text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 53:1-12
53 I mani loyi a veke ni ripfumelo eka swilo leswi hina hi swi tweke?+ Loko ku ri voko ra Yehovha,+ xana ri hlavuteriwe mani?+2 U ta humelela ku fana ni xirhabyana+ emahlweni ka yena, ku fana ni rimitsu etikweni leri pfumalaka mati. A nga na xivumbeko lexikulu, hambi ku vangama;+ kutaku loko hi n’wi vona, ku hava ku languteka loku nga ta endla leswaku hi n’wi navela.+3 A a languteriwa ehansi, a papalatiwa hi vanhu,+ a a ri munhu wa switlhavi ni la tshamelaka ku vabya.+ Naswona a swi tikomba onge u hi tumbetela xikandza xakwe.+ A a languteriwa ehansi naswona hi n’wi khome kukota loyi a nga pfuniki nchumu.+4 Entiyisweni yena u rhwale mavabyi ya hina;+ naswona u rhwale switlhavi swa hina.+ Kambe hi n’wi langute kukota la nga ni khombo,+ la biweke hi Xikwembu+ a xanisiwa.+5 Kambe a a tlhaviwa+ hikwalaho ka ku tlula ka hina nawu;+ a a pfotlosiwa hikwalaho ka swidyoho swa hina.+ A a biwa leswaku hina hi ta kuma ku rhula,+ kasi hikwalaho ka timbanga+ takwe hina hi horisiwile.+6 Hinkwerhu hi tsendzelekile kukota tinyimpfu;+ un’wana ni un’wana u hundzulukele endleleni yakwe; naswona Yehovha u endle leswaku xidyoho xa hina hinkwerhu xi langutana ni yoloye.+7 A a tikeriwa,+ naswona a a titshika a xaniseka;+ kambe a nga wu pfulanga nomu. A a tisiwa laha ku dlayeriwaka kona ku fana ni nyimpfu;+ ku fana ni nyimpfu leyi pfaleke nomu emahlweni ka vatsemeti va yona, na yena a nga wu pfulanga nomu.+8 U tekiwile hikwalaho ka ku siveriwa ni vuavanyisi;+ i mani loyi a nga ta tikarhata hi vuxokoxoko bya xitukulwana xakwe?+ Hikuva u susiwile+ etikweni ra lava hanyaka.+ U kume nkhavi hikwalaho ka ku tlula nawu+ ka vanhu va mina.+9 Naswona xilahlo xakwe u ta xi endla swin’we ni xa lavo homboloka,+ ni ntlawa wa lava fuweke eku feni kakwe,+ hambileswi a nga endlangiki madzolonga+ ni vuxisi byi nga riki kona enon’wini wakwe.+10 Kambe Yehovha u tsakele ku n’wi pfotlosa;+ a n’wi vabyisa.+ Loko wo veka moya-xiviri wakwe wu va gandzelo ra nandzu,+ u ta va vona vana vakwe,+ u ta lehisa masiku yakwe,+ naswona leswi tsakeriwaka+ hi Yehovha swi ta humelela evokweni rakwe.+11 U ta vona+ a tlhela a eneriseka hikwalaho ka ku karhateka ka moya-xiviri wakwe.+ Hi vutivi byakwe lowo lulama, nandza wa mina,+ u ta tisa xiyimo xo lulama eka vanhu va mina;+ yena u ta rhwala swidyoho swa vona.+12 Hikwalaho ka sweswo ndzi ta n’wi avela xiphemu exikarhi ka lavo tala,+ naswona u ta avelana ni lava matimba leswi phangiweke,+ hikwalaho ka leswi a chululeke moya-xiviri wakwe eku feni,+ nileswi a hlayiweke swin’we ni lava tlulaka nawu;+ yena u rhwale xidyoho xa vanhu vo tala,+ naswona u lamulele lava tlulaka nawu.+


c: text/html

text:
Amerikha ya le N'walungu
Amerikha ya le Nwalungu itiko-nkulu leri kumekaka eka halufu ya misava ya vupela dyambu bya n'walungu.[1][2] Rirhendzeriwe en'walungwini hi lwandle ra Arkthiki, evuxeni hi lwandle ra Atlanthiki, evupela dyambu na le dzongeni hi lwandle ra Phasifiki, nale dyongeni bya vuxa hi tiko-nkulu ra Amerikha ya le Dzongeni na lwandle ra le Kharibhiyeni.
Amerikha yale Nwalungu i tiko-nkulu ra vunharhu hi vukulu, kulandzela matiko-nkulu ya Axiya na Afrika,[3] naswona iravumune kuya hi ntalo wa vanhu, kulandzela Axiya, Afrika na Yuropa.[4] Hi lembe ra 2013, ntsengo wa vanhu va rona awukumbeteriwa kwalomu ka 565 watimiliyoni tavanhu.
Amerikha yale Nwalungu rifikeleriwe hi vanhu vosungula, loko vata tsemakanya buluho ra misava ra Beringi, kwalomu ka 40,000 kuya eka 17,000 wa malembe lamahundzeke. Nguva yotoloveleka eka tiko-nkulu leri yisungula kwalomu ka malembe xidzana ya vu 6 kuya eka 13. Kasi nguva ya vanhu va Kholombiya yi hele loko vanhu va sungula ku tluta lwandle ra Atlanthiki na ku fika ka vakolonyi va le Yuropa. Mindzhavuko ya manguva lawa ya kombisa vuxaka byo hambana eka vakolonyi va le Yuropa, vanhu vo sungula va Amerikha, mahlonga yo suka e Afrika na switukulwana swa vona.
Nhlohlotelo wa va Yuropa wu tikomba ngopfu e n'walungwini wa tiko-nkulu leri, kasi nhlohlotelo wa vanhu vosungula va tiko-nkulu leri na ma Afrika, wu vonaka ngopfu e dzongeni ra tiko-nkulu leri. Hikwalaho ka matimu ya vukolonyi e tikweni -nkulu leri, vanhu varona votala va vulavula Xinghezi, Xipanichi kumbe xifurhwa naswona matiko ya kona mana mindhavuko yale vupela dyambu.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ "North America". Encyclopædia Britannica. Retrieved 3 February 2014.
- ↑ "Map And Details Of All 7 Continents". worldatlas.com. Retrieved September 2, 2016. "In some parts of the world students are taught that there are only six continents, as they combine North America and South America into one continent called the Americas."
- ↑ "North America Land Forms and Statistics". World Atlas.com. Retrieved 16 June 2013.
- ↑ "North America Fast Facts". World Atlas.com. Retrieved 16 June 2013.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Phethani Madzivhandila
Scroll down for English summary
Lihoro livhusi la ANC lo vha Na guvhangano la lushaka fhala NASREC mafhelo avhege o fhiraho u swika namusi nga dzi 5 fulwana hu tshi saukanywa mbekanya maitele a dzangano ane ado khwinifhadza matshilo a vhadzulapo vha lino. Mbekanya maitele iyi I khouda nga tshifhinga tshine dzangano livhusi li khakhathini vhukuma zwi tshi itiswa nga vhuada na vhumbulu hune ho fhufhumela mirado ya maimo ya dzangano ili.
Vhakhethi na vhadzulapo zwavho vha ralo u dzula vha tshi amba nga ha uri ANC yo balelwa u bveledzisa zwe ya fulufhedzisa u bva nwaha wa 94 he ha vha hone na muvhuso wa demokirasi u sina u tsikeledzwa ha muthu nga munwe zwi tshi itwa nga muvhala. Mvelele dza khetho dza nwaha wo fhelaho dzo sumbedza uri vhadzulapo vha khou xelelwa nga fhulufhelo kha lihoro livhusi nge vhunzhi havho vha ralo u dzula mahayani vha sa ye u voutha ngeno vhanwe vha tshi vouthela madzangano mahanedzi.
Zwezwo zwo ita uri mbekanya maitele iyi ivhe ya vhuthogwa vhukuma, fhedzi haa mivhigo ine ya khoubva fhala NASREC a i ri mangandzi na luthihi nge ra divha uri ubva na kale dzangano ili a si lone la u imelela vhathu vha afrurika tshipembe ulwa na vhushai na zwinzhi zwi khukhulisaho u bvelela ha vhathu. Sa tsumbo, mbekanya mushumo yo tendelana uri maambiwa a uri huna zwithu zwi nopfi White Monopoly capital , zwine nga luvenda ri nga touri zwipfi ndi u vha na lupfumo lwa shango nga tshigwada tshithihi. Vhavenda vho amba vha ri , lupfumo lu mavuni. Ndi minwaha ya 23 ubva tsha nwaha wa 94 ,musi demokirasi itshi swika kha lino fhedzi haa mavu avho ngwani wapo atshe zwandani zwa vhatshena ..
Dzangano livhusi li ralo u hanedza la dadadza uri kha lino mafhungo a u khethulula vhathu nga lukanda ndi a kale ,fhedzi haa arali mbudziso ya ekonomi na maanda isathu senguluswa ya fhindulwa zwi do dzula zwo ralo. Namusi vhatshena vho pfuma u fhira nga 94 nge vha ralo u isa phanda u fara zwiiiswa zwa maanda zwine zwavha thikho ya ikonomi, ngeno lushaka lwa vharema lu tshi ralo u isa phanda u lalela luvhondo ro lindela yone demokirasi na mulalo .
Vhungoho ndi khare ya mipfa, I ralaho u rungunyedza vha lingaho u I dzwidzwiedza .Dzangano livhusi la ANC ndi kale li khou ralo u dalelwa nga mulambo ,li tshi ralo u toda u tsireledza vhumbulu na u sa fulufhedzea kha vhathu vho li vheaho muvhusoni . Mbekanya maitele ya Nasrec sa mufumakadzi wa muumba aingo anwa mitshelo kha vhathu vha lino, nndwa ya u lwela hone utswa masheleni a shango lino ndi hone yo tambela, nge tshifhinga tsha fhedzwa hu kho saukanywa la zwigwadagwada zwi re ngomu dzanganoni.
Vha ralo vhathada u sia phanda u pikisana sa mboho mbilu dangani uri naa ndi nnyi ane a fanela u tevhela vho- Jacob Zuma. Ngeno vhana vha afrika vha tshi sika nga ndala nge phele dza hwala matswia . Ri ralo u dzula ro lindela yone mbofholowo vhukuma na mulalo ,vhatshena na vha muta wa ha Gupta vha tshi isa phanda na vhufobvu ngeno vhathu vha fanelaho uri imelela vho komolela.
Zwo iteaho na u saukanywa fhala Nasrec a zwina thuso kana a zwina zwivhuya zwine zwa do disa kha vhathu vha lino. Vho ralo vho Joel Netshitenzhe vha tshi hana vha tshi dadadza uri shango lino lo fhandekanywa nga vhukati ,linwe ndi la vhapfumi vhane ndi vhatshena ngeno linwe ndi la vhashai vho ngwaniwapo. Radical economic transformation I ralo u sala itshi tovha muloro ure kule na vhana vha Azania nge vharangaphanda vhavho vha ralo u vha rengisa vha tshi toda wone mulo.
Dzangano livhusi li ralo u tamba nga ntsana lo ima lurandala li tshiri asi vhone ,ndi vha ha muta wa Gupta na Muphresidenthe Vho-Zuma ,Vhanwe vha dzangano ilo vha ralo vhari swina ndi white monopoly capital. Khuvhani rine vhana vha Azania ri a divha uri swina lashu ndi u dzhielwa ha mavu ashu nga vhatshena na u langulwa ha ekonomi nga tshigwada tshituku.
Masiandoitwa a u khetha vho Zuma sa muphresidende wa dzangano nga 2007 fhala pololkwane a ralo u tevhele ANC namusi , vha ralo u tseremuwa vhege nga vhege vha tshi lingedza u ralo u dzumba vhuada vhune havha hone kha dzangano vhune vha kho ita .Na ho ri tshi zwi divha ubva kale khuvhani uri ANC ai lone dzangano la u ri disela mbofholowo vhukuma,vharangaphanda vho daho phanda havho vho vha vha sa to ita vhuada phanda ha mato a tshitshavha .Namusi dzangano lo pwashekana li kha tshi imo tshi shushaho vhukuma .Zwo iteaho fhala nkandla na zwinzhi zwo no iteaho minwahani yo fhelaho zwo ralo u vhonwa na nga vhala vhane vhe vha sivhe na ndavha.
Na ho wa I viela phakhoni, mahunguvhu ado I vhona tshi ralo Tshivenda. Vhumbulu na vhuhenehene ha ANC ndi kale vhu kho itea vhathu vha shango vha khou zwi vhona, hu si kale ri do kona u fhambana na gufha ili line lwa minwaha ya 23 yo fhiraho la khou ralo u nwa malofha a vharema vha lino shango.
English Translation:
The policy conference of the African National Congress came at a difficult time in the ruling party marred with leadership squabbles corruption and having lost significantly in the last elections
The people of this country were watching with awe, hoping for something progressive that would usher them into a new era filled with peace and freedom
However we all know that there is nothing progressive at all that comes from the policy conference except further leadership squabbles and factional battles leading up to the December elective conference. All this happens at the expense of the masses of our people.
As expected the conference did not resolve on anything progressive at all even going as far as balanty rejecting the existence of white capital monopoly by the marjority of the commisions.
Phethani is a student activist from Johannesburg.
Categories: Opinion


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Xana Hi Fanele Hi Tshikana?—Xiyenge 2
Rhanga hi ku kuma nkarhi lowu faneleke. Wu nga va wihi nkarhi lowu faneleke?
Tivutise leswaku loko a ku ri wena, xana a wu ta rhandza ku ma twisa ku yini mahungu yo tano? (Matewu 7:12) Xana a wu ta tsakela ku ma twa exikarhi ka vanhu? Nikatsongo.
Handle ka loko swiyimo swi boha leswaku u endla tano, swi ta va swi bihile ku byela munhu hi riqingho kumbe hi muchini lowu hlamulaka riqingho, hi sms kumbe hi email leswaku mi tshikana. Ku ri na sweswo, hlawula nkarhi ni ndhawu leyinene leyi nga ta mi pfumelela leswaku mi bula hi mhaka leyi yo tika.
U fanele u endla yini loko se ku ri nkarhi wa leswaku u n’wi byela? Muapostola Pawulo u khutaze Vakreste leswaku va ‘byelana ntiyiso.’—Vaefesa 4:25.
Ndlela yo antswa hileswaku u anakanyela kambe u va ni xivindzi. Swi veke erivaleni leswaku ha yini u vona leswaku vuxaka bya n’wina a ku na laha byi yaka kona.
A swi kali swi lava leswaku u xaxameta swihoxo swin’wana ni swin’wana leswi a swi endleke kumbe u n’wi byela xin’wana ni xin’wana lexi u xi solaka eka yena. Entiyisweni, ematshan’weni yo vula u ku, “Xihoxo xa wena hi lexi” kumbe “A wu tiyimiselanga ku endla leswi,” swa antswa ku vula ndlela leyi u titwaka ha yona—“Ndzi lava munhu la . . .” kumbe “Ndzi anakanya leswaku hi tshikana hikwalaho ka. . .”
Lowu a hi nkarhi wa ku n’wi pfumelela leswaku a ku cincisa xiboho xa wena kumbe u pfumelelana ni ndlela leyi a titwaka ha yona. Tsundzuka leswaku u hlawule ku n’wi tshika hikwalaho ka xivangelo lexi twalaka. Hikwalaho tivonele leswaku a nga tirhisi mano yo karhi leswaku a ringeta ku cinca ndlela leyi u titwaka ha yona. Nhwanyana un’wana la vuriwaka Lori u ri: “Endzhaku ka loko hi tshikanile ni jaha ra mina, ri sungule ku endla onge ri ni gome. Ndzi anakanya leswaku ri endle tano leswaku ndzi ri twela vusiwana. Ndzi ri twerile. Kambe a ndzi pfumelanga leswaku sweswo swi cinca xiboho xa mina.” Ku fana na Lori, tiva leswi u swi lavaka. Namarhela xiboho lexi u xi endleke. E-e wa wena a a ve e-e.—Yakobo 5:12.
Vuyelo Bya Ku Tshikana.
U nga hlamali loko ku hela masiku wa ha hlundzukile endzhaku ka loko mi tshikanile. U nga ha titwa ku fana ni mupisalema la nga te: “Ndzi pfilunganyekile, ndzi nkhinsame ngopfu; ndzi famba-fambe siku hinkwaro ndzi hlunamile.”—Pisalema 38:6.
Vanghana va wena van’wana va nga ha ringeta ku ku tshandzisa hi ku vula leswaku u n’wi rivalela. Xiya! Hi wena u nga ta langutana ni vuyelo bya xiboho lexi u xi endleke—ku nga ri vanghana va wena. Kutani u nga chavi ku yima u tiyile eka xiboho xa wena hambiloko sweswo swi ku vangela gome.
