text:
“Loyi A Karhaleke U N’wi Nyika Matimba”
Ndzimana ya hina ya lembe ya 2018: “Lava tshembaka Yehovha va ta tlhela va kuma matimba.”—ESA. 40:31.
1. I swiphiqo swihi leswi hi langutanaka na swona, kambe hi xihi xivangelo lexi endlaka Yehovha a tsaka hi malandza yakwe yo tshembeka? (Vona swifaniso leswi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
HILAHA u swi tivaka hakona, a swi koteki ku hanya emisaveni leyi, u nga ri na swiphiqo. Vo tala va n’wina vamakwerhu lava rhandzekaka, mi karhatiwa hi mavabyi lama nga tshungulekiki. Van’wana va n’wina hambileswi se mi kuleke kambe mi boheka ku khathalela maxaka ya n’wina lama dyuhaleke. Hambiswiritano, van’wana swa va tikela ku wundla mindyangu ya vona. Nakambe ha swi tiva leswaku vo tala va n’wina, mi langutana ni swiphiqo swo tala hi nkarhi wun’we. Swi lava nkarhi, mali ni matimba leswaku hi kota ku langutana ni swiphiqo leswi. Nilokoswiritano, u ni ntshembo wa leswaku Xikwembu xi ta ku pfuna naswona wa tshemba leswaku u ta va ni vumundzuku lebyinene. A swi kanakanisi leswaku Yehovha wa tsaka hi wena!
2. Hi xihi xikhutazo lexi hi xi kumaka eka Esaya 40:29, kambe hi xihi xihoxo lexikulu lexi hi nga xi endlaka?
2 Xana mikarhi yin’wana u twa onge swiphiqo leswi u langutanaka na swona a wu nge swi koti ku swi tiyisela? Loko swiri tano, a wu wexe. Bibele yi boxa leswaku malandza man’wana yo tshembeka ya khale na wona a ma pfa ma tikeriwa hi vutomi. (1 Tih. 19:4; Yobo 7:7) Hambiswiritano, ematshan’wini yo hela matimba, va titshenge hi Yehovha leswaku a va nyika matimba. Xikwembu xi va seketerile hikuva xi tshembise leswaku, “loyi a karhaleke [xi] n’wi nyika matimba.” (Esa. 40:29) Lexi twisaka ku vava, malandza man’wana ya Xikwembu ma vone swi antswa ‘ku tshika ku tirhela Yehovha swa xinkarhana,’ leswaku ma kota ku langutana ni swiphiqo swa vutomi, onge hiloko mitirho ya hina ya Vukreste ku ri ndzhwalo ku nga ri mikateko eka wona. Va tshike ku dyondza Rito ra Xikwembu, ku va kona eminhlanganweni ni ku ya ensin’wini hilaha Sathana a lavaka hakona.
3. (a) Hi nga swi papalata njhani ku hetiwa matimba hi Sathana? (b) Hi ta kambisisa yini exihlokweni lexi?
3 Diyavulosi u swi tiva kahle leswaku ripfumelo ra hina ra tiya loko hi tshama hi khomekile hi mitirho ya Vukreste, naswona a nga swi lavi leswaku hi va ni vuxaka lebyi tiyeke na Yehovha. Hikwalaho, hambiloko u twa u nga ri na matimba kumbe u tshikilelekile, u nga tshiki ku tirhela Yehovha. Tiyisa vuxaka bya wena na yena hikuva ‘u ta ku tiyisa, a ku nyika ntamu.’ (1 Pet. 5:10; Yak. 4:8) Exihlokweni lexi, hi ta kambisisa swiyimo swimbirhi leswi nga tsanisaka ndlela leyi hi xi tirhelaka ha yona Xikwembu naswona hi ta kambisisa ndlela leyi misinya ya milawu ya Bibele yi nga hi pfunaka ha yona ku langutana ni swiyimo leswi. Kambe a hi sunguleni hi ku vona ndlela leyi Yehovha a hi tiyisaka ha yona hilaha swi kombisiweke ha kona eka Esaya 40:26-31.
LAVA TSHEMBAKA YEHOVHA VA TA TLHELA VA KUMA MATIMBA
4. Hi nga dyondza yini eka Esaya 40:26?
4 Hlaya Esaya 40:26. A ku na munhu la nga tshama a kota ku hlaya tinyeleti hinkwato leti nga kona evuakweni. Van’wasayense va tshemba leswaku xirimela xa hina xa Milky Way xi ni tinyeleti ta kwalomu ka 400 wa tibiliyoni. Hambiswiritano, Yehovha u thye yin’wana ni yin’wana ya tona vito. Hi dyondza yini? Leswi Yehovha a khathalaka na hi ntumbuluko, a swi kanakanisi leswaku wa khathala swinene hi wena, hileswi u n’wi tirhelaka, ku nga ri hi leswi u bohekaka kambe hileswi u n’wi rhandzaka! (Ps. 19:1, 3, 14) Tata wa hina wa rirhandzu u tiva hinkwaswo hi wena. “Hambi ku ri misisi ya tinhloko ta n’wina yi hlayiwile hinkwayo.” (Mat. 10:30) Nakambe mupisalema u hi tiyisekise a ku: “Yehovha wa ma lemuka masiku ya lava pfumalaka xihoxo.” (Ps. 37:18) Entiyisweni, wa ma vona maxangu lawa hi langutanaka na wona naswona u ta hi nyika matimba leswaku hi kota ku tiyisela.
5. Hi nga tiyiseka njhani leswaku Yehovha u ta hi nyika matimba yo tiyisela?
5 Hlaya Esaya 40:28. Matimba hinkwawo ma huma eka Yehovha. Hi xikombiso, anakanya hi matimba lawa Xikwembu xi endlaka leswaku dyambu ri va na wona. Mutsari wa swa sayense, David Bodanis u te: “Matimba lawa dyambu ri ma humesaka hi sekoni, ma nga ringana ni ku buluka ka tibomo ta [athomo ta tibiliyoni].” Mulavisisi un’wana u vule leswaku, sweswi dyambu “ri humesa . . . gezi ro tala hi sekoni leri nga endlaka leswaku vanhu hinkwavo va kuma gezi ku ringana malembe ya 200 000”! Xana u kona la kanakanaka leswaku muendli wa dyambu a nga hi nyika matimba lawa hi ma lavaka leswaku hi ta kota ku tiyisela swiphiqo swa hina?
6. Joko ra Yesu ra olova hi ndlela yihi naswona ku tiva sweswo swi fanele swi hi khumba njhani?
6 Hlaya Esaya 40:29. Ku tirhela Yehovha swi tisa ntsako lowukulu. Yesu u byele vadyondzisiwa vakwe a ku: “Tlhandlekani joko ra mina ehenhla ka n’wina.” U tlhele a ku: “Mi ta kumela mimoya-xiviri ya n’wina ku phyuphya. Hikuva joko ra mina ra olova ni ndzhwalo wa mina wa vevuka.” (Mat. 11:28-30) Hakunene marito wolawo i ntiyiso! Mikarhi yin’wana hi nga titwa hi karhele loko hi ya eminhlanganweni kumbe ensin’wini. Kambe, xana hi titwa njhani loko hi vuya? Hi titwa hi phyuphyile naswona hi lunghekele ku tiyisela swiphiqo swa vutomi. Hakunene joko ra Yesu ra olova!
7. Hlamusela ntokoto lowu kombisaka ntiyiso wa marito lama nga eka Matewu 11:28-30.
7 Makwerhu wa xisati loyi hi nga ta n’wi vitana Kayla, a karhatiwa hi vuvabyi bya chronic fatigue syndrome (ku nga vuvabyi lebyi endlaka munhu a tshama a karhele ni ku khudzehela) naswona a ri na ntshikilelo ni ku tshamela ku pandziwa hi nhloko. A swi hlamarisi leswi mikarhi yin’wana a swi n’wi tikela ku ya eminhlanganweni. Hambiswiritano, endzhaku ka loko a endle matshalatshala yo va kona eminhlanganweni u te: “Nkulumo ya le rivaleni a yi vulavula hi ku hela matimba. Leswi nkulumo yoleyo a yi nyikeriwa hi ndlela ya musa ni ya ntwelavusiwana, ndzi kale ndzi humesa mihloti. Sweswo swi ndzi tsundzuxe leswaku a ndzi fanelanga ndzi xwa eminhlanganweni.” Kayla a tsakile hi leswi a endleke matshalatshala yo va kona eminhlanganweni.
8, 9. Xana muapostola Pawulo a vula yini loko a ku: “Loko ndzi tsanile, hi kona ndzi vaka ni matimba”?
8 Hlaya Esaya 40:30. Hambiloko hi ri ni vuswikoti byo karhi, ku ni swilo leswi hi nga kotiki ku swi endla hi matimba ya hina. Yoleyo i dyondzo leyi hinkwerhu hi faneleke hi yi tsundzuka. Muapostola Pawulo a ri ni vuswikoti kambe ku ni swilo leswi a nga swi koti ku swi endla. Endzhaku ka loko a tiphofurile eka Xikwembu, xi n’wi byele leswi: “Matimba ya mina ma endliwa lama hetisekeke eku tsaneni.” Pawulo u swi twisisile sweswo. Kutani u gimete hi ku vula a ku: “Loko ndzi tsanile, hi kona ndzi vaka ni matimba.” (2 Kor. 12:7-10) A a vula yini hi marito wolawo?
9 Pawulo u xiye leswaku ku ni swilo leswi a nga ta swi kota ku swi endla handle ko pfuniwa hi Xikwembu. Moya lowo kwetsima wa Xikwembu a wu ta n’wi pfuna laha a kayivelaka kona. Ku engetela kwalaho, moya wa Xikwembu a wu ta pfuna Pawulo leswaku a endla mitirho leyi a nga ta kota ku yi endla hi matimba yakwe. Swi tano ni le ka hina namuntlha. Loko Yehovha a hi nyika matimba hi ta tiya.
10. Xana Yehovha u n’wi pfune njhani Davhida leswaku a langutana ni swiphiqo swakwe?
10 Mikarhi yo tala mupisalema Davhida a a pfuniwa hi moya lowo kwetsima wa Xikwembu. U yimbelele a ku: “Hikuva ha wena ndzi nga hlongorisa vuthu ra vaphangi; Naswona hi Xikwembu xanga ndzi nga khandziya rirhangu.” (Ps. 18:29) Ku ni swiphiqo swin’wana leswi fanaka ni marhangu, leswi hi nga ta ka hi nga swi koti ku swi “khandziya” hi matimba ya hina kambe hi ta lava ku pfuniwa hi Yehovha.
11. Hlamusela ndlela leyi moya lowo kwetsima wu hi pfunaka ha yona loko hi ri ni swiphiqo.
11 Hlaya Esaya 40:31. Gama a ri nga ta swi kota ku hahela ehenhla ni ku tlhela ri haha mpfhuka wo leha swinene hi matimba ya rona ntsena. Moya wo kufumela lowu nga ehenhla hi wona lowu ri nyikaka matimba ni ku tlhela wu ri pfuna leswaku ri nga tirhisi matimba yo tala. Hikwalaho, loko u langutane ni swiyimo swo tika, tsundzuka lexi pfunaka gama. Kombela Yehovha leswaku a ku nyika matimba hi ku tirhisa “mupfuni, la nga moya lowo kwetsima.” (Yoh. 14:26) Lexi tsakisaka, hi nga kuma moya wolowo nkarhi wun’wana ni wun’wana loko hi wu lava. Nakambe hi nga ha titwa hi lava ku pfuniwa hi Xikwembu loko hi holove ni makwerhu evandlheni. Kambe hikwalaho ka yini timholovo ti va kona?
12, 13. (a) Ha yini mikarhi yin’wana Vakreste va va ni timholovo? (b) I yini leswi hi swi dyondzaka hi Yehovha eka rungula ra Yosefa?
12 Timholovo ti va kona hileswi hinkwerhu hi endlaka swihoxo. Mikarhi yin’wana hi ta khunguvanyisiwa hi marito kumbe swiendlo swa vamakwerhu kumbe na hina hi va khunguvanyisa hi ndlela leyi fanaka. Sweswo swi nga hundzuka ndzingo lowukulu. Ni le ka mhaka leyi, Yehovha u lava hi tshembeka eka yena hi ku dyondza ku tirhisana ni vamakwerhu lava na vona a va rhandzaka hambileswi va nga ha endlaka swihoxo.
13 Rungula ra Yosefa ri hi kombisa leswaku Yehovha a nga ma siveli malandza yakwe leswaku ma nga ringiwi. Loko a ha ri muntshwa, Yosefa u xavisiwe hi vamakwavo lava a va ri ni mavondzo naswona u hetelele a ri hlonga aEgipta. (Gen. 37:28) A swi kanakanisi leswaku Yehovha u swi vonile leswi a swi endleka eka munghana wakwe Yosefa naswona u twe ku vava loko a vona ndlela leyi a khomiwa ha yona. Nilokoswiritano, a nga tekanga goza. Nakambe Yehovha a nga tekanga goza loko Yosefa a hehliwe hi ku pfinya nsati wa Potifaro a tlhela a pfaleriwa ekhotsweni. Kambe, xana Yehovha a a tshike Yosefa? Ku hambana ni sweswo: ‘Yehovha u katekise hinkwaswo leswi Yosefa a a swi endla.’—Gen. 39:21-23.
14. Hi ta vuyeriwa njhani loko hi “tshika” ku hlundzuka?
14 Hi lexi xikombiso xin’wana. A hi vanhu vo tala lava tshameke va khomiwa ku biha ku fana na Davhida. Hambiswiritano, Davhida a nga vanga na xikhomela. Ematshan’weni ya sweswo u tsale a ku: “Tshika ku hlundzuka, siya vukarhi; u nga kariheli ku endla swo biha.” (Ps. 37:8) Xivangelo xa nkoka xo “tshika” ku hlundzuka hileswi hi lavaka ku tekelela Yehovha, loyi ‘a nga hi khomangiki hi ku ya hi swidyoho swa hina.’ (Ps. 103:10) Nakambe hi ta va ni rihanyo lerinene loko hi “tshika” ku hlundzuka. Ku hlundzuka ku nga hi vangela mavabyi yo tala yo tanihi high blood ni vuvabyi byo heleriwa hi moya. Swi nga tlhela swi hi vangela mavabyi ya xivindzi, ya rivengwana ni swiphiqo leswi fambisanaka ni ku gayela swakudya. Loko hi hlundzukile hakanyingi a hi swi koti ku tirhisa miehleketo ya hina kahle. Nakambe ku hlundzuka ngopfu swi nga hi vangela ntshikilelo lowukulu. Kambe Bibele yi ri: “Mbilu yo rhula i vutomi bya xivumbiwa xa nyama lexi hanyaka.” (Swiv. 14:30) Loko hi khunguvanyisiwe hi makwerhu, hi nga endla yini leswaku hi kondletela ku rhula? Hi nga tirhisa switsundzuxo leswi kumekaka eBibeleni.
LOKO VAMAKWERHU VA HI KHUNGUVANYISILE
15, 16. I yini leswi hi nga swi endlaka leswaku hi kondletela ku rhula ni munhu loyi a hi khunguvanyiseke?
15 Hlaya Vaefesa 4:26. A swi hi hlamarisi loko vanhu lava nga gandzeriki Yehovha va hi khoma hi tihanyi. Kambe loko un’wana evandlheni kumbe un’wana endyangwini, a vula kumbe a endla xo karhi lexi hi twisaka ku vava ngopfu, hi nga hela matimba. Ku vuriwa yini loko swi hi tikela ku rivala leswi endlekeke? Xana hi ta tshama hi hlundzukile ku ringana malembe yo tala? Kumbe, xana hi ta landzela xitsundzuxo xa Bibele xo lulamisa timhaka hi xihatla? Loko ho hlwela ku lulamisa timhaka ni munhu yoloye, swi ta hi tikela ku kondletela ku rhula na yena.
16 A hi nge u khunguvanyisiwe hi makwerhu naswona swa ku tikela ku rivala leswi endlekeke. I yini leswi u nga swi endlaka leswaku u kondletela ku rhula? Xo sungula, vulavula na Yehovha hi xikhongelo. N’wi kombele leswaku a ku pfuna u kota ku ya vulavula ni makwerhu hi ndlela leyinene. Tsundzuka leswaku na yena i munghana wa Yehovha. (Ps. 25:14) Xikwembu xa n’wi rhandza. Yehovha u khoma vanghana vakwe hi musa naswona u lava leswaku na hina hi endla tano. (Swiv. 15:23; Mat. 7:12; Kol. 4:6) Xa vumbirhi, anakanyisisa hi leswi u nga ta swi vula. U nga tibyeli leswaku makwerhu u ku twise ku vava hi vomu, kumbexana a ku ri xihoxo. Pfumela leswaku na wena u nga ha va u hoxe xandla eka xiphiqo xexo. U nga ha sungula hi ku vula marito yo fana ni lawa: “Kumbexana a swi nga fanelanga swi ndzi khunguvanyisile leswi u swi vuleke kambe loko tolo u vulavula na mina ndzi twe . . . ” Loko bulo ra n’wina ri nga xi fikelelanga xikongomelo xa rona, tlhela u lava nkarhi wun’wana wo endla ku rhula. Loko wa ha rindze sweswo katsa makwerhu eswikhongelweni swa wena, u kombela Yehovha leswaku a n’wi katekisa. Kombela Xikwembu leswaku xi ku pfuna u kota ku xiya timfanelo letinene eka makwerhu. Ku nga khathariseki leswi nga ta endleka, tiyiseka leswaku Yehovha u ta ma tlangela matshalatshala ya wena yo kondletela ku rhula ni makwerhu yoloye, loyi na yena a nga munghana wa Xikwembu.
LOKO HI KARHATIWA HI SWIDYOHO SWA HINA SWA NKARHI LOWU HUNDZEKE
17. Yehovha a nga hi pfuna njhani leswaku hi tlhela hi va ni vuxaka na yena loko hi endle xidyoho naswona ha yini hi fanele hi teka goza hi xihatla?
17 Van’wana va titwa va nga faneleki ku tirhela Yehovha hikwalaho ka leswi va endleke swidyoho leswikulu. Ku titwa nandzu swi nga hi tekela ntsako. Hosi Davhida loyi a tshameke a endla swidyoho u vule leswi: “Loko ndzi miyela marhambu ya mina ma hlakala hikwalaho ka ku konya ka mina siku hinkwaro. Hikuva voko ra wena a ri ndzi tikela vusiku ni nhlikanhi.” Lexi tsakisaka Davhida u yi tamele hi ndlela ya Yehovha. U tsale a ku: “Eku heteleleni ndzi phofule xidyoho xa mina eka wena,” u tlhele a ku, “naswona wena u ndzi rivalele nandzu wa swidyoho swa mina.” (Ps. 32:3-5) Loko u endle xidyoho lexikulu, tsundzuka leswaku Yehovha u lava ku ku pfuna leswaku u tlhela u va ni vuxaka na yena. Kambe u fanele u lava mpfuno wa vakulu. (Swiv. 24:16; Yak. 5:13-15) Hatla u teka goza, hikuva ntshembo wa wena wa vutomi lebyi nga heriki wu titshege hi vuxaka bya wena na Yehovha. Kambe u nga endla yini loko wa ha titwa nandzu hi swidyoho swa khale leswi u rivaleriweke swona?
18. Xana xikombiso xa Pawulo xi nga va pfuna njhani lava titwaka va nga pfuni nchumu hikwalaho ka swidyoho swa nkarhi lowu hundzeke?
18 Mikarhi yin’wana muapostola Pawulo a karhatiwa hi swihoxo leswi a swi endleke enkarhini lowu nga hundza. U te: “Hikuva hi mina lontsongo eka vaapostola, naswona a ndzi faneleki ku vuriwa muapostola, hikuva ndzi xanise vandlha ra Xikwembu.” Nilokoswiritano, Pawulo u tlhele a ku: “Kambe ndzi leswi ndzi nga swona hi musa lowu nga faneriwiki wa Xikwembu.” (1 Kor. 15:9, 10) Yehovha u amukele Pawulo a ri tano naswona A lava leswaku na yena a tiamukela. Loko hakunene u hundzukile eka swidyoho swa wena swa le nkarhini lowu hundzeke naswona u swi phofulele vakulu, u nga tiyiseka leswaku Yehovha u ta ku komba tintswalo. Tiyiseka leswaku Yehovha u ta ku rivalela hilaha a vuleke hakona eRitweni rakwe.—Esa. 55:6, 7.
19. Ndzimana ya lembe ya 2018 yi ri yini naswona ha yini yi faneleka?
19 A swi kanakanisi leswaku swiphiqo swi ta ya swi nyanya tanihi leswi misava leyi yi nga ekusuhi ni ku herisiwa. Hambiswiritano, hi nga tiyiseka leswaku, “Loyi a karhaleke [Yehovha] u n’wi nyika matimba; kasi loyi a nga riki na wona matimba lamakulu u n’wi engetelela matimba.” A swi kanakanisi leswaku Yehovha u ta ku pfuna leswaku u ya emahlweni u n’wi tirhela. (Esa. 40:29; Ps. 55:22; 68:19) Hi lembe ra 2018, hi ta tsundzuxiwa hi mhaka leyi nkarhi ni nkarhi loko hi nghena eHolweni Ya Mfumo. Hi ta vona marito ya ndzimana ya hina ya lembe lama nge: “Lava tshembaka Yehovha va ta tlhela va kuma matimba.” —Esa. 40:31.


