text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Pisalema 89:1-52
Maskili. Ya Ethani lowa ka Ezara.+89 Ndzi ta yimbelela hi swikombiso swa Yehovha swa musa wa rirhandzu, hilaha kunga riki na makumu.+Ndzi ta tivisa ku tshembeka ka wena hi nomu wa mina eka xitukulwana xin’wana ku ya eka xitukulwana xin’wana.+2 Hikuva ndzi te: “Musa wa rirhandzu wu ta tshama wu akiwile hilaha ku nga riki na makumu;+Loko ku ri matilo, u veka ku tshembeka ka wena ku simekiwe ku tiya eka wona.”+3 “Ndzi endle ntwanano eka muhlawuriwa wa mina;+Ndzi hlambanyile eka Davhida nandza wa mina,+4 ‘Ndzi ta simeka mbewu+ ya wena hilaha ku nga riki na makumu,Naswona ndzi ta aka xiluvelo+ xa wena ku suka eka xitukulwana xin’wana ku ya eka xitukulwana xin’wana.’” Seʹlah.5 Ni matilo ma ta dzunisa xiendlo xa wena xo hlamarisa, Wena Yehovha,+Ina, ku tshembeka ka wena enhlengeletanweni ya vakwetsimi.6 Hikuva i mani exibakabakeni la nga fanisiwaka na Yehovha?+I mani la nga fanaka na Yehovha exikarhi ka vana va Xikwembu?+7 Xikwembu xi fanele xi xiximiwa exikarhi ka ntlawa lowukulu wa vakwetsimi;+I xikulu naswona xa chaviseka ehenhla ka hinkwavo lava va xi rhendzeleke.+8 Oho Yehovha Xikwembu xa mavuthu,+I mani la nga ni matimba ku fana na wena, Wena Yah?+Ku tshembeka ka wena ku ku rhendzerile.+9 U fuma ehenhla ka ku kukumuka ka lwandle;+Loko ri tlakusa magandlati ya rona, wena wa ri rhulisa.+10 Wena u pfotlose Rahava,+ ku fana ni munhu la dlayiweke.+U hangalase valala va wena hi ntamu wa voko ra wena.+11 Tilo i ra wena,+ ni misava i ya wena;+Tiko leri noneke ni leswi swi taleke eka rona+—wena u swi simekile.+12 N’walungu ni dzonga—wena u swi tumbuluxile;+Taboro+ na Herimoni+—ti huwelela vito ra wena hi ku tsaka.+13 Voko leri nga ni matimba i ra wena,+Voko ra wena ri ni ntamu,+Voko ra wena ra xinene ri tlakusiwile.+14 Ku lulama ni vuavanyisi i ndhawu ya xiluvelo xa wena;+Musa wa rirhandzu ni ntiyiso swi ta emahlweni ka xikandza xa wena.+15 Va tsaka vanhu lava tivaka ku huwelela ka ku tsaka.+Oho Yehovha, va hambeta va famba hi ku landza ku vonakala ka xikandza xa wena.+16 Va tsaka siku hinkwaro evitweni ra wena+Naswona va tlakusiwa hi ku lulama ka wena.+17 Hikuva wena u ku saseka ka ntamu wa vona;+Naswona nanga ya hina yi tlakusiwa hi vunene bya wena.+18 Hikuva xitlhangu xa hina i xa Yehovha,+Ni hosi ya hina i ya Mukwetsimi wa Israyele.+19 Hi nkarhi wolowo u vulavule hi xivono eka lavo tshembeka va wena,+Kutani u te:“Ndzi langutele mpfuno eka lowa matimba;+Ndzi tlakuse muhlawuriwa exikarhi ka vanhu.+20 Ndzi kume Davhida nandza wa mina;+Ndzi n’wi tote hi mafurha ya mina yo kwetsima,+21 Loyi voko ra mina ri nga ta tiya ha yena,+Loyi voko ra mina ri nga ta n’wi tiyisa.+22 A nga kona nala la nga ta n’wi sindzisa,+Hambi ku ri n’wana wihi ni wihi la nga lulamangiki la nga ta n’wi xanisa.+23 Ndzi pfotlose swirha swa yena emahlweni ka yena,+Lava n’wi vengaka swinene a ndzi hambeta ndzi va ba.+24 Ku tshembeka ka mina ni musa wa mina wa rirhandzu swi le ka yena,+Naswona nanga ya yena yi tlakusiwile evitweni ra mina.+25 Ndzi veke voko rakwe elwandle+Ni voko rakwe ra xinene emilambyeni.+26 Yena u ndzi huwelerile, ‘U Tata wa mina,+Xikwembu+ xa mina ni Ribye ra mina ra ku ponisiwa.’+27 Ndzi ta tlhela ndzi n’wi veka a va mativula,+A va la tlakukeke eka tihosi ta misava.+28 Ndzi ta hlayisa musa wa mina wa rirhandzu eka yena hilaha ku nga riki na makumu,+Ntwanano wa mina wu ta va ku tshembeka eka yena.+29 Kunene ndzi ta veka mbewu ya yena hi masiku+Ni xiluvelo xakwe tanihi masiku ya tilo.+30 Loko vana vakwe va siya nawu wa mina+Naswona va nga fambi hi swiboho swa mina swa vuavanyisi,+31 Loko va nyamisa milawu ya minaNaswona va nga swi hlayisi swileriso swa mina,32 Ndzi fanele ndzi yisa nyingiso wa mina hi nhonga+ eka ku tlula ka vona nawuNi le xidyohweni xa vona hi minkhavi.+33 Kambe musa wa mina wa rirhandzu a ndzi nge wu susi eka yena,+Hambi ku ri ku vonaka ndzi ri ni vunwa malunghana ni ku tshembeka ka mina.+34 A ndzi nge wu nyamisi ntwanano wa mina,+Ni rito leri humaka enon’wini wa mina a ndzi nge ri hundzuli.+35 Loko se ndzi hlambanyile hi vukwetsimi bya mina,+Davhida a ndzi nge n’wi byeli mavunwa.+36 Mbewu ya yena yi ta tshama hilaha ku nga riki na makumu,+Ni xiluvelo xakwe xi ta fana ni dyambu emahlweni ka mina.+37 Xi ta simekiwa xi tiya hilaha ku nga riki na makumu,Ku fana ni mbhoni yo tshembeka exibakabakeni.” Seʹlah.38 Kambe wena—u cukumetile naswona u hambeta u nyenya;+U hlundzukele mutotiwa wa wena.+39 U tlule ntwanano wa nandza wa wena;U nyamise xidlodlo xakwe emisaveni.+40 U mbundzumuxe matshanga yakwe ya maribye hinkwawo;+U onhe marhangu ya yena.+41 Hinkwavo lava hundzaka hi ndlela va n’wi phangerile;+U ve ndzhukano eka vaakelani vakwe.+42 U tlakuse voko ra xinene ra swirha swa yena;+U endle leswaku valala va yena hinkwavo va tsaka.+43 Ku tlula kwalaho, u teke tlhari ra yena ri ri xirha,+Naswona u endle leswaku a nga yimi a tiyile enyimpini.+44 U endle leswaku ku vangama kakwe ku hela,+Xiluvelo xakwe u xi lahlele emisaveni.+45 U komise masiku ya vuntshwa bya yena;U n’wi tsondzele hi tingana.+Seʹlah.46 Oho Yehovha, xana u ta titumbeta ku fikela rini? Nkarhi hinkwawo?+Xana vukarhi bya wena byi ta hambeta byi pfurha ku fana ni ndzilo?+47 Tsundzuka leswaku i khale swinene ndzi hanya.+Xana u va tumbuluxele swa hava vana va vanhu?+48 Hi wihi munhu la tiyeke emirini, la hanyaka, la nga ta ka a nga fi?+Xana a nga wu ponisa moya-xiviri wakwe evokweni ra Sheol?+Seʹlah.49 Swi kwihi swiendlo swa wena swo sungula swa musa wa rirhandzu, Wena Yehovha,Leswi u swi hlambanyeleke Davhida hi ku tshembeka ka wena?+50 Oho Yehovha, tsundzuka ndzhukano lowu nga ehenhla ka malandza ya wena,+Ndzhukano lowu ndzi wu rhwaleke exifuveni xa mina, wa vanhu hinkwavo vo tala,+51 Ndlela leyi valala va wena va rhukaneke ha yona, Wena Yehovha,+Ndlela leyi va rhukaneke mikondzo ya mutotiwa wa wena ha yona.+52 Yehovha a a dzunisiwe hilaha ku nga riki na makumu. Amen, Amen.+


c: text/html

text:
Walter Sisulu Square of Dedication
Walter Sisulu Square i ndhawu leyi kumekaka exifundzheni-nkulu xa Gauteng, Johannesburg, a Soweto,exikarhi ka xitikwana xa Kliptown. Hi 1955 ntlawa wa vanhu lava ava lwisana na nfumo wa avanyiso[apartheid] va hlanganile eKliptown ku twa mavonelo ya vanhu hi kungu ra Papila ra Tinfanelo(Freedom Charter) leri kunguhatiweke hi Rusty Bernstein. Hi ti 26 Khotavuxika 1955. kwalomu ka magidi nharhu(3 000) wa varhangeri va maAfrika Dzonga va hlanganile eka Walter Sisulu Square ku ta tsala Papila ra Tinfanelo[1]. Ndhawo leyi yi vitaniwa hi vito ra nwatipolitiki loyi na yena a lwela ntshuxeko wa maAfrika Dzonga Walter Sisulu, a ri wun'wana wa varhangeri va African National Congress (ANC).
Leswinga ndzeni
Matimu[Lulamisa | edit source]
Walter Sisulu Square of Dedication, mavumbelo ya xona ya vile saqwadi eka vaaki va xona va stuidio MAS. Hi ti 26 Khotavuxika ku vuriwa leswaku kwalomu ka magidi-nharhu wa vanhu va Afrika Dzonga, ngopfu-ngopfu vanwatipolitiki va hlanganile eka square xo thyaka xa ritshuri ku ta kunguhata hi goza leri va nga ta ri teka ku lwela tinfanelo ta maAfrika Dzonga. Laha hi kona la vanwatipolitiki kun'we ni vaaka tiko va Afrika Dzonga va nga tsala papila ra tinfanelo (Freedom Charter). Papila leri a ri nga lweli tinfanelo ntsena kambe ari lwela tiko leri nga ta fumiwa hi vanhu va tihlonge to hambana-hambana[2]. Papila ra Tinfanelo ri na nkoka swinene eka ntlawa wa ANC, naswona ndhawu leyi yi pfulrile tindlela to akiwa ka yindlu leyikulu ya Afrika Dzonga ya nawu. Ndhawu leyi a va hlangana ka yona a yi thyakile no va na ritshuri kambe namuntlha yi vitaniwa hi vito ro xiximeka swinene naswona yi hlayiwa eka ntlawa wa tindhawu ta ndhavuko. Hi ti 26 Khotavuxika 2005 khale ka murhangeri wa Afrika Dzonga Thabo Mbeki u lumekile ndzilo wo kombisa ntshuxeko, hi ndlela yo tlangela makume-ntlhanu wa malembe ya papila ra timfanelo (Freedom Charter).[2]
Tindhawu to koka mahlo[Lulamisa | edit source]
Walter Sisulu Square xi rhendzeriwile hi tindhawu to hambana-hambana le ti hlanganisaka, hodela ya Soweto; mavhengele; ndhawu yo oxa nyama; ndhawu yo hlayisa tibuku, naswona yi na rivala le ri nga na swifanekiso swa vo nwatipolitiki.
Makhumbi ya papila ra timfanelo[Lulamisa | edit source]
Rivala ra Walter Sisulu Square ri ni makhumbi ya khume lawa ma tsariweke swikoxo swa timfanelo leswi tsariweke eka papila ra timfanelo leswi landzelaka:
- Vanhu va ta fuma
- Mintlawa ya vanhu va tiko yi ta va ni timfanelo leti ringaneke
- Vanhu va ta avelana rifumo ra tiko
- Tiko ri ta avanyisiwa exikarhi ka lava ri tirhaka
- Hinkwavo va ta ringana emahlweni ka nawu
- Hinkwavo va ta tsakela timfanelo ta vanhu
- Ku ta va ni mintirho ni vuhlayiseki
- Minyangwa ya dyondzo ni ndhavuko yi ta pfuleka
- Ku ta va ni tiyindlu, vuhlayiseki ni vutshamiseki
- Ku ta va ni kurhula ni vunghana
Hodela ya Soweto[Lulamisa | edit source]
Hodela ya Soweto hi yona ntsena leyi kumekaka eSoweto, naswona yi hlawuriwa hi tinyeleti ta mune.
Minkombo ya vuxokoxoko[Lulamisa | edit source]
- ↑ "Walter Sisulu Square". www.waltersisulusquare.co.za. Retrieved 2015-07-18.
- ↑ 2.0 2.1 "Kliptown and the Freedom Charter". www.southafrica.info. Retrieved 2015-07-18.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xana Ndzi Fanele Ndzi Lomba Mali?
“Ku lomba swi fana ni mucato; ku hakela swi tisa gome.”—Xivuriso xa Xiswahili.
XIVURISO lexi xi dumile eka vanhu va le Afrika Vuxa naswona a swi kanakanisi leswaku vanhu vo tala emisaveni va pfumelelana na xona. Xana na wena u titwa hi ndlela leyi fanaka hi ku lomba mali eka munghana kumbe eka van’wana? Minkarhi yin’wana swi nga languteka swi ri swinene kambe xana swa boha? Hi wahi makhombo ya ku lomba mali?
Xivuriso xin’wana xa Xiswahili xi hlamusela xiphiqo lexi nga kona emhakeni yo lomba mali. Xi ri: “Ku lomba ni ku lombisa swi onha vunghana.” Hakunene swikweleti swi dlaya vunghana ni vuxaka. Hambiloko u lomba hi xikongomelo lexinene, a hi minkarhi hinkwayo swilo swi fambaka hi ndlela leyi a wu yi languterile. Hi xikombiso, loko nkarhi wu ri karhi wu famba naswona nkarhi lowu a wu tibohe ku hakela ha wona wu hundza, loyi a ku lombeke a nga ha hlundzuka. Ku nga sungula ku va ni xikhomela naswona vunghana bya loyi a lombiseke ni loyi a lombiweke hambi ku ri bya mindyangu ya vona, byi nga ha onhaka. Leswi ku lomba mali swi nga vangaka swiphiqo, a hi fanelanga hi hatlisela ku ya lomba.
Ku lomba mali swi nga ha tlhela swi onha vuxaka bya munhu ni Xikwembu. Njhani? Xo sungula, Bibele yi vula leswaku munhu wo homboloka u ala ku hakela swikweleti swakwe. (Pisalema 37:21) Yi tlhela yi swi veka erivaleni leswaku “mulombi i nandza wa mulombisi.” (Swivuriso 22:7) Mulombi u fanele u tsundzuka leswaku loko a nga si yi tlherisela mali, u va ehansi ka mulombisi. Xivuriso xin’wana xa laha Afrika xi tiyisile loko xi ku: “Loko u lomba milenge ya munhu, u ta ya kun’wana ni kun’wana laha a lavaka kona.” Mhaka hileswaku, munhu loyi a ngheneke hi nhloko eka swikweleti, a nga ha koti ku endla leswi a swi tsakelaka.
U fanele a sungula a hakela leswi a swi lombeke. Loko a nga endli tano, ku nga ha sungula ku va ni swiphiqo. Loko swikweleti swi andza, swi vanga ntshikilelo, nkelunkelu, ku tirha nkarhi lowu engetelekeke, ku holova ka vatekani, ku dlaya vukati hambi ku pfaleriwa. Twana vutlhari lebyi nga eka marito lama nga eka Varhoma 13:8 lama nge: “Mi nga koloti munhu xanchumu, loko ku nga ri ku rhandzana.”
XANA SWA BOHA KU LOMBA MALI?
I swa nkoka ku va ni vuxiyaxiya loko swi ta emhakeni yo lomba mali. I vutlhari ku tivutisa swivutiso leswi: Xana swa boha hakunene ku va ndzi lomba mali? Xana ndzi yi lavela ku pfuna ndyangu wa mina? Kumbe, xana ko va makolo kumbe ku navela ku va ni swilo swo tala? Hakanyingi, i swinene ku va la enerisekaka ematshan’weni ya ku tivangela ntshikilelo hi ku lomba.
I ntiyiso leswaku minkarhi yin’wana ku nga ha humelela swiyimo swa xihatla naswona ku nga ri na lexi u nga xi endlaka. Hambiswiritano, loko munhu a lomba mali, u fanele a tshembeka. A nga swi endla njhani sweswo?
Xo sungula, u nga tlangi hi musa wa munhu un’wana hileswi u vonaka leswaku munhu yoloye u ni mali ku tlula van’wana. A hi fanelanga hi titwa onge loko munhu a ri ni swa yena u fanele a hi pfuna hi mali. Nakambe a hi fanelanga hi titwa onge a hi boheki ku va hi n’wi byela ntiyiso. U nga vondzokeli vanhu lava nga ni swa vona.—Swivuriso 28:22.
Hikwalaho, tiyiseka leswaku u hatla u tlherisela leswi u swi lombeke. Loko loyi a ku lombeke a nga ku vekelanga nkarhi lowu u faneleke u n’wi hakela ha wona, wena u fanele u veka nkarhi lowu u nga ta n’wi hakela ha wona naswona u endla hilaha u tiboheke hakona. I swinene ku va mi tsala ehansi leswaku swi nga vangi hasahasa. (Yeremiya 32:9, 10) Loko swi koteka, u fanele u tlherisela leswi u swi lombeke wena hi wexe leswaku u ta kota ku n’wi nkhensa. Ku tshembeka ka wena swi ta endla leswaku mi va ni vuxaka lebyinene. Eka Dyondzo ya le Ntshaveni Yesu u te: “Ina wa n’wina a a ve ina, e-e wa n’wina a va e-e.” (Matewu 5:37) Ku engetela kwalaho, minkarhi hinkwayo tsundzuka nawu lowu dumeke wa mahanyelo lowu nge: “Hikokwalaho, swilo hinkwaswo, leswi mi lavaka vanhu va swi endla eka n’wina, na n’wina mi fanele mi swi endla eka vona.”—Matewu 7:12.
NKONGOMISO WA BIBELE LOWU PFUNAKA
Bibele ya hi pfuna emhakeni yo lomba mali. Yi ri: “Hakunene, ku tinyiketela loku ku nga ni vukwembu swin’we ni ku eneriseka i ndlela leyi pindzurisaka swinene.” (1 Timotiya 6:6) Leswi swi vula leswaku ku eneriseka hi leswi hi nga na swona swa pfuna leswaku hi nga langutani ni vuyelo byo vava bya ku lomba. I ntiyiso leswaku a swi olovi ku eneriseka emisaveni leyi khutazaka leswaku u kuma swilo hi xihatla. Hikwalaho, “ku tinyiketela loku ku nga ni vukwembu” i ka nkoka emhakeni leyi. Hi ndlela yihi?
Xiya xikombiso xa vatekani va le Asia lava nga Vakreste. Loko va ha ku tekana, a va navela ku va ni yindlu ku fana ni van’wana. Hikwalaho, va tixavele ya vona hi mali leyi va nga yi hlayisa, leyi va nga yi lomba ebangi ni le ka maxaka. Ku nga ri khale va sungule ku tshikileleka hikwalaho ka swikweleti swo tala. Va sungule ku tirha etindhawini to tala, va tirha masiku lama engetelekeke naswona sweswo swi endle leswaku va nga ha vi na nkarhi lowu eneleke wo tshama ni vana va vona. Nuna wa kona u ri: “Ku tshikileleka, mafidzula ni nkelunkelu a swi ndzi tikisela vutomi ni ku ndzi heta matimba.”
“Ku va ni langutelo lerinene hi ku va ni swilo swo tala, swa sirhelela”
Hi ku famba ka nkarhi va tsundzuke marito lama nga eka 1 Timotiya 6:6 naswona va teke xiboho xa ku xavisa yindlu yoleyo. Swi va teke malembe mambirhi ku va va heta ku hakela swikweleti swa vona. Xana vatekani lava va dyondze yini emhakeni leyi? Va gimete hi ku: “Ku va ni langutelo lerinene hi ku va ni swilo swo tala, swa sirhelela.”
Vanhu vo tala va pfumelelana na xona xivuriso xa Xiswahili lexi ku vulavuriweke ha xona laha henhla. Kambe sweswo a swi va tshikisi ku lomba mali. Hi ku pfumelelana ni milawu ya Bibele leyi tsariweke laha henhla, xana a hi vutlhari ku anakanyisisa hi xivutiso lexi nge, xana ndzi fanele ndzi lomba mali?


