text:
GONDO 3
Ina mahungu a manene mata ngu ka Txizimu ngu ditshuri?
1. I mani M’bhali wa diBhibhele?
Mahungu a manene a ti to vathu vana ta hanya ngu ha ku si gumiko ha mafuni mabhatwe mu ka diBhibhele. (Masalmo 37:29) DiBhibhele di ni 66 wa mabhuku a madotho. Txizimu txi thumisile vavamna vo thembeka va konamu ka 40 ku ma bhala. Mabhuku o khata a mtxhanu ma bhatwe ngu Mosi konamu ka malembe a 3.500 ya ma nga pinda. Do gwita di bhatwe ngu mpostoli Johane ka malembe ya 1.900 ya ma nga pinda. Mapimo a mani ya ma ku mu ka diBhibhele? Txizimu txi wombawombile ni vabhali va diBhibhele ngu ku thumisa moya wo sawuleka. (2 Samueli 23:2) Va bhate mialakanyo ya Txizimu, i si nga yawe. Ngu koneho, Jehovha, M’bhali wa diBhibhele.—Gonda 2 Timoti 3:16; 2 Pedro 1:20, 21.
2. Hi nga tsaniseka ngu nzila yihi ti to a ti ti ku mu ka diBhibhele ditshuri?
Ha tiziva to diBhibhele di ta ngu ka Txizimu ngu ku, di profeta ngu wumangwana ngu ku tshima ni ku yelana. Kha nga ho m’thu wu a si kotaku ku maha toneto. (Joxuwa 23:14) Txizimu txa mitamo yotshelele txi txi nga kotako ku profeta ngu ku yelana ni ngu wumanguwana wa vathu.—Gonda Isaya 42:9; 46:10.
Ta pfala kuva i di dibhuku di di humako ngu ka Txizimu di txi va di di nga sawuleka kambe di sawulekile ngu ditshuri. Ku hangalasilwe tikopiya to tala ta diBhibhele ngu tidimi ta mazana. Hambi ku diBhibhele i ku da kale, da yelana ni timhaka ta siyensia. Vabhali va dona va 40 kha va nga va ni ku kanetana. * I si ngeto basi, diBhibhele di ni mxowo wa lirando lo xamatisa la Txizimu, ni ku di ni mtamo wo hundula wutomi wa vathu ti to veva ni mahanyelo a manene. Titxhamuselo tiya ti kholwisa vathu va timiliyoni ti to diBhibhele Dipswi da Txizimu.—Gonda 1 Vatesalonika 2:13.
3. DiBhibhele di Wombawomba ngu Txani?
DiBhibhele di wombawomba ngutu ngu mahungu a manene a ti to Txizimu txi ni txikongomelo txa lirando ngu vathu. Mibhalo yi txhamusela nzila yi lungelo ya m’thu yo hanya ka mafu a paradhise yi nga mwalala ngu yona ku khatani ka matimu a vathu ni nzila yi paradhise yi no tshumela yi wuyiselwa ngu yona.—Gonda Mtuletelo 21:4, 5.
Kambe Dipswi da Txizimu di ni milayo ni matshina a milayo ni si alakanyiso. Ku engetela koneho diBhibhele di ni sikombiso sa nzila yi Txizimu txi va ñolako ngu yona vathu, kambe ka sikombiso soneso hi gonda ti to Txizimu m’thu wo zumbisa ku txani. Ngu koneho, diBhibhele di nga ku vhuna ti to u ziva Txizimu. Di tshumela di txhamusela nzila yi u nga vako mngana wa txona ngu yona.—Gonda Masalmo 19:7, 11; Jakobe 2:23; 4:8.
4. U nga di pfisisa ngu nzila yihi diBhibhele?
Dibroxura diya di na ku vhuna ku u pfisisa diBhibhele ngu ku thumisa mamahelo ya ma nga thumiswa ngu Jesu. Ka mbimo ya yingi atxi wombawomba ngu tindimana a txi tshumela a txi “txhamusela mibhalo.”—Gonda Luka 24:27, 45.
Nda tidotho ti ti tsakisako ku fana ni mahungu a manene ya ma tako ngu ka Txizimu. Kambe vathu vamwane kha va ma tsakeli niku vamwane va ma nyenya. U nga gumi mtamo. Themba yako yo tidila ngu wutomi wo mbi guma u yi mana ngu ku ziva Txizimu.—Gonda Johane 17:3.
^ par. 3 Gonda dibroxura di di ku khene, Um Livro Para Todas as Pessoas.


c: text/html

text:
Tlhatlhambuto 45: Ku Tsemakanya Congo Wa Jordani
HI NGA wona! A vaIsraeli vo tsemakanya a Congo wa Jordani! Kasi a mati ma kwihi? Kota lezi ku nako nguvu tivula ka xikhati lexi xa lembe, a congo wu wa tele nguvu timeneti titsongwani ntsena mahlweni. Kanilezi a xikhati lexi a mati wontlhe a ma ha hi kona! Ni vaIsraeli vo tsemakanya misaveni yi womileko a ku kota lezi va nga tsemakanyisa zona a Bimbi go Pswhuka! Ma yile kwihi a mati wontlhe ke? A hi woneni.
Loku ku chikele xikhati xa ku vaIsraeli va tsemakanya a Congo wa Jordani, Jehova i leletele Joxua a ku byela vanhu ku ngalo: ‘A vapristi va ta teka a nghaxa ya xivumelwano va ranga mahlweni ka hina. Loku va peta mikonzo yabye lomu matini ya Congo wa Jordani, makunu a mati ma ta nyima ku khulunga.’
Hizalezo a vapristi va rwala a nghaxa ya xivumelwano, va ranga nayo mahlweni ka vanhu. Loku va chikela Jordani, a vapristi va enghena matini. Wona ma koka hi ntamu niku ma etile. Kanilezi zalezo va khumbako mati hi mikonzo yabye, a mati ma sangula ku nyima a ku khulunga! Lexo xihlamaliso! Jehova i nyimisile mati hi kwase ma tako hi kona. Hikwalaho, hi xikhatanyana a ka ha hi na mati lomu congweni!
A vapristi va rwalako a nghaxa ya xivumelwano va famba kala xikari ka congo wu womileko. Wa zi kota ku va wona laha ka mufananiso? Na va yimile laho, a vaIsraeli vontlhe va tsemakanya a Congo wa Jordani misaveni yo woma!
Loku vontlhe va tsemakanyile, Jehova i leletela Joxua a ku byela lezi a 12 wa vavanuna va ntamu: ‘Nghenani congweni muya laha a vapristi va yimileko kona ni nghaxa ya xivumelwano. Tekani 12 wa maribye, mu ya ma yimisa laha mu ta nga tshama kona wusiku legi. Kasike, xikhatini xi tako, loku a vana va nwina va mu wutisa a ku ma wula yini maribye lawa, mu ta va byela lezaku a mati ma lo nyima ku khulunga a xikhati lexi a nghaxa ya xivumelwano ya Jehova yi nga tsemakanya Jordani. A maribye ma ta mu alakanyisa hi xihlamaliso lexi!’ Joxua i vekawu 12 wa maribye laha a vapristi va nga yimile kona xikari ka congo.
Hi kugumesa Joxua i byela vapristi va rwalako a nghaxa ya xivumelwano aku: ‘Humani lomo Jordani.’ Ni zalezo va humako, a congo wu tlhela wu sangula ku khulunga.
Joxua 3:1-17; 4:1-18.
Ziwutiso
- Xihlamaliso muni a xi mahako Jehova kasi ku a vaIsraeli va zi kota ku tsemakanya a Congo wa Jordani?
- Xana a vaIsraeli va fanele ku kombisisa kuyini a kukholwa kabye kasi ku tsemakanya a Congo wa Jordani?
- Hikuyini Jehova a leletelako Joxua a ku teka a 12 wa maribye ya hombe ya lomu xikari ka congo?
- Zini zi mahekako ka xalexo xikhati a vapristi va humako hi lomu Jordani?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza Joxua 3:1-17.
Kota lezi zi kombiwako hi tlhatlhambuto lowu, ku laveka a ku hi maha yini kasi ku amukela a xivuno ni makatekwa hi ka Jehova? (Jox. 3:13, 15; Mav. 3:5; Jak. 2:22, 26)
Wu wa hi ka matshamela muni a Congo wa Jordani a xikhati lexi a vaIsraeli va wu tsemakanyileko va ya Tikweni gi Tsumbisilweko, niku xana lezo zi kulisisile kuyini a vito ga Jehova? (Jox. 3:15; 4:18; Tis. 66:5-7)
- Gonza Joxua 4:1-18.
Xana a maribye lawa ya 12 ma tekilweko Jordani ma ya yimiswa Gilgale ma tirele khungo muni? (Jox. 4:4-7)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vukhongeri Bya Ntiyiso Ndzi Nga Byi Kuma Njhani?
Nhlamulo ya Bibele
Loko Bibele yi kombisa ku hambana exikarhi ka lava va nga eka vukhongeri bya ntiyiso ni lava nga riki eka byona, yi vula leswi: “Mi ta va vona hi mihandzu ya vona. A swi endleki leswaku vanhu va kha madiriva emitweni kumbe makuwa eswigatlwini, a hi swona ke?” (Matewu 7:16) Tanihi leswi u nga kotaka ku hambanisa murhi wa madiriva eka wa mitwa hi ku ya hi mihandzu ya kona, u nga swi kota ku hambanisa vukhongeri bya ntiyiso eka bya mavunwa hi mihandzu ya byona kumbe hi ku ya hi tinhla leti landzelaka.
Vukhongeri bya ntiyiso byi dyondzisa ntiyiso lowu sekeriweke eBibeleni, ku nga ri tifilosofi ta vanhu. (Yohane 4:24; 17:17) Leswi swi katsa ntiyiso malunghana ni moyaxiviri ni ntshembo wo hanya vutomi lebyi nga heriki eparadeyisini laha misaveni. (Pisalema 37:29; Esaya 35:5, 6; Ezekiyele 18:4) Naswona a byi kanakani ku paluxa tidyondzo ta mavunwa ta vukhongeri.—Matewu 15:9; 23:27, 28.
Vukhongeri bya ntiyiso byi pfuna vanhu leswaku va tiva Xikwembu, ku katsa ni ku va dyondzisa vito ra xona, ku nga Yehovha. (Pisalema 83:18; Esaya 42:8; Yohane 17:3, 6) A byi va dyondzisi swona leswaku Xikwembu a xi twisiseki kumbe leswaku xi le kule na vona; kambe byi dyondzisa leswaku xi lava leswaku hi va ni vuxaka na xona.—Yakobo 4:8.
Vukhongeri bya ntiyiso byi paluxa leswaku Xikwembu xi ponisa vanhu hi ku tirhisa Yesu Kreste ntsena. (Mintirho 4:10, 12) Swirho swa byona swi yingisa swileriso swa Yesu swi tlhela swi tikarhatela ku landzela xikombiso xa yena.—Yohane 13:15; 15:14.
Vukhongeri bya ntiyiso byi kandziyisa leswaku Mfumo wa Xikwembu hi wona ntsena lowu nga ta tlhantlha swiphiqo swa vanhu. Swirho swa byona swa gingiriteka eku tiviseni vanhu van’wana hi Mfumo wolowo.—Matewu 10:7; 24:14.
Vukhongeri bya ntiyiso byi ni rirhandzu leri nga riki na vutianakanyi. (Yohane 13:35) Byi dyondzisa ku xixima vanhu va tinxaka, mindhavuko, tindzimi ni swiyimo hinkwaswo ni ku va rhandza. (Mintirho 10:34, 35) Hi ku susumetiwa hi rirhandzu, swirho swa byona a swi hlanganyeli etinyimpini.—Mikiya 4:3; 1 Yohane 3:11, 12.
Vukhongeri bya ntiyiso byi hava vafundhisi lava holeriwaka naswona a byi nyiki swirho swa byona swithopo swa vukhongeri.—Matewu 23:8-12; 1 Petro 5:2, 3.
Vukhongeri bya ntiyiso a byi hlanganyeli hilaha ku heleleke eka swa tipolitiki. (Yohane 17:16; 18:36) Hambiswiritano, swirho swa byona swi xixima ni ku tlhela swi yingisa vafumi va le matikweni lawa swi tshamaka eka wona hi ku fambisana ni xileriso xa Bibele lexi nge: “Tlheriselani swilo swa Khezari eka Khezari [leswi yimelaka vulawuri bya tiko], kambe swilo swa Xikwembu eka Xikwembu.”—Marka 12:17; Varhoma 13:1, 2.
Vukhongeri bya ntiyiso i ndlela leyi munhu a faneleke a hanya ha yona, ku nga ri mukhuva wo karhi. Swirho swa byona swi namarhela milawu leyi tlakukeke ya Bibele etimhakeni hinkwato ta vutomi bya swona. (Vaefesa 5:3-5; 1 Yohane 3:18) Ematshan’weni yo va swirho swa byona swi tshama swi tshikilelekile, swi kuma ntsako hi ku gandzela “Xikwembu lexi tsakeke.”—1 Timotiya 1:11.
Lava nga eka vugandzeri bya ntiyiso va ta va vatsongo hi nhlayo. (Matewu 7:13, 14) Hi xitalo swirho swa vukhongeri bya ntiyiso swi tekeriwa ehansi, swa hlekuriwa ni ku xanisiwa hikwalaho ko endla ku rhandza ka Xikwembu.—Matewu 5:10-12.
Vukhongeri bya ntiyiso a byo va ntsena ‘lebyi ndzi vonaka byi lulamile’
Swi ni khombo ku hlawula vukhongeri hi xivangelo xa leswaku bya ku tsakisa ntsena. Bibele yi profete hi nkarhi lowu vanhu a va ta “tihlengeletela vadyondzisi [va vukhongeri] leswaku tindleve ta vona ti ta nyangalatiwa.” (2 Timotiya 4:3) Ku hambana ni sweswo, Bibele yi hi khutaza ku landzela “vugandzeri lebyi baseke ni lebyi nga nyamangiki hi ku ya hi langutelo ra Xikwembu tlhelo Tata wa hina,” hambiloko vugandzeri byebyo byi nga rhandziwi hi vanhu vo tala.—Yakobo 1:27; Yohane 15:18, 19.


