mi tshama ekusuhi na hina. Xana hi nga wu endla njhani ntwanano na n’wina?”+8 Hiloko va ku eka Yoxuwa: “Hi malandza ya n’wina.”+Kutani Yoxuwa a ku eka vona: “N’wina mi va mani, naswona mi huma kwihi?”9 Hiloko va ku eka yena: “Malandza ya wena ma huma etikweni+ ra le kule ngopfu hikwalaho ka vito+ ra Yehovha Xikwembu xa wena, hikuva hi yi twile ndhuma yakwe ni hinkwaswo leswi a swi endleke aEgipta,+10 ni hinkwaswo leswi a swi endleke eka tihosi timbirhi ta Vaamori leti a ti ri entsungeni wa Yordani, ku nga Sihoni+ hosi ya Hexiboni na Ogo+ hosi ya Baxani, leyi a yi ri eAxitaroti.+11 Hikwalaho vakulukumba va hina ni vaaki hinkwavo va tiko ra hina va hi byerile va ku,+ ‘Tekani timbuva mi ya hlangana na vona, mi ku eka vona: “Hi malandza ya n’wina.+ Endlani ntwanano na hina sweswi.”’+12 Xinkwa lexi xa hina, a xi hisa loko hi xi teka etindlwini ta hina leswaku xi va timbuva ta hina, hi huma hi ta eka n’wina, sweswi maswivo, xi omile naswona xa hlanhleka.+13 Lawa i magula ya vhinyo ya dzovo lawa hi ma tateke ma ri mantshwa, kambe waswivo, ma boxekile,+ ni tinguvu leti ni maphaxani ya hina, swi hlakarile hikwalaho ka riendzo ro leha swinene.”14 Hiloko vanhu va teka timbuva ta vona tin’wana, a va vutisanga enon’wini wa Yehovha.+15 Kutani Yoxuwa a endla ku rhula na vona,+ a endla ni ntwanano na vona leswaku va hanya, ni tindhuna+ ta ntshungu ti va hlambanyela.+16 Kutani loko ku hele masiku manharhu, endzhaku ka loko va endle ntwanano na vona, hiloko va twa leswaku a va ri ekusuhi na vona naswona a va tshama endhawini leyi nga ekusuhi na vona.17 Hiloko vana va Israyele va suka va ta emitini ya vona hi siku ra vunharhu, miti ya vona a ku ri Gibiyoni,+ Kefira,+ Beroti+ na Kiriyati-yeyarimi.+18 Vana va Israyele a va va hlaselanga, hikuva tindhuna ta ntshungu ti va hlambanyele+ hi Yehovha Xikwembu xa Israyele.+ Kutani ntshungu hinkwawo wu sungula ku gungulela tindhuna.+19 Hiloko tindhuna hinkwato ti byela ntshungu ti ku: “Loko ku ri hina, hi va hlambanyele hi Yehovha Xikwembu xa Israyele, hikwalaho, sweswi a hi pfumeleriwanga ku va vavisa.+20 Hi ta va tshika va hanya, kambe hi ta va endla leswi landzelaka, leswaku hi nga weriwi hi ku hlundzuka hikwalaho ka xihlambanyo lexi hi xi hlambanyeke eka vona.”+21 Hiloko tindhuna ti ku eka vona: “Va tshikeni va hanya, va va varhoteri va tihunyi ni vaki va mati va ntshungu hinkwawo,+ hilaha tindhuna ti va tshembiseke hakona.”+22 Kutani Yoxuwa a va vitana, a ku eka vona: “Ha yini mi hi kanganyisile, mi ku, ‘Hi le kule ngopfu na n’wina,’+ kasi mi tshama exikarhi ka hina?+23 Sweswi mi vanhu lava rhukaniweke,+ xiyimo xa hlonga,+ ku rhotela tihunyi ni ku ka mati ya yindlu ya Xikwembu xa mina a swi nge susiwi eka n’wina.”+24 Hiloko va hlamula Yoxuwa va ku: “Hileswi malandza ya wena ma byeriweke hi ku kongoma leswaku Yehovha Xikwembu xa n’wina u lerise Muxe nandza wakwe ku mi nyika tiko hinkwaro ni ku lovisa vaaki hinkwavo va tiko emahlweni ka n’wina,+ hi yi chavele swinene mimoya-xiviri ya hina hikwalaho ka n’wina.+ Hiloko hi endla nchumu lowu.+25 Kutani waswivo, hi hina lava evokweni ra wena. Endla eka hina leswi swi nga swinene ni leswi swi lulameke ematihlweni ya wena.”+26 Hiloko a endla tano eka vona ni ku va kutsula evokweni ra vana va Israyele, a va va dlayanga.+27 Hikwalaho esikwini rero Yoxuwa a va veka+ va va varhoteri va tihunyi ni vaki va mati va ntshungu+ ni ya alitari ya Yehovha ku fikela esikwini leri, endhawini leyi a yi hlawulaka.+


text:
Dyondzisa Vana Va Wena
Pawulo U Ponisiwe Hi Muzala Wakwe
XANA a wu swi tiva leswaku muapostola Pawulo a a ri ni maxaka lawa a ma ri valandzeri va Yesu? *— Matsalwa ma kombisa leswaku makwavo wakwe wa xisati swin’we ni muzala wakwe a va ri valandzeri va Yesu. Naswona muzala yoloye u ponise vutomi bya Pawulo! A hi ri tivi vito rakwe ni ra mana wakwe, kambe hi tiva leswi a swi endleke. Xana wa swi lava ku swi tiva?—
Pawulo a a ri eYerusalema a ha ku vuya hi le riendzweni rakwe ra vunharhu ra vurhumiwa. Kumbexana a ku ri hi lembe ra 56 C.E. Pawulo a a pfaleriwile naswona a a ta tengisiwa. Kambe valala va Pawulo a va nga swi lavi leswaku a tengisiwa. A va lava leswaku a dlayiwa! Va endle rhengu ra leswaku vavanuna va kwalomu ka 40 va ya n’wi tumbelela endleleni yo ya Khezariya leswaku va ta n’wi dlaya.
Hi ndlela yo karhi, muzala wa Pawulo u twe hi ta rhengu rero. Xana wa swi tiva leswaku u endle yini hi mhaka leyi?— U ye eka Pawulo a ya n’wi byela hi mhaka leyi. Pawulo u nambe a byela ndhuna ya vuthu xikan’we-kan’we a ku: “Yisa jaha leri endhuneni ya nyimpi, hikuva ri ni swo karhi swo yi vikela swona.” Ndhuna ya vuthu yi ri yise eka ndhuna ya nyimpi, Klawudiyo Lisiya, kutani yi hlamusela leswaku jaha rolero ri ni mhaka ya nkoka. Klawudiyo u teke muzala wa Pawulo a ya vulavula na yena exihundleni hiloko a n’wi vikela mhaka ya kona.
Klawudiyo u tsundzuxe muzala wa Pawulo a ku: “U nga byeli munhu leswaku u paluxe swilo leswi eka mina.” Hiloko a vitana tindhuna timbirhi ta vuthu kutani a ti byela leswaku ti lunghisa masocha ya 200, vagadi va tihanci va 70 ni lava hlomeke hi fumu va 200 leswaku va gwirima va ya eKhezariya. Hi awara ya kaye hi vusiku byebyo, vavanuna va 470 va sukile va heleketa Pawulo eKhezariya naswona u fike a hlayisekile eka Felikisi, Ndhuna-nkulu ya Rhoma. Eka papila leri Klawudiyo a ri tsaleleke Felikisi u n’wi byele hi ta makungu yo dlaya Pawulo.
Kutani Vayuda va sindzisiwe ku hlangana na Pawulo ehubyeni ya nawu eKhezariya leswaku va ta vula swihehlo swa vona. Kambe, entiyisweni a va ri hava vumbhoni bya leswaku Pawulo u endle nchumu lowu hoxeke. Hambiswiritano, Pawulo u pfaleriwe ekhotsweni handle ka xivangelo ku ringana malembe mambirhi. Hikwalaho, u kombele ku ya tengisiwa eRhoma hiloko a rhumeriwa kwale.—Mintirho 23:16–24:27; 25:8-12.
Xana hi nga dyondza yini eka rungula leri malunghana ni muzala wa Pawulo?— Hi dyondza leswaku swi lava xivindzi ku paluxa nchumu lowu vanhu van’wana va faneleke va wu tiva ni leswaku loko hi wu paluxa hi nga ponisa vutomi bya van’wana. Hambileswi Yesu a a swi tiva leswaku valala “a va lava ku n’wi dlaya,” u hambete a byela vanhu hi Mfumo wa Xikwembu. Yesu u hi byele leswaku hi endla nchumu lowu fanaka. Xana hi ta endla tano? Hi ta endla tano loko hi ri ni xivindzi xo fana ni xa muzala wa Pawulo.—Yohane 7:1; 15:13; Matewu 24:14; 28:18-20.
Pawulo u khutaze munghana wakwe Timotiya loyi a ha ri muntshwa a ku: “Nyikela nyingiso lowu hambetaka eka wena ni le ku dyondziseni ka wena. Tshama eka swilo leswi, hikuva hi ku endla tano, u ta tiponisa wena swin’we ni lava va ku yingisaka.” (1 Timotiya 4:16) Hakunene, muzala wa Pawulo u tirhise xikhutazo xo tano lexi a xi kumeke eka malume wakwe. Xana na wena u ta endla tano?
^ ndzim. 3 Loko u hlayela vana, mfungho lowu wu endleriwe ku ku tsundzuxa leswaku u yima, kutani u rindzela leswaku va hlamula xivutiso xa kona.


text:
Xiphemu 2: Ku Suka Eka Ndhambi Ku Ya Eka Ku Kutsuriwa Le Egipta
I vanhu va nhungu ntsena lava poneke Ndhambi, kambe hi ku famba ka nkarhi va andzile va va magidi-gidi. Kutani, loko ku hundze malembe ya 352 endzhaku ka Ndhambi, ku velekiwe Abrahama. Hi ta dyondza hilaha Xikwembu xi hlayiseke xitshembiso xa xona hi ku nyika Abrahama n’wana wa jaha la vuriwaka Isaka. Kutani Isaka u ve ni vana vambirhi va majaha, eka wona Xikwembu xi hlawule Yakobe.
Yakobe a a ri ni ndyangu lowukulu wa vana va 12 va majaha ni van’wana va vanhwanyana. Vana va Yakobe va majaha va khume va venge ndzisana ya vona Yosefa kutani va yi xavisela evuhlongeni le Egipta. Hi ku famba ka nkarhi, Yosefa u ve mufumi wa nkoka aEgipta. Loko ndlala leyikulu yi hlasela, Yosefa u ringe vamakwavo ku vona loko va hundzukile. Eku heteleleni, ndyangu wa Yakobe hinkwawo, ku nga Vaisrayele, wu rhurhele aEgipta. Sweswo swi humelele emalembeni ya 290 endzhaku ka loko Abrahama a velekiwile.