text:
Ndhumbha
Ndhumbha a ku ri yindlu leyi tirhisiwaka ku hlayisa swilo swa swikwembu swa vona swo fana na tinhlolo to hlahluva hi tona, macomani, mirhi na switirhisiwa swin’wana swa swikwembu swa vona.[1][2]
Matimu na ma tirhisele[Lulamisa | edit source]
Hakanyingi Ndhumbha ayi akiwa kusuhi na Gandzelo ra muti, naswona a yihlayisa swilo swa swikwembu. Ndhumbha a yi tlhela yi tirhisiwa ku laphela vavabyi ni ku fembela eka wona. Hi mikarhi ya timpfula macomani a ya chayeriwa endumbeni.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Malabela NM,Nkanelo wa maakelo, mahlayiselo ni mintirho ya tindlu ta ndzhavuko ta vatsonga, University of Limpopo - 2015
- ↑ Mhinga M.E,Nkucetelo wa vukreste eka mafambisele ya muti wa ndhavuko wa vatsonga, University of Limpopo - 2012


text:
Ncayoni
Ncayoni i byalwa lebyi endliwaka hi chukele ro tshwuka, mati, comela na swivirisi. Ncayoni iwo basa wu ku paa! Byalwa lebyi na byo a byi rhandza hi vavhana na majaha ntiyela ku fana na Nghwevu. Ncayoni na yona hi nga yi fananisa na tibiya masiku lawa.[1]
Maswekelo[Lulamisa | edit source]
Ncayoni yi swekiwa hi ku chela mati endzeni ka khuwana kutani u teka chukele ro tshwuka u chela. Loko u cherile u ta ya lava khuvi ra muqombhoti u chela u teka na comela xitsongo u chela, kutani u swi hakasela swi hlanganana. Loko swi hlanganile u ta swi tshika xinkadyana, endzhaku u ya languta loko ku nga humi khuvi. Loko ku tlhutlha khuvi swi vula leswaku swa vila, kutani u teka comela hi xandla u chela u hakasela, u tlhela u swi veka. Ncayoni na yona ya yelana na nghwevu hikuva na yona yi endliwa namuntlha yi tlhela yi nwiwa namuntlha.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Nukeri, Emilinah Reginah (2012). "Nkanelo wa yin'wana ya mindhavuko ya ririmi ra Vatsonga/Machangana hi ku kongomisa eka swakunwa swa ndhavuko". University of Limpopo.


text:
Mpfumawulo
Eka ti dyondzo ta Fiziksi, Mpfumawulo i ku dzinginikisiwa ka moya kumbe mati ku fikela loko kudzinginika loku ku fika e tindleveni.[1][2] Ahi mipfumawulo hinkwayo leyi hi kotaka ku yitwa, kuna mimpfumawulo leyi nga yitsongo ngopfu, kumpe yikulo ngopfu lero hi tsandzeka ku yitwa. Swin'wana swiharhi swi twa mipfumawulo hi ndlela yohamba na ya vanhu.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Fundamentals of Telephone Communication Systems. Western Electrical Company. 1969. p. 2.1.
- ↑ ANSI/ASA S1.1-2013


text:
Xiluvelo
Xiluvelo a ku ri vuwiselo bya nhloko ya muti, naswona a xi hlayisa tinhonga ta n’wini wa muti xikan’we na swingolongondzwana swa yena swo fana na tinhonga to tihlayisa hi tona, mitundzwana leyi a yi tirha tani hi tibege to longela mpahla loko va tshuka va teke maendzo na swin’wana. Xiluvelo a xithlela xiva ndzhawu yo amukela vayeni emutini.[1][2]
Matimu na ma tirhisele[Lulamisa | edit source]
Xiluvelo a ku ri vuwiselo bya nhloko ya muti. Loko wanuna wa muti a nga lavi ku vonana na wansati wo karhi hi nkarhi wolowo a ta kumeka exiluvelweni, laha a ta kumeka a ri yexe swa nkarhinyana wo lowo a ti hlawuleleke wona. Xiluvelo a xi tlhela xi va na tinyangwa timbirhi leti na tona a ti ri na ntirho lowukulu swinene, laha nyangwa wo sungula a ku ri wo nghena hi wona, kasi wa vumbirhi a ku ri wo baleka hi wona loko to tshuka ti bihile.Handle ka minyangwa leyi a hi tlhela hi kuma khona leyi xiluvelo a xi ri na yona kwala handle ka xona, leyi na yona a yi khome ntirho wa kahle swinene, ku nga ku tumbela kona loko a lwa tinyimpi leti a tshuka a hlangana na tona kwala kaya.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Malabela NM,Nkanelo wa maakelo, mahlayiselo ni mintirho ya tindlu ta ndzhavuko ta vatsonga, University of Limpopo - 2015
- ↑ Mhinga M.E,Nkucetelo wa vukreste eka mafambisele ya muti wa ndhavuko wa vatsonga, University of Limpopo - 2012


text:
Tidyondzo Ta Mavunwa Ti Nga Endla Leswaku U Kholwa Ni Tidyondzo Tin’wana Ta Mavunwa
MUAPOSTOLA PAWULO u tsalele Vakreste lava hanyeke exiphen’wini xo hetelela xa lembe-xidzana ro sungula C.E. a ku: “Tivoneleni.” Xana a a va lemukisa ha yini? “Swi nga ha endleka ku va ni un’wana loyi a nga ta mi phasa hi filosofi ni vuxisi bya hava hi ku ya hi ndhavuko wa vanhu.”—Vakolosa 2:8.
Ku nga khathariseki xilemukiso xa Pawulo, ku sukela exikarhi ka lembe-xidzana ra vumbirhi C.E., Vakreste van’wana va sungule ku tirhisa tidyondzo ta vativi va filosofi leswaku va hlamusela leswi va pfumelaka eka swona. Ha yini? A va lava ku amukeriwa hi vanhu lava dyondzekeke va Mfumo wa Rhoma ni ku tlhela va kota ku va hundzula.
Justin Martyr un’wana wa Vakreste lava, loyi a dumeke, a a pfumela leswaku Muvulavuleri wa Xikwembu a a tolovelane ni vativi va filosofi va Magriki emahlweni ko va Yesu a ta laha emisaveni. Hi ku ya hi Justin swin’we ni vadyondzisi van’wana lava a va dyondzisa dyondzo leyi fanaka, ku katseka ka filosofi swin’we ni tidyondzo ta mavunwa eka Vakreste swi endle leswaku ndlela leyi yo gandzela yi hangalaka emisaveni hinkwayo.
Ndlela leyi yo gandzela ya Vukreste leyi sunguriweke hi Justin Martyr yi ve leyi fambaka emahlweni eka ku hundzula vanhu. Hambiswiritano, ku pfumela eka tidyondzo tin’wana ta mavunwa swi endle leswaku vanhu va tlhela va sungula ku kholwa eka swilo swin’wana leswi nga riki ntiyiso naswona sweswo swi endle leswaku ku sunguriwa leswi sweswi van’wana va swi vulaka dyondzo ya Vukreste. Leswaku u kota ku swi vona leswaku tidyondzo leti ta mavunwa a hi ntiyiso, fananisa leswi tibuku leti ti swi vulaka ni leswi Bibele yi swi dyondzisaka hakunene.


text:
Nhlowa
Nhlowa i muxaka wa byala bya xintu lebyi endliwaka hi makanyi.[1] Ku hambana na Vukanyi, byala lebyi a byi cheriwi mati, byi endliwa hi mati ya makanyi ntsena.[2]
Maswekelo[Lulamisa | edit source]
Loko ku rhumburiwa nhlowa ku cheriwa mati, ku humesiwa tinyungu ti kamiwa kutani ti humesa mati ya makanyi ntsena. A ku cheriwi mati eka nhlowa. Ku cheriwa ntsena mati ya makanyi emakhuwanini kutani eka siku leri landzelaka ku rhumburiwa makanyi ku kondza ku tatiwa khuwana. Nhlowa wu vekiwa ekhuwanini ku ringana vhiki ra ha vila. Muhlovo wa nhlowa loko wu virile, i wa muhlovo wo tshwuka juu! Ku vunguriwa hi mitshetsho ya mavele kumbe hi nsefo byi sala byi nga ha ri na khuvi leswaku byi nwiwa kahle hi vanhu.[2]
Mahlayisele[Lulamisa | edit source]
Nhlowa a wu boli, wu tlhela wu dakwisana swinene. Loko nhlowa wu rhumburiwile wu cheriwa ekhuwanini, wu tlhela wu celeriwa emisaveni wu pfariwa hi ndhichi. Mbita ya kona yi va yi celeriwile ehansi ka nsinya. Khuwana ra kona ri va ri pfariwile hi ndyelo leyi yi lemiwaka hi vulongo bya tihomu. Vukanyi bya nhlowa bya heta lembe, ku kondza byi ya humesiwa hi khisimusi endzhakuka loko magayisa ma vuyile hi le xilungwini.[2]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Nukeri, Emilinah Reginah (2012). "Nkanelo wa yin'wana ya mindhavuko ya ririmi ra Vatsonga/Machangana hi ku kongomisa eka swakunwa swa ndhavuko". University of Limpopo.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 MALAMULE, R.J (2015). "Mathyelo ya mavito ya minsinya yo tshungula mavabyi eka Skhukhuza, eMpumalanga: Maendlelo ya Onomasitiki". University of Limpopo.


text:
Vho Madiba vha ya sea musi tshienda tshavho tshi tshi vulea vha tshi khou raha bola
Vho -Madiba vha ya sea musi tshienda tsha vho tshi tshi vulea vha tshi khou raha bola.
Vho -Madiba vha ya sea musi tshienda tsha vho tshi tshi vulea vha tshi khou raha bola.
Vho-Mandela vho vha vha tshi funiwa nga vhatikedzi vhavho na uvha tsumbo ya mbofholowo kha vhoṱhe. Vha vhonala sa muthu ono nga mudzimu kha ḽa Afrika Tshipembe ndi vhone thikho kha muvhuso wa vhathu vhatsu. Vho vha vha na vhuḓifhinduleli vhunzhi vhukuma sa murangaphanḓa, miṱangano na dzi interview dzo fhambananaho.
Vho -Madiba vha ya sea musi tshienda tsha vho tshi tshi vulea vha tshi khou raha bola.
Mashudu mavhuya vho vha vha tshi kona uya u dzhenelela zwithu zwine vho vhidziwa khazwo. Kha mishumo yo no nga yeneyo, vhatikedzi vhavho vha khou vha ṱalela musi vha tshi khou lingedza u raha bola nahone tshienda tsha mbo ḓi vulea. Na hone vho sea vhukuma nga uri ho vha hu maitele a u isa phanḓa ane akhou tevhela ubviswa havho dzhele. “tshiṅwe tshifhinga zwi abva kha murafho wa hau uri u vhe muhulwane.” ~ Nelson Mandela
Brenda Fassie muimbi wa Pop u vhonala atshi khu ṱoḓa u lila musi a tshi khou ṱanganedza vho- Mandela....more
Vho -Nelson Mandela vho ri vha tshi bva dzhele vha ya muḓini wavho Orlando west nga 1990. Vho- Mandela vho hulela kha Vilakazi Street 8115 ubva hafho muḓi wa vho wo no shanduka...more
Vho -Mandela vha pfufhiwa nga honorary doctrate ubva kha gudedzi ḽa witswaterrand kha ḽa Johannesburg....more
Vhunzhi ha vho rapolotiki ho kateliwa na vho-Nelson Mandela , vhe vha vha vha ramilayo nga tshenitshiḽa tshifhinga vha ima vha tshi khou humbulelwa zwa Treason nga muvhuso wa tshiṱalula nga 1950....more


