text:
Tsonga Psalm 23
We HOSI, u murisi wanga, ndzi nga ka ndzi nga pfumali nchumu. U ndzi fikisa emadyelweni ya rihlaza, u ndzi yisa ematini layo tenga. U hlayisa moya wa mina, u ndzi fambisa etindleleni leto lulama hikwalaho ka vito ra wena. Ni loko ndzi nga famba enkoveni wa xinyami xo chavisa, a ndzi chavi nchumu xo biha, hikuva u na mina: Wa ndzi lwela ni ku ndzi hlayisa. U ndzi endlela nkhuvo valala va mina va langutile; u ndzi chela mafurha yo nun'hwela enhlokweni, ni ndzheko wa mina wa khapa. Ina, vunene ni rirhandzu ra wena swi ta ndzi sirhelela masiku hinkwawo ya ku hanya ka mina, kutani ndzi ta tshama endlwini ya wena vutomi bya mina hinkwabyo.


c: text/html

text:
NDZIMA 9
Xana Misava Yi Le Kusuhi Ni Ku Hela?
1. Hi kwihi laha hi nga dyondzaka kona hi leswi nga ta endleka enkarhini lowu taka?
XANA u tshama u hlalela mahungu kutani u tivutisa xivutiso lexi nge, ‘Xana swilo swi ta kala swi antswa?’ Ku endleka swilo swo tala swo tsema nhlana ni vukanganyisi lerova vanhu va tshemba leswaku misava yi le kusuhi ni ku hela. Xana i ntiyiso? Xana ku ni ndlela leyi hi nga tivaka ha yona leswi nga ta endleka enkarhini lowu taka? Ina. Hambileswi vanhu va nga ta ka va nga swi koti ku tiva leswi nga ta endleka enkarhini lowu taka, Yehovha Xikwembu wa swi tiva. Hi ku tirhisa Bibele u hi byela leswi nga ta endleka eka hina ni ndlela leyi misava yi nga ta va ha yona enkarhini lowu taka.—Esaya 46:10; Yakobo 4:14.
2, 3. Vadyondzisiwa va Yesu a va lava ku tiva yini naswona Yesu u va hlamule a ku yini?
2 Loko hi hlaya eBibeleni hi ku hela ka misava, yi va yi nga vulavuli hi ku hela ka pulanete ya misava kambe hi ku hela ka vubihi. Yesu u dyondzise vanhu leswaku Mfumo wa Xikwembu wu ta fuma misava hilaha ku nga heriki. (Luka 4:43) Vadyondzisiwa vakwe a va lava ku tiva leswaku Mfumo wa Xikwembu a wu ta ta rini, kutani va vutise Yesu va ku: “Xana swilo leswi swi ta endleka rini, naswona xi ta va xihi xikombiso xa vukona bya wena ni xa makumu ya mafambiselo ya swilo?” (Matewu 24:3) Yesu a nga va byelanga siku leri a ma ta fika ha rona, kambe u va byele leswi a swi ta endleka makumu ma nga si fika. Leswi Yesu a nga vula leswaku swi ta endleka swi le ku endlekeni sweswi.
3 Eka ndzima leyi hi ta bula hi vumbhoni bya leswaku hi hanya enkarhini lowu misava yi nga ta hela ha wona. Xo sungula, leswaku hi ta kota ku twisisa leswaku ha yini xiyimo xi bihe swinene, hi fanele hi tiva hi nyimpi leyi veke kona etilweni.
NYIMPI YA LE TILWENI
4, 5. (a) Ku endleke yini etilweni endzhaku ka loko Yesu a ve Hosi? (b) Hi ku ya hi Nhlavutelo 12:12, i yini leswi a swi ta endleka emisaveni endzhaku ka loko Sathana a lahleriwe eka yona?
4 Eka Ndzima 8 hi dyondze leswaku Yesu u ve Hosi etilweni hi 1914. (Daniyele 7:13, 14) Buku ya Nhlavutelo yi hi byela leswi nga endleka: “Ku tlhekeka nyimpi etilweni: Mikayele [ku nga Yesu] ni tintsumi ta yena va lwa ni dragona [Sathana], dragona yona yi lwa yi ri ni tintsumi ta yona.” * Sathana ni madimona yakwe va hluriwile naswona va lahleriwe emisaveni. Anakanya ndlela leyi tintsumi a ti tsake ha yona! Kambe ku vuriwa yini hi vanhu emisaveni? Bibele yi vula leswaku a ku ta va ni nkarhi lowu vanhu a va ta xaniseka ha wona. Ha yini? Hikuva Diyavulosi u hlundzukile swinene, “hi ku tiva leswaku u ni nkarhi wo koma.”—Nhlavutelo 12:7, 9, 12.
5 Diyavulosi u vanga swiphiqo swo tala laha misaveni hilaha a nga kotaka hakona. U hlundzukile hikuva ku sale nkarhi wo koma leswaku Xikwembu xi n’wi herisa. A hi kambisiseni leswi Yesu a vuleke leswaku swi ta endleka emasikwini ya makumu—Vona Nhlamuselo ya le hansi 24.
MASIKU YA MAKUMU
6, 7. Namuntlha vanhu va khumbiwa njhani hi tinyimpi ni ndlala?
6 Nyimpi. Yesu u te: “Tiko ri ta pfukela tiko rin’wana ni mfumo wu ta pfukela mfumo wun’wana.” (Matewu 24:7) Ku dlayiwe vanhu vo tala etinyimpini enkarhini lowu hi hanyaka eka wona ku tlula enkarhini lowu hundzeke. Xiviko xin’wana lexi humaka eka Worldwatch Institute xi kombisa leswaku ku sukela hi 1914, ku dlayiwe vanhu vo tlula 100 wa timiliyoni enyimpini. Hi 1900 ku ya eka 2000, ku nga malembe ya 100, nhlayo ya vanhu lava dlayiweke enyimpini yi andze kanharhu eka nhlayo ya vanhu lava dlayiweke emalembeni ya 1 900 lama hundzeke. Ehleketa ntsena ndlela leyi vanhu va timiliyoni va xanisekeke ha yona hikwalaho ka tinyimpi!
7 Ndlala. Yesu u te: “Ku ta va ni ku kayivela ka swakudya.” (Matewu 24:7) Hambileswi sweswi ku nga ni swakudya swo tala ku tlula enkarhini lowu hundzeke, vanhu va ha kayivela swakudya. Ha yini? Hikuva a va na mali leyi eneleke yo xava swakudya kumbe ndhawu yo byala eka yona. Vanhu vo tlula tibiliyoni va hanya hi mali yitsongo. Vandla ra Rihanyo ra Misava Hinkwayo ri vula leswaku vana va timiliyoni va fa lembe ni lembe, hikwalaho ka leswi va nga riki na swakudya.
8, 9. Hi swihi swilo leswi kombisaka leswaku vuprofeta bya Yesu lebyi vulavulaka hi ku tsekatseka ka misava ni mavabyi byi hetisekile?
8 Ku tsekatseka ka misava. Yesu u profete leswi: “Ku ta va ni ku tsekatseka lokukulu ka misava.” (Luka 21:11) Lembe ni lembe ku va ni ku tsekatseka lokukulu ka misava. Ku sukela hi 1900, vanhu vo tlula timiliyoni timbirhi va file hikwalaho ka ku tsekatseka ka misava. Hambileswi thekinoloji yi pfuneke vanhu leswaku va tiva loko ku ta va ni ku tsekatseka ka misava ka ha ri ni nkarhi, vanhu vo tala va ha fa.
9 Vuvabyi. Yesu u profete leswaku a ku ta va ni “mintungu.” Mavabyi lama nga ni khombo a ma ta hatla ma tlulela vanhu vo tala ni ku va dlaya. (Luka 21:11) Hambileswi madokodela ma dyondzeleke ku tshungula mavabyi yo tala, ka ha ri ni lawa ma nga tshungulekiki. Xiviko xin’wana xi vula leswaku lembe ni lembe, vanhu va timiliyoni va dlayiwa hi mavabyi yo tanihi rifuva, malariya ni kholera. Madokodela ma kume mavabyi lamantshwa ya 30 naswona man’wana ya wona a ma tshunguleki.
NDLELA LEYI VANHU A VA TA TIKHOMA HA YONA EMASIKWINI YA MAKUMU
10. Xana 2 Timotiya 3:1-5 yi hetiseka njhani namuntlha?
10 Eka 2 Timotiya 3:1-5, Bibele yi ri: “Emasikwini yo hetelela ku ta fika minkarhi ya mangava leyi swi nonon’hwaka ku langutana na yona.” Muapostola Pawulo u hlamusele ndlela leyi vanhu a va ta tikhoma ha yona emasikwini ya makumu. U vule leswaku vanhu a va ta
va va nga ri na mhaka ni munhu un’wana
rhandza mali
va lava nga yingisiki vatswari
va lava nga tshembekiki
va lava nga rhandziki mindyangu ya vona
va lava nga tikhomiki
va ni madzolonga ni ku kariha
rhandza ku titsakisa ku tlula ku rhandza Xikwembu
endla onge va rhandza Xikwembu kambe va nga lavi ku xi yingisa
11. Hi ku ya hi Pisalema 92:7, ku ta endleka yini hi vanhu vo biha?
11 Xana vanhu va le ndhawini leyi u tshamaka eka yona va tikhoma hi ndlela leyi? Emisaveni hinkwayo vo tala va tikhoma hi ndlela leyi. Kambe ku nga ri khale Xikwembu xi ta endla swin’wana hi mhaka leyi. Xi tshembisa leswi: “Loko lavo homboloka va hluka ku fana ni ximila ni vanhu hinkwavo lava hanyaka hi swo biha va rhumbuka, va swi endlela leswaku va ta loviseriwa [kumbe ku heriseriwa] makumu.”—Pisalema 92:7.
KU CHUMAYERIWA KA MAHUNGU LAMANENE EMASIKWINI YA MAKUMU
12, 13. Yehovha u hi dyondzise yini enkarhini lowu wa makumu?
12 Bibele yi profete leswaku emasikwini ya makumu, vanhu emisaveni hinkwayo a va ta xaniseka. Kambe Bibele yi tlhele yi vula leswaku a ku ta endleka swilo leswinene.
13 Ku twisisa Bibele. Muprofeta Daniyele u tsale hi masiku ya makumu. U te: “Vutivi bya ntiyiso byi ta andza.” (Daniyele 12:4) Yehovha a a ta endla leswaku vanhu vakwe va va ni vuswikoti byo twisisa Bibele ku tlula enkarhini lowu hundzeke. U endle tano ngopfungopfu ku sukela hi 1914. Hi xikombiso, u hi dyondzise ndlela leyi vito rakwe ri nga ra nkoka ha yona ni hi xikongomelo xakwe hi misava ni hi ntiyiso malunghana ni nkutsulo, leswi endlekaka loko hi fa ni ku pfuxiwa ka vafi. Hi dyondze leswaku i Mfumo wa Xikwembu ntsena lowu nga ta hi herisela swiphiqo. Hi tlhele hi dyondza ndlela yo kuma ntsako ni yo hanya hi ndlela leyi tsakisaka Xikwembu. Kambe xana malandza ya Xikwembu ma endla yini hi leswi ma swi dyondzeke? Vuprofeta byin’wana byi hi nyika nhlamulo.—Vona Nhlamuselo ya le hansi 21 na 25.
14. Mahungu lamanene ya Mfumo ma chumayeriwa hi vamani naswona kwihi?
14 Ntirho wo chumayela lowu endliwaka emisaveni hinkwayo. Loko ku vulavuriwa hi masiku ya makumu, Yesu u te: “Mahungu lamanene lawa ya mfumo ma ta chumayeriwa emisaveni hinkwayo leyi akiweke.” (Matewu 24:3, 14) Mahungu lamanene ya Mfumo ma le ku chumayeriweni ematikweni yo tlula 230 hi tindzimi to tlula 700. Emisaveni hinkwayo, Timbhoni ta Yehovha leti humaka “eka matiko hinkwawo ni tinyimba hinkwato” ti le ku pfuneni ka vanhu ku twisisa leswaku Mfumo lowu i yini ni leswi wu nga ta va endlela swona. (Nhlavutelo 7:9) Ti endla leswi mahala. Hambileswi ti vengiwaka ni ku xanisiwa hi vanhu vo tala, a xi kona lexi nga sivelaka ntirho wo chumayela, hilaha Yesu a profeteke hakona.—Luka 21:17.
XANA U TA ENDLA YINI?
15. (a) Ha yini u tshemba leswaku hi hanya emasikwini ya makumu? (b) Ku ta endleka yini hi lava yingisaka Yehovha ni lava nga n’wi yingisiki?
15 Xana wa tshemba leswaku hi hanya emasikwini ya makumu? Vuprofeta byo tala bya Bibele lebyi vulavulaka hi masiku ya makumu byi le ku hetisekeni. Ku nga ri khale Yehovha u ta endla xiboho xo yimisa ntirho wo chumayela mahungu lamanene naswona ku ta fika “makumu.” (Matewu 24:14) I yini makumu? I Armagedoni, leyi Xikwembu xi nga ta herisa vubihi hinkwabyo ha yona. Yehovha u ta tirhisa Yesu ni tintsumi takwe leti nga ni matimba leswaku va herisa un’wana ni un’wana loyi a nga yingisiki. (2 Vatesalonika 1:6-9) Endzhaku ka sweswo, Sathana ni madimona yakwe a va nge he va hambukisi vanhu. Vanhu hinkwavo lava lavaka ku yingisa Xikwembu ni ku amukela Mfumo wa xona va ta swi vona switshembiso hinkwaswo swa xona loko swi hetiseka.—Nhlavutelo 20:1-3; 21:3-5.
16. Leswi “makumu” ma nga kwala nyongeni, u fanele u endla yini?
16 Ku nga ri khale misava leyi fumiwaka hi Sathana yi ta herisiwa. Kutani i swa nkoka swinene leswaku hi tivutisa leswi, ‘Xana ndzi fanele ndzi endla yini?’ Yehovha u lava leswaku u dyondza Bibele hilaha u nga kotaka hakona. Yi teke yi ri ya nkoka dyondzo ya wena. (Yohane 17:3) Timbhoni ta Yehovha ti khoma minhlangano vhiki ni vhiki leswaku ti kota ku pfuna vanhu va twisisa Bibele. Ringeta ku va kona eka yona nkarhi ni nkarhi. (Hlaya Vaheveru 10:24, 25.) Loko u dyondza leswaku u fanele u cinca ndlela leyi u hanyaka ha yona, u nga kanakani ku endla tano. Loko u ri karhi u endla tano, vunghana bya wena na Yehovha byi ta tiya.—Yakobo 4:8.
17. Ha yini vanhu vo tala va ta hlamala loko makumu ma fika?
17 Muapostola Pawulo u hlamusele leswaku vanhu vo biha va ta lovisiwa hi nkarhi lowu vo tala va nga wu langutelangiki, “kukotisa khamba nivusiku.” (1 Vatesalonika 5:2) Yesu u profete leswaku vo tala a va ta byi ba hi makatla vumbhoni bya leswaku hi hanya emasikwini ya makumu. U te: “Hilaha masiku ya Nowa a ma ri hakona, ni masiku ya vukona bya N’wana wa munhu [kumbe masiku ya makumu] ma ta va tano. Hikuva kukota leswi a va ri xiswona emasikwini wolawo ya le mahlweni ka ndhambi, va dya, va nwa, vavanuna va teka ni vavasati va hlomisiwa, ku fikela siku leri Nowa a ngheneke ha rona engalaveni; nileswi va nga lemukangiki nchumu ku fikela loko ndhambi yi fika yi va kukula hinkwavo, swi ta va tano ni hi vukona bya N’wana wa munhu.”—Matewu 24:37-39.
18. Hi xihi xitsundzuxo lexi Yesu a xi nyikeleke?
18 Yesu u hi tsundzuxe leswaku hi nga kavanyetiwi “hi ku dya ngopfu ni ku nwa ngopfu ni ku vilela hi vutomi.” U vule leswaku makumu ma ta fika hi xitshuketa, “ku fana ni ntlhamu.” U tlhele a vula leswaku ma ta “wela hinkwavo lava tshamaka emisaveni hinkwayo.” U ye emahlweni a ku: “Kutani, hitekani nkarhi hinkwawo mi endla xikombelo [kumbe ku khongela hi mbilu hinkwayo] leswaku mi ta humelela loko mi balekela swilo leswi hinkwaswo leswi nga ta humelela, ni ku yima emahlweni ka N’wana wa munhu.” (Luka 21:34-36) Ha yini swi ri swa nkoka ku yingisa xitsundzuxo xa Yesu? Hikuva misava yo biha ya Sathana yi ta lovisiwa ku nga ri khale. I vanhu lava va amukeriwaka hi Yehovha na Yesu ntsena lava nga ta pona loko makumu ma fika ni ku hanya hilaha ku nga heriki emisaveni leyintshwa.—Yohane 3:16; 2 Petro 3:13.
^ ndzim. 4 Mikayele i vito rin’wana ra Yesu Kreste. Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, hi kombela u vona Nhlamuselo ya le hansi 23.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
U komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami. Ha swi tiva leswaku byi katsa swihoxo swo tala swa vuhundzuluxeri, naswona hi le ku endleni ka vuhundzuluxeri lebyintshwa byo antswa.
Please note: This Xitsonga translation is taken directly from the official Department of Justice edition. We are aware that it includes many translation errors, and we are working towards a new, better translation.
Kavanyisa ka 3: Mfumo wa Ntirhisano (40-41)
40. Mfumo wa Riphabliki
- Eka Riphabliki, mfumo wu vumbiwe tanihi mfumo wa tiko, swiyenge swa Swifundzankulu na swa mimfumo ya miganga leyo hlawuleka, leyi tiyimeleke no tirhisana.
- Swiyenge hinkwaswo swa mfumo swi fanele ku xixima no landzelela milawu eka Kavanyisa loku naswona swi fanele ku tirha migingiriko ya swona ku ya hi swipimelo leswi vekiweke hi Kavanyisa loku.
41. Misinya ya mfumo wa ntirhisano na vuxaka bya le ndzeni ka mfumo
- Swiyenge hinkwaswo swa mfumo na swirho hinkwaswo swa mfumo eka xiyenge swi fanele ku -
- ku hlayisa ku rhula, vun’we bya rixaka na ku va Riphabliki ri nga aviwi hi le xikarhi;
- ku tiyisisa nhlayiseko wa vanhu va Riphabliki;
- ku nyika mfumo lowu pfunaka,wo va erivaleni, wa vutihlamuleri na lowu hlanganeke eka Riphabliki hinkwaro;
- ku tshembeka eka Vumbiwa, Riphabliki, na vanhu va rona;
- ku hlonipha xiyimo xa vumbiwa, swivandla, matimba na mitirho ya mfumo eka swiyenge leswin’wana;
- ku va swi nga teki matimba wahi na wahi kumbe ntirho handle ka leyi swi nga nyikiwa yona hi ku landza Vumbiwa;
- ku tirhisa matimba ya swona na ku endla mitirho ya swona hi mukhuva lowu wu nga ngheneleleki eka misava, mitirho kumbe nhlangano wa mavandla ya mfumo eka xiyenge xin’wana; na
- ku tirhisana swin’we na van’wana hi ku tshembhana loku ringanaka na ku tshembhana ka kahle hi -
- hi kusindzisa vuxaka bya kahle;
- hi ku pfunana no seketelana na van’wana;
- hi ku tivisana na van’wana hi, na ku tihlanganisa na van’wana, eka timhaka leti hi ti tsakelaka ku ringana;
- hi ku hlanganyeta swiendlo swa swona na milawu leyi vekiweke ya swona; na
- hi ku namarhela eka maendlelo lama ku twananiweke ha wona; na.
- ku papalata swiendlo swa nawu ehenhla ka van’wana.
- Nawu wa Palamende wu fanele ku -
- ku simeka no endla makungu ya swivumbeko na mavandla yo endlela ku yisa emahlweni no olovisa vuxaka exikarhi ka mimfumo; na ku
- endla leswaku ku va na tindlela na maendlelo ya kahle yo kondletela ku herisa madzolonga ya mafumelo yan’we.
- Xirho xa mfumo lexi khumbekaka eka nkwetlembetano wa le ndzeni ka mfumo xi fanele ku endla matshalatshala hinkwawo lama kotekaka yo herisa nkwetlembetano wolowo hi ku tirhisa matirhelo na maendlelo lama ya lulamiseriweke xikongomelo xolexo, naswona xi fanele ku tirhisa tindlela hinkwato to lulamisa xi nga si titshineta ekhoto leswaku yi ololoxa nkwetlembetano wolowo.
- Loko khoto yi nga eneriseki leswaku swilaveko swa xiyengentsongo xa (3) swi fikeleriwile, yi nga ha tlherisela nkwetlembetano eka swirho swa mfumo leswi khumbekaka.