Vaisrayele va tshame aEgipta emalembeni ya 215 lama landzeleke. Endzhaku ka ku fa ka Yosefa, va sungule ku va mahlonga kwalaho. Hi ku famba ka nkarhi, ku velekiwe Muxe naswona Xikwembu xi tirhise yena ku kutsula Vaisrayele aEgipta. Hi ku angarhela, Xiphemu xa VUMBIRHI, xi hlanganisa leswi endlekeke emalembeni ya 857.


text:
DYONDZO 9
Yeremiya A Nga Tshikanga Ku Chumayela Hi Yehovha
Minkarhi yin’wana vanhu va hi hleka kumbe va nga swi lavi loko hi va chumayela hi Yehovha. Leswi swi nga hi endla hi lava ku tshika ku chumayela hi Xikwembu. Xana u tshame u titwa hi ndlela yoleyo?— Bibele yi hi byela hi mufana un’wana loyi a a rhandza Yehovha kambe a laveke ku tshika ku chumayela. Vito ra yena a ku ri Yeremiya. A hi dyondzi swo tala hi mufana loyi.
Loko Yeremiya a ha ri mufana, Yehovha u n’wi byele leswaku a a fanele a chumayela vanhu leswaku va tshika ku endla swilo swo biha. Sweswo a swi n’wi tikela Yeremiya naswona a a chava. U byele Yehovha a ku: ‘A ndzi swi tivi leswi ndzi faneleke ndzi swi vula. Ndza ha ri mufana.’ Kambe Yehovha u te: ‘U nga chavi. Ndzi ta ku pfuna.’
Kutani Yeremiya u sungule ku chumayela vanhu leswaku a va ta xupuriwa loko va nga cinci. Xana u ehleketa leswaku vanhu va endle leswi Yeremiya a swi vuleke?— Doo! Va n’wi hlekile ni ku ka va nga ha n’wi tsakeli. Van’wana a va lava hambi ku ri ku n’wi dlaya! Xana u ehleketa leswaku Yeremiya u titwe njhani?— A a chava kutani u te: ‘A ndzi nge he tlheli ndzi chumayela hi Yehovha.’ Kambe xana hakunene u tshikile?— Doo! A a n’wi rhandza swinene Yehovha lerova a nga ta tshika ku chumayela. Kutani leswi Yeremiya a nga tshikangiki, Yehovha u n’wi sirhelerile.
Hi xikombiso, siku rin’wana vavanuna van’wana vo biha va hoxe Yeremiya egojini ro enta swinene leri taleke hi ndzhope. A a nga ri ni swakudya kumbe mati. Vavanuna volavo a va lava ku n’wi siya kwalaho leswaku a fa. Kambe Yehovha u n’wi pfunile leswaku a baleka!
Xana u nga dyondza yini eka xikombiso xa Yeremiya?— Hambileswi minkarhi yin’wana a a chava, a nga tshikanga ku chumayela hi Yehovha. Loko u chumayela hi Yehovha, vanhu va nga ha ku hleka kumbe va nga ha ku tsakeli. U nga ha nyuma kumbe u chava. Kambe u nga tshiki ku chumayela hi Yehovha. Minkarhi hinkwayo u ta ku pfuna, ku fana na Yeremiya.


text:
Buku Leyi U Nga Yi Tshembaka—Xiyenge 2
Tiko Ra Asiriya eMatin’wini Ya Bibele
Lowo i mfumo wa vumbirhi eka swihloko swa nkombo swa ntlhandlamano swa magazini wa Xalamuka! leswi vulavulaka hi mimfumo ya nkombo ya misava ya matimba ya le matin’wini ya Bibele. Swi tsaleriwa ku kombisa leswaku Bibele ya tshembeka nileswaku yi huhuteriwe hi Xikwembu naswona yi ni rungula leri nyikaka ntshembo, ku nga ku herisiwa ka maxangu lama vangiwaka hi ku fuma ka vanhu hi ndlela yo biha.
LOKO ku vulavuriwa hi tiko ra Asiriya eka vanhu va khlale va le Vuxa-xikarhi, a va khomiwa hi rhumbyana. Hi ku ya hi buku ya Bibele ya Yonasi, loko muprofeta yoloye a nyikiwe xiavelo xo ya twarisa vuavanyisi bya Xikwembu entsindza wa Asiriya, ku nga Ninivha, u balekele endhawini yin’wana. (Yonasi 1:1-3) Kumbexana a nga ha va a endle tano hikwalaho ka leswi tiko ra Asiriya a ri dume hi swilo swo biha.
Matimu Lama Tshembekaka
Muprofeta Nahume u hlamusele muti wa Ninivha tanihi “byetlelo bya tinghala” ni “muti lowu halataka ngati.” U engetele a ku: “Lexi xi khomiweke a xi suki! Ku ni mpfumawulo wa nkharisa ni mpfumawulo wa ku ketlaketla ka vhilwa, ni hanci leyi tsutsumaka ni kalichi leyi tlula-tlulaka. Mugadi wa hanci loyi a yi gadeke, ni ku hatima ka banga, ni rihati ra fumu, ni vunyingi lebyi dlayiweke, ni mintsumbu yo tala swinene; mintsumbu a yi heli. Va tshamela ku khunguvanyeka exikarhi ka mintsumbu ya vona.” (Nahume 2:11; 3:1-3) Xana tibuku ta matimu ta yi seketela nhlamuselo ya le Bibeleni ya tiko ra khale ra Asiriya?
Buku leyi nge Light From the Ancient Past, yi vula leswaku Vaasiriya “a va chaviwa swinene hikwalaho ka tihanyi leti a va ri na tona loko va hlasela valala va vona.” Ndlela leyi landzelaka i yin’wana leyi Hosi ya le Asiriya, Ashurnasirpal wa vumbirhi a ti bumeke ha yona loko a khoma vanhu lava a va nga yimi na yena hi tihanyi:
“Ndzi ake phuphu yi vandzamana ni nyangwa ya muti wakwe, naswona ndzi yevule nhlonge ya tihosi hinkwato leti xandzukeke, naswona ndzi funengete phuphu yoleyo hi nhlonge ya vona; yin’wana ndzi yi namarhete endzeni ka phuphu, yin’wana ndzi yi belele etimhandzini ndzi yi belela hala handle ka phuphu, . . . naswona ndzi tseme mavoko ni milenge ya vatirhela-mfumo ni ya vatirhela-mfumo va le vuhosini lava xundzukeke. . . . Mahlonga yo tala exikarhi ka tona ndzi ma hise hi ndzilo, kasi man’wana ndzi titekele wona ma va mahlonga lama hanyaka.” Loko vayimburi va cela tindhawu ta le vuhosini ta Vaasiriya va kume makhumbi lama khavisiweke hi swifaniso leswi a swi kombisa swiendlo swo biha leswi a va swi endla mahlonga.
Hi lembe ra 740 B.C.E., tiko ra Asiriya ri hlule tiko ra Samariya, ku nga ntsindza wa mfumo wa le n’walungwini wa Israyele, ivi ri teka Vasamariya ri va yisa evuhlongeni. Endzhaku ka malembe ya nhungu, tiko ra Asiriya ri hlasele tiko ra Yuda. * (2 Tihosi 18:13) Hosi ya le Asiriya ku nga Senakeribi u sindzise Hosi Hezekiya leswaku a n’wi nyika titalenta ta 30 ta nsuku ni titalenta ta 300 ta silivhere. Bibele yi vula leswaku ndzuvo lowu wu hakeriwile. Hambiswiritano, Senakeribi u sindzise leswaku ntsindza wa Yuda ku nga Yerusalema na wona wu tinyiketa eka yena.—2 Tihosi 18:9-17, 28-31.
Vayimburi va kume rungula ra swiendlakalo eNinivha, leri fanaka ni rungula ra matimu ya Senakeribi. Etsalweni leri tsariweke eribyeni leri nga ni matlhelo ya tsevu, hosi ya Asiriya yi tibume yi ku: “Loko a ri Hezekiya lowa Muyuda, a nga titsongahatelanga joko ra mina, ndzi rhendzele miti ya yena yo tiya ya 46, makhokholo lama rhendzeriweke hi marhangu ni swimitana swa ntsandza-vahlayi leswi nga ekusuhi, kutani ndzi (swi) hlula . . . Yena [Hezekiya] ndzi n’wi endle mukhotsiwa eYerusalema, vuako bya yena bya vuhosi, tanihi nyenyana leyi pfaleriweke.” Senakeribi u vule leswaku Hezekiya u n’wi rhumelele “titalenta ta 30 ta nsuku, titalenta ta 800 ta silivhere, maribye ya risima (ni) tinxaka hinkwato ta swilo swa risima.”, ni ku engetela nhlayo ya titalenta ta silivhere leti a ti kumeke.
Hambiswiritano, xiya leswaku Senakeribi a nga vulanga leswaku u hlule tiko ra Yerusalema. Entiyisweni, a nga vulanga nchumu malunghana ni ku va Xikwembu xi nghenelerile eku hluriweni ka mavuthu yakwe. Hi ku ya hi Bibele, ntsumi ya Xikwembu yi dlaye masocha ya Vaasiriya lama ringanaka 185 000, hi vusiku byin’we. (2 Tihosi 19:35, 36) Xidyondzeki Jack Finegan u ri: “Hambiswiritano malunghana ni ku tibuma loku a ku kanetana ni tihosi ta le Asiriya, a swi olovi ku langutela leswaku Senakeribi a a fanele a hlamusele ku hluriwa koloko.”
Vuprofeta Lebyi Tshembekaka
Kwalomu ka madzana ya malembe emahlweni ko lovisiwa ka mfumo wa Asiriya, Esaya u vule leswaku Yehovha Xikwembu u ta avanyisa vahluri lava tibumaka hikwalaho ka nsele lowu va wu endleke vanhu vakwe. Yehovha u te: “Ndzi ta kambela mihandzu ya ku tikurisa ka mbilu ka hosi ya Asiriya ni ku tikurisa ka mahlo yakwe yo tlakuka.” (Esaya 10:12) Tlhandlakambirhi, muprofeta wa Xikwembu Nahume u profete leswaku muti wa Ninivha wu ta phangiwa, tinyangwa ta wona ti ta pfuleriwa valala va wona naswona varindzi va wona va ta baleka. (Nahume 2:8, 9; 3:7, 13, 17, 19) Muprofeta wa Bibele ku nga Sofaniya, u tsale leswaku muti wolowo wu ta va “rhumbi.”—Sofaniya 2:13-15.
Vuprofeta bya ku lovisiwa ka wona byi hetiseke hi 632 B.C.E. Sweswo swi endleke loko mavuthu ya Babilona ni ya Vameda ma hlangana kutani ma hlasela muti wa Ninivha ivi ma lovisa Mfumo wa Vaasiriya. Matimu ya Vababilona ya swiendlakalo sweswo ma kombisa leswaku vahluri “va phange swilo hinkwaswo swa le tikweni ni leswi a swi ri etempeleni” kutani ma siya muti wa Ninivha “wu ri rhumbi.” Namuntlha ndhawu leyi nga riki na nchumu leyi a yi ri eNinivha yi vonaka hi tinhulu ta marhumbi leti nga le ribuweni leri nga evuxeni bya Nambu wa Tigri, etlhelo ka muti wa Mosul, le Iraq.