text:
XIYENGE 4
Ndlela Yo Tirhisa Mali
“Makungu ma simekiwa ma tiya hi xitsundzuxo.”—Swivuriso 20:18
Hinkwerhu ha yi lava mali leswaku hi ta xavela swirho swa mindyangu ya hina leswi swi swi lavaka. (Swivuriso 30:8) Phela, ‘mali i xisirhelelo.’ (Eklesiasta 7:12) Swi nga ha tika ku va mi bula hi mali tanihi vatekani, kambe mi nga yi pfumeleli yi vanga swiphiqo evukatini bya n’wina. (Vaefesa 4:32) Vatekani va fanele va tshembana ni ku khomisana loko va endla xiboho xa ndlela leyi mali va nga ta yi tirhisa ha yona.
1 HLELANI HI VUKHETA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “I mani eka n’wina loyi loko a lava ku aka xihondzo a nga rhangiki a tshama ehansi a hlayela ntsengo, a vona loko wu ringene ku xi heta?” (Luka 14:28) I swa nkoka leswaku mi bula hi ndlela leyi mi nga ta yi tirhisa ya yona mali ya n’wina. (Amosi 3:3) Pfumelelanani hi leswi mi lavaka ku swi xava ni mali leyi mi tiyimiseleke ku yi tirhisa. (Swivuriso 31:16) Loko u ri ni mali yo xava swo karhi a swi vuli swona leswaku u fanele u swi xava. Ringetani ku papalata swikweleti. Tirhisani mali leyi mi nga na yona ntsena.—Swivuriso 21:5; 22:7.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA:
Loko mi salele hi mali yo karhi eku heleni ka n’hweti, hlelani swin’we leswaku mi ta endla yini hi yona
Loko mi kolota swo karhi, hungutani leswi mi swi xavaka. Hi xikombiso, mi nga ha tiswekela swakudya ematshan’weni yo ya dya exitolo
2 U NGA TUMBETI NCHUMU NASWONA AMUKELA XIYIMO
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “Endla lunghiselelo ro tshembeka, ku nga ri ntsena emahlweni ka Yehovha, kambe ni le mahlweni ka vanhu.” (2 Vakorinto 8:21) Byela nkataku leswaku u hola mali muni ni leswaku u tirhisa mali muni.
Minkarhi hinkwayo bulani hi ndlela leyi mi nga ta tirhisa mali ya n’wina ha yona. (Swivuriso 13:10) Loko mi burisana hi swilo leswi khumbaka mali swi ta mi pfuna leswaku mi tshama mi ri ni ku rhula evukatini bya n’wina. Teka muholo wa wena tanihi mali ya ndyangu ku nga rimali ya wena.—1 Timotiya 5:8.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA:
Pfumelelanani hi mali leyi un’wana ni un’wana wa n’wina a nga yi tirhisaka handle ko va mi burisana
Mi nga rindzeli leswaku ku va ni xiphiqo ku ri kona mi nga ta bula hi swilo leswi khumbaka mali


text:
Swivuriso swi tirha ku hlayisa ririmi, matimu, vutlhari, swicele na maendlelo ya rixaka. Swivuriso swi tlhe swi tsheketa vutomi bya va tolo na swa nkarhi lowu hi hanyaku ka wona. Swivuriso a swi yimi; ntangha yin’wani na yin’wani, yi amukela swivuriso eka ntangha leyi hundzeke, yi tlhe yi vumba swivuriso yi siyela ntangha leyi landzelaka.
Hi lowu nxanxameto wa Swivuriso swo Dzika na swa Vusavheji swa nkama lowu hi hanyaku ka wona;
- Dyambu hambi ro pela en’walungu, ri ta ya xa eVutsonga.
- Vusweti, n’wasati o tilavela.
- Eka mulungu na nyoka, chava nyoka.
- Etilweni ku nghena na vaxololi.
- Hambi ri nga boxiwangi ndleve, ra ha ri hlolwa // Genge yi ta tshama yi ri genge.
- Hambi yi tsemiwa ncila, ya ha ri mbyana.
- I nga vutisi ku xi nyiki xigangu blow job.
- Ku dyeriwa i vutomi // Swivungu swi landza ntsumbu.
- Ku fa ka wanuna, a swi endli ku nala wa yena a hundzuka nhenha.
- Ku gadiwa mahala i xikhale.
- Loko u vona kondlo ri nyanyukela xingove, swi tivi ku ku na ncele kwala kusuhi.
- Mbhuri a yi lahlekeriwi hi vumbhuri bya yona hi mhaka ku wena a wu yi tsakeli.
- Mbilu ya lowa.
- Na Snyman u pfa a pfumala to dzaha.
- Ncila wa hongonyi wu na tihlo.
- Nghala yi nge pfuki na kan’we yi huwelela vunghala bya yona.
- Nkaka wu nandrika hi ku bava ka wona.
- Rirhandzu a ri na ntlharhi.
- Rivengo ro mamiwa eveleni, ri fana na mbanga-mbeko.
- Swa laveka ku Mastandi a pfa a gadiwa.
- Tinhongani ti hava ndzhombo, hi lexi endlaka ti ri hava vulombe.
- U nga kukumuxi xipfhuchu, u nga tinyela.
- Vazalwane va xiviri va famba tin’anga.
- Vukanyi bya tumbeteka endzhekweni, hayi ekhwirhini.
- Whe munene, u ta dya khale.
- Xikamba xi nge nantswi misava.
- Xikamba xi nge phahli mpfula etikweni.
- Xiphukuphuku xi ri mapapa ma sivela ku vangama ka n’weti.
- Xipululu hambi xo tshama eVembe, xi nge hundzuki ngwenya.
Tatisa na swa wena swivuriso.


text:
Ntiyiso wa mhaka i ku vukati i ntirho wo tika, leswi vavaku i ku hakelo ya vukati i Life Cover na mali ya blue card…
Ku va nsati wa munhu a swi hambanangi no va mutirhi wa le mutini;
- Ku sweka swi langutani na wena.
- I gadiwa mpundu nhlekani madyambu loko kuve nuna wa wena i na nkani.
- Ku basisa yindlu na ndyangu no hlatshwa swi langute wena.
- I pfa i biwa.
- I veleka vana xivelekelo xi debya.
- I boheka ku gingirika loko kuri na ntlangu kumbe ntirho mutini.
- I kelela mati i tlhe i tshova na tihunyi.
- Loko u tekiwi hi savheji i risa na timbuti.
- I ntirho wa wena ku hlayisa vavabyi emutini, hambi mhana yena vo khonyana.
- Loko vana va ri mahuza i nandu wa wena.
- Loko dyi nga pfukeriwi nandu i wa wena.
- I ntirho wa wena ku tumbeta vugangu bya nuna.
- I boheka ku phikizana na vanhwana vo mama xinuma na vo paka ku chavisa.
- Loko i n’wu khomela khadi ra le bangini i lumbetiwa ku n’wu dyisa.
Loko vukati a byi langutane na vavanuna, a byi tava byi herisiwi khale kumbe ku ri ntirho wo tekeliwa nhlokweni hi mfumu…
Image Source: charnelltimmsphotography.com


text:
Vho- Mandela vha lumelisa gogo ḽine ḽa khou vha tamela mashudu nnḓa ha pitori
vho -Mandela vha lumelisa gogo ḽa vhathu vhane vha khou vha tamela mashudu piṱori.
Vhunzhi ha vho rapolotiki ho kateliwa na vho-Nelson Mandela , vhe vha vha vha ramilayo nga tshenitshiḽa tshifhinga vha ima vha tshi khou humbulelwa zwa Treason nga muvhuso wa tshiṱalula nga 1950. Havha vhathu ho kateliwa na vho- Nelson Mandela , Ruth first, Z.K. Matthews na Lionel “Rusty”Bernstein vha dzhia maitele ane amba nga mbofholowo ya vhathu vha Afrika Tshipembe. Muvhuso wa tshiṱalula wa mbo ḓi thoma u ṱhasela havha vharangaphanḓa zwe zwa ḓo fhedza zwi tshi khou vha isa kha tsengo ya Treason ya 1956 ye ya ḓo fhedza miṅwaha ya 11. Nga 1961 vhathu vhoṱhe vhe vha vha vha tshi khou pomokiwa vho mbo ḓi bviswa vha wanala vha sina mulandu.
Vho -Mandela na vhaṅwe vho vha vha na vhatikedzi vhanzhi vhe vha ḓo ḓa khothe tshifhinga tshoṱhe vha tshi ya tsengoni. Hu na tshinepe tsha vho -Madiba vha tshi khou edzisa u wana nḓila fhethu ho ḓalaho nga vha tikedzi vha tshi khou imbelela kha tsengo yavho nga 1958.
“ndi nga pfunzo hune ṅwana wa muthu o nyadzeaho anga vha dokotela, zwauri ṅwana wa mutukana wa muthu ane a shuma mainini anga vha muhulwane wa maini.” ~ Nelson Mandela
Brenda Fassie muimbi wa Pop u vhonala atshi khu ṱoḓa u lila musi a tshi khou ṱanganedza vho- Mandela....more
Vho -Nelson Mandela vho ri vha tshi bva dzhele vha ya muḓini wavho Orlando west nga 1990. Vho- Mandela vho hulela kha Vilakazi Street 8115 ubva hafho muḓi wa vho wo no shanduka...more
Vho-Mandela vho vha vha tshi funiwa nga vhatikedzi vhavho na uvha tsumbo ya mbofholowo kha vhoṱhe. Vha vhonala sa muthu ono nga mudzimu kha ḽa Afrika Tshipembe...more
Vho -Mandela vha pfufhiwa nga honorary doctrate ubva kha gudedzi ḽa witswaterrand kha ḽa Johannesburg....more


text:
Tinghenile tintlambi tifayetela-tifayetela tiheta leti akuri nkarhi wa tona. Ivi ku nghena tiDj na tona tidjeya-djeya tiheta, mhaka yi te yi ta biha loko ku nghena Mr. Post na Joe Shirimani exitejini.
- Loko va ha ringeta ku fayetela nghoma yi nga se va na timinete timbirhi kuya ka tinharhu, vanhu la vo loyiwa no progremiwa va sungula ku hoxetela swikotela a mahlweni ka Mr. Post na Joe.
- Va ve va hupa Norman Xitongela vabvana hi xibodlela na xa savhanna laha anga tsunduka leswaku sikisi yi pfune matoya yo tala a hlanula swirhendze a chika stejini.
- Post u ringetile ku kombela ku tirha kambe ko fana na kwala, va n’wu hoxa hi swikotela kambe a kuna munhu a nga khumbiwa hi xikotela leswi a swihoxiwa hi kokwalaho ka mpfhuka lowu awuri kona eka hoko yo tshama vanhu na le xitejini. Swikotela switinyike mandla laha Mr. Post anga vheta a swivona kuri leswi a ka ha ri swa mahala swi na ku pfuriwa xikarhi a vheta a huma a tsutsuma.
- Ku huma ka Mr. Pots na Joe xitejini kuve ku yima Festival, laha muendli wa Festival nkulunkumba Howard Mashaba na Elphus va nga yimisa hinkwaswo leswi a swi endleka ivi va vutisa ntshungu kuri “ma ha lava hi endla festival lembe leritaku kumbe e-e hi mhaka ya matikhomelo ya nwina ke? Van’wani va ntlawa a va pfumela va ku “a ha ha yi lavi” / Kasi van’wani va ku “ha yi lava yi endliwa”.
- Kwalaho Mr. Howard Mashaba u lerisile ntshungu ku tshika leswi ava swi endla ku ngari kuva kombela. Ntshungu wu sungule ku huwelela vito ra xin’wani xa swiyimbeleri, laha a ku twala ku “hi lava Benny hi lava Benny”.
- Howard Mashaba u ve a huma stejini a landza Benny Mayengani laha a tshame kona a fika a burisana na yena kuri a ya timela papa ra yena ra swikotela. Himpela Benny Mayengani a nga honisangi i tlakuke xikan’we, xikan’we na n’wana wakwe wa jaha. Loko a sungula ku nghena xitejini xijahetani xakwe xi vule marito lawa “Vafana va mina la ka papa a mi nge lunghi”
- Loko xi heta ku vula sweswo mbirhi xa nharhu ya vanhu va hlundzukile va hoxa swikotela swohlaya nyana Benny a nga se vulavula. Benny u sungule ku vulavula a ku “Vanhu va ka hina xikan’we na vaseketeri va mina nikombela nyana kuva na peace.” Ivi loko a ha vula sweswo ni vona swikotela swi sungula nyana ku nyanya ku hoxiwa. Benny u ye mahlweni a vula vula laha a nga boheka na ku vula leswaku “A hi tshikeni va Joe va perfoma i nkarhi wa vona va hakeriwile vanhu lava”.
- Kwalaho swikotela swi ve swi yima nyana kambe Joe a nga ha pfumelanga ku nghena xitejini hiku chava vuhlayiseki byakwe. Laha ku nga vuya ku nghena van’wani va tiDj va tlanga na van’wani va tintlambi va tlanga ku kondza yi ku awara ya nharhu a henhla ka hloko laha a kuri na Heavy K stejini, u hetile ku tlanga.
- Ni te na ha kumedza no twa vanhu ku yoooo yoooo yoooo, ivi ni phaphama ni hlanganisiwa hi ximoko xa musi wo nuha no tlunya laha ninga vona vanhu va sungula ku tlimbana va huma stadium van’wani va kandziyelana van’wani a va nga ha chavi na darata ya razer wire. Van’wani vanwhenyani lavo mbala swiburukwani swosiya mathangha a va nga ha languteki hi darata ya razer wire ayi va handzulerile .
- Loko hi sungula ku huma tigate a kuri 3h35am se maphorisa ya Giyani a va ba gasi ya ku humesa mihloti laha yinga siya van’wani va etlele hansi kasi van’wani va rhwale hi tiambulance va ya xibedlele…
Reported by: PD NGHONYAMA (Originally posted on Facebook page ya Xitsonga Music Promotion)


text:
Limpopo Dream Team yi tiyimiseli ku pala (win) Game ya vunanga bya Xitsonga, vuhumeso bya Khombo Shirimani na Daniel Brothers byi vula swona. Steven Makhongela is a man on a mission, Limpopo Dream Team yi na tihlo na ndleve loko ku ta eku langheni tinsini ta tinyiko to hlawuleka – Khombo, Hangalasa na Daniel Brothers – i swivavameli.
Limpopo Dream Team yi ti rhwexi ndhwalo wo hi katekisa hi album ya Khombo Shirimani ya madyondza. Ehenhleni ka sweswo, Limpopo Dream Team yi langutani no vangama endhzutini wa ‘u sasekini’ ya Daniel Brothers, leyi yi nga va na ndhuma ya matimba.
Xana Limpopo Dream Team yi ta fikelela ku endla matimu hi Khombo na Daniel Brothers? Xana nhlangano wa Makhongela, Khombo, Daniel Brothers na Joe Shirimani wu ta pfisa mpfumawulo wuntswa wa Mindzhumba na Tsonga Afro-soul?
Tinhlamulo ta swivutiso swa hina ti ta va eka nhlelo wa MADUMELANI naJOURNEY TO LOVE.
Hi lowu nxanxameto wa tinsimu ta MADUMELANI ya KHOMBO SHIRIMANI;
- Samson
- Vhumba Vhumba
- Xikhipa
- Madumelani
- Xitimela
- N’wa Hodela
- Khombo [Produced by: Joe Shirimani & Mambawulele] Ntumani wo ehluta (Click to Download)
- Ava Ringani
- Samson (remix)
- Vhumba Vhumba (remix)
Hi lowu nxanxameto wa tinsimu ta JOURNEY TO LOVE ya DANIEL BROTHERS;
- Ule kwini feat. Jeff Jeff
- Ximatsatsa
- Lindiwe feat. Nomonde
- Rirhandzu ra Ntiyiso feat. Nomonde [Produced by: Ntwanano Mhlongo & Fikile Ngobeni] Ntumani wo ehluta (Click to Download)
- Wena my Lovey
- Nsati wa Mina feat. Jeff Jeff
- Dance
- Ntshava
- Ndzi Tsakile feat. Vikid
- Makhelwani
- Achuzi
- Wansati


text:
What a time to be alive… Nkulungwani wa Dzonga na Nsimbhi ya Pitori va hlamarisi vo tala. A swi dumi ku Benny Mayengani u hanya hi controversy, kambe namuntlha u koti ku rivelelana na Joe Shirimani na Solly Makamu. Benny Mayengani na Joe Shirimani even shared a stage for the first time in over 3 years.
Tivoneli hi wexe:
A hi ku saseka ka swona!
I nkarhi wo Ndzhumba na Tsonga Electro ti maka vuxaka byintshwa, ti nga humesa a new hybrid genre yo ba mathyaka. Swinene ku the leaders of the major camps ta beef va rhangi ndlela va rivalelana. Hi tshemba ku Solly Makamu na Hangalasa, Mr. Post na Percy Mfana na van’wani va ta kota vuyisa matlhari hansi va dzahisana fole.
Beef a yi aki, yi hi tsona vunanga. Hi tshameli ku yingisela swicele na swigego swa 30 year old niggas. Come on. Hi nga rhobani.
The exciting thing about all this peace are the potential features, imagine Benny Mayenani na Solly Makamu on a track produced by Solly Makamu na Joe Shirimani. Lawa i masungulo ya swi swikulu. Mi nga ku a hi vulangi…


