text:
Endla Ntirho Wa Wena Wa Ku Va Muevhangeli
“Endla ntirho wa muevhangeli, hetisisa vutirheli bya wena hi xitalo.”—2 TIM. 4:5.
1. Ha yini Yehovha a vuriwa Muevhangeli wo sungula ni lonkulu?
MUEVHANGELI i munhu loyi a vulaka mahungu lamanene. Muevhangeli wo sungula ni lonkulu i Yehovha Xikwembu. Endzhakunyana ka loko vatswari va hina vo sungula va xandzukile, Yehovha u twarise mahungu lamanene ya leswaku nyoka, leyi kahle-kahle ku nga Sathana Diyavulosi, yi ta lovisiwa. (Gen. 3:15) Eka malembe-xidzana lama landzeleke, Yehovha u huhutele vavanuna vo tshembeka leswaku va hlamusela ndlela leyi vito ra yena ri nga ta basisiwa ha yona eka xisandzu, ndlela leyi swiphiqo leswi vangiweke hi Sathana swi nga ta tlhantlhiwa ha yona ni ndlela leyi vanhu va nga tlhelaka va ri kuma ha yona lunghelo leri lahliweke hi Adamu na Evha ro hanya hilaha ku nga heriki.
2. (a) Tintsumi i vaevhangeli hi ndlela yihi? (b) Yesu i xikombiso lexinene eka vaevhangeli hi ndlela yihi?
2 Tintsumi na tona i vaevhangeli. Ti vula mahungu lamanene ni ku pfuna van’wana eku chumayeleni mahungu lamanene. (Luka 1:19; 2:10; Mint. 8:26, 27, 35; Nhlav. 14:6) Ku vuriwa yini hi Mikayele ntsumi leyikulu? Loko a ha ri laha misaveni a tiviwa hi vito ra Yesu, u vekele vanhu lava a va ta va vaevhangeli xikombiso lexinene. Yesu u rhangise ntirho wo chumayela mahungu lamanene evuton’wini bya yena!—Luka 4:16-21.
3. (a) I yini mahungu lamanene lawa hi ma chumayelaka? (b) I swivutiso swihi leswi hi faneleke hi swi hlamula tanihi vaevhangeli?
3 Yesu u lerise vadyondzisiwa va yena leswaku va va vaevhangeli. (Mat. 28:19, 20; Mint. 1:8) Muapostola Pawulo u khutaze mutirhi-kulobye Timotiya a ku: “Endla ntirho wa muevhangeli, hetisisa vutirheli bya wena hi xitalo.” (2 Tim. 4:5) I mahungu wahi lamanene lawa hina tanihi valandzeri va Yesu hi ma chumayelaka? Ma katsa ntiyiso lowu chavelelaka wa leswaku Yehovha, Tata wa hina wa le tilweni wa hi rhandza. (Yoh. 3:16; 1 Pet. 5:7) Ndlela leyikulu leyi Yehovha Xikwembu a hi kombisaka rirhandzu ra yena ha yona i ku tirhisa Mfumo wa yena. Hikwalaho, hi ntsako hi byela van’wana leswaku hinkwavo lava titsongahatelaka Mfumo wa yena, va n’wi yingisa naswona va endla leswinene va nga va vanghana va yena. (Ps. 15:1, 2) Entiyisweni, i xikongomelo xa Yehovha ku herisa ku xaniseka hinkwako. Nakambe u ta herisa gome leri vangiwaka hi ku tsundzuka swilo swo biha leswi tshameke swi hi humelela. Wolawo i mahungu lamanene hakunene! (Esa. 65:17) Leswi hi nga vaevhangeli, a hi kambisiseni tinhlamulo ta swivutiso swimbirhi swa nkoka: Ha yini swi ri swa nkoka leswaku vanhu va twa mahungu lamanene namuntlha? Naswona hi nga wu hetisisa njhani ntirho wa hina tanihi vaevhangeli hi ndlela leyinene?
HA YINI VANHU VA FANELE VA TWA MAHUNGU LAMANENE?
4. I switori swihi swa mavunwa leswi vanhu minkarhi yin’wana va byeriwaka swona malunghana ni Xikwembu?
4 A hi nge u byeriwe leswaku tata wa wena u fambe a ku siya wena ni ndyangu wa ka n’wina naswona lava vulaka leswaku va n’wi tiva va vula leswaku a a nga lavi ku ku tiva, a a ku tumbetela swihundla naswona a a ri ni tihanyi. Van’wana va nga ha endla u tshemba leswaku a swi pfuni nchumu ku ringeta ku n’wi lava hikuva u file. Entiyisweni, vo tala va byeriwe switori leswi fanaka ni sweswo malunghana ni Xikwembu. Va dyondzisiwe leswaku Xikwembu a xi twisiseki, a swi koteki ku xi tiva kumbe xi ni tihanyi. Hi xikombiso, vafundhisi van’wana va vula leswaku Xikwembu xi ta xupula vanhu vo biha hilaha ku nga heriki etiheleni. Van’wana va sola Xikwembu hikwalaho ka ku xaniseka loku vangiwaka hi timhangu ta ntumbuluko. Hambileswi swiendlakalo leswi swi dlayaka vanhu lavanene ni lavo biha, ku vuriwa leswaku i nxupulo lowu humaka eka Xikwembu.
5, 6. Dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo ni tidyondzo ta mavunwa swi va khumbe njhani vanhu?
5 Van’wana va vula leswaku Xikwembu a xi kona. Emhakeni leyi, anakanya hi dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo. Vo tala lava pfumelaka eka yona va vula leswaku swilo leswi hanyaka swi lo tihundzukela. Va vula leswaku a ku na Muvumbi. Van’wana va kale va vula leswaku vanhu va huma eka swiharhi, hikwalaho a swi fanelanga swi hi hlamarisa loko munhu a endla swilo hi ndlela ya vuharhi. Va vula leswaku i swa ntumbuluko leswaku vanhu lava nga ni vulawuri va tshikilela swisiwana. Hikwalaho, a swi hlamarisi leswi vo tala va tshembaka leswaku ku kala vululami ku ta tshama ku ri kona. Xisweswo, lava pfumelaka eka dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo a va na ntshembo hi vumundzuku.
6 Handle ko kanakana, dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo ni tidyondzo ta mavunwa i swin’wana swa swilo leswi vangeleke vanhu ku xaniseka emasikwini lawa ya makumu. (Rom. 1:28-31; 2 Tim. 3:1-5) Tidyondzo leti ta vanhu a hi mahungu lamanene. Ematshan’weni ya sweswo, hilaha muapostola Pawulo a vuleke hakona, ti siye vanhu va ri “emunyameni hi mianakanyo, ni ku hambana ni vutomi lebyi nga bya Xikwembu.” (Efe. 4:17-19) Ku engetela kwalaho, dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo ni tidyondzo ta mavunwa swi endle leswaku vanhu va nga ma amukeli mahungu lamanene lama humaka eka Xikwembu.—Hlaya Vaefesa 2:11-13.
7, 8. Hi yihi ndlela yin’we ntsena leyi vanhu va nga ma twisisaka kahle ha yona mahungu lamanene?
7 Leswaku vanhu va va ni vuxaka na Yehovha, va fanele va rhanga va kholwa leswaku u kona nileswaku ku ni swivangelo leswinene swo n’wi tiva. Hi nga va pfuna leswaku va kuma vutivi byebyo hi ku va khutaza ku kambisisa ntumbuluko. Loko vanhu va tiyimisela ku kambisisa ntumbuluko kutani va anakanyisisa hileswi va swi vonaka, va dyondza hi vutlhari ni matimba ya Xikwembu. (Rhom. 1:19, 20) Loko hi ri karhi hi pfuna vanhu ku twisisa leswaku swilo hinkwaswo leswi Muvumbi wa hina Lonkulu a swi tumbuluxeke swa hlamarisa, hi nga tirhisa broxara leyi nge Xana Swilo Leswi Hanyaka Swi Lo Tumbuluxiwa? ni leyi nge The Origin of Life—Five Questions Worth Asking. Nilokoswiritano, lava va dyondzaka hi Xikwembu hi ku kambisisa ntumbuluko ntsena a va nge ti kumi tinhlamulo ta swivutiso leswi pfilunganyaka swinene evuton’wini, swo fana ni leswi: Ha yini Xikwembu xi pfumelela ku xaniseka? Hi xihi xikongomelo xa Xikwembu hi misava? Xana Xikwembu xa khathala ha mina?
8 Ndlela yin’we ntsena leyi vanhu va nga ma twisisaka kahle ha yona mahungu lamanene malunghana ni Xikwembu ni xikongomelo xa xona i ku dyondza Bibele. Mayana lunghelo leri hi nga na rona ro pfuna vanhu leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa vona! Kambe, leswaku hi fikelela timbilu ta vayingiseri va hina, a hi fanelanga hi va dyondzisa ntiyiso ntsena; hi fanele hi va khorwisa. (2 Tim. 3:14) Hi nga va lava khorwisaka swinene hi ku landzela xikombiso xa Yesu. Ha yini a swi kotile ku khorwisa vanhu? Xivangelo xin’wana hi leswi a tirhiseke swivutiso hi ndlela leyinene. Hi nga n’wi tekelela njhani?
VAEVHANGELI LAVANENE VA SWI TIRHISA KAHLE SWIVUTISO
9. Leswaku hi pfuna vanhu hi tlhelo ra moya, hi fanele hi endla yini?
9 Ha yini hi fanele hi tirhisa swivutiso entirhweni wo chumayela ku fana na Yesu? Anakanya hi xiyimo lexi: Dokodela wa wena u ku byela leswaku u ku khomele mahungu lamanene. U ri a nga ku tshungula vuvabyi bya wena loko wo endliwa vuhandzuri lebyikulu. U nga ha n’wi tshemba. Kambe ku vuriwa yini loko a ku byela sweswo a nga rhanganga hi ku ku vutisa swivutiso malunghana ni rihanyo ra wena? A swi kanakanisi leswaku a wu nga ta n’wi tshemba. Ku nga khathariseki leswaku dokodela u tlharihe njhani, u fanele a ku vutisa swivutiso ni ku yingisela tinhlamulo ta wena a nga si ku pfuna. Hilaha ku fanaka, leswaku hi pfuna vanhu va amukela mahungu lamanene ya Mfumo, hi fanele hi hlakulela vuswikoti bya ku vutisa swivutiso leswinene. Hi nga kota ku va pfuna ntsena endzhaku ka loko hi twisise xiyimo xa vona xa moya.
Leswaku hi fikelela timbilu ta vayingiseri va hina, hi fanele hi va khorwisa
10, 11. I yini leswi hi nga kotaka ku swi endla loko hi tekelela ndlela ya Yesu yo dyondzisa?
10 Yesu a a swi tiva leswaku swivutiso leswi hlawuriweke kahle a swi nge pfuni mudyondzisi leswaku a tiva xichudeni ntsena kambe swi ta tlhela swi pfuna xichudeni leswaku xi katseka eka bulo. Hi xikombiso, loko Yesu a lava ku dyondzisa vadyondzisiwa va yena dyondzo ya ku titsongahata, u rhange a va vutisa xivutiso lexi tlhontlhaka mianakanyo. (Mar. 9:33) Leswaku Yesu a dyondzisa Petro ndlela yo dyondza dyondzo ya nkoka, u n’wi vutise xivutiso ivi a ringanyeta tinhlamulo timbirhi laha a a fanele a hlawula yin’we. (Mat. 17:24-26) Eka xiendlakalo xin’wana, Yesu u vutise vadyondzisiwa va yena swivutiso swo hlayanyana leswi va pfuneke ku vula ndlela leyi a va titwa ha yona, leswaku a ta tiva leswi nga etimbilwini ta vona. (Hlaya Matewu 16:13-17.) Hi ku tirhisa swivutiso ni ku vula swo karhi, Yesu a nga vulanga ntiyiso ntsena. U fikelele timbilu ta vanhu ni ku va khutaza leswaku va hanya hi ku pfumelelana ni mahungu lamanene.
11 Loko hi tekelela ndlela leyi Yesu a a tirhisa swivutiso ha yona, hi kota ku endla swilo swinharhu. Hi tiva ndlela leyinene leyi hi nga pfunaka vanhu ha yona, hi dyondza ndlela yo hlamulana ni lava va lavaka ku siva bulo naswona hi dyondzisa vanhu lava va titsongahataka ndlela leyi va nga vuyeriwaka ha yona. A hi kambisiseni swikombiso swinharhu swa ndlela leyinene leyi hi nga tirhisaka swivutiso ha yona.
12-14. U nga n’wi pfuna njhani n’wana wa wena leswaku a va ni xivindzi loko a chumayela mahungu lamanene? Nyika xikombiso.
12 Xikombiso xo sungula: Tanihi mutswari, a wu ta endla yini loko n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi a ku byela leswaku wa chava ku vulavula ni xichudeni-kulobye malunghana ni ntumbuluko? Handle ko kanakana, u ta lava ku n’wi pfuna leswaku a va ni xivindzi xo chumayela mahungu lamanene. Kutani ematshan’weni yo n’wi sola kumbe u n’wi byela leswi a faneleke a swi vula, ha yini u nga tekeleli xikombiso xa Yesu kutani u n’wi vutisa swivutiso leswi lavaka vonelo ra yena? U nga swi endla njhani sweswo?
13 Endzhaku ko hlaya ni n’wana wa wena swiphemu swo karhi eka broxara leyi nge The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, u nga ha n’wi vutisa leswaku hi yihi mhaka leyi a vonaka yi tlhontlha mianakanyo swinene. N’wi khutaze ku anakanya hi swivangelo swin’wana leswi n’wi endleke a susumeteleka ku pfumela eka Muvumbi nileswaku ha yini a lava ku endla ku rhandza ka Xikwembu. (Rhom. 12:2) Byela n’wana wa wena leswaku a swi bohi leswaku swivangelo swa yena swi fana hi ku kongoma ni swa wena.
14 Hlamusela n’wana wa wena leswaku a nga ha vulavula ni xichudeni-kulobye hi ndlela leyi wena u vulavuleke na yena ha yona. N’wana wa wena a nga ha xi byela ntiyiso wo karhi malunghana ni ntumbuluko kutani a xi vutisa leswaku xona xi anakanya yini. Hi xikombiso, a nga ha xi kombela leswaku xi hlaya bokisi leri nga eka tluka 21 eka broxara leyi nge Origin of Life. Kutani n’wana wa wena a nga ha vutisa a ku, “Xana i ntiyiso leswaku DNA yi nga kota ku hlayisa rungula ro tala ku tlula khompyuta yihi na yihi emisaveni?” A swi kanakanisi leswaku xichudeni-kulobye xi ta ku, ina. Kutani n’wana wa wena a nga xi vutisa a ku, “Tanihi leswi sweswo swi kotekaka, xana a swi nge twali ku pfumela leswaku leswi ku nga ni munhu la endleke khompyuta, ku ni munhu loyi a endleke DNA?” Leswaku u pfuna n’wana wa wena a va ni xivindzi loko a vulavula ni van’wana hi leswi a pfumelaka eka swona, nkarhi na nkarhi u nga ha praktisa na yena swiyenge swo karhi. Loko u n’wi letela ku tirhisa swivutiso kahle, u ta n’wi pfuna leswaku a hetisisa ntirho wa yena tanihi muevhangeli.
15. Hi nga swi tirhisa njhani swivutiso leswaku hi pfuna munhu loyi a nga pfumeliki leswaku Xikwembu xi kona?
15 Xikombiso xa vumbirhi: Loko hi ri karhi hi chumayela, hi hlangana ni vanhu lava kanakanaka leswaku Xikwembu xi kona. Hi xikombiso, munhu a nga ha hi byela leswaku yena a nga pfumeli leswaku Xikwembu xi kona. Ematshan’weni yo pfumelela leswaku sweswo swi siva bulo, hi nga ha n’wi vutisa hi xichavo leswaku u ni nkarhi wo tanihi kwihi a nga pfumeli leswaku Xikwembu xi kona nileswaku i yini leswi n’wi endleke a va ni langutelo rero. Endzhaku ko yingisela nhlamulo ya yena ni ku n’wi nkhensa hileswi a anakanyisiseke hi mhaka leyi, hi nga ha n’wi vutisa loko a swi tsakela ku hlaya broxara leyi kombisaka leswaku swilo leswi hanyaka swi lo tumbuluxiwa. Loko n’wini wa muti a swi tsakela, hi nga ha n’wi fambisela broxara leyi nge Xana Swilo Leswi Hanyaka Swi Lo Tumbuluxiwa? kumbe leyi nge The Origin of Life—Five Questions Worth Asking. Swivutiso swa vutlhari leswi vutisiwaka hi musa, swi nga ha tirha tanihi xilotlelo lexi pfulaka mbilu ya munhu leswaku a yingisela mahungu lamanene.
16. Ha yini hi fanele hi tiyiseka leswaku xichudeni xa hina xa Bibele a xi ti hlayi kunene tinhlamulo eka nkandziyiso lowu hi xi dyondzisaka Bibele ha wona?
16 Xikombiso xa vunharhu: Loko hi fambisa dyondzo ya Bibele, hi nga ha tshika xichudeni xi hlaya kunene tinhlamulo leti tsariweke eka nkandziyiso lowu hi wu tirhisaka ku dyondza Bibele na xona. Kambe, loko hi endla tano, hi ta va hi sivela xichudeni ku endla nhluvuko hi tlhelo ra moya. Ha yini? Hikuva xichudeni lexi phindhaka tinhlamulo handle ko anakanyisisa ha tona a xi nge vi na timitsu leti enteke hi tlhelo ra moya. Swi nga ha xi tikela xichudeni xo tano ku tshama entiyisweni loko vanhu va xi kaneta. (Mat. 13:20, 21) Leswaku hi pfuna xichudeni xa hina, hi fanele hi xi vutisa leswaku xi titwa njhani hi leswi xi swi dyondzaka. Ringeta ku kumisisa loko xi pfumelelana ni leswi xi swi dyondzaka. Xa nkoka swinene, xi kombele xi hlamusela leswaku ha yini xi pfumelelana na swona kumbe xi nga pfumelelani na swona. Endzhaku xi pfune leswaku xi anakanyisisa hi Matsalwa leswaku leswi xi swi pfumelaka swi ta va swi sekeriwe eka wona. (Hev. 5:14) Loko hi tirhisa swivutiso kahle, vanhu lava hi va dyondzisaka va ta va ni ripfumelo leri tiyeke naswona va ta kota ku lwisana ni matshalatshala ya lava va nga ta va kaneta kumbe ku va hambukisa. (Kol. 2:6-8) I yini swin’wana leswi hi nga swi endlaka leswaku hi hetisisa ntirho wa hina wa ku va vaevhangeli?
VAEVHANGELI LAVANENE VA PFUNANA
17, 18. Loko hi famba ni un’wana ensin’wini, hi nga endla yini leswaku hi n’wi pfuna loko a ri karhi a chumayela?
17 Yesu u rhume vadyondzisiwa va yena hi vambirhi-mbirhi leswaku va ya chumayela. (Mar. 6:7; Luka 10:1) Endzhaku, muapostola Pawulo u vulavule hi ‘vatirhi-kulobye’ “lava va lweke swin’we na [yena] eka mahungu lamanene.” (Filp. 4:3) Hi ku pfumelelana ni xikombiso xexo xa le Matsalweni, hi 1953, vahuweleri va Mfumo va sungule nongonoko wo letela van’wana ensin’wini.
18 Loko u famba ni Mukreste un’wana ensin’wini, u nga endla yini leswaku u n’wi pfuna loko a ri karhi a chumayela? (Hlaya 1 Vakorinto 3:6-9.) Hlaya eBibeleni ya wena matsalwa lawa loyi u fambaka na yena a ma hlayaka. Yingiserisisa loko loyi u fambaka na yena a ri karhi a vulavurisana ni n’wini wa muti. Fambisana na vona eka bulo ra vona leswaku u ta pfuna loko loyi u fambaka na yena a lava mpfuno. (Ekl. 4:12) Kambe, hi lexi xitsundzuxo: U nga kavanyeti loyi u fambaka na yena loko a nyikela vumbhoni kumbe loko n’wini wa muti a vulavula. Loko u va kavanyeta u nga ha heta loyi u fambaka na yena matimba u tlhela u pfilunganya n’wini wa muti. Minkarhi yin’wana, swi nga ha fanela leswaku u vula swo karhi. Kambe loko u lava ku vula swo karhi, u nga lehisi. Endzhaku ka sweswo, tshika loyi u fambaka na yena a ya emahlweni ni bulo.
19. I yini leswi hi faneleke hi swi tsundzuka naswona ha yini?
19 Wena ni loyi u fambaka na yena mi nga pfunana njhani loko mi ri karhi mi chumayela hi yindlu ni yindlu? Ha yini mi nga buli hi tindlela leti mi nga antswisaka ha tona swingheniso swa n’wina? Tivoneleni leswaku a mi vulavuli hi swilo leswi hetaka matimba malunghana ni vanhu lava tshamaka ensin’wini ya ka n’wina. Hilaha ku fanaka, mi nga xopaxopi vamakwerhu. (Swiv. 18:24) Hi fanele hi tsundzuka leswaku hi swibya swa vumba. Yehovha u hi kombise musa lowukulu hi ku hi nyika xuma lexi xa vutirheli bya mahungu lamanene a tlhela a hi lerisa ku chumayela. (Hlaya 2 Vakorinto 4:1, 7.) Hikwalaho onge hinkwerhu ka hina hi nga xi tlangela xuma xexo hi ku endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka leswaku hi endla ntirho wa hina wa ku va vaevhangeli.


c: text/html

text:
TSHINELA EKA XIKWEMBU
“Waswivo, Ndzi Endla Swilo Hinkwaswo Swi Va Leswintshwa”
Xana wa swi navela leswaku wena ni ndyangu wa wena mi va ni rihanyo lerinene ni ku hanya vutomi byo leha? Xana wa swi navela ku hanya emisaveni leyi xitlhavi, ku xaniseka ni rifu swi nga ta va swi ri swilo swa nkarhi lowu hundzeke? Misava yo tano a hi norho. Misava leyintshwa yo lulama yi ta va ya xiviri ku nga ri khale, hikuva i xikongomelo xa Yehovha Xikwembu. Xiya ndlela leyi xikongomelo xexo xi nga ta hetiseka ha yona hilaha xi hlamuseriweke hakona eka Nhlavutelo 21:3-5.—Hlaya.
“[Xikwembu] xi ta sula mihloti hinkwayo ematihlweni ya vona.” (Nhlavutelo 21:4) I mihloti ya njhani leyi xi nga ta yi sula? A hi mihloti ya ntsako kumbe leyi sirhelelaka mahlo ya hina. Xitshembiso xa Xikwembu xi kombetela eka mihloti leyi vangiweke hi ku xaniseka ni maxangu. Xikwembu a xi nge yi omisi kunene mihloti yo tano; xi ta yi sula hi ku helela hikuva xi susa hinkwaswo leswi vangaka mihloti—ku nga ku xaniseka ni maxangu.
“Rifu a ri nge he vi kona.” (Nhlavutelo 21:4) I yini lexi vangeke mihloti yo tala leyi nga lavekiki loko ku nga ri nala, ku nga rifu? Yehovha u ta ntshunxa vanhu lava yingisaka eka vuhlonga bya rifu. Njhani? Hi ku susa lexi vangaka rifu: xidyoho lexi hi xi kumeke eka Adamu. (Varhoma 5:12) Yehovha u ta endla leswaku vanhu lava yingisaka va va lava hetisekeke hi ku tirhisa gandzelo ra nkutsulo ra Yesu. * Kutani nala wo hetelela, ku nga rifu, u ta “herisiwa.” (1 Vakorinto 15:26) Vanhu vo tshembeka va ta swi kota ku hanya hilaha ku nga heriki va ri ni rihanyo leri hetisekeke tanihi leswi a ku ri xikongomelo xa Xikwembu.
‘Hambi ku ri xitlhavi a xi nge he vi kona.’ (Nhlavutelo 21:4) I xitlhavi xa njhani lexi nga ta va xi nga ha ri kona? Xitlhavi xa le miehleketweni, emintlhavekweni ni le nyameni lexi veke kona hikwalaho ka vuyelo bya xidyoho ni ku nga hetiseki loku vangeke vutomi bya vanhu va timiliyoni ta ntsandza-vahlayi byi nga tsakisi a xi nge he vi kona.
Vutomi lebyi nga riki na swirilo, rifu ni switlhavi byi ta va bya xiviri ku nga ri khale. U nga ha vutisa u ku: ‘Byi ta va byi ri kwihi? Xana Xikwembu xi tshembisa leswaku byi ta va byi ri etilweni?’ Doo! Kambisisa leswaku ha yini swi nga ri tano. Xo sungula, xitshembiso xexo xi sungula hi marito lama nge “ntsonga wa Xikwembu wu le vanhwini” naswona vanhu va tshama emisaveni. (Nhlavutelo 21:3) Xa vumbirhi, xitshembiso lexi xi hlamusela misava leyi eka yona ‘rifu ri nga ta va ri nga ha ri kona’—misava leyi rifu ri tshameke ri va eka yona kambe ri nga ta susiwa. A ku si tshama ku va ni rifu etilweni, kambe i khale ri ri kona laha misaveni. Swi le rivaleni leswaku xitshembiso xa Xikwembu xa leswaku vanhu va ta hanya vutomi lebyinene xi ta hetiseka laha misaveni.
Xikwembu xi ta sula mihloti leyi vangiweke hi ku xaniseka ni maxangu
Yehovha u lava leswaku hi tshemba xitshembiso xakwe xa misava leyintshwa yo lulama. Endzhaku ko va a hlamusele mikateko leyi taka, u tiyisekise xitshembiso xakwe hi ku vula leswi: “Waswivo, ndzi endla swilo hinkwaswo swi va leswintshwa.” Nakambe u te: “Marito lawa ma tshembekile, i ya ntiyiso.” (Nhlavutelo 21:5) Ha yini u nga dyondzi leswi engetelekeke malunghana ni ndlela leyi wena ni varhandziwa va wena mi nga vaka van’wana va vagandzeri lava tsakeke lava nga ta vona loko switshembiso leswi hlamarisaka swa Xikwembu swi va swa xiviri?
Tindzimana ta Bibele leti u nga ti hlayaka hi December
1 Petro 1-5; 2 Petro 1-3; 1 Yohane 1-5; 2 Yohane 1-13; 3 Yohane 1-14; Yudha 1-25–Nhlavutelo 1-22
^ ndzim. 5 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke malunghana ni nkutsulo wa gandzelo ra Kreste, hlaya ndzima 5 ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MAHUNGU YA SWESWINYANA
Japani
Timbhoni Ti Pfuna Lava Khumbiweke Hi Ku Khuluka Ka Ndzhope eHiroshima
Timpfula ta matimba eHiroshima ti vange ku khuluka ka ndzhope loku dlayeke vanhu va kwalomu ka 74 ni ku rhurha ka vanhu vo tlula 1 600. Hi ku hatlisa rhavi ra Timbhoni ta Yehovha eJapani ri hlele vatirhi va ku tirhandzela leswaku va pfuneta ku basisa.
Japani—Ku Sungula Vutomi Hi Vuntshwa Endzhaku Ka Lembe
Timbhoni ta Yehovha ti hambeta ti pfuna lava poneke eka mhangu ya ku tsekatseka ka misava ni tsunami.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yohane 5:1-47
5 Endzhaku ka swilo leswi a ku ri ni nkhuvo+ wa Vayuda, kutani Yesu a tlhandlukela eYerusalema.2 EYerusalema enyangweni+ ya tinyimpfu ku ni xidziva lexi vuriwaka Betesda hi Xiheveru, lexi nga ni makupakupa ya ntlhanu.3 Eka wona a ku etlele vunyingi bya vavabyi, lava feke mahlo, lava khutaka ni lava va khwanyaneke swirho.4 ——5 Kambe a ku ri ni munhu un’wana loyi a a ri ni malembe ya 38 a ri karhi a vabya.6 Loko a vona wanuna loyi a etlele ehansi, naswona a lemuka leswaku u ni nkarhi+ wo leha a vabya, Yesu a ku eka yena: “Xana wa swi lava ku va ni rihanyo+ lerinene?”7 Munhu la vabyaka a n’wi hlamula a ku: “Nkulukumba, a ndzi na yena munhu wo ndzi nghenisa exidziveni loko mati ma pfindlusiwa; kambe loko ndzi ta, un’wana wa ndzi rhangela a ngirimela.”8 Yesu a ku eka yena: “Pfuka, u teka rihlaka ra wena u famba.”+9 Kavaloko munhu yoloye hi ku hatlisa a va ni rihanyo lerinene, a teka rihlaka rakwe a sungula ku famba.Esikwini rero a ku ri savata.+10 Hikokwalaho Vayuda va byela munhu la hanyisiweke va ku: “I Savata, a swi pfumeleriwi+ leswaku u rhwala rihlaka.”11 Kambe a va hlamula a ku: “Loyi a ndzi endleke ndzi va ni rihanyo lerinene u ndzi byele a ku, ‘Teka rihlaka ra wena u famba.’”12 Va n’wi vutisa va ku: “I mani munhu loyi a nga ku byela a ku, ‘Ri teke u famba’?”13 Kambe munhu loyi a horisiweke a a nga swi tivi leswaku i mani, hikuva Yesu a a hambukele etlhelweni, hikuva a ku ri ni ntshungu endhawini yoleyo.14 Endzhaku ka swilo leswi Yesu a n’wi kuma etempeleni, a ku eka yena: “Waswivo, u kume rihanyo lerinene. U nga ha tlheli u dyoha, leswaku u nga humeleriwi hi swo biha ngopfu.”15 Munhu loyi a famba ivi a byela Vayuda leswaku i Yesu loyi a n’wi endleke a va ni rihanyo lerinene.16 Hiloko Vayuda va xanisa+ Yesu, hikuva a a endla swilo leswi hi Savata.17 Kambe a va hlamula a ku: “Tata wa mina u ya emahlweni a tirha+ ku fikela sweswi, na mina ndzi ya emahlweni ndzi tirha.”18 Kunene, hikwalaho ka sweswo Vayuda va ya va hiseka ngopfu, va lava ku n’wi dlaya,+ hikuva a a nga tluli Savata ntsena kambe a a tlhela a vula leswaku Xikwembu i Tata+ wakwe, a tiringanisa+ ni Xikwembu.19 Hikokwalaho, Yesu a ya emahlweni a va hlamula a ku: “Ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, N’wana a nge endli xilo ni xin’we hi ku tisungulela, kambe u endla ntsena lexi a vonaka Tatana a xi endla.+ Hikuva swilo hinkwaswo leswi Yena a swi endlaka, N’wana na yena wa swi endla swilo sweswo hi mukhuva lowu fanaka.20 Hikuva Tatana u ni xinakulobye eka N’wana+ naswona u n’wi komba swilo hinkwaswo leswi a swi endlaka, naswona u ta n’wi komba mintirho leyikulu ku tlula leyi, leswaku mi hlamala.+21 Hikuva tanihi leswi Tatana a pfuxaka vafi, a va hanyisa,+ kutani na yena N’wana u hanyisa lava a rhandzaka ku va hanyisa.+22 Hikuva Tatana a nga avanyisi munhu ni un’we, kambe ku avanyisa hinkwako u ku tamerise N’wana,+23 leswaku hinkwavo va xixima N’wana+ hilaha va xiximaka Tatana hakona. Loyi a nga n’wi xiximiki N’wana a nga n’wi xiximi Tatana loyi a n’wi rhumeke.+24 Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Loyi a twaka rito ra mina kutani a kholwa loyi a ndzi rhumeke, u ni vutomi lebyi nga heriki,+ naswona a nga avanyisiwi kambe u hundze eku feni a ya evuton’wini.+25 “Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Nkarhi wa ta, naswona hi wona sweswi, lowu vafi+ va nga ta twa rito+ ra N’wana wa Xikwembu kutani lava yingiseke va ta hanya.+26 Hikuva leswi Tatana a nga ni vutomi,+ u nyike ni N’wana leswaku a va ni vutomi.+27 Naswona u n’wi nyike matimba ya ku avanyisa,+ hikuva i N’wana wa munhu.+28 Mi nga hlamaleni ha swona, hikuva nkarhi wa ta lowu hinkwavo lava nga eka masirha-bako+ ya xitsundzuxo va nga ta twa rito ra yena29 kutani va huma, lava endleke swilo leswinene va pfukela evuton’wini,+ lava a va hanya hi swilo swo biha va pfukela eku avanyisiweni.+30 A ndzi nge endli xilo ni xin’we hi ku tisungulela; ndzi avanyisa hilaha ndzi twaka hakona; naswona ku avanyisa loku ndzi ku endlaka ku lulamile,+ hikuva a ndzi lavi ku rhandza ka mina, kambe ndzi lava ku rhandza+ ka loyi a nga ndzi rhuma.31 “Loko ku ri mina ntsena la nyikelaka vumbhoni+ mayelana na mina, vumbhoni bya mina a hi bya ntiyiso.+32 U kona un’wana loyi a nyikelaka vumbhoni mayelana na mina, naswona ndza swi tiva leswaku vumbhoni lebyi a byi nyikelaka+ mayelana na mina i bya ntiyiso.33 Mi rhume vanhu eka Yohane, naswona u nyikele vumbhoni ehenhla ka ntiyiso.+34 Hambiswiritano, a ndzi byi amukeli vumbhoni lebyi humaka evanhwini, kambe ndzi vula swilo leswi leswaku mi ta ponisiwa.+35 Munhu yoloye a a ri rivoni leri pfurhaka ri tlhela ri voninga, naswona hi nkarhi wo koma a mi swi rhandza ku tsaka swinene eku vonakaleni+ ka yena.36 Kambe mina ndzi ni vumbhoni byo tlula bya Yohane, hikuva yona mintirho leyi Tatana a ndzi aveleke ku yi endla, mintirho leyi ndzi yi endlaka,+ yi nyikela vumbhoni bya mina leswaku Tatana u ndzi rhumile.37 Nakambe, Tatana loyi a ndzi rhumeke u nyikele vumbhoni mayelana na mina.+ A mi si tshama mi twa rito rakwe hambi ku ri ku vona xivumbeko+ xakwe;38 naswona rito rakwe a ri tshamanga eka n’wina, hikuva yena loyi a n’wi rhumeke a mi n’wi kholwi.39 “Mi kambisisa Matsalwa,+ hikuva mi ehleketa leswaku hikwalaho ka wona mi ta va ni vutomi lebyi nga heriki; kasi hi wona lama nyikelaka vumbhoni mayelana na mina.+40 Kambe a mi swi lavi ku ta eka mina leswaku mi kuma vutomi.+41 A ndzi swi amukeli ku vangamisiwa hi vanhu,+42 kambe ndzi swi tiva kahle leswaku rirhandzu ra Xikwembu a ri kona eka n’wina.+43 Ndzi te hi vito ra Tatana,+ kambe a mi ndzi amukeli; loko a ku lo fika munhu un’wana hi vito ra yena n’wini, a mi ta n’wi amukela.44 Xana mi nga khorwisa ku yini, loko mi amukela ku vangama+ loku humaka eka van’wana naswona mi nga ku lavi ku vangama loku humaka eka Xikwembu+ lexi nga xin’we?45 Mi nga ehleketi leswaku ndzi ta mi hehla eka Tatana; u kona loyi a mi hehlaka, ku nga Muxe,+ loyi mi vekeke ntshembo wa n’wina eka yena.46 Entiyisweni, loko Muxe mi n’wi khorwile, na mina a mi ta ndzi kholwa, hikuva yena u tsale ha mina.+47 Kambe loko mi nga ma kholwi matsalwa ya yena,+ xana mi ta ma kholwa njhani marito ya mina?”


text:
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI | ESAYA 11-16
Misava Yi Ta Tala Hi Ku Tiva Yehovha
Ndlela leyi vuprofeta lebyi a byi tirha ha yona eka Vaisrayele
Loko Vaisrayele va ri karhi va tlhelela ekaya va huma evuhlongeni eBabilona kumbe va ri etikweni ra vona leri pfuxetiweke, a va nga fanelanga va chava swiharhi swa nhova kumbe vanhu lava nga ni tihanyi.—Ezr 8:21, 22
Ndlela leyi vuprofeta lebyi byi tirhaka ha yona eminkarhini ya hina
Ku tiva Yehovha swi endle leswaku vanhu va cinca vutomi. Vanhu lava a va ri ni tihanyi se i vanhu vo rhula. Ku tiva Xikwembu swi endle leswaku ku va ni paradeyisi ya moya emisaveni hinkwayo
Ndlela leyi vuprofeta lebyi byi nga ta hetiseka ha yona enkarhini lowu taka
Misava hinkwayo yi ta hundzuriwa yi va paradeyisi leyi nga ni ku rhula, tanihi leswi a ku ri xikongomelo xo sungula xa Xikwembu. Ku hava xivumbiwa ni xin’we, ku nga khathariseki leswaku i munhu kumbe xiharhi lexi nga ta va nxungeto


text:
1Msana keto, ni to wona txiwoniso: Ditimba di nga ti tutwe nzumani, se dipswi do khata di ni nga ti di engisile, do tuma ku nga mpundu, di txi: “Kwela u txi ta hawa, kasiku ni ta ku komba ati ti no maheka msana ka tiya.” 2Kunukunuko ni to susumetwa ngu Moya: Konako ni to wona txikhalo txa wukoma nzumani, se ha txikhaloni ku ti ni mmweyo a nga ti khalahatshile ka txonetxo txikhalo txa wukoma. 3Awule a nga ti khalahatshile ka txona, a ti ni khohe yo nga dirigwi da jasperi ni da sardoniya, se wulaho wa nzumani wu ti ranganyetile txikhalo txa wukoma ngu kukhetima ko nga dirigwi da esmeralida. 4Txikhalo txiya txa wukoma txi ti ranganyetilwe ngu simwane sikhalo sa wukoma sa makumi mambidi ni mune; txitimwi ka sona ku ti khalahatshile madhota a makumi mambidi ni mune, ma di ni siambalo so basa, ma di ni mibhoti ya nzalama ha msungo kwawe. 5Ngu ka txikhalo txile txa wukoma, ku titi huma kuphatima, mapswi ni singwalangwanda; se masoni ka txikhalo txa wukoma ku ti tura mtxhanu wa misanje ni yimbidi ya mndilo: I ku mimoya ya mtxhanu ni yimbidi ya Txizimu. 6Masoni ka txona txikhalo txa wukoma, ku ti ni txo nga linene la ngilazi lo fana ni kristali.Txikhalo txa wukoma txi ti ranganyetilwe ngu mune wa sivangwa so hanya, na si di tate ngu maso, masoni ni msana. 7Txivangwa txo khata txo hanya txi ti fana ni ngonyamo; txivangwa txa wumbidi txi ti fana ni didhuna, txa wuraru txi ti ni khohe yo nga ya mthu; txa wumune txi ti fana ni ngungwa. 8Sivangwa siya sa mune, tximwane ni tximwane txi ti ni mtxhanu wa mabhapi ni dimwedo, na si di tate ngu maso, otshe makhalo, mmdani ni hahanze. Se wusiku ni mtshikari, sivangwa sile sa embelela si si malali, si txi: “Msawuleki, msawuleki, msawuleki! Mkoma Txizimu txa mtamo wotshe. Awule a nga ti ho, Awule a ku ho ni wule a tako.” 9Se, txihkati ni txikhati sivangwa si ningako kupfalisa ni kubonga ka wule a nga khalahatsha ha txikhaloni ka wukoma, ene wu a hanyako kala kupinduka, 10madhota awa a makumi mambidi ni mune ma titi khizama masoni ka wule a nga khalahatsha ha txikhaloni ka wukoma, kasiku me khozela ene awule a hanyako, kala kupinduka, me veka mibhoti ya ona hahatshi, masoni ka txikhalo txa wukoma, me kwangula, ma txi: 11Ngawe u ku ni fanelo, Mkoma Txizimu txathu, Ya kuamukela kupfaliswa, wudhumo ni mtamo, Nguko ngawe u nga vanga sotshe simaha; Se ngu kuranda kwako, sona si tumbulukile, si mana kuhanya.
Copyright
Learn More


text:
Timbhoni Ta Yehovha Ti Kuma Sagwadi Hikwalaho Ko Sirhelela Mbango
Tindhawu to kandziyisela eka tona ta Timbhoni ta Yehovha eMexico ti kume xitifiketi xa Clean Enterprise malembe ya nkombo hi ku landzelelana.
Hi September 26, 2012, mfumo wa Mexico wu nyike Timbhoni ta Yehovha xitifiketi xo hlawuleka “hikwalaho ko xiya ku tinyiketela [ka tona] ku khathalela ni ku sirhelela mbango.”
Nongonoko wa Clean Enterprise wu pfuna tifektri leswaku ti va ni tindlela to tirha leti sirhelelaka mbango. Timbhoni ta Yehovha ta hlanganyela eka nongonoko wolowo lembe ni lembe hambileswi nhlengeletano ya tona yi nga riki ya mpindzulo. Muvulavuleri wa ndhawu yo gandlisela eka yona eMexico u te: “Leswaku hi kuma xitifiketi xa Clean Enterprise, hi fanele hi nyikela vumbhoni bya leswaku ndlela leyi hi endlaka ha yona yi fambisana ni milawu ya mbango ya ndhawu yoleyo eka swilo swa nkombo: moya, mati, ku thyakisa doroba, thyaka leri nga ni khombo, vuhlayiseki, gezi ni ndzetelo wo khathalela mbango. Tifektri leta ha riki tintshwa a ti sindzisiwi ku nghenela nongonoko lowu. Hina Timbhoni hi wu nghenela hi ku tirhandzela.”
Timbhoni ta Yehovha emisaveni hinkwayo ti endla hinkwaswo leswi nga ematimbeni ya tona leswaku ti papalata ku onha mbango.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Deteronoma 21:1-23
21 “Loko munhu o tshuka a kumiwa a dlayiwile emisaveni leyi Yehovha Xikwembu xa wena a ku nyikaka yona leswaku u yi teka, a wele enhoveni, kutani ku nga tiviwi leswaku u dlayiwe hi mani,+2 vakulukumba va wena ni vaavanyisi+ va wena va fanele va huma va ya pima miti leyi rhendzeleke loyi a dlayiweke;3 ku fanele ku va muti lowu nga ekusuhi ni loyi a dlayiweke. Vakulukumba va muti wolowo va fanele va teka xihon’wana entlhambini lexi nga si tirhisiwaka, lexi nga si tlhandlekiwaka joko;4 kutani vakulukumba va muti wolowo va fanele va ngirimela ni xihon’wana enkoveni lowu khulukaka mati, lowu hi ntolovelo ku nga rimiwiki eka wona kumbe ku nga byariwiki timbewu, va fanele va tshova nhamu ya xihon’wana kwalaho enkoveni.+5 “Kutani vaprista, ku nga vana va Levhi va fanele va tshinela, hikuva hi vona lava Yehovha Xikwembu xa wena a va hlawuleke leswaku va n’wi tirhela+ naswona va dzunisa+ hi vito ra Yehovha, ni lava nomu wa vona wu nga ta herisa+ mholovo yin’wana ni yin’wana ni xiendlo xin’wana ni xin’wana xa madzolonga.6 Kutani vakulukumba hinkwavo va muti wolowo lava nga ekusuhi ni loyi a dlayiweke va ta hlambela mavoko+ ya vona ehenhla ka xihon’wana lexi nhamu ya xona yi nga tshoviwa enkoveni;7 va ta hlamula va ku, ‘Mavoko ya hina a ma halatanga ngati leyi, hambi ku ri mahlo ya hina a ma yi vonanga loko yi halatiwa.+8 Oho Yehovha, u nga wu hlayeli emilandzwini ya vanhu va wena, ku nga Israyele, lava u va kutsuleke,+ naswona u nga veki nandzu wa ngati+ leyi nga riki na nandzu exikarhi ka vanhu va wena, ku nga Israyele.’ Kutani nandzu wa ngati wu nga hlayeriwi emilandzwini ya vona.9 Kutani wena—u ta susa nandzu wa ngati leyi nga riki na nandzu exikarhi ka wena,+ hikuva u ta endla leswi lulameke ematihlweni ya Yehovha.+10 “Loko wo tshuka u ya enyimpini u ya lwa ni valala va wena, naswona Yehovha Xikwembu xa wena a va nyikete evokweni+ ra wena, kutani u va endle va va makhumbi;+11 exikarhi ka lava va nga makhumbi u vone wansati wa xivumbeko xo saseka ivi u tihlanganisa na yena+ u n’wi teka leswaku a va nsati wa wena,12 u fanele u n’wi tisa exikarhi ka yindlu ya wena. U fanele a byevula nhloko+ yakwe naswona a tsemeta min’wala yakwe,13 a susa nkhancu wa vukhumbi byakwe eka yena naswona a tshama endlwini ya wena a rilela tata wakwe ni mana wakwe n’hweti hinkwayo ya ku rhendzeleka ka n’weti;+ endzhaku ka sweswo u ta tivana na yena, u fanele u n’wi teka a va mutekiwa wa wena, kutani u fanele a va nsati wa wena.14 Kutaku loko u nga n’wi tsakeli, u fanele u n’wi tshika a famba+ hi ku rhandza ka moya-xiviri wakwe; kambe u nga tshuki u n’wi xavisa hi mali. U nga tshuki u n’wi khoma hi tihanyi+ endzhaku ka loko u n’wi tsongahatile.15 “Loko wanuna o tshuka a va ni vasati vambirhi, un’wana a rhandziwa kasi un’wana a vengiwa, kutani loyi a rhandziwaka ni loyi a vengiwaka, va n’wi tswalele vana, n’wana wa mativula a va wa loyi a vengiwaka,+16 kutaku siku leri a nga ta nyika vana vakwe ndzhaka eka leswi a nga na swona, a nge pfumeleriwi leswaku a endla n’wana wa loyi a rhandziwaka a va mativula yakwe leswaku n’wana wa mativula+ wa loyi a vengiwaka, a lahlekeriwa.17 Hikuva u fanele a teka n’wana wa loyi a vengiwaka ku ri yena wa mativula hi ku n’wi nyika swiphemu swimbirhi eka hinkwaswo leswi a kumiwaka a ri na swona,+ hikuva yoloye i masungulo ya matimba+ yakwe ya ku tswala. Mfanelo ya xikhundlha xa ku va mativula i ya yena.+18 “Loko munhu o tshuka a va ni n’wana wo sihalala ni la xandzukaka,+ yena a nga yingisi rito ra tata wakwe ni rito ra mana+ wakwe, va n’wi lulamisile kambe a nga va yingisi,+19 tata wakwe ni mana wakwe va fanele va n’wi khoma va n’wi humesela eka vakulukumba va muti wa ka vona ni le nyangweni ya ndhawu+ ya ka vona,20 va fanele va byela vakulukumba va muti wa ka vona va ku, ‘N’wana loyi wa hina wa sihalala naswona wa xandzuka; a nga ri yingisi rito ra hina,+ u ni makolo+ naswona i xidakwa.’+21 Kutani vavanuna hinkwavo va muti wa ka vona va fanele va n’wi khandla hi maribye, u fanele a fa. Hikwalaho u fanele u susa swo biha exikarhi ka wena, tiko hinkwaro ra Israyele ri ta swi twa, kutani ri chava+ hakunene.22 “Loko ko tshuka ku va ni munhu la nga ni xidyoho lexi faneriwaka hi xigwevo xa rifu, kutani u n’wi dlayile+ naswona u n’wi hayeke emhandzini,+23 ntsumbu wakwe wu nga tshuki wu tshama vusiku hinkwabyo emhandzini;+ kambe hakunene u fanele u n’wi lahla esikwini rero, hikuva loyi a hayekiweke+ u rhukaniwe hi Xikwembu; u nga tshuki u nyamisa misava ya wena leyi Yehovha Xikwembu xa wena a ku nyikaka yona leswaku yi va ndzhaka.+


text:
Dyondzo 17: Mahahla Lawa A Ma Nga Fani
Vafana lava vambirhi a va fani nikatsongo, a hi swona ke? Xana wa ma tiva mavito ya vona? Lowa muhloti i Esawu naswona mufana loyi a khathalelaka tinyimpfu i Yakobe.
Esawu na Yakobe a va ri mahahla ya Isaka na Raveka. Tata wa vona Isaka, a a rhandza Esawu ngopfu hikuva a a ri muhloti lonene naswona a a wundla ndyangu wa ka vona. Kambe Raveka a a rhandza Yakobe ngopfu hikuva a a ri munhu wo miyela, mufana wo rhula.
Kokwa wa vona Abrahama a ha hanya naswona a swi kanakanisi leswaku Yakobe a a rhandza ku n’wi yingisa loko a vulavula hi Yehovha. Eku heteleleni Abrahama u file a ri ni malembe ya 175 hi vukhale, loko mahahla ma ri ni malembe ya 15.
Loko Esawu a ri ni malembe ya 40 u teke vavasati vambirhi va le tikweni ra Kanana. Sweswo swi twise Isaka na Raveka ku vava ngopfu hikuva vavasati lava a va nga n’wi gandzeli Yehovha.
Kutani siku rin’wana ku humelele swin’wana leswi endleke Esawu a karihela makwavo Yakobe. Sweswo swi humelele loko Isaka a fanele a katekisa mativula yakwe. Leswi Esawu a a ri nkulu eka Yakobe, Esawu a a langutele leswaku ku katekisiwa yena. Kambe Esawu se a a xavisele Yakobe mfanelo yakwe yo kuma mikateko. Nakambe, loko vafana lava vambirhi va velekiwa, Xikwembu xi vule leswaku ku ta katekisiwa Yakobe. Kutani hi swona leswi endlekeke. Isaka u katekise n’wana wakwe Yakobe.
Endzhakunyana, loko Esawu a twa mhaka leyi, u karihele Yakobe. A a karihe ngopfu lerova u vule leswaku u ta dlaya Yakobe. Loko Raveka a twa mhaka leyi, u karhateke ngopfu. Kutani u byele nuna wakwe Isaka, a ku: ‘Hakunene swi ta va swi bihile loko Yakobe na yena o teka un’wana wa vavasati lava va Kanana.’
Hiloko Isaka a vitana n’wana wakwe Yakobe, kutani a ku eka yena: ‘U nga teki wansati wa Mukanana. Ematshan’weni ya sweswo, yana endlwini ya kokwa wa wena Bethuwele eHarani. Teka un’wana wa vana va Labani.’
Yakobe u yingise tata wakwe, hiloko a teka riendzo ro leha a ya laha maxaka ya yena a ma tshama kona eHarani.
Genesa 25:5-11, 20-34; 26:34, 35; 27:1-46; 28:1-5; Vaheveru 12:16, 17.
Swivutiso
- Xana Esawu na Yakobe a ku ri vamani, naswona a va hambane njhani?
- Esawu na Yakobe a va ri ni malembe mangani loko kokwa wa vona Abrahama a fa?
- Esawu u endle yini leswi hlundzukiseke mana wakwe ni tata wakwe?
- Ha yini Esawu a n’wi hlundzukele ngopfu makwavo Yakobe?
- Hi xihi xileriso lexi Isaka a xi nyikeke n’wana wakwe Yakobe?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Genesa 25:5-11, 20-34.
Xana Yehovha u vule yini ka ha ri emahlweni malunghana ni vana vambirhi va Raveka?
Hi kwihi ku hambana loku a ku ri kona exikarhi ka Yakobe na Esawu malunghana ni ndlela leyi a va yi languta ha yona mfanelo ya vukulu?
- Hlaya Genesa 26:34, 35; 27:1-46; na 28:1-5.
Xana Esawu u swi kombise njhani leswaku a nga swi tlangeli swilo swa moya?
Xana Isaka u n’wi byele ku endla yini Yakobe leswaku a ta kuma mikateko ya Xikwembu?
- Hlaya Vaheveru 12:16, 17.
Xana xikombiso xa Esawu xi byi kombisa njhani vuyelo bya ku swi tekela ehansi swilo swo kwetsima?
DYONDZA SWO TALA
Yakobe, Esawu Ni Xiculu
Dyondza hi Yakobe na Esawu! Kopa ntlango lowu wa xifaniso ivi u wu printa kutani u wu penda.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eklesiasta 1:1-18
1 Marito ya muhlengeleti,+ n’wana wa Davhida hosi ya le Yerusalema.+2 “Vuhava lebyikulu ngopfu,”+ ku vule muhlengeleti, “vuhava lebyikulu ngopfu! Hinkwaswo i vuhava!”+3 Xana munhu u pindzula yini entirhweni wakwe hinkwawo wo nonon’hwa lowu a tikarhatelaka+ wona ehansi ka dyambu?+4 Xitukulwana xa hundza,+ xitukulwana xa ta;+ kambe misava yi kona hilaha ku nga riki na makumu.+5 Dyambu ri voningile, naswona dyambu ri perile,+ ri vuya endhawini ya rona leyi ri nga ta voninga eka yona, ri ri karhi ri hefemuteka.+6 Mheho yi ya edzongeni, naswona yi tlhela yi rhendzelekela en’walungwini.+ Ya ndzuluka-ndzuluka yi rhendzeleka,+ naswona mheho yi tlhelela laha yi rhendzelekeke+ kona.7 Hinkwaswo swinambyana swa vuxika+ swi ya elwandle,+ kambe lwandle a ri tali.+ Ndhawu leyi swinambyana swa vuxika swi humaka eka yona, swi tlhelela eka yona leswaku swi ta tlhela swi huma.+8 Swilo hinkwaswo swa karhalisa;+ a nga kona la swi kotaka ku vulavula ha swona. Tihlo a ri kolwi ku vona,+ hambi ku ri ndleve a yi tali hi ku yingisa.+9 Leswi a swi ri kona, hi swona swi nga ta va kona;+ naswona leswi swi endliweke, hi swona leswi nga ta endliwa; kutani ku hava nchumu lowuntshwa ehansi ka dyambu.+10 Xana xi kona xilo xo karhi lexi munhu a nga vulaka malunghana na xona a ku: “Vona lexi; i xintshwa”? Ana a xi ri kona hilaha ku nga riki na makumu;+ lexi xi veke kona, xi ve kona hina hi nga si va kona.+11 Vanhu va le minkarhini yo sungula a va tsundzukiwi, naswona a va nge tsundzukiwi lava va nga ta ta endzhaku.+ Na vona a va nge tsundzukiwi hi lava va nga ta va kona endzhaku.+12 Mina muhlengeleti, a ndzi ri hosi ya Israyele le Yerusalema.+13 Kutani ndzi veke mbilu ya mina ivi ndzi kambisisa vutlhari+ lebyi khumbaka hinkwaswo leswi endliweke ehansi ka matilo—ntirho lowu nga ni khombo lowu Xikwembu xi wu nyikeke vana va vanhu leswaku va wu endla.+14 Ndzi yi vonile mintirho hinkwayo leyi a yi endliwa ehansi ka dyambu,+ kutani waswivo, hinkwaswo a ku ri vuhava ni ku hlongorisa mheho.+15 Leswi swi endliweke swi gombonyoka a swi nge ololoxiwi,+ naswona leswi swi kayivelaka a swi nge hlayiwi.16 Mina ndzi vulavule ni mbilu+ ya mina, ndzi ku: “Waswivo! Mina ndzi andzeriwe hi vutlhari lebyikulu ku tlula mani na mani loyi a a ri eYerusalema+ emahlweni ka mina, kutani mbilu ya mina yi vona vutlhari lebyikulu ngopfu ni vutivi.”+17 Kutani ndzi nyiketela mbilu ya mina ku tiva vutlhari ni ku tiva vuhunguki,+ hikwalaho ndzi tive vuphukuphuku,+ leswaku leswi na swona i ku hlongorisa mheho.+18 Hikuva laha ku nga ni vutlhari byo tala, ku ni mbitsi lowukulu,+ lerova loyi a engetelaka vutivi, u engetela ku vaviseka.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eksoda 21:1-36
21 Leswi i swiboho swa vuavanyisi leswi u nga ta swi veka emahlweni ka vona:+2 “Loko wo tshuka u xava hlonga+ ra Muheveru, ri ta va hlonga malembe ya tsevu, kambe hi lembe ra vunkombo ri ta huma ri ntshunxekile, ri nga rihanga+ nchumu.3 Loko ri fike ri ri roxe, ri ta huma ri ri roxe. Loko ri ri ni nsati, nsati wa rona u ta huma na rona.4 Loko n’wini wa rona a ri nyika nsati kutani yena a ri tswalela vana va majaha kumbe va vanhwanyana, nsati ni vana va ta va va n’wini+ wa rona, rona ri ta huma ri ri roxe.+5 Kambe loko hlonga ro vula hi ku sindzisa ri ku, ‘Entiyisweni ndzi rhandza n’wini wanga, nsati wanga ni vana vanga; a ndzi lavi ku huma ndzi ntshunxekile,’+6 n’wini wa rona u ta ri tshineta ekusuhi ni Xikwembu xa ntiyiso naswona u ta ri yimisa ri khegetela nyangwa kumbe rimba ra nyangwa; n’wini wa rona u ta ri boxa ndleve hi risungunu, kutani ri ta va hlonga ra yena hilaha ku nga riki na makumu.+7 “Loko munhu o tshuka a xavisa n’wana wa yena wa nhwanyana+ a va hlonga, a nge humi kukota leswi hlonga ra xinuna ri humisaka xiswona.8 Loko a nga tsakisi ematihlweni ya n’wini wakwe lerova a nga n’wi hlawuli a va nsati lontsongo+ kambe a n’wi ntshunxa, a nge pfumeleriwi ku n’wi xavisela vanhu vambe hikwalaho ka leswi a n’wi xengeke.9 Kutani loko o n’wi hlawulela n’wana wakwe wa jaha, u ta endla hi ku ya hi mfanelo leyi faneleke vanhwanyana.+10 Loko o teka nsati un’wana, leswi a ti hanyisaka ha swona ni swiambalo+ swa yena ni mfanelo ya yena ya vukati+ swi nga hungutiwi.11 Loko yena a nga n’wi endleli swilo leswi swinharhu, yena u ta huma mahala, a nga hakeli mali.12 “Loyi a nga ta ba munhu lerova a fa, hakunene u ta dlayiwa.+13 Kambe loko munhu a nga tumbelelanga naswona Xikwembu xa ntiyiso xi swi pfumelele hi voko+ ra yena, ndzi ta mi lunghisela ndhawu leyi a nga balekelaka+ eka yona.14 Loko munhu o tshuka a karihela munhu-kulobye a kala a n’wi dlaya hi mano,+ hambiloko a ri ealitarini ya mina u ta n’wi teka kona leswaku a fa.+15 Loyi a baka tata wakwe ni mana wakwe, hakunene u ta dlayiwa.+16 “Loyi a tlhakisaka munhu+ ni loyi kunene a n’wi xavisaka+ kumbe loyi a nga ta kumeka evokweni rakwe, hakunene u ta dlayiwa.+17 “Loyi a rhukanaka tata wakwe ni mana wakwe, hakunene u ta dlayiwa.+18 “Loko vanhu vo tshuka va holovisana kutani munhu a ba munhu-kulobye hi ribye kumbe hi xikomu a nga fi kambe a boheka ku tshama esangwini rakwe;19 loko o suka a yima a famba-famba ehandle hi nxongotelo wakwe, loyi a n’wi beke u ta pona ku xupuriwa; ntsena u ta riha nkarhi wa ntirho wa yoloye lowu lahlekeke kukondza a hola hilaha ku heleleke.20 “Loko munhu o tshuka a ba+ hlonga rakwe ra xinuna kumbe ra xisati hi nhonga kutani ri fela evokweni ra yena, hakunene rona ri ta rihiwa.+21 Kambe loko ro hanya siku rin’we kumbe masiku mambirhi, a ri nge rihiwi hikuva i mali ya yena.22 “Loko vanhu vo tshuka va lwa kutani va vavisa wansati la tikeke naswona vana+ vakwe va huma kambe ku nga humeleli khombo, hakunene yena u ta rihiwa ku onhakeriwa hi ku ya hilaha n’wini wa wansati a nga ta n’wi rihisa hakona; u ta wu humesa eka vaavanyisi.+23 Kambe loko ko humelela khombo a fa, u ta humesa moya-xiviri hi moya-xiviri,+24 tihlo hi tihlo, tino hi tino, voko hi voko, nenge hi nenge,+25 ku hisiwa hi ku hisiwa, mbanga hi mbanga, xibakele hi xibakele.+26 “Loko munhu o tshuka a ba tihlo ra hlonga rakwe ra xinuna kumbe tihlo ra hlonga rakwe ra xisati, hakunene a ri onha, u ta ri tshika ri famba ri ntshunxekile a riha tihlo+ ra rona.27 Loko ko va tino ra hlonga ra yena ra xinuna kumbe tino ra hlonga ra yena ra xisati leri a ri guleke, u ta ri tshika ri famba ri ntshunxekile a riha tino ra rona.28 “Loko nkunzi yo tshuka yi tlhava wanuna kumbe wansati kutani yoloye a fa, hakunene nkunzi yoleyo yi ta khandliwa hi maribye,+ kambe nyama ya yona a yi nge dyiwi; n’wini wa nkunzi a nge xupuriwi.29 Kambe loko eku sunguleni nkunzi yoleyo a yi tala ku tlhava naswona n’wini wa yona a a lemukisiwile kambe a nga yi rindzi, ivi yi dlaya wanuna kumbe wansati, nkunzi yoleyo yi ta khandliwa hi maribye ni n’wini wa yona u ta dlayiwa.30 Loko o sindzisiwa ku humesa nkutsulo, u ta humesa hakelo ya nkutsulo wa moya-xiviri wa yena hi ku ya hi leswi a nga ta sindzisiwa swona.+31 Ku nga khathariseki leswaku yi tlhave n’wana wa jaha kumbe yi tlhave n’wana wa nhwanyana, u ta endliwa hi ku ya hi xiboho lexi xa vuavanyisi.+32 Loko nkunzi yi tlhave hlonga ra xinuna kumbe ra xisati, yena u ta humesa mali leyi ringanaka tixikele+ ta 30 a yi nyika n’wini wa rona, kambe nkunzi yi ta khandliwa hi maribye.33 “Loko munhu o tshuka a pfula mugodi, kumbe munhu o tshuka a cela mugodi a nga wu seleteli, kutani nkunzi kumbe mbhongolo yi wela eka wona,+34 n’wini wa mugodi u ta riha.+ Mali yi ta tlhelela eka n’wini wa xona, kutani xifuwo lexi feke xi ta va xa yena.35 Loko nkunzi yo tshuka yi vavisa nkunzi ya munhu-kulobye kutani yi fa, va ta xavisa nkunzi leyi hanyaka ivi va avelana mali leyi yi xaviweke ha yona; va ta avelana+ ni leyi feke.36 Kumbe loko a swi tiviwa leswaku nkunzi a yi ri ni ntolovelo wa ku tlhava eku sunguleni kambe n’wini wa yona a nga yi rindzi,+ hakunene u ta riha+ nkunzi hi nkunzi, kutani leyi yi feke yi ta va ya yena.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 138:1-8
Ya Davhida.138 Ndzi ta ku dzunisa hi mbilu ya mina hinkwayo.+Ndzi ta ku yimbelelela miloti emahlweni ka swikwembu swin’wana.+2 Ndzi ta nkhinsama emahlweni ka tempele+ ya wena yo kwetsima,Ndzi ta dzunisa vito ra wena,+Hikwalaho ka musa wa wena wa rirhandzu+ ni hikwalaho ka ntiyiso wa wena.+Hikuva u twarise rito ra wena+ ehenhla ka vito ra wena hinkwaro.+3 Esikwini leri ndzi vitaneke ha rona, u ndzi hlamurile;+U ndzi endle ndzi va ni vurhena hi ntamu eka moya-xiviri wa mina.+4 Tihosi hinkwato ta misava ti ta ku dzunisa, Wena Yehovha,+Hikuva ti ta va ti twe marito ya nomu wa wena.5 Naswona ti ta yimbelela malunghana ni tindlela ta Yehovha,+Hikuva ku vangama ka Yehovha i kukulu.+6 Hikuva Yehovha u tlakukile, hambiswiritano wa n’wi vona la titsongahata;+Kambe la titlakusaka u n’wi tivela ekule.+7 Loko ndzo famba exikarhi ka maxangu, u ta ndzi londzovota ndzi hanya.+U ta tshambuluta voko ra wena hikwalaho ka ku hlundzuka ka valala va mina,+Naswona voko ra wena ra xinene ri ta ndzi ponisa.+8 Yehovha u ta hetisisa leswi nga swa mina.+Oho Yehovha, musa wa wena wa rirhandzu i wa hilaha ku nga riki na makumu.+U nga yi tshiki mintirho ya mavoko ya wena.+


text:
Mahungu Lamanene Lama Humaka Eka Xikwembu!
I yini mahungu lamanene lama humaka eka Xikwembu? Ha yini hi fanele hi ma tshemba? Broxara leyi yi hlamula swivutiso leswi tolovelekeke malunghana na Bibele.
Ndlela Leyi U Nga Vuyeriwaka Ha Yona Eka Broxara Leyi
Broxara leyi yi ta ku pfuna leswaku u tiphina hi ku dyondza hi ku kongoma eRitweni ra Xikwembu ku nga Bibele. Vona ndlela leyi u nga tirhisaka Bibele ya wena leswaku u kuma Matsalwa.
I Yini Mahungu Lamanene?
Dyondza leswaku hi wahi mahungu lama humaka eka Xikwembu, leswaku ha yini ma ri ma xihatla ni leswi u faneleke u swi endla.
Xikwembu I Mani?
Xana Xikwembu xi na vito naswona xa khathala ha hina?
Xana Mahungu Lamanene Ma Huma Eka Xikwembu Hakunene?
Hi nga tiyiseka njhani leswaku rungula ra Bibele i ntiyiso?
Yesu Kreste I Mani?
Kuma leswaku ha yini Yesu a file. Leswi nkutsulo wu nga swona ni leswi Yesu a swi endlaka sweswi.
Hi Xihi Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava?
Bibele yi hlamusela xivangelo xo va Xikwembu xi tumbuluxe misava, nkarhi lowu ku xaniseka ku nga ta hela ni leswi vumundzuku byi yi khomeleke swona misava ni lava tshamaka eka yona.
Hi Wihi Ntshembo Lowu Nga Kona Hi Lava Feke?
Ku humelela yini hi hina loko hi fa? Xana hi ta tlhela hi va vona varhandziwa va hina lava feke?
Mfumo Wa Xikwembu I Yini?
I mani Hosi ya Mfumo wa Xikwembu naswona Mfumo wu ta hetisisa yini?
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Vubihi Ni Ku Xaniseka?
Vubihi byi sungule njhani naswona ha yini Xikwembu xi byi pfumelele byi ya emahlweni? Xana ku xaniseka ku ta kala ku hela?
Ndyangu Wa Wena Wu Nga Va Ni Ntsako Hi Ndlela Yihi?
Yehovha ku nga Xikwembu lexi tsakeke u lava leswaku mindyangu yi va ni ntsako. Kuma ndzayo ya Bibele leyi pfunaka leyi yaka eka vavanuna, vavasati, vatswari ni vana.
U Nga Byi Vona Njhani Vugandzeri Bya Ntiyiso?
Xana ku ni vukhongeri byin’we ntsena bya ntiyiso? Xiya swilo swa ntlhanu leswi kombisaka kahle swikombiso swa vugandzeri bya ntiyiso.
Milawu Ya Xikwembu Yi Hi Pfuna Njhani?
Yesu u hlamusele leswaku ha yini hi lava nkongomiso ni leswaku hi yihi milawu ya Bibele leyi nga ya nkoka.
U Nga Tshinela Njhani Eka Xikwembu?
Kumisisa loko Xikwembu xi yingisela swikhongelo hinkwaswo, ndlela leyi hi faneleke hi khongela ha yona, ni leswi hi nga swi endlaka leswaku hi tshinela eka Xikwembu.
Hi Wahi Mahungu Lamanene Hi Vukhongeri?
Xana wu ta kala wu va kona nkarhi lowu vanhu hinkwavo va nga ta gandzela Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso hi vun’we
Ha Yini Xikwembu Xi Ri Ni Nhlengeletano?
Bibele yi hi byela leswaku Vakreste va ntiyiso va hleriwe njhani.
Ha Yini U Fanele U Ya eMahlweni U Dyondza Swo Tala Hi Yehovha?
Ku tiva ka wena Xikwembu ku ta va vuyerisa njhani van’wana? U ta tiphina hi vuxaka bya njhani ni Xikwembu


text:
Xana A Wa Ha Xi Tshembi Xikwembu?
“XANA ndzi dyohe yini? Ha yini Xikwembu xi ndzi lahlele mavoko? Sweswo i swivutiso leswi pfilunganyeke Sidnei wa malembe ya 24 wa le Brazil. Endzhaku ko humeleriwa hi mhangu loko a ri endhawini ya mintlango yo tshwiririkela ematini, u lamarile a nga ha koti ku famba.
Ku xaniseka loku vangiwaka hi timhangu, vuvabyi, ku feriwa, timhangu ta ntumbuluko kumbe tinyimpi, swi nga endla leswaku vanhu va nga ha xi tshembi Xikwembu. Leswi swi tolovelekile. Yobo wa le minkarhini ya khale, u humeleriwe hi makhombo hi ku landzelelana. Hi xihoxo u sole Xikwembu a ku: ‘Ndzi kombele mpfuno eka wena, kambe a wu ndzi hlamuli; ndzi yimile, leswaku u ta rhiya ndleve ya wena eka mina. U tihundzule leswaku u va ni tihanyi eka mina; hi voko ra wena ra matimba u ni vulala eka mina.’—Yobo 30:20, 21.
Kambe Yobo a a nga swi tivi leswaku i mani muvangi wa makhombo ya yena ni leswaku ha yini ma n’wi humelela. Lexi tsakisaka hileswaku Bibele ya hi pfuna hi twisisa leswaku ha yini hi weriwa hi makhombo ni leswi hi faneleke hi swi endla loko ma humelela.
XANA A KU RI XIKONGOMELO XA XIKWEMBU LESWAKU VANHU VA XANISEKA?
Loko Bibele yi vulavula hi Xikwembu yi ri: “Ntirho wakwe wu hetisekile, hikuva tindlela takwe hinkwato i vululami. Xikwembu xa vutshembeki, lexi nga riki na vuhomboloki; xi ni vululami naswona xi hava xisandzu.” (Deteronoma 32:4) Hikwalaho, xana swa twala leswaku Xikwembu xa ‘vululami lexi nga riki ni xisandzu’ xi xanisa vanhu kumbe xi tirhisa makhombo leswaku xi va xupula kumbe ku va ringa?
Ku hambana ni sweswo Bibele yi ri: “Loko a ri endzingweni, munhu a nga vuli a ku: ‘Ndzi ringiwa hi Xikwembu.’ Hikuva Xikwembu xi nga ka xi nga ringiwi hi swilo swo biha naswona xona a xi ringi munhu.” (Yakobo 1:13) Entiyisweni Bibele yi hi dyondzisa leswaku Xikwembu xi vumbe vanhu vo sungula va hetisekile. Xi nyike vanhu vo sungula Adamu na Evha kaya ro saseka, leri nga ni hinkwaswo leswi a va swi lava ni ntirho lowu a va fanele va wu endla. Xikwembu xi va byele xi ku: “Tswalanani mi andza, mi tata misava, mi yi fuma.” A xi kona lexi a xi ta endla leswaku Adamu na Evha va nga xi tshembi Xikwembu.—Genesa 1:28.
Kambe namuntlha vutomi bya tika. Vanhu va kayakaya swinene. Hi yona mhaka Bibele yi nge: “Ntumbuluko hinkwawo wu hambeta wu konya ni ku vaviseka swin’we ku ta fika sweswi.” (Varhoma 8:22) Xana swi onhake kwihi?
HA YINI HI XANISEKA?
Ku va hi twisisa leswaku ha yini hi xaniseka, hi fanele hi tsundzuka nkarhi lowu ku xaniseka ku sunguleke ha wona. Hi ku xisiwa hi ntsumi leyi xandzukeke leyi vuriwaka Sathana Diyavulosi, Adamu na Evha va fularhele nawu wa Xikwembu emhakeni ya leswinene ni leswo biha, hi ku honisa xileriso xa Xikwembu xa leswaku va nga dyi “murhi wa ku tiva leswinene ni leswo biha.” Diyavulosi u byele Evha leswaku loko va nga xi yingisi Xikwembu a va nge fi, hi ndlela yoleyo a a vula leswaku Xikwembu xa hemba. Sathana u tlhele a vula leswaku Xikwembu xi va tsona lunghelo ra ku tihlawulela leswinene ni leswo biha. (Genesa 2:17; 3:1-6) A a vula leswaku vanhu a va ta tihanyela kahle loko a va nga ri ehansi ka Xikwembu. Sweswo hinkwaswo swi endle leswaku ku va ni xivutiso lexi nge—Xana Xikwembu a xi faneleka ku fuma?
Diyavulosi u tlhele a pfuxa mhaka yin’wana. U hehle vanhu hi ku vula leswaku va tirhela Xikwembu hi ku lava swo karhi. Loko Diyavulosi a vulavula hi Yobo wo tshembeka eka Xikwembu u te: “Xana wena a wu vekanga rihlampfu ku n’wi sirhelela ni ku sirhelela yindlu yakwe ni hinkwaswo leswi a nga na swona matlhelo hinkwawo? . . . Kambe, ndzi kombela leswaku u cinca u tshambuluta voko ra wena, u khumba hinkwaswo leswi a nga na swona kutani u vona loko a nga ta ka a nga ku rhukani exikandzeni.” (Yobo 1:10, 11) Hambileswi marito ya Sathana a ma kongomisiwe eka Yobo, xikongomelo xa wona hi leswaku vanhu hinkwavo va gandzela Xikwembu leswaku va kuma swo karhi.
NDLELA LEYI XIKWEMBU XI LULAMISAKA TIMHAKA HA YONA
Xana a yi ta va yihi ndlela leyinene ya ku lulamisa timhaka leti hinkwato? Xikwembu lexi nga ni vutlhari hinkwabyo, xi te ni ndlela leyinene leyi tshembekaka ya ku lulamisa swilo. (Varhoma 11:33) Xi pfumelele vanhu ku tilawula ku ringana nkarhi wo karhi naswona sweswo a swi ta kombisa leswaku kahlekahle i mani loyi a nga ni mfanelo ya ku fuma.
Swiyimo swo tika leswi nga kona namuntlha laha misaveni, swi swi kombisa kahle leswaku mimfumo ya vanhu yi tsandzekile. Vafumi va tsandzekile ku tisa ku rhula, nsirhelelo ni ntsako, ematshan’wini ya sweswo va onha misava. Leswi Bibele yi swi vulaka i ntiyiso loko yi ku: “Munhu loyi a fambaka a nga ka a nga wu kongomisi nkondzo wa yena.” (Yeremiya 10:23) I Mfumo wa Xikwembu ntsena lowu nga ta tisa ku rhula, ntsako ni vutomi lebyinene evanhwini hikuva lexi i xikongomelo xa Xikwembu.—Esaya 45:18.
Xikwembu xi ta xi hetisisa njhani xikongomelo xa xona hi vanhu? Tsundzuka leswaku Yesu u dyondzise valandzeri vakwe ku khongela va ku: “Mfumo wa wena a wu te. Ku rhandza ka wena a ku endleke emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni.” (Matewu 6:10) Hi nkarhi lowu faneleke, Xikwembu xi ta tirhisa Mfumo wa xona leswaku xi herisa ku xaniseka hinkwako. (Daniyele 2:44) Vusweti, mavabyi ni rifu swi ta hela. Kasi loko ku ri swisiwana, Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi ta ‘kutsula swisiwana leswi kombelaka ku pfuniwa.’ (Pisalema 72:12-14) Eka vavabyi Bibele yi tshembisa yi ku: “Ku hava munhu la tshamaka kona la nga ta ku: ‘Ndza vabya.’” (Esaya 33:24) Hambi ku ri eka vafi lava nga emianakanyweni ya Xikwembu, Yesu u te: “Nkarhi wa ta lowu hinkwavo lava nga eka masirha-bako ya xitsundzuxo va nga ta twa rito ra yena kutani va huma.” (Yohane 5:28, 29) Mawaku switshembiso swonghasi!
KU HLULA KU HELA MATIMBA
Endzhaku ka malembe ya kwalomu ka 17 a lamarile, Sidnei loyi ku vulavuriweke ha yena eku sunguleni ka xihloko lexi, u ri: “A ndzi swi tiva leswaku mhangu leyi yi nga ndzi humelela a yi vangiwanga hi Xikwembu, kambe a ndzi anakanya leswaku xi ndzi lahlele mavoko. Minkarhi yin’wana ndzi va ni gome ndzi tlhela ndzi rila loko ndzi ehleketa hi ku lamala ka mina. Kambe, Bibele yi ndzi pfunile ndzi twisisa leswaku ku lamala ka mina a hi nxupulo lowu humaka eka Xikwembu. Bibele yi vula leswaku ‘nkarhi ni xiendlakalo lexi nga languteriwangiki swa hi wela hinkwerhu.’ Ku khongela eka Yehovha ni ku hlaya matsalwa yo karhi, swi endla leswaku ndzi tshama ndzi ri ni vuxaka ni Xikwembu ni ku ndzi tiyisa swinene.”—Eklesiasta 9:11; Pisalema 145:18; 2 Vakorinto 4:8, 9, 16.
Loko hi tshama hi tsundzuka leswaku ha yini Xikwembu xi pfumelela ku xaniseka ni leswaku ku ta hela ku nga ri khale, swa hi pfuna leswaku hi tshama hi ri karhi hi tshemba Xikwembu. Ha tiyiseka leswaku Xikwembu i “muhakeri wa lava va xi lavaka hi mbilu hinkwayo.” Hinkwavo lava tshembaka Xikwembu ni N’wana wa xona a va nge khomisiwi tingana.—Vaheveru 11:6; Varhoma 10:11.
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 49:1-33
49 Endzhaku ka nkarhi Yakobe a vitana vana vakwe a ku: “Hlengeletanani leswaku ndzi ta mi byela leswi nga ta mi humelela exiphen’wini xo hetelela xa masiku.2 Hlengeletanani mi yingisa, n’wina vana va Yakobe, ina, yingisani Israyele tata+ wa n’wina.3 “Ruveni, u mativula ya mina,+ u matimba ya mina ni masungulo ya matimba+ ya mina ya ku tswala, ku xiximeka hi xindzhuti ni ku xiximeka hi ntamu.4 Hi ntshunxeko lowu hundzeletiweke ku fana ni mati, u nga vi la tlakukeke,+ hikuva u tlhandlukele esangwini+ ra tata wa wena. Hi nkarhi wolowo u nyamise xilawu xa mina.+ U tlhandlukele eka xona!5 “Simiyoni na Levhi i vamakwavo.+ Matlhari ya vona ya ku dlaya i switirho swa madzolonga.+6 Wena moya-xiviri wanga, u nga ti entlaweni wa vona lowukulu.+ Wena mintlhaveko yanga, u nga tihlanganisi+ ni nhlengeletano ya vona, hikuva hi ku hlundzuka ka vona va dlaye vanhu,+ naswona hi tihanyi ta vona va tseme misiha ya tinkunzi.7 A ku rhukaniwe ku hlundzuka+ ka vona hikuva ku ni tihanyi,+ ni vukarhi bya vona hikuva byi va endlisa nsele.+ Ndzi ta va susa eka Yakobe ndzi va hangalasa eIsrayele.+8 “Loko ku ri wena Yuda,+ vamakwenu va ta ku dzunisa.+ Voko ra wena ri ta va enhan’wini ya valala+ va wena. Vana va tata wa wena va ta tiwisela eka wena.+9 Yuda i n’wana wa nghala.+ N’wananga, kunene u ta tlhandluka u suka eka lexi u xi hlaseleke. A pavalala a tiolola ku fana ni nghala, naswona ku fana ni nghala, xana i mani la nga n’wi pfuxaka?+10 Nhonga ya vuhosi a yi nge hambukisiwi eka Yuda+ hambi ku ri nhonga ya ndhuna emilengeni yakwe, kukondza ku fika+ Xilo; naswona vanhu va ta yingisa+ yena.11 U ta tsimba mbhongolo yakwe emurhini wa vhinya ni vana va mbhongolo yakwe ya ntswele emurhini wo hlawuleka wa vhinya, hakunene u ta hlantswa swiambalo swakwe evhinyweni ni tinguvu takwe engatini ya madiriva.+12 Mahlo yakwe ma tshwukile hikwalaho ka vhinyo naswona meno yakwe ma basile hikwalaho ka ntswamba.13 “Zebuloni u ta tshama eribuweni+ ra lwandle, u ta va eribuweni laha swikepe swi yimisiwaka kona hi nsoma;+ tlhelo ra yena ra le kule ri ta va etlhelo ra Sidoni.+14 “Isakara+ i mbhongolo ya marhambu yo tiyela, leyi etlelaka exikarhi ka minkwama yimbirhi yo hakarha enhlaneni.15 Yena u ta vona leswaku ndhawu yo wisela eka yona i yinene nileswaku tiko ri sasekile; u ta yisa katla rakwe ehansi leswaku a rhwala mindzhwalo naswona u ta endla ntirho wa vuhlonga wo sindzisiwa.16 “Dani u ta avanyisa vanhu vakwe a ri un’wana wa tinyimba ta Israyele.+17 Dani a a ve nyoka leyi nga etlhelo ka gondzo, nyoka leyi nga ni timhondzo etlhelo ka ndlela, leyi lumaka swirhendze swa hanci kutani mukhandziyi wa yona a wa hi xindzhaku.+18 Oho Yehovha,+ hakunene ndzi ta rindzela ku ponisiwa ka wena.19 “Loko ku ri Gadi, vuthu ra vaphangi ri ta n’wi hlasela hi xitshuketa, kambe yena u ta hlasela va le ndzhaku+ hi xitshuketa.20 “Xinkwa lexi nga ta huma eka Axere xi ta va lexi noneke,+ u ta humesa switshongo swa hosi.+21 “Neftali+ i mhunti yo lala. U humesa marito yo xonga.+22 “Xihluke xa murhi lowu vekaka mihandzu,+ Yosefa i xihluke xa murhi lowu vekaka mihandzu ekusuhi ni nseledyana,+ lowu khandziyisaka marhavi ya wona ehenhla ka rirhangu.+23 Kambe vacopi va tshamela ku n’wi karhata ni ku n’wi copa, va tshamela ku n’wi venga.+24 Kambe vurha bya yena a byi tshama endhawini+ leyi tshamaka yi ri kona, naswona ntamu wa mavoko yakwe a wu pfumelelana ni swiyimo.+ Emavokweni ya lowa matimba wa Yakobe,+ hi laha murisi a humaka kona, ribye ra Israyele.+25 U huma eka Xikwembu xa tata+ wa wena, naswona u ta ku pfuna;+ u ni Lowa Matimba Hinkwawo,+ kutani u ta ku katekisa hi minkateko ya matilo lama nge henhla,+ hi minkateko ya xidziva xa mati lama nga ehansi-hansi,+ hi minkateko ya mavele ni ya mbeleko.+26 Entiyisweni mikateko ya tata wa wena yi ta va leyi tlakukeke eka mikateko ya tintshava+ leti tshamaka hi masiku, ni le ka xin’wetsin’wetsi xa xitsunga+ lexi tshamaka hilaha ku nga riki na makumu. Swi ta tshama enhlokweni ya Yosefa ni le thavathaveni ya loyi a hlawuriweke eka vamakwavo.+27 “Benjamini u ta tshamela ku handzula ku fana ni mhisi.+ Nimixo u ta dya xiharhi lexi khomiweke kutani nimadyambu u ta ava leswi phangiweke.”+28 Leti hinkwato i tinyimba ta 12 ta Israyele, hi swona leswi tata wa vona a va byeleke swona loko a va katekisa. U katekise un’wana ni un’wana hi ku ya hi nkateko+ wakwe.29 Endzhaku ka sweswo a va lerisa a ku eka vona: “Ndzi vekiwa eka varikwerhu.+ Ndzi lahleni ni vatata wa mina ebakweni leri nga ensin’wini ya Efroni lowa Muheti,+30 ebakweni leri nga ensin’wini ya Makapela, lowu nga emahlweni ka Mamre etikweni ra Kanana, nsimu leyi Abrahama a yi xaveke eka Efroni lowa Muheti leswaku yi va xilahlo.+31 Abrahama na Sara nsati+ wakwe va va lahle kwalaho. Isaka na Raveka nsati+ wakwe va va lahle kwalaho, na Leya ndzi n’wi lahle kwalaho.32 Nsimu leyi xaviweke ni bako leri nga eka yona a swi ri swa vana va Heti.”+33 Hikwalaho Yakobe a heta ku lerisa vana vakwe. Kutani a veka milenge yakwe esangwini, a timeka, hiloko a vekiwa eka varikwavo.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Tikronika 16:1-43
16 Kutani va nghenisa+ areka ya Xikwembu xa ntiyiso va yi veka endzeni ka ntsonga lowu Davhida a a wu dzimele yona;+ va sungula ku nyikela magandzelo yo hisiwa ni switlhavelo swa xinakulobye emahlweni ka Xikwembu xa ntiyiso.+2 Loko Davhida a hetile ku nyikela gandzelo ro hisiwa+ ni switlhavelo swa xinakulobye,+ a katekisa+ vanhu hi vito ra Yehovha.+3 Ku tlula kwalaho, u avele+ Vaisrayele hinkwavo, vavanuna ni vavasati, un’wana ni un’wana xinkwa xa xirhendzevutana ni ximbundzwa xa mihandzu ya micindzu ni ximbundzwa xa mukhusu wa madiriva.4 Hiloko a veka Valevhi+ van’wana emahlweni ka areka ya Yehovha leswaku va va vatirheli,+ va tsundzuxa,+ va nkhensa+ ni ku dzunisa+ Yehovha Xikwembu xa Israyele,5 Asafa+ a ri murhangeri, a landzeriwa hi Zakariya, Yeyiyele, Xemiramoto, Yehiyele, Matitiya, Eliyabu, Benaya, Obede-edomu na Yeyiyele+ va ri ni swichayachayana swa timbila ta tingoti ni tiharipa,+ Asafa+ a ri ni swiphambati leswi twalaka ngopfu,+6 na Benaya na Yahaziyele lava va vaprista, nkarhi hinkwawo va ri ni timhalamhala+ emahlweni ka areka ya ntwanano wa Xikwembu xa ntiyiso.7 A ku ri ro sungula esikwini rero Davhida a humesa munyikelo+ wo nkhensa+ Yehovha a tirhisa Asafa+ ni vamakwavo:8 “Nkhensani Yehovha;+ vitanani vito rakwe,+Tivisani vanhu swiendlo swa yena!+9 N’wi yimbeleleleni,+ n’wi yimbeleleleni miloti,+Ehleketisisani hi swiendlo swakwe hinkwaswo swo hlamarisa.+10 Tibumeni hi vito+ rakwe ro kwetsima,+Timbilu ta lava va lavaka Yehovha a ti tsake.+11 Lavisisani Yehovha ni ntamu wakwe,+Lavani xikandza xakwe nkarhi hinkwawo.+12 Tsundzukani swiendlo swakwe swo hlamarisa leswi a swi endleke,+Masingita yakwe ni swiboho swa vuavanyisi swa nomu wakwe,+13 N’wina vana va Israyele nandza wakwe,+N’wina vana va Yakobe, vahlawuriwa vakwe.+14 I Yehovha Xikwembu xa hina;+ swiboho swakwe swa vuavanyisi swi le misaveni hinkwayo.+15 Tsundzukani ntwanano wakwe hilaha ku nga riki na makumu,+Rito leri a ri leriseke, eka switukulwana swa gidi,+16 Ntwanano lowu a wu endleke na Abrahama,+Ni rito rakwe ro hlambanya eka Isaka.+17 Ni rito leri a ri vekeke ri va xileriso eka Yakobe,+Ri va ntwanano lowu tshamaka hilaha ku nga heriki ni le ka Israyele,+18 A ku, ‘Ndzi ta mi nyika tiko ra Kanana,+Ri va xiavelo xa ndzhaka ya n’wina.’+19 Mi kume xitshembiso lexi loko ma ha ri nhlayo leyitsongo,+Ina, loko ma ha ri vatsongo swinene, naswona mi ri valuveri eka rona.+20 A va tshamela ku famba va suka etikweni rin’wana ku ya etikweni rin’wana,+Ku suka emfun’weni wun’wana ku ya eka vanhu van’wana.+21 A nga pfumelelanga munhu leswaku a va dyelela,+Kambe u tshinye tihosi hikwalaho ka vona,+22 A ku, ‘N’wina mi nga tshuki mi khumba vatotiwa va mina,Naswona mi nga endli nchumu xo biha eka vaprofeta va mina.’+23 Yimbelelelani Yehovha, n’wina hinkwenu va misava!+Siku ni siku tivisani ku ponisa loku a ku nyikaka!+24 Rungulani ku vangama ka yena exikarhi ka matiko,Swiendlo swakwe swo hlamarisa exikarhi ka vanhu hinkwavo.25 Hikuva Yehovha i nkulu naswona u fanele a dzunisiwa swinene,+U fanele a chaviwa ku tlula swikwembu leswin’wana hinkwaswo.+26 Hikuva hinkwaswo swikwembu swa vanhu i swikwembu leswi nga pfuniki nchumu.+Loko ku ri Yehovha, u endle matilo.+27 Xindzhuti ni ku vangama swi le mahlweni ka yena,+Ntamu ni ntsako swi le ndhawini yakwe.+28 N’wina mindyangu ya vanhu, nyikani Yehovha,Nyikani Yehovha ku vangama ni ntamu.+29 Nyikani Yehovha ku vangama ka vito rakwe,+Tamelani nyiko mi ta emahlweni ka yena.+Nkhinsamani eka Yehovha hi ku tisasekisa ko kwetsima.+30 Vanani ni switlhavi leswikulu hikwalaho ka yena, n’wina hinkwenu vanhu va misava!Tiko leri noneke ri simekiwe ri tiya:A ri nge pfuki ri tsekatsekisiwile.+31 Matilo a ma tsake, ni misava a yi khane,+A swi vule exikarhi ka matiko, ‘Yehovha i ho-si!’+32 Lwandle a ri pfume ni leswi swi teleke eka rona,+Nhova a yi khane ni hinkwaswo leswi swi nga eka yona.+33 Hi nkarhi lowu fanaka mirhi hinkwayo ya khwati a yi huwelele hi ku tsaka hikwalaho ka Yehovha,+Hikuva u tele ku ta avanyisa misava.+34 Nkhensani Yehovha, hikuva hi lonene,+Hikuva musa wakwe wa rirhandzu i wa hilaha ku nga riki na makumu.+35 Mi ku, ‘Hi ponise, Wena Xikwembu xa ku ponisiwa ka hina,+U hi hlengeleta hi huma eka va matiko+Leswaku hi nkhensa vito ra wena ro kwetsima,+ hi ku dzunisa+ hi ku tsaka.36 A a dzunisiwe Yehovha Xikwembu xa Israyele ku suka enkarhini lowu nga riki na makumu ku ya enkarhini lowu nga riki na makumu.’”+Vanhu hinkwavo va ku, “Amen,” va dzunisa Yehovha.+37 Hiloko a siya Asafa+ ni vamakwavo emahlweni ka areka ya ntwanano wa Yehovha leswaku va tirhela+ emahlweni ka Areka nkarhi hinkwawo, hi ku landza xilaveko xa siku ni siku;+38 na Obede-edomu ni vamakwavo, va ri 68, Obede-edomu n’wana wa Yedutani na Hosa va ri varindzi va tinyangwa;39 na Sadoki+ lowa muprista ni vamakwavo lava va vaprista emahlweni ka tabernakela ya Yehovha endhawini leyi tlakukeke leyi a yi ri eGibiyoni,+40 leswaku va nyikela magandzelo yo hisiwa eka Yehovha ealitarini ya gandzelo ro hisiwa nkarhi hinkwawo nimixo ni nimadyambu ni hinkwaswo leswi tsariweke enawini wa Yehovha lowu a wu leriseke Israyele;+41 va ri na Hemani+ na Yedutani ni van’wana hinkwavo lava va boxiweke+ hi mavito leswaku va nkhensa Yehovha,+ hikuva “musa wakwe wa rirhandzu i wa hilaha ku nga riki na makumu”;+42 va ri na Hemani+ na Yedutani,+ leswaku va pfumisa timhalamhala+ ni swiphambati ni swichayachayana swa risimu ra Xikwembu xa ntiyiso; ni vana+ va Yedutani enyangweni.43 Vanhu hinkwavo va famba, un’wana ni un’wana a ya endlwini+ yakwe. Hiloko Davhida a rhendzeleka a katekisa yindlu yakwe.


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | TINDLELA TA KU KHATHALELA RIHANYO RA WENA—SWILO SWA NTLHANU LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Tindlela To Antswisa Rihanyo Ra Wena
A NGA kona loyi a tsakelaka ku vabya. Ku vabya a swi tsakisi naswona swi koxa mali. Loko u vabya a wu koti ku ya exikolweni, a wu koti ku tirha leswaku u kuma mali ni ku khathalela ndyangu wa wena. Swi nga ha lava leswaku u kuma munhu loyi a nga ta ku khathalela ku tlhela ku laveka mali leswaku u xava mirhi kumbe ku hakelela vutshunguri.
Ku vuriwa leswaku khombo ri balekeriwa ra ha ri kule. Vuvabyi byin’wana a hi nge swi koti ku byi balekela. Hambiswiritano, swi tele leswi u nga swi endlaka leswaku u antswisa kumbe u tivangela mavabyi. Xiya swilo swa ntlhanu leswi u nga swi endlaka leswaku u antswisa rihanyo ra wena.
1 TITOLOVETE KU BASA
Tliliniki ya Mayo yi vula leswaku “yin’wana ya tindlela to antswa ya ku balekela mavabyi ni ku va u nga ma hangalasi” i ku hlamba mavoko. Loko munhu a tinwaya tinhompfu kumbe mahlo a nga hlambanga mavoko ma ri ni switsongwatsongwana, a nga khomiwa hi mukhuhlwana hi ku olova. Ndlela leyinene ya ku swi balekela, i ku hlamba mavoko nkarhi na nkarhi. Ku basa swi nga tlhela swi sivela ku khomiwa hi mavabyi lama nga ni khombo swinene yo tanihi nyumoniya, vuvabyi bya nchuluko, ku nga mavabyi lama dlayaka vana lava tlulaka timiliyoni timbirhi hi lembe lava nga ehansi ka malembe ya ntlhanu. Hambi ku ri mavabyi ya Ebola, ma nga hunguteka hi ku titoloveta ku hlamba mavoko.
Ku ni minkarhi leyi hakunene ku hlamba mavoko ku nga ka nkoka swinene eka rihanyo ra wena ni ra van’wana. U fanele u hlamba mavoko:
Loko u huma exihambukelweni.
Endzhaku ko cinca n’wana leyiri kumbe ku n’wi yisa exihambukelweni.
Emahlweni ni le ndzhaku ko pfuna munhu loyi a vavisekeke.
Emahlweni ni le ndzhaku ko khathalela munhu loyi a vabyaka.
Loko u nga si lunghiselela swakudya, ku swi phamela kumbe u nga si dya.
Endzhaku ka ku entshemula, u khohlola kumbe u basisa tinhompfu.
Endzhaku ko khoma xiharhi kumbe xifuwo kumbe ku susa thyaka ra xona.
Endzhaku ko olela thyaka.
U nga ku tekeli ehansi ku basisa mavoko ya wena. Vukambisisi byi kombisa leswaku nhlayo ya vanhu vo tala lava tirhisaka swihambukelo swa mani na mani, a va hlambi mavoko kumbe a va ma hlambi kahle. U fanele u ma hlamba njhani mavoko?
Sungula u ma chela mati ivi u ma tota xisibi.
Chukucha mavoko kukondza xisibi xi humesa khuvi, u basisa ni minwala, tintiho hinkwato ni le ndzhaku ka mavoko ni le xikarhi ka tintiho.
Tichukuche nkarhi lowu ringanaka tisekoni ta 20.
Basisa mavoko hi mati lama baseke.
Ma sule hi thawula kumbe lapi leri baseke.
Ku endla leswi i nchumu wo olova kambe swi sivela mavabyi ni ku ponisa vutomi.
2 TIRHISA MATI LAMA BASEKE
EMATIKWENI man’wana a swi olovi leswaku ndyangu wu kuma mati lama baseke. Nakambe ku kuma mati lama baseke ku nga va xiphiqo kun’wana ni kun’wana loko ndhawu leyi tiko ri kumaka mati eka yona yi nga ha basanga hikwalaho ka dyandza, xidzedze, ku onhaka ka tiphayiphi kumbe swin’wana. Loko mati ma nga humi endhawini leyi baseke kumbe ma nga hlayisekanga, ma va ni switsongwatsongwana leswi humaka eka switsotswana, kholera, ma vanga nchuluko lowu dlayaka, thayifodi, vuvabyi bya xivindzi ni byin’wana. Mati lama nga basangiki i xin’wana xa swilo leswi vangaka swiviko swa kwalomu ka 1,7 wa tibiliyoni swa vuvabyi bya nchuluko lembe ni lembe.
Swi tele leswi u nga swi endlaka leswaku u antswisa kumbe u balekela mavabyi yo karhi
Ku vuriwa leswaku hakanyingi kholera yi vangiwa hi ku va munhu a nwa kumbe ku dya swakudya leswi nga ni switsongwatsongwana swa thyaka ra vanhu lava vabyaka. U nga endla yini leswaku u tisirhelela hambi ku ri endzhaku ka mhangu ya ntumbuluko?
Tiyiseka leswaku mati lawa u ma nwaka ma basile hambi ku ri mati lawa u hlambaka meno ha wona, lawa u ma omisaka eka xigwitsirisi, u hlantswaka ha wona swakudya ni swibya kumbe u swekaka ha wona.
Loko ku ri leswaku mati lawa u ma tirhisaka ma huma endhawini leyi nga basangiki, sungula u ma virisa u nga se ma tirhisa kumbe u ma chela tikhemikhali ta ku basisa mati.
Loko u tirhisa tikhemikhali to tanihi chlorine, kumbe swin’wana landzela nkongomiso lowu nyikeriweke.
Tirhisa swilo swo basisa mati loko swi ri kona kumbe swi koteka.
Loko swilo swa ku basisa mati swi nga ri kona, chela mathonsi mambirhi ya jiki leyi tirhisiwaka ekaya eka litara yin’we ya mati, u swi hlanganisa kahle ivi u ma veka ku ringana timinete ta 30 u nga si ma tirhisa.
Minkarhi hinkwayo mati wolawo ma veke eka swilo leswi baseke, leswi pfalekaka leswaku ma sirheleleka.
Loko u ka mati lawa u ma basiseke, tiyiseka leswaku nchumu lowu u nga ta wu tirhisa wu basile.
Khoma swilo swo chela mati hi mavoko lama baseke naswona loko u ka mati lawa u ma nwaka, u nga nghenisi tintiho kumbe voko eka wona.
3 VANA NI VUXIYAXIYA EKA LESWI U SWI DYAKA
LOKO u nga dyi swakudya leswinene leswi nga ni rihanyo a wu nge vi na rihanyo lerinene. U fanele u va ni vuxiyaxiya loko u chela munyu, mafurha, chukela eswakudyeni naswona u nga swi cheli ku tlula mpimo. Mihandzu ni matsavu i swa nkoka naswona u nga dyi muxaka wun’we wa swakudya. Loko u xava xinkwa, rhayisi ni swakudya swin’wana, i swa nkoka ku kambela swakudya leswi u swi xavaka loko swi ri ni mavele. Swakudya leswi nga ni mavele swi ni rihanyo ku tlula swin’wana leswi gayiweke ngopfu. Leswaku miri wu kuma tiphrotheyini, dyana nyama yitsongo yo tshwuka ni ya huku kambe loko swi koteka nhlampfi yi dye masiku yo hlayanyana evhikini. Ematikweni man’wana swa koteka ku kuma tiphrotheyini eka matsavu yo karhi.
Loko u dya swilo swo tsokombela ni leswi nga ni mafurha u ta va ekhombyeni ra ku nyuhela ngopfu. Leswaku u papalata khombo rolero, nwana mati yo tala ematshan’weni ya ku nwa swo tsokombela. Dyana ngopfu mihandzu ematshan’weni ya ku dya swo tsokombela. Hunguta ku dya swakudya leswi nga ni mafurha swo tanihi tisoseji, nyama, botere, makhekhe ni chizi. Loko u sweka tirhisa mafurha lama nga ni rihanyo.
Loko u dya ngopfu munyu swi ta endla leswaku u va ni high blood. Loko u ri ni xiphiqo lexi, kambisisa rungula leri tsariweke laha swakudya swi cheriweke kona. Ematshan’weni ya ku tirhisa munyu, tirhisa swinyunyeteri leswi nga ni rihanyo leswi endliweke hi swimilana.
Ku xiyisisa mpimo wa swakudya leswi u swi dyaka, i swa nkoka ku fana ni ku xiyisisa leswi u swi dyaka. Loko u xurhile kumbe u nga twi ndlala, u nga dyi.
Ku dya swakudya leswi nga riki na rihanyo swi ni khombo ku fana ni ku dya swakudya leswi se swi onhakeke. Swakudya swin’wana ni swin’wana swi nga va ni khombo loko swi nga lunghiseleriwi kahle ni ku nga vekiwi endhawini leyi faneleke. Lembe ni lembe, eAmerika munhu un’we eka va tsevu u khomiwa hi mavabyi lama vangiwaka hi swakudya leswi nga lunghiseleriwangiki hi ndlela leyinene. Vo tala va tlhela va hlakarhela kambe van’wana va fa. U nga endla yini leswaku u nga vi ekhombyeni?
Matsavu ma mila emisaveni leyi swi nga endlekaka yi cheriwe manyoro kutani u fanele u ma hlantswisisa u nga si ma sweka.
Loko u nga si sungula ku sweka, hlamba mavoko hi xisibi, u hlantswa lexi u nga ta tsemelela eka xona, lexi u nga ta tsemelela ha xona, laha u nga ta swi chela kona ni laha u nga ta tirhela kona.
U nga hoxi swakudya exibyeni kumbe endhawini leyi a ku ri ni swakudya swimbisi swo tanihi, matandza, huku, nyama kumbe nhlampfi u nga yi hlantswanga yi basa hikuva sweswo swi nga vanga mavabyi.
Sweka swakudya swi wupfa naswona loko ku ri ni leswi saleke leswi nga ta ka swi nga dyiwi hi nkarhi wolowo, hatla u swi veka efrijini.
Loko maxelo ma ri 32°C swakudya swi nga vekiwanga efrijini ku hundza awara kumbe ku tlula tiawara timbirhi, swi cukumete.
4 ENDLA VUTIOLORI
KU NGA khathariseki leswaku u ni malembe mangani, u fanele u endla vutiolori nkarhi na nkarhi leswaku u va ni rihanyo lerinene. Namuntlha vanhu vo tala a va endli vutiolori. Ha yini ku endla vutiolori swi ri swa nkoka? Loko u endla vutiolori swi ku pfuna leswaku u:
Etlela kahle.
U tshama u ri ni matimba.
U va ni marhambu ni misiha leyi tiyeke
Ntiko wa miri wu va wunene
U nga vi ekhombyeni ro khomiwa hi ntshikilelo
U hanya nkarhi wo leha
Loko u nga endli vutiolori u va ekhombyeni ra ku khomiwa hi:
Mavabyi ya mbilu.
Mavabyi ya chukele ya type 2.
High blood.
Ku tlakuka ka cholesterol.
Vuvabyi bya ku oma rihlanguti.
Leswaku u nga endla vutiolori byihi, swi ya hi malembe ya wena ni rihanyo ra wena. Hikwalaho, i swinene leswaku u sungula u vutisa dokodela wa wena hi mhaka leyi. Vulavisisi byo hambanahambana byi vula leswaku siku ni siku vana va fanele va endla vutiolori byo karhi ku ringana awara. Vanhu lavakulu va fanele va endla vutiolori byo karhi ku ringana tiawara timbirhi ni hafu kumbe awara ni timinete ta 15 vhiki ni vhiki.
Endla vutiolori lebyi u byi tsakelaka. U nga ha tlanga basketball, thenisi, bolo ya milenge, u famba hi ku hlatlisa, ku famba hi xikanyakanya, u tirha entangeni, u pandzela tihunyi, u tluta hi xikwekwetsu, u hlambela, u tsutsuma kumbe vutiolori byin’wana. U nga swi tivisa ku yini loko vutiolori byi ri lava matimba swinene kumbe byi olova? Lexi nga ku pfunaka hileswaku loko byi nga lavi matimba swinene wa swi kota ku tiolola u ri karhi u vulavula kasi lebyin’wana u tsandzeka ni ku vulavula ni munhu loko u ri karhi u byi endla.
5 ETLELA NKARHI LOWU RINGANEKE
Nkarhi lowu munhu a faneleke a wu heta a etlele wa hambana hi ku ya hi munhu. Tincece to tala ti etlela tiawara ta 16 ku ya eka 18 hi siku, vana lava ha ku sungulaka ku famba va etlela kwalomu ka 14 wa tiawara kasi lava se va nghenaka xikolo xa tindzumulo va etlela tiawara ta kwalomu ka 11 kumbe 12. Lava sungulaka ku nghena xikolo va fanele va etlela tiawara ta khume, vantshwa va etlela tiawara ta kaye kumbe khume kasi vanhu lavakulu va etlela tiawara ta nkombo kumbe nhungu.
Ku etlela nkarhi lowu ringaneke i swa nkoka. Hi ku ya hi vatshila, ku etlela nkarhi lowu ringaneke i swa nkoka leswaku:
Vana va kula kahle.
U kota ku dyondza u tlhela u hlayisa rungula lerintshwa.
Tihomoni leti fambisanaka ni ku gayeka ka swakudya ni ntiko wa miri ti kota ku tirha kahle.
Mbilu yi tirha kahle.
U balekela mavabyi.
Ku nga etleli kahle swi vanga ku nyuhela, ntshikilelo, mavabyi ya mbilu, mavabyi ya chukela ni timhangu ta movha. Leswi hinkwaswo swi hi endla hi swi xiya leswaku hi fanele hi etlela nkarhi lowu ringaneke.
U fanele u endla yini loko u swi xiya leswaku a wu etleli nkarhi lowu ringaneke?
Siku ni siku ringeta ku etlela u tlhela u pfuka hi nkarhi lowu fanaka.
Laha u etlelaka kona ku nga vi na pongo, tima mavoni naswona ku nga titimeli kumbe ku hisa ngopfu.
Loko u ri emubedweni u nga hlaleli thelevhixini kumbe u tirhisa xitirhisiwa xo karhi xa elektroniki.
Tiyiseka leswaku laha u etlelaka kona u kota ku wisa kahle.
Loko u ya eku etleleni u nga dyi ngopfu, u nwa kofi kumbe byala.
Loko ku ri leswaku wa ha va ni nkelunkelu kumbe u nga etleli kahle hambiloko u tirhisa swiringanyeto leswi, swi nga lava leswaku u ya lava mpfuno eka dokodela.
DYONDZA SWO TALA
Xana Bibele Yi Ri Yini Hi Ku Basa?
Xiya switsundzuxo swa le Bibeleni leswi pfuneke vanhu va timiliyoni leswaku va tshama va basile ni ku va ni rihanyo lerinene.
U Nga Swi Kota Ku Antswisa Rihanyo Ra Wena
Vanhu vo tala va tsandzeka ku vona ku yelana exikarhi ka mikhuva ni rihanyo ra vona. Xiya tindlela ta ntlhanu to sirhelela ni ku antswisa rihanyo ra wena.
Langutelo Ra Bibele Hi Rihanyo
Twana leswi Bibele yi swi vulaka hi vuvabyi ni matshungulelo.


text:
XANA XI LO ENDLIWA?
Ku Voninga Ka Xihadyana Lexi Vuriwaka Bobtail Squid Xa Le Hawaii
XIHADYANA lexi xi hlota nivusiku naswona xi kota ku voninga hi ndlela yo hlamarisa leyi endlaka leswaku xi nga vonaki loko xi voningeriwa hi n’weti ni tinyeleti. Xihadyana lexi xi kota ku endla sweswo hi leswi xi tirhisanaka ni baktheriya leyi humesaka ku vonakala. Ku tirhisana ka swona ku nga pfuna vanhu hi ndlela yo karhi. Ku nga hi pfuna eka rihanyo ra hina.
Xiya: Xihadyana lexi xi tshama ematini yo tenga ya le ribuweni ra Swihlala swa le Hawaii. Ku vonakala loku humaka eka n’weti ni tinyeleti hi ntolovelo ku endla leswaku ndzhuti wa xona wu vonaka eka swiharhi leswi swi xi dyaka. Kambe, xihadyana lexi xi humesa ku vonakala hi le hansi ka xona loku fanaka ni ku voninga ka nivusiku. Kutani sweswo swi endla leswaku xi nga vonaki xi tlhela xi nga vi ni ndzhuti. Vutshila lebyikulu bya squid byi le ka xirho xa xona lexi humesaka ku vonakala, lexi hlayisaka baktheriya leyi nga vonakiki ya ntumbuluko, leyi humesaka ku vonakala loku ringaneke leswaku yi kanganyisa swiharhi leswi swi xi dyaka.
Baktheriya leyi yi tlhela yi pfuna ku lawula ku etlela ni ku pfuka ka xona. Leswi swi tsakisa valavisisi hikuva swi nga endleka leswaku bobtail squid a hi yona ntsena leyi tirhisanaka ni baktheriya ni mindzhendzheleko ya ntumbuluko leyi endlekaka siku ni siku. Hi xikombiso, eka swiharhi leswi an’wisaka, baktheriya leyi pfunetaka ku gayela swakudya, yi landzela matirhelo lama fanaka. Loko matirhelo lawa mo kavanyetiwa swi nga vanga ntshikilelo, vuvabyi bya chukele, ku nyuhela ngopfu ni ku nga etleli kahle. Ku dyondza hi baktheriya leyi nga eka xihadyana lexi, ku nga endla leswaku vanhu va kota ku twisisa ndlela leyi miri wa munhu wu tirhaka ha yona.
U anakanya yini? Xana ku voninga ka xihadyana lexi vuriwaka bobtail squid xa le Hawaii ku lo tiendlekela kumbe ku lo endliwa?
DYONDZA SWO TALA
Xana Swilo Leswi Hanyaka Swi Lo Tumbuluxiwa?
I swa nkoka leswi u swi pfumelaka malunghana ni masungulo ya vutomi.


text:
Xana U Tiva Yini Hi Timbhoni Ta Yehovha?
U hi vona loko hi chumayela etindhawini ta mani na mani. U nga va u hlaye hi hina eka maphephahungu kumbe u twe van’wana va vula swo karhi hi hina. Kambe xana u tiva swo tala ku fika kwihi hi Timbhoni ta Yehovha?
KAMBELA VUTIVI BYA WENA
Eka swivulwa leswi landzelaka vula loko swi ri ntiyiso kumbe mavunwa.
NTIYISO MAVUNWA
Timbhoni ta Yehovha i Vakreste.
Timbhoni ta Yehovha ti pfumela eka tidyondzo ta vativi va swa ntumbuluko.
Timbhoni ta Yehovha a ti amukeli vutshunguri bya madokodela.
Timbhoni ta Yehovha ti pfumela eka Bibele hinkwayo.
Timbhoni ta Yehovha ti tirhisa Bibele ya tona ntsena.
Timbhoni ta Yehovha ti cince Bibele ya tona leswaku yi fambisana ni leswi ti swi pfumelaka.
Timbhoni ta Yehovha a ti pfumeli ku pfuna vaakatiko.
Timbhoni ta Yehovha ti va langutela ehansi vanhu va vukhongeri byin’wana.
Leswaku u kuma tinhlamulo, vona matluka lama landzelaka.
1 I NTIYISO. Hi ringeta hi matimba ku landzela tidyondzo ni mahanyelo ya Yesu Kreste. (1 Petro 2:21) Kambe hi hambana eka swilo swo tala ni mintlawa yin’wana ya vukhongeri leyi tivulaka Vakreste. Hi xikombiso, hi xiye leswaku Bibele yi dyondzisa leswaku Yesu i N’wana wa Xikwembu a hi xiphemu xa Vunharhuun’we. (Marka 12:29) A hi pfumeli leswaku moyaxiviri a wu fi kumbe leswaku ku ni Matsalwa lama seketelaka leswaku Xikwembu xi xanisa vanhu hilaha ku nga heriki etiheleni. Nakambe a hi pfumeli leswaku lava rhangelaka eka vukhongeri va fanele vava ni swikhundlha kumbe swithopo leswi va endlaka va tlakuka ku tlula van’wana.—Eklesiasta 9:5; Ezekiyele 18:4; Matewu 23:8-10.
2 I MAVUNWA. Hi pfumela leswaku Xikwembu xi tumbuluxe swilo hinkwaswo. Kambe a hi pfumeli eka tidyondzo ta vativi va swa ntumbuluko. Ha yini? Hikuva leswi va swi pfumelaka swi lwisana ni Bibele. Hi xikombiso, van’wana va vona va vula leswaku misava yi tumbuluxiwe hi masiku ya tsevu lama nga ni tiawara ta 24. Kambe rito leri nge “siku” eBibeleni ri nga ha vula nkarhi wo leha. (Genesa 2:4; Pisalema 90:4) Nakambe vativi va ntumbuluko, va dyondzisa leswaku misava yo va ni magidi ma nga ri mangani ya malembe yi tumbuluxiwile. Hambiswiritano, Bibele yi kombisa leswaku misava ni xibakabaka swi ve kona khale, masiku ya tsevu ya ku tumbuluxa ma nga si va kona. 1—Genesa 1:1.
3 I MAVUNWA. Ha byi amukela vutshunguri bya madokodela. Van’wana va hina i madokodela, hilaha a swi ri hakona enkarhini wa Yesu, Mukreste loyi a a vuriwa Luka a a ri dokodela. (Vakolosa 4:14) Kambe, a hi byi amukeli vutshunguri lebyi lwisanaka ni milawu leyi kongomisaka ya Bibele. Hi xikombiso, a hi wu amukeli mpompelo wa ngati hikuva Bibele yi yirisa ku tirhisiwa ka ngati.—Mintirho 15:20, 28, 29.
Hambiswiritano, hina ni mindyangu ya hina hi lava vutshunguri lebyinene. Kahlekahle, vutshunguri lebyi nga tirhisiki mpompelo wa ngati lebyi a byi endleriwe ku pfuna vavabyi lava nga Timbhoni ta Yehovha, sweswi bya tirhisiwa ku pfuna vaakatiko hinkwavo. Sweswi eka matiko yo tala, vavabyi va nga tihlawulela loko va lava ku amukela vutshunguri lebyi nga tirhisiki mpompelo wa ngati, leswaku va ta papalata vuvabyi lebyi fambisanaka ni mpompelo wa ngati ni swihoxo leswi endliwaka hi vanhu.
4 I NTIYISO. Hi pfumela leswaku Bibele hinkwayo yi “huhuteriwe hi Xikwembu naswona [ya] pfuna.” (2 Timotiya 3:16) Leswi swi katsa Testamente ya Khale ni Testamente Leyintshwa, hilaha ti vitaniwaka hakona. Hi ntolovelo, tibuku leti ta Bibele hi tivitana Matsalwa ya Xiheveru ni ya Xigriki. Hi ndlela leyi, hi papalata ku endla leswaku Bibele yi vonaka onge swiphemu swin’wana swa yona swi hundzeriwe hi nkarhi kumbe a swi tirhi.
5 I MAVUNWA. Loko hi dyondza Bibele hi tirhisa vuhundzuluxeri byo tala. Kambe hi tirhisa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima hi tindzimi leti yi kumekaka ha tona hikuva yi tirhisa vito ra Xikwembu, ya pakanisa naswona ya twisiseka. Xiya ndlela leyi vito ra Xikwembu, leri nge Yehovha ri tirhisiwaka ha yona. Eka xingheniso xa vuhundzuluxeri byin’wana bya Bibele, ku xaxametiwe mavito ya 79 ya vanhu lava hoxeke xandla eka ku humesiwa ka yona. Kambe Bibele leyi, a yi ri boxi vito ra Mutsari wa Bibele, ku nga Yehovha Xikwembu! Ku hambana ni sweswo, Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi tlherisele vito ra Xikwembu etindhawini ta madzana laha a ri kumeka kona eka matsalwa yo sungula. 2
6 I MAVUNWA. Loko hi kume leswaku leswi hi swi pfumelaka a swi fambisani hi ku helela ni leswi Bibele yi swi dyondzisaka, hi antswise matwisiselo ya hina. Hi va 1950, loko Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima byi nga si va kona, a hi tirhisa Tibibele leti a ti kumeka kutani hi pfumelelana na tona.
7 I MAVUNWA. Ntirho wa hina wo chumayela wu pfuna vaakatiko vo tala. Hi pfune vanhu vo tala lava a va godzomberiwe hi swilo swo fana ni swidzidziharisi ni byala. Titlilasi ta hina to dyondzisa ku hlaya ni ku tsala ti pfuna vanhu va magidi emisaveni hinkwayo. Hi tlhela hi pfuna hi ku phalala Timbhoni ni lava nga riki Timbhoni loko va weriwe hi timhangu. Ha va seketela hi tlhela hi va chavelela, lava weriweke hi timhangu. 3
8 I MAVUNWA. Hi landzela xitsundzuxo xa Bibele lexi nge “xiximani vanhu hinkwavo,” ku nga khathariseki leswaku va le ka vukhongeri byihi. (1 Petro 2:17, Bibele—Mahungu Lamanene) Hi xikombiso, hambileswi ematikweni man’wana ku nga ni Timbhoni to tala, a hi va sindzisi van’watipolitiki kumbe vaveki va milawu leswaku va sivela ntirho wa mintlawa ya vukhongeri byin’wana. Nakambe a hi kuceteli vaveki va milawu leswaku va pasisa milawu ya hina ya mahanyelo etikweni kumbe leswi hi pfumelaka eka swona. Ematshan’weni ya sweswo, hi lehisela van’wana mbilu tanihi leswi na hina hi lavaka sweswo.—Matewu 7:12.
Xihloko lexi xi ni rungula leri kumekaka eka website ya hina ya le nawini ya jw.org/ts. Leswaku u dyondza swo tala nghena eka MALUNGHANA NA HINA > SWIVUTISO LESWI TALAKA KU VUTISIWA.
^ 1. Van’wasayense va endle ndzavisiso lowu tshembekaka lowu kombisaka leswaku misava yi nga va yi ri ni malembe ya tibiliyoni kutani na hina ha pfumela, ku hambana ni vativi van’wana va ntumbuluko.
^ 2. Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi hlawulekile: A byi xavisiwi. Hikwalaho ka sweswo, vanhu va timiliyoni va hlaya Bibele hi tindzimi ta vona. Nakambe se bya kumeka hi tindzimi ta kwalomu ka 130. U nga tlhela u byi hlaya eka website ya www.jw.org/ts.
^ 3. Ndlela yin’wana leyi hi tirhisaka minyikelo ya hina ha yona i ku phalala lava weriweke hi timhangu. (Mintirho 11:27-30) Leswi ntirho wa hina wu endliwaka hi vatirhi va ku tirhandzela lava nga hakeriwiki, mali leyi nyikeriwaka yi tirhiseriwa ku phalala, ku nga ri ku hakela vatirhi.
DYONDZA SWO TALA
Ku Endliwa Yini eHolweni Ya Mfumo?
Nghena endzeni u vona leswi endliwaka.
Leswi Endlekaka Eka Dyondzo Ya Bibele
Emisaveni hinkwayo, Timbhoni ta Yehovha ti tiviwa hi ku fambisela vanhu dyondzo ya Bibele ya mahala. Hlalela ndlela leyi yi fambisiwaka ha yona.
Ha Yini Hi Vitaniwa Timbhoni Ta Yehovha?
Xiya swivangelo swinharhu swa leswaku ha yini hi amukele vito leri.


text:
Xana U Ta Endla Ku Rhandza Ka Yehovha?
Ha nkhensa leswi u tinyikeke nkarhi wa ku kambisisa broxara leyi leswaku u ta dyondza hi Timbhoni ta Yehovha, u dyondza ni hi mintirho ya hina ni ku vona ndlela leyi nhlengeletano ya hina yi hleriweke ha yona. Ha tshemba leswaku yi ku pfunile u vona leswaku hi hina hi endlaka ku rhandza ka Yehovha namuntlha. Hi ku khutaza leswaku u ya emahlweni u dyondza hi Xikwembu, u byela ndyangu ni vanghana va wena hi leswi u swi dyondzaka ni ku hlanganyela na hina nkarhi na nkarhi eminhlanganweni ya Vukreste.—Vaheveru 10:23-25.
U ta kuma leswaku loko u ya u dyondza hi Yehovha, u ta swi xiya leswaku wa ku rhandza hakunene. Kutani u ta susumeteleka ku endla leswi u nga swi kotaka leswaku u kombisa leswaku na wena wa n’wi rhandza. (1 Yohane 4:8-10, 19) Kambe u nga ku kombisa njhani ku navela koloko eka ndlela leyi u hanyaka ha yona? Ha yini ku yingisa milawu ya yena ya mahanyelo swi ta ku vuyerisa? Naswona i yini lexi nga ta ku pfuna leswaku u lava ku endla ku rhandza ka Xikwembu swin’we na hina? Loyi a dyondzaka Bibele na wena u ta tsakela ku ku pfuna ku kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi leswaku wena ni ndyangu wa wena mi ta “[tihlayisa] erirhandzwini ra Xikwembu, . . . mi ri ni xikongomelo xa vutomi lebyi nga heriki.”—Yudha 21.
Ha ku rhamba leswaku u ya emahlweni u endla nhluvuko hi tlhelo ra moya hi ku dyondza nkandziyiso lowu nge “Tihlayiseni eRirhandzwini Ra Xikwembu.”
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?
I Yini Dyondzo Ya Bibele?
Kuma tinhlamulo ta swivutiso malunghana ni nongonoko wa hina wa dyondzo ya mahala ya Bibele.


text:
“Swi Hi Khumbile Ku Vona Rirhandzu Ro Tano”
HI Mugqivela, April 25, 2015, ku ve ni ku tsekatseka lokukulu ka misava ka mpimo wa 7, 8 eNepal, ku nga tiko leri taleke hi tintshava leri kumekaka en’walungu wa tiko ra Indiya. Ku tsekatseka koloko ku hlasele ndhawu ya kwalomu ka 80 wa tikhilomitara en’walungu vupeladyambu bya doroba ra Kathmandu. Mhangu yoleyo ya ntumbuluko yi dlaye vanhu vo tlula 8 500 naswona hi yona leyi dlayeke vanhu vo tala swinene ematin’wini ya tiko ra Nepal. Vanhu vo tala swinene va sale va nga ha ri na makaya. Ku ni Timbhoni ta Yehovha ta 2 200 eNepal, naswona to tala ta tona ti khumbekile eka mhangu yoleyo. Eka lava feke a ku katseka Mbhoni yin’we ni vana va yona vambirhi.
Michelle la nga Mbhoni ya Yehovha u ri: “Hi nkarhi wolowo, Timbhoni ta Yehovha to tala, a ti ri eminhlanganweni ya tona ya Vukreste endhawini leyi hlaseriweke swinene hi mhangu. Loko a yi endleke hi nkarhi lowu Timbhoni to tala a ti ri emakaya, to tala ta tona a ti ta va ti file.” Hikokwalaho ka yini lava a va ri emahlanganweni va ponile? Lexi endleke va pona i ndlela leyi tiholo leti va khomelaka minhlangano eka tona ti akiweke ha yona.
“SWESWI SE HA BYI VONA VUYELO BYA KONA LEBYINENE!”
Tiholo ta Mfumo leti akiwaka sweswi eNepal, ti akiwe ti tiya leswaku muako wu nga hirimuki hambiloko ko va ni ku tsekatseka ka misava. Man Bahadur, loyi a nga xirho xa ku aka Tiholo ta Mfumo, u ri: “Hi tshamela ku vutisiwa leswaku hikwalaho ka yini Tiholo ta hina ta Mfumo ti akiwa ti ri ni masungulo lama tiyeke. Sweswi se ha byi vona vuyelo bya kona lebyinene!” Endzhaku ka mhangu yoleyo, vanhu va pfumeleriwe ku ya tshama eTiholweni ta Mfumo. Ku nga khathariseki ku tsekatsekanyana ka misava loku a ka ha ya emahlweni, Timbhoni ta Yehovha ni vaakelani va tona, a va sirhelelekile eTiholweni teto.
Hi ku hatlisa lava rhangelaka evandlheni va sungule ku lava swirho swa vandlha leswi a va nga swi tivi leswaku swi kwihi. Babita loyi a nga Mbhoni u te: “Lava rhangelaka a va rhangisa vuhlayiseki bya vandlha ematshan’weni ya vuhlayiseki bya vona. Rirhandzu leri va ri kombiseke ri hi khumbile swinene.” Hi siku leri landzeleke endzhaku ka mhangu yoleyo, swirho swinharhu swa komiti leyi langutelaka ntirho wa Timbhoni ta Yehovha eNepal, swin’we ni valanguteri lava endzelaka mavandlha ya Timbhoni, va sungule ku endzela mavandlha leswaku va ya ma pfuna.
Endzhaku ka masiku ya tsevu, Gary Breaux swin’we ni nghamu yakwe Ruby, lava humaka entsindza wa Timbhoni ta Yehovha eUnited States, va endzele eNepal. Reuben, xirho xa komiti leyi boxiweke laha henhla u te: “Hikwalaho ka ku pfilunganyeka loku a ku ri kona eKathmandu ni ku tsekatsekanyana loku a ku tama ka ha ri kona, a hi nga tiyiseki leswaku Makwerhu Breaux u ta fika. Kambe leswi a tiyimiserile, u swi kotile ku fika! Timbhoni ta kwalaho a ti tsakile swinene loko ti n’wi vona.”
‘SWESWI HI TITWA HI RI NI VUN’WE SWINENE’
Silas loyi a tirhaka ehofisini ya Timbhoni ya le Nepal, u te: “Hi ku hatlisa endzhaku ka loko riqingho ra hina ri tlhele ri sungula ku tirha, a hi foneriwa vusiku ni nhlikanhi! Timbhonikulorhi emisaveni hinkwayo a ti karhatekile swinene ha hina. Hambileswi tin’wana a ti vulavula tindzimi leti hi nga ti tiviki, kambe a hi swi xiya leswaku ta hi rhandza swinene naswona ti tiyimisele ku hi pfuna.”
Masiku yo hlayanyana endzhaku ka mhangu yoleyo, Timbhoni ta kwalaho ti yisele vanhu lava a va nga ha ri na makaya swakudya eHolweni ya Mfumo. Ku simekiwe ni Komiti yo Phalala naswona hi ku hatlisa Timbhoni ti sungule ku phalala, ngopfungopfu Timbhoni ta le Bangladesh, Indiya na Japani. Ku nga si hela masiku ma nga ri mangani, madokodela lama humaka eYuropa ma fikile naswona ma tirhise Holo yin’wana ya Mfumo tanihi ndhawu yo tshungulela eka yona. Hi ku hatlisa va sungule ku tshungula vanhu lava vavisekeke, ni ku va pfuna leswaku va kota ku amukela xiyimo.
Loko a vulavula hi ndlela leyi vanhu vo tala a va titwa ha yona, wansati la vuriwaka Uttara u te: “Ku tsekatseka koloko ka misava a ku ri ku kulu swinene naswona a ku tsema nhlana. Kambe endzhaku ka sweswo, hi titwe hi ri ni vun’we swinene ni Vakrestekulorhi.” Mhangu yoleyo yi tiyise ndlela leyi vanhu a va rhandza Yehovha ha yona ni ku tlhela va rhandzana.
DYONDZA SWO TALA
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Phalala Loko Ku Ri Ni Mhangu?
Xiya ndlela leyi hi va pfunaka ha yona vanhu lava nga Timbhoni ni lava nga riki Timbhoni lava weriweke hi mhangu.