text:
XIENGETELO
Xana I Yini Siku Ra Vuavanyisi?
KU TA yini emianakanyweni ya wena loko u anakanya hi Siku ra Vuavanyisi? Van’wana va anakanya leswaku vanhu va tibiliyoni va ta fola layini exiluvelweni xa Xikwembu. Kutani un’wana ni un’wana a avanyisiwa. Van’wana va nyikiwa vutomi bya le tilweni kutani van’wana va avanyiseriwa ku ya xanisiwa hilaha ku nga heriki. Kambe, Bibele a yi pfumelelani na swona sweswo. Rito ra Xikwembu a ri hlamuseli nkarhi lowu wu ri lowu chavisaka kambe ri wu hlamusela wu ri nkarhi lowu tiyisaka nhlana ni lowu swilo swi nga ta tlhela swi va exiyin’weni lexinene.
Eka Nhlavutelo 20:11, 12, muapostola Yohane u hi byela nhlamuselo ya yena ya Siku ra Vuavanyisi, u ri: “Kavaloko ndzi vona xiluvelo lexikulu xo basa ni loyi a tshameke eka xona. Misava ni tilo swi nyamalala emahlweni ka yena, kutani ndhawu ya swona a ya ha kumekanga. Kavaloko ndzi vona vafi, lavakulu ni lavatsongo, va yime emahlweni ka xiluvelo, kutani ku pfuriwa tibuku-nsongwa. Kambe ku pfuriwa buku-nsongwa yin’wanyana; i buku-nsongwa ya vutomi. Vafi va avanyisiwa hi ku landza swilo leswi tsariweke eka tibuku-nsongwa hi ku ya hi swiendlo swa vona.” I mani Muavanyisi loyi ku vulavuriwaka ha yena laha?
Yehovha Xikwembu hi yena Muavanyisi-nkulu wa vanhu hinkwavo. Kambe u nyike un’wana ntirho lowu wa ku avanyisa. Hi ku ya hi Mintirho 17:31, muapostola Pawulo u vule leswaku Xikwembu “xi veke siku leri xi nga ni xikongomelo xo avanyisa misava leyi akiweke hi ku lulama hi wanuna loyi xi n’wi vekeke.” Muavanyisi loyi a vekiweke i Yesu Kreste la pfuxiweke. (Yohane 5:22) Kambe, ri sungula rini Siku ra Vuavanyisi? Ri ta teka nkarhi wo tanihi kwihi?
Buku ya Nhlavutelo yi kombisa leswaku Siku ra Vuavanyisi ri ta sungula loko ku hela nyimpi ya Armagedoni loko mafambiselo ya Sathana ma herisiwile. * (Nhlavutelo 16:14, 16; 19:19–20:3) Endzhaku ka Armagedoni, Sathana ni madimona ya yena va ta pfaleriwa gidi ra malembe ekheleni ro enta. Hi nkarhi wolowo, lava 144 000, va ta va vaavanyisi naswona va ta sungula ku fuma etilweni va ri “tihosi na Kreste ku ringana malembe ya 1 000.” (Nhlavutelo 14:1-3; 20:1-4; Varhoma 8:17) Siku ra Vuavanyisi a hi nkarhi wa tiawara ta 24 lowu nga ta hundza hi ku hatlisa. I nkarhi lowu nga ta teka malembe ya 1 000.
Hi nkarhi wolowo wa malembe ya 1 000, Yesu Kreste u ta “avanyisa lava hanyaka ni lava feke.” (2 Timotiya 4:1) “Lava hanyaka” ku ta va ku ri “ntshungu lowukulu” lowu nga ta va wu pone Armagedoni. (Nhlavutelo 7:9-17) Muapostola Yohane u tlhele a vona “lava feke . . . va yime emahlweni ka xiluvelo” xa vuavanyisi. Hilaha Yesu a tshembiseke hakona, ‘lava nga eka masirha-bako ya xitsundzuxo va ta twa rito ra yena Kreste kutani va huma,’ hi ku va va pfuxiwa eku feni. (Yohane 5:28, 29; Mintirho 24:15) Kambe, ku avanyisiwa ka vona ku ta va ku sekeriwe eka yini?
Hi ku ya hi xivono xa muapostola Yohane, ku ‘pfuriwe tibuku-nsongwa’ kutani “vafi va avanyisiwa hi ku landza swilo leswi tsariweke eka tibuku-nsongwa hi ku ya hi swiendlo swa vona.” Xana tibuku-nsongwa leti ti tamele swiendlo swa vanhu swa nkarhi lowu hundzeke? Doo, vanhu a va nge avanyisiwi hi swiendlo leswi va swi endleke va nga si fa. Hi swi tivisa ku yini sweswo? Bibele yi ri: “Loyi a feke, xidyoho xa yena xi hlanguriwile.” (Varhoma 6:7) Xisweswo, lava pfuxiwaka va ta va va rivaleriwe swidyoho swa vona hinkwaswo leswi va swi endleke va nga si fa. Hikwalaho, tibuku-nsongwa ti fanele ti yimela swilaveko swin’wana swa Xikwembu. Leswaku lava poneke Armagedoni ni lava pfuxiweke va kota ku hanya hilaha ku nga heriki, va fanele va yingisa swileriso swa Xikwembu, ku katsa ni swileriso swin’wana ni swin’wana leswi Yehovha a nga ta swi paluxa hi nkarhi wa malembe ya gidi. Xisweswo vanhu va ta avanyisiwa hikwalaho ka leswi va swi endleke hi nkarhi wa Siku ra Vuavanyisi.
Siku ra Vuavanyisi ri ta endla leswaku vanhu va timiliyoni va pfulekeriwa ro sungula hi lunghelo ro dyondza hi ku rhandza ka Xikwembu ni ku hanya hi ku pfumelelana na kona. Leswi vulaka leswaku ku ta va ni ntirho lowukulu wo dyondzisa vanhu. Hakunene, “vaaki va tiko leri noneke va ta dyondza ku lulama.” (Esaya 26:9) Hambiswiritano, van’wana a va nge swi lavi ku hanya hi ku pfumelelana ni ku rhandza ka Xikwembu. Esaya 26:10 yi ri: “Hambiloko lowo homboloka o kombiwa tintswalo, a nga ka a nga ku dyondzi ku lulama. Etikweni ro lulama u ta endla hilaha ku hombolokeke naswona a nge byi voni vukulu bya Yehovha.” Vanhu volavo vo homboloka va ta dlayiwa va nga ha pfuxiwi hi nkarhi wa Siku ra Vuavanyisi.—Esaya 65:20.
Loko Siku ra Vuavanyisi ri hela, lava va poneke va ta ‘hanya’ hilaha ku heleleke, va va vanhu lava hetisekeke. (Nhlavutelo 20:5) Xisweswo, Siku ra Vuavanyisi ri ta endla leswaku vanhu va tlhelela eka xiyimo lexi a va fanele va va eka xona ku sukela eku sunguleni, ku nga xiyimo xa ku va lava hetisekeke. (1 Vakorinto 15:24-28) Kutani va ta langutana ni ndzingo wo hetelela. Sathana u ta ntshunxiwa ekhotsweni kutani a tshikiwa leswaku a ringeta ku hambukisa vanhu ro hetelela. (Nhlavutelo 20:3, 7-10) Lava va nga ta n’wi hlula hi tindlela hinkwato va ta vona ku hetiseka ka xitshembiso xa Bibele lexi nge: “Lavo lulama va ta dya ndzhaka ya misava, va ta tshama eka yona hi masiku.” (Pisalema 37:29) Ina, Siku ra Vuavanyisi ri ta va nkateko eka vanhu hinkwavo lava tshembekaka!
^ ndzim. 1 Malunghana ni Armagedoni, hi kombela u vona buku leyi nge Insight on the Scriptures, Vholumo 1, matluka 594-5, 1037-8, ni ndzima 20 ya buku leyi nge Gandzela Xikwembu Xi Ri Xin’we Xa Ntiyiso, hatimbirhi ka tona ti kandziyisiwe hi Timbhoni ta Yehovha.
DYONDZA SWO TALA
XIHONDZO XO RINDZA
“Makumu”
—Xana Ma Vula Yini?
Xana a wu swi tiva leswaku leswi Bibele yi swi vulaka hi “makumu,” i mahungu yo tsakisa?


text:
Txienge 7
I ti Mani Jesu?
Jehovha a rumete Jesu ha mafuni. 1 Johane 4:9
Hi txi lava ku tsakisa Jehovha, kulaveka hi engisa m’thu mmwane wa lisima. Jehovha a si nzi ku maha Adhamu, a mahile ngelozi ya mtamo txitimwi nzumani.
Ngu mbimo, Jehovha a rumete ngelozi yoneyo yi ta velekwa Bhetlehema, ngu mbiri yi yi nga ti dhanwa ku i Maria. Mwanana eyo a to dhanwa ku i Jesu.
Mbimo se a nga ti ha mafuni, Jesu a kombisile ngutu tifanelo ta Txizimu. Ene i di wa mnene, wa lirando ni ku tshuketeleka. Ngu ku tsana msana, a gondisile vamwani ditshuri ngu Jehovha.
Jesu a mahile ta tinene, kambe va mvengete. 1 Pedro 2:21-24
Jesu a hanyisile valwati ni ku wusa vamwane vakufa.
Vathangeli va wukhongeli va ti mvengela Jesu ngu ku a nga txi gela vathu ta ku va gondisa makuhu ni mahanyelo o biha.
Vathangeli va wukhongeli va kuzetete Varoma to ve peketela ni ku daya Jesu.
GONDA TA TINGI
NGU YAHI MAHUNGU A MANENE AYA MATAKO NGU KATXIZIMU?
I mani Jesu Kristu?
Ngu ku txani Jesu a di fite, nji txani mterulo, nji txani atxi a mahako konkuwa.


text:
Tshipiḓa 6: U Bebwa ha Yesu u Swika nga Lufu Lwawe
Muruṅwa Gabriele o ruṅwa kha musidzana wavhuḓi a no pfi Maria. A mu vhudza uri o vha a tshi ḓo vha na ṅwana ane a ḓo vhusa sa khosi nga hu sa fheli. Ṅwana, Yesu, o bebelwa dangani, he vhalisa vha mu dalela hone. Nga murahu, ṋaledzi ya tshimbidza vhanna vha bvaho Vhubvaḓuvha ya vha isa ṅwanani muṱuku. Ri guda uri ndi nnyi o vha itaho uri vha vhone iyo ṋaledzi, na uri Yesu o tshidzwa hani kha vhuḓidini ha u mu vhulaha.
Zwi tevhelaho, ri wana Yesu, musi e na miṅwaha ya 12, a tshi khou amba na vhafunzi thembeleni. Miṅwaha ya fumi malo nga murahu Yesu a lovhedzwa, nahone zwenezwo a thoma mushumo wa u ṱanziela nga Muvhuso na u funza we Yehova a mu rumela u u ita kha ḽifhasi. Yesu a nanga vhanna vha 12 uri vha mu thuse kha uyu mushumo, a vha ita vhaapostola vhawe.
Yesu o ita vhuṱolo vhunzhi. O fusha vha zwigidi nga khovhe ṱhuku dzi si nnzhi na ḽofo dzi si nnzhi dza vhurotho. O fhodza vha lwalaho a ita na u vusa vhafu. Mafheleloni, ri guda nga ha zwithu zwinzhi zwe zwa itea kha Yesu vhukatini ha ḓuvha ḽa u fhedza ḽa vhutshilo hawe, na uri o vhulawa hani. Yesu o ṱanziela miṅwaha i ṱoḓaho u vha miraru na hafu, ngauralo tshipiḓa tsha 6 tshi putela tshifhinga tsha miṅwaha i fhiraho 34 zwiṱukuṱuku.


text:
NGUDO 12
Mushumo Washu Wa U Huwelela Nga Ha Muvhuso Wo Dzudzanywa Hani?
Musi Yesu a sa athu fa, o ḓivhadza a ri: “Mafhungo-maḓifha aya a muvhuso wa ṱaḓulu a ḓo ḓivhadzwa mashangoni oṱhe, uri a vhe thovhedzo kha dzitshakha dzoṱhe. Ndi hone hu tshi ḓo ḓa vhufhelo.” (Mateo 24:14) Fhedzi wonoyu mushumo wa u huwelela shangoni ḽoṱhe u ḓo khunyeledzwa hani? Nga u tevhela tsumbo yo vhewaho nga Yesu musi a tshee kha ḽifhasi?—Luka 8:1.
Ri lingedza u amba na vhathu mahayani avho. Yesu o gudisa vhafunziwa vhawe u huwelela mafhungo maḓifha nnḓu nga nnḓu. (Mateo 10:11-13; Mishumo 5:42; 20:20) Vhenevho vhaevangeli vha ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha vho vha vho avhelwa fhethu he vha vha vha tshi ḓo huwelela hone. (Mateo 10:5, 6; 2 Vha-Korinta 10:13) Nga hu fanaho ṋamusi, mushumo washu wa u huwelela wo dzudzanywa zwavhuḓi nahone tshivhidzo tshiṅwe na tshiṅwe tshi avhelwa tsimu ine tsha tea u i ṱanganya. Hezwi zwi ita uri ri kone u khunyeledza ndaela ya Yesu ya “u huwelela kha vhathu na u vha ṱanzielela nga maanḓa.”—Mishumo 10:42.
Ri lwela u swikelela vhathu hu sa londwi hune vha nga wanala hone. Yesu o dovha a vhea tsumbo nga u huwelela fhethu ha vhomuthumunzhi, fhethu hu ngaho khunzi-khunzini ya lwanzhe kana tshisimani tsha tshitshavha. (Marko 4:1; Yohane 4:5-15) Na riṋe ri amba na vhathu nga ha Bivhili huṅwe na huṅwe—zwiṱaraṱani, fhethu ha mabindu, dziphakhani kana nga luṱingo. Ri dovha ra ṱanziela vhahura vhashu, vhane ra shuma navho, vhane ra dzhena navho kilasini na mashaka musi ri tshi wana tshibuli tsho teaho. Honovhu vhuḓidini hoṱhe ho ita uri vhathu vha dzimilioni ḽifhasini ḽoṱhe vha pfe mafhungo maḓifha a u “tshidza hawe.”—Psalme ya 96:2.
Naa hu na muthu ane na nga ṱoḓa u mu vhudza mafhungo maḓifha a Muvhuso wa Mudzimu na zwine eneo mafhungo a zwi amba nga ha vhumatshelo hawe? Ni songo dzula na wonoyu mulaedza wa fulufhelo. U vhudzeni vhaṅwe nga u ṱavhanya nga hune na nga kona ngaho.
Ndi afhio “mafhungo maḓifha” ane a tea u ḓivhadzwa?
Ṱhanzi dza Yehova vha khou edzisa hani tsumbo ya Yesu ya u huwelela?
Gudani Zwo Engedzeaho
NGANEA
Ṱhanzi dza Yehova—Dzo Dzudzanyelwa U Ḓivhadza Mafhungo Maḓifha
Ṱhanzi dza Yehova vha ḓivhelwa mushumo wavho wa u gudisa Bivhili une vha u ita shangoni ḽoṱhe. Mushumo wavho u dzudzanywa hani, u livhiswa hani na u tikedzwa nga zwa dzitshelede?


text:
Xana Yesu U Fele eXihambanweni?
Nhlamulo ya Bibele
Vanhu vo tala va teka xihambano ku ri mfungho lowu tolovelekeke ngopfu wa Vukreste. Hambiswiritano, Bibele a yi vuli nchumu malunghana ni lexi Yesu a feleke eka xona, xisweswo a ku na munhu la nga tivaka xivumbeko xa xona hi ku helela. Nilokoswiritano, Bibele yi nyikela vumbhoni bya leswaku Yesu u fele emhandzini leyi ololokeke ku nga ri exihambanweni.
Hakanyingi loko Bibele yi kombetela eka nchumu lowu Yesu a feleke eka wona yi tirhisa rito ra Xigriki leri nge, stau·ros′. (Matewu 27:40; Yohane 19:17) Hambileswi vuhundzuluxeri byi tirhisaka rito leri nge “xihambano,” swidyondzi swo tala swi pfumela leswaku ri vula “mhandzi leyi ololokeke.” * Hi ku ya hi buku leyi vuriwaka A Critical Lexicon and Concordance to the English and Greek New Testament rito leri nge, stau·ros′ “a ri si tshama ri hlamuseriwa tanihi timhandzi timbirhi leti hingakanyaneke ti endla xivumbeko xo karhi.”
Bibele yi tlhela yi tirhisa rito ra Xigriki leri nge, xy′lon tanihi mavizweni wa rito leri nge, stau·ros′. (Mintirho 5:30; 1 Petro 2:24) Rito leri ri vula “rihunyi,” “mhandzi kumbe “nsinya.” * Xisweswo The Companion Bible yi gimeta yi ku: “A ku na marito eka Testamente Leyintshwa ya Xigriki lama vulaka timhandzi timbirhi.”
Xana Xikwembu xa ku pfumelela ku tirhisiwa ka xihambano evugandzerini?
Ku nga khathariseki xivumbeko xa nchumu lowu Yesu a feleke eka wona, tinhla leti landzelaka ni tindzimana ta Bibele ti kombisa leswaku a hi fanelanga hi tirhisa xihambano evugandzerini.
Xikwembu a xi byi amukeli vugandzeri lebyi tirhisaka swifaniso kumbe mimfungho, ku katsa ni xihambano. Xikwembu xi lerise Vaisrayele leswaku va nga tirhisi “xivumbeko xa xifanekiselo xin’wana ni xin’wana” evugandzerini bya vona, hilaha ku fanaka ni Vakreste va byeriwe leswaku va ‘balekela ku gandzela swifaniso swa hava.’
—Deteronoma 4:15-19; 1 Vakorinto 10:14.
Vakreste va lembe-xidzana ro sungula a va xi tirhisanga xihambano evugandzerini. * Tidyondzo ni xikombiso xa vaapostola swi vekele Vakreste hinkwavo ntila lowu va faneleke va wu landzela.
—2 Vatesalonika 2:15.
Ku tirhisiwa ka xihambano swi sukela eka vuhedeni. * Endzhaku ka malembe ya madzana Yesu a file, loko tikereke ti hambuka eka leswi a a swi dyondzisa, swirho leswintshwa swa kereke “a swi pfumeleriwe hi vunyingi leswaku swi tlhelela eka ku tirhisa mimfungho ya vuhedeni,” ku katsa ni xihambano. (The Expanded Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words) Hambiswiritano, Bibele a yi swi seketeli leswaku vanhu va tirhisa mimfungho ya vuhedeni leswaku yi va pfuna va kota ku hundzuka.
—2 Vakorinto 6:17.
^ ndzim. 4 Hlaya New Bible Dictionary, Nkandziyiso Wa Vunharhu, leyi tsariweke hi D. R. W. Wood, tluka 245; Theological Dictionary of the New Testament, Vholumo VII, tluka 572; The International Standard Bible Encyclopedia, Nkandziyiso Lowu Pfuxetiweke, Vholumo 1, tluka 825; The Imperial Bible-Dictionary, Vholumo II, tluka 84.
^ ndzim. 5 Hlaya The Expanded Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words, tluka 1165; A Greek-English Lexicon, leyi tsariweke hi Liddell na Scott, Nkandziyiso Wa Vukaye, matluka 1191-
^ ndzim. 9 Hlaya Encyclopædia Britannica, 2003, eka “Cross”; The Cross
^ ndzim. 10 Hlaya The Encyclopedia of Religion, Vholumo 4, tluka 165; The Encyclopedia Americana, Vholumo 8, tluka 246; ni Symbols Around Us, matluka 205-
DYONDZA SWO TALA
SWIVUTISO LESWI TALAKA KU VUTISIWA
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Xi Tirhisi Xihambano eVugandzerini?
Hambileswi hi nga Vakreste, a hi xi tirhisi xihambano evugandzerini bya hina. Ha yini?
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Yesu Kreste I Mani?
Kuma leswaku ha yini Yesu a file. Leswi nkutsulo wu nga swona ni leswi Yesu a swi endlaka sweswi.


text:
Ndzi ta hlula ePDF (1-year licence)
"Marito ya vito ra tsalwa leri ya Ndzi ta hlula ya vuriwa hi Xikombiso. Loyi i nhwana wa malembe ya le hansi ka khumentlhanu loyi a hluphekeke, a xaniseka evuton’wini. Ehandle ka hinkwaswo leswi, Xikombiso u tibyela ku hlula, a tinyiketela eka dyondzo ku kondzaa tikuma a ri eka Oprah Winfrey Leadership Academy for Girls.
Xikombiso a nga va xikombiso xa kahle eka vadyondzi. U dyondzisa vana ku tiva leswaku vutomi a byi hi leswi hi byi lavisaka xiswona. U ya kombisa leswaku munhu wo fanele ku yimela leswi vutomi byi n’wi kombaka swona.
This eBook is in ePDF format, which enables you to:
• View the entire book offline on desktop or tablet;
• Search for and highlight text; and
• Add and edit personal notes directly in your eBook."