c: text/html

text:
Va Tinyiketele Hi Ku Tirhandzela—eTurkey
VAKRESTE va le mikarhini ya vaapostola va endle hinkwaswo leswi va nga swi kotaka leswaku va chumayela vanhu vo tala “mahungu lamanene . . . ya Mfumo.” (Mat. 24:14) Van’wana va kale va ya chumayela ni le matikweni mambe. Hi xikombiso, hi nkarhi lowu muapostola Pawulo a ri murhumiwa u ye etikweni rin’wana leri namuntlha ri tivekaka tanihi Turkey, laha a fikeke a chumayela vanhu vo tala swinene. * Hi 2014 endzhaku ka malembe ya kwalomu ka 2 000 Pawulo a chumayerile, ku tlhele ku va ni tsima ro hlawuleka ro ya chumayela eTurkey. Hikwalaho ka yini ku ve ni tsima rero naswona i vamani lava katsekeke eka rona?
“XANA KU ENDLEKA YINI?”
ETurkey ku ni vahuweleri lava tlulaka 2 800 kambe tiko rero ri ni vaaki lava ringanaka 79 wa timiliyoni. Leswi vulaka leswaku hi xiringaniso, muhuweleri un’we u fanele a chumayela vanhu va 28 000. Swi le rivaleni leswaku vahuweleri va tiko rero va lo kota ku chumayela vanhu va nga ri vangani ntsena. Xikongomelo xa tsima ro hlawuleka a ku ri ku chumayela vanhu vo tala hilaha swi nga kotekaka hakona hi xinkarhana. Vamakwerhu lava humaka ematikweni man’wana lava vulavulaka Xiturkey va kwalomu ka 550, va ye eTurkey leswaku va ya chumayela swin’we ni vahuweleri va kwalaho hi nkarhi wa tsima ro hlawuleka. Xana vuyelo byi ve byihi?
Ku chumayeriwe vanhu vo tala swinene. Vandlha rin’wana ra le dorobeni ra Istanbul ri tsale ri ku: “Loko vanhu va hi vona, a va hi vutisa va ku: ‘Xana ko va ni nhlengeletano yo hlawuleka? Kun’wana ni kun’wana laha hi fambaka kona hi hlangana ni Timbhoni ta Yehovha!’” Vandlha rin’wana ra le dorobeni ra Izmir ri tsale ri ku: “Wanuna un’wana loyi a tirhaka erhenkeni ya mathekisi u vutise nkulu un’wana a ku: ‘Xana ku endleka yini? Ha yini mi tele ni ndhawu leyi hinkwayo?” Hakunene, tsima rero ri xiyiwe hi vanhu vo tala.
Vamakwerhu lava humaka ematikweni man’wana va tiphinile swinene eka tsima rero ro chumayela. Steffen wa le Denmark, u ri: “Siku ni siku, vanhu lava a ndzi va kuma loko hi ri ensin’wini a ku ri ro sungula va twa hi Yehovha. Sweswo swi ndzi tsakisile hikuva a ndzi endla leswaku vito ra Yehovha ri tiviwa.” Jean-David wa le Furwa u te: “Hi hete tiawara to tala hi ri karhi hi chumayela exitarateni xin’we. A swi tsakisa swinene! Vanhu vo tala a ku ri ro sungula va hlangana ni Timbhoni ta Yehovha. Emitini yo tala leyi hi ngheneke eka yona, a va ri tsakela rungula ra hina naswona a hi va komba tivhidiyo ta hina hi tlhela hi va siyela nkandziyiso.”
Vahuweleri va 550 lava katsekeke eka tsima rero, va fambise mikandziyiso ya kwalomu ka 60 000 hi mavhiki mambirhi ntsena! Tsima rero ri endle leswaku ku chumayeriwa vanhu vo tala swinene.
Vamakwerhu va sungule ku hisekela ntirho wa nsimu. Tsima ro hlawuleka ri va khutaze ngopfu vamakwerhu va kwalaho. Vo tala va ve maphayona. Endzhaku ka tin’hweti ta 12 ku ve ni tsima rero ro hlawuleka, vamakwerhu va 82 va le Turkey va ve maphayona.
Loko va fika eka rikwavo, vamakwerhu lava katsekeke eka tsima ro hlawuleka ra le Turkey va hlamusele ndlela leyi tsima rero ri va pfuneke ha yona. Şirin, makwerhu wa xisati wa le Jarimani, u te: “Vamakwerhu va le Turkey a va chavi ku chumayela hi xitshuketa. Mina swa ndzi tikela ku chumayela hi xitshuketa. Kambe tsima ro hlawuleka, ni xikombiso lexinene xa vamakwerhu va kwalaho ni xikhongelo, swi ndzi pfunile leswaku ndzi kota ku chumayela hi xitshuketa ku nga leswi a swi ndzi tikela. Ndzi kote ku chumayela ni ku fambisa mikandziyiso exitimeleni! Sweswi a swa ha ndzi tikeli ngopfu ku chumayela hi xitshuketa.”
Johannes wa le Jarimani u ri: “Ndzi dyondze swin’wana mayelana ni ndlela leyi ndzi nga antswisaka ndlela leyi ndzi chumayelaka ha yona. Vamakwerhu va le Turkey va tiyimisele ku chumayela vanhu vo tala hilaha va nga kotaka ha kona. Mikarhi hinkwayo loko va pfulekeriwa hi nkarhi va chumayela. Ndzi endle xiboho xo endla leswi fanaka loko ndzi fika eJarimani. Sweswi se ndzi chumayela vanhu vo tala swinene ku tlula eku sunguleni.”
Zeynep wa le Furwa u ri: “Tsima leri ri ndzi pfunile swinene loko swi ta emhakeni ya ndlela leyi ndzi chumayelaka ha yona. Ri endle leswaku ndzi va ni xivindzi ni ku titshega hi Yehovha mikarhi hinkwayo.”
Vamakwerhu va va ni vun’we. A swi tsakisa swinene ku vona rirhandzu ni vun’we lebyi vamakwerhu lava humaka ematikweni yo hambanahambana a va ri na byona. Jean-David, loyi ku vulavuriweke ha yena eku sunguleni, u ri: “Vamakwerhu va kwalaho va hi amukele hi mandla mambirhi. Va hi endla hi titwa hi ri ekaya. A ndzi swi tiva leswaku hi ni vun’we tanihi vamakwerhu emisaveni hinkwayo; ndzi hlaye hi mhaka leyi ko tala emikandziyisweni ya hina. Kambe sweswi, ndzi tivonele hi lawa ya ka mina. Ndza tinyungubyisa hi ku va Mbhoni ya Yehovha naswona ndza n’wi khensa hikwalaho ka lunghelo leri ro hlawuleka swinene.”
Claire wa le Furwa u ri: “Ku nga khathariseki leswaku u huma Denmark, Furwa, Jarimani kumbe eTurkey, hinkwerhu a hi ri ndyangu wun’we. A swi fana ni loko Xikwembu xi suse mindzilakano hinkwayo hi ku helela.”
Stéphanie wa le Furwa u ri: “Tsima leri ro hlawuleka ri hi dyondzise leswaku lexi hi endlaka hi va ni vun’we a hi ndhavuko kumbe ririmi kambe i ndlela leyi hinkwerhu hi rhandzaka Yehovha ha yona.”
HI VUYERIWILE SWINENE
Vo tala lava humaka ematikweni mambe lava veke kona eka tsima rero ro hlawuleka, va sungule ku anakanya hi ku rhurhela eTurkey leswaku va ya pfuneta hi ntirho wo chumayela. Van’wana sweswi hi vulavulaka se va kwale Turkey. Va tlangeriwa swinene vamakwerhu volavo lava tiyimiseleke ku ya pfuneta laha ku nga ni xilaveko xa vachumayeri va mahungu lamanene.
Hi xikombiso, ntlawa wun’wana lowu nga woxe naswona wu nga ni vahuweleri va 25, wu hete malembe yo tala wu ri ni nkulu un’we. Vahuweleri va kona a va nga tikoti hi ku tsaka loko hi 2015, vamakwerhu va tsevu lava humaka eJarimani ni le Netherlands va joyina ntlawa wolowo leswaku va ta pfuneta!
KU TIRHA LAHA KU NGA NI XILAVEKO
Xana vamakwerhu lava se va nga ni nkarhinyana va tirha laha ku nga ni xilaveko le Turkey va titwa njhani? Handle ko kanakana, mikarhi yin’wana va pfa va langutana ni swiphiqo, kambe ku tirha laha ku nga ni xilaveko swa vuyerisa swinene. Twana leswi van’wana va vona va swi vuleke:
Federico, wa le Spaniya loyi a nga ni malembe ya va-40 naswona a tekeke, u ri: “Leswi ndzi nga riki na nhundzu yo tala leyi nga ndzi dyelaka nkarhi, ndzi kota ku heta nkarhi wo tala ndzi ri ensin’wini.” Loko a vutisiwa leswaku a nga va khutaza van’wana ku rhurhela laha ku nga ni xilaveko, u te: “Ina, ndzi nga va khutaza! Loko u rhurhela etikweni rin’wana hi xikongomelo xa ku ya pfuna vanhu leswaku va tirhela Yehovha, kahlekahle u va u kombisa leswaku u titshege hi yena. Nakambe hi kona u swi xiyaka kahle leswaku Yehovha wa khathala swinene ha wena.”
Rudy, wa le Netherlands loyi a nga ni malembe ya va-50 naswona a tekeke u ri: “Ku tirha laha ku nga ni xilaveko ni ku dyondzisa vanhu vo tala Bibele lava a va nga si tshama va twa hi Yehovha, swi hi endla hi tsaka swinene. Nakambe ha khutazeka swinene loko hi vona ntsako lowu vanhu va vaka na wona loko va amukela ntiyiso.”
Sascha, wa le Jarimani loyi a nga ni malembe ya va-40 naswona a tekeke, u ri: “Mikarhi hinkwayo loko ndzi ri ensin’wini ndzi hlangana ni vanhu lava a va nga si tshama va chumayeriwa. Ku dyondzisa vanhu vo tano hi Yehovha swa ndzi tsakisa swinene.”
Atsuko, wa le Japani loyi a nga ni malembe ya va-30 naswona a tekiweke u ri: “Khale a ndzi lava leswaku Armagedoni yi fika hi ku hatlisa. Kambe endzhaku ko rhurhela eTurkey, ndzi khensa Yehovha hileswi a ha lehiselaka vanhu mbilu. Loko ndzi xiya ndlela leyi Yehovha a kongomisaka swilo ha yona, swi endla leswaku vuxaka bya mina na yena byi tiya swinene.”
Alisa, wa le Rhaxiya loyi a nga ni malembe ya va-30 u ri: “Ku tirhela Yehovha etikweni leri ku nga ni xilaveko, swi endle leswaku ndzi nantswa vunene byakwe hinkwabyo.” (Ps. 34:8) U tlhele a ku: “Yehovha i Tata wa mina tlhelo munghana wa mina lonkulu, loyi ndzi titshegaka hi yena mikarhi hinkwayo. Evuton’wini bya mina ndzi hlangane ni swilo swo tala swo tsakisa naswona Yehovha u ndzi katekisile swinene.”
‘LANGUTANI MASIMU’
Tsima ro hlawuleka leri veke kona eTurkey, ri endle leswaku vanhu vo tala swinene va twa mahungu lamanene. Hambiswiritano, ka ha ri ni ndhawu leyikulu leyi nga siki chumayeriwaka. Loko vamakwerhu lava rhurheleke eTurkey leswaku va ya tirha laha ku nga ni xilaveko va ri ensin’wini, siku ni siku va hlangana ni vanhu lava nga si tshamaka va twa nchumu hi Yehovha. Xana u nga swi tsakela ku ya tirha etikweni ro tano? Loko swi ri tano, hi ku khutaza leswaku u ‘tlakusa mahlo ya wena u languta masimu, ma basile leswaku ma tshoveriwa.’ (Yoh. 4:35) Xana u nga ya u ya pfuneta etikweni rin’wana laha masimu ya kona ‘mabaseke’? Loko swi ri tano, sungula sweswi ku lunghiselela. Leswi hi nga ku tiyisekisaka ha swona hi leswi: Ku hoxa xandla eku chumayeleni ka mahungu lamanene “ku ya fika endhawini ya le kule swinene ya misava” swi ta ku tisela mikateko yo tala swinene.—Mint. 1:8.
^ ndzim. 2 Vona broxara leyi nge “Vona Tiko Lerinene,” matl. 32-33.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tihosi 24:1-20
24 Emasikwini yakwe, Nebukadnetsara+ hosi ya Babilona a tlhandluka, kutani Yoyakimi a va nandza+ wakwe malembe manharhu. Hambiswiritano, a tlhela, a n’wi xandzukela.2 Hiloko Yehovha a n’wi rhumelela mavuthu ya vaphangi ya Vakalidiya+ ni mavuthu ya vaphangi ya Vasiriya ni mavuthu ya vaphangi ya Vamowabu,+ ni mavuthu ya vaphangi ya vana va Amone ku lwa na yena, a hambeta a ma rhumela ku lwa na Yuda leswaku ma wu lovisa, hi ku landza rito+ ra Yehovha leri a ri vuleke hi malandza yakwe ku nga vaprofeta.3 Swi endleke ntsena hi ku landza xileriso xa Yehovha ku avanyisa Yuda, leswaku va wu susa+ emahlweni ka yena hikwalaho ka swidyoho swa Manase,+ hi ku landza hinkwaswo leswi a swi endleke;4 ni hikwalaho ka ngati leyi nga riki na nandzu+ leyi a yi halateke, lerova a tata Yerusalema hi ngati leyi nga riki na nandzu, naswona Yehovha a nga pfumelanga ku va rivalela.+5 Loko ku ri timhaka letin’wana ta Yoyakimi+ ni hinkwaswo leswi a swi endleke, xana a swi tsariwanga ebukwini+ ya timhaka ta masiku ya tihosi ta Yuda?6 Eku heteleleni Yoyakimi a etlela ni vatata wakwe,+ Yoyakini n’wana wakwe a sungula ku fuma ematshan’weni ya yena.7 Hosi ya Egipta a ya ha tlhelanga+ yi huma etikweni ra yona,+ hikuva hosi ya Babilona a yi teke hinkwaswo leswi a swi ri swa hosi ya Egipta ku sukela enkoveni wa Egipta+ ku ya fika enambyeni+ wa Yufrata.+8 Yoyakini+ a a ri ni malembe ya 18 hi vukhale loko a sungula ku fuma, u fume eYerusalema tin’hweti tinharhu.+ Vito ra mana wakwe a ku ri Nehuxita n’wana wa Elinathani wa le Yerusalema.9 A ya emahlweni a endla swo biha ematihlweni ya Yehovha hi ku landza hinkwaswo leswi tata wakwe a swi endleke.+10 Enkarhini wolowo, malandza ya Nebukadnetsara hosi ya Babilona ma fika eYerusalema kutani muti wu rhendzeriwa.+11 Nebukadnetsara hosi ya Babilona a fika ku ta lwa ni muti lowu, loko malandza yakwe ma wu rhendzerile.+12 Hi ku famba ka nkarhi Yoyakini hosi ya Yuda a huma a ya eka hosi ya Babilona,+ yena ni mana+ wakwe ni malandza yakwe ni tihosana takwe ni vatirhi vakwe va le hubyeni; kutani hosi ya Babilona yi n’wi teka hi lembe ra vunhungu+ a ri hosi.13 Hiloko a humesa kona xuma hinkwaxo xa yindlu ya Yehovha ni xuma xa yindlu ya hosi,+ a tsemelela swingolongondzwana+ hinkwaswo swa nsuku leswi Solomoni hosi ya Israyele a swi endleke etempeleni ya Yehovha, hilaha Yehovha a vuleke hakona.14 A yisa Yerusalema hinkwawo evukhumbini+ ni tihosana+ hinkwato ni vavanuna hinkwavo va vurhena,+ lava nga ni matimba—va ri 10 000 a va yisa evukhumbini—ni un’wana ni un’wana la tivaka ntirho wa mavoko+ ni vaaki va makhokholo. A ku na munhu la nga siyiwa loko ku nga ri vanhu va xiyimo xa le hansi+ va tiko.15 Hikwalaho a yisa Yoyakini+ evukhumbini eBabilona;+ kutani mana+ wa hosi ni vasati va hosi ni vatirhi va yona va le hubyeni+ ni vavanuna lava nga varhangeri va tiko, a va rhangisa va ri vanhu lava yisiwaka evukhumbini ku suka eYerusalema ku ya eBabilona.16 Loko ku ri vavanuna hinkwavo va vurhena, va ri 7 000, ni lava tivaka ntirho wa mavoko ni vaaki va makhokholo va ri 1 000, ni vavanuna hinkwavo va matimba lava hambetaka va lwa, hosi ya Babilona yi va tisa eBabilona va ri vanhu va le vukhumbini.+17 Ku tlula kwalaho, hosi ya Babilona+ yi endla Mataniya makwavo wa tata wakwe+ a va hosi ematshan’weni ya yena. Hiloko a hundzula vito rakwe ri va Sedekiyasi.+18 Sedekiyasi+ a a ri ni malembe ya 21 hi vukhale loko a sungula ku fuma, u fume eYerusalema malembe ya 11. Vito ra mana wakwe a ku ri Hamutala+ n’wana wa Yeremiya la humaka eLibna.19 U hambete a endla leswo biha ematihlweni ya Yehovha, hi ku landza hinkwaswo leswi endliweke+ hi Yoyakimi.20 Hikuva leswi endlekeke eYerusalema ni le Yuda swi vangiwe hi ku hlundzuka+ ka Yehovha, kukondza a va hlongola va suka emahlweni ka yena.+ Kutani Sedekiyasi a sungula ku xandzukela hosi ya Babilona.+