Nakambe ku lovisiwa ka muti wa Asiriya swi hoxe xandla eku hetisekeni ka switshembiso swa vuprofeta bya le Bibeleni. Eku sunguleni ka lembe ra 740 B.C.E., tiko ra Asiriya ri teke mfumo wa tinyimba ta khume ri ti yisa evuhlongeni. Hi nkarhi lowu muti wa Asiriya wu endleke sweswo, muprofeta wa Xikwembu Esaya u profete leswaku Yehovha u ta “tshova Muasiriya,” a “n’wi kandziyela” naswona u ta vuyisa Israyele etikweni ra rikwavo. Esaya u tsale a ku: “Masalela ya vanhu vakwe lava nga ta sala, va huma eAsiriya . . . , [Xikwembu xi] ta va hlengeleta.” Sweswo swi endlekile endzhaku ka malembe ya 200!—Esaya 11:11, 12; 14:25.
Ntshembo Lowu U Nga Pfumelaka Eka Wona
Endzhaku ka loko muti wa Ninivha wu nga si lovisiwa, loko tihosi ta wona ta ha chaviwa hi valala va tona, Esaya u profete hi ta ku ta ka mufumi la hambaneke ni vafumi van’wana. U tsale a ku: “Hi velekeriwe n’wana, hi nyikiwe n’wana wa jaha; naswona ku fuma ka vuhosana ku ta va ekatleni ra yena. Kutani vito ra yena u ta thyiwa . . . Hosana ya Ku Rhula. Ku tala ka ku fuma ka vuhosana ni ku rhula a swi nge vi na makumu, exiluvelweni xa Davhida ni le mfun’weni wa yena leswaku a wu simeka wu tiya ni ku wu seketela hi vululami ni hi ku tshembeka, ku sukela sweswi ku ya enkarhini lowu nga riki na makumu. Ku hiseka ka Yehovha wa mavuthu ku ta swi endla.”—Esaya 9:6, 7.
Yesu Kreste “Hosana ya Ku Rhula” u ta fuma misava hinkwayo. Pisalema 72:7, 8 yi ri: “Emasikwini ya yona lowo lulama u ta hluka, ni ku rhula ku ta andza ku fikela n’weti wu nga ha vi kona. Yi ta fuma ku suka elwandle rin’wana ku ya elwandle rin’wanyana ku suka eNambyeni [wa Yufrata] ku ya emakumu ka misava.”
Hi ku tirhisa “Hosana ya Ku Rhula” leyi nga ni matimba, Yehovha Xikwembu u ta hetisisa switshembiso leswi nga eka Pisalema 46:8, 9 leyi nge: “N’wina vanhu tanani, vonani swiendlo swa Yehovha, Ndlela leyi a vekeke ha yona swilo leswi hlamarisaka emisaveni. U herisa tinyimpi ku ya fika emakumu ya misava. Vurha u byi tshova hi le xikarhi naswona u tshovelela fumu; tigolonyi u ti hisa endzilweni.”
Leswaku ti hetisisa vuprofeta lebyi bya Bibele, Timbhoni ta Yehovha ti ni tsima lerikulu ro dyondzisa Bibele, naswona tsima leri ri pfuna vanhu leswaku va tiva tindlela to kuma ku rhula hilaha Yesu a endleke hakona. Entiyisweni, Xikwembu hi xona ntsena lexi nga ta hetisisa vuprofeta lebyi tsariweke eka Esaya 2:4, lebyi nge: “Va ta fula mabanga ya vona ma va swikomu ni mafumu ya vona ma va swikhutulo. Tiko a ri nge tlakuseli tiko rin’wana banga, naswona a va nge he dyondzi nyimpi.” Hi laha ku fanaka namuntlha, hileswaku vafumi va misava va heta tibiliyoni ta tidolara hi lembe va ri karhi va xava matlhari!
Matimu lama pakanisaka ni vuprofeta byi swi veka erivaleni leswaku Bibele i buku yo hlawuleka, byi tlhela byi tiyisekisa vanhu lava lavaka ku tiva ntiyiso leswaku i buku leyi hi faneleke hi yi tshemba. Eka xihloko lexi landzelaka, xa swihloko leswi swa nxaxamelo, hi ta kambisisa tiko ra khale ra Babilona, ku nga ntsindza wa mfumo lowukulu wa vunharhu ematin’wini ya Bibele.
^ ndzim. 9 Endzhaku ka ku fuma ka Hosi Solomoni, tinyimba ta 12 ta Israyele ti avanile—nyimba ya Yuda ni ya Benjamini ti vumbe mfumo wa le dzongeni; naswona mimfumo leyin’wana ya khume yi vumbe mfumo wa le n’walungwini. Yerusalema a wu ri ntsindza wa mfumo wa le dzongeni naswona Samariya a wu ri ntsindza wa mfumo wa le n’walungwini.


text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) MARCH 2017
Nkandziyiso lowu wu ni swihloko leswi dyondziwaka evandlheni ku sukela hi May 1-28, 2017.
Ndzi Vuyeriwe Ngopfu Hikwalaho Ko Famba Ni Vanhu Vo Tlhariha
Eka malembe yo tala lawa a ma heteke a ri eka ntirho wa nkarhi hinkwawo, William Samuelson u nyikiwe swiavelo leswi a swi tika ni leswi a swi tsakisa.
Kombisa Xichavo Eka Lava Swi Va Fanelaka
I mani loyi a faneriwaka hi ku kombisiwa xichavo naswona ha yini? U ta vuyeriwa njhani hi ku xixima vanhu volavo?
Vana Ni Ripfumelo U Endla Swiboho Hi Vutlhari!
Swin’wana swa swiboho leswi u swi endlaka swi ta khumba vutomi bya wena hinkwabyo. I yini leswi nga ta ku pfuna ku endla swiboho hi vutlhari?
Tirhela Yehovha Hi Mbilu Leyi Heleleke!
Tihosi ta Yuda ku nga Asa, Yehoxafati, Hezekiya na Yosiya hinkwato ka tona ti endle swihoxo. Nilokoswiritano Xikwembu xi ti teke ti ri leti xi tirheleke hi mbilu leyi hetisekeke. Ha yini?
Xana u ta dyondza swo karhi eka swihoxo swa tihosi ta khale ta le Bibeleni?
U nga dyondza dyondzo ya nkoka eka swihoxo swa van’wana ku katsa ni swa vanhu lava tsariweke eBibeleni.
Ku Va Munghana Wa Xiviri Loko Munghana Wa Wena A Endla Swihoxo
Ku nga va ni nkarhi lowu munghana wa wena a lavaka mpfuno leswaku a tlhela a va ni vuxaka lebyinene ni Xikwembu. Xana u nga n’wi pfuna njhani?
Vito Leri Nga eBibeleni Leri Tsariweke eKhuwaneni Ra Khale
Hi 2012 ku kumeke swiphemu swa khuwana leri nga ni malembe ya 3 000 naswona sweswo swi tsakise vayimburi. I yini xo hlawuleka hi khuwana leri?


text:
NDZIMA 25
“Ntsetselelo Lowukulu Wa Xikwembu Xa Hina”
1, 2. (a) Hi ntolovelo, xana manana u angurisa ku yini loko n’wana wa yena a rila? (b) Hi wihi ntlhaveko lowu nga wukulu ku tlula ni wa manana?
EXIKARHI ka vusiku n’wana wa rila. Hi ku hatlisa manana wa pfuka. A nga ha etleli byona bya n’wantenyana—ku sukela loko n’wana a velekiwile. Se wa swi tiva leswaku loko n’wana wakwe a rila hi ndlela yo karhi, u va a lava yini. Hikwalaho, wa swi kota ku twa leswaku sweswi n’wana wakwe u lava ku dyisiwa, ku tlakuriwa kumbe ku khathaleriwa hi ndlela yo karhi. Kambe, ku nga khathariseki leswaku n’wana u rilela yini, manana wa angula. Rirhandzu leri a nga na rona a ri n’wi pfumeleli leswaku a honisa swilaveko swa n’wana wa yena.
2 Ntwela-vusiwana lowu manana a nga na wona eka n’wana wakwe, i wun’wana wa mintlhaveko leyikulu leyi vanhu va nyama va nga na yona. Hambiswiritano, ku ni ntlhaveko wun’wana lowu nga wukulu swinene—ku nga ntwela-vusiwana lowu Xikwembu xa hina Yehovha xi nga na wona. Ku xiyisisa mfanelo leyi ya rirhandzu, swi nga hi pfuna leswaku hi tshinela ekusuhi na Yehovha. Sweswi hi ta hlamusela leswaku ntwela-vusiwana i yini, ni ndlela leyi Xikwembu xi wu kombisaka ha yona.
Xana Ntwela-vusiwana I Yini?
3. Xana riendli ra Xiheveru leri hundzuluxeriweke va ku “tsetselela” kumbe “ku va ni ntwela-vusiwana” ri vula yini?
3 EBibeleni, rito leri nge ntwela-vusiwana ni leri nge ntsetselelo, ma yelana swinene. Ku ni marito yo hlayanyana ya Xiheveru ni ya Xigriki lawa nhlamuselo ya wona yi yelanaka swinene ni ntwela-vusiwana lowukulu. Hi xikombiso, xiya riendli ra Xiheveru ra·chamʹ, leri hakanyingi ri vulaka ku “tsetselela” kumbe “ku va ni ntwela-vusiwana.” Buku yin’wana yi hlamusela leswaku riendli leri nge ra·chamʹ ri “hlamusela ntwela-vusiwana lowukulu, lowu hi vaka na wona loko hi vona vanhu lava hi va rhandzaka va xaniseka.” Rito leri ra Xiheveru, leri Yehovha a ri tirhisaka ri fambelana ni rito “mbeleko” naswona ri nga ha hlamuseriwa tanihi “ntwela-vusiwana wa manana.” *—Eksoda 33:19; Yeremiya 33:26.
4, 5. Xana Bibele yi yi tirhisa njhani mintlhaveko leyi manana a nga na yona eka n’wana wa yena leswaku yi hi dyondzisa ntwela-vusiwana wa Yehovha?
4 Bibele yi tirhisa mintlhaveko leyi manana a nga yona eka n’wana wa yena ku hi dyondzisa leswaku ntwela-vusiwana wa Yehovha wu njhani. Eka Esaya 49:15 ha hlaya: “Xana wansati a nga rivala n’wana loyi a n’wi an’wisaka lerova a nga vi na ntwela-vusiwana [ra·chamʹ] eka n’wana la humaka embelekweni wakwe? Ina, va nga ha rivala, kambe mina a ndzi nge ku rivali.” (The Amplified Bible) Nhlamuselo yoleyo leyi khumbaka mbilu yi kombisa ntwela-vusiwana lowukulu lowu Yehovha a nga na wona eka vanhu vakwe. Njhani?
