text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Luka 3:1-38
3 Elembeni ra vu-15 ra ku fuma ka Tiberiyo Khezari, loko Pontiyo Pilato a ri ndhuna-nkulu ya Yudiya, naswona Heroda+ a ri mufumi wa muganga wa Galeliya, kambe Filipi makwavo a ri mufumi wa muganga wa tiko ra Ituriya na Trakonita, Lisaniya a ri mufumi wa muganga wa Abilene,2 emasikwini ya muprista lonkulu Anasi ni ya Kayafasi,+ xitiviso xa Xikwembu xi fike eka Yohane+ n’wana wa Zakariya emananga.+3 Kutani a fika etikweni hinkwaro ra le kusuhi na Yordani, a chumayela hi nkhuvulo lowu yimelaka ku hundzuka ko rivaleriwa swidyoho,+4 hilaha swi tsariweke hakona ebukwini ya marito ya Esaya lowa muprofeta: “Yingisani! Ku ni loyi a huwelelaka emananga, ‘Lunghiselelani ndlela ya Yehovha, endlani magondzo yakwe ma lulama.+5 Xinkobyana xin’wana ni xin’wana xi fanele ku seleteriwa, naswona ntshava yin’wana ni yin’wana ni xitsunga swi hirimuxiwa swi andlaleka, kutani tindlela ta magombogombo ti fanele ku va to lulama, tindhawu to biha ti va tindlela leti rhideriweke;+6 kutani nyama hinkwayo yi ta vona ndlela yo ponisa ya Xikwembu.’”+7 Hikokwalaho a byela mintshungu leyi a yi ta leswaku yi ta khuvuriwa hi yena: “N’wina vana va timhiri,+ i mani loyi a nga mi lemukisa leswaku mi balekela vukarhi lebyi taka?+8 Hikokwalaho humesani mihandzu leyi fanekelaka ku hundzuka.+ Mi nga tibyeli endzeni ka n’wina mi ku, ‘Tata wa hina i Abrahama.’ Hikuva ndza mi byela leswaku Xikwembu xi ni matimba ya ku vumbela Abrahama vana hi maribye lawa.9 Hakunene, xihloka se xi le timitswini ta mirhi; hikokwalaho, murhi wun’wana ni wun’wana lowu nga humesiki mbhandzu lowunene wu fanele ku tsemiwa wu wa, wu hoxiwa endzilweni.”+10 Kutani mintshungu yi n’wi vutisa yi ku: “Hi ta endla yini ke?”+11 A yi angula a ku: “Munhu loyi a nga ni tinguvu timbirhi ta le ndzeni a a avelane ni munhu loyi a nga riki na nchumu, naswona loyi a nga ni swilo swa ku dya a a endle tano.”+12 Kambe hambi valuvisi va tile va ta khuvuriwa, kutani va ku eka yena: “Mudyondzisi, xana hi fanele ku endla yini?”+13 A ku eka vona: “Mi nga koxi nchumu lexi tlulaka mpimo wa xibalo.”+14 Naswona, lava va nga entirhweni wa nyimpi va n’wi vutisa: “Xana hina hi fanele ku endla yini?” Kutani a ku eka vona: “Mi nga dyisi munhu mbitsi kumbe ku hehla+ hambi ku ri mani hi mavunwa, kambe enerisekani hi malunghiselelo+ ya n’wina.”15 Kutani leswi vanhu a va ri eku languteleni, hinkwavo va ri karhi va kanela etimbilwini ta vona malunghana na Yohane: “Xana a nga va a ri Kreste?”+16 Yohane a va hlamula hinkwavo a ku: “Loko ku ri mina, ndzi mi khuvula hi mati; kambe loyi a nga ni matimba ku tlula mina wa ta, loyi tingoti ta maphaxani ya yena ndzi nga faneriki ku ti ntshunxa.+ U ta mi khuvula hi moya lowo kwetsima ni ndzilo.+17 U khome rihlelo rakwe ro peperha leswaku a basisa xivuya xakwe hinkwaxo ni ku hlengeleta+ koroni exitlatini xakwe, kambe mungu+ u ta wu hisa hi ndzilo+ lowu nga ta ka wu nga timeki.”18 Hikokwalaho u tlhele a nyika swikhongotelo swin’wana swo tala, a hambeta a vula mahungu lamanene evanhwini.19 Kambe Heroda mufumi wa muganga, hikwalaho ka ku tshinyiwa hi yena malunghana na Herodiya nsati wa makwavo ni hi malunghana ni swiendlo hinkwaswo swo homboloka leswi Heroda a swi endleke,+20 u engetele ni leswi eka swiendlo sweswo hinkwaswo: u pfalele Yohane ekhotsweni.+21 Kutani loko vanhu hinkwavo va khuvuriwile, Yesu+ na yena u khuvuriwile, naswona loko a ri karhi a khongela, tilo+ ri pfuleka22 kutani moya lowo kwetsima hi xivumbeko xa tuva wu xikela ehenhla ka yena, kutani rito ri huma etilweni: “U N’wana wa mina, la rhandzekaka; ndzi ku amukerile.”+23 Ku tlula kwalaho, Yesu hi byakwe, loko a sungula ntirho wa yena,+ a a ri ni malembe ya kwalomu ka 30+ hi vukhale, naswona hilaha a a tiviwa hakona, a a ri n’wana+wa Yosefa,+n’wana wa Heli,24 n’wana wa Matati,n’wana wa Levhi,n’wana wa Melki,n’wana wa Yanayi,n’wana wa Yosefa,25 n’wana wa Matatiyasi,n’wana wa Amosi,n’wana wa Nahume,n’wana wa Esli,n’wana wa Nagayi,26 n’wana wa Mate,n’wana wa Matatiyasi,n’wana wa Semeyini,n’wana wa Yoseke,n’wana wa Yoda,27 n’wana wa Yowanani,n’wana wa Resa,n’wana wa Zerubabele,+n’wana wa Salatiyele,+n’wana wa Neri,28 n’wana wa Melki,n’wana wa Adi,n’wana wa Kosama,n’wana wa Elmadema,n’wana wa Ere,29 n’wana wa Yesu,n’wana wa Eliyezere,n’wana wa Yorimi,n’wana wa Matati,n’wana wa Levhi,30 n’wana wa Samiyoni,n’wana wa Yudasi,n’wana wa Yosefa,n’wana wa Yonama,n’wana wa Eliyakimi,31 n’wana wa Meleya,n’wana wa Mena,n’wana wa Matata,n’wana wa Natani,+n’wana wa Davhida,+32 n’wana wa Yese,+n’wana wa Obede,+n’wana wa Bowazi,+n’wana wa Salimoni,+n’wana wa Nasoni,+33 n’wana wa Aminadaba,+n’wana wa Arni,+n’wana wa Hezroni,+n’wana wa Faresi,+n’wana wa Yuda,+34 n’wana wa Yakobe,+n’wana wa Isaka,+n’wana wa Abrahama,+n’wana wa Tera,+n’wana wa Nakori,+35 n’wana wa Seruki,+n’wana wa Ragawu,+n’wana wa Faleke,+n’wana wa Ebere,+n’wana wa Xela,+36 n’wana wa Kayinama,n’wana wa Arifakisada,+n’wana wa Sheme,+n’wana wa Nowa,+n’wana wa Lameke,+37 n’wana wa Metusela,+n’wana wa Enoko,+n’wana wa Yarete,+n’wana wa Mahalaliyeli,+n’wana wa Kayinama,+38 n’wana wa Enosi,+n’wana wa Seta,+n’wana wa Adamu,+n’wana wa Xikwembu.


c: text/html

text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tikronika 7:1-22
7 Hi ku hatlisa loko Solomoni a heta ku khongela,+ ndzilo wu xika ematilweni,+ wu hisa gandzelo ro hisiwa+ ni switlhavelo, ku vangama ka Yehovha+ ku tata yindlu.2 Vaprista a va nga swi koti ku nghena endlwini ya Yehovha+ hikuva ku vangama ka Yehovha a ku tate yindlu ya Yehovha.3 Vana va Israyele hinkwavo a va hlalerile loko ndzilo wu xika naswona ku vangama ka Yehovha a ku ri ehenhla ka yindlu, xikan’we-kan’we va korhama+ swikandza swa vona swi langute ehansi, ehenhla ka vuandlalo, va tiwisela ehansi,+ va nkhensa Yehovha, “hikuva hi lonene,+ musa wakwe wa rirhandzu i wa hilaha ku nga riki na makumu.”+4 Kutani hosi ni vanhu hinkwavo a va nyikela xitlhavelo emahlweni ka Yehovha.+5 Hosi Solomoni a nyikela xitlhavelo hi tihomu ta 22 000 ni tinyimpfu ta 120 000.+ Kutani hosi ni vanhu hinkwavo va khangula+ yindlu ya Xikwembu xa ntiyiso.6 Vaprista+ a va yime etindhawini leti va tirhaka eka tona, Valevhi+ a va ri ni swichayachayana swa risimu+ leri yaka eka Yehovha leswi Davhida+ lowa hosi a swi endleke leswaku a nkhensa Yehovha ha swona, “hikuva musa wakwe wa rirhandzu i wa hilaha ku nga riki na makumu,” kasi Davhida a a dzunisa hi voko ra vona; vaprista a va yimba timhalamhala ti twala ngopfu+ emahlweni ka vona, Vaisrayele hinkwavo va yimile.7 Kutani Solomoni a hlawulekisa+ ndhawu leyi nga exikarhi ka xivava lexi a xi ri emahlweni ka yindlu ya Yehovha, hikuva kwalaho u nyikele magandzelo yo hisiwa+ ni mafurha ya switlhavelo swa xinakulobye, hikuva alitari ya koporo+ leyi Solomoni a yi endleke a yi nga swi koti ku tamela gandzelo ro hisiwa ni gandzelo ra mavele+ ni mafurha.+8 Kutani Solomoni a endla nkhuvo+ enkarhini wolowo ku ringana masiku ya nkombo, tiko hinkwaro ra Israyele ri ri na yena,+ nhlengeletano leyikulu ngopfu+ ku suka evunghenweni bya Hamati+ ku ya enkoveni wa Egipta.+9 Kambe hi siku ra vunhungu, va khome nhlengeletano yo xiximeka+ hikuva ku khanguriwa ka alitari ku hete masiku ya nkombo ni nkhuvo wu hete masiku ya nkombo.10 Kutani esikwini ra vu-23 en’hwetini ya vunkombo, u ntshunxe vanhu va muka, va tsakile+ naswona va enerisekile embilwini ya vona hikwalaho ka vunene+ lebyi Yehovha a byi endleleke Davhida na Solomoni ni vanhu va yena, ku nga Israyele.+11 Kutani Solomoni a heta yindlu ya Yehovha+ ni yindlu ya hosi;+ u humelerile eka swilo hinkwaswo leswi fikeke embilwini ya Solomoni leswaku a swi endla malunghana ni yindlu ya Yehovha ni yindlu yakwe.12 Hiloko Yehovha a humelela+ eka Solomoni nivusiku, a ku eka yena: “Ndzi xi twile xikhongelo xa wena,+ naswona ndzi tihlawulele+ ndhawu leyi leswaku yi va yindlu ya xitlhavelo.+13 Loko ndzi pfala matilo leswaku mpfula yi nga vi kona niloko+ ndzi lerisa tinjiya leswaku ti dya tiko,+ niloko ndzi rhumela ntungu evanhwini va mina,+14 kutani vanhu va mina+ lava vito ra mina+ ri vitaniweke eka vona, va titsongahata,+ va khongela,+ va lava xikandza+ xa mina kutani va tlhela etindleleni ta vona to biha,+ mina ndzi ta swi twa ndzi ri ematilweni,+ ndzi rivalela xidyoho xa vona,+ ndzi ta hanyisa tiko ra vona.+15 Sweswi mahlo ya mina+ ma ta pfuleka ni tindleve ta mina+ ti ta yingisa xikhongelo endhawini leyi.16 Sweswi ndza yi langa+ ni ku yi hlawulekisa yindlu leyi, leswaku vito ra mina+ ri va eka yona hilaha ku nga riki na makumu,+ ni mahlo ya mina ni mbilu ya mina, swi ta va kwalaho nkarhi hinkwawo.+17 “Kutani loko wena wo famba emahlweni ka mina hilaha Davhida+ tata wa wena a fambeke hakona, hi ku endla hi ku landza hinkwaswo leswi ndzi ku leriseke swona,+ u ta hlayisa swileriso+ swa mina ni swiboho swa mina swa vuavanyisi,+18 ndzi ta tlhela ndzi simeka xiluvelo xa vuhosi bya wena,+ hilaha ndzi endleke ntwanano hakona na Davhida tata wa wena,+ ndzi ku, ‘A nga kona munhu wa wena la nga ta susiwa leswaku a nga fumi Israyele.’+19 Kambe loko n’wina mi tlhela,+ kunene mi siya milawu+ ya mina ni swileriso+ swa mina leswi ndzi swi vekeke emahlweni ka n’wina, kunene mi famba mi ya tirhela swikwembu swin’wana,+ mi swi nkhinsamela,+20 ndzi ta va simula emisaveni ya mina leyi ndzi va nyikeke yona;+ kutani yindlu leyi ndzi yi hlawulekiseleke vito ra mina,+ ndzi ta yi cukumeta yi suka emahlweni ka xikandza xa mina,+ ndzi ta yi endla yi va xihlekulo+ ni ndzhukano exikarhi ka vanhu hinkwavo.+21 Loko ku ri yindlu leyi yi veke nhulu ya marhumbi,+ un’wana ni un’wana la hundzaka eka yona u ta yi languta hi ku hlamala,+ kunene a ku, ‘Hikwalaho ka yini Yehovha a endle hi ndlela leyi etikweni leri ni le ndlwini leyi?’+22 Va ta boheka ku vula va ku, ‘Hikwalaho ka leswi va siyeke Yehovha+ Xikwembu xa vatata wa vona loyi a va humeseke etikweni ra Egipta,+ vona va khomelele eka swikwembu swin’wana,+ va swi nkhinsamela ni ku swi tirhela.+ Hi yona mhaka leyi a va tiseleke khombo leri hinkwaro.’”+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tinhlayo 29:1-40
29 “‘Kutani hi n’hweti ya vunkombo, hi siku ro sungula ra n’hweti, mi ta khoma ntsombano wo kwetsima.+ Mi nga tshuki mi endla ntirho wihi ni wihi wo tika.+ Ri ta va siku ra ku yimbiwa ka mhalamhala eka n’wina.+2 Mi fanele mi nyikela nkunzi yin’we, khuna rin’we ni swinyimpfana swa nkombo swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale, swi hanye kahle, swi va gandzelo ro hisiwa ra nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha;+3 ni gandzelo ra swona ra mavele ra mapa lama silekeke kahle lama tsakamisiweke hi mafurha, ku va mimpimo yinharhu ya vukhume eka nkunzi ni mimpimo yimbirhi ya vukhume eka khuna,+4 ni mpimo wun’we wa vukhume eka xinyimpfana xin’wana ni xin’wana xa swinyimpfana swa nkombo swa xinuna;+5 ni xiphongo xin’we xi va gandzelo ra xidyoho leswaku xi mi kombelela ku rivaleriwa;+6 ku nga hlayiwi gandzelo ro hisiwa+ ra n’hweti ni n’hweti ni gandzelo ra rona ra mavele+ ni gandzelo ro hisiwa+ ra nkarhi hinkwawo ni gandzelo ra rona ra mavele,+ swin’we ni magandzelo ya swona ya swakunwa,+ hi ku ya hi endlelo ra swona ra nkarhi ni nkarhi, swi va nun’hwelo lowu phyuphyisaka, gandzelo ra Yehovha leri endliweke hi ndzilo.+7 “‘Kutani hi siku ra vukhume ra yona n’hweti leyi ya vunkombo mi ta khoma ntsombano wo kwetsima,+ mi fanele mi xanisa mimoya-xiviri ya n’wina.+ Mi nga tshuki mi endla ntirho wihi ni wihi.+8 Mi fanele mi nyikela nkunzi yin’we, khuna rin’we ni swinyimpfana swa nkombo swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale,+ swi va gandzelo ro hisiwa eka Yehovha, swi va nun’hwelo lowu phyuphyisaka. Swi fanele swi va leswi hanyeke kahle eka n’wina.+9 Ni gandzelo ra swona ra mavele ra mapa lama silekeke kahle lama tsakamisiweke hi mafurha, mimpimo yinharhu ya vukhume eka nkunzi, mimpimo yimbirhi ya vukhume eka khuna rin’we,+10 mpimo wa vukhume eka xinyimpfana xin’wana ni xin’wana xa swinyimpfana swa nkombo swa xinuna;+11 ximbutana xin’we xa gandzelo ra xidyoho, ku nga hlayiwi gandzelo ra xidyoho ra ku kombela ku rivaleriwa+ ni gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo ni gandzelo ra rona ra mavele, swin’we ni magandzelo ya swona ya swakunwa.