Tiyiseka leswaku hi ku famba ka nkarhi, gome ra wena ri ta hela. Kambe swa sweswi, teka magoza lama faneleke yo kota lama landzelaka:
Byela munghana wa wena loyi u n’wi tshembaka hi mhaka leyi.—Swivuriso 15:22.
Byela Yehovha mhaka leyi hi xikhongelo.—Pisalema 55:22.
Tshama u ri ni swo karhi swo swi endla.—1 Vakorinto 15:58.
Papalata ku va wexe!—Swivuriso 18:1.
Hatla u tolovelana ni lava va nga ta ku aka.—Vafilipiya 4:8.
DYONDZA SWO TALA
I Yini Leswi Ndzi Nga Swi Langutelaka eVukatini?—Xiyenge 1
U nga langutela mintlhontlho yihi evukatini naswona u nga vuyeriwa hi yini?
I Yini Leswi Ndzi Nga Swi Langutelaka eVukatini?—Xiyenge 2
Twana ndlela leyi u nga yi lunghekelaka ha yona mintlhontlho ya vukati.


text:
Dyondzo 3
Xana Mahungu Lamanene Ma Huma Eka Xikwembu Hakunene?
1. I mani Mutsari wa Bibele?
Mahungu lamanene ya leswaku vanhu va ta hanya hilaha ku nga heriki emisaveni ma tsariwe eBibeleni. (Pisalema 37:29) Bibele yi vumbiwa hi tibuku ta 66 letitsongo. Xikwembu xi tirhise vavanuna va kwalomu ka 40 vo tshembeka leswaku va ti tsala. Tibuku to sungula ta ntlhanu ti tsariwe hi Muxe kwalomu ka malembe ya 3 500 lama hundzeke. Buku yo hetelela yi tsariwe hi muapostola Yohane malembe yo tlula 1 900 lama hundzeke. Vatsari va Bibele va tsale mianakanyo ya mani? Xikwembu xi vulavule ni vatsari va Bibele xi tirhisa moya wa xona lowo kwetsima. (2 Samuwele 23:2) Va tsale mianakanyo ya Xikwembu ku nga ri ya vona vini. Hikwalaho Yehovha i Mutsari wa Bibele.—Hlaya 2 Timotiya 3:16; 2 Petro 1:20, 21.
2. Hi nga tiyiseka njhani leswaku leswi nga eBibeleni i ntiyiso?
Ha swi tiva leswaku Bibele yi huma eka Xikwembu hikuva yi profeta hi vuenti hi vumundzuku hi ndlela leyi pakanisaka. A nga kona munhu wa nyama la nga kotaka ku endla sweswo. (Yoxuwa 23:14) I Xikwembu xa Matimba Hinkwawo ntsena lexi nga profetaka hi vumundzuku bya vanhu hi ku pakanisa.—Hlaya Esaya 42:9; 46:10.
Swa twala ku langutela leswaku buku leyi humaka eka Xikwembu yi va leyi hlawulekeke naswona yi hlawulekile. Ku hangalasiwe tibiliyoni ta tikopi ta Bibele hi tindzimi ta madzana. Hambileswi Bibele yi nga ya khale, yi pfumelelana ni sayense. Naswona vatsari va yona va 40 a va kanetananga. * Ku tlula kwalaho, leswi Bibele yi swi vulaka hi rirhandzu swi nga huma eka Xikwembu xa ntiyiso ntsena lexi nga ni rirhandzu naswona ya ha ri ni matimba ya ku hundzula vutomi bya vanhu leswaku va va ni mahanyelo lamanene. Tinhla leti, ti khorwisa vanhu va timiliyoni leswaku Bibele i Rito ra Xikwembu.—Hlaya 1 Vatesalonika 2:13.
3. Xana Bibele yi vulavula hi yini?
Bibele yi vulavula swinene hi mahungu lamanene ya leswaku Xikwembu xi ni xikongomelo xa rirhandzu hi vanhu. Matsalwa ma hlamusela ndlela leyi lunghelo ra vanhu ra ku hanya emisaveni leyi nga paradeyisi ri lahlekeke ha yona eku sunguleni ka matimu ya vanhu ni ndlela leyi paradeyisi yi nga ta hetelela yi vuyeteriwe ha yona.—Hlaya Nhlavutelo 21:4, 5.
Nakambe Rito ra Xikwembu ri ni milawu ni switsundzuxo. Ku engetela kwalaho, Bibele yi ni swikombiso swa ndlela leyi Xikwembu xi va khomaka ha yona vanhu, kutani eka swikombiso swoleswo hi dyondza leswaku Xikwembu i munhu wa muxaka muni. Hikwalaho, Bibele yi nga ku pfuna leswaku u tiva Xikwembu. Yi hlamusela ndlela leyi u nga vaka munghana wa xona ha yona.—Hlaya Pisalema 19:7, 11; Yakobo 2:23; 4:8.
4. U nga yi twisisa njhani Bibele?
Broxara leyi yi ta ku pfuna leswaku u twisisa Bibele hi ku tirhisa maendlelo lama tirhisiweke hi Yesu. Minkarhi yo tala a a tshaha tindzimana ta le Bibeleni kutani a nyikela “nhlamuselo ya Matsalwa.”—Hlaya Luka 24:27, 45.
A swi talanga swilo leswi tsakisaka ku fana ni mahungu lamanene lama humaka eka Xikwembu. Kambe vanhu van’wana a va ma tsakeli naswona van’wanyana ma va nyenyetsa. U nga heli matimba. Ntshembo wa wena wa ku tiphina hi vutomi lebyi nga heriki wu titshege hi ku va u tiva Xikwembu.—Hlaya Yohane 17:3.
^ ndzim. 7 Hlaya broxara leyi nge, Buku Ya Vanhu Hinkwavo.
DYONDZA SWO TALA
Hi Nga Tiyiseka Njhani Leswaku Leswi Nga eBibeleni I Ntiyiso?
Loko Bibele yi tsariwe hi Xikwembu, yi fanele yi hambana ni tibuku hinkwato leti tshameke ti tsariwa.
Bibele I Buku Leyi Humaka Eka Xikwembu
Xana Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u langutana ni swiphiqo swa wena? Ha yini u tshemba vuprofeta bya yona?
Hi Yihi Dyondzo Leyi Nga Ntiyiso Malunghana Ni Xikwembu?
U anakanya onge Xikwembu xa khathala ha wena? Dyondza hi vumunhu bya xona ni ndlela leyi u nga tshinelaka eka xona ha yona.


text:
DYONDZO 3
Ntiyiso Wa Bibele Wu Tlhele Wu Kumiwa Njhani?
Bibele yi profete leswaku endzhaku ka rifu ra Kreste, a ku ta humelela vadyondzisi va mavunwa exikarhi ka Vakreste vo sungula kutani va soholota ntiyiso wa Bibele. (Mintirho 20:29, 30) Hi ku famba ka nkarhi, swi endleke hilaha swi profetiweke hakona. Va hlanganise tidyondzo ta Yesu ni ta vuhedeni, kutani ku sungula Vukreste bya mavunwa. (2 Timotiya 4:3, 4) Xana namuntlha hi nga tiyiseka njhani leswaku hi swi twisisa kahle leswi Bibele yi swi dyondzisaka hakunene?
Ku fike nkarhi wa leswaku Yehovha a paluxa ntiyiso. U vule ka ha ri emahlweni leswaku ‘enkarhini wa makumu, vutivi bya ntiyiso a byi ta andza.’ (Daniyele 12:4) Hi 1870, ntlawa lowutsongo wa valavisisi va ntiyiso wu xiye leswaku tidyondzo to tala leti dyondzisiwaka etikerekeni a ti nga humi eMatsalweni. Hikokwalaho, wu sungule ku lavisisa leswaku wu ta twisisa tidyondzo to sungula ta Bibele, kutani Yehovha u wu pfune leswaku wu twisisa matsalwa.
Vanhu lava tshembekaka va dyondze Bibele hi vukheta. Swichudeni swoleswo swa Bibele swa le mahlweni ka hina, swi tirhise endlelo ro dyondza leri ninamuntlha ha ha ri tirhisaka. A swi burisana hi tinhloko-mhaka ta Bibele to hambana-hambana. Loko swi fika eka rungula ra Bibele leri tikaka ku ri twisisa, a swi lava tindzimana tin’wana leti ri hlamuselaka. Loko swi fikelela xiboho lexi fambisanaka kahle ni Matsalwa hinkwawo, a swi xi tsala ehansi. Leswi swi pfumeleleke Bibele yi tihlamusela hi yoxe, swi tlhele swi kuma ntiyiso malunghana ni vito ra Xikwembu ni Mfumo, xikongomelo xa xona hi vanhu ni hi misava, xiyimo xa vafi ni ntshembo wa ku pfuxiwa ka vafi. Ndzavisiso wa swona wu swi ntshunxile eka tidyondzo ni mikhuva yo tala ya mavunwa.—Yohane 8:31, 32.
Hi 1879 Swichudeni swa Bibele swi swi xiyile leswaku a wu fikile nkarhi wo twarisa ntiyiso eka vanhu van’wana. Hikwalaho, hi lembe rero swi sungule ku humesa magazini lowu ha ha wu kandziyisaka ninamuntlha, ku nga Xihondzo xo Rindza Xi Huwelela Mfumo Wa Yehovha. Sweswi hi byela vanhu ntiyiso wa Bibele ematikweni ya 239 hi tindzimi ta kwalomu ka 700. Vutivi bya ntiyiso a byi si tshama byi tala hi ndlela leyi byi nga tala ha yona sweswi!
Endzhaku ka rifu ra Kreste, ku humelele yini hi ntiyiso wa Bibele?
I yini lexi endleke leswaku hi tlhela hi kota ku kuma ntiyiso lowu humaka eRitweni ra Xikwembu?


text:
NDZIMA 5
Hi Nga Swi Kotisa Ku Yini Ku Tshama Hi Nga Ri Xiphemu Xa Misava?
‘A mi xiphemu xa misava.’—YOHANE 15:19.
1. I yini lexi Yesu a xi kandziyiseke evusikwini byo hetelela loko a ri laha misaveni?
EVUSIKWINI byo hetelela Yesu a ri laha misaveni, u karhateke ngopfu hi vumundzuku bya valandzeri va yena. U kale a va khongelela eka Tata wakwe a ku: “Ndza ku kombela leswaku u nga va susi emisaveni, kambe u va rindza hikwalaho ka lowo homboloka. Vona a hi xiphemu xa misava, tanihi leswi mina ndzi nga riki xiphemu xa misava.” (Yohane 17:15, 16) Eka xikombelo xa Yesu lexi humaka embilwini, u kombise leswaku u va rhandza hi mbilu hinkwayo valandzeri va yena nileswaku marito lawa a ma vuleke eku sunguleni kona vusiku byebyo i ya risima, loko a ku: ‘A mi xiphemu xa misava.’ (Yohane 15:19) Swi le rivaleni leswaku a swi ri swa nkoka swinene leswaku valandzeri va yena va nga vi xiphemu xa misava!
2. Xana “misava” leyi Yesu a a vulavula ha yona i yini?
2 “Misava” leyi Yesu a a vulavula hi yona i vanhu lava fularheleke Xikwembu, lava fumiwaka hi Sathana naswona va lawuriwa hi moya wa vutianakanyi ni wa ku tikukumuxa lowu humaka eka yena. (Yohane 14:30; Vaefesa 2:2; 1 Yohane 5:19) Hakunene, ‘ku va nakulobye wa misava yoleyo i ku tiendla nala wa Xikwembu.’ (Yakobo 4:4) Kambe, xana swi nga kotekisa ku yini leswaku vanhu lava tshamaka emisaveni va nga xi xiphemu xa misava kambe va tshama eka yona? Hi ta hlamusela tindlela ta ntlhanu: ku nga ku va munhu a tshama a tshembekile eka Mfumo wa Xikwembu lowu fumiwaka hi Kreste ni ku nga hlanganyeli eka swa tipolitiki, ku lwa ni moya wa misava, hi ku ambala ni ku tilunghisa hi ndlela leyi xiximekaka, ku lawula mahlo ya hina ni ku ambala mahavelo ya hina yo lwa ni lowo homboloka.
KU TSHAMA HI TSHEMBEKILE NI KU NGA HLANGANYELI EKA SWA TIPOLITIKI
3. (a) Xana Yesu a a ti languta hi ndlela yihi timhaka ta tipolitiki loko a ha ri laha misaveni? (b) Ha yini ku vuriwa leswaku valandzeri va Yesu lava totiweke i vayimeri? (Katsa ni nhlamuselo ya le hansi.)
3 Ematshan’weni ya leswaku Yesu a hlanganyela etimhakeni ta politiki hi nkarhi wa yena, u dzikise mianakanyo ya yena entirhweni wo chumayela hi Mfumo wa Xikwembu, lowu a nga ta va Hosi eka wona. (Daniyele 7:13, 14; Luka 4:43; 17:20, 21) Hi yona mhaka leyi loko a ri emahlweni ka Ndhuna-nkulu Pontiyo Pilato, a vuleke a ku: “Mfumo wa mina a hi xiphemu xa misava leyi.” (Yohane 18:36) Valandzeri va Kreste vo tshembeka va tekelela xikombiso xa yena hi ku tshama va tshembekile eka yena ni le ka Mfumo wa yena ni hi ku twarisa Mfumo wolowo emisaveni. (Matewu 24:14) Muapostola Pawulo u tsale a ku: “Hikokwalaho hi vayimeri lava khomelaka Kreste, . . . Leswi hi nga vakhomeri va Kreste ha kombela hi ku: ‘Vuyelelanani ni Xikwembu.’” *—2 Vakorinto 5:20.
4. Hi yihi ndlela leyi Vakreste hinkwavo va ntiyiso va kombiseke ha yona leswaku va seketela Mfumo wa Xikwembu? (Vona bokisi leri nga eka tluka 52.)
4 Vayimeri va mfumo wo karhi etikweni rimbe, a va ngheneleli etimhakeni ta mfumo wa tiko leri va tirhelaka eka rona. Hambiswiritano, vayimeri va seketela mfumo wa tiko ra rikwavo. Swi tano hi valandzeri va Kreste lava totiweke, lava ‘lunghelo ra vona ra vutshamo ri nga le tilweni.’ (Vafilipiya 3:20) Entiyisweni, hikwalaho ka leswi va hisekeleke ku chumayela hi Mfumo, va pfune vanhu va timiliyoni lava nga “tinyimpfu tin’wana” ta Kreste leswaku va ‘vuyelelana ni Xikwembu.’ (Yohane 10:16; Matewu 25:31-40) Lava va “tinyimpfu tin’wana” va endla leswaku ntirho wa Kreste wu ya emahlweni hi ku sekela vamakwavo va Yesu lava totiweke. Mintlawa leyimbirhi yi tirhisana hi vun’we naswona a yi hlanganyeli nikatsongo etimhakeni ta tipolitiki ta misava leyi.
5. Xana vandlha ra Vukreste ri hambane hi ndlela yihi ni Vaisrayele va khale naswona Vakreste va endla yini leswaku ku hambana loku ku va erivaleni?
5 Ku nga hlanganyeli ka hina tanihi Vakreste va ntiyiso etimhakeni ta tipolitiki a hi xona xivangelo xi ri xoxe, lexi endlaka leswaku hi tshembeka eka Kreste. Xikwembu a xi nyike Vaisrayele va khale ndhawu yo karhi leswaku va tshama eka yona kambe hina hi kumeka exiphen’wini xin’wana ni xin’wana xa misava. (Matewu 28:19; 1 Petro 2:9) Xisweswo, loko ho va swirho swa mintlawa ya tipolitiki ya tiko leri hi tshamaka eka rona, a hi nge swi koti ku chumayela rungula ra Mfumo hi ntshunxekile naswona a hi nge swi koti ku hanya hi vun’we lebyi hi nga na byona tanihi Vakreste. (1 Vakorinto 1:10) Nakambe, loko ko tlhekeka nyimpi, hi ta tikuma hi lwa ni vapfumeri-kulorhi lava hi lerisiwaka leswaku hi va rhandza. (Yohane 13:34, 35; 1 Yohane 3:10-12) Hi swona leswi endleke Yesu a byela vadyondzisiwa va yena leswaku va tshika ku lwa. U tlhele a va byela leswaku va rhandza valala va vona.—Matewu 5:44; 26:52; vona bokisi leri nge “ Xana Ndzi Tiyimisele Ku Tshama Ndzi Nga Hlanganyeli Eka Swa Tipolitiki?”