text:
Ina. Kun’wana ni kun’wana laha hina Timbhoni ta Yehovha hi kumekaka kona, hi ringeta ku kombisa moya wa vurhumiwa hi ku tshamela ku burisana ni vanhu hi ripfumelo ra hina.—Matewu 28:19, 20.
Ku tlula kwalaho, Timbhoni tin’wana ti endzela emigangeni yin’wana kumbe ti rhurhela kona, laha ku nga ni vanhu lava nga si ma twaka mahungu lamanene lama humaka eBibeleni. Tin’wana ti rhurhela ematikweni mambe leswaku ti ndlandlamuxa ntirho wa tona wo chumayela. Ti tsaka swinene hileswi ti hoxaka xandla eku hetisekeni ka vuprofeta lebyi vuriweke hi Yesu, lebyi nge: “Mi ta va timbhoni ta mina . . . ku ya fika endhawini ya le kule swinene ya misava.”—Mintirho 1:8.
Hi 1943, hi simeke xikolo xo letela van’wana va varhumiwa va hina. Ku sukela nkarhi wolowo, Timbhoni leti tlulaka 8 000 ti ye eXikolweni xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower.
Ntlawa wa vu-134 wa swichudeni swa xikolo xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower wu thwase hi March 9, 2013. Eka nongonoko ku vulavuriwe hi ndlela leyi xikolo lexi xi pfuneke ha yona ku sukela loko xi sungurile emalembeni ya 70 lama hundzeke.


text:
Buku Yanga Ya Timhaka Ta Bibele
Buku leyi yi tamele timhaka ta xiviri. Ti tekiwe ebukwini leyikulu ku tlula hinkwato emisaveni, ku nga Bibele. Timhaka ta kona ti tamele matimu lama sukelaka le ndzhaku loko Xikwembu xi tumbuluxa ku fikela eka masiku lawa hi hanyaka eka wona. Ti tlhela ti hi byela leswi Xikwembu xi tshembisaka ku swi endla enkarhini lowu taka.
Buku leyi yi ku hlamusela timhaka ta Bibele. Yi hlamusela hi ta vanhu va le Bibeleni ni swilo leswi va swi endleke. Yi tlhela yi kombisa hi ta ntshembo lowukulu wa vutomi lebyi nga heriki eparadeyisini emisaveni leyi Xikwembu xi yi nyikeke vanhu.
Buku leyi yi tamele tidyondzo ta 116. Tidyondzo leti ti avanyisiwe hi swiphemu swa nhungu. Tluka ro sungula ra xiphemu ha xin’we ri hlamusela hi ku komisa rungula leri kumekaka exiphen’wini xa kona. Tidyondzo ta kona ti landzelelana hi ku ya hi ndlela leyi timhaka ta kona ti humeleleke ha yona. Leswi swi ku pfuna leswaku u tiva leswaku timhaka leti ti hlamuseriwaka laha ti humelele rini ematin’wini.
Timhaka ta kona ti hlamuseriwe hi ku olova. Vunyingi bya n’wina lavatsongo mi ta kota ku tihlayela hi n’wexe buku leyi. N’wina vatswari mi ta xiya leswaku vana va n’wina va ta tsaka loko mi va hlayela tidyondzo leti hi ku phindha-phindha. Mi ta kuma leswaku buku leyi yi tsakisa vana swin’we ni vanhu lavakulu.
Matsalwa lama tshahiweke eBibeleni ma kumeka emakumu ya dyondzo yin’wana ni yin’wana. U khutaziwa ku hlaya swiphemu leswi swa le Bibeleni laha tidyondzo leti ti tekiweke kona. Loko u heta ku hlaya dyondzo ha yin’we, tlhela u kambisisa swivutiso swa kona swa dyondzo leswi kumekaka endzhaku ka Dyondzo 116 u tlhela u ringeta ku swi hlamula.
Matsalwa ya Bibele lama tshahiweke laha ma hlamuseriwe hi ku olova. Ma vekiwe hi ndlela leyi twisisekaka leswaku vana va ta ma twisisa. Emakumu ka dyondzo ha yin’we, ku kombisiwile leswaku mhaka ya kona yi tekiwe kwihi eBibeleni.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eksoda 18:1-27
18 Kutani Yetro muprista wa le Midiyani, mukon’wana+ wa Muxe a twa hinkwaswo leswi Xikwembu xi swi endleleke Muxe ni vanhu vakwe va Israyele, hilaha Yehovha a humeseke Israyele aEgipta+ hakona.2 Hiloko Yetro, mukon’wana wa Muxe a teka Zipora nsati wa Muxe endzhaku ka loko yena a n’wi tshike a famba,3 ni vana+ va yena vambirhi, vito ra un’wana a ku ri Gerixomu,+ “hikuva,” u te, “ndzi ve muluveri etikweni rimbe”;4 vito ra un’wanyana a ku ri Eliyezere,+ “hikuva,” hi ku vula kakwe, “Xikwembu xa tatana i mupfuni wa mina hikuva xi ndzi kutsule eka banga ra Faro.”+5 Hikwalaho Yetro, mukon’wana wa Muxe ni vana vakwe ni nsati wakwe va ta eka Muxe emananga laha a a dzime nxaxa kona, entshaveni ya Xikwembu+ xa ntiyiso.6 Kutani yena a rhumela rito eka Muxe a ku: “Mina Yetro+ mukon’wana wa wena, ndzi ta eka wena, swin’we ni nsati wa wena ni vana vakwe vambirhi lava a nga na vona.”7 Xikan’we-kan’we Muxe a huma ku ya hlangana ni mukon’wana wakwe, kutani a tiwisela ehansi, a n’wi ntswontswa;+ hiloko va rungurisana ta vutomi. Endzhaku ka sweswo va nghena entsongeni.8 Muxe a rungulela mukon’wana wakwe hinkwaswo leswi Yehovha a swi endleke eka Faro ni le ka Egipta hikwalaho ka Israyele,+ ni ku nonon’hweriwa hinkwako loku ku va weleke endleleni,+ hambiswiritano Yehovha a a va kutsula.+9 Hiloko Yetro a titwa a tsakile hi vunene hinkwabyo lebyi Yehovha a byi endleleke Israyele hi ku va a va kutsule evokweni ra Egipta.+10 Hikwalaho Yetro a ku: “A ku dzunisiwe Yehovha la ku kutsuleke evokweni ra Egipta ni le vokweni ra Faro, la kutsuleke vanhu ehansi ka voko ra Egipta.+11 Sweswi ndza swi tiva leswaku Yehovha hi lonkulu eka swikwembu+ leswin’wana hinkwaswo, hikwalaho ka leswi va tikukumuxeke eka vona.”12 Kutani Yetro, mukon’wana wa Muxe a teka gandzelo ro hisiwa a endlela Xikwembu+ switlhavelo; Aroni ni vakulukumba hinkwavo va Israyele va ta ku ta dya xinkwa ni mukon’wana wa Muxe emahlweni ka Xikwembu xa ntiyiso.+13 Kutani hi siku leri tlhandlamaka Muxe a tshama ehansi tanihi ntolovelo leswaku a va muavanyisi wa vanhu,+ vanhu va hambeta va yimile emahlweni ka Muxe ku sukela nimixo ku fikela nimadyambu.14 Mukon’wana wa Muxe a vona hinkwaswo leswi a a swi endlela vanhu. Hiloko a ku: “I ntirho wa muxaka muni lowu u wu endlelaka vanhu? Ha yini ku ri wena ntsena la tshamaka, vanhu hinkwavo va hambeta va yima emahlweni ka wena ku sukela nimixo ku ya fikela nimadyambu?”15 Muxe a byela mukon’wana wakwe a ku: “Hikuva vanhu va hambeta va ta eka mina va ta vutisa hi Xikwembu.+16 Loko ku ri ni mhaka leyi pfukaka,+ yi fanele yi ta eka mina, mina ndzi ta avanyisa exikarhi ka ntlawa lowu ni lowun’wana, kutani ndzi fanele ndzi tivisa swiboho swa Xikwembu xa ntiyiso ni milawu+ ya xona.”17 Hiloko mukon’wana wa Muxe a ku eka yena: “Ndlela leyi u endlaka ha yona a hi yinene.18 Entiyisweni u ta hela matimba, wena ni vanhu lava u nga na vona hikuva ntirho lowu i vutihlamuleri lebyikulu eka wena.+ A wu nge swi koti ku wu endla u ri wexe.+19 Sweswi yingisa rito+ ra mina. Ndzi ta ku tsundzuxa, naswona Xikwembu xi ta va na wena.+ Vana muyimeri wa vanhu emahlweni ka Xikwembu xa ntiyiso,+ wena u ta tisa timhaka eka Xikwembu+ xa ntiyiso.20 U ta va lemukisa swileriso ni milawu,+ kutani u ta va tivisa ndlela leyi va faneleke va famba ha yona ni ntirho lowu va faneleke va wu endla.+21 Kambe wena u ta langa vavanuna lava fanelekaka+ eka vanhu hinkwavo, lava chavaka Xikwembu,+ vavanuna lava tshembekaka,+ lava vengaka ku bindzula hi ndlela leyi nga lulamangiki;+ lava u ta va veka ehenhla ka vona va va varhangeri va vanhu va magidi,+ varhangeri va vanhu va madzana, varhangeri va vanhu va makumentlhanu ni varhangeri va vanhu va khume.+22 Kutani va ta avanyisa vanhu hi nkarhi wun’wana ni wun’wana lowu faneleke; mhaka yin’wana ni yin’wana leyikulu va ta yi tisa eka wena,+ kambe mhaka yin’wana ni yin’wana leyitsongo yi ta avanyisiwa hi vona. Hikwalaho tivevukisele, a va ku rhwalise ndzhwalo.+23 Loko wo endla nchumu lowu, naswona Xikwembu xi ku lerisile, kunene u ta kota ku swi yimela, kasi handle ka sweswo vanhu lava hinkwavo va ta tlhelela etindhawini ta vona hi ku rhula.”+24 Hi ku hatlisa Muxe a yingisa rito ra mukon’wana wakwe, a endla hinkwaswo leswi a swi vuleke.+25 Muxe a hlawula vavanuna lava fanelekaka etikweni hinkwaro ra Israyele ni ku va nyika swikhundlha va va varhangeri ehenhla ka vanhu;+ va va varhangeri va vanhu va 1 000, varhangeri va vanhu va 100, varhangeri va vanhu va 50 ni varhangeri va vanhu va khume.26 Kutani va avanyisa vanhu hi nkarhi wun’wana ni wun’wana lowu faneleke. Mhaka leyi nonon’hwaka a va yi tisa eka Muxe,+ kambe mhaka yin’wana ni yin’wana leyitsongo a yi avanyisiwa hi vona.27 Endzhaku ka sweswo Muxe a lelana ni mukon’wana wakwe,+ kutani a famba a ya etikweni ra rikwavo.