+12 “‘Kutani hi siku ra vu-15 ra n’hweti+ ya vunkombo mi ta khoma ntsombano wo kwetsima.+ Mi nga tshuki mi endla ntirho wihi ni wihi wo tika,+ naswona mi fanele mi tlangela nkhuvo eka Yehovha masiku ya nkombo.+13 Kutani mi fanele mi nyikela tinkunzi letitsongo ta 13, makhuna mambirhi ni swinyimpfana swa 14 swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale, swi va gandzelo ro hisiwa,+ gandzelo leri endliweke hi ndzilo ra nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha. Swi fanele swi va leswi hanyeke kahle.+14 Ni gandzelo ra swona ra mavele ra mapa lama silekeke kahle lama tsakamisiweke hi mafurha, mimpimo yinharhu ya vukhume eka nkunzi yin’wana ni yin’wana ya tinkunzi ta 13, mimpimo yimbirhi ya vukhume eka khuna rin’wana ni rin’wana ra makhuna mambirhi,+15 ni mpimo wa vukhume eka xinyimpfana xin’wana ni xin’wana xa swinyimpfana swa 14 swa xinuna;+16 ni ximbutana xin’we xi va gandzelo ra xidyoho, ku nga hlayiwi gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo, gandzelo ra xona ra mavele ni gandzelo ra xona ra swakunwa.+17 “‘Kutani hi siku ra vumbirhi mi nyikela tinkunzi ta 12, makhuna mambirhi ni swinyimpfana swa 14 swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale, swi hanye kahle;+18 ni gandzelo ra swona ra mavele+ ni magandzelo ya swona ya swakunwa+ eka tinkunzi, makhuna ni swinyimpfana swa xinuna hi nhlayo ya swona, hi ku landza endlelo ra nkarhi ni nkarhi;+19 ni ximbutana xin’we xi va gandzelo ra xidyoho,+ ku nga hlayiwi gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo ni gandzelo ra xona ra mavele swin’we ni magandzelo ya swona ya swakunwa.+20 “‘Kutani hi siku ra vunharhu mi nyikela tinkunzi ta 11, makhuna mambirhi ni swinyimpfana swa 14 swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale, swi hanye kahle;+21 ni gandzelo ra swona ra mavele+ ni magandzelo ya swona ya swakunwa+ eka tinkunzi, makhuna ni swinyimpfana swa xinuna hi nhlayo ya swona, hi ku landza endlelo ra nkarhi ni nkarhi;22 ni mbuti yin’we yi va gandzelo ra xidyoho,+ ku nga hlayiwi gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo ni gandzelo ra yona ra mavele ni gandzelo ra yona ra swakunwa.23 “‘Kutani hi siku ra vumune mi nyikela tinkunzi ta khume, makhuna mambirhi ni swinyimpfana swa 14 swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale, swi hanye kahle;+24 gandzelo ra swona ra mavele+ ni magandzelo ya swona ya swakunwa+ eka tinkunzi, eka makhuna ni le ka swinyimpfana swa xinuna hi nhlayo ya swona, hi ku landza endlelo ra nkarhi ni nkarhi;+25 ni ximbutana xin’we xi va gandzelo ra xidyoho,+ ku nga hlayiwi gandzelo ro hisiwa+ ra nkarhi hinkwawo, gandzelo ra xona ra mavele ni gandzelo ra xona ra swakunwa.+26 “‘Kutani hi siku ra vuntlhanu mi nyikela tinkunzi ta kaye, makhuna mambirhi ni swinyimpfana swa 14 swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale, swi hanye kahle;+27 ni gandzelo ra swona ra mavele ni magandzelo ya swona ya swakunwa+ eka tinkunzi, eka makhuna ni le ka swinyimpfana swa xinuna hi nhlayo ya swona, hi ku landza endlelo ra nkarhi ni nkarhi;+28 ni mbuti yin’we yi va gandzelo ra xidyoho,+ ku nga hlayiwi gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo ni gandzelo ra yona ra mavele ni gandzelo ra yona ra swakunwa.+29 “‘Kutani hi siku ra vutsevu mi nyikela tinkunzi ta nhungu, makhuna mambirhi ni swinyimpfana swa 14 swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale, swi hanye kahle;+30 ni gandzelo ra swona ra mavele+ ni magandzelo ya swona ya swakunwa+ eka tinkunzi, eka makhuna ni le ka swinyimpfana swa xinuna hi nhlayo ya swona, hi ku landza endlelo ra nkarhi ni nkarhi;+31 ni mbuti yin’we yi va gandzelo ra xidyoho,+ ku nga hlayiwi gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo, gandzelo ra yona ra mavele ni magandzelo ya yona ya swakunwa.+32 “‘Kutani hi siku ra vunkombo mi nyikela tinkunzi ta nkombo, makhuna mambirhi ni swinyimpfana swa 14 swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale, swi hanye kahle;+33 ni gandzelo ra swona ra mavele+ ni magandzelo ya swona ya swakunwa+ eka tinkunzi, eka makhuna ni le ka swinyimpfana swa xinuna hi nhlayo ya swona, hi ku landza endlelo ra nkarhi ni nkarhi eka swona;+34 ni mbuti yin’we yi va gandzelo ra xidyoho,+ ku nga hlayiwi gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo, gandzelo ra yona ra mavele ni gandzelo ra yona ra swakunwa.+35 “‘Kutani hi siku ra vunhungu mi ta khoma nhlengeletano yo xiximeka.+ Mi nga tshuki mi endla ntirho wihi ni wihi wo tika.+36 Mi fanele mi nyikela nkunzi yin’we, khuna rin’we ni swinyimpfana swa nkombo swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale, swi hanye kahle, swi va gandzelo ro hisiwa, gandzelo leri endliwaka hi ndzilo ri va nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha;+37 ni gandzelo ra swona ra mavele+ ni magandzelo ya swona ya swakunwa+ eka nkunzi, eka khuna ni le ka swinyimpfana swa xinuna hi nhlayo ya swona, hi ku landza endlelo ra nkarhi ni nkarhi;+38 ni mbuti yin’we yi va gandzelo ra xidyoho,+ ku nga hlayiwi gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo ni gandzelo ra yona ra mavele ni gandzelo ra yona ra swakunwa.+39 “‘Leswi mi ta swi nyikela eka Yehovha eminkhubyeni ya n’wina leyi vekiweke,+ handle ka magandzelo ya n’wina ya xitshembiso lexi hlambanyiweke+ ni magandzelo ya n’wina ya ku tirhandzela+ hilaha ku fanaka ni magandzelo ya n’wina yo hisiwa+ ni magandzelo ya n’wina ya mavele+ ni magandzelo+ ya n’wina ya swakunwa+ ni switlhavelo swa n’wina swa xinakulobye.’”+40 Kutani Muxe a byela vana va Israyele hinkwaswo leswi Yehovha a swi leriseke Muxe.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Daniyele 5:1-31
5 Loko ku ri Belxatsara+ lowa hosi, u endle nkhuvo lowukulu wa tindhuna takwe ta 1 000, naswona a a nwa vhinyo emahlweni ka tindhuna ta 1 000.+2 Belxatsara, a ri karhi a twa vhinyo,+ a lerisa leswaku ku tisiwa swibya swa nsuku ni swa silivhere+ leswi Nebukadnetsara tata wakwe a swi suseke etempeleni leyi a yi ri eYerusalema, leswaku hosi ni tindhuna ta yona, vasati va yona lavatsongo ni vasati va yona van’wana, va nwela eka swona.+3 Enkarhini wolowo va tisa swibya swa nsuku leswi a va swi susile etempeleni ya yindlu ya Xikwembu leyi a yi ri eYerusalema, kutani hosi ni tindhuna ta yona, vasati va yona lavatsongo ni vasati va yona van’wana va nwela eka swona.4 Va nwe vhinyo, va dzunisa swikwembu swa nsuku ni swa silivhere, koporo, nsimbi, ntsandza ni ribye.+5 Enkarhini wolowo ku humelela tintiho ta voko ra munhu, ti tsala emahlweni ka xo tlhoma rivoni ekhumbini leri phamiweke ra xigodlo xa hosi,+ hosi yi vona nhlanekelo wa xandla lexi a xi tsala.6 Hi nkarhi wolowo, loko ku ri hosi, ku languteka ka xikandza xa yona ku hundzuka eka yona, miehleketo ya yona yi sungula ku yi chavisa,+ mahlangano ya masenge ya yona ma tsekatseka+ ni matsolo ya yona ma banana.+7 Hosi yi huwelela ngopfu leswaku ku tisiwa vangoma, Vakalidiya ni vangoma va swilo swa le mpfhukeni.+ Hosi yi angula vavanuna vo tlhariha va Babilona, yi ku: “Un’wana ni un’wana loyi a nga ta hlaya leswi swi tsariweke, a ndzi nyika nhlamuselo ya swona, u ta ambexiwa swiambalo swa xivunguvungu,+ a veheriwa sindza ra nsuku enhan’wini, naswona u ta fuma a ri wa vunharhu emfun’weni.”+8 Enkarhini wolowo ku nghena vavanuna hinkwavo vo tlhariha va hosi, kambe a va nga faneleki nikatsongo ku hlaya leswi tsariweke kumbe ku byela hosi nhlamuselo ya swona.+9 Hikwalaho Hosi Belxatsara a chava swinene kutani ku languteka ka xikandza xa yena ku hundzuka eka yena; tindhuna ta yena ti pfilunganyeka.+10 Loko ku ri hosi ya xisati, hikwalaho ka marito ya hosi ni tindhuna ta yona yi nghene eholweni ya nkhuvo. Hosi leyi ya xisati yi angula yi ku: “Wena hosi, hambeta u hanya hilaha ku nga riki na makumu.+ U nga chavisiwi hi miehleketo ya wena, kumbe u hundzula ku languteka ka xikandza xa wena.11 Ku ni munhu la fanelekaka emfun’weni wa wena loyi a nga ni moya wa swikwembu swo kwetsima;+ esikwini ra tata wa wena ku kumeke ku voninga ni ku twisisa ni vutlhari ku fana ni vutlhari bya swikwembu eka yena, Hosi Nebukadnetsara tata wa wena u n’wi veke a va murhangeri+ wa vaprista lava endlaka masalamusi, vangoma, Vakalidiya ni vangoma va swilo swa le mpfhukeni, tata wa wena, Wena hosi;12 tanihi leswi eka yena ku kumekeke moya lowu nga tolovelekangiki ni vutivi ni ku twisisa ko hlamusela milorho+ ni ku hlamusela mawetana ni ku ntshunxa mafundzu,+ eka Daniyele, loyi hosi yi n’wi thyeke vito ra Beltexatsara.+ Kutani a ku vitaniwe Daniyele, leswaku a ta vula nhlamuselo ya kona.”13 Hikwalaho Daniyele a tisiwa emahlweni ka hosi. Hosi yi ku eka Daniyele: “Xana hi wena Daniyele loyi a humaka eka makhumbi ya Yuda,+ loyi hosi, tata wa mina yi n’wi humeseke eYuda?+14 Nakambe ndzi swi twile malunghana na wena leswaku moya wa swikwembu wu le ka wena,+ ku voninga ni ku twisisa ni vutlhari+ lebyi nga tolovelekangiki swi kumeke eka wena.15 Kutani, emahlweni ka mina ku tisiwe vavanuna vo tlhariha ni vangoma, leswaku va hlaya leswi swi tsariweke, ni ku ndzi byela nhlamuselo ya swona; kambe a va faneleki ku vula nhlamuselo ya marito lawa.+16 Mina ndzi twile malunghana na wena, leswaku wa swi kota ku nyika tinhlamuselo+ ni ku ntshunxa mafundzu. Kutani, loko u swi kota ku hlaya leswi swi tsariweke ni ku ndzi byela nhlamuselo ya swona, u ta ambexiwa swiambalo swa xivunguvungu, u veheriwa sindza ra nsuku enhan’wini, naswona u ta fuma u ri wa vunharhu emfun’weni.”+17 Enkarhini wolowo Daniyele a angula emahlweni ka hosi a ku: “Tinyiko ta wena a ti ve eka wena, tinyiko ta wena u ti nyika van’wana.+ Hambiswiritano, ndzi ta hlayela hosi leswi swi tsariweke, ndzi ta yi byela nhlamuselo ya swona.+18 Loko ku ri wena, Wena hosi, Xikwembu Lexi nge Henhla-henhla+ xi nyike Nebukadnetsara tata wa wena+ mfumo ni vukulu ni xindzhuti ni vukulukumba.+19 Hikwalaho ka vukulu lebyi xi n’wi nyikeke byona, vanhu hinkwavo, vanhu va matiko ni tindzimi a va rhurhumela, va chava emahlweni ka yena.+ A a dlaya loyi a a lava ku n’wi dlaya; naswona a a ba loyi a a lava ku n’wi ba; a a tlakusa loyi a a lava ku n’wi tlakusa; a a tsongahata loyi a a lava ku n’wi tsongahata.+20 Kambe loko mbilu yakwe yi titlakusile ni moya wakwe wu nonon’hwa, lerova a tikukumuxa,+ u xikisiwile exiluvelweni xa mfumo wa yena, xindzhuti xakwe xi susiwile eka yena.+21 U hlongoriwile eka vana va vanhu, mbilu yakwe yi endliwe yi fana ni ya xivandzana, a a tshama ni timbhongolo ta nhova.+ A va n’wi nyika swimila a swi dya kukota tinkunzi, miri wakwe wu tsakamisiwa hi mberha ya matilo,+ kukondza a swi tiva leswaku Xikwembu Lexi nge Henhla-henhla i Mufumi emfun’weni wa vanhu, nileswaku loyi xi lavaka ku n’wi veka eka wona, xa n’wi veka.+22 “Loko ku ri wena, n’wana wakwe Belxatsara,+ a wu yi tsongahatanga mbilu ya wena,+ hambileswi a wu swi tiva hinkwaswo leswi.+23 Kambe u titlakusile ehenhla ka Hosi ya matilo,+ emahlweni ka wena va tise swibya swa yindlu ya yona;+ wena ni tindhuna ta wena, vasati va wena lavatsongo ni vasati va wena lavakulu a mi nwela vhinyo eka swona, naswona mi dzunise swikwembu swa silivhere ni swa nsuku, koporo, nsimbi, ntsandza ni ribye,+ leswi swi nga voniki nchumu kumbe ku twa nchumu kumbe ku tiva nchumu;+ kambe Xikwembu lexi ku hefemula ka wena ku nga evokweni ra xona,+ lexi tindlela ta wena hinkwato ti nga eka xona,+ a wu xi vangamisanga.+24 Hikwalaho ku rhumeriwe nhlanekelo wa xandla wu huma eka xona, kutani ku tsariwa marito lawa.+25 Leswi a swi tsariwile hi leswi: MENE, MENE, TEKELE na PARISINI.26 “Hi leyi nhlamuselo ya rito: MENE, Xikwembu xi hlaye masiku ya mfumo wa wena, xi ma hetile.+27 “TEKELE, u kariwile eswiringanisweni kutani u kumiwe u kayivela.+28 “PERESI, mfumo wa wena wu aviwe hi le xikarhi, wu nyikiwa Vameda ni Vaperesiya.”+29 Enkarhini wolowo Belxatsara a lerisa, kutani va ambexa Daniyele swiambalo swa xivunguvungu, a veheriwa sindza ra nsuku enhan’wini; kutani va huwelela malunghana na yena leswaku a a ta va mufumi wa vunharhu emfun’weni.+30 Evusikwini byebyo Belxatsara hosi ya le Kalidiya u dlayiwile+31 kutani Dariyosi+ wa Mumeda a amukela mfumo, a ri ni malembe ya kwalomu ka 62 hi vukhale.