text:
Nhlangula (Nsinya)
Nhlangula i nsinya lowu milaka etlhelo ka milambu laha ku kumekaka mati hixitalo.[1] Mihandzu ya murhi lowu yi khiwa hi ku olova hi varisi hikuva a wu kuli wu ya ehenhla naswona a wu na mitwa yo tlhava. Mihandzu ya kona yi vuriwa tinhlangula yi tlhela yi kumeka hi xichocho. Loko mihandzu leyi yi ri yimbisi yi na muhlovo wa rihlaza kasi loko yi vupfile yi na muhlovo wa ntima bya tintshuguri.[2]
Leswinga ndzeni
Nhlamuselo[Lulamisa | edit source]
Mihlangula yi rhandziwa ngopfu hi varisi, vana lavantsongo na misinya swa nhova hikuva ya nandziha swinene kasi matluka ma dyiwa hi swiharhi swa nhova na swifuwo swa le kaya. Murhi lowu a wu byariwi ekaya hikuva a wu na ndzhuti. Mihlangula ya hambana ku ya hi tindhawu leti yi kumekaka kona. Ku na nhlangula lowukulu na nhlangula lowuntsongo. Marhavi ya kona ma rhandziwa ngopfu hi vavasati hikuva ma pfurha swinene loko va tshivela ndzilo.[2]
Matirhisele[Lulamisa | edit source]
Ntirho wa Matluka ya Nhlangula:[Lulamisa | edit source]
Matluka ya nhlangula ma lovekiwa ematini, ma cheriwa exipeyitini kutani ku peyitiwa munhu loyi a nga dyiwa hi xikuna.[2]
Ntirho wa timintsu ta Nhlangula:[Lulamisa | edit source]
Timitsu ta nhlangula ti horisa vuvabyi bya chukela, switshetshela, ku boheka endzeni na vuvabyi bya swimungwamungwana. Mapa ya timitsu loko ma kandziwile, ma tshungula vuvabyi bya meno loko ma vava kasi timitsu ti tirhisiwa ku hlantswa meno na ku tshungula vuvabyi bya maxinini. Marhavi ya kona loko ma swekiwile ma tshungula vuvabyi bya marhambu, mukhuhlwana na muthundagazi.[3][2]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Palmer, Eve (1977). A Field Guide to the Trees of Southern Africa. London, Johannesburg: Collins. pp. 282–284. ISBN 0-620-05468-9.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 MALAMULE, R.J (2015). "Mathyelo ya mavito ya minsinya yo tshungula mavabyi eka Skhukhuza, eMpumalanga: Maendlelo ya Onomasitiki". University of Limpopo.
- ↑ Grant, R (2000). Sappi tree spotting: Lowveld, including Kruger National Park. Pretoria: Jacana Media (Pty) Ltd. p. 151.


text:
XALAMUKA! October 2015 | Swivutiso Swinharhu Leswi Vanhu Va Nga Tsakelaka Ku Swi Vutisa Xikwembu
Vanhu vo tala a va byi tshembi vukhongeri naswona a va enerisiwi hi tinhlamulo leti va ti kumaka ta swivutiso leswi va nga na swona. Kambe Bibele yi na tona tinhlamulo ta swivutiso leswi vanhu va talaka ku swi vutisa.
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Swivutiso Swinharhu Leswi Vanhu Va Nga Tsakelaka Ku Swi Vutisa Xikwembu
Ha yini hi ri laha? Ha yini Xikwembu xi pfumelela ku xaniseka? Ha yini tikerete ti taleriwe hi vukangayisi?
XANA SWI LO ENDLIWA?
Xikhumba Xa Xipululu Lexi Nga Ni Mitwa Lexi Tswongaka Mati
Xana xipululu lexi xi ma tswonga njhani mati hi milenge ya xona ivi xi ma yisa enon’wini?
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Hundzuluko
Xana rungula leri nga eBibeleni malunghana ni ntumbuluko ri lwisana ni sayense?
MATIKO NI VANHU
Ku Endzela Tiko Ra Uzbekistan
Dyondza swo tala hi Uzbekistan ni hi matimu lama hlamuselaka ku cinca ka maletere ya le Uzbek.
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU
Loko Swi Boha Leswaku U Tlhelela Ekaya
Xana u rhurhile ekaya, u ringeta ku hanya u ri wexe, ivi u kuma leswaku swa ku tikela? Kuma mpfuno eka swiringanyeto leswi.
Loko Munhu Loyi U N’wi Rhandzaka A Vabya
Loko u vitaniwe ku ya exibedlhele ni ku etlerisiwa kona swi nga ha chuhisa. U nga n’wi pfuna njhani munghana wa wena leswaku ri langutana ni minkarhi yo tika?
WATCHING THE WORLD
Leswi Nga Pfunaka Ndyangu
Hi swihi swiphiqo leswi tolovelekeke leswi mindyangu yi langutanaka na swona? Yi nga yi kuma kwihi ndzayo leyi tirhaka?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Xana Swilo Swi Lo Tumbuluxiwa Kumbe Swi Lo Tiendlekela?—Xiyenge 1: Ha Yini Ndzi Pfumela Eka Xikwembu?
Xana u nga va ni xivindzi loko u hlamusela leswi ku endlaka u pfumela eka Xikwembu? Kuma switsundzuxo leswi u nga swi tirhisaka ku hlamula loko u vutisiwa malunghana ni leswi u swi pfumelaka.
Xana Swilo Swi Lo Tumbuluxiwa Kumbe Swi Lo Tiendlekela?—Xiyenge 2: Ha Yini U Fanele U Tiva Hi Ku Tiendlekela Ka Swilo?
Swivangelo swimbirhi leswi nga ntiyiso swo lava ku tiva hi ku tiendlekela ka swilo.
“Yehovha . . . U Tumbuluxe Swilo Hinkwaswo”
Xana wa xi tiva leswaku hi xihi xilo xo sungula lexi Xikwembu xi xi vumbeke? Dyondza swin’we na Kalebe leswaku hi swihi swilo swin’wana leswi vumbiweke.


text:
Abstract:
Ndzavisiso lowu wu thyiwile Nxopaxopo wa Nkoka wa Tinsimu ta Thomas Hasani Chauke
eka ku Tlakusa na ku Hluvukisa Xitsonga na Ndhavuko wa Vatsonga (An Analysis of the
Role of Thomas Hasani Chauke’s Songs in the Development and Promotion of Xitsonga and
Vatsonga Culture). Xikongomelonkulu xa ndzavisiso lowu i ku xopaxopa vuyimbeleri bya
Thomas Hasani Chauke byi wu tirheke hakona ku ku tlakusa na ku hluvukisa Xitsonga na
ndhavuko wa Vatsonga hakona. Hi lembe ra 1996 Vumbiwa bya tiko lebyi byi hlohlotelaka
leswaku tindzimi hinkwato ta khumen’we ta ximfumo ti fanele ku khomiwa ku ringana byi
pasisiwile. Kambe loko hi xiya hi kuma leswaku tindzimi ta Vantima ta ha ri eka xiyimo xa le
hansi swinene. Huvo ya Pan South African Language Board (PanSALB) leyi simekiweke ku
ringeta ku tlakusa na ku vona leswaku tindzimi hinkwato ta ximfumo ta hluvuka yi kuma
swisolo eka vanhu lava pumbaka leswaku ntirho wa vona wu famba hi rivilo ra rimpfana. Leswi
swi endle leswaku van’watindzimi va sungula njhekanjhekisano wo lava tindlela to vona
leswaku tindzimi ta Vantima ta hluvukisiwa. Eka Xitsonga, muyimbeleri wo fana na Thomas
Hasani Chauke u le ku tlangeni ka xiave xikulu eka ku hluvukisa na ku tirhisa Xitsonga na ku
tlakusa ndhavuko wa Vatsonga hi vuyimbeleri byakwe. Ndzavisiso ku ya hi nkoka hi wona wu
nga ta tirhisiwa eka xitsalwana lexi. Tinsimu to hambanahambana leti eka nandzelelo wa yena
wa Shimatsatsa leti kandziyisiweke ku suka hi 1980 ku fika hi 2014 ti ta xopaxopiwa hi ku
tirhisa thiyori yo xopaxopa. Ndzavisiso lowu wu kumile leswaku Thomas Hasani Chauke u
tlanga xiave xikulu swinene eka ku tlakusa na ku hluvukisa Xitsonga na ndhavuko wa
Vatsonga. Matirhiselo ya yena ya ririmi na mikongomelo leyi a yimbelelaka hi yona hi swona
swi nga ta kombisa mhaka leyi.


text:
Oxiyeniya
Oxiyeniya i tiko-nkulu kumbe xifundza xa ndzawu leyi hlanganisaka Ostraliya na Swihlala leswinge lwandle ra Phasifiki.[1][2][3] Oxiyeniya yi funengeta kwalomu ka 8,525,989 wa tiskwe-mitara naswona yina vaakatiko va 41,050,699. Oxiyeniya itiko-nkulu leritsongo kutlula matiko-nkulu hinkwawo ya misava.
Oxiyeniya yina mpfangano wa ti-ikhonomi, kusukela eka ikhonomi leyi hluvukeke ngopfu ya Ostraliya na Nyuzilendi leti hlayiwaka eka matiko ya khume ya misava lama hluvukeke kuya hi vutomi lebyinene,[4][5] kuya eka matiko lama ha kasaka kufana na Kiribati na Tuvalu.[6] Ostraliya hirona tiko leru kulu eka matiko ya Oxiyeniya, naswona Sidni hirona dorobha leri kulu eka madorobha ya matiko ya Oxiyeniya.[7]
Vanhu vosungula kufika e Ostraliya, Gineya leyintshwa na swihlala swa ndzhawu leyi, vangava vafikile kona kwalomu ka malembe ya 50,000 na 30,000 lama hundzeke. Oxiyeniya yivalangiwile rosungula hi vayuropa hi lembe-xidzana ravu 16 kuya emahlweni. Vavalangi va maphutukezi va fikile e swihlaleni swa Tanimbari, Carolina na Papuwa Nyugini, exikarhi ka malembe ya 1512 na 1526. Eka riendzo rayena rosungula hilembexidzana ravu 18, James Cook ufikile e Tahiti, ivi alandzelela swihlala akala a fika eribuweni rale vuxeni bya Ostraliya. Ndzhawu leyi ya Phasifiki yivone minjhekanjhekiswano yihlaya exikarhi ka Amarikha na Japani, hinkarhi wa nyimpi ya misava yavumbirhi.[8]
Kufika ka vakolonyi vale Yuropa eka malembexidzana lama landzeleke, kutisile kucinca loku kulu eka vutomi bya siku na siku kuhlanganisa na swa tipolitiki ta ndzhawu leyi ya misava. Eka manguva lawa, matiko yotala ya Oxiyeniya masungula kuvulavula hi xikongomelo xo cinca mujeko ya matiko ya wona leswaku makombisa mifungo ya wona.[9] Mpfapfarhuto wale maribweni wa le Ostraliya ivutshila byakhale ngopfu lebyi ngakavanyetiwangiku kusukela khale na swona ixiyenge xankoka xandzhavuko wa vanhu vosungula va Ostraliya.[10] Ntshava ya Puncak Jaya e Papuwa hiyona nhlohlorhi leyi leheke ngopfu e Oxiyeniya.[11] Matiko yotala ya Oxiyeniya mana xiyimiso xavu demokhrasi na Phalamendhe leyi akiwaka hi mintlawa yohambana hambana ya swa tipolitiki, naswona vuvhaki hiyona nkomponi leyi nga xihlovo xa mintirho yotala ematikweni lawa.[12]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Scholastic Atlas of the World. 2003. "Oceania is the smallest of all the continents"
- ↑ For a history of the term, see Douglas & Ballard (2008) Foreign bodies: Oceania and the science of race 1750–1940
- ↑ "Oceania". 2005.
- ↑ "Australia: World Audit Democracy Profile". WorldAudit.org. Archived from the original on 13 December 2007. Retrieved 5 January 2008.
- ↑ "Rankings on Economic Freedom". The Heritage Foundation. 2016. Retrieved 30 November 2016.
- ↑ "Kiribati: 2011 Article IV Consultation-Staff Report, Informational Annexes, Debt Sustainability Analysis, Public Information Notice on the Executive Board Discussion, and Statement by the Executive Director for Kiribati". International Monetary Fund Country Report No. 11/113. 24 May 2011. Retrieved 10 September 2011.
- ↑ "Archived copy". Archived from the original on 2003-08-20. Retrieved 2010-08-30.
- ↑ "Secret Instructions to Captain Cook, 30 June 1768". National Archives of Australia. Retrieved 3 September 2011.
- ↑ Dimensions of Australian Society, Ian McAllister – 1994, p 333
- ↑ "Oceanic art", The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition 2006.
- ↑ MacKay (1864, 1885) Elements of Modern Geography, p 283
- ↑ "Prehistoric man at Lake Mungo, Australia, by 32,000 years BP.". Nature 240 (5375). 1972. pp. 46–8. PMID 4570638.