text:
Setembro 4-10
EZEKIYELE 42-45
Lisimu 26 ni Xikhongelo
Marito Yopfula (ungatlulisi 3 min.)
XUMA XINGA KA RITO LA XIKWEMBU
“Kupfuxetiwa ka Wugandzeli Lotenga”: (10 min.)
Ezk 43:10-12—Xivono xa tempele xa Ezekiyele a xini xikongomelo xosusumetela vayuda lava a va li wukaraweni leswaku vatisola. Naswona axitava tiyisa leswaku a wukhongeli lotenga alitatlhelisiwa ka xiyimo xa lona xotlakuka ni xolulama (w99-TS 1/3 pág. 9 par. 3; it-3-T pág. 684 par. 2)
Ezk 44:23—Vaprista avatadjondzisa vanhu “ku hambana loku ku nga kona exikarhi ka nchumu wo kwetsima ni nchumu lowu nyameke”
Ezk 45:16—Vanhu avafanele va seketela vakongomisi lava avavekiwile hi Yehovha (w99-TS 1/3 pág. 10 par. 10)
-
Lavetela Xuma xa Moya: (8 min.)
Ezk 43:8, 9—Xana vaisrayele vanchimise vito la Yehovha hi ndlela yihi? (it-3-T pág. 102 par. 1)
Ezk 45:9, 10—I yini leswi Yehovha atshameleke kuswilava ka vanhu lava navelaka kuyamukeleka ka yena? (it-2-T pág. 626 par. 7)
Kulerha ka Bibele ka vhiki leli kukudjondzise yini hi Yehovha?
Hi swihi swilo swin’wana uswikumeke akulerheni ka Bibele ka vhiki leli?
-
Kulerha Bibele: (ungatlulisi 4 min.) Ezk 44:1-9
HISEKELA NTIRHO WOCHUMAYELA
Lunghisela Masungulelo ya Mabulu ya N’wheti Leyi: (15 min.) Kubulisana hi “Swikombiso Swosungula Mabulu.” Kombisa mavhidiyo ya masungulelo ya mabulu ugama ubula ni vayingiseli mayelana ni tinhla-nkulu.
KUHANYA TANIHI VAKRESTE
Lisimu 143
“Hayini Ulinyika Lisima Wugandzeli Lotenga?”: (15 min.) Nkulumi.
Djondzo ya Bibele ya Bandla: (30 min.) kr-TS cap. 17 par 10-18
Kupfuxeta Leswi Hiswidjondzeke ni Kunun’hwelisanyana Leswingatadjondziwa Vhiki Litaka. (3 min.)
Lisimu 115 ni Xikhongelo


text:
I Yini Leswi Bibele Yi Swi Vulaka?
Xana ku ta kala ku ve ni vululami laha emisaveni?
A wu ta hlamula njhani?
Ina
E-e
Kumbexana
Leswi Bibele yi swi vulaka
“Xikwembu xi yima ni lava xanisiwaka, xi avanyisela swisiwana timhaka ta swona hi ndlela yo lulama.” (Pisalema 140:12, Bibele ya Mahungu Lamanene) Mfumo wa Xikwembu wu ta tisa vululami laha misaveni.
I yini swin’wana leswi hi nga swi dyondzaka eBibeleni?
Xikwembu xa va vona vanhu lava xanisaka van’wana naswona xi ta va herisa.—Eklesiasta 5:8.
Xikwembu xi ta endla leswaku misava yi va ni ku rhula ni ku tlhela yi va leyi hlayisekeke.—Esaya 32:16-18.
Xana Xikwembu xi rhandza rixaka ro karhi?
Vanhu van’wana va tshemba leswaku Xikwembu xi katekise kumbe ku rhukana rixaka ro karhi, kasi van’wana va tshemba leswaku Xikwembu xi hi khoma ku fana. Wena u ri yini?
Leswi Bibele yi swi vulaka
“Xikwembu a xi yi hi nghohe, kambe eka tiko rin’wana ni rin’wana munhu loyi a xi chavaka a tlhela a endla ku lulama wa amukeleka eka xona.” (Mintirho 10:34, 35) Hinkwerhu ha ringana eka Xikwembu.
I yini swin’wana leswi hi nga swi dyondzaka eBibeleni?
Bibele yi ni “mahungu lamanene” lama yaka eka “matiko hinkwawo ni tinyimba hinkwato ni tindzimi hinkwato ni vanhu hinkwavo.”—Nhlavutelo 14:6.


text:
Swingheniso Leswi Hi Nga Swi Tirhisaka
XIHONDZO XO RINDZA
Xingheniso: Xivono xa vagadi va mune va tihanci lava ku vulavuriwaka hi vona ebukwini ya Nhlavutelo hi xin’wana xa swivono leswi tiviwaka swinene. Van’wana swa va chavisa, kasi van’wana swa va tsakisa.
Tsalwa: Nhl 1:3
Nkandziyiso lowu fambisiwaka: Nkandziyiso lowu wa Xihondzo xo Rindza wu hlamusela ndlela leyi xivono xa vagadi va mune va tihanci xi nga mahungu yo tsakisa eka hina.
DYONDZISA NTIYISO
Xivutiso: Xana u anakanya leswaku swa koteka leswaku hi tiva hi vumundzuku?
Tsalwa: Esa 46:10
Ntiyiso: Xikwembu xi hi hlamusela ndlela leyi vumundzuku byi nga ta va ha yona hi ku tirhisa Rito ra xona ku nga Bibele.
U NGA VA NI NDYANGU LOWU TSAKEKE
Xingheniso: Hi komba vanhu vhidiyo leyi yo koma leyi vulavulaka hi ndyangu. [Tlanga xingheniso xa vhidiyo leyi nge U Nga Va Ni Ndyangu Lowu Tsakeke.]
Nkandziyiso lowu fambisiwaka: Loko u swi tsakela ku hlaya Broxara leyi boxiweke eka vhidiyo, ndzi nga ku nyika yona kumbe ndzi ku komba ndlela yo yi kopa eka website.
TSALA XINGHENISO XA WENA
Xivutiso:
Tsalwa:
Nkandziyiso lowu fambisiwaka:


text:
Ndzi Nga Swi Kota Njhani Ku Nga Tshameli Ku Ehleketa Hi Timhaka Ta Masangu?
Leswi u nga swi endlaka
Hlawula vanghana va wena hi vutlhari. Loko vanghana va wena kumbe swichudeni-kuloni swi sungula ku vulavula hi timhaka ta masangu, u nga hlanganyeli ebulwini rero hikuva ri ta endla leswaku swi ku tikela ngopfu ku lawula miehleketo ya wena. Hakanyingi u nga kuma ndlela yo suka exikarhi ka swona handle ko tiendla n’wavunene hikuva sweswo swi nga ku vangela ku hlekuriwa.
Papalata vuhungasi lebyi thyakeke. Namuntlha vuhungasi byo tala byi endleriwe ku pfuxa ku navela ko biha ka timhaka ta masangu. Yi ri yini ndzayo ya Bibele? Yi ri: “
A hi tibasiseni eka swilo hinkwaswo leswi nyamisaka nyama ni moya, hi hetisekisa vukwetsimi hi ku chava Xikwembu.” (2 Vakorinto 7:1) Kutani papalata vuhungasi lebyi pfuxaka ku navela ka timhaka ta masangu.
Tsundzuka: Ku va ni ku navela ka timhaka ta masangu a ku bihanga hi koxe. Phela Xikwembu xi vumbe wanuna ni wansati leswaku va navelana swinene naswona ku navela ka timhaka ta masangu ku fanele ku enerisiwa hi vanhu lava tekaneke ntsena. Kutani loko u titwa u navela timhaka ta masangu swinene, u nga ehleketi leswaku u hombolokile.
Mhaka ya nkoka: U nga tihlawulela leswi u lavaka leswaku mianakanyo ya wena yi dzika eka swona. U nga va ni mianakanyo ni swiendlo leswi baseke loko u swi lava.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Levhitika 13:1-59
13 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe na Aroni a ku:2 “Loko munhu o tshuka a huma swirhumbana kumbe rikhwekhwe+ kumbe ndzhosi enhlongeni ya nyama yakwe, kutani xi va vuvabyi bya nhlokonho+ enhlongeni ya nyama yakwe, u fanele a tisiwa eka Aroni lowa muprista kumbe eka un’wana wa vana vakwe lava nga vaprista.+3 Kutani muprista u fanele a kambela vuvabyi lebyi nga enhlongeni ya nyama.+ Loko misisi leyi nga eka vuvabyi lebyi yi hundzuke yi va yo basa naswona vuvabyi byi languteka byi nghene enhlongeni ya nyama yakwe, i vuvabyi bya nhlokonho. Muprista u ta byi kambela kutani u ta n’wi vula la nga tengangiki.4 Kambe loko ndzhosi wu ri wo basa enhlongeni ya nyama yakwe naswona wu languteka wu nga nghenanga enhlongeni, misisi yi nga hundzukanga yo basa, muprista u ta tshika+ vuvabyi masiku ya nkombo.5 Muprista u fanele a tlhela a n’wi kambela hi siku ra vunkombo, kasi loko vuvabyi byi yimile, swi vula leswaku vuvabyi a byi hangalakanga ni nhlonge, muprista u ta tlhela a n’wi tshamisa a ri yexe+ masiku man’wana ya nkombo.6 “Muprista u fanele a n’wi kambela ra vumbirhi hi siku ra vunkombo, loko vuvabyi byi nga ha ri byo basa naswona vuvabyi byi nga hangalakanga ni nhlonge, muprista u ta n’wi vula la tengeke. A ku ri rikhwekhwe. U fanele a hlantswa tinguvu takwe kutani a va la tengeke.7 Kambe loko hakunene rikhwekhwe ri hangalake ni nhlonge endzhaku ka loko a humelele emahlweni ka muprista leswaku a ta vona loko a tengile, u fanele a humelela emahlweni ka muprista+ ra vumbirhi,8 kutani muprista u ta kambela; loko rikhwekhwe ri hangalake ni nhlonge, muprista u fanele a n’wi vula la nga tengangiki. I nhlokonho.+9 “Loko munhu o tshuka a va ni vuvabyi bya nhlokonho, u fanele a tisiwa eka muprista.10 Kutani muprista u ta kambela;+ loko ku ri ni swirhumbana swo basa enhlongeni naswona swi hundzule misisi yi va yo basa ni nyama+ leyi nga riki na vuvabyi yi vonaka endzeni ka swirhumbana,11 i nhlokonho+ leyi tshamaka yi ri kona enhlongeni ya nyama yakwe; muprista u ta n’wi vula la nga tengangiki. A nga fanelanga a n’wi tshamisa a ri yexe+ hikuva a nga tenganga.12 Loko hakunene nhlokonho yi humelela enhlongeni kutani nhlokonho yi funengeta nhlonge hinkwayo hi vuvabyi, ku sukela enhlokweni ku ya emilengeni hinkwako laha mahlo ya muprista ma vonaka kona;13 naswona muprista a kambela kutani waswivo, nhlokonho yi funengete nyama yakwe hinkwayo, u fanele a vula leswaku vuvabyi byi tengile. Hinkwabyo byi hundzuke byo basa. U tengile.14 Kambe siku leri nyama leyi nga riki na vuvabyi yi nga ta humelela eka byona, u ta va a nga tenganga.15 Muprista+ u fanele a vona nyama leyi nga riki na vuvabyi kutani u ta n’wi vula la nga tengangiki. Nyama leyi nga riki na vuvabyi a yi tenganga. I nhlokonho.+16 Kumbe loko nyama leyi nga riki na vuvabyi yo hundzuka yi va yo basa u fanele a ta eka muprista.17 Muprista u ta n’wi kambela,+ kutani loko vuvabyi byi hundzuke byo basa, muprista u ta vula leswaku vuvabyi byi tengile. Yena u tengile.18 “Malunghana ni nyama, loko ko tshuka ku huma rhumba+ enhlongeni ya yona kutani ri hola,19 ivi ku huma swirhumbana swo basa endhawini ya rhumba kumbe ku huma ndzhosi wo tshwukanyana, u fanele a ya humelela eka muprista.20 Muprista u ta kambela,+ kutani loko xi languteka xi nga nghenanga enhlongeni naswona misisi ya xona yi hundzuke yo basa, muprista u ta n’wi vula la nga tengangiki. I vuvabyi bya nhlokonho. Byi huma eka rhumba.21 Kambe loko muprista a xi kambela, kutani waswivo, a ku na misisi yo basa eka xona, naswona xi nga nghenanga enhlongeni, xi hele matimba, muprista u ta n’wi tshamisa a ri yexe+ masiku ya nkombo.22 Loko hakunene xi hangalaka ni nhlonge, muprista u ta n’wi vula la nga tengangiki. I vuvabyi.23 Kambe loko ndzhosi wo yima endhawini ya wona, wu nga hangalaki, i ndzhumbelo+ wa rhumba; muprista u ta n’wi vula la tengeke.+24 “Kumbe loko ko tshuka ku va ni ndzhosi enhlongeni ya nyama wu vangiwa hi ndzilo, kutani nyama ya le ndzeni ka xivati yi va ndzhosi wo tshwukanyana kumbe wo basa,25 muprista u ta wu kambela; loko misisi yi hundzuke yi va yo basa endzhosini naswona wu languteka wu nghene enhlongeni, i nhlokonho. Yi humelele exivatini, kutani muprista u ta n’wi vula la nga tengangiki. I vuvabyi bya nhlokonho.26 Kambe loko muprista a wu kambela kutani waswivo, a ku na misisi yo basa endzhosini naswona a wu nghenanga enhlongeni naswona wu hele matimba, muprista u ta n’wi tshamisa a ri yexe masiku ya nkombo.27 Kutani muprista u ta n’wi kambela hi siku ra vunkombo. Loko hakunene xi hangalaka ni nhlonge, muprista u ta n’wi vula la nga tengangiki. I vuvabyi bya nhlokonho.28 Kambe loko ndzhosi wo yima endhawini ya wona, wu nga hangalaki ni nhlonge naswona wu hele matimba, i swirhumbana swa xivati; kutani muprista u ta n’wi vula la tengeke hikuva i ndzhumbelo wa xivati.29 “Malunghana ni wanuna kumbe wansati, loko ko tshuka ku humelela vuvabyi enhlokweni kumbe exilepfini xa yoloye,30 muprista+ u ta vona vuvabyi lebyi; kutani loko byi languteka byi nghene ngopfu enhlongeni, misisi yi ri ya xitshopana naswona yi nga talanga eka byona, muprista u ta vula leswaku munhu yoloye a nga tenganga. I ku tsuvuka ka misisi+ hi ndlela leyi nga tolovelekangiki. I nhlokonho ya nhloko kumbe ya xilepfu.31 Kambe loko muprista o tshuka a vona vuvabyi bya ku tsuvuka ka misisi hi ndlela leyi nga tolovelekangiki, kutani waswivo, byi languteka byi nga nghenanga enhlongeni naswona ku nga ri na misisi ya ntima eka byona, muprista u ta byi tshika+ masiku ya nkombo+ vuvabyi bya ku tsuvuka ka misisi hi ndlela leyi nga tolovelekangiki.32 Kutani muprista u fanele a kambela vuvabyi hi siku ra vunkombo; loko ku tsuvuka ka misisi hi ndlela leyi nga tolovelekangiki ku nga hangalakanga naswona ku nga humanga misisi ya xitshopana naswona ku tsuvuka ka misisi+ hi ndlela leyi nga tolovelekangiki ku nga nghenanga enhlongeni,33 u ta n’wi byevula, kambe misisi leyi tsuvukeke hi ndlela leyi nga tolovelekangiki a nge yi byevuli;+ muprista u fanele a tshika misisi leyi tsuvukeke hi ndlela leyi nga tolovelekangiki masiku man’wana ya nkombo.34 “Kutani muprista u ta kambela ku tsuvuka ka misisi hi ndlela leyi nga tolovelekangiki hi siku ra vunkombo; loko ku tsuvuka ka misisi hi ndlela leyi nga tolovelekangiki ku nga hangalakanga ni nhlonge, naswona ku languteka ku nga nghenanga enhlongeni, muprista u ta n’wi vula la tengeke,+ u ta hlantswa tinguvu takwe kutani a va la tengeke.35 Kambe loko hakunene ku tsuvuka ka misisi hi ndlela leyi nga tolovelekangiki ku hangalaka ni nhlonge endzhaku ka ku tiyisekisiwa ka ku tenga kakwe,36 muprista+ u ta n’wi kambela; loko ku tsuvuka ka misisi hi ndlela leyi nga tolovelekangiki ku hangalake ni nhlonge, muprista a nga fanelanga a kambisisa misisi ya xitshopana; a nga tenganga.37 Kambe loko ku tsuvuka ka misisi hi ndlela leyi nga tolovelekangiki ku vonaka ku nga ha ri kona, naswona misisi ya ntima yi mirile eka byona, ku tsuvuka ka misisi hi ndlela leyi nga tolovelekangiki ku horile. U tengile, muprista u ta n’wi vula la tengeke.+38 “Malunghana ni wanuna kumbe wansati, loko xivati+ xo tshuka xi humelela enhlongeni ya nyama ya vona, swivati swo basa,39 muprista+ u ta swi kambela; loko swivati swa nhlonge ya nyama ya vona swi kwalarile, i swirhumbana leswi nga riki na vuvabyi. Swi humile enhlongeni. U tengile.40 “Malunghana ni wanuna, loko nhloko ya yena yo tshuka yi huma mpandla,+ i mpandla. U tengile.41 Loko nhloko ya yena yo huma mpandla emahlweni, i mpandla ya le mahlweni ka nhloko. U tengile.42 Kambe loko vuvabyi lebyi tshwukulukeke byo tshuka byi humelela empandleni ya le xikarhi ka nhloko kumbe ya le mahlweni ka nhloko, i nhlokonho leyi humelelaka empandleni ya le xikarhi ka nhloko yakwe kumbe ya le mahlweni ka nhloko yakwe.43 Kutani muprista+ u fanele a n’wi kambela; loko ku hume swirhumbana swa vuvabyi lebyi tshwukulukeke empandleni ya le xikarhi kumbe ya le mahlweni ka nhloko swi languteka swi fana ni nhlokonho enhlongeni ya nyama,44 u vabya hi nhlokonho. A nga tenganga. Muprista u ta n’wi vula la nga tengangiki. Vuvabyi byakwe byi le nhlokweni yakwe.45 Loko ku ri loyi a nga ni vuvabyi bya nhlokonho, tinguvu takwe ti ta handzuriwa+ naswona nhloko yakwe yi nga kamiwi,+ u fanele a funengeta malepfu+ ya le henhla ka nomu kutani a huwelela a ku, ‘A ndzi tenganga, a ndzi tenganga!’+46 U ta va la nga tengangiki masiku hinkwawo lawa vuvabyi byi nga ta va eka yena. A nga tenganga. U fanele a tshama a ri swakwe. U ta tshama ehandle ka nxaxa.+47 “Malunghana ni nguvu, loko vuvabyi bya nhlokonho byo tshuka byi humelela eka yona, ku nga ha va eka nguvu ya voya kumbe eka nguvu ya ntsembyana,48 kumbe engotini+ leyi huleriwaka yi ya ehansi kumbe engotini leyi huleriwaka yi hingakanya ya ntsembyana ni ya voya kumbe edzobyeni kumbe eka nchumu wihi ni wihi lowu endliweke hi dzovo,+49 kutani vuvabyi bya rihlaza ra xitshopana kumbe byo tshwuka byi humelela engubyeni kumbe edzobyeni kumbe engotini leyi huleriwaka yi ya ehansi kumbe engotini leyi huleriwaka yi hingakanya kumbe eka xilo xin’wana ni xin’wana xa dzovo, i vuvabyi bya nhlokonho, byi fanele byi kombiwa muprista.50 Muprista+ u ta kambela vuvabyi lebyi, kutani u ta tshika+ vuvabyi masiku ya nkombo.51 Loko a ta va a kambele vuvabyi lebyi hi siku ra vunkombo leswaku vuvabyi byebyo byi hangalakile ni nguvu kumbe ni ngoti leyi huleriwaka yi ya ehansi kumbe ni ngoti+ leyi huleriwaka yi hingakanya kumbe ni dzovo leri endleriweke ku tirhisiwa kun’wana ni kun’wana, vuvabyi byebyo i nhlokonho+ leyi dlayaka. A byi tenganga.52 U ta hisa nguvu kumbe ngoti leyi huleriwaka yi ya ehansi kumbe ngoti leyi huleriwaka yi hingakanya, leswi nga evoyeni kumbe entsembyaneni+ kumbe eka xilo xin’wana ni xin’wana xa dzovo lexi vuvabyi byi nga ta humelela eka xona, hikuva i nhlokonho leyi dlayaka.+ Xi fanele xi hisiwa endzilweni.53 “Kambe loko muprista a kambela, kutani waswivo, vuvabyi byi nga hangalakanga ni nguvu kumbe ni ngoti leyi huleriwaka yi ya ehansi kumbe ni ngoti leyi huleriwaka yi hingakanya kumbe ni xilo xin’wana ni xin’wana xa dzovo,+54 muprista u ta tlhela a lerisa leswaku ku hlantswiwa lexi nga ni vuvabyi, naswona u ta xi tshika masiku man’wana ya nkombo.55 Kutani muprista u ta kambela vuvabyi endzhaku ka ku va xi hlantswiwile, loko vuvabyi byi nga hundzulanga ku languteka ka byona kambe vuvabyi byi nga hangalakanga, a xi tenganga. U fanele u xi hisa endzilweni. I xivati xa le hansi exitiveni xa tiharani leti nga tshama erivaleni endzeni ka xona kumbe ehandle ka xona.56 “Kambe loko muprista a kamberile, kutani waswivo, vuvabyi byi hele matimba endzhaku ka loko byi hlantswiwile, u ta byi handzula engubyeni kumbe edzobyeni kumbe engotini leyi huleriwaka yi ya ehansi kumbe engotini leyi huleriwaka yi hingakanya.57 Hambiswiritano, loko bya ha humelela engubyeni kumbe engotini leyi huleriwaka yi ya ehansi kumbe engotini+ leyi huleriwaka yi hingakanya kumbe eka xilo xin’wana ni xin’wana xa dzovo, swi vula leswaku bya hangalaka. Xilo xihi ni xihi lexi vuvabyi byi nga eka xona u fanele u xi hisa+ endzilweni.58 Malunghana ni nguvu kumbe ngoti leyi huleriwaka yi ya ehansi kumbe ngoti leyi huleriwaka yi hingakanya kumbe xilo xin’wana ni xin’wana xa dzovo lexi u nga ta xi hlantswa, loko vuvabyi byi nyamalarile eka swona, swi ta hlantswiwa ra vumbirhi; kutani swi ta va swi tengile.59 “Lowu i nawu wa vuvabyi bya nhlokonho engubyeni ya voya kumbe ya ntsembyana+ kumbe engotini leyi huleriwaka yi ya ehansi kumbe engotini leyi huleriwaka yi hingakanya kumbe eka xilo xin’wana ni xin’wana xa dzovo, leswaku xi ta vuriwa lexi tengeke kumbe xi vuriwa lexi nga tengangiki.”