text:
Xana Ma Va Papalata Lava Tshameke Va Va Swirho Swa Vukhongeri Bya N’wina?
Vanhu lava a va ri Timbhoni ta Yehovha leti khuvuriweke kambe va nga ha chumayeriki vanhu van’wana, kumbexana va kala va tshika ku tihlanganisa na hina, a hi va papalati. Entiyisweni, hi ringeta hi matimba ku va pfuna leswaku va tlhela va hisekela timhaka ta moya.
A hi nambi hi n’wi susa evandlheni munhu loyi a endlaka xidyoho lexikulu. Hambiswiritano, loko Mbhoni leyi khuvuriweke yi tshamela ku tlula milawu ya Bibele ya mahanyelo naswona yi nga hundzuki kumbe yi tisola, yi ta papalatiwa kumbe yi susiwa evandlheni. Bibele yi vula hi ku kongoma yi ku: “
Susani munhu wo homboloka exikarhi ka n’wina.”—1 Vakorinto 5:13.
Ku humelela yini hi wanuna loyi a susiweke evandlheni kambe nsati ni vana vakwe va ha riki Timbhoni ta Yehovha? Vuxaka lebyi a a ri na byona na vona hi tlhelo ra vukhongeri bya cinca kambe hi tlhelo ra nyama a byi cinci. Vuxaka bya yena ni nsati wakwe swin’we ni vana vakwe byi ya emahlweni.
Vanhu lava susiweke evandlheni va nga ta eminhlanganweni ya hina. Loko va swi tsakela, va nga tlhela va kuma ndzayo eka vakulu va vandlha. Xikongomelo xa vakulu i ku va pfuna leswaku va tlhela va faneleka ku va Timbhoni ta Yehovha. Vanhu lava susiweke evandlheni lava tshikaka mahanyelo ya vona yo biha naswona va tiyimiseleke ku hanya hi milawu ya Bibele va amukeleka leswaku va tlhela va va swirho swa vandlha.
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini Van’wana Va Susiwa eVandlheni?
Ndzayo ya Xikwembu ya rirhandzu yi n’wi pfuna njhani mudyohi la hundzukeke?


text:
Xana Swidyondzi Swa Pfumela Leswaku Yesu U Tshame A Hanya Emisaveni?
Swidyondzi swi ni swivangelo leswi twalaka swo pfumela leswaku Yesu u tshame a hanya emisaveni. Malunghana ni timhaka leti tsariweke hi van’wamatimu va lembe-xidzana ro sungula ni ra vumbirhi leti vulavulaka hi Yesu ni Vakreste vo sungula, Nkandziyiso wa 2002 wa Encyclopædia Britannica wu ri: “
Timhaka teto ti kombisa leswaku eminkarhini ya khale hambi ku ri vanhu lava a va lwisana ni vukhongeri bya Vukreste a va si tshama va kanakana mhaka ya leswaku Yesu u tshame a hanya emisaveni, leyi kanetiweke ro sungula eku heleni ka lembe-xidzana ra vu-18, hi lembe-xidzana ra vu-19 ni le ku sunguleni ka lembe-xidzana ra vu-20 handle ka swivangelo leswi twalaka.”
Hi 2006 buku leyi nge Jesus and Archaeology yi te: “
Namuntlha ku hava xidyondzi lexi dumeke lexi kanakanaka leswaku Muyuda la vuriwa Yesu n’wana wa Yosefa u tshame a hanya laha misaveni; swo tala swi pfumela hi ku helela leswaku sweswi hi tiva swilo swo tala malunghana ni swiendlo ni tidyondzo ta yena ta xisekelo.”
Bibele yi vulavula hi Yesu tanihi munhu wa xiviri. Yi hi byela mavito ya maxaka ya yena ni vandyangu wa ka vona. (Matewu 1:1; 13:55) Yi tlhela yi hi byela hi tihosi leti dumeke leti hanyeke enkarhini wa Yesu. (Luka 3:1, 2) Vuxokoxoko byebyo byi endla leswaku vakambisisi va kota ku kambisisa loko rungula leri nga eBibeleni ri pakanisa hakunene.
DYONDZA SWO TALA
Xivangelo Xo Tshemba Tibuku Ta Mune Ta Bibele Ta Matewu, Marka, Luka Na Yohane
Xiya vumbhoni bya matsalwa ya khale lama tsariweke hi voko.
Mfumo Wa Rhoma eMatin’wini Ya Bibele
Mfumo wa Rhoma wa khale wu byi hetisise njhani vuprofeta bya le Bibeleni?


text:
Swi Vula Yini Swilo Leswi Vanhu Va Swi Vonaka Loko Va Pone Ri Ahlamile?
Nhlamulo ya Bibele
Vanhu vo tala lava poneke ri ahlamile va vula leswaku va tsundzuka va hambanisiwa ni miri wa vona kumbe va vona ku vangama kumbe ndhawu yo saseka swinene. Buku leyi nge Recollections of Death yi ri: ‘Van’wana va teka swiendlakalo sweswo tanihi swivono swo koma swa xivandla xin’wana.’ Hambileswi Bibele yi nga vulavuriki hi swiendlakalo swo tano swa ku pona ri ahlamile, yi ni ntiyiso wa xisekelo lowu kombisaka leswaku swivono sweswo a hi swa vutomi lebyi taka.
Vafi a va tivi nchumu.
Bibele yi vula leswaku vafi “a va tivi nchumu nikatsongo.” (Eklesiasta 9:5) Loko hi fa, a hi hundzeli exivandleni xin’wana hi miehleketo, kambe hi tshika ku hanya. Dyondzo ya leswaku loko munhu a fa, ku ni moya-xiviri lowu hambetaka wu hanya a yi humi eBibeleni. (Ezekiyele 18:4) Xisweswo, swilo swihi ni swihi leswi hi swi tsundzukaka eka xiendlakalo lexi eka xona hi poneke ri ahlamile, a hi swivono swo koma swa le tilweni, etiheleni kumbe swa vutomi endzhaku ka rifu.
I yini leswi Lazaro a swi vuleke malunghana ni vutomi endzhaku ka rifu?
Rungula ra le Bibeleni leri vulavulaka hi Lazaro ri hlamusela hi rifu ra xiviri: U pfuxiwe eku feni hi Yesu endzhaku ka masiku ya mune a file. (Yohane 11:38-44) Loko Lazaro a a tiphine hi vutomi bya le ndzhaku ka rifu, Yesu a a ta va a nga n’wi kombanga musa hi ku n’wi pfuxela laha misaveni. Hambiswiritano, Bibele a yi vuli nchumu malunghana ni vutomi lebyi Lazaro a byi hanyeke endzhaku ka loko a file. A swi kanakanisi leswaku a a ta va a vulavurile hi byona loko ku ri leswaku u byi hanyile. Hikwalaho ka sweswo, Yesu u hlamusele rifu ra Lazaro ku fana ni vurhongo, a kombisa leswaku nkarhi lowu Lazaro a a file, a a nga tivi nchumu nikatsongo.—Yohane 11:11-14.
DYONDZA SWO TALA
Ku Endla Yini Hi Munhu Loko A File?
Vanhu va nhungu lava pfuxiweke eku feni, rungula ra vona ri tsariwile eBibeleni. I yini leswi va swi vuleke loko va pfuxiwa?


text:
NDZIMA 19
“Vutlhari Bya Xikwembu Bya Xihundla Xo Kwetsima”
1, 2. Hi xihi “xihundla xo kwetsima” lexi faneleke xi hi tsakisa naswona ha yini?
SWIHUNDLA! Tanihi leswi swi nyanyulaka, swi tsakisaka ni ku hlamarisa, hakanyingi vanhu swa va tikela ku fa na swona. Hambiswiritano, Bibele yi ri: “Ku vangama ka Xikwembu i ku hlayisa mhaka yi ri xihundla.” (Swivuriso 25:2) Ina, leswi Yehovha a nga Mufumi ni Muvumbi wa Vuako Hinkwabyo, u ni mfanelo yo hlayisa swilo swin’wana swi ri xihundla eka vanhu, kukondza ku fika nkarhi wa yena wa ku swi paluxa.
2 Hambiswiritano, ku ni xihundla lexi tsakisaka, lexi nyanyulaka lexi Yehovha a xi paluxeke eRitweni rakwe. Xi vuriwa “xihundla xo kwetsima xa ku rhandza ka [Xikwembu].” (Vaefesa 1:9) Ku xi tiva ka hina a swi nge hi nyanyuli ntsena, kambe ku ta hi yisa eku ponisiweni naswona ku ta hi endla hi byi twisisanyana vutlhari bya Yehovha lebyi nga pimekiki.
Xi Paluxiwa Hakatsongo-tsongo
3, 4. Xana vuprofeta lebyi tsariweke eka Genesa 3:15 byi nyikele ntshembo hi ndlela yihi naswona hi xihi xihundla kumbe “xihundla xo kwetsima” lexi a byi ri na xona?
3 Loko Adamu na Evha va dyoha, swi nga ha va swi vonake onge xikongomelo xa Yehovha xa leswaku misava ya paradeyisi yi akiwa hi vanhu lava hetisekeke, xi kavanyetiwe hi ku helela. Kambe Xikwembu xi vulavule hi xiphiqo lexi ta ha suka. Xi te: “Ndzi ta veka vulala exikarhi ka wena [nyoka] ni wansati ni le xikarhi ka mbewu ya wena ni mbewu ya yena. Yi ta ku pfotlosa nhloko kutani wena u ta yi luma xirhendze.”—Genesa 3:15.
4 Lawa a ku ri marito lawa swi tikaka ku ma twisisa. Xana a ku ri mani wansati loyi? Xana nyoka a ku ri mani? Xana “mbewu” leyi nga ta pfotlosa nhloko ya nyoka a ku ri mani? Adamu na Evha a va nga swi tivi. Hambiswiritano, Rito ra Xikwembu ri nyike ntshembo eka vana vahi ni vahi va mpatswa lowu, lowu nga tshembekangiki. Vululami hi byona a byi ta hlula. Xikongomelo xa Yehovha a xi ta hetiseka. Kambe a xi ta hetiseka njhani? Aha, xexo a ku ri xihundla! Bibele yi xi vitana “vutlhari bya Xikwembu bya xihundla xo kwetsima, ku nga vutlhari lebyi fihliweke.”—1 Vakorinto 2:7.
5. Kombisa leswaku ha yini Yehovha a xi paluxe hakatsongo-tsongo xihundla xa yena.
5 Leswi a nga “Muhlavuteri wa swihundla,” Yehovha u ta hetelela a byi paluxile vuxokoxoko lebyi lavekaka malunghana ni ku hetiseka ka xihundla lexi. (Daniyele 2:28) Kambe sweswo u ta swi endla hakatsongo-tsongo. Hi xikombiso, hi nga ha ehleketa hi ndlela leyi tatana la nga ni rirhandzu a nga ha hlamulaka ha yona loko xijahatana xa yena xi n’wi vutisa xi ku, “Tatana, xana ndzi huma kwihi?” Tatana la nga ni vutlhari u nyika xijahetana rungula leri xi nga ta ri twisisa hi ku olova. Loko xijahatana xi ri nkarhi xi kula, tatana u xi byela swo tala. Hilaha ku fanaka, Yehovha wa wu tiva nkarhi lowu ha wona vanhu vakwe swi nga ta va olovela ku twisisa ku paluxiwa ka ku rhandza ka yena, swin’we ni xikongomelo xakwe.—Swivuriso 4:18; Daniyele 12:4.
6. (a) Xana ntwanano wu tirha yini? (b) Ha yini swi hlamarisa leswi Yehovha a endlaka mintwanano ni vanhu?