5 Swa tika ku anakanya leswaku manana a nga rivala ku an’wisa ni ku khathalela n’wana wakwe. Phela ricece a ri swi koti ku tipfuna; ri lava nkhathalelo ni rirhandzu ra mana wa rona vusiku ni nhlikanhi. Khombo ra kona, swi tolovelekile ku twa leswaku ku ni vamanana lava tshikaka vana va vona va nga va khathaleli, ngopfu-ngopfu ‘eminkarhini leyi ya mangava,’ leyi eka yona “xinakulobye xa ntumbuluko” xi nga ha riki kona. (2 Timotiya 3:1, 3) “Kambe,” Yehovha u ri, “A ndzi nge ku rivali.” Ntwela-vusiwana lowukulu lowu Yehovha a nga na wona eka malandza ya yena a wu heli. I wukulu swinene ku tlula ntlhaveko wa ntumbuluko lowu hi wu tivaka—ku nga ntwela-vusiwana lowu hi ntolovelo manana a nga na wona eka n’wana wa yena. A swi hlamarisi, leswi mutsari un’wana a vuleke leswi malunghana na Esaya 49:15: “Lawa i marito yo enta swinene ku tlula hinkwawo lama kumekaka eka Testamente ya Khale, lama kombisaka rirhandzu leri Xikwembu xi nga na rona.”
6. Vanhu vo tala lava nga hetisekangiki va wu languta njhani ntwela-vusiwana lowukulu, naswona i yini leswi Yehovha a hi tiyisekisaka ha swona?
6 Xana ntwela-vusiwana lowukulu i xikombiso xa ku tsana? Vanhu vo tala lava nga hetisekangiki va anakanya tano. Hi xikombiso, Seneca mutivi wa filosofi wa Murhoma, loyi a hanyeke hi nkarhi wa Yesu, naswona a a ri ntlharhi ya le Rhoma, u dyondzise leswaku “ntwela-vusiwana i ku tsana ka mianakanyo.” Seneca a a ri museketeri wa Vustoyika, ku nga filosofi leyi khutazaka vanhu leswaku va endla swilo hi ku rhula kambe va nga vi na ntwela-vusiwana. Seneca u vule leswaku munhu wo tlhariha a nga ha va pfuna lava nga enhlomulweni kambe a nga fanelanga a va twela vusiwana, hikuva loko o va twela vusiwana a nge endli swilo hi mfanelo. Mavonelo ya tano ya vutianakanyi a ma endla leswaku ntwela-vusiwana wa xiviri wu pfumaleka. Kambe Yehovha a nga tano nikatsongo! ERitweni ra yena, Yehovha wa hi tiyisekisa leswaku “u ni xinakulobye lexikulu swinene ni tintswalo.” (Yakobo 5:11, nhlamuselo ya le hansi) Hilaha hi nga ta swi vona ha kona, ku va ni ntwela-vusiwana a swi kombisi ku tsana kambe i mfanelo leyi nga ni matimba ni leyi nga ya nkoka. A hi kambisiseni leswaku Yehovha tanihi hi mutswari la nga ni rirhandzu, u wu kombisa njhani ntwela-vusiwana.
Loko Yehovha A Kombisa Tiko Ntwela-vusiwana
7, 8. Xana Vaisrayele va xaniseke hi ndlela yihi aEgipta wa khale, naswona Yehovha u angurise ku yini loko a vona ku xaniseka ka vona?
7 Ntwela-vusiwana wa Yehovha wu vonaka kahle eka ndlela leyi a tirhisaneke ni tiko ra Israyele ha yona. Eku heleni ka lembe-xidzana ra vu-16 B.C.E., timiliyoni ta Vaisrayele a ti ri mahlonga aEgipta naswona a va tshikileriwa swinene. Vaegipta “va hambeta va va tikisela vutomi hi vuhlonga byo nonon’hwa, va va pfuvisa vumba byo aka ni ku baka switina.” (Eksoda 1:11, 14) Hi loko Vaisrayele va kombele Yehovha leswaku a va pfuna. Xana Xikwembu xa ntwela-vusiwana lowukulu xi angurise ku yini?
8 Mbilu ya Yehovha a yi khumbekile. U te: “Entiyisweni ndzi vone ku xaniseka ka vanhu va mina lava nga aEgipta, naswona ndzi twe xirilo xa vona hikwalaho ka lava va va sindzisaka ku tirha; hikuva ndza ku tiva swinene ku vava loku va ku twaka.” (Eksoda 3:7) A swi nga ta koteka leswaku Yehovha a vona ku xaniseka ka vanhu va yena kumbe ku twa xirilo xa vona kambe a nga va tweli vusiwana. Hi laha hi swi voneke ha kona eka Ndzima 24 ya buku leyi, Yehovha i Xikwembu xa ntwela-vusiwana. Ntwela-vusiwana i vuswikoti byo twa ku vava loku twiwaka hi van’wana. Yehovha a nga lo va ntwela-vusiwana ntsena vanhu va yena; kambe u endle swo karhi leswaku a va pfuna. Esaya 63:9 yi ri: “Erirhandzwini ni le ka ntsetselelo wa yena u va xavile.” Yehovha u ponise Vaisrayele aEgipta “hi voko ra matimba.” (Deteronoma 4:34) Endzhaku ka sweswo u va nyike swakudya hi singita kutani a va nyika tiko ra mihandzu, leri nga ra vona.
9, 10. (a) Ha yini Yehovha hi ku phindha-phindha a kutsule Vaisrayele loko va tshama eTikweni leri Tshembisiweke? (b) Emasikwini ya Yefta, xana Yehovha u kutsule Vaisrayele eka ntshikilelo wihi, naswona i yini lexi n’wi susumeteleke ku endla tano?
9 Nwela-vusiwana wa Yehovha a wu helelanga kwalaho. Loko Vaisrayele se va tshame eTikweni leri Tshembisiweke, va dyohile hi ku phindha-phindha, kutani vuyelo bya kona ku va ku xaniseka. Kutani, vanhu lava va tlhela va tianakanya, kutani va vitana Yehovha. U va kutsule minkarhi yo tala. Hikwalaho ka yini? ‘Hikuva a a twela vanhu vakwe vusiwana.’—2 Tikronika 36:15; Vaavanyisi 2:11-16.
10 Xiya leswi humeleleke emasikwini ya Yefta. Leswi Vaisrayele va sunguleke ku tirhela swikwembu swa hava, Yehovha u va pfumelele leswaku va tshikileriwa hi Vaamone ku ringana malembe ya 18. Eku heteleleni Vaisrayele va hundzukile. Bibele ya hi byela: “Kutani va sungula ku susa swikwembu swimbe exikarhi ka vona, va tirhela Yehovha, lerova moya-xiviri wakwe wu hela matimba hikwalaho ka ku karhateka ka Israyele.” * (Vaavanyisi 10:6-16) Loko vanhu va yena va kombise ku tisola ka xiviri, Yehovha a nga ha swi lavi ku va vona va xaniseka. Kutani Xikwembu lexi nga ni ntwela-vusiwana lowukulu xi nyike Yefta matimba yo kutsula Vaisrayele emavokweni ya valala va vona.—Vaavanyisi 11:30-33.
11. Eka ndlela leyi Yehovha a khomeke Vaisrayele ha yona, xana hi dyondza yini hi ntwela-vusiwana?
11 Xana ndlela leyi Yehovha a khomeke tiko ra Israyele ha yona, yi hi dyondzisa yini hi ntwela-vusiwana lowukulu? Hi dyondza leswaku loko vanhu va xaniseka a ngo va twela vusiwana ntsena. Tsundzuka xikombiso xa manana loyi ntwela-vusiwana wa yena wu n’wi susumetelaka ku endla xo karhi leswaku a pfuna n’wana wa yena loyi a rilaka. Hi laha ku fanaka Yehovha a nga swi honisi swirilo swa vanhu va yena. Ntwela-vusiwana wa yena lowukulu wu n’wi susumetela ku va wisisa eku xanisekeni ka vona. Ku engetela kwalaho, ndlela leyi Yehovha a khomeke Vaisrayele ha yona yi hi dyondzisa leswaku ntwela-vusiwana a hi ku tsana, hikuva mfanelo leyi, leyi rhandzekaka yi n’wi susumetele leswaku a teka goza lerikulu ro pfuna vanhu vakwe. Kambe, xana Yehovha u kombisa ntwela-vusiwana eka malandza yakwe loko ya ri hi ntlawa ntsena?
Ntwela-vusiwana Wa Yehovha Eka Munhu Un’wana Ni Un’wana
12. Xana Nawu wu wu kombise njhani ntwela-vusiwana wa Yehovha eka munhu un’wana ni un’wana?
12 Nawu lowu Yehovha a wu nyikeke tiko ra Israyele wu kombise ntwela-vusiwana wa yena eka munhu un’wana ni un’wana. Hi xikombiso, xiya ndlela leyi a khathaleleke ha yona swisiwana. Yehovha a a swi tiva leswaku swiyimo leswi nga languteriwangiki swi nga endla Muisrayele a tikuma a ri evuswetini. Xana swisiwana a swi fanele ku khomiwa njhani? Yehovha u lerise Vaisrayele a ku: “U nga tshuki u nonon’hwisa mbilu ya wena kumbe u tsona makwenu la nga xisiwana. Hakunene u fanele u n’wi nyika, naswona mbilu ya wena yi nga tshuki yi felela eku n’wi nyikeni, hikuva hikwalaho ka leswi, Yehovha Xikwembu xa wena u ta ku katekisa entirhweni wun’wana ni wun’wana wa wena ni le xiendlweni xin’wana ni xin’wana xa wena.” (Deteronoma 15:7, 10) Ku engetela kwalaho Yehovha u lerise leswaku Vaisrayele va nga tshoveli hinkwaswo emasin’wini ya vona naswona a va nga fanelanga va khwaja. Swisiwana hi swona a swi ta khwaja. (Levhitika 23:22; Rhuti 2:2-7) Loko tiko ri landzelela nawu lowu wo anakanyela swisiwana leswi nga exikarhi ka vona, vanhu lava pfumalaka eIsrayele a va nga ta hanya hi ku kombela. Xana leswi a swi kombisi ntwela-vusiwana lowu Yehovha a nga na wona?
13, 14. (a) Xana marito ya Davhida ya hi tiyisekisa njhani leswaku Yehovha wa khumbeka hi un’wana ni un’wana wa hina? (b) Hi xihi xifaniso lexi nga tirhisiwaka ku kombisa leswaku Yehovha u le kusuhi ni lava ‘tshovekeke mbilu’ kumbe lava ‘pfotlokeke emoyeni’?