text:
Tshinela Eka Yehovha
Xikwembu xa ku rhamba leswaku u tshinela eka xona. Buku leyi yi ta ku komba ku suka eBibeleni leswaku u nga swi endla njhani sweswo.
Rito Ro Rhanga
U nga aka vuxaka na Yehovha Xikwembu lebyi nga ta ka byi nga pfuki byi file.
NDZIMA 1
“Maswivo! Lexi I Xikwembu Xa Hina”
Ha yini Muxe a vutise Xikwembu loko ku ri hileswaku ana se a ri tiva?
NDZIMA 2
Xana U Nga Swi Kota Hakunene “Ku Tshinela Eka Xikwembu”?
Yehovha Xikwembu, Muvumbi wa tilo ni misava, u hi nyika xirhambo ni xitshembiso.
NDZIMA 3
“Wa Kwetsima, Wa Kwetsima, Wa Kwetsima Yehovha”
Ha yini Bibele yi fanisa ku kwetsima ni ku xonga?
NDZIMA 1
“Ntamu Lowukulu”
NDZIMA 4
“Yehovha U . . . Ni Matimba Lamakulu”
Xana matimba ya Xikwembu ma fanele ma endla leswaku hi xi chava? Nhlamulo ku nga ha va ina kumbe e-e.
NDZIMA 5
Matimba Yo Tumbuluxa
—Ya “Muendli Wa Tilo Ni Misava”
Ku suka eka dyambu ra hina lerikulu ku ya eka n’wabvuma, ntumbuluko wa Xikwembu wu nga hi dyondzisa nchumu wun’wana wa nkoka malunghana na xona.
NDZIMA 6
Matimba Lama Lovisaka
—“Yehovha I Nhenha Ya Nyimpi”
Xana swi tisa ku yini leswaku “Xikwembu xa ku rhula” xi lwa nyimpi?
NDZIMA 7
Matimba Ya Ku Sirhelela—‘Xikwembu I Vutumbelo Bya Hina’
Xikwembu xi sirhelela malandza ya xona hi tindlela timbirhi, kambe yin’we i ya nkoka swinene.
NDZIMA 8
Matimba Yo Vuyetela—Yehovha U “Endla Swilo Hinkwaswo Swi Va Leswintshwa”
Ana se Yehovha u vuyetele vugandzeri lebyi tengeke. I yini leswi a nga ta swi vuyetela enkarhini lowu taka?
NDZIMA 9
“Kreste I Matimba Ya Xikwembu”
Xana masingita ni tidyondzo ta Yesu Kreste ti kombisa yini malunghana na Yehovha?
NDZIMA 10
“Vanani Vatekeleri Va Xikwembu” Eka Ndlela Leyi Mi Tirhisaka Matimba Ha Yona
U nga ha va u ri ni matimba lamakulu ku tlula ndlela leyi u ehleketaka ha yona
NDZIMA 2
“U Rhandza Vululami”
NDZIMA 11
“Tindlela Takwe Hinkwato I Vululami”
Ha yini vululami bya Xikwembu ku ri mfanelo leyinene ya xona?
NDZIMA 12
“Xana Xikwembu Xi Kala Vululami?”
Loko Yehovha a venga vuhomboloki, ha yini byi tele laha misaveni?
NDZIMA 13
“Nawu Wa Yehovha Wu Hetisekile”
Xana fambiselo ra nawu ri nga endla njhani leswaku ku va ni rirhandzu?
NDZIMA 14
Yehovha U Lunghiselele “Nkutsulo Wa Lavo Tala”
Dyondzo yo olova kambe ya nkoka yi nga hi pfuna ku tshinela eka Xikwembu.
NDZIMA 15
Yesu U “Veka Vululami eMisaveni”
Yesu u byi kombise njhani vululami enkarhini lowu nga hundza? U byi endla njhani sweswi? Nakambe u ta endla yini leswaku ku va ni vululami enkarhini lowu taka?
NDZIMA 16
“Kombisa Vululami” Loko U Ri Karhi U Famba Ni Xikwembu
Ha yini Yesu a nyikele xilemukiso lexi nge: “Tshikani ku avanyisa leswaku mi nga avanyisiwi”?
XIYENGE 3
“Mbilu Yo Tlhariha”
NDZIMA 17
‘Mawaku Ku Enta Ka Vutlhari Bya Xikwembu!’
Ha yini vutlhari bya Xikwembu byi tlakuke ku tlula vutivi bya xona ni ku twisisa ka xona?
NDZIMA 18
Vutlhari Lebyi Nga ‘eRitweni Ra Xikwembu’
Ha yini Xikwembu xi tirhise vanhu ku tsala Bibele ematshan’weni yo tirhisa tintsumi kumbe xi titsalela a yona?
NDZIMA 19
“Vutlhari Bya Xikwembu Bya Xihundla Xo Kwetsima”
Hi xihi xihundla xo kwetsima lexi Xikwembu xi tshameke xi xi tumbeta kambe sweswi xi xi paluxeke?
NDZIMA 20
“Xi Ni Mbilu Yo Tlhariha”
—Kambe Xa Titsongahata
Ha yini Hosi ya vuako hinkwabyo yi titsongahata?
NDZIMA 21
Yesu U Paluxa “Vutlharhi Lebyi Humaka Eka Xikwembu”
Xana dyondzo ya Yesu yi va ma susumetele njhani masocha leswaku ma n’wi pfalela handle ka nandzu?
NDZIMA 22
Xana Wa Byi Tirhisa “Vutlhari Lebyi Humaka eHenhla”?
Bibele yi nyikela minkongomiso ya mune leswaku yi ku pfuna ku hlakulela vutlhari lebyi humaka eka Xikwembu.
XIYENGE 4
“Xikwembu I Rirhandzu”
NDZIMA 23
“Hi Xona Xi Nga Sungula Xi Hi Rhandza”
Xana marito lama nge “Xikwembu i rirhandzu” ma vula yini hakunene?
NDZIMA 24
Ku Hava Lexi Nga Ta Hi “Hambanisa Ni Rirhandzu Ra Xikwembu”
Hlula vunwa ra leswaku a a wu rhandziwi ni leswaku a wu pfuni nchumu eka Xikwembu.
NDZIMA 25
“Ntsetselelo Lowukulu Wa Xikwembu Xa Hina”
Xana ntwela-vusiwana wa Xikwembu lowu xi nga na wona eka wena wu nga fanisiwa njhani ni loyi manana a nga na wona eka n’wana wakwe?
NDZIMA 26
Xikwembu Lexi ‘Lunghekeleke Ku Rivalela
Leswi Xikwembu xi tsundzukaka swilo hinkwaswo, xana xi nga rivalela njhani xi tlhela xi rivala?
NDZIMA 27
“Mawaku Ku Kula Ka Vunene Bya Yena!”
Kahle-kahle vunene bya Xikwembu i yini?
NDZIMA 28
“Hi Wena Ntsena U Tshembekeke”
Ha yini Xikwembu xi ri ni mfanelo leyi tlakukeke ku nga ku tshembeka?
NDZIMA 29
“Ku Tiva Rirhandzu Ra Kreste”
Timfanelo tinharhu ta Yesu ta rirhandzu ti kombisa rirhandzu ra Yehovha.
NDZIMA 30
“Mi Hambeta Mi Famba eRirhandzwini”
Vakorinto wo Sungula yi kombisa tindlela ta 14 leti hi nga kombisaka rirhandzu ha tona.
NDZIMA 31
“Tshinelani Eka Xikwembu, Kutani Xi Ta Tshinela Eka N’wina”
Hi xihi xivutiso xa nkoka lexi u nga tivutisaka xona? Xana u ta hlamula njhani?