text:
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Sindzisa Vanhu Ku Cinca Tikereke Ta Vona?
Ee, a hi va sindzisi. Hi swi veke erivaleni eka magazini wa hina wa Xihondzo xo Rindza: “Ku sindzisa vanhu leswaku va tshika vukhongeri bya vona swi hoxile.” * Hi papalata ku sindzisa vanhu hikwalaho ka swivangelo leswi:
Yesu a nga va sindzisanga vanhu leswaku va pfumela leswi a swi dyondzisa. A a swi tiva leswaku a va talanga lava a va ta swi pfumela. (Matewu 7:13, 14) Loko vadyondzisiwa van’wana va yena va khunguvanyisiwe hi leswi a va byeleke swona, u va tshike va famba ematshan’weni yo va sindzisa ku sala.—Yohane 6:60-62, 66-68.
Yesu u dyondzise valandzeri vakwe leswaku va nga sindzisi vanhu ku cinca vukhongeri bya vona. Ematshan’weni yo sindzisa vanhu ku amukela mahungu lamanene ya Mfumo, vadyondzisiwa vakwe a va fanele va lava vanhu lava a va ta ma yingisa hi mbilu hinkwayo.—Matewu 10:7, 11-14.
Ku cinca vukhongeri hi ku sindzisiwa a swi pfuni nchumu hikuva Xikwembu xi amukela ntsena vugandzeri lebyi humaka embilwini.—Deteronoma 6:4, 5; Matewu 22:37, 38.
Xana ntirho wa hina wo chumayela wu cincisa vanhu tikereke ta vona?
I ntiyiso leswaku hi chumayela rungula ra Bibele “endhawini ya le kule swinene ya misava” ni ku “dyondzisa erivaleni ni hi yindlu ni yindlu” hilaha Bibele vuleke hakona. (Mintirho 1:8; 10:42; 20:20) Ku fana ni Vakreste vo sungula, minkarhi yin’wana hi hehliwa hi ku cincisa vanhu tikereke. (Mintirho 18:12, 13) Hambiswiritano, swihehlo sweswo a hi ntiyiso. A hi sindzisi munhu leswaku a cinca kereke yakwe. Ematshan’weni ya sweswo, hi pfumela leswaku vanhu va fanele va va ni vutivi leswaku va ta tiendlela xiboho.
A hi sindzisi vanhu leswaku va cinca tikereke ta vona naswona a hi tirhi ku fana ni vanhu va tipolitiki kumbe hi nyika vanhu minkandziyiso leswaku hi kuma swirho leswi engetelekeke. Kambe van’wana lava tivulaka Vakreste a va n’wi xiximi Kreste hi ku endla swilo swo tano. *
Xana munhu u na yona mfanelo yo cinca kereke yakwe?
Ina, Bibele yi vula leswaku vanhu va ni mfanelo yo cinca vukhongeri bya vona. Yi vulavula hi vanhu vo tala lava ti hlawuleleke ku gandzela Xikwembu xa ntiyiso ematshan’weni yo nghena tikereke leti ngheniwaka hi maxaka ya vona. Van’wana va vona i Abrahama, Rhuti ni vaaki van’wana va le Atena na muapostola Pawulo. (Yoxuwa 24:2; Rhuti 1:14-16; Mintirho 17:22, 30-34; Vagalatiya 1:14, 23) Ku engetela kwalaho, Bibele a yi aleli munhu leswaku a ti endlela xiboho xo tshika vukhongeri lebyi amukelekaka eka Xikwembu hambileswi xiboho xexo xi hoxeke.—1 Yohane 2:19.
Vumbiwa bya Misava Hinkwayo bya Timfanelo ta Vanhu, leyi Nhlangano wa Matiko yi wu vulaka “xihlovo xa timfanelo ta vanhu,” yi seketela mfanelo yo cinca vukhongeri.” Nawu wolowo wu vula leswaku munhu un’wana ni un’wana u ni “ntshunxeko wo cinca vukhongeri byakwe” ni “ku lava, ku kuma rungula ni ku byela van’wana rungula rero” ku katsa ni mavonelo ya vukhongeri. * Nilokoswiritano, timfanelo leti ti lava leswaku vanhu va xixima timfanelo ta van’wana to khomelela eka leswi va swi pfumelaka ni ku ala mavonelo lama va nga pfumelelaniki na wona.
Xana ku cinca kereke swi vula ku nga xiximi mikhuva ya ndyangu?
A swi tano. Bibele yi khutaza leswaku hi xixima vanhu va mixaka hinkwayo, ku nga khathariseki vukhongeri bya vona. (1 Petro 2:17) Ku engetela kwalaho, Timbhoni ta Yehovha ti tirhisa xileriso xa le Bibeleni xo xixima vatswari va tona hambiloko va nga ngheni tikereke to fana.—Vaefesa 6:2, 3.
Hambiswiritano, a hi vanhu hinkwavo lava pfumelelanaka ni leswi Bibele yi swi vulaka. Wansati un’wana la kuleleke eZambia u ri: “Endhawini leyi a ndzi tshama eka yona, loko u cinca kereke . . . a wu tekiwa u nga tshembeki naswona u ri muxandzuki endyangwini ni le ka vaakatiko.” Wansati loyi swi n’wi humelerile, loko a ha ri nhwanyana u sungule ku dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha kutani endzhakunyana a teka xiboho xo cinca kereke yakwe. U ri: “Vatswari va mina a va tshamela ku ndzi byela leswaku leswi ndzi swi endleke a va swi tsakeli naswona ndzi va khomisa tingana. Leswi swi ndzi twise ku vava tanihi leswi a ndzi lava ku tsakeriwa hi vatswari va mina. . . . Loko ndzi tshembeka eka Yehovha hi ku ka ndzi nga landzeli ndhavuko wa vukhongeri a swi vuli swona leswaku a ndzi wu xiximi ndyangu wa ka hina.” *
^ ndzim. 2 Hlaya Xihondzo xo Rindza xa January 1, 2002, tluka 12, ndzimana 15.
^ ndzim. 8 Hi xikombiso, kwalomu ka lembe ra 785 C.E., Charlemagne u humese xitiviso xa leswaku lava a va ala ku khuvuriwa tanihi Vakreste eSaxony a va fanele va gweviwa rifu. Nakambe ku Rhula ka Augsburg, ku nga ntwanano lowu nga sayiniwa hi ku lwa nyimpi ni Mfumo wo Kwetsima wa Rhoma hi 1555 C.E, wu vule leswaku mufumi un’wana ni un’wana wa xifundzha u fanele a va xirho xa Kereke ya Rhoma Khatoliki kumbe ya Lutere nileswaku vanhu hinkwavo lava a va ri ehansi ka mfumo wakwe a va fanele va va swirho swa tikereke teto. Lava a va ala ku landzelela swileriso sweswo a va fanele va rhurhela etikweni rin’wana.
^ ndzim. 11 Timfanelo leti yelanaka ta kumeka eka African Charter on Human and Peoples’ Rights, American Declaration of the Rights and Duties of Man, Arab Charter on Human Rights leyi nga huma hi 2004, ASEAN (Association of Southeast Asian Nations) Human Rights Declaration, European Convention on Human Rights na International Covenant on Civil and Political Rights. Hambiswiritano, hambi matiko lama vulaka leswaku ma tirhisa timfanelo teto a ma endli matshalatshala leswaku vanhu va tirhisa timfanelo leti.
^ ndzim. 14 Bibele yi vula leswaku vito ra Xikwembu xa ntiyiso i Yehovha.
DYONDZA SWO TALA
SWIVUTISO LESWI TALAKA KU VUTISIWA
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Aka Mindyangu Kumbe Ta Yi Hahlula?
Timbhoni ta Yehovha minkarhi yin’wana ti hehliwa hi ku hahlula mindyangu. Kambe xana Timbhoni hi tona leti vangaka ku avana?
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Hi Wahi Mahungu Lamanene Hi Vukhongeri?
Xana wu ta kala wu va kona nkarhi lowu vanhu hinkwavo va nga ta gandzela Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso hi vun’we


text:
Bivhili kha Inthanethe | ṰHALUTSHEDZELO YA SHANGO ḼISWA YA MAṄWALO A TSHIKRISTE A LUGERIKA
Naa ni nga takalela u vhala iyi thero kha %%?
1 Petro 2:1-25
2 Ngauralo, laṱani vhuvhi hoṱhe, vhufhura, muhoyo, vivho na zwitshele zwoṱhe.2 Sa vhushie vhune ha kha ḓi bva u bebwa, ṱahulelani u tama mafhi a songo vanganywaho a ipfi, uri ni aluwe ngao ni tshidzwe,3 ngauri no no thetshela uri Murena u na vhuthu.4 Samusi no ḓa khae, ene tombo ḽi tshilaho ḽo laṱwaho nga vhathu, fhedzi ḽo nangwaho nga Mudzimu na u vha ḽa ndeme khae,5 inwi vhaṋe ni nga matombo a tshilaho, ni khou fhaṱwa nḓuni ya lwa muya uri ni vhe vhotshifhe vhakhethwa, uri ni ṋekedze zwiṱhavhelo zwa lwa muya zwi ṱanganedzwaho nga Mudzimu a tshi shumisa Yesu Kristo.6 Ngauri kha Luṅwalo hu pfi: “Ndi vhea tombo ḽo nangwaho Tsioni, thikho ya ndeme ya mutheo; huno ane a vha na lutendo khaḽo ha nga ḓo vhuya a farwa nga ṱhoni.”7 Nga zwenezwo, ndi wa ndeme kha inwi, ngauri ni vhatendi; fhedzi kha vha sa tendi, “ḽeneḽo tombo ḽe vhafhaṱi vha ḽi laṱa ḽo mbo ḓi vha thikho ya tshifhaṱo,”8 na “tombo ḽi khukhulaho ḽine ḽa ḓo vha khukhula.” Vha khukhulwa ngauri a vha thetshelesi ipfi. Vha ḓo ṱangana na zwenezwo mafheleloni.9 Fhedzi inwi ni “lushaka lwo nangwaho, vhotshifhe vha vhuhosini, lushaka lukhethwa, vhathu vho khetheaho, uri ni ḓivhadze huṅwe na huṅwe nga ha vhugala” ha we a ni vhidza ni swiswini a ni ṱanganedza tshedzani tshawe tshi mangadzaho.10 Ngauri no vha ni si vhathu vha Mudzimu, huno zwino ni vhathu vhawe; no vha ni songo khathutshelwa, huno zwino no khathutshelwa.11 Vhafunwa, ndi a ni kwengweledza samusi ni vhatsinda na dziṱhunḓu uri ni bvele phanḓa ni tshi iledza nyemulo dza ṋama dzine dza lwisana na vhutshilo haṋu.12 Dzulani ni tshi ḓifara zwavhuḓi vhukati ha dzitshaka, uri musi vha tshi ni pomoka uri ni vhaitazwivhi, vha vhone mishumo yaṋu i yavhuḓi, nahone nga zwenezwo, vha rende Mudzimu nga ḓuvha ḽa u ṱola hawe.13 Ni tshi itela Murena, ḓiṱukufhadzeni kha vhoṱhe vha re na maanḓa: hu sa londwi uri ndi khosi samusi e muhulwane14 kana vhavhusi samusi vho rumiwa ngae uri vha pfise vhuṱungu vhaitazwivhi, na u khoḓa vhane vha ita zwivhuya.15 Ngauri zwine Mudzimu a zwi funa ndi zwa uri nga u ita zwo lugaho, ni fhumudze vhathu vha si na ṱhalukanyo vha sa ḓivhi tshithu.16 Samusi ni vhathu vho vhofholowaho, ni songo shumisa mbofholowo yaṋu sa tshithu tsha u ḓidzumba uri ni ite vhukhakhi, fhedzi ni i shumise sa vhalanda vha Mudzimu.17 Hulisani vhathu vha mifuda yoṱhe, ni fune vhatendi nga inwi vhoṱhe, ni ofhe Mudzimu, ni hulise khosi.18 Vhashumeli nga vha ḓiṱukufhadze kha vhaṋe vhavho nga nyofho yoṱhe yo fanelaho, hu si kha vhavhuḓi na vha humbulelaho fhedzi, fhedzi na kha vhane zwa konḓa u vha takadza.19 Ngauri zwi a khoḓwa musi muthu a tshi konḓelela vhuleme na u tambudzwa zwi songo tea nga nṱhani ha u vha na luvalo lwo kunaho phanḓa ha Mudzimu.20 Ngauri zwi vhuyedza’ni musi ni tshi konḓelela u farwa luvhi nge na ita tshivhi? Fhedzi arali ni tshi konḓelela u tambudzwa ngauri no ita zwivhuya, zwenezwi zwi takadza Mudzimu.21 Zwi re zwone ndi uri no vhidzelwa zwone, ngauri na Kristo o tambudzelwa inwi, a ni siela tsumbo ya uri ni tevhele ṋayo dzawe nga vhuronwane.22 Ho ngo ita tshivhi, nahone a ho ngo wanwa vhufhura mulomoni wawe.23 Musi a tshi semiwa, ho ngo lifhedza. Musi a tshi tambudzwa, ho ngo shushedza muthu, fhedzi o ḓikumedzela kha ane a haṱula nga u luga.24 Ndi ene we a hwala zwivhi zwashu nga muvhili wawe musi a tshi ombelwa kha danda, uri a ri vhofholole kha zwivhi zwashu na uri ri tshile ro luga. Nahone “no fhodzwa nga mbonzhe dzawe.”25 Ngauri no vha ni tshi nga nngu dzo xelaho; huno zwino no vhuyelela kha mulisa na mulavhelesi wa vhutshilo haṋu.


text:
Xipanze 6: Kupswalwa Ka Jesu Kala Kufeni Kakwe
A ngelosi Gabrieli yi rumelwe ka nhwana wa mu nene a vitwako Maria. Yona yi lo mu byela ku ngalo yena i wa ta pswala a nwanana a nga wa ta fuma kota hosi kala kupinzuka. A nwanana, Jesu, i pswalilwe lomu rangeni, laha a varisi va nga ta mu wonela kona. Anzhako, a nyeleti yo kari yi lo komba ndlela vavanuna vo kari kusukela Mutsuwuka-gambo kala laha a nwanana tsongwani a nga hi kona. Hi pola loyi a mahileko lezaku vona va wona a nyeleti leyo, ni lezi Jesu a nga ponisiswa zona hi ka mizamo ya ku mu daya.
Hi kulanzela, hi kuma Jesu, a xikhati lexi a nga hi tangeni ya 12 wa malembe, na a wulawula ni vagonzisi lomu tempeleni. Jesu i bapatizilwe na ku hunzile a khume ga malembe ni ntlhanu ni manharu anzhako ka lezo, niku zalezo i lo sangula a ntiro wa kuchumayela a Mufumo ni wa kugonzisa lowu Nungungulu a mu rumeleko wona misaveni akuva a wu maha. Kasi ku mu vuna ntirweni lowo, Jesu i lo hlawula a 12 wa vavanuna a va maha vapostoli vakwe.
Jesu i mahile zihlamaliso zo tala kambe. Yena i phamelile makume ya mazana ya vanhu hi tinjhanjhi titsongwani ntsena ni zibaba zitsongwani. I hanyisile vababyi a tlhela a vuxa ni vafileko. Hi kugumesa, hi tiva zilo zo tala zi nga humelela Jesu ka siku go gumesa ga kuhanya kakwe, ni lezi a nga dayiswa zona. Jesu i chumayelile a xipimo xa malembe manharu ni khihlanya, hikwalaho a XIPANZE 6 xi eneta a xikhati xa ku hunzanyana a 34 wa malembe.


