text:
NDZIMA 9
“Kreste I Matimba Ya Xikwembu”
1-3. (a) Hi wihi nchumu wo chavisa lowu vadyondzisiwa va langutaneke na wona eLwandle ra Galeliya, naswona Yesu u endle yini? (b) Ha yini swi fanela leswaku Yesu a vitaniwa ‘Kreste, matimba ya Xikwembu’?
VADYONDZISIWA a va chuhe ngopfu. A va tluta va tsemakanya lwandle ra Galeliya loko hi xitshuketa ku fika xidzedze. A swi kanakanisi leswaku va tshame va hlangana ni swidzedze eka tiva leri—phela, van’wana va vona a va ri vamathwarivona eku phaseni ka tinhlampfi. * (Matewu 4:18, 19) Kambe lexi a ku ri “xidzedze lexikulu ngopfu,” kutani hi ku hatlisa xi dunga lwandle ri kariha swinene. Vavanuna lava va dodombisane ni byatso lebyi va ringeta ku byi kongomisa, kambe xidzedze a xi nga lavi ku twa nchumu. Magandlati lamakulu “ma ba byatso ma nghena,” kutani byi sungula ku tala hi mati. Hambileswi a va khoma-la-va-tshika, Yesu a a yile hi vurhongo encileni wa byatso, a a karhele endzhaku ko dyondzisa mintshungu. Hikwalaho ko chava ku fa, vadyondzisiwa va n’wi pfuxa, va n’wi kombela va ku: “Hosi, hi ponise, ha lova!”—Marka 4:35-38; Matewu 8:23-25.
2 Yesu a a nga chavi. U holovele bubutsa ni lwandle hi ku tiyiseka loku heleleke a ku: “Miyela! U ku whii!” Hiloko bubutsa ni lwandle swi ku whii—xidzedze xi hela, magandlati ya nyamalala, “hiloko ku va ni ku rhula lokukulu.” Kutani vadyondzisiwa va chava ku tlula mpimo. Va hlevetela va ku, “kahle-kahle loyi i mani?” Kunene, i munhu wa njhani wo kota ku holovela bubutsa ni lwandle onge hiloko a holovela n’wana la nga yingisiki?—Marka 4:39-41; Matewu 8:26, 27.
3 Kambe Yesu a a ri munhu wo hlawuleka. Yehovha u kombise matimba yakwe eka yena hi tindlela to hlawuleka, a tlhela a tirhisa yena leswaku a ma kombisa. Swa fanela leswi Pawulo muapostola la huhuteriweke a vulavuleke hi yena a ku, “Kreste i matimba ya Xikwembu.” (1 Vakorinto 1:24) Xana matimba ya Xikwembu ma kombisiwe eka Yesu hi tindlela tihi? Naswona xana ku tirhisa ka Yesu matimba ku nga byi khumba njhani vutomi bya hina?
Matimba Ya N’wana Wa Xikwembu La Tswariweke A Ri Swakwe
4, 5. (a) Hi wahi matimba ni vulawuri lebyi Yehovha a byi nyikeke N’wana wakwe la velekiweke a ri swakwe? (b) I yini leswi N’wana a a swi tirhisa ku hetisisa swikongomelo swa Tata wakwe swa ku tumbuluxa?
4 Anakanya hi matimba lawa Yesu a a ri na wona a nga si va munhu wa nyama. Yehovha u tirhise “matimba ya [yena] lama nga riki na makumu” loko a tumbuluxa N’wana wakwe la nga swakwe, loyi vito rakwe ku nga Yesu Kreste. (Varhoma 1:20; Vakolosa 1:15) Hi ku famba ka nkarhi, Yehovha u nyike N’wana wakwe matimba lamakulu ni vulawuri, a n’wi nyika ntirho wo hetisisa swikongomelo Swakwe swo tumbuluxa. Loko Bibele yi vulavula hi N’wana yi ri: “Swilo hinkwaswo swi ve kona ha yena, naswona handle ka yena ku hava xilo ni xin’we lexi veke kona.”—Yohane 1:3.
5 Swa tika ku twisisa vukulu bya ntirho lowu a a nyikiwe wona. Anakanya leswaku ku laveka matimba yo tanihi kwihi leswaku ku tumbuluxiwa timiliyoni ta tintsumi ta matimba, vuako swin’we ni magidi ya timiliyoni ta swirimele leswi nga eka byona, ni misava ni tinxaka to hambana-hambana ta leswi hanyaka eka yona. N’wana la tswariweke a ri swakwe a a tirhisa matimba lamakulu ku tlula hinkwawo evuakweni—ku nga moya lowo kwetsima wa Xikwembu, leswaku a endla mintirho leyi. N’wana loyi a a tiphina hi ku va Mutirhi la nga ni Vuswikoti, loyi Yehovha a n’wi tirhisaka ku tumbuluxa swilo hinkwaswo.—Swivuriso 8:22-31.
6. Endzhaku ka ku fa ni ku pfuxiwa kakwe, xana Yesu u nyikiwe matimba ni vulawuri byihi?
6 Xana ma kona matimba ni vulavuri byin’wana, lebyi nga nyikiwaka N’wana la tswariweke a ri swakwe? Endzhaku ka rifu ra Yesu ni ku pfuxiwa kakwe, u te: “Ndzi nyikiwe vulawuri hinkwabyo etilweni ni le misaveni.” (Matewu 28:18) Ina, Yesu u nyikiwe vuswikoti ni mfanelo yo lawula vuako hinkwabyo. Leswi a nga “Hosi ya tihosi ni Mufumi wa vafumi,” u nyikiwe matimba yo “heris[a] hulumendhe hinkwayo ni vulawuri ni vuhosi hinkwabyo”—lebyi vonakaka ni lebyi nga vonakiki—lebyi lwisanaka ni Tata wakwe. (Nhlavutelo 19:16; 1 Vakorinto 15:24-26) Xikwembu “a xi siyanga nchumu xi nga ri ehansi” ka Yesu—i Yehovha ntsena loyi a nga riki ehansi ka yena.—Vaheveru 2:8; 1 Vakorinto 15:27.
7. I yini lexi hi endlaka hi tiyiseka leswaku Yesu a nge pfuki a ma tirhise hi ndlela yo biha matimba lawa Yehovha a n’wi nyikeke wona?
7 Xana xi kona xivangelo xo anakanya leswaku Yesu a nga ha ma tirhisa matimba yakwe hi ndlela yo biha? Doo! Yesu u n’wi rhandza swinene Tata wakwe, naswona a nge endli nchumu lowu nga n’wi hlundzukisaka. (Yohane 8:29; 14:31) Yesu u swi tiva kahle leswaku Yehovha a nga ma tirhisi hi ndlela yo biha matimba yakwe lamakulu. Yesu u swi vone hi ya yena leswaku Yehovha u lava tindlela ta “leswaku a kombisa ntamu wakwe eka lava mbilu ya vona yi hetisekeke eka yena.” (2 Tikronika 16:9) Ina, Yesu u rhandza vanhu hilaha Tata wakwe a va rhandzaka ha kona, xisweswo hi nga tiyiseka leswaku minkarhi hinkwayo Yesu u ta tirhisa matimba yakwe ku endla leswinene. (Yohane 13:1) Yesu u tikombise a tshembeka emhakeni leyi. A hi kambisiseni matimba lawa a a ri na wona loko a ha ri emisaveni ni leswaku u ma tirhise njhani.
“Marito Ya Matimba”
8. Endzhaku ka loko Yesu a totiwile, xana u nyikiwe matimba yo endla yini naswona u ma tirhise njhani?
8 Swi tikomba onge Yesu a a nga endli masingita loko a ha ri xifanyetana eNazareta. Kambe timhaka ti cincile loko a khuvuriwa hi 29 C.E., loko a ri na kwalomu ka 30 wa malembe. (Luka 3:21-23) Bibele yi ri: “Xikwembu xi n’wi [tote] hi moya lowo kwetsima ni matimba, naswona u tsemakanye etikweni a endla leswinene ni ku horisa hinkwavo lava a va tshikileriwe hi Diyavulosi.” (Mintirho 10:38) “A endla leswinene”—xana sweswo a swi kombisi leswaku Yesu u tirhise matimba ya yena kahle? Endzhaku ka loko a totiwile, u ve “muprofeta wa mintirho ni marito ya matimba.”—Luka 24:19.
9-11. (a) Hi kwihi laha Yesu a dyondziseke kona ngopfu, naswona i mintlhontlho yihi leyi a langutaneke na yona? (b) Ha yini mintshungu yi hlamarisiwe hi ndlela ya Yesu yo dyondzisa?
9 Xana Yesu a ri ni marito ya matimba hi ndlela yihi? A a tala ku chumayela erivaleni—emahlalukweni ni le switsungeni kun’we ni le switarateni ni le tindhawini ta ku xavisela. (Marka 6:53-56; Luka 5:1-3; 13:26) A swi ta olova leswaku vayingiseri vakwe va suka va tifambela loko leswi a swi vulaka swi nga va tsakisi. Leswi eka nguva yoleyo tibuku a ti nga si gandlisiwa, vayingiseri lava tlangelaka a va fanele va nghenisa marito ya yena emianakanyweni ni le timbilwini ta vona. Kutani leswi Yesu a swi dyondzisaka a swi fanele swi koka rinoko, swi twisiseka, naswona swi olova ku swi tsundzuka. Kambe sweswo a swi nga tiki eka Yesu. Hi xikombiso, anakanya hi Dyondzo ya yena ya le Ntshaveni.
10 Mixo wun’wana hi 31 C.E., ntshungu wu hlengeletane exitsungeni lexi nga ekusuhi ni Lwandle ra Galeliya. Van’wana a va huma eYudiya ni le Yerusalema, ku nga mpfhuka wa tikhilomitara ta 100 ku ya ka 110. Van’wana a va huma endhawini ya le kusuhi ni lwandle, eTiri ni le Sidoni, ku ya en’walungwini. Vavabyi vo tala va titshinete eka Yesu va n’wi khumba, kutani a va tshungula hinkwavo. Loko se ku nga ha ri na munhu na un’we la vabyaka ngopfu exikarhi ka vona, u sungule ku va dyondzisa. (Luka 6:17-19) Loko ku hundze nkarhinyana a hete ku vulavula, va sale va hlamarisiwa hi leswi va swi tweke. Ha yini?
11 Endzhaku ka malembe, un’wana loyi a tweke dyondzo yoleyo u tsarile: “Mintshungu yi hlamarisiwa hi ndlela yakwe yo dyondzisa; hikuva a a va dyondzisa kukota munhu la nga ni vulawuri.” (Matewu 7:28, 29) Yesu u vulavule hi ndlela leyi va kokeke rinoko. U vulavulele Xikwembu a tlhela a seketela dyondzo yakwe hi matimba ya Rito ra Xikwembu. (Yohane 7:16) Marito ya Yesu a ma twisiseka, a ma khumba mbilu, naswona a ma nga kaneteki. Marito ya yena a ma hlamusela mhaka hi xiheri naswona a ma fikelela timbilu ta vayingiseri vakwe. U va dyondzise ndlela yo kuma ntsako, yo khongela, yo lava Mfumo wa Xikwembu, ni ku tilunghiselela vumundzuku lebyinene. (Matewu 5:3–7:27) Marito yakwe ma fikelele timbilu ta lava nga ni ndlala ya ntiyiso ni leswo lulama. Vanhu volavo a va tiyimiserile ku “titshika” kutani va fularhela hinkwaswo leswaku va n’wi landzela. (Matewu 16:24; Luka 5:10, 11) Wa nga vona ndlela leyi marito ya Yesu a ma ri ni matimba ha yona!
“Mintirho . . . Ya Matimba”
12, 13. Yesu a a ri ni “mintirho . . . ya matimba,” hi ndlela yihi, naswona masingita yakwe a ma hambane-hambane njhani?
12 Nakambe Yesu a a endla “mintirho . . . ya matimba.” (Luka 24:19) Tievhangeli ti vika masingita yo tlula 30—lawa hinkwawo a ma endleke hi “matimba ya Yehovha.” * (Luka 5:17) Masingita ya Yesu ma khumbe vutomi bya vanhu va magidi. A hi voneni masingita mambirhi ntsena—ku phamela vavanuna va 5 000 kutani endzhakunyana a phamela va 4 000, “ku nga hlayiwi vavasati ni vana lavatsongo”—mintshungu yoleyo kumbexana a yi fika eka 20 000!—Matewu 14:13-21; 15:32-38.
“Va vona Yesu a famba ehenhla ka lwandle”
13 Yesu u endle masingita yo hambana-hambana swinene. Madimona a a nga ma voni, a a ma hlongola hi ku olova. (Luka 9:37-43) A a ri ni matimba ehenhla ka swilo leswi vonakaka, u hundzule mati ma va vhinyo. (Yohane 2:1-11) U hlamarise vadyondzisiwa vakwe hi ku famba ehenhla ka Lwandle ra Galeliya leri ku tshamaka ku ri karhi ku hunga moya eka rona. (Yohane 6:18, 19) A a tshungula vavabyi, a hanyisa swilema, a tshungula mavabyi lama nga tshungulekiki ni lama nga ni khombo. (Marka 3:1-5; Yohane 4:46-54) Vutshunguri lebyi u byi endle hi tindlela to hambana-hambana. Van’wana va tshunguriwe va ri ekule swinene, kasi van’wana Yesu u va khumbe kunene. (Matewu 8:2, 3, 5-13) Van’wana va tshunguleke hi nkarhi wolowo, van’wana va tshunguleke hakatsongo-tsongo.—Marka 8:22-25; Luka 8:43, 44.
14. Yesu u swi kombise njhani leswaku u ni matimba yo pfuxa vafi?
14 Lexi xiyekaka swinene, hi leswi Yesu a a ri ni matimba yo pfuxa vafi. Xiviko xi vula leswaku u pfuxe vafi vanharhu, u pfuxe xinhwanyetana xa malembe ya 12 a xi tlherisela eka vatswari va xona, u pfuxe ni n’wana la ngo va swakwe, eka mana wakwe la nga noni, ni buti la rhandziwaka hi vasesi wakwe. (Luka 7:11-15; 8:49-56; Yohane 11:38-44) A a nga tsandziwi hi nchumu. Xinhwanyetana lexi xa malembe ya 12 a ku nga ri khale xi file loko a xi pfuxa esangwini ra xona. U pfuxe n’wana wa mufana loyi mana wakwe a a ri noni, loyi a a rhwariwe hi rihlaka, loyi swi nga erivaleni leswaku a ha ku fa. Naswona u pfuxe Lazaro esirheni endzhaku ka loko a hete mune wa masiku a file.
Ku Tirhisa Matimba Handle Ka Vutianakanyi, Hi Vutlhari Ni Hi Ku Anakanyela
15, 16. I yini lexi kombisaka leswaku Yesu a a tirhisa matimba ya yena hi ndlela yo pfumala vutianakanyi?
15 Xana u ehleketa leswaku matimba lawa Yesu a nga na wona, loko a ma lo nyikiwa mufumi un’wana la nga hetisekangiki, a a ta va a ma tirhise hi ndlela yo biha ku fikela kwihi? Kambe Yesu a a nga ri na xidyoho. (1 Petro 2:22) U wu arile moya wa vutianakanyi, wo navela swikhundla, ni wa makwanga, lowu endlaka vanhu lava nga hetisekangiki leswaku va tirhisa matimba ya vona ku vavisa van’wana.
16 Yesu a a nga tshiki ku tirhisa matimba yakwe loko swi laveka, naswona a a nga ma tirhiseli ku tiendlela ndhuma. Loko a khomiwe hi ndlala, u arile ku hundzula maribye ma va xinkwa. (Matewu 4:1-4) Leswi a a ri ni swilo switsongo, swi le rivaleni leswaku matimba yakwe a a nga ma tirhiseli ku bindzula. (Matewu 8:20) Ku ni vumbhoni byin’wana lebyi kombisaka leswaku mintirho yakwe ya matimba a a yi endla swi huma embilwini. Loko a endla masingita, a a lahlekeriwa. Loko a tshungula lava vabyaka, a lahlekeriwa hi matimba yo karhi. A a swi twa loko matimba lawa ma huma, hambiloko a tshungula munhu un’we. (Marka 5:25-34) Hambiswiritano, u tshike mintshungu yi n’wi khumba, kutani yi hanyisiwa. (Luka 6:19) A a ri munhu wo pfumala vutianakanyi hakunene!
17. Yesu u swi kombise njhani leswaku a a ma tirhisa hi vutlhari matimba ya yena?
17 Yesu a a ma tirhisa hi vutlhari matimba yakwe. A nga kalanga a endla mintirho ya matimba leswaku a tiendlela ndhuma kumbe ku tiendlela vito. (Matewu 4:5-7) U arile ku endla swikombiso leswaku a enerisa ku navela ka Heroda. (Luka 23:8, 9) Yesu a a nga swi lavi ku bombisa matimba yakwe, naswona hakanyingi a a lerisa lava a va tshunguleke leswaku va nga byeli munhu. (Marka 5:43; 7:36) A a nga swi lavi leswaku vanhu va n’wi amukela hikwalaho ko nyanyuriwa hi swiviko leswi va swi tweke.—Matewu 12:15-19.