text:
Timgad
—Ku Pfumburiwa Ka Swilo Leswi A Swi Endliwa eMutini Lowu Nga Marhumbi
MUVALANGI la nga ni xivindzi a nga swi tshembanga leswi a a swi vona. Kwalaho, laha se a ku ri mananga ya Algeria, a ku ri ni muako wa khale wa le Rhoma. Loko Scotsman James Bruce a kuma ndhawu leyi hi 1765, kahle-kahle a nga swi xiyi leswaku u yime eka marhumbi ya muti lowukulu wa Varhoma lowu akiweke eAfrika N’walungu—ku nga doroba ra khale ra Thamugadi, leri sweswi ku nga Timgad.
Endzhaku ka malembe yo tlula dzana, hi 1881, vayimburi va le Furwa va kume swilo swa le Timgad leswi a swi funengetiwile. Va gimete hi ku vula leswaku, hambileswi ndhawu ya kona yi nga kwandzasi kambe vaaki va yona a va tiphina hi vutomi. Kambe i yini leswi endleke leswaku Varhoma va aka muti wo saseka endhawini yo tano? Naswona hi nga dyondza yini eka muti lowu wa khale ni le ka vaaki va wona?
XIKONGOMELO XA SWA TIPOLITIKI LEXI NGA XIYIWIKI
Loko Varhoma va sungula ku fuma eAfrika N’walungu hi va-100 B.C.E., rixaka leri tshamelaka ku rhurha a ri va karhata swinene. Varhoma a va ta ku kondletela njhani ku rhula ni vanhu lava tshamaka kwalaho? Xo sungula, masocha ya Vuthu ra Vunharhu ra Augustan ma ake tikampa to tala leti tiyisiweke ni swiyindlwana swa varindzi etindhawini ta le tintshaveni leti namuntlha ku nga n’walungu wa Algeria. Endzhaku, ma ake muti wa Timgad, kambe hi xikongomelo xin’wana.
Eku sunguleni, Varhoma a va yisa vanhu lava dyuhaleke eTimgad, kambe kahle-kahle xikongomelo xa vona xo aka muti wolowo a ku ri ku heta tinxaka ta ndhawu yoleyo matimba. Kungu ra vona ri humelerile. Ku nga ri khale vutomi byo tsakisa lebyi a byi hanyiwa eTimgad byi sungule ku koka vanhu lava a va ya edorobeni leswaku va ya xavisa nhundzu ya vona. Hi ku tshemba leswaku va ta kuma mpfumelelo wo tshama eTimgad, laha a ku tshama vaaka-tiko va le Rhoma ntsena, vanhu vo tala va joyine Vuthu ra Rhoma ku ringana malembe ya 25 leswaku va ta kuma mpfumelelo wo va vaaka-tiko va le Rhoma swin’we ni vana va vona.
Hi ku va va nga enerisiwi hi ku va vaaka-tiko va le Rhoma ntsena, eku heteleleni vanhu van’wana va le Afrika va kume ni swikhundlha eTimgad kumbe emadorobeni man’wana. Rhengu ra Varhoma ro wonga vanhu va ndhawu yoleyo leri a ri nga xiyiwi, ri humelerile hikuva endzhaku ka malembe ya 50 ndhawu yoleyo yi kumiwile eTimgad, se a ku tshama vanhu vo tala va le Afrika N’walungu.
NDLELA LEYI VARHOMA VA KOKEKE TIMBILU TA VANHU HA YONA
HVarhoma va swi kote njhani ku koka timbilu ta vaaka-tiko va ndhawu yoleyo hi xihatla? Xo sungula, Cicero murhangeri wa le Rhoma u veke nawu lowu vulaka leswaku vanhu hinkwavo va ringana. U ave ndhawu leyi a ku tshama vanhu va le Rhoma lava ku nga khale va ri kwalaho ni laha a ku tshama vaaka-tiko va le Afrika leswaku yi ringana. Muti wu hleriwe hi vukheta, wu va ni switandi leswi leheke timitara ta 20 leswi a swi hambanisiwa hi switarata leswitsongo. A swi kanakanisi leswaku ku ringana ni ku hleleka koloko a swi tsakisa vaaka-tiko va kwalaho.
Hilaha a swi endleka hakona emadorobeni yo tala ya le Rhoma, vaaka-tiko a va hlangana etindhawini leti teleke hi vanhu emakete leswaku va twa timhaka leta ha ku humelelaka kumbe va tihungasa. A swi kanakanisi leswaku vanhu va le matiko-xikaya ya le kusuhi etindhawini ta tintshava leti nga kwandzasi, a va swi navela ku famba-famba laha ku nga ni ndzhuti hi siku ro hisa kumbe va navela ku wisa eka yin’wana ya tindhawu to hlambela leti a ku ngheniwa mahala. A va swi navela ku tikuma va tshame etlhelo ka swihlovo swa mati lama phyuphyisaka, va ri karhi va bula ni vanghana. Swi nga endleka leswaku swilo hinkwaswo leswi eka vona a swi vonaka ku ri norho.
Swin’wana leswi kokeke timbilu ta vanhu a ku ri ndhawu ya mintlango leyi pfulekeke. Ndhawu leyi a yi kota ku rhurhela ntshungu lowukulu wa le Timgad ni wa le madorobeni ya le kusuhi hikuva a yi ri ni switulu swo tlula 3 500. Exitejini, vatlangi a va hungasa vahlaleri hi vuhungasi bya le Rhoma lebyi a byi taleriwe hi ku tikhoma loko biha kumbe madzolonga.
Kasi swin’wana leswi nga koka timbilu ta vanhu a ku ri vukhongeri bya le Rhoma. Ehansi ni le makhumbini ya makamara yo hlambela eka wona a ku khavisiwe hi swifaniso swa mivalavala leswi kombisaka mintsheketo ya vuhedeni. Tanihi leswi ku hlamba a ku ri ka nkoka evuton’wini bya siku ni siku, hakatsongo-tsongo vaaka-tiko va tolovelane ni swikwembu ni vukhongeri bya le Rhoma. Rhengu ro wonga vanhu va le Afrika leswaku va nghena eka ndhavuko wa le Rhoma ri humelerile hikuva hambi ku ri masirha se a va ma khavisa hi swikwembu swa ndhawu yoleyo ni swa le Rhoma.
MUTI WO SASEKA WU HELERIWA HI NDHUMA YA WONA
Endzhaku ka loko Mufumi Trajan a ake muti lowu hi 100 C.E., Varhoma va khutaze leswaku eAfrika N’walungu hinkwako ku va ni mavele, mafurha ya mutlhwari ni vhinyo. Hi xihatla xifundzha hinkwaxo xi sungule ku va xitlati lexikulu xa le Rhoma, xi rhumela swilo leswi emfun’weni wa Rhoma. Ku fana ni madoroba man’wana, Timgad yi hluvukile loko yi lawuriwa hi mfumo wa Rhoma. Eku heteleleni, vaaka-tiko va le Timgad va andzile naswona doroba leri ri ve rikulu ku tlula leswi a ri ri xiswona.
Vanhu lava a va tshama edorobeni ni vini va ndhawu yoleyo va vuyeriwile hi bindzu ra le Rhoma, kambe a swi vanga tano eka varimi va kwalaho. Hi va-200 C.E., varimi van’wana va pfukele mfumo hikwalaho ka ku pfumaleka ka vululami ni hikwalaho ka ku tlakuka ka swibalo. Van’wana va vona, lava ngheneke eka kereke ya Khatoliki, va tihlanganise ni Vaxandzuki—ku nga ntlawa lowu tivulaka Vakreste lowu lwisanaka ni vukanganyisi lebyi nga eKerekeni ya Khatoliki.—Hlaya bokisi leri nge, “ Vaxandzuki—A Hi ‘Vakreste Va Xiviri.’”
Endzhaku ka malembe yo tala ku ri ni hasahasa, tinyimpi ta xin’wana-manana ni ku hlaseriwa ka vanhu vambe, mfumo wa Rhoma a wa ha swi kotanga ku lawula Afrika N’walungu. Hi va-500 C.E., Timgad yi hisiwile hi tinxaka ta kwalaho ta Maarabu naswona eku heteleleni yi heleriwe hi ndhuma leyi a yi ri na yona ku tlula malembe ya gidi.
“HI BYONA VUTOMI!”
Vayimburi lava pfumbuleke muti wa Timgad va hlamarisiwe hi marito ya Xilatini lawa va ma kumeke kwalaho. A ma ku: “Ku hlota, ku hlambela, ku tihungasa ni ku hleka—hi byona vutomi!” N’wamatimu un’wana wa le Furwa u vule leswaku eka van’wana marito lawa “ma fambisana ni filosofi leyi swi nga endlekaka leswaku a yi nga ri pakani leyinene kambe van’wana va yi teka ku ri vutlhari.”
Kahle-kahle Varhoma a va hanya vutomi byo tano ku ringana nkarhi wo leha. Muapostola Pawulo, Mukreste wa le minkarhini ya vaapostola u vulavule hi vanhu lava a va vula leswaku “A hi dyeni hi nwa, hikuva mundzuku hi ta fa.” Hambileswi a va ri va vukhongeri, Varhoma a va hanyela ku tiphina swa nkarhinyana, va nga ri na mhaka ni xikongomelo xa vutomi. Pawulo u lemukise Vakreste-kulobye leswaku va tivonela eka vanhu vo tano loko a ku: “Mi nga xisiwi. Vunakulobye byo biha byi onha mikhuva leyi pfunaka.”—1 Vakorinto 15:32, 33.
Hambileswi vanhu va le Timgad va hanyeke emalembeni ya kwalomu ka 1 500 lama hundzeke, ndlela leyi a va teka vutomi ha yona a yi cincanga ngopfu. Vanhu vo tala namuntlha va hanyela ku titsakisa ntsena. Eka vona, langutelo leri Varhoma a va ri na rona hi vutomi va ri amukela, a va na mhaka ni vuyelo lebyi nga ta va kona. Kambe Bibele ya hi lemukisa yi ku: “Xiyimo xa misava leyi xa hundzuka.” Yi tlhela yi hi khutaza leswaku ‘hi nga tirhisi misava leyi hi xitalo.’—1 Vakorinto 7:31.
Marhumbi ya Timgad ma kombisa leswaku ntsako wa xiviri ni ku hanya vutomi lebyi nga ni xikongomelo a swi titsheganga hi swilo leswi kumekeke eAfrika N’walungu. Kambe, swi titshege hi ku va hi yingisa xitsundzuxo lexi xa le Bibeleni: “Misava ya hundza ni ku navela ka yona, kambe loyi a endlaka ku rhandza ka Xikwembu u tshama hi masiku.”—1 Yohane 2:17.


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | LOKO U FERIWA HI LOYI U N’WI RHANDZAKA
Ndlela Yo Langutana Ni Gome
Ku ni swikhutazo swo tala loko swi ta emhakeni leyi. Hambiswiritano, a hi hinkwaswo swi pfunaka. Hi xikombiso, van’wana va nga ha ku khutaza leswaku u nga rili kumbe ku kombisa ndlela leyi u titwaka ha yona. Van’wana va nga ha ku khutaza leswaku u rila ni ku kombisa ndlela leyi u titwaka ha yona. Bibele yi ni langutelo lerinene hi mhaka leyi, leri seketeriwaka hi mindzavisiso ya sweswinyana.
Hi ku ya hi mindhavuko yin’wana vavanuna a va fanelanga va rila. Xana ku ni xivangelo xo khomiwa hi tingana loko u rila, hambi u voniwa hi vanhu? Vativi va miehleketo va pfumela leswaku ku rila i ndlela leyi tolovelekeke yo langutana ni gome. Ku rila swi nga ku pfuna leswaku hi ku famba ka nkarhi u kota ku langutana ni gome hambileswi u feriweke. Hambiswiritano, ku tumbeta ndlela leyi u titwaka ha yona swi nga ha ku vavisa. Bibele a yi swi seketeli leswaku swi hoxile ku rila loko munhu a ri ni gome. Anakanya hi xikombiso xa Yesu. Hambileswi a ri ni matimba yo pfuxa vanhu lava feke, u ririle a vona hi vanhu loko ku fe munghana wakwe Lazaro, loyi a n’wi rhandza!
Hakanyingi munhu wa hlundzuka loko a ri ni gome, ngopfungopfu loko rifu ri endleke hi xitshuketa. Ku ni swivangelo swo tala leswi nga endlaka leswaku munhu loyi a feriweke a hlundzuka, swi nga ha vangiwa hi marito lama tlhavaka lama vuriwaka hi munhu loyi a n’wi xiximaka. Wanuna un’wana wa laha Afrika Dzonga, loyi a vuriwaka Mike u ri: “A ndzi ri ni malembe ya 14 loko tatana a fa. Enkosini wakwe, mufundhisi wa kereke ya Anglican u vule leswaku Xikwembu xi lava vanhu lavanene naswona xi hatla xi va teka. * Sweswo swi ndzi hlundzukisile hikuva a hi n’wi lava tatana. Hambileswi ku hundzeke malembe ya 63, ni sweswi ndza ha twa ku vava.”
Xana ku vuriwa yini loko u tivona nandzu? Ngopfungopfu loko rifu ri humelele hi xitshuketa, munhu loyi a feriweke a nga ha tshamela ku anakanya a ku, ‘A swi ta va swi nga humelelanga loko a ndzi endle swilo hi ndlela yin’wana.’ Kumbexana loko u hetelela ku vulavula ni mufi a mi holovile. Sweswo swi nga ha hoxa xandla eka ku va u titwa nandzu.
Loko u titwa nandzu naswona u hlundzuka, i swa nkoka leswaku u kombisa ndlela leyi u titwaka ha yona. Vulavula ni munghana loyi a nga ta ku yingisela a tlhela a ku tiyisekisa leswaku swi tolovelekile ku va vanhu lava feriweke va titwa hi ndlela yoleyo. Bibele ya hi tsundzuxa: “Nakulorhi wa ntiyiso u ni rirhandzu nkarhi hinkwawo, naswona i makwerhu la velekiweke loko ku ri ni maxangu.”
Munghana lonkulu loyi munhu la feriweke a nga vaka na yena i Yehovha Xikwembu Muvumbi wa hina. N’wi phofulele leswi nga embilwini hi xikhongelo hikuva wa ‘ku khathalela.’ (1 Petro 5:7) Ku tlula kwalaho, u tshembisa leswaku hinkwavo lava endlaka tano va ta va ni “ku rhula ka Xikwembu loku tlulaka miehleketo hinkwayo.” (Vafilipiya 4:6, 7) Nakambe pfumelela Xikwembu leswaku xi ku pfuna u hlakarhela hi ku tirhisa Rito ra xona leri chavelelaka, ku nga Bibele. Tsala matsalwa lama chavelelaka. (Vona bokisi leri nga laha hansi.) U nga ha tlhela u nhlokohata man’wana ya wona. Ku anakanya hi sweswo swi nga ku pfuna, ngopfungopfu nivusiku loko u ri wexe naswona swi ku tikela ku etlela.
Wanuna wa malembe 40, loyi hi nga ta n’wi vitana Jack, wa ha ku feriwa hi nsati hikwalaho ka khensa. Jack u vula leswaku minkarhi yin’wana u titwa a ri ni xivundza ngopfu. Kambe u pfuniwe hi xikhongelo. Wa hlamusela, “Loko ndzi khongela eka Yehovha a ndzi vi na xivundza. Minkarhi yo tala nivusiku ndzi heleriwa hi vurhongo. Endzhaku ko hlaya ni ku anakanyisisa hi Matsalwa lama khutazaka, ndzi tlhela ndzi phofula ta le mbilwini hi xikhongelo, ndzi va ni ku rhula ka mianakanyo ni ka mbilu ivi ndzi kota ku tlhela ndzi etlela.”
Nhwanyana loyi a vuriwaka Vanessa wa ha ku feriwa hi mana wakwe hikwalaho ka vuvabyi. Na yena u vone matimba ya xikhongelo. U ri: “Hi minkarhi yo tika, a ndzi ta vitana vito ra Xikwembu ivi ndzi rila. Yehovha u yingisele swikhongelo swa mina naswona minkarhi hinkwayo a a ndzi nyika matimba lawa a ndzi ma lava.”
Vatsundzuxi van’wana va vanhu lava va feriweke va khutaza lava nga ni gome leswaku va katseka eka mintirho yo pfuna van’wana. Ku endla tano swi tisa ntsako naswona swi nga ha hunguta gome. (Mintirho 20:35) Vakreste vo tala lava feriweke va kume leswaku ku pfuna van’wana swa va chavelela swinene.
^ ndzim. 5 Yoleyo a hi dyondzo leyi humaka eBibeleni. Bibele yi hlamusela swivangelo swinharhu swa rifu.


text:
Xitsonga, ku fana na tindzimi hinkwato, xi na marito lama tirhisiwaka hi ku ya hi rimbewu. Rito leri tirhisiwaka eka rimbewu ra xisati, a ri tirhisiwi eka rimbewu ra xinuna, handle ka loko rito rero ri nga ri rito ro komba rimbewu.
Swi hundzuke ntolovelo, ku twa vanhu vo vulavula Xitsonga, laha va vulaka munhu wa xisati ku i “Ndzisana”.
Xana rito “Ndzisana” ri vula yini? Ri tirha loko swi te yini?
Xitsonga, i ririmi leri nga na marito mo kongoma loko swi ta eka timhaka ta rimbewu. Loko rito, ri ri hava rimbewu, Xitsonga xa hlamusela hi ku olova. Hi Xitsonga, a swi koteki ku munhu wa xisati a vuriwa “Ndzisana”, nakambe, a swi koteki ku munhu wa xisati a vula munhu wa xinuna ku i “Ndzisana”.
Rito “Ndzisana” ri vula “Ndzisi” leyintsongo.
Xana “Ndzisi” i yini?
Ndzisi i munhu loyi ku nga Murisi, kumbe loyi a nga ta va Murisi eka nkarhi lowu taka, kumbe loyi a nga tshama a va Murisi. Hi ndzhavuko wa Vatsonga, ku risa vaxinuna, xisweswo, “Ndzisana” i munhu wa xinuna. Rito leri, ri tirhisiwa hi vamakwavo va xinuna, lavakulu, eka lontsongo. Hi lexi endlaka, hi Xitsonga, loko ku velekiwa n’wana waxinuna, u vuriwa “Wandzisanyana”, ivi loko ku velekiwa n’wana waxisati, u vuriwa “Wanhwanyana”.
Rito “Ndzisana” ri komba ntangha (vutsongo) eka munhu wa rimbewu ra xinuna.
Munhu wa xisati, loko a vula makwavo wa yena lontsongo, swi nga ri na mhaka na rimbewu, u ri “Ntsongwana”.
Avuxeni!
Tsalwa ro yelana;
Image source: nairaland.com


text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) October 2016
Nkandziyiso lowu wu ni swihloko leswi dyondziwaka evandlheni ku sukela hi November 28 ku ya eka December 25, 2016.
MHAKA YA VUTOMI
Ndzi Tekelele Swikombiso Leswinene
Xikhutazo lexi humaka eka Vakreste lava nga ni ntokoto xi nga pfuna van’wana leswaku va tivekela tipakani letinene. Thomas McLain u hlamusela ndlela leyi van’wana va n’wi vekeleke swikombiso leswinene ha yona ni ndlela leyi yena a tikarhateleke ku pfuna van’wana ha yona.
‘Mi Nga Rivali Ku Va Ni Musa Eka Vanhu Vambe’
Xikwembu xi va teka njhani vanhu vo huma ematikweni mambe? U nga endla njhani leswaku vanhu vo huma ematikweni man’wana va titwa va amukelekile evandlheni ra n’wina?
Tshama U Ri Ni Vuxaka Lebyinene Na Yehovha Hambiloko U Ri eNsin’wini Ya Ririmi Rimbe
Ku va wena ni ndyangu wa wena mi tshama mi ri ni vuxaka ni Xikwembu swi fanele swi va swa nkoka eka Vakreste hinkwavo. Kambe, loko u tirha ensin’wini ya ririmi rimbe u langutana ni swiphiqo swin’wana.
Xana Wa Byi “Hlayisa Vutlhari Lebyi Pfunaka”?
I yini lexi endlaka vutlhari lebyi pfunaka byi hambana ni vutivi ni ku twisisa? Loko u tiva ku hambana loku nga kona swi nga ku vuyerisa swinene.
Vana Ni Ripfumelo Leri Tiyeke Eka Ntshembo Lowu U Nga Na Wona
Hi nga tekelela swikombiso swa ripfumelo swa le nkarhini wa khale ni swa manguva lawa. U nga swi kotisa ku yini ku tshama u ri ni ripfumelo leri tiyeke?
Kombisa Ripfumelo Eka Switshembiso Swa Yehovha
Kahlekahle i yini ripfumelo? Kasi xa nkoka swinene u nga ri kombisa njhani?
Xana A Wu Swi Tiva?
Xana mfumo wa Rhoma a wu nyike valawuri va Vayuda lava a va lawula Yudiya enkarhini wa vaapostola ntshunxeko wo tanihi kwihi? Naswona xana a swi endleka enkarhini wa khale leswaku munhu a fika a haxa mfava ensin’wini ya munhu un’wana?