6 Xana Yehovha u xi hlavutele njhani? U tirhise ntlhandlamano wa mintwanano leswaku a paluxa swilo swo tala. Kumbexana na wena u tshame u endla ntwanano wo karhi—wu nga ha va wu ri wa ku xava yindlu, wo lomba mali kumbe ku yi lombisa. Ntwanano wo tano wu ni xitiyisekiso xa le nawini xa leswaku leswi mi twananeke swona swi ta hetiseka. Kambe ha yini swi kala swi lava leswaku Yehovha a endla ntwanano ni vanhu, ximfumo? Handle ko kanakana, rito ra yena ri enerile ku va xitiyisekiso xa switshembiso swa yena. Sweswo i ntiyiso kambe minkarhi yo tala Xikwembu xi tiyisekise rito ra xona hi ku endla mintwanano ya le nawini. Mintwanano leyi, leyi tiyisekisiweke, yi endla leswaku hina vanhu lava nga hetisekangiki hi tiyiseka swinene hi switshembiso swa Yehovha.—Vaheveru 6:16-18.
Ntwanano Na Abrahama
7, 8. (a) Hi wihi ntwanano lowu Yehovha a wu endleke na Abrahama, naswona swi endle xihundla xo kwetsima xi twisiseka hi ndlela yihi? (b) Xana Yehovha u ye emahlweni a paluxa rixaka ra Mbewu leyi tshembisiweke hi ndlela yihi?
7 Endzhaku ka malembe yo tlula magidi mambirhi ku sukela loko munhu a hlongoriwile eParadeyisini, Yehovha u byele Abrahama, nandza wakwe wo tshembeka a ku: “Ndzi andzisa mbewu ya wena ku fana ni tinyeleti ta matilo. . . . Tinxaka hinkwato ta misava ti ta tikatekisa hi mbewu ya wena hikwalaho ka leswi u yingiseke rito ra mina.” (Genesa 22:17, 18) Lexi a ku nga ri xitshembiso ntsena; Yehovha u xi endle xi va ntwanano wa le nawini a tlhela a hlambanya hi xihlambanyo xo tiya. (Genesa 17:1, 2; Vaheveru 6:13-15) Swa hlamarisa swinene ku vona leswaku Hosi ya Vuako Hinkwabyo yi endle ntwanano wo katekisa vanhu!
“Ndzi [ta] andzisa mbewu ya wena ku fana ni tinyeleti ta matilo”
8 Ntwanano wa Abrahama wu paluxe leswaku Mbewu leyi tshembisiweke yi ta ta hi xivumbeko xa munhu, naswona u ta va wa rixaka ra Abrahama. Xana a a yi ta va mani? Hi ku famba ka nkarhi, Yehovha u paluxe leswaku eka vana va Abrahama, Isaka hi yena a nga ta va kokwana-xinguwe wa Mbewu leyi. Eka vana va Isaka, ku hlawuriwe Yakobe. (Genesa 21:12; 28:13, 14) Malunghana ni un’wana wa vana va yena va-12, endzhakunyana Yakobe u vule vuprofeta lebyi: “Nhonga ya vuhosi a yi nge hambukisiwi eka Yuda hambi ku ri nhonga ya ndhuna emilengeni yakwe, kukondza ku fika Xilo [“Loyi Yi Nga Ya Yena”]; naswona vanhu va ta yingisa yena.” (Genesa 49:10) Sweswi se a a swi tiveka leswaku Mbewu yi ta va hosi, leyi nga ya rixaka ra Yuda!
Ntwanano Na Israyele
9, 10. (a) Hi wihi ntwanano lowu Yehovha a wu endleke ni tiko ra Israyele, naswona ntwanano lowu wu va sirhelele njhani? (b) Xana Nawu wu swi kombise njhani leswaku vanhu va lava nkutsulo?
9 Hi 1513 B.C.E., Yehovha u endle lunghiselelo ra leswaku xihundla xo kwetsima xi ya emahlweni xi paluxiwa. U endle ntwanano ni vatukulu va Abrahama, ku nga tiko ra Israyele. Hambileswi sweswi wu nga ha tirhiki, ntwanano lowu wa Nawu wa Muxe, a wu ri xiphemu lexikulu xa xikongomelo xa Yehovha xo tisa Mbewu leyi tshembisiweke. Njhani? Xiya tindlela tinharhu. Yo sungula, Nawu a wu fana ni rirhangu ro sirhelela. (Vaefesa 2:14) Milawu ya wona a yi endla leswaku ku va ni rihlampfu exikarhi ka Muyuda ni wa Matiko. Xisweswo Nawu wu endle leswaku rixaka ra Mbewu leyi tshembisiweke ri tshama ri ri kona. Hikwalaho ka nsirhelelo wo tano, rixaka leri a ra ha ri kona, loko nkarhi lowu vekiweke wa Xikwembu wu fika, wa leswaku Mesiya a velekiwa erixakeni ra Yuda.
10 Ya vumbirhi, Nawu wu swi kombise hi ndlela leyi nga kanakanisiki leswaku munhu u lava nkutsulo. Nawu lowu hetisekeke, wu swi veke erivaleni leswaku vanhu lava nga ni xidyoho a va nge swi koti ku wu namarhela hi laha ku hetisekeke. Xisweswo wu endle leswaku “ku tlula nawu ku kombisiwa, kukondza ku fika mbewu leyi xitshembiso xi endliweke eka yona.” (Vagalatiya 3:19) Hi ku tirhisa magandzelo ya swiharhi, Nawu wu endle leswaku munhu a rivaleriwa swidyoho swa xinkarhana. Tanihi leswi “swi [nga] koteki[ki] leswaku ngati ya tinkunzi ni ya timbuti yi susa swidyoho,” hilaha Pawulo a tsaleke ha kona, magandzelo lawa a ma fanekisela ntsena gandzelo ra nkutsulo ra Kreste. (Vaheveru 10:1-4) Kutani, eka Vayuda lava tshembekeke, ntwanano wolowo wu hundzuke “mukongomisi . . . la yisaka eka Kreste.”—Vagalatiya 3:24.
11. Hi wihi ntshembo lowu vangamaka lowu ntwanano wa Nawu wu wu nyikeke tiko ra Israyele, naswona ha yini tiko leri ri lahlekeriwe hi wona?
11 Ya vunharhu, ntwanano wolowo wu nyike tiko ra Israyele ntshembo lowu vangamaka. Yehovha u va byele leswaku loko vo kombisa ku tshembeka eka ntwanano lowu, va ta va “mfumo wa vaprista ni tiko ro kwetsima.” (Eksoda 19:5, 6) Eka Israyele wa nyama ku hetelele ku hume swirho swo sungula swa mfumo wa le tilweni, wa vaprista. Hambiswiritano, tiko hinkwaro ra Israyele ri xandzukele ntwanano wa Nawu, ri ala Mbewu ya Vumesiya, kutani ri lahlekeriwa hi ntshembo lowu. Kutani ke, i vamani lava a va ta nghenisiwa, leswaku mfumo lowu wa vaprista wu helela? Naswona xana tiko rero leri katekisiweke a ri ta hlangana njhani ni Mbewu leyi tshembisiweke? Timhaka leti ta xihundla xo kwetsima a ti ta paluxiwa hi nkarhi wa Xikwembu lowu vekiweke.
Ntwanano Wa Mfumo Wa Davhida
12. Hi wihi ntwanano lowu Yehovha a wu endleke na Davhida, naswona wu swi endle njhani leswaku xihundla xo kwetsima xa Xikwembu xi twisiseka?
12 Eka lembe-xidzana ra vu-11 B.C.E., Yehovha u tlhele a endla xihundla xo kwetsima leswaku xi twisiseka loko a endla ntwanano wun’wana. U tshembise Hosi Davhida wo tshembeka a ku: “Kunene ndzi ta yimisa mbewu ya wena endzhaku ka wena, . . . hakunene ndzi ta wu simeka wu tiya mfumo wa yona. . . . Kunene ndzi ta simeka xiluvelo xa mfumo wa yona xi tiya hilaha ku nga riki na makumu.” (2 Samuwele 7:12, 13; Pisalema 89:3) Sweswi rixaka ra Mbewu leyi tshembisiweke ri fike endyangwini wa Davhida. Kambe, xana munhu wa nyama a nga swi kota ku fuma “hilaha ku nga riki na makumu”? (Pisalema 89:20, 29, 34-36) Naswona xana hosi yo tano leyi nga munhu wa nyama yi nga swi kota ku ponisa vanhu eka xidyoho ni rifu?
13, 14. (a) Hi ku ya hi Pisalema 110, hi xihi xitshembiso lexi Yehovha a xi endleke eka Hosi leyi totiweke? (b) Hi swihi swin’wana leswi paluxiweke mayelana ni Mbewu leya ha taka hi ku tirhisa vaprofeta va Yehovha?
13 Davhida u huhuteriwe ku tsala a ku: “Rito ra Yehovha eka Hosi ya mina ri ri: ‘Tshama evokweni ra mina ra xinene ku fikela loko ndzi veka valala va wena va va vunavelo bya milenge ya wena.’ Yehovha u hlambanyile (naswona a nge tisoli): ‘U muprista hilaha ku nga riki na makumu hi ku ya hi mukhuva wa Melkisedeke!’” (Pisalema 110:1, 4) Marito ya Davhida a ma kombetela hi ku kongoma eka Mbewu leyi tshembisiweke kumbe Mesiya. (Mintirho 2:35, 36) Hosi leyi yi ta fuma yi ri etilweni, “evokweni . . . ra xinene” ra Yehovha, yi nga ri eYerusalema. Leswi swi ta yi endla yi va ni vulawuri ehenhla ka misava hinkwayo, ku nga ri ehenhla ka tiko ra Israyele ntsena. (Pisalema 2:6-8) Laha ku hlamuseriwe ni swin’wana leswi engetelekeke. Tsundzuka leswaku Yehovha u vulavule hi xihlambanyo lexinene xa leswaku Mesiya u ta va “muprista . . . hi ku ya hi mukhuva wa Melkisedeke.” Ku fana na Melkisedeke, loyi a tirheke tanihi hosi tlhelo muprista esikwini ra Abrahama, Mbewu leyi ya ha taka yi vekiwe hi Xikwembu hi ku kongoma leswaku yi tirha tanihi Hosi ni Muprista!—Genesa 14:17-20.
14 Emalembeni lama hundzeke, Yehovha u tirhise vaprofeta vakwe leswaku a ya emahlweni a paluxa xihundla xa yena xo kwetsima. Hi xikombiso, Esaya, u paluxe leswaku Mbewu a yi ta fa rifu ra gandzelo. (Esaya 53:3-12) Mikiya u profete hi ndhawu leyi Mesiya a nga ta velekeriwa eka yona. (Mikiya 5:2) Daniyele na yena u profete hi nkarhi wa ku velekiwa ka Mbewu ni ku fa ka yona.—Daniyele 9:24-27.
Xihundla Xo Kwetsima Xi Paluxiwile!
15, 16. (a) Swi tise ku yini leswaku N’wana wa Yehovha a ‘huma eka wansati’? (b) Hi yihi ndzhaka leyi Yesu a yi kumeke eka vatswari va yena va nyama, naswona a ku ri rini loko a va Mbewu leyi tshembisiweke?
15 Ndlela leyi vuprofeta a byi ta hetiseka ha yona yi tshame yi ri xihundla ku fikela loko Mbewu hi yoxe yi humelela. Vagalatiya 4:4 yi ri: “Loko nkarhi lowu pimiweke wu hela, Xikwembu xi rhume N’wana wa xona, loyi a humeke eka wansati.” Hi lembe ra 2 B.C.E., ntsumi yi byele nhwana wa Muyuda loyi vito ra yena ku nga Mariya yi ku: “Waswivo! u ta tika embelekweni wa wena, u ta veleka n’wana wa jaha, vito ra yena u ta n’wi thya Yesu. Yena u ta va lonkulu naswona u ta vuriwa N’wana wa La nge Henhla-henhla; Yehovha Xikwembu u ta n’wi nyika xiluvelo xa Davhida tata wakwe . . . Moya lowo kwetsima wu ta ta ehenhla ka wena, naswona matimba ya La nge Henhla-henhla ma ta ku funengeta. Hikwalaho ka sweswo lexi nga ta velekiwa na xona xi ta vuriwa lexo kwetsima, N’wana wa Xikwembu.”—Luka 1:31, 32, 35.
16 Hi ku famba ka nkarhi, Yehovha u suse vutomi bya N’wana wa yena etilweni a byi nghenisa embelekweni wa Mariya, ku endlela leswaku a ta huma eka wansati. Mariya a a ri wansati loyi a nga hetisekangiki. Kambe Yesu a nga tluleriwanga hi ku nga hetiseki ka yena, hikuva a a ri “N’wana wa Xikwembu.” Hi nkarhi lowu fanaka, leswi vatswari va Yesu va nyama va nga vatukulu va Davhida va endle leswaku hi ku velekiwa ni hi nawu A va ni mfanelo ya ku va mudyandzhaka wa Davhida. (Mintirho 13:22, 23) Loko Yesu a khuvuriwa hi 29 C.E., Yehovha u n’wi tote hi moya lowo kwetsima kutani a ku: “Loyi i N’wananga, la rhandzekaka, loyi ndzi n’wi amukeleke.” (Matewu 3:16, 17) Eku heteleleni Mbewu yi humelerile! (Vagalatiya 3:16) A ku ri nkarhi wa leswaku ku paluxiwa swo tala mayelana ni xihundla xo kwetsima.—2 Timotiya 1:10.
17. Swi endliwe njhani leswaku Genesa 3:15 yi twisiseka?
17 Hi nkarhi va vutirheli bya yena, Yesu u hlamusele leswaku nyoka leyi nga eka Genesa 3:15 i Sathana naswona mbewu ya nyoka i valandzeri va Sathana. (Matewu 23:33; Yohane 8:44) Endzhakunyana, ku paluxiwe leswaku lava hinkwavo a va ta pfotloseriwa makumu. (Nhlavutelo 20:1-3, 10, 15) Naswona wansati u hlamuseriwe tanihi “Yerusalema wa le henhla,” ku nga nhlengeletano ya Yehovha ya le tilweni ya swivumbiwa swa moya, leyi fanaka ni wansati. *—Vagalatiya 4:26; Nhlavutelo 12:1-6.
Ntwanano Lowuntshwa
18. Hi xihi xikongomelo xa “ntwanano lowuntshwa”?
18 Kumbexana nhlavutelo leyi xiyekaka ngopfu ya hinkwaswo yi humelele hi vusiku bya le mahlweni ka rifu ra Yesu, loko a byela vadyondzisiwa va yena vo tshembeka hi “ntwanano lowuntshwa.” (Luka 22:20) Ku fana ni lowo sungula, ku nga ntwanano wa Nawu wa Muxe, ntwanano lowu lowuntshwa a wu ta humesa “mfumo wa vaprista.” (Eksoda 19:6; 1 Petro 2:9) Hambiswiritano, ntwanano lowu a wu nga ta simeka tiko ra nyama, kambe a wu ta simeka tiko ra moya ku nga “Israyele wa Xikwembu” la vumbiwaka ntsena hi valandzeri vo tshembeka va Kreste lava totiweke. (Vagalatiya 6:16) Vanhu lava nga eka ntwanano lowuntshwa va ta hlanganyela na Yesu eku katekiseni ka rixaka ra vanhu!