18-20. (a) I yini lexi a xi lawula ndlela leyi Yesu a a tirhisa matimba ya yena ha yona? (b) Xana u titwisa ku yini hi ndlela leyi Yesu a n’wi tshunguleke ha yona wanuna la feke tindleve?
18 Yesu, i wanuna wa matimba, la nga faniki ni vafumi volavo lava loko va fuma va nga riki na mhaka ni swilaveko ni ku xaniseka ka vanhu va n’wana. Yesu a ri ni mhaka ni vanhu van’wana. Loko a vona vanhu va xaniseka a a vaviseka swinene lerova a endla swo karhi ku va pfuna. (Matewu 14:14) A a anakanyela mintlhaveko ni swilaveko swa vona naswona rirhandzu ra yena ri n’wi endle leswaku a ma tirhisa kahle matimba ya yena. Xikombiso lexi xiyekaka xi kumeka eka Marka 7:31-37.
19 Eka xiendlakalo lexi, mintshungu leyikulu yi lave Yesu yi n’wi kuma kutani yi tisa vavabyi vo tala eka yena, hiloko a va hanyisa hinkwavo. (Matewu 15:29, 30) Kambe Yesu u hlawule ku nyikela nyingiso eka wanuna un’we. Wanuna loyi a a fe tindleve naswona a a nga vulavuli. Yesu a nga ha va a swi vonile leswaku wanuna loyi u chuhile naswona u ni tingana. Hi ku n’wi anakanyela, Yesu u teke wanuna loyi a ya na yena etlhelo—ekule ni ntshungu—laha ku nga riki na munhu. Kutani Yesu u vulavule na yena hi mavoko a n’wi byela leswi a nga ta swi endla. “A nghenisa tintiho takwe etindleveni ta munhu loyi, loko a tshwuterile, a khumba ririmi rakwe.” * (Marka 7:33) Endzhaku ka sweswo, Yesu u langute etilweni kutani a khongela. Leswi a swi endleke swi byele wanuna loyi leswaku, ‘Leswi ndzi nga ta swi endla eka wena sweswi, ndzi ta swi endla hi matimba ya Xikwembu.’ Eku heteleleni, Yesu a ku: “Pfuleka.” (Marka 7:34) Hiloko wanuna loyi a sungula ku twa ni ku vulavula kahle.
20 Swa tsakisa swinene ku vona leswaku loko Yesu a tirhisa matimba lawa a nyikiweke wona hi Xikwembu ku tshungula lava lamaleke, u va kombise leswaku wa yi anakanyela mintlhaveko ya vona! Xana a swi khutazi ku tiva leswaku Yehovha u veke Mfumo wa Mesiya emavokweni ya Mufumi loyi a khathalaka hi vanhu?
Xikombiso Xa Swilo Leswa Ha Taka
21, 22. (a) Xana masingita ya Yesu a ma ri xikombiso xa yini? (b) Leswi Yesu a kotaka ku lawula matimba ya ntumbuluko, i yini leswi hi nga swi langutelaka ehansi ka Mfumo wakwe?
21 Mintirho ya matimba leyi endliweke hi Yesu emisaveni a yi ri xikombiso xa swilo leswinene leswi a nga ta swi endla loko a fuma tanihi hosi. Emisaveni leyintshwa ya Xikwembu, Yesu u ta tlhela a endla masingita—kambe emisaveni hinkwayo! Xiya swilo swin’wana leswi tsakisaka leswa ha taka.
22 Yesu u ta endla leswaku misava ni swilo leswi nga eka yona swi tlhelela eka xiyimo lexi hetisekeke. Tsundzuka leswaku u kombise matimba yakwe yo lawula swilo swa ntumbuluko hi ku miyeta xidzedze. Kunene, ehansi ka Mfumo wa Kreste, vanhu a va nge chavi ku vavisiwa hi swidzedze, ku tsekatseka ka misava, tivholkheno, kumbe makhombo man’wana ya ntumbuluko. Leswi Yesu a nga Mutirhi la nga ni Vuswikoti loyi Yehovha a n’wi tirhiseke ku tumbuluxa misava ni leswi hanyaka eka yona, u yi tiva kahle ndlela leyi misava yi nga xiswona. Wa yi tiva ndlela yo tirhisa swilo leswi nga eka yona. Loko se ku fuma yena, misava leyi hinkwayo yi ta endliwa Paradeyisi.—Luka 23:43.
23. Xana Yesu u ta swi enerisa njhani swilaveko swa vanhu tanihi Hosi?
23 Ku vuriwa yini hi swilaveko swa vanhu? Leswi Yesu a swi koteke ku phamela magidi ya vanhu va xurha, hi swakudya switsongo, swa hi tiyisekisa leswaku loko se a fuma, ndlala a yi nge he vi kona. Ina, swakudya swo tala leswi kumekaka hinkwako, swi ta herisa ndlala hi laha ku nga heriki. (Pisalema 72:16) Vuswikoti bya yena byo tshungula vuvabyi byi hi kombisa leswaku lava vabyaka, lava nga voniki, lava feke tindleve, timbheveve ni swilema swi ta hanyisiwa—hi laha ku hetisekeke. (Esaya 33:24; 35:5, 6) Vuswikoti bya yena byo pfuxa vafi, bya hi tiyisekisa leswaku matimba lawa a nga na wona tanihi Hosi ya le tilweni u ta tirhisa wona ku pfuxa vanhu va ntsandza-vahlayi lava Tata wakwe a nga ta tsakela ku va tsundzuka.—Yohane 5:28, 29.
24. Loko hi ri karhi hi kambisisa matimba ya Yesu, hi fanele hi tsundzuka yini naswona ha yini?
24 Loko hi ri karhi hi kambisisa matimba ya Yesu, hi nga rivali leswaku N’wana loyi u tekelela Tata wakwe hi ku hetiseka. (Yohane 14:9) Kutani ke, leswi Yesu a ma tirhisisaka xiswona matimba ya yena, swi yi kombisa kahle ndlela leyi Yehovha a ma tirhisaka ha yona matimba ya yena. Hi xikombiso, anakanya hi musa lowu Yesu a wu kombiseke, loko a hanyisa munhu la nga ni nhlokonho. Hi ku susumetiwa hi ntwela-vusiwana, Yesu u khumbe wanuna loyi kutani a ku: “Ndza swi lava.” (Marka 1:40-42) Hi timhaka to fana ni leti, Yehovha kahle-kahle u hi byela leswaku, ‘Leyi hi yona ndlela leyi ndzi ma tirhisaka ha yona matimba ya mina!’ Xana leswi a swi ku endli leswaku u navela ku dzunisa Xikwembu xa hina xa matimba hinkwawo ni ku xi nkhensa hikwalaho ka leswi xi tirhisaka matimba ya xona hi ndlela leyi ya rirhandzu?
^ ndzim. 1 Swi tolovelekile leswaku ku va ni swidzedze hi xitshuketa eLwandle ra Galeliya. Leswi lwandle leri ri nga ehansi swinene (kwalomu ka timitara ta 200 ehansi ka vuandlalo bya lwandle), moya wa kona wu hisa ku tlula tindhawu leti nga ekusuhi, kutani leswi swi endla leswaku ku va ni swihuhuri. Swihuhuri swi tsemakanya swi huma hi le Ntshaveni ya Herimoni leyi nga en’walungwini, swi ya eNkoveni wa Yordani. Swidzedze swa kwalaho swo tlhandlamana kunene.
^ ndzim. 12 Ku engetela kwalaho, minkarhi yin’wana Tievhangeli ti katsakanya masingita yo tala. Hi xikombiso, “muti hinkwawo” wu tile wu ta n’wi vona kutani a tshungula vavabyi “vo tala.”—Marka 1:32-34.
^ ndzim. 19 Ku tshwutelela marha a ku ri ndlela kumbe xikombiso xo tshungula lexi amukelekaka exikarhi ka Vayuda ni Vamatiko, naswona ku tshungula hi ku tirhisa marha a swi tsariwile ematsalweni ya varhabi. Swi nga ha endleka Yesu a tshwutele marha ku komba wanuna loyi leswaku u lava ku n’wi hanyisa. Hambiswiritano, Yesu a a nga hanyisi hi ku tirhisa marha.
DYONDZA SWO TALA
“Mfumo Wa Wena A Wu Te”—Xana Wu Ta Fika Rini?
Ha yini hi nga tiyisekaka leswaku Hosi leyi totiweke hi Xikwembu yi ta teka magoza lama engetelekeke leswaku ku rhandza ka Xikwembu ku ta endliwa hi ku helela emisaveni?


c: text/html

text:
LANGUTELO RA BIBELE
Xivumbeko Xa Xikwembu
Xikwembu xi ni miri wa njhani?
“Xikwembu i Moya.”
—Yohane 4:24.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Bibele yi hlamusela Xikwembu tanihi xivumbiwa xa moya. (2 Vakorinto 3:17) Hikwalaho ka sweswo, xi tlakuke ngopfu eka hina naswona a hi nge swi koti ku twisisa ndlela leyi xi tlakukeke ha yona. Timotiya wo Sungula 1:17 yi vula leswaku Xikwembu i “Hosi leyi nga riki na makumu, leyi nga onhakiki, leyi nga vonakiki.” Nakambe Bibele yi ri: “A nga kona ni un’we la tshameke a vona Xikwembu.”—1 Yohane 4:12.
Muvumbi wa hina u tlakuke ngopfu eka hina lerova a hi nge swi twisisi leswaku u languteka njhani. Esaya 40:18 yi ri: “Xana n’wina mi nga xi fanisa na mani Xikwembu, naswona i xifaniso xihi lexi mi nga xi fanisaka na xona?” Hambi ku ri matilo lama hlamarisaka a ma nyawuli loko ma pimanisiwa ni Lowa Matimba Hinkwawo.—Esaya 40:22, 26.
Hambiswiritano, ku ni swivumbiwa swin’wana leswi nga kotaka ku vona Xikwembu hambi ku ri ku vulavula na xona hi ku kongoma. Ha yini? Hikuva na swona i swivumbiwa swa moya nakambe swi tshama etilweni. (1 Tihosi 22:21; Vaheveru 1:7) Malunghana ni swivumbiwa sweswo leswi nga ni matimba yo tlula ya munhu, leswi nakambe swi vuriwaka tintsumi, Yesu Kreste u te: “Minkarhi hinkwayo ti vona xikandza xa Tatana la nge tilweni.”—Matewu 18:10.
Xana Xikwembu xi kumeka kun’wana ni kun’wana minkarhi hinkwayo?
“Kutani mi fanele mi khongela hi ndlela leyi: ‘Tata wa hina la nge matilweni.’”—Matewu 6:9.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Bibele a yi dyondzisi leswaku Xikwembu xi kumeka kun’wana ni kun’wana minkarhi hinkwayo ku fana ni matimba yo karhi lama nga twisisekiki. Ematshan’weni ya sweswo, hilaha marito ya Yesu lama tsariweke eka Matewu 6:9 na 18:10 ma swi kombisaka hakona, Xikwembu i “Tatana” naswona xi tshama etilweni, ku nga “ndhawu ya [xona] yo tshama eka yona.”—1 Tihosi 8:43.
Loko nkarhi wa leswaku Yesu a dlayiwa wu tshinela, u te: “Ndzi siya misava, ndzi ya eka Tatana.” (Yohane 16:28) Endzhaku ka loko Kreste a file ivi a pfuxiwa tanihi xivumbiwa xa moya, u tlhandlukele “etilweni hi koxe, kutani a humelela emahlweni ka Xikwembu hi xiviri.”—Vaheveru 9:24.
Tinhla leti, leti vulavulaka hi Xikwembu i ta nkoka. Ha yini? Xo sungula, hikuva Xikwembu i munhu loyi hi nga kotaka ku dyondza ha yena hi tlhela hi tshinela eka yena. (Yakobo 4:8) Xa vumbirhi, ntiyiso malunghana ni Xikwembu wa hi sirhelela eka vugandzeri bya mavunwa byo tanihi ku gandzela swifaniso ni swilo leswi nga lo endliwa. Yohane wo Sungula 5:21 yi ri: “Vana lavatsongo, tivoneleni swifaniso.”
Vanhu va tumbuluxiwe njhani hi xifaniso xa Xikwembu?
“Xikwembu xi ya emahlweni xi tumbuluxa munhu hi xifaniso xa xona, xi n’wi tumbuluxe hi xifaniso xa Xikwembu; xi va tumbuluxe va ri waxinuna ni waxisati.”—Genesa 1:27.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Leswi hi nga vanhu, hi kota ku kombisa timfanelo ta Xikwembu to tanihi rirhandzu, vululami ni vutlhari. Entiyisweni, Bibele yi ri: “Leswi mi nga vana lava rhandzekaka, vanani vatekeleri va Xikwembu, mi hambeta mi famba erirhandzwini.”—Vaefesa 5:1, 2.
Nakambe Xikwembu xi hi tumbuluxe hi ri ni ntshunxeko wo tihlawulela, lowu endlaka leswaku hi kota ku hlawula ku endla leswinene kumbe leswo biha ni ku komba van’wana rirhandzu hi tindlela to hambana-hambana. (1 Vakorinto 13:4-7) Hi tlhela hi kota ku tiendlela swilo, ku tsakisiwa hi xilo xo saseka ni ku hlamarisiwa hi swilo leswi hlamarisaka leswi hi rhendzeleke. Ku tlula kwalaho, hi tumbuluxiwe hi ri ni ku navela ko dyondza hi Muvumbi wa hina ni ku rhandza kakwe.—Matewu 5:3.
Ndlela leyi ntiyiso wa Bibele wu nga ku pfunaka ha yona. Loko hi ya hi dyondza hi Xikwembu ni ku xi tekelela, hi ta ya hi hanya hi ndlela leyi a xi lava leswaku hi hanya ha yona eku sunguleni. Hikwalaho ka sweswo, hi ta tshama hi tsakile evuton’wini, hi enerisekile ni ku va ni ku rhula ka mianakanyo. (Esaya 48:17, 18) Xikwembu xa swi tiva leswaku timfanelo ta xona leti tsakisaka ti khumba timbilu ta vanhu, ti susumetela lava nga ni timbilu letinene leswaku va lunghekela ku famba egondzweni leri yisaka evuton’wini lebyi nga heriki.—Yohane 6:44; 17:3.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yeremiya 39:1-18
39 Hi lembe ra vukaye ra Sedekiyasi hosi ya Yuda, hi n’hweti ya vukhume,+ Nebukadretsara hosi ya Babilona ni vandla rakwe hinkwaro ra nyimpi a ta eYerusalema kutani a wu rhendzela.+2 Hi lembe ra vu-11 ra Sedekiyasi, hi n’hweti ya vumune, esikwini ra vukaye ra n’hweti, ku boxiwe muti.+3 Kutani tihosana hinkwato ta hosi ya Babilona ti nghena, ti tshama eNyangweni ya le Xikarhi,+ ku nga Negala-xarezere, Samigara-nebo, Sasekimi, Rabusarisi, Negala-xarezere lowa Murabumaga ni tihosana letin’wana hinkwato ta hosi ya Babilona.4 Kuteloko Sedekiyasi hosi ya Yuda ni vavanuna hinkwavo va nyimpi va va vona, va sungula ku baleka,+ va huma nivusiku emutini hi ndlela ya le ntangeni wa hosi,+ hi nyangwa leyi nga exikarhi ka marhangu mambirhi; va huma hi ndlela ya le Arabha.+5 Kutani vandla ra nyimpi ra Vakalidiya ri va hlongorisa,+ va kuma Sedekiyasi etimbaleni ta le kwandzasini ra Yeriko.+ Va n’wi teka, va n’wi yisa eka Nebukadretsara hosi ya Babilona eRibla+ etikweni ra Hamati+ leswaku a ta n’wi gweva.+6 Kutani hosi ya Babilona yi dlaya+ vana va Sedekiyasi eRibla ematihlweni ya yena,+ ni vanhu hinkwavo va xiyimo xa le henhla va tiko ra Yuda, hosi ya Babilona yi va dlaya.+7 Hiloko yi pfala mahlo+ ya Sedekiyasi, endzhaku ka sweswo yi n’wi boha hi tinketana ta koporo, leswaku yi n’wi tisa eBabilona.8 Kutani Vakalidiya va hisa yindlu+ ya hosi ni tindlu ta vanhu, va hirimuxa ni marhangu ya Yerusalema.+9 Kutani vanhu lava a va sele emutini, ni lava siyiweke lava weleke eka yena, ni vanhu hinkwavo lava a va sele, Nebuzaradani+ murhangeri wa varindzi+ u va yise evukhumbini eBabilona.+10 Kutani vanhu van’wana, swisiwana leswi a swi nga ri na nchumu, Nebuzaradani murhangeri wa varindzi u va siye etikweni ra Yuda;+ kutani a va nyika masimu ya vhinya ni mintirho yo sindzisiwa esikwini rero.+11 Ku tlula kwalaho, Nebukadretsara hosi ya Babilona u nyike xileriso malunghana na Yeremiya a tirhisa Nebuzaradani murhangeri wa varindzi, a ku:12 “N’wi teke kutani mahlo ya wena ma va ehenhla ka yena, u nga n’wi endli nchumu xo biha nikatsongo.+ Kambe leswi a nga ta ku byela swona, n’wi endlele swona.”+13 Hikwalaho Nebuzaradani+ murhangeri wa varindzi na Nebuxazibani lowa Murabusarisi na Negala-xarezere lowa Murabumaga, ni vakulukumba hinkwavo va hosi ya Babilona va rhumela rito;14 va tlhele va rhumela rito leswaku ku ya tekiwa Yeremiya eXivaveni xa Murindzi,+ a nyiketiwa eka Gedaliya+ n’wana wa Ahikama+ n’wana wa Xafani,+ leswaku a n’wi tisa endlwini yakwe, leswaku a tshama exikarhi ka vanhu.15 Kutani rito ra Yehovha ri fika eka Yeremiya loko a ha pfaleriwe eXivaveni xa Murindzi,+ ri ku:16 “Famba, u ya byela Ebedi-meleke+ lowa Muetiyopiya, u ku, ‘Yehovha wa mavuthu, Xikwembu xa Israyele, u te: “Waswivo, ndzi hetisisa marito ya mina ehenhla ka muti lowu hi khombo, ku nga ri hi leswinene,+ kunene ma ta hetiseka emahlweni ka n’wina esikwini rero.”’+17 “‘Ndzi ta ku kutsula esikwini rero,’+ ku vula Yehovha, ‘naswona a wu nge nyiketiwi evokweni ra vanhu lava u va chavaka.’+18 “‘Hikuva ndzi ta ku ponisa, naswona a wu nge dlayiwi hi banga; kunene moya-xiviri wa wena wu ta kotisa leswi phangiweke,+ hikuva u ndzi tshembile,’+ ku vula Yehovha.”


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | NDLELA LEYI U NGA PFUNEKAKA HA YONA LOKO U HLAYA BIBELE
I Yini Lexi Nga Endlaka Leswaku U Tsakela Ku Hlaya Bibele?
Xana ku hlaya Bibele swa phirha kumbe swa tsakisa? Swi titshege hi ndlela leyi u yi hlayaka ha yona. A hi xiyeni swilo leswi nga ku pfunaka leswaku u tsakela ku yi hlaya.
Hlawula Bibele leyi tsariweke hi ririmi leri u kotaka ku ri twisisa kahle. Loko u hlaya rungula leri tsariweke hi marito yo tika kumbe hi ndlela ya xikhale, swi ta endla leswaku u nga ri tsakeli rungula leri u ri hlayaka. Hikokwalaho, kuma Bibele leyi tsariweke hi ririmi leri u kotaka ku ri twisisa kahle naswona yi nga ta ku fikelela mbilu. Yi fanele yi va yi hundzuluxeriwe hi vukheta yi tlhela yi pakanisa. *
Tirhisa thekinoloji. Namuntlha Bibele ya kumaka ni le ka Internet, u nga ha yi kopa hi khompyuta, tablet kumbe foni leswaku u ta tihlayela yona. Tibibele tin’wana ti ni switirhisiwa leswi nga ku pfunaka leswaku u kota ku vona tindzimana tin’wana ta Tibibele tin’wana kumbe u pimanisa ndlela leyi ti hundzuluxeriweke ha yona. Loko u tsakela ku yingisela rungula ra Bibele leri rhekhodiweke, ra kumeka hi tindzimi tin’wana eka Internet. Vanhu vo tala va tsakela ku yingisela Bibele loko va tirhisa swo famba swa mani na mani, loko va ri karhi va hlantswa kumbe va endla mintirho yin’wana leyi endlaka leswaku va kota ku yingisela. Hlawula ndlela yin’we leyi u nga kotaka ku yi tirhisa.
Tirhisa swilo leswi nga ku pfunaka ku twisisa Bibele. Ku tirhisa swilo leswi nga ku pfunaka leswaku u hlaya Bibele swi nga ku pfuna leswaku u tsakela ku yi hlaya. Bibele yi ni mimepe ya tindhawu leti ku vulavuriwaka ha tona eBibeleni, leyi nga ku pfunaka leswaku u kota ku vona tindhawu leti u hlayaka ha tona. Swihloko leswi fanaka ni leswi nga eka magazini lowu kumbe leswi nga ehansi ka nhlokomhaka leyi nge “Tidyondzo Ta Bibele,” eka website ya jw.org/ts, swi nga ku pfuna leswaku u twisisa Bibele.
Ringeta tindlela to hambanahambana. Loko u vona onge swi ta ku tikela ku hlaya Bibele ku sukela eku sunguleni, hlawula xiphemu xo karhi xa yona lexi ku tsakisaka leswaku u sungula hi xona. Loko u lava ku hlaya hi vanhu lava dumeke eBibeleni, ringeta ku lava matsalwa lawa ma vulavulaka hi vona. Eka bokisi leri nge, “ Tiva Vanhu Lava Ku Vulavuriwaka Hi Vona eBibeleni,” ku ni swikombiso swa ndlela leyi u nga swi endlaka ha yona sweswo. Kumbexana u nga ha yi hlaya hi ku ya hi tinhlokomhaka, kumbe hi ku landzelana ka ndlela leyi timhaka ti endlekeke ha yona. Hlawula yin’we eka tindlela leti, leyi u vonaka onge yi nga ku pfuna.
^ ndzim. 4 Vanhu vo tala va xiye leswaku Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima ya pakanisa, ya tshembeka naswona yi twisiseka hi ku olova. Bibele leyi, yi kandziyisiwe hi Timbhoni ta Yehovha naswona yi kumeka hi tindzimi leti tlulaka 130. U nga kopa Bibele leyi eka website ya jw.org/ts kumbe u dawuniloda JW Library app. Loko u swi tsakela, Timbhoni ta Yehovha ti nga ku tisela Bibele ekaya ka wena.
DYONDZA SWO TALA
Xana Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Pakanisa?
Ha yini Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi hambanile ni vuhundzuluxeri byin’wana byo tala?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Deteronoma 11:1-32
11 “Kutani u fanele u rhandza Yehovha Xikwembu+ xa wena, u hetisisa mfanelo ya wena eka yena ni milawu yakwe ni swiboho swakwe swa vuavanyisi+ ni swileriso swakwe nkarhi hinkwawo.2 N’wina mi swi tiva kahle namuntlha (hikuva a ndzi vulavuli ni vana va n’wina lava va nga yi tivangiki naswona va nga yi vonangiki ndzayo ya Yehovha+ Xikwembu xa n’wina, vukulu+ byakwe, voko rakwe ra matimba ni voko+ rakwe leri tshambulutiweke,+3 kumbe swikombiso swakwe ni swiendlo swakwe leswi a swi endleke exikarhi ka Egipta+ eka Faro hosi ya Egipta ni le tikweni rakwe hinkwaro;4 kumbe leswi a swi endleke emavandleni ya nyimpi ya Egipta, etihancini takwe ni le makalichini yakwe ya nyimpi, leswi a endleke leswaku mati ya Lwandle ro Tshwuka ma funengeta swikandza swa swona loko swi va hlongorisa,+ kutani Yehovha a swi lovisa ku fikela esikwini+ leri;5 kumbe leswi a mi endleleke swona emananga ku fikela loko mi fika endhawini leyi;6 kumbe leswi a swi endleke hi Dathani, Abirama+ vana va Eliyabu, n’wana wa Ruveni, loko misava yi ahlamise nomu yi mita va mindyangu ya vona ni mintsonga ya vona ni xilo xin’wana ni xin’wana lexi hanyaka, lexi nga sala endzhaku ka vona exikarhi ka tiko hinkwaro ra Israyele);+7 hikuva mahlo ya n’wina ma vone swiendlo hinkwaswo leswikulu swa Yehovha leswi a swi endleke.+8 “Kutani mi fanele mi hlayisa nawu+ hinkwawo lowu ndzi mi lerisaka wona namuntlha, leswaku mi tiya, hakunene mi nghena mi teka tiko leri mi pelelaka eka rona ku ya ri teka,+9 nileswaku mi lehisa masiku+ ya n’wina emisaveni leyi Yehovha a yi hlambanyeleke ku yi nyika vatata wa n’wina ni mbewu+ ya vona, tiko leri khulukaka ntswamba ni vulombe.+10 “Hikuva tiko leri mi yaka ku ya ri teka a ri fani ni tiko ra Egipta leri mi humeke eka rona, laha a mi hamba mi byala mbewu ivi mi cheleta hi ku tirhisa nenge ku fana niloko mi cheleta ntanga wa matsavu.11 Kambe tiko leri mi pelelaka eka rona leswaku mi ri teka i tiko ra tintshava ni timbala.+ Ri nwa mati ya mpfula ya matilo;12 i tiko leri Yehovha Xikwembu xa n’wina a ri langutelaka. Mahlo+ ya Yehovha Xikwembu xa n’wina ma le henhla ka rona nkarhi hinkwawo, ku sukela eku sunguleni ka lembe ku ya eku heleni ka lembe.13 “Kutani loko hakunene mo yingisa swileriso+ swa mina leswi ndzi mi lerisaka swona namuntlha leswaku mi rhandza Yehovha Xikwembu xa n’wina naswona mi n’wi tirhela hi mbilu ya n’wina hinkwayo ni hi moya-xiviri+ wa n’wina hinkwawo,14 kunene tiko ra n’wina ndzi ta ri nyika mpfula hi nkarhi+ lowu vekiweke, mpfula ya xixikana ni mpfula+ ya ximun’wana, kunene mi ta hlengeleta mavele ya n’wina ni vhinyo ya n’wina yo nandziha ni mafurha ya n’wina.15 Kunene swifuwo+ swa n’wina ndzi ta swi nyika swimila ensin’wini ya n’wina, mi ta dya mi xurha.+16 Tivoneleni, leswaku mbilu ya n’wina yi nga tshuka yi yengiwa,+ ivi mi hambuka mi gandzela swikwembu swin’wana naswona mi swi nkhinsamela,+17 kutani ku hlundzuka ka Yehovha ku mi pfurhela, a pfala matilo leswaku ku nga ni mpfula,+ misava yi nga humesi swimila swa yona, n’wina mi boheka ku lova hi ku hatlisa etikweni lerinene leri Yehovha a mi nyikaka rona.+18 “Mi fanele mi tirhisa marito lawa ya mina embilwini+ ya n’wina ni le ka moya-xiviri wa n’wina, mi wa boha ma va xikombiso evokweni ra n’wina, ma fanele ma va vamba ra le mombyeni exikarhi ka mahlo+ ya n’wina.19 Mi fanele mi wa dyondzisa vana va n’wina, leswaku mi vulavula ha wona loko mi tshame endlwini ya n’wina niloko mi famba egondzweni niloko mi etlela niloko mi pfuka.+20 Mi fanele mi wa tsala ehenhla ka marimba ya yindlu ya n’wina ni le tinyangweni+ ta n’wina,21 leswaku masiku ya n’wina ni masiku ya vana va n’wina ma ta andza+ emisaveni leyi Yehovha a yi hlambanyeleke ku yi nyika vatata+ wa n’wina, ma fana ni masiku ya matilo ehenhla ka misava.+22 “Hikuva loko mi hlayisa swileriso+ leswi hinkwaswo leswi ndzi mi lerisaka swona hi ku tiya, mi swi endla, leswaku mi rhandza Yehovha Xikwembu+ xa n’wina, leswaku mi famba etindleleni+ takwe hinkwato naswona mi n’wi namarhela,+23 Yehovha na yena u ta hlongola matiko lawa hinkwawo hikwalaho ka n’wina,+ kunene mi ta hlongola matiko lamakulu ni yo tala ku mi tlula.+24 Ndhawu yin’wana ni yin’wana leyi nkondzo wa nenge wa n’wina wu nga ta yi kandziya, yi ta va ya n’wina.+ Ndzilakana+ wa n’wina wu ta sukela emananga ku ya eLebanoni, ku suka eNambyeni, nambu wa Yufrata ku ya elwandle ra le vupela-dyambu.25 A ku na munhu la nga ta yima a tiya ku lwa na n’wina.+ Yehovha Xikwembu xa n’wina u ta veka ku chavisa ka n’wina ni ku chaviwa ka n’wina emahlweni ka xikandza xa tiko+ hinkwaro leri mi nga ta ri kandziya, hilaha a mi tshembiseke hakona.26 “Maswivo, ndzi veka nkateko ni ndzhukano+ emahlweni ka n’wina namuntlha:27 nkateko, ntsena loko mi yingisa swileriso swa Yehovha Xikwembu+ xa n’wina leswi ndzi mi lerisaka swona namuntlha;28 ni ndzhukano,+ loko mo ka mi nga yingisi swileriso swa Yehovha Xikwembu+ xa n’wina kutani mi hambuka endleleni leyi ndzi mi lerisaka yona namuntlha, leswaku mi landzela swikwembu swin’wana leswi mi nga swi tivangiki.29 “Kutaku loko Yehovha Xikwembu xa wena a ku tisa etikweni leri u yaka eka rona ku ya ri teka,+ u fanele u tlhela u huwelela nkateko eNtshaveni ya Gerizimu+ naswona u huwelela ndzhukano eNtshaveni ya Ebali.+30 Xana a ti le tlhelweni ra Yordani ku kongoma evupela-dyambu, etikweni ra Vakanana lava tshamaka eArabha,+ emahlweni ka Giligala,+ etlhelo ka mirhi leyikulu ya More?+31 Hikuva mi pela Yordani, mi ya nghena mi teka tiko leri Yehovha Xikwembu xa n’wina xi mi nyikaka rona, mi fanele mi ri teka naswona mi tshama eka rona.+32 Kutani mi fanele mi xiya ku hetisisa swileriso hinkwaswo ni swiboho swa vuavanyisi+ leswi ndzi swi vekaka emahlweni ka n’wina namuntlha.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Vakorinto 15:1-58
15 Vamakwerhu, ndzi mi tivisa mahungu+ lamanene lawa ndzi ma vuleke eka n’wina,+ lawa na n’wina mi ma amukeleke, lawa nakambe mi yimaka+ eka wona,2 lawa nakambe mi ponisiwaka+ ha wona, hi ku vulavula loku ndzi vuleke mahungu lamanene hakona eka n’wina, loko mi khoma swi tiya eka wona, handle ka loko entiyisweni mi ve vapfumeri mi nga ri na xikongomelo.+3 Hikuva exikarhi ka swilo swo sungula leswi na mina ndzi swi amukeleke,+ ndzi hundzisele eka n’wina leswaku Kreste u fele swidyoho swa hina hi ku ya hi Matsalwa;+4 ni leswaku u lahliwile,+ ina, leswaku u pfuxiwile+ esikwini ra vunharhu+ hi ku ya hi Matsalwa;+5 ni leswaku u humelele eka Khefasi,+ ivi a humelela eka lava 12.+6 Endzhaku ka sweswo u humelele eka vamakwerhu vo tlula 500 hi nkarhi wun’we, lava vo tala va vona va ha riki kona nisweswi,+ kambe van’wana va etlele eku feni.7 Endzhaku ka sweswo u humelele eka Yakobo,+ kutani a humelela eka vaapostola+ hinkwavo;8 kambe eku heteleleni ka hinkwaswo u humelele ni le ka mina,+ tanihi le ka munhu la velekiweke ku nga si fika nkarhi wa kona.9 Hikuva hi mina lontsongo+ eka vaapostola, naswona a ndzi faneleki ku vuriwa muapostola, hikuva ndzi xanise+ vandlha ra Xikwembu.10 Kambe ndzi leswi ndzi nga swona hi musa lowu nga faneriwiki+ wa Xikwembu. Naswona musa wa xona lowu nga faneriwiki lowu ndzi kombiweke wona a wu kumekanga wu ri wa hava,+ kambe ndzi tirhe ku va tlula hinkwavo,+ kambe a hi mina, i musa lowu nga faneriwiki wa Xikwembu lowu wu nga na mina.+11 Hambiswiritano, ku nga khathariseki leswaku hi mina kumbe hi vona, hi chumayela hi ndlela yoleyo, naswona n’wina mi kholwe+ hi ndlela yoleyo.12 Kutani loko ku chumayeriwa Kreste leswaku u pfuxiwile eka lava feke,+ swi endlekisa ku yini leswaku van’wana exikarhi ka n’wina va vula leswaku ku pfuka ka vafi+ a ku kona?13 Loko hakunene ku pfuka ka vafi ku nga ri kona, na Kreste a nga pfuxiwanga.+14 Kambe loko Kreste a nga pfuxiwanga, ku chumayela ka hina i ka hava hakunene, ni ripfumelo ra hina i ra hava.+15 Ku tlula kwalaho, hi kumiwa hi ri timbhoni ta mavunwa malunghana ni Xikwembu,+ hikuva hi nyikele vumbhoni+ lebyi solaka Xikwembu bya leswaku xi pfuxe Kreste,+ kasi a xi n’wi pfuxanga, loko lava feke va nga ta pfuxiwa+ hakunene.16 Hikuva loko lava feke va nga ta pfuxiwa, na Kreste a nga pfuxiwanga.17 Ku tlula kwalaho, loko Kreste a nga pfuxiwanga, ripfumelo ra n’wina a ri tirhi nchumu; ma ha ri eswidyohweni+ swa n’wina.18 Entiyisweni, ni lava va etleleke eku feni evun’weni+ na Kreste va lovele+ makumu.19 Loko hi ve ni ntshembo eka Kreste+ evuton’wini lebyi ntsena, hi hina hi faneleke ku tweriwa vusiwana ngopfu ku tlula vanhu hinkwavo.20 Hambiswiritano, Kreste se u pfuxiwile eka lava feke,+ a va xirhangana+ xa lava va etleleke eku feni.+21 Hikuva tanihi leswi rifu+ ri nga kona hikwalaho ka munhu, ni ku pfuka ka vafi+ ku va kona hikwalaho ka munhu.22 Hikuva tanihi leswi hinkwavo va faka+ eka Adamu, kutani hinkwavo va ta hanyisiwa+ eka Kreste.23 Kambe un’wana ni un’wana exiyin’weni xa yena: Kreste a va swirhangana,+ ku landzela lava nga va Kreste hi nkarhi wa vukona+ bya yena.24 Endzhaku ku fika makumu, loko a nyiketa mfumo eka Xikwembu tlhelo Tata wa yena, loko a herise hulumendhe hinkwayo ni vulawuri ni vuhosi+ hinkwabyo.25 Hikuva u fanele a va hosi ku fikela loko Xikwembu xi veke valala hinkwavo ehansi ka milenge+ ya yena.26 Rifu i nala wo hetelela la nga ta herisiwa.+27 Hikuva Xikwembu “xi veke swilo hinkwaswo ehansi ka milenge+ ya yena.” Kambe loko xi vula leswaku ‘swilo hinkwaswo swi vekiwe ehansi,’+ swi le rivaleni leswaku xona lexi vekeke swilo hinkwaswo ehansi ka yena+ a xi katsiwi.28 Kambe loko swilo hinkwaswo swi ta va swi vekiwe ehansi ka yena,+ kutani N’wana na yena u ta tiveka ehansi ka xona+ lexi vekeke swilo hinkwaswo ehansi ka yena, leswaku Xikwembu xi va swilo hinkwaswo eka vanhu hinkwavo.+29 Loko swi nga ri tano, va ta endla yini lava va khuvuriwaka hi xikongomelo xa ku va lava feke?+ Loko lava feke va nga ta pfuxiwa nikatsongo,+ ha yini na vona va khuvuriwa+ hi xikongomelo xa leswaku va va tano?30 Ha yini na hina hi va ekhombyeni nkarhi+ wun’wana ni wun’wana?31 Siku ni siku ndzi langutana ni rifu.+ Leswi ndzi swi tiyisekisa hi ku khana+ ha n’wina vamakwerhu, loku ndzi nga na kona eka Kreste Yesu Hosi ya hina.32 Loko, ku fana ni vanhu, ndzi lwe ni swivandzana le Efesa,+ ndzi pfuneka ha yini? Loko lava feke va nga ta pfuxiwa, “a hi dyeni hi nwa, hikuva mundzuku hi ta fa.”+33 Mi nga xisiwi. Vunakulobye byo biha byi onha mikhuva+ leyi pfunaka.34 Xalamukani mi va ni mianakanyo leyi hlutekeke+ hi ku landza ku lulama, naswona mi nga hanyi hi xidyoho, hikuva van’wana a va xi tivi Xikwembu.+ Leswi ndzi swi vulela ku mi khomisa tingana.+35 Nilokoswiritano, un’wana u ta ku: “Lava feke va ta pfuxiwa njhani? Ina, xana va ta huma+ hi miri wa muxaka muni?”36 Wena munhu loyi a nga anakanyiki! Lexi u xi byalaka a xi hanyi loko xi nga sungulanga xi fa;+37 naswona loko ku ri lexi u xi byalaka, a wu byali miri lowu nga ta mila, kambe u byala ndzoho+ leyi nga riki na nchumu, yi nga va ya koroni kumbe yin’wana ni yin’wana ya leti seleke;38 kambe Xikwembu xi yi nyika miri+ hilaha xi+ rhandzaka hakona, mbewu yin’wana ni yin’wana yi va ni miri wa yona n’wini.39 Nyama hinkwayo a hi nyama yin’we, kambe ku ni ya vanhu, naswona ku ni nyama yin’wana ya tihomu, ni nyama yin’wana ya tinyenyana, ni yin’wana ya tinhlampfi.+40 Naswona ku ni mimiri ya le tilweni+ ni mimiri+ ya le misaveni; kambe ku vangama+ ka mimiri ya le tilweni i ka muxaka wun’wana, ni ka mimiri ya le misaveni i ka muxaka wun’wanyana.41 Ku vangama ka dyambu+ i ka muxaka wun’wana, ni ku vangama ka n’weti+ i ka muxaka wun’wana, ni ku vangama ka tinyeleti+ i ka muxaka wun’wanyana; entiyisweni tinyeleti ta hambana hi ku vangama ka tona.42 Ni ku pfuka ka vafi+ ku tano. Wu byariwa wu ri lowu onhakaka, wu pfuxiwa wu ri lowu nga onhakiki.+43 Wu byariwa wu ri lowu tsongahatekaka,+ wu pfuxiwa wu ri lowu vangamaka.+ Wu byariwa wu ri lowu tsaneke,+ wu pfuxiwa wu ri ni matimba.+44 Wu byariwa wu ri miri wa nyama,+ wu pfuxiwa wu ri miri wa moya.+ Loko ku ri ni miri wa nyama, ni wa moya wu kona.45 Nakambe swi tsariwe hi ndlela leyi: “Munhu wo sungula Adamu u ve moya-xiviri+ lowu hanyaka.” Adamu lowo hetelela u ve moya+ lowu nyikaka+ vutomi.46 Nilokoswiritano, wo sungula a hi wa moya, kambe i wa nyama, kutani ku landzela lowu nga wa moya.+47 Munhu wo sungula u huma emisaveni naswona u endliwe hi ntshuri;+ munhu wa vumbirhi u huma etilweni.+48 Leswi loyi a endliweke hi ntshuri+ a nga swona, hi leswi lava va endliweke hi ntshuri va nga swona na vona; leswi loyi a nga wa le tilweni+ a nga swona, hi leswi lava va nga va le tilweni va nga swona.+49 Naswona leswi hi ambaleke xifaniso+ xa loyi a endliweke hi ntshuri, hi ta ambala ni xifaniso+ xa lowa le tilweni.50 Hambiswiritano, ndza mi byela vamakwerhu, nyama ni ngati a swi nge yi dyi ndzhaka ya mfumo+ wa Xikwembu, ni ku onhaka a ku nge yi dyi ndzhaka ya ku nga onhaki.+51 Maswivo! Ndzi mi byela xihundla xo kwetsima: A hi hinkwerhu hi nga ta etlela eku feni, kambe hinkwerhu hi ta hundzuriwa,+52 hi nkarhinyana, hi ku tsopeta ka tihlo, hi nkarhi wa nanga yo hetelela. Hikuva mhalamhala+ yi ta rila, ivi vafi va pfuxiwa va ri lava nga onhakiki, kutani hi ta hundzuriwa.53 Hikuva nchumu lowu wu onhakaka wu fanele ku ambala ku ka wu nga onhaki,+ ni nchumu lowu wu faka,+ wu fanele wu ambala ni ku ka wu nga fi.54 Kambe loko nchumu lowu wu onhakaka wu ambala ku ka wu nga onhaki, ni nchumu lowu wu faka wu ambala ku ka wu nga fi, kutani ku ta endleka rito leri tsariweke, leri nge: “Rifu+ ri miteriwa makumu.”+55 “Rifu, ku hlula ka wena ku kwihi ke? Rifu, ndzhombo+ wa wena wu kwihi ke?”56 Ndzhombo+ lowu tswalaka rifu i xidyoho, kambe matimba ya xidyoho i Nawu.+57 Kambe a ku nkhensiwe Xikwembu, hikuva xi hi nyika ku hlula hi Hosi ya hina Yesu Kreste!+58 Hikwalaho, vamakwerhu lava rhandzekaka, tserhamani,+ mi nga tsekatsekisiwi, nkarhi hinkwawo mi va ni swo tala swo swi endla entirhweni wa Hosi,+ mi ri karhi mi tiva leswaku ntirho wa n’wina a hi wa hava+ eHosini.


text:
Tekelelani Ku Titsongahata Ni Ntwela-vusiwana Wa Yesu
“Kreste u xanisekele n’wina, a mi siyela ntila leswaku mi landzelerisisa mikondzo yakwe.”—1 PETRO 2:21.
1. Ha yini ku tekelela Yesu swi hi tshineta eka Yehovha?
HAKANYINGI hi ringeta ku tekelela munhu loyi hi rhandzaka vumunhu byakwe. Eka vanhu hinkwavo lava tshameke va hanya, hi fanele hi tekelela Yesu Kreste. Ha yini? Yesu u tshame a ku: “Loyi a ndzi voneke u vone na Tatana.” (Yohane 14:9) Yesu u vule leswi hikwalaho ka leswi a tekelelaka vumunhu bya Tata wakwe hi ku helela. Hikwalaho loko hi dyondza hi Yesu, hi dyondza hi Yehovha. Naswona loko hi tekelela Yesu, hi tshinela eka Yehovha, Munhu la tlakukeke swinene evuakweni hinkwabyo. Mawaku lunghelo ronghasi!
2, 3. (a) Ha yini Yehovha a hi hlamusele hi vuenti hi vutomi bya Yesu naswona i yini leswi Xikwembu xa hina xi languteleke leswaku hi swi endla? (b) Hi ta bula hi yini exihlokweni lexi ni lexi landzelaka?
2 EBibeleni, Yehovha u hi hlamusele hi vuenti hi vutomi bya Yesu. Ha yini? Hikuva Xikwembu xa hina xi lava hi tiva N’wana wa xona leswaku hi ta n’wi tekelela swinene. (Hlaya 1 Petro 2:21.) EBibeleni, xikombiso lexi Yesu a hi vekeleke xona xi fanisiwa ni mikondzo. Xana sweswo swi vula yini? Yehovha u lava leswaku hi landzela mikondzo ya N’wana wakwe, leswi vulaka ku tekelela hinkwaswo leswi Yesu a swi endleke. Entiyisweni, Yesu a a hetisekile, kutani Yehovha a nga langutelanga leswaku hi tekelela N’wana wakwe hi ku hetiseka. Ku ri na sweswo, Xikwembu xi lava leswaku hi endla leswi hi nga swi kotaka leswaku hi tekelela Yesu.
3 A hi kambisiseni timfanelo tin’wana ta Yesu letinene. Exihlokweni lexi, hi ta bula hi ku titsongahata ni ntwela-vusiwana wakwe. Exihlokweni lexi landzelaka, hi ta bula hi xivindzi ni ku twisisa kakwe. Hi ta hlamula swivutiso swinharhu malunghana ni mfanelo ha yin’we: Xana yi vula yini? Yesu u yi kombise njhani mfanelo yoleyo? Hi nga n’wi tekelela njhani?
YESU WA TITSONGAHATA
4. Xana swi vula yini ku titsongahata?
4 I yini ku titsongahata? Vanhu vo tala lava titlakusaka va anakanya leswaku ku titsongahata i xikombiso xa ku tsana kumbe ku nga titshembi. Kambe xana sweswo i ntiyiso? Entiyisweni, leswaku hi titsongahata swi lava leswaku hi titshemba hi tlhela hi va ni xivindzi. Ku titsongahata i rito-fularha ra ku tikukumuxa ni ku tikurisa. Leswaku hi titsongahata, hi fanele hi rhanga hi va ni langutelo lerinene hi hina vini. Hi xikombiso, xihlamusela-marito xin’wana xa Bibele xi ri: “Ku titsongahata i ku tiva ndlela leyi hi nga va xiyimo xa le hansi ha yona emahlweni ka Xikwembu.” Nakambe, loko hi titsongahata, a hi nge titeki hi antswa ku tlula vanhu van’wana. (Varhoma 12:3) A swi olovi ku kombisa mfanelo leyi tanihi leswi hi nga hetisekangiki. Kambe hi nga dyondza ku titsongahata loko hi anakanyisisa hi vukulu bya Yehovha hi tlhela hi tekelela xikombiso xa Yesu.
Loko hi titsongahata, a hi nge titeki hi antswa ku tlula vanhu van’wana
5, 6. (a) I mani Mikayele ntsumi leyikulu? (b) Mikayele u wu kombise njhani moya wa ku titsongahata?
5 Yesu u swi kombise njhani leswaku wa titsongahata? N’wana wa Xikwembu a a titsongahata minkarhi hinkwayo, loko a ha ri ntsumi leyi nga ni matimba etilweni ni loko a ri munhu la hetisekeke laha misaveni. A hi kambisiseni swikombiso swi nga ri swingani.
6 Langutelo rakwe. Ebukwini ya Bibele ya Yudha, hi hlaya hi vutomi bya Yesu loko a nga si ta laha misaveni. (Hlaya Yudha 9.) Mikayele ntsumi leyikulu, ku nga Yesu u “ve ni njhekanjhekisano na Diyavulosi” naswona ‘u kanetane’ ni munhu yoloye wo homboloka “hi ntsumbu wa Muxe.” Endzhaku ka loko Muxe a file, Yehovha u lahle ntsumbu wakwe endhawini leyi a wu nga ta kuma hi munhu. (Deteronoma 34:5, 6) Kumbexana Diyavulosi a a lava ku ringa Vaisrayele leswaku va tirhisa ntsumbu wa Muxe evugandzerini bya mavunwa. Ku nga khathariseki xikongomelo xo biha lexi Diyavulosi a a ri na xona, hi xivindzi Mikayele u n’wi siverile. Buku yin’wana ya tinhlamuselo yi vula leswaku marito lama nge u “ve ni njhekanjhekisano” ni leri nge u ‘kanetane,’ ma tlhela ma tirhisiwa ku hlamusela ku “tenga” naswona ma nga ha vula leswaku “Mikayele ‘a nga n’wi pfumelelanga Diyavulosi’ ku teka ntsumbu wa Muxe.” Kambe, ntsumi leyi leyikulu a yi swi tiva leswaku a yi nga ri na vulawuri hinkwabyo. Kutani mhaka leyi yi yi siyele Yehovha, Muavanyisi la Tlakukeke, loyi ku nga yena ntsena a nga ni mfanelo yo avanyisa Sathana. Hakunene Yesu u kombise moya wa ku titsongahata!
Yesu hi ku titsongahata u endle hinkwaswo leswi Yehovha a n’wi byeleke leswaku a swi endla, “ku ya fika eku feni”
7. Yesu u swi kombise njhani leswaku wa titsongahata hi mavulavulelo ni hi swiendlo swakwe?
7 Loko Yesu a ha ri laha misaveni, u tlhele a kombisa ku titsongahata hi ndlela leyi a a vulavula ha yona ni hi swilo leswi a a swi endla. Mavulavulelo yakwe. Yesu a a nga lavi ku tikokela mahlo swi nga fanelanga. Ematshan’weni ya sweswo, a a lava leswaku ku vangama hinkwako ku ya eka Tata wakwe. (Marka 10:17, 18; Yohane 7:16) Yesu a nga si tshama a vulavula ni vadyondzisiwa vakwe hi ndlela leyi va endleke va titwa va ri swiphukuphuku kumbe va ri va xiyimo xa le hansi. Ku ri na sweswo, u va xiximile a tlhela a kombisa leswaku wa va tshemba hi ku va bumabumela hikwalaho ka timfanelo ta vona letinene. (Luka 22:31, 32;Yohane 1:47) Swiendlo swakwe. Yesu u hlawule ku hanya vutomi byo olova, a a nga ri na swilo swo tala leswi vonakaka. (Matewu 8:20) A a tiyimiserile ku endla ntirho wa xiyimo xa le hansi lowu van’wana a va nga swi lavi ku wu endla. (Yohane 13:3-15) U tlhele a veka xikombiso lexi hetisekeke xa ku titsongahata hi ku yingisa. (Hlaya Vafilipiya 2:5-8.) Ku hambana ni vanhu lava titlakusaka lava nga swi laviki ku yingisa van’wana, Yesu hi ku titsongahata u endle hinkwaswo leswi Yehovha a n’wi byeleke leswaku a swi endla, “ku ya fika eku feni.” Swi le rivaleni leswaku Yesu, N’wana wa munhu, a a ri ni “mbilu yo titsongahata.”—Matewu 11:29.
TEKELELANI KU TITSONGAHATA KA YESU
8, 9. Hi nga swi kombisa njhani leswaku ha titsongahata?
8 Hi nga ku tekelela njhani ku titsongahata ka Yesu? Langutelo ra hina. Loko hi titsongahata, hi kombisa leswaku ha swi tiva leswaku a hi na vulawuri hinkwabyo. Hikwalaho, ha swi tiva leswaku a hi na yona mfanelo yo avanyisa vanhu van’wana. A hi nge va xopaxopi kumbe hi kanakana swikongomelo swa vona. (Luka 6:37; Yakobo 4:12) Ku titsongahata ku hi pfuna leswaku hi papalata ku va lava “lulameke ku tlula mpimo.” Leswi swi vula leswaku a hi nge titeki hi antswa ku tlula lava nga riki na vuswikoti kumbe malunghelo yo fana ni lawa hi nga na wona. (Eklesiasta 7:16) Vakulu lava titsongahataka a va titeki va antswa ku tlula vamakwavo va vona va xinuna ni va xisati. Ematshan’weni ya sweswo, varisi lava lava nga ni rirhandzu va “teka van’wana va ri lava tlakukeke,” leswi vulaka leswaku va teka van’wana va ri va nkoka swinene ku va tlula.—Vafilipiya 2:3; Luka 9:48.
9 Anakanya hi W. J. Thorn, loyi a a ri mulanguteri la famba-fambaka ku sukela hi 1894. Endzhaku ka malembe yo tala, u nyikiwe ntirho wo khathalela tihuku le Kingdom Farm en’walungwini wa New York. Loko Makwerhu Thorn a vona onge a a fanele a endla ntirho wa nkoka swinene, a a tibyela a ku: “Wena ntshurinyana wa misava. Xana u na yini xo tinyungubyisa ha xona ke?” (Hlaya Esaya 40:12-15.) Hakunene a a titsongahata!
10. Hi nga swi kombisa njhani leswaku ha titsongahata hi mavulavulelo ni hi swiendlo swa hina?
10 Mavulavulelo ya hina. Loko hi titsongahata hakunene, swi ta vonaka hi ndlela leyi hi vulavulaka ha yona ni vanhu van’wana. (Luka 6:45) Loko hi vulavula na vona, a hi nge dzikisi mianakanyo eka malunghelo ya hina ni le ka swilo leswi hi swi endleke. (Swivuriso 27:2) Ematshan’weni ya sweswo, hi ta bumabumela vamakwerhu va xinuna ni va xisati hikwalaho ka swilo leswinene leswi va swi endlaka hi tlhela hi languta timfanelo letinene ni vuswikoti bya vona. (Swivuriso 15:23) Swiendlo swa hina. Vakreste lava titsongahataka a va ringeti ku va ni ndhuma kumbe ku va va nkoka emisaveni leyi. Ku ri na sweswo, va hlawula ku hanya vutomi byo olova, hambi ku ri ku endla ntirho wa xiyimo xa le hansi, leswaku va tirhela Yehovha hilaha va nga kotaka hakona. (1 Timotiya 6:6, 8) Xa nkoka swinene, hi nga kombisa leswaku ha titsongahata hi ku va lava yingisaka. Hi fanele hi titsongahata leswaku hi ta “[yingisa] lava rhangelaka” evandlheni hi tlhela hi amukela ni ku landzela nkongomiso wa nhlengeletano ya Yehovha.—Vaheveru 13:17.
YESU U NI NTWELA-VUSIWANA
11. Swi vula yini ku va ni ntwela-vusiwana?
11 Ntwela-vusiwana wu fambisana ni rirhandzu. Matsalwa ma vula leswaku Yehovha na Yesu va kombisa ntwela-vusiwana lowukulu ni rirhandzu. (Luka 1:78; 2 Vakorinto 1:3; Vafilipiya 1:8) Malunghana ni leswi Matsalwa ma swi vulaka hi ntwela-vusiwana, buku yin’wana leyi hlamuselaka Bibele yi ri: “Ku kombisa ntwela-vusiwana a swi vuli ku twela lava lavaka ku pfuniwa ntsena. Kambe swi vula ku khathala swinene ni ku pfuneta hi ku teka goza leri nga ta antswisa vutomi bya vanhu van’wana.” Ntwela-vusiwana hi wona wu susumetaka munhu ku endla tano. Munhu loyi a nga ni ntwela-vusiwana u susumeteleka ku antswisa vutomi bya vanhu van’wana.
12. I yini leswi kombisaka leswaku Yesu u twele vanhu vusiwana naswona ntwela-vusiwana wakwe wu n’wi susumetele ku endla yini?
12 Yesu u wu kombise njhani ntwela-vusiwana? Ku khumbeka ka yena ni swiendlo swa yena swa ntwela-vusiwana. Yesu u va twele vusiwana vanhu van’wana. Loko a vona munghana wakwe Mariya ni van’wana va ri karhi va rila hileswi Lazaro a a file, Yesu u rile na vona. (Hlaya Yohane 11:32-35.) Kutani, ntwela-vusiwana lowu endleke leswaku a pfuxa n’wana wa noni wa jaha wu n’wi susumetele ku pfuxa Lazaro. (Luka 7:11-15; Yohane 11:38-44) Ntwela-vusiwana lowu a wu kombiseke wu endle leswaku Lazaro a kuma lunghelo ro ya hanya etilweni. Emahlweninyana ka kwalaho, Yesu u wu ‘twele vusiwana’ ntshungu lowu wu teke eka yena. Ntwela-vusiwana wakwe wu n’wi susumetele “ku wu dyondzisa swilo swo tala.” (Marka 6:34) Sweswo swi endle leswaku vutomi bya lava landzeleke tidyondzo takwe byi cinca. Yesu a a nga tweli vanhu ntsena. Ntwela-vusiwana wakwe wu tlhele wu n’wi susumetela ku pfuna vanhu lava a va lava ku pfuniwa.—Matewu 15:32-38; 20:29-34; Marka 1:40-42.
13. Yesu u vulavule njhani ni van’wana hi ndlela ya ntwela-vusiwana? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
13 Marito yakwe ya ntwela-vusiwana. Ntwela-vusiwana wa Yesu wu n’wi susumetele ku vulavula ni vanhu van’wana hi ndlela ya musa, ngopfu-ngopfu lava tshikileriweke. Muapostola Matewu u tshahe marito lawa Esaya a ma vuleke malunghana na Yesu. Esaya u te: “Ku hava rihlanga leri khinyekeke leri a nga ta ri pfotlosa; naswona rivoni ra ngoti leri ketimelaka a nge ri timi.” (Esaya 42:3; Matewu 12:20) Xana marito wolawo a ma vula yini? Yesu a a nga va khomi hi ndlela yo biha vanhu van’wana kumbe ku va xanisa. Ku ri na sweswo, u vulavule na vona hi ndlela leyi va phyuphyiseke. U chumayele rungula leri nyikaka ntshembo eka “lava vavisekeke mbilu.” (Esaya 61:1) U rhambe vanhu lava a va ‘tirha hi matimba ni lava a va tikeriwa’ leswaku va ta eka yena va ta ‘phyuphyisiwa.’ (Matewu 11:28-30) U tshembise vadyondzisiwa vakwe leswaku Xikwembu xa khathala hi mugandzeri un’wana ni un’wana wa xona, ku katsa ni “lavatsongo” kumbe lava misava a yi va teka va nga ri va nkoka.—Matewu 18:12-14; Luka 12:6, 7.
TEKELELANI NTWELA-VUSIWANA WA YESU
14. Hi nga swi kombisa njhani leswaku ha khumbeka hi van’wana?
14 Hi nga wu tekelela njhani ntwela-vusiwana wa Yesu? Ku khumbeka ka hina. Bibele yi hi byela leswaku hi tikarhatela ku kombisa “xinakulobye lexikulu xa tintswalo,” hambiloko swi nga tiendlekeli hi ntumbuluko eka hina. Sweswo swi fambisana ni “vumunhu lebyintshwa” lebyi Yehovha a languteleke leswaku Vakreste hinkwavo va byi ambala. (Hlaya Vakolosa 3:9, 10, 12.) U nga swi kombisa njhani leswaku wa khumbeka? Bibele yi ri: “Ndlandlamukani.” (2 Vakorinto 6:11-13) Yingiserisisa loko munhu un’wana a ku byela ndlela leyi a titwaka ha yona ni leswi n’wi vilerisaka. (Yakobo 1:19) Anakanyisisa hi mhaka yoleyo kutani u tivutisa: ‘Loko a ndzi ri exiyin’weni lexi a nga eka xona, a ndzi ta titwa njhani? I yini leswi a ndzi ta swi lava?’—1 Petro 3:8.
15. I yini leswi hi nga swi endlaka leswaku hi pfuna lava nga ha vaka va feriwile kumbe lava xanisekaka?
15 Swiendlo swa hina swa ntwela-vusiwana. Ntwela-vusiwana wu hi susumetela ku pfuna van’wana, ngopfu-ngopfu lava feriweke kumbe lava xanisekaka. Hi nga va pfuna njhani? Varhoma 12:15 yi ri: “Mi rila ni vanhu lava rilaka.” Minkarhi yo tala, vanhu va lava ku chaveleriwa ku tlula ku tlhantlheriwa swiphiqo swa vona. Va lava munghana loyi a khathalaka hi vona ni loyi a va yingiselaka. Makwerhu un’wana wa xisati lo yi a chaveleriweke hi vamakwerhu va xinuna ni va xisati endzhaku ka loko n’wana wakwe wa nhwanyana a file u ri, “Ndzi swi tlangerile loko vamakwerhu va tile va ta rila na mina.” Hi nga tlhela hi kombisa ntwela-vusiwana hi ku endla swilo leswi nga ta pfuna van’wana. Kumbexana ku ni noni leyi lavaka ku lunghiseriwa swo karhi endlwini ya yona. Kumbe swi nga ha endleka ku ri ni Mukreste la dyuhaleke loyi a lavaka ku yisiwa eminhlanganweni, ensin’wini kumbe eka dokodela. Hambi ku ri nchumu wutsongo lowu kombisaka musa wu nga antswisa vutomi bya munhu. (1 Yohane 3:17, 18) Xa nkoka swinene, hi nga kombisa van’wana ntwela-vusiwana hi ku endla leswi hi nga swi kotaka leswaku hi va chumayela mahungu lamanene. Leyi hi yona ndlela leyinene yo antswisa vutomi bya vanhu va timbilu letinene!
16. Hi nga va khutaza njhani vanhu lava karhatekeke?
16 Marito ya hina ya ntwela-vusiwana. Ku khumbeka ka hina ku ta hi susumetela ku “[vulavula] hi ku chavelela eka mimoya-xiviri leyi karhatekeke.” (1 Vatesalonika 5:14) Hi nga va khutaza njhani? Hi nga va byela ndlela leyi hi khathalaka ha yona ha vona. Hi nga va bumabumela hi tlhela hi va pfuna va vona timfanelo ta vona letinene ni vuswikoti bya vona. Hi nga va tsundzuxa leswaku Yehovha u va pfunile leswaku va kuma ntiyiso, kutani i va risima eka yena. (Yohane 6:44) Hi nga va tiyisekisa leswaku Yehovha wa khathala swinene hi malandza yakwe lama “tshovekeke mbilu” kumbe lama “pfotlokeke emoyeni.” (Pisalema 34:18) Marito ya hina ya ntwela-vusiwana ma nga va phyuphyisa swinene lava lavaka ku chaveleriwa.—Swivuriso 16:24.
17, 18. (a) Yehovha u langutele leswaku vakulu va ti khoma njhani tinyimpfu ta yena? (b) Hi ta bula hi yini exihlokweni lexi landzelaka?
17 Vakulu, Yehovha u langutele leswaku mi va ni ntwela-vusiwana eka tinyimpfu takwe. (Mintirho 20:28, 29) Tsundzukani leswaku i vutihlamuleri bya n’wina ku dyondzisa, ku khutaza ni ku phyuphyisa tinyimpfu takwe. (Esaya 32:1, 2; 1 Petro 5:2-4) Hikwalaho nkulu loyi a nga ni ntwela-vusiwana lowukulu a nge ringeti ku lawula vamakwavo, a va vekela milawu kumbe a va endla va titwa va ri ni nandzu loko va tsandzeka ku endla leswi engetelekeke. Ematshan’weni ya sweswo, nkulu u lava leswaku vamakwavo vakwe va xinuna ni va xisati va tsaka naswona wa tshemba leswaku ndlela leyi va rhandzaka Yehovha ha yona yi ta va susumetela ku n’wi tirhela hi mbilu hinkwayo.—Matewu 22:37.
18 Loko hi ri karhi hi anakanyisisa hi ku titsongahata ni ntwela-vusiwana wa Yesu, hi ta susumeteleka ku n’wi tekelela. Exihlokweni lexi landzelaka, hi ta bula hi ndlela leyi hi nga xi tekelelaka ha yona xivindzi ni ku twisisa ka Yesu.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Nhlavutelo 11:1-19
11 Kutani ndzi nyikiwa rihlanga ro fana ni nhonga,+ hiloko a ku eka mina: “Suka u yima u pima vukwetsimelo bya tempele+ ya Xikwembu ni alitari ni lava gandzelaka eka yona.2 Kambe loko ku ri xivava lexi nga ehandle+ ka vukwetsimelo bya tempele, xi vekele etlhelo, u nga xi pimi, hikuva xi nyikiwe matiko,+ naswona ma ta kandziyela muti+ wo kwetsima hi mikondzo ku ringana tin’hweti+ ta 42.3 Kutani ndzi ta vanga leswaku timbhoni ta mina timbirhi+ ti profeta+ masiku ya 1 260 ti ambale tinguvu to khwaxa.”+4 Tona ti fanekiseriwa hi mirhi+ yimbirhi ya mitlhwari ni swo tlhoma timboni+ swimbirhi naswona ti yime emahlweni ka Hosi ya misava.+5 Loko mani na mani a lava ku ti vavisa, emilon’wini ya tona ku huma ndzilo wu lovisa valala+ va tona; naswona loko mani na mani a lava ku ti vavisa, u fanele ku dlayiwa hi mukhuva lowu.6 Tona ti ni matimba yo pfala tilo+ leswaku mpfula yi nga ni+ hi masiku lawa ti profetaka ha wona, naswona ti ni matimba ya ku hundzula mati ma va ngati+ ni ku ba misava hi makhombo ya mixaka hinkwayo hi ku phindha-phindha hilaha ti navelaka hakona.7 Loko ti hetile ku nyikela vumbhoni, xivandzana lexi tlhandlukaka xi huma ekheleni+ ro enta xi ta lwa nyimpi na tona, xi ti hlula, xi ti dlaya.+8 Kutani mitsumbu ya tona yi ta va endleleni yo anama ya muti lowukulu lowu hi mianakanyo ya moya wu vuriwaka Sodoma+ na Egipta, laha Hosi ya tona yi beleriweke+ kona na yona.9 Kutani vanhu ni tinyimba ni tindzimi ni matiko+ va ta languta mitsumbu ya tona ku ringana masiku manharhu ni hafu,+ a va nge pfumeli leswaku mitsumbu ya tona yi latiwa eka sirha-bako.10 Lava tshamaka emisaveni va tsaka+ ha vona, va tiphina, naswona va ta rhumelelana tinyiko,+ hikuva vaprofeta lavambirhi a va xanisa lava tshamaka emisaveni.11 Kutani endzhaku ka masiku+ manharhu ni hafu moya wa vutomi lowu humaka eka Xikwembu wu nghena eka vona,+ hiloko va yima hi milenge ya vona, lava va va vonaka va weriwa hi ku chava lokukulu.12 Kutani va twa rito+ lerikulu ri huma etilweni ri ku eka vona: “Tlhandlukelani haleno.”+ Kavaloko va tlhandlukela etilweni va ri epapeni, va ri karhi va voniwa hi valala va vona.13 Kutani hi nkarhi wolowo ku va ni ku tsekatseka lokukulu ka misava, n’we-xa-khume+ xa muti xi wa; kutani vanhu va 7 000 va dlayiwa hi ku tsekatseka koloko ka misava, lavan’wana hinkwavo va tshuka ivi va vangamisa Xikwembu xa tilo.+14 Khombo+ ra vumbirhi ri hundzile. Waswivo! Ku ta khombo ra vunharhu hi ku hatlisa.15 Kutani ntsumi ya vunkombo yi yimba mhalamhala+ ya yona. Kavaloko ku twakala marito lamakulu etilweni, ma ku: “Mfumo wa misava se i mfumo wa Hosi+ ya hina ni wa Kreste+ wa yona, kutani u ta va hosi hi masiku ni masiku.”+16 Kutani vakulu+ va 24 lava tshameke eswiluvelweni swa vona emahlweni ka Xikwembu va wa hi swikandza+ swa vo-na va gandzela Xikwembu,+17 va ku: “Ha ku nkhensa,+ Yehovha Xikwembu, wena wa Matimba Hinkwawo,+ Loyi a nga kona+ ni loyi a a ri kona, hikuva u teke matimba+ ya wena lamakulu naswona se u hosi.+18 Kambe matiko ma sungule ku kariha, kutani vukarhi bya wena byi fika, ni nkarhi lowu vekiweke wa leswaku vafi va avanyisiwa, ni ku nyika mahlonga ya wena, va nga vaprofeta,+ tihakelo+ ta vona swin’we ni vakwetsimi ni lava chavaka vito ra wena, lavatsongo ni lavakulu,+ ni ku lovisa+ lava onhaka misava.”+19 Kavaloko ku pfuriwa vukwetsimelo bya tempele ya Xikwembu leyi nga etilweni,+ kutani ku vonaka areka+ ya ntwanano wa xona evukwetsimelweni+ bya tempele ya xona. Kavaloko ku va ni rihati ni marito ni ku dzindza ka tilo ni ku tsekatseka ka misava ni xihangu lexikulu.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yobo 4:1-21
4 Kutani Elifazi+ lowa Mutemani a angula a ku:2 “Loko ndzi vula rito eka wena, xana u ta hela matimba?Kambe, i mani la kotaka ku miyela?3 Waswivo! U ololoxe vo tala,+Naswona a wu tiyisa mavoko lama tsaneke.+4 Loko un’wana a khunguvanyeka, marito ya wena a ma n’wi pfuxa;+Naswona a wu tiyisa matsolo lama helaka matimba.+5 Kambe sweswi swi ta eka wena, u hela matimba;Loko na wena swi ku khumba, wa karhateka.6 Xana xichavo xa wena a hi xona xi nga xisekelo xa ntshembo wa wena?Xana ntshembo wa wena a hi wona wu ku tiyisaka+ etindleleni ta wena?7 Ndzi kombela u tsundzuka: I mani la nga riki na nandzu la tshameke a fa?Xana hi kwihi laha la lulameke+ a tshameke a herisiwa?8 Hi ku ya hileswi ndzi swi voneke, lava kunguhataka leswi vavisakaNi lava byalaka ku karhata va ta swi tshovela.+9 Va fa loko Xikwembu xi hefemula,Naswona va hela hi moya wa ku hlundzuka ka xona.10 Nghala ya vomba, naswona ku twala ku pfuma ka xinghalana,Kambe meno ya swinghalana leswa ntshiva ma tshoveka.11 Nghala ya fa hileswi yi pfumalaka swakudya,Naswona vana va tinghala va hambanisiwa.12 Ndzi byeriwe rito ndzi ri exihundleni,Ni ndleve ya mina yi twe ku hleveteriwa ka rona,+13 Ndzi karhatekile emiehleketweni hi swivono swa vusiku,Loko vurhongo lebyikulu byi fikela vanhu.14 Ndzi sungule ku chava, ndzi rhurhumela,Naswona marhambu ya mina lamanyingi ma tale hi ku chava.15 Naswona moya hi woxe wu hundza exikandzeni xa mina;Misisi ya nyama ya mina yi sungula ku yima yi ku jivinini!16 Hiloko wu yima wu nga fambi,Kambe a ndzi ku tivanga ku languteka ka wona;Xivumbeko xa wona a xi ri emahlweni ka mahlo ya mina;Ku ve ni ku rhula, kutani ndzi twa rito:17 ‘Munhu wa nyama—xana a nga va la lulameke ku tlula Xikwembu?Kumbe, xana munhu la tiyeke emirini a nga basa ku tlula Muendli wakwe?’18 Waswivo! A xi ri veki ripfumelo eka malandza ya xona,Naswona xi vona swihoxo eka varhumiwa va xona.19 Xi endla tano ngopfu-ngopfu eka lava tshamaka etindlwini leti akiweke hi misava,Lava masungulo ya vona ku nga ntshuri!+Va pfotlosiwa hi ku hatlisa ku tlula nsumba.20 Va pfotlosiwa ku sukela nimixo ku fikela nimadyambu;Va fela makumu, ku nga ri na loyi a swi tekelaka enhlokweni.21 Xana a ti simuriwanga tintambu ta ntsonga wa vona leti nga eka vona?Va fa hi ku pfumala vutlhari.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 18:1-50
Eka mufambisi. Ya nandza wa Yehovha, ya Davhida, la vuleke marito ya risimu leri eka Yehovha hi siku leri Yehovha a n’wi kutsuleke ha rona exandleni xa valala vakwe hinkwavo ni le vokweni ra Sawulo.+ Kutani a ku:18 Ndzi ta va ni xinakulobye na wena, Wena Yeho vha ntamu+ wa mina.2 Yehovha i ribye ra mina ni khokholo ra mina ni Muponisi wa mina.+Xikwembu xanga i ribye ra mina. Ndzi ta tumbela eka xona,+I xitlhangu xa mina ni rimhondzo ra mina ra ku ponisa, xisirhelelo xa mina lexi tlakukeke.+3 Ndzi ta vitana+ La faneleke a dzunisiwa, ku nga Yehovha,Ndzi ta ponisiwa+ eka valala va mina.4 Mapindza ya rifu ma ndzi rhendzerile;+Mikhukhulo ya vanhu lava nga pfuniki nchumu na yona yi tshamela ku ndzi chavisa.+5 Mapindza ya Sheol ma ndzi rhendzerile;+Mintlhamu ya rifu yi ndzi langutile.+6 Ndzi tshamela ku vitana Yehovha emaxangwini ya mina,Ndzi hambeta ndzi kombela mpfuno eka Xikwembu xanga.+U twa rito ra mina a ri etempeleni yakwe,+Ku kombela ka mina ku pfuniwa emahlweni kakwe sweswi ku fike etindleveni ta yena.+7 Misava yi sungula ku tsekatseka ni ku ninginika,+Ni masungulo ya tintshava ma ninginika,+Ma tsekatseka hikwalaho ka leswi a a hlundzukisiwile.+8 Musi wu huma etinhompfini ta yena, ni ndzilo wu huma enon’wini wakwe wu hambeta wu lovisa;+Makala ma vuvumela ma huma eka yena.9 Kutani a ova matilo a rhelela.+Ku dzwihala lokukulu a ku ri ehansi ka milenge yakwe.10 A fika a gade kerubu, a haha,+Kutani a fika hi xihatla a ri etimpapeni ta moya.+11 Hiloko a endla munyama wu va vutumbelo+ byakwe,Wu n’wi rhendzerile ku fana ni ntsonga wakwe,Mati ya ntima, mapapa+ ya ntima.12 A ku ri ni mapapa yakwe lawa a ma hundza eku vangameni loku a ku ri emahlweni ka yena,+Xihangu ni makala lama pfurhaka ya ndzilo.+13 Kutani Yehovha a sungula ku dzindza+ ematilweni,La nge Henhlahenhla a sungula ku humesa rito rakwe,+Xihangu ni makala lama pfurhaka ya ndzilo.14 A hambeta a humesa miseve yakwe, leswaku a va hangalasa;+A copa tindlati, leswaku a va pfilunganya.+15 Kutani ku vonaka swinambyana swa mati,+Ni masungulo ya tiko leri noneke ma fununguleka+Oho Yehovha, hi ku tshinya ka wena loku humaka eku hefemuleni ka tinhompfu+ ta wena.16 A a rhumela a ri ehenhla, a ndzi teka,+A ndzi humesa ematini yo tala.+17 A a ndzi kutsula eka nala wa mina la nga ni matimba,+Ni le ka lava va ndzi vengaka; hikuva a va ri ni matimba ku ndzi tlula.+18 A va hambeta va ndzi hlasela hi siku ra khombo ra mina,+Kambe Yehovha a va xiseketelo xa mina.+19 A ndzi humesela endhawini leyikulu;+A ndzi ponisa, hikuva u ndzi tsakerile.+20 Yehovha wa ndzi hakela hi ku ya hi ku lulama+ ka mina;Wa ndzi tlherisela hi ku ya hi ku basa ka mavoko ya mina.+21 Hikuva ndzi hlayise tindlela ta Yehovha,+Naswona a ndzi sukanga eka Xikwembu xanga hi ku homboloka.+22 Hikuva swiboho swakwe hinkwaswo swa vuavanyisi swi le mahlweni ka mina,+Ni milawu ya yena a ndzi nge yi susi eka mina.+23 Ndzi ta tikombisa ndzi pfumala xihoxo eka yena,+Ndzi ta tihlayisa ndzi nga ri na xidyoho.+24 Yehovha a a ndzi tlherisele hi ku ya hi ku lulama+ ka mina,Hi ku ya hi ku basa ka mavoko ya mina emahlweni ka mahlo+ yakwe.25 U ta n’wi endla hi vutshembeki loyi a tshembekeke;+Munhu la tiyeke emirini la pfumalaka xihoxo, u ta n’wi endla hi ku pfumala xihoxo;+26 U ta tikombisa u basile eka loyi a tshamaka a basile;+U ta tikombisa u hombolokile eka loyi a hombolokeke;+27 Hikuva u ta ponisa+ vanhu lava xanisekaka;Kambe mahlo lama titlakusaka u ta ma tsongahata.+28 Hikuva wena u ta lumeka rivoni ra mina, Wena Yehovha;+Xikwembu xanga xi ta endla leswaku munyama wa mina wu voninga.+29 Hikuva ha wena ndzi nga hlongorisa vuthu ra vaphangi;+Naswona hi Xikwembu xanga ndzi nga khandziya rirhangu.+30 Loko ku ri Xikwembu xa ntiyiso, ndlela+ ya xona yi hetisekile;Rito ra Yehovha ri tengile.+I xitlhangu xa hinkwavo lava tumbelaka eka xona.+31 Hikuva i mani la nga Xikwembu loko ku nga ri Yehovha?+Naswona i mani la nga ribye loko ku nga ri Xikwembu xa hina?+32 Xikwembu xa ntiyiso hi xona lexi ndzi khamaka swinene hi ntamu lowukulu,+Naswona xi ta endla leswaku ndlela ya mina yi hetiseka,+33 Xi endla milenge ya mina yi fana ni ya timhunti,+Naswona xi ndzi yimisa etindhawini leti nga ehenhla.+34 Mavoko ya mina xi ma dyondzisa nyimpi,+Ni swandla swa mina swi kunga vurha bya koporo.+35 U ta ndzi nyika xitlhangu xa wena xa ku ponisa,+Voko ra wena ra xinene ri ta ndzi seketela,+Ni ku titsongahata ka wena ku ta ndzi endla lonkulu.+36 U ta endla leswaku vunavelo bya milenge ya mina byi va lebyikulu hilaha ku ringaneke,+Ni mahlakala ya mina a ma nge tsekatseki.+37 Ndzi ta hlongorisa valala va mina ndzi va hlula;Naswona a ndzi nge tlheli va nga si herisiwa.+38 Ndzi ta va tshovelela lerova va nga swi koti ku yima;+Va ta wela ehansi ka milenge ya mina.+39 U ta ndzi khama hi ntamu lowukulu wa nyimpi;U ta endla leswaku lava va ndzi pfukelaka va wa ehansi ka mina.+40 Loko ku ri valala va mina, kunene u ta ndzi nyika xikosi xa nhamu+ ya vona;Loko ku ri lava va ndzi vengaka swinene, ndzi ta va miyeta.+41 Va kombela ku pfuniwa, kambe a ku na muponisi,+Va kombela eka Yehovha, kambe a nga va hlamuli.+42 Ndzi ta va sila swinene kukota ntshuri emahlweni ka mheho;+Ndzi ta va chulula kukota ndzhope wa le switarateni.+43 U ta ndzi ponisa eka vanhu+ lava xopaxopaka swihoxo.U ta ndzi veka ndzi va murhangeri wa matiko.+Vanhu lava ndzi nga va tivangiki—va ta ndzi tirhela.+44 Loko va twa ntsena ku vulavuriwa hi mina, va ta ndzi yingisa;+Vanhu vambe va ta ta va ta titsongahata swinene eka mina.+45 Vanhu vambe va ta vuna,Va ta huma emakhokholweni+ ya vona va rhurhumela.46 Yehovha wa hanya,+ Ribye+ ra mina a ri dzunisiwe,Ni Xikwembu xa ku ponisiwa ka mina a xi tlakusiwe.+47 Xikwembu xa ntiyiso hi xona Munyiki wa swiendlo swa ku tirihisela ka mina;+Naswona xi tsongahata vanhu lava nga ehansi ka mina.+48 Xa ndzi ponisa eka valala+ va mina lava hlundzukeke;Wena u ta ndzi tlakusa+ ndzi va ehenhla ka lava va ndzi pfukelaka,U ta ndzi kutsula+ eka munhu wa madzolonga.49 Hi yona mhaka leyi ndzi nga ta ku dzunisa exikarhi ka matiko, Wena Yehovha,+Naswona ndzi ta yimbelelela vito ra wena miloti.+50 U endlela hosi+ ya yena swiendlo leswikulu swa ku ponisaNaswona u kombisa musa wa rirhandzu eka mutotiwa wa yena,+Eka Davhida ni mbewu yakwe hilaha ku nga riki na makumu.+


text:
Ta Rivala
United States
Loko ku ringanisiwa vhiki leri sungulaka hi October 29, 2012 ni ra nkarhi lowu fanaka hi 2011, ku kumiwe leswaku ku ve ni ku hunguteka lokukulu ka ku dlayiwa ni ku hlaseriwa ka vanhu kun’we ni vusulavoya eDorobeni ra New York. Ha yini? Xidzedze lexi vuriwaka Sandy, ku nga xidzedze xa matimba lexi hlaseleke Ribuwa ra le Vuxeni ra United States, xi endle leswaku gezi ri tsemeka etindhawini to tala. Paul Browne, muvulavuleri wa Ndzawulo ya Maphorisa ya le New York, u te: “Endzhaku ka mhangu ya ntumbuluko kumbe xiendlakalo lexi chavisaka xo fana ni [nhlaselo wa vutherorisi lowu endlekeke hi September 11, 2001], vugevenga lebyi tolovelekeke bya ehla.” Hambiswiritano, ku yiviwa ka nhundzu emiakweni ku tlakukile hikwalaho ka xidzedze, ku nga nchumu lowu nga n’wi hlamarisangiki Browne. U te: “Ku ni tindhawu to tala leti nga ni xinyama hileswi ku tsemekeke gezi.”
Antarctica
Van’wasayense va karhateka hileswaku vuxaka lebyi nga kona exikarhi ka swilo leswi hanyaka ni mbango etiko-nkulu ra Antarctica byi le khombyeni ro kavanyetiwa hikwalaho ka leswi swimilana leswi nga riki swa kwalaho swi andzaka swinene. Ku pimanyetiwa leswaku vaendzi va makume ya magidi lava endzelaka tiko-nkulu rero lembe ni lembe, ha un’we wa vona u va a rhwale timbewu ta 9,5 hi xiringaniso handle ko swi xiya, hakanyingi ti va ti namarhele majombo kumbe minkwama ya vona. Swimilana swo tala leswi nga riki swa kwalaho se swi kumiwile eVupela-dyambu bya Nhlonhle ya Antarctic.
Netherlands
Mukhegula un’wana loyi a nga ni malembe ya 83 i munhu wo sungula ku vekeriwa rihlaya ra nsimbi ra titanium leri endliweke eka muchini wo gandlisa wa 3-D. Mukhegula yoloye, loyi rihlaya rakwe ri dyiweke hi baktheriya leyi hlaselaka marhambu, se wa swi kota ku dya, ku hefemula ni ku vulavula kahle. Muchini lowu wu hlanganise swiphemu leswitsongo swinene swa titanium hi tileyara leswaku ku endliwa rihlaya rakwe hi vuntshwa, laha endzhaku ka sweswo a endliweke vuhundzuri leswaku a vekeriwa rona.
Jarimani
Ku nga si hela ni lembe nawu lowu yirisaka ku dzaha fole etindhawini tin’wana ta mani na mani wu sungule ku tirha eJarimani, nhlayo ya vanhu lava yaka exibedlhele hikwalaho ka xiphiqo xa ku hefemula yi hunguteke hi 13,3 wa tiphesente kasi ya lava khomiweke hi vuvabyi bya mbilu yi hunguteke hi 8,6 wa tiphesente.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezekiyele 40:1-49
40 Hi lembe ra vu-25 hi ri evukhumbini,+ eku sunguleni ka lembe, esikwini ra vukhume ra n’hweti, hi lembe ra vu-14 endzhaku ka loko muti wu hlaseriwile,+ esikwini leri voko ra Yehovha a ri ri ehenhla ka mina,+ a ndzi tisa endhawini yoleyo.+2 Eswivonweni swa Xikwembu a ndzi tisa etikweni ra Israyele, hakatsongo-tsongo a ndzi tshamisa ehenhla ka ntshava yo tlakuka swinene,+ laha a ku ri ni nchumu lowu fanaka ni muako wa muti hi tlhelo ra le dzongeni.+3 A ndzi tisa kona, kutani waswivo, a ku ri ni munhu. A a languteka ku fana ni koporo,+ evokweni rakwe a ku ri ni ntambhu ya ximila xa ntsembyana, ni rihlanga ro pima,+ a a yime enyangweni.4 Munhu yoloye a sungula ku vulavula na mina a ku: “N’wana wa munhu,+ languta hi mahlo ya wena, u twa hi tindleve ta wena, u veka mbilu ya wena eka hinkwaswo leswi ndzi ku kombisaka swona, hikuva u tisiwe laha hi xikongomelo xa leswaku ndzi ku komba. Xin’wana ni xin’wana lexi u xi vonaka xi tivise yindlu ya Israyele.”+5 Kutani waswivo, a ku ri ni rirhangu ehandle ka yindlu ematlhelo hinkwawo. Evokweni ra munhu loyi a ku ri ni rihlanga ro pima ra swisungunu swa tsevu, hi xisungunu xin’we ni vuanamo bya voko. Hiloko a pima vuanamo bya nchumu lowu wu akiweke, rihlanga rin’we; ku tlakuka ka wona, rihlanga rin’we.6 Hiloko a ta enyangweni, emahlweni ka yona a ku langute evuxeni,+ kutani a tlhandluka hi swikhandziyo swa kona. A pima vungheno bya nyangwa,+ a byi ringana rihlanga rin’we hi ku anama, vungheno lebyin’wana, a byi ringana rihlanga rin’we hi ku anama.7 Yindlu yo rindza eka yona a yi lehe rihlanga rin’we ni rihlanga rin’we hi ku anama, exikarhi ka tindlu to rindza+ eka tona a ku ri swisungunu swa ntlhanu; vungheno bya nyangwa etlhelo ka rikupakupa ra nyangwa ku ya empfungwe a ku ri rihlanga rin’we.8 Kutani a pima rikupakupa ra nyangwa ku ya empfungwe, rihlanga rin’we.+9 Kutani a pima rikupakupa ra nyangwa, ri endla swisungunu swa nhungu; tiphuphu ta rona ta le matlhelo, ti endla swisungunu swimbirhi; rikupakupa ra nyangwa a ri ri etlhelo ra le mpfungwe.10 Tindlu to rindza eka tona ta nyangwa hi tlhelo ra le vuxeni a ti ri tinharhu eka tlhelo leri, ti ri tinharhu eka tlhelo lerin’wana. Ha tinharhu ka tona a ti ri ni mpimo lowu ringanaka, eka tlhelo leri ni le ka tlhelo lerin’wana.11 Kutani a pima ku anama ka vungheno bya nyangwa, swisungunu swa khume; ku leha ka nyangwa, swisungunu swa 13.12 Ndhawu leyi biyeriweke emahlweni ka tindlu to rindza eka tona a yi ri xisungunu xin’we, a ku ri ni ndhawu leyi biyeriweke ya xisungunu xin’we eka tlhelo rin’wana ni rin’wana. Yindlu yo rindza eka yona a yi ri swisungunu swa tsevu eka tlhelo leri ni swisungunu swa tsevu eka tlhelo lerin’wana.13 Kutani a pima nyangwa ku suka elwangwini ra yindlu yin’we yo rindza eka yona ku ya fika elwangwini ra leyin’wana, ku anama ka swisungunu swa 25;+ vungheno a byi langutane ni vungheno.14 Hiloko a endla tiphuphu ta le matlhelo ta swisungunu swa 60, ni tiphuphu ta le matlhelo ta xivava etinyangweni ematlhelo hinkwawo.15 Emahlweni ka nyangwa ya vungheno ku ya emahlweni ka rikupakupa ra nyangwa ya le mpfungwe a ku ri swisungunu swa 50.16 A ku ri ni mafasitere ya marimba yo lala+ ya tindlu to rindza eka tona ni ya tiphuphu ta tona ta le matlhelo ku ya endzeni ka nyangwa ematlhelo hinkwawo, makupakupa a ma yimise xisweswo. Mafasitere a ma ri ematlhelo hinkwawo ku ya endzeni, kasi eka tiphuphu ta le matlhelo a ku ri ni swifaniso swa murhi wa ncindzu.+17 Hakatsongo-tsongo a ndzi tisa exivaveni xa le handle, kutani waswivo, a ku ri ni makamara yo dyela eka wona,+ ni vuandlalo lebyi endleriweke xivava ematlhelo hinkwawo. A ku ri ni makamara yo dyela ya 30 ehenhla ka vuandlalo lebyi.+18 Vuandlalo lebyi a byi ri etlhelo ka tinyangwa a byi ringana ni ku leha ka tinyangwa—vuandlalo lebyi nga ehansi.19 Kutani a pima vuanamo ku suka emahlweni ka nyangwa ya le hansi ku ya emahlweni ka xivava xa le mpfungwe. Ehandle a ku ri swisungunu swa 100, ku ya evuxeni ni ku ya en’walungwini.20 Xivava xa le handle a xi ri ni nyangwa leyi tlhelo ra yona ra le mahlweni a ri ri en’walungwini. U pime ku leha ka yona ni ku anama ka yona.21 Tindlu ta yona to rindza eka tona a ti ri tinharhu eka tlhelo leri, ti ri tinharhu eka tlhelo lerin’wana. Tiphuphu ta yona ta le tlhelo ni rikupakupa ra yona a swi ri ni mpimo wa nyangwa leyo sungula. Ku leha ka yona a ku ri swisungunu swa 50, ku anama ka yona a ku ri swisungunu swa 25.22 Mafasitere ya yona ni rikupakupa ra yona ni swifaniso+ swa yona swa murhi wa ncindzu a swi ri ni mpimo lowu ringanaka ni wa nyangwa leyi tlhelo ra yona ra le mahlweni a ri ri etlhelo ra le vuxeni. Vanhu a va tlhandlukela eka yona hi swikhandziyo swa nkombo, rikupakupa ra yona a ri ri emahlweni.23 Nyangwa ya xivava xa le mpfungwe a yi langutane ni nyangwa ya le n’walungwini; ni ya le vuxeni. A ya emahlweni a pima nyangwa yin’wana ni yin’wana, swisungunu swa 100.24 Hakatsongo-tsongo a ndzi tisa etlhelo ra le dzongeni, kutani waswivo, a ku ri ni nyangwa etlhelo ra le dzongeni,+ a pima tiphuphu ta yona ta le matlhelo ni rikupakupa ra yona hi mimpimo leyi fanaka ni leti.25 Yona ni rikupakupa ra yona a swi ri ni mafasitere ematlhelo hinkwawo, ku fana ni mafasitere lawa. A ma lehe swisungunu swa 50, a ma aname swisungunu swa 25.26 A ku ri ni swikhandziyo swa nkombo swo tlhandlukela eka yona,+ rikupakupa ra yona a ri ri emahlweni. A ri ri ni swifaniso swa murhi wa ncindzu, xin’we xi ri eka tlhelo leri, xin’wana xi ri eka tlhelo lerin’wana ra tiphuphu ta rona ta le matlhelo.27 Xivava xa le mpfungwe a xi ri ni nyangwa etlhelo ra le dzongeni. Kutani a pima swisungunu swa 100 ku suka eka nyangwa ku ya eka nyangwa etlhelo ra le dzongeni.28 Hakatsongo-tsongo a ndzi tisa exivaveni xa le mpfungwe ekusuhi ni nyangwa ya le dzongeni. A ya emahlweni a pima nyangwa ya le dzongeni hi mimpimo leyi ringanaka ni leyi.29 Tindlu ta yona to rindza eka tona ni tiphuphu ta yona ta le matlhelo ni rikupakupa ra yona a swi ri ni mimpimo leyi ringanaka ni leti. Yona ni rikupakupa ra yona a swi ri ni mafasitere ematlhelo hinkwawo. A swi lehe swisungunu swa 50, swi aname swisungunu swa 25.+30 A ku ri ni makupakupa ematlhelo hinkwawo; ku leha a ku ri swisungunu swa 25, ku anama a ku ri swisungunu swa ntlhanu.31 Rikupakupa ra yona a ri ri exivaveni xa le handle, swifaniso swa murhi wa ncindzu a swi ri eka tiphuphu ta yona ta le tlhelo,+ ntlhandluko wa yona a wu ri swikhandziyo swa nhungu.+32 Hakatsongo-tsongo a ndzi tisa exivaveni xa le mpfungwe hi ndlela ya le vuxeni, a pima nyangwa hi mimpimo leyi ringanaka ni leyi.33 Tindlu ta yona to rindza eka tona ni tiphuphu ta yona ta le matlhelo ni rikupakupa ra yona a swi ri ni mimpimo leyi ringanaka ni leyi, yona ni rikupakupa ra yona a swi ri ni mafasitere ematlhelo hinkwawo. Ku leha a ku ri swisungunu swa 50, ku anama a ku ri ni swisungunu swa 25.34 Rikupakupa ra yona a ri ri exivaveni xa le handle, swifaniso swa murhi wa ncindzu a swi ri eka tiphuphu ta rona ta le tlhelo, eka tlhelo leri ni le ka tlhelo lerin’wana. Ntlhandluko wa rona a wu ri swikhandziyo swa nhungu.35 U ye emahlweni a ndzi tisa enyangweni ya le n’walungwini,+ a pima, hi mimpimo leyi ringanaka ni leyi,+36 tindlu ta yona to rindza eka tona, tiphuphu ta yona ta le tlhelo ni rikupakupa ra yona. A yi ri ni mafasitere ematlhelo hinkwawo. A ma lehe swisungunu swa 50, ma aname swisungunu swa 25.37 Tiphuphu ta yona ta le tlhelo a ti ri exivaveni xa le handle, swifaniso swa murhi wa ncindzu a swi ri eka tiphuphu ta yona ta le tlhelo, eka tlhelo leri ni le ka tlhelo lerin’wana.+ Ntlhandluko wa yona a wu ri swikhandziyo swa nhungu.38 Kamara ro dyela ni vungheno bya yona a swi ri eka tiphuphu ta le tlhelo ta tinyangwa. Gandzelo ro hisiwa+ leri heleleke a va ri hlantswela kona.39 Eka rikupakupa ra nyangwa a ku ri ni matafula mambirhi eka tlhelo leri ni matafula mambirhi eka tlhelo lerin’wana, yo dlayela eka wona gandzelo ro hisiwa+ leri heleleke ni gandzelo ra xidyoho+ ni gandzelo ra nandzu.+40 Eka tlhelo ra le handle, endleleni yo tlhandlukela evunghenweni bya nyangwa ya le n’walungwini, a ku ri ni matafula mambirhi. Eka tlhelo lerin’wana ra rikupakupa ra nyangwa a ku ri ni matafula mambirhi.41 A ku ri ni matafula ya mune eka tlhelo leri ni matafula ya mune eka tlhelo lerin’wana, ekusuhi ni nyangwa—matafula ya nhungu, lawa a va dlayela eka wona.42 Matafula ya mune ya gandzelo ro hisiwa leri heleleke a ma endliwe hi maribye yo vatliwa. Ku leha a ku ri xisungunu xin’we ni hafu, ku anama a ku ri xisungunu xin’we ni hafu, ku tlakuka a ku ri xisungunu xin’we. Ehenhla ka wona a ku vekiwa ni switirho leswi a va dlaya ha swona gandzelo ro hisiwa leri heleleke ni xitlhavelo.43 Switupu swo veka swilo a swi ringana vuanamo bya voko, swi nghenisiwe empfungwe swi tiya, ematlhelo hinkwawo; a va veka nyama ya gandzelo ra nyiko+ ehenhla ka matafula.44 Ehandle ka nyangwa ya le mpfungwe a ku ri ni makamara yo dyela ya vayimbeleri,+ exivaveni xa le mpfungwe, etlhelo ka nyangwa ya le n’walungwini. Tlhelo ra wona ra le mahlweni a ri ri edzongeni. A ku ri ni rin’we etlhelo ka nyangwa ya le vuxeni. Tlhelo ra rona ra le mahlweni a ri ri en’walungwini.45 A ya emahlweni a vulavula na mina a ku: “Kamara leri ro dyela, leri tlhelo ra rona ra le mahlweni ri nga edzongeni, i ra vaprista lava va khathalelaka ntirho wa le ndlwini.+46 Kamara ro dyela leri tlhelo ra rona ra le mahlweni ri nga en’walungwini i ra vaprista lava va khathalelaka ntirho wa alitari.+ I vana va Sadoki,+ lava, ku suka eka vana va Levhi, va tshinelaka eka Yehovha va ta n’wi tirhela.”+47 Kutani a pima xivava xa le mpfungwe. Ku leha a ku ri swisungunu swa 100, ku anama a ku ri swisungunu swa 100, matlhelo ya mune yo ringana. Alitari a yi ri emahlweni ka yindlu.48 A ya emahlweni a ndzi tisa erikupakupeni ra yindlu,+ a pima phuphu ya le tlhelo ya rikupakupa, swisungunu swa ntlhanu eka tlhelo leri ni swisungunu swa ntlhanu eka tlhelo lerin’wana. Ku anama ka nyangwa a ku ri swisungunu swinharhu eka tlhelo leri ni swisungunu swinharhu eka tlhelo lerin’wana.49 Rikupakupa a ri lehe swisungunu swa 20, ku anama ku ri swisungunu swa 11. A va tlhandlukela eka rona hi swikhandziyo. A ku ri ni tiphuphu ekusuhi ni tinsika ta le tlhelo, yin’wana laha, yin’wana yi ri lahaya.+


text:
Papila Leri Humaka Eka Huvo Leyi Fumaka
Eka Malandza-kulorhi:
Hakunene swa hi tsakisa ku mi tsalela papila leri eku sunguleni ka lembe leri ra nkoka! Eku heleni ka lembe ra 2014, se ku ta va ku hundze lembe-xidzana Hosi ya hina Yesu Kreste loyi a rhandzekaka a sungule ku fuma exikarhi ka valala vakwe.—Ps. 110:1, 2.
Eku sunguleni ka lembe leri ra ntirho, eka nhlangano wa lembe ni lembe wa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Komiti ya Vuhundzuluxeri bya Bibele ya Misava Leyintshwa yi humese Bibele leyintshwa ya Xinghezi leyi antswisiweke leswaku vanhu va ta yi hlaya. Yehovha u tirhise vana vakwe lava totiweke hi moya leswaku va humesa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa. (Rhom. 8:15, 16) Leswi swi endla leswaku vuhundzuluxeri lebyi byi va byo hlawuleka, a swi tano ke?
Ku ringana malembe yo tala, Komiti ya Vatsari ya Huvo leyi Fumaka yi ri karhi yi endla leswaku vuhundzuluxeri bya Bibele byi rhangisiwa emahlweni. Namuntlha, Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi kumeka hi tindzimi ta 121 byi helerile kumbe byi nga helelanga. Ha mi khutaza leswaku mi komba Yehovha ndlela leyi mi yi tlangelaka ha yona Bibele leyi mi nga na yona. Yi hlayeni naswona mi anakanyisisa ha yona siku ni siku. Xisweswo, mi ta tshinela eka Mutsari wa yona, ku nga Yehovha Xikwembu.—Yak. 4:8.
Ha khumbeka loko hi twa hi ta miringo leyi vamakwerhu va hina lava rhandzekaka va langutanaka na yona. Swa twisiseka leswi minkarhi yin’wana swi nga ha va tikelaka ku tsaka ni vamakwerhu va vona. Hi xikombiso, ndyangu wun’wana wa le Asia wa ha ku sungula ku koka exilogweni hileswi mana wa kona a lamaleke miri hinkwawo hi xitshuketa. Lexi hlamarisaka hileswaku madokodela a ma swi koti ku endla leswaku a vuyela exiyin’weni lexi a ri eka xona. Hakunene swa vava! Sweswi nuna wa kona u khathalela nsati wakwe vusiku ni nhlikanhi. N’wana wa vona wa jaha swin’we ni vana va vona vambirhi va vanhwanyana va veka xikombiso lexinene tanihi Vakreste hi ku va va seketela vatswari va vona hi rirhandzu. Ndyangu lowu lowunene ku katsa na n’wina hinkwenu lava mi hluleke miringo yo hambana-hambana mi nga va ni ntsako lowu tisiwaka hikwalaho ka ku tiyisela miringo leyi ringaka ripfumelo ra n’wina. (Yak. 1:2-4) Yehovha u tiyisekisa vatotiwa vakwe ni tinyimpfu tin’wana leswaku hi ta va ni ntsako loko hi hambeta hi tiyisela miringo hikuva hi ta katekisiwa hi nyiko ya vutomi lebyi nga heriki!—Yak. 1:12.
N’wexemu ku ve ni vanhu va 19 241 252 eXitsundzuxweni. Hakunene swa khutaza ku vona vanhu vo tala swonghasi va xixima Yehovha na Yesu Kreste hi ku va kona eka nhlangano wa nkoka swinene elembeni wa vanhu va Xikwembu! Hi nkarhi wa Xitsundzuxo, ku dzuneka lokukulu ku ye eka Yehovha loko vanhu va timiliyoni va va maphayona ya nkarhinyana hi March na April. Hakunene swa khutaza! Kutani xana a swi ku tsakisi ku tiva leswaku lava nga ta va maphayona ya nkarhinyana hi nkarhi wa ku endza ka mulanguteri wa xifundzha va nga va kona eka nhlangano hinkwawo wa maphayona lowu a nga ta wu fambisa, hambiloko riendzo rakwe ri nga ri hi n’hweti ya March kumbe April? Lava xalamukeke hi tlhelo ra moya va wu twisisa nkoka wa ku hambeta va hiseka entirhweni wo chumayela ni le mintirhweni ya vandlha. Ku tshama hi khomekile swi hi pfuna leswaku hi hambeta hi tiyile hi nga tsekatseki hi lwisana ni marhengu ya Sathana yo lava ku tsanisa ripfumelo ra hina ni ku hi hambukisa.—1 Kor. 15:58.
Mawaku ndlela leyi swi khutazaka ha yona ku xiya leswaku eka lembe ra ntirho leri hundzeke ku khuvuriwe vanhu va 277 344 lava kombiseke ku tinyiketela ka vona naswona sweswi va le gondzweni leri yisaka evuton’wini ku katsa ni vamakwerhu va vona emisaveni hinkwayo! (Mat. 7:13, 14) Vamakwerhu lava lavantshwa va lava nseketelo wa hina leswaku va ta “tiyisiwa eripfumelweni.” (Kol. 2:7) Hambetani mi khutazana leswaku mi ta tiyisela ku fika emakumu. (Mat. 24:13) “Vulavulani hi ku chavelela eka mimoya-xiviri leyi karhatekeke, seketelani lava tsaneke, vanani ni mbilu yo leha eka hinkwavo.” (1 Tes. 5:14) Xo hetelela, onge hinkwerhu ka hina hi nga ‘khongela minkarhi hinkwayo,’ hi ku: “Mfumo wa wena a wu te.”—1 Tes. 5:17; Mat. 6:10.
Hi kombela leswaku mi tiphina hi Buku Ya Lembe leri naswona swi tiveni leswaku ha mi rhandza hinkwerhu ka n’wina, n’wina lava rhandzaka Yehovha!
Vamakwenu,
Huvo leyi Fumaka Ya Timbhoni ta Yehovha


text:
XIHONDZO XO RINDZA NO. 2 2017
Xana U Ta Yi Amukela Nyiko Ya Risima Leyi Humaka Eka Xikwembu?
U ANAKANYA YINI?
Hi yihi nyiko leyikulu ku tlula hinkwato leyi Xikwembu xi hi nyikeke yona?
Bibele yi ri: “Xikwembu xi rhandze misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe.”—Yohane 3:16.
Nkandziyiso lowu wa Xihondzo xo Rindza wu hlamusela leswaku hikokwalaho ka yini Xikwembu xi rhumele Yesu emisaveni leswaku a ta hi fela ni ndlela leyi hi nga swi kombisaka ha yona leswaku ha yi tlangela nyiko yoleyo.
Nyiko Ya Risima Ku Tlula Hinkwato
Bibele yi hlamusela nyiko ya nkoka leyi nyikaka loyi a yi amukelaka nkateko wa vutomi lebyi nga heriki?
Lexi Endlaka Nyiko Leyikulu Leyi Humaka Eka Xikwembu Yi Va Ya Risima?
I yini leswi endlaka leswaku nyiko yo karhi yi va ya risimu ku tlula tin’wana? Ku anakanyisisa hi mhaka leyi swi ta endla leswaku hi wu tlangela swinene nkutsulo.
Xana U Yi Teka Njhani Nyiko Leyi Ya Risima Leyi Humaka Eka Xikwembu?
Rirhandzu leri Yesu a hi rhandzaka ha rona ri hi susumetela ku endla yini?
Xana Swa Boha Leswaku Mukreste A Va Nghwendza Leswaku A Ta Fanelekela Ku Va Murhangeri Wa Vukhongeri?
Tikereke tin’wana ti koxa leswaku varhangeri kumbe vafundhisi va tona va va tinghwendza. Kambe Bibele yi ri yini hi mhaka leyi?
Ku Ntshunxiwa eVuhlongeni
Khale, vanhu va Xikwembu va ntshunxiwe evuhlongeni. Lexi twisaka ku vava, timiliyoni ta vanhu ta ha xanisiwa ninamuntlha.
Tiphine Hi Vuyelo Lebyi Tisiwaka Hi Ku Nyika
Ku nyika swi vuyerisa munyiki ni van’wana. U nga swi kotisa ku yini ku va munyiki la tsakeke?
I Yini Leswi Bibele Yi Swi Vulaka?
Bibele yi vula leswaku “emasikwini yo hetelela” ku ta fika “minkarhi ya mangava leyi swi nonon’hwaka ku langutana na yona.” Xana a hi yona minkarhi leyi hi hanyaka eka yona namuntlha?


text:
1Ina hi na pheledza gambe gu dzi zundza ethu vamune gani? Ina gu ngu vbwetega eni nyi fakazedwa khu malangalila nya sileletelo ga enu, nga edzi gu vbwetegago khidzo ga vambe vathu, gani? Mwendro enu gu fakazedwani ga eni, gani? 2Enu khenu lidangalila langu li lovidwego monyoni gwangu, li tidwago ni gu hevbudwa khu vathu vatshavbo. 3Kholu gu wonegisidwe nya gupwani enu mu lidangalila li nga lowa khu Kristo, kha la lowa khu tita, aholu khu Liphuvbo la Nungungulu a vbanyago; khandri li di lowa vbagiwindritunu aholu li lovidwe myonyoni nya vathu. 4Nyi na ni gutumba gogu ga Nungungulu, khu Kristo. 5Kha nyi dzi kodzi gu ganela kheni nya gugira esi khu mapimo yangu, ahihi; kholu mapimo yangu ma guta khu ga Nungungulu. 6Uye khuye a nga nyi gira nyi khala githumi nya gidzumeledzwano nya giphya, nasiri gidzumeledzwano nya gulowe, aholu nya Liphuvbo la Nungungulu; kholu nayo nya gulowe wu ngu songa, gasi Liphuvbo la Nungungulu la gu vbanyisa. 7Nayo wu lovidwego vbagiwindritunu wu vbindrugedzile wu khala gilo nya gusonge. Ambari ulo, gungangamela nya khovbe ya Mosi gudiri gukhongolo, avbo nya gu sanana sa na Israeli si nga mba kodza ni gu khusa maho si gu khedza khovbe yaye. Gasi adiri gungangamela gu vbindrago. Olu Nayo yoyu wu nga wonega khu wudhumo nya nga owu, 8ahati thumo nya Liphuvbo la Nungungulu, kha wu na dhumiswa ngudzu guvbindrisa, gani? 9Olu Nayo nya nandru wathu wu nga dhumiswa, kharati, gu na dhumiswa ngudzungudzu Nayo nya guvbanyiswe gwathu. 10Khu lisine wudhumo wule wa gale wu nga ngangamela kha wu ningani ni wudhumo wa olu, kholu wu khongolo, gu vbindra wule nya guhegule. 11Olu ambari owu nya guvbindre wu nga dhumiswa, owu nyamba vbindra wu na dhumiswa ngudzu! 12Na nyiri ni gutumba gogu, nyi ngu vbanya khu gu tiya. 13Gambe kha nyi giri nga edzi a nga girago Mosi a nga bani a gu fenengedza khovbe yaye khu tshalu, gasi va na Israeli va si dzi kodzi gu wona guvbindra nya gungangamele gwaye. 14Aholu mapimo yawe ma di segegide mu gidemani. Kala ni olu, va gu hevbula Milowo nya Testamento ya gale, iyo tshalu yoyo yi nga gu va segela, kholu ya gu funungudwa basi khu ga Kristo. 15Khu guralo tshalu yoyo yi nga romo myonyoni gwawe, yi va segela gikhati gyatshavbo va hevbulago Nayo wa Mosi. 16Aholu va gu vbindrugedza va khodwa ga Pfhumu, khavbo tshalu yi na gu funungudwago. 17Pfhumu Liphuvbo, avbo li guromo Liphuvbo la Pfhumu gomo gutshulega. 18Ethu hatshavbo na hi funungude khovbe, hi khedza libona nya wudhumo wa Pfhumu hi ngu vbindrugedza khu wudhumo kala wudhumo, hi fanana Naye, hi khedziga gikhati gyatshavbo khu tshivba nya Liphuvbo la Pfhumu.
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 27:1-14
Ya Davhida.27 Yehovha i ku vonakala+ ka mina ni ku ponisiwa+ ka mina.Xana ndzi ta chava+ mani?Yehovha i khokholo ra vutomi+ bya mina.Xana ndzi ta chava+ mani?2 Loko lava endlaka leswo biha va ndzi tshinelela leswaku va ta dya nyama+ ya mina,Va ri swirha swa mina ni valala va mina,+Va khunguvanyeka va wa.+3 Hambiloko ntlawa wa vanhu wu dzima ntsonga+ ku lwa na mina,Mbilu ya mina a yi nge chavi.+Hambiloko nyimpi yo ndzi pfukela,+Ni hi nkarhi wolowo ndzi ta va ni ntshembo.+4 Nchumu wun’we lowu ndzi wu kombeleke eka Yehovha+—Hi lowu ndzi nga ta wu rindzela,+Leswaku ndzi tshama endlwini ya Yehovha masiku hinkwawo ya vutomi+ bya mina,Ndzi vona ku tsakisa ka Yehovha+Ni ku languta tempele+ yakwe hi ku tlangela.5 Hikuva u ta ndzi fihla evutumbelweni byakwe hi siku ra khombo;+U ta ndzi tumbeta endhawini leyi tumbeleke ya ntsonga+ wakwe;U ta ndzi veka ehenhla ka ribye.+6 Kutani nhloko ya mina yi ta tlakuka ehenhla ka valala va mina lava ndzi rhendzeleke;+Entsongeni wakwe ndzi ta endla xitlhavelo xa ku huwelela+ ka ku tsaka;Ndzi ta yimbelela, ndzi yimbelelela Yehovha+ miloti.7 Oho Yehovha, yingisa loko ndzi vitana hi rito ra mina,+Ndzi kombe tintswalo, u ndzi hlamula.+8 Malunghana na wena mbilu ya mina yi te: “Lavani xikandza+ xakwe, n’wina vanhu.”Oho Yehovha, ndzi ta lava+ xikandza xa wena.9 U nga ndzi tumbeteli xikandza xa wena.+U nga hlongoli nandza wa wena hi ku hlundzuka ka wena.+U fanele u va mpfuno wa mina.+U nga ndzi fularheli, u nga ndzi siyi, Wena Xikwembu xanga xa ku ponisa.+10 Loko tatana na manana vo ndzi tshika,+Yehovha u ta ndzi teka.+11 Oho Yehovha, ndzi letele malunghana ni ndlela+ ya wena,U ndzi rhangela endleleni ya vululami hikwalaho ka valala va mina.12 U nga ndzi nyiketi eka moyaxiviri wa valala va mina;+Hikuva timbhoni ta mavunwa ti ndzi pfukerile,+Leti hlohlotelaka madzolonga.+13 Loko a ndzi nga vanga ni ripfumelo ro vona vunene bya Yehovha etikweni ra lava va hanyaka+—!14 Tshemba Yehovha;+ vana ni xivindzi naswona u endla mbilu ya wena yi va ni matimba.+Ina, tshemba Yehovha.+


text:
XANA MA LO ENDLIWA?
Matirhelo Ya Malepfu Ya Ximanga
SWIMANGA swa le kaya swi vona ngopfu ni vusiku. Malepfu ya le non’wini ma swi pfuna ku twa swilo leswi nga ekusuhi, hambiloko swi nga swi voni ni ku khoma swilo leswi swi swi hloteke leswi swi swi dyaka, ngopfungopfu ni vusiku.
Xiya: Malepfu lawa ya swimanga ma khomane ni tisele leti nga ni misiha yo tala leyitsongo, leyi hundziselaka rungula eka switwi swa miri. Misiha leyi yi twa ni moyanyana lowu baka katsongo. Hikwalaho ka sweswo, swimanga swi nga kota ku twa swilo leswi nga ekusuhi swi nga swi voni, leswi vulaka leswaku vusiku i nkarhi wa kahle eka swimanga.
Leswi malepfu lawa ma nga kotiki ku yimelana ni matimba ya moya, ximanga xi ma tirhisa ku kuma laha xihadyana lexi xi xi hlotaka xi nga kona ni ku fambafambana ka xona. Malepfu lawa ma tlhela ma pfuna swimanga ku pima ku anama ka ndhawu leyi xilo xi nga eka yona xi nga si xi khoma. Encyclopædia Britannica ya pfumela leswaku “ku tirha ka malepfu lawa (vibrissae) a ku twisisiwi hi ku helela; hambiswiritano, ku tiviwa leswaku loko ma tsemiwa, ximanga a xa ha koti ku twa leswi a xi swi twa hi nkarhinyana.”
Van’wasayense va le ku endleni ka tirhoboto leti nga ni switwi leswi fanaka ni malepfu ya ximanga, leswaku swi pfuna tirhoboto ku famba kahle ti nga tlumbi nchumu. Ali Javey loyi a nga mutivi wa sayense eYunivhesiti ya Berkeley le California u te: “Switwi leswi leswi vuriwaka e-whiskers, “ku ta va ntirho lowukulu ku swi endla leswaku ku antswisiwa tirhoboto, ku nga muchini lowu endliweke hi munhu, lowu swi nga ta olova ku wu kombisa ni ku wu tirhisa, naswona swi ta lava leswaku vaendli va wona va dyondza hi swilo leswi hanyaka.
U anakanya yini? Xana ndlela leyi malepfu ya le non’weni ya ximanga ma tirhaka ha yona yi lo tiendlekela kumbe yi lo endliwa?


text:
Dyondzo 49: Dyambu Ri Yima
Vona Yoxuwa. U vulavule a ku: ‘Dyambu, yima!’ Kutani dyambu ra yima. Ri yime exikarhi ka matilo siku hinkwaro. I Yehovha loyi a endleke leswaku ri yima! Kambe a hi voneni leswaku ha yini Yoxuwa a a lava leswaku dyambu ri yima.
Loko tihosi leto homboloka etikweni ra Kanana ti sungule ku lwa ni Vagibiyoni, Vagibiyoni va rhumele wanuna un’wana leswaku a ya kombela mpfuno eka Yoxuwa. U te: ‘Tana hi ku hatlisa! Hi ponise! Tihosi hinkwato leti tshamaka endhawini ya le tintshaveni ti tile ku ta lwa ni malandza ya wena.’
Hiloko Yoxuwa ni vavanuna va yena hinkwavo va nyimpi va famba. Va fambe vusiku hinkwabyo. Loko va fika eGibiyoni, masocha ya tihosi ta ntlhanu ma chuhile kutani ma sungula ku baleka. Hiloko Yehovha a nisa xihangu lexikulu, naswona ma tele masocha lama dlayiweke hi xihangu ku tlula lama dlayiweke hi vavanuna va Yoxuwa va nyimpi.
Yoxuwa se a a swi vona leswaku dyambu ri le kusuhi ni ku pela. A ku ta va munyama naswona masocha yo tala ya tihosi leto biha ta ntlhanu a ma ta baleka. Hi yona mhaka leyi Yoxuwa a khongeleke eka Yehovha a ku: ‘Dyambu, yima!’ Kutani loko dyambu ri yimile, Vaisrayele va kote ku hlula enyimpini.
A ku ri ni tihosi to tala eKanana leti a ti venga vanhu va Xikwembu. Yoxuwa ni vuthu rakwe va hete malembe ya tsevu ku hlula tihosi ta 31 etikweni rero. Loko se va ti hlurile, Yoxuwa u endle leswaku tinyimba leti a ti nga si kuma ndzhaka ti averiwa ndhawu ya tona etikweni ra Kanana.
Ku hundze malembe yo tala, kutani Yoxuwa a fa a ri ni malembe ya 110. Loko yena ni vanghana vakwe va ha hanya, vanhu a va yingisa Yehovha. Kambe loko vanhu volavo lavanene va fa, vanhu va sungule ku endla swilo swo biha, va wela ekhombyeni. Hakunene enkarhini wolowo a va lava mpfuno wa Xikwembu.
Yoxuwa 10:6-15; 12:7-24; 14:1-5; Vaavanyisi 2:8-13.
Swivutiso
- Exifanisweni lexi, xana Yoxuwa u ri yini, naswona ha yini?
- Xana Yehovha u n’wi pfune njhani Yoxuwa ni vavanuna va yena va nyimpi?
- I tingani tihosi leti hluriweke hi Yoxuwa leti a ti ri valala vakwe, naswona swi teke nkarhi wo tanihi kwihi?
- Ha yini Yoxuwa a ave tiko ra Kanana?
- Xana Yoxuwa u fe a ri ni malembe mangani, naswona endzhaku ka sweswo vanhu va endle yini?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Yoxuwa 10:6-15.
Hi ku tiva leswaku Yehovha u yimisele Vaisrayele dyambu ni n’weti, hi wihi ntshembo lowu hi vaka na wona namuntlha?
- Hlaya Yoxuwa 12:7-24.
Kahle-kahle i mani la hluleke tihosi ta 31 eKanana, naswona ha yini mhaka leyi yi ri ya nkoka eka hina namuntlha?
- Hlaya Yoxuwa 14:1-5.
Xana tiko ri aviwe njhani exikarhi ka tinyimba ta Israyele, naswona mhaka leyi yi kombisa yini malunghana ni ndzhaka ya le Paradeyisini?
- Hlaya Yoxuwa 2:8-13.
Ku fana na Yoxuwa eIsrayele, i vamani namuntlha va jamelaneke ni vagwinehi?