text:
Swiendlakalonkulu Swa Lembe Leri Nga Hundza
“LOKO Esaya 9:7 yi hlamusela leswi Xikwembu xi nga ta swi hetisisa hi ku tirhisa Mfumo wa xona yi ri: “Ku hiseka ka Yehovha wa mavuthu ku ta swi endla.” Hilaha ku fanaka, Yesu Kreste, Hosi ya Mfumo wolowo, u kombise leswaku u hisekela vugandzeri bya ntiyiso eka vutirheli byakwe hinkwabyo bya laha misaveni. (Yoh. 2:17) Swiviko leswi landzelaka swi kombisa ndlela leyi Timbhoni ta Yehovha emisaveni hinkwayo ti tekelelaka ku hiseka ka Yehovha na Yesu hi ku pfuna vanhu leswaku va vona rirhandzu ra Tata wa vona wa le tilweni.
EKA XIYENGE LEXI
“Ha Yi Rhandza Swinene JW Broadcasting!”
I yini lexi a xi katseka eku endleni ka xitichi lexi xa le ka Internet?
Ku Hatlisisa Ku Akiwa Ka Tiholo Ta Mfumo
Ntirho wu hleriwile leswaku ku fikeleriwa xilaveko xa tiholo letintshwa ta magidi.
Xana Ntirho Wu Famba Njhani eWarwick?
Dyondza katsongo hi ta ku akiwa ka ntsindza wa misava hinkwayo wa Timbhoni ta Yehovha.
Ku Fikelela Vanhu Lava Nga Kumekiki eKaya
I yini leswi nga endla Terry a tshemba leswaku leswi a nga byeriwa hi Timbhoni ta Yehovha swi hlamule xikhongelo xa yena?
Ku Nyiketeriwa Ka Marhavi
Timbhoni ta Yehovha eMadagascar swin’we ni le Indonesia ti kume mikateko yo hlawuleka eku sunguleni ka 2015.
Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Hi Tindzimi Leti Engetelekeke
Ku humesiwe Tibibele ta 16 hi lembe ra ntirho ra 2015.
Xiviko Xa Timhaka Ta Nawu
Ku langutana ni xihlawuhlawu xa vukhongeri emisaveni hinkwayo ku ya emahlweni.
Swiviko—Leswi Humaka eMatikweni Man’wana
Munyikelo wa Ken lowu a wu ri ebokisini rakwe leri a ri veke exihundleni wu pfunetile eku akeni ka Holo ya Mfumo.


text:
XALAMUKA! September 2012 | Xana Leswi Vuriwaka Malunghana Ni Ku Hela Ka Misava I Ntiyiso Kumbe I Mavunwa?
Switori leswi vulavulaka hi ku hela ka misava a swi sunguli namuntlha. Hi wihi ntiyiso wa mhaka naswona i yini leswi Bibele yi swi vulaka?
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Vanhu Va Lava Ku Tiva Hi Ta Ku Hela Ka Misava
Ku vhumbiwe swilo swo tala malunghana ni ku hela ka misava. Xana swilo sweswo i ntiyiso kumbe i mavunwa?
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Ku Hela Ka Misava Ku Khomisa Vanhu Vo Tala Rhumbyana
Kambisisa swiendlakalo swa tsevu leswi vanhu va chavaka leswaku swi nga dlaya vanhu hinkwavo emisaveni.
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Ku Hela Ka Misava A Ku Nge Endleki Hilaha U Ehleketaka Hakona
Hi ku ya hi Bibele ku ta va ni ku cinca lokukulu. I yini leswi nga ta endleka enkarhini lowu taka?
YOUNG PEOPLE ASK
I Yini Leswi Ndzi Nga Swi Langutelaka eVukatini?—Xiyenge 1
U nga langutela mintlhontlho yihi evukatini naswona u nga vuyeriwa hi yini?
Bibele—I Buku Leyi Nga Ni Vuprofeta Lebyi Pakanisaka—Xiyenge 5
Yesu u tirhise nkarhi ni matimba yakwe leswaku a chumayela “mahungu lamanene ya mfumo.” Xana a ma ta kuma ndzhuti ma yima hileswi yena a feke?
Xiyimo Xa Mintanga Ya Swiharhi Ya Namuntlha
Dyondza leswi u nga swi vonaka emintangeni ya swiharhi ni swilo leswi yi swi endlaka leswaku yi sirhelela swiharhi leswi nga ekhombyeni ro lovisiwa.
XANA SWI LO ENDLIWA?
Tinhlampfi Leti Hlambelaka Ti Ri Ntlawa
Tinhlampfi ti nga hi dyondzisa yini malunghana ni ndlela yo hunguta ku tlumbana ka timovha?
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Xana Wa Byi Lava Vukhongeri?
Ha yini vanhu vo tala va tshika vukhongeri? Xana Xikwembu xi lava ku gandzeriwa?
Vativi Va Khale Va Swa Vutshunguri
Swilo swa vutshunguri leswi kumiweke ni leswi endliweke hi vavanuna vo fana na Avicenna swi hlamuseriwe tanihi masungulo ya vutshunguri bya manguva lawa.
Tindlela Tin’wana To Tshungula Handle Ko Pompela Ngati
Twana ndlela leyi madokodela lama dumeke lama humaka ematikweni lama tlulaka 40 ma hlamuleke ha yona malunghana ni rungula leri vulavulaka hi tindlela tin’wana to tshungula handle ko pompela ngati.
Ta Rivala
Timhaka ta kona ti katsa: Vanhu va ya eAsia leswaku va ya tshunguriwa, ku endla mintirho yo tala hi nkarhi wun’we, ku hefemula moya wa fole, mafu lama vangiweke hi ku tsekatseka ka misava ni nhlayo leyi tlakukeke ya vanhu lava tidlayaka eRussia.
Mintirho Yo Tala Ya Swiri
U nga ri dya, u nwa mati ya rona ni ku tswonga mafurha ya rona. Hlaya leswi engetelekeke malunghana ni swiri.
Swivutiso Swo Bula Ha Swona eNdyangwini
En’hwetini leyi, dyondza hi wanuna wa nhlokonho, Muxe ni Timbhoni ta Yehovha ta le Madagascar.


text:
XUMA XINGA KA RITO LA XIKWEMBU | MATEWU 10-11
Yesu Apfune Vanhu Kukuma Kuwisa
“Mpingu wa mina wawolova”
Yesu aativa kuvatla mpingu hikuva aali muvatli; kuswilava aawutsimbelela hi switarapu kumbe hi xikhumba xa xihari leswaku swivevuka kutirha hi wona. Hipfumela kurhwala mpingu wa Yesu loko hi khuvuliwa kutani hiva vadjondzisiwa vakwe. Leswi swivula leswaku hitava ni ntirhu ni wutihlamuleli la kutika, kambe kuyendla leswi swahipfuna kuwisa naswona hikuma minkateko yinyingi.
Hi yihi minkateko ungayikuma kusukela urhwala mpingu wa Yesu?


text:
Dyondzisa Vana Va Wena
Yeremiya A Nga Lan’wanga
XANA u tshame u hetiwa matimba lerova u twa onge u nga lan’wa?— * Vo tala swi va humelerile. Muntshwa la vuriwaka Yeremiya na yena swi tshame swi n’wi humelela. Nilokoswiritano, a nga pfumelanga leswaku leswi vanhu van’wana va nga swi vula kumbe ku swi endla swi n’wi lan’wisa. Sweswi a hi vulavuleni hileswi endleke leswaku Yeremiya a va wo hlawuleka eka Xikwembu, hambileswi a a twa onge a nga lan’wa.
Loko Yeremiya a nga si velekiwa, Yehovha Xikwembu xa ntiyiso, u n’wi hlawurile leswaku a va muprofeta loyi a nga ta lemukisa vanhu hi swiendlo swa vona leswi nga n’wi tsakisiki. Xana wa swi tiva leswi Yeremiya a swi byeleke Yehovha endzhakunyana ka malembe?— U te: “Entiyisweni a ndzi swi tivi ku vulavula, hikuva ndza ha ri mufana.”
Xana u ehleketa leswaku Yehovha u n’wi angule njhani Yeremiya?— Hi ndlela ya musa kambe a nga debyisi voko, u te: “U nga vuli u ku, ‘Ndza ha ri mufana.’ Kambe u fanele u ya eka hinkwavo lava ndzi nga ta ku rhuma eka vona; u fanele u vulavula xin’wana ni xin’wana lexi ndzi nga ta ku lerisa xona. U nga chavisiwi.” Ha yini? Hikuva Yehovha u te: “Ndzi na wena leswaku ndzi ku kutsula.”—Yeremiya 1:4-8.
Hambiswiritano, hilaha swi boxiweke hakona, hi ku famba ka nkarhi Yeremiya u hele matimba. Leswi swi endliwe hileswi a hlekuriweke hikwalaho ko tirhela Xikwembu. U te: ‘Un’wana ni un’wana a a ndzi hleka siku hinkwaro ni ku ndzi hundzula xihlekiso.’ Kutani u vone swi antswa ku va a lan’wa. U te: “A ndzi nge vulavuli ha yena [Yehovha], naswona a ndzi nge he tlheli ndzi vulavula hi vito ra yena.” Xana u lan’wile hakunene?
Yeremiya u tlhele a ku: ‘Embilwini ya mina rito ra Yehovha ri fana ni ndzilo lowu hisaka lowu pfaleriweke emarhambyini ya mina, ndzi kale ndzi karhala ku kanya mbilu.’ (Yeremiya 20:7-9) Hambileswi minkarhi yin’wana Yeremiya a a chava, kambe rirhandzu leri a a ri na rona hi Yehovha a ri n’wi pfumelelanga leswaku a lan’wa. A hi voneni ndlela leyi Yeremiya a sirheleriweke ha yona hikwalaho ka leswi a nga lan’wangiki.
Yehovha u byele Yeremiya leswaku a lemukisa vanhu va muti wa Yerusalema leswaku va ta herisiwa loko va nga hundzuki eka tindlela ta vona to biha. Loko Yeremiya a va lemukisa, vanhu va hlundzukile kutani va ku: “Munhu loyi u faneriwa hi ku avanyiseriwa rifu.” Nilokoswiritano, Yeremiya u va kombele leswaku va “[yingisa] rito ra Yehovha.” Hiloko a ku: ‘Mi fanele mi tiva leswaku loko mi ndzi dlaya, mi dlaya munhu la nga riki na nandzu hikuva Yehovha u ndzi rhume leswaku ndzi ta vulavula na n’wina.’ Xana wa swi tiva leswi humeleleke endzhaku ka sweswo?—
Bibele yi ri: “Tihosana ni vanhu hinkwavo va byela vaprista ni vaprofeta va ku: ‘Munhu loyi a nga faneriwanga hi ku avanyiseriwa rifu, hikuva u vulavule na hina hi vito ra Yehovha Xikwembu xa hina.’” Hikwalaho, leswi Yeremiya a nga pfumelangiki leswaku ku chava ku n’wi lan’wisa, Yehovha u n’wi sirhelerile. A hi voneni leswi nga humelela eka Yuriya muprofeta un’wana wa Yehovha loyi a nga endla hilaha ku hambaneke na Yeremiya.
Bibele yi ri: ‘Yuriya u ye emahlweni a profeta malunghana na Yerusalema hilaha Yeremiya a vuleke hakona.’ Xana wa swi tiva leswi Yuriya a swi endleke loko Hosi Yoyakimi a n’wi hlundzukela?— U khomiwe hi rhumbyana, kutani a tshika ku endla ku rhandza ka Xikwembu a balekela aEgipta. Hikwalaho, hosi yi rhumele vavanuna leswaku va n’wi landza. Loko va vuye na yena, xana wa swi tiva leswi hosi leyi yo homboloka yi swi endleke?— Yi n’wi dlaye hi banga!—Yeremiya 26:8-24.
Ha yini u nga vulaka leswaku Yeremiya u sirheleriwe hi Yehovha kasi Yuriya a nga n’wi sirhelelanga?— Yeremiya a nga ha va a chavile, ku fana na Yuriya, kambe Yeremiya a nga lan’wanga ku tirhela Yehovha naswona a nga balekanga. U tiyiserile. Hi dyondza yini eka xikombiso xa Yeremiya?— Hi dyondza leswaku minkarhi yin’wana swi nga ha tika ku endla ku rhandza ka Xikwembu, kambe minkarhi hinkwayo hi fanele hi xi tshemba hi tlhela hi xi yingisa.
^ ndzim. 3 Loko u hlayela vana, mfungho lowu wu endleriwe ku ku tsundzuxa leswaku u yima, kutani u rindzela leswaku va hlamula xivutiso xa kona.