13 Ni namuntlha Xikwembu xa hina lexi rhandzekaka xa khumbeka swinene hi hina ha un’we-un’we. Hi nga tiyiseka leswaku u vona ku xaniseka kun’wana ni kun’wana loku hi langutanaka na kona. Mupisalema Davhida u tsarile: “Mahlo ya Yehovha ma le henhla ka lavo lulama, ni tindleve takwe ti yingisa xirilo xa vona xo kombela mpfuno. Yehovha u le kusuhi ni lava va tshovekeke mbilu; ni lava va pfotlokeke emoyeni wa va ponisa.” (Pisalema 34:15, 18) Malunghana ni lava ku vulavuriwaka ha vona eka marito lawa, muhlamuseri un’wana wa Bibele u te: “Va tshoveke timbilu naswona va pfotlokile emoyeni hikwalaho ka xidyoho naswona va titekela ehansi; va tivona va nga ri nchumu naswona va ri lava vevukaka.” Vanhu vo tano va nga ha vona onge Yehovha u le kule na vona naswona va nga ha vona onge a nge va khathaleli hikuva va nga ri nchumu. Kambe sweswo a swi tano. Marito ya Davhida ma hi tiyisekisa leswaku Yehovha a nga va fularheli lava “titsongahataka.” Xikwembu xa hina xa ntwela-vusiwana xa swi tiva leswaku eminkarhini yo tano, hi xi lava swinene, naswona xi le kusuhi na hina.
14 Xiya ntokoto lowu. Manana wa le United States u tsutsumisele n’wana wa yena wa mufana loyi a nga ni malembe mambirhi hi vukhale exibedlhele hikuva a a khomiwe hi vuvabyi bya kholokholo. Endzhaku ko kambela n’wana loyi, madokodela ma byele manana loyi leswaku n’wana wakwe u fanele a etlerisiwa exibedlhele vusiku byebyo. Xana manana u etlele kwihi vusiku byebyo? Exitulwini xa le xibedlhele, etlhelo ka mubedo wa n’wana wakwe! N’wana wakwe a a vabya naswona a a lava ku va ekusuhi na yena. Hakunene hi nga langutela leswi engetelekeke eka Tata wa hina wa le tilweni loyi a nga ni rirhandzu! Hikuva hi endliwe hi xifaniso xa yena. (Genesa 1:26) Marito lama khumbaka mbilu ya Pisalema 34:18 ma hi tiyisekisa leswaku loko hi “tshoveke . . . mbilu” kumbe hi “pfotloke . . . emoyeni” Yehovha tanihi mutswari la nga ni rirhandzu “u le kusuhi” na hina—u ni ntwela-vusiwana naswona u lunghekele ku hi pfuna nkarhi hinkwawo.
15. Xana Yehovha u n’wi pfuna njhani un’wana ni un’wana wa hina?
15 Kutani ke, xana Yehovha u n’wi pfunisa ku yini un’wana ni un’wana wa hina? A nga swi susi leswi vangelaka ku xaniseka. Kambe Yehovha u endle malunghiselelo yo tala yo pfuna lava va lavaka mpfuno eka yena. Rito ya yena, ku nga Bibele, ri nyikela ndzayo leyi twisisekaka leyi nga pfunaka. Evandlheni, Yehovha u ni valanguteri lava fanelekaka hi tlhelo ra moya, lava lwelaka ku kombisa ntwela-vusiwana wa yena loko va pfuna vagandzeri-kulobye. (Yakobo 5:14, 15) Tanihi “Mutwi wa xikhongelo” u nyika “moya lowo kwetsima . . . eka lava n’wi kombelaka.” (Pisalema 65:2; Luka 11:13) Moya wolowo wu nga hi nyika “matimba lama tlulaka lama tolovelekeke” leswaku hi kota ku tiyisela ku kondza Mfumo wa Xikwembu wu susa maxangu hinkwawo. (2 Vakorinto 4:7) Xana a hi tsaki hikwalaho ka malunghiselelo lawa hinkwawo? Hi nga rivali leswaku malunghiselelo lawa ma kombisa ntwela-vusiwana lowukulu wa Yehovha.
16. Hi xihi xikombiso lexikulu xa ntwela-vusiwana wa Yehovha naswona xi n’wi khumba njhani un’wana ni un’wana wa hina?
16 Ina, xikombiso lexikulu eka hinkwaswo, xa ntwela-vusiwana wa Yehovha, hi lexi xa ku nyikela hi Loyi a n’wi rhandzaka swinene leswaku ava nkutsulo eka hina. A ku ri gandzelo leri kombisaka leswaku Yehovha wa hi rhandza naswona ri pfule ndlela ya leswaku hi ponisiwa. Tsundzuka leswaku gandzelo rero ra tirha eka un’wana ni un’wana wa hina. Swa twisiseka leswaku ha yini Zakariya, tata wa Yohane mukhuvuri, a vuleke ka ha ri emahlweni leswaku lunghiselelo leri ri kombisa “ntsetselelo lowukulu wa Xikwembu xa hina.”—Luka 1:78.
Loko Yehovha A Tshika Ku Kombisa Ntwela-vusiwana
17-19. (a) Xana Bibele yi swi kombisa njhani leswaku ntwela-vusiwana wa Yehovha wu pfa wu kuma ndzhuti wu yima? (b) I yini lexi endleke leswaku Yehovha a nga ha va tweli vusiwana vanhu va yena?
17 Xana hi fanele hi ehleketa leswaku ntwela-vusiwana lowukulu wa Yehovha a wu na swipimelo? Ku hambana ni sweswo, Bibele yi swi kombisa kahle leswaku vanhu lava tihambanisaka ni tindlela ta Yehovha to lulama a nge va tweli vusiwana. (Vaheveru 10:28) Leswaku u vona lexi n’wi endlaka a endla leswi, tsundzuka xikombiso xa tiko ra Israyele.
18 Hambileswi Yehovha hi ku phindha-phindha a kutsuleke Vaisrayele eka valala va vona, eku heteleleni ntwela-vusiwana wa yena wu kume ndzhuti wu yima. Vanhu lava vo sihalala, a va gandzela swifaniso, va tlhela va nekaneka swifaniso swa vona leswi nyenyetsaka va swi yisa etempeleni ya Yehovha! (Ezekiyele 5:11; 8:17, 18) Ku tlula kwalaho, hi byeriwa leswi: “A va ya emahlweni va monya varhumiwa va Xikwembu xa ntiyiso ni ku ma langutela ehansi marito yakwe ni ku vungunya vaprofeta vakwe, kukondza vukarhi bya Yehovha byi wela vanhu vakwe, ku nga ha vi na ku tshunguriwa.” (2 Tikronika 36:16) Vaisrayele a va onhake lerova a va nga ha faneriwi hi ntwela-vusiwana, va tlhontlhe Yehovha. Vuyelo byi ve byihi?
19 Yehovha a a nga ha va tweli vusiwana vanhu va yena. U te: “A ndzi nge tsetseleli, kumbe ku va twela vusiwana, naswona a ndzi nge vi na tintswalo ta ku va tshika ndzi nga va lovisi.” (Yeremiya 13:14) Xisweswo, Yerusalema ni tempele ya yona swi lovisiwile naswona Vaisrayele va tekiwile va yisiwa evukhumbini eBabilona. Swa vava ku vona vanhu va xandzuka swinene lerova Xikwembu xi nga ha lavi ku va twela vusiwana!— Swirilo 2:21.
20, 21. (a) Xana ku ta humelela yini loko ntwela-vusiwana wa Xikwembu wu hela esikwini ra hina? (b) Hi rihi lunghiselelo ra ntwela-vusiwana wa Yehovha leri ku nga ta buriwa ha rona eka ndzima leyi landzelaka?
20 Ku vuriwa yini hi namuntlha? Yehovha a nga hundzukanga. Hikwalaho ka ntwela-vusiwana wakwe u rhumele Timbhoni ta yena leswaku ti chumayela “mahungu lamanene lawa ya mfumo” eka vaaki hinkwavo va le misaveni. (Matewu 24:14) Loko vanhu va timbilu to lulama va amukela rungula leri ra Mfumo, Yehovha wa va pfuna leswaku va ri twisisa. (Mintirho 16:14) Kambe ntirho lowu a wu nge endliwi hi laha ku nga heriki. Yehovha u ta va a nga kombisi ntwela-vusiwana loko o pfumelela mafambiselo lawa yo homboloka ni maxangu ya wona, swi ya emahlweni swi nga herisiwi. Loko ntwela-vusiwana wa Xikwembu wu herile, Yehovha u ta ta a ta herisa misava leyi yo homboloka. Ni le nkarhini wolowo, u ta va a kombisa ntwela-vusiwana—u ta va a lwela “vito [ra yena] ro kwetsima” ni ku tsetselela malandza ya yena lama tinyiketeleke. (Ezekiyele 36:20-23) Yehovha u ta herisa vuhomboloki emisava leyintshwa yo lulama. Malunghana ni vanhu vo homboloka Yehovha u hlambanyile a ku: “Tihlo ra mina a ri nge vi na nsovo, naswona a ndzi nge vi na ntsetselelo. Kunene ndlela ya vona ndzi ta yi tisa enhlokweni ya vona.”—Ezekiyele 9:10.
21 Ku kondza ku fika nkarhi wolowo, Yehovha u va twela vusiwana vanhu, hambi ku ri lava va langutaneke ni ndzoviso. Vanhu lava nga ni xidyoho, lava va hundzukaka hi mbilu hinkwayo, va nga vuyeriwa eka lunghiselelo ra Yehovha ro kombisa ntwela-vusiwana—ku nga ndzivalelo. Eka ndzima leyi landzelaka hi ta bula hi swifaniso leswi kumekaka eBibeleni, leswi kombisaka vukulu bya ndzivalelo wa Yehovha.
^ ndzim. 3 Kambe lexi tsakisaka, eka Pisalema 103:13 riendli ra Xiheveru leri nge ra·chamʹ ri vula ntsetselelo, kumbe ntwela-vusiwana lowu tatana a wu kombisaka eka vana vakwe.
^ ndzim. 10 Xiga lexi nge “moya-xiviri wakwe wu hela matimba” xi vula leswaku “moya-xiviri wakwe wu hunguteka, a karhala ku lehisa mbilu.” Bibele-Mahungu Lamanene yi hlayekisa xileswi: “Xi vavisekela Vaisrayele hikwalaho ka maxangu ya vona.” Tanakh—A New Translation of the Holy Scriptures: “A a nga ha swi koti ku tiyiselela maxangu lawa tiko ra Israyele ri langutaneke na wona.”
DYONDZA SWO TALA
Xana Xikwembu Xa Khathala?
Hi nga tiyiseka leswaku Xikwembu xa ma vona maxangu ya hina. Ha yini?


text:
Dyondzo 94: A A Rhandza Vana Lavatsongo
Vona Yesu hi luya u vukarhe xifanyatana. Swi le rivaleni leswaku Yesu a a khathala hi vana lavatsongo. Vavanuna lava n’wi languteke a ku ri vaapostola vakwe. Xana Yesu u va byela yini? A hi voneni.