text:
Ta Rivala
Misava Hinkwayo
Vandla ra Rihanyo ra Misava Hinkwayo ri gimete hileswaku ku hefemula musi lowu humaka eka tinjhini leti tirhaka hi dizele “swi veka vanhu ekhombyeni lerikulu ro khomiwa hi khensa ya mahahu” naswona swi nga ha vangela vanhu khensa ya thundela.
Antarctica
Vuluva ni timbewu leti omeke leti tshuburiweke emisaveni leyi nga ehansi ka lwandle swi kombisa leswaku khale swinene, misinya ya mincindzu ni yin’wana leyi kulaka etindhawini leti hisaka yi tshame yi va kona etiko-nkulu ra Antarctic. Vanhu vo tala va pfumela leswaku khale ka khaleni, a ku nga titimeli ngopfu hi xixika naswona a ku nga vi na gamboko eAntarctic nakambe maxelo eka tipholi a ma nga hambananga ngopfu ni ya le ka ikhweyita.
Ireland
Xiviko lexi kandziyisiweke hi 2012 hi Huvo ya Vafundhisi va Makhatoliki ya le Ireland xi kombisa leswaku Makhatoliki lama endlaka tiphesente ta 87 lama vutisiweke swivutiso etikweni rero ma pfumela leswaku vafundhisi va fanele va pfumeleriwa ku teka vavasati; kasi lama endlaka tiphesente ta 77 ma pfumela leswaku vavasati va fanele va pfumeleriwa ku va vafundhisi.
Matiko Ya Le Dzongeni Wa Sahara eAfrika Ni Ya Le Dzonga-Vuxa Bya Asia
Nkambisiso lowu endliweke eka maphilisi ya vuvabyi bya malariya wu kombise leswaku etindhawini tin’wana maphilisi wolawo hakanyingi a ma nga ri na matimba kumbe a ma ri ya vuxisi, kutani sweswo swi endle leswaku ma nga swi koti kahle ku byi tshungula kumbe ma tsandzeka hi ku helela. Ematikweni ya le Dzonga-vuxa bya Asia, maphilisi ya tiphesente ta 36 lama kamberiweke ku kumiwe leswaku a ma ri ya vuxisi swin’we ni ya tiphesente ta 20 ematikweni ya le dzongeni wa Sahara eAfrika.
El Salvador
Exikarhi ka April 2012, vatirhela-mfumo va tivise siku ro sungula leri nga hela ku nga dlayiwanga munhu eka malembe manharhu etikweni ra El Salvador. Leswi tiko leri ri teleke madzolonga lama fambisanaka ni swidzidziharisi, hi 2011 a ku dlayiwa vanhu va 69 eka 100 000 wa vona, ku nga nhlayo leyi tlakukeke swinene emisaveni.


text:
MBULAVURISANO | STEPHEN TAYLOR
Profesa Wa Timali U Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
Profesa Stephen Taylor u dyondzisa ni ku endla ndzavisiso eYunivhesiti ya Thekinoloji eSydney, le Australia. U kambisisa timakete ta timali ni tindlela leti ti nga tirhaka ha yona hi ndlela leyi humelelaka. Xalamuka! yi n’wi vutise ndlela leyi ndzavisiso wakwe wu ti khumbeke ha yona tidyondzo takwe ta vukhongeri.
Hi byele ndlela leyi u kurisiweke ha yona.
Ndzi kurisiwe hi vatswari lava a va nghena kereke lava a va tshembekile ni ku tlhela va tirha hi matimba. Va ndzi khutaze leswaku ndzi kuma dyondzo leyinene, kutani ndzi sungule ku dyondzela swa mabindzu eYunivhesiti ya le New South Wales. Ndzi xiye leswaku a ndzi rhandza ku endla ndzavisiso kutani ndzi endle xiboho xo dyondzela ntirho lowu.
Hi wihi ntirho wo endla ndzavisiso lowu u wu dyondzeleke?
A ndzi lava ku yi twisisa kahle ndlela leyi timakete ta timali ti tirhaka ha yona. * Timakete ta timali ti pfumelela vanhu ku xava ni ku xavisela tikhampani tixere kutani ti tirhisa mali yoleyo leswaku ti fambisa mabindzu ya tona. Nakambe, ndzi endla ndzavisiso lowu khumbaka minxavo ya tixere ta tikhampani.
Xana u nga hi nyika xikombiso?
Tikhampani ti languteriwe ku vika mali leyi ti yi kumaka nkarhi ni nkarhi. Vavekisi va kambisisa swiviko leswi loko va ringeta ku twisisa xiyimo xa khamphani hi tlhelo ra timali. Kambe maendlelo man’wana lama tirhisiwaka ku vika ntswalo a ya le nawini. Vaxopaxopi va nga ha languta leswi tanihi xihoxo lexi pfumelelaka tikhampani leswaku ti tumbeta ntsengo wa ntswalo wa tona wa xiviri. Xana vavekisi va nga ri kuma kwihi rungula leri pakanisaka ni leri heleleke? Hi rihi rungula leri vakongomisi va ri lavaka ku tiyisekisa leswaku timali ta timakete ti tirhisiwa kahle? Sweswi mina ni vatirhi-kulorhi hi le ku ringeteni ku kuma tinhlamulo ta swivutiso sweswo.
A wu nghena kereke yihi loko wa ha ri ntsongo?
Nkarhi na nkarhi a ndzi ya eKerekeni ya Presbeteriya ni vatswari va mina, kambe ndzi tseme ndzi ri vona eka vukhongeri loko ndza ha ri muntshwa. A ndzi tshemba leswaku ku ni Muvumbi naswona a ndzi yi xixima Bibele kambe a ndzi kanakana loko vukhongeri byi pfuna eka swiphiqo swa vutomi. Eka mina mintlawa ya vukhongeri a yi fana ni tinhlengeletano ta ntshamisano. Le Yuropa ndzi ye eka tikereke to hlayanyana letikulu naswona a ndzi tivutisa leswaku ha yini ti ri ni rifuwo ro tala loko misava yi ri evuswetini. Ku hambana loku a ku ri kona a ku nga ndzi dyisi byi rhelela kutani ndzi sungule ku kanakana vukhongeri.
I yini leswi cinceke langutelo ra wena?
Nsati wa mina Jennifer u sungule ku dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha kutani a ya eminhlanganweni ya tona, ivi ndzi anakanya leswaku swa antswa leswaku ndzi famba na yena ndzi ya tivonela hi ndzexe. Hi ku hatlisa ndzi kume leswaku a ndzi nga tivi nchumu hi Bibele. Sweswo swi ndzi hlamarisile! Kutani ndzi sungule ku dyondza Bibele ni Timbhoni.
Ndlela leyi Timbhoni ti fambisaka dyondzo ha yona yi ndzi tsakisile. Ti vutisa swivutiso, ti hlengeleta ni ku kambisisa rungula kutani ti fikelela makumu lama twisisekaka—ku nga tindlela leti a ndzi ti tirhisa loko ndzi endla ndzavisiso! Hi 1999, endzhaku ka malembe ma nga ri mangani Jennifer a khuvuriwile, na mina ndzi khuvuriwile ndzi va Mbhoni ya Yehovha.
Xana vutivi bya wena hi swa timali byi endle leswaku u ya u yi tshemba swinene Bibele?
Ina. Hi xikombiso, Nawu lowu Xikwembu a xi wu nyike Vaisrayele va khale a wu vulavula hi swiphiqo swa ikhonomi leswi ka ha riki xiphiqo eka ikhonomi ya namuntlha. Nawu a wu lava leswaku Vaisrayele va vekela etlhelo swo karhi leswaku va nyika swisiwana (muxaka wa xibalo ni ndzindza-khombo), ku lombisa vanhu lava pfumalaka handle ka ntswalo (ku lombisa), ni ku vuyisela masimu lama kumiweke tanihi ndzhaka eka vini va wona va xiviri eka malembe man’wana ni man’wana ya 50 (ku sirhelela mfanelo ya nhundzu). (Levhitika 19:9, 10; 25:10, 35-37; Deteronoma 24:19-21) Leswi ni malunghiselelo man’wana ya ikhonomi swi pfune vanhu hi tindlela tinharhu ta nkoka: Swi va pfunile (1) loko va va ni swiphiqo swa timali, (2) leswaku va herisa vusweti lebyi a ku ri khale va ri na byona (3) leswaku va antswisa xiyimo xa ikhonomi—ni swin’wana hinkwaswo ku tlula malembe ya 3 000 ku nga si va ni sayense ya swa timali!
Nakambe Bibele yi kandziyisa malangutelo ni mahanyelo lama endlaka leswaku ikhonomi yi sirheleriwa. Hi xikombiso, yi dyondzisa vanhu leswaku va tshembeka, va va ni ntwela-vusiwana ni malwandla. (Deteronoma 15:7-11; 25:15; Pisalema 15) Lexi tsakisaka, eka ku tsekatseka ka ikhonomi ka sweswinyana loku veke kona emisaveni hinkwayo, swikolo swin’wana swa mabindzu ni tinhlengeletano swi sungule ku kombela mabindzu ni vaprofesa va timali leswaku va namarhela milawu yin’wana ya mahanyelo. Hi ku ya hi vonelo ra mina, milawu ya mahanyelo ya Bibele yi yi tlula ekule milawu yoleyo ya mabindzu.
Xana ripfumelo ra wena ri byi khumbe njhani vumunhu bya wena?
Ku dyondza Bibele a ku ri “vuvekisi” lebyinene ku tlula hinkwabyo lebyi ndzi tshameke ndzi byi endla
Jennifer u ndzi byela leswaku se ndzi munhu loyi a anakanyelaka swinene. Eku sunguleni a ndzi lava leswaku ku tirhisiwa mavonelo ya mina naswona a ndzi nga pfumelelani ni swiyimo. Kumbexana hi yona mhaka ndzi yi tivaka swinene milawu ya swa mabindzu! Ku hanya hi milawu ya Bibele swi ndzi pfune leswaku ndzi va loyi a ringaniselaka swinene. Sweswi mina ni ndyangu wa mina hi tsakile. Nakambe hi tiphina hi ku avela van’wana vutlhari lebyi twisisekaka lebyi nga eBibeleni. Ku dyondza Bibele a ku ri “vuvekisi” lebyinene ku tlula hinkwabyo lebyi ndzi tshameke ndzi byi endla.
^ ndzim. 7 Nakambe ti vitaniwa tixere kumbe timali ta timakete.