6. Xana ku tinyiketela ka wena eka Xikwembu ku byi khumba njhani vuxaka bya wena na Khezari?
6 Tanihi Vakreste va ntiyiso, hi nyiketele vutomi bya hina eka Xikwembu, ku nga ri eka munhu ni le ka tinhlengeletano ta vanhu kumbe eka tiko ro karhi. Vakorinto vo Sungula 6:19, 20 yi ri: “A mi tifumi, hikuva mi xaviwile hi nxavo.” Xisweswo, hambiloko valandzeri va Yesu va xixima “Khezari” hi ku n’wi tlherisela swilo swa yena, hi ku humesa xibalo ni hi ku titsongahata eka valawuri loko swi fanerile, va tlhela va nyika “swilo swa Xikwembu eka Xikwembu.” (Marka 12:17; Varhoma 13:1-7) Leswi swi katsa vugandzeri bya vona, rirhandzu ra vona leri va ri kombisaka hi mbilu hinkwayo ni ku yingisa ka vona. Loko swi fanerile va tshama va lunghekele ku nyikela hi vutomi bya vona eka Xikwembu.—Luka 4:8; 10:27; hlaya Mintirho 5:29; Varhoma 14:8.
KU LWA NI “MOYA WA MISAVA”
7, 8. I yini “moya wa misava” naswona wu ‘tirha’ njhani eka munhu?
7 Ndlela yin’wana leyi Vakreste va tshamaka va nga ri xiphemu xa misava ha yona i ku va va lwa ni moya wo biha. Pawulo u tsale a ku: “A hi amukelanga moya wa misava, kambe hi amukele moya lowu humaka eka Xikwembu.” (1 Vakorinto 2:12) Loko a tsalela Vaefesa u te: ‘Mi tshame mi famba hi ku ya hi misava leyi, hi ku ya hi mufumi wa vulawuri bya moya, moya lowu sweswi wu tirhaka eka vana lava nga yingisiki.’—Vaefesa 2:2, 3.
8 “Moya” wa misava i matimba lama nga vonakiki lama khutazaka vanhu leswaku va nga yingisi Xikwembu ni lowu kucetelaka “ku navela ka nyama ni ku navela ka mahlo.” (1 Yohane 2:16; 1 Timotiya 6:9, 10) Moya lowu wu ‘lawula’ misava hi ku endla leswaku vanhu lava nga hetisekangiki va nga wu xiyi, wa kanganyisa wu tlhela wu phikelela naswona wu kumeka kun’wana ni kun’wana. Tlhandlakambirhi, wu ‘tirha’ eka munhu hi ku endla leswaku hakatsongo-tsongo a va ni timfanelo leti nga amukelekiki eka Xikwembu to fana ni ku va ni moya wa ku tihanyela, ku tikukumuxa, makwanga ku rhandza ku tilawula ni ku delela vulawuri. * Hi ku komisa hi nga vula leswaku moya lowu wa misava wu byala mikhuva ya Diyavulosi etimbilwini ta vanhu hakatsongo-tsongo.—Yohane 8:44; Mintirho 13:10; 1 Yohane 3:8, 10.
9. Xana moya wa misava wu nga nghena njhani emianakanyweni ni le timbilwini ta hina?
9 Xana moya wa misava wu nga swi kota ku lawula mianakanyo ni mbilu ya wena? Ina, wu nga swi kota, kambe wu nga swi kota ntsena loko u wu pfumelela hi ku tshama u nga xalamukanga. (Hlaya Swivuriso 4:23.) Hakanyingi a wu swi xiyi loko wu sungula ku ku lawula, kumbexana wu nga ha ku nghena hi ku aka vuxaka ni vanhu lava vonakaka onge va lulamile kasi a va n’wi rhandzi Yehovha. (Swivuriso 13:20; 1 Vakorinto 15:33) Nakambe u nga va ni moya wolowo hi ku hlaya tibuku leti nga amukelekiki, ti-website leti kombisaka swifaniso swo navetisa rimbewu ni ta vagwinehi, vuhungasi lebyi thyakeke ni mintlangu leyi kucetelaka ku phikizana—entiyisweni u nga wu kuma eka xin’wana ni xin’wana lexi kongomisiwaka hi Sathana ni mafambiselo ya yena.
10. Xana hi nga lwa njhani ni moya wa misava?
10 Xana hi nga lwa njhani ni moya lowu nga ni khombo wa misava, leswaku hi ta tshama hi rhandziwa hi Xikwembu? A ku na ndlela yin’wana handle ka leswaku hi tirhisa malunghiselelo ya Yehovha lama tiyisaka vuxaka bya hina na yena ni ku tshama hi ri karhi hi khongelela moya lowo kwetsima. Yehovha u ni matimba ngopfu ku tlula Diyavulosi ni misava yakwe yo homboloka. (1 Yohane 4:4) Kutani i swa risima leswaku hi tshama hi ri karhi hi vulavurisana na Yehovha hi xikhongelo!
KU TILUNGHISA NI KU AMBALA HI NDLELA LEYI XIXIMEKAKA
11. Xana moya wa misava wu yi dlaye hi ndlela yihi mikhuva leyinene ya maambalelo?
11 Leswaku munhu u kongomisiwa hi moya wihi swi tikomba hi ndlela leyi a ambalaka ni ku tilunghisa ha yona ku katsa ni ndlela leyi a langutaka ku basa ha yona. Ematikweni yo tala, vanhu va ambala hi ndlela leyi nyumisaka lerova muhaxi un’wana wa le ka thelevhixini u vule leswaku ku nga ri khale a wu nge he swi koti ku hambanisa tinghwavava ni vanhu lava nga riki tona hikwalaho ka ndlela leyi va ambalaka ha yona. Hambi ku ri swinhwanyetana leswa ha ku sungulaka ku tlhariha swi ambala hi ndlela ya vudlakuta—muviki un’wana wa phepha-hungu u te: “Swiambalo leswi swi swi ambalaka swi kome ngopfu.” Ndlela yin’wana i ku ambala swiambalo leswikulu kumbe leswi manyaka ngopfu leswi kombisaka moya wa ku xandzuka swin’we ni ku nga tixiximi.
12, 13. Hi yihi milawu leyi faneleke yi hi kongomisa emhakeni ya ku ambala ni ku tilunghisa?
12 Tanihi malandza ya Yehovha, swi fanerile leswaku hi lava ku languteka kahle, leswi vulaka leswaku hi fanele hi ambala hi ndlela leyinene, leyi baseke ni leyi fanelaka xiendlakalo lexi hi nga eka xona. Minkarhi hinkwayo ndlela leyi hi langutekaka ha yona yi fanele yi kombisa leswaku hi ni “xichavo ni mianakanyo yo hluteka,” leyi swin’we ni “mintirho leyinene” swi fanelaka un’wana ni un’wana, la ‘vulaka leswaku u chava Xikwembu.’ Lexi hi karhatekaka ngopfu hi xona a hi ku tikokela mahlo kambe i ku va hi ‘tihlayisa erirhandzwini ra Xikwembu.’ (1 Timotiya 2:9, 10; Yudha 21) Hi lava leswaku ‘munhu la nge xihundleni wa mbilu, la nga wa risima lerikulu emahlweni ka Xikwembu,’ ku va yena la xongeke swinene.—1 Petro 3:3, 4.
13 Nakambe, hi nga rivali leswaku ndlela leyi hi ambalaka ni ku tilunghisa ha yona yi endla leswaku van’wana va xixima kumbe va delela vugandzeri bya ntiyiso. Rito ra Xigriki leri hundzuluxeriweke va ku “xichavo,” loko ri tirhisiwa etimhakeni leti khumbaka mahanyelo, ri vula ku xixima ndlela leyi van’wana va titwaka ha yona. Hikwalaho, xikongomelo xa hina xi fanele xi va ku anakanyela mapfalo ya van’wana ku ri ni ku sindzisa timfanelo ta hina. Kasi xa risima swinene, hi lava ku dzunisa Yehovha naswona a hi lavi leswaku vanhu va yena va va ni tingana naswona vanhu va fanele va swi vona leswaku hi malandza ya Xikwembu, hi fanele hi endla ‘hinkwaswo leswaku hi vangamisa Xikwembu.’—1 Vakorinto 4:9; 10:31; 2 Vakorinto 6:3, 4; 7:1.
14. Hi swihi swivutiso leswi hi faneleke hi tivutisa swona loko swi ta emhakeni ya ku languteka ka hina ni ku basa emirini?
14 Ndlela leyi hi ambalaka ni ku tilunghisa ha yona swin’we ni ku va lava baseke i swa risima swinene loko hi ri eku chumayeleni kumbe hi ri eminhlanganweni ya Vukreste. Tivutise: ‘Xana ndlela leyi ndzi langutekaka ha yona ni risema ra miri wa mina swi endla leswaku vanhu va ndzi xondzolota? Xana swi endla leswaku van’wana va khomiwa hi tingana loko va ndzi languta? Xana ndzi teka timfanelo ta mina emhakeni leyi ti ri ta risima ku tlula ku fanelekela ku tirhisiwa evandlheni?’—Pisalema 68:6; Vafilipiya 4:5; 1 Petro 5:6.
15. Ha yini Rito ra Xikwembu ri nga ri na swinawanawana leswi faneleke swi landzeriwa loko swi ta emhakeni ya maambalelo, ku tilunghisa ni ndlela leyi munhu a faneleke a tshama a basile ha yona?
15 Bibele a yi na swinawanawana leswi Vakreste va faneleke va swi landzela loko swi ta emhakeni ya ku ambala, ku tilunghisa ni ndlela leyi va faneleke va tshama va basile ha yona. Yehovha u lava leswaku hi titwa hi ntshunxekile etimhakeni leti ni leswaku hi kota ku tirhisa mianakanyo ya hina loko hi tiendlela swiboho. Nakambe u lava leswaku hi va vanhu lava kuleke, lava kotaka ku kongomisiwa hi milawu ya Bibele, leyi loko hi yi ‘tirhisa hi kotaka ku hambanisa leswi lulameke ni leswi hoxeke.’ (Vaheveru 5:14) Xa risima swinene, u lava leswaku hi kongomisiwa hi rirhandzu—hi rhandza Xikwembu ni muakelani. (Hlaya Marka 12:30, 31) Ntshunxeko wolowo wu hi pfumelela ku ambala ni ku tilunghisa hi tindlela to hambana-hambana leti amukelekaka, leti hi ti rhandzaka. Vumbhoni bya sweswo byi vonaka eka vanhu va Yehovha va mixaka yo hambana-hambana, lava tsakeke, swi nga khathariseki leswaku va va va hlangane kwihi.
KU HANYA VUTOMI BYO OLOVA
16. Xana moya wa misava wu kaneta leswi Yesu a swi dyondziseke hi ndlela yihi, naswona hi swihi swivutiso leswi hi faneleke hi tivutisa swona?
16 Moya wa misava wa kanganyisa naswona wu kucetela vanhu va timiliyoni leswaku va anakanya leswaku va ta tsaka loko va ri ni mali naswona va fuwile. Hambiswiritano, Yesu u te: “Hambiloko munhu a ri ni swo tala, vutomi byakwe a byi humi eka swilo leswi a nga na swona.” (Luka 12:15) Hambileswi Yesu a a nga vuli leswaku hi fanele ku tilan’wa, kambe u dyondzise leswaku lava nga tiphinaka hi vutomi ni ku va ni ntsako wa xiviri hi lava va ‘khathalaka hi xilaveko xa vona xa moya’ ni lava ‘lawulaka’ mahlo ya vona, lava tshembekaka ni lava khathalaka hi ku va ni vuxaka lebyinene ni Xikwembu. (Matewu 5:3; 6:22, 23) Tivutise: ‘Xana ndza swi kholwa hi mbilu hinkwayo leswi Yesu a swi dyondziseke, kumbe ndzi pfumelela “tata wa mavunwa” leswaku a ndzi xisa? (Yohane 8:44) Xana leswi ndzi vulavulaka hi swona, tipakani ta mina ni leswi ndzi swi rhangisaka evuton’wini, swi ndzi paluxa ndzi ri munhu wa njhani?’—Luka 6:45; 21:34-36; 2 Yohane 6.
17. Boxa vuyelo lebyi vaka kona loko hi hanya vutomi byo olova.
17 Yesu u te: “Vutlhari byi kombisiwa byi ri lebyi lulameke hi mintirho ya byona.” (Matewu 11:19) Xiya vuyelo byin’wana lebyi kumiwaka hi lava hanyaka vutomi byo olova. Va tshama va tsakile loko va ri karhi va endla ntirho wa Mfumo. (Matewu 11:29, 30) Va papalata swilo leswi dyisaka mbitsi. (Hlaya 1 Timotiya 6:9, 10.) Va kuma nkarhi wo tala wo va swin’we ni mindyangu ya vona ni vanghana lava nga Vakreste hileswi va enerisiwaka hi swilo leswi va nga na swona evuton’wini. Kutani sweswo swi nga endla leswaku va etlela bya n’wantenyana. (Eklesiasta 5:12) Va kuma ntsako lowukulu hi ku hanana hi swilo leswi va nga na swona. (Mintirho 20:35) Va ni “ntshembo lowukulu” ni ku rhula naswona va enerisekile. (Varhoma 15:13; Matewu 6:31, 32) Hakunene mikateko leyi i ya risima swinene!
KU AMBALA “MAHAVELO HINKWAWO LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU”
18. Xana Bibele yi n’wi hlamusela njhani nala wa hina, ndlela leyi a hlaselaka ha yona ni nyimpi leyi hi langutaneke na yona?
18 Lava va tihlayisaka erirhandzwini ra Xikwembu va tlhela va sirheleriwa eka minhlaselo ya Sathana, loyi a lavaka ku va wutlela ntsako ni vutomi lebyi nga heriki. (1 Petro 5:8) Pawulo u te: “A hi dodombisani ni ngati ni nyama, kambe ni tihulumendhe, ni valawuri, ni vafumi va misava va munyama lowu, ni mavandla lama hombolokeke ya moya, etindhawini ta le tilweni.” (Vaefesa 6:12) Rito leri nge ‘dodombisana’ ri vula leswaku hi lwa ni valala lava nga kwala ekusuhi na hina. Nakambe, marito lama nge “tihulumendhe,” “valawuri” ni “vafumi va misava,” ma kombisa leswaku nhlaselo wa mavuthu lawa hi nga ma voniki wu hleriwe hi ndlela ya xiyimo xa le henhla swinene naswona ma tiyimisele ku hi lovisa.
19. Hlamusela mahavelo lawa Mukreste a nga tisirhelelaka ha wona eka minhlaselo ya Sathana.
19 Hambiswiritano, hi nga swi kota ku hlula hambileswi hi nga vanhu lava nga hetisekangi lava tsaneke. Njhani? Hi ku ambala “mahavelo hinkwawo lama humaka eka Xikwembu.” (Vaefesa 6:13) Loko Vaefesa 6:14-18 yi hlamusela mahavelo wolawo yi ri: “Hikokwalaho, yimani mi tiyile mi tikhame masenge hi ntiyiso, kutani mi vehela xisirhelelo xa xifuva xa ku lulama, naswona milenge ya n’wina yi veheriwe swihlomo swa mahungu lamanene ya ku rhula. Ehenhla ka swilo hinkwaswo, rhwalani xitlhangu lexikulu xa ripfumelo, lexi mi nga ta kota ku timela ha xona miseve hinkwayo leyi pfurhaka ya lowo homboloka. Nakambe, amukelani xihuku [kumbe ntshembo] xa ku ponisa, ni banga ra moya, ku nga rito ra Xikwembu, kasi hi swikhongelo swa mixaka hinkwayo ni xikombelo mi hamba mi khongela nkarhi hinkwawo hi moya.”
20. Xana nyimpi ya hina yi hambane njhani ni ya socha ra xiviri?
20 Leswi mahavelo wolawo ma humaka eka Xikwembu, ma ta hi sirhelela ntsena loko hi tshama hi ma ambarile. Vakreste va hambanile ni masocha lama pfaka ma heta nkarhi wo leha ma nga ri enyimpini. Va tshama va ri karhi va lwa ya minwala ni mavoko naswona nyimpi ya vona yi ta hela loko Xikwembu xi lovisa misava ya Sathana kutani madimona hinkwawo ma pfaleriwa ekheleni ro enta. (Nhlavutelo 12:17; 20:1-3) Kutani u nga lan’wi loko ku ri leswaku u lwa ni ku tsana ko karhi kumbe ku navela ko biha hikuva hinkwerhu hi fanele hi “ba” miri wa hina leswaku hi ta tshama hi tshembekile eka Yehovha. (1 Vakorinto 9:27) Kahle-kahle hi fanele hi karhateka loko hi tikuma hi lo tshama hi nga ri eku lweni!
21. Hi yihi ndlela yin’we ntsena leyi hi nga kotaka ku hlula ha yona loko Sathana a hi hlasela?
21 Tlhandlakambirhi, a hi nge swi koti ku hlula nyimpi leyi hi matimba ya hina vini. Hi yona mhaka leyi Pawulo a hi tsundzuxaka leswaku hi fanele hi khongela Yehovha “nkarhi hinkwawo hi moya.” Hi nkarhi lowu fanaka hi fanele hi yingisa Yehovha hi ku dyondza Rito ra yena ni ku hlangana ni ‘masocha-kulorhi’ minkarhi hinkwayo hikuva a hi lwi hexe enyimpini leyi! (Filemoni 2; Vaheveru 10:24, 25) Lava va endlaka hinkwaswo leswi hlamuseriweke laha, va ta hlula va tlhela va ri sirhelela hilaha ku heleleke ripfumelo ra vona loko ri hlaseriwa.