19. (a) Ha yini ntwanano lowuntshwa wu swi kota ku humesa “mfumo wa vaprista”? (b) Ha yini Vakreste lava totiweke va vitaniwa “xivumbiwa lexintshwa,” naswona i vangani lava nga ta tirha na Kreste etilweni?
19 Kambe ha yini ntwanano lowuntshwa wu swi kota ku humesa “mfumo wa vaprista” leswaku wu ta katekisa vanhu? Hikuva ematshan’weni yo endla vadyondzisiwa va Kreste va languteka va ri vadyohi, wona wu endla leswaku va rivaleriwa swidyoho swa vona hi gandzelo ra yena. (Yeremiya 31:31-34) Loko Yehovha a kala a va teka va ri lava tengeke, u va amukela endyangwini wakwe wa le tilweni ni ku va tota hi moya lowo kwetsima. (Varhoma 8:15-17; 2 Vakorinto 1:21) Xisweswo va ‘velekiwa hi vuntshwa eka ntshembo lowu hanyaka lowu va vekeriweke wona ematilweni.’ (1 Petro 1:3, 4) Leswi lunghelo leri, leri tlakukeke swonghasi ri nga rintshwa eka vanhu, Vakreste lava totiweke hi moya va vitaniwa “xivumbiwa lexintshwa.” (2 Vakorinto 5:17) Bibele yi paluxa leswaku i vanhu va 144 000 lava nga ta hetelela va ve ni xandla eku fumeni ka vanhu lava kutsuriwaka, va ri etilweni.—Nhlavutelo 5:9, 10; 14:1-4.
20. (a) Hi yihi nhlavutelo ya xihundla xo kwetsima leyi veke kona hi 36 C.E.? (b) I vamani lava nga ta kuma mikateko leyi tshembisiweke Abrahama?
20 Yesu swin’we ni vatotiwa lava, va va “mbewu ya Abrahama.” * (Vagalatiya 3:29) Lava va hlawuriweke ro sungula a ku ri Vayuda va nyama. Kambe hi 36 C.E., ku paluxiwe mhaka yin’wana ya xihundla xo kwetsima: Vamatiko, kumbe vanhu lava nga riki Vayuda, na vona a va ta va ni ntshembo wo hanya etilweni. (Varhoma 9:6-8; 11:25, 26; Vaefesa 3:5, 6) Xana Vakreste lava totiweke a ku ta va vona ntsena lava nga ta kuma mikateko leyi tshembisiweke Abrahama? Doo, hikuva gandzelo ra Yesu ri vuyerisa misava hinkwayo. (1 Yohane 2:2) Hi ku famba ka nkarhi, Yehovha u paluxe leswaku “ntshungu lowukulu” wa ntsandza-vahlayi a wu ta pona ku lovisiwa ka mafambiselo ya swilo ya Sathana. (Nhlavutelo 7:9, 14) Mintshungu yin’wana yi ta pfuxiwa yi ri ni ntshembo wo hanya eParadeyisini hilaha ku nga heriki!—Luka 23:43; Yohane 5:28, 29; Nhlavutelo 20:11-15; 21:3, 4.
Vutlhari Bya Xikwembu Ni Xihundla Xo Kwetsima
21, 22. Xana xihundla xa Yehovha xo kwetsima xi byi kombisa njhani vutlharhi bya yena?
21 Xihundla xo kwetsima xi kombisa “vutlhari byo hambana-hambana swinene bya Xikwembu” hi ndlela leyi hlamarisaka. (Vaefesa 3:8-10) Vona vutlharhi lebyi Yehovha a byi kombiseke loko a endla xihundla lexi, niloko a xi hlavutela hakatsongo-tsongo! Hikwalaho ka vutlharhi byakwe u anakanye hi ku tsana loku vanhu va nga na kona, kutani a va nyika nkarhi wo kombisa leswi timbilu ta vona ti nga xiswona.—Pisalema 103:14.
22 Nakambe Yehovha u kombise vutlharhi lebyi nga pimanisekiki hi ku hlawula Yesu leswaku a va Hosi. N’wana wa Yehovha u tshembekile ku tlula xivumbiwa xihi ni xihi lexi nga kona evuakweni. Yesu u vone maxangu yo tala loko a ha ri munhu wa nyama ni ngati. U swi twisisa kahle swiphiqo swa vanhu. (Vaheveru 5:7-9) Ku vuriwa yini hi vafumi-kulobye Yesu? Eka malembe-xidzana lama hundzeke vavanuna ni vavasati—lava tekiweke eka tinxaka, tindzimi ni mindhavuko yo hambana-hambana hinkwayo—va totiwile. Kahle-kahle a xi kona xiphiqo lexi vanhu lava va nga si tshamaka va langutana na xona ni ku xi hlula, hi ku hambana-hambana ka vona. (Vaefesa 4:22-24) Swi ta tsakisa hakunene ku fumiwa hi tihosi leti tlhelo vaprista va musa!
23. Hi rihi lunghelo leri Vakreste va nga na rona mayelana ni xihundla xo kwetsima xa Yehovha?
23 Muapostola Pawulo u tsarile: “Xihundla xo kwetsima lexi a xi fihliwile ku sukela eka mafambiselo ya swilo lama hundzeke ni ku sukela eka switukulwana leswi hundzeke . . . xi kombisiwe vakwetsimi va xona.” (Vakolosa 1:26) Ina, vakwetsimi va Yehovha lava totiweke, i swinyingi leswi se va swi tivaka hi xihundla xo kwetsima, naswona va avelane ni van’wana va timiliyoni hi vutivi lebyi. Mayana lunghelo leri hinkwerhu hi nga na rona! Yehovha u “hi tivis[e] xihundla xo kwetsima xa ku rhandza ka [ye]na.” (Vaefesa 1:9) A hi aveleni van’wana xihundla lexi xo hlamarisa, hi va pfuna leswaku na vona va kambisisa vutlhari lebyi nga pimekiki bya Yehovha Xikwembu!
^ ndzim. 17 “Xihundla xo kwetsima xa ku tinyiketela loku ku nga ni vukwembu” na xona xi paluxiwe ha Yesu. (1 Timotiya 3:16) Ku hundze nkarhi wo leha swi nga tiviwi leswaku u kona loyi a nga ta tshembeka hi ndlela leyi hetisekeke eka Yehovha. Yesu u paluxe nhlamulo ya kona. U tshembekile ehansi ka ndzingo wihi ni wihi lowu Sathana a n’wi ringeke ha wona.—Matewu 4:1-11; 27:26-50.
^ ndzim. 20 Nakambe Yesu u endle “ntwanano wa mfumo” ni ntlawa lowu fanaka. (Luka 22:29, 30) Kahle-kahle, Yesu u endle ntwanano ni “ntlhambinyana” leswaku wu ta fuma na yena etilweni tanihi xiphemu xa vumbirhi xa mbewu ya Abrahama.—Luka 12:32.
DYONDZA SWO TALA
Yingisa Xikwembu Kutani U Vuyeriwa Eka Switshembiso Swa Xona Leswi Hlambanyiweke
Hi dyondza yini eka switshembiso swa Xikwembu, swihlambanyo ni le ka mintwanano ya xona?


text:
1Ti di ngeto, vathu ku laveka va txi hi ziva nga hi sithumi sa Kristu ni ti to hi vaaveli va sixamaliso sa Txizimu. 2Se vaaveli ta laveka va txi maneka i di vo thembeka. 3Ani ngu txangu, kha ni khatali ngu kulamulwa ngu nganu, kumbe kulamulwa ngu vathu, hambi ani ngu wutumbu wangu kha ni ti lamuli nipune. 4Mbiluni kwangu kha ni ti pfi mnandu wa txilo; aniko, hambi keto, kha ni wombi ti to ni mlulami: awu a si kotako ku ni lamula ngu Mkoma. 5Ngu toneto, mi nga tekeleni kulamula, txi si nzi kuhoka txikhati, kala kuwuyani ka Mkoma, awu a no ta woninga mithumo yi yi nga sisala mtemani, e wonekisa makungo a timbilu. Se ngu konaho mmwane ni mmwane a no ta amukela ka Txizimu wudhumo wu wu m'fanelako. 6Vanathu, ni di wombile tiya ngu ngani ni Apolosi, ni ti mahela anu, kasiku mi txi gonda ngu ngathu ku ambi ndaka muhingano wa tile ti nga bhalwa, ni ti to ni mmweyo a si ti kulisi, a txi namarela ka mmweyo, a txi nyenya mmwane. 7Kunene, kasi i mani wu a sawulako kani? Nji txani u ku natxo awe, txo va u sa maha ngu kuningwa kani? Se ngako u di ningilwe, nji txani u txi ti guleta, nga hi nga so si mana ngu kuningwa kani? 8Se mi khuri! Se mi vanyatithombe! Mi ti pfa mi di vakoma hahanze kwathu! Sikwanu mayi, idiku mo va vakoma va ditshuri, kasiku nanathu hi fuma kumweko ni nanu. 9Kha ditshuri, Txizimu ngu nga txi to hi veka athu, vapostoli, ka wukhalo wa magwito, kota nga vo abaniselwa kufa, nguko ngu ditshuri hi mahilwe msaho wa kuhungata ditiko ni tingelozi ni vathu. 10Athu hi sipumbu ngu kota ya Kristu, se anu mi titxhari ngu ka Kristu; athu hi mapwembwe, anu mi tindena; anu mi vo xonipheka, athu hi vo eyiseka, 11kala txikhati txa nyamsi ha xaniseka ngu nzala, ni ditora ni wusakato; ha yamaselwa ngu mipama, hi vaxeleleki; 12ha karala ngu kuthuma ngu manza athu. Hi txi rukwa, athu ha katekisa; hi txi xaniswa, athu ha timisela; 13hi txi singetwa makuhu, athu hi womba mapswi a thavelelo. Hi hindukile hi txi nga ho va nzambwa ya mafu, ditala da votshe, kala ditshiku da nyamsi. 14Kha ni mi bhaleli timhaka tiya kufela ku mi thela tingana, aniko ni mahela ku mi laya, nga vanana vangu vo randeka ngutu. 15Nguko, hambi idiku mo va ni dizana da mazana a vagondisi ngu ka Kristu, kambe kha mi nga ni vatate vavangi, ngukusa ani ngani ni nga mi veleka ngu ka Kristu Jesu, ngu txhumayelo ya Evhangeli. 16Ngu toneto, na mi kombela ti to mi va vaeteteli vangu. 17Ngu konaho, ni mi rumete Timoti, i ku mwanana wangu wo randeka ni kuthembeka ngutu ngu ka Mkoma; ene a na mi alakanyisa tinzila tangu ta likholo ka Kristu, nga ti ni nga gondisisa tona ka otshe makhalo, ka otshe mabanza. 18Vamwane va tsimbila ngu ku ti kukumukisa, nga no va ni si lavi ku mi tela kambe. 19Aniko, ngako Txizimu txi txi ti lava, kunukunuku ni na mi tela ni ta setxha, i singa mapswi ya va va ti kukumukisako, aniko ni ta duka mtamo wawe. 20Kha ditshuri, Mfumo wa Txizimu hi nga mhaka ya mapswi, aniko i mhaka ya mtamo. 21Mi sawula txani? Mi lava ni txi mi tela ni ndonga, mwendo ni txi mi tela ni lirando ni moya wo thutha kani?
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vafilipiya 3:1-21
3 Eku heteleleni, vamakwerhu, hambetani mi tsaka eHosini.+ Ku mi tsalela swilo leswi fanaka a swi ndzi karhati, kambe swi sirhelela n’wina.2 Tivoneleni timbyana,+ tivoneleni vaendli va leswo biha, tivoneleni lava tsemaka nyama.+3 Hikuva hi hina lava yimbeke ngoma+ ya xiviri, lava endlaka ntirho wo kwetsima hi moya+ wa Xikwembu naswona hi tibuma ha Kreste Yesu,+ naswona ku tiyiseka ka hina a ku le nyameni,+4 loko ku ri ni loyi a ehleketaka leswaku u ni swisekelo swa ku tiyiseka enyameni, munhu wa kona hi mina.Loko munhu un’wana a ehleketa leswaku u ni swisekelo swa ku tiyiseka enyameni, mina ndza n’wi tlula swinene:+5 ndzi yimbe hi siku ra vunhungu,+ eka nyimba ya ndyangu wa Israyele, nyimba ya Benjamini,+ Muheveru+ la velekiweke a huma eka Vaheveru; malunghana ni nawu ndzi Mufarisi;+6 malunghana ni ku hiseka, ndzi xanise vandlha;+ malunghana ni ku lulama hi ku ya hi nawu, ndzi tikombise ndzi pfumala xisandzu.7 Kambe swilo leswi veke mpindzulo eka mina, ndzi swi teke ku ri ku lahlekeriwa hikwalaho ka Kreste.+8 Phela, hikwalaho ka sweswo, hakunene ndzi tlhela ndzi teka swilo hinkwaswo ku ri ku lahlekeriwa hikwalaho ka ntikelo lowu tlurisaka wa ku tiva Kreste Yesu Hosi+ ya mina. Hikwalaho ka yena ndzi pfumele ku lahlekeriwa hi swilo hinkwaswo naswona ndzi swi teka ku ri nhulu ya thyaka,+ leswaku ndzi kuma Kreste9 kutani ndzi kumiwa ndzi ri evun’weni na yena, ndzi nga ri na ku lulama ka mina, loku humaka enawini,+ kambe loku taka hi ripfumelo+ eka Kreste, ku lulama loku humaka eka Xikwembu exisekelweni xa ripfumelo,+10 leswaku ndzi tiva yena ni matimba ya ku pfuka+ ka yena eka lava feke ni ku hlanganyela eku xanisekeni+ ka yena, ndzi tiveka ehansi ka rifu ro fana ni ra yena,+11 ku vona loko hi ndlela yo karhi ndzi ta kuma ku pfuxiwa+ ko sungula eka lava feke.12 Ku nga ri swona leswaku se ndzi ku amukerile kumbe se ndzi endliwe ndzi hetiseka,+ kambe ndzi lwela+ ku vona loko ndzi ta khoma+ leswi Kreste Yesu a ndzi khomeke+ ha swona.13 Vamakwerhu, a ndzi titeki se ndzi swi khomile; kambe ku ni xilo xin’we malunghana na swona: Ku rivala swilo swa le ndzhaku+ ni ku nava ndzi ya emahlweni eka swilo swa le mahlweni,+14 ndzi lwela ku fikelela pakani+ ya hakelo+ ya ku vitaneriwa+ ehenhla hi Xikwembu hi ku tirhisa Kreste Yesu.15 Kutani, leswi vo tala va hina hi wupfeke,+ a hi veni ni langutelo+ leri ra mianakanyo; naswona loko hi ndlela yo karhi mi ri ni mboyamelo wa mianakanyo lowu hambaneke ni lowu, Xikwembu xi ta hlavutela langutelo leri nga laha henhla eka n’wina.16 Kambe, hi mpimo lowu hi endleke nhluvuko ha wona, a hi hambeteni hi famba hilaha ku hlelekeke+ eka ntila lowu fanaka.17 Hi vun’we vanani vatekeleri+ va mina, vamakwerhu, kutani mi veka tihlo eka lava va fambaka endleleni leyi fambisanaka ni xikombiso lexi hina hi mi vekelaka xona.+18 Hikuva va tele, lava a ndzi hamba ndzi vulavula ha vona kambe sweswi ndzi vulavula ha vona ndzi ri karhi ndzi rila, lava fambaka tanihi valala va mhandzi ya nxaniso ya Kreste,+19 naswona ku hela ka vona i ndzoviso,+ kasi xikwembu xa vona i khwiri+ ra vona, kutani ku vangama ka vona ku kumeka eka tingana+ ta vona, naswona va veka mianakanyo ya vona eka swilo leswi nga emisaveni.+20 Loko ku ri hina, lunghelo ra hina ra vutshamo+ ri le matilweni,+ ku nga ndhawu leyi nakambe hi rindzeleke+ muponisi hi mapfundza eka yona, Hosi Yesu Kreste,+21 loyi a nga ta pfuxeta miri+ wa hina lowu tsongahatiweke leswaku wu twananisiwa ni miri+ wakwe lowu vangamaka hi ku ya hi matirhelo+ ya matimba lawa a nga na wona, hambi matimba ya ku veka swilo hinkwaswo ehansi+ ka yena.