text:
Topseller
Für die Filterung wurden keine Ergebnisse gefunden!
Xikar High Performance Set
Inhalt: 1x Turrim 1x Spark Plug Bohrer-11mm (Spark Plug = Zündkerze)
CHF 127.20 * CHF 159.00 *
Xikar MTX Xikar Xi3 Xikar Cutter - XIKAR XO Blau Xikar High Xikar M8 Metal Xikar Xi2 White Xikar X8 Mesh Xikar VX Xikar MTX Xikar M8 Metal XIKAR XO XIKAR XO Bronze XIKAR XO Red Xikar Ultra Xikar Xi1 Xikar VX Xikar VX-Cut Xikar Xi3 Red Xikar Xi2 Xikar Xi3 Xikar X8 Silver Xikar X875 75 XIKAR XO Xikar Xi2 Mesh Xikar Ultra Xikar Xi2 Noir Xikar X8 Carbon Xikar Xi3 Xikar MTX - XIKAR XO XIKAR XO Xikar Ultra Xikar X8 Black Xikar Cutter - Xikar Cutter - Xikar Xi2 Lapis Xikar Xi3 Xikar VX-Cut Xikar Xi3 Xikar Xi2
Zuletzt angesehen


text:
Etienne P Ndhambi
Etienne Penyisi Ndhambi (9 Hukuri 1912 - † 09 Ndzhati 1986) A ari mutsari wa tibuku ta xitsonga leti hlanganisaka swiphato, swithlokovetselo na tinovele to hlaya, naswona utiveka ngopfu hi novhele ya yena leyi ayitsheke "Mambuxu".[1] U tlakusile ta ririmi ra Xitsonga hi ku va xirho xa Xitsonga Langauge Board ku sukela hi 1960 ku fikela 1972. U tekiwa tani hi un'wana wa vatswari va matsalwa ya xitsonga naswona u gingirikele matswalwa ya Xitsonga kuya fikela emakumu ka vutomi bya yena laha misaveni.[2]
Tatana Ndhambi a a tekanile na Hendrika “N’wa Abel” Makaukau, naswona Vukati bya vona byi katekisiwile hi majaha ya ntlhanu na tintombhi timbirhi.
Matimu[Lulamisa | edit source]
u velekiwile hi ti 09 ta Hukuri hi 1912 etikweni ra ka Mudabula. U dyondzile exikolweni xa Valdezia emelembeni ya va makume-nharhu, hi leswaku hi va (1930’s).[1]
Ku suka eValdezia, u yisile tidyondzo takwe ekhale ka Lemana Training Institution ku ya dyondzela ku va mudyondzisi. Xikolo lexi a xi fambisiwa hi kereke ya Swiss Mission eAfrika Dzonga. U hetile ku dyondzela vudyondzisi hi lembe ra 1937. U dyondzisile exikolweni xa Valdezia nkarhinyana. U tlakusiwile ku va nhloko ya xikolo xa Tlangelani eka Mudabula hi 1941. U yisiwile hi valawuri va swa dyondzo nkarhi wolowo ku ya va nhloko ya xikolo eka Mashamba ku sukela 1942 ku fikela 1944. Ku sukela 1945 ku fikela 1958 u vile nhloko ya xikolo xa Ribolla. Hi 1959 u tlakusiwile a va mukamberi wa swikolo (Kumbe wa dyondzo) hi 1959. U vile mukamberi ku sukela nkarhi walowo ku fikela loko a khumuka entirhweni hi 1975.[1]
U hundzile emisaveni hi to 09 ta Ndzati 1986. A siya nghamu yakwe Hendrika “N’wa Abel” Makaukau, majaha ya ntlhanu na tintombhi timbirhi.[1]
Vutsari[Lulamisa | edit source]
Tatana Ndhambi tlakusile ta ririmi ra Xitsonga hi ku va xirho xa Xitsonga Langauge Board ku sukela hi 1960 ku fikela 1972[2] a thlela a va mutsari wa tibuku ta ririmi ra Xitsonga leti landzelaka.
- Swiphato Swa Xitsonga hi 1950. (Buku leyi yi vile yona yo sungula ya swiphato ya ririmi ra Xitsonga)
- Mambuxu (a novelette) hi 1953.
- Xitsonga xo Saseka.
- Switlhokovetselo swa Vana.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 "Preserving and Celebrating our literary heritage" (March 2011) - National Library of South Africa. Retrieved 22 February 2016
- ↑ 2.0 2.1 "History of the Xitsonga Language Board" (March 2011) - University of Pretoria. Retrieved 8 March 2016


text:
Nsala
Nsala (Strychnos spinosa kumbe Bambara: Kankoroba) i nsinya lowu kumeka e nkaveni na dzonga wa tiko-nkulu ra Afrika. Nsinya lowu wutswala Masala, kunga mbandzu wo nyanganya wuthlela wubhava nyana naswona wuthlela wuva na tinyungi to nononhwa. Wu veka swiluva swa rihlaza-ro Basa eku heleleni ka marhavi ya wona. Mbhandzu wa wona wutala ku huma endzhaku ka timpfula leti kulu naswona wa yelana na The fruits tend to appear only after good rains. Nsinya lowu i makwavo wa Nkwakwa wale khwatini (Strychnos nux-vomica), lowu ngana vuxungu bya strychnine. Muvala wa Sala i wa xitshopana loko wu vupfa. Swiharhi swo fana na timfenhe, tihavu, makhumba na timhunti swi rhandza mbhandzu lowu swonghasi.
Kuhangalaka[Lulamisa | edit source]
Nsinya lowu wu kumeka ngopfu e misaveni leyi ngana mati. Wa kumeka e makhwatini ya mananga, naswona wuthlela wukumeka e ribuweni ra Kapa ra vuxa-dyambu kufikela e Natala, kuya e nwalungwini e Mzambhiki, e Swazini, Zimbabwe, Botswana, Namibiya na Angola, nsawona wa kumeka nale xihlaleni xa Madagaska.
Matirhisele[Lulamisa | edit source]
Nsinya lowu ixihlovo xa swakudya e Afrika, naswona mbhandzu wa kona wu ngapfuneta mphakelo wa swakudya, ngopfungopfu e matikweni-xikaya.[1]
- Tihunyi ta Nsala tinga tirhisiwa kuvatla. Tihunyi leti ta tirhisiwa ku endla mbhinyo wa swikomu.
- Nsinya lowu waha ku byariwa e tikweni ra Israyele leswaku wupfuneta eka mphakelo wa swakudya.
- Masala matirhisiwa ngopfu ematiko-xikaya kupfuneta mphakelo wa swakudya hinkarhi wa ndlala."[2]
Swiyelanisi[Lulamisa | edit source]
- ↑ National Research Council (2008-01-25). "Monkey Oranges". Lost Crops of Africa: Volume III: Fruits. Lost Crops of Africa 3. National Academies Press. ISBN 978-0-309-10596-5. Retrieved 2008-07-25.
- ↑ Henri-Alexandre Junod, The life of a South African tribe - Vol 2, Page 17


text:
Vho-Madiba vha wana Doctarate ya honorary gudezini ḽa Wits
Vho -Mandela vha pfufhiwa nga honorary doctrate ubva kha gudedzi ḽa witswaterrand kha ḽa Johannesburg.
Nga ṅwaha wa 1991 vho -Mandela vho mbo ḓi fhiwa Honorary Doctorate gudedzini ḽa Wits kha ḽa Johannesburg hu tshi khou livhuwiwa u ḓidzhenisa havho na u vhonala vha na maanḓa vhukuma kha u ranga shango ḽa Afrika Tshipembe zwi saathu vhoṅwa. Vho- Mandela vho vha vha ṱhuṱhuwedzo kha vhathu vhoṱhe vha shango na ifa ḽavho ḽa fulufhelo, u konḓelelela na u lwela mbofholowo zwo ṱuṱuwedza gudedzi ḽa Wits uri vha vha livhuwe nga pfufho. Vho no wana pfufho nnzhi vhukuma dza honorary doctorate na degree ho kateliwa na doctorate ya zwa mulayo ubva kha gudedzi ḽa Lesotho na Lenin Prize ya 1990 na honorary Doctorate ubva kha gudedzi ḽa Stellenbosch na Nobel prize nga 1993.
"Ṱhoho ya vhuḓi na mbilu ya vhuḓi asi zwithu zwavhuḓi zwine zwa ṱangana. Fhedzi u nga ṱanganisa kha u guda ha lulimi na tsha u nwala hafho uḓo vha na tshithu tsho khetheaho." ~ Nelson Mandela
Brenda Fassie muimbi wa Pop u vhonala atshi khu ṱoḓa u lila musi a tshi khou ṱanganedza vho- Mandela....more
Vho -Nelson Mandela vho ri vha tshi bva dzhele vha ya muḓini wavho Orlando west nga 1990. Vho- Mandela vho hulela kha Vilakazi Street 8115 ubva hafho muḓi wa vho wo no shanduka...more
Vho-Mandela vho vha vha tshi funiwa nga vhatikedzi vhavho na uvha tsumbo ya mbofholowo kha vhoṱhe. Vha vhonala sa muthu ono nga mudzimu kha ḽa Afrika Tshipembe...more
Vhunzhi ha vho rapolotiki ho kateliwa na vho-Nelson Mandela , vhe vha vha vha ramilayo nga tshenitshiḽa tshifhinga vha ima vha tshi khou humbulelwa zwa Treason nga muvhuso wa tshiṱalula nga 1950....more


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VANTSHWA
Ndlela Yo Lwisana Ni Ntshikilelo Wa Tintangha
NTLHONTLHO
“Exikolweni lexi tlakukeke a ndzi nga amukeleki eka vana vo tala naswona sweswo swa vava. Kutani loko ndzi sungula ku ya exikolweni xa sekondari, ndzi cince ndlela leyi a ndzi languteka ha yona ni langutelo ra mina—naswona sweswo swi lo nyanyisa xiyimo. A ndzi swi lava ngopfu ku va ni vanghana lerova ndzi pfumele ku lawuriwa hi ntshikilelo wa tintangha, ntsena leswaku vadyondzi-kulorhi va ta ndzi rhandza.”—Jennifer, loyi a nga ni malembe ya 16. *
Xana u langutana ni ntshikilelo wa tintangha? Loko swi ri tano, xihloko lexi xi ta ku pfuna leswaku u kota ku lwisana na wona.
Loko u lawuriwa hi ntshikilelo wa tintangha, u fana ni rhoboto leyi nga anakanyiki hikuva u pfumelela vanhu van’wana leswaku va ku lawula. Ha yini u va pfumelela va va ni matimba ehenhla ka wena?—Varhoma 6:16.
LESWI U FANELEKE U SWI TIVA
Ntshikilelo wa tintangha wu nga endla leswaku vanhu lava lulameke va endla swilo swo biha.
“Vunakulobye byo biha byi onha mikhuva leyi pfunaka.”—1 Vakorinto 15:33.
“Minkarhi yin’wana hi nga ha endla swilo leswi hi swi tivaka leswaku swi hoxile hi leswi hi lavaka ku tsakisa vanhu!”—Dana.
Hi nga tivangela ntshikilelo hina vini.
“Loko ndzi navela ku endla leswi lulameke, leswo biha swi kona eka mina.”—Varhoma 7:21.
“Hakanyingi ntshikilelo lowu ndzi vaka na wona hi lowu ndzi tivangelaka wona; entiyisweni ndzi navela swilo leswi tintangha ta mina ti vulavulaka ha swona ni leswi ti swi endlaka swi languteka swi tsakisa swinene.”—Diana.
U nga tibuma hi ku ka u nga pfumeli leswaku van’wana va lawula swiboho swa wena.
“Hlayisani ripfalo lerinene.”—1 Petro 3:16.
“Nkarhi wun’wana a swi ndzi tikela swinene ku langutana ni ntshikilelo wa tintangha, kambe sweswi a ndzi chavi ku va loyi a hambaneke naswona ndzi yima ndzi tiyile eka swiboho swa mina. A xi kona lexi tlulaka ku ya etlela nivusiku u ri ni ripfalo leri baseke.”—Carla.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Loko u tshikileriwa leswaku u endla swilo leswi hoxeke, ringeta ku endla leswi landzelaka:
Anakanya hi vuyelo lebyi nga ta va kona. Tivutise, ‘Ku vuriwa yini loko ndzi pfumela ku lawuriwa hi ntshikilelo kutani ndzi phasiwa? Vatswari va mina va ta anakanya yini hi mina? Ndzi ta titwa njhani?’—Nawu wa Bibele: Vagalatiya 6:7.
“Vatswari va mina va ndzi vutisa swivutiso swo tanihi leswi nge, ‘Loko wo phasiwa hi ntshikilelo, i yini leswi nga ta humelela hi wena?’ Va ndzi pfuna leswaku ndzi vona ndlela leyi ntshikilelo wa tintangha wu nga onhaka vumundzuku bya mina ha yona.”—Olivia.
Khorwiseka hi leswi u pfumelaka eka swona. Tivutise, ‘Ha yini ndzi pfumela leswaku ku endla swilo leswi swi ni khombo eka mina kumbe eka van’wana?’—Nawu wa Bibele: Vaheveru 5:14.
“Loko ndza ha ri ntsongo, a ndzo ala kunene kumbe ndzi hlamula hi ku komisa, kambe sweswi ndzi nga hlamusela kahle leswaku ha yini ndzi ta endla kumbe ndzi nga swi endli swilo swo karhi. Ndzi yima ndzi tiyile eka tidyondzo leti ndzi pfumelaka eka tona malunghana ni leswinene ni leswi hoxeke. Nhlamulo yi huma eka mina—ku nga ri eka munhu un’wana.”—Anita.
Anakanya hi leswi u nga swona. Tivutise, ‘Ndzi lava ku va munhu wa njhani?’ Kutani anakanya hi ntshikilelo lowu u langutanaka na wona ivi u tivutisa, ‘Xana munhu wo tano a a ta endla yini eka xiyimo lexi?’—Nawu wa Bibele: 2 Vakorinto 13:5.
“Ndza eneriseka hileswi ndzi nga xiswona, kutani a ndzi na mhaka ngopfu ni leswi vanhu van’wana va swi ehleketaka hi mina. Handle ka sweswo, vanhu vo tala va swi rhandza leswi ndzi nga xiswona.”—Alicia.
Anakanya hi vumundzuku. Loko u ri exikolweni, eka malembe ma nga ri mangani—kumbe hambi ku ri tin’hweti ti nga ri tingani—vanhu lava u ringetaka ku va tsakisa va nga ha va va nga ha ri kona ekusuhi na wena.
“Ndzi langute xifaniso lexi hi tekiweke ni vana lava a ndzi nghena na vona xikolo naswona mavito man’wana ya vadyondzi-kulorhi a ndzi nga ha ma tsundzuki. Kambe loko ndza ha ri na vona exikolweni, mavonelo ya vona a ma ri ya nkoka eka mina ku tlula ku tshama ndzi tshembekile eka leswi ndzi swi pfumelaka. A ku ri vuphukuphuku hakunene!”—Dawn, loyi sweswi a nga ni malembe ya 22.
Tilunghiselele. Bibele yi ri: “Tiva ndlela leyi [u] faneleke ku hlamula un’wana ni un’wana ha yona.”—Vakolosa 4:6.
“Vatswari va mina va pfune mina na sesi wa mina leswaku hi anakanya hi xiyimo xo karhi lexi nga ha humelelaka kutani hi tlanga drama hi xona leswaku loko hi langutana na xona hi xiviri, hi ta tiva leswi hi faneleke hi swi endla.”—Christine.
^ ndzim. 4 Mavito man’wana ma cinciwile exihlokweni lexi.