TIYIMISELE KU LWELA RIPFUMELO RA WENA
22, 23. (a) Ha yini hi fanele ku tshama hi lunghekele ku lwela ripfumelo ra hina naswona hi swihi swivutiso leswi hi faneleke hi tivutisa swona? (b) Xana ku ta buriwa hi yini eka ndzima leyi landzelaka?
22 Yesu u te: “Leswi mi nga riki xiphemu xa misava, . . . misava ya mi venga.” (Yohane 15:19) Hikwalaho, minkarhi hinkwayo Vakreste va fanele va tshama va lunghekele ku lwela ripfumelo ra vona naswona va endla tano hi moya wo rhula ni xichavo. (Hlaya 1 Petro 3:15.) Tivutise: ‘Xana ndza swi twisisa leswaku ha yini minkarhi yin’wana Timbhoni ta Yehovha ti endla swilo leswi hambaneke ni leswi van’wana va swi endlaka? Loko ndzi fanele ndzi endla tano, xana ndzi khorwiseke hilaha ku heleleke leswaku leswi Bibele ni ntlawa wa hlonga ro tshembeka va swi vulaka i ntiyiso? (Matewu 24:45; Yohane 17:17) Nakambe, loko swi ta emhakeni ya ku endla leswinene emahlweni ka Yehovha, xana ndzi tiyimisele ku n’wi seketela naswona ndzi tinyungubyisa hi sweswo?’—Pisalema 34:2; Matewu 10:32, 33.
23 Kambe hakanyingi ku navela ka hina ku tshama hi nga ri xiphemu xa misava ku ringiwa hi tindlela leti tumbeleke swinene. Hi xikombiso, hilaha swi boxiweke hakona eku sunguleni, Diyavulosi u tirhisa vuhungasi leswaku a ringeta ku yenga malandza ya Yehovha ma rhandza misava. Xana hi nga byi hlawula njhani vuhungasi lebyi nga ta hi phyuphyisa naswona hi nga sali hi kingindziwa hi mapfalo? Mhaka leyi ku ta buriwa hi yona eka ndzima leyi landzelaka.
^ ndzim. 3 Ku sukela hi Pentekosta ya 33 C.E., Kreste u ve Hosi ya vandlha ra valandzeri va yena lava totiweke lava nga laha misaveni. (Vakolosa 1:13) Hi 1914, “mfumo wa misava” wu vekiwe ehansi ka vulawuri bya Kreste. Hikwalaho, Vakreste lava totiweke na vona i vayimeri va Mfumo wa Mesiya.—Nhlavutelo 11:15.
^ ndzim. 8 Vona buku leyi nge Ku Hlamulana Hi Matsalwa, matluka 159-63, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 65 Vona xihloko lexi nge “Ku Losa Mujeko, Ku Vhota, Ku Tirhela Tiko.”
DYONDZA SWO TALA
Ku Seketela Hulumendhe Ya Xikwembu Ntsena Hi Ku Tshembeka
“Nambu” wa nxaniso lowu weleke Timbhoni ta Yehovha hikwalaho ka ku nga hlanganyeli eka tipolitiki wu mitiwe hi xihlovo lexi nga languteriwangiki.
Hi Fanele Hi Kwetsima Eku Tikhomeni Ka Hina Hinkwako
Ku papalata ku tlula milawu ya Yehovha, ku nyika Yehovha leswinene ngopfu ni ku dya swakudya leswi tiyeke swa moya swi fambisana njhani?
Yingisa Rito Ra Yehovha Kun’wana Ni Kun’wana Laha U Nga Kona
Twana ndlela leyi swi nga swa nkoka ha yona ku yingisa rito ra Yehovha ni ku vulavula na yena. Xihloko lexi xi ta hi pfuna leswaku hi vona ndlela leyi hi nga swi papalataka ha yona ku pfumelela Sathana ni mukhuva wa hina wo endla xidyoho swi hi sivela ku yingisa Yehovha.


text:
XIHONDZO XO RINDZA SEPTEMBER 2012
Xana Xikwembu Xa Khathala Hi Vavasati?
Kuma ndlela leyi Xikwembu xi langutaka vavasati ha yona ni ndlela leyi Yesu a va khomeke ha yona eBibeleni.
Swiphiqo Leswi Tiyiseleriwaka Hi Vavasati
Emisaveni hinkwayo, madzolonga, ni ku languteriwa ehansi ka vavasati swi khumba vavasati vutomi hinkwabyo. Ha yini?
Xana Hakunene Xikwembu Xa Khathala Hi Vavasati?
Xana u anakanya onge Bibele yi langutela vavasati ehansi? Kuma ndlela leyi Xikwembu xi langutaka vavasati ha yona hakunene.
Xichavo Ni Xindzhuti Ehansi Ka Nkhathalelo Wa Xikwembu
Xana hi nga dyondza yini eka mahanyelo ya Yesu ni ndlela leyi a va languta ha yona vavasati?
Sweswi Ndza Xi Tiva Xikwembu Lexi Ndzi Xi Gandzelaka
Vona ndlela leyi mufundhisi wa Pentekosta a heteleleke a kuma ntiyiso lowu a a wu lava—Ntiyiso wa Bibele.
Xana Ku Ta Humelela Yini Hi Siku Ra Vuavanyisi?
Ku ni swilo swo tala swo hambana-hambana leswi tshembiwaka hi Siku ra Vuavanyisi. Xana ri fanele ri chaviwa? Xana ri ta hetisisa yini?
Musa—I Wa Nkoka Emahlweni Ka Xikwembu
Xana u fanele u khathala hi ku va ni musa eka vanhu hinkwavo? Xana Yehovha u yi languta njhani mfanelo leyi?
“Matiko Ma Ta Tiva Leswaku Hi Mina Yehovha”
Hi xihoxo, vo tala va lumbeta Xikwembu hikwalaho ka ku kala vululami ni ku xaniseka loku nga kona emisaveni. Xana Xikwembu xi ta ri hlantswa njhani vito ra xona?
Xana A Wu Swi Tiva?
Xana mapapila a ma rhumeriwa njhani eminkarhini ya ku tsariwa ka Bibele? Xana ku xava ni ku xavisa a swi endliwa njhani eIsrayele wa khale?
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Va Tirhisa Vavasati Leswaku Va Dyondzisa?
Loko swi ri tano, hi yi milawu ya le Bibeleni leyi va yi landzelaka? Hi wihi ntirho wa vona?
Ku Chumayela eXiphen’wini Xa Le Dzongeni Wa Yuropa
Riendzo leri tikaka ro ya eGavdos ku nga xihlala lexi nga edzongeni wa Crete, ri tsakisa.
Vito Ra Xikwembu Ri Twarisiwa Hi Xiswahili
Vona ndlela leyi vito ra Xikwembu, ku nga Yehovha ri veke kona eBibeleni ya Xiswahili.
Makwanga Ya Endle Leswaku Gehazi A Nga Ha Tsakeriwi Hi Xikwembu
Gehazi u teke leswi a swi nga ri swa yena. I yini leswi hi nga swi dyondzaka eka leswi?


text:
Yehovha U Ta Ku Seketela
“Yehovha u ta n’wi seketela ehenhla ka mubedo wa vuvabyi.”—PISALEMA 41:3.
TINSIMU: 23, 138
1, 2. I yini leswi Xikwembu xi nga swi endla eminkarhini ya ku tsariwa ka Bibele naswona hi swihi leswi van’wana lava vabyaka va nga tivutisaka swona namuntlha?
LOKO u tshame u vabya swinene, u nga ha va u tivutise u ku, ‘Xana ndzi ta hola?’ Kumbexana xirho xa ndyangu kumbe munghana wa wena wa vabya naswona wa tivutisa loko a ta hola. I swa ntumbuluko ku va hi lava ku va ni rihanyo lerinene ni leswaku swi va tano ni le ka vanhu lava hi va rhandzaka. EBibeleni, hi hlaya hi vanhu lava a va lava ku tiva loko va ta hola. Hi xikombiso, Hosi Ahaziya, n’wana wa Akabu na Yezabele, a a tivutisa loko a ta hola hileswi a a vavisekile. Naswona endzhaku, Hosi Beni-hadadi wa le Siriya a a vabya naswona u vutisile loko a ta hola.—2 Tihosi 1:2; 8:7, 8.
2 Bibele yi tlhela yi hi byela leswaku enkarhini lowu hundzeke, minkarhi yin’wana Yehovha u horise vanhu hi singita hambi ku ri ku tirhisa vaprofeta va yena leswaku va pfuxa lava feke. (1 Tihosi 17:17-24; 2 Tihosi 4:17-20, 32-35) Namuntlha, vanhu van’wana lava vabyaka va nga ha tivutisa loko Xikwembu xi ta endla leswi fanaka leswaku xi va pfuna va hola.
3-5. I yini leswi Yehovha na Yesu va nga swi endlaka, naswona hi swihi swivutiso leswi hi nga ta bula hi swona?
3 Yehovha u ni matimba yo lawula rihanyo ra vanhu. U xupule van’wana hi mavabyi, ku katsa na Faro wa le minkarhini ya Abrahama na Meriyamu sesi wa Muxe. (Genesa 12:17; Tinhlayo 12:9, 10; 2 Samuwele 24:15) Naswona u xupule Vaisrayele hi ‘mavabyi kumbe makhombo’ loko va nga tshembeki eka yena. (Deteronoma 28:58-61) Minkarhi yin’wana, Yehovha u sirhelele vanhu va yena eka mavabyi. (Eksoda 23:25; Deteronoma 7:15) U horise ni van’wana va vona. Hi xikombiso, u horise Yobo loyi a a vabya swinene naswona a a vona swi antswa leswaku a fa.—Yobo 2:7; 3:11-13; 42:10, 16.
4 Ha tiyiseka leswaku Yehovha u na wona matimba yo horisa lava vabyaka. Yesu na yena wa swi kota ku horisa lava vabyaka. Loko a ha ri laha misaveni, u horise lava a va ri ni mavabyi yo fana ni nhlokonho kumbe switshetshela. U pfule mahlo ya lava nga voniki ni ku hanyisa lava lamaleke. (Hlaya Matewu 4:23, 24; Yohane 9:1-7) Masingita lawa ma endla leswaku hi swi langutela hi mahlongati swilo leswinene leswi Yesu a nga ta swi endla emisaveni leyintshwa. Hi nkarhi wolowo, “ku hava munhu la tshamaka kona la nga ta ku: ‘Ndza vabya.’”—Esaya 33:24.
5 Kambe loko hi vabya swinene, xana hi fanele hi langutela leswaku Yehovha na Yesu va hi horisa hi singita sweswi? Naswona hi fanele hi anakanya hi yini loko hi hlawula vutshunguri?
TITSHEGE HI YEHOVHA LOKO U VABYA
6. Xana Bibele yi ri yini hi masingita lawa Vakreste vo sungula va ma endleke?
6 Hi minkarhi ya vaapostola, Yehovha u tote Vakreste hi moya lowo kwetsima ni ku nyika van’wana va vona matimba yo endla masingita. (Mintirho 3:2-7; 9:36-42) Hi xikombiso, a va swi kota ku hanyisa vanhu ni ku vulavula hi tindzimi tin’wana. (1 Vakorinto 12:4-11) Kambe hi ku famba ka nkarhi masingita lawa ma herile, hilaha Bibele yi vuleke hakona. (1 Vakorinto 13:8) Kutani, namuntlha a hi fanelanga hi langutela leswaku Xikwembu xi hi horisa hi singita kumbe xi horisa lava hi va rhandzaka.
Yehovha u swi tiva kahle leswi karhataka malandza ya yena naswona a nga ku rivali ku tshembeka ka wona
7. Pisalema 41:3 yi hi chavelela njhani?
7 Kambe loko u vabya, Yehovha u ta ku chavelela ni ku ku seketela, hilaha a endleke hakona eka malandza ya yena ya khale. Hosi Davhida u tsale a ku: “Wa tsaka un’wana ni un’wana la ehleketelaka xisiwana; Hi siku ra khombo Yehovha u ta n’wi ponisa. Yehovha u ta n’wi rindza, a n’wi londzovota a hanya.” (Pisalema 41:1, 2) Entiyisweni, Davhida a a nga vuli swona leswaku vanhu lavanene lava a va hanya hi nkarhi wolowo lava a va swi khoma kahle swisiwana a va nga ta fa. Yehovha a a ta va pfuna njhani vanhu volavo vo lulama? Davhida wa hlamusela: “Yehovha u ta n’wi seketela ehenhla ka mubedo wa vuvabyi; kunene sangu ra yena u ta ri cinca hi nkarhi wa ku vabya.” (Pisalema 41:3) Yehovha u swi tiva kahle leswi karhataka malandza ya yena naswona a nge ma rivali. U ta ma nyika xivindzi ni vutlhari. Nakambe Yehovha u endle miri wa munhu leswaku wu swi kota ku titshungula.
8. Hi ku ya hi Pisalema 41:4, Davhida u kombele leswaku Yehovha a endla yini loko a vabya swinene?
8 Eka Pisalema 41, Davhida u tlhela a hi byela hi nkarhi lowu a a vabya swinene naswona a a tsanile ni ku tlhela a tshikileleka. Swi tikomba onge hi nkarhi wolowo, n’wana wa yena Absalomu a a ringeta ku wutla vuhosi. Davhida a a vabya swinene lerova a a nga ta swi kota ku sivela Absalomu. A a swi tiva leswaku ndyangu wa yena wu ni swiphiqo hikwalaho ka xidyoho xa yena na Bati-xeba. (2 Samuwele 12:7-14) Kutani u endle yini? U khongele a ku: “Oho Yehovha, ndzi kombe tintswalo. Hanyisa moya-xiviri wa mina, hikuva ndzi ku dyoherile.” (Pisalema 41:4) Davhida a a swi tiva leswaku Yehovha u n’wi rivalerile naswona u titshege hi yena leswaku a n’wi pfuna hi nkarhi lowu a vabya. Kambe xana Davhida a a langutele leswaku Yehovha a n’wi horisa hi singita?
9. (a) Yehovha u endle yini eka Hosi Hezekiya? (b) Davhida a a langutele yini eka Yehovha?
9 I ntiyiso leswaku minkarhi yin’wana Xikwembu xi hlawule ku horisa vanhu. Hi xikombiso, loko Hosi Hezekiya a vabyela ku fa, Yehovha u n’wi horisile. Hezekiya u hanye malembe lama engetelekeke ya 15. (2 Tihosi 20:1-6) Kambe Davhida a a nga langutelanga leswaku a hola hi singita. Ematshan’weni ya sweswo, a a langutele leswaku Xikwembu xi n’wi pfuna hilaha a xi ta n’wi pfuna ha kona “un’wana ni un’wana la ehleketelaka xisiwana.” Davhida a a ri ni vuxaka lebyinene na Yehovha, hikwalaho u kombele Yehovha leswaku a n’wi chavelela ni ku n’wi khathalela loko a vabya. U tlhele a kombela leswaku a hola. Na hina hi nga kombela Yehovha leswaku a hi pfuna hilaha ku fanaka.—Pisalema 103:3.
10. Ku endleke yini eka Trofimo na Epafrodito naswona leswi swi hi dyondzisa yini?
10 Eminkarhini ya vaapostola, a hi Vakreste hinkwavo lava horisiweke hi masingita, hambileswi muapostola Pawulo ni van’wana a va swi kota ku horisa lava vabyaka. (Hlaya Mintirho 14:8-10.) Muapostola Pawulo u horise tata wa Publiyo loyi a a hisa miri naswona a ri ni vuvabyi lebyi vangiwaka hi switsongwatsongwana. Pawulo a “khongela, a n’wi tlhandleka mavoko kutani a n’wi horisa.” (Mintirho 28:8) Kambe, Pawulo a nga horisanga un’wana ni un’wana loyi a a n’wi tiva. Un’wana wa vanghana va yena, Trofimo, a a famba na Pawulo eka maendzo ya vurhumiwa. (Mintirho 20:3-5, 22; 21:29) Loko Trofimo a vabya, Pawulo a nga n’wi horisanga. Hikokwalaho, Trofimo u boheke ku tshika ku famba na Pawulo kutani a tshama eMileta leswaku a ta hola. (2 Timotiya 4:20) Epafrodito, un’wana wa vanghana va Pawulo u vabyile naswona a ku sale katsongo a fa. Kambe Bibele a yi vuli leswaku Pawulo u n’wi horisile.—Vafilipiya 2:25-27, 30.