text:
“U Nga Chavi. Mina Ndzi Ta Ku Pfuna”
EHLEKETA u ri karhi u famba exitarateni nivusiku. Hi ku hatlisa u xiya leswaku ku ni munhu loyi a ku landzelelaka. Loko u yima, na yena wa yima. Loko u ganyula na yena wa ganyula. U sungula ku tsutsumela ekaya ra munghana wa wena leri nga ekusuhi. Loko munghana wa wena a ku pfulela leswaku u nghena, u wa mbilu hikuva se wa swi tiva leswaku u hlayisekile.
Kumbexana a wu si tshama u va eka xiyimo lexi boxiweke laha henhla. Kambe swi nga ha endleka ku ri ni swiyimo swo karhi leswi ku vilerisaka. Hi xikombiso, xana ku ni xidyoho xo karhi lexi u tshamelaka ku xi endla hi ku phindhaphindha kambe u lavaka ku xi hlula? Xana se u ni nkarhi wo leha u ri karhi u tikarhatela ku kuma ntirho wo tihanyisa kambe ko fana ni kwala? Xana wa karhateka hi leswaku u le ku dyuhaleni ni leswaku u ta langutana ni swiphiqo swa rihanyo enkarhini lowu taka? Kumbe xana u vilerisiwa hi swin’wana?
Ku nga khathariseki xiphiqo xa kona, i swinene ku va ni munghana loyi u nga ta n’wi chululela ta le mbilwini ni loyi a tiyimiseleke ku ku pfuna. Xana u na yena munghana wo tano? Ina, u na yena! Yehovha i munghana wo tano, hilaha a ri hakona eka Abrahama munhu wo tshembeka, hilaha swi tsariweke hakona eka Esaya 41:8-13. Eka ndzimana 10 na 13, Yehovha u hi tshembisa leswi: “U nga chavi, hikuva ndzi na wena. U nga languti ematlhelweni, hikuva mina ndzi Xikwembu xa wena. Ndzi ta ku nyika matimba. Kunene ndzi ta ku pfuna. Kunene ndzi ta ku khoma swi tiya hi voko ra mina ra xinene ra ku lulama. Hikuva mina, Yehovha Xikwembu xa wena, ndzi khoma voko ra wena ra xinene, yena Loyi a ku byelaka a ku, ‘U nga chavi. Mina ndzi ta ku pfuna.’”
“KUNENE NDZI TA KU KHOMA”
Marito ya Yehovha ma chavelela swinene. Ringeta ku ehleketa hi leswi Yehovha a hi tshembisaka swona. Ndzimana leyi a yi vuli swona leswaku u famba etlhelo ka Yehovha u khome voko rakwe. Loko a wu famba etlhelo ka yena, Yehovha a ta va a khome voko ra wena ra ximatsi hi voko rakwe ra xinene. Ku ri na sweswo, Yehovha u yisa “voko [rakwe] ra xinene ra ku lulama” kutani a khoma “voko ra wena ra xinene,” onge hiloko a ku humesa eka xiyimo xo tika. Loko Yehovha a khoma voko ra wena ra xinene, u ku tiyisa hi ku vula a ku: “U nga chavi. Mina ndzi ta ku pfuna.”
Xana u teka Yehovha tanihi Tatana la nga ni rirhandzu tlhelo Munghana wa wena? Xana wa tshemba leswaku u ta ku pfuna loko u langutane ni swiyimo swo tika? Yehovha wa khathala swinene ha wena naswona u lava ku ku pfuna. Loko u ri ni swiphiqo, Yehovha u lava leswaku u titwa u sirhelelekile. Ha yini? Hikuva wa ku rhandza swinene. Hakunene i “mpfuno lowu kumekaka hi ku hatlisa hi nkarhi wa maxangu.”—Pisalema 46:1.
LOKO HI TITWA NANDZU HIKWALAHO KA SWIDYOHO SWA KHALE
Van’wana va tshamela ku ehleketa hi swidyoho swa vona swa khale ni ku tivutisa loko Xikwembu xi va rivalerile. Loko u titwa hi ndlela yoleyo, ehleketa hi Yobo wo tshembeka. U pfumerile leswaku u dyohile loko a ha ri muntshwa. (Yobo 13:26) Mupisalema Davhida na yena u titwe hi ndlela leyi fanaka naswona u kombele Yehovha a ku: “U nga swi tsundzuki swidyoho swa le vuntshweni bya mina ni leswi ndzi ku pfukeleke ha swona.” (Pisalema 25:7) Leswi hi nga hetisekangiki, hinkwerhu ka hina ‘ha dyoha, naswona hi kayivela ku vangama ka Xikwembu.’—Varhoma 3:23.
Marito lama chavelelaka lama nga eka Esaya ndzima 41 a ma tsaleriwe Vaisrayele. Swidyoho swa vona a swi ri swikulu swinene lerova Yehovha u vule leswaku a a ta va xupula hi ku va yisa evuhlongeni eBabilona. (Esaya 39:6, 7) Nakambe Xikwembu xi tshembise leswaku xi ta ntshunxa lava nga ta hundzuka ni ku tlhelela eka xona! (Esaya 41:8, 9; 49:8) Yehovha wa ha endla leswi fanaka eka lava hundzukaka ni lava lavaka ku n’wi tsakisa.—Pisalema 51:1.
Anakanya hi Takuya, * loyi a a lwisana ni mikhuva leyi thyakeke ya ku hlalela swifaniso swo navetisa timhaka ta masangu ni ku tikhomakhoma swirho swa rimbewu leswaku a enerisa ku navela ka yena. Minkarhi yo tala, a a hluriwa hi mikhuva leyi. A a titwa njhani? “A ndzi titwa ndzi nga pfuni nchumu, kambe loko ndzi khongela eka Yehovha ndzi kombela leswaku a ndzi rivalela, a a ndzi chavelela.” Yehovha u swi endlise ku yini sweswo? Vakulu va le vandlheni ra Takuya va n’wi byele leswaku a va fonela loko a hluriwa hi mikhuva leyi. U ri: “A swi nga olovi ku va fonela, kambe endzhaku ko endla tano, a ndzi chaveleleka.” Kutani vakulu va hlele leswaku Takuya a endzeriwa hi mulanguteri wa muganga. Mulanguteri wa muganga u te: “A ndzi ku endzelanga hi xihoxo. Ndzi ku endzele hileswi vakulu va lavaka leswaku ndzi ku endzela. Va hlawule wena leswaku u kuma riendzo leri ra vurisi.” Takuya u ri: “Hi mina a ndzi dyoha, kambe Yehovha u ye emahlweni a ndzi pfuna hi ku tirhisa vakulu.” Hi ku famba ka nkarhi, Takuya u tshike mikhuva yakwe yo biha, a va phayona naswona sweswi u tirha erhavini. Hilaha Xikwembu xi pfuneke makwerhu loyi hakona, na wena xi ta ku pfuna loko u endla swihoxo.
LOKO HI VILERISIWA HI NTIRHO WO TIHANYISA
Vanhu van’wana va vilela hileswi va heleriweke hi ntirho naswona swi va tikelaka ku kuma wun’wana. Ehleketa ndlela leyi swi twisaka ku vava ha yona ku ka u nga wu kumi ntirho. Van’wana loko va langutana ni xiyimo lexi xo tika, va titwa va nga pfuni nchumu. Yehovha a nga ku pfuna njhani? Swi nga endleka a nga ku nyiki ntirho lowu u wu lavaka hi nkarhi wolowo, kambe u ta ku pfuna leswaku u tsundzuka marito ya Davhida lama nge: “A ndzi ri jaha, kambe se ndzi dyuhele, kambe a ndzi si tshama ndzi vona munhu la lulameke a tshikiwa hi ku helela, hambi ku ri vana vakwe va lava xinkwa.” (Pisalema 37:25) Yehovha u ku teka u ri wa nkoka naswona u ku nyika “voko [rakwe] ra xinene ra ku lulama” leswaku u kuma leswi u swi lavaka ku u ya emahlweni u n’wi tirhela.
Sara, loyi a tshamaka eColombia, u vone ndlela leyi Yehovha a n’wi pfuneke ha yona. A a hola mali yo tala loko a ha tirhela khampani yin’wana leyi dumeke. Kambe a a lava ku endla swo tala entirhweni wa Yehovha, kutani u tshike ntirho a sungula ku phayona. Kambe, a swi n’wi tikela ku kuma ntirho lowu a ta tirha masiku yo karhi. U sungule ku xavisa ice-cream kambe hi ku famba ka nkarhi u heleriwe hi mali kutani a boheka ku tshika. U te: “Ku hundze malembe manharhu yo tika, kambe ndzi khensa Yehovha leswi ndzi koteke ku tiyisela.” U kote ku vona leswaku hi swihi swilo swa nkoka leswi a faneleke ku va na swona ni ku tshika ku vilela hi siku leri landzelaka. (Matewu 6:33, 34) Eku heteleleni, khale ka muthori wakwe u n’wi fonerile a n’wi byela leswaku a nga vuyela eka ntirho wakwe wa khale. U vule leswaku u ta vuyela ntsena loko a ta tirha masiku yo karhi ni ku pfumeleriwa ku ya minhlanganweni ni le tinhlengeletanweni. Sweswi, Sara a nga ha holi mali leyi a yi kuma, kambe u kota ku ya emahlweni a phayona. U vula leswaku hi nkarhi lowu xiyimo a xi tika, u vone ndlela leyi Yehovha a n’wi khathaleleke ha yona.
LOKO HI VILERISIWA HI KU DYUHALA
Vanhu vo tala va vilela hileswi va nga le ku dyuhaleni naswona va nga le kusuhi ni ku huma penceni. Va tivutisa loko va ta va ni mali leyi eneleke leswaku va kota ku tihanyisa. Va tlhela va vilerisiwa hi swiphiqo swa rihanyo leswi nga ha vaka kona enkarhini lowu taka. Kumbexana a ku ri Hosi Davhida loyi a kombeleke Yehovha a ku: “U nga ndzi cukumeti emalembeni ya vudyuhari; loko matimba ya mina ma hela, u nga ndzi siyi.”—Pisalema 71:9, 18.
Vadyuhari va nga swi kotisa ku yini ku langutana ni vumundzuku handle ko vilela? Va fanele va va ni ripfumelo leri tiyeke eka Xikwembu ni ku tshemba leswaku xi ta va nyika swilo hinkwaswo leswi va swi lavaka. Hambiswiritano, van’wana va tiphine hi ku hanya emafurheni loko va ha ri ni mali, kutani va nga ha boheka ku hanya vutomi byo olova ni ku eneriseka hi ku va ni swilo switsongo. Va nga ha vona swi antswa ku dya “matsavu” ku ri ni ku dya “nkunzi leyi [wundliweke]” naswona i swinene ni le ka rihanyo ra vona! (Swivuriso 15:17) Loko u tiyimisele ku tirhela Yehovha, u ta tiyiseka leswaku u kuma swilo hinkwaswo leswi u swi lavaka loko u dyuharile.
Anakanya hi José na Rose, lava tirheleke Yehovha eka ntirho wa nkarhi hinkwawo ku tlula malembe ya 65. Hi nkarhi wolowo, va langutane ni swiphiqo swo tala. Va khathalele tata wa Rose, vusiku ni nhlikanhi. Nakambe, José a a fanele a tiyisela ku endliwa vuhandzuri bya khensa ku katsa ni vutshunguri bya yona bya tikhemikhali. Yehovha u wu khome njhani mpatswa lowu hi voko rakwe ra xinene? U tirhise Tony na Wendy ku nga mpatswa lowu nga Timbhoni. A va ri ni ndhawu leyi a va lava ku yi nyika maphayona leswaku ma tshama eka yona mahala. Tony u vula leswaku loko a ha ri exikolweni, minkarhi yo tala loko a languta hi fasitere a a vona José na Rose va ri eku chumayeleni. Tony u tsakisiwe hi ndlela leyi a va hiseka ha yona, naswona swi n’wi khumbile swinene. Leswi José na Rose va heteke vutomi bya vona hinkwabyo va tirhela Yehovha, Tony na Wendy va va nyike ndhawu yo tshama. Va pfune José na Rose ku ringana malembe ya 15 naswona sweswi va ni malembe ya kwalomu ka 85. José na Rose va vula leswaku Tony na Wendy i nyiko leyi humaka eka Yehovha.
Yehovha u ku tshembisa a ku: “U nga chavi. Mina ndzi ta ku pfuna.” U ku nyika “voko [rakwe] ra xinene ra ku lulama.” Xana u ta ri khoma?
^ ndzim. 11 Mavito man’wana ma cinciwile.


text:
Titelelani Okhala Awiivareryela Omunepani ni Oowetha Variyari va Matorokelo
OKUMI WEEKRISTU
Matorokelo hanachaweya, xaxaxa variyari va mahiku yaala ookuchula. (1Kor 7:31) Naamwi nihaalaka okumana ni sookhumelela saphaama naari hooye, matorokelo ananwerya waakanyerya malapelo ahu ni ovolowela onthamwene ahu ni Yehova. Tiheeni eni enikhaviherye otitelela okhala oolipa oomunepani variyari va matorokelo? Moone exilema Othaama ni Otitelela Okhala Oolipa Omunepani, nave mwaakhule makoho anacharela:
Miruku taani munna mmoha aamvanheiye tiithi?
Ti mwawiihai nlakiheryo nnaphwanyeya va Mateu 7:25 nnaphariheleyaaya wa echoko yeele?
Echoko ele yiireherenrye hai woosiilo wi ethaame, nave eyo yaakhavihenrye hai?
Tiheeni yaakhavihenrye wiikhoveleliha ni mikhalelo mivyaani mmulokoni ni mmuteko woolaleerya?
Matorokelo taani matokweene kihoolenlaaka hiihaanoru?
Kini kipharihele hai malakiheryo kihusenryaaka mu exilema yeela?


text:
I Mavito Ya Vamani Lama Tsariweke “Ebukwini Ya Vutomi”?
Nhlamulo ya Bibele
‘Buku ya vutomi’ leyi nakambe yi vuriwaka “buku-nsongwa ya vutomi” kumbe “buku ya xitsundzuxo,” yi ni mavito ya vanhu lava nga ta kuma vutomi lebyi nga heriki. (Nhlavutelo 3:5; 20:12; Malakiya 3:16) Xikwembu hi xona xi tsalaka mavito wolawo hi ku ya hi vutshembeki bya munhu eka xona.
“Hi mpfhuka misava yi va kona,” Xikwembu xi hambeta xi hlayisa malandza ya xona yo tshembeka emianakanyweni ya xona onge hiloko xi tsala mavito ya wona ebukwini. (Nhlavutelo 17:8) Swi tikomba onge wanuna wo tshembeka Avele hi yena wo sungula ku tsariwa ebukwini ya vutomi. (Vaheveru 11:4) Hambiswiritano, a ko va ni nxaxamelo wa mavito hikuva buku ya vutomi yi kombisa leswaku Yehovha i Xikwembu xa rirhandzu lexi ‘tivaka lava nga va xona.’—2 Timotiya 2:19; 1 Yohane 4:8.
Xana mavito ma nga suriwa “ebukwini ya vutomi”?
Ina. Xikwembu xi vule leswi malunghana ni vanhu lava nga yingisiki va le Israyele wa khale: “Mani na mani la ndzi dyoheleke ndzi ta n’wi sula ebukwini ya mina.” (Eksoda 32:33) Loko hi hambeta hi tshembeka, mavito ya hina ma ta tshama ma tsariwile eka “buku-nsongwa ya vutomi.”—Nhlavutelo 20:12.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezekiyele 33:1-33
33 Rito ra Yehovha ri ya emahlweni ri fika eka mina, ri ku:2 “N’wana wa munhu, byela vana va vanhu varikwenu,+ u ku eka vona,“‘Loko ndzo tshuka ndzi tisa banga+ ehenhla ka tiko ni vanhu va tiko, hinkwavo ka vona, va teka munhu va n’wi veka a va murindzi wa vona,+3 kutani a vona banga ri ta ehenhla ka tiko, a yimba nanga, a lemukisa vanhu,+4 loyi a swi twaka, a twa mpfumawulo wa nanga kambe a nga ku amukeli ku lemukisiwa,+ kutani banga ri ta, ri n’wi dlaya, ngati yakwe yi ta va enhlokweni ya yena.+5 U wu twile mpfumawulo wa nanga, kambe a nga ku amukelanga ku lemukisiwa. Ngati yakwe yi ta va ehenhla ka yena n’wini. Loko a a lo amukela ku lemukisiwa, moya-xiviri wakwe a wu ta va wu ponile.+6 “‘Loko ku ri murindzi, loko o vona banga ri ta kutani a nga yi yimbi nanga,+ vanhu va nga lemukisiwi nikatsongo, banga ri ta, ri dlaya moya-xiviri exikarhi ka vona, wu ta susiwa hikwalaho ka xihoxo xa wona,+ kambe ngati ya wona ndzi ta yi lava evokweni ra murindzi.’+7 “Loko ku ri wena, Wena n’wana wa munhu, ndzi ku endle murindzi endlwini ya Israyele,+ u fanele u twa rito leri humaka enon’wini wa mina, u ndzi lemukisela vona.+8 Loko ndzi byela lowo homboloka ndzi ku, ‘Wena lowo homboloka, u ta fa hakunene,’+ kambe u nga vulavuli u lemukisa lowo homboloka endleleni yakwe,+ lowo homboloka u ta fa exihoxweni xakwe,+ kambe ngati yakwe ndzi ta yi lava evokweni ra wena.9 Kambe, loko wena u lemukisa lowo homboloka endleleni yakwe leswaku a tlhela eka yona, kambe a nga tlheli endleleni yakwe, u ta fa exihoxweni xakwe,+ kasi wena entiyisweni u ta kutsula moya-xiviri wa wena.+10 “Loko ku ri wena, Wena n’wana wa munhu, byela yindlu ya Israyele, u ku, ‘Hikwalaho mi vurile mi ku: “Hikwalaho ka leswi ku tlula nawu ka hina ni swidyoho swa hina swi nga le henhla ka hina, nileswi hi bolaka eka swona,+ xana hi nga ya emahlweni hi hanya hi ndlela yihi?”’+11 Va byele u ku, ‘“Loko ntsena ndza ha hanya,” ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, “ku fa ka lowo homboloka a ndzi ku tsakeli,+ kambe ndzi tsakela leswaku lowo homboloka a tlhela+ endleleni yakwe, a ya emahlweni a hanya.+ Tlhelani, tlhelani etindleleni ta n’wina to biha,+ ha yini mi fanele ku fa, N’wina yindlu ya Israyele?”’+12 “Loko ku ri wena, Wena n’wana wa munhu, byela vana va vanhu varikwenu u ku, ‘Ku lulama ka lowo lulama a ku nge n’wi kutsuli esikwini ra ku hlasela kakwe.+ Kambe loko ku ri vuhomboloki bya lowo homboloka, byi nga ka byi nga n’wi khunguvanyisi esikwini leri a tlhelaka ha rona eka vuhomboloki byakwe.+ Hambi ku ri loyi a nga ni ku lulama a nga ka a nga swi koti ku ya emahlweni a hanya ha kona esikwini leri a dyohaka ha rona.+13 Loko ndzi byela lowo lulama, ndzi ku: “Kunene u ta ya emahlweni u hanya,” kutani yena a tshemba ku lulama ka yena, a endla ku pfumala vululami,+ swiendlo swakwe hinkwaswo swo lulama a swi nge tsundzukiwi, kambe ku kala vululami loku a ku endleke—u ta fela kona.+14 “‘Loko ndzi byela lowo homboloka ndzi ku: “Kunene u ta fa,”+ kutani a tlhela exidyohweni xakwe,+ a kombisa vululami ni ku tshembeka,+15 lowo homboloka a vuyisa nchumu lowu wu nga xitiyisekiso xa nandzu,+ a tlherisela swilo leswi tekiweke hi vukanganyisi,+ a famba hi milawu ya vutomi a nga endli hi ku kala vululami,+ kunene u ta hambeta a hanya.+ A nga ka a nga fi.16 Swidyoho leswi a swi endleke swi nga ka swi nga ha tsundzukiwi eka yena.+ U kombise vululami ni ku tshembeka. Kunene u ta hambeta a hanya.’+17 “Vana va vanhu va ka n’wina va te, ‘Ndlela ya Yehovha a yi lulamisiwanga kahle,’+ kambe, ndlela ya vona hi yona leyi nga lulamisiwangiki kahle.18 “Loko wo lulama a tshika ku lulama ka yena kutani a endla leswi nga lulamangiki, u fanele a fela swona.+19 Kutani loko lowo homboloka a tshika ku homboloka ka yena, a kombisa vululami ni ku tshembeka, u ta hambeta a hanya+ hikwalaho ka swona.20 “N’wina mi te, ‘Ndlela ya Yehovha a yi lulamisiwanga kahle.’+ Ndzi ta avanyisa un’wana ni un’wana wa n’wina hi ku ya hi tindlela ta yena,+ N’wina yindlu ya Israyele.”21 Hi ku famba ka nkarhi hi lembe ra vu-12, hi n’hweti ya vukhume, esikwini ra vuntlhanu ra n’hweti leyi a hi ri evukhumbini, ku fike munhu la balekeke eYerusalema+ eka mina, a ku: “Muti wu hlaseriwile!”+22 Kutani voko ra Yehovha a ri ri ehenhla ka mina nimadyambu ku nga si ta loyi a balekeke,+ hiloko Yena a pfula nomu wa mina yoloye a nga si ta eka mina nimixo, kutani nomu wa mina wu pfuleka, ndzi kota ku vulavula.+23 Rito ra Yehovha ri fika eka mina, ri ku:24 “N’wana wa munhu, vaaki va tindhawu leti ti onhakeke+ va vulavula malunghana ni misava ya Israyele, va ku, ‘Abrahama a a ri un’we ntsena kambe u teke tiko.+ Hina hi tele; hi nyikiwe tiko ri va ra hina.’+25 “Hikokwalaho va byele u ku, ‘Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Mi tshamela ku dya ni ngati,+ mi tshamela ku tlakusela mahlo ya n’wina eka swifaniso swa hava leswi hombolokeke,+ mi tshamela ku chulula ngati.+ Kutani, xana mi fanele mi teka tiko?+26 Mi titshege hi banga ra n’wina.+ Mi endle nchumu lowu nyenyetsaka,+ naswona un’wana ni un’wana wa n’wina u nyamise nsati wa nakulobye.+ Kutani, xana mi fanele mi teka tiko?”’+27 “U fanele u va byela u ku, ‘Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Loko ntsena ndza ha hanya, kunene lava va nga etindhawini leti onhakeke va ta wisiwa hi banga;+ loyi a nga ehenhla ka vuandlalo bya nhova, kunene ndzi ta n’wi nyiketa a va swakudya swa swivandzana;+ lava va nga etindhawini leti tiyeke ni le mabakweni+ va ta dlayiwa hi ntungu.28 Tiko ndzi ta ri endla ri va rhumbi,+ ri onheteriwa, ku tinyungubyisa hi ntamu wa rona ku ta hela+ ni tintshava ta Israyele ti ta endliwa rhumbi,+ ku nga ri na munhu la hundzaka kona.29 Va ta tiva leswaku hi mina Yehovha loko ndzi endla tiko ri va rhumbi,+ ri onheteriwa, hikwalaho ka swilo hinkwaswo swo nyenyetsa leswi va swi endleke.”’+30 “Loko ku ri wena, Wena n’wana wa munhu, vana va vanhu varikwenu va vulavula ha wena emakhumbini ni le tinyangweni ta tindlu,+ naswona munhu u vulavule ni un’wana, un’wana ni un’wana a vulavula ni makwavo, va ku, ‘Hi kombela mi ta, mi ta twa rito leri ri humaka eka Yehovha.’+31 Va ta nghena eka wena, ku fana ni ku nghena ka vanhu, va tshama emahlweni ka wena va ri vanhu va mina;+ kunene va ta twa marito ya wena kambe leswi a va nge swi endli,+ hikuva hi nomu wa vona va phofula ku navela ko biha naswona mbilu ya vona yi landzelela+ mpindzulo wa vona wo biha.32 Kutani waswivo, eka vona u kotisa risimu leri khutazaka rirhandzu, ku fana ni loyi a nga ni rito ro saseka, loyi a xi chayaka kahle xitende.+ Kunene va ta twa marito ya wena, kambe a va kona lava va ma endlaka.+33 Kutani loko swi hetiseka—waswivo, swi fanele swi hetiseka+—va fanele va swi tiva leswaku muprofeta a a ri kona exikarhi ka vona.”+


text:
XIENGETELO
Xana Hi Fanele Hi Tlangela Tiholideyi?
TIHOLIDEYI ta vukhongeri ni tin’wana leti tolovelekeke leti tlangeriwaka namuntlha ematikweni yo tala a ti humi eBibeleni. Kutani ke, xana hi wahi masungulo ya ku tlangeriwa ka tona? Loko u swi kota ku endla vulavisisi elayiburari u ta twa leswi tibuku ti swi vulaka hi tiholideyi leti dumeke laha u tshamaka kona. Xiya swikombiso swi nga ri swingani.
Easter. The Encyclopædia Britannica yi vula leswaku, “ku hava lexi kombisaka ta ku tlangeriwa ka nkhuvo wa Easter eka Testamente Leyintshwa.” Xana yi sungule njhani Easter? Yi sungule eka vugandzeri bya vuhedeni. Hambileswi ku vuriwaka leswaku hi holideyi leyi ku tlangeriwa nkhuvo wa xitsundzuxo xa ku pfuxiwa ka Yesu, swilo leswi endliwaka hi nkarhi wa Easter a hi swa Vukreste. Hi xikombiso, malunghana ni “mpfundla wa Easter” lowu tolovelekeke, The Catholic Encyclopedia yi ri: “Mpfundla i mfungho wa vuhedeni naswona minkarhi hinkwayo wu fanekisela ku veleka.”
Ku Tlangela Lembe Lerintshwa. Siku ni mikhuva leyi fambisanaka ni ku tlangela Lembe Lerintshwa swi ya hi matiko. Malunghana ni masungulo ya nkhuvo lowu, The World Book Encyclopedia yi ri: “Mufumi wa Rhoma Julius Caesar u veke January 1 tanihi Siku ra Lembe Lerintshwa hi 46 B.C. Varhoma va nyiketele siku leri eka Janus, xikwembu xa tigede, tinyangwa ni masungulo ya swilo. N’hweti ya January yi thyiwe yi suka eka Janus, loyi a a ri ni swikandza swimbirhi—xin’wana xi langute emahlweni xin’wana xi langute endzhaku.” Kutani ku tlangela Lembe Lerintshwa swi sungule eka mindhavuko ya vuhedeni.
Halloween. The Encyclopedia Americana yi ri: “Loko munhu a landzelela swilo leswi endliwaka hi nkarhi wa Halloween, swi famba swi kala swi ya fika eka ntlango wa Druid [huvo ya vaprista va khale va rixaka ra Vacelt] wa le minkarhini ya le mahlweni ka Vukreste. Rixaka ra Vacelt a ri ri ni minkhuvo ya swikwembu swimbirhi leswikulu—xikwembu xa dyambu ni xikwembu xa vafi . . . , lexi nkhuvo wa xona a wu endliwa hi November 1, ku nga ku sungula ka Lembe Lerintshwa ra Vacelt. Nkhuvo wa vafi wu nghenisiwe eka mikhuva ya Vukreste hakatsongo-tsongo.”
Tiholideyi Tin’wana. A swi koteki ku vulavula hi minkhuvo hinkwayo leyi endliwaka emisaveni hinkwayo. Hambiswiritano, tiholideyi leti tlakusaka vanhu kumbe minhlangano ya vanhu a ti amukeleki eka Yehovha. (Yeremiya 17:5-7; Mintirho 10:25, 26) Nakambe, tsundzuka leswaku masungulo ya minkhuvo ya vukhongeri hi wona ma kombisaka leswaku yi tsakisa Xikwembu kumbe a yi xi tsakisi. (Esaya 52:11; Nhlavutelo 18:4) Misinya ya milawu ya Bibele leyi boxiweke eka Ndzima 16 ya buku leyi yi ta ku pfuna u vona ndlela leyi Xikwembu xi swi langutaka ha yona ku tlangela tiholideyi leti nga riki ta vukhongeri.


text:
BIBELE YI HUNDZULA VUTOMI BYA VANHU
“Vanhu Vo Tala A Va Ndzi Venga”
LEMBE RO VELEKIWA: 1978
TIKO: CHILE
MATIMU YAKWE: A A RI NA MADZOLONGA SWINENE
VUTOMI BYA MINA:
Ndzi kulele eSantiago, ntsindza wa Chile, exidorobanini lexi swidzidziharisi ni vugevenga a swi tolovelekile. Loko ndzi ri ni ntlhanu wa malembe, Tatana u dlayiwile. Endzhaku ka sweswo, Manana u tshame ni wanuna loyi a a ri ni tihanyi. A a tshamela ku hi ba mina na Manana. Hambileswi ku hundzeke malembe yo tala, swa ha ndzi kharhata.
Loko ndzi ri karhi ndzi kula, ndzi tekelele mikhuva yo biha hi ku va na madzolonga swinene. A ndzi yingisela vuyimbeleri bya huwa, ndzi nwa ku tlula mpimo naswona a ndzi pfa ndzi tirhisa swidzidziharisi. Nkarhi ni nkarhi a ndzi lwa ni vaxavisi va swidzidziharisi eswitarateni, lava ringeteke ku ndzi dlaya minkarhi yo hlayanyana. Eka xiendlakalo xin’wana, ntlawa wun’wana wo biha wu thole wanuna un’wana wa tihanyi leswaku a ndzi dlaya kambe ndzi swi kotile ku baleka hambileswi a ndzi ri na mbanga hikwalaho ko tlhaviwa. Eka xiendlakalo xin’wana, ntlawa wa vaxavisi va swidzidziharisi wu ndzi kombetele hi xibamu enhlokweni kutani wu ringeta ku ndzi sunga.
Hi lembe ra 1996, ndzi rhandzane na Carolina naswona hi tekanile hi 1998. Endzhaku ka loko n’wana wa hina wa jaha wa mativula a velekiwile, ndzi sungule ku tsemeka nhlana tanihi leswi madzolonga lawa a ndzi ri na wona se a ma fana ni ya tata wa mina wa vumbirhi, a ndzi xanisa ndyangu wa mina. Kutani ndzi lave mpfuno endhawini leyi ndzi tshamaka eka yona leyi ku pfuniwaka vanhu lava godzomberiweke hi swidzidziharisi. Ndzi kume vutshunguri kambe a byi ndzi pfunanga nchumu. Ndzi hambete ndzi hlundzukisiwa hi xilo xin’wana ni xin’wana lexitsongo; a ndzi nga ha lawuleki. Leswaku ndzi tshika ku xanisa ndyangu wa mina, ndzi ringete ku tidlaya. Nkateko wa kona, ndzi tsandzekile.
Ndzi hete malembe yo tala ndzi ri karhi ndzi tibyela leswaku Xikwembu a xi kona, kambe a ndzi swi lava ku pfumela eka xona. Kutani ndzi tihlanganise ni ntlawa wa vukhongeri ku ringana nkarhi wo karhi. Hi nkarhi wolowo, nsati wa mina a dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha. A ndzi ti venga Timbhoni naswona minkarhi yo tala a ndzi ti khahla. Kambe minkarhi hinkwayo a ti ndzi angula hi ndlela yo rhula ku nga leswi a ndzi nga swi rindzelanga.
Siku rin’wana Carolina u ndzi kombele leswaku ndzi hlaya Pisalema 83:18 eBibeleni ya mina. Ndzimana yoleyo yi swi veka erivaleni leswaku vito ra Xikwembu i Yehovha. Ndzi hlamarile loko ndzi xiya leswaku evukhongerini bya mina a ndzi dyondze hi xikwembu ku nga ri hi Yehovha. Eku sunguleni ka lembe ra 2000, na mina ndzi sungule ku dyondza Bibele ni Timbhoni.
NDLELA LEYI BIBELE YI HUNDZULEKE VUTOMI BYA MINA HA YONA:
Loko ndzi ya emahlweni ndzi endla nhluvuko ndzi kume nchavelelo loko ndzi dyondza leswaku Yehovha u ni ntwela-vusiwana naswona i Xikwembu lexi rivalelaka. Hi xikombiso eka Eksoda 34:6, 7, Bibele yi hlamusela Yehovha tanihi “Xikwembu xa tintswalo ni nsovo, la hlwelaka ku hlundzuka, la teleke musa wa rirhandzu ni ntiyiso, la hlayiselaka vanhu va magidi musa wa rirhandzu, la rivalelaka xihoxo ni ku tlula nawu ni xidyoho.”
Ndzi kume nchavelelo loko ndzi dyondza leswaku Yehovha u ni ntwela-vusiwana naswona wa rivalela
Nilokoswiritano, a swi nga olovi ku tirhisa leswi a ndzi swi dyondza. A ndzi tibyela leswaku a ndzi nge pfuki ndzi swi kotile ku lawula madzolonga ya mina. Nkarhi hinkwawo loko ndzi tsandzeka, Carolina a ndzi khutaza hi rirhandzu. U ndzi tsundzuxe leswaku Yehovha u ma xiyile matshalatshala ya mina. Nseketelo wakwe wu ndzi nyike matimba ya leswaku ndzi ya emahlweni ndzi ringeta ku tsakisa Yehovha hambileswi a ndzi pfa ndzi titwa ndzi nga ha ri na ntshembo.
Siku rin’wana, Alejandro, loyi a a ndzi dyondzisa u ndzi kombele leswaku ndzi hlaya Vagalatiya 5:22, 23. Tindzimana teto ti vula leswaku mbhandzu wa moya wa Xikwembu i “rirhandzu, ntsako, ku rhula, ku va ni mbilu yo leha, musa, vunene, ripfumelo, ku olova, ku tikhoma.” Alejandro u ndzi byele leswaku loko ndzi lava ku va ni timfanelo teto a swi nga titsheganga hi matimba ya mina, kambe a swi titshege hi moya lowo kwetsima wa Xikwembu. Ntiyiso wolowo wu cince langutelo ra mina hi ku helela!
Endzhaku, ndzi ye eka ntsombano lowukulu wa Timbhoni ta Yehovha. Ku hleleka, ni ndlela leyi a ku base ha yona ni xinghana lexi ndzi xi voneke kwalaho swi ndzi tiyisekise leswaku ndzi kume vukhongeri bya ntiyiso. (Yohane 13:34, 35) Ndzi khuvuriwe hi February 2001.
NDLELA LEYI NDZI VUYERIWEKE HA YONA:
A ndzi ri wanuna wa madzolonga kambe Yehovha u ndzi pfunile ndzi va munhu wo rhula. Hakunene u ndzi ntshunxe entlhan’wini lowu a ndzi phaseke eka wona. Vanhu vo tala a va ndzi venga naswona a ndzi va soli. Hambiswiritano, sweswi ndzi tiphina hi ku tirhela Yehovha swin’we ni nsati wa mina ku katsa ni vana va mina vambirhi va majaha.
Maxaka na vanghana va mina va khale ya va hlamarisa ndlela leyi ndzi cinceke ha yona. Vuyelo bya kona hileswaku van’wana va tsakele ku dyondza ntiyiso wa Bibele. Ndzi tlhele ndzi va ni lunghelo ro pfuna van’wana leswaku va tiva Yehovha. Hakunene ndzi ve ni ntsako loko ndzi vona ntiyiso wa Bibele wu hundzula vutomi bya vona!


text:
GIHEVBULO 18
Ha gu phasa kharini vandriyathu va gu dugedwa khu sigaradzo?
Go dugeleya mhango, Dzifakazi dza Jehovha dza gu dzegeya gu gira malulamiselo gasi gu ya phasa vandriyawe va dugeledwego khiyo. Gudzigaradza gogo go yeyedza wukhongolo nya lihaladzo lathu khu vandriyathu. (Johane 13:34, 35; 1 Johane 3:17, 18) Ha gu phasedzeya kharini?
Ha gu phasedzeya khu dzitsapawu. Tepo gu nga manega ndzala nya yikhongolo Judheya, maKristo nya gupheye ya Antiyokiya ma di rumeya dzitsapawu gasi gu phasa vandriyawe va liphuvboni. (Mithumo 11:27-30) Anethu ha guti gu khethu vandriyathu tigoni nyo khaguri va ngu emisana ni sigaradzo, ha gu rumeya mihengo yathu khu gu thumisa libandla gasi gu phasedzeya ava va gomogo gutshanisekani. — 2 Vakorinto 8:13-15.
Ha gu ninga giphaso gi vbwetegago. Madhota yaya ma gomogo gipandreni gi nga dugeledwa khu mhango ma gu vbwetedzeya givbango ni givbango nya libandla gasi gu tiyisega gu khayo vatshavbo va manegide nigu va vbulugide. Gu ngu wumbwa kometi nya gu lamuleye dzimhango gasi gu thangeya gukabanisedwa nya guhodza, mati nyo seye, guambala, wulanga nya gu khale ni gu khathaleya vadwali. Dzifakazi nya dzingi dzi tigo mithumo nya gu hambanehambane yi vbwetegago dza gu dzi ningedzeya dzi bwe dzi dzi livbeya dzabune gasi gu ya phasedzeya mithumo nya gulamuleye dzimhango mwendro gu vbahedza dzinyumba ni dziSalawu nya Mufumo. Gupwanana gwathu kha nga hengeledzano ni esi hi si hevbudego khu gu thuma hatshavbo sa gu hi gira hi kodza gu rumeya sithumi ni satshavbo si vbwetegago khu guvbiredza ga gu dugeleya sigaradzo wulangawo. Ambari olu hi thawuludzeyago libogo “vandriyathu gukhodwani,” sa gu kodzega hi ngu phasa vambe navo, na hi si khedzi wukhongeli va lumbago uwo. — Vagalatiya 6:10.
Ha gu singadza ni gu thaveleya vathu khu liphuvboni. Ava va dugeledwago khu mhango vo vbweta guthaveledwa ngudzungudzu. Dziteponi dzodzo, ethu ha gu ningwa tshivba khu Jehovha, ‘Nungungulu nya guthaveleye gwatshavbo.’ (2 Vakorinto 1:3, 4) Ethu hi ngu ganeya khu situmbiso nya Bhibhiliya ni ava va gomogo gutshanisekani, hi va tiyisa gu khethu nugunugu Mufumo wa Nungungulu wu na vbedza dzimhango dzatshavbo dzi vangago wuvi ni gutshaniseka. — Gutuledwa 21:4.
Khu ginani Dzifakazi dzi kodzago gu phasa vambe khu guvbiredza ga gu dugeleya dzimhango?
Ha gu thaveleya kharini khu liphuvboni ava va vbulugidego dzimhango?