text:
GABINETE DE DOCUMENTAÇÃO E DIREITO COMPARADO
Xipfumelelanu xa nthlanganu wa matiku ya misava mayelanu ni timhaka ta tinfanelo ta xumunhu
Lexi xi sainìweke xi thlelà xi haxiwa hi huvu ya nthlanganu wa matiku ya misava hi kola ka Resolução 217 A (III) ya 10 ka Dezembro ka 1948.
Xìviko
Hi ku xixima le svaku a ku hlonipha ka lisima ni tinfanelo leti ti lumbaka a lixaka la ximunhu y ndlela yò sungula leyi yi fanelaka ku landziwa a ku kota ku a vanhu va hanya è nkhululekeni, hi kurhula ni ku fana à misaveni;
Hi ku tiva le svaku a ku kala ku tiva ni ku xixima a tinfanelo tà wumunhu ku bzalile nsele leyi yi nga hombolokisa mahanyele ni mapimisele ya ximunhu, ni ku tiva le svaku a ku navela kukulu ka vanhu va misava y ku hanya è kurhuleni, na va nga thxaviseliwi kumbe ku hanya hi wusiwana, na va nga thxavi ku khuluma, ku veka mavonele kumbe ku kholwa;
Hi ku xixima le svaku y sva lisima a ku vikela tà tinfanelo tà ximunhu hi ku bzàla mafùmele lawa ma hloniphaka tinfanelo lèti, svanga ndlela ya ku heta wupfukeli leli vanhu va liyendlaka hi kola ka kutwa tixànisà ni wukhinyavèzi;
Hi ku xixima le svaku y sva lisima a ku seketela ni kuyandzisa a wunghani xikarhi ka matiku hin'kwawu ya misava;
Hi ku xixima le svaku a svithsungu sva matiku ya misava svi haxile, hi kola ka papèla, a ku thsembha ni ku seketela ka svona ka timhaka ta lisima ni tinfanelo ta ximunhu ni mahanyele yò kala wuyavanyisi mayelanu ni tinfanelo tà wanuna kumbe wansàti, ni ku tiboha ka nthlanganu lowu a ku pfunisela ku lwa ni mahanyele ya usiwana ndzeni ka utomi la nkhululeko lowu wu yandzìke;
Hi ku xixima le svaku, a minfumo ya matiko làwa, ma tibohile a ku hlohlotela, hi ku pfunisana ni Nthlanganu wa Matiku ya Misava, a xihlonipho xa tinfanelo ni wukhululeki lèla ntsindza la ximunhu;
Hi ku tiva le svaku a ku pfumela ni ku landza ka svileleto lesvi hi matiku hin'kwawu y masungulu lawa malavekaka a ku kota ku landza xiboho lèxi;
A huvu ya Nthlanganu wa Matiku ya Misava
Yi haxa a Xipfumelelanu xa Nthlanganu wa Matiku ya Misava mayelanu ni timhaka ta tinfanelo ta ximunhu, na ku naveliwa le svaku, hi ku pfumela ni ku hlonipha svi leleto lesvi, a vanhu ni svighava hin'kwasvu sva mahanyele ya matiku svi tihinta à ku bzàla moya wa mahanyele làwa hi ku haxa, ku djondzisa ni ku laya, svànga ndlela le yinène ya ku nghènisa xihlonipho xa tinfanelo ni wuthlathleki la munhu ni munhu. Hi ku yengeta, ku naveliwa le svaku a nawu wa tiku ni tiku ni wa nthlanganu wa matiku, wu svikota ku yendla lèsvaku a svileleto lesvi svi xiximiwa hi vana ni minfumo ya matiku lawa, ndzeni ni handle ka wòna, loko malumba nthlanganu lowu.
ARTIGO 1
Vanhu hin'kwavu va psaliwili na va khululekìle, funthsi va fana hi lisima ni tinfaneno. Và psaliwili ni nyiko ya ku pimisa ni ku yehleketa; hi kolahu, va fanela ku hanya hi moya wa umbìlu ni unghani.
ARTIGO 2
Wihi na wihi a ni nfanele ya ku khala, mayelanu ni xipfumelelani lexi, na ku nga na xikheto xa nhlònge, muhlovo, wunùna kumbe wusàti, lirìmi, ndhàwu ya ku psaliwa, kereke, ku landza ta política kumbe ka svin'wani, tiku là mapsaliwa kumbe mathsamele ya wutomi, wupfundzi, kumbe xìhi na xìhi.
Hàndle ka lèsvo, à ku fanèli ku hàmbanisìwa hi kolà ka xithsàmu a ndzeni ka timhaka tà política , tà ku fambisa nawu, ku fambisa tà le hàndle ka tiku, kumbe hi kòla ka tiku leli munhu a humaka kalòna, y ngà va tiku là ku thxuseka, là ku fumiwa hi lin'wanyani kumbe matifùmi, nhambi lòko tiku lèli li tsemeliwi ndzelekani è ka mafumele ya lona.
ARTIGO 3
Munhu ni munhu à ni nfanelo ya wutòmi, nkhululeko ni usirhelèli.
ARTIGO 4
À hàva lweyi a fanelaka ku hanya hi wukarawa kumbe utirheli; a wukaràwa ni wuxavisi la svikarawa, hi mukhuva wihi na wihi, svà tsimbisìwa.
ARTIGO 5
À hàva lweyi a fanelaka ku xanisiwa miri, ku tsemeliwa khotso kumbe svikhatiso sva tixànisa tà ku hambana ni makhatisele ya ximunhu kumbe ya ku muhohlòta.
ARTIGO 6
Wihi na wihi à ni nfanelo ya kuhloniphiwa svanga munhu phambhèni ka nawu.
ARTIGO 7
Phambhèni ka nawu hin'kwavu vanhu va fana, futhsi va fanela ku sirheliwa hi nawu hi ndlela ya ku fana. Va fanela ku vikeliwa hi ku fana mayelanu ni hin'kwaxu xihlàwuhlàwu kumbe wuhlohlotèli lìhi na lìhi la xihlàwuhlàwu lexi xi kongometàka ku hambanyisaka xipfumelelanu lexi.
ARTIGO 8
Wìhi na wihi à ni nfanelo ya ku yamukeliwa è ka xighaha xìhi na xìhi xa ku tendera timhaka ta nawu ndzeni ka tiku , kùvé a ya mangala lesvi a svi xandzaka mayelano ni ku djikisiwa ka tinfanelo ta ntsindza lè ti tsaliweke è mabukwini yà nawu wa tiku.
ARTIGO 9
À hava lweyi a fanelaka ku khomiwa, ku nghenisiwa è khotsoèni kumbe ku khatisiwa hi ku rhumeliwa è matikwene ya vambe na svi nga na masungulo.
ARTIGO 10
Munhu ni munhu a ni nfanelo ya ku, hi kufana ni hin'kwavu vanhu, a timhaka tàkwe ti xuxiwa è gdekeni hi b'andhla lò thsembheka, leli lifanelaka ku nyika tinfanelo kumbe nandzu mayelanu ni mhaka.
ARTIGO 11
- Wihi na wihi lweyi a lumbetiwaka nandzu wò karhi a thxiwa n'kàla nandzu loko mhaka yakwe yi nga sè sentchiwa hi nàwu ni ku tikomba svaku hàkunene a nandzu wá mulumba, na a vikeliwa hi gdwethà.
- À hava lweyi a fanelaka ku tsemeliwa khotso hi kola ka sviyendlo lesvi, è ka n'kama a sviyendleke, à svi nga thxiwi xiwonho mayelanu ni nawu wa tiku ni wa nthlanganu wa matiku. Hi ku fana, loko y li xiwonho, a svi faneli ku tsemeliwa khotso là ku tika kutlula leli a li tsemeliwa xiwonho lexi a n'kama xi nga yendleka hi wona.
ARTIGO 12
À svi faneli ku munhu a ngheneliwa ka ta wutomi lakwe, la munti kumbe nghamu na svi nga na masungulo, nhambi ku yendleliwa xihi na xihi lexi y nga xirhuku è ka wumunhu lakwe. Mayelanu ni hin'kwasvu lesvi, a munhu a fanela ku vikeliwa hi nàwu.
ARTIGO 13
- Munhu wihi na wihi à ni nfanelo ya ku kandziha kwihi na kwihi lomu a ku rhandzaka ndzeni ka ti ndzelekani ta tiku lakwe ni ku yaka lomu ku xuviwaka hi mbilu yakwe.
- Wihi na wihi a ni nfanelo yaku, loko à svinavela, a rhurha a ya yaka matikweni man'wani, ni ku thlelela à tikweni làkwe.
ARTIGO 14
- Wihi na wihi lweyi a ti twaka na a landzeleliwa a tikweni, a ni nfanelo ya ku kombela ni ku thxusiwa ku khoza è matikweni ya vambe.
- Kambe a nfanelo leyi a yi tirhi loko, hà kunene, a munhu lweyi a landzeleliwa hi mhaka ya ku hoxela nàwu, kumbe hi ku yendla mintirhu leyi yi hambaneke ni nkongometo wa nthlanganu wa matuku.
ARTIGO 15
- Munhu ni munhu à ni nfanele ya ku lumba tiku.
- À hava lweyi a fanelaka ku suseliwa nfanelo leyi na svi nga na nthlamuxelo nhambi ku suseliwa a nfanelo ya ku txintxa tiku.
ARTIGO 16
- Loko a fikeliwa hi ntaga, a wanuna kumbe wansàti, a ni nfanelo ya ku thxàda ni ku yaka munti, na ku nga vekeliwi svi hingakanyu mayelanu ni nhlonge, tiku la mapsaliwa kumbe kereke. Loko wukati la ha tiyili ni loko li thsika li hela, ha vambirhi ka vona va ni tinfanelo tin'we.
- À svi faneli ku a muthxadu y li wa nsindzisà.
- A ndjangu wu fanela ku vikeliwa hi nawu wa tiku hi kusa wu ni lisima likulo a mahanyeleni ya tiku.
ARTIGO 17
- Hin'kwavu vanhu, nthlanganu kumbe nkoponi, va ni nfanelo ya ku lumbiwa hi svìlo.
- À hava lweyi a fanelaka ku tekeliwa svilo svakwe na svi nga na masungulo.
ARTIGO 18
Wihi na wihi à ni nfanelo ya ku pimisa ni ku yehleketa è ku khululekeni ni ku khetà kerèke tani hi kurhandza kayena; a lesvi svi lava ku hlaia ku a munhu a thxusekili kambe a ku txintxa kerèke kumbe ku khòlwa; hi ku fana, a svi tsimbisiwi ku munhu a pàluxa kerèke yàkwe kumbe lesvi à kholwaka ka svona, kumbe yexe kumbe hi nthlanganu, kumbe à gdekeni kumbe à xihundleni, hi ku djondzisa, ku yendla, kumbe ku thxumayela.
ARTIGO 19
Wini na wihi à thxusekili ku khuluma kumbe ku veka mavonele; hi kolàho a svi faneli ku miyetiwa. Hi ku yengetà , à thxusekile a ku yamukeka ni ku hàxa, na a nga tchuvuki ndzelekani, a tindzava ni mapimo hi ma mayendlele lawa a ma lavàkà.
ARTIGO 20
- Wihi na wihi a khululekile a ku rhamba nhlengeletànu kumbe ku kumeka è ka yona nhambe è ka tinthlanganu tà ku kongoma timhaka tò kala ti nga yelani ni madzòlonga.
- À svi fanèli ku munhu à sindzisiwa ku lumba nthlanganu wihi na wihi.
ARTIGO 21
- Munhu ni munhu à ni nfanelo ya ku kuma xithsamu è ka urhangèli la timhaka ta tiku làkwe, yena hayèxe kumbe hi ku rhumisà vanhu lava a nga va kheta ha yèxe.
- Wihi na wihi, hi kufana ni hin'kwavu vanhu, à ni nfanelo ya ku kuma ntirhu è ka mintirhu ya nfumu wa tikweni kàkwe.
- À kurhandza ka xithsungu y nthxumu wa ku sungula lowu tiyisaka a uhòsi à tikweni; hi kolahu, a urhangeli lifanela ku gdoviwa hi hlaúlamàni hi ku famba ni ku famba ka nkarhi, na xi yendliwa hi voto ya xihundla, kumbe hi mahayele man'wani ya ku tiyisa ku vota à ku khululekeni.
ARTIGO 22
Wihi na wihi, svanga muhanyi wa tiku, à ni nfanelo ya ku kuma uvikeli mayelanu ni tà mahanyele; hi kolàhu, a nga svi kota ku kombela ku pfuniwa mayelanu ni tà usiwana ni tin'wani tà mahanyele ya siku ni siku; a svipfunu lesvi svà koteka hikola ka ku tihinta ka minfumu ni ku seketeliwa hi matiku man'wani.
ARTIGO 23
- Munhu ni munhu à ni nfanelo ya ku kuma ntirhu, ya ku kheta ntirhu, ya matirhele ni maholele ya ku yelana ni ntirhu wàkwe, ni uvikeli mayelanu ni ku luza kumbe ku pfumala ntirhu.
- Hin'kwavu vanhu, na ku nga na ku hambana, va ni nfanelo ya ku hola muholo wa kufana loko va tirha kufana.
- À mutirhi wihi na wihi a fanela kuhola kuyenela , a ku kota ku hlayisa munti wakwe mayelanu ni lisima xa umunhu, na wu seketeliwa, loko svi kombela, hi svin'wani ni svin'wani svi nga mahiwaka è mavikeleni ya utomi la munhu ni munhu.
