text:
OCTOBER 9, 2014
MAHUNGU YA MISAVA
Timbhoni Ta Yehovha Ti Teka Goza Ro Lwisana Ni Ku Tlhekeka Ka Ebola
ENEW YORK—Loko ku tlhekeka ka Ebola leyi dlayaka ku hlakata Vupela-dyambu bya Afrika, Timbhoni ta Yehovha ti ya emahlweni ti dyondzisa swirho swa tona hi vuvabyi lebyi.
Loko ku twiwe leswaku ku kumiwe xitsongwatsongwana xa Ebola etikweni ra Guinea nileswaku hi ku hatlisa xi nghene ematikweni lama akelaneke na rona, ku nga Liberia na Sierra Leone, marhavi ya Timbhoni ta Yehovha ematikweni wolawo ma rhumele mapapila hi ku hatlisa leswaku ma lemukisa mavandlha hinkwawo ematikweni wolawo manharhu. Mapapila wolawo ma tirhise swiletelo ni swiringanyeto leswi nyikeriweke hi minhlangano ya kwalaho ya mfumo leswaku ma hlamusela makhombo ya xitsongwatsongwana lexi, ndlela leyi xi tlulelaka vanhu ha yona swin’we ni magoza yo tisirhelela lama faneleke ma tekiwa yo sivela vuvabyi lebyi leswaku byi nga hangalaki. Collin Attick, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha eSierra Leone, u te: “Vanhu vo tala a va pfilunganyekile eku sunguleni, va nga tivi leswi va faneleke va swi endla hikuva va tshama etindhawini leti mavabyi ya muxaka lowu ma nga twisisiwiki kahle naswona ku hangalasiwaka mavarivari lama nga riki ntiyiso malunghana ni leswi vangaka Ebola. Kambe loko swirho swa mavandlha ya hina swi twe swiletelo eHolweni ya swona ya Mfumo, swi teke goza leri faneleke hi ku hatlisa.”
Hi July, vayimeri lava famba-fambaka lava nga Timbhoni ta Yehovha va sungule ku teka maendzo yo hlawuleka va endzela vandlha rin’wana ni rin’wana eSierra Leone ni le Guinea va heta masiku mambirhi na rona. Loko va fika a va vulavula ni rona hi nhloko-mhaka leyi nge “Ku Yingisa Swi Ponisa Vutomi,” hi xikongomelo xo ri dyondzisa tindlela to tisirhelela eka vuvabyi lebyi swin’we ni ku ri khutaza leswaku ri hambeta ri tirhisa swiletelo swa sweswinyana leswi nga kona. Maendzo lawa ma ta hambeta ma endliwa ku fikela hi November 2014. Ku engetela kwalaho, Timbhoni ti hlele leswaku ku vekiwa mati yo hlamba mavoko lama cheriweke murhi wo dlaya switsongwatsongwana enyangweni wa miako ya vugandzeri ya Timbhoni (leyi vitaniwaka Tiholo ta Mfumo) eGuinea, eLiberia ni le Sierra Leone. Timbhoni to tala ematikweni wolawo ti landzela xikombiso xexo emakaya ya tona hi ku veka mati yo hlamba mavoko.
Hi ku ya hi xiviko xa Vandla ra Rihanyo ra Misava Hinkwayo lexi tsariweke hi October 1, 2014, ku vikiwa swiendlakalo swa 7 178 naswona vanhu va 3 300 va file eka ku tlhekeka ka sweswinyana ka Ebola eVupela-dyambu bya Afrika, hambileswi ku languteriweke leswaku nhlayo yoleyo yi tlakuka. Hi October 2, eka Timbhoni ta 2 800 leti nga eGuinea ni le Sierra Leone, wansati un’wana loyi a nga Mbhoni tlhelo muongori, u tluleriwe hi xitsongwatsongwana xa Ebola naswona u fe hi September 25, 2014. Eka Timbhoni ta 6 365 leti nga eLiberia, ta khume ti file hikwalaho ka vuvabyi lebyi; ta tsevu a ku ri vatirhi va swa rihanyo. Hambileswi xitsongwatsongwana lexi xi ngheneke ni le Nigeria sweswinyana, ku hava Mbhoni ni yin’we leyi tluleriweke hi vuvabyi lebyi. Ku engetela kwalaho, ku hava varhumiwa lava nga Timbhoni ematikweni lawa lava ku vikiweke leswaku byi va tlulerile. Loko xitsongwatsongwana lexi xi ri karhi xi hangalaka, vo tala va vona a va fambile va teke masiku ya ku wisa kumbe va ye etinhlengeletanweni eYuropa ni le United States. Van’wana va ha ku tlhelela entirhweni wa vona wa vurhumiwa naswona va teka magoza lama faneleke yo tisirhelela ni ku tirhisa swiletelo leswi humaka erhavini ra kwalaho. Varhumiwa van’wana va ha rindzele ku tlhelela hikwalaho ka ku yimisiwa ka swihaha-mpfuka kumbe hikwalaho ka swivangelo swin’wana.
Tikomiti ta mphalalo ta vatirhi va ku tirhandzela lava nga Timbhoni ti le ku pfuneni ka Timbhoni ta kwalaho leswaku ti khathalela swilaveko swa mindyangu ya tona swin’we ni vagandzeri-kulobye ematikweni ya le Vupela-dyambu bya Afrika lama hlaseriweke ngopfu hi Ebola. Thomas Nyain, Sr., muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha eLiberia, u te: “Ku landzela milawu ya Bibele leyi vulavulaka hi ku basa swin’we ni ku veka vavabyi va ri voxe swa hi pfuna leswaku hi lwisana ni xiyimo lexi. Leswi hi nga Timbhoni ta Yehovha, hi tlhela hi papalata mikhuva yo lahla vafi leyi nga fambisaniki ni Matsalwa. Leswi swi sirhelela swirho swa hina, ngopfu-ngopfu enkarhini lowu wa mangava.”
ESierra Leone, ku humesiwe xitiviso eka xitichi xa kwalaho xa xiya-ni-moya lexi hlamuselaka ndlela leyi Timbhoni ta Yehovha ti pfuneke swirho swo tona swin’we ni vanhu emugangeni lava nga riki Timbhoni leswaku va papalata xitsongwatsongwana xa Ebola. Vatirhela-mfumo va kwalaho va kombele leswaku komiti ya mphalalo ya Timbhoni yi pfuna minhlangano ya mfumo endhawini yoleyo.
J. R. Brown, muyimeri wa Timbhoni entsindza wa tona eNew York, u te: “Swa hi khutaza ku vona vapfumeri-kulorhi eVupela-dyambu bya Afrika va va ni vuxiyaxiya swinene loko va ri karhi va ya emahlweni ni ntirho wa vona wo dyondzisa vanhu Bibele. Vamakwerhu hinkwavo lava langutanaka ni vuyelo bya xitsongwatsongwana xa Ebola hi ehleketa ha vona naswona ha va khongelela.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Guinea: Thierry Pourthié, tel. +224 631 40 96 50
Liberia: Thomas Nyain, Sr., tel. +231 886 513 414
Nigeria: Paul Andrew, tel. +234 7080 662 020
Sierra Leone: Collin Attick, tel. +232 77 850 790


c: text/html

text:
Rhavi Ni Rungula Ro Valanga
Ha ku rhamba hi mandla mambirhi ku ta valanga marhavi ni vugandliselo bya hina. Kuma tindhawu ni minkarhi yo valanga.
Greece
Watch Tower Bible and Tract Society
Kifisias 77
GR 151 24 MAROUSI
GREECE
+30 210-619-7630
Ku Valanga
Hi Musumbhunuku ku ya fikela hi Ravuntlhanu
8:00 a.m. ku ya eka 12:00 ninhlikanhi na 2:00 p.m. ku ya eka 4:00 p.m.
Swi teka awara
Hi Ku Komisa
Ku hundzuluxeriwa minkandziyiso ya Bibele hi Xigriki, Xigriki xa Xiromany ni Ririmi ra Mavoko ra le Greece. Ri langutela ntirho wa Timbhoni ta Yehovha ta le Greece na Cyprus.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Nhlavutelo 21:1-27
21 Kavaloko ndzi vona tilo+ lerintshwa ni misava+ leyintshwa; hikuva tilo+ ro sungula ni misava+ yo sungula a swi hundzile, ni lwandle+ ri nga ha ri kona.2 Ndzi vona ni muti+ wo kwetsima, Yerusalema Lowuntshwa, wu xika hi le tilweni+ wu huma eka Xikwembu, wu lunghisiwe wonge i mutekiwa+ a tisasekisele nuna+ wa yena.3 Kutani ndzi twa rito lerikulu ri huma exiluvelweni ri ku: “Waswivo! Ntsonga+ wa Xikwembu wu le vanhwini, xi ta tshama+ na vona, naswona vona va ta va vanhu+ va xona. Xikwembu hi xiviri xi ta va na vona.+4 Kutani xi ta sula mihloti+ hinkwayo ematihlweni ya vona, rifu a ri nge he vi kona,+ hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona.+ Swilo swo sungula swi hundzile.”+5 Kutani Loyi a tshameke exiluvelweni+ a ku: “Waswivo, ndzi endla swilo hinkwaswo swi va leswintshwa.”+ A tlhela a ku: “Tsala, hikuva marito lawa ma tshembekile, i ya ntiyiso.”6 Kutani a ku eka mina: “Se swi endlekile! Hi mina Alfa na Omega, masungulo ni makumu.+ Mani na mani la khomiweke hi torha ndzi ta n’wi nwisa mahala eka nseledyana wa mati ya vutomi.+7 Mani na mani la hlulaka u ta dya ndzhaka ya swilo leswi, kutani ndzi ta va Xikwembu+ xa yena, yena a va n’wana+ wa mina.8 Kambe loko ku ri matoya ni lava nga riki na ripfumelo+ ni lava nyenyetsaka hikwalaho ka thyaka+ ra vona ni lava dlayaka+ hi vomu ni timbhisa+ ni lava tirhisaka vungoma ni vagandzeri va swifaniso+ swa hava ni vahembi+ hinkwavo, xiavelo xa vona xi ta va etiveni leri pfurhaka ndzilo+ ni xivavula.+ Rona ri vula rifu+ ra vumbirhi.”9 Kavaloko ku ta yin’wana ya tintsumi ta nkombo leti a ti tamele minkambana ya nkombo leyi a yi tele makhombo+ yo hetelela ya nkombo, kutani yi vulavula na mina yi ku: “Tana haleno, ndzi ta ku komba mutekiwa, nsati+ wa Xinyimpfana.”10 Kutani yi ndzi teka hi matimba ya moya yi ndzi yisa entshaveni+ leyikulu, leyi tlakukeke, yi ndzi komba Yerusalema muti+ wo kwetsima wu xika hi le tilweni eka Xikwembu+11 wu ri ni ku vangama ka Xikwembu.+ Ku vangama ka wona a ku fana ni ribye ra risima ngopfu, kukotisa ribye ra yaspere leri hatimaka ku fana ni kristala yo tenga.+12 A wu ri ni rirhangu+ lerikulu ro tlakuka naswona a wu ri ni tinyangwa ta 12, kutani etinyangweni a ku ri ni tintsumi ta 12, a ku tsariwe mavito ya tinyimba leta 12 ta vana va Israyele.+13 Evuxeni a ku ri ni tinyangwa tinharhu, en’walungwini ku ri ni tinyangwa tinharhu, edzongeni ku ri ni tinyangwa tinharhu, evupela-dyambu ku ri ni tinyangwa+ tinharhu.14 Rirhangu ra muti na rona a ri ri ni maribye ya masungulo+ ya 12, eka wona a ku ri ni mavito ya 12 ya vaapostola+ va 12 va Xinyimpfana.15 Kutani loyi a a vulavula na mina a a khome rihlanga+ ra nsuku leri nga xipimo, leswaku a pima muti ni tinyangwa ta wona ni rirhangu+ ra wona.16 Muti wu ni matlhelo ya mune yo ringana, naswona ku leha ka wona i kukulu ku ringana ni ku anama ka wona. Kavaloko yi pima muti+ hi rihlanga, wu va tistadiya ta 12 000; ku leha ni ku anama ni ku tlakuka ka wona swa ringana.17 Hiloko yi pima ni rirhangu ra wona, ri va swisungunu swa 144, hi ku ya hi xipimo xa munhu, ni xipimo xa ntsumi hilaha ku fanaka.18 Kutani rirhangu ra wona ri akiwe hi yaspere,+ naswona muti wu akiwe hi nsuku wo tenga ku fana ni nghilazi yo tenga.19 Masungulo+ ya rirhangu ra muti ma sasekisiwe hi mixaka hinkwayo ya maribye+ ya risima: masungulo yo rhanga a ma ri yaspere,+ ya vumbirhi ma ri safiri,+ ya vunharhu ma ri kalkedoni, ya vumune ma ri emeralda,+20 ya vuntlhanu ma ri sardonikisi, ya vutsevu ma ri sardiyo, ya vunkombo ma ri krisolita,+ ya vunhungu ma ri berila, ya vukaye ma ri topazi,+ ya vukhume ma ri krisopurasi, ya vu-11 ma ri yakinta, ya vu-12 ma ri ametisita.+21 Nakambe, tinyangwa leta 12 a ti ri tiperela ta 12; nyangwa yin’wana ni yin’wana a yi endliwe hi perela+ yin’we. Kutani ndlela yo anama ya muti a yi ri nsuku wo tenga, wonge i nghilazi yo vonikela.22 Kutani a ndzi vonanga tempele eka wona,+ hikuva Yehovha+ Xikwembu xa Matimba Hinkwawo+ i tempele+ ya wona, na xona Xinyimpfana i tempele ya wona.+23 Naswona muti a wu lavi dyambu kumbe n’weti leswaku wu voninga ehenhla ka wona, hikuva ku vangama ka Xikwembu ka wu voninga,+ naswona rivoni ra wona i Xinyimpfana.+24 Kutani matiko ma ta famba hi ku vonakala ka wona,+ tihosi ta misava ti ta tisa ku vangama ka tona eka wona.+25 Kutani tinyangwa ta wona a ti nge pfariwi nikatsongo ninhlikanhi,+ hikuva vusiku a byi nge vi kona kwalaho.+26 Kutani ti ta tisa ku vangama ni ku xiximeka ka matiko eka wona.+27 Kambe xin’wana ni xin’wana lexi nga kwetsimiki ni munhu un’wana ni un’wana loyi a tamaka a endla xilo lexi nyenyetsaka+ ni ku hemba mavunwa+ a nge ngheni eka wona nikatsongo;+ ku ta nghena ntsena lava tsariweke eka buku-nsongwa ya vutomi ya Xinyimpfana.+


text:
Tivhidiyo Ta Xingheniso Xa Buku Ya Bibele
Xingheniso Xa Ezra
Yehovha u hetisise switshembiso swakwe swo humesa vanhu vakwe evuhlongeni eBabilona ni ku vuyetela vugandzeri bya ntiyiso eYerusalema.
Xingheniso Xa Nehemiya
Buka ya le Bibeleni ya Nehemiya yi ni tidyondzo ta nkoka ta vagandzeri hinkwavo va ntiyiso namuntlha.
Xingheniso Xa Estere
Swiendlakalo swa le nkarhini wa Estere swi ta tiyisa ntshembo wa wena wa leswaku Yehovha Xikwembu wa swi kota ku kutsula lava nga ni swiphiqo namuntlha.
Xingheniso Xa Yobo
Hinkwavo lava tshembaka Yehovha va ta ringiwa. Rungula ra Yobo ri hi nyika ntshembo wa leswaku hi nga swi kota ku tshembeka ni ku seketela vuhosi bya Yehovha.
Xingheniso Xa Tipisalema
Tipisalema ti seketela vuhosi bya Yehovha, ti pfuna ni ku tlhela ti chavelela lava n’wi rhandzaka ni ku kombisa ndlela leyi misava yi nga ta cinca ha yona.
Xingheniso Xa Swivuriso
Kuma nkongomiso wa Xikwembu emhakeni yin’wana ni yin’wana ya vutomi bya wena—ku sukela etimhakeni ta mabindzu ku ya eka ta ndyangu.
Xingheniso Xa Eklesiasta
Hosi Solomoni u kandziyisa swilo swa nkoka evuton’wini kutani a swi hambanisa ni leswi nga fambisaniki ni vutlhari bya Xikwembu.
Xingheniso Xa Risimu Ra Solomoni
Rirhandzu ra xiviri leri nhwanyana wa Muxulami a a ri na rona eka jaha leri nga murisi ri hlamuseriwa tanihi “langavi ra Yah.” Ha yini?
Xingheniso Xa Esaya
Esaya i buku ya vuprofeta lebyi nga tiyisaka ndlela leyi u n’wi tshembaka ha yona Yehovha tanihi Muhetisisi wa switshembiso ni Xikwembu lexi nga hi ponisaka.
Xingheniso Xa Matewu
Tiphine hi ku dyondza ntiyiso hi buku leyi ya Bibele, ku nga buku yo sungula eka Tievhangeli ta mune.
Xingheniso Xa Marka
Evhangeli yo koma swinene ya Marka yi vulavula hi rungula ro tsakisa ra vuhosi bya Yesu tanihi Hosi ya Mfumo wa Xikwembu enkarhini lowu taka.


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | NDLELA LEYI BIBELE YI PONEKE HA YONA
Rungula Ra Bibele Ri Pone Ku Cinciwa
NXUNGETO: Mixungeto yo tanihi ku onhaka ni nkaneto a yi swi kotanga ku herisa Bibele. Kambe, vakopi ni vahundzuluxeri van’wana va ringete ku cinca rungula ra Bibele. Va ringete ni ku cinca rungula ra Bibele leswaku ri pfumelelana ni tidyondzo ta vona, ematshan’weni yo endla leswaku tidyondzo ta vona ti pfumelelana ni leswi Bibele yi swi dyondzisaka. Xiya swikombiso swin’wana:
Ndhawu ya vugandzeri: Exikarhi ka malembe ya va 400 ku ya eka 100 B.C.E, vatsari va matsalwa lama vuriwaka Samaritan Pentateuch eka Eksoda 20:17 va engetele marito lama nge: “U fanele u aka altari eNtshaveni ya Gerizimu.” Vasamariya a va lava ku endla leswaku Matsalwa ma seketela mhaka ya ku aka ka vona tempele eNtshaveni ya Gerizimu.
Dyondzo ya leswaku Xikwembu xi hi kanharhu: Loko Bibele yi nga si va ni malembe ya 300 yi hetiwe ku tsariwa, mutsari loyi a pfumelaka eka dyondzo ya leswaku Xikwembu xi hi kanharhu, eka 1 Yohane 5:7 u engetele marito lawa, “etilweni, Tatana, Rito ni Moya lowo Kwetsima: leswi haswinharhu i nchumu wun’we.” Xivulwa xexo a xi nga ri kona eka matsalwa yo sungula. Bruce Metzger, ku nga xidyondzi xin’wana xa Bibele u vula leswaku marito wolawo, “ku sukela hi malembe ya va 500 ku ya emahlweni, se a ma kumeka minkarhi yo tala eka matsalwa lama tsariweke hi voko ya Xilatini xa Khale ni ya Vulgate [ya Xilatini].”
Vito ra Xikwembu: Hikwalaho ka leswi a va teka tidyondzo ta vukholwahava ta Vayuda ti ri ta nkoka, vahundzuluxeri vo tala va Bibele va suse vito ra Xikwembu eMatsalweni. Va sive vito rero hi swithopo swo tanihi “Xikwembu” kumbe “Hosi,” ku nga swithopo leswi eBibeleni swi nga kombeteliki eka Muvumbi ntsena kambe swi tlhelaka swi tirhisiwa ni le ka vanhu, swifaniso swa vugandzeri bya mavunwa ni le ka Diyavulosi.
—Yohane 10:34, 35; 1 Vakorinto 8:5, 6; 2 Vakorinto 4:4.
NDLELA LEYI BIBELE YI PONEKE HA YONA: Xo sungula, hambileswi vakopi van’wana va Bibele a va honisa swilo kumbe a va ri vakanganyisi, kambe vo tala va vona a va dyondzekile va tlhela va va ni vuxiyaxiya. Exikarhi ka malembe ya va 500 na 900 C.E. Vamasorete va kope Matsalwa ya Xiheveru kutani va kandziyisa buku leyi tiviwaka tanihi matsalwa ya Vamasorete. Ku vuriwa leswaku va hlayele marito ni maletere hi vukheta ku tiyisekisa leswaku a va kopi na swihoxo. Loko va vona onge ku ni swihoxo eka matsalwa lawa a va kopa eka wona a va swi khwatihata endhawini leyi a va kopela eka yona. Vamasorete va ale ku cinca rungula ra Bibele. Profesa Moshe Goshen-Gottstein u tsale a ku: “Ku yi cinca hi vomu, a va swi teka ku ri nandzu lowukulu.”
Xa vumbirhi, namuntlha matsalwa yo tala lama tsariweke hi voko ma pfuna vakambisisi va Bibele leswaku va kota ku xiya laha ku nga ni swihoxo. Hi xikombiso, ku ringana madzana ya malembe varhangeri va vukhongeri a va dyondzisa leswaku Tibibele ta vona ta Xilatini ti tamele rungula leri nga ntiyiso. Kambe eka 1 Yohane 5:7 va nghenise marito lama nga riki ya ntiyiso hilaha swi hlamuseriweke hakona eku sunguleni ka xihloko lexi. Marito wolawo lama nga riki ya ntiyiso ma nghenisiwe ni le ka Bibele ya Xinghezi ya King James Version! leyi tshembiwaka ngopfu. Kambe i yini leswi kumiweke endzhaku ko tshubula matsalwa man’wana lama tsariweke hi voko? Bruce Metzger u tsarile: “Marito wolawo lama nga [eka 1 Yohane 5:7] a ma kona eka matsalwa hinkwawo ya khale lama tsariweke hi voko (Xisiriya, Xicoptic, Xiarmenia, Xietiyopiya, Xiarabu, Xislavoniki) kambe ma kumeka eka ya Xilatini ntsena.” Hikwalaho ka sweswo, Tibibele leti pfuxetiweke ta King James Version ku katsa ni Tibibele tin’wana ti ma susile marito wolawo lama nga riki ya ntiyiso.
Xana matsalwa ya khale lama tsariweke hi voko ma tiyisekisa leswaku rungula ra Bibele ri ponile? Loko ku kumiwa Tibukunsongwa ta le Lwandle leri Feke hi 1947, swidyondzi a swi ta hetelela swi kote ku pimanisa matsalwa ya Xiheveru ya Vamasorete ni leswi a swi kumeka eka tibukunsongwa ta Bibele leti a ti ri ni malembe yo tlula gidi ti tsariwile. Xirho xin’wana xa ntlawa wa vakambisisi va rungula ra Tibukunsongwa ta le Lwandle leri Feke xi gimete hi ku vula leswaku bukunsongwa yin’we “yi tiyisekisa leswaku rungula ra Bibele leri kopiweke eka malembe yo tlula gidi hi vakopi va Vayuda a ri tshembeka swinene naswona a ri kopiwe hi vukheta.”
Layiburari ya Chester Beatty ya le Dublin, eIreland yi tamele matsalwa ya papirasi lama yimelaka tibuku hinkwato ta Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki, ku katsa ni matsalwa lama tsariweke hi voko ku sukela emalembeni ya va 200 C.E., endzhaku ka malembe ya 100 Bibele yi tsariwile. The Anchor Bible Dictionary yi ri: “Hambileswi Papirasi yi teke ni rungula lerintshwa leri pfunaka loko swi ta emhakeni ya ku hlamusela matsalwa hi vuenti, yi tlhele yi kombisa matshalatshala lama endliweke ematin’wini ya ku kopa rungula ra Bibele.”
“Hi nga ha vula leswaku a ku na ntirho wun’wana wa khale lowu endliweke hi ku hleleka naswona wu tshembekaka ku fana ni Bibele”
VUYELO: Ematshan’weni yo onha rungula ra Bibele, matsalwa yo tala ya khale ya Bibele lama tsariweke hi voko ma lo ri antswisa. Nkulukumba Frederic Kenyon u tsarile malunghana ni Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki a ku: “A ku na buku yin’wana ya khale leyi tshembekaka naswona yi nga ni vumbhoni lebyi yi seketelaka nakambe a ku na mukambisisi wo tshembeka loyi a nga kanetaka leswaku rungula leri hi nga na rona i ra ntiyiso.” Loko a vulavula hi Matsalwa ya Xiheveru mukambisisi William Henry Green u te: “Hi nga ha vula leswaku a ku na ntirho wun’wana wa khale lowu endliweke hi ku hleleka naswona wu tshembekaka ku fana ni Bibele.”
DYONDZA SWO TALA
Ku Byarhisiwa Vutihlamuleri Byo Hundzuluxela “Marito Lama Hlawulekisiweke Ya Xikwembu”
—Varhoma 3:2
Timbhoni ta Yehovha ti tirhise vuhundzuluxeri byo tala emalembeni ya dzana lama hundzeke. Ha yini ti hundzuluxele Bibele hi Xinghezi xa manguva lawa?
Ha Yini Timbhoni ta Yehovha Ti Humese Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa?
I yini lexi endlaka vuhundzuluxeri lebyi bya Rito ra Xikwembu byi va byo hlawuleka?


text:
Vavanuna Vanharhu Lava Lavisiseke Ntiyiso Hi Va-1500
—Va Kume Yini?
“NTIYISO i yini?” Lexi i xivutiso lexi Pontiyo Pilato ndhuna-nkulu ya Murhoma leyi fumeke eYudiya hi lembe xidzana ro sungula a xi vutiseke Yesu loko a n’wi tengisa. (Yohane 18:38) Kahle-kahle Pilato a a nga lavi ku tiva ntiyiso. Kambe xivutiso xa yena a xi komba ku monya. Eka Pilato, ntiyiso a ku ri nchumu wun’wana ni wun’wana lowu munhu a nga wu hlawulaka kumbe lowu a dyondzisiweke leswaku a wu tshemba; a ku na ndlela yo tiva leswaku ntiyiso i yini. Vanhu vo tala namuntlha va titwa hilaha ku fanaka.
Vanhu lava a va nghena kereke hi va-1500 eYuropa, va langutane ni swiphiqo malunghana ni leswi a va fanele va pfumela leswaku i ntiyiso. Hambileswi va kurisiweke va tshemba mupapa ni tidyondzo tin’wana ta kereke, a va tshamela ku byeriwa tidyondzo letintshwa leti a ti hangalasiwa hi varhangeri va tsima ro lwisana ni tidyondzo ta kereke ya Khatoliki, leti a ti hangalaka eYuropa hi nkarhi wolowo. Xana a va fanele va tshemba yini? A va ta swi tivisa ku yini leswaku ntiyiso hi wihi?
Hi nkarhi wolowo, a ku ri ni vavanuna vanharhu lava a va tiyimisele ku kuma ntiyiso naswona swi nga endleka leswaku a ku ri ni van’wana lava na vona a va wu lava. * Xana va endle yini leswaku va kota ku hambanisa ntiyiso ni mavunwa? Naswona va kume yini? A hi voneni.
“MINKARHI HINKWAYO A KU LANDZERIWE BIBELE”
Wolfgang Capito a a ri jaha leri a ri rhandza ngopfu vukhongeri. A a dyondzela mirhi, nawu ni swa vukhongeri naswona u ve muprista wa muganga hi 1512 a tlhela a va mufundhisi edorobeni ra Mainz.
Eku sunguleni, Capito u ringete ku sivela varhangeri va tsima ro lwisana ni tidyondzo ta kereke ya Khatoliki. Kambe swi nga si ya kwihi, u sungule ku seketela varhangeri volavo. U endle yini? N’wamatimu la vuriwaka James M. Kittelson u tsale leswaku loko Capito a vutisiwa malunghana ni tidyondzo to hambana-hambana, u vule leswaku “Bibele hi yona ndlela leyinene yo kambela tidyondzo teto hikuva yi vulavula ntiyiso.” Capito u gimete hi ku vula leswaku tidyondzo ta kereke ta xinkwa ni vhinyo leswi tirhisiweke hi nkarhi wa Masa ya Khatoliki, swi cinca hi singita swi va nyama ni ngati ya Yesu. (Vona bokisi leri nge “ Vona Loko Swilo Leswi Swi Ri Tano”) Capito u tshike xikhundlha xa le henhla xa ku va bixopo-nkulu hi 1523 naswona a ya tshama edorobeni ra Strasbourg, leri a ku ri ntsindza wa swa vukhongeri hi nkarhi wolowo.
Kaya ra Capito eStrasbourg ri hundzuke ndhawu laha vanhu va vukhongeri a va hlangana kona leswaku ku buriwa hi swiphiqo swo tala swa vukhongeri ni tidyondzo ta Bibele. Hambileswi van’wana lava lwisanaka ni tidyondzo ta kereke ya Khatoliki va hambeteke va hangalasa dyondzo ya Vunharhu-un’we, buku ya Capito leyi nge The Radical Reformation yi vula leswaku “a a nga vulavuli hi dyondzo ya Vunharhu-un’we.” Ha yini? Capito a yi n’wi tsakisa ndlela leyi Michael Servetus, mufundhisi wa Mupaniya a tirhiseke Bibele ha yona ku nga pfumelelani ni dyondzo ya Vunharhu-un’we. *
Ku nga pfumeli eka dyondzo ya Vunharhu-un’we a swi ta endla leswaku u dlayiwa, hikwalaho Capito a a ri ni vuxiya-xiya loko a tiphofula malunghana ni mhaka leyi. Hambiswiritano, eka leswi a swi tsaleke u vule leswaku u sungule ku kanakana dyondzo ya Vunharhu-un’we a nga si hlangana na Servetus. Hi ku famba ka nkarhi, muprista wa Khatoliki u tsale leswaku Capito ni valandzeri vakwe “va ye mahlweni va bula exihundleni—hi ku nga twisisani eka swa vukhongeri; [naswona] va nga pfumeli eka dyondzo ya “Vunharhu-un’we Lebyi Kwetsimaka” swinene. Endzhaku ka malembe ya dzana, Capito u vuriwe munhu wo sungula eka vatsari lava nga pfumeriki eka dyondzo ya Vunharhu-un’we.
Capito a a tshemba leswaku Bibele i xihlovo xa ntiyiso. U te: “Bibele ni nawu wa Kreste, swi fanele swi rhangisiwa emhakeni ya vukhongeri.” Dokodela Kittelson, u te Capito “u vule leswaku lexi endlaka leswaku vafundhisi va nga humeleli, i ku nga yi tekeli enhlokweni Bibele.”
Ku navela ka yena ku dyondza ntiyiso lowu kumekaka eka Rito ra Xikwembu ku endle leswaku na Martin Cellarius, (loyi nakambe a tiviwaka hi vito ra Martin Borrhaus) jaha leri a ri tshama ekaya ra yena hi 1526 na rona ri swi tsakela.
“VUTIVI BYA XIKWEMBU XA NTIYISO”
Cellarius a a ri xichudeni lexi tinyiketeleke eka swa vukhongeri ni filosofi lexi amukeleke xirhambo xa ku dyondzisa eWittenberg le Jarimani. Leswi Doroba ra Wittenberg a ku ri ntsindza wa lava lwisanaka ni tidyondzo ta kereke ya Khatoliki, ku nga ri khale Cellarius u ve munghana wa Martin Luther ni van’wana lava a va lava ku cinca tidyondzo ta kereke. Xana Cellarius a a ta swi kotisa ku yini ku hambanisa tidyondzo leti humaka eka vanhu ni ntiyiso lowu humaka eBibeleni?
Buku leyi nge Teaching the Reformation, yi vula leswaku Cellarius a a tshemba leswaku lexi nga pfunaka munhu leswaku a twisisa ntiyiso, “i ku tikarhatela ku hlaya Bibele, u yi kambisisa ni ku khongela.” Xana Cellarius u vuyeriwe njhani hi ku kambisisa ka yena Bibele?
Hi July 1527, Cellarius u kandziyise buku leyi eka yona a tsaleke leswi a swi kumeke, leyi nge On the Works of God. U tsale leswaku eka xilalelo, xinkwa ni vhinyo a swi fanekisela miri ni ngati ya Yesu. Profesa Robin Barnes u vule leswaku buku ya Cellarius yi tlhela yi “vulavula hi vuprofeta bya Matsalwa ya leswaku ku ta va ni khombo ni ku xaniseka endzhaku ka sweswo ku ta hetiseka ku lulamisiwa ka misava hinkwayo.”—2 Petro 3:10-13.
Mhaka ya Cellarius leyi xiyekaka swinene a ku ri rungula ra xiyimo xa Yesu Kreste. Hambileswi Cellarius a nga yi hlamuselangiki hi ku kongoma mhaka ya Vunharhu-un’we, a a kota ku hambanisa “Tata wa le Tilweni” ni “N’wana wakwe Yesu Kreste” naswona u tsale leswaku Yesu i xin’wana xa swikwembu ni vana va Xikwembu xa Matimba Hinkwawo.—Yohane 10:34, 35.
Robert Wallace ebukwini ya yena leyi nge Antitrinitarian Biography (1850), u tsale leswaku leswi Cellarius a swi tsaleke a swi nga fambisani ni dyondzo ya Vunharhu-un’we leyi a yi tolovelekile emalembeni ya va-1500. * Swidyondzi swo hlaya swi gimete hi ku vula leswaku Cellarius a a nga pfumeli eka dyondzo ya Vunharhu-un’we. Ku vuriwe leswaku yena i xin’wana xa switirhisiwa swa Xikwembu “emhakeni yo dyondzisa vutivi bya Xikwembu xa ntiyiso na Kreste.”
NTSHEMBO WA KU HAKERIWA
Hi va-1527, Johannes Campanus loyi a a ri mufundhisi, u tshame edorobeni ra Wittenberg naswona a a ri un’wana wa swidyondzi leswi dumeke hi nkarhi wolowo. Campanus a a nga pfumelelani na tona tidyondzo ta Martin Luther. Ha yini?
Campanus a a nga pfumelelani ni mhaka ya ku hundzuka ka xinkwa ni vhinyo ya xilalelo swi va miri ni ngati ya Yesu ni mhaka ya leswaku xinkwa ni vhinyo a swi hundzuki. * André Séguenny u vule leswaku Campanus a a pfumela leswaku “Xinkwa xexo a xi hundzuki kambe xi fanekisela miri wa Kreste.” Eka nhlangano lowu vuriwaka Marburg Colloquy lowu khomiweke hi 1529, lowu khomiweke leswaku ku buriwa hi swivutiso leswi, Campanus a a nga pfumeleriwi ku vula leswi a swi dyondzeke eBibeleni. Endzhaku ka sweswo, u papalatiwe hi van’wana lava na vona a va nga pfumelelani ni dyondzo ya Vunharhu-un’we edorobeni ra Wittenberg.
Lexi xi va hlundzukiseke ngopfu vakaneti va kereke ya Khatoliki, i dyondzo ya Campanus leyi vulavulaka hi Tatana, N’wana ni moya wo kwetsima. Eka buku yakwe ya hi 1532 leyi nge Restitution, Campanus u dyondzise leswaku Yesu ni Tata wakwe i vanhu vambirhi lava hambaneke. U vule leswaku Tatana ni N’wana ‘i van’we’ hilaha nuna ni nsati ku vuriwaka leswaku i “nyama yin’we,” i van’we hambileswi va nga vanhu vambirhi. (Yohane 10:30; Matewu 19:5) Campanus u xiye leswaku Bibele yi tirhisa xikombiso lexi landzelaka ku kombisa leswaku Tatana u tlakukile eka N’wana: “Nhloko ya wansati i wanuna; kasi nhloko ya Kreste i Xikwembu.”—1 Vakorinto 11:3.
Xana ku vuriwa yini hi moya lowo kwetsima? Campanus u tlhela a tirhisa Bibele a ku: “A ku na tsalwa leri vulaka leswaku Moya wo Kwetsima i munhu wa vunharhu . . . Moya wa Xikwembu wu tekiwa tanihi xitirhisiwa hikuva xi tirhisa wona leswaku xi lunghiselela ni ku endla swilo hinkwaswo.”—Genesa 1:2.
Luther u vule leswaku Campanus i musandzi ni nala wa N’wana wa Xikwembu. Un’wana loyi a a lwisana ni tidyondzo ta kereke ya Khatoliki u vule leswaku Campanus u fanele a dlayiwa. Kambe sweswo a swi n’wi chavisanga Campanus. Ntlawa lowu a wu vuriwa The Radical Reformation wu vula leswaku “Campanus a a tiyiseka leswaku ku nga twisisi mhaka leyi sekeriweke eBibeleni ya vunhloko bya Xikwembu ni bya wanuna, swi vange swiphiqo eKerekeni.”
A ku nga ri xikongomelo xa Campanus ku hlela leswaku ku va ni ntlawa wo karhi wa vukhongeri. U vule leswaku u lave ntiyiso a nga wu kumi eka “mimpambukwa ni vaxandzuki hinkwavo.” A a ri ni ntshembo wa leswaku Kereke ya Khatoliki yi ta vuyisa tidyondzo ta Vukreste bya ntiyiso. Eku heteleleni, valawuri va Khatoliki va khome Campanus naswona swi nga endleka leswaku u hete malembe yo tlula 20 ekhotsweni. Van’wamatimu va tshemba leswaku Campanus u fe hi va-1575.
“TIYISEKANI HI SWILO HINKWASWO”
Ku kambisisa Bibele swi pfune Capito, Cellarius, Campanus ni van’wana leswaku va kota ku hambanisa ntiyiso ni mavunwa. Hambiswiritano, a hi swilo hinkwaswo leswi a va swi vula a swi fambisana hi ku helela ni Bibele kambe hi ku titsongahata, vavanuna lava va kambisise Matsalwa naswona a va wu teka wu ri wa risima ntiyiso lowu a va wu dyondza.
Muapostola Pawulo u khutaze Vakreste-kulobye a ku: “Tiyisekani hi swilo hinkwaswo; khomelelani swi tiya eka leswinene.” (1 Vatesalonika 5:21) Timbhoni ta Yehovha ti kandziyise buku leyi nga ni nhloko-mhaka leyi fanelekaka leyi nge, Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi nga ta ku pfuna leswaku u lavisisa ntiyiso. Leswaku u tikumela kopi ya yona, hi kombela u languta eka tluka 16 ra magazini lowu kumbe u nghena eka Web site ya hina leyi nge jw.org/ts.
^ ndzim. 4 Hlaya bokisi leri nge “Swi Tshikeni Swi Kula Swin’we, Ku Kondza Ku Fika Nkarhi Wa Ku Tshovela” eka tluka 44 ra buku leyi nge Timbhoni Ta Yehovha I Vahuweleri Va Mfumo Wa Xikwembu, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 8 Hlaya xihloko lexi nge “Michael Servetus—Wanuna La Lavisiseke Ntiyiso A Ri Swakwe,” eka magazini wa Xalamuka! May 2006 lowu kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 17 Loko buku leyi yi vulavula hi mhaka ya ku va Cellarius a tirhisa vito leri nge xikwembu eka Kreste, yi ri: “Ku tsariwe deus, ku nga ri Deus leyi tirhisiwaka ku vula ntsena Xikwembu lexi Tlakukeke.”
^ ndzim. 20 Mhaka ya leswaku xinkwa ni vhinyo a swi hundzuki, i dyondzo ya Luther leyi a vulaka leswaku swi fanekisela miri wa Kreste eka Xilalelo xa Hosi.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Luka 7:1-50
7 Kuteloko a heta ku vulavula vanhu va ri karhi va n’wi twa, a nghena eKapernawume.+2 Kutani hlonga ra ndhuna yin’wana ya vuthu, leri a yi ri rhandza, a ri vabya naswona a ri ri kusuhi ni ku fa.+3 Loko yi twa hi ta Yesu, yi rhuma vakulukumba va Vayuda eka yena va ya n’wi kombela leswaku a ta a ta hanyisa hlonga ra yona.4 Kutani lava va teke eka Yesu va sungula ku n’wi kombela hi mbilu hinkwayo, va ku: “Swa ri fanela leswaku u ri endlela leswi,5 hikuva ri rhandza tiko ra hina+ naswona ri hi akele sinagoga.”6 Kutani Yesu a famba na vona. Kambe a nga si ya kule ni yindlu, ndhuna ya vuthu se a yi rhume vanakulobye va ya n’wi byela va ku: “Nkulukumba, u nga tikarhati, hikuva a swi ndzi faneri leswaku u nghena ehansi ka lwangu+ ra mina.7 Hikwalaho ka sweswo a ndzi titekanga ndzi ri la fanelekaka ku ta eka wena. Kambe vula rito, kutani u endla leswaku nandza wa mina a hola.8 Hikuva na mina ndzi munhu loyi a vekiweke ehansi ka vulawuri, ndzi ni masocha lama nga ehansi ka mina, naswona loko ndzi ku eka rin’wana, ‘Khoma ndlela,’ ra yi khoma, kasi loko ndzi ku eka rin’wanyana, ‘Tana,’ ra ta, niloko ndzi ku eka hlonga ra mina, ‘Endla leswi,’ ra swi endla.”+9 Kutani, loko Yesu a twa swilo leswi a n’wi hlamala, ivi a hundzulukela entshungwini lowu a wu n’wi landzela a ku: “Ndza mi byela, Hambi ku ri eIsrayele a ndzi ri kumanga ripfumelo lerikulu swonghasi.”+10 Kutani lava a va rhumiwile, loko va fika endlwini, va kuma hlonga ri hanye kahle.+11 Endzhakunyana ka sweswo a endzela muti lowu vuriwaka Nayini, naswona a endza swin’we ni vadyondzisiwa vakwe ni ntshungu lowukulu.12 Loko a fika ekusuhi ni nyangwa ya muti, ina, waswivo, a ku humesiwa munhu la feke,+ a tlakuriwile, n’wana la tswariweke a ri swakwe+ eka mana wakwe. Ku tlhandlekela kwalaho, wansati loyi a a ri noni. Ntshungu lowukulu lowu humaka emutini a wu ri swin’we na yena.13 Kutani loko Hosi yi n’wi vona, yi n’wi twela vusiwana,+ yi ku eka yena: “Tshika ku rila.”+14 Xisweswo yi tshinela yi khumba rihlaka, kutani vatlakuri va yima, yi ku: “Jaha, ndzi ri eka wena, Pfuka!”+15 Kutani munhu loyi a feke a pfuka a tshama, a sungula ku vulavula, ivi yi n’wi nyika mana+ wa rona.16 Kutani hinkwavo va khomiwa hi ku chava,+ va sungula ku vangamisa Xikwembu, va ku: “Ku vekiwe muprofeta+ lonkulu exikarhi ka hina,” naswona, “Xikwembu xi hundzuluxele nyingiso wa xona evanhwini+ va xona.”17 Mahungu lawa ma khumbaka yena ma hangalaka eYudiya hinkwako ni le mugangeni hinkwawo.18 Kutani vadyondzisiwa va Yohane va n’wi vikela hi ta swilo leswi hinkwaswo.+19 Kutani Yohane a vitana vadyondzisiwa vakwe vambirhi, a va rhuma eka Hosi leswaku va yi vutisa va ku: “Xana hi wena Loyi a Taka kumbe hi fanele ku langutela un’wanyana?”+20 Vavanuna lava va ta eka yena va ku: “Yohane Mukhuvuri u hi rhume eka wena leswaku hi ku, ‘Xana hi wena Loyi a Taka kumbe hi fanele ku langutela un’wanyana?’”21 Hi nkarhi wolowo a hanyisa mavabyi+ yo tala ni swifo swa khombo ni mimoya yo homboloka, a pfuna vanhu vo tala lava feke mahlo leswaku va vona.22 Kutani a hlamula lava vambirhi a ku: “Khomani ndlela,+ mi ya vikela Yohane leswi mi swi voneke ni ku swi twa: lava feke mahlo+ va sungula ku vona, lava khutaka va famba, va nhlokonho va basisiwa naswona lava feke tindleve va twa, ni lava feke va pfuxiwa, swisiwana swona swi karhi swi byeriwa+ mahungu lamanene.+23 Kutani wa tsaka loyi a nga khunguvanyekangiki ha mina.”+24 Loko varhumiwa va Yohane va fambile, a sungula ku byela mintshungu hi ta Yohane: “Xana a mi humele ku ya vona yini emananga? Ku ya vona rihlanga leri tsekatsekisiwaka hi mheho?+25 Kutani ke, a mi humele ku vona yini? Ku ya vona munhu la ambaleke tinguvu to olova?+ Phela, lava ambaleke tinguvu to hatima ni lava hanyaka hi vulovolovo va le tindlwini ta vuhosi.+26 Kutani, kahle-kahle a mi humele ku vona yini? Ku ya vona muprofeta?+ Ina, ndza mi byela, la n’wi tlulaka ngopfu muprofeta.+27 Loyi hi yena loyi ku tsariweke leswi malunghana na yena, ‘Maswivo! Mina ndzi rhuma murhumiwa wa mina emahlweni ka wena,+ la nga ta rhanga emahlweni a ku lunghisela ndlela.’+28 Ndza mi byela, Exikarhi ka lava velekiweke hi vavasati a nga kona lonkulu+ eka Yohane; kambe munhu lontsongo emfun’weni wa Xikwembu u nkulu eka yena.”+29 (Kutani vanhu hinkwavo ni valuvisi, loko va twa leswi, va vula leswaku Xikwembu xi lulamile,+ tanihi leswi a va khuvuriwe hi nkhuvulo wa Yohane.+30 Kambe Vafarisi ni lava a va ri ni vutivi bya Nawu va honise ndzayo+ leyi Xikwembu a xi va nyika yona, tanihi leswi a va nga khuvuriwanga hi yena.)31 “Hikokwalaho, xana ndzi nga va fanisa na mani vanhu va xitukulwana lexi, naswona xana va fana na mani?+32 Va fana ni vana lavatsongo lava tshameke endhawini ya ku xavisela, lava huwelelanaka, va vula va ku, ‘Hi mi chayele xitiringo, kambe a mi cinanga; hi kalakarile, kambe a mi rilanga.’+33 Hilaha ku fanaka, Yohane Mukhuvuri u tile a nga dyi xinkwa hambi ku nwa vhinyo, kambe n’wina mi ri, ‘U ni dimona.’+34 N’wana wa munhu u tile a dya ni ku nwa, kambe n’wina mi ri, ‘Maswivo! I munhu wa madyo ni la tinyiketeleke eku nweni ka vhinyo, nakulobye wa valuvisi ni vadyohi!’+35 Hambiswiritano, vutlhari+ byi kombisiwa byi ri lebyi lulameke hi vana+ va byona hinkwavo.”36 Kutani un’wana wa Vafarisi a tshamela ku n’wi kombela leswaku a ta dya swin’we na yena. Hi ku pfumelelana ni sweswo a nghena endlwini+ ya Mufarisi ivi a vurhama etafuleni.37 Kutani maswivo, wansati loyi a a tiviwa emutini leswaku i mudyohi a twa leswaku a a tshame eswakudyeni endlwini ya Mufarisi, a ta ni xikutsu xa alabasta+ xa mafurha yo nun’hwela,38 kuteloko a yima endzhaku emilengeni ya yena, a rila, a sungula ku tsakamisa milenge ya yena hi mihloti yakwe kutani a yi sula hi misisi ya nhloko yakwe. Kutani, a ntswontswa milenge ya yena hi rirhandzu, a yi tota mafurha yo nun’hwela.39 Kuteloko a vona leswi, Mufarisi loyi a n’wi rhambeke a tibyela endzeni ka yena a ku: “Wanuna loyi, loko a ri muprofeta,+ a a ta swi tiva leswaku i mani ni leswaku i wansati wa muxaka muni loyi a n’wi khumbaka, leswaku i mudyohi.”+40 Kambe Yesu a n’wi angula a ku: “Simoni, ku ni leswi ndzi lavaka ku ku byela swona.” Yena a ku: “Mudyondzisi, ndzi byele!”41 “Vavanuna vambirhi a va kolota mulombisi un’wana; un’wana a a ri ni nandzu wa tidenari+ ta 500, kambe loyi un’wana ta 50.42 Leswi a va nga ri na nchumu wa ku n’wi tlherisela wona, u va rivalerile+ hi ku ntshunxeka havambirhi. Hikokwalaho, hi wihi exikarhi ka vona loyi a nga ta n’wi rhandza hilaha ku engetelekeke?”43 Simoni a hlamula a ku: “Ndzi ehleketa leswaku hi loyi a n’wi rivaleleke to tala hi ku ntshunxeka.” Yena a ku eka yena: “U avanyise kahle.”44 Xisweswo a hundzulukela eka wansati, a ku eka Simoni: “Xana wa n’wi vona wansati loyi? Ndzi nghene endlwini ya wena; a wu ndzi nyikanga mati+ ya milenge ya mina. Kambe wansati loyi u tsakamise milenge ya mina hi mihloti yakwe a yi sula hi misisi yakwe.45 A wu ndzi ntswontswanga;+ kambe wansati loyi, ku sukela enkarhini lowu ndzi nga nghena ha wona, a nga tshikanga ku ntswontswa milenge ya mina hi rirhandzu.46 Nhloko ya mina a wu yi totanga hi mafurha;+ kambe wansati loyi u tote milenge ya mina hi mafurha yo nun’hwela.47 Hikwalaho ka leswi, ndza ku byela, swidyoho swa yena, hambileswi swi teleke, swi rivaleriwile,+ hikuva u rhandze ngopfu; kambe loyi a rivaleriwaka katsongo, u rhandza katsongo.”48 Kutani a ku eka yena: “U rivaleriwe+ swidyoho swa wena.”49 Hikwalaho ka leswi, lava a va vurhame etafuleni swin’we na yena va sungula ku tibyela endzeni ka vona: “Xana i mani wanuna loyi a rivalelaka hambi ku ri swidyoho?”+50 Kambe a ku eka wansati: “Ripfumelo ra wena ri ku ponisile;+ tifambele hi ku rhula.”+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 59:1-21
59 Waswivo! Voko ra Yehovha a ri komanga ngopfu lerova ri nga tsandzeka ku ponisa,+ ni ndleve yakwe a yi lemekanga ngopfu lerova yi nga tsandzeka ku twa.+2 E-e, kambe swihoxo swa n’wina swi hundzuke swilo leswi vangaka ku avana exikarhi ka n’wina ni Xikwembu xa n’wina,+ ni swidyoho swa n’wina swi endle leswaku xi mi tumbetela xikandza xa xona leswaku xi nga twi.+3 Hikuva swandla swa n’wina swi nyamisiwe hi ngati,+ ni tintiho ta n’wina hi swidyoho. Milomu ya n’wina yi vulavule mavunwa.+ Ririmi ra n’wina ri tshamela ku hlevetela leswi nga lulamangiki nikatsongo.+4 A nga kona loyi a huwelelaka hi ku lulama,+ naswona a nga kona loyi a yeke ehubyeni hi ku tshembeka. Ku tshembiwe leswi nga riki swa xiviri,+ naswona ku vulavuriwa leswi nga pfuniki nchumu.+ Ku tikiwe ku karhata, ku velekiwa leswo biha.+5 Va tlhotlhorhe matandza ya nyoka ya vuxungu, va tshamele ku luka vulwembu bya pume.+ Mani na mani la dyaka matandza ya vona u ta fa, kutani tandza leri fayiweke ri ta tlhotlhorheka ri va mhiri.+6 Vulwembu bya vona a byi nge vi nguvu, naswona a va nge tifunengeti hi mintirho ya vona.+ Mintirho ya vona i mintirho yo biha, naswona ntirho wa madzolonga wu le swandleni swa vona.+7 Milenge ya vona yi tshamela ku tsutsumela evubihini lebyikulu,+ va hatlisela ku halata ngati leyi nga riki na nandzu.+ Miehleketo ya vona i miehleketo yo biha;+ ku phanga ni ku wisa swi le magondzweni ya vona lamakulu.+8 Va honise ndlela ya ku rhula,+ naswona vululami a byi kona emintileni ya vona.+ Va hombolokise tindlela ta vona.+ Kunene a nga kona loyi a fambaka eka tona la nga ta tiva ku rhula.+9 Hi yona mhaka leyi vululami byi nga ekule na hina, naswona ku tshembeka a ku hi kumi. Hi hambeta hi langutela ku vonakala, kambe waswivo, hi kuma munyama; hi langutela ku vangama, kambe hi hambeta hi famba eku dzwihaleni loku tshamaka ku ri kona.+10 Hi tshamela ku ambambela khumbi ku fana ni vanhu lava feke mahlo, naswona hi tshamela ku ambambela+ ku fana ni vanhu lava nga riki na mahlo. Hi khunguvanyekile ninhlikanhi lowukulu ku fana ni le munyameni wa nimadyambu; exikarhi ka tinhenha hi fana ni vanhu lava feke.+11 Hinkwerhu hi tshamela ku rila ku fana ni tibere; hi tshamela ku gugurhela ku fana ni matuva.+ A hi tshamela ku langutela vululami,+ kambe a byi nga ri kona; a hi langutele ku ponisiwa, kambe ku tshame ekule na hina.+12 Hikuva ku tlula nawu ka hina ku tele emahlweni ka wena;+ kasi loko ku ri swidyoho swa hina, un’wana ni un’wana u humese vumbhoni lebyi kanetanaka na hina.+ Hikuva ku tlula nawu ka hina ku le ka hina; loko ku ri swihoxo swa hina, hi swi tiva kahle.+13 Ku ve ni ku tlula nawu ni ku landzula Yehovha;+ a ku ri ni ku tlhentlha eka Xikwembu xa hina, ku vulavuriwa hi ntshikilelo ni ku pfukela,+ ku tika ni ku hlevetela marito ya mavunwa ku suka embilwini.+14 Kutani vululami byi boheke ku tlhelela endzhaku,+ ku tshembeka kona ku hambeta ku yima ekule.+ Hikuva ntiyiso wu khunguvanyekile entsendzeleni, leswi kongomeke a swi swi koti ku nghena.+15 Naswona ntiyiso a wu kumeki,+ un’wana ni un’wana loyi a fularhelaka vubihi wa phangeriwa.+Kutani Yehovha a swi vona, a swi bihile ematihlweni ya yena leswi vululami a byi nga ri kona.+16 Kuteloko a vona leswaku a ku nga ri na munhu, a sungula ku hlamala leswi a ku nga ri na munhu la lamulelaka.+ Kutani voko rakwe ri n’wi ponisile, ni ku lulama ka yena hi kona loku n’wi seketeleke.+17 Hiloko a ambala ku lulama ku va nguvu ya mahakatimba ya nsimbi,+ ni xihuku xa ku ponisa enhlokweni yakwe.+ Ku tlula kwalaho, u vehele tinguvu ta ku rihisela ti va swiambalo,+ a titsondzela hi ku hiseka ku va nguvu yo pfumala mavoko.+18 U ta tisa vukarhi ehenhla ka swirha swakwe hi ku landza swiendlo swa swona,+ a khoma valala+ vakwe hi ndlela leyi va fanelaka. Swihlala u ta swi khoma hi ndlela leyi fanelaka swona.+19 Va ta sungula ku chava vito ra Yehovha+ ku sukela eku peleni ka dyambu, ni ku vangama ka yena ku sukela eku humeni ka dyambu,+ hikuva u ta fika ku fana ni nambu lowu karhataka, lowu kongomisiweke hi moya wa Yehovha.+20 “Kunene Mukutsuri+ u ta ta eSiyoni,+ ni le ka lava va nga ha wu tluliki nawu eka Yakobe,”+ ku vula Yehovha.21 “Loko ku ri mina, ntwanano wa mina na vona hi lowu,”+ ku vule Yehovha.“Moya wa mina lowu nga ehenhla ka wena+ ni marito ya mina lawa ndzi ma ngheniseke enon’wini wa wena+—a swi nge susiwi enon’wini wa wena ni le non’wini wa vana va wena ni le non’wini wa vana va vana va wena,” ku vule Yehovha, “ku sukela sweswi ku ya fika hilaha ku nga riki na makumu.”+


text:
1Jesu, adi sengeletile vale va digumi ni vambidi, a to va ninga mtamo ni wukoma txitimwi ka madhimoni otshe ni mtamo wa kuhanyisa malwati. 2Se e va ruma kuya txhumayela Mfumo wa Txizimu ni kuhanyisa valwali. 3A txi khene kwawe: “Ngu sa nzila, mi nga thukeni mi longa txilo, hambi i di ndonga, msava mwendo mbuva, mwendo male; hambi kuva ni mabhaji mambidi. 4Nyumba yihi ni yihi mi no wulela ka yona, zumbani ka yona kala kuza mi khukha. 5Kambe ava va si mi amukeliko, ngako mi txi huma mtinimo, huphutani lithule la mikondo yanu, kasiku ti na maha wufakazi kwawe.” 6Koneho va to huma, ve tsimbila ngu mkhokhola ni mkhokhola, na va txi gondisa Evhangeli, ka otshe makhalo ve hanyisa valwali. 7Mkoma Herodha a to pfa totshe ti ti nga mahwa ngu Jesu, se a txi kanganyiseka ngutu, ngukuva vamwane va titi khona: “I Johane a nga wuka ka vakufa.” 8Vamwane va txi: “I Elija a nga humelela,” vamwane va txi: “I mmweyo wa vaprofeti va kale a nga wuka ka vakufa.” 9Kambe Herodha a txi khene: “I di Johane, ni mu wite msungo; i nga va mani wuwa ni pfako timhaka takwe, to nga tiya kani?” Se e vilela ku mu wona. 10Kutingako vapostoli va di tshumete, va to ya gela Jesu totshe ti va nga ti maha, se ene a txi va teka e ya navo, vona vokha, ka diphambo da didhoropa di di dhanwako ku i Betsayida. 11Ngako mabutho ma di ti zivile, ma to mu londeta, se ene a di va amukete, a to wombawomba navo ngu timhaka ta Mfumo, e hanyisa va va nga txi vilela ku hanyiswa. 12Ditambo di txi ya kuswani, se va Digumi ni Vambidi va to mu tshuketela va txi mu gela ku khona: “Tsulisa dibutho da vathu, kasiku ve tsimbila ngu mitini ni tinyumbani, va na mana sakudya ni wukhalo wa kuotela nguko ahawa hi ku kona njiwulani.” 13Ene a to va gela ku khene: “Va ningeni anu sakudya.” Vona va xamute va txi khona: “Ho va ni mtxhanu wa mapawu ni sihaka simbidi kugwita. Hahanze ka kuva hi tsula athu hi txi ya xava sa kudingana dibutho diya dotshe.” 14Kunene vona i ti mu ka mtengo wa mtxhanu wa makumi a mazana a vavamna; Jesu a to gela vagondiswa vakwe a txi khene: “Va geleni ve khalahatshela ngu mitxawa ya mtxhanu wa makumi.” 15Vona va mahisile toneto, va txi va gela ve khalahatshela votshe. 16Jesu a to teka mapawu a mtxhanu ni sihaka sile sa simbidi, a txi gula maso a txi wona nzumani, a txi si katekisa, a txi si bhandelela, a txi si ningela ka vagondiswa, kasiku vona ve avela dibutho; 17Votshe va dyite va txi khura; msana keto, va tshumete ve rolela asi si nga sala: Digumi da sirundu ni simbidi. 18Ka ditshiku do kari, ngako Jesu a txi khongela ka wukhalo wa kusisaleka, vagondiswa vakwe va ti kumweko nayo, se ene a txi va wotisa ku khene: 19“Vathu va khona ngani mani kani?” Vona va to xamula va txi khona: “Va u Johane Mubhabhatisi, se vamwane va khona u Elija, vamwane kambe va khona u mmweyo wa vaprofeti, a nga wuka ngu ka vakufa.” 20Ene a to khene kwawe: “Anu-ko, mi khanu ngani mani kani?” Pedro a to xamula a txi khene: “U Mesiya wa Txizimu.” 21Ene Jesu a to va layisisa tatinene ti to va si geli mthu ni wamweyo, 22A txi txhamusela ku khene: “Mwanana wa Mthu a fanete kuxaniseka ngutu, a txi vengelwa ngu madhota a ditiko ni vaphaxeli va hombe ni vabhali, a txi ningelwa kuya dawa, aniko ngu ditshiku da wuraru, a na wuka.” 23Se a txi gela votshe ku khene: “Ngako mthu a txi lava ku ni londisela, a na ti lambe apune, a txi pakata txihambano txakwe, ditshiku ni ditshiku, a txi ni londisa. 24Nguko awu a lavako kuponisa wutomi wakwe, a na wu mwalata; ani wu a mwalatako wutomi wakwe ngu mhaka yangu, a na wu ponisa. 25Ngu toneto, ti vhuna txani ka mthu kumana ditiko dotshe, a txi mwalalelwa ngu wutomi wakwe kumbe ku ti lovisa kani? 26Ngukuva wuhi ni wuhi a telwako ngu tingana ngu ngani ni timhaka tangu, Mwanana wa Mthu a na telwa ngu tingana ngu ngene, mbimo yi a no wuya, wudhumoni kwakwe ni ka Tate ni ka tingelozi to sawuleka. 27Ni tsanisile ni khani kwanu: Va ho vamwane va nga ema kona hawa, ava va no mbi gweswa ngu lifo, va si nzi kuwona Mfumo wa Txizimu.” 28Msana ka timhaka tiya na masiku ma txi lava kuva a mtxhanu ni mararu, Jesu a to teka Pedro ni Johane ni Jakobe, e kwela navo mmangoni kuya khongela. 29Kutingako a txi khongela, khohe yakwe yi to phinduka, tinguwo takwe ti basa, ti txi phatima. 30Se ku to woneka vavamna vambidi, va nga txi wombawomba nayo, i ku Mosi ni Elija, 31ava va nga woneka ngu kuphatima, va txi wombawomba ngu ti a no khukhisa tona ngu Jerusalema. 32Kambe Pedro ni va a nga ti navo, va ti nemelwa ngu wukohe. Mbimo yi va nga wuka, va to wona kuphatima kwakwe, ni vavamna va vambidi ava va nga ti emile nayo. 33Ngu txikhati txi va nga txi lava kuhambana nayo, Pedro a to khene ka Jesu: “Mkoma, ta tshura ngako hi txi zumba kona hawa; hi tumelele hi txi aka midhute miraru; wumwane mbwako, wumwane mbwa Mosi, wumwane mbwa Elija.” Kambe a si ti zivi ati a nga txi wombawomba tona. 34A di ngadi a txi wombawomba, direfu di to ta, di ta va fenengeta; va di direfuni, va to telwa ngu dizowa vagondiswa. 35Di to huma dipswi direfuni di txi: “Awuwa i Mwanana wangu wa kusawuleka. Mu engiseni.” 36Di di ngadi di txi pfala dipswi diya, Jesu a to maneka i di ene ekha. Keyo masiku vagondiswa va to malala, va si geli mthu ati va nga ti wona. 37Ngu ditshiku di di londetako, mbimo yi va nga txi kwitima ngu mmangoni, dibutho da hombe di to mu hingeta. 38Se wamwamna a nga ti hagari ka dibutho, a to kwangula, a txi khene ka Jesu: “Mgondisi, na ku kombela, ngono u ta wona mwanana wangu, ngukuva ngene wamweyo ekha kwangu. 39Ngako moya wu txi mu ñola, koneko wo kwangula, a txi dhudhumela, e pupuma diphutu, wu txi mu ginyalata, wu si tumeli ku mu leka, hambiko wu nga mu karata ngutu. 40Ni kombete ka vagondiswa vako, ni txi khani va na wu tovele, aniko va tandekile.” 41Jesu a to xamula a txi khene: “Lixakanu lo mbi tumela ni lo gombonyeka, ni na va ni nanu ni kulaphisa mbilu kala ditshiku muni kani? Tisa mwanana wako hawa.” 42A di ngadi a txi tshuketa, didhimoni di to mu ginyalata, di txi mu dhudhumelisa, kambe Jesu a to dhusa moya wule wa nzambwa, se e hanyisa mwanana e mu ningela ka tate wakwe. 43Se votshe va to xamala mtamo wu wa hombe wa Txizimu.Kutingako votshe va txi xamala totshe ti Jesu a nga ti maha, ene a to gela vagondiswa vakwe a txi khene: 44“I di anu, engisani tatinene mapswi awa: Mwanana wa Mthu a na ningelwa manzani ka vathu.” 45Kambe vona kha va ma manisisa mapswi awa: ma ti sisate kwawe; se ve thava ni ku mu wotisa ati ma txhamuselako tona. 46Se ku to humelela kukanetisana hagari kwawe, kasi kuziva ti to wa hombe wawe i mani. 47Kutingako Jesu a txi wona mialakanyo ya timbilu tawe, a to teka tximwananana e txi veka hafuhi kwakwe, se a txi khene kwawe: 48“Wuhi ni wuhi a amukelako tximwananana txiya ngu ditina dangu, wa ni amukela; se awu a ni amukelako, a amukela wu a nga ni ruma. Ngukuva awu i ku wamdotho hagari kwanu motshenu, ngene i ku wa hombe.” 49Se Johane a to womba a txi khene: “Mgondisi, hi woni mthu wo kari a txi tovela madhimoni ngu ditina dako, se hi mu tsimbile, ngukuva kha hi londisi.” 50Jesu a txi khene kwakwe: “Mi nga mu tsimbeni, nguko awu a si lwiko ni nanu, a ema ni nanu.” 51Ngako ma txi hoka masiku a kuguletwa kwakwe, Jesu a to tsana a txi teka nzila ya kuya Jerusalema. 52A txi rumela mitumi masoni kwakwe. Vona va to khukha ve tsula, ve ya mtini ka Vasamariya kasi kuya mu lulamisela sotshe kona. 53Aniko Vasamariya kha va mu amukela, nguko a nga txi endela Jerusalema. 54Va di woni tiya vagondiswa Jakobe ni Johane, va to khona: “Mkoma, wa ti lava hi rumela mndilo wu txi txhika ngu nzumani wu ta va fuvisa kani?” 55Aniko ene a to tshembereka e va kawuka, a txi: “Kha mi wu zivi moya wu mi ku nawo. Nguko Mwanana wa Mthu kha tela kuta lovisa vathu, aniko a tete kuta ponisa.” 56Se va to huma ve ya ka wumwane m'ti. 57Mbimo yi va nga txi tsimbila, mthu wo kari a to gela Jesu, hanzila, ku khene: “Ani ni na ku londisela kotshe mu u no tsimbilela kona.” 58Jesu a to mu xamula a txi khene “Vanyapwe vana ni mibhala, sinyana nisona sina ni sisaka; aniko Mwanana wa Mthu kha nga ni ko khigetela kona msungo wakwe.” 59Se a txi gela mmwane ku khene: “Awe ni londise.” Eyo a to xamula ku khene: “Ni tumelele ni ya thanga ngu kutshotsha tate wangu.” 60Jesu a ti khene kwakwe: “Leka vafi va txi kelela vafi vawe. Kambe awe tsula u txi ya zivisa timhaka ta Mfumo wa Txizimu.” 61Mmwanyane nene a mu gete ku khene: “Ani ni na ku londisela, Mkoma, aniko ni tumelele ni ya thanga ngu kusatisana ni vale va ku nyumbani kwangu.” 62Aniko Jesu a to mu angula ku khene: “Awu a ñolako digejo, e tshembereka a txi wonetela msana, kha nga ni fanelo ya Mfumo wa Txizimu.”
Copyright
Learn More


text:
1Ethu hi tiyidego gukhodwani, guvbweta hi timisela, hi phasedzela vale va sa tiyago, gurwala sigaradzo sawe. Hi nga dwaneli gu gira esi si hi tsakisago. 2Muthu ni muthu guvbwetega a tsakisa kwawe khu silo nya sadi gasi a mu tiyisela gukhodwani. 3Kholu Kristo nuye kha vbweta esi nya gu mu nengedzise, aholu si tadzisegide gwaye esi si nga ganedwa omu nya Milowo nya gu Age pwani: "Givalo gya vale va gu valago gi thegede vbatshani gwangu." 4Satshavbo si guromo omu nya Milowo nya gu Age si lovedwe gu khala gihebudzo gwathu, gasi hi mane gutumba khu kota nya gutimisele hi gu manago umo nya Milowo nya gu Age. 5Uye Nungungulu a gu gifefe nya gutimisele ni gutiya gwatshavbo a na mi ningeni gupwanana moyo ni moyo mu fanana ni Jesu Kristo. 6Gasi mwatshavbo gumogo, khu lito limwedo mu rungudza Nungungulu Babe wa Pfhumu yathu Jesu Kristo. 7Khavbo avbo, hakhanani khu gyanu kha nga Kristo a mi hakhidego, gasi a dhumiswe Nungungulu. 8Eni nyi ngu ganela kheni, Kristo dzude guta thumela Vajudha gasi gu yeyedza gutumbega gwa Nungungulu ni gutadzisega nya sisambanyo a nga girago ga vakokwe. 9Dzude gambe gasi va nya mayigo va kodze navo gu rungudza Nungungulu khu kota nya wuhindzi waye, kha nga gu lovidwego umo nya Milowo nya gu Age pwani: "Khu kharato, nyi na gu rungudza vbakari nya mambe mahundzu,Nungungulu wangu, nyi na embelela wudhumo wago." Gu lowidwe gambe pwani: 10"Ma na nengele mambe mayigo gumogo ni vathu va Nungungulu." 11Wumbe wulanga gu lovidwe gambe pwani: "Ma na rungudze Pfhumu mayigo yatshavbo ni vathu vatshavbo va na pwadze gidhumo gyaye." 12A nuye muprofeti Isaya a ngu ganela khuye: "Gi nata gitugulwana gya Jese gi na ema gi fuma mayigo va nya mayigo va na tumba igyo." 13Uye Nungungulu a gu gibuga nya gitumbo a na mi ninge gunengela, ni gurula khu gukhodwa, gasi gitumbo gyanu gi engedzelana gu dandra khu tshivba nya Liphuvbo nya gu Age. 14Vandriyangu, nyi ngu tumba ni gu tiya gu kheni mu tade khu wuhindzi ni wusingalagadzi nya gululekane khu gyanu. 15Ambari ulo nyi tiyide gu mi lovela mahungu yaya gasi mu khale na mu gu ma pima. Nya gu gira esi khu kota nya thumo nyi pharisidwego khu Nungungulu, 16nya guthumele Jesu Kristo ga va nya mayigo. Kha nga muphasi nya mhamba, thumo wangu khu gu tivisa Mahungu nya Yadi ya Nungungulu gasi va nya mayigo va ningedwe ga Pfhumu kha nga mhamba nya gutsakise uye, yi agisidwego khu Liphuvbo nya gu Age. 17Kha nga muthu a khodwago ga Jesu Kristo, nyi ngu dzipwa nyiri ni wuzundzo ndrani nya thumo yoyu wa Nungungulu. 18Eni kha nyi tiyeli gu ganela khu simbe silo vbavbandze nya esi Kristo a thumidego khu mandza yangu gasi gu wuyisa va nya mayigo vata khodwa ga Nungungulu, khu magana ni mithumo, 19khu siliwugiso ni sisamadziso, ni tshivba nya Liphuvbo la Nungungulu, kha nga nyitago na nyi gu tivisa Mahungu nya Yadi ya Kristo, gukhugela Jerusalema, ni malangani yatshavbo kala gipandre gya Iliriya. 20Aholu nyi di gola basi gutivisa Ivhangeli malangani yale Kristo a nga bani a si gu tidwi, gasi nyi si vbahi vbatshani nya girendro ga vambe vathu. 21Nyi di landrisa Milowo nya gu Age yi gu khiyo: "Vale va nga mba embedwa mahungu yaye va na wona; ni vale va nga bani va si gupwi gilo, va na ma pima." 22Dzinyondro dzingi nyi nga thindregiswa guta mi holelani. 23Gasi olu nyi vbedzidego thumo wangu eno, nyi ngu tumba gu kheni nyi nata nyita manana nanu, kha nga a gu gale na nyi gu gola guta mi wona kharato. 24Nyi nata mi holela gikhati nyi vbindrago nyi gu hongola tigoni ga Espanya. Mu nata nyi vbwelegedzani iyo, hwane nya gu na hi kodwe khu gu wonana. 25Olu nya guhongola Jerusalema guya thumela vakhodwa va Kristo va guromo iyo. 26Kholu vakhodwa va Makedhoniya ni Akaya va di pwanana va gu gira mihengo gasi guya phasedzela vandruye nya sisiwana nya Libandla la Nungungulu li guromo Jerusalema. 27Va di wona nari gwadi gu gira kharato, gambe adiri fanelo yawe. Kha nga ulo va nya mayigo va hakhidego makategwa nya liphuvbo a gu ya Vajudha, avo navo va na ni fanelo nya gu va phasedzele khu siningwa sawe nya mafu. 28Gikhati nyi na vbedzago gu gimbidzisa thumo yoyu, na nyi ningede mihengo yatshavbo, nyi na phara liendro nya guhongole Espanya, nyi na vbindra khiyo gwanu nyi mi holela. 29Nyi ngu tumba gu kheni gikhati nyi natago iyo gwanu, nyi nata na nyi tade khu makategwa ya Kristo. 30Vandriyangu, nyi ngu mi lombani khu Pfhumu yathu Jesu Kristo ni lihaladzo hi ningwago khu Liphuvbo nya gu Age, gu kheni mu hengela ni eni, mu nyi lombelela ga Nungungulu khu monyo watshavbo. 31Lombani ga Nungungulu a nyi vbulugise ga vale va si khodwigo ga Kristo tigoni ga Judheya ni gu giphasedzelo gegi nyi yisago ga vakhodwa va Jesu Kristo ma guromo Jerusalema, giya hakhwa gwadi khu gunengela. 32Kharato nyi na dzi kodza guta mi holela na nyi tsakide ngudzu, nyita hefemula vbadugwana vbakari gwanu. 33Nungungulu nya gurule a na khale ni enu mwatshavbo. Amen.
Copyright
Learn More


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | NDLELA YO LAWULA MIKHUVA YA WENA
1. Vana Ni Langutelo Lerinene
U nga ha lava ku cinca swilo hinkwaswo evuton’wini bya wena hi ku tsopeta ka tihlo. U nga ha ti byela u ku, ‘Vhiki leri ndzi lava ku tshika ku dzaha, ku rhuketela, ndzi lava ku hatla ndzi etlela, ndzi lava ku ndzi sungula ku endla vutiolori, ndzi lava ku sungula ku dya swakudya leswi nga ni rihanyo naswona ndzi lava ku sungula ku fonela va kokwana.’ Kambe tsundzuka leswaku n’hwarhimbiri yin’we yi tshwa nkanga!
NSINYA WA NAWU WA LE BIBELENI: “Vutlhari byi ni lava va titsongahataka.”
Munhu la titsongahataka u ni langutelo lerinene. Wa swi xiya leswaku u ni mpimo wo karhi wa matimba, nkarhi ni switirhisiwa. Ematshan’weni yo ringeta ku cinca swilo hi nkarhi wun’we u ringeta ku antswisa hakantsongontsongo.
Tsundzuka leswaku n’hwarhimbiri yin’we yi tshwa nkanga!
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Ringeta ku titoloveta kumbe ku tshika mukhuva wun’we kumbe yimbirhi hi nkarhi wun’we. Magoza lama landzelaka ma nga ku pfuna:
Xaxameta mikhuva leyinene leyi u lavaka ku yi tolovela ni mikhuva yo biha leyi u lavaka ku yi tshika. Xaxameta yo tala hilaha u nga kotaka ha kona.
Rhanga hi mikhuva leyi u yi tekaka yi ri ya nkoka swinene.
Eka nxaxamelo wa wena hlawula mikhuva yi nga ri yingani, ku nga ha va wun’we kumbe yimbirhi, u ti toloveta yona ku kondza u yi tolovela. Endzhaku tlhela u hlawula yin’wana yimbirhi eka nxaxamelo wa wena.
Sungula hi ku siva mikhuva yo biha hi leyinene. Hi xikombiso, loko eka mikhuva yo biha u xaxamete ni ku hlalela ngopfu TV, kasi eka mikhuva leyinene u xaxamete ni ku antswisa vuxaka bya wena ni vanhu lava u va rhandzaka, u nga ha tiyimisela ku endla leswi: ‘Ematshan’weni yo namba ndzi pfulela TV loko ndzi vuya entirhweni, ndzi ta fonela munghana kumbe xaka ra mina.’


text:
DYONDZO 28
I Yini Leswi Kumekaka Eka Web Site Ya Hina?
Yesu Kreste u byele valandzeri va yena a ku: “Ku voninga ka n’wina a ku vonakale emahlweni ka vanhu, leswaku va ta vona mintirho ya n’wina leyinene kutani va vangamisa Tata wa n’wina la nge matilweni.” (Matewu 5:16) Leswaku hi kota ku endla tano, hi yi tirhisa kahle thekinoloji ya manguva lawa, ku katsa ni Internet. Web site ya hina ya jw.org/ts, leyi nga le nawini yi ni rungula leri vulavulaka hi tidyondzo ni mintirho ya Timbhoni ta Yehovha. Xana yi na yini?
Yi ni tinhlamulo ta le Bibeleni ta swivutiso leswi talaka ku vutisiwa. U nga kuma tinhlamulo ta swivutiso swin’wana swa nkoka leswi vanhu va tshameke va swi vutisa. Tsevu wa swivutiso leswi swi hlamuriwa eka xiphephana lexi nge, Xana Wa Swi Lava Ku Kuma Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Nkoka Swinene eVuton’wini? lexi kumekaka eka Internet hi tindzimi to tlula 400. U nga tlhela u kuma Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa hi tindzimi to tlula 100 ni tibuku to tala leti sekeriweke eBibeleni, ku katsa ni buku leyi nge, Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? ni minkandziyiso ya sweswinyana ya Xihondzo xo Rindza ni Xalamuka! Yo tala ya minkandziyiso leyi yi nga hlayiwa kumbe yi yingiseriwa kunene eka Web site kumbe yi kopiwa leswaku yi ta yingiseriwa kunene kumbe yi ri hi xivumbeko xa PDF kumbe EPUB. U nga tlhela u kopa matluka ma nga ri mangani leswaku u ta ma nyika munhu la tsakelaka hi ririmi ra yena. Minkandziyiso leyi endliweke yi va tivhidiyo ya kumeka hi tindzimi to tala ta mavoko. U nga kopa drama leyi ngo yingiseriwa kunene ya ku hlaya ka Bibele, tidrama ta le Bibeleni ni vuyimbeleri byo tsakisa lebyi u nga tiphinaka ha byona loko u tiwiserile.
Yi ni rungula leri nga ntiyiso malunghana ni Timbhoni ta Yehovha. Nakambe ku ni mahungu ya sweswinyana ni marungula yo koma lama nga eka tivhidiyo lama vulavulaka hi ntirho wa hina lowu endliwaka emisaveni hinkwayo, swiendlakalo leswi khumbaka Timbhoni ta Yehovha ni mphalalo lowu hi wu endlaka. U nga kuma switiviso swa tinhlengeletano leti nga ta va kona ni tiadirese ta marhavi ya hina.
Hi ku tirhisa endlelo leri, hi endla leswaku ku vonakala ka ntiyiso ku voninga etindhawini ta le kule swinene ta misava. Vanhu lava humaka eka matiko-nkulu hinkwawo ku katsa ni va le Antarctica va vuyeriwa. Hi khongelela leswaku “rito ra Yehovha ri hambeta ri famba hi rivilo” emisaveni hinkwayo leswaku ku dzunisiwa Xikwembu.—2 Vatesalonika 3:1.
Xana Web site ya jw.org/ts yi va pfuna njhani vanhu vo tala ku dyondza ntiyiso wa Bibele?
I yini leswi u nga tsakelaka ku swi kambisisa eka Web site ya hina?


text:
KU CHUMAYELA NI KU DYONDZISA EMISAVENI HINKWAYO
Yuropa
MATIKO 47
VAAKA-TIKO 741 892 871
VAHUWELERI 1 601 915
TIDYONDZO TA BIBELE 862 555
“Xana U Te eNdhawini Leyi Hoxeke?”
Wansati un’wana wa Musomalia wa le Sweden u rhambiwe ku ya eminhlanganweni eHolweni ya Mfumo, hiloko a endla xiboho xo ya. Swilo a swi fambanga hi ndlela leyi a a anakanya leswaku swi ta famba ha yona. Ku hava ni un’we loyi a n’wi amukeleke; vanhu hinkwavo va lo n’wi xondzolota. U titwe a ri xikangalafula. Munhu un’wana loyi a xiyeke leswaku a titwa a nga ntshunxekanga, u n’wi vutise a ku: “Xana u te endhawini leyi hoxeke?”
U hlamule a ku: “Ina, ndzi ehleketa tano!” Hiloko a suka a famba. Endzhakunyana ka loko wansati loyi a hlangane ni Timbhoni leti n’wi rhambeke u ti byele leswaku a a hlundzukile naswona a nge he pfuki a yile. Ti ti vutisile leswaku ku nga va ku endleke yini tanihi leswi a ti nga tsundzuki ti n’wi vonile eHolweni ya Mfumo. Endzhaku ka loko ti ye emahlweni ti burisana na yena, hinkwavo va swi xiyile leswaku hi xihoxo a ye ekerekeni!
Timbhoni ti n’wi khutaze ku tlhela a ya eHolweni ya Mfumo. U pfumerile ku ya, kambe u ti byele leswaku a nga ta tshama timinete to tlula khume loko o fika a titwa onge a nga khomekanga kahle. Hambiswiritano, loko a nghena eHolweni ya Mfumo vanhu hinkwavo evandlheni va n’wi amukerile! U tiphine swinene lerova u ve wo hetelela ku huma eHolweni ya Mfumo endzhaku ka minhlangano. Ku sukela siku rero, u ya eminhlanganweni nkarhi na nkarhi naswona sweswi i muhuweleri loyi a khuvuriweke.
U Kume Xirhambo eXitarateni
Stergios i jaha leri tshamaka eGreece. Siku rin’wana nimixo loko a ri karhi a vuya entirhweni, u endle xiboho xo famba hi xitarata lexi a a nga tali ku famba ha xona masiku. Stergios u vone nchumu wun’wana ehansi lowu n’wi kokeke mahlo. A ku ri xirhambo xo ya eXitsundzuxweni xa rifu ra Kreste. A xi ri ni xivutiso lexi nge: “Xana u n’wi teka njhani Yesu?” Tanihi leswi a ku ri ni vanhu, Stergios u kanakane ku xi rhwalela. Loko a fika ekaya, u sungule ku anakanyisisa hi xivutiso lexi a xi ri exiphephanini xexo naswona u sungule ku lava ku tiva swo tala.
Stergios a a hlele ku ya nwa kofi ni vanghana van’wana vakwe ndzhenga wolowo. Loko a ri karhi a famba leswaku a ya hlangana na vona, u endle xiboho xa ku va a famba hi xitarata xexo lexi a voneke xirhambo xexo, a ri ni ntshembo wa leswaku u ta xi kuma xa ha ri kona. A xa ha ri kona, kambe leswi a ka ha ri ni vanhu u tlhele a kanakana ku xi rhwalela. Loko a ri karhi a ya ekaya endzhaku ko nwa kofi ni vanghana vakwe, Stergios u nambe a kongoma exitarateni xexo—xirhambo a xa ha ri kona. U xi tekile kutani a xi hlaya. Endzhaku ko xi hlaya, u endle xiboho xo ya eXitsundzuxweni.
Loko Xitsundzuxo xi hela, Stergios u pfumerile leswaku a va ni dyondzo ya le kaya ya Bibele ya mahala. U sungule ku ya eminhlanganweni naswona u endle nhluvuko hi tlhelo ra moya. U khuvuriwe hi siku ra nhlengeletano yo hlawuleka hi March 2013.
Nongonoko Wa Le Ka Xiya-Ni-Moya Wu Herise Xihlawuhlawu
Hi January 2010, Finn, makwerhu loyi a tshamaka eCopenhagen, le Denmark, u hume a khome timagazini. Loko a ri karhi a famba exindledyanini, u vone mukhalabye un’wana loyi a ta a n’wi kongomile. Finn u n’wi nyike nkandziyiso wa December 2009, lowu a wu ri ni swihloko swo hlayanyana leswi a swi vulavula hi Khisimusi. Loko mukhalabye loyi a vulavula, Finn u nambe a tiva rito rakwe. A ku ri muhaxi loyi a dyondzekeke swinene wa le ka nongonoko wa xiya-ni-moya. Hi siku leri landzelaka Finn u yingisele nongonoko wolowo naswona u hlamale swinene loko a twa muhaxi a hlamusela leswaku hi xa tolo xa kona u kume timagazini. U hlaye swiphemu swin’wana swa swihloko sweswo eka xiya-ni-moya. Eka swilo hinkwaswo, u hlaye hi ta “nyeleti” leyi humeleleke loko Yesu a velekiwa. U pfumerile leswaku hakunene a yi rhumeriwe hi Sathana.
Hikwalaho ko tsakisiwa hileswi timagazini leti a ti swi vula, Finn u endle xiboho xo fonela muhaxi eka nongonoko wa xiya-ni-moya. Eka bulo leri va veke na rona, hi ku titsongahata Finn u kombele loko swi ta koteka leswaku a va ni nongonoko eka xiya-ni-moya lowu vulavulaka hi timhaka ta le Bibeleni. Endzhaku ka mavhiki mambirhi u nyikiwe mpfumelelo. Ku landzele minongonoko yo tlula 30 leyi a yi teka tiawara timbirhi, leyi hinkwayo ka yona a yi vulavula hi Timbhoni ta Yehovha ni Bibele. Muhaxi wa nongonoko wolowo na Finn va bule hi tinhloko-mhaka leti va ti hlawuleke naswona va hlamule tinqingho ta madzana to huma eka vayingiseri.
Muyingiseri un’wana u fonele munjhiniyara wa le ka xitichi xa le ka xiya-ni-moya kutani a n’wi nyika tinomboro takwe. A a lava leswaku vamakwerhu va n’wi endzela. Hi ku hatlisa va hlele ku n’wi endzela. Wanuna loyi a hete malembe a ri karhi a twa vanghana ni ndyangu wa ka vona va vulavula ku biha hi Timbhoni ta Yehovha, kambe hikwalaho ka minongonoko leyi ya xiya-ni-moya, xihlawuhlawu lexi a ri na xona eka Timbhoni xi herile. U sungule ku dyondza Bibele naswona hi 2013, wanuna loyi u ye eXitsundzuxweni a tlhela a ya eka nkulumo yo hlawuleka. U ya eka minhlangano hinkwayo leyi khomiwaka hi Sonto naswona u nyikela tinhlamulo leti twalaka eka dyondzo ya Xihondzo xo Rindza. Vanhu van’wana va le ndhawini yoleyo na vona va tsakela ntiyiso hikwalaho ka leswi va swi tweke eka minongonoko leyi ya xiya-ni-moya.
U Siye Xirhambo eNyangweni Wa Vona
A ku ri siku ro hetelela ra ntsombano wa muganga le Italy. Loko Lucio a ri karhi a lelana ni van’wana va vanghana vakwe mpatswa wun’wana wu ye laha a va ri kona. Lucio u vutise mpatswa wolowo leswaku wu hlanganyela eka vandlha rihi. Wu te: “A ku na vandlha leri hi hlanganyelaka eka rona.”
Lucio u vutise a ku: “Xana ku na loyi a mi rhambeke?”
Wu hlamule wu ku: “Doo, hi lo ti tela.”
Hi ku hlamala Lucio u vutise a ku: “I yini lexi endleke leswaku mi ta laha?”
Wu te: “Hi kume xirhambo enyangweni wa hina, kutani hi endle xiboho xa leswaku hi ta.”
Loko wu byela Lucio laha wu tshamaka kona, nsati wakwe Ester u huwelele a ku: “Hi mina ndzi siyeke xirhambo xexo! A ku ri siku ro hetelela ra tsima kutani ndzi vone leswaku ematshan’weni yo lahla swirhambo leswi nga tirhangiki, swa antswa ndzi swi siya eminyangweni leyi ku nga riki na munhu.” Hikwalaho ka leswi wu kumeke xirhambo xexo, mpatswa lowu wu endle xiboho xo ya eHolweni ya Tinhlengeletano leswaku wu ta yingisela nongonoko eka Sonto leyi landzelaka. Endzhaku ko bulanyana na wona, Lucio na Ester va rhambe mpatswa wolowo ekaya ra vona leswaku wu ya dya swakudya na vona, kutani va ye emahlweni ni bulo ra vona. Mpatswa lowu a wa ha ku sungula ku tsakela wu pfumele ku dyondzeriwa Bibele. Minkarhi hinkwayo wu va wu yi lunghiselele kahle dyondzo ya wona naswona sweswi wu va kona eminhlanganweni wu tlhela wu hlamula.


text:
Vukanganyisi—Xana Byi Hangalake Ku Fikela Kwihi?
“Khampani ya hina yi endlela hulumendhe ya le ndhawini ya ka hina vukorhokeri. Hakanyingi hi fanele hi rindza tin’hweti timbirhi kumbe tinharhu leswaku yi hi hakela vukorhokeri byebyo. Kambe sweswinyana, ndzi kume riqingho leri humaka eka mutirhi wa hulumendhe. U hi tshembise leswaku a a ta endla leswaku hi hatla hi kuma mali yoleyo leyi a hi hakeriwa yona—loko hi n’wi nyika yin’wana ya yona tanihi xifumbarheriso.”—JOHN. *
XANA u tshame u kanganyisiwa? Kumbexana a wu kanganyisiwanga hi ndlela leyi boxiweke laha henhla, kambe entiyisweni u nga ha va u karhatiwe hi vuyelo bya vukanganyisi.
Hi ku ya hi Xikombo xa ta Vukanganyisi bya 2011, * lexi endliweke hi Nhlangano lowu Lwisanaka ni Vukanganyisi eMisaveni Hinkwayo (Transparency International), “matiko yo tala eka ya 183 lawa ku endliweke ndzavisiso eka wona, eka xiringaniso xa 0 na 10, ma kume mpimo wa le hansi ka ntlhanu laha 0 yi kombaka lama nga ni vukanganyisi ngopfu kasi 10 yi kombaka lama nga riki ni vukanganyisi hi ku helela.” Malembe mambirhi emahlweni ka kwalaho, Nhlangano lowu Lwisanaka ni Vukanganyisi eMisaveni Hinkwayo wu pfumerile leswaku xiviko xa wona xa 2009 xi paluxe mhaka ya leswaku vukanganyisi byi tolovelekile etimhehweni hinkwato ta misava, xi te: “Swi le rivaleni leswaku ku hava ndhawu emisaveni leyi nga riki na vukanganyisi.”
“Vukanganyisi i ku tirhisa matimba lawa munhu a nyikiweke wona hi ndlela yo biha leswaku a tivuyerisa. Byi vavisa un’wana ni un’wana loyi vutomi, ntirho kumbe ntsako wakwe wu titshegeke hi ku tshembeka ka vanhu lava nga ni vulawuri.”—NHLANGANO LOWU LWISANAKA NI VUKANGANYISI EMISAVENI HINKWAYO
Minkarhi yin’wana, vukanganyisi byi nga va ni khombo. Hi xikombiso, magazini wa Time wu vike leswaku “vukanganyisi ni vusopfa” swi hoxe xandla eka nhlayo ya vanhu lava feke eka ku tsekatseka lokukulu ka misava loku hlaseleke eHaiti hi 2010. Wu engetele wu ku: “Hakanyingi miako yi akiwa handle ko kuma mpfumelelo wa loko ndhawu yoleyo yi hlayisekile eka munjhiniyara naswona leswi swi endliwa hileswi vanhu va nyikaka vanhu lava a va fanele va tirha tanihi valanguteri va hulumendhe swifumbarheriso.”
Xana swa koteka ku herisa vukanganyisi hilaha ku heleleke? Leswaku hi hlamula xivutiso xexo, hi fanele hi twisisa lexi vangaka vukanganyisi. Leswi hi ta swi kambisisa eka xihloko lexi landzelaka.
^ ndzim. 2 Vito ri cinciwile.
^ ndzim. 4 “Xikombo xa ta Vukanganyisi xi longoloxa matiko hi ku ya hi xiyimo xa wona lexi vonakaka loko swi ta eka vukanganyisi lebyi endliwaka etindzawulweni ta mfumo.”—Nhlangano lowu Lwisanaka ni Vukanganyisi eMisaveni Hinkwayo.


text:
Tshama U Ri Karhi U Tshinela Eka Yehovha
“Tshinelani eka Xikwembu, kutani xi ta tshinela eka n’wina.”—YAK. 4:8.
1, 2. (a) Hi wahi “makungu” ya Sathana? (b) I yini leswi nga ta hi pfuna leswaku hi tshinela eka Xikwembu?
YEHOVHA XIKWEMBU u vumbe vanhu va ri ni xilaveko xo va ni vuxaka lebyikulu na yena. Kambe, Sathana u lava leswaku hi anakanya ku fana na yena—leswaku a swi bohi ku va na vuxaka na Yehovha. Wolawo i mavunwa lawa Sathana a ma hlohloteleke ku sukela loko Evha a kanganyisiwe hi wona entangeni wa Edeni. (Gen. 3:4-6) Naswona ku sukela kwalaho, vanhu vo tala va anakanya leswaku a swi bohi ku va ni vuxaka ni Xikwembu.
2 Lexi tsakisaka, a swi bohi leswaku hi wela entlhan’wini wa Sathana. “Ha ma tiva makungu yakwe.” (2 Kor. 2:11) Sathana u ringeta ku hi hambanisa na Yehovha hi ku hi susumetela ku hlawula swilo leswi hoxeke. Kambe hilaha xihloko lexi hundzeke xi kombiseke hakona, hi nga hlawula kahle loko swi ta eka ntirho, vuhungasi ni vuxaka bya ndyangu. Xihloko lexi xi ta kombisa ndlela leyi ku tirhisa kahle thekinoloji, ku khathalela rihanyo, ku tirhisa mali ni ku tinyungubyisa hi ndlela leyinene swi nga hi pfunaka ha yona ku ‘tshinela eka Xikwembu.’—Yak. 4:8.
THEKINOLOJI
3. Kombisa ndlela leyi thekinoloji yi nga tirhisiwaka ha yona hi ndlela leyinene kumbe yo biha.
3 Emisaveni hinkwayo, switirhisiwa swa elektroniki leswi hluvukeke swi tolovelekile. Loko switirhisiwa sweswo swi tirhisiwa kahle swi nga pfuna swinene. Loko hi nga swi tirhisi kahle, swi nga hi hambanisa na Tata wa hina wa le tilweni. Anakanya hi tikhompyuta. Magazini lowu u nga le ku wu hlayeni wu tsariwile wu tlhela wu kandziyisiwa hi ku tirhisa khompyuta. Khompyuta yi nga va xitirhisiwa lexi pfunaka xo endla ndzavisiso ni xo vulavurisana ha xona yi tlhela yi va xihungasi lexi phyuphyisaka. Kambe, hi nga tlhela hi godzomberiwa hi khompyuta. Vanhu lava xavisaka hi vutlhari va khorwisa vanhu leswaku va fanele va va ni switirhisiwa swa manguva lawa. Jaha rin’wana a ri swi navela hi mbilu hinkwayo ku va ni khompyuta leyitsongo ngopfu leyi rhwalekaka lerova ri xavise yinso ya rona exihundleni leswaku ri ta xava khompyuta leyi. Wa nga vona nchumu wo biha swinene lowu ri wu endleke!
4. Mukreste un’wana u wu tshike njhani mukhuva wa yena wo biha wo tirhisa khompyuta ku tlula mpimo?
4 Swi bihe swinene ku dlaya vuxaka bya wena na Yehovha hikwalaho ko heta nkarhi wo tala swinene u tirhisa thekinoloji kumbe u yi tirhisa hi ndlela yo biha. Jon, Mukreste loyi a nga ni malembe ya kwalomu ka 30 u ri: “Ndza swi tiva leswaku Bibele yi vula leswaku hi fanele hi ‘tixavela nkarhi lowunene’ leswaku hi dyondza swilo swa moya. * Kambe loko swi ta eka tikhompyuta, a ndzo tidlaya hi ndzexe.” Hakanyingi Jon a a tikuma a ha tirhisa khompyuta nivusiku swinene. U ri: “Loko ndzi karhele swinene, a swi ndzi tikela ku tshika ku burisana na vanhu kumbe ku hlalela tivhidiyo to koma—naswona minkarhi yin’wana tivhidiyo ta kona a ti nga basanga.” Lexi n’wi pfuneke leswaku a tshika mukhuva lowu wo biha, Jon u endle leswaku khompyuta ya yena yi titima hi yoxe loko ku fika nkarhi wa leswaku a ya etlela.—Hlaya Vaefesa 5:15, 16.
5, 6. (a) Hi byihi vutihlamuleri lebyi vatswari va nga na byona eka vana va vona? (b) Vatswari va nga tiyiseka njhani leswaku vana va vona va ni vanghana lavanene?
5 Vatswari a mi fanelanga mi lawula nchumu wihi na wihi lowu vana va n’wina va wu endlaka, kambe mi fanele mi lawula ndlela leyi va ti tirhisaka ha yona tikhompyuta ta vona. Mi nga va pfumeleli va pfula ti-Web site leti kombisaka mahanyelo yo biha, va tlanga mintlangu leyi nga ni madzolonga, va hlalela vungoma ni ku vulavurisana ni vanhu vo homboloka ntsena leswaku va nga mi kavanyeti. Loko mi endla tano, va nga ha gimeta hileswaku, ‘Leswi Tatana na Manana va nga riki na mhaka, swi vula leswaku swilo leswi a swi bihanga.’ Tanihi vatswari, i ntirho wa n’wina ku sirhelela vana va n’wina—ku katsa ni va malembe ya kondlo-a-ndzi-dyi—eka nchumu wihi na wihi lowu nga va hambanisaka na Yehovha. Ni swiharhi swa va sirhelela vana va swona ekhombyeni. Anakanya hi leswi bere ya xisati a yi ta swi endla eka munhu loyi a xungetaka vana va yona!—Ringanisa na Hosiya 13:8.
6 Pfuna vana va wena leswaku va endla xinghana ni Vakreste van’wana lava nga xikombiso lexinene, lavatsongo ni lavakulu. Naswona tsundzuka, vana va wena va lava leswaku u heta nkarhi u ri na vona! Hikwalaho tinyike nkarhi wo hleka na vona, u tlanga na vona, u tirha na vona u tlhela u ‘tshinela eka Xikwembu’ na vona. *
RIHANYO
7. Ha yini hinkwerhu hi lava ku tshama hi ri ni rihanyo lerinene?
7 “U titwa njhani?” Xivutiso lexi lexi tolovelekeke xo vutisiwa ntsena kambe hakanyingi vanhu va va va nga titwi kahle. Leswi vatswari va hina vo sungula va pfumeleleke Sathana leswaku a va hambanisa na Yehovha, hinkwerhu ha vabya. Sathana wa tsaka loko hi vabya, hikuva loko hi vabya swa hi tikela swinene ku tirhela Yehovha. Naswona loko hi fa, hi nge swi koti ku n’wi tirhela nikatsongo. (Ps. 115:17) Hikwalaho hi lava ku endla leswi hi nga swi kotaka leswaku hi tshama hi ri ni rihanyo lerinene. * Naswona hi fanele hi khathala hi rihanyo ni vuhlayiseki bya vamakwerhu.
8, 9. (a) Hi nga swi papalata njhani ku tshamela ku anakanya ni ku khathala hi rihanyo ra hina ntsena? (b) Hi byihi vuyelo bya ku hlakulela ntsako?
8 Hambiswiritano, a hi fanelanga hi tshamela ku anakanya hi tlhela hi khathala hi rihanyo ra hina ntsena. Van’wana va heta nkarhi wo tala va vulavula hi swakudya swo karhi, matshungulelo kumbe swilo swo antswisa rihanyo kumbe vuxongi—ku tlula nkarhi lowu va wu hetaka va ri karhi va chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu. Va nga ha anakanya leswaku va le ku pfuneni ka van’wana. Nilokoswiritano, a hi fanelanga hi xavisa swilo sweswo kumbe hi vula mavonelo ya hina malunghana ni rihanyo kumbe vuxongi eHolweni ya Mfumo, endhawini leyi hi khomelaka eka yona tinhlengeletano kumbe mintsombano. Ha yini?
9 Hi hlengeletana leswaku hi ta bula hi timhaka ta moya ni ku va ni ntsako lowu nga mbhandzu wa moya lowo kwetsima wa Xikwembu. (Gal. 5:22) Xikongomelo xa minhlangano a hi ku ta vulavula hi matshungulelo ni mirhi, hikuva hi nga endla leswaku van’wana va lahlekeriwa hi ntsako wa vona. (Rhom. 14:17) Munhu u fanele a tiendlela swiboho malunghana ni ndlela leyi a ri khathalelaka ha yona rihanyo ra yena. Ku tlula kwalaho, a nga kona munhu loyi a nga tshungulaka mavabyi hinkwawo. Hambi ku ri madokodela lamanene ma dyuhala ma tlhela ma vabya naswona eku heteleleni ma fa. Naswona ku tshamela ku karhateka hi rihanyo ra hina a swi nge endli leswaku hi hanya nkarhi wo leha. (Luka 12:25) Hi hala tlhelo, “mbilu leyi tsakeke i muhanyisi lonene.”—Swiv. 17:22.
10. (a) Hi tihi timfanelo leti sasekeke eka Yehovha? (b) Hi ta va ni rihanyo leri hetisekeke rini?
10 Hilaha ku fanaka, swa fanela ku khathala hi ndlela leyi hi langutekaka ha yona. Kambe a hi fanelanga hi ringeta ku languteka hi ri vatsongo ku tlula malembe ya hina. Swikombiso swa ku kula swi nga va vumbhoni bya ku wupfa, xindzhuti ni vuxongi bya le ndzeni. Hi xikombiso, Bibele yi ri: “Misisi ya mpunga i harhi ya ku saseka loko yi kumeka endleleni ya ku lulama.” (Swiv. 16:31) Yehovha u hi languta hi ndlela yoleyo, naswona hi fanele hi ringeta ku tilanguta hilaha a hi langutaka hakona. (Hlaya 1 Petro 3:3, 4.) Hikwalaho, xana i vutlhari ku endla vuhandzuri kumbe ku amukela vutshunguri lebyi nga ni khombo, ntsena leswaku hi ta languteka hi sasekile swinene? “Ntsako wa Yehovha” i xihlovo xa ku saseka ka ntiyiso loku humaka endzeni, ku nga khathariseki leswaku hi ni malembe mangani kumbe hi ni rihanyo ra njhani. (Neh. 8:10) Hi le misaveni leyintshwa ntsena laha hi nga ta tlhela hi va ni rihanyo lerinene ni vuxongi bya le vuntshweni. (Yobo 33:25; Esa. 33:24) Ku kondza ku fika nkarhi wolowo, hi fanele hi hlawula hi ndlela ya vutlhari hi tlhela hi va ni ripfumelo eka switshembiso swa Yehovha, hikuva sweswo swi ta hi pfuna leswaku hi tiphina hi vutomi sweswi naswona hi nga karhateki ku tlula mpimo hi rihanyo ra hina.—1 Tim. 4:8.
MALI
11. Mali yi nga va ntlhamu hi ndlela yihi?
11 A swi bihanga ku va ni mali kumbe ku endla bindzu hi ndlela yo tshembeka. (Ekl. 7:12; Luka 19:12, 13) Hambiswiritano, ku hlakulela “ku rhandza mali” swi ta hi hambanisa na Yehovha. (1 Tim. 6:9, 10) “Ku vilela ka mafambiselo lawa,” ku nga ku vilela swinene hi ku kuma swilo leswi hi swi pfumalaka, ku nga hi kamanyeta hi tlhelo ra moya. Ni “matimba ya vuxisi bya rifuwo,” ku nga mianakanyo leyi hoxeke ya leswaku mali yi ta hi endla hi tsaka hi tlhela hi sirheleleka, ma nga hi kanganyisa. (Mat. 13:22) Yesu u swi veke erivaleni leswaku “ku hava loyi” a nga kotaka ku tirhela Xikwembu ni rifuwo.—Mat. 6:24.
12. Hi tihi tindlela leti vanhu va ringetaka ku endla mali yo tala ha tona hi ku hatlisa namuntlha, naswona hi nga ti papalata njhani?
12 Ku va ni langutelo leri hoxeke hi mali swi nga ringa munhu leswaku a endla swilo leswi hoxeke. (Swiv. 28:20) Switshembiso swa ku kuma mali yo tala hi ku hatlisa swi yenge van’wana leswaku va xava mathikithi ya lotto, kumbe va nghenela mabindzu lawa a ku vuriwa leswaku ma ta va tisela mali hi ku hatlisa naswona va kale va tshembisa van’wana evandlheni leswaku na vona va nga kuma mali yo tala. Van’wana va kombele swirho swa vandlha leswaku swi va lomba mali leswaku va ta endla bindzu kutani va va tshembisa ku hakela mali yo tala. U nga pfumeleli makwanga ma ku vangela ku lahlekeriwa hi mali yo tala. Kutani tivonele leswaku u nga vi na makwanga. Hi ntolovelo a swi koteki ku kuma mali yo tala hi ku hatlisa.
13. Yehovha u lava hi yi teka njhani mali?
13 Loko hi rhangisa “mfumo ni ku lulama ka yena,” Yehovha u ta hi katekisa loko hi tirha hi matimba leswaku hi kuma leswi hi swi pfumalaka. (Mat. 6:33; Efe. 4:28) A nga swi lavi leswaku hi khudzehela loko hi ri eminhlanganweni hileswi hi tirhaka hi matimba kumbe hi va hi tshamile eHolweni ya Mfumo kambe hi ri karhi hi vilela hi mali. Kambe, vo tala emisaveni va anakanya leswaku loko vo tinyiketela leswaku va kuma mali yo tala va nga va ni vumundzuku lebyi sirhelelekeke kutani va nga boheki ku tirha loko se va kurile. Hakanyingi va byela vana va vona ku endla leswi fanaka. Kambe Yesu u kombise leswaku sweswo a swi twali. (Hlaya Luka 12:15-21.) Leswi swi nga ha hi tsundzuxa hi Gehazi, loyi a anakanyeke leswaku a nga va ni makwanga kambe a ya emahlweni a ri ni vuxaka lebyinene na Yehovha.—2 Tih. 5:20-27.
14, 15. Ha yini ku nga ri vutlhari ku anakanya leswaku mali yi nga endla leswaku hi sirheleleka? Nyika xikombiso.
14 Ku vuriwa leswaku magama man’wana ma nwerile hileswi a ma nga lavi ku tshika nhlampfi leyi a yi tika swinene. Xana nchumu lowu fanaka wu nga humelela eka Mukreste? Nkulu un’wana la vuriwaka Alex u ri: “Hi ntolovelo ndzi yi tirhisa kahle mali ya mina. Loko ndzo chela xisibi xo tala xo hlamba misisi, xin’wana ndzi xi tlherisela ebodlheleni.” Nilokoswiritano, Alex u sungule ku xava ni ku xavisa tixere a anakanya leswaku loko o kuma mali leyi engetelekeke, a nga tshika ntirho wa yena a phayona. U dyondze ndlela yo xava ni ku xavisa tixere. U tirhise mali ya yena hinkwayo a tlhela a lomba yin’wana leswaku a ta xava tixere leti vakambisisi a va vula leswaku ti ta hatla ti bindzula. Ku ri na sweswo, u lahlekeriwe hi mali ya yena hikuva a ti bindzulanga. Alex u ri: “A ndzi tiyimiserile ku tlhela ndzi kuma mali ya mina. A ndzi anakanya leswaku loko ndzo rindza, tixere leti ti ta tlhela ti bindzula.”
15 Alex u hete tin’hweti to hlayanyana a nga koti ku anakanya hi swilo swin’wana handle ka tixere. A swi n’wi tikela ku rhangisa ntirho wa Yehovha, naswona a a va ni nkelu-nkelu. Kambe tixere toleto a ti bindzulanga. Alex u lahlekeriwe hi mali ya yena hinkwayo naswona u boheke ku xavisa yindlu ya yena. U ri: “Ndzi vangele ndyangu wa mina swiphiqo swo tala.” Kambe u dyondze dyondzo ya nkoka. “Sweswi se ndza swi tiva leswaku loyi a tshembaka mafambiselo ya Sathana u ta khomisiwa tingana hi ndlela yo vava.” (Swiv. 11:28) Hakunene, ku veka ntshembo wa hina eka mali ya hina ni le ka vuswikoti bya hina byo kuma mali eka mafambiselo lawa swi fana ni ku veka ntshembo wa hina eka “xikwembu xa mafambiselo lawa” ku nga Sathana. (2 Kor. 4:4; 1 Tim. 6:17) Sweswi Alex u olovise vutomi bya yena “hikwalaho ka mahungu lamanene.” U vula leswaku leswi swi endle leswaku yena ni ndyangu wa yena va tsaka swinene naswona swi va pfune ku tshinela eka Yehovha.—Hlaya Marka 10:29, 30.
KU TINYUNGUBYISA
16. Ku tinyungubyisa lokunene ku hambana njhani ni loko biha?
16 I swinene ku tinyungubyisa hi swilo leswinene. Hi xikombiso, minkarhi hinkwayo hi fanele hi tinyungubyisa hileswi hi nga Timbhoni ta Yehovha. (Yer. 9:24) Ku tixixima hi ndlela leyinene swi hi pfuna leswaku hi endla swiboho leswinene ni ku landzela milawu leyi tlakukeke ya Xikwembu. Kambe ku tinyungubyisa ku tlula mpimo ni ku anakanya leswaku hi tiva ku antswa ku tlula Yehovha swi nga hi hambanisa na yena.—Ps. 138:6; Rhom. 12:3.
17, 18. (a) Tshaha swikombiso swa le Bibeleni swa vanhu lava titsongahateke ni swa lava a va tikukumuxa. (b) Makwerhu un’wana u endle yini leswaku ku tikukumuxa ku nga n’wi hambanisi na Yehovha?
17 Bibele yi ni swikombiso swa vanhu lava a va tikukumuxa swin’we ni swa lava a va titsongahata. Hosi Davhida hi ku titsongahata u kombele Yehovha leswaku a n’wi kongomisa naswona Yehovha u n’wi katekisile. (Ps. 131:1-3) Kambe Yehovha u tsongahate Hosi Nebukadnetsara na Hosi Belxatsara hikuva a va tikukumuxa. (Dan. 4:30-37; 5:22-30) Ninamuntlha ku va ni swiyimo leswi swi nga ha hi tikelaka loko hi tikukumuxa. Ryan, loyi a nga nandza wa vutirheli la nga ni malembe ya 32 u rhurhele evandlheni lerintshwa. Ryan u ri: “A ndzi anakanye leswaku va ta hatla va ndzi bumabumela ku va nkulu, kambe ku hele lembe ndzi nga si bumabumeriwa.” Xana Ryan a a ta hlundzuka a anakanya leswaku vakulu a va n’wi xiximanga? Xana a a ta tshika ku ya eminhlanganweni, a pfumelela ku tikukumuxa ku n’wi hambanisa na Yehovha ni vanhu va Yena? Wena a wu ta va u endle yini?
18 Ryan u ri: “Ndzi hlaye rungula rihi na rihi eka minkandziyiso ya hina leri a ri vulavula hi ku langutela loku tlheriseriwaka endzhaku.” (Swiv. 13:12) “Ndzi sungule ku swi xiya leswaku a ndzi fanele ndzi dyondza ku lehisa mbilu ni ku titsongahata. A ndzi fanele ndzi pfumelela Yehovha a ndzi letela.” Ryan u sungule ku anakanya swinene hi ku pfuna van’wana evandlheni ni vanhu lava a a hlangana na vona ensin’wini. Swi nga si ya kwihi, se a a fambisa tidyondzo ta Bibele to hlayanyana leti endlaka nhluvuko. U ri: “Loko ndzi bumabumeriwa ku va nkulu endzhaku ka lembe ni hafu, a ndzi nga swi langutelanga. A ndzi tshikile ku vilela hi mhaka yoleyo hikuva a ndzi tiphina swinene hi ntirho wa mina wa nsimu.”—Hlaya Pisalema 37:3, 4.
U NGA PFUMELELI NCHUMU XI ONHA VUXAKA BYA WENA NA YEHOVHA!
19, 20. (a) Hi nga tiyiseka njhani leswaku swilo leswi hi swi endlaka siku ni siku a swi hi hambanisi na Yehovha? (b) I swikombiso swihi leswi hi nga swi tekelelaka swa vanhu lava nga pfumelelangiki nchumu xi onha vuxaka bya vona na Yehovha?
19 Timhaka hinkwato leti ku buriweke ha tona exihlokweni lexi ni lexi hundzeke i ta nkoka. Ha tinyungubyisa hileswi hi nga malandza ya Yehovha. Tinyiko tin’wana letikulu leti Yehovha a nga hi nyikaka tona i ndyangu lowu tsakeke ni rihanyo lerinene. Ha swi twisisa leswaku ntirho wo tihanyisa ni mali swi nga hi pfuna leswaku hi khathalela swilaveko swa hina. Ha swi tiva leswaku vuhungasi byi nga hi phyuphyisa nileswaku thekinoloji yi nga hi pfuna swinene. Kambe hi fanele hi tsundzuka leswaku loko hi endla swin’wana swa swilo leswi hi nkarhi lowu hoxeke, hi tlurisa mpimo kumbe hi ndlela leyi hoxeke, hi ta tihambanisa na Yehovha.
U nga pfumeleli nchumu xi ku hambanisa na Yehovha!
20 Sathana u lava ku endleka sweswo. Nilokoswiritano, u nga ri sivela khombo rolero leswaku ri nga ku weli wena ni ndyangu wa wena! (Swiv. 22:3) Tikarhatele ku va ni vuxaka lebyinene na Yehovha naswona u nga pfumeleli nchumu xi onha vuxaka bya wena na yena. Hi ni swikombiso swo tala swa le Bibeleni swa vanhu lava swi endleke sweswo. Enoko na Nowa va “[fambe] ni Xikwembu xa ntiyiso.” (Gen. 5:22; 6:9) Muxe u “[hambete] a tserhama onge hiloko a vona Loyi a nga vonakiki.” (Hev. 11:27) Xikwembu a xi tshama xi ri karhi xi seketela Yesu hikuva minkarhi hinkwayo a a endla swilo leswi tsakisaka Tata wa yena wa le tilweni. (Yoh. 8:29) Tekelela swikombiso leswi. “Tsakani minkarhi hinkwayo. Khongelani minkarhi hinkwayo. Nkhensani mayelana ni hinkwaswo.” (1 Tes. 5:16-18) Naswona u nga pfumeleli nchumu xi ku hambanisa na Yehovha!
^ ndzim. 4 Mavito ma cinciwile.
^ ndzim. 6 Hlaya nhloko-mhaka leyi nge, “Ndlela Yo Kurisa Vana Leswaku Va Va Ni Vutihlamuleri” eka nkandziyiso wa Xalamuka! wa October 2011.
^ ndzim. 7 Hlaya nhloko-mhaka leyi nge, “Magoza Ya Ntlhanu Yo Va Ni Rihanyo Lerinene” eka nkandziyiso wa Xalamuka! wa March 2011.


text:
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI | SWIVURISO 27–31
Bibele Yi Hlamusela Ndlela Leyi Nsati La Fanelekaka A Nga Ha Yona
Swivuriso ndzima 31 yi ni rungula ra nkoka swinene leri Hosi Lemuwele a byeriweke rona hi mana wakwe. Ndzayo ya mana wakwe yi n’wi dyondzise leswi a faneleke a swi languta eka nsati la fanelekaka.
Nsati la fanelekaka wa tshembeka
U ringanyeta hi vutlhari loko ku endliwa swiboho swa ndyangu kambe a ri karhi a tiveka ehansi ka vunhloko bya nuna wakwe
Nuna wakwe wa n’wi tshemba leswaku u ta endla swiboho leswinene, a nga sindzisi leswaku minkarhi hinkwayo a lava mpfumelelo wakwe
Nsati la fanelekaka u tirha hi matimba
Wa ringanisela naswona u hanya vutomi byo olova leswaku ndyangu wakwe wu ambala kahle, wu languteka ni ku tlhela wu va ni swakudya leswi eneleke nkarhi hinkwawo
U tirha hi matimba naswona u khathalela ndyangu wakwe nkarhi hinkwawo
Nsati la fanelekaka u ni vuxaka lebyinene ni Xikwembu
U xixima Xikwembu naswona u tikarhatela ku va ni vuxaka lebyinene na xona


text:
Dyondzo 2: Ntanga Wo Saseka
Languta misava leyi! Vona ndlela leyi swilo hinkwaswo swi sasekeke ha yona! Languta byanyi ni mirhi, swiluva ni swiharhi hinkwaswo. Xana wa yi vona ndlopfu ni tinghala?
Xana ntanga lowo saseka wu ve kona hi ndlela yihi? A hi voneni ndlela leyi Xikwembu xi hi lunghiseleleke misava ha yona.
Xo sungula, Xikwembu xi endle byanyi bya rihlaza leswaku byi funengeta misava. Naswona xi endle mixaka hinkwayo ya swimilana leswitsongo ni makhwati ni mirhi. Swimilana leswi swi pfunile eku sasekiseni ka misava. Kambe a swo sasekisa ntsena. Swo tala swa swona swi hi nyika ni swakudya leswo nandziha swinene.
Hi ku famba ka nkarhi Xikwembu xi endle tinhlampfi leswaku ti hlambela ematini ni swinyenyana leswaku swi haha empfhukeni. Xi endle timbyana ni swimanga ni tihanci; swiharhi leswikulu ni leswitsongo. Hi swihi swifuwo leswi kumekaka ekusuhi ni le ka n’wina? Xana a hi fanelanga hi tsaka hileswi Xikwembu xi hi endleleke swilo leswi hinkwaswo?
Eku heteleleni, Xikwembu xi endle ndhawu yin’wana ya le misaveni yi va yo hlawuleka swinene. Ndhawu leyi xi yi thye ntanga wa Edeni. A yi hetisekile ndhawu leyi. Hinkwaswo leswi a swi ri kwalaho a swi sasekile. Naswona Xikwembu a xi lava leswaku misava hinkwayo yi fana ni ntanga lowu wo saseka lowu xi wu endleke.
Kambe languta xifaniso xa ntanga lowu nakambe. Xana wa swi tiva leswaku Xikwembu xi vone ku kayivela yini? A hi voneni.
Genesa 1:11-25; 2:8, 9.
Swivutiso
- Xana Xikwembu xi yi lunghiselele njhani misava leswaku yi va kaya ra hina?
- Hlamusela swiharhi swo hambana-hambana leswi Xikwembu xi swi endleke. (Languta xifaniso.)
- Ha yini ntanga wa Edeni a wu hlawulekile?
- Xana Xikwembu a xi lava leswaku misava hinkwayo yi va yini?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Genesa 1:11-25.
Xana Xikwembu xi tumbuluxe yini hi siku ra vunharhu ro tumbuluxa?
Ku humelele yini hi siku ra vumune ro tumbuluxa?
I swiharhi swa njhani leswi Xikwembu xi swi endleke hi siku ra vuntlhanu ni ra vutsevu ro tumbuluxa?
- Hlaya Genesa 2:8, 9.
Hi yihi mirhi yimbirhi yo hlawuleka leyi Xikwembu xi yi vekeke entangeni naswona a yi fanekisela yini?


text:
XIYENGE 17
Yesu U Dyondzise Hi Ta Mfumo Wa Xikwembu
Yesu u dyondzise vadyondzisiwa vakwe swilo swo tala, kambe a a kandziyisa mhaka yin’we ntsena, ku nga Mfumo wa Xikwembu
HI WIHI ntirho lowu Yesu a a wu endla emisaveni? Yena hi byakwe u te: “Ndzi fanele ku vula mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu, hikuva hi swona leswi ndzi rhumeriweke swona.” (Luka 4:43) Xiya swilo swa mune leswi Yesu a a swi dyondzisa hi Mfumo wolowo, lowu a ku ri wona nchumu wa nkoka lowu a a wu kandziyisa loko a chumayela.
1. Yesu a a ta va Hosi ya wona. Yesu u vule hi ku kongoma leswaku hi yena Mesiya la tshembisiweke. (Yohane 4:25, 26) U tlhele a vula leswaku hi yena Hosi leyi muprofeta Daniyele a nga yi vona exivonweni. U tshame a byela vaapostola vakwe leswaku siku rin’wana u ta tshama ‘exiluvelweni lexi vangamaka’ ni leswaku na vona va ta tshama eswiluvelweni. (Matewu 19:28) U vitane ntlawa wolowo wa vafumi a ku i “ntlhambinyana,” naswona u tlhele a vula leswaku u ni “tinyimpfu tin’wana” leti tona ti nga riki ntlawa wa ntlhambinyana.—Luka 12:32; Yohane 10:16.
2. Mfumo wa Xikwembu wu ta tisa vululami bya ntiyiso. Yesu u vule leswaku Mfumo wu ta susa vuhomboloki hinkwabyo ivi wu kwetsimisa vito ra Yehovha Xikwembu wu tlhela wu ri basisa eka swihehlo leswi Sathana a nga ri tota swona ku sukela loko a xandzukile le Edeni. (Matewu 6:9, 10) U tlhele a kombisa leswaku a nga na xihlawuhlawu hileswi siku ni siku a a dyondzisa vavanuna ni vavasati, vanhu lava fuweke ni swisiwana. Hambileswi a a rhumiwe ku ya chumayela Vaisrayele ntsena, u tlhele a chumayela ni Vasamariya, Vamatiko swin’we ni vanhu lava nga riki Vayuda. Ku hambana ni varhangeri va vukhongeri va le sikwini rakwe, Yesu a a nga ri na xihlawuhlawu.
3. Mfumo wa Xikwembu a wu nga ta va xiphemu xa misava leyi. Yesu u hanye hi nkarhi lowu a ku ri ni ku kwetlembetana etimhakeni ta tipolitiki. Tiko ra ka vona a ri lawuriwa hi mfumo wa le tikweni rin’wana. Loko vanhu va ringeta ku n’wi yenga leswaku a nghenelela etimhakeni ta tipolitiki, u balekile. (Yohane 6:14, 15) U byele n’watipolitiki un’wana a ku: “Mfumo wa mina a hi xiphemu xa misava leyi.” (Yohane 18:36) U tlhele a byela valandzeri vakwe a ku: ‘A mi xiphemu xa misava.’ (Yohane 15:19) Kutani a a nga ta va pfumelela ku tirhisa matlhari ya nyimpi, hambi ku ri ku n’wi sirhelela ha wona.—Matewu 26:51, 52.
“A famba . . . hi ximutana ni ximutana, a chumayela ni ku vula mahungu lamanene ya mfumo wa Xikwembu.”—Luka 8:1
4. Kreste u ta fuma hi rirhandzu. Yesu u tshembise vanhu leswaku u ta va phyuphyisa ni ku va olovisela mindzhwalo ya vona. (Matewu 11:28-30) A a endla hi ku pfumelelana ni leswi a a swi dyondzisa. U nyikele ndzayo leyi pfunaka malunghana ni ndlela leyinene yo langutana ni mivilelo, ku hanyisana ni vanhu van’wana, ku hlongorisa rifuwo ni ndlela yo kuma ntsako. (Matewu, tindzima 5-7) Hikwalaho ka leswi Yesu a a ri ni rirhandzu, vanhu hinkwavo a va nga chavi ku vulavula na yena. Hambi ku ri lava tshikileriweke swinene a va khitikanela eka yena, va tiyiseka leswaku u ta va khoma hi musa ni hi xindzhuti. Hakunene Yesu u ta va Mufumi lonene!
Ku ni ndlela yin’wana leyi a yi ri ni matimba swinene leyi Yesu a dyondziseke ha yona malunghana ni Mfumo wa Xikwembu. U endle masingita yo tala. Ha yini a endle masingita? A hi voneni.
DYONDZA SWO TALA
Mfumo Wa Xikwembu
—Lexi Endlaka Wu Va Wa Nkoka Eka Yesu
A ku nga ri xihoxo leswi Yesu a vulavuleke hi Mfumo ku tlula timhaka letin’wana hinkwato.
Mfumo Wa Xikwembu
—Xana Wu Ta Ku Vuyerisa Hi Ndlela Yihi?
Nhlamulo yi titshege hi wena.
Mfumo Wa Xikwembu I Yini?
Vanhu vo tala va tiva Xikhongelo xa Hosi. Xana marito lama nge: “Mfumo wa wena a wu te” ma vula yini?


text:
Ku Hlangana Swin’we Tanihi Ndyangu
“Waswivo! Mawaku ndlela leyi swi nga swinene ha yona ni ku tsakisa ha yona loko vamakwavo va tshama swin’we hi vun’we!”—PISALEMA 133:1.
Lexi endlaka van’wana va tlangela Khisimusi.
Tanihi leswi Vaisrayele hinkwavo a va ri vatukulu va munhu un’we, ku nga Yakobe kumbe Israyele, a va ri “vamakwavo,” swirho swa ndyangu wun’we. Loko va hlengeletana eminkhubyeni eYerusalema, a swi ri “swinene” naswona a swi “tsakisa.” Ku fana na vona, mindyangu yo tala namuntlha yi swi langutela hi mahlo-ngati ku va swin’we ni ku tiphina hi nkarhi ‘lowunene’ ni lowu ‘tsakisaka’ hi Khisimusi.
Ha yini ku ri xiphiqo?
Encyclopedia of Christmas and New Year’s Celebrations yi ri: “Swiphiqo leswi nga nyawuriki leswi ndyangu wu hlangavetanaka na swona elembeni swi nga ha kula swi va swiphiqo leswikulu loko ndyangu wu hlangana hi nkarhi wa tiholideyi.”
Hi yihi milawu ya Bibele leyi nga pfunaka?
‘Hakela ndziho lowu faneleke eka vatswari ni vakokwa wa wena.’ (1 Timotiya 5:4) Loko swi koteka, hlela maendzo ya nkarhi na nkarhi ni ndyangu wa wena. Loko maxaka ya wena ma tshama ekule, nkarhi na nkarhi u nga bula na wona. Ha yini u nga ma tsaleli papila, u ma bela riqingho, u ma rhumela marungula kumbe u bula na wona eka Internet? Ku bula nkarhi na nkarhi swi hunguta ku nga twanani.
“Mi manyanile eka xinakulobye xa n’wina lexikulu. . . . Ndlandlamukani.” (2 Vakorinto 6:12, 13) Maxaka lama voniwaka kan’we hi lembe ma nga hundzuka vanhu vambe hi ku hatlisa—ngopfu-ngopfu eka vana. Vana van’wana a va tolovelananga ni vakokwa wa vona kumbe maxaka man’wana lama nga le kule. Hikokwalaho, khutaza vana va wena leswaku va ‘ndlandlamuka’ hi ku tolovelana ni maxaka ya vona lama dyuhaleke. * Vana lava nkarhi na nkarhi va hetaka nkarhi va ri ni vanhu lava dyuhaleke va tala ku va ni ntwela-vusiwana lowukulu va tlhela va xixima vanhu lava nga vakulu eka vona.
“Rito leri fikeke hi nkarhi wa kona i rinene ngopfu.” (Swivuriso 15:23) U nga swi papalata njhani leswaku swiphiqo leswikulu swi nga vangi ku nga twanani exikarhi ka swirho swa ndyangu? Ndlela yin’wana i ku hlawula ‘nkarhi lowunene’ wo bula hi swilo swa nkoka leswi mi karhataka. Loko mi bula nkarhi na nkarhi, u ta kuma leswaku swa olova ku tshinelela swirho swa ndyangu exihundleni leswaku mi tlhantlha swiphiqo swin’wana ni swin’wana kutani mi tiphina hi nkarhi ‘lowunene’ ni lowu ‘tsakisaka’ loko mi hlangana swin’we.
^ ndzim. 9 Vona xihloko lexi nge, “Hikwalaho Ka Yini Ndzi Fanele Ku Tolovelana Ni Vakokwa Wa Mina?” ni lexi nge, “Ndzi Nga Va Tolovela Njhani Vakokwa Wa Mina?” eka nkandziyiso wa Xalamuka! ya May 8 ni ya June 8, 2001, leti kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.