text:
MATHADA A VHUTSHILO
Copyright 2018 N.T. ṊEGUYUNI
Published N.T. ṊEGUYUNI by Smashwords
Smashwords Edition License Notes
This ebook is licensed for your personal enjoyment only. This ebook may not be re-sold or given away to other people. If you would like to share this book with another person, please purchase an additional copy for each recipient. If you’re reading this book and did not purchase it, or it was not purchased for your enjoyment only, then please return to Smashwords.com or your favorite retailer and purchase your own copy. Thank you for respecting the hard work of this author.
WritePublishRead
I am a WPR Author
http://viaafrika.com/writepublishread/
ZWI RE NGOMU
35 TSHISIWANA (NA) VHUSIWANA (NI)
NDIVHUWO
Ndaa!
Ndi ngoho muṅwe na muṅwe u a amba. Ndi livhuwa Ramakole, Musiki na muṋe washu Ene Mudzimu. Ene o nkonisaho. Ndi dovha hafhu u livhuwa vhoṱhe vhe vha ita uri dzangalelo ḽa zwirendo ḽi vhonale. A tho koni u hangwa ene mufumakadzi wanga Nkhensani / Livhuwani we a vho bvelela musi mushumo u vho ya u ṱhaphuwani. Zwo ita uri ndi vhone vhutshilo nga iṅwe nḓila. Mukegulu ndi a vha livhuwa musadziwavhaṋe Vho Tshinakaho vhe vha ḓi amba uri a hu na ḽi no fa ḽi so ngo gonya luwa. Zwivhanana zwanga vho Khuliso, Vusani na Funanani zwo vha zwi siho. Vhadededzi vhanga vho shuma vhukuma.
THERO
Thero kha ino bugu dzo anda. Hone ndi nthihi fhedzi ine ya vha mudzi. Ro ṅwala bugu u itela uri ri bveledze lufuno nahone ri ḓiphiṋe ngalwo. Ngeletshedzo na ndayo ndi maipfhi a mufu, ha pfhukwi.
TSIANGANE
Nṋe ndi pfhi Nkelebeni, ṅwana wa musadzi-wa-vhane na munna-wa-vhane vho Tshinakaho na vho Tshifaro vha Guyuni. Ndo dzhena zwikolo ha Mashau kha ḽa Bodwe, phuraimari ya Tshivhaḓe na kha sekondari dza Ṅwariḓi na Mafanzhoni. Ndo swika na Yunivesithi ya Venda, Yunivesithi ya Afurika Tshipembe na ya Stellenbosch he nda wana hone digiri ya Masiṱasi (Ngudo dza Nyambo dza Afurika).
Mushumo uyu ndo u thomiw u bva kale ndi tshee mutshudeni Univesithi ya Venḓa, nga ṅwaha wa 1989. Zwo ṱuṱuwedzaho mushumo uyu ndi nge ḽiṅwe ḓuvha nda dzhenela muṱaṱisano wa zwirendo kha Radio Venḓa. Ndi he nda thuba pfhuvho nga tshirendo tshine tsha pfhi “Phila-Dzofha”. U bva afho nda mbo isa phanḓa na u ṅwala.
Dzangalelo ḽa vhurendi ḽo ṱuṱulwa hafhu na nga vhagudisi-makone vha ngaho vho Nemadzivhanani Khuliso. Wo vha u tshi nga zwi takalela. Vhanzhi vha a zwi ḓivha.
Hone ndo balelwa u kandisa na u anḓadza nga mulandu wa zwikundisi zwine nda tata u zwi bula, fhedzi tshiṅwe tshazwo ho vha u shaya nḓivho na hone vhushai ho ntsiaho ndo rano.
Kha mutevhe wa zwifhinga, ho vha hu na masamba kha ḽa hashu, u viya na zwiṅwe. Ho vha na u dzhiiwa ha mivhuso, ha vha na u dzhena ha muvhuso na u shanduka ha maitele a dzipfhhunzo na zwiṅwe-vho.
Musi ndo rano ndi nga amba zwinzhi nga ha u tambula musi muthu a si na thuso yo fhelelaho; u fana na thuso ya saikhoḽodzhi, na u aluwa hu si na lufuno, u shaya ṱhuṱhuwedzo kha vhukoni vhu vhonalaho. Fhedzi arali wa linga u sendela tsini na musiki zwi vha khwine. Khamusi u shanduka ha zwifhinga hu nga ḓisa tshanduko kha vhathu vha muno.
Ri ḓo amba musi ri tshi ṱangana.
1 SHAKA
Shaka ndi nnyi e si shaka,
Lutsinga luthihi lu sisimaho ḽithihi,
Ḽi kamisaho honohu vhuthihi,
Ho livhaho haya huthihi.
Shaka ndi mukupula mabiko ṅwando khofheni,
Wo medzwaho nga mukundi thandululo maseo.
Zwifhingani zwa khaṱhulo ya mapwali,
Ḽone ḽi ri ho gogoḓela, ri ende dzofha ḽanga-vho.
Shaka no balangana naḽo thovhela!
Nge u khurela vhudzulo na kundwa.
No laṱa ndavhidzano vhukuma,
Nge vhushaini na siiwa no ga.
Ni sia dzofha ḽo honyana
Nga u kundwa tshifhinga nungo phigulusa,
Na ralo ne; hu vuswa i ḓivusaho.
Hu hone u laṱa vhadzimu vhashu –vho.
No ralo na ima seli na ṱhama,
Nda sala vhupfha vhuḓi nga inwi ndo khwathekana.
Ḽi ḓe ḽi tshenele-vho na nṋe.
Sana ḽaḽo ri ḓe ri ore roṱhe.
Hu ḓo vha vhushaka-ḓe vhu suṅwaho
Nga ndozwo vhushai ho moḓaho,
Ha ḓo zuwa zwifhio?
Hu si pfharelo nzulisano.
Thetshelesa ṅwana wa Khotsi!
Ro sikwa roṱhe na zwoṱhe,
Kha ri tende u a si zwashu,
Tshashu ndi lufuno lwo ruḓelwaho maṱo.
Hani wo ḓola vhuvhi,
Ngeno wo bebwa wo kuna?
Ndi nge wa shavhela kule na mupo.
Zwino tshika ndi ifa ḽau.
Nge wa ri u swika,
U kudzwe hau wo ga.
Iṱo ḽau ḽi pofudzwe,


text:
Ndi ifhio nzudzanyo ya u tshidzwa / nḓila ya u tshidzwa?
Mbudziso: Ndi ifhio nzudzanyo ya u tshidzwa / nḓila ya u tshidzwa?
Phindulo: Ni na nḓala? Hu si nḓala ya u ḽa zwiḽiwa, fhedzi ni na nḓala ya u wana tshiṅwe tshithu vhutshiloni? Naa hu na tshithu tshine na vhona u nga a ni athu fushea ngatsho? Arali zwo ralo, Yesu ndi nḓila! Yesu o ri, “Ndi nṋe vhuswa ha vhutshilo. A ḓaho ha nṋe ha tsha ḓo dovha a pfa nḓala; a tendaho nṋe ha tsha ḓo dovha a pfa ḓora” (Yohane 6:35).
Naa no ḓaḓa? Ni vhona unga a ni khou vhuya na wana nḓila kana ndivho vhutshiloni? Naa zwi vhonala unga hu na muthu we a funga mavhone nahone a ni khou kona u vhona hune switshi ya vha hone? Arali zwo ralo, Yesu ndi nḓila! Yesu o ri, “Ndi nṋe tshedza tsha shango; a ntevhelaho ha nga tshimbili swswini; u ḓo vha na tshedza tsha vhutshilo” (Yohane 8:12).
`Naa ni vhona u nga no valelwa vhutshiloni? Naa no lingedza miṋango minzhi, na wana uri zwine zwa vha khayo ndi mahandana nahone a si zwa ndeme? Naa ni khou ṱoḓa muṋango u i saho vhutshiloni vhu re ndivho? Arali zwo ralo, Yesu ndi nḓila! Yesu o ri, “Muṋango ndi nṋe. A dzhenaho nga nṋe u ḓo tshidzwa; u ḓo ita a tshi dzhena a tshi bva a wana mafulo” (Yohane 10:9).
Naa vhaṅwe vhathu vha dzulela u ni kula ṋungo? Naa vhushaka haṋu a ho ngo khwaṱha? Naa zwi vhonala uri muṅwe na muṅwe u ṱoḓa u ni shumisa? Arali zwo ralo, Yesu ndi nḓila! Yesu o ri, “Ndi nṋe ndele ya mulisa. Mulisa wa ndele u ṅaledzela nngu vhutshilo hawe. Nṋe ndi mulisa wa ndele; dzanga ndi a dzi ḓivha; dzanga na dzone dzi a nḓivha” (Yohane 10:11, 14).
Naa ni a ḓivhudzisa uri hu itea mini nga murahu ha vhuṋo vhutshilo? Naa no neta nga u tshilela zwithu zwine zwa zwa fhelelwa nga tshifhinga? Naa nga zwiṅwe zwifhinga ni a ḓivhusa arali vhuṋo vhutshilo vhu na ndivho? Naa ni a ṱoḓa u tshila nga murahu ha uri ni fe? Arali zwo ralo, Yesu ndi nḓila! Yesu o ri, “U vuwa na u vhutshilo ndi nṋe; a ntendaho u ḓo tshila naho a fa. Huno a tshilaho a tshi ntenda, ha nga fi na lini na lini” (Yohane 11:25-26).
Nḓila ndi ifhio? Ngoho ndi ifhio? Vhutshilo ndi mini? Yesu o fhindula a ri, “Ndi nṋe nḓila na mafhungo-ngoho na vhutshilo; a huna a ne a ḓa ha Khotsi, arali a sa ḓi nga nṋe” (Yohane 14:6).
Nḓala ine na vha nayo ndi nḓala ya muya, nahone ndi Yesu fhedzi ane a ni ṋea zwenezwi zwiḽiwa zwa muya. Yesu ndi ene fhedzi ane a nga ni visa swiswini. Yesu ndi ene fhedzi ane a nga ita uri ni vhe na vhutshilo vhu fushaho. Yesu ndi khonani na mulisa ane na mu ṱoḓa. Yesu ndi vhutshilo—kha ḽino shango na kha ḽi ḓaho. Yesu ndi ene nḓila fhedzi ine na ḓo tshidzwa!
Tshiitisi tshine tsha ita uri ni pfe nḓala, tshiitisi tshine tsha ita uri zwi vhonale ni tshi nga ni swiswini, tshiitisi tshine tsha ita uri ni sa wane ndivho vhutshiloni, ndi tsha uri no fhambanywa na Mudzimu. Bivhili i ri vhudza uri roṱhe ri vhaitazwivhi, nga zwenezwo ro fhambanywa na Mudzimu (Muhuweleli 7:20; Vha-Roma 3:23). Nḓila ine na ḓipfa ngayo ndi nga uri Mudzimu haho vhutshiloni haṋu. Ro sikwa u itela u vha na vhusha na Mudzimu. Nga ṅwambo wa tshivhi, a ro ngo tsha kona u vha na vhushaka honoho. Zwi pfisaho vhukuma ndi uri tshivhi tshashu tshi nga ri fhambanya na Mudzimu nga hu sa fheli, kha vhuṋo vhutshilo na kha vhu ḓaho (Vha-Roma 6:23; Yohane 3:36).
Thaidzo yeneyi i nga tandululwa hani? Yesu ndi nḓila! Yesu o dzhia tshivhi tshashu (2 Vha-Korinta 5:21). Yesu o ri fela (Vha-Roma 5:8), a dzhia tshiṱarafo tshee tsha ri tea. Nga murahu ha maḓuvha mararu, Yesu a vuwa vhafuni, a sumbedza u kunda Hawe tshivhi na lufu (Vha-Roma 6:4-5). Ndi ngani O zwi ita? Yesu o fhindula yeneo mbudziso nga Ene muṋe: “A huna a re na lufuno lu fhiraho lwa uyo a ṅaledzaho vhutshilo hawe a tshi itela khonani dzawe” (Yohane 15:13). Yesu o fa u itela uri ri tshile. Arali ra fulufhela Yesu, ra fulufhela lufu lwawe sa mulifho wa zwivhi zwashu, zwivhi zwashu zwi a hangwelwa nahone zwa ṱanzwiwa. Ndi hone nḓala yashu ya muya i tshi ḓo fushiwa. Mavhone a ḓo fungwa. Ri ḓo kona u wana vhutshilo vhu re na ndivho. Ri ḓo ḓivha khonani yashu ya shukuma na muliwa wa ndele. Ri ḓo ḓivha uri ri ḓo wana vhutshilo nga murahu ha uri ri fe—vhutshilo vhu sa fheli ṱaḓulu na Yesu!
“Mudzimu o funa shango zwingafha-ngafha, a vhuya a ṋekedza Murwa wawe mu-bebwa-eṱhe, uri vhoṱhe vha mu tendaho vha si lovhe, tshavho hu vhe u tshila tshoṱhe” (Yohane 3:16).
Naa no no ita phetho nga ha Kristo nga ṅwambo wa zwe na zwi vhala afha? Arali zwo ralo, nga khumbelo puṱedzani bathini i re afho fhasi ine ya ri "Ndo ṱanganedza Kristo ṋamusi".
Vhuyelelani kha siaṱari ḽa Tshivenḓa
Ndi ifhio nzudzanyo ya u tshidzwa / nḓila ya u tshidzwa?


text:
Tani hi ku yisa emahlweni mapfhumbha ya vukorhokeli eka masipala lowutshwa na ku endla leswaku vaaki va tivisiwa hi pimanyeto wa timali, Meyara wa masipala lowutshwa wa ha ku tumbuluxiwaka wa Lim345 Cllr Tintswalo Joyce Bila u vile a andlala pimanyeto wa ti mali leswi ti nga tshamisa swona ku ya korhokela vaaki lava welaka eka masipala wa Lim345.
Vaaki va ndzhawu ya ka Malamulele lava welaka eka masipala wa Lim345 a va humile hi xitalo ku ta yingisela marito ya ku huma eka meyara wa masipala wa Lim345 Cllr Tintswalo Joyce Bila laha ku nga va na swirho swo yimela vaaki, mavandla ya tipolitiki ta ku hambana laha leswi swi nga endla matimu eka vaaki va ka Malamulele tani hi loko ka ha ku tumbuluxiwaka masipala lowutshwa wa vaaki.
Murhangeri wa xiyenge xa swa ti mali eka masipala wa Lim345 Shandrack Maluleke u vile a kombisa hi laha pimanyeto wu nga tshamisa xiswona eka lembe ximali ra 2017/18 eka masipala wa Lim345. Maluleke u kombisilee leswaku “eka mpimanyeto lowu nga khumbiwa hi meyara wa masipala wa Lim345 Cllr Tintswalo Joyce Bila ku katsiwa ti mali leti kumekaka eka mfumo wa le xikarhi leyi ringanaka nharhu, mune wa miliyoni ya tirhandi laha mali leyi nga ta ntirha eka mpfuna eka ma fambiselo ya ti masipala laha ku katsiwaka miholo ya vantirhi va masipala wa Lim345”. Eka mali leyi ku katsiwa na ya ti purojeke ta va basisi laha eka masipala wa Lim345.
Maluleke u vile a kombisa leswaku “eka mpimanyeto lowu meyara va wu nyikeke wu katsa na mali ya midzelekanoeka msipala wa Lim345 ya ku ringana ntsevu, nhungu wa ma miliyoni ya tirhandi, laha ku katsiwaka na mali ya Gezi eka miganga yi mbirhi leyi katsaka muganga wa Mavandla na Makumeke leswaku miganga leyi yi kuma Gezi”. Maluleke u gimetile hi ku vula leswaku “Ku ta tlhela ku endliwa switarata eka ma lokixini ya ka Malamulele, hambi ku ri ku endla tindzhawu leti ta ku chela thyaka, eka makungu ya hina hi languterile ku antswisa gondzo kulu ra ka Malamulele


text:
Tindzimi ta la misaveni, ti na ku hlangana na ku hambana hi ku ya hi mintlawa ya tona. Tani hi ku tindzimi ti vumbiwa no vupfisiwa exikarhi ka mindhavuku, tindzimi leti, ti na tirhiselo leri kombaka marito ma vuxaka, hi ku ya hi ndhavuko wa lowo.
Rito “Malume”, i rito leri Vatsonga va ri tirhisaka, ku vula makwavo wa xinuna wa mutswari wa xisati, kumbe ku vula n’wana wa xinuna va Malume hi yexe. Rito leri, a ri tirhi eka Xitsonga ntsena, tindzimi to hlaya ta la Dzongeni bya tiko-nkulu Afrika, ta ri tirhisa, hambi leswi ri pfaka ri hambana hi tsalelo kumbe mpfumawulo eka tindzimi to hambana. Leswi, swi pfa swi endla Vatsonga van’wani, va vula ku rito “Malume” a hi rito ra Xitsonga.
Xana ririmi ra Xitsonga, ri na mongo wa rito leri?
Hi ndhavuko wa Xitsonga, Kokwani wa xinuna wo tswala Manana, hi yena muphahli wa mhamba leyikulu. Vutsonga byi xixima ngopfu kaya ka mutswari wa xisati. Kambe, hi minkarhi yo tala, ntirho na vutihlamuleri byo phahla mhamba leyi, i swilo leswi endliwaka hi vamakwavo va Manana lavaya va xinuna.
Mongo wa rito “Malume” hi Xitsonga, wu vula “Muphahli”.
Hi Xitsonga, a ku phahli mani na mani, mhamba yi phahliwa hi n’winyi wa yona. Rito “Malume”, ri pfela ka riendli “Ku luma”, kambe ku nga ri “ku Luma” ko kakatlula hi meno. Ku Luma, i riendli leri vulaka ku phahla kumbe ku lahela, hi lexi endlaka hi Xitsonga, loko ku fika nguva yo vupfa ka mihandzu; Hosi ya tiko, n’winyi wa misava, ku nga n’winyi wa mhamba ya tiko, yi endla ntirho wo “Luma Nguva”, ku nga ku phahla ku mihandzu yi dyiwa ximfumu.
“Ku Luma” nguva, i “Ku Phahla” nguva.
Etikweni leri ku nga na Hosi ya xiviri, hi Xitsonga, vukanyi a byi nwiwi ximfumu loko Hosi yi nga se byi “Luma”. Ku Luma, tani hi ku phahla kumbe ku lahela, swi vula “Ku tiyisa”; hi lexi endlaka, hi Xitsonga, loko ku gongodzeriwa mhengu eka mbhinyi wa xikomu, mbatlu kumbe xihloka, swi vuriwa “Ku lumela”, ku nga ku tiyisa.
Malume, i Muphahli.
Loko Xitsonga xi ku, “Mhamba leyikulu i ya vakokwana”, swi vula ku mhamba leyikulu, hi liya ya le kaya ka Manana, hi yona mhamba ya nkava na mafi. Xivuriso lexiya xo “Malume wa luma”, a xi vuli ku Malume i munhu wo kakatlula vatukulu hi meno, xi vula ku “Malume wa phahla”. Nakambe, xivuriso lexi, a xi vuli swona swo Malume u fanele ku endla vuxaka bya masangu na vatukulu va yena. Hi Xitsonga, malume a nga tekani na ntukulu.
Avuxeni.