text:
XALAMUKA! December 2014 | Leswi U Faneleke U Swi Tiva Hi Vuvabyi Bya Mianakanyo
Vuvabyi bya mianakanyo byi nga pfilunganya munhu swinene, nilokoswiritano vanhu vo tala lava nga na byona a va byi lavi vutshunguri. Ha yini?
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Leswi U Faneleke U Swi Tiva Hi Vuvabyi Bya Mianakanyo
Magoza ya kaye lama nga ku pfunaka ku langutana ni vuvabyi bya mianakanyo hi ndlela leyi humelelaka.
Ta Rivala
Tinhloko-mhaka ti katsa: rhekhodo ya xiharhi lexi hanyeke malembe yo tala, tiva leri dumeke leri lavaka ku oma ni nkarhi wa khombo elembeni lowu vanhu vo tala va khomiwaka hi vuvabyi bya mbilu.
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU
Ndlela Yo Pfumelelana Ni Swiyimo
Magoza ya mune lama nga pfunaka wena ni nkataku leswaku mi papalata ku holova kutani mi kuma ntlhantlho mi ri vambirhi.
Xihadyana Lexi Nga Ni Mahlo Lamakulu
Mahlo ya xihadyana lexi i makulu ku tlula byongo bya xona.
INTERVIEW
Profesa Wa Timali U Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
Profesa Stephen Taylor u vula leswaku ku dyondza Bibele a ku ri vuvekisi lebyinene ku tlula hinkwabyo lebyi a tshameke a byi endla.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Misava
Xana misava yi ta lovisiwa?
Xikombo Xa Tinhloko-mhaka Ta Xalamuka! Xa 2014
Xikombo xa swihloko hinkwaswo leswi kandziyisiweke eka Xalamuka! hi 2014 swi xaxametiwe hi ku ya hi tinhloko-mhaka.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezekiyele 14:1-23
14 Kutani vavanuna lava humaka eka lava va dyuhaleke va Israyele va ta eka mina, va tshama emahlweni ka mina.+2 Rito ra Yehovha ri fika eka mina, ri ku:3 “N’wana wa munhu, loko ku ri vavanuna lava, va tise swifaniso swa vona swa hava leswi hombolokeke embilwini ya vona, naswona xikhunguvanyiso lexi vangaka xihoxo xa vona va xi veke emahlweni ka swikandza swa vona.+ Xana va nga vutisisa ha mina hakunene?+4 Hikokwalaho va byele u ku, ‘Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Munhu un’wana ni un’wana wa yindlu ya Israyele loyi a tisaka swifaniso swa hava leswi hombolokeke+ embilwini yakwe, loyi a vekaka xikhunguvanyiso lexi vangaka xihoxo xakwe emahlweni ka xikandza xa yena, a ya eka muprofeta, mina Yehovha, ndzi ta n’wi hlamula emhakeni leyi hi ku ya hi vunyingi bya swifaniso swakwe swa hava leswi hombolokeke,+5 leswaku ndzi khoma yindlu ya Israyele hi mbilu ya yona,+ hikuva va sukile eka mina hikwalaho ka swifaniso swa vona swa hava leswi hombolokeke—hinkwavo ka vona.”’+6 “Hikokwalaho byela yindlu ya Israyele, u ku, ‘Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Vuyani, mi tlhela eka swifaniso swa n’wina swa hava leswi hombolokeke,+ mi fularhelisa swikandza swa n’wina eka swilo swa n’wina hinkwaswo leswi nyenyetsaka;+7 hikuva munhu un’wana ni un’wana wa yindlu ya Israyele kumbe loyi a humaka eka valuveri lava luveleke eIsrayele, loyi a tshikaka ku ndzi landzela+ kutani a tisa swifaniso swakwe swa hava leswi hombolokeke embilwini ya yena, a veka xikhunguvanyiso lexi vangaka xihoxo xakwe emahlweni ka xikandza xa yena,+ a ya eka muprofeta a ya vutisisa ha mina, mina Yehovha, ndzi ta n’wi hlamula hi ndzexe.8 Xikandza xa mina xi fanele xi lwa ni munhu yoloye,+ ndzi n’wi veka a va xikombiso+ ni xihlekulo,+ naswona ndzi ta n’wi susa exikarhi ka vanhu va mina;+ n’wina mi ta boheka ku tiva leswaku hi mina Yehovha.”’+9 “‘Loko muprofeta o tshuka a yengeka, a vula rito, mina Yehovha, ndzi n’wi yengile muprofeta yoloye;+ ndzi ta tshambuluta voko ra mina ehenhla ka yena, ndzi n’wi lovisa exikarhi ka vanhu va mina va Israyele.+10 Va ta boheka ku byarha xihoxo xa vona.+ Xihoxo xa loyi a vutisisaka xi ta fana ni xihoxo xa muprofeta,+11 leswaku vanhu va yindlu ya Israyele va nga tshuki va hambuka va tshika ku ndzi landzela,+ va nga ha tlheli va tinyamisa hi ku tlula nawu ka vona hinkwako. Va fanele va va vanhu va mina, mina ndzi ta va Xikwembu xa vona,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.”+12 Rito ra Yehovha ri ya emahlweni ri fika eka mina, ri ku:13 “N’wana wa munhu, loko tiko ro tshuka ri ndzi dyohela hi ku endla hi ku pfumala ku tshembeka,+ ndzi ta tshambulutela voko ra mina ehenhla ka rona, kutani ndzi tshova tinhonga leti swinkwa leswi vumbekeke ku fana ni swingwavila swi tlhomiweke eka tona,+ ndzi ta rhumela ndlala+ eka rona, ndzi lovisa munhu wa la misaveni ni xifuwo+ eka rona.”14 “‘Loko vavanuna lava vanharhu a va ri kona exikarhi ka rona, Nowa,+ Daniyele+ na Yobo,+ hikwalaho ka ku lulama+ ka vona a va ta kutsula moya-xiviri wa vona,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.”+15 “‘Kumbe, loko ndzo hundzisa swivandzana swo biha etikweni leri,+ kunene swi ri pfumata vana,+ kutani ri va rhumbi leri ku nga tsemakanyiki munhu eka rona hikwalaho ka swivandzana,+16 loko vavanuna lava vanharhu a va ri exikarhi ka rona, loko ntsena ndza ha hanya,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, ‘a va nga ta va kutsula vana va majaha ni va vanhwanyana; a ku ta kutsuriwa vona, vona ntsena, tiko rona a ri ta va rhumbi.’”+17 “‘Kumbe, loko ndzo tisa banga ehenhla ka tiko,+ kutani ndzi ku: “Banga a ri hundze exikarhi ka tiko,” ndzi dlaya munhu wa la misaveni ni xifuwo eka rona,+18 hambiloko vavanuna lava vanharhu a va ri exikarhi ka rona,+ loko ntsena ndza ha hanya,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, ‘a va nga ta va kutsula vana va majaha kumbe va vanhwanyana, a ku ta kutsuriwa vona,+ vona ntsena.’”19 “‘Kumbe, loko ndzo rhumela ntungu etikweni rero,+ ndzi chululela vukarhi bya mina ehenhla ka rona hi ngati,+ leswaku ndzi dlaya munhu wa la misaveni ni xifuwo eka rona,20 hambiloko Nowa,+ Daniyele+ na Yobo+ a va ri exikarhi ka rona,+ loko ntsena ndza ha hanya,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, ‘a va nga ta va kutsula vana va majaha kumbe va vanhwanyana; a va ta kutsula moya-xiviri wa vona hikwalaho ka ku lulama ka vona.’”+21 “Hikuva Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Hikwalaho, swi ta va tano loko ku ta swiendlo swa mina swa mune swa vuavanyisi leswi twisaka ku vava+—banga ni ndlala ni xivandzana xo biha ni ntungu+—entiyisweni ndzi ta rhumela eka Yerusalema, ndzi ya dlaya munhu wa la misaveni ni xifuwo+ eka yena.22 Kambe waswivo, kunene eka yena ku ta sala vanhu va ntlawa lowu poneke, lava va humesiwaka.+ Vana va majaha ni va vanhwanyana, hi lava! Va ta eka n’wina, mi ta vona ndlela ya vona ni ku tirhisana ka vona.+ Kunene mi ta chaveleriwa ekhombyeni leri ndzi nga ta va ndzi ri tise ehenhla ka Yerusalema, hinkwaswo leswi ndzi nga ta va ndzi swi tise ehenhla ka yena.’”23 “‘Kunene va ta mi chavelela loko mi vona ndlela ya vona ni ku tirhisana ka vona; kutani mi ta tiva leswaku hinkwaswo leswi ndzi nga ta swi endla eka yena a ndzi swi endli handle ka xivangelo,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.”+


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezra 1:1-11
1 Hi lembe ro sungula ra Korexe+ hosi ya Peresiya, leswaku ku hetiseka rito ra Yehovha leri humaka enon’wini wa Yeremiya,+ Yehovha u pfuxe+ moya wa Korexe hosi ya Peresiya leswaku a huwelela+ emfun’weni wakwe hinkwawo, ni ku tsala,+ a ku:2 “Korexe hosi ya Peresiya u te,+ ‘Yehovha Xikwembu xa matilo+ u ndzi nyike mimfumo hinkwayo ya misava,+ naswona u ndzi lerise leswaku ndzi n’wi akela yindlu eYerusalema,+ leyi yi nga eYuda.3 Un’wana ni un’wana la nga kona exikarhi ka n’wina wa vanhu vakwe hinkwavo, onge Xikwembu xakwe xi nga va na yena.+ Xisweswo a a tlhandlukele eYerusalema, leyi yi nga eYuda, a pfuxa yindlu ya Yehovha Xikwembu xa Israyele—i Xikwembu xa ntiyiso+—leyi a yi ri eYerusalema.+4 Loko ku ri mani na mani loyi a seleke etindhawini leti a luveleke eka tona,+ vanhu va ndhawu yoleyo a va n’wi pfune hi silivhere ni nsuku ni nhundzu ni swifuwo swin’we ni gandzelo ra ku tirhandzela+ ra yindlu ya Xikwembu xa ntiyiso, leyi a yi ri eYerusalema.’”5 Kutani varhangeri+ va vatata wa Yuda na Benjamini ni vaprista ni Valevhi ni hinkwavo lava moya wa Xikwembu xa ntiyiso wu pfukeke eka vona,+ va tlhandluka va ya pfuxa yindlu ya Yehovha,+ leyi a yi ri eYerusalema.6 Loko ku ri hinkwavo lava va va rhendzeleke, va tiyise+ mavoko ya vona hi swingolongondzwana swa silivhere, swa nsuku, hi nhundzu ni swifuwo ni swilo swo hlawuleka, handle ka hinkwaswo leswi a va swi endla hi ku tirhandzela.+7 Nakambe, Hosi Korexe a humesa swingolongondzwana swa yindlu ya Yehovha,+ leswi Nebukadnetsara a swi humeseke eYerusalema+ a swi veka endlwini ya xikwembu xakwe.+8 Kutani Korexe hosi ya Peresiya a swi humesa swi languteriwa hi Mitiredata mutameri wa xuma ni ku swi hlayela Xexebazara+ ndhuna ya Yuda.+9 Hi leyi nhlayo ya swona: swibya leswi fanaka ni swirhundzu swa nsuku swa 30, swibya leswi fanaka ni swirhundzu swa silivhere swa 1 000, swibya swin’wana swa le tlhelo swa 29,10 minkambana+ ya nsuku ya 30, minkambana ya vumbirhi ya silivhere ya 410 ni swingolongondzwana swin’wana swa 1 000.11 Swingolongondzwana hinkwaswo swa nsuku ni silivhere a swi ri 5 400. Xexebazara+ a swi humesa hinkwaswo, swin’we ni ku humesa vanhu lava a va ri evukhumbini+ le Babilona va ya eYerusalema.


text:
Yindlu ya Satyagraha
Yindlu yaSatyagraha, leyi tivekaka ngopfu hi Yindlu yaGandhi, i muti wa Mahatma Gandhi lowu akiweke e Joni, naswona hi laha a tshameke no tirhela kona eka maleme ya 1908 na 1909. Yi tsarisiwe eka nxaxamelo wa matimu na ndhavuko wa Joni. Sweswi wuI tirhisiwa tani hi yindlu yo rhurhela va yeni naswona wu thlela wu tirhisiwa tanihi Myuziyamu. Rito Satyagraha rivula kukhoma ntiyiso. Yindlu leyi yi mpfapfarhutiweriwe Gandi hi Hermann Kallenbach.
Matimu[Lulamisa | edit source]
Gandhi uhete makume mbirhi-n'we(21) wamalambe e Afrika Dzonga, kusukela hi lembe ra 1893 kuya eka 1914, hambileswi a khomeke maendzo yoya e Indiya na Bhrithani.[1] Kuvuriwa leswaku Gandhi dyondze hi xihlawuhlawu ro sungula loko ata khomiwa exitichini xa xitimela xa dorobha ra Pietermaritzburg, hikwalaho ka ku kumeka a khandziye eka kalichi ra valungu ntsena.[2]
Hi lembe ra 1904, Gandhi u hlangane na Herman Kallenbach, Mupfapfarhuli wa swiako loyi a ari mujarimani wa mujuda naswona a fikeke laha Afrika Dzonga hi lembe ra 1896. Hi lembe ra 1907, Kallenbach u pfapfarhute yindlu leyi a yisekeriwe eka ma akele ya rhontavula [3] kambe yi akiwe hi maekele yale Yuropa. Yindlu leyi yityiwe Tshanga.
Yindlu leyi ayirini mavala ya ti hanci na rivala rotlanga Thenisi, hambiswiritano havumbirhi byavona a va hanya vutomi byo titsona no encisa. Gandhi a atlela e lawuni rale henhla laha a anghena hi ku gonya xitepisi, hambiswiritano havambirhi a va hlanganela kutirhisa xitiko naswona a ava amukela vayeni a lawini rohumula. Yindlu a yiri hava minyangwa ya lendzeni, leswi aswi endla leswaku vaboheke kuhumela ehandle leswaku vakota ku nghena e lawini rin'wana. Kallenbach u hundzuriwe swinene hivutomi lebyi a va byi hanya, kufikela laha mali leyi a tihanyisa hi yona yi hungutekeke kuya aka vukhume bya leyi a yitirhisa.[4] Vahetelele va rhurhile hi lembe ra 1909, naswona yindlu yindlu yive na vinyi vohlayanyana [5] kufikela hi lembe ra 2009 loko yi ta xaviwa khampani ya mafurhwa (Voyageurs du Monde), leswi endleke mfumo wa le Indiya gome tani hileswi a va tiyimisele kuxava yindlu leyi, va xavela ku yiendla ndzaka ya matimu.[6] Khampani ya mafurhwa yi pfuxelele yindlu leyi naswona yi yi endla Miyuziyamu leyi pfumelelaka ku endzeriwa hi mani na mani naswona yitlela yiva yindlu yo rhurhela va endzi hi lembe ra 2011.
Miyuziyamu leyi yirhangeriwa no hlayisiwa hiLauren Segal,[1] loyi a hlayisaka timiyuziyamu tin'wana, kuhlanganisa na miyuziyamu ya Khale ka mfumo wa xihlawuhlawu (Apartheid).[7] Rito Satyagraha ri hunduluxeriwa kuvula "Matimba ya Ntiyiso", naswona ri hlamusela mahanyelo vusihalari byo kala nyimpi lebyi sunguriweke hi Gandhi loko a ha tshama laha e Afrika Dzonga.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- "Serene Satyagraha House opens". City of Johannesburg. Retrieved 19 June 2013.
- Gandhi History in South Africa, accessed 18 June 2013
- "Hermann Kallenbach", Artefacts.co.za, accessed 18 June 2013
- "Who was Hermann Kallenbach", DNA India.
- "the Museum". satyagrahahouse.com. Retrieved 19 June 2013.
- Smith, David (9 October 2009). "French firm wins bidding war for Gandhi house". The Guardian. Retrieved 31 July 2013.
- Musum, satyagrahahouse.com, accessed 18 June 2013


text:
MAHANYELO YA VAKRESTE
Ndlela Yo Tirhisa Broxara Leyi Nge I Vamani Lava Endlaka Ku Rhandza Ka Yehovha Namuntlha?
Broxara leyi nge I Vamani Lava Endlaka Ku Rhandza Ka Yehovha Namuntlha? yi endleriwe ku yi dyondza ni swichudeni swa Bibele eku sunguleni kumbe emakumu ka dyondzo yin’wana ni yin’wana. * Dyondzo 1 ku ya eka 4 ti endleriwe leswaku swichudeni swi hi tiva kahle, kasi dyondzo 5 ku ya eka 14 ti endleriwe ku swi pfuna ku dyondza hi mintirho ya hina naswona dyondzo 15 ku ya eka 28 ti swi komba ndlela leyi nhlengeletano ya hina yi tirhaka ha yona. I swa nkoka ku kambisisa tidyondzo hi ku landzelelana ka tona handle ka loko xichudeni xi lava ku tiva swo karhi hi nkarhi wolowo. Dyondzo yin’wana ni yin’wana yi helela eka tluka rin’we naswona yi nga dyondziwa ni swichudeni hi timinete ta ntlhanu ku ya eka ta khume.
Bulani hi xivutiso lexi nga eku sunguleni ka dyondzo
Hlayani dyondzo hinkwayo kumbe hi swiyenge
Bulani hi leswi mi swi hlayeke. Kambisisani swivutiso leswi nga ehansi ka tluka ni swifaniso. Hlayani mi tlhela mi bula hi matsalwa loko swi fanerile. Kandziyisa leswaku swihlokwana leswi tsariweke hi marito yo dzwihala swi hlamula xivutiso xa nhlokomhaka ya dyondzo
Loko ku ri ni bokisi leri nge “Kuma Leswi Engetelekeke,” ri hlayeni kutani u khutaza xichudeni xa wena leswaku xi landzelela xiringanyeto lexi nga eka rona
^ ndzim. 3 Broxara leyi nga eka website hi yona leyi nga enkarhini.