HI XIHI XITSUNDZUXO LEXI U FANELEKE U XI AMUKELA?
11, 12. Hi tiva yini hi Luka naswona swi nga endleka a n’wi pfune njhani Pawulo?
11 Luka a a ri dokodela naswona a a famba na Pawulo. (Mintirho 16:10-12; 20:5, 6; Vakolosa 4:14) Swi nga endleka a n’wi pfunile Pawulo ni van’wana loko va vabya emaendzweni ya vona ya vurhumiwa. (Vagalatiya 4:13) Hilaha Yesu a nga vula hakona, “lava va vabyaka” va lava dokodela.—Luka 5:31.
Hi fanele hi va ni vuxiyaxiya loko munhu un’wana a hi nyika xitsundzuxo hi rihanyo ra hina
12 Luka a a nga ri munhu loyi a a rhandza ku nyika switsundzuxo swa rihanyo. A a dyondzele vudokodela. Bibele a yi hi byeli leswaku u byi dyondzele kwihi kumbe rini. Kambe yi hi byela leswaku Pawulo u byele Vakolosa leswaku Luka wa va rungula. Swi nga endleka leswaku Luka u dyondzele vudokodela exikolweni xa swa vutshunguri eLawodikiya, ku nga ximutana lexi nga ekusuhi na Kolosa. Nakambe, loko Luka a tsala Evhangeli ya yena ni buku ya Mintirho, u tirhise marito yo karhi ya swa vutshunguri. Leswi a a ri dokodela, u katse marungula ya swiendlakalo swo tala swa loko Yesu a hanyisa vanhu.
13. Hi fanele hi tsundzuka yini hi nga si nyika kumbe ku amukela switsundzuxo swa rihanyo?
13 Namuntlha, a nga kona makwerhu loyi a nga hi horisaka hi singita. Kambe leswi va lavaka ku hi pfuna, van’wana va nga hi nyika switsundzuxo hambiloko hi nga va vutisanga. I ntiyiso leswaku switsundzuxo swin’wana swa pfuna. Hi xikombiso, Pawulo u ringanyete leswaku Timotiya a nwa vhinyo. Timotiya a a karhatiwa hi khwiri, kumbexana hi leswi a a nwe mati lama thyakeke. * (Vona hlamuselo ya le hansi.) (Hlaya 1 Timotiya 5:23.) Kambe hi fanele hi tivonela. Makwerhu wo karhi a nga ha ringeta ku hi sindzisa leswaku hi nwa murhi wo karhi kumbe hi dya swakudya swo karhi kumbe hi nga swi dyi. A nga ha vula leswaku swi pfune un’wana endyangwini wa yena loyi a a khomiwe hi mavabyi lama fanaka. Kambe sweswo a swi vuli swona leswaku swi ta hi horisa. Hi fanele hi tsundzuka leswaku hambiloko vanhu vo tala va tirhisa murhi wo karhi, wu nga ha hi vabyisa swinene.—Hlaya Swivuriso 27:12.
ANAKANYISISA KAHLE
14, 15. (a) I vanhu va njhani lava hi faneleke hi va ni vuxiyaxiya eka vona? (b) Hi nga dyondza yini eka Swivuriso 14:15?
14 Hinkwerhu hi lava ku va ni rihanyo lerinene leswaku hi ta tiphina hi vutomi ni ku tirhela Yehovha hi matimba. Kambe a hi hetisekanga, hikwalaho a hi nge ma balekeli mavabyi man’wana. Loko hi vabya, ku ni vutshunguri byo hambanahambana naswona hi ni mfanelo yo hlawula vutshunguri lebyi hi byi lavaka. Khombo ra kona, vanhu van’wana ni tikhampani tin’wana ti vula leswaku ti kume murhi lowu nga ta hi horisa. Va endla sweswo hikuva va lava mali yo tala. Va nga ha vula leswaku vanhu vo tala va yi tirhisile ivi va hola. Naswona loko hi vabya, hi nga ha lava ku ringeta xin’wana ni xin’wana lexi nga hi pfunaka leswaku hi hola ni ku hanya nkarhi wo leha. Kambe a hi fanelanga hi rivala xitsundzuxo lexi nga eRitweni ra Xikwembu: “Un’wana ni un’wana la nga riki na ntokoto u pfumela rito rin’wana ni rin’wana, kambe lowo tlhariha u xiyisisa magoza yakwe.”—Swivuriso 14:15.
Hi fanele hi anakanya kahle naswona hi va ni vuxiyaxiya eka leswi hi swi tshembaka
15 Loko hi tlharihile, hi ta va ni vuxiyaxiya eka leswi hi swi tshembaka ngopfungopfu loko munhu loyi a hi nyikaka switsundzuxo a nga leteriwanga kahle. Hi fanele hi tivutisa leswi: ‘U vula leswaku swilo leswi swi pfune van’wana, kambe xana ndza tiyiseka leswaku hakunene swi va pfunile? Hambiloko swi va pfunile, ndzi swi tiva njhani leswaku swi ta ndzi pfuna? Xana ndzi fanele ndzi endla ndzavisiso ni ku vulavula ni un’wana loyi a leteriweke kahle leswaku a ndzi tshungula?’—Deteronoma 17:6.
16. Hi fanele hi anakanya hi yini loko hi endla xiboho malunghana ni rihanyo ra hina?
16 Loko hi ri karhi hi endla xiboho xa vutshunguri lebyi hi nga ta byi tirhisa, hi fanele hi va ni “mianakanyo yo hluteka” kumbe hi anakanyisisa kahle. (Tito 2:12) Leswi i swa nkoka swinene loko vutshunguri bya kona byi nga tolovelekanga. Xana munhu loyi a hi tshungulaka a nga hi hlamusela leswaku byi tirha njhani? Xana leswi a swi hlamuselaka a swi tolovelekanga? Xana madokodela yo tala ma pfumela leswaku vutshunguri bya kona bya tirha? (Swivuriso 22:29) Kumbexana munhu un’wana u hi byela leswaku ku kumiwe vutshunguri lebyintshwa etikweni ra le kule naswona madokodela a ma se byi tiva. Kambe xana ku ni vumbhoni lebyi kombisaka leswaku byi kona vutshunguri byo tano? Van’wana va nga hi nyika vutshunguri lebyi nga tolovelekangiki kumbe lebyi nga ni mihivahivani. Sweswo swi nga va ni khombo swinene. Tsundzuka, Xikwembu xa hi lemukisa leswaku hi nga tirhisi vungoma.—Deteronoma 18:10-12; Esaya 1:13.
“VANANI NI RIHANYO LERINENE!”
17. I ku navela kwihi loku tolovelekeke loku hi nga na kona?
17 Huvo leyi fumaka ya le minkarhini ya vaapostola yi rhumele papila eka vamakwerhu emavandlheni yi va byela swilo swin’wana leswi a va fanele va swi papalata. Emakumu ka papila, huvo leyi fumaka yi tsale yi ku: “Loko mi tihlayisa hi vukheta eka swilo leswi, mi ta fuwa. Vanani ni rihanyo lerinene!” (Mintirho 15:29) Hambileswi marito yo hetelela a ku ri ndlela yin’wana yo vula leswaku mi sala kahle, ma hi tsundzuxa leswaku i swa ntumbuluko ku lava ku va ni rihanyo lerinene.
18, 19. Hi nga langutela yini emisaveni leyintshwa?
18 Leswi hi nga hetisekangiki, a hi nge ma balekeli mavabyi man’wana. Naswona loko hi vabya, a hi langutelanga leswaku Yehovha a hi horisa hi singita. Kambe hi fanele hi byi langutela hi mahlongati vumundzuku laha Xikwembu xi nga ta ma herisela makumu mavabyi. Eka Nhlavutelo 22:1, 2, muapostola Yohane u vulavule hi “mati ya vutomi” ni “mirhi ya vutomi” leyi nga ta hanyisa vanhu hinkwavo. Leswi a swi kombeteli eka mirhi yo karhi leyi hi nga yi tirhisaka sweswi kumbe emisaveni leyintshwa leswaku hi ta hola. Kambe, swi kombetela eka swilo hinkwaswo leswi Yehovha na Yesu va nga ta swi endla leswaku hi hanya hilaha ku nga heriki.—Esaya 35:5, 6.
19 Hi yi langutele hi mahlongati minkarhi yoleyo yo tsakisa. Kambe sweswi, ha tiyiseka leswaku Yehovha wa hi rhandza hinkwerhu naswona wa yi twisisa ndlela leyi hi titwaka ha yona loko hi xaniseka. Ku fana na Davhida, ha tshemba leswaku loko hi vabya, Yehovha a nge hi fularheli. Minkarhi hinkwayo u ta va khathalela lava tshembekeke eka yena.—Pisalema 41:12.
^ ndzim. 13 Buku leyi nge, The Origins and Ancient History of Wine yi vula leswaku van’wasayense va kume leswaku thayifodi ni switsongwatsongwana swin’wana leswi nga ni khombo swi hatla swi fa loko swi hlanganisiwa ni vhinyo.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Timotiya 6:1-21
6 Hinkwavo lava nga mahlonga ehansi ka joko a va hambete va teka vini va vona va faneriwa hi ku xiximiwa+ loku heleleke, leswaku vito ra Xikwembu ni dyondzo ku nga tshuki ku vulavuriwa ku biha+ ha swona.2 Ku tlula kwalaho, lava va nga ni vini+ lava pfumelaka va nga tshuki va va langutela ehansi,+ hikuva i vamakwavo.+ Ku hambana ni sweswo, a va tiyimisele swinene ku va mahlonga, hikuva lava va amukelaka mpfuno wa ntirho wa vona lowunene i vapfumeri naswona va rhandzeka.Yana emahlweni u dyondzisa swilo+ leswi ni ku nyikela swikhongotelo leswi.3 Loko munhu hambi a ri wihi a dyondzisa dyondzo+ yin’wana naswona a nga ma amukeli marito lama nga ni rihanyo+ ya Hosi ya hina Yesu Kreste, hambi ku ri dyondzo leyi fambisanaka ni ku tinyiketela+ loku nga ni vukwembu,4 wa tikukumuxa hi ku tinyungubyisa,+ a nga twisisi nchumu,+ kambe wa vabya emiehleketweni+ hi swivutiso ni minjhekanjhekisano mayelana ni marito.+ Eka swilo leswi ku huma mona,+ madzolonga, ku vulavula nhlambha,+ ku ehleketelela loku hombolokeke,5 ku kanetana ka vukarhi hi swilo leswi nga nyawuriki ka vanhu lava onhakeke emianakanyweni+ ni lava tekeriweke ntiyiso,+ va ehleketa leswaku ku tinyiketela loku nga ni vukwembu i ndlela yo pindzula.+6 Hakunene, ku tinyiketela+ loku ku nga ni vukwembu swin’we ni ku eneriseka+ i ndlela leyi pindzurisaka+ swinene.7 Hikuva a hi tanga na nchumu emisaveni, naswona a hi nge fambi na nchumu.+8 Kutani, loko hi ri ni swakudya ni swifunengeto, hi ta eneriseka hi swilo+ leswi.9 Hambiswiritano, lava tiyimiseleke ku fuwa va wela endzingweni+ ni le ntlhan’wini ni le ku naveleni+ ko tala ka vuhunguki ni loku vavisaka, loku nghenisaka vanhu endzovisweni ni le ku onhakeni.+10 Hikuva ku rhandza+ mali i rimitsu+ ra mixaka hinkwayo ya swilo swo biha,+ naswona hi ku lwela ku fikelela rirhandzu leri, van’wana va lahlekisiwile eripfumelweni naswona va titlhave hinkwako-nkwako hi switlhavi+ swo tala.11 Hambiswiritano, Wena munhu wa Xikwembu, baleka eka swilo+ leswi. Kambe lavisisa ku lulama, ku tinyiketela loku nga ni vukwembu, ripfumelo, rirhandzu, ku tiyisela, moya wo rhula.+12 Lwana nyimpi leyinene ya ripfumelo,+ khomelela swinene evuton’wini lebyi nga heriki lebyi u vitaneriweke byona naswona u nyikeleke xitiviso+ lexinene xa le rivaleni emahlweni ka timbhoni to tala ha byona.13 Emahlweni ka Xikwembu, lexi londzovotaka swilo hinkwaswo swi hanya, ni le mahlweni ka Kreste Yesu, loyi tanihi mbhoni+ a endleke xitiviso+ lexinene xa le rivaleni emahlweni ka Pontiyo Pilato,+ ndzi ku lerisa+14 leswaku u hlayisa xileriso hi ndlela yo pfumala xivati ni leyi pfumalaka xisandzu ku fikela loko ku humelela+ Hosi ya hina Yesu Kreste.15 Mulawuri-nkulu+ la tsakeke ni loyi a nga yexe u ta kombisa ku humelela loku eminkarhini+ ya kona leyi vekiweke, yena Hosi+ ya lava nga tihosi ni Mufumi+ wa lava nga vafumi,16 loyi ku nga yena ntsena la nga fiki,+ la tshamaka eku vonakaleni+ loku nga tshinelelekiki, loyi ku nga riki na munhu ni un’we la n’wi voneke kumbe la nga n’wi vonaka.+ Ku xiximiwa+ ni matimba a swi ve swa yena hilaha ku nga heriki. Amen.17 Lerisa lava fuweke+ emafambiselweni ya sweswi ya swilo leswaku va nga titekeli ehenhla,+ naswona va nga veki ntshembo wa vona erifuweni+ leri nga tiyangiki, kambe va wu veka eka Xikwembu, lexi hi nyikaka swilo hinkwaswo hilaha ku fuweke leswaku hi tiphina;+18 va endla leswinene,+ va fuwa hi mintirho+ leyinene, va hanana, va tiyimisela ku avelana+ ni van’wana,19 va tivekela hi ku hlayiseka+ masungulo+ lamanene ya nkarhi lowu taka, leswaku va ta khomelela swinene evuton’wini+ bya xiviri.20 Wena Timotiya, hlayisa leswi u tamerisiweke swona,+ u fularhela ku vulavula ka hava loku lwisanaka ni leswo kwetsima ni ku kanetana hi leswi vuriwaka “vutivi”+ hi mavunwa.21 Hi ku bombisa vutivi byo tano van’wana va hambukile eripfumelweni.+Onge musa lowu nga faneriwiki wu nga va na n’wina.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eksoda 36:1-38