text:
Thomas Khosa
Thomas Howard Khosa, (27 Khotavuxika 1953) i mutsari wa tibuku ta xitsonga, a thlela a tiveka ngopfu tani hi muvulavuleri wa mfumo wa xifundza xa Nw'alungu (Limpopo).[1] Ehenhla ka kuva muvulavuleri wa mfumo loyi angana ntokoto, uthlela a tiviwa ngopfu hi tinovhele ta yena ta xitsonga to fana na Mulunguntima.[2]
Matimu[Lulamisa | edit source]
Thomas Howard Khosa u tswariwile hi 27 eka Khotavuxika hi 1953 a Pfukani Misssion Station, etikweni ra ka Mtititi (leri namunthla ritiviwaka hi ra Vuwani) e xifundzeni xa n'walungu (Limpopo). U hetile tidyondzo ta le hansi e Pfukani Lower Primary na le Schiel Higher Primary, naswona tidyondzo tale henlha u tihetise e Douglas Laing Smit laha a thlomiweke risiva ra xitifiketi xa Matriki hi lembe ra 1972. U yisile tidyondzo ta yena e mahlweni laha kumeke Digri yakwe eka tidyondzo ta Vutshila (Batchelor of Arts) eka Dyondzo ya mihleketo na Mahanyelo (Psychology and Sociology), e Yunivhesithi ya N'walungu.[1]
Uthlele a dyondzela Vuvulavuri, Filosofi na Xizulu e Yunivhesithi ya Afrika Dzonga (UNISA). Kusukela hi lembe ra 1974, utirhele mfumo wa Gazankulu, a sungala a tirha tani hi Muhundzuluxeri wa ririmi kwalomu ka malembe ya mune, ivi a ta thoriwa nakambe tani hi Muvulavuleri wa mfumo ku ya fika hi lembe ra 1994. Endzhaku ka 1994, u yisiwile eka mfumo wa xifundza xa N'walungu laha a yeke mahlweni na ntirho wa yena wavuvulavuleri.[1]
Hi nkarhi wa kutirhela mfumo wa Gazankulu, usungurile phepha-hungu ra xitsonga leri nge "Mhalamhala", leri a rikongomisiwa hi mfumo wa tiko. Naswona hi yena loyi a sunguleke ku tsala Dayari na Buku ya lembe, ya Gazankulu. Naswona a thlela ava mutsalri-nkulu wa tinkulumo ta tinhloko ta mfumo hi ta Xipolotiki.[1]
ka Mfumo wa Gazankulu. U tlhele a tirha eka “Gateway International Aiport” tanihi Mulawuri. Thomas Khosa i n’wa mabindzu eka nkarhi wa sweswi.[2]
Vutsari[Lulamisa | edit source]
E henla kakuva muvulavuleri wa ntokoto naswona loyi a xiximiwaka, Khosa uthele a tivonakarisa eka matsalwa ya Xitsonga. U tsarile tinovheli na Swithlokovetselo swo hlaya nyana ku katsa na:[1]
- Madyisambitsi - (1978)
- Manyunyu ya Xitsotso - (1979)
- Mulunguntima - (1994)
- Madaladala - (1982)(Swithlokovetselo), yihleriwe hi Nkondo na Marivate.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Msimeki,B.E, 1998. "Characterization in Murhandziwani and Manyunyu ya xitsotso" (Mini-Dissertation). Retrieved 12 March 2016
- ↑ 2.0 2.1 "Preserving and Celebrating our literary heritage" (March 2011) - National Library of South Africa. Retrieved 22 February 2016


text:
DYONDZO 19
I Mani Hlonga Ro Tshembeka Ni Ro Tlhariha?
Emahlweninyana ka rifu rakwe, Yesu u bule ni vadyondzisiwa va yena va mune, ku nga Petro, Yakobo, Yohane na Andriya. Loko Yesu a ri karhi a profeta hi xikombiso xa vukona bya yena emasikwini yo hetelela, u vutise xivutiso lexi xa nkoka: “Kahle-kahle i mani hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha, leri n’wini wa rona a ri vekeke ehenhla ka va yindlu yakwe, ku va nyika swakudya swa vona hi nkarhi lowu faneleke?” (Matewu 24:3, 45; Marka 13:3, 4) Yesu a a tiyisekisa vadyondzisiwa vakwe leswaku yena “n’wini” wa vona, a a ta hlawula lava a va ta phamela valandzeri va yena swakudya swa moya nkarhi na nkarhi, enkarhini wa makumu. I vamani lava a va ta vumba hlonga leri?
I ntlawa lowutsongo wa valandzeri va Yesu lava totiweke. “Hlonga” i Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha. Ri phamela vagandzeri-kulobye va Yehovha swakudya swa moya leswi fikaka hi nkarhi. Hi titshege hi hlonga leri ro tshembeka leswaku ri tshama ri ri karhi ri hi nyika “mpimo . . . wa mphakelo wa swakudya hi nkarhi lowu faneleke.”—Luka 12:42.
Ri langutela ndyangu wa Xikwembu. (1 Timotiya 3:15) Yesu u nyike hlonga vutihlamuleri lebyikulu bya ku langutela ntirho wa xiphemu xa laha misaveni xa nhlengeletano ya Yehovha—ri langutela miako ya yona, ri kongomisa ntirho wo chumayela ri tlhela ri hi dyondzisa hi ku tirhisa mavandlha ya hina. Hikwalaho, leswaku ri hi nyika leswi hi swi lavaka hi nkarhi lowu hi swi lavaka ha wona, “hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha” ri phamela swakudya swa moya hi ku tirhisa tibuku leti hi ti tirhisaka ensin’wini, ni hi minhlangano ya vandlha ni minongonoko ya le tinhlengeletanweni.
Hlonga ra tshembeka eka ntiyiso wa Bibele naswona ri lerisiwe ku chumayela mahungu lamanene, naswona ri tlharihile eka ndlela leyi ri khathalelaka ha yona swilo swa Kreste swa laha misaveni. (Mintirho 10:42) Yehovha u koka vanhu vo tala leswaku va va Timbhoni naswona u pfuna hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha leswaku ri phamela swakudya swa moya hi xitalo.—Esaya 60:22; 65:13.
I vamani lava hlawuriweke hi Yesu leswaku va ta phamela vadyondzisiwa va yena hi tlhelo ra moya?
Xana hlonga ri tshembekile ni ku tlhariha hi tindlela tihi?


text:
Naa Ṱhanzi dza Yehova vha Vhona u nga ndi Vhone Vhathu Fhedzi Vhane vha ḓo Tshidzwa?
Hai. Vhathu vha dzimilioni nnzhi vhe vha tshila maḓanani o fhiraho a miṅwaha vha si Ṱhanzi dza Yehova vha ḓo vha na tshibuli tsha u tshidzwa. Bivhili i fulufhedzisa uri shangoni ḽiswa ḽo fulufhedziswaho nga Mudzimu, “
vhafu vha ḓo vuwa, vhoṱhe, vho lugaho na vha so ngo luga.” (Mishumo 24:15) Zwiṅwe hafhu, vhanzhi vhane vha khou tshila zwino vha nga kha ḓi thoma u shumela Mudzimu nahone vha tshidzwa. Hu sa londwi uri zwone ndi zwifhio, a si mushumo washu u haṱula uri ndi vhafhio vhane vha ḓo tshidzwa kana vhane vha sa ḓo tshidzwa. Wonoyo mushumo u zwanḓani zwa Yesu.—Yohane 5:22, 27.


text:
BIBELE YI HUNDZULA VUTOMI BYA VANHU
A Ndzi Rhandza Baseball Ku Tlula Hinkwaswo!
LEMBE RO VELEKIWA: 1928
TIKO RO VELEKIWA: COSTA RICA
MATIMU: A NDZI RHANDZA MINTLANGO NI KU GEMBULA
VUTOMI BYA MINA BYA KHALE
Ndzi kulele ePuerto Limón, ku nga doroba leri nga eribuweni ra le vuxeni bya Costa Rica. Vatswari va mina a va ri ni vana va nhungu naswona mina ndzi wa vunkombo. Tatana u fe loko ndzi ri ni malembe ya nhungu. Kutani hi sale hi hlayisiwa hi manana.
Baseball a yi ri engatini. Ndzi yi rhandze ku sukela loko ndza ha ri ntsongo. Loko se ndzi ri muntshwa ndzi joyine xipano lexitsongo xa baseball. Loko ndzi ri emalembeni ya va-20 naswona ndza ha tlangela xipano xolexo, ndzi komberiwe ku ya tlangela xipano lexikulu eNicaragua. A ndzi nga swi lavi ku ya eNicaragua, hikuva manana a a vabya hi nkarhi wolowo naswona a a ndzi n’wi khathalela. Kutani ndzi arile. Hi ku famba ka nkarhi ndzi tlhele ndzi komberiwa ku tlangela xipano xa tiko ra Costa Rica, lexi a xi ri ni vatlangi lava hlawuriweke eka swipano leswitsongo. Ndzi hetelele ndzi pfumerile. Ndzi tlangele xipano lexi ku sukela hi 1949 ku fikela hi 1952 naswona ndzi tlange mintlango yo hlaya eCuba, Mexico ni le Nicaragua. A ndzi ri musivi wa tibolo la nga ni vuswikoti naswona ndzi tlange mintlango ya 17 handle ko endla xihoxo. A ndzi tsaka ni swikunwana loko ntshungu wu huwelela vito ra mina loko hi ri eku tlangeni.
Khombo ra kona a ndzi hanya vutomi byo biha. Hambileswi a ndzi ri ni ntombhi yin’we, a ndzi nga tshembekanga eka yona. A ndzi byi kukutlela kunene byalwa. Siku rin’wana a ndzi dakwe ngopfu lerova loko ndzi pfuka nimixo, a ndzi nga ha swi tivi leswaku ndzi mukise ku yini! A ndzi gembula hi ku tlanga lotto ni mitlangu yin’wana.
Loko ndzi ri karhi ndzi hanya hi ndlela yoleyo, manana u ve Mbhoni ya Yehovha. U ringete ku ndzi chumayela kambe u tsandzekile ro sungula hileswi a ndzi godzomberiwe hi baseball. Loko ndzi ri eku praktiseni, ni ndlala a ndzi nga yi twi. Miehleketo ya mina a yi dzike ngopfu eka ntlango lowu. A ndzi rhandza baseball ku tlula hinkwaswo!
Hambiswiritano, loko ndzi ri ni malembe ya 29 ndzi vavisekile loko hi ri karhi hi tlanga hileswi a ndzi ringeta ku gava bolo. Endzhaku ka loko ndzi hlakarherile ndzi tshike ku tlangela tiko. Nilokoswiritano, a ndzi letela swipano leswitsongo swa baseball laha a ndzi tshama kona.
NDLELA LEYI BIBELE YI HUNDZULEKE VUTOMI BYA MINA HA YONA
Hi 1957, ndzi pfumerile loko ndzi rhamberiwa ku ya enhlengeletanweni ya Timbhoni ta Yehovha, leyi a yi khomeriwe exitediyamu lexi ndzi tshameke ndzi tlangela eka xona baseball. Loko ndzi tshame kwalaho, ndzi xiye ku hambana lokukulu loku a ku ri kona exikarhi ka Timbhoni leti a ti tikhome kahle ni le ka vanhu lava a va nga lawuleki lava a va tele ku hlalela baseball. Leswi ndzi swi voneke enhlengeletanweni yoleyo swi ndzi susumetele ku dyondza Bibele ni Timbhoni ni ku ya eminhlanganweni ya tona.
Ndzi tsakisiwe hi swilo swo tala leswi a ndzi swi dyondza eBibeleni. Hi xikombiso, Yesu u vule leswaku emasikwini yo hetelela, vadyondzisiwa vakwe a va ta chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu emisaveni hinkwayo. (Matewu 24:14) Ndzi tlhele ndzi dyondza leswaku Vakreste va ntiyiso a va chumayeli hi xikongomelo xo kuma mali. Yesu u te: “Mi amukele mahala, nyikani mahala.”—Matewu 10:8.
Loko ndzi ri karhi ndzi dyondza Bibele, a ndzi xiya loko Timbhoni ta Yehovha ti endla leswi yi swi vulaka. A ndzi tsakisiwa hi matshalatshala lawa ti ma endlaka leswaku ti chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu emisaveni hinkwayo. Ndzi swi xiyile leswaku ti tikarhatela ku nyika hikuva Yesu u lerise leswaku Vakreste va fanele va endla tano. Loko ndzi vona xirhambo xa Yesu lexi nge, “[Tana] u va mulandzeri wa mina,” eka Marka 10:21, ndzi lave ku va Mbhoni.
Hambiswiritano, swi ndzi tekele nkarhi leswaku ndzi va Mbhoni. Hi xikombiso, vhiki ni vhiki a ndzi beja lotto hi nomboro ya mina ya “nkateko” ku ringana malembe yo tala. Hambiswiritano, eBibeleni ndzi dyondze leswaku Xikwembu xi venga vanhu lava gandzelaka “xikwembu xa Nkateko” ni va makwanga. (Esaya 65:11; Vakolosa 3:5) Kutani ndzi endle xiboho xo tshika ku gembula. Hi Sonto yo sungula loko ndzi tshike ku beja lotto, nomboro ya mina ya “nkateko” yi winile. Vanhu va ndzi hlekile hileswi ndzi nga tlangangiki vhiki rero naswona va ndzi sindzise leswaku ndzi tlhela ndzi beja, kambe ndzi arile. Ndzi nambe ndzi ku swi thya!
Tanihi leswi se a ndzi ambale “vumunhu lebyintshwa,” ndzi langutane ni ndzingo wun’wana hi siku leri ndzi khuvuriweke ha rona enhlengeletanweni ya Timbhoni ta Yehovha. (Vaefesa 4:24) Hi madyambu wolawo, loko ndzi tlhelela ehodela leyi a ndzi tshama eka yona ndzi kume khale ka ntombhi ya mina yi ndzi yimele enyangweni. Yi te: “Tshika sweswo Sammy, a hi tiphinenyana.” Kambe ndzi yi hlamule ndzi ku, “A ndzi swi lavi!” Ndzi yi tsundzuxe leswaku sweswi ndzi hanya hi milawu leyi baseke ya mahanyelo ya Bibele. (1 Vakorinto 6:18) Yi hlamule yi ku, “Yini?” Kutani yi ndzi byele leswaku a ndzi fanelanga ndzi yi landzelela ngopfu Bibele naswona yi ndzi sindzise leswaku hi tlhela hi rhandzana. Hambiswiritano, ndzi yi siye kwalaho ivi ndzi nghena ekamareni ndzi khiya. Namuntlha ndza tsaka ku vula leswaku ku sukela loko ndzi ve Mbhoni hi 1958, a ndza ha tlhelelanga eka mikhuva ya mina yo biha.
NDLELA LEYI NDZI VUYERIWEKE HA YONA
Ndzi nga heta siku hinkwaro ndzi ri karhi ndzi hlamusela mikateko leyi ndzi yi kumeke hikwalaho ko yingisa nkongomiso wa Bibele! Yin’wana ya yona hi leswi ndzi kumeke vanghana va ntiyiso, ndzi hanyaka vutomi lebyi nga ni xikongomelo ni leswi ndzi kumeke ntsako wa xiviri.
Ndza ha yi rhandza baseball, kambe sweswi ndzi rhangisa swilo swa nkoka. Loko ndza ha tlanga baseball ndzi kume ndhuma ni mali, kambe a swi tlhaveriwanga hi dyambu. Hambiswiritano, vuxaka bya mina ni Xikwembu ni lava ndzi xi gandzelaka na vona swi ta tshama hilaha ku nga heriki. Bibele yi ri: “Misava ya hundza ni ku navela ka yona, kambe loyi a endlaka ku rhandza ka Xikwembu u tshama hi masiku.” (1 Yohane 2:17) Sweswi ndzi rhandza Yehovha ni vanhu vakwe ku tlula hinkwaswo!
DYONDZA SWO TALA
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Milawu Ya Xikwembu Yi Hi Pfuna Njhani?
Yesu u hlamusele leswaku ha yini hi lava nkongomiso ni leswaku hi yihi milawu ya Bibele leyi nga ya nkoka.


text:
Maphelo
Nungungulu a gu fana ni babe nya lihaladzo. 1 Pedro 5:6, 7
Nungungulu khuye Muvangi wathu, nigu a ngu hi khathaleya. Nungungulu a gu hevbudza vathu mayigoni gwatshavbo mavbanyelo nya tshukwana kha nga edzi babe nya gugengeye ni lihaladzo a hevbudzago khidzo sanana saye.
Nungungulu a gu hi yeyedza mahungu nya lisine nya gutsakise ma hi salalisago ngudzu ma bwe ma hi ninga gutumba.
Wa gu engisa Nungungulu, a na gu hetedza, a gu vhikeya a bwe a gu phasa gu emisana ni sigaradzo.
Guvbindra isoso, u na vbanya kala gupindruga!