Yesu ni vadyondzisiwa vakwe a va ha ku vuya eriendzweni ro leha. Loko va ri endleleni, vaapostola a va phikizana. Kutani loko va fika, Yesu u va vutise a ku: ‘Xana a mi phikizana ha yini?’ Entiyisweni, Yesu a a swi tiva leswaku a va phikizana ha yini. Kambe a a vutisa xivutiso lexi ku vona loko vaapostola va ta n’wi byela leswi a va phikizana ha swona.
Vaapostola a va n’wi hlamulanga hikuva endleleni a va phikizana hileswaku i mani lonkulu exikarhi ka vona. Vaapostola van’wana a va lava ku va va nkoka ku tlula van’wana. Xana Yesu a a ta va byerisa ku yini leswaku a swi kahle ku tiendla lonkulu?
U vitana xifanyatana kutani a xi yimisa emahlweni ka vona hinkwavo. Hiloko a byela vadyondzisiwa vakwe a ku: ‘Ndzi lava leswaku mi tiva leswi hakunene, Loko mi nga hundzuki kutani mi fana ni vana lavatsongo, a mi nge ngheni emfun’weni wa Xikwembu. Munhu lonkulu emfun’weni hi loyi a fanaka ni n’wana loyi.’ Xana wa swi tiva leswaku ha yini Yesu a vule leswi?
Ina, vana lavatsongo a va lweli ku lava ku kuma xikhundlha xa ku va lonkulu kumbe xa ku tekiwa va ri va nkoka ngopfu ku tlula van’wana. Kutani vaapostola va fanele va dyondza ku fana ni vana hi ndlela leyi naswona va nga phikizani hi ku lava ku va lavakulu kumbe ku va va nkoka.
Nakambe, ku ni minkarhi yin’wana laha Yesu a a kombisa ndlela leyi a a khathala ha yona hi vana lavatsongo. Endzhaku ka tin’hweti ti nga ri tingani vanhu van’wana va tise vana va vona leswaku va ta vona Yesu. Vaapostola va ringete ku va sivela. Kambe Yesu u byele vaapostola a ku: ‘Tshikani vana va ta eka mina, mi nga va siveli hikuva mfumo wa Xikwembu i wa vanhu lava fanaka na vona.’ Hiloko Yesu a teka vana a va vukarha kutani a va katekisa. Xana a swi tsakisi ku tiva leswaku Yesu a a rhandza vana lavatsongo?
Matewu 18:1-4; 19:13-15; Marka 9:33-37; 10:13-16.
Swivutiso
- Xana vaapostola a va kanetana ha yini loko va ri karhi va vuya eriendzweni ra vona ro leha?
- Ha yini Yesu a vitane n’wana kutani a n’wi yimisa exikarhi ka vaapostola?
- Xana vaapostola va fanele va dyondza ku fana ni vana hi ndlela yihi?
- Xana Yesu u swi kombise njhani leswaku u rhandza vana eka tin’hweti ti nga ri tingani leti hundzeke?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Matewu 18:1-4.
Ha yini Yesu a a tirhisa swifaniso loko a dyondzisa?
- Hlaya Matewu 19:13-15.
Hi tihi timfanelo leti vana va nga na tona leti hi faneleke hi ti tekelela loko hi lava ku kuma mikateko ya Mfumo?
- Hlaya Marka 9:33-37.
Xana Yesu u va dyondzise yini vadyondzisiwa vakwe malunghana ni ku lava swikhundlha?
- Hlaya Marka 10:13-16.
Xana Yesu a ngheneka ku fikela kwihi, naswona vakulu lava nga Vakreste va nga dyondza yini eka xikombiso xa yena?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Vakorinto 3:1-23
3 Kutani vamakwerhu, a ndzi swi kotanga ku vulavula na n’wina tanihi vanhu+ va moya, kambe tanihi vanhu va nyama, tanihi swihlangi+ eka Kreste.2 Ndzi mi wundle hi ntswamba, ku nga ri hi leswi dyiwaka,+ hikuva a mi nga si tiya hilaha ku eneleke. Entiyisweni nisweswi+ a mi si tiya hilaha ku eneleke,3 ma ha ri va nyama.+ Hikuva leswi ka ha riki ni mavondzo ni madzolonga exikarhi ka n’wina,+ xana a mi va nyama, naswona xana a mi fambi hilaha vanhu va fambaka hakona ke?+4 Hikuva loko un’wana a ku: “Mina ndzi wa Pawulo,” kambe un’wanyana a ku: “Mina ndzi wa Apolosi,”+ xana a mi vanhu ntsena ke?5 Kutani Apolosi+ i yini? Ina, Pawulo i yini? I vatirheli+ lava mi veke vapfumeri ha vona, hilaha Hosi yi nyikeke un’wana ni un’wana wa vona hakona.6 Mina ndzi byarile,+ Apolosi a cheleta,+ kambe Xikwembu hi xona lexi hambeteke xi swi kurisa;+7 loyi a byalaka+ a hi nchumu, hambi loyi a cheletaka, kambe i Xikwembu lexi xi swi kurisaka.+8 Kutani loyi a byalaka ni loyi a cheletaka i van’we,+ kambe munhu un’wana ni un’wana u ta kuma hakelo ya yena hi ku ya hi ntirho wa yena.+9 Hikuva hina hi vatirhi-kulobye+ ni Xikwembu. N’wina mi nsimu ya Xikwembu leyi rimiwaka,+ muako+ wa Xikwembu.10 Hi ku ya hi musa+ lowu nga faneriwiki wa Xikwembu lowu ndzi nyikiweke wona, ndzi veke masungulo+ tanihi leswi ndzi nga mufambisi wa mintirho loyi a tlhariheke, kambe un’wanyana u aka ehenhla ka wona. Kambe un’wana ni un’wana a a tshame a languta ndlela leyi a akaka ha yona ehenhla ka wona.+11 Hikuva a ku na munhu loyi a nga vekaka masungulo+ man’wanyana loko ma nga ri lama vekiweke, ku nga Yesu Kreste.+12 Loko mani na mani a aka ehenhla ka masungulo lawa hi nsuku, silivhere, maribye ya risima, leswi endliweke hi ntsandza, byanyi, mahlanga,13 ntirho wa un’wana ni un’wana wu ta vonaka, hikuva siku ra kona ri ta wu kombisa, wu ta hlavuteriwa hi ku tirhisa ndzilo;+ kutani ndzilo wona wu ta swi kombisa leswaku ntirho wa un’wana ni un’wana i wa muxaka muni.14 Loko ntirho wa mani na mani lowu a wu akeke ehenhla ka masungulo lawa wu tshamisa sweswo,+ u ta kuma hakelo;+15 loko ntirho wa mani na mani wo tshwa, u ta lahlekeriwa, kambe yena u ta ponisiwa;+ nilokoswiritano, swi ta fana ni loko a hundze endzilweni.+16 Xana a mi swi tivi leswaku n’wina mi tempele+ ya Xikwembu, ni leswaku moya wa Xikwembu wu tshama eka n’wina ke?+17 Loko munhu a lovisa tempele ya Xikwembu, Xikwembu xi ta n’wi lovisa;+ hikuva tempele ya Xikwembu ya kwetsima,+ tempele+ leyi n’wina mi nga yona.+18 Ku nga tshuki ku va ni loyi a tikanganyisaka: Loko mani na mani exikarhi ka n’wina a ehleketa leswaku u tlharihile+ emafambiselweni lawa ya swilo, a a ve xiphukuphuku, leswaku a ta va wo tlhariha.+19 Hikuva vutlhari bya misava leyi i vuphukuphuku eka Xikwembu;+ hikuva ku tsariwile: “Xi khoma lavo tlhariha eku kanganyiseni+ ka vona.”20 Nakambe: “Yehovha wa swi tiva leswaku ku anakanya ka vanhu vo tlhariha i vuhava.”+21 Hikwalaho ku nga vi na loyi a tibumaka hi vanhu; hikuva swilo hinkwaswo i swa n’wina,+22 hambi Pawulo kumbe Apolosi+ kumbe Khefasi kumbe misava kumbe vutomi kumbe rifu kumbe swilo leswi nga kona sweswi kumbe swilo leswa ha taka,+ swilo hinkwaswo i swa n’wina;23 hi ku fanana n’wina mi va ka Kreste;+ Kreste hi ku fanana i wa Xikwembu.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 45:1-25
45 Yehovha u byele mutotiwa wakwe,+ Korexe, loyi ndzi khomeke voko rakwe ra xinene,+ leswaku a hlula matiko emahlweni ka yena,+ leswaku ndzi ntshunxa masenge ya tihosi; ndzi pfula timbati ta swikhweketo swimbirhi emahlweni ka yena, lerova ni tinyangwa ti nga pfariwi, a ku:2 “Ndzi ta famba emahlweni ka wena,+ tindhundhuma ta tiko ndzi ta ti mbundzumuxa.+ Tinyangwa ta koporo ndzi ta ti tshovelela, ni swigogo swa nsimbi ndzi ta swi tsema.+3 Ndzi ta ku nyika xuma emunyameni ni xuma+ lexi fihliweke etindhawini leti tumbeleke, u ta tiva leswaku hi mina Yehovha, Loyi a ku vitanaka hi vito ra wena,+ Xikwembu xa Israyele.4 Hikwalaho ka nandza wa mina Yakobe na Israyele muhlawuriwa wa mina,+ ndzi ku vitane hi vito ra wena; ndzi ku nyike vito leri xiximiwaka, hambileswi u nga ndzi tivangiki.+5 Hi mina Yehovha, ku hava un’wana.+ Handle ka mina a ku na Xikwembu.+ Ndzi ta ku khama swinene, hambileswi u nga ndzi tivangiki,6 leswaku vanhu va ta tiva ku sukela eku humeni ka dyambu ni le ku peleni ka rona leswaku a ku na un’wana handle ka mina.+ Hi mina Yehovha, a ku na un’wana.+7 Ndzi endla ku vonakala,+ ndzi tumbuluxa munyama,+ ndzi endla ku rhula+ naswona ndzi tumbuluxa khombo,+ mina Yehovha, ndzi endla swilo leswi hinkwaswo.+8 “Oho n’wina matilo, thonisani mati lama humaka ehenhla;+ matilo lama nga ni mapapa a ma pfute ku lulama.+ Misava a yi pfuleke, yi tswala ku ponisiwa, yi humesa+ ni ku lulama hi nkarhi lowu fanaka. Mina Yehovha, ndzi swi tumbuluxile.”+9 Khombo eka loyi a kanetaneke ni Muvumbi wakwe,+ onge hiloko xipetlu xa mbita xi lwisana ni swipetlu swin’wana swa mbita swa misava! Xana vumba+ byi nga byela muvumbi wa byona byi ku: “U endla yini?” Ni ntirho wa wena wu ku: “A nga na mavoko”?10 Khombo eka loyi a byelaka tatana a ku: “Xana u tatana wa yini?” eka wansati a ku: “I yini lexi ku vangelaka switlhavi swa ku veleka?”+11 Yehovha Mukwetsimi wa Israyele+ ni Muvumbi+ wa yena u te: “Ndzi vutiseni swilo leswi taka+ malunghana ni vana va mina;+ naswona mi fanele mi ndzi vutisa malunghana ni ntirho+ wa mavoko ya mina.12 Mina ndzi endle misava+ ndzi tlhela ndzi tumbuluxa ni munhu ehenhla ka yona.+ Mina—matilo+ ma andlariwe hi mavoko ya mina, ni vuthu ra wona hinkwaro ndzi ri lerisile.”+13 “Mina ndzi pfuxe munhu wo karhi hi ku lulama,+ ni tindlela ta yena hinkwato ndzi ta ti endla ti lulama.+ Hi yena la nga ta aka muti wa mina,+ lava nga va mina u ta va ntshunxa evukhumbini,+ ku nga ri hi nxavo+ kumbe hi ku fumbarherisa,” ku vula Yehovha wa mavuthu.14 Yehovha u te: “Vatirhi lava nga hakeriwiki va Egipta+ ni vabindzuri va Etiyopiya ni Vasebiya,+ vanhu vo leha,+ va ta ta eka wena, naswona va ta va va wena.+ Va ta ku sala endzhaku; va ta ta va bohiwe hi tinsimbi,+ va ta ku nkhinsamela.+ Va ta ku khongela, va ku, ‘Hakunene Xikwembu xi ni vun’we na wena,+ a ku na un’wana; a ku na Xikwembu xin’wana.’”+15 Entiyisweni u Xikwembu lexi xi titumbetaka,+ Xikwembu xa Israyele, Muponisi.+16 Kunene va ta khomiwa hi tingana, va tlhela va tsongahatiwa hinkwavo ka vona. Hinkwavo vaendli va swivumbeko swa swifaniso swa hava va ta famba hi ku tsongahatiwa.+17 Loko ku ri Israyele, kunene u ta ponisiwa hi Yehovha+ hi ku ponisa loku nga riki na makumu.+ N’wina a mi nge khomiwi hi tingana,+ naswona a mi nge tsongahatiwi+ hilaha ku nga riki na makumu, hi masiku.18 Hikuva Yehovha, Mutumbuluxi wa matilo,+ Yena Xikwembu xa ntiyiso,+ Muvumbi wa misava ni Muendli wa yona,+ Yena Loyi a yi simekeke yi tiya,+ loyi a nga yi tumbuluxelangiki swa hava, loyi a yi vumbeke leswaku ku akiwa eka yona,+ u te: “Hi mina Yehovha, a ku na un’wana.+19 A ndzi vulavulanga ndzi ri evutumbelweni,+ endhawini ya misava leyi nga munyama; kumbe ndzi byela mbewu ya Yakobe ndzi ku, ‘Mi ta ndzi lavela swa hava.’+ Hi mina Yehovha, la vulavulaka swo lulama, la vulaka leswinene.+20 “Hlengeletanani mi ta.+ Tshinelani, n’wina lava balekeke ematikweni.+ Lava rhwalaka ntsandza wa xifaniso xa vona lexi vatliweke a va tivanga nchumu, ni lava va khongelaka xikwembu lexi nga swi kotiki ku ponisa.+21 Vulani xiviko xa n’wina ni marito ya n’wina.+ Ina, a va kanele hi vun’we. I mani loyi a endleke leswaku leswi swi twiwa ku sukela enkarhini wa khale swinene?+ I mani loyi a swi vekeke ku sukela enkarhini wolowo?+ Xana a hi mina, Yehovha, loyi handle ka yena ku nga riki na Xikwembu xin’wana;+ Xikwembu xo lulama ni Muponisi,+ lexi ku nga riki na xin’wana handle ka xona?+22 “Hundzulukelani eka mina mi ponisiwa,+ hinkwenu lava nga emakumu ka misava; hikuva hi mina Xikwembu, naswona a ku na xin’wana.+23 Ndzi hlambanyile hi mina n’wini+—enon’wini wa mina ku hume+ rito hi ku lulama, lerova a ri nge vuyi+—leswaku tsolo rin’wana ni rin’wana ri ta ndzi nkhinsamela,+ ririmi rin’wana ni rin’wana ri ta hlambanya,+24 ri ku, ‘Hakunene Yehovha u ni ku lulama ni ntamu lowu teleke.+ Hinkwavo lava n’wi karihelaka va ta ta eka yena hi ku kongoma, va khomiwa hi tingana.+25 Eka Yehovha mbewu+ hinkwayo ya Israyele yi ta tikomba yi lulamile+ naswona yi ta tibuma.’”+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Yohane 5:1-21
5 Mani na mani la kholwaka leswaku Yesu i Kreste, u tswariwe hi Xikwembu,+ naswona mani na mani la rhandzaka loyi a vangeke leswaku ku tswariwa u rhandza ni loyi a tswariweke hi yena.+2 Ha swi tiva leswaku hi rhandza+ vana va Xikwembu,+ loko hi rhandza Xikwembu, hi endla swileriso+ swa xona.3 Hikuva ku rhandza+ Xikwembu, hi kona ku hlayisa swileriso+ swa xona; kasi loko swi ri swileriso swa xona a swi tiki,+4 hikuva xin’wana ni xin’wana lexi velekiweke+ hi Xikwembu xa yi hlula misava.+ Naswona vuhluri+ lebyi hluleke+ misava, hi rona ripfumelo+ leri ra hina.5 I mani loyi a hlulaka+ misava+ handle ka loyi a nga ni ripfumelo+ ra leswaku Ye-su i N’wana wa Xikwembu?+6 Loyi hi yena la teke hi mati ni ngati, Yesu Kreste; ku nga ri hi mati+ ntsena, kambe hi mati ni hi ngati.+ Naswona moya+ hi wona lowu nyikelaka vumbhoni, hikuva moya i ntiyiso.7 Hikuva ku ni vanyikeri vanharhu va vumbhoni,8 moya+ ni mati+ ni ngati,+ naswona leswinharhu swi ni ntwanano.+9 Loko hi amukela vumbhoni lebyi vanhu va byi nyikaka,+ vumbhoni lebyi nyikeriwaka hi Xikwembu i byikulu, hikuva lebyi i vumbhoni lebyi nyikeriwaka hi Xikwembu, bya mhaka ya leswaku xi nyikele vumbhoni+ malunghana ni N’wana wa xona.10 Munhu la vekaka ripfumelo rakwe eka N’wana wa Xikwembu u ni vumbhoni+ lebyi a nyikiweke byona. Munhu la nga riki na ripfumelo eka Xikwembu u xi endla muhembi,+ hikuva a nga ri vekanga ripfumelo rakwe eka vumbhoni lebyi nyikiweke,+ lebyi Xikwembu tanihi mbhoni+ xi byi nyikeke malunghana ni N’wana wa xona.11 Naswona lebyi i vumbhoni lebyi nyikiweke, bya leswaku Xikwembu xi hi nyike vutomi lebyi nga heriki,+ naswona vutomi lebyi byi le ka N’wana+ wa xona.12 Loyi a nga ni N’wana u na byona vutomi lebyi; loyi a nga riki na yena N’wana wa Xikwembu a nga na byona vutomi lebyi.+13 Ndzi mi tsalela swilo leswi mi ta tiva leswaku mi ni vutomi lebyi nga heriki,+ n’wina mi vekaka ripfumelo ra n’wina evitweni ra N’wana wa Xikwembu.+14 Naswona ku tiyiseka loku hi nga na kona ha xona,+ i ka leswaku, ku nga khathariseki leswaku i yini lexi hi xi kombelaka hi ku ya hi ku rhandza ka xona, xa hi twa.+15 Ku tlula kwalaho, loko hi tiva leswaku xa hi twa malunghana ni xin’wana ni xin’wana lexi hi xi kombelaka,+ ha swi tiva leswaku hi ta swi kuma swilo leswi hi swi kombelaka tanihi leswi hi swi kombelaka eka xona.+16 Loko mani na mani a vona makwavo a endla xidyoho lexi nga vangiki rifu,+ u ta n’wi kombelela, naswona xi ta n’wi nyika vutomi,+ ina, xi ta nyika lava nga dyohiki hi ku dyoha loku vangaka rifu.+ Xi kona xidyoho lexi vangaka rifu. A ndzi n’wi byeli swona leswaku a endla xikombelo+ malunghana ni xidyoho xexo.17 Vubihi hinkwabyo i xidyoho;+ kambe xi kona xidyoho lexi nga vangiki rifu.18 Ha swi tiva leswaku munhu wihi ni wihi la tswariweke hi Xikwembu+ a nga hanyi hi ku endla xidyoho, kambe Loyi+ a tswariweke hi Xikwembu wa n’wi rindza, naswona lowo homboloka a nga n’wi khumbi.+19 Ha swi tiva leswaku hi huma eka Xikwembu,+ kambe misava hinkwayo yi le hansi ka matimba ya lowo homboloka.+20 Kambe ha swi tiva leswaku N’wana wa Xikwembu u tile,+ u hi nyike vuswikoti byo twisisa+ leswaku hi ta tiva loyi a nga wa ntiyiso.+ Naswona hi ni vun’we+ ni lowa ntiyiso, hi N’wana wa yena Yesu Kreste. Loyi i Xikwembu xa ntiyiso+ ni vutomi lebyi nga heriki.+21 Vana lavatsongo, tivoneleni swifaniso.+


text:
I Mani Loyi Hakunene A Fumaka Misava?
Xana u ehleketa leswaku i . . .
Xikwembu?
vanhu?
munhu un’wana?
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Misava hinkwayo yi le hansi ka matimba ya Lowo Homboloka.”—1 Yohane 5:19.
“N’wana wa Xikwembu u humelerile . . . ku ta herisa mintirho ya Diyavulosi.”—1 Yohane 3:8.
NDLELA LEYI SWESWO SWI NGA KU VUYERISAKA HA YONA
Tinhlamuselo leti twisisekaka ta swiphiqo swa misava leyi.—Nhlavutelo 12:12.
Xivangelo xo tshemba leswaku misava ya hina yi ta cinca yi va leyinene.—1 Yohane 2:17.
XANA HI NGA SWI TSHEMBA HAKUNENE LESWI BIBELE YI SWI VULAKA?
Ina, hikwalaho ka swivangelo swinharhu:
Vulawuri bya Sathana byi ta herisiwa. Yehovha u tiyimisele ku herisa vulawuri bya Sathana ehenhla ka vanhu. U tshembisa ku “herisa . . . Diyavulosi” ni ku herisa ku onhaka hinkwako loku Sathana a ku vangeke.—Vaheveru 2:14, Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa.
Xikwembu xi hlawule Yesu Kreste leswaku a fuma misava. Yesu u hambane swinene ni mufumi wa sweswi wa misava leyi loyi a nga ni tihanyi, a tlhela a va ni vutianakanyi. Malunghana ni vuhosi bya Yesu, Xikwembu xi tshembisa xi ku: “Yi ta va ni nsovo eka loyi a pfumalaka ni loyi a nga xisiwana . . . Yi ta kutsula moya-xiviri wa vona eku tshikileriweni ni le madzolongeni.”—Pisalema 72:13, 14.
Xikwembu a xi hembi. Bibele yi swi veka erivaleni yi ku: ‘A swi koteki leswaku Xikwembu xi hemba.’ (Vaheveru 6:18) Loko Yehovha a tshembisa ku endla nchumu wo karhi, u ta wu endla! (Esaya 55:10, 11) “Mufumi wa misava leyi u ta cukumeteriwa ehandle.”—Yohane 12:31.
XIVUTISO XO ANAKANYISISA HA XONA
Misava yi ta va yi ri njhani endzhaku ka loko mufumi wa yona a susiwile?
Bibele yi hlamula xivutiso xexo eka PISALEMA 37:10, 11 na NHLAVUTELO 21:3, 4.
DYONDZA SWO TALA
Hi Xihi Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava?
Bibele yi hlamusela xivangelo xo va Xikwembu xi tumbuluxe misava, nkarhi lowu ku xaniseka ku nga ta hela ni leswi vumundzuku byi yi khomeleke swona misava ni lava tshamaka eka yona.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 148:1-14
148 Dzunisani Yah!+Dzunisani Yehovha la nge matilweni,+N’wi dzuniseni eku tlakukeni.+2 N’wi dzuniseni, n’wina tintsumi takwe hinkwato.+N’wi dzuniseni, n’wina vuthu rakwe hinkwaro.+3 N’wi dzuniseni, n’wina dyambu ni n’weti.+N’wi dzuniseni, n’wina tinyeleti hinkwato ta ku vonakala.+4 N’wi dzuniseni, n’wina matilo ya matilo,+Na n’wina mati lama nga ehenhla ka matilo.+5 A swi dzunise vito ra Yehovha;+Hikuva yena u lerisile, kutani swi tumbuluxiwa.+6 Naswona u swi veka leswaku swi va kona hi masiku, hilaha ku nga riki na makumu.+U nyikete xileriso, naswona xi nga ka xi nga hundzi.+7 Dzunisani Yehovha mi ri emisaveni,+N’wina swivandzana swa le lwandle na n’wina swidziva swa mati hinkwaswo,+8 N’wina ndzilo ni xihangu, gamboko ni musi wo dzwihala,+Wena mheho ya vukarhi, leswi hetisisaka rito rakwe,+9 N’wina tintshava ni switsunga hinkwaswo,+N’wina mirhi leyi vekaka mihandzu ni mikedari hinkwayo,+10 N’wina swiharhi ni swifuwo hinkwaswo,+N’wina swilo leswi kokovaka ni tinyenyana leti nga ni timpapa,+11 N’wina tihosi ta misava+ ni vanhu va tiko hinkwavo,N’wina tihosana+ ni vaavanyisi va misava hinkwavo,+12 N’wina majaha+ na n’wina vanhwana,+N’wina vakulukumba+ na n’wina vafana.+13 A va dzunise vito ra Yehovha,+Hikuva vito rakwe ri ri roxe ri le henhla laha ku nga fikeleriwiki.+Xindzhuti xakwe xi le henhla ka misava ni tilo.+14 U ta tlakusa rimhondzo ra vanhu vakwe,+Ku dzunisa ka vanhu vakwe hinkwavo lavo tshembeka,+Ka vana va Israyele, vanhu lava nga ekusuhi na yena.+Dzunisani Yah!+


text:
1Na hiri ni situmbiso sesi, sigodwa sangu, hongoleni hi dzi handze guvivba gwatshavbo nya givili ni liphuvbo, hi gira thumo wathu nya guagiswe ni githawo ga Nungungulu. 2Hi hakheni myonyoni gwanu. Kha ha vivbisa muthu, kha ha senga muthu, kha ha vbweta giphaso ga muthu. 3Kha nyi ganeli esi khu gu vbweta gu mi kona, kholu nyi mi embedeni khu gale kheni mu womo myonyoni gwathu gasi hi vbanya ni gufa gumogo. 4Nyi na ni gutumba nya gukhongolo ngudzu khu enu, nyi ngu dzi zundza ngudzu khu enu; nyi tade khu gu tshaveledwa, nyi tade khu gutsaka, vbakari nya gusaniseke gwathu gwatshavbo. 5Kholu gukhugela hi gu vboha tigoni ga Makedhoniya, gima kha hi mani ni gikhati nya guhefemule. Ha gu wona sigaradzo maphuvbo yatshavbo: Mayunga ni guhambana ni vathu, khu vbavbandze; khu ndrani gu gugaradzega nya monyo. 6Nungungulu a tshavelelago ava va sanisekago, a hi tshavelede khu guvboha ga Tito. 7Khandri basi khu guvboha gwaye, aholu khu gu tshavelela a nga gu mana gwanu. Uye a hi tiviside gusuva gwanu, ni marongo yanu, ni gukhathala gwanu khu eni. Esi satshavbo si engedzede gutsaka gwangu. 8Lidangalila langu la gu bani li mi thedeni wusiwana, kha nyipwi wuvi. Nyi ngu dziti gwadi gu kheni lidangalila langu li mi thede wusiwana gikhati gyogyo. Ambari ulo, si nga nyi pwisa wuvi, 9olu nyi ngu tsaka, kha nyi tsaki khu olu mu nga saniseka, aholu, kholu gusaniseka gwanu gu mi girile mu vbindrugedza. Mu di thedwa wusiwana, khu gu dzina ga Nungungulu, khu guralo kha ga ghoheka gilo khu ga ethu. 10Kholu wusiwana, ga Nungungulu, wa gu vanga gu vbindrugedza gu yisago guvbanyani; aholu wusiwana wa mafuni wa gu vanga gufa. 11Wonani gwadi esi wusiwana wa Nungungulu, wu vangide ga enu: Gulomba nya gungi, divalelo, gugaradzega, githawo, gusuva, gusayisa, ni gutiya gu tsayisa gighohi. Mu yeyedzide khu satshavbo sesi gu khenu mu mwalo nandru ga mahungu yaya. 12Khu guralo, nya gu bani nyi mi lovede, kha nya lova khu kota nya oyu a nga gira guvivba, ambari ga oyu a nga giredwa guvivba nyi di lova gasi gu yeyedza gulomba gwanu khu ethu mbeli ga Nungungulu, khu kota nya guralo hi tshaveledwe. 13Aholu, vbavbandze nya ogu gutangadziswa hi gu manidego, hi ngu tsakiswa gambe ngudzu khu gu wona gutsaka ga Tito. Kholu uye nengede ngudzu khu edzi mu nga mu hakhago khidzo. 14Eni nyi di mu embede Tito kheni nyi ngu dzipwa matshandza khu enu, kha nya thedwa dzitshoni. Kha nga a gu lisine satshavbo iso hi mi embedego, kharato gambe, gu wonegide nari lisine esi hi nga ganelago ga Tito khethu: hi ngu dzipwa matshandza khu enu. 15Lihaladzo laye khu enu la gu engedzela ngudzu, a gu dundruga gu yingisa gwanu mwatshavbo edzi mu nga mu hakha khidzo khu githawo nya gikhongolo ngudzu. 16Nya gutsaka, nyi mi tumbani ga silo satshavbo.
Copyright
Learn More


text:
Swivutiso Swa Vahlayi . . .
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Byi Amukela Vutshunguri?
Yesu u vule leswaku “vanhu lava hanyeke a va lavi n’anga, kambe yi laviwa hi lava va vabyaka.” (Matewu 9:12) Kutani u swi veke erivaleni leswaku Matsalwa a ma swi siveli ku va munhu a kuma vutshunguri. Xisweswo, Timbhoni ta Yehovha ta yi tirhisa mirhi naswona ta byi amukela vutshunguri. Ti lava ku va ni rihanyo lerinene ni ku hanya nkarhi wo leha. Ku fana ni Mukreste wa lembe-xidzana ro sungula Luka, Timbhoni tin’wana ta Yehovha i madokodela.—Vakolosa 4:14.
Kambe Timbhoni ta Yehovha a ti byi amukeli vutshunguri lebyi lwisanaka ni milawu ya Bibele. Hi xikombiso, a ti pfumeli ku pomperiwa ngati hikuva Bibele a yi pfumeli leswaku hi tirhisa ngati loko hi tshunguriwa. (Genesa 9:4; Levhitika 17:1-14; Mintirho 15:28, 29) Rito ra Xikwembu ri tlhela ri hi sivela ku tirhisa vutshunguri lebyi fambisanaka ni “masalamusi” kumbe vungoma.—Esaya 1:13; Vagalatiya 5:19-21.
Madokodela yo tala ni vaongori va nyikela vutshunguri lebyi pfunaka swinene naswona byi fambisanaka ni milawu ya Bibele. Hakanyingi, vutshunguri byo tano, lebyi Timbhoni ti byi hlawulaka bya pfuna ku tlula lebyi nga fambisaniki ni milawu ya Xikwembu.
Kambe ku ni swilo swo tala leswi vuriwaka malunghana ni vutshunguri. Vutshunguri lebyi pfunaka munhu un’wana swi nga ha endleka leswaku byi nga n’wi pfuni un’wana. Xisweswo, vanhu lava lavaka ku kuma vutshunguri bya vuvabyi byo karhi va nga vona swi fanerile leswaku va ya eka madokodela mambirhi lama hambaneke.—Swivuriso 14:15.
Leswi a swi vuli swona leswaku Timbhoni hinkwato ti hlawula vutshunguri lebyi fanaka. Rito ra Xikwembu ri lava leswaku Vakreste va tirhisa mapfalo ya vona lama leteriweke hi Bibele. (Varhoma 14:2-4) Kutani un’wana ni un’wana u fanele a tiyiseka hi vutshunguri lebyi a byi hlawulaka naswona a tiyiseka leswaku byi fambisana ni milawu ya Bibele.—Vagalatiya 6:5; Vaheveru 5:14.
Mbhoni yi tiendlela xiboho ku fana ni muchayeri loyi a kongomeke laha tindlela ti hlanganaka kona. Loko o landzela timovha leti nga emahlweni kakwe kutani a hundza hi rivilo, a nga ha vanga khombo. Muchayeri wo tlhariha u ta hunguta rivilo kutani a xiyisisa timovha letin’wana a nga si hundza. Hilaha ku fanaka, Timbhoni a to na swipfuketana ti amukela vutshunguri byin’wana ni byin’wana kumbe ti landzela leswi vanhu van’wana va swi endlaka. Ematshan’weni ya sweswo, ti kambisisa milawu ya Bibele loko ti nga si endla xiboho.
Timbhoni ta Yehovha ti wa tlangela swinene matshalatshala ni ku tinyiketela loku endliwaka hi madokodela. Ta tsaka swinene leswi ma hoxaka xandla eku endleni ka leswaku vanhu va kuma vutshunguri.