36 “Kutani Bezalele u fanele a tirha, na Oholiyabu+ ni wanuna un’wana ni un’wana wa mbilu yo tlhariha loyi Yehovha a n’wi nyikeke vutlhari+ ni ku twisisa+ eka swilo leswi, leswaku a tiva ku endla ntirho hinkwawo wa vutirheli byo kwetsima, hilaha Yehovha a leriseke+ hakona.”2 Hiloko Muxe a vitana Bezalele na Oholiyabu ni wanuna un’wana ni un’wana wa mbilu yo tlhariha loyi Yehovha a ngheniseke vutlhari+ embilwini yakwe, un’wana ni un’wana loyi mbilu yakwe yi n’wi susumeteke leswaku a tshinela entirhweni a wu endla.+3 Kutani va teka emahlweni ka Muxe munyikelo+ hinkwawo lowu vana va Israyele va wu tiseke wa ntirho wa vutirheli byo kwetsima, leswaku va wu endla, loko ku ri lavan’wana, a va ha tisa gandzelo ra ku tirhandzela eka yena mixo wun’wana ni wun’wana.4 Hinkwavo vo tlhariha lava a va endla ntirho hinkwawo wo kwetsima va sungula ku ta, hi ku landzelana, va tshika ntirho lowu a va wu endla,5 va byela Muxe va ku: “Vanhu va tisa swo tala swinene ku tlula leswi vutirheli byi swi lavaka eka ntirho lowu Yehovha a leriseke leswaku wu endliwa.”6 Hikwalaho Muxe a lerisa leswaku va hundzisa xitiviso enxaxeni, va ku: “Vavanuna ni vavasati, mi nga ha humesi swilo leswi engetelekeke swa munyikelo wo kwetsima.” Hiloko vanhu va siveriwa ku swi tisa.7 Swilo a swi ringene ntirho hinkwawo lowu nga ta endliwa, a swi tale ku tlurisa.8 Kutani hinkwavo va mbilu+ yo tlhariha exikarhi ka lava endlaka ntirho va endla tabernakela,+ malapi ya ntsonga ya khume ya ntsembyana wo vevuka lowu lukiweke ni harani ya wasi ni voya lebyi pendiweke byi va bya xivunguvungu ni nguvu ya ribungwana; u swi endle swi ri ni makerubu, swi ri ntirho wa mukhavisi.9 Ku leha ka nguvu ha yin’we ya ntsonga a ku ri swisungunu swa 28, kasi ku anama ka nguvu ha yin’we ya ntsonga a ku ri swisungunu swa mune. Malapi hinkwawo ya ntsonga a ma ri mpimo wun’we.10 Hiloko a hlanganisa malapi ya ntsonga ya ntlhanu, rin’wana ni lerin’wana,+ ni malapi ya ntsonga laman’wana ya ntlhanu a ma hlanganisa, rin’wana ni lerin’wana.11 Endzhaku ka sweswo a endla swihulelo hi harani ya wasi etlhelo ka lapi rin’we ra ntsonga emakumu ya mahlangano. A endla hilaha ku fanaka etlhelo ka lapi ra ntsonga ra le handle, emakumu laman’wana ya mahlangano.+12 A endla swihulelo swa 50 eka lapi rin’we ra ntsonga, naswona a endla swihulelo swa 50 emakumu ya mahlangano ya lapi ra ntsonga leri a ri ri endhawini ya mahlangano laman’wana, swihulelo swi langutane ni leswin’wana.+13 Eku heteleleni a endla swiove swa 50 hi nsuku kutani a hlanganisa malapi ya ntsonga hi swiove, rin’wana ni lerin’wana, lerova ri va tabernakela+ yin’we.14 Kutani a endla malapi ya ntsonga ya khume hi voya bya mbuti ma va xifunengeto xa le henhla ka tabernakela. U endle+ malapi ya ntsonga ya 11.15 Ku leha ka lapi ha rin’we ra ntsonga a ku ri swisungunu swa 30, kasi ku anama ka lapi ha rin’we ra ntsonga a ku ri swisungunu swa mune. Malapi+ ya ntsonga ya 11 a ma ri mpimo wun’we.16 Hiloko a hlanganisa malapi ya ntsonga ya ntlhanu ma ri woxe ni malapi ya ntsonga ya tsevu ma ri woxe.+17 A tlhela a endla swihulelo swa 50 etlhelo ra ntsonga ra le handle endhawini ya mahlangano, naswona a endla swihulelo swa 50 emakumu ka lapi lerin’wana ra ntsonga leri hlanganaka na rona.+18 Endzhaku ka sweswo a endla swiove swa 50 swa koporo swa ku hlanganisa ntsonga wu va nchumu+ wun’we.19 Kutani a endla xifunengeto xa ntsonga hi madzovo ya makhuna lama pendiweke ma va yo tshwuka ni xifunengeto+ xa le henhla+ hi madzovo ya tintini.20 Hiloko a endla marimba ya tabernakela hi ntsandza wa munga,+ a ma yimisa.21 Ku leha ka rimba rin’wana ni rin’wana a ku ri swisungunu swa khume, kasi ku anama ka rimba+ ku ri xisungunu ni hafu.22 Rimba rin’wana ni rin’wana a ri ri ni mahlangano mambirhi ma hlanganisiwe rin’wana eka lerin’wana. Hi yona ndlela leyi a endleke marimba hinkwawo ya tabernakela+ ha yona.23 Hikwalaho a endla marimba ya tabernakela, marimba ya 20 ma va ya tlhelo leri languteke eNegebu, ku ya edzongeni.+24 A endla minkotloto ya 40 hi silivhere yi ri ya le hansi ka marimba ya 20, minkotloto yimbirhi ehansi ka rimba rin’we yi ri ni mahlangano mambirhi ni minkotloto yimbirhi ehansi ka rimba lerin’wana yi ri ni mahlangano+ mambirhi.25 Etlhelweni lerin’wana ra tabernakela, etlhelweni ra n’walungu, a endla marimba+ ya 2026 ni minkotloto ya wona ya 40 hi silivhere, minkotloto yimbirhi ehansi ka rimba rin’we ni minkotloto yimbirhi ehansi ka rimba+ lerin’wana.27 Ematlhelweni ya le ndzhaku ya tabernakela ku ya evupela-dyambu, u endle marimba+ ya tsevu.28 Kutani a endla marimba mambirhi ma va tinsika ta le tinhleni ta tabernakela ematlhelweni+ ya le ndzhaku ya yona.29 Matshaku ya wona a ma fana naswona a ma longoloka swin’we ku ya fika ehenhla ka rin’wana ni rin’wana exingwavileni xo sungula. Hi leswi a swi endleke eka tona hatimbirhi, eka tinsika+ timbirhi ta le tinhleni.30 Hiloko ku va marimba ya nhungu, minkotloto ya wona ya silivhere yi va 16, minkotloto yimbirhi yi ri ekusuhi ni minkotloto yimbirhi ehansi ka rimba+ rin’wana ni rin’wana.31 Kutani a ya emahlweni a endla swigogo hi ntsandza wa munga, ntlhanu swi ri swa marimba ya tlhelo rin’we ra tabernakela+32 ni ntlhanu wa swigogo swi ri swa marimba ya tlhelo lerin’wana ra tabernakela ni ntlhanu wa swigogo swi ri swa marimba ya tabernakela ematlhelweni mambirhi ya le ndzhaku ku ya evupela-dyambu.+33 Hiloko a endla xigogo xa le xikarhi xi hingakanya exikarhi ka marimba xi suka emakumu man’wana xi ya emakumu laman’wana.+34 Marimba a ma nameka nsuku, naswona a endla swingwavila swa wona hi nsuku swi va swiseketelo swa swigogo, swigogo a swi nameka nsuku.+35 A endla nguvu+ leyi sirhelelaka hi harani ya wasi ni voya lebyi pendiweke byi va bya xivunguvungu ni nguvu ya ribungwana ni ntsembyana wo vevuka lowu lukiweke. A ri endla ri ri ni makerubu,+ wu ri ntirho wa mukhavisi.36 Kutani a ri endlela tiphuphu ta munga ta mune a ti nameka nsuku, timhingu ta tona ti endliwe hi nsuku, naswona a ti vumbela minkotloto ya mune hi silivhere.+37 A ya emahlweni a endla xiavanyiso xa nyangwa ya ntsonga hi harani ya wasi ni voya lebyi pendiweke byi va bya xivunguvungu ni nguvu ya ribungwana ni ntsembyana wo vevuka lowu lukiweke, wu ri ntirho wa muluki,+38 ni tiphuphu ta xona ta ntlhanu ni timhingu ta tona. Ehenhla ka tona ni mahlangano ya tona a ti nameka nsuku, kambe minkotloto ya tona ya ntlhanu a yi ri ya koporo.+


text:
Tivonele Eka Makungu Ya Mbilu
Bibele yi ri: “Mbilu yi kanganyisa ngopfu ku tlula hinkwaswo naswona yi ni khombo.” (Yer. 17:9) Loko mbilu ya hina yi navela nchumu wo karhi swinene, xana a hi kumi swivangelo swo endla leswi yi swi lavaka?
Matsalwa ma hi tsundzuxa: “Embilwini ku huma ku anakanya ko homboloka, ku dlaya hi vomu, vuoswi, vumbhisa, vukhamba, vumbhoni bya mavunwa ni swisandzu.” (Mat. 15:19) Mbilu ya hina yo fanekisela yi nga hi kanganyisa kutani yi hi susumetela ku endla nchumu lowu lwisanaka ni ku rhandza ka Xikwembu. Naswona swi nga endleka hi nga swi xiyi leswaku mbilu ya hina yi hi kanganyisile ku fikela loko se hi endle xihoxo. I yini lexi nga hi pfunaka ku tiva leswi nga embilwini ya hina loko hi nga si endla nchumu lowu hoxeke?
U NGA SWI TIVA NJHANI LESWI NGA EMBILWINI YA WENA?
Hlaya Bibele siku ni siku u tlhela u anakanyisisa hi leswi u swi hlayeke.
Muapostola Pawulo u tsarile a ku: “Rito ra Xikwembu ra hanya naswona ri ni matimba, ri kariha ku tlula banga rihi ni rihi leri tsemaka hi matlhelo mambirhi, ri tlhava hambi ku ri ku ya fika emaaveni ya moya-xiviri ni moya.” Rungula ra Xikwembu leri kumekeka eBibeleni “ra swi kota ku twisisa miehleketo ni makungu ya mbilu.” (Hev. 4:12) Loko hi dyondza Matsalwa hi fanele hi kambisisa mianakanyo ni swiendlo swa hina, leswi swi ta hi pfuna ku tiva leswi nga embilwini ya hina hakunene. I swa nkoka leswaku hi hlaya Rito ra Xikwembu siku ni siku hi tlhela hi anakanyisisa hi leswi ri swi vulaka, hikwalaho hi ta anakanya hi ndlela leyi Yehovha a anakanyaka ha yona hi tlhela hi vona swilo hi ndlela ya yena!
Ku amukela ndzayo ya le Matsalweni ni ku tirhisa milawu ya le Bibeleni swi ta khumba ripfalo ra hina—vuswikoti bya hina bya le ndzeni lebyi “nyikelaka vumbhoni.” (Rhom. 9:1) Rito ra ripfalo ra hina ri nga hi byela loko nchumu wo karhi wu hoxile kutani ri hi sivela ku tiyimelela loko hi lava ku endla leswi hoxeke. Ku engetela kwalaho, Bibele yi ni swikombiso leswi nga vaka “xilemukiso eka hina.” (1 Kor. 10:11) Ku dyondza eka swona swi nga hi sivela ku endla swiboho leswi hoxeke. Un’wana ni un’wana wa hina u fanele a endla yini?
Khongela eka Xikwembu leswaku xi ku pfuna u tiva leswi nga embilwini ya wena.
Yehovha i “mukambisisi wa mbilu.” (1 Tikr. 29:17) U “[nkulu] eka timbilu ta hina naswona [u] tiva swilo hinkwaswo.” (1 Yoh. 3:20) Xikwembu a xi nge kanganyisiwi. Loko hi n’wi byela hi mbilu hinkwayo hi xikhongelo leswi hi karhataka, ndlela leyi hi titwaka ha yona ni leswi hi swi navelaka, Yehovha u ta hi pfuna ku tiva leswi nga embilwini ya hina. Hi nga kombela Xikwembu leswaku xi “tumbuluxa mbilu yo tenga eka [hina].” (Ps. 51:10) Hikwalaho, xikhongelo i ndlela ya nkoka swinene leyi nga endlaka hi tiva mboyamelo wa mbilu ya hina.
Yingiserisisa eminhlanganweni ya Vukreste.
Ku yingiserisisa leswi vuriwaka eminhlanganweni ya Vukreste swi nga hi pfuna leswaku hi kambisisa munhu wa hina wa le ndzeni—mbilu ya hina. Hambileswi hi nga taka hi nga kumi rungula lerintshwa enhlanganweni wun’wana ni wun’wana, kambe loko hi va kona hi yi twisisa kahle milawu ya le Bibeleni swin’we ni switsundzuxo swa nkoka leswi nga hi pfunaka ku kambisisa leswi nga embilwini ya hina kutani hi endla mindzulamiso. Tinhlamulo ta vamakwerhu ti nga tlhela ti hi pfuna swinene ku antswisa munhu wa hina wa le ndzeni. (Swiv. 27:17) Ku nga hlangani nkarhi na nkarhi ni vamakwerhu va Vakreste eminhlanganweni swi nga hi vavisa. Swi nga endla leswaku hi ‘tilavela swa hina ntsena.’ (Swiv. 18:1) Hikwalaho swi nga va swinene leswaku hi tivutisa xivutiso lexi nge: ‘Xana ndzi ya eminhlanganweni hinkwayo kutani ndzi yingiserisisa leswi vuriwaka?’—Hev. 10:24, 25.
MBILU YA HINA YI NGA HI KANGANYISA NJHANI?
Mbilu ya hina yi nga hi kanganyisa hi tindlela to hambana-hambana. A hi kambisiseni mune wa tona: ku navela swilo leswi vonakaka, ku nwa byala, vanghana lava hi va hlawulaka ni leswi hi tihungasaka ha swona.
Ku navela swilo leswi vonakaka.
I swa ntumbuluko ku navela ku enerisa swilaveko swa hina swa nyama. Hambiswiritano, Yesu u hi lemuxile leswaku hi nga rhangisi swilo leswi vonakaka evuton’wini bya hina. Eka xin’wana xa swifaniso swa yena, Yesu wa hi rhamba leswaku hi kambisisa mhaka ya wanuna la fuweke loyi switlati swa yena a swi tele. Hikwalaho, a a nga ha ri na ndhawu yo hlengeletela ntshovelo wa yena wo tala. Wanuna loyi u kunguhate ku hirimuxa switlati swa yena kutani a aka leswikulu. U te: “Ndzi ta hlengeletela eka swona ntshovelo wa mina hinkwawo ni swilo swa mina hinkwaswo leswinene; kutani ndzi ta byela moya-xiviri wa mina ndzi ku: ‘Wena moya-xiviri, u ni swilo swo tala leswinene leswi hlayisiweke malembe yo tala; humula, u dya, u nwa, u tiphina.’” Hambiswiritano, wanuna loyi u rivale mhaka yin’we ya nkoka: Loko o fa vusiku byebyo, ntirho wa yena hinkwawo a wu ta va wa hava.—Luka 12:16-20.
Loko hi ri karhi hi kula, hi nga ha sungula ku karhateka swinene hi ku va ni mali leyi ringaneke yo yi tirhisa loko se hi dyuharile, lerova hi nga ha sungula ku tirha tiawara leti engetelekeke hi masiku ya minhlangano kumbe hi tirha nkarhi wutsongo ensin’wini naswona hi nga ha khathali hi vutihlamuleri bya hina bya Vukreste. Xana a hi fanelanga hi tivonela eka mboyamelo wo tano? Kumbe hi nga ha va hi ri vantshwa naswona hi swi tiva leswaku ntirho wa nkarhi hinkwawo i ndlela leyinene ya vutomi. Nilokoswiritano, xana hi anakanya leswaku hi fanele hi tirha kutani hi tihlayisela mali hi nga si sungula ku phayona? Xana a hi fanelanga hi endla leswi hi nga swi kotaka entirhweni wa Xikwembu sweswi? I mani loyi a swi tivaka loko a ta va a ha hanya mundzuku?
Ku nwa byala.
Swivuriso 23:20 yi ri: “U nga vi exikarhi ka lava va nwaka ngopfu vhinyo.” Loko munhu a byi navela swinene byala, a nga ha tiyimelela loko a nwa nkarhi na nkarhi. A nga ha vula leswaku u nwela ku tiphina, a nga nweli ku dakwa. Loko hi ri exiyin’weni xo tano, a hi wu kambisiseni hi ku tshembeka mboyamelo wa mbilu ya hina.
Vanghana lava hi va hlawulaka.
A swi koteki ku papalata vanhu lava nga riki vapfumeri, exikolweni, entirhweni ni loko hi ri ensin’wini. Kambe swi ta va swi hoxile ku heta nkarhi wo tala na vona swi nga bohi kumbe ku endla xinghana na vona. Xana ha tiyimelela kutani hi vula leswaku vanhu lava va ni timfanelo to tala letinene? Bibele ya tsundzuxa: “Mi nga xisiwi. Vunakulobye byo biha byi onha mikhuva leyi pfunaka.” (1 Kor. 15:33) Tanihi leswi thyaka ritsongo ri nga thyakisaka mati lama baseke, ku endla xinghana ni vanhu lava nga rhandziki Xikwembu swi nga onha vunghana bya hina na Yehovha, naswona hi nga ha sungula ku anakanya, ku ambala, ku vulavula ni ku endla swilo ku fana ni vanhu emisaveni.
Leswi hi tihungasaka ha swona.
Thekinoloji ya manguva lawa yi endla swi olova ku kuma mixaka hinkwayo ya vuhungasi, lebyi byo tala bya byona byi nga va faneliki Vakreste. Pawulo u tsarile a ku: ‘Thyaka ra muxaka wun’wana ni wun’wana ri nga vuriwi hambi ku ri ku vuriwa exikarhi ka n’wina.’ (Efe. 5:3) Ku vuriwa yini loko mbilu ya hina yi swi navela swinene ku hlalela kumbe ku yingisela nchumu wo karhi lowu nga basangiki? Hi nga ha tibyela leswaku munhu un’wana ni un’wana wa swi lava ku tiphina kumbe vuhungasi, kutani ndlela leyi a swi endlaka ha yona i mhaka ya munhu hi yexe. Kambe minkarhi hinkwayo hi fanele hi yingisa ndzayo ya Pawulo kutani hi nga hlaleli kumbe ku yingisela nchumu wihi na wihi lowu nga basangiki.
HI NGA CINCA
Hambiloko mbilu ya hina yi hi kanganyisile naswona hi tolovele ku tiyimelela hikwalaho ka swiendlo swa hina leswi hoxeke, hi nga cinca. (Efe. 4:22-24) Xiya swikombiso swimbirhi swa manguva lawa.