text:
XIENGETELO
1914 I Lembe Leri Xiyekaka eVuprofeteni Bya Bibele
SWICHUDENI swa Bibele swi huwelele ka ha sale makume ya malembe leswaku a ku ta va ni swiendlakalo leswi hlamarisaka hi 1914. A swi ri swihi swiendlakalo swa kona, naswona hi byihi vumbhoni lebyi kombaka leswaku 1914 i lembe ra nkoka?
Hilaha swi tsariweke hakona eka Luka 21:24, Yesu u te: “Yerusalema wu ta kandziyeriwa hi matiko, kukondza ku hetiseka nkarhi lowu vekiweke wa matiko.” Muti wa Yerusalema a wu ri ntsindza wa tiko ra Vayuda—laha a ku ri ni xiluvelo xa tihosi ta rixaka ra Hosi Davhida. (Pisalema 48:1, 2) Hambiswiritano, tihosi leti a ti hambanile ni tihosi ta matiko laman’wana. A ti tshama “exiluvelweni xa Yehovha” tanihi vayimeri va Xikwembu. (1 Tikronika 29:23) Xisweswo, muti wa Yerusalema a wu ri xikombiso xa vuhosi bya Yehovha.
Kambe, xana vuhosi bya Xikwembu byi sungule rini ku “kandziyeriwa hi matiko” naswona ma byi kandziyele njhani? Sweswo swi humelele hi lembe ra 607 B.C.E. loko muti wa Yerusalema wu hluriwe hi Vababilona. A ku nga ha ri na munhu “exiluvelweni xa Yehovha,” naswona nxaxamelo wa tihosi ta yindlu ya Davhida wu kavanyetiwile. (2 Tihosi 25:1-26) Xana ku “kandziyeriwa” loku a ku ta hambeta hilaha ku nga heriki? Doo, hikuva vuprofeta bya Ezekiyele loko byi vulavula hi hosi yo hetelela ya le Yerusalema, ku nga Sedekiyasi byi te: “Susa xifunengeto xa nhloko, u tlakusa harhi. . . . Xi nga ka xi nga vi xa munhu kukondza ku fika loyi mfanelo yi nga ya yena, ndzi fanele ndzi n’wi nyika xona.” (Ezekiyele 21:26, 27) Loyi “mfanelo yi nga ya yena” eka harhi ya Davhida i Kreste Yesu. (Luka 1:32, 33) Kutani ke, ku “kandziyeriwa” a ku ta hela loko Yesu a va Hosi.
Xana xiendlakalo xexo lexikulu a xi ta humelela rini? Yesu u kombise leswaku Vamatiko a va ta fuma ku ringana nkarhi lowu vekiweke. Rungula ra Daniyele ndzima 4 ri ni swikombiso leswi nga pfunaka munhu ku tiva leswaku a ku ta teka nkarhi wo tanihi kwihi. Ri hlamusela norho wa vuprofeta wa Hosi Nebukadnetsara wa le Babilona. U vone murhi lowukulu lowu tsemiweke. Xikundzu xa wona a xi nga ta kula hikuva a xi bohiwe hi nsimbi ni koporo. Ntsumi yi te: “A ku hundze minkarhi ya nkombo eka xona.”—Daniyele 4:10-16.
EBibeleni, minkarhi yin’wana mirhi yi yimela vulawuri. (Ezekiyele 17:22-24; 31:2-5) Kutani, ku tsemiwa ka murhi wo fanekisela swi komba ndlela leyi vuhosi bya Xikwembu a byi ta kavanyetiwa ha yona, hilaha a byi yimeriwa hakona hi tihosi leti a ti tshama exiluvelweni le Yerusalema. Hambiswiritano, xivono xi swi veke erivaleni leswaku ‘ku kandziyeriwa ka Yerusalema’ a ku ta va ka xinkarhana—a ku ta teka “minkarhi ya nkombo.” Xana wolowo i nkarhi wo tanihi kwihi?
Nhlavutelo 12:6, 14 yi kombisa leswaku minkarhi yinharhu ni hafu yi ringana ni “masiku ya 1 260.” Hikwalaho, “minkarhi ya nkombo” a yi ta phindha masiku wolawo kambirhi, ku nga masiku ya 2 520. Kambe Vamatiko a va tshikanga ku ‘kandziyela’ vulawuri bya Xikwembu loko ku hela masiku ya 2 520 endzhaku ka ku wa ka muti wa Yerusalema. Kutani swi le rivaleni leswaku vuprofeta lebyi a byi ta teka nkarhi wo leha. Hi ku ya hi tsalwa ra Tinhlayo 14:34 ni ra Ezekiyele 4:6, lama vulaka leswaku “siku rin’we ri yimela lembe rin’we,” “minkarhi ya nkombo” a yi ta endla malembe ya 2 520.
Malembe ya 2 520 ma sungule hi October 607 B.C.E., loko muti wa Yerusalema wu tekiwa hi Vababilona naswona hosi ya rixaka ra Davhida yi susiwile exiluvelweni xa yona. Nkarhi wolowo wu hele hi October 1914. “Nkarhi lowu vekiweke wa matiko” wu hele enkarhini wolowo, kutani Xikwembu xi veke Yesu Kreste ku va Hosi etilweni. *—Pisalema 2:1-6; Daniyele 7:13, 14.
Hilaha Yesu a profeteke hakona, “vukona” bya yena tanihi Hosi ya le tilweni byi vonake hi swiendlakalo leswikulu emisaveni—ku nga nyimpi, tindlala, ku tsekatseka ka misava ni mintungu. (Matewu 24:3-8; Luka 21:11) Swiendlakalo sweswo swi nyika vumbhoni lebyikulu bya ntiyiso wa leswaku hakunene lembe ra 1914 hi rona leri Mfumo wa Xikwembu wa le tilweni wu sunguleke ku fuma ha rona ni leswaku ri ve ku sungula ka ‘masiku ya makumu’ ya mafambiselo lawa yo biha ya swilo.—2 Timotiya 3:1-5.
^ ndzim. 4 Ku sukela eka October 607 B.C.E. ku ya ka October 1 B.C.E. swi endla malembe ya 606. Kutani ku sukela eka October 1 B.C.E. ku ya ka October 1914 C.E. swi endla malembe ya 1 914. Loko hi hlanganisa malembe ya 606 na 1 914, hi kuma malembe ya 2 520. Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke hi ta ku wa ka muti wa Yerusalema hi lembe ra 607 B.C.E., vona xihloko lexi nge “Chronology” eka Insight on the Scriptures, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.


text:
BIBELE YI HUNDZULA VUTOMI BYA VANHU
“A Ndza Ha Swi Lavi Ku Cinca Misava”
LEMBE RO VELEKIWA: 1966
TIKO: FINLAND
MATIMU YAKWE: MULWERI WA TA NTSHAMISANO
VUTOMI BYA MINA:
A ndzi rhandza ntumbuluko ku sukela loko ndza ha ri ntsongo. Hakanyingi ndyangu wa ka hina a wu tiphina hi ku ya emakhwatini ni le mativeni yo saseka lama nga ekusuhi ni doroba ra le kaya ra Jyväskylä eCentral Finland. Nakambe ndzi rhandza ni swiharhi. Loko ndza ha ri n’wana, a ndzi rhandza ku vukarha swimanga ni timbyana leswi a ndzi swi vona! Loko ndzi ri karhi ndzi kula, hakanyingi a ndzi karhatiwa hileswi vanhu a va khoma swiharhi hi ndlela yo biha. Hi ku famba ka nkarhi, ndzi joyine nhlangano wa ku yimela timfanelo ta swiharhi, laha ndzi hlanganeke ni vanhu lava a va ri ni mavonelo yo fana ni ya mina.
Hi lwele timfanelo ta swiharhi. Hi hangalase rungula, hi hlela ku macha leswaku hi kombisa ku vilela hikwalaho ka switolo leswi xavisaka swilo leswi endliweke hi madzovo ya swiharhi ni tilaboratori leti tirhisaka swiharhi ku ringeta swilo. Hi sungule nhlangano lowuntshwa wa ku sirhelela swiharhi. Leswi a hi endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka leswaku nhlangano lowu wu humelela, hakanyingi valawuri a va hi karhata. Ndzi khomiwile ni ku yisiwa ehubyeni ku ringana minkarhi yo hlayanyana.
Handle ka ku va ndzi khathala hi swiharhi, a ndzi karhatiwa ni hi maxangu man’wana lama nga kona emisaveni. Eku heteleleni, ndzi ve eka minhlangano yo hlayanyana ku katsa wa Amnesty International na Greenpeace. Ndzi hete nkarhi wa mina leswaku ndzi seketela leswi va swi endlaka. A ndzi yimelela timfanelo ta lava xanisekaka, lava nga ni ndlala ni lava nga riki na swa vona.
Hambiswiritano, hakatsongo-tsongo ndzi xiye leswaku ndzi nge swi koti ku cinca misava. Hambileswi minhlangano leyi yi koteke ku lulamisa swiphiqo swi nga ri swingani leswitsongo, swiphiqo leswikulu a swo ya swi nyanya. A swi tikomba onge leswo biha a swi khumba misava hinkwayo naswona a ku nga ri na loyi a a khathala. Ndzi titwe ndzi hele matimba.
NDLELA LEYI BIBELE YI HUNDZULEKE VUTOMI BYA MINA HA YONA:
Leswi a ndzi hlunamile hileswi a ku ri hava lexi a ndzi ta xi endla, ndzi sungule ku anakanya hi Xikwembu ni Bibele. A ndzi tshame ndzi dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha. Hambileswi a ndzi nkhensa hileswi Timbhoni a ti ri ni musa naswona a ti khathala hi mina, a ndzi nga si swi lunghekela ku cinca vutomi bya mina. Sweswi, swilo a swi cincile.
Ndzi sungule ku hlaya Bibele ya mina. Yi ndzi chavelerile swinene. Ndzi xiye leswaku tindzimana to tala ta le Bibeleni ti hi dyondzisa leswaku hi swi khoma kahle swiharhi. Hi xikombiso, Swivuriso 12:10 yi vula leswaku “lowo lulama u khathalela moya-xiviri wa xifuwo xakwe.” Ndzi twisise leswaku Xikwembu a hi xona xi vangaka swiphiqo leswi nga kona emisaveni. Ematshan’weni ya sweswo, swiphiqo swa hina swi nyanyise hi ku va vanhu vo tala va nga wu landzeli nkongomiso wa xona. Ndzi tsakile loko ndzi dyondza hi rirhandzu ra Yehovha ni ku lehisa mbilu.—Pisalema 103:8-14.
Hi nkarhi wolowo, ndzi kume xiphephana xo kombela buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? kutani ndzi xi rhumela. Ku nga si hundza nkarhi wo leha, ndzi endzeriwe hi mpatswa lowu nga Timbhoni kutani wu kombela ku dyondza na mina Bibele hiloko ndzi pfumela. Ndzi sungule ni ku ya eminhlanganweni ya Vukreste eHolweni ya Mfumo. Hikwalaho ka sweswo, ndzi sungule ku rhandza leswi a ndzi swi dyondza eBibeleni.
Ndzi nkhensa Bibele hileswi ndzi koteke ku endla ku cinca ko tala. Ndzi tshike ku dzaha ni ku va xindzendzele. Ndzi cince ndlela leyi a ndzi languteka ha yona ni mavulavulelo. Ndzi cince ni ndlela leyi a ndzi va languta ha yona valawuri. (Varhoma 13:1) Ndzi tshike mahanyelo ya mina yo biha, ku nga nchumu lowu a ndzi nga koti ku wu lawula.
Ku cinca loku ndzi tikeleke ku ku endla a ku ri ku va ni langutelo lerinene hi minhlangano ya ku lwela timfanelo ta swiharhi ni vanhu. Swi ndzi tekele nkarhi wo leha. Eku sunguleni, a ndzi twa onge ndzi ta va ndzi xenga minhlangano yoleyo loko ndzi yi tshika. Hambiswiritano, ndzi sungule ku tsakela mhaka ya leswaku Mfumo wa Xikwembu hi wona ntsena ntshembo wa xiviri eka misava ya hina. Ndzi endle xiboho xa ku tirhisa matimba ya mina hinkwawo leswaku ndzi seketela Mfumo lowu ni ku pfuna van’wana leswaku va dyondza hi wona.—Matewu 6:33.
NDLELA LEYI NDZI VUYERIWEKE HA YONA:
Tanihi mulweri, a ndzi ava vanhu hi mintlawa yimbirhi—lavanene ni lavo biha—naswona a ndzi teka vanhu tanihi lavanene kumbe vo biha. Kambe ndzi nkhensa Bibele hileswi ndzi tshikeke rivengo. Ematshan’weni ya sweswo, ndzi ringeta ku hlakulela rirhandzu ra Vukreste eka vanhu hinkwavo. (Matewu 5:44) Ndzi kombisa rirhandzu leri hi tindlela to tala ku katsa ni ku vulavula ni van’wana hi mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu. Ndza tsaka ku vona leswaku ntirho lowu lowunene wu endla leswaku ku va ni ku rhula ni ntsako naswona wu nyika vanhu ntshembo wa xiviri.
Ndzi kume ntsako hikwalaho ka leswi timhaka hinkwato ndzi ti tshikeleke Yehovha. Ndza tshemba leswaku tanihi leswi a nga Muvumbi, a nge pfumeli leswaku swiharhi ni vanhu va xanisiwa hilaha ku nga heriki kumbe a pfumelela misava ya hina yo saseka yi lovisiwa. Ku hambana na sweswo, hi ku tirhisa Mfumo wakwe, u ta lunghisa ku onhaka hinkwako loku endliweke. (Esaya 11:1-9) A ndzi tsakisiwi ntsena hi ku va ndzi tiva swilo leswi kambe ni hi ku pfuna van’wana leswaku va va ni ripfumelo eka swona. A ndza ha swi lavi ku cinca misava.


text:
Mahungu Lamanene Lama Humaka Eka Xikwembu!
I yini mahungu lamanene lama humaka eka Xikwembu? Ha yini hi fanele hi ma tshemba? Broxara leyi yi hlamula swivutiso leswi tolovelekeke malunghana na Bibele.
Ndlela Leyi U Nga Vuyeriwaka Ha Yona Eka Broxara Leyi
Broxara leyi yi ta ku pfuna leswaku u tiphina hi ku dyondza hi ku kongoma eRitweni ra Xikwembu ku nga Bibele. Vona ndlela leyi u nga tirhisaka Bibele ya wena leswaku u kuma Matsalwa.
I Yini Mahungu Lamanene?
Dyondza leswaku hi wahi mahungu lama humaka eka Xikwembu, leswaku ha yini ma ri ma xihatla ni leswi u faneleke u swi endla.
Xikwembu I Mani?
Xana Xikwembu xi na vito naswona xa khathala ha hina?
Xana Mahungu Lamanene Ma Huma Eka Xikwembu Hakunene?
Hi nga tiyiseka njhani leswaku rungula ra Bibele i ntiyiso?
Yesu Kreste I Mani?
Kuma leswaku ha yini Yesu a file. Leswi nkutsulo wu nga swona ni leswi Yesu a swi endlaka sweswi.
Hi Xihi Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava?
Bibele yi hlamusela xivangelo xo va Xikwembu xi tumbuluxe misava, nkarhi lowu ku xaniseka ku nga ta hela ni leswi vumundzuku byi yi khomeleke swona misava ni lava tshamaka eka yona.
Hi Wihi Ntshembo Lowu Nga Kona Hi Lava Feke?
Ku humelela yini hi hina loko hi fa? Xana hi ta tlhela hi va vona varhandziwa va hina lava feke?
Mfumo Wa Xikwembu I Yini?
I mani Hosi ya Mfumo wa Xikwembu naswona Mfumo wu ta hetisisa yini?
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Vubihi Ni Ku Xaniseka?
Vubihi byi sungule njhani naswona ha yini Xikwembu xi byi pfumelele byi ya emahlweni? Xana ku xaniseka ku ta kala ku hela?
Ndyangu Wa Wena Wu Nga Va Ni Ntsako Hi Ndlela Yihi?
Yehovha ku nga Xikwembu lexi tsakeke u lava leswaku mindyangu yi va ni ntsako. Kuma ndzayo ya Bibele leyi pfunaka leyi yaka eka vavanuna, vavasati, vatswari ni vana.
U Nga Byi Vona Njhani Vugandzeri Bya Ntiyiso?
Xana ku ni vukhongeri byin’we ntsena bya ntiyiso? Xiya swilo swa ntlhanu leswi kombisaka kahle swikombiso swa vugandzeri bya ntiyiso.
Milawu Ya Xikwembu Yi Hi Pfuna Njhani?
Yesu u hlamusele leswaku ha yini hi lava nkongomiso ni leswaku hi yihi milawu ya Bibele leyi nga ya nkoka.
U Nga Tshinela Njhani Eka Xikwembu?
Kumisisa loko Xikwembu xi yingisela swikhongelo hinkwaswo, ndlela leyi hi faneleke hi khongela ha yona, ni leswi hi nga swi endlaka leswaku hi tshinela eka Xikwembu.
Hi Wahi Mahungu Lamanene Hi Vukhongeri?
Xana wu ta kala wu va kona nkarhi lowu vanhu hinkwavo va nga ta gandzela Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso hi vun’we
Ha Yini Xikwembu Xi Ri Ni Nhlengeletano?
Bibele yi hi byela leswaku Vakreste va ntiyiso va hleriwe njhani.
Ha Yini U Fanele U Ya eMahlweni U Dyondza Swo Tala Hi Yehovha?
Ku tiva ka wena Xikwembu ku ta va vuyerisa njhani van’wana? U ta tiphina hi vuxaka bya njhani ni Xikwembu


text:
Timbhoni Ti Chumayela Hi Ku Tirhisa Swigolonyana Swo Tlula 165 000
Timbhoni ta Yehovha leti tivekaka hi ku chumayela hi yindlu ni yindlu, ta kumeka etindhawini ta mani na mani ti yime etlhelo ka swigolonyana swo saseka swo veka minkandziyiso.
Sweswinyana, ndlela leyi yo chumayela yi tirhisiwa ngopfu. Hi November 2011, ntlawa wa Timbhoni le New York wu sungule ku komba vanhu rungula ra le Bibeleni hi ku tirhisa minkandziyiso leyi vekiweke ematafuleni ni le ka swigolonyana. Ndlela leyi yo chumayela yi ve ni vuyelo lebyikulu lerova a swi tekanga ni nkarhi ku va yi tirhisiwa ni le madorobeni man’wana.
Ku sukela hi March 2015, swigolonyana swa 165 390 swi rhumeriwe emavandlheni ya Timbhoni ta Yehovha emisaveni hinkwayo. Magidi ya swigolonyana swo veka minkandziyiso, matafula ni swilo swin’wana swo veka minkandziyiso eka swona swi komberiwile.
Ndlela yo chumayela hi yindlu ni yindlu ka ha ri yona ndlela leyi tirhisiwaka ngopfu. Kambe ku tirhisiwa ka swigolonyana swi ve ni vuyelo lebyikulu. Vona swikombiso swin’wana.
Le Peru, wanuna la vuriwaka Raul u ye eka xin’wana xa swigolonyana laha a ku yime Timbhoni ivi a ti vutisa: “Xana a mi ri kwihi? Se swi endla malembe manharhu ndzi ri karhi ndzi lavana ni Timbhoni! Ndzi khense Xikwembu loko ndzi vona xigolonyana xa n’wina.”
Hambileswi laha a tshamaka kona Timbhoni ta Yehovha a ti ya nkarhi ni nkarhi, Raul a nga kumeki. U ti byele leswaku a a dyondza Bibele ni Timbhoni tin’wana naswona u lava ku tlhela a sungula ku dyondza. Ku endliwe malunghiselelo ya leswaku a sungula ku dyondza.
Vatekani lava ha riki vantshwa eBulgaria va fike va yima emahlweni ka xigolonyana kutani va teka buku leyi nge Xihundla Xa Ntsako eNdyangwini. Hi vhiki leri landzeleke, va vuyile kutani va teka tibuku tin’wana timbirhi: Buku Yanga Ya Timhaka Ta Bibele ni leyi nge Dyondza Eka Mudyondzisi Lonkulu. Mbhoni leyi a yi ri etlhelo ka xigolonyana yi va vutisile leswaku va ni vana vangani. Va hlamule va ku: “A hi na vona kambe loko hi ta va na vona hi ta va dyondzisa hi Xikwembu. Kahlekahle tibuku leti ti ta hi pfuna.”
Wanuna un’wana loyi a ambale swa masocha u fike eka Timbhoni leti ha riki vantshwa leti a ti yime na xigolonyana xa minkandziyiso le Ukraine. Kutani u te: “Ndzi byeleni leswaku Armagedoni yi ta fika rini.” Wanuna loyi u hlanganyela eka tinyimpi leti nga kona eUkraine. Swilo leswi humelelaka emisaveni swi endla a swi vona leswaku Armagedoni yi le kusuhi swinene, kambe u tivutisa leswaku ha yini Xikwembu xi hlwerile. Vantshwa lava va n’wi hlamule hi ku tirhisa Bibele leswaku ha yini Xikwembu xi nga ngheneleli eka timhaka ta vanhu nileswaku ku nga ri khale xi ta herisa vanhu hinkwavo vo homboloka. Wanuna loyi u amukele timagazini ta Xihondzo xo Rindza ni Xalamuka! swin’we ni buku leyi nge Is There a Creator Who Cares About You?
Le Macedonia, jaha rin’wana ri byele Timbhoni leti a ti ri kusuhi ni xigolonyana leswaku ri ti toloverile timagazini ta tona kambe sweswi ri kombela buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? Ri vule leswaku ri ta namba ri ya elayiburari ya mani na mani ri ya yi hlayela kona.
Endzhaku ka kwalomu ka tiawara timbirhi, jaha leri ri tlhelele eka timbhoni loko ri ta va ri hlaye matluka yo ringana 79. Ri te: “Buku leyi yi cinca vutomi! Ndzi xiye leswaku leswi a ndzi tshemba swona i mavunwa. Hinkwaswo leswi buku leyi yi swi dyondzisaka i ntiyiso. Hakunene yi cince matwisiselo ya mina hi vutomi!”
DYONDZA SWO TALA
DYONDZO YA BIBELE
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?
DYONDZO YA BIBELE
Leswi Endlekaka Eka Dyondzo Ya Bibele
Emisaveni hinkwayo, Timbhoni ta Yehovha ti tiviwa hi ku fambisela vanhu dyondzo ya Bibele ya mahala. Hlalela ndlela leyi yi fambisiwaka ha yona.
SWIVUTISO LESWI TALAKA KU VUTISIWA
Xana Timbhoni Ta Yehovha I Vakreste?
Hi kombela u xiya ndlela leyi hi hambaneke ha yona ni mintlawa ya vukhongeri leyi vuriwaka Vakreste.


text:
Sumbedzani U Livhuha Mafunda A Yehova
YEHOVA ndi Mudzimu wa mafunda. (Yakobo 1:17) Ri a kona u vhona mafunda awe kha tshiṅwe na tshiṅwe tshe a tshi sika. O ḓadza ḽiṱaḓulu nga ṋaledzi nahone a ḓadza ḽifhasi nga zwimela zwavhuḓi.—Psalme ya 65:12, 13; 147:7, 8; 148:3, 4.
Muṅwali wa Psalme ya 104 o livhuha vhukuma zwithu zwoṱhe zwe Yehova a zwi sika, ngauralo, o ṅwala luimbo lwa u mu renda. Musi ni tshi vhala lwonolo luṅwalo, naa ni a livhuha u fana na mupsalme? O ri: “Kha ndi imbele Yehova ndi kha ḓi tshila; kha ndi rende Mudzimu wanga misi yoṱhe ya vhutshilo hanga.” (Psalme ya 104:33) Naa ni ṱoḓa u ita zwi fanaho?
TSUMBO KHULWANE YA MAFUNDA
Yehova u ṱoḓa ri tshi edzisa mafunda awe. Nahone u ri ṋea zwiitisi zwavhuḓi zwa u vha na mafunda. O hevhedza muapostola Paulo uri a ṅwale uri: “Laya vho pfumaho kha ano maitele a zwithu uri vha si ḓikukumuse, uri vha si fulufhele lupfumo lu si na vhungoho, fhedzi vha fulufhele Mudzimu, ane a ri pfumisa nga zwoṱhe zwine ra ḓiphiṋa ngazwo. U vha vhudze uri vha ite zwivhuya, vha pfume kha mishumo yavhuḓi, vha vhe na mafunda, vha ḓiimisele u kovhela vhaṅwe, nga zwenezwo, vha ḓikuvhanganyele lupfumo lune lwa vha mutheo wavhuḓi une vha ḓo fhaṱa khawo vhumatshelo, uri vha farelele vho khwaṱha vhutshilo ha vhukuma.”—1 Timotheo 6:17-19.
Kha vhurifhi ha vhuvhili he Paulo a vhu ṅwalela Vhakorinta, o ṱalutshedza uri zwiṱuṱuwedzi zwashu zwi fanela u vha zwifhio musi ri tshi ṋea vhaṅwe. O ri: “Muṅwe na muṅwe nga a ite zwe a phetha mbiluni yawe, a songo zwi ita o ṱungufhala kana nga u tou kombetshedzea, ngauri Mudzimu u funa ane a ṋea o takala.” (2 Vhakorinta 9:7) Ri vha ri tshi khou thusa nnyi musi ri na mafunda? Paulo o ri ri vha ri tshi khou thusa vhaṅwe nga u vha ṋea zwine vha zwi ṱoḓa, fhedzi ri ḓo vha ri khou thusa na riṋe vhane ngauri Yehova u ḓo ri fhaṱutshedza.—2 Vhakorinta 9:11-14.
Paulo o dovha a ambela kha vhuṱanzi vhuhulwane ha mafunda a Mudzimu musi a tshi ri: “Nga ri livhuhe Mudzimu nge a ri ṋea tshenetshi tshifhiwa tsha fhedzi tshi sa vhambedzwi na tshithu.” (2 Vhakorinta 9:15) “Tshifhiwa tsha fhedzi” tsha Yehova tshi katela zwithu zwoṱhe zwavhuḓi zwine a ri ṋea a tshi shumisa Yesu Kristo. Maipfi a nga si kone u ṱalutshedza nḓila ine tshenetshi tshifhiwa tsha vha tsha ndeme ngayo.
Ri nga sumbedza hani uri ri a livhuha zwoṱhe zwe Yehova na Yesu vha zwi ita na zwine vha kha ḓi ḓo ri itela zwone? Iṅwe nḓila ndi nga u vha na mafunda musi ri tshi ṋea tshifhinga tshashu, nungo na zwithu zwi vhonalaho u itela u gwadamela Yehova nahone ra thusa vhaṅwe u guda nga hae. Ri nga ita zwenezwi hu sa londwi uri ri na zwithu zwinzhi kana zwiṱuku.—1 Koronika 22:14; 29:3-5; Luka 21:1-4.


text:
Ngudo 1
Mafhungo Maḓifha Ndi Mini?
1. Mafhungo a bvaho ha Mudzimu ndi afhio?
Mudzimu u ṱoḓa uri vhathu vha ḓiphiṋe nga vhutshilo kha ḽifhasi. O sika ḽifhasi na zwithu zwoṱhe zwi re khaḽo nga ṅwambo wa uri u funa vhathu. U ḓo dzhia vhukando zwenezwino u itela uri vhathu vha re mashangoni oṱhe vha vhe na vhumatshelo havhuḓi. U ḓo fhelisa zwithu zwoṱhe zwine zwa ita uri vhathu vha shengele.—Vhalani Yeremia 29:11.
A hu na muvhuso we wa vhuya wa kona u fhelisa vhuvemu, malwadze kana lufu. Fhedzi hu na mafhungo maḓifha. Hu si kale, Mudzimu u ḓo fhelisa mivhuso yoṱhe ya vhathu, vhudzuloni hayo a vhea muvhuso wawe. Vhane vha ḓo vhuswa nga muvhuso wawe vha ḓo ḓiphiṋa nga mulalo na mutakalo wavhuḓi.—Vhalani Yesaya 25:8; 33:24; Daniele 2:44.
2. Ndi ngani mafhungo maḓifha o ṱavhanyiswa?
Tshengelo i ḓo fhela fhedzi musi Mudzimu a tshi fhelisa vhathu vhavhi kha ḽifhasi. (Tsefanya 2:3) Zwenezwo zwi ḓo itea lini? Ipfi ḽa Mudzimu ḽo amba hu tshee nga phanḓa nga ha vhuimo vhune ha vhea vhathu khomboni. Zwithu zwivhi zwine zwa khou itea zwino zwi sumbedza uri tshifhinga tsha uri Mudzimu a dzhie vhukando tshi tsini.—Vhalani 2 Timotheo 3:1-5.
3. Ri fanela u ita mini?
Ri fanela u guda nga ha Mudzimu ri tshi shumisa Ipfi ḽawe, Bivhili. I fana na vhurifhi he ra ṅwalelwa hone nga khotsi wa lufuno. I ri vhudza nga ha nḓila ine ra nga tshila ngayo khwine ṋamusi na nḓila ine ra nga ḓiphiṋa ngayo nga vhutshilo vhu sa fheli kha ḽifhasi tshifhingani tshi ḓaho. Ndi ngoho uri vhaṅwe vhathu vha nga kha ḓi sa zwi takalela musi vha tshi vhona ni tshi thuswa uri ni pfesese Bivhili. Fhedzi ri songo tenda vhaṅwe vhathu vha tshi ri kula nungo ra vho pfukwa nga tshibuli tsha u guda nga ha vhumatshelo havhuḓi.—Vhalani Mirero 29:25; Nzumbululo 14:6, 7.
Gudani Zwo Engedzeaho
HUMBELANI PFUNZO YA BIVHILI
Ndi Ngani ni Tshi Fanela u Guda Bivhili?
Bivhili i khou thusa vhathu vha dzimilioni shangoni ḽoṱhe uri vha wane phindulo dza mbudziso dza ndeme vhutshiloni. Naa ni nga takalela u vha muṅwe wavho?


text:
DYONDZO 5
Samuwele U Hambete A Endla Leswi Nga Swinene
Ku sukela loko Samuwele a ha ri ntsongo swinene, a a tshama ni ku tirha etabernakeleni, ku nga ndhawu leyi vanhu a va ta leswaku va ta gandzela Yehovha. Xana wa swi tiva leswaku swi tise ku yini leswaku Samuwele a tshama etabernakeleni? A hi rhange hi dyondza hi mana wa Samuwele, ku nga Hana.
Hana u hete nkarhi wo leha a nga kumi n’wana hambileswi a a n’wi lava. Kutani u khongele eka Yehovha a kombela leswaku a n’wi pfuna. U tshembise leswaku loko o kuma n’wana wa jaha, a a ta n’wi yisa etabernakeleni leswaku a ya tshama ni ku tirha kona. Yehovha u hlamule xikhongelo xakwe hiloko a kuma n’wana. U n’wi thye vito leri nge Samuwele. Hilaha Hana a tshembiseke hakona, loko Samuwele a ri ni malembe manharhu kumbe mune, u n’wi yise etabernakeleni leswaku a ya tirhela Xikwembu kwale.
Eli a a ri muprista lonkulu etabernakeleni. Vana vakwe vambirhi va majaha na vona a va tirha kona. Tsundzuka, tabernakela a ku ri yindlu ya Xikwembu ya vugandzeri naswona vanhu a va fanele va endla leswinene eka yona. Kambe vana va Eli a va endla swilo swo biha. Samuwele a a swi vona leswi a va swi endla. Xana Samuwele u endle swilo swo biha hilaha vana va Eli va endleke hakona?— Doo, u hambete a endla leswi nga swinene, hilaha vatswari vakwe va n’wi dyondziseke hakona.
Xana u ehleketa leswaku Eli a a fanele a endle yini hi vana vakwe vambirhi?— A fanele a va xupurile. A fanele a nga va pfumelelanga leswaku va hambeta va tirha endlwini ya Xikwembu. Kambe Eli a nga swi endlanga sweswo, kutani Yehovha u n’wi hlundzukerile yena ni vana vakwe. Yehovha u endle xiboho xo va xupula.
Siku rin’wana nivusiku loko Samuwele a etlele, u twe un’wana a ri karhi a n’wi vitana a ku: ‘Samuwele!’ Kutani u tsutsumele eka Eli, kambe Eli u te: ‘A ndzi ku vitananga.’ Leswi swi endleke minkarhi leyi tlulaka kambirhi. Endzhaku ka loko swi endleke kanharhu, Eli u byele Samuwele leswaku loko a tlhela a twa rito, u fanele a ku: ‘Ndzi kombela u vulavula Yehovha; ndzi yingisile.’ Kutani Samuwele u endle tano. Xisweswo Yehovha u byele Samuwele a ku: ‘Byela Eli leswaku ndzi ta xupula ndyangu wakwe hikwalaho ka swilo swo biha leswi wu swi endleke.’ Xana u ehleketa leswaku a swi nga n’wi tikeli Samuwele ku byela Eli rungula leri?— Doo, a swi n’wi tikela. Kambe hambileswi Samuwele a a chava, u endle leswi Yehovha a n’wi byeleke swona. Leswi Yehovha a swi vuleke swi hetisekile. Eli swin’we ni vana vakwe vambirhi va majaha va dlayiwile.
Samuwele i xikombiso lexinene eka hina. U endle leswi nga swinene hambileswi a voneke vanhu van’wana va endla swilo swo biha. Ku vuriwa yini hi wena? Xana u ta fana na Samuwele u hambeta u endla leswi nga swinene? Loko u endla tano, u ta endla leswaku Yehovha ni vatswari va wena va tsaka.


text:
Ngudo 14
Ndi Ngani Mudzimu E Na Ndangulo?
1. Ndi ngani Mudzimu o dzudzanya Vhaisiraele vha kale?
Mudzimu o dzudzanya vhaḓuhulu vha Abrahamu musimulalushaka uri vha vhe lushaka nahone a vha ṋea milayo. Lwonolwo lushaka a lu vhidza “Isiraele” nahone a lu hwesa vhuḓifhinduleli ha u vhulunga vhurabeli ha ngoho na ipfi ḽawe. (Psalme ya 147:19, 20) Nga zwenezwo, vhathu vha tshaka dzoṱhe vho vha vha tshi nga vhuyelwa nga Isiraele.—Vhalani Genesi 22:18.
Mudzimu o khetha Vhaisiraele uri vha vhe ṱhanzi dzawe. Ḓivhazwakale yavho i ri sumbedza nḓila ine vhathu vha vhuyelwa ngayo musi vha tshi thetshelesa milayo ya Mudzimu. (Doiteronomio 4:6) Nga zwenezwo, Vhaisiraele vho vha vha tshi nga ita uri vhaṅwe vhathu vha ḓivhe Mudzimu wa ngoho.—Vhalani Yesaya 43:10, 12.
2. Ndi ngani Vhakriste vha ngoho vho dzudzanywa?
Nga u ya ha tshifhinga, Yehova Mudzimu o furalela lushaka lwa Isiraele nahone vhudzuloni halwo a vhea tshivhidzo tsha Vhukriste. (Mateo 21:43; 23:37, 38) Zwino Vhakriste vha ngoho vha shuma sa ṱhanzi dza Yehova vhudzuloni ha Vhaisiraele.—Vhalani Mishumo 15:14, 17.
Yesu o dzudzanya vhatevheli vhawe uri vha huwelele nahone vha ite vhathu vha tshaka dzoṱhe vhafunziwa. (Mateo 10:7, 11; 24:14; 28:19, 20) Wonoyu mushumo u ḓo fhela hu si kale, magumoni a ano maitele a zwithu. Ndi lwa u tou thoma kha ḓivhazwakale Yehova a tshi ṱanganya vhathu vha dzimilioni vhane vha bva kha tshaka dzoṱhe uri vha kuvhangane kha vhurabeli ha ngoho. (Nzumbululo 7:9, 10) Vhakriste vha ngoho vho dzudzanywa uri vha ṱuṱuwedzane na u thusana. Vha na mbekanyamushumo i fanaho ya u guda Bivhili miṱanganoni yavho ḽifhasini ḽoṱhe.—Vhalani Vha-Heberu 10:24, 25.
3. Ndangulo ya musalauno ya Ṱhanzi dza Yehova yo thoma hani?
Nga vho-1870, tshigwada tshiṱuku tsha vhagudi vha Bivhili tsho thoma u dzumbulula mafhungo-ngoho a Bivhili e a vha o xela kale. Vho vha vha tshi zwi ḓivha uri Yesu o dzudzanya tshivhidzo tsha Vhukriste uri tshi huwelele, nga zwenezwo vha thoma fulo ḽa u huwelela nga Muvhuso mashangoni o fhamba-fhambanaho. Nga 1931 vha thoma u ḓivhidza Ṱhanzi dza Yehova.—Vhalani Mishumo 1:8; 2:1, 4; 5:42.
4. Ṱhanzi dza Yehova vha dzudzanywa hani?
Ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha, zwivhidzo zwa Vhukriste mashangoni manzhi zwo ṱhogomelwa nga lwa muya nga tshigwada tshi langaho tshe tsha dzhia Yesu sa Ṱhoho ya tshivhidzo. (Mishumo 16:4, 5) Nga hu fanaho ṋamusi, Ṱhanzi dza Yehova shangoni ḽoṱhe vha ṱhogomelwa nga lwa muya nga Tshigwada tshi Langaho tsha vhahulwane vha re na tshenzhelo. Tshi ingamela ofisi dza davhi dza Ṱhanzi dza Yehova dzine dza ṱalutshedzela, u gandisa na u phaḓaladza mafhungo a gudwaho a Bivhili nga nyambo dzi fhiraho 600. Nga zwenezwo, Tshigwada tshi Langaho tshi ṋea ṱhuṱhuwedzo na vhulivhisi zwi bvaho Maṅwaloni zwivhidzo zwi fhiraho 100 000 shangoni ḽoṱhe. Tshivhidzoni tshiṅwe na tshiṅwe, vhanna vha faneleaho vha vhewa uri vha vhe vhahulwane kana vhalavhelesi. Vhenevha vhanna vha ṱhogomela nga lufuno nngu dza Mudzimu.—Vhalani 1 Petro 5:2, 3.
Ṱhanzi dza Yehova vho dzudzanywa uri vha huwelele mafhungo maḓifha na u ita vhafunziwa. U fana na vhaapostola, ri huwelela nnḓu nga nnḓu. (Mishumo 20:20) Ri dovha ra guda Bivhili na vhathu vhane vha funa mafhungo-ngoho zwi tshi bva mbiluni. Fhedzi riṋe Ṱhanzi dza Yehova a ri sokou vha ndangulo. Ri muṱa u re na Khotsi wa lufuno. Ri vharathu na vhakomana vhane vha ṱhogomelana. (2 Vha-Thesalonika 1:3) Samusi vhathu vha Yehova vho dzudzanywa uri vha takadze Mudzimu na u thusa vhaṅwe, vha muṱa wo takalaho vhukuma kha ḽifhasi.—Vhalani Psalme ya 33:12; Mishumo 20:35.
Gudani Zwo Engedzeaho
Bivhili I Funza Mini zwa Vhukuma?
Dzulani ni kha Lufuno lwa Mudzimu
Ri nga sumbedza hani Mudzimu lufuno na u livhuha zwoṱhe zwe a ri itela?
NDI VHAFHIO VHANE VHA KHOU ITA ZWI FUNWAHO NGA YEHOVA ṊAMUSI?
Ṱhanzi Dza Yehova Ndi Vhathu-ḓe?
Ni ḓivha Ṱhanzi dza Yehova nngana? Ni ḓivha mini zwa vhukuma nga ha riṋe?


text:
NDIMA YA VHUṰAHE
Naa Ri Khou Tshila “Maḓuvhani a Vhufhelo”?
Ndi zwiitea zwifhio tshifhingani tshashu zwe zwa dzula zwo ambiwa Bivhilini?
Ipfi ḽa Mudzimu ḽi amba uri vhathu vha ḓo vha vhe hani “maḓuvhani a vhufhelo”?
Ndi zwithu zwifhio zwavhuḓi zwe Bivhili ya dzula yo zwi amba nga ha ‘maḓuvha a vhufhelo’?
1. Ndi ngafhi hune ra nga guda hone nga ha vhumatshelo?
NAA no no vhuya na sedza mafhungo kha thelevishini nahone na ḓivhudzisa uri, ‘Naa iḽi shango ḽi ḓo fhelela ngafhi?’ Zwiitea zwi khaulaho mbilu zwi itea nga u ṱavhanya nahone zwi songo lavhelelwa lune a huna ane a ḓivha zwine zwa ḓo itea tshifhingani tshi ḓaho. (Yak. 4:14) Naho zwo ralo, Yehova u a ḓivha zwine zwa ḓo itea tshifhingani tshi ḓaho. (Yesaya 46:10) Ipfi ḽawe ḽo amba hu tshee nga phanḓa nga zwithu zwivhi zwine zwa khou itea misini yashu na nga zwithu zwi mangadzaho zwine zwa ḓo itea hu si kale.
2, 3. Ndi mbudziso ifhio ye vhafunziwa vha Yesu vha mu vhudzisa yone, nahone o vha fhindula hani?
2 Yesu Kristo o amba nga ha Muvhuso wa Mudzimu, une wa ḓo fhelisa vhuvhi nahone wa ita uri ḽifhasi ḽi vhe paradiso. (Luka 4:43) Vhathu vho vha vha tshi ṱoḓa u ḓivha uri wonoyo Muvhuso u ḓo ḓa lini. Zwi re zwone ndi uri vhafunziwa vha Yesu vho mu vhudzisa vha ri: “Ri vhudze zwiné ra ḓo ḓivha ngazwo’ zwauri u vhuya hau na vhufhelo ha ḽifhasi zwi tsini.” (Mateo 24:3) Yesu a tshi vha fhindula a amba uri ndi Yehova Mudzimu fhedzi ane a ḓivha kokotolo tshifhinga tshine ano maitele a zwithu a ḓo fhela ngatsho. (Mateo 24:36) Fhedzi Yesu o vha vhudza zwithu zwine zwa ḓo itea kha ḽifhasi wonoyo Muvhuso u sa athu ḓisela vhathu mulalo wa ngoho na u tsireledzea. Zwe a zwi amba hu tshee nga phanḓa zwi khou itea zwino!
3 Ri sa athu ṱolisisa vhuṱanzi ha uri ri khou tshila “vhufhelo[ni] ha ḽifhasi,” kha ri vusuluse nga u tou pfufhifhadza nndwa ye vhathu vha vha vha nga si kone u i vhona. Yo lwelwa ṱaḓulu nahone mvelelo dzayo dzi a ri kwama.
NNDWA NGEI ṰAḒULU
4, 5. (a) Ho itea mini ṱaḓulu musi Yesu a tshi kha ḓi tou bva u vhewa khuluṋonini uri a vhe Khosi? (b) U ya nga Ndzumbululo 12:12, nndwa ye ya vuwa ṱaḓulu yo bveledza mini?
4 Ndima yo fhiraho ya yeneyi bugu yo ṱalutshedza uri Yesu Kristo o vha Khosi ngei ṱaḓulu nga ṅwaha wa 1914. (Daniele 7:13, 14) Yesu o dzhia vhukando musi a tshi kha ḓi tou bva u ṋewa maanḓa a Muvhuso. Bivhili i ri: “Ha vuwa nndwa ngei ṱaḓulu: Mikaele [ḽiṅwe dzina ḽa Yesu] na vharuṅwa vhawe vha tshi lwa na ḽiḽa ḽigweṋa [Sathane Diabolo]. Ḽiḽa ḽigweṋa ḽi tshi farisana na vharuṅwa vhaḽo u lwa.” * Sathane na vharuṅwa vhawe vhavhi, madimoni, vho kundwa nndwani yeneyo nahone vha pandelwa ṱaḓulu vha poswa kha ḽifhasi. Vhana vha muya vha fulufhedzeaho vha Mudzimu vho takala musi Sathane na madimoni awe vha tshi pandelwa. Naho zwo ralo, vhathu vha ṋama vho vha vha sa ḓo takala. Nṱhani hazwo, Bivhili yo dzula yo amba uri: “Yawee! ḽifhasi . . . ngauri Diabolo o tsela henengeo ha vho inwi e na mbiti khulu, a tshi zwi ḓivha zwauri o salelwa nga tshifhinga tshiṱuku.”—Ndzumbululo 12:7, 9, 12.
5 Ṱhogomelani zwe zwa vha zwi tshi ḓo itea musi yeneyo nndwa i tshi fhela ngei ṱaḓulu. Sathane o vha a tshi ḓo ḓisela vho dzulaho kha ḽifhasi khombo, kana khakhathi nga ṅwambo wa uri o sinyuwa. Samusi ni tshi ḓo zwi vhona, zwino ri khou tshila kha tshenetsho tshifhinga tsha khombo. Fhedzi yeneyo khombo i ḓo vha pfufhi vhukuma—i ḓo vha ya “tshifhinga tshiṱuku” fhedzi. Na Sathane u a zwi ḓivha zwenezwo. Bivhili i amba uri tshenetshi tshifhinga ndi ‘maḓuvha a vhufhelo.’ (2 Timotheo 3:1) Ri takala lungafhani uri hu si kale Mudzimu u ḓo fhelisa ṱhuṱhuwedzo ya Diabolo kha ḽifhasi! Kha ri ṱhogomele zwiṅwe zwa zwithu zwe zwa dzula zwo ambiwa Bivhilini zwine zwa khou itea zwa zwino. Zwenezwi zwithu zwi sumbedza uri ri khou tshila maḓuvhani a vhufhelo na uri hu si kale Muvhuso wa Mudzimu u ḓo ḓisa phaṱhutshedzo dzi sa fheli kha vhoṱhe vhane vha funa Yehova. Kha ri thome nga u ṱolisisa mbonalo nṋa dza tshiga dze Yesu a amba uri dzi ḓo vhonala tshifhingani tshine ra khou tshila khatsho.
ZWIITEA ZWIHULWANE ZWA MAḒUVHANI A VHUFHELO
6, 7. Maipfi a Yesu nga ha dzinndwa na nḓala a khou ḓadzea hani ṋamusi?
6 “Lushaka lu ḓo vutshela lushaka; muvhuso u ḓo vutshela muvhuso.” (Mateo 24:7) Ho vhulahwa vhathu vhanzhi-vhanzhi nndwani dze dza itea ḓanani ḽa miṅwaha ḽo fhiraho. Muṅwe muḓivhazwakale wa Britain o ṅwala a ri: “Ḓanani ḽa vhu-20 ḽa miṅwaha ho shululwa malofha manzhi u fhira o shululwaho kha maṅwe maḓana kha ḓivhazwakale yoṱhe . . . Nndwa yo vha i tshi tou vha nzulele kha ḽeneḽi ḓana ḽa miṅwaha, zwo vha zwi si gathi zwifhinga zwine ha vha hu si na dzinndwa.” Muvhigo une wa bva kha Worldwatch Institute uri: “Vhathu vho andaho kararu vho fa nndwani nga ḓana [ḽa vhu-20] u fhira nndwani dzoṱhe dza ḓana ḽa u thoma ḽa miṅwaha AD u swika nga 1899.” Nndwa dzo vhulaha vhathu vha fhiraho milioni dza 100 u bva nga 1914. Naho arali ri tshi ḓivha vhuṱungu vhune ra vhu pfa musi ane ra mu funa a tshi fa nndwani, ri nga si kone u pfesesa vhuṱungu vhune ha pfiwa nga vhathu vha dzimilioni vhe vhafunwa vhavho vha vhulahwa nndwani.
7 “Hu ḓo ḓa nḓala.” (Mateo 24:7) Vhaṱoḓisisi vha amba uri mveledzo ya zwiḽiwa yo engedzea vhukuma miṅwaha ya 30 yo fhiraho. Naho zwo ralo, nḓala i bvela phanḓa nga ṅwambo wa uri vhathu vhanzhi a vha na tshelede yo eḓanaho ya u renga zwiḽiwa kana a vha na masimu ane vha nga lima khao zwiliṅwa. Vhathu vha dzimilioni vha dzula vho farwa nga nḓala. Dzangano ḽa Shango ḽa Mutakalo ḽi anganyela uri ṅwaha muṅwe na muṅwe hu fa vhana vha fhiraho milioni ṱhanu nga ṅwambo wa u shaya zwiḽiwa zwi re na pfushi.
8, 9. Ndi mini zwine zwa sumbedza uri vhuporofita ha Yesu nga ha midzinginyo na malwadze ho ḓadzea?
8 “Hu ḓo vha na midzinginyo mihulu.” (Luka 21:11) U ya nga Tsenguluso ya Ḓivhamavu ya United States, u bva nga 1990 ho vha na mbalotshikati ya midzinginyo ya 17 ye ya vha i na maanḓa lwe ya tshinyadza zwifhaṱo nahone ya fhandula mavu. Nga u tou angaredza, ṅwaha muṅwe na muṅwe ho vha na midzinginyo ya maanḓa ye ya piḓimula zwifhaṱo. Iṅwe bugu i ri: “Midzinginyo yo vhulaha vhathu vha maḓana a zwigidi miṅwahani ya 100 yo fhiraho nahone mvelaphanḓa siani ḽa thekinolodzhi yo tou fhungudza zwiṱuku tshivhalo tsha dzimpfu.”
9 “Hu ḓo vha na . . . malwadze.” (Luka 21:11) Naho ho itwa mvelaphanḓa siani ḽa zwa ngalafho, malwadze a kale na maswa a bvela phanḓa u vhulaha vhathu. Muṅwe muvhigo u amba uri malwadze a ḓivheaho a 20—u katela vhulwadze ha lufhiha, ha dali, na ha kholera—o no anza mahumini a zwenezwino a miṅwaha, nahone maṅwe ao ha tsha alafhea nga mishonga yo ḓoweleaho. Zwi re zwone ndi uri ho no bvelela malwadze maswa a 30. Maṅwe a hone ha na dzilafho nahone a a vhulaha.
VHATHU VHA MAḒUVHANI A VHUFHELO
10. Ndi zwithu zwifhio zwo ambiwaho kha 2 Timotheo 3:1-5 zwine na zwi vhona kha vhathu ṋamusi?
10 Bivhili yo ṱalusa zwiṅwe zwiitea zwihulwane zwine zwa ḓo itea shangoni nahone ya amba hu tshee nga phanḓa nga tshanduko khulwane kha matshilele a vhathu maḓuvhani a vhufhelo. Muapostola Paulo o ṱalusa zwine vhathu nga u tou angaredza vha ḓo vha vhe zwone. Kha 2 Timotheo 3:1-5 ri a vhala: “Maḓuvhani a vhufhelo hu ḓo vha na zwifhinga zwi lemelaho.” Paulo o amba uri vhathu vha ḓo vha
vha funaho hu tshi naka zwavho fhedzi
vhatami vha mali
vhanyadzi vha vhabebi
vha sa ili tshithu
vhadzia u shaya lufuno
vha sa ḓivhofhi
vha u sokou penga naḽo
vhane u tama u ḓiphina ha fhira u tama Mudzimu
vhane vha tou vha na tshifanyiso tsha u nga vha ofha Mudzimu, ngeno maanḓa aho vho a landula
11. Psalme ya 92:7 i ṱalusa hani zwine zwa ḓo itea kha vhavhi?
11 Naa vhathu vha hune na dzula hone vho tou ralo? A zwi timatimisi uri vho tou ralo. Vhathu vha re na nḓowelo mmbi vha wanala huṅwe na huṅwe. Hezwi zwi sumbedza uri hu si kale Mudzimu u ḓo dzhia vhukando, ngauri Bivhili i ri: “Vhavhi vha tshi mela sa hatsi, vhatshinyi vha tshi ṱharamuwa sa maluvha, tshavho hu ḓo vha u lovha tshoṱhe.”—Psalme ya 92:7.
ZWIITEA ZWI TAKADZAHO!
12, 13. “Nḓivho” yo anda hani kha tshino “tshifhinga tsha vhufhelo”?
12 Vhukuma, maḓuvha a vhufhelo o ḓala khombo, samusi Bivhili yo dzula yo amba. Naho zwo ralo, kha ḽino shango ḽi re na khakhathi, hu na zwithu zwi takadzaho zwine zwa khou itea vhukati ha vhagwadameli vha Yehova.
13 Bugu ya Bivhili ya Daniele yo dzula yo amba uri ‘nḓivho i ḓo anda.’ Zwenezwo zwi ḓo itea lini? Nga “tshifhinga tsha vhufhelo.” (Daniele 12:4) Zwihuluhulu u bva nga 1914, Yehova o thusa vhane vha tama nga mbilu yoṱhe u mu shumela uri vha pfesese Bivhili. Vho pfesesa vhukuma mafhungo-ngoho a ndeme nga ha dzina ḽa Mudzimu na ndivho yawe, tshiṱhavhelo tshi rengululaho tsha Yesu Kristo, vhuimo ha vhafu, na mvuwo. Zwiṅwe hafhu, vhagwadameli vha Yehova vho guda u tshila nga nḓila ine ya vha vhuyedza na ine ya ḓisa thendo kha Mudzimu. Vho dovha vha pfesesa nga vhuḓalo zwine zwa ḓo itwa nga Muvhuso wa Mudzimu na nḓila ine wa ḓo dzudzanya ngayo mafhungo kha ḽifhasi. Vha ita mini nga yeneyi nḓivho? Yeneyo mbudziso i ri isa kha vhuṅwe vhuporofita vhune ha khou ḓadzea kha ano maḓuvha a vhufhelo.
14. U huwelelwa ha mafhungo maḓifha a Muvhuso ho phaḓalala lungafhani ṋamusi, nahone a khou huwelelwa nga vhafhio?
14 Kha vhuporofita hawe ha “vhufhelo ha ḽifhasi,” Yesu Kristo o amba uri “mafhungo-maḓifha aya a muvhuso wa ṱaḓulu a ḓo ḓivhadzwa mashangoni oṱhe.” (Mateo 24:3, 14) Kha ḽifhasi ḽoṱhe, mafhungo maḓifha a Muvhuso—zwine Muvhuso wa vha zwone, zwine wa ḓo zwi ita, na nḓila ine ra nga wana ngayo phaṱutshedzo dzawo—a khou huwelelwa mashangoni a fhiraho 230, nga nyambo dzi fhiraho 400. Ṱhanzi dza Yehova vha dzimilioni vha khou huwelela nga u fhisea mafhungo maḓifha a Muvhuso. Vha bva kha “tshakha na khoro, na mbeu na ndimi dzoṱhe.” (Ndzumbululo 7:9) Ṱhanzi dzi fara pfunzo dza Bivhili dza mahala dza hayani na vhathu vha dzimilioni vhane vha ṱoḓa u ḓivha zwine vhukuma Bivhili ya zwi funza. Vhukuma zwenezwi ndi u ḓadzea hu swayeaho lungafhani ha vhuporofita, zwihuluhulu u bva tshee Yesu a amba hu tshee nga phanḓa uri Vhakriste vha ngoho vha ḓo “vhéngwa nga vhoṱhe”!—Luka 21:17.
NI ḒO ITA MINI?
15. (a) Naa ni a tenda uri ri khou tshila maḓuvhani a vhufhelo, nahone ndi ngani ni tshi zwi tenda? (b) “Vhufhelo” vhu ḓo amba mini kha vhane vha hanedza Yehova na vhane vha ḓivhea nga fhasi ha vhuvhusi ha Muvhuso wa Mudzimu?
15 Samusi ṋamusi hu tshi khou ḓadzea vhuporofita vhunzhi ha Bivhili, naa a ni tendi uri ri khou tshila maḓuvhani a vhufhelo? Musi mafhungo maḓifha o no huwelelwa nga nḓila ine ya ḓo fusha Yehova, ndi hone “vhufhelo” vhu tshi ḓo ḓa ngangoho. (Mateo 24:14) “Vhufhelo” zwi amba tshifhinga tshine Mudzimu a ḓo fhelisa ngatsho vhuvhi kha ḽifhasi. Yehova u ḓo shumisa Yesu na vharuṅwa vha maanḓa u itela u fhelisa vhoṱhe vhane vha Mu hanedza nga khole. (2 Vha-Thesalonika 1:6-9) Sathane na madimoni awe a vha tsha ḓo xedza dzitshaka. Nga murahu ha zwenezwo, Muvhuso wa Mudzimu u ḓo fhaṱutshedza vhoṱhe vhane vha ḓivhea nga fhasi ha vhuvhusi hawo ho lugaho.—Ndzumbululo 20:1-3; 21:3-5.
16. Ndi mini zwine zwa ḓo vha vhuṱali u zwi ita?
16 Samusi maitele a Sathane a tsini na u fhela, ri fanela u ḓivhudzisa uri, ‘Ndi fanela u ita mini?’ Ndi zwa ndeme u bvela phanḓa u guda nga ha Yehova na zwine a zwi ṱoḓa kha riṋe. (Yohane 17:3) Gudani Bivhili nga mafulufulu. Ḓiḓowedzeni u konana misi yoṱhe na vhane vha ṱoḓa u ita zwi funwaho nga Yehova. (Vha-Heberu 10:24, 25) Dzhenisani nḓivho nnzhi ye Yehova Mudzimu a ita uri vhathu vha i wane shangoni ḽoṱhe, nahone ni ite tshanduko dzi ṱoḓeaho vhutshiloni haṋu u itela uri ni tondiwe nga Mudzimu.—Yakobo 4:8.
17. Ndi ngani u fheliswa ha vhavhi hu tshi ḓo swika vhunzhi ha vhathu vha songo zwi lindela?
17 Yesu o dzula o amba uri vhunzhi ha vhathu vha ḓo nyadza vhuṱanzi ha uri ri khou tshila maḓuvhani a vhufhelo. Vhavhi vha ḓo lozwiwa nga u ṱavhanya nahone zwi songo lavhelelwa. Yeneyo ndozwo i ḓo swika vhunzhi ha vhathu vha songo zwi lindela, u fana na mbava ine ya ḓa vhusiku. (1 Vha-Thesalonika 5:2) Yesu o sevha a ri: “Murwa-muthu a tshi vhuya, zwi ḓo nga misi iḽa ya Noaxe. Zwe vha ita misi iḽa maḓi mahulu á sathu u ḓa, ndi zwiné vha ḓo ita u swika hu tshi vhuya Murwa-muthu. Vho vha vha tshi ḽa, vha tshi nwa, vha tshi dzea, vha tshi dzewa, Noaxe a vhuya a dzhena gungwani; vha si sedze tshithu ha vhuya ha ḓa maḓi mahulu a vha fhedza. Zwi ḓo ralo musi Murwa-muthu a tshi vhuya.”—Mateo 24:37-39.
18. Ndi tsevho ifhio ya Yesu ine ra fanela u i dzhiela nṱha?
18 Nga zwenezwo, Yesu o vhudza vhathetshelesi vhawe a ri: “Hone ḓi-thanyeleni, uri dzimbilu dzaṋu dzi sa ḓo lemedzwa nga vhupangwa na nga u nwesa na nga u vhilaelela vhutshilo vhuno, ḓuvha heḽo ḽa vhilula u ni ḓela. Ngauri ḽi ḓo nga tshifu u̗ wela vhoṱhe vho dzulaho kha shango ḽoṱhe. Fhaṱuwani-ha, ni dzule ni tshi rabela, uri ni ḓo kona u ponyoka hezwo zwoṱhe, zwiné zwa ḓo vha hone, ni kone u ima [ri vha ṱanganedzeaho] phanḓa ha Murwa-muthu.” (Luka 21:34-36) Ndi zwa vhuṱali u dzhiela nṱha maipfi a Yesu. Ndi ngani? Nga ṅwambo wa uri vhane vha ṱanganedzwa nga Yehova Mudzimu na Yesu Kristo “Murwa-muthu,” vha na tshilavhelelwa tsha u ponyoka vhufhelo ha maitele a zwithu a Sathane nahone vha tshila tshoṱhe shangoni ḽiswa ḽavhuḓi ḽi re tsini vhukuma!—Yohane 3:16; 2 Petro 3:13.
^ par. 4 U itela mafhungo o engedzeaho ane a sumbedza uri Mikaele ndi ḽiṅwe dzina ḽa Yesu Kristo, sedzani Ṱhumetshedzo, masiaṱari 218-9.
Gudani Zwo Engedzeaho
HUMBELANI PFUNZO YA BIVHILI
Ndi Ngani ni Tshi Fanela u Guda Bivhili?
Bivhili i khou thusa vhathu vha dzimilioni shangoni ḽoṱhe uri vha wane phindulo dza mbudziso dza ndeme vhutshiloni. Naa ni nga takalela u vha muṅwe wavho?


text:
GONDO 4
I mani Jesu Kristu?
1. Ngu yahi makhato a wutomi wa Jesu?
Ku hambana ni vathu votshe va nyama, a si nze ku velekwa ha mafuni, Jesu ati hanya nzumani kota txivangwa txa moya. (Johane 8:23) Ene ive txivangwa txo khata txa Txizimu ni ku, a txi vhunetile ko vanga simaha si simwane sotshe. Ngene dwe awu a nga vangwa ngu Jehovha apune ni ku ti fanela ene dwe ku dhanwa ku Mwanana wa Txizimu “wa Mmweyo ekha.” (Johane 1:14) Jesu ati thuma kota M’wombawombeli wa Txizimu, se ngu toneto a dhanwako ku “Dipswi.”—Gonda Mavingwa 8:22, 23, 30; Vakolosa 1:15, 16.
2. Ngu ku txani Jesu a di tile hawa mafuni?
Txizimu txi rumete Mwanana wa txona ha mafuni ngu ku pindisa wutomi wakwe nzumani wu ya ka mrumbu wa mbiri ya Mjudha ditina i ku Maria. Ngu kota yeto Jesu kha va ni tate wa nyama. (Luka 1:30-35) Ha mafuni Jesu a tete (1) ku ta gondisa ditshuri mayelana ni Txizimu, (2) ku ta ningela txikombiso txa nzila yo engisa Txizimu hambi hi txi manana ni siduko, ni (3) ku ta ningela wutomi wakwe wo hetiseka wuva “mterulo.”—Gonda Matewu 20:28.
3. Ngu ku txani hi txi lava mterulo?
Mterulo, mtengo wu wu hakelwako ku na khulula m’thu awu a nga xungametwa ngu lifo. (Eksodha 21:29, 30) Lifo ni ku kumba i si nga ona makungo a Txizimu ku khukhela makhatoni. Hi ti zivisa ku txani? Txizimu txi gete wamwamna wo khata, Adhamu, ti to a txo thuka e maha ati diBhibhele di ti dhanako ti to “txiwonho” a ndi na fa. Ngu toneto, i ti ku Adhamu kha onha, a sa nga fa. (Genesisi 2:16, 17; 5:5) Ngu kuya ngu diBhibhele, lifo li “wulete” ha ditikoni ngu mhaka ya Adhamu. Se, Adhamu a wuletisile txiwonho ni txitsayiso txa kona i ku lifo, ka vathu votshe. Hi lava mterulo ti to hi khululwa ka lifo li hi nga ningwa ngu Adhamu.—Gonda Varoma 5:12; 6:23.
I mani a ndi no hakela mterulo ku na hi khulula ka lifo? Se, hi txifa hi mana txhatxhazelo ya siwonho sathu hipune. A walo m’thu wo mbi hetiseka a nga si kotako ku hakela siwonho sa vamwane.—Gonda Masalmo 49:7-9, NM.
4. Ngu ku txani Jesu a di fite?
Ku hambana ni nathu, Jesu ati hetisekile. Ngu toneto, ti si lavi ti to efa ngu mhaka ya siwonho sakwe—ene kha nga za e wonha. Jesu a fite ngu mhaka ya siwonho sa vamwane. Txizimu txi kombisile lirando la hombe ngutu ngu vathu ngu ku rumela Mwanana wa txona ku ta hi fela. Nene Jesu a kombisile lirando lakwe ngu ngathu ngu ku engisa Tate wakwe se e ningela wutomi wakwe ngu mhaka ya siwonho sathu.—Gonda Johane 3:16; Varoma 5:18, 19.
5. Jesu a thuma txani konkuwa?
Mbimo yi a nga ti ha mafuni, Jesu a hanyisile vo lwala, e wusa vakufa ni ku khulula vathu ka sikarato. Ngu mamahelo oneyo a kombisile ati a no timaha mbimo yi yi tako ka vathu ava va mu engisako. (Matewu 15:30, 31; Johane 5:28) Msana kova Jesu a di fite, Txizimu txi mu wusile kota m’thu wa moya. (1 Pedro 3:18) Koneho, Jesu a tiya verela a di txinene ka Txizimu kala Jehovha e mu ninga mtamo wo fuma kota Mkoma wa mafu otshelele. (Vahebheru 10:12, 13) Jesu nkonkuwa, Mkoma wa nzumani, se valondeteli vakwe va huwelela “mahungu a manene” ha mafuni kotshe.—Gonda Dhaniele 7:13, 14; Matewu 24:14.
I si nga kale, Jesu ana thumisa mtamo wakwe kota Mkoma ti to e heta ku xaniseka kotshe ni va va ku vangako. Se votshe ava va kombisako likholo ka Jesu ngu ku mu engisa va na tidila ngu wutomi ka paradhesi ha mafuni.—Gonda Masalmo 37:9-11.


text:
Xana U Kona Loyi A Tshameke A Vona Xikwembu?
Nhlamulo ya Bibele
A ku na munhu loyi a tshameke a vona Xikwembu. (Eksoda 33:20; Yohane 1:18; 1 Yohane 4:12) Bibele yi vula leswaku “Xikwembu i Moya” ku nga vutomi lebyi nga voniwiki hi mahlo ya nyama.—Yohane 4:24; 1 Timotiya 1:17.
Xikwembu xi nga voniwa hi tintsumi hikuva i swivumbiwa swa moya. (Matewu 18:10) Ku tlula kwalaho, vanhu van’wana lava faka va ta pfuxeriwa etilweni va ri ni miri wa moya naswona va ta kota ku vona Xikwembu.—Vafilipiya 3:20, 21; 1 Yohane 3:2.
Ndlela yo “vona” Xikwembu sweswi
Hakanyingi Bibele yi vulavula hi ku vona hi ndlela yo fanekisela leswaku yi kombisa ku vonakala. (Esaya 6:10; Yeremiya 5:21; Yohane 9:39-41) Hi ndlela yoleyo, munhu a nga vona Xikwembu sweswi hi ‘mahlo ya mbilu’ hi ku va ni ripfumelo a tiva Xikwembu a tlhela a tlangela timfanelo ta xona. (Vaefesa 1:18) Bibele yi hlamusela leswi u nga swi endleka leswaku u va ni ripfumelo ro tano.
Dyondza hi timfanelo ta Xikwembu to tanihi rirhandzu, ku hanana swin’we ni vutlhari ni matimba eka ntumbuluko wa xona. (Varhoma 1:20) Endzhaku ka loko Yobo wanuna wo tshembeka a tsundzuxiwe hi mintirho ya Xikwembu yo hlamarisa, u titwe onge Xikwembu a xi ri emahlweni ka yena.—Yobo 42:5.
Tiva Xikwembu hi ku dyondza Bibele. Bibele yi hi tiyisekisa yi ku: ‘Loko u lavisisa Xikwembu, xi ta endla leswaku u xi kuma.’—1 Tikronika 28:9; Pisalema 119:2; Yohane 17:3.
Dyondza hi Xikwembu eka vutomi bya Yesu. Leswi Yesu a byi kombiseke kahle vumunhu bya Tata wakwe Yehovha Xikwembu, u vule swi fanerile a ku: “Loyi a ndzi voneke u vone na Tatana.”—Yohane 14:9.
Hanya hi ndlela leyi tsakisaka Xikwembu naswona u vona ndlela leyi xi nga ta angula ha yona. Yesu u te: “Va tsaka lavo tenga embilwini, hikuva va ta vona Xikwembu.” Hilaha swi vuriweke ha kona eku sunguleni, vanhu van’wana lava tsakisaka Xikwembu va ta pfuxeriwa etilweni naswona va ta “vona Xikwembu.”—Matewu 5:8; Pisalema 11:7.
Xana Muxe, Abrahama ni van’wana va vone Xikwembu?
Eka rungula leri swi tikombaka onge Bibele yi vula leswaku vanhu va vone Xikwembu hi ku kongoma, mongo wa kona hileswaku Xikwembu a xi yimeriwa hi ntsumi kumbe xi humelela hi xivono.
Tintsumi.
Eminkarhini ya khale, Xikwembu a xi tirhisa tintsumi tanihi vayimeri va xona leswaku ti ya eka vanhu naswona ti ya vulavula hi vito ra xona. (Pisalema 103:20) Hi xikombiso, Xikwembu xi tshame xi vulavula na Muxe exihlahleni lexi a xi pfurha naswona Bibele yi vula leswaku ‘Muxe u tumbete xikandza xakwe hikuva a a chava ku languta Xikwembu xa ntiyiso.’ (Eksoda 3:4, 6) Muxe a nga vonanga Xikwembu hi ku kongoma, kambe mongo wa mhaka hileswaku u vone “ntsumi ya Yehovha.”—Eksoda 3:2.
Hilaha ku fanaka, loko Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi ‘vulavule na Muxe va langutanile,’ swi vula leswaku a xi vulavula na Muxe hi ku ntshunxeka. (Eksoda 4:10, 11; 33:11) Entiyisweni Muxe a nga vonanga xikandza xa Xikwembu kambe rungula ra xona leri a ri kumeke ri “hundzisiwe hi tintsumi.” (Vagalatiya 3:19; Mintirho 7:53) Hambiswiritano, ripfumelo ra Muxe eka Xikwembu a ri tiyile hikuva Bibele yi vula leswaku a “a vona Loyi a nga vonakiki.”—Vaheveru 11:27.
Xikwembu xi vulavule na Abrahama hi ku tirhisa tintsumi hilaha xi endleke ha kona loko xi vulavula na Muxe. Loko u hlaya Bibele u nga anakanyisisi, u nga ha vula leswaku Abrahama u vone Xikwembu hi ku kongoma. (Genesa 18:1, 33) Hambiswiritano, mongo wa mhaka wu kombisa leswaku “vavanuna vanharhu” lava yeke eka Abrahama, entiyisweni a ku ri tintsumi leti rhumeriweke hi Xikwembu. Abrahama u swi xiyile leswaku i vayimeri va Xikwembu naswona u vulavule na vona onge hiloko a vulavula na Yehovha hi ku kongoma.—Genesa 18:2, 3, 22, 32; 19:1.
Swivono.
Nakambe Xikwembu a xi humelela eka vanhu hi swivono emianakanyweni ya munhu. Hi xikombiso, loko Bibele yi vula leswaku Muxe ni Vaisrayele van’wana “va von[e] Xikwembu xa Israyele,” yi vula leswaku va “vone xivono xa Xikwembu xa ntiyiso.” (Eksoda 24:9-11) Hilaha ku fanaka, minkarhi yin’wana Bibele yi vula leswaku vaprofeta va “vone Yehovha.” (Esaya 6:1; Daniyele 7:9; Amosi 9:1) Eka rungula rin’wana ni rin’wana leri ku vulavuriweke ha rona laha henhla, mongo wa kona wu kombisa leswaku a va nyikiwe xivono xa Xikwembu ku nga ri ku xi vona hi ku kongoma.—Esaya 1:1; Daniyele 7:2; Amosi 1:1.
DYONDZA SWO TALA
Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
Hi Yihi Dyondzo Leyi Nga Ntiyiso Malunghana Ni Xikwembu?
U anakanya onge Xikwembu xa khathala ha wena? Dyondza hi vumunhu bya xona ni ndlela leyi u nga tshinelaka eka xona ha yona.
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA)
Ntumbuluko Wu Hlavutela Xikwembu Lexi Hanyaka
Twana ndlela leyi hi nga pfunaka van’wana ha yona leswaku va twisisa ntiyiso malunghana ni Muvumbi ivi hi nkarhi lowu fanaka hi tiyisa ripfumelo ra hina eka yena.
XIHONDZO XO RINDZA
Swivono Leswi Vulavulaka Hi Lava Tshamaka eTilweni
I yini leswi Matsalwa ma swi vulaka hi Yehovha Xikwembu, Yesu Kreste ni hi tintsumi to tshembaka?