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yohane 5:1-47
5 Endzhaku ka swilo leswi a ku ri ni nkhuvo+ wa Vayuda, kutani Yesu a tlhandlukela eYerusalema.2 EYerusalema enyangweni+ ya tinyimpfu ku ni xidziva lexi vuriwaka Betesda hi Xiheveru, lexi nga ni makupakupa ya ntlhanu.3 Eka wona a ku etlele vunyingi bya vavabyi, lava feke mahlo, lava khutaka ni lava va khwanyaneke swirho.4 ——5 Kambe a ku ri ni munhu un’wana loyi a a ri ni malembe ya 38 a ri karhi a vabya.6 Loko a vona wanuna loyi a etlele ehansi, naswona a lemuka leswaku u ni nkarhi+ wo leha a vabya, Yesu a ku eka yena: “Xana wa swi lava ku va ni rihanyo+ lerinene?”7 Munhu la vabyaka a n’wi hlamula a ku: “Nkulukumba, a ndzi na yena munhu wo ndzi nghenisa exidziveni loko mati ma pfindlusiwa; kambe loko ndzi ta, un’wana wa ndzi rhangela a ngirimela.”8 Yesu a ku eka yena: “Pfuka, u teka rihlaka ra wena u famba.”+9 Kavaloko munhu yoloye hi ku hatlisa a va ni rihanyo lerinene, a teka rihlaka rakwe a sungula ku famba.Esikwini rero a ku ri savata.+10 Hikokwalaho Vayuda va byela munhu la hanyisiweke va ku: “I Savata, a swi pfumeleriwi+ leswaku u rhwala rihlaka.”11 Kambe a va hlamula a ku: “Loyi a ndzi endleke ndzi va ni rihanyo lerinene u ndzi byele a ku, ‘Teka rihlaka ra wena u famba.’”12 Va n’wi vutisa va ku: “I mani munhu loyi a nga ku byela a ku, ‘Ri teke u famba’?”13 Kambe munhu loyi a horisiweke a a nga swi tivi leswaku i mani, hikuva Yesu a a hambukele etlhelweni, hikuva a ku ri ni ntshungu endhawini yoleyo.14 Endzhaku ka swilo leswi Yesu a n’wi kuma etempeleni, a ku eka yena: “Waswivo, u kume rihanyo lerinene. U nga ha tlheli u dyoha, leswaku u nga humeleriwi hi swo biha ngopfu.”15 Munhu loyi a famba ivi a byela Vayuda leswaku i Yesu loyi a n’wi endleke a va ni rihanyo lerinene.16 Hiloko Vayuda va xanisa+ Yesu, hikuva a a endla swilo leswi hi Savata.17 Kambe a va hlamula a ku: “Tata wa mina u ya emahlweni a tirha+ ku fikela sweswi, na mina ndzi ya emahlweni ndzi tirha.”18 Kunene, hikwalaho ka sweswo Vayuda va ya va hiseka ngopfu, va lava ku n’wi dlaya,+ hikuva a a nga tluli Savata ntsena kambe a a tlhela a vula leswaku Xikwembu i Tata+ wakwe, a tiringanisa+ ni Xikwembu.19 Hikokwalaho, Yesu a ya emahlweni a va hlamula a ku: “Ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, N’wana a nge endli xilo ni xin’we hi ku tisungulela, kambe u endla ntsena lexi a vonaka Tatana a xi endla.+ Hikuva swilo hinkwaswo leswi Yena a swi endlaka, N’wana na yena wa swi endla swilo sweswo hi mukhuva lowu fanaka.20 Hikuva Tatana u ni xinakulobye eka N’wana+ naswona u n’wi komba swilo hinkwaswo leswi a swi endlaka, naswona u ta n’wi komba mintirho leyikulu ku tlula leyi, leswaku mi hlamala.+21 Hikuva tanihi leswi Tatana a pfuxaka vafi, a va hanyisa,+ kutani na yena N’wana u hanyisa lava a rhandzaka ku va hanyisa.+22 Hikuva Tatana a nga avanyisi munhu ni un’we, kambe ku avanyisa hinkwako u ku tamerise N’wana,+23 leswaku hinkwavo va xixima N’wana+ hilaha va xiximaka Tatana hakona. Loyi a nga n’wi xiximiki N’wana a nga n’wi xiximi Tatana loyi a n’wi rhumeke.+24 Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Loyi a twaka rito ra mina kutani a kholwa loyi a ndzi rhumeke, u ni vutomi lebyi nga heriki,+ naswona a nga avanyisiwi kambe u hundze eku feni a ya evuton’wini.+25 “Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Nkarhi wa ta, naswona hi wona sweswi, lowu vafi+ va nga ta twa rito+ ra N’wana wa Xikwembu kutani lava yingiseke va ta hanya.+26 Hikuva leswi Tatana a nga ni vutomi,+ u nyike ni N’wana leswaku a va ni vutomi.+27 Naswona u n’wi nyike matimba ya ku avanyisa,+ hikuva i N’wana wa munhu.+28 Mi nga hlamaleni ha swona, hikuva nkarhi wa ta lowu hinkwavo lava nga eka masirha-bako+ ya xitsundzuxo va nga ta twa rito ra yena29 kutani va huma, lava endleke swilo leswinene va pfukela evuton’wini,+ lava a va hanya hi swilo swo biha va pfukela eku avanyisiweni.+30 A ndzi nge endli xilo ni xin’we hi ku tisungulela; ndzi avanyisa hilaha ndzi twaka hakona; naswona ku avanyisa loku ndzi ku endlaka ku lulamile,+ hikuva a ndzi lavi ku rhandza ka mina, kambe ndzi lava ku rhandza+ ka loyi a nga ndzi rhuma.31 “Loko ku ri mina ntsena la nyikelaka vumbhoni+ mayelana na mina, vumbhoni bya mina a hi bya ntiyiso.+32 U kona un’wana loyi a nyikelaka vumbhoni mayelana na mina, naswona ndza swi tiva leswaku vumbhoni lebyi a byi nyikelaka+ mayelana na mina i bya ntiyiso.33 Mi rhume vanhu eka Yohane, naswona u nyikele vumbhoni ehenhla ka ntiyiso.+34 Hambiswiritano, a ndzi byi amukeli vumbhoni lebyi humaka evanhwini, kambe ndzi vula swilo leswi leswaku mi ta ponisiwa.+35 Munhu yoloye a a ri rivoni leri pfurhaka ri tlhela ri voninga, naswona hi nkarhi wo koma a mi swi rhandza ku tsaka swinene eku vonakaleni+ ka yena.36 Kambe mina ndzi ni vumbhoni byo tlula bya Yohane, hikuva yona mintirho leyi Tatana a ndzi aveleke ku yi endla, mintirho leyi ndzi yi endlaka,+ yi nyikela vumbhoni bya mina leswaku Tatana u ndzi rhumile.37 Nakambe, Tatana loyi a ndzi rhumeke u nyikele vumbhoni mayelana na mina.+ A mi si tshama mi twa rito rakwe hambi ku ri ku vona xivumbeko+ xakwe;38 naswona rito rakwe a ri tshamanga eka n’wina, hikuva yena loyi a n’wi rhumeke a mi n’wi kholwi.39 “Mi kambisisa Matsalwa,+ hikuva mi ehleketa leswaku hikwalaho ka wona mi ta va ni vutomi lebyi nga heriki; kasi hi wona lama nyikelaka vumbhoni mayelana na mina.+40 Kambe a mi swi lavi ku ta eka mina leswaku mi kuma vutomi.+41 A ndzi swi amukeli ku vangamisiwa hi vanhu,+42 kambe ndzi swi tiva kahle leswaku rirhandzu ra Xikwembu a ri kona eka n’wina.+43 Ndzi te hi vito ra Tatana,+ kambe a mi ndzi amukeli; loko a ku lo fika munhu un’wana hi vito ra yena n’wini, a mi ta n’wi amukela.44 Xana mi nga khorwisa ku yini, loko mi amukela ku vangama+ loku humaka eka van’wana naswona mi nga ku lavi ku vangama loku humaka eka Xikwembu+ lexi nga xin’we?45 Mi nga ehleketi leswaku ndzi ta mi hehla eka Tatana; u kona loyi a mi hehlaka, ku nga Muxe,+ loyi mi vekeke ntshembo wa n’wina eka yena.46 Entiyisweni, loko Muxe mi n’wi khorwile, na mina a mi ta ndzi kholwa, hikuva yena u tsale ha mina.+47 Kambe loko mi nga ma kholwi matsalwa ya yena,+ xana mi ta ma kholwa njhani marito ya mina?”


text:
Swivutiso Swo Bula Ha Swona eNdyangwini
HI NGA DYONDZA YINI EKA . . . Nowa?
XANA U TSHAME U TIVUTISA LESWAKU I SWA NKOKA KU FIKELA KWIHI KU YINGISA XIKWEMBU?
• Penda swifaniso. • Hlaya tindzimana ta Bibele kutani u ti katsakanya loko u ti hoxa laha ti faneleke ti nghena kona eka mbulavurisano lowu. • Kuma swilo leswi fihliweke: (1) xitepisi ni (2) ritsandzi ra puma.
Ha yini a swi ri swa nkoka ku va Nowa a yingisa Xikwembu?
LEXI NGA KU PFUNAKA KU KUMA NHLAMULO: Yeremiya 7:23; 2 Petro 2:5.
I yini lexi nga ku pfunaka leswaku u yingisa Xikwembu?
LEXI NGA KU PFUNAKA KU KUMA NHLAMULO: 1 Tikronika 28:9; Esaya 48:17, 18; 1 Yohane 5:3.
I yini leswi u swi dyondzaka eka rungula leri?
U anakanya yini?
Leswaku u kota ku yingisa Xikwembu, i mani un’wana loyi u faneleke u n’wi yingisa?
LEXI NGA KU PFUNAKA KU KUMA NHLAMULO: Vaefesa 6:1-3; Vaheveru 13:7, 17.
Hlayisa Khadi Leri
KHADI RA BIBELE 22 NEHEMIYA
SWIVUTISO
- A. Nehemiya u tirhe tanihi ․․․․․ wa Hosi ya le Peresiya ․․․․․.
- B. Vito leri nge Nehemiya ri vula yini?
- C. U khongele a ku: “Oho Xikwembu xanga, ndzi tsundzuke, ․․․․․.”
TINHLAMULO
- A. mucheri wa vhinyo, Atazekiseki.—Nehemiya 1:11; 2:1.
- B. “Yah Wa Chavelela.”
- C. “. . . hi vunene.”—Nehemiya 13:31.
Vanhu Ni Matiko
Hi mina Taonga, ndzi ni malembe ya tsevu, hi mina Mwelwa, ndzi ni malembe ya nhungu. Hi tshama eZambia. I tingani Timbhoni ta Yehovha leti tshamaka eZambia? Xana i 90 000, 152 000, kumbe 196 000?
Hi rihi thonsi leri kombaka laha hi tshamaka kona? Ri tsondzele kutani u dirowa thonsi ra laha u tshamaka kona kutani u vona leswaku u le kusuhi ku fikela kwihi ni tiko ra Zambia.
Vana Va Lava-lava Swifaniso
Xana u nga swi kuma swifaniso leswi enkandziyisweni lowu? Hi marito ya wena hlamusela leswi humelelaka exifanisweni ha xin’we.
TINHLAMULO
- Xitepisi eka xivono 3.
- Ritsandzi ra puma eka xivono 2.
- 152 000.
- C.


text:
Dikixinari Leyi Swi Tekeke Malembe Ya 90 Ku Va Yi Tsariwa
HI 1621, muvalangi un’wana wa Muntariyana u kume tsalwa rin’wana leri a ri tsariwe hi tinhlanga leti nga tiviwiki emarhumbini ya muti wa Persepoli wa le tikweni ra khale ra Peresiya. Kasi hi va-1800, vayimburi lava a va endla vuyimburi eIraq, va kume tinhlanga to tano to hlayanyana ti tsariwe eka swiphepherhele swa vumba ni le makhumbini ya xigodlo. Matsalwa wolawo ma hlayise tindzimi ta matiko ya le Mesopotamiya leti a ti vulavuriwa hi vafumi vo tanihi Sargoni wa Vumbirhi, Hammurabi na Nebukadnetsara wa Vumbirhi. Tinhlanga teto a ti ri ni xivumbeko lexi nga ni tinhla tinharhu.
Muxaka lowu wa tinhlanga a wu ta pfuna vanhu ku twisisa ndhavuko wa matiko ya khale ya le Mesopotamiya. Xisweswo, swidyondzeki leswi a swi lava ku twisisa matsalwa wolawo swi vone swi fanerile ku tsala dikixinari leyi dzikeke ya ririmi ra Xiakkad, leri Xiasiriya ni Xibabilona leswi yelanaka swinene swi humaka eka rona.
Ntirho lowu wo tika swinene wu sunguriwe hi Oriental Institute ya le Yunivhesiti ya Chicago le U.S.A., hi 1921 naswona wu hetiwe endzhaku ka malembe ya 90 hi 2011. Ku tsariwe dikixinari leyikulu ya nkoka leyi nga ni tivholumo ta 26 leyi vuriwaka Assyrian Dictionary, leyi nga ni matluka yo tlula 9 700. Yi katsa tindzimi swin’we ni tindzimi-mpambukwa leti a ti vulavuriwa eIran, Iraq, Siriya ni le Turkey, ku sukela hi 2 500 B.C.E. ku ya fika hi 100 C.E.
Assyrian Dictionary leyi nga ni tivholumo ta 26 ni matluka yo tlula 9 700!
Ha yini dikixinari leyi yi ri ni rungula ro tala swonghasi? Ha yini swi teke nkarhi wo leha swinene ku yi heta? Nakambe i vamani lava a va ta tsakela ku yi tirhisa?
Leswi Dikixinari Leyi Yi Vulavulaka Ha Swona
Gil Stein, mukongomisi wa Oriental Institute ya le Chicago, u ri: “Dikixinari leyi a yo va na nxaxamelo wa marito ntsena.” Kambe, “entiyisweni i nsonga-vutivi yo hlawuleka leyi vulavulaka hi ndhavuko, matimu, vanhu, tibuku, nawu ni vukhongeri bya vanhu va le Mesopotamiya hileswi yi hlamuselaka lomu rito ha rin’we ri humaka kona ni ndlela leyi a ri tirhisiwa ha yona eminkarhini ya khale. I xitirhisiwa xa nkoka swinene xo endla ha xona ndzavisiso xa xidyondzeki xin’wana ni xin’wana emisaveni lexi lavaka ku dyondza hi ndhavuko wa vanhu va le Mesopotamiya.”
To ho suka, vahleri va yona va xiye “leswaku loko va lava ku swi hlamusela kahle leswi rito ha rin’we ri vulaka swona, va fanele va tsala swiga hinkwaswo leswi ri humelelaka eka swona naswona va nga tsali swiga ntsena kambe ni rungula leri fambisana na swona hikuva ri ta laveka leswaku ku twisisiwa nhlamuselo ya rito eka mongo wo karhi.” Xisweswo, dikixinari leyi yi sungule ku va xitlati xa mintshaho leyi humaka eka swiyenge swa tinhlanga to sungula ni vuhundzuluxeri bya swona laha nhlamuselo ya marito yi humelelaka kona.
Tibuku to tala leti tsariweke hi tinhlanga leti ti tshuburiwe eka malembe-xidzana mambirhi lama hundzeke naswona ti vulavula hi timhaka to hambana-hambana. Xiakkad kumbe Xiasiriya lexi pfanganeke ni Xibabilona, a ku ri ririmi leri a ri tirhisiwa hi vatirhela-mfumo ematikweni hinkwawo ya khale ya le Vuxa Xikarhi. Hambiswiritano, vanhu lava a va tshama ematikweni wolowo va tsale tibuku; va nghenele mabindzu; va dyondzele tinhlayo, ntivo-tinyeleti ni masalamusi; va simeke milawu; va sungule mintirho yo hambana-hambana ni vukhongeri. Hikwalaho, tibuku leti va ti tsaleke malunghana ni timhaka leti hinkwato swin’we ni tin’wana ti hi nyika rungula ro tala swinene.
Tibuku leti a ti vulavuli hi ndhavuko lowu nga tolovelekangiki wa vanhu va khale. Matthew Stolper loyi a nga profesa wa matimu ya Vaasiriya ni Vababilona eYunivhesiti ya Chicago loyi a tirheke hi dikixinari leyi ku ringana malembe ya 30, u ri: “Swo tala swa swilo leswi tsariweke eka tona swa twisiseka swinene, swi vulavula hi vanhu lava a va ri ni rhumbyana, lava a va kariha, lava a va ri ni rirhandzu ni lava a va lava ku kombisiwa rirhandzu.” U tlhele a ku: “Ku ni matsalwa lama tsariweke hi tihosi lama vulaka leswaku a ti ri ni matimba lamakulu ku fikela kwihi ni matsalwa lama tsariweke hi vanhu van’wana lama vulaka leswaku matimba ya tihosi teto a ma nga nyawuli.” Nakambe tibuku leti yimburiweke endhawini ya le Nuzi, leyi namuntlha ku nga Iraq, ti hlamusela minjhekanjhekisano ya le nawini leyi veke kona emalembeni ya 3 500 lama hundzeke leyi vulavulaka hi timhaka to tanihi ndzhaka ya noni, ku cheletiwa ka nsimu ni mbhongolo leyi lombiweke.
Xana Ntirho Wolowo Wu Hetiwile Hakunene?
Vativi va matimu ya Vaasiriya ni Vababilona lava humaka emisaveni hinkwayo va hoxe xandla entirhweni lowu. Swirho swa Oriental Institute swi hete makume ya malembe swi ri karhi swi hlayisa makhadi ya swikombo lama lavaka ku ringana 2 000 000 lama kombisaka ndlela leyi rito ro karhi ri nga tirhisiwaka ha yona. Vholumo yo sungula yi kandziyisiwe hi 1956. Ku sukela kwalaho, ku kandziyisiwe tivholumo tin’wana ta 25. Loko dikixinari leyi yi helerile yi xavisiwa hi 16 000 wa tirhandi kambe rungula ra yona hinkwaro u nga ri kuma mahala eka Internet.
Swi teke malembe ya 90 ku va ku hetiwa dikixinari leyi. Kambe vanhu lava tirheke entirhweni lowu lowukulu va pfumela leswaku a wu helanga. Xihloko xin’wana lexi vulavula hi mhaka leyi xi ri: “Ni sweswi a va si swi tiva leswaku marito man’wana ma vula yini naswona tanihi leswi nkarhi hinkwawo ku tshuburiwaka swilo leswintshwa, ntirho lowu wa . . . ha ya emahlweni.”


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tihosi 16:1-20
16 Akazi+ n’wana wa Yohatama hosi ya Yuda a va hosi hi lembe ra vu-17 ra Peka n’wana wa Remaliya.2 Akazi a a ri ni malembe ya 20 hi vukhale loko a sungula ku fuma, u fume eYerusalema malembe ya 16; a nga endlanga nchumu xo lulama ematihlweni ya Yehovha Xikwembu xakwe ku hambana na Davhida kokwa wakwe.+3 A hambeta a famba endleleni ya tihosi ta Israyele,+ hambi ku ri vana vakwe u va hundzise endzilweni,+ hi ku landza swilo swo nyenyetsa+ swa matiko lawa Yehovha a ma hlongoleke hikwalaho ka vana va Israyele.4 U ye emahlweni a endla xitlhavelo ni ku mbulukisa xitlhavelo etindhawini leti tlakukeke,+ ni le switsungeni+ ni le hansi ka murhi wun’wana ni wun’wana lowukulu.+5 Hi nkarhi wolowo Resini+ hosi ya Siriya na Peka+ n’wana wa Remaliya hosi ya Israyele va tlhandluka ku ta lwa na Yerusalema, va rhendzela Akazi kambe a va swi kotanga ku lwa.+6 Hi nkarhi wolowo, Resini hosi ya Siriya a vuyisela Elata+ aEdomu, endzhaku ka sweswo a susa Vayuda hinkwavo aElata; loko ku ri Vaedomu, va nghena aElata va tshama kona ku fikela esikwini leri.7 Hiloko Akazi a rhuma varhumiwa eka Tiglata-pilizere+ hosi ya Asiriya, a ku: “Ndzi nandza+ wa wena ni n’wana wa wena. Tlhandluka u ndzi ponisa+ exandleni xa hosi ya Siriya ni le xandleni xa hosi ya Israyele, leti ti ndzi pfukelaka.”8 Kutani Akazi a teka silivhere ni nsuku leswi a swi kumeka endlwini ya Yehovha ni le ka xuma xa yindlu ya hosi,+ a swi rhumela eka hosi ya Asiriya ku ri xifumbarheriso.+9 Hiloko hosi ya Asiriya yi n’wi yingisa, naswona hosi ya Asiriya yi tlhandlukela eDamaska+ yi wu teka,+ yi yisa vanhu va wona evukhumbini le Kiri,+ kutani yi dlaya Resini.+10 Hosi Akazi+ a famba a ya hlangana na Tiglata-pilizere+ hosi ya Asiriya eDamaska, a vona alitari+ leyi a yi ri eDamaska. Hiloko Hosi Akazi a rhumela Yuriya lowa muprista mpfampfarhuto wa alitari ni ntila wa yona malunghana ni ndlela leyi yi endliweke ha yona.+11 Yuriya+ lowa muprista a aka alitari leyi.+ Yuriya lowa muprista u yi endle hi ku landza hinkwaswo leswi Hosi Akazi a n’wi rhumeleke swona swi huma eDamaska, loko Hosi Akazi a nga si vuya eDamaska.12 Loko hosi yi fika yi huma eDamaska, hosi yi vona alitari; hosi yi ya ekusuhi ni alitari+ yi endla magandzelo ehenhla ka yona.+13 Yi hambete yi mbulukisa+ gandzelo ra yona ro hisiwa+ ni gandzelo ra yona ra mavele,+ yi chulula gandzelo ra yona ra swakunwa,+ yi xuva ngati ya switlhavelo swa xinakulobye leswi a swi ri swa yona ehenhla ka alitari.14 Alitari+ ya koporo leyi a yi ri emahlweni ka Yehovha yi yi tshineta yi suka emahlweni ka yindlu, yi suka exikarhi ka alitari yakwe ni yindlu ya Yehovha,+ yi yi veka en’walungwini wa alitari ya yona.15 Kutani Hosi Akazi a lerisa Yuriya+ lowa muprista, a ku: “Mbulukisa+ gandzelo ro hisiwa ra nimixo ehenhla ka alitari leyikulu, ni gandzelo ra mavele ra nimadyambu+ ni gandzelo ro hisiwa ra hosi+ ni gandzelo rakwe ra mavele ni gandzelo ro hisiwa ra vanhu hinkwavo va tiko, ni gandzelo ra vona ra mavele ni magandzelo ya vona ya swakunwa; u fanele u xuva ngati hinkwayo ya gandzelo ro hisiwa ni ngati hinkwayo ya xitlhavelo ehenhla ka yona. Loko ku ri alitari ya koporo ndzi ta ehleketa ha yona.”16 Kutani Yuriya+ lowa muprista a endla hi ku landza hinkwaswo leswi Hosi Akazi a swi leriseke.+17 Ku tlula kwalaho, Hosi Akazi a tsemelela+ swisirhelelo swa le matlhelo+ swa makalichi,+ a susa swihlambelo+ eka wona; a hawula lwandle+ ehenhla ka tinkunzi ta koporo+ leti a ti ri ehansi ka rona, a ri veka ehenhla ka vuandlalo bya maribye.18 A susa endlwini ya Yehovha muako lowu funengetiweke wa savata, lowu va wu akeke endlwini, ni ndlela yo nghena ya hosi ya le handle, hikwalaho ka hosi ya Asiriya.19 Loko ku ri timhaka letin’wana ta Akazi, leswi a swi endleke, xana a swi tsariwanga ebukwini+ ya timhaka ta masiku ya tihosi ta Yuda?20 Eku heteleleni Akazi a etlela ni vatata wakwe, kutani a lahliwa ni vatata wakwe eMutini wa Davhida;+ Hezekiya+ n’wana wakwe a sungula ku fuma ematshan’weni ya yena.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Mikiya 2:1-13
2 “Khombo eka lava va bohaka makungu ya leswo biha, ni lava va endlaka swo biha, emasangwini ya vona!+ Va swi endla eku vonakaleni ka nimixo,+ hikuva swi le matimbeni ya voko ra vona.+2 Va navele masimu kutani va ma teka;+ ni tindlu, va ti teka; va dyelele munhu la tiyeke emirini ni ndyangu wakwe,+ munhu swin’we ni ndzhaka yakwe.+3 “Hikokwalaho Yehovha u te, ‘Maswivo, ndyangu+ lowu ndzi wu anakanyela khombo+ leri n’wina mi nga ta ka mi nga susi tinhamu+ ta n’wina eka rona, lerova a mi nge fambi hi ku titlakusa;+ hikuva i nkarhi wa khombo.+4 Esikwini rero munhu u ta mi hlekula,+ kunene u ta rila xirilo, xirilo lexikulu.+ Munhu u ta boheka ku vula a ku: “Kunene hi tekeriwile!+ Xiphemu xa vanhu va mina wa xi hundzula.+ Vona ndlela leyi a xi susaka ha yona eka mina! Loyi a nga tshembekiki u n’wi avela masimu ya hina.”5 Hikokwalaho a wu nge vi na yena munhu loyi a hoxaka ntambhu, hi vuhlolotwana,+ enhlengeletanweni ya Yehovha.6 N’wina mi nga tshuki mi humesa marito.+ Vona va humesa marito. A va nge ma humesi marito malunghana ni swilo leswi. Ku tsongahatiwa a ku nge suki.+7 “‘Xana ka vuriwa, Wena yindlu ya Yakobe,+ va ku: “Xana moya wa Yehovha wu pfumala ku eneriseka, kumbe, xana leyi i mintirho ya yena?”+ Xana marito ya mina a ma endli leswinene+ eka loyi a fambaka hi ku lulama?+8 “‘Tolo vanhu va mina va suke va yima va ri nala lonkulu.+ N’wina mi susa xin’wetsin’wetsi lexikulu emahlweni ka nguvu, eka lava va hundzaka va ri ni ntshembo, ku fana ni lava va vuyaka enyimpini.9 Mi hlongola vavasati va vanhu va mina endlwini leyi wansati a yi tsakelaka swinene. Mi susa ku vangama ka mina eka vana va yena,+ hilaha ku nga riki na makumu.+10 Suka u yima u famba,+ hikuva leyi a hi yona ndhawu yo wisela eka yona.+ Hikwalaho ka leswi a nga tengangiki,+ ku ni ku fayetela; ntirho wa ku fayetela wa vava.+11 Loko munhu loyi a fambaka hi mheho ni mavunwa, a vule mavunwa, a ku:+ “Ndzi ta ma humesa ma wela eka wena malunghana ni vhinyo ni swakunwa leswi pyopyaka,” kunene na yena u ta vula marito eka vanhu lava.+12 “‘Kunene ndzi ta hlengeleta Yakobe, hinkwenu ka n’wina;+ kunene ndzi ta hlengeleta lava va seleke va Israyele.+ Ndzi ta va veka hi vun’we, kukota ntlhambi etshangeni, kukota ntlhambi emadyelweni ya wona;+ va ta ba huwa swin’we ni vanhu.’+13 “Kunene loyi a boxaka u ta humelela emahlweni ka vona:+ entiyisweni va ta boxa. Va ta hundza enyangweni, kutani va huma ha yona.+ Hosi ya vona yi ta hundza emahlweni ka vona, Yehovha a ri emahlweni ka vona.”+


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tihosi 17:1-41
17 Hi lembe ra vu-12 ra Akazi hosi ya Yuda, Hoxeya+ n’wana wa Elaha a va hosi ya Israyele eSamariya+ malembe ya kaye.2 A hambeta a endla swo biha ematihlweni ya Yehovha, ntsena a nga endlanga ku fana ni tihosi ta Israyele leti a ti ri kona emahlweni ka yena.+3 Xalmanezere+ hosi ya Asiriya+ u tlhandluke a ta lwa na yena, kutani Hoxeya a va nandza wakwe a sungula ku hakela ndzuvo+ eka yena.4 Hambiswiritano, hosi ya Asiriya yi vone kungu ro biha+ emhakeni ya Hoxeya, hi ku va a rhumele varhumiwa eka So hosi ya Egipta,+ a nga wu humesanga ndzuvo eka hosi ya Asiriya ku fana ni le malembeni ya le ku sunguleni. Hikwalaho hosi ya Asiriya yi n’wi pfalela, yi n’wi hlayisa a bohiwile endlwini ya vubohiwa.+5 Hosi ya Asiriya yi tlhandluka ku lwa ni tiko hinkwaro, ni ku tlhandluka yi ta eSamariya yi wu rhendzela+ ku lwa na wona malembe manharhu.6 Hi lembe ra vukaye ra Hoxeya, hosi ya Asiriya yi teka Samariya,+ yi yisa Israyele evukhumbini+ le Asiriya, yi va tshamisa eHala+ ni le Habori enambyeni wa Gozana+ ni le mitini ya Vameda.+7 Hikwalaho ka leswi vana va Israyele a va dyohele+ Yehovha Xikwembu xa vona, loyi a va humeseke etikweni ra Egipta, evokweni ra Faro hosi ya Egipta,+ va sungula ku chava swikwembu swin’wana;+8 va hambeta va famba hi milawu+ ya matiko lawa Yehovha a ma hlongoleke emahlweni ka vana va Israyele, ni hi milawu ya tihosi ta Israyele, leyi a va yi vekile;9 vana va Israyele va hambeta va lavisisa swilo leswi a swi nga lulamanga eka Yehovha Xikwembu xa vona,+ va hambeta va tiakela tindhawu leti tlakukeke+ emitini ya vona hinkwayo, ku suka exihondzweni+ xa murindzi ku ya fika emutini lowu tiyisiweke;10 va hambeta va tiyimisela tinsika to kwetsima+ ni timhandzi to kwetsima+ exitsungeni xin’wana ni xin’wana lexi tlakukeke,+ ni le hansi ka murhi wun’wana ni wun’wana lowukulu;+11 etindhawini teto hinkwato leti tlakukeke va hambete va mbulukisa xitlhavelo ku fana ni matiko+ lawa Yehovha a va yiseke evukhumbini hikwalaho ka wona, va tshamela ku endla swilo swo biha leswaku va hlundzukisa+ Yehovha;12 Va ya emahlweni va tirhela swifaniso swa hava leswi hombolokeke,+ leswi Yehovha a va byeleke ha swona, a ku: “Mi nga tshuki mi endla nchumu lowu”;+13 Yehovha a hambeta a lemukisa+ Israyele+ na Yuda+ hi vaprofeta+ vakwe hinkwavo ni un’wana ni un’wana la vonaka swivono,+ a ku: “Tlhelani etindleleni ta n’wina to biha+ mi hlayisa swileriso+ swa mina ni milawu ya mina,+ hi ku landza nawu+ hinkwawo lowu ndzi wu leriseke vatata wa n’wina,+ ni lowu ndzi mi rhumeleleke wona hi malandza ya mina ku nga vaprofeta”;+14 a va yingisanga kambe va hambete va nonon’hwisa tinhamu+ ta vona ku fana ni tinhamu ta vatata wa vona, lava a va nga ri na ripfumelo+ eka Yehovha Xikwembu xa vona;15 va ye emahlweni va bakanya swileriso swakwe ni ntwanano+ wakwe lowu a wu endleke ni vatata wa vona, ni switsundzuxo+ swakwe leswi a va lemukiseke ha swona, va landzelela swifaniso swa hava leswi nga pfuniki nchumu,+ va va lava nga pfuniki nchumu+ hi voxe, ni ku tekelela matiko lawa a ma va rhendzerile, lawa Yehovha a va leriseke leswaku va nga endli ku fana na wona;+16 Va hambeta va siya swileriso+ hinkwaswo swa Yehovha Xikwembu xa vona, va ya emahlweni va tiendlela swifaniso leswi n’okisiweke,+ marhole mambirhi,+ va endla mhandzi yo kwetsima,+ va sungula ku nkhinsamela vuthu hinkwaro ra le matilweni+ ni ku tirhela Bali;+17 va hambeta va hundzisa vana va vona va majaha ni va vanhwanyana endzilweni,+ va hlahluva+ naswona va endla mihlolo,+ va hambeta va tixavisa+ eku endleni ka leswo biha ematihlweni ya Yehovha leswaku va n’wi hlundzukisa;+18 Hikwalaho Yehovha a n’wi hlundzukela+ ngopfu Israyele, lerova a va susa emahlweni kakwe.+ A nga tshikanga ni un’we a sala handle ka nyimba ya Yuda yi ri yoxe.+19 Hambi ku ri Yuda a wu swi hlayisanga swileriso swa Yehovha Xikwembu xa vona,+ kambe va ye emahlweni va famba emilawini ya Israyele+ leyi va yi endleke.20 Hiloko Yehovha a bakanya mbewu+ hinkwayo ya Israyele, a hambeta a va xanisa ni ku va nyiketa evokweni ra vaphangi, ku fikela loko a va cukumete va suka emahlweni ka yena.+21 Hikuva u suse Israyele endlwini ya Davhida, kutani va endla Yerobuwamu n’wana wa Nebati a va hosi; Yerobuwamu+ a endla leswaku tiko ra Israyele ri tshika ku landzela Yehovha, a va dyohisa hi xidyoho lexikulu.+22 Kutani vana va Israyele va famba eswidyohweni hinkwaswo swa Yerobuwamu leswi a swi endleke.+ A va sukanga eka swona,23 ku fikela loko Yehovha a susa Israyele emahlweni yakwe,+ hilaha a vuleke hakona hi malandza yakwe hinkwawo ku nga vaprofeta.+ Hiloko Israyele a suka emisaveni ya yena a ya evukhumbini le Asiriya ku ta fikela esikwini leri.+24 Hikwalaho hosi ya Asiriya yi tisa vanhu lava humaka eBabilona+ ni le Kuta ni le Avha+ ni le Hamati+ ni le Sefaravhayimi,+ yi va tshamisisa emitini ya Samariya+ ematshan’weni ya vana va Israyele; va sungula ku tshama eSamariya ni le mitini ya rona.25 Loko va sungula ku tshama kwalaho, a va n’wi chavanga+ Yehovha. Hikwalaho Yehovha a rhumela tinghala+ exikarhi ka vona, ti va vadlayi exikarhi ka vona.26 Hiloko va rhumela rito eka hosi ya Asiriya, va ku: “Matiko lawa u ma yiseke evukhumbini ivi u ma tshamisisa emitini ya Samariya, a ma byi tivanga vukhongeri bya Xikwembu xa tiko leri, lerova xi hambeta xi rhumela tinghala exikarhi ka vona;+ kutani waswivo, ta va dlaya tanihi leswi a nga riki kona la tivaka vukhongeri bya Xikwembu xa tiko rero.”27 Kutani hosi ya Asiriya yi lerisa, yi ku: “Yisani un’wana wa vaprista+ lava mi va suseke kwalaho mi va yisa evukhumbini, leswaku a ya tshama kona a va dyondzisa vukhongeri bya Xikwembu xa tiko rero.”28 Hiloko un’wana wa vaprista loyi va n’wi yiseke evukhumbini a suka eSamariya, a fika a tshama eBethele,+ a va dyondzisa ndlela leyi va faneleke va chava Yehovha ha yona.+29 Kambe tiko rin’wana ni rin’wana ri tiendlela xikwembu xa rona,+ lexi va nga xi veka endlwini ya tindhawu leti tlakukeke leti Vasamariya va tiendleke, tiko rin’wana ni rin’wana, emitini ya vona leyi a va tshama eka yona.30 Loko ku ri vavanuna va Babilona, va endle Sukoti-benoti,+ vavanuna va Kuta va endle Nerigala, vavanuna va Hamati va endle Axima.31 Loko ku ri va ka Avha+ va endle Nibazi na Taritaka; va ka Sefaravhayimi+ a va hisa vana va vona endzilweni+ eka Adrameleke na Anameleke swikwembu swa Sefaravhayimi.32 Va chava Yehovha naswona va ya emahlweni va tiendlela vaprista+ va tindhawu leti tlakukeke eka vanhu lava tolovelekeke, kutani va va tirhela endlwini ya tindhawu leti tlakukeke.33 Va chave Yehovha,+ kambe a va gandzela swikwembu swa vona,+ hi ku landza vukhongeri bya matiko lawa va yisiweke evukhumbini va huma eka wona.+34 Va endla hi ku landza vukhongeri bya vona byo sungula ku ta fikela esikwini leri.+ A va kona lava a va chava Yehovha+ naswona a va kona lava a va endla hi ku landza milawu yakwe ni swiboho swakwe swa vuavanyisi,+ ni nawu+ ni swileriso+ leswi Yehovha a swi leriseke vana va Yakobe,+ loyi vito rakwe a ri endleke Israyele;+35 loko Yehovha a endla ntwanano+ na vona naswona a va lerisa, a ku: “Mi nga tshuki mi chava swikwembu swin’wana,+ mi nga tshuki mi swi nkhinsamela kumbe mi swi tirhela kumbe mi swi endlela xitlhavelo.+36 Kambe Yehovha loyi a mi humeseke etikweni ra Egipta hi matimba lamakulu ni hi voko leri tshambulutiweke,+ hi Yena loyi mi faneleke mi n’wi chava,+ mi fanele mi n’wi nkhinsamela,+ mi fanele mi n’wi endlela xitlhavelo.+37 Kutani swiletelo+ ni swiboho swa vuavanyisi+ ni nawu ni xileriso leswi a mi tsaleleke swona,+ mi fanele mi hisekela ku swi endla nkarhi hinkwawo;+ mi nga tshuki mi chava swikwembu swin’wana.38 Ntwanano lowu ndzi wu endleke na n’wina, mi nga tshuki mi wu rivala;+ mi nga tshuki mi chava swikwembu swin’wana.+39 Kambe mi fanele mi chava Yehovha+ Xikwembu xa n’wina, hikuva hi yena la nga ta mi kutsula evokweni ra valala va n’wina hinkwavo.”+40 A va yingisanga, kambe va endle+ hi ku landza vukhongeri bya vona byo sungula.41 Kutani matiko lawa ma chava Yehovha,+ kambe a ma tirhela swifaniso swa wona leswi vatliweke. Loko ku ri vana va vona ni vatukulu va vona, va endle hilaha vatata wa vona va endleke hakona ku ta fikela esikwini leri.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Mikiya 3:1-12
3 Ndzi ya emahlweni ndzi ku: “Ndzi kombela mi yingisa, n’wina varhangeri va Yakobe na n’wina tindhuna ta yindlu ya Israyele.+ Xana a hi ntirho wa n’wina ku tiva vululami?+2 N’wina lava vengaka leswinene,+ lava rhandzaka vubihi,+ lava yevulaka nhlonge ya vanhu ni nyama ya vona emarhambyini;+3 n’wina lava dyeke nyama ya vanhu va mina,+ lava yevuleke nhlonge ya vona, kutani mi pfotlosele marhambu ya vona, mi va phyandlasela ku fana ni leswi swi nga embiteni leyikulu ni ku fana ni nyama endzeni ka mbita yo sweka ha yona.+4 Hi nkarhi wolowo va ta kombela mpfuno eka Yehovha, kambe a nge va hlamuli.+ U ta va tumbetela xikandza xa yena enkarhini wolowo,+ hilaha va endleke vubihi hakona emintirhweni ya vona.+5 “Yehovha u vule leswi eka vaprofeta lava va tsendzelekisaka vanhu va mina,+ lava va lumaka hi meno ya vona,+ lava entiyisweni va huwelelaka va ku, ‘Ku Rhula,’+ lava loko munhu wihi ni wihi a nga nghenisi nchumu emilon’wini ya vona, va lwaka na yena,+6 ‘Hikokwalaho mi ta va ni vusiku,+ kambe xivono a xi nge vi kona;+ mi ta va ni munyama, kambe a mi nge hlahluvi. Kunene dyambu ri ta va ehenhla ka vaprofeta, siku ri fanele ri va munyama ehenhla ka vona.+7 Lava va vonaka swivono+ va boheka ku khomiwa hi tingana,+ kunene vavhumbhi+ va ta nyuma. Va ta boheka ku funengeta malepfu ya le henhla ka nomu,+ hinkwavo ka vona, hikuva ku hava nhlamulo leyi humaka eka Xikwembu.’”+8 Kasi, hi tlhelo lerin’wana, mina ndzi tele matimba, hi moya wa Yehovha, ni vululami ni matimba,+ leswaku ndzi byela Yakobe swiendlo swa yena swa ku pfukela na Israyele xidyoho xakwe.+9 Ndzi kombela mi yingisa leswi, n’wina varhangeri va yindlu ya Yakobe na n’wina tindhuna ta yindlu ya Israyele,+ lava va nyenyaka vululami ni lava va gombonyokisaka hinkwaswo leswi ololokeke;+10 lava akaka Siyoni hi swiendlo swo halata ngati na Yerusalema hi leswi nga lulamangiki.+11 Varhangeri va wona va avanyisa hi xifumbarheriso,+ ni vaprista va wona va letela hi nxavo ntsena,+ ni vaprofeta va wona va hlahluvela ku kuma mali ntsena;+ kambe va hambeta va titshega hi Yehovha, va ku: “Xana Yehovha a nga kona exikarhi ka hina?+ Hina a hi nge weriwi hi khombo.”+12 Hikokwalaho Siyoni wu ta rimiwa ku fana ni nsimu hikwalaho ka n’wina, na Yerusalema u ta va tinhulu ta marhumbi,+ ni ntshava ya yindlu yi ta fana ni tindhawu leti tlakukeke ta khwati.


text:
Ha Yini Mi Endzela Vanhu Lava Nga Ni Vukhongeri Bya Vona?
Hi kume leswaku vanhu vo tala lava se va nga ni vukhongeri bya vona va swi tsakela ku bula hi tinhloko-mhaka ta Bibele. I ntiyiso leswaku ha yi xixima mfanelo ya munhu ya ku va eka vukhongeri byakwe naswona a hi sindzisi rungula ra hina eka van’wana.
Loko hi bula hi vukhongeri, hi ringeta ku tirhisa ndzayo ya Bibele kambe hi swi endla hi “
moya wo rhula” ni hi ku kombisa “
xichavo lexi enteke” eka munhu un’wana. (1 Petro 3:15) Ha swi tiva leswaku van’wana va nga ha ri ala rungula leri hi ri chumayelaka. (Matewu 10:14) Kambe sweswo hi ta swi tiva loko hi ya eka vona. Nakambe ha swi xiya leswaku swiyimo swa vanhu swa cinca.
Hi xikombiso, munhu a nga ha va a khomeke ngopfu kambe siku rin’wana a nga swi tsakela ku burisana na hina. Nakambe vanhu va nga ha langutana ni swiphiqo kumbe swiyimo swo karhi leswi nga va endlaka leswaku va tsakela ku twa rungula leri ra le Bibeleni. Hikwalaho, ha swi tsakela ku bula ni vanhu minkarhi yo tala.


text:
Bhibhiliyoteka ya Site ya Watchtower
Bhibhiliyoteka ya Site
ya WATCHTOWER
Hoyo-hoyo
Web Site yi ya njo maha ngu yona wuxolisisi ka mabhuku a Tifakazi ta Jehovha ngu tidimi to hambana hambana.
U txi lava kubhaxara mabhuku, hi kombela u bela ka jw.org.
Txiziviso
Tidimi ta tiphya ati ti ku ho: New Zealand Sign Language, Zapotec (Quiatoni)
Hoyo-hoyo
Web Site yi ya njo maha ngu yona wuxolisisi ka mabhuku a Tifakazi ta Jehovha ngu tidimi to hambana hambana.
U txi lava kubhaxara mabhuku, hi kombela u bela ka jw.org.


text:
Xana Misava Ya Hina Yi Ta Kala Yi Lovisiwa?
Xana Misava Ya Hina Yi Ta Kala Yi Lovisiwa?
XANA u tshame u tivutisa leswaku ku ta humelela yini hi misava ya hina enkarhini lowu taka? Hikwalaho ka leswi vanhu va swi vonaka swi humelela eka pulanete ya hina yo saseka, vo tala va pfumela leswaku misava ya hina yi ta hetelela yi onhiwile.
I ntiyiso leswaku namuntlha vanhu va karhi va onha misava ni swilo swa yona swa nkoka hi ku herisa makhwati, ku thyakisa mati ni moya lowu hi wu hefemulaka. Nakambe vativi van’wana va sayense va vula leswaku misava ni swilo hinkwaswo leswi hanyaka eka yona swi nga ha lovisiwa hi swilo swo tanihi maribye kumbe tinsimbi letikulu leti humaka empfhukeni leti welaka laha misaveni, tinyeleti leti bulukaka kumbe ku hela ka hayidirojeni ya dyambu leyi endlaka leswaku ri kota ku hi kufumeta.
Vativi va sayense va vula leswaku misava hakatsongo-tsongo, kumbexana endzhaku ka magidi-gidi ya malembe, yi ta heleriwa hi swilo leswi endlaka leswaku vanhu va kota ku hanya eka yona. Buku yin’wana yi hlamusela leswaku sweswo i “ku onhaka loku nga taka ku nga lunghiseki.”—Encyclopædia Britannica.
Lexi tsakisaka, Bibele yi hi tiyisekisa leswaku Yehovha Xikwembu a nge pfumeleli leswaku misava ya hina yi lovisiwa kumbe yi nga ha vi na vaaki. Leswi a nga Muvumbi u ni “matimba lamakulu” lama nga pimekiki, kutani a nga swi kota ku endla leswaku vuako hinkwabyo byi tshama hilaha ku nga heriki. (Esaya 40:26) Xisweswo u nga ma tshemba marito lawa: “[Yehovha] u simeke misava etindhawini leti a ti endleleke tona; a yi nge tsekatsekisiwi hilaha ku nga riki na makumu, kumbe hi masiku.” “N’wi dzuniseni, n’wina dyambu ni n’weti. N’wi dzuniseni, n’wina tinyeleti hinkwato ta ku vonakala. . . . Hikuva yena u lerisile, kutani swi tumbuluxiwa. Naswona u swi veka leswaku swi va kona hi masiku.”—Pisalema 104:5; 148:3-6.
Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava
A ku nga ri xikongomelo xa Xikwembu nikatsongo leswaku misava yi onhiwa ni ku thyakisiwa hilaha swi endlekaka hakona namuntlha. Ematshan’weni ya sweswo, Xikwembu xi vumbe wanuna ni wansati wo sungula, Adamu na Evha, kutani xi va veka entangeni wo saseka. I ntiyiso leswaku ntanga wolowo lowu a wu ri Paradeyisi a wu nga ta swi kota ku tshama wu sasekile ha woxe. Xikwembu xi va nyike ntirho wa ku wu “rima ni ku wu khathalela.” (Genesa 2:8, 9, 15) Hakunene ntirho lowu Xikwembu xi wu nyikeke vatswari va hina lava eku sunguleni a va hetisekile a wu tsakisa naswona a wu enerisa!
Kambe xikongomelo xa Xikwembu hi misava a ku nga ri ku khathalela ntanga wolowo ntsena. A xi lava leswaku misava hinkwayo yi hundzuriwa paradeyisi. Hi yona mhaka leyi Xikwembu xi nyikeke Adamu na Evha xileriso lexi: “Tswalanani mi andza, mi tata misava, mi yi fuma, mi fuma tinhlampfi ta lwandle ni swivumbiwa leswi hahaka swa matilo ni swivumbiwa hinkwaswo leswi famba-fambaka ehenhla ka misava.”—Genesa 1:28.
Lexi vavisaka, xikongomelo xa Xikwembu xi kavanyetiwe hi ntsumi yin’wana leyi tikukumuxaka leyi tivekeke tanihi Sathana. U navele ku gandzeriwa hi Adamu na Evha. Sathana u tirhise nyoka tanihi muvulavuleri wakwe leswaku a va yenga va xandzukela vulawuri bya Xikwembu. (Genesa 3:1-6; Nhlavutelo 12:9) A swi kanakanisi leswaku ku nga tlangeli ka vona loku vangiweke hi vutianakanyi swi fanele swi twise Muvumbi wa vona ku vava! Kambe ku xandzuka ka vona a ku xi cincanga nikatsongo xikongomelo xa Yehovha Xikwembu hi misava. U te: “Rito ra mina leri humaka enon’wini wa mina . . . a ri nge tlheleli eka mina ri nga ri na vuyelo, kambe kunene ri ta endla leswi ndzi swi tsakelaka, naswona ri ta humelela hakunene eka leswi ndzi ri rhumeleke swona.”—Esaya 55:11.
Hikwalaho ka sweswo, Yehovha u pfumelele ku xandzuka ka Sathana leswaku ku hambeta ku va kona ku fikela namuntlha. Ku ta fikela namuntlha, vanhu va ringete tihulumendhe to tala ta vona vini leswaku va tifuma hilaha Sathana a va susumeteleke hakona, kambe vuyelo bya kona byi kombise leswaku vanhu swi va fambela ximatsi loko va nga fumiwi hi Xikwembu. *—Yeremiya 10:23.
Hambiswiritano, eka malembe ya magidi lama hundzeke, Xikwembu xi katekise vanhu vo karhi lava lulameke. Nakambe eBibeleni Xikwembu xi tsale rungula leri vulavulaka hi vuyelo lebyi vaka kona loko vanhu va yingisa milawu ya xona ni loko va yi fularhela. Ku engetela kwalaho, Yehovha u endle swilo swo hlamarisa leswaku hi ta vuyeriwa enkarhini lowu taka. Hikwalaho ka rirhandzu leri Yehovha a nga na rona, u hi rhumele Muponisi, ku nga Yesu Kreste N’wana wakwe la rhandzekaka, leswaku a hi dyondzisa ndlela leyinene leyi hi faneleke hi hanya ha yona ni ku nyikela hi vutomi byakwe hikwalaho ka hina. (Yohane 3:16) Leswi Yesu a a nga faneriwanga hi ku fa, Xikwembu xi tirhise rifu rakwe tanihi ndlela leyinene yo tlhela xi xava leswi Adamu na Evha va swi lahleke, ku nga ntshembo wa ku hanya hilaha ku nga heriki emisaveni leyi nga paradeyisi. * Hikwalaho Yehovha Xikwembu u simeke mfumo wa le tilweni leswaku a fuma vanhu hinkwavo naswona u veke N’wana wakwe, Yesu Kreste la pfuxiweke, leswaku a va Hosi ya Mfumo wolowo. Lunghiselelo leri leri hlamarisaka ri ta endla leswaku xikongomelo xa Xikwembu hi misava xi hetiseka.—Matewu 6:9, 10.
Xisweswo u nga swi tshemba hi ku helela switshembiso leswi leswi tsakisaka leswi tsariweke eBibeleni: “Lava endlaka swo biha va ta herisiwa, kambe lava tshembaka Yehovha hi vona lava nga ta dya ndzhaka ya misava. Lavo lulama va ta dya ndzhaka ya misava, va ta tshama eka yona hi masiku.” “‘Waswivo! Ntsonga wa Xikwembu wu le vanhwini, xi ta tshama na vona, naswona vona va ta va vanhu va xona. Xikwembu hi xiviri xi ta va na vona. Kutani xi ta sula mihloti hinkwayo ematihlweni ya vona, rifu a ri nge he vi kona, hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona. Swilo swo sungula swi hundzile.’ Kutani Loyi a tshameke exiluvelweni a ku: ‘Waswivo, ndzi endla swilo hinkwaswo swi va leswintshwa.’”—Pisalema 37:9, 29; Nhlavutelo 21:3-5.
Bibele A Yi Tikaneti
Kambe van’wana va nga ha tivutisa, ‘Xana tindzimana ta Bibele leti tshahiweke laha henhla ti fambisana njhani ni tindzimana tin’wana leti swi vonakaka onge ti vulavula hi ku herisiwa ka misava?’ A hi kambisiseni swikombiso swin’wana. Nkambisiso wolowo wu ta swi veka erivaleni leswaku Bibele a yi tikaneti.
Khale swinene loko vativi va sayense va nga si yi lemuka mhaka ya “ku onhaka loku nga taka ku nga lunghiseki” ka swilo hinkwaswo leswi tumbuluxiweke, mupisalema wa le Bibeleni u tsarile: “[Yehovha] u veke masungulo ya misava khale swinene, ni matilo i ntirho wa mavoko ya wena. Ma ta lova, kambe wena u ta tshama u ri kona; ma ta hlakala hinkwawo ku fana ni nguvu. U ta ma siva ku fana ni swiambalo, ma ta tshama nkarhi lowu wu ma ringaneke. Kambe wena u tshama u ri tano, naswona malembe ya wena a ma nge heli.”—Pisalema 102:25-27.
Loko mupisalema a tsala marito lawa a a nga kaneti xikongomelo xa Xikwembu hi misava xa hilaha ku nga heriki. Ematshan’weni ya sweswo, a a kombisa ku hambana exikarhi ka Xikwembu lexi nga riki na makumu ni swilo leswi lovaka leswi xi swi vumbeke. Handle ka matimba ya Xikwembu lama tshamelaka ku swi pfuxeta hilaha ku nga heriki, vuako hinkwabyo—dyambu swin’we ni tipulanete leti ri rhendzeleke leswi hi titshegeke ha swona leswaku hi kuma ku vonakala ni gezi ni leswaku misava yi nga tsekatseki loko yi rhendzeleka ehandle ka dyambu—a swi ta onhaka ngopfu kukondza swi nga ha vi kona hi ku helela. Hikokwalaho, loko a swo tshikiwa swi tikhathalela hi swoxe, misava ya hina a yi ta “hlakala” kumbe swi nga ha vi kona hi ku helela.
Ku ni tindzimana tin’wana eMatsalweni leti nga ha vonakaka onge ti kaneta xikongomelo lexi Xikwembu xi xi vuleke hi misava. Hi xikombiso, Bibele yi vula leswaku matilo ni misava swa ‘hundza.’ (Nhlavutelo 21:1) Hakunene marito lawa a ma xi kaneti xitshembiso xa Yesu lexi nge: “Va tsaka lava nga ni moya wo rhula, hikuva va ta dya ndzhaka ya misava.” (Matewu 5:5) Kutani, xana Bibele yi vula yini loko yi ku matilo ni misava swa ‘hundza’?
Hakanyingi Bibele yi tirhisa xiga lexi nge “misava” hi ndlela yo fanekisela, yi kombetela eka vanhu. Hi xikombiso, xiya ndzimana leyi landzelaka: “Misava hinkwayo yi hambeta yi vulavula ririmi rin’we ni ku va ni ntlawa wun’we wa marito.” (Genesa 11:1) Swi le rivaleni leswaku rito leri tirhisiweke laha leri nge “misava” ri kombetela eka vanhu lava a va hanya emisaveni. Xikombiso xin’wana i xa buku ya Pisalema 96:1 leyi hi ku ya hi Bibele yin’wana yi nge: “Misava hinkwayo a yi yimbelelele HOSI.” (King James Version) Swi le rivaleni leswaku eka ndzimana leyi swin’we ni le ka tindzimana tin’wana, rito leri nge “misava” ri fanekisela vanhu.—Pisalema 96:13.
Minkarhi yin’wana Bibele yi fanisa tihosi leti fumaka emisaveni ni matilo kumbe swilo swa le mpfhukeni. Hi xikombiso, vafumi lava tshikilelaka va le Babilona va hlamuseriwe tanihi lava fanaka ni tinyeleti hileswi va ti tlakuseke eka matiko lama va rhendzeleke. (Esaya 14:12-14) Hilaha swi profetiweke hakona, “matilo” lama fanekiselaka Vababilona kumbe vafumi, ni “misava” leyi fanekiselaka vaseketeri va vafumi volavo, swi lovisiwile hi 539 B.C.E. (Esaya 51:6) Leswi swi endle leswaku Vayuda lava hundzukeke va tlhelela eYerusalema, laha “matilo lamantshwa,” lama fanekiselaka vafumi lavantshwa, ma fumeke “misava leyintshwa” leyi fanekiselaka vanhu lava lulameke.—Esaya 65:17.
Marito ya le Bibeleni lama vulavulaka hi ku ‘hundza’ ka matilo ni misava, kahle-kahle ma kombetela eka ku herisiwa ka tihulumendhe ta vanhu leti hombolokeke leti nga kona namuntlha ni vaseketeri va tona lava nga xi chaviki Xikwembu. (2 Petro 3:7) Sweswo swi ta endla leswaku mfumo wa Xikwembu wa le tilweni wu katekisa vanhu lavantshwa lava lulameke, hikuva “ku ni matilo lamantshwa ni misava leyintshwa leswi hi swi rindzeleke hi ku ya hi xitshembiso xa yena [Yehovha], naswona ku ta va ni ku lulama eka swona.”—2 Petro 3:13.
Xisweswo, u nga xi tshemba xitshembiso xa Xikwembu xa leswaku misava leyi nga kaya ra hina yi ta tshama hilaha ku nga heriki. Ku tlula kwalaho, Bibele yi kombisa leswi u faneleke u swi endla leswaku u va kona enkarhini wolowo lowu tsakisaka, loko misava hinkwayo yi ta hundzuriwa paradeyisi. Yesu u te: “Leswi swi vula vutomi lebyi nga heriki, ku nghenisa ka vona vutivi ha wena, Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso, ni loyi u n’wi rhumeke, Yesu Kreste.” (Yohane 17:3) Ha yini u nga tivekeli pakani yo kambisisa leswi Bibele yi swi dyondzisaka malunghana ni vumundzuku bya vanhu ni misava? Timbhoni ta Yehovha ta le ndhawini ya ka n’wina ti nga swi tsakela ku ku pfuna emhakeni leyi.
[Tinhlamuselo ta le hansi]
^ ndzim. 10 Loko u lava nhlamuselo ya leswaku ha yini Xikwembu xi pfumelele ku xaniseka, vona matluka 106-14 eka buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 11 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke malunghana ni rifu ra Yesu leri nga gandzelo, vona matluka 47-56 ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
[Nkomiso eka tluka 12]
Bibele yi tshembisa leswaku misava leyi nga kaya ra hina yi ta tshama hilaha ku nga heriki
[Mimfungho ya Vini va Swifaniso eka tluka 10]
Background globe: NASA/The Visible Earth (http://visibleearth.nasa.gov/); polar bear: © Bryan and Cherry Alexander Photography


text:
I Yini Babilona Lonkulu?
Nhlamulo ya Bibele
Babilona Lonkulu, loyi a hlamuseriweke eka buku ya Nhlavutelo, i vukhongeri hinkwabyo bya mavunwa, lebyi Xikwembu xi nga byi tsakeliki. * (Nhlavutelo 14:8; 17:5; 18:21) Hambileswi vukhongeri byo tano byi hambanaka hi tindlela to tala, hinkwabyo ka byona byi endla leswaku vanhu va nga xi gandzeli Xikwembu xa ntiyiso, ku nga Yehovha.
Tindlela to tiva Babilona Lonkulu
Babilona Lonkulu i xifanekiselo. Bibele yi hlamusela “Babilona Lonkulu” tanihi “wansati” tlhelo “nghwavava leyikulu.” (Nhlavutelo 17:1, 3, 5) Buku ya Nhlavutelo yi tirhisa “swikombiso,” kutani swa twala ku gimeta hileswaku Babilona Lonkulu i xifanekiselo, a hi wansati wa xiviri. (Nhlavutelo 1:1) Ku engetela kwalaho, u ‘tshame ehenhla ka mati yo tala,’ lama fanekiselaka “vanhu ni mintshungu ni matiko ni tindzimi.” (Nhlavutelo 17:1, 15) Wansati wa xiviri a nge swi koti ku endla tano.
Babilona Lonkulu u yimela nchumu wo karhi lowu nga emisaveni hinkwayo. U vitaniwa “muti lowukulu lowu nga ni mfumo ehenhla ka tihosi ta misava.” (Nhlavutelo 17:18) Xisweswo, u ni nkucetelo ematikweni hinkwawo.
Babilona Lonkulu i vukhongeri byo karhi, ku nga ri politiki kumbe bindzu. Babilona wa khale a ku ri muti lowu a wu byi rhandza swinene vukhongeri, a wu tiveka hi “vuloyi” ni “vungoma.” (Esaya 47:1, 12, 13; Yeremiya 50:1, 2, 38) Entiyisweni, a wu ri ni vukhongeri bya mavunwa lebyi lwisanaka ni Xikwembu xa ntiyiso, ku nga Yehovha. (Genesa 10:8, 9; 11:2-4, 8) Vafumi va Babilona a va titeka va ri lava tlakukeke eka Yehovha ni vugandzeri byakwe. (Esaya 14:4, 13, 14; Daniyele 5:2-4, 23) Hilaha ku fanaka, Babilona Lonkulu u tiveka hi ‘swiendlo swakwe swa vungoma.’ Sweswo swi n’wi kombisa a ri nhlengeletano ya vukhongeri.—Nhlavutelo 18:23.
Babilona Lonkulu a hi politiki yo karhi, hikuva “tihosi ta misava” ta n’wi rilela loko a lovisiwa. (Nhlavutelo 17:1, 2; 18:9) Nakambe a hi bindzu, hikuva Bibele yi n’wi hambanisa ni ‘vaxavisi va misava.’
—Nhlavutelo 18:11, 15.
Babilona Lonkulu u byi fanela kahle vukhongeri bya mavunwa. Ematshan’weni yo dyondzisa ndlela yo gandzela Xikwembu xa ntiyiso, ku nga Yehovha, vukhongeri bya mavunwa byi endla leswaku vanhu va gandzela swikwembu swin’wana. Bibele yi vula leswaku sweswo swi fana ni ku endla “rimbewu leri nga amukelekiki.” (Levhitika 20:6; Eksoda 34:15, 16) Tidyondzo to tanihi Vunharhu-un’we, moyaxiviri lowu nga fiki ni ku tirhisa swifaniso evugandzerini swi sungule eBabilona wa khale naswona swa ha ya emahlweni evukhongerini bya mavunwa. Nakambe vukhongeri lebyi byi hlanganisa vugandzeri bya byona ni ku rhandza misava. Bibele yi hlamusela ku nga tshembeki loku tanihi ku endla vuoswi hi tlhelo ra moya.
—Yakobo 4:4.
Rifuwo ra vukhongeri bya mavunwa ni ku ri bombisa swi fambisana ni nhlamuselo leyi Bibele yi yi nyikelaka hi Babilona Lonkulu, loyi a “[ambaleke] nguvu ya xivunguvungu ni ya ribungu” ni “[ku tisasekisa] hi nsuku ni maribye ya risima ni tiperela.” (Nhlavutelo 17:4) Babilona Lonkulu i xihlovo xa “swilo leswi nyenyetsaka swa misava” kumbe tidyondzo ni swiendlo leswi entiyisweni swi nga xi tsakisiki Xikwembu. (Nhlavutelo 17:5) Swirho swa vukhongeri bya mavunwa i “vanhu ni mintshungu ni matiko ni tindzimi” lava seketelaka Babilona Lonkulu.
—Nhlavutelo 17:15.
Babilona Lonkulu u ni vutihlamuleri eka rifu ra “hinkwavo lava dlayiweke emisaveni.” (Nhlavutelo 18:24) Ematin’wini hinkwawo, vukhongeri bya mavunwa a byi lo hlohlotela ntsena tinyimpi ni swiendlo swa vutherorisi kambe byi tlhele byi tsandzeka ku dyondzisa vanhu ntiyiso hi Yehovha, Xikwembu xa rirhandzu. (1 Yohane 4:8) Sweswo swi endle leswaku ku dlayeteriwa vanhu vo tala. Hikwalaho ka xivangelo lexi twalaka, lava lavaka ku tsakisa Xikwembu va fanele va ‘huma eka yena,’ va tihambanisa ni vugandzeri bya mavunwa.
^ ndzim. 3 Hlaya xihloko lexi nge “Vukhongeri Bya Ntiyiso Ndzi Nga Byi Kuma Njhani?”


text:
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI | SOFANIYA 1—HAGAYI 2
Lavani Yehovha Ri Nga Si Fika Siku Ra Ku Hlundzuka Ka Yena
Loko hi lava leswaku Yehovha a hi tumbeta hi siku ra ku hlundzuka kakwe, hi fanele hi endla swo tala ku tlula ku tinyiketela eka yena, hi tlhela hi yingisa nkongomiso lowu Sofaniya a wu nyikeke Vaisrayele.
Lavani Yehovha: Tshama u ri ni vuxaka lebyinene na Yehovha hi ku fambisana ni nhlengeletano yakwe
Lavani ku lulama: Hanya hi ku pfumelelana ni milawu ya Yehovha ya mahanyelo
Lavani ku rhula: Hi ku titsongahata yingisa nkongomiso wa Xikwembu u tlhela u amukela ku tshinyiwa hi xona
Xana ndzi nga swi kotisa ku yini ku lava Yehovha, ku lulama ni ku rhula?