Miguel * u boheke ku lulamisa ndlela leyi a a swi teka ha yona swilo leswi vonakaka. U ri: “Mina, nsati wa mina ni n’wana wa mina wa jaha hi huma etikweni leri ku kuma swilo swa manguva lawa ni leswinene ngopfu swa thekinoloji ni ku titlonya hi vutomi swi tekiwaka swi ri swa nkoka swinene. Ku ni nkarhi laha ndzi tinyiketeleke ku kuma swilo hinkwaswo leswi ndzi nga swi kumaka emisaveni, ndzi anakanya leswaku ndzi nga endla leswi handle ko rhandza swilo leswi vonakaka. Ndzi hatle ndzi swi xiya leswaku ku hlongorisa swilo leswi vonakaka i nchumu lowu nga heriki. Ndzi khongele eka Yehovha malunghana ni mavonelo ya mina ni makungu ya mbilu ya mina. Ndzi n’wi tivisile leswaku ndyangu wa hina wu lava ku n’wi tirhela hi mbilu hinkwayo. Hi swi kotile ku endla xiboho xo olovisa vutomi bya hina kutani hi rhurhela laha a ku ri ni xilaveko lexikulu. Swi nga si ya kwihi hi swi kotile ku sungula ku phayona. Hi swi vonile leswaku a hi lavi swilo swo tala leswi vonakaka leswaku hi ta va ni vutomi lebyi tsakisaka.”
Ntokoto wa Lee wu kombisa ndlela leyi ku tikambela hi ku tshembeka swi n’wi pfuneke ha yona ku tshika vanghana vo biha. Lee u ri: “Hikwalaho ka ntirho wa mina, a ndzi heta nkarhi wo tala ni vanhu lava a ndzi endla bindzu na vona. A ndzi swi tiva leswaku eka minhlangano yoleyo ku ta nwiwa ngopfu, kambe a swi ndzi tsakisa swinene ku ya eka yona. Minkarhi yo tala, a ku sala katsongo leswaku ndzi dakwa, kambe endzhaku ka nkarhi a ndzi tisola hi leswi ndzi swi endleke. A ndzi fanele ndzi kambisisa mbilu ya mina hi ku tshembeka. Ndzayo ya Rito ra Xikwembu ni swiringanyeto swa vakulu swi ndzi pfunile ndzi xiya leswaku leswi a ndzi swi lava a ku ri ku tihlanganisa ni vanhu lava a va nga n’wi rhandzi Yehovha. Sweswi ndzi ringeta hilaha ndzi nga kotaka hakona ku vulavula ni vanhu volavo hi riqingho ematshan’weni yo hlangana na vona.”
Hi fanele hi tikambisisa hi ku tshembeka kutani hi tiva leswi nga embilwini ya hina. Loko hi ri karhi hi endla tano, hi fanele hi lava mpfuno wa Yehovha hi xikhongelo, hi tsundzuka leswaku wa “swi vona swihundla swa le mbilwini.” (Ps. 44:21) Xikwembu xi tlhele xi hi nyika Rito ra xona, leri nga tirhaka tanihi xivoni eka hina. (Yak. 1:22-25) Swilo swin’wana leswi nga swa nkoka i switsundzuxo ni ndzayo leswi hi swi kumaka hi ku tirhisa minkandziyiso ya Vukreste ni minhlangano ya hina! Malunghiselelo wolawo hinkwawo ma nga hi pfuna ku sirhelela mbilu ya hina ni ku hambeta hi endla swilo leswinene.
^ ndzim. 18 Mavito ma cinciwile.


text:
Ku Thwasa Ka Ntlawa Wa Vu-133 Wa Xikolo Xa Bibele Xa Giliyadi Xa Watchtower
Mugqivela, September 8, 2012
Endzhaku ka tin’hweti ta ntlhanu ta dyondzo leyi dzikeke, swichudeni swa 48 swi thwasile eXikolweni xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower entsindza wa dyondzo wa Timbhoni ta Yehovha ePatterson le New York. Nongonoko wa ku thwasa wu yingiseriwe hi swirho swa ndyangu, vanghana ni vanhu van’wana lava ringanaka 9 694.
Ku sukela hi 1943, vatirheli lava nga ni ntokoto lava tlulaka 8 000 va leteriwile ku ya endla ntirho wa vurhumiwa. Leswi khoso leyi yi tirhisaka Bibele swinene, yi tiyisa ripfumelo ra swichudeni ni ku swi pfuna ku va ni timfanelo ta matsalwa leti swi ti lavaka leswaku swi kota ku hlula mintlhontlho yo hambana-hambana ya ntirho wa vurhumiwa.
“Xiyisisa Hi Vukheta Swilo Leswi Rhandzekaka.” Anthony Morris, xirho xa Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha tlhelo mutshama-xitulu wa nongonoko lowu, u seketele nkulumo yakwe yo sungula eka Vafilipiya 4:8 leyi nge: “Swilo swin’wana ni swin’wana leswi rhandzekaka, . . . hambetani mi xiya swilo leswi.”
Makwerhu Morris u vule leswaku ku xiyisisa swilo leswi rhandzekaka swi nga hi pfuna ku va ni langutelo lerinene emisaveni leyi nga riki na rirhandzu. U te: “Tshama u xalamukele swilo leswi rhandzekaka naswona u rhandzeka.”
Hi xikombiso, Tata wa hina wa le tilweni u veka xikombiso lexinene hi ku nga languti swihoxo swa hina. (Pisalema 130:3) Makwerhu Morrisi u te: “U nga languti swihoxo swa vamakwenu naswona vana la rhandzekaka.”
“Kuma Vutivi, Kambe U Nga Vi La Tlhariheke Ku Tlula Mpimo.” Harold Corkern, xirho xa Komiti ya Rhavi ra United States, u tlhuvutse nhloko-mhaka yakwe leyi sekeriweke eka Eklesiasta 7:16. Xikwembu xi lava leswaku hi tirhisa vutivi hi ndlela leyinene naswona hi nga pfumeleli vutivi bya hina byi “hi endla hi tikukumuxa.”
Makwerhu Corkern u tlhele a vula leswaku hi fanele hi kombisa rirhandzu loko hi nyikela switsundzuxo ni ndzayo. Hi fanele hi fana ni Xikwembu lexi nga languteriki swilo leswikulu eka van’wana. Makwerhu Corkern u te: “Byi tirhise kahle vutlhari, vutivi ni ku twisisa ka wena kutani vamakwenu va ta swi tsakela ku va na wena.”
“U Nga Rivali Swiendlo Swa Xikwembu.” (Pisalema 78:7) Guy Pierce wa Huvo leyi Fumaka u sungule nkulumo yakwe hi ku hlamusela leswaku mahanyelo ya n’wana, ku nga khathariseki leswaku i manene kumbe ma bihile, ma kombetela eka vatswari. (Swivuriso 20:11) Hilaha ku fanaka, mahanyelo ya hina ma kombetela eka Tatana wa hina wa le tilweni. “Vana va Xikwembu ni vana va Diyavulosi va vonaka hi leswi: Mani na mani la nga hambetiki a famba hi ku lulama a nga humi eka Xikwembu, hambi ku ri loyi a nga rhandziki makwavo.”—1 Yohane 3:10.
Makwerhu Pierce u vule leswaku swichudeni swi rhambiwe ku ta nghena Xikolo xa Giliyadi hikwalaho ka timfanelo ta swona letinene ta Vukreste, ku katsa ni ku titsongahata. Dyondzo ya swona a yi swi endlaka swi va leswi tlakukeke eka van’wana. Ematshan’weni ya sweswo, sweswi se swi nga swi kota ku kondletela vun’we eka vumakwerhu bya misava hinkwayo ni ku veka xikombiso lexinene emhakeni yo titsongahata. (Pisalema 133:1) Makwerhu Pierce u te: “Sweswi mi le xiyin’weni lexinene xo dyondza leswi engetelekeke ni ku hambeta mi n’wi tiva ni ku n’wi twisisa kahle Yehovha Xikwembu.”
“Leswi Hi Nga Swi Endla Hi Leswi A Hi Fanele Ku Swi Endla.” William Samuelson, mulanguteri wa Ndzawulo ya Swikolo swa Vutirheli bya le Tilweni, u vutise a ku: “Hi fanele hi endla yini loko ku navela ka hina, ku rhandza ka hina ni mintlhaveko ya hina swi lwisana ni ntirho lowu hi nyikiweke wona?” Hi nga dyondza swo karhi eka marito lama nga eka Luka 17:7-10 lama nge: “Loko mi endle swilo hinkwaswo leswi mi averiweke swona, vulani mi ku, ‘Hi mahlonga lama nga pfuniki nchumu. Leswi hi nga swi endla hi leswi a hi fanele ku swi endla.’” Loko hi pimanisiwa ni N’wini wa hina Yehovha, hakunene hi “mahlonga lama nga pfuniki nchumu.”
Swichudeni swi hete mavhiki swi ri eku dyondzeni etlilasini. Sweswo ku nga ha va ku ve ntlhontlho eka swichudeni swin’wana. Makwerhu Samuelson u te: “Kambe mi endle leswi a mi fanele mi swi endla naswona sweswi mi nga vona ndlela leyi swi mi pfuneke ha yona ku tiyisa ripfumelo ra n’wina.” Makwerhu Samuelson u gimete hi ku vula a ku: “Tanihi valanguteri lava tshembiwaka, onge minkarhi hinkwayo mi nga tlangela lunghelo leri mi nga na rona ro tirhela N’wini wa vuako hinkwabyo.”
“Tsundzuka Xitiyisekiso Xa Yehovha Loko U Hlangavetana Ni Mintlhontlho.” Sam Roberson, mupfuni wa mulanguteri wa Ndzawulo ya Swikolo swa Vutirheli bya le Tilweni, u lemukise swichudeni leswaku minkarhi yin’wana swi ta hela matimba. Hikwalaho, u swi khutaze leswaku swi tsundzuka swikombiso swo tala swa le Bibeleni swa switiyisekiso swa Xikwembu. Hi xikombiso, Muxe u tiyisekise Yoxuwa a ku: “Yehovha . . . a nge ku tshiki kumbe a ku siya hilaha ku heleleke.” (Deteronoma 31:8) Swi fanerile leswi Yoxuwa a vuleke marito lawa loko a ri ekusuhi ni ku fa: “A ri wanga ni rito rin’we eka marito hinkwawo lamanene lawa Yehovha Xikwembu xa n’wina a ma vuleke.”—Yoxuwa 23:14.
Yehovha Xikwembu u tshembisa malandza yakwe a ku: “Ndzi nga ka ndzi nga ku tshiki naswona ndzi nga ka ndzi nga ku fularheli.” (Hebrews 13:5) Wa hi tiyisekisa leswaku u ta endla hi ku landza nhlamuselo ya vito rakwe leri nge Yehovha (“U Endla Leswaku Swi Va Kona”), naswona u ta va nchumu wun’wana ni wun’wana leswaku a khathalela malandza yakwe. Kutani Makwerhu Roberson u khutaze a ku: “Mi nga tshuki mi hela matimba. Mi nga tshuki mi lan’wa. Tsundzukani, a nge pfuki a mi hete matimba.”
“Mpfumawulo Wa Vona Wu Twakale eMisaveni Hinkwayo.” (Varhoma 10:18) Hi ku pfuniwa hi Mark Noumair, muleteri wa Xikolo xa Giliyadi, swichudeni leswi humaka ematikweni yo hambana-hambana swi hlamusele kumbe swi encenyeta mintokoto leyi swi yi kumeke entirhweni wo chumayela endhawini ya le Patterson. Hi xikombiso, mpatswa lowu humaka eAfrika Dzonga wu tsake ngopfu loko wu hlangana ni vavasati vanharhu lava humaka etikweni ra rikwavo ni ku vulavula na vona hi Xizulu ni Xixhosa. Kasi mpatswa lowu humaka eSri Lanka wu hlangane ni wanuna wa Muindia loyi nsati wakwe ni n’wana wa vona wa xinhwanyetana va tshamaka eSri Lanka. Wanuna yoloye a a nga si tshama a vona Bibele, kutani mpatswa lowu wu n’wi nyike Bibele yin’wana ya wona.
“Ku Hlomiseriwa Ku Endla Ntirho Wun’wana Ni Wun’wana Lowunene.” Gene Smalley, mupfuni wa Komiti ya Vutsari, u vulavurisane ni mimpatswa yimbirhi ya vamathwasana. Mimpatswa yoleyo leyi humaka eSierra Leone yi hlamusele leswaku a yi boheka ku ya rhwala mati siku ni siku leswaku yi ma tirhisa emakaya ya wona. Kambe mintlhontlho yoleyo a yi nga nyawuli loko yi pimanisiwa ni ntsako lowu a yi va na wona wo fambisa tidyondzo ta Bibele ta 50 ni vanhu lava tsakelaka. Hinkwavo ka vona va tlangele ndlela leyi khoso leyi yi va hlomiseleke ha yona ku endla ntirho wun’wana ni wun’wana lowu va nga averiwaka wona enkarhini lowu taka.—2 Timotiya 3:16, 17.
“Tiyisela Ku Fika eMakumu Ni Le Ndzhaku Ka Wona.” Gerrit Lösch, xirho xa Huvo leyi Fumaka, xi sungule nkulumo-nkulu hi ku hlamusela ndlela leyi switsutsumi swa mphikizano wo leha swinene swi tsutsumaka hi rivilo leritsongo ha yona leswaku swi kota ku wu heta hi ndlela leyinene. Hambileswi mphikizano wa swa mintlango ku vaka ni xitsutsumi xin’we ntsena lexi hlulaka, eka mphikizano wa Vakreste, hinkwavo lava tiyiselaka ku fika emakumu va hlula.
Ku tiyisela swi vula ku tirhela Xikwembu nkarhi hinkwawo, u nga lahli ntshembo loko u hlangavetana ni swihinga, nxaniso, miringo kumbe ku hela matimba. Yesu u te: “Loyi a tiyiselaka ku fika hi yena la nga ta ponisiwa.” (Matewu 24:13) Hakunene swa chavelela ku tiva leswaku Yehovha na Yesu va ku xiya ku tiyisela ka hina! Kutani Makwerhu Lösch u vule tinhla to hlayanyana leti nga hi pfunaka leswaku hi tiyisela ku nga khathariseki swiphiqo leswi hi nga hlangavetanaka na swona. Hi leti tin’wana ta tona:
Khongelani eka Xikwembu, “lexi nyikaka ku tiyisela” ni lexi “hi rhwalelaka mpingu wa hina siku ni siku.”—Varhoma 15:5; Pisalema 68:19.
Tiyimiseleni ku nga mi nga lan’wi hikuva ma swi tiva leswaku “Xikwembu xa tshembeka, a xi nge mi tshiki mi ringiwa hi ndlela leyi tlulaka leswi mi nga swi tiyiselaka, kambe loko mi ringiwa xi ta mi nyika ndlela yo huma leswaku mi kota ku swi tiyisela.”—1 Vakorinto 10:13.
Mi nga rivali ntshembo wa n’wina wa Vukreste. “Hikwalaho ka ntsako lowu a wu vekiwe emahlweni ka [Yesu] u tiyisele mhandzi ya nxaniso.”—Vaheveru 12:2.
Makwerhu Lösch u kandziyise leswaku sweswi a hi nkarhi wo hela matimba hikuva hi le kusuhi ni ku heta mphikizano. “A hi tsutsumeni hi ku tiyisela eka mphikizano lowu vekiweke emahlweni ka hina.”—Vaheveru 12:1.
Un’wana wa vamathwasana u gimete nongonoko lowu wo tsakisa hi ku hlaya papila leri humaka eka vamathwasana-kulobye leri phofulaka ku tlangela ka vona ndzetelo lowu vuyerisa lowu va wu kumeke. Epapileni va tsale leswaku dyondzo leyi dzikeke ya Bibele a yi va endlaka leswaku va twisisa swikongomelo swa Xikwembu ntsena, kambe yi tlhele yi tiyisa ripfumelo ra vona swinene. Va tlhele va tsala va ku: “Hi tiyimisele ku tirhisa swilo leswinene leswi hi swi dyondzeke.”


text:
Xana Bibele Yi Yirisa Ku Titsakisa Hi Timhaka Ta Masangu?
Nhlamulo ya Bibele
Nikatsongo, hikuva Bibele yi vula leswaku i nyiko leyi humaka eka Xikwembu yi ya eka vanhu lava tekaneke. Xi vumbe “waxinuna ni waxisati” naswona xi vona hinkwaswo leswi xi swi endleke swi ri “swinene ngopfu.” (Genesa 1:27, 31) Loko Xikwembu xi catise wanuna wo sungula ni wansati, xi vule leswaku “va fanele va va nyama yin’we.” (Genesa 2:24.) Vuxaka bya vona a byi katsa ku va va tsakela timhaka ta masangu ni ku va ni xinghana lexikulu.
Bibele yi hlamusela ntsako lowu wanuna a wu kumaka evukatini yi ku: “Tsaka hi nsati wa vuntshwa bya wena . . . Mavele yakwe a ma ku pyopye minkarhi hinkwayo. Onge u nga tshama u nyanyukile nkarhi hinkwawo hi rirhandzu rakwe.” (Swivuriso 5:18, 19) Xikwembu xi lava leswaku vavasati na vona va tsakela timhaka ta masangu. Bibele yi ri: “Vavanuna ni vavasati va fanele va enerisana etimhakeni ta masangu.”—1 Vakorinto 7:3, God’s Word Bible.
Swipimelo eku titsakiseni hi timhaka ta masangu
Xikwembu xi endle leswaku timhaka ta masangu ti endliwa hi vanhu lava tekaneke ntsena hilaha Vaheveru 13:4 yi kombisaka ha kona, yi ri: “Vukati a byi xiximeke exikarhi ka hinkwavo, ni sangu ra vukati ri nga vi ni xilo lexi nyamisaka, hikuva Xikwembu xi ta avanyisa timbhisa ni vaoswi.” Vatekani va fanele va tshama va tshembekile evukatini bya vona. A va tsakisiwi hi ku va ni vutianakanyi kambe hi ku tirhisa nawu wa Bibele lowu nge: “Ku nyika swi tisa ntsako lowukulu ku tlula ku amukela.”—Mintirho 20:35.
DYONDZA SWO TALA
Ndlela Yo Va Ni Ndyangu Lowu Tsakeke
Rirhandzu leri Yesu a ri kombiseke i xikombiso lexi vavanuna, vavasati, vatswari ni vana va nga xi tekelelaka. I yini leswi hi nga swi dyondzaka eka yena?


text:
1Na ma vbindride matshigwana, Jesu, na wide Khafarnawume, vathu va di dziti nya gukhavo womo ndrangani. 2Gi di tshangana gidzemo nya gingi ngudzu, gi nga tadzago ndranga yatshavbo kala vbanyangwatunu. Uye a di va hevbudza Mahungu ya Nungungulu. 3Khavbo avbo, va di mu resela gilima na gi rwadwe khu vama vana. 4Kha nga ulo va ngamba dzi kodza gu gi vbohisa vbafuvbi ga Jesu, khu kota nya vathu va nga bani vari vangi, va di lita vbatshani vaya tshula gikoli nya nyumba omu a nga bani aromo Jesu; na va girile isoso, va di reledza lithatho nya gilima. 5Jesu, na wonile gukhodwa gwawe, a di embela gilima, khuye: "Mwanangu, siwono sago si tsetseledwe." 6Vbakari nya gidzemo gi nga wonago esi, va di romo vahevbudzi nya Nayo va nga hingigedzago myonyoni gwawe khavo: 7"Khu ginani a ganela kharati? A ngu hembulula Nungungulu. Khu mani a dzi kodzago gu tsetselela siwono vbavbandze ga Nungungulu basi?" 8Jesu na wone mapimoni gwawe nya gukhuye va ngu hingigedza kharato, a di va wudzisa khuye: "Khu ginani mu pimisa kharato myonyoni gwanu? 9Khu gevbi gi vbevbugidego, gu embela gilima, kheni: 'Siwono sago si tsetseledwe,' ni gu kheni: 'Khuga u eme, u dzega lithatho lago u hongola?' 10Gasi mufela gu dziti nya gukhenu Mwamana wa Muthu a na ni tshivba nya gutsetselele siwono mafuni." 11Khavbo avbo, a di embela gilima khuye: "Khuga u eme, dzega lithatho lago u hongole gaya." 12Khavbo avbo gilima gi di dzegela gu khuga gi ema gi dzega lithatho laye mahoni nya gidzemo gyatshavbo. Na va wonile esi, vatshavbo va di liwuga ngudzu, gumogo ni gu dhumisa Nungungulu, khavo: "Gima hi si gu woni nya nga esi." 13Jesu a di duga nya luphye a gu hongola siwoni nya litsiva la Galileya. Gidzemo gyatshavbo gi di mu landra; uye a di va hevbudza. 14Na gu vbindra a di wona Levhi, mwamana wa Alifewu, na khade vbagikhalotunu gwaye nya gukhuphise. A di mu rana, khuye: "Nyi landre." Uye a di dzegela gu khuga a mu landra. 15Jesu na khade vbamezatunu ndrangani ga Levhi, va hengisi nya vangi ni sighohi va di ya khala navo vbamezatunu vbale a nga bani aromo Jesu ni vapizane Vaye, kholu va diri vangi va nga bani va gu mu landrela. 16Vahevbudzi nya Nayo, nya tsawa wa Vafarisi, na va mu wone na gu hodza ni sighohi ni vahengisi nya khupho, va di wudzisa ga vapizane vaye khavo: "Khu ginani uye a hodzago gumogo ni vahengisi nya khupho ni sighohi?" 17Jesu, na pwide satshavbo, a di va hakha, khuye: "Khandri vale va gu ni womi va vbwetago n'yanga, aholu vadwali. Eni kha nya tela guta rana va nya gululama, aholu, sighohi." 18Khu gikhati gile, vapizane va Johane ni Vafarisi va di gu hala. Khavbo avbo va dita vathu va ta mu wudzisa khavo: "Khu ginani vapizane va Johane ni Vafarisi va halago, avo vago va si hali?" 19Jesu a di va hakha khuye: " Ina gu ngu kodzega sithiva gu hala si ngari ni mudzegi gani? Na va ngari naye mudzegi, sithiva kha si dzi kodzi gu hala. 20Aholu, ma nguta matshigu va na gu wandredwago mudzegi. Gikhati gyogyo va na hala. 21Mwalo a thelago giziva nya giphya vbamwendratunu wa gale kholu giziva nya giphya gi na pferula mwendra wa gale, khu kharato mwendra wu na engedzelana gu pferuga. 22Kha nga gambe mwalo a thelago wadwa nya givhayi malowoni ya gale, kholu wadwa nya wuphya wu na pola malowo ya gale, gu luzeka kharato wadwa ni malowo. Khu kharato; wadwa nya wuphya, malowoni nya maphya." 23Tshigu mwedo nya Sabhado, Jesu a di vbindra khu thembweni nya mavbila. Vapizane va di vbulula mavbila madugwana. 24Vafarisi va di mu kawuka khavo: "Khu ginani vapizane vago va girago esi si himbedzedwago gu gira khu litshigu nya Sabhado?" 25Jesu a di va hakha khuye: "Mu si gu hevbuli esi a nga girago Dhavide gumogo ni ava a nga bani ari navo gikhati a nga pwago ndzala, gani? 26A di bela Nyumbani ga Nungungulu gikhati gya Abhiyatari, khongolo nya vaphasi nya mhamba, a ya hodza sibaba nya miphaso, a ninga navo ava a nga bani ari navo, sibaba si nga bani si gu lumba gu hodzwa basi khu muphasi." 27A di engedza gambe khuye: "Sabhado yi di giredwa muthu, khandri muthu a nga giredwa Sabhado. 28Khu kharato, dzitini gu khenu Mwamana wa Muthu a ngu fumela ni Sabhado gambe."
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezekiyele 39:1-29
39 “Loko ku ri wena, Wena n’wana wa munhu, profeta ku lwa na Gogo,+ u ku, ‘Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Waswivo, ndzi lwa na wena, Wena Gogo, wena ndhuna leyikulu ya Mixeke+ na Tubala.+2 Ndzi ta ku hundzuluxa, ndzi ku kongomisa,+ ndzi ku humesa etindhawini ta le kule swinene ta n’walungu,+ ndzi ku tisa ehenhla ka tintshava ta Israyele.3 Ndzi ta ba vurha bya wena evokweni ra wena ra ximatsi, miseve ya wena ndzi ta yi wisa evokweni ra wena ra xinene.4 U ta wela etintshaveni ta Israyele,+ wena ni mavuthu ya wena ni vanhu lava va nga ta va va ri na wena. Ndzi ta ku nyiketa u va swakudya+ swa tinyenyana leti ti dyaka nyama, tinyenyana ta mixaka hinkwayo ya timpapa, ni swivandzana swa nhova.”’5 “‘U ta wela ehenhla ka vuandlalo bya nhova,+ hikuva mina ndzi vurile,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.6 “‘Ndzi ta rhuma ndzilo eka Magogo+ ni le ka lava va tshamaka eswihlaleni va sirhelelekile;+ vanhu va ta tiva leswaku hi mina Yehovha.7 Ndzi ta tivisa vito ra mina ro kwetsima exikarhi ka vanhu va mina va Israyele, ndzi nga ka ndzi nga ha tshiki vito ra mina ro kwetsima ri nyamisiwa;+ matiko ma ta tiva leswaku hi mina Yehovha,+ Mukwetsimi wa le Israyele.’+8 “‘Waswivo! Swi fanele swi ta, swi fanele swi endleka,’+ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka. ‘Leri i siku leri ndzi vulavuleke ha rona.+9 Kunene vaaki va miti ya Israyele va ta huma, va hisa, va tshivela ndzilo hi swihlomo swa nyimpi ni switlhangu leswitsongo ni switlhangu leswikulu,—hi mavurha ni hi miseve ni hi tinhonga ni hi matlhari yo leha; va ta tshivela ndzilo+ ha swona ku ringana malembe ya nkombo.10 Va nga ka va nga rhwali tihunyi enhoveni, hambi ku ri ku rhotela tihunyi emakhwatini, hikuva va ta tshivela ndzilo hi swihlomo swa nyimpi.’“‘Kunene va ta phanga lava a va va phanga,+ va teka lava a va va teka,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.11 “‘Esikwini rero ndzi ta nyika Gogo+ ndhawu kwalaho, xilahlo eIsrayele, nkova wa lava va tsemakanyaka hi le vuxeni bya lwandle, wu ta siva lava va hundzaka. Va ta lahla Gogo kona ni ntshungu wa yena hinkwawo, entiyisweni va ta wu vitana Nkova wa Ntshungu wa Gogo.+12 Vanhu va yindlu ya Israyele va ta va lahla hi xikongomelo xo basisa tiko, ku ringana tin’hweti ta nkombo.+13 Vanhu hinkwavo va tiko va ta lahla, kunene yi ta va mhaka ya ndhuma esikwini leri ndzi tivangamisaka ha rona,’+ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.14 “‘Ku ta va ni vavanuna lava va nga ta ya emahlweni ni ntirho lava va nga ta va avanyisa, va tsemakanya etikweni, va lahla, ni lava va tsemakanyaka, lava va seleke evuandlalweni bya misava, leswaku va yi basisa. Va ta hambeta va lavisisa ku fikela eku heleni ka tin’hweti ta nkombo.15 Lava va tsemakanyaka va ta tsemakanya etikweni, loko munhu o vona rhambu ra munhu u fanele a endla mfungho etlhelo ka rona, kukondza lava va lahlaka va ri lahla eNkoveni wa Ntshungu wa Gogo.+16 Vito ra muti ri ta va Hamona. Va ta basisa tiko.’+17 “Loko ku ri wena, Wena n’wana wa munhu, Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Byela tinyenyana ta muxaka wun’wana ni wun’wana wa timpapa ni swivandzana hinkwaswo swa nhova,+ u ku: “Hlengeletanani, mi ta. Hlengeletanani ematlhelo ka xitlhavelo xa mina, lexi ndzi mi endlelaka xona, xitlhavelo lexikulu etintshaveni ta Israyele.+ Kunene mi ta dya nyama, mi nwa ngati.+18 Mi ta dya nyama ya lava va nga ni matimba naswona mi ta nwa ngati ya tindhuna ta misava,+ makhuna, swinyimpfana swa xinuna,+ swiphongo, swinkunzana,+ hinkwaswo swifuwo leswi nonisiweke swa Baxani.+19 Kunene mi ta dya leswo nona mi eneriseka,+ mi nwa ngati mi dakwa, eka xitlhavelo xa mina lexi ndzi nga ta mi endlela xona.”’20 “‘Mi ta eneriseka etafuleni ra mina hi tihanci ni vachayeri va makalichi, vanhu va matimba ni valwi va nyimpi va mixaka hinkwayo,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.+21 “‘Ndzi ta veka ku vangama ka mina exikarhi ka matiko; matiko hinkwawo ma ta vona ku avanyisa ka mina loku ndzi ku humeseke,+ ni voko ra mina leri ndzi ri vekeke ehenhla ka wona.+22 Vanhu va yindlu ya Israyele va ta tiva leswaku hi mina Yehovha Xikwembu xa vona ku sukela esikwini rero, ku ya emahlweni.+23 Matiko ma ta tiva leswaku vona, va yindlu ya Israyele, va ye evukhumbini hikwalaho ka xihoxo xa vona,+ hikwalaho ka leswi va pfumaleke ku tshembeka eka mina, lerova ndzi va tumbetele xikandza xa mina,+ ndzi va nyiketa evokweni ra swirha swa vona, va ya emahlweni va wisiwa hi banga,+ hinkwavo ka vona.24 Ndzi va endlele hi ku ya hi ku nyama ka vona ni hi ku ya hi ku tlula nawu ka vona,+ ndzi ye emahlweni ndzi va tumbetela xikandza xa mina.’25 “Hikokwalaho Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Sweswi ndzi ta vuyisa lava va nga evukhumbini va Yakobe,+ ndzi va ni tintswalo eka yindlu hinkwayo ya Israyele;+ ndzi ta kombisa ku tinyiketela loku hlawulekeke evitweni ra mina ro kwetsima.+26 Va ta va va byarhe ku tsongahatiwa+ ka vona ni ku pfumala ku tshembeka ka vona hinkwako loku va ku kombiseke eka mina,+ loko va tshama emisaveni ya vona va sirhelelekile,+ ku ri hava munhu loyi a va chavisaka.+27 Loko ndzi va vuyisa exikarhi ka vanhu, ndzi va hlengeleta va huma ematikweni ya valala va vona,+ ndzi ta tihlawulekisa exikarhi ka vona ematihlweni ya matiko yo tala.’+28 “‘Va ta tiva leswaku hi mina Yehovha Xikwembu xa vona, loko ndzi va yisa evukhumbini, ndzi va hlengeleta emisaveni ya vona,+ ndzi nga ha siyi munhu eka vona.+29 Ndzi nga ka ndzi nga ha va tumbeteli xikandza xa mina,+ hikuva ndzi ta chululela moya wa mina ehenhla ka yindlu ya Israyele,’+ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.”


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 147:1-20
147 Dzunisani Yah,+Hikuva i swinene ku yimbelelela Xikwembu xa hina miloti;+Hikuva swa tsakisa—ku dzunisa ka fanela.+2 Yehovha u aka Yerusalema;+Lava hangalakeke va Israyele u va hlengeleta swin’we.+3 U horisa+ vanhu lava timbilu ta vona ti vavisekeke,+Naswona u boha timbanga ta vona leti vavaka.+4 U hlaya tinyeleti leswaku i tingani;+Hinkwato ka tona u ti vitana hi mavito ya tona.+5 Hosi ya hina i yikulu naswona yi ni matimba lamakulu;+Ku twisisa ka yona a ku runguleki.+6 Yehovha u lamulela lavo rhula;+Lavo homboloka u va celela emisaveni.+7 Hlamulani Yehovha hi ku nkhensa;+Yimbelelelani Xikwembu xa hina miloti eka haripa,+8 Loyi a funengetaka matilo hi mapapa,+Loyi a lunghiselelaka mpfula ya misava,+Loyi a endlaka leswaku tintshava ti mirisa byanyi bya rihlaza.+9 Swiharhi u swi nyika swakudya swa swona,+Mavondlo ya mawukuwuku lama tshamelaka ku rila.+10 A nga tsakisiwi hi matimba ya hanci,+Hambi ku ri ku tsakisiwa hi milenge ya munhu.+11 Yehovha u tsakisiwa hi lava va n’wi chavaka,+Lava va rindzelaka musa wakwe wa rirhandzu.+12 Bumabumela Yehovha,+ Wena Yerusalema.Dzunisa Xikwembu xa wena, Wena Siyoni.+13 Hikuva u tiyise swigogo swa tinyangwa ta wena;U katekise vana va wena lava nga exikarhi ka wena.+14 U veka ku rhula endhawini ya wena;+U hambeta a ku dyisa koroni leyinene.+15 U rhumela rito rakwe emisaveni;+Rito rakwe ri tsutsuma hi rivilo.16 U nyika gamboko kukota voya;+Gwitsi u ri hangalasa kukota nkuma.+17 U wisa ayisi yakwe kukota magavadi.+I mani la nga yimaka emahlweni ka ku titimela kakwe?+18 U rhumela rito+ rakwe ri ya swi n’okisa.U hungisa mheho yakwe;+Mati ma huma.19 Rito rakwe u ri byela Yakobe,+Swileriso+ swakwe ni swiboho swakwe swa vuavanyisi u swi byela Israyele.+20 A nga swi endlanga hi ndlela yoleyo eka matiko man’wana;+Loko ku ri swiboho swakwe swa vuavanyisi, a va swi tivanga.+Dzunisani Yah!+