text:
NDZIMA YA VUKHUME-NHARHU
U Dyondze Eka Swihoxo Leswi A Swi Endleke
1, 2. (a) Ku humelele yini eka Yonasi ni vatluti va xikepe hileswi Yonasi a endleke xihoxo? (b)Xana mhaka ya Yonasi yi nga hi pfuna njhani?
YONASI a a navela onge a nga herisa pongo leri chavisaka. A ku nga ri ra mheho ya matimba ntsena leyi a yi hundza hi le xikarhi ka mapindza lama khomeleleke maseyila ya xikepe; naswona a ku nga ri pongo ra magandlati lamakulu lawa a ma hima xikepe hi le matlhelo ka xona, ma endla leswaku mapulanga ma twakala onge ma le ku tshovekeni. Kambe a ku ri huwa leyi a yi biwa hi vatluti ni mulawuri wa vona tanihi leswi a va ri karhi va ringeta ku xi kongomisa leswaku xi nga mbombomeli. Yonasi a a tiyiseka leswaku vavanuna volavo a va ri kusuhi ni ku fa hikwalaho ka yena!
2 I yini leswi endleke leswaku Yonasi a va exiyin’weni xexo lexi chavisaka? U endle xihoxo lexikulu loko a ri karhi a endla ku rhandza ka Yehovha Xikwembu. Xana u endle yini? Xana vuxaka byakwe na Yehovha a byi nga ha ta lunghiseka? Tinhlamulo ta swivutiso leswi ti nga hi dyondzisa swo tala. Hi xikombiso, mhaka ya Yonasi yi hi pfuna ku vona leswaku hambi ku ri vanhu lava nga ni ripfumelo leri tiyeke va nga swi endla swihoxo naswona yi tlhela yi kombisa ndlela leyi va nga swi lulamisaka ha yona swihoxo swa vona.
Muprofeta La Humaka eGaleliya
3-5. (a) Xana hakanyingi vanhu va n’wi teka njhani Yonasi? (b) Xana hi tiva yini hi vuxokoxoko bya Yonasi? (Nakambe vona nhlamuselo ya le hansi.) (c) Ha yini ntirho wa Yonasi tanihi muprofeta a wu nga olovi?
3 Leswi Yonasi a nga tshama a endla xihoxo xa ku nga yingisi ni ku tiomisa nhloko, vanhu van’wana va n’wi teka a ri munhu wo biha. Kambe a a nga ri tano. Tsundzuka leswaku Yonasi a a hlawuriwe hi Yehovha Xikwembu leswaku a va muprofeta wakwe. Yehovha a a ta va a nga n’wi hlawulanga ku byarha vutihlamuleri byebyo bya nkoka loko a a nga tshembekanga kumbe a nga lulamanga.
Ku ni swilo swo tala leswinene hi Yonasi ku tlula leswi a swi endleke leswi nga riki swinene
4 Bibele a yi hi nyiki vuxokoxoko byo tala malunghana ni lomu Yonasi a a huma kona. (Hlaya 2 Tihosi 14:25.) A a huma eGati-hefere, ku nga ndhawu leyi nga kwalomu ka tikhilomitara ta mune ku suka emutini wa Nazareta, lowu Yesu Kreste a a ta kulela eka wona kwalomu ka malembe-xidzana ya nhungu lawa a ma ta landzela. * Yonasi u ve muprofeta hi nkarhi wa ku fuma ka Hosi Yerobuwamu wa Vumbirhi eka mfumo wa Israyele wa tinyimba ta khume. Se a ku ri khale Eliya a file; Elixa, mutlhandlami wakwe, u fe hi nkarhi wa ku fuma ka tata wa Yerobuwamu. Hambileswi Yehovha a tirhiseke vavanuna volavo ku herisa vugandzeri bya Bali, Vaisrayele va tlhele va hambuka hi vomu. Sweswi tiko hinkwaro a ri kuceteriwa hi hosi leyi a yi “hambeta [yi] endla swo biha ematihlweni ya Yehovha.” (2 Tih. 14:24) Hikwalaho, ntirho wa Yonasi wa ku va muprofeta a wu nga olovi kumbe ku tsakisa. Kambe u wu endlile hi ku tshembeka.
5 Kambe siku rin’wana Yonasi u boheke ku endla xiboho lexikulu. Yehovha u n’wi nyike xiavelo lexi eka yena a xi vonaka xi tika swinene. I yini leswi Yehovha a n’wi kombeleke leswaku a swi endla?
‘Suka U Yima, U Ya eNinivha’
6. Xana Yehovha u nyike Yonasi xiavelo xihi naswona ha yini xi nga ha vonakaka onge a xi tika?
6 Yehovha u byele Yonasi a ku: “Suka u yima, u ya emutini lowukulu wa Ninivha, u huwelela, u wu byela leswaku vubihi bya wona byi fikile emahlweni ka mina.” (Yon. 1:2) Swa olova ku vona leswaku ha yini xiavelo lexi xi vonake xi tika eka Yonasi. Ku ya emutini wa Ninivha a ku ri mpfhuka lowu nga endlaka tikhilomitara ta kwalomu ka 800 ku ya evuxeni, ku nga riendzo leri nga tekaka kwalomu ka n’hweti loko u famba hi milenge. Hambiswiritano, swi tikomba onge swiphiqo leswi a a ta langutana na swona loko a ha ri eku fambeni a swi antswa swinene ku tlula leswi a a ta langutana na swona loko se a fikile. Loko Yonasi a fika eNinivha, a a fanele a byela Vaasiriya, lava a va dume hi madzolonga ni tihanyi, hi ta rungula ra ku avanyisa ka Yehovha. Leswi vanhu va Xikwembu va nga hundzukangiki etindleleni ta vona to biha, xana Yonasi a a ta langutela leswaku vahedeni lava va hundzuka? Xana nandza un’we wa Yehovha a a ta swi kota ku hundzisa rungula rero emutini lowukulu wa Ninivha, lowu a wu ta vitaniwa “muti lowu halataka ngati”?—Nah. 3:1, 7.
7, 8. (a) Yonasi a a tiyimisele ku fika kwihi ku balekela xiavelo lexi Yehovha a a n’wi nyike xona? (b) Ha yini hi nga fanelanga hi hatlisela ku vula leswaku Yonasi a a ri toya?
7 Swi nga ha endleka leswaku Yonasi u ehlekete hi timhaka teto. Sweswo a hi swi tivi. Kambe leswi hi swi tivaka hileswaku u balekele ntirho lowu a nyikiweke wona. Yehovha u n’wi lerise ku ya evuxeni; Yonasi u chochovele a ya evupela-dyambu. U ye eribuweni emutini lowu nga ni hlaluko lowu vuriwaka Yopa, laha a kumeke xikepe lexi a xi ya eTaraxixi. Vakambisisi van’wana va vula leswaku Taraxixi a yi ri eSpaniya. Loko swi ri tano, Yonasi u ye endhawini leyi a yi ri ekule na Ninivha hi tikhilomitara ta kwalomu ka 3 500. Riendzo rolero ro ya evugimamusi bya Lwandle Lerikulu ri nga ha va ri teke lembe hinkwaro! Hakunene Yonasi a a tiyimisele ku balekela xiavelo lexi Yehovha a a n’wi nyike xona!—Hlaya Yonasi 1:3.
8 Xana leswi swi vula leswaku Yonasi a a ri toya? A hi fanelanga hi hatlisela ku vula tano. Hilaha hi nga ta swi vona hakona, a a ri ni xivindzi lexikulu. Ku fana na hina hinkwerhu, Yonasi a a nga hetisekanga naswona a a endla swihoxo swo tala leswikulu. (Ps. 51:5) Hinkwerhu ka hina minkarhi yin’wana hi khomiwa hi rhumbyana.
9. Xana minkarhi yin’wana hi nga titwa njhani hi xiavelo xa Yehovha naswona i mhaka yihi leyi hi faneleke hi tshama hi ri karhi hi yi tsundzuka eminkarhini yo tano?
9 Minkarhi yin’wana Xikwembu xi nga ha hi kombela leswaku hi endla swilo leswi hina hi nga swi tekaka swi tika kumbe swi nga koteki ku swi endla. Swi nga ha hi chavisa hambi ku ri ku chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu, lawa Vakreste va lerisiwaka ku ma chumayela. (Mat. 24:14) Hi nga ha ma rivala hi ku olova marito lama vuriweke hi Yesu lama nge: “Swilo hinkwaswo swa koteka eka Xikwembu.” (Mar. 10:27) Loko minkarhi yin’wana hi pfa hi rivala mhaka yoleyo, kumbexana hi nga swi twisisa swiphiqo leswi Yonasi a hlangavetaneke na swona. Kambe, xana ku baleka ka Yonasi swi ve ni vuyelo byihi?
Yehovha U Tshinye Muprofeta Wakwe La Hambukeke
10, 11. (a) Xana Yonasi a nga va a tibyela yini loko xikepe xi ri karhi xi suka eribuweni? (b) Hi rihi khombo leri weleke xikepe ni vatluti va xona?
10 Ehleketa Yonasi a tshame endzeni ka xikepe, kumbexana xikepe lexi rhwalaka nhundzu xa Vafenikiya. A a langutile loko mulawuri wa xikepe ni vatluti va xona va ri karhi va xi tluta va xi susa ehlalukweni. Loko hakatsongo-tsongo Yonasi a nga ha ri voni ribuwa, kumbexana a a tibyela leswaku a a balekela khombo leri a a ri chava swinene. Kambe hiloko maxelo ma cinca hi xitshuketa.
11 Mheho ya matimba yi pfindluse lwandle hiloko ri sungula ku kariha, ri va ni magandlati lamakulu lama nga khubumetaka hambi ku ri swikepe swa manguva lawa. A swi tekanga nkarhi wo leha leswaku xikepe xexo xa mapulanga xi vonaka xi ri xitsongo swinene naswona xi nga tiyanga, xi nga ha vonaki exikarhi ka magandlati lamakulu lama a ma hobomulana kunene. Xana Yonasi a a swi tiva hi nkarhi wolowo leswi a swi tsaleke endzhakunyana—leswaku ‘Yehovha u rhumele mheho leyikulu elwandle’? A hi swi tivi. Kambe u vone leswaku vatluti va sungule ku rilela swikwembu swa vona swo hambana-hambana naswona a a swi tiva leswaku swikwembu swa vona a swi nga ta va pfuna. (Lev. 19:4) Buku yakwe yi ri: “Loko ku ri xikepe, a xi ri kusuhi ni ku tshoveka.” (Yon. 1:4) Kutani Yonasi a a ta khongela njhani eka Xikwembu lexi a a xi balekela?
12. (a) Ha yini hi nga fanelanga hi hatlisela ku vula leswaku Yonasi a a nga khathali hi vuhlayiseki bya van’wana loko ku ri ni xidzedze? (Nakambe vona nhlamuselo ya le hansi.) (b) Xana Yehovha u swi paluxe njhani leswi vangeke khombo leri?
12 Leswi Yonasi a a vona onge a nge swi koti ku va pfuna, u nghene endzeni ka xikepe kutani a kuma ndhawu a etlela. Kwalaho, u khomiwe hi vurhongo lebyikulu. * Mulawuri wa xikepe u kume Yonasi, hiloko a n’wi pfuxa kutani a n’wi lerisa leswaku a khongela eka xikwembu xakwe hilaha lavan’wana hinkwavo a va endla hakona. Leswi vatluti a va tiyiseka leswaku xidzedze lexi a xi nga tolovelekanga, va hoxe vuhlolotwana leswaku va ta vona leswaku i mani exikarhi ka vona loyi a a va vangela khombo leri. A swi kanakanisi leswaku Yonasi u tsemeke nhlana loko vuhlolotwana byi nga va kombi lavan’wana. Hi ku hatlisa ntiyiso wu ve erivaleni. Yehovha hi yena loyi a a vanga xidzedze swin’we ni ku endla leswaku vuhlolotwana byi komba munhu un’we ntsena, ku nga Yonasi!—Hlaya Yonasi 1:5-7.
13. (a) Xana Yonasi u va byele yini vatluti? (b) Xana Yonasi u kombele vatluti leswaku va endla yini, naswona ha yini?
13 Yonasi u hlamusele vatluti mhaka hinkwayo. U va byele leswaku a a ri nandza wa Xikwembu xa matimba hinkwawo, ku nga Yehovha. Lexi a ku ri Xikwembu lexi a xi hlundzukiseke hileswi a xi balekeleke, a va vangela khombo leri leri chavisaka. Vavanuna volavo va chave ngopfu, naswona Yonasi a a swi vona sweswo ematihlweni ya vona. Va n’wi vutisile leswaku va endla yini ha yena leswaku va ta ponisa xikepe swin’we ni vutomi bya vona. Xana u te yini? Kumbexana Yonasi u chave ngopfu loko a ehleketa a ri karhi a nwela elwandle rolero leri kariheke ni leri titimelaka. Kambe, xana a a ta va tshika njhani vavanuna volavo hinkwavo va fa hi ndlela yoleyo kasi a a swi tiva leswi a a fanele a swi endla leswaku va pona? Kutani u te: “Ndzi tlakuleni mi ndzi lahlela elwandle, lwandle ri ta miyela; hikuva ndza swi lemuka leswaku hi mina loyi a vangaka leswaku xidzedze lexi lexikulu xi va ehenhla ka n’wina.”—Yon. 1:12.
14, 15. (a) Xana hi nga ri tekelela njhani ripfumelo ra Yonasi? (b) Xana vatluti va angule njhani eka xikombelo xa Yonasi?
14 Hakunene marito wolawo ma kombisa leswaku Yonasi a a nga ri toya. Swi fanele swi n’wi tsakisile Yehovha ku vona xivindzi xa Yonasi ni ku tinyikela kakwe hi nkarhi wolowo wo chavisa. Laha hi vona ripfumelo ra Yonasi ro tiya. Namuntlha hi nga n’wi tekelela hi ku khathala swinene hi vuhlayiseki bya van’wana ku tlula bya hina. (Yoh. 13:34, 35) Loko hi vona munhu a lava ku pfuniwa hi swilo swa nyama, hi ku chaveleriwa kumbe hi ku tiyisa vuxaka bya yena na Yehovha, xana ha tinyikela leswaku hi n’wi pfuna? Yehovha u ta tsaka loko hi endla tano!
15 Kumbexana vatluti swi va khumbile na vona, hikuva eku sunguleni a va nga lavi ku endla hilaha Yonasi a va byeleke hakona! Kambe, va endle hinkwaswo leswi va nga swi kotaka leswaku va papalata xidzedze kambe matshalatshala ya vona ma ve ya hava hikuva xidzedze xi ye xi tinyika matimba. Kambe eku heteleleni va swi vonile leswaku ku hava lexi a va ta xi endla. Va huwelele eka Yehovha, Xikwembu xa Yonasi, leswaku a va ni musa eka vona, kutani va n’wi tlakula va n’wi lahlela elwandle.—Yon. 1:13-15.
Yonasi U Kombisiwe Musa A Tlhela A Ponisiwa
16, 17. Hlamusela leswi humeleleke eka Yonasi loko a cukumetiwa ehandle ka xikepe. (Nakambe vona swifaniso.)
16 Yonasi u wele exikarhi ka magandlati lama kariheke. Kumbexana u ringete ku hlambela leswaku a nga nweli naswona u vone khuvi leri a ri pfindlusiwa loko xikepe xi ri karhi xi famba. Kambe magandlati lamakulu ma n’wi funengetile ma endla leswaku a nghena endzeni ka mati. U nwerile kutani a xiya leswaku a wu nga ha ri kona ntshembo wa leswaku a nga pona.
17 Endzhakunyana Yonasi u hlamusele ndlela leyi a titweke ha yona hi nkarhi wolowo. U vone swifaniso swo hambana-hambana emiehleketweni yakwe. U twe ku vava loko a ehleketa leswaku a a nga ha ta tlhela a yi vona tempele yo xonga ya Yehovha leyi a yi ri eYerusalema. U titwe a ri karhi a ya ehansi evuentweni bya lwandle, laha a phasa-phasiweke hi swimila swa le lwandle. Ndhawu leyi a yi tikomba onge a yi ta va sirha rakwe.—Hlaya Yonasi 2:2-6.
18, 19. Xana ku humelele yini eka Yonasi loko a ri endzeni ka lwandle, a ku ri xivumbiwa xa muxaka muni lexi a hlanganeke na xona naswona i mani a lawula leswi a swi endleka? (Nakambe vona nhlamuselo ya le hansi.)
18 Waswivo! A ku ri ni nchumu lowukulu lowu hanyaka wa ntima lowu a wu ri karhi wu tshinela ekusuhi na yena. Hiloko wu n’wi tshinelela hi ku hatlisa. Nchumu lowu wu pfule nomu wu n’wi mita!
19 Lawa a ku fanele ku ve makumu ya vutomi byakwe. Kambe Yonasi u twe nchumu wo hlamarisa. A a ha hanya! A a nga pfotlosiwanga, a a nga cakunyiwanga naswona a a ha hefemula. A a ha hanya hambileswi a a ri endhawini leyi a yi fanele yi ve sirha ra yena. Hakatsongo-tsongo Yonasi u sungule ku khomiwa hi rhumbyana. A swi kanakanisi leswaku a ku ri Yehovha Xikwembu loyi a rhumeke “nhlampfi leyikulu leswaku yi mita Yonasi.” *—Yon. 1:17.
20. Xana hi nga dyondza yini eka xikhongelo lexi Yonasi a xi endleke loko a ri endzeni ka nhlampfi leyikulu?
20 Ku hundze timinete ni tiawara. Eka munyama lowukulu lowu Yonasi a nga si tshamaka a wu vona, u ve ni nkarhi wo anakanya ni ku khongela eka Yehovha Xikwembu. Xikhongelo xakwe hinkwaxo lexi tsariweke eka ndzima ya vumbirhi ya buku ya Yonasi xi hi byela swo tala hi yena. Xi kombisa leswaku Yonasi a a ma tiva kahle Matsalwa, hikuva xi yi tshaha ko tala buku ya Tipisalema. Xi tlhela xi kombisa mfanelo leyi tsakisaka ya ku nkhensa. Yonasi u gimete xikhongelo xakwe hi ku vula a ku: “Loko ku ri mina, ndzi ta ku endlela xitlhavelo hi rito ro nkhensa. Ndzi ta hakela leswi ndzi swi tshembiseke hi ku hlambanya. Ku ponisa i ka Yehovha.”—Yon. 2:9.
21. Xana Yonasi u dyondze yini hi ku ponisiwa, naswona i dyondzo yihi ya nkoka leyi hi nga yi tsundzukaka?
21 Yonasi u dyondze leswaku Yehovha a nga ponisa un’wana ni un’wana, endhawini yin’wana ni yin’wana ni hi nkarhi wun’wana ni wun’wana. Hambi ku ri eswirhweni swa le ndzeni swa nhlampfi, Yehovha u ponise nandza wakwe loyi a a karhatekile. (Yon. 1:17) I Yehovha ntsena loyi a nga endlaka leswaku munhu a kota ku hanya ekhwirini ra nhlampfi leyikulu ku ringana masiku manharhu ni vusiku byinharhu. Minkarhi hinkwayo hi fanele hi tsundzuka leswaku Yehovha i ‘Xikwembu lexi ku hefemula ka hina ku nga evokweni ra xona.’ (Dan. 5:23) Vutomi bya hina byi huma eka yena. Xana ha n’wi nkhensa hikwalaho ka sweswo? Kutani, xana a hi fanelanga hi yingisa Yehovha?
22, 23. (a) Xana ku tlangela ka Yonasi ku ringiwe hi ndlela yihi? (b) Xana hi nga dyondza yini eka Yonasi loko swi ta eka swihoxo leswi hi swi endlaka?
22 Xana Yonasi u endle yini? Xana u nkhense Yehovha hi ku n’wi yingisa? Ina u endle tano. Endzhaku ka masiku manharhu ni vusiku byinharhu, nhlampfi “yi [hlantele] Yonasi eribuweni.” (Yon. 2:10) Anakanya hi sweswo, Yonasi a nga bohekanga ku hlambela a ya eribuweni! Kambe u boheke ku kuma ndlela yo suka eribuweni rero a tlhelela ekaya. Kambe swi nga si ya kwihi, ku tlangela kakwe ku ringiwile. Yonasi 3:1, 2 yi ri: “Kutani rito ra Yehovha ri fika eka Yonasi ra vumbirhi, ri ku: ‘Pfuka u ya emutini lowukulu wa Ninivha, u ya wu byela marito lawa ndzi ku byelaka wona.’” Xana Yonasi a a ta endla yini?
23 Yonasi a nga kanakananga. Ha hlaya: “Hiloko Yonasi a suka a yima a ya eNinivha hi ku landza rito ra Yehovha.” (Yon. 3:3) U yingisile. Swi le rivaleni leswaku u dyondze eka swihoxo leswi a swi endleke. Ni le mhakeni leyi hi fanele hi tekelela ripfumelo leri Yonasi a a ri na rona. Hinkwerhu ha dyoha naswona hi endla swihoxo. (Rhom. 3:23) Kambe, xana ha lan’wa kumbe hi dyondza eka swihoxo swa hina kutani hi hundzuka hi endla leswi Xikwembu xi hi lerisaka swona?
24, 25. (a) Yonasi u hetelele a kume nkateko wihi loko a ha hanya? (b) Hi yihi mikateko leyi Yonasi a nga ta yi kuma enkarhini lowu taka?
24 Xana Yehovha u katekise Yonasi hileswi a yingiseke? Hakunene u n’wi katekisile. Swi tikomba onge Yonasi u hetelele a swi twile leswaku vatluti lavaya va ponile. Xidzedze xi yimile endzhakunyana ka loko Yonasi a kombele ku lahleriwa elwandle kutani vatluti volavo va “sungula ku chava Yehovha swinene” naswona va n’wi endlela switlhavelo ematshan’weni yo endlela swikwembu swa vona swa mavunwa.—Yon. 1:15, 16.
25 Kambe Yonasi u tlhele a kuma nkateko lowukulu endzhaku ka nkarhi wo leha. Yesu u vule leswaku nkarhi lowu Yonasi a wu heteke a ri endzeni ka nhlampfi leyikulu a wu fanekisela nkarhi lowu yena a a ta wu heta a ri esirheni kumbe eSheol. (Hlaya Matewu 12:38-40.) Hakunene Yonasi u ta tsaka loko a twa hi mhaka yoleyo loko a pfuxiwa laha misaveni! (Yoh. 5:28, 29) Yehovha u lava ku ku katekisa na wena. Ku fana na Yonasi, xana u ta dyondza eka swihoxo leswi u swi endleke kutani u yingisa Xikwembu ni ku tinyikela?
^ ndzim. 4 Ku va Yonasi a velekiwe emutini lowu nga endhawini ya le Galeliya i mhaka ya nkoka hikuva loko Vafarisi lava tikukumuxaka va kombetela eka Yesu va te: “Lavisisa kutani u ta vona leswaku ku hava muprofeta la nga ta huma eGaleliya.” (Yoh. 7:52) Vahundzuluxeri ni vakambisisi vo tala va ringanyeta leswaku Vafarisi a va rhanganga hi ku kambisisa mhaka hi vukheta loko va vula leswaku a ku si tshama ku va ni muprofeta emutini lowu nga nyawuriki wa Galeliya naswona a nge pfuki a ve kona. Loko swi ri tano, vavanuna volavo va honise matimu swin’we ni vuprofeta.—Esa. 9:1, 2.
^ ndzim. 12 Bibele ya Septuagint yi kandziyisa ndlela leyi Yonasi a a khomiwe hi vurhongo lebyikulu ha yona hi ku tlhela yi vula leswaku u be ni mantonoro. Hambiswiritano, ematshan’weni yo vula leswaku Yonasi u etlele hileswi a a nga khathali hi vuhlayiseki bya vanhu van’wana, hi fanele hi tsundzuka leswaku minkarhi yin’wana vurhongo byi khoma vanhu lava nga ni gome. Hi nkarhi lowu Yesu a a karhateke swinene le ntangeni wa Getsemani, Petro, Yakobo na Yohane a “va khudzehela hikwalaho ka gome.”—Luka 22:45.
^ ndzim. 19 Loko rito ra Xiheveru leri nge “nhlampfi” ri hundzuluxeriwe hi Xigriki ri ve “nhlampfi leyikulu.” Hambileswi swi nga tiviwiki leswaku a ku ri nhlampfi ya muxaka muni, kambe ku vuriwa leswaku elwandle ra Mediteraniya ku ni vanyankwave lavakulu lava nga kotaka ku mita munhu a helerile. Ku ni vanyankwave lavakulu emalwandle man’wana; nyankwave leyi vuriwaka nkava-va-nga-heti yi nga leha 15 wa timitara kumbe ku tlula!


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO
Xana Ku Tereka I Ntlhantlho Wa Swiphiqo?
Timbhoni ta Yehovha, ku nga vakandziyisi va magazini lowu, a ti hlanganyeli eka timhaka ta tipolitiki. (Yohane 17:16; 18:36) Xisweswo, loko xihloko lexi xi vika hi swikombiso leswi xiyekaka swa madzolonga, a xi seketeli rixaka ro karhi kumbe ku yima ni tlhelo ro karhi ra tipolitiki.
HI December 17, 2010, Mohamed Bouazizi loyi a a ri ni malembe ya 26 hi vukhale u hele mbilu. Leswi a a xavisa exitarateni le Tunisia, se a a karhatekile hileswi a nga wu kumi ntirho lowu holelaka kahle. Nakambe a a swi tiva leswaku vatirhela-mfumo lava nga ni vukanganyisi va lava ku fumbarherisiwa. Hi mixo wolowo, maphorisa ma n’wi tekele mapyere, mabanana ni maapula yakwe lawa a a ma xavisa. Loko va lava ku teka swikalo swakwe, u arile naswona vanhu van’wana lava voneke mhaka yoleyo va vula leswaku phorisa rin’wana ra xisati ri n’wi makale hi mpama.
Leswi Mohamed a a chichiwe xindzhuti naswona a hlundzukile, u ye ehofisini ya mfumo leyi a yi ri ekusuhi ni laha a a tshama kona leswaku a ya mangala mhaka yoleyo kambe xivilelo xakwe xi biwe hi makatla. Ku vuriwa leswaku u bokolokile emahlweni ka hofisi yoleyo, a ku: “Mi ehleketa leswaku ndzi ta wu wundla hi yini ndyangu wa mina?” Endzhaku ka loko a tichele hi swihalaki leswi kotaka ku khoma ndzilo, u tlwebe mencisi. U fe ku nga si hela ni mavhiki manharhu hikwalaho ka timbanga ta ku tshwa.
Goza leri tekiweke hi Mohamed Bouazizi hikwalaho ka leswi a a heleriwe hi ntshembo, ri ve ni nkucetelo lowukulu eka vanhu va le Tunisia swin’we ni va le matikweni man’wana. Vanhu vo tala va teka leswi a swi endleke tanihi leswi vangeke ku pfukeriwa ka mfumo wa tiko rero ivi wu minuriwa, ni leswi endleke leswaku matiko man’wana ya Maarabu na wona ma sungula ku tereka. Palamendhe ya le Yuropa yi fundzhe Bouazizi ni vanhu van’wana va mune hi ku va nyika Sagwadi ra 2011 ra Sakharov ra Ntshunxeko wo Vula Leswi Munhu A Swi Anakanyaka naswona eka Phepha-hungu ra The Times ra le London ku ve yena munhu wo hlawuleka wa lembe ra 2011.
Hilaha xikombiso lexi xi swi kombisaka hakona, ku tereka swi nga ha pfuna swinene. Kambe i yini leswi vangeke switereka leswi swa ha ku vaka kona sweswinyana? Naswona xana ti kona tindlela tin’wana leti nga tirhisiwaka handle ko tereka?
Ha Yini Ku Tereka Ku Ya Ku Tinyika Matimba Swinene?
Switereka swo tala swi vangiwa hi swilo leswi landzelaka:
Ku nga eneriseki hi matirhelo ya mfumo emugangeni. Loko vanhu va anakanya leswaku hulumendhe ya ka vona ni xiyimo xa ikhonomi swi enerisa swilaveko swa vona, a va tereki—va landzela nawu leswaku va lulamisa swiphiqo swa vona. Hi hala tlhelo, loko vanhu va vona onge hulumendhe ya ka vona yi ni vukanganyisi, yi hombolokile naswona yi ya hi nghohe, sweswo swi nga endla leswaku va pfukela mfumo.
Xiyimo. Hakanyingi, xiendlakalo xo karhi xi susumetela vanhu ku teka goza, va tshika ku amukela xiyimo va anakanya leswaku va fanele va endla swo karhi. Hi xikombiso, mhaka ya Mohamed Bouazizi yi vange switereka swo tala eTunisia. Le India, xitereka xa ku ala ku dya xa ku lwisana ni vukanganyisi lebyi endliweke hi mulweri wa ntshunxeko Anna Hazare xi vange switereka leswi sunguriweke hi vaseketeri va yena emadorobeni ya 450.
Hilaha Bibele yi vuleke hakona khale, hi hanya “emisaveni leyi vanhu van’wana va nga ni vulawuri naswona van’wana va bohekaka ku xaniseka ehansi ka vona.” (Eklesiasta 8:9, Good News Translation) Vukanganyisi ni vuhomboloki swi tele swinene namuntlha ku tlula leswi a swi ri xiswona hi nkarhi wolowo. Entiyisweni, vanhu va swi xiya swinene ku tlula rini na rini leswaku fambiselo ra tipolitiki ni ra ikhonomi swi tsandzekile ku va pfuna. Tiselfoni ta manguva lawa leti nga ni tiprogreme ta khompyuta, Internet ni switichi swa le ka thelevhixini leswi kombisaka mahungu vusiku ni nhlikanhi swi endla leswaku hambi ku ri vanhu lava tshamaka etindhawini ta le kule va tereka loko fambiselo ra hulumendhe ri nga va tsakisi.
Hi byihi vuyelo lebyi vangiwaka hi ku tereka?
Vanhu lava hlohlotelaka switereka va vula leswaku ku tereka ku endle leswaku ku va ni vuyelo lebyi landzelaka:
Ku pfuneka swisiwana. Hikwalaho ka switereka swa lava hirheke le Chicago, eIllionois, le U.S.A., leswi endlekeke hi nkarhi wa Ku Hohloka Lokukulu ka Ikhonomi hi va-1930, vafambisi va doroba va sivele ku hlongoriwa ka vona etindlwini leti va ti hirheke ivi va kumela van’wana va vona mintirho. Switereka leswi fanaka ni leswi le Dorobeni ra New York swi endle leswaku mindyangu ya 77 000 leyi a yi hlongoriwile emakaya ya yona yi vuyiseriwa.
Ku lulamisa vuhomboloki. Xihlawuhlawu xa ku khandziya tibazi exikarhi ka Vantima ni Valungu lexi veke kona hi 1955/1956 edorobeni ra Montgomery, eAlabama, le U.S.A., xi endle leswaku ku cinciwa milawu leyi a yi pfumelela vakhandziyi va Valungu ku tshama eswitulwini kasi Vantima va yima hi milenge.
Ku yimisa matsima yo aka. Hi December 2011, vanhu va makume ya magidi va terekile va lwisana ni ku akiwa ka xitichi xa gezi lexi a xi ta tirha hi malahla lexi a xi ta va ekusuhi ni le Hong Kong, hikwalaho ko karhateka hi ku thyakisiwa ka moya, kutani ntirho wolowo wu yimisiwile.
Entiyisweni, vanhu lava terekaka a hi minkarhi hinkwayo va kumaka swilo leswi va swi lavaka. Hi xikombiso, valawuri va nga ha hlawula ku va xupula ematshan’weni yo va nyika leswi va swi lavaka. Sweswinyana, presidente un’wana wa le tikweni ra le Vuxa Xikarhi u vule leswi malunghana ni xitereka xa kwalaho: “Hi fanele hi lwisana na xona hi matimba” naswona vanhu va magidi va file eka xitereka xexo.
Hambiloko lava terekaka va fikelela swikongomelo swa vona, vuyelo bya kona minkarhi hinkwayo byi vanga swiphiqo leswintshwa. Wanuna un’wana loyi a pfuneteke eku menuriweni ka murhangeri wa tiko rin’wana ra laha Afrika u byele vatsari va magazini wa Time malunghana ni mfumo lowuntshwa a ku: “A ku ri nkarhi wo tsakisa lowu hi ku hatlisa wu hundzukeke hasahasa.”
Xana yi kona ndlela yo antswa yo lulamisa timhaka?
Vanhu vo tala lava dumeke va vone swi fanerile leswaku va lwisana ni mimfumo leyi tshikilelaka vanhu. Hi xikombiso, mufi Václav Havel, loyi a tshameke a va presidente ya le Czech loyi a heteke malembe yo tala ekhotsweni hikwalaho ko lwela timfanelo ta vanhu, u tsale leswi hi 1985: “[Vanhu lava terekaka] va nga nyiketela vutomi bya vona ntsena naswona va byi nyikela hikwalaho ka leswi ku nga riki na ndlela yin’wana yo seketela ntiyiso lowu va wu tshembaka.”
Marito ya Havel ma kombisa swiendlo leswi kombisaka ku heleriwa hi ntshembo swa Mohamed Bouazizi ni van’wana. Etikweni rin’wana ra le Asia, vanhu vo tala va ha ku tihisa va kombisa ku vilerisiwa hi varhangeri va vukhongeri ni va tipolitiki. Wanuna un’wana loko a hlamusela lexi susumetelaka vanhu ku endla swiendlo swoleswo leswi hundzeletiweke, u byele vatsari va magazini wa Newsweek a ku: “A hi na swibamu. A hi swi lavi ku vavisa vanhu van’wana. A ku na swin’wana leswi vanhu va nga swi endlaka.”
Bibele yi vula leswaku vuhomboloki, vukanganyisi ni ku tshikileriwa swi ta herisiwa. Yi hlamusela hi mfumo lowu Xikwembu xi wu simekeke etilweni lowu nga ta siva mafambiselo ya tipolitiki ni ya ikhonomi lama tsandzekeke lama vangaka leswaku vanhu va tereka. Vuprofeta lebyi vulavulaka hi Mufumi wa mfumo lowu byi ri: “Yi ta kutsula xisiwana lexi kombelaka ku pfuniwa, ni la xanisekaka ni hinkwavo lava nga riki na mupfuni. Yi ta kutsula moya-xiviri wa vona eku tshikileriweni ni le madzolongeni.”—Pisalema 72:12, 14.
Timbhoni ta Yehovha ti tshemba leswaku Mfumo wa Xikwembu hi wona ntsena lowu nga ta tisa misava ya ku rhula. (Matewu 6:9, 10) Hikwalaho, a ti hlanganyeli eka switereka. Kambe xana mhaka ya leswaku mfumo wa Xikwembu wu ta herisa leswi vangaka ku tereka a hi ntiyiso? Yi nga ha languteka yi nga ri ntiyiso. Kambe, vanhu vo tala va tshemba vulawuri bya Xikwembu. Ha yini u nga tikambisiseli hi wexe loko leswi swi ri ntiyiso?