- Munhu ni munhu a khululekile a ku vumba ni van'wani vanhu, a sindicato kumbe ku ti nghenisa è ka ma sindicato sva nga ndlela ya ku vhikhela ti nfanelo ta utirhi la vona.
ARTIGO 24
Munhu ni munhu a ni nfanelo ya ku wisa ni ku xùxa, ngopfu ngopfu ya ku yampsiseliwa a ntsengo wa svikhati sva ntirhu ni ku nyikiwa ma féria ya ku hakeliwa.
ARTIGO 25
- Wihi na wihi à ni nfanelo ya ku nyikiwa mathsamelo ya mahanyelo ya ku yenela ku kota ku tendera tà mavabzi, ku yambala, xikhafu, munti, ku nyameliwa hi dokodela, ni tin'wani ta mahanyele; à ni nfanelo kambe ya ku pfuniwa loko a nga wu kumi ntirhu, loko à ni mavabzi, wu lima , wu fèlakazi, wu kòxa, kumbe ku luzekeliwa hi lesvi svi ngà mupfuna mahanyeleni ya siku ni siku.
- À wu b'elèki ni wu tsonguana li fanela ku yamukela nseketelo yò karhi. Hin'kwasvu svivanana, nhambi lesvi svi psaliweke handle ka muthxàdu, svi fanele ku kuma mapfunele ya ku fana.
ARTIGO 26
- Wihi na wihi à ni nfanelo ya ku kuma ku djondza. À ku djondza y mahala, ngopfu ngopfu è ka mabuku lawa ya ku sangula. A wu djondzisi la ku sungula y nsindzisa. À wu djondzisi là ku tiva mintirhu li fanele ku yandzisiwa; a wu djondzi la svi kolwe lè svi kulo li fanele ku pfuleliwa vanhu hin'kwavu hi ndlela ya ku fana.
- À wu djondzisi ku laveka li kongometa ngopfu ngopfu a ku bzàla moya wa ximunhu ni ku tiyisisa wu hloniphi la tinfanelo ni wu khululeki la wumunhu, ku fundhisa mahanyela ya ku twisisana, ku hlonipha mapimu ya vàmbe, ku twanana ni ma tiku ya vàmbe, ku bzàla ntwananu xikarhi ka tixaka ni ma kerèke ya ku hambana, ni ku yendla xà nthxumu ndzeni ka nthlanganu wa ma tiku ya misava a ku kota ku tiyisa kurhula a misaveni.
- Kà nyikiwa è ka vapsàli a nfanelo ya ku kheta a djondzo lèyi va yi lavaka ku yi nyikiwa vana.
ARTIGO 27
- Munhu wihi na wihi à khululekike a ku nghena ni ku hanya a mahanyelo ya siku ni siku ya mughànga wò karhi, ya ku tirhisa kumbe ku londzola a svi yendlo svà mughànga lòwu ni ku pfunisela ku yandzisa wutivi ni ku londzola à mihandzu ya wutivi leli.
- Hin'kwavu vanhu va ni nfanelo ya wu sirhèli mayelanu ni hin'kwatu timhaka lè t fambelanaka ni wu hambhi kumbe wu qàmbhi hi kòla ka wu tivi, à matsàlwa ni svi yendlo hin'kwasvu svò qambhiwa hi yena.
ARTIGO 28
- Hin'kwavu vanhu vani nfanelo ya ku, è mahanyeleni ya siku ni siku, à misaveni hin'kwayu, ku ni nawu ni mafumele ya ku yelana ni svi leleto svà Xiphumelelanu lèxi, a kuvé kuta koteka ku vanhu va hanya ndzeni ka tinfanelo ni nkhululeko lesvi svi haxiwaka è ka papela leli.
ARTIGO 29
- A munhu à ni ti n'sindzisa ndzeni ka ma hanyele ya tiku, handle ka ti nsindzisa leti a svi koteki a ku bzàla ni ku hluvukisa a wu munhu làkwe.
- A svi faneli ku a munhu a tsemeliwa ndzelekani è ka ku hanya ka ti nfanelo ni wu khululeki lèli li hàxiwaka hi xipfumelelanu lèxi; ntsèna svi nga koteka lòko a mahanyele kumbe ma mahele làwa ma kongoma ku thikameza ti nfanelo ni wu khululeki là van'wani ndzeni ka nawù.
- A ti nfanelo ni wu khululeki lèli a li faneli ku hanyiwa hi ndlela ya ku djikisa a nkongometo ni ma sungulo ya Nthlanganu wa Matiku.
ARTIGO 30
Svà yalisiwa ku tirhisa xileleto xihi na xihi xa xipfumelelanu lexi hi ndlela ya ku a munhu, nthlanganu wa vanhu kumbe nfumu wa tiku lihi na lihi, à yendla svi yendlo lè svi kongomaku ku hahlula ti nfanelo ni wu khululeki lèli li haxiwaku è ka xipfumelelanu lexi.
* Svi susiwile à : Centro dos Direitos do Homem das Nações Unidas,publicação GE. 94 - 15440.


text:
TIMHAKA TA NAWU NI TIMFANELO TA VANHU
Kyrgyzstan
Xana Timbhoni Leti Xanisiwaka Hi Tihanyi Hi Maphorisa Ya Le Osh Ti Ta Kala Ti Kombisiwa Vululami?
Timbhoni ta Yehovha ti kombela hofisi ya Muchuchisi leswaku yi teka goza leri ra vutlhari kutani yi khoma lava endleke xiendlo lexi xa tihanyi.
Huvo Ya Le Kyrgyzstan Yi Yima Ni Xiboho Xo Ntshunxiwa Ka Vavasati Vambirhi Lava Hehliweke
Huvo ya Xifundzha ya le Osh yi tiyisekise leswaku Oksana na Nadezhda a va nga ri na nandzu naswona yi lerise leswaku nawu wo va va pfaleriwa endlwini wu hatla wu herisiwa.


text:
1Kutingako Jesu a txi khongela ka wukhalo wo kari, txikhati txi a nga gwita, mmweyo ka vagondiswa vakwe a to mu kombela a txi khene: “Mkoma, hi gondise kukhongela, nga Johane nene a nga gondisa vagondiswa vakwe.” 2Jesu a to va xamula a txi khene: “Mbimo yi mi khongelako, indani khanu: ‘Tata, ditina dako di na sawulwe, wu na te kwathu mfumo wako, 3Hi he sakudya sathu sa ditshiku ni ditshiku; 4Hi divalele siwonho sathu, nguko ha va divalela ava va ku ni minandu kwathu; u nga hi leke hi txi wa kudukwani.’ ” 5A va gete kambe ku khene: “Ngako mmweyo wanu, awu a ku, a di ni mndoni, e mu yela hagari ka wusiku, a txi ya khene kwakwe: ‘He mndoni wangu, hinga ni lomba mapawu mararu, 6nguko a bwakile mmweyo wa vandoni vangu, se kha ni nga ni txilo txa ku mu ninga’, 7se ene a txi angula a di nyumbani a txi: ‘U nga ni karate, ditimba se di sekilwe; vanana vangu ni nani hi otete, kha ni si koti kuwuka ni txi ku ninga txilo.’ ” Jesu a engetile a txi khene: 8“Na mi gela ku khani, hambi a txi lamba kuwuka, a ta mu ha mapawu ngu kuva i di mndoni wakwe, a na za a txi wuka ngu mhaka ya kusimamisa kwakwe, a txi mu ha si a si lavako. 9“Na mi gela kambe ku khani: Kombelani, mi na ningwa ngu Txizimu, lavani, mi na si mana; gogotani ditimba, mi na tulelwa. 10Nguko wuhi ni wuhi a kombelako wa hiwa; awu a lavako, wa si mana; awu a gogotako ditimba, wa tulelwa. 11I mani hagari kwanu, awu i ku tate, ngako mwanana a txi mu kombela txihaka a mu ningako mnyoka, a si mu ningi txihaka kani? 12Mwendo kambe ngako mwanana a txi kombela dianda, a nga mu ninga hume kani? 13Ngu toneto, eko hambi anu, mi ku vabihi, mi zivako kuha sa sinene vanana vanu, ngutungutu Tate wa nzumani a na pindisa ngutu kuninga Moya wakwe wo Sawuleke ka vale va mu kombelako!” 14Se a to tovela didhimoni da txiduma. Kutingako didhimoni di di humile, txiduma txi to wombawomba, se mabutho me xamala. 15Vamwane va txi khona: “A tovela madhimoni ngu Bhelzebhule, mkoma wa madhimoni.” 16Vamwane kambe va to mu duka ngu kukombela txidiwukiso txa kuta ngu nzumani. 17Kambe ene, ngu kuziva mialakanyo yawe, a to khene kwawe: “Mfumo wuhi ni wuhi wu ti bhandako wupune wu ti lwisa, wu na hangalaka. Se nyumba yihi ni yihi yi ti bhandako yipume, yi ti lwisa, yi na wa. 18Ngu konaho, Sathane nene, ngako a txi ti bhanda apune e ti lwisa, mfumo wakwe wu na tsanisa ku txani kani, eko mi ku khanu ani ni tovela madhimoni ngu Bhelzebhule? 19Ngako kha ditshuri ni txi tovela madhimoni ngu Bhelzebhule, valondeteli vanu va ma tovela ngu mani? Ngu konaho, vona va na va valamuli vanu. 20Kambe ngako ni txi tovela madhimoni ngu litiho la Txizimu, kha ditshuri Mfumo wa Txizimu wu hokile kwanu. 21Ngako mthu wa wurena a txi ñola matxhari, e woneleta nyumba yakwe, simaha sakwe sotshe si zumbisekile khakwati. 22Kambe ngako ku txi ta mmwane, awu a ku ni mtamo kupinda ene, a txi mu xomela e mu xula, wa mu honyola matxhari awa a nga ti ma thembile, a txi avela vathu asi nene a nga ti handile. 23Awuwa a si emiko ni nani, a lwa ni nani; awu a si sengeletiko ni nani wa hangalasa. 24“Moya wa nzambwa, ngako wu txi huma ka mthu, wu tsimbilela mu ka makhalo o mbi na mati, wu txi lava ko humula. Ngako wu txi ku pwata, wu womba tiya: ‘Ni na tshumelela nyumbani kwangu, amu ni nga humela kona.’ 25Se ngako wu txi hoka kona, wu yi mana yi di hiyetwe, na kambe yi di lungisilwe. 26Se wu ya lava mimoya yimwane ya mtxhanu ni yimbidi, ayi yi wu pindako ngu wubihi, se yi wulela yi zumba konamo. Se mazumbelo o gwitisa a mthu wuwa ma phinduka me maha o biha kupinda o khata.” 27Se a di ngadi a txi womba timhaketo wamsikati wu a ku hagari ka dibutho a to gula dipswi dakwe, a txi khene: “A katekile mame wu a nga ku veleka ni titshumbu ti u nga mama!” 28Jesu a txi khene: “Kambe ngutungutu va katekile ava va engisako dipswi da Txizimu, va txi di vekisa.” 29Kutingako dibutho di txi sengeletana, Jesu a ti khene: “Lixaka liya lo biha li kombela txidiwukiso, aniko kha li na mbi ningwa txidiwukiso tximwane, i singa txidiwukiso txa Jona. 30Ngukusa, nga kuwa Jona a nga va i di txidiwukiso ka va Niniva, Mwanana wa Mthu nene a na va txidiwukiso ka lixaka liya. 31Mkoma wa msikati wa kuta ngu Wulambwe a na khukha a txi ema, kulamulwani, kumweko ni vathu va lixaka liya, a na va kona, ngukuva a tile ngu siyekamitshi kuta engisa wuzivi wa Solomoni; kasi wa hombe kupinda Solomoni wa ho hawa. 32Vathu va Niniva va na ema kulamulwani kumweko ni lixaka liya, va na li kona, nguko va hundulukile ngako va txi txhumayelwa ngu Jona; kasi wa hombe kupinda Jona wa ho hawa.” 33“Kha ku na mthu wu a lumekako dilambu kasi ku di veka kusisalani, mwendo hahatshi ka txirundu; aniko di hayekwa ha txipandeni, ti to ava va wulelako ve wona kuwonekela. 34Dilambu da mmidi ngu diso; ngu konaho, ngako diso dako di di lulamile, mmidi wako wotshe wu kuwonekelani; aniko ngako di di bihile, mmidi wako niwona wu txidemani. 35Ti wonele ti to kuwonekela kuwa ku ku kwako ku nga phinduke ku txi maha txidema. 36Ngako mmidi wako wotshe wu txi woningwa, na wu singa ni txidema, ngu kona wu no woningwa wotshe kufana ni mbimo yi dilambu di ku woningako ngu kuwonekela ka dona.” 37Jesu a di ngadi a txi wombawomba, mfarisi a to mu kombela ku e ya dya nayo. Se ene a to wulela e ya khalahatsha ha mezani. 38Kambe mfarisi a to xamala ngako a txi wona ti to Jesu kha thanga ngu kusamba, a sa nzi kudya. 39Se Mkoma a txi khene kwakwe: “Kunene, anu vafarisi mi kuwula m'hindo ni mbiya hahanze ka sona, kuve mndani mi tate ngu kupa ni tshofu. 40Mabhembanu! Awu a nga maha sa hahanze hi nga ene a nga maha ni sa mndani kani? 41Aniko ningani ka sikulungu asi mi ku naso, ngu kona silo sotshe si no va si di basile kwanu. 42“Kambe mina ni dikhombo, anu vafarisi nguko mi humisa sa wugumi ka mbowa ni ka matawa otshe ni ka yotshe mindiwo ya mazokoro, mi txi leka kululama ni lirando la Txizimu! Mi ti fanete ku ti maha eto, mi si leki kumaha tile to thanga. 43“Mina ni dikhombo, anu vafarisi, nguko mi randa sikhalo si si ku masoni, masinagogani, ni kuloswa mitendelani. 44Mina ni dikhombo anu, ngukuva mi fana ni mayiva, ayawa ma si wonekiko, ayawa vathu va ma kandetelako, va si ma zivi.” 45Se mmwane wa vagondisi va Mlayo a to xamula a txhi khene: “Mgondisi, ngu kuwombisa eto, wa hi ruketela nanathu.” 46Aniko, ene a ti khene: “Mina ni dikhombo anu vagondisi va Mlayo ngukuva mi rweka vathu mirwalo yi yi va nemelako, kuve anu ma lamba ku yi gwesa mirwaloyo, hambi ngu litiho limwelo. 47“Mina ni dikhombo anu, nguko mi aka mayiva a Vaprofeti va va nga dawa ngu vatate vanu. 48Kha ditshuri mi maha wufakazi wa mithumo ya vatate vanu, na mi txi yi tumela, nguko vona ngu vona va nga va daya, se anu mi aka mayiva awe. 49Ngu konaho, wuzivi wa Txizimu wu wombile, wu txi: ‘Ni na va rumela vaprofeti ni vapostoli, va na daya vamwane kwawe, ve xanisa vamwane.’ 50Ati to mnoha wa vaprofeti votshe wu wu nga theketwa kukhukhela kutumbulukani ka mafu, wu txi vilwa ka lixaka liya, 51kukhata ngu mnoha wa Abhele kala kuhetisela ngu wa Zakariya, awu a nga dawa hagari ka txiluvelo ni Wukhalo wo Sawuleka ngutu; inna, na mi gela ni khani: Wu na vilwa ka lixaka liya. 52Mina ni dikhombo, anu vagondisi va Mlayo, nguko mi tekile khiya ya tigondo, se anu kha ma wulela, kambe mi tsimbile ava va nga txi lava kuwulela.” 53Kutingako a txi huma, konaho vabhali ni vafarisi va to khata ku mu wukela ni ku mu txhokolotela ngu mapswi, ti to e wombawomba timhaka to tala, 54Ve mu riyela kasiku mwendo va nga mu ñola ngu mapswi a kuwombwa ngu txisofu txakwe.
Copyright
Learn More


text:
Dyondza Eka Rito Ra Xikwembu
I Mani Yesu Kreste?
Xihloko lexi xi tlakusa swivutiso leswi u nga ha vaka u tivutisa swona ni ku ku komba laha tinhlamulo u nga ti kumaka kona eBibeleni ya wena. Timbhoni ta Yehovha ti ta swi tsakela ku bula na wena hi tinhlamulo ta kona.
1. I mani Yesu Kreste?
Ku hambana ni vanhu va nyama, Yesu u hanye etilweni tanihi munhu wa moya emahlweni ko va a velekiwa laha misaveni. (Yohane 8:23) A a ri xivumbiwa xo sungula xa Xikwembu naswona u hoxe xandla loko ku tumbuluxiwa swilo leswin’wana hinkwaswo. Hi yena a ri swakwe loyi Yehovha a nga n’wi vumba hi yexe kutani u vitaniwa N’wana wa Xikwembu “la tswariweke a ri swakwe.” Yesu a a tirha tanihi Muvulavuleri wa Xikwembu, kutani u tlhela a vitaniwa “Rito.”—Yohane 1:1-3, 14; hlaya Swivuriso 8:22, 23, 30; Vakolosa 1:15, 16.
2. Ha yini Yesu a te emisaveni?
Xikwembu xi rhumele N’wana wa xona emisaveni hi ku hundzisela vutomi byakwe ekhwirini ra nhwana wa Muyuda la vuriwaka Mariya. Kutani Yesu a nga vanga na yena tatana la nga munhu wa nyama. (Luka 1:30-35) Yesu u te laha misaveni (1) leswaku a ta dyondzisa ntiyiso malunghana ni Xikwembu, (2) a veka xikombiso xo endla ku rhandza ka Xikwembu ni ku (3) nyikela hi vutomi byakwe lebyi hetisekeke tanihi “nkutsulo.”—Hlaya Matewu 20:28; Yohane 18:37.
3. Ha yini hi lava nkutsulo?
Nkutsulo i mali leyi hakeriwaka leswaku ku ntshunxiwa hlonga. Xikongomelo xo sungula xa Xikwembu hi vanhu a ku nga ri swona leswaku va dyuhala kutani va fa. Hi swi tivisa ku yini sweswo? Xikwembu xi byele munhu wo sungula, ku nga Adamu, leswaku loko o endla leswi Bibele yi swi vitaka xidyoho, u ta fa. Loko Adamu a a nga dyohanga, a a ta va a nga fanga. Hambileswi Adamu a hanyeke malembe yo tala, u sungule ku fa hi siku leri a nga xi yingisangiki Xikwembu ha rona. (Genesa 2:16, 17; 5:5) Adamu u hundzisele xidyoho eka vatukulu vakwe hinkwavo ni vuyelo bya xona, ku nga rifu. Xisweswo, rifu ri ‘nghene’ emisaveni hi Adamu. Leswi hi swona swi endlaka hi lava nkutsulo.—Hlaya Varhoma 5:12; 6:23.
4. Ha yini Yesu a file?
I mani loyi a a ta hakela nkutsulo leswaku a hi ntshunxa eka rifu? Loko hi fa, hi hakela xigwevo xa swidyoho swa hina. Munhu la nga hetisekangiki a nge swi koti ku hakela swidyoho swa van’wana.—Hlaya Pisalema 49:7-9.
Leswi Yesu a a hetisekile, a nga fanga hikwalaho ka leswi a dyoheke kambe u fe hikwalaho ka swidyoho swa van’wana. Xikwembu xi rhumele N’wana wa xona leswaku a ta hi fela tanihi xikombiso xa rirhandzu ra xona lerikulu leri xi nga na rona hi vanhu. Yesu u tlhele a kombisa leswaku wa hi rhandza hi ku yingisa Tata wakwe ni hi ku nyikela vutomi byakwe hikwalaho ka swidyoho swa hina.—Hlaya Yohane 3:16; Varhoma 5:18, 19.
5. I yini leswi Yesu a nga eku swi endleni sweswi?
Hi ku hanyisa lava vabyaka, ku pfuxa lava feke ni ku ponisa vanhu emaxangwini, Yesu u kombise leswi eku heteleleni a a ta swi endlela vanhu hinkwavo lava yingisaka. (Luka 18:35-42; Yohane 5:28, 29) Endzhaku ka loko a file, Xikwembu xi n’wi pfuxile tanihi munhu wa moya. (1 Petro 3:18) Kutani u rindze evokweni ra xinene ra Xikwembu kukondza xi n’wi nyika matimba yo fuma tanihi Hosi emisaveni hinkwayo. (Vaheveru 10:12, 13) Sweswi u fuma tanihi Hosi etilweni naswona valandzeri vakwe va chumayela mahungu lamanene emisaveni hinkwayo.—Hlaya Daniyele 7:13, 14; Matewu 24:14.
Ku nga ri khale, Yesu u ta tirhisa matimba yakwe tanihi Hosi leswaku a herisa ku xaniseka hinkwako ni lava ku vangaka. Vanhu va timiliyoni lava kombisaka ripfumelo eka yena ni ku n’wi yingisa, va ta tiphina hi vutomi eparadeyisini leyi nga ta va laha misaveni.—Hlaya Pisalema 37:9-11.
DYONDZA SWO TALA
Yesu Kreste I Mani?
Dyondza xivangelo lexi endlaka Yesu a va Mesiya loyi a tshembisiweke, laha a humaka kona ni leswaku ha yini a ri N’wana wa Yehovha loyi a tswariweke a ri swakwe.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Estere 9:1-32
9 Hi n’hweti ya vu-12, hileswaku, hi n’hweti ya Adhara,+ hi siku ra vu-13 ra yona, loko ku fika nkarhi wa leswaku ku endliwa rito ra hosi ni nawu wa yona,+ hi siku leri valala va Vayuda va rindzeke leswaku va va tshikilela ha rona, swi endleke hi ndlela yin’wana, lerova Vayuda va tshikilele lava va va vengaka.+2 Vayuda va hlengeletane+ swin’we emitini, emigangeni hinkwayo leyi nga ehansi ka vulawuri bya Hosi Ahasuwerusi+ leswaku va tlhandleka voko eka lava va lavaka ku va endla swo biha,+ a ku na munhu la yimeke emahlweni ka vona, hikuva vanhu hinkwavo a va va chava.+3 Kutani tihosana+ hinkwato ta miganga leyi nga ehansi ka vulawuri bya hosi ni valanguteri+ ni tindhuna-nkulu ni lava a va endla ntirho+ lava a va ri va hosi a va pfuna Vayuda, hikuva a va chava+ Mordekayi.4 Hikuva Mordekayi a a ri nkulu+ endlwini ya hosi naswona ndhuma+ ya yena a yi hangalaka emigangeni hinkwayo leyi nga ehansi ka vulawuri bya hosi, hikuva wanuna loyi Mordekayi a a kula ngopfu.+5 Vayuda va dlaya valala va vona hinkwavo hi ku va tlhava hi banga,+ va va dlaya ni ku va lovisa, va endla hi ndlela leyi a va rhandza ha yona eka lava a va va venga.+6 Ekhokholweni ra Xuxani+ Vayuda va dlayile, va lovisa vavanuna va 500.7 Na Parixanidata, Dalifoni, Asipata,8 Porata, Adaliya, Aridata,9 Parimaxata, Arisayi, Aridayi na Vhayizata,10 vana va khume+ va Hamani+ n’wana wa Hamedata, loyi a a venga Vayuda,+ va va dlayile; kambe a va phanganga nchumu.+11 Hi siku rero nhlayo ya lava va dlayiweke ekhokholweni ra Xuxani yi fika emahlweni ka hosi.12 Kutani hosi yi ku eka Estere lowa hosi ya xisati:+ “Vayuda va lovisile ekhokholweni+ ra Xuxani, ku dlayiwe vavanuna va 500 ni vana va khume va Hamani. Xana va endle yini emigangeni+ hinkwayo leyi nga ehansi ka vulawuri bya hosi?+ Xana hi xihi xikombelo xa wena? A xi nyikiwe wena.+ Hi xihi xin’wana lexi u xi lavaka?+ A xi endliwe.”13 Hiloko Estere a ku: “Loko swi vonaka swi ri swinene eka hosi,+ a va nyikiwe hi ndlela leyi fanaka mundzuku, Vayuda lava va nga eXuxani leswaku va endla hi ku landza nawu wa namuntlha;+ vana va khume va Hamani a va hayekiwe emhandzini.”+14 Hiloko hosi yi vula leswaku swi endliwa hi ndlela yoleyo.+ Kutani ku humesiwa nawu eXuxani, ku hayekiwa vana va khume va Hamani.15 Vayuda va le Xuxana va hlengeletana hi siku ra vu-14+ ra n’hweti ya Adhara, va dlaya vavanuna va le Xuxani va 300; kambe a va phanganga nchumu.+16 Loko ku ri Vayuda lavan’wana hinkwavo lava a va ri emigangeni leyi nga ehansi ka vulawuri+ bya hosi, va hlengeletanile, va lwela mimoya-xiviri ya vona,+ va tirihisela+ eka valala va vona ni ku dlaya lava va va vengaka, exikarhi ka lava va va vengaka va 75 000; kambe a va phanganga nchumu,17 hi siku ra vu-13 ra n’hweti ya Adhara; a ku ri ni ku wisa hi siku ra vu-14 ra yona, a ri endliwe siku ra nkhuvo+ ni ku tsaka.+18 Loko ku ri Vayuda lava a va ri eXuxani, va hlengeletane hi siku ra vu-13+ ra yona ni hi siku ra vu-14 ra yona, kutani ku va ni ku wisa hi siku ra vu-15 ra yona, ri endliwe siku ra nkhuvo ni ku tsaka.+19 Hi yona mhaka leyi vaaka-tiko va Vayuda, lava va tshamaka emitini ya le migangeni ya le tlhelo, a va endla siku ra vu-14 ra n’hweti ya Adhara+ ri va ra ku tsaka+ ni nkhuvo ni siku lerinene+ ni ra ku rhumelana swo karhi.+20 Kutani Mordekayi+ a tsala swilo leswi a rhumela matsalwa ya vumbhoni lama tsariweke eka Vayuda hinkwavo lava a va ri emigangeni hinkwayo leyi nga ehansi ka vulawuri+ bya Hosi Ahasuwerusi, leyi nga ekusuhinyana, ni leyi nga ekule,21 leswaku va lerisa xiboho+ xo hlayisa siku ra vu-14 ra n’hweti ya Adhara nkarhi hinkwawo ni siku ra vu-15 lembe ni lembe,22 hi ku landza masiku lawa Vayuda va wiseke ha wona eka valala+ va vona ni hi n’hweti leyi hundzuleke gome ri va ku tsaka eka vona, ni ku rila+ ku va siku lerinene, va ma hlayisa ma va masiku ya nkhuvo ni ku tsaka ni ku rhumelana swo karhi+ ni tinyiko eka swisiwana.+23 Vayuda va amukela leswi va sunguleke ku swi endla ni leswi Mordekayi a va tsaleleke swona.24 Hikuva Hamani+ n’wana wa Hamedata+ lowa Muagaga,+ loyi a a venga+ Vayuda hinkwavo, a a bohe kungu ro dlaya Vayuda,+ naswona a a endle leswaku Puru,+ hileswaku Vuhlolotwana,+ byi hoxiwa, leswaku a va miyeta ni ku va lovisa.25 Kambe loko Estere a fika emahlweni ka hosi, a vulavula malunghana ni tsalwa ra vumbhoni+ a ku: “Kungu+ rakwe ro biha leri a ri boheke ku lwa ni Vayuda a ri vuye ehenhla ka nhloko yakwe”;+ kutani va n’wi hayeka swin’we ni vana vakwe emhandzini.+26 Hi yona mhaka leyi va vitaneke masiku wolawo va ku Purimi, hi vito ra Puru.+ Hi yona mhaka leyi, hi ku landza marito hinkwawo ya papila+ leri ni leswi va swi voneke ku fikela sweswi ni leswi swi teke ehenhla ka vona,27 Vayuda va swi lerisile va tlhela va swi amukela ehenhla ka vona ni le henhla ka vana va vona, swin’we ni le henhla ka lava va tihlanganisaka na vona,+ leswaku swi nga hundzi, xiboho xa ku hlayisa masiku lawa mambirhi malunghana ni leswi swi tsariweke ha wona, ni hi minkarhi leyi vekiweke lembe ni lembe.28 Masiku lawa a ma fanele ma tsundzukiwa naswona ma hlayisiwa eka xitukulwana xin’wana ni xin’wana, ndyangu wun’wana ni wun’wana, muganga wun’wana ni wun’wana lowu nga ehansi ka vulawuri bya hosi ni muti wun’wana ni wun’wana, masiku lawa ya Purimi ma nga hundzi eka Vayuda ni xitsundzuxo+ xa kona xi nga heli exikarhi ka vana va vona.29 Kutani Estere lowa hosi ya xisati, n’wana wa Abihayili,+ na Mordekayi lowa Muyuda a tsala hi matimba swinene leswaku a tiyisekisa papila leri ra vumbirhi malunghana na Purimi.30 Hiloko a rhumela matsalwa ya vumbhoni eka Vayuda hinkwavo emigangeni ya 127 leyi nga ehansi ka vulawuri bya hosi,+ mfumo wa Ahasuwerusi,+ hi marito ya ku rhula ni ntiyiso,+31 leswaku a tiyisekisa masiku lawa ya Purimi hi minkarhi ya wona leyi vekiweke, hilaha Mordekayi lowa Muyuda na Estere lowa hosi ya xisati va va leriseke hakona,+ ni hilaha va leriseke hakona ehenhla ka moya-xiviri wa vona ni le ka vana va vona,+ timhaka ta ku titsona swakudya+ ni ta ku kombela mpfuno.+32 Rito ra Estere ri tiyisekisa timhaka leti ta Purimi,+ kutani ti tsariwa ebukwini.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Amosi 6:1-14
6 “Khombo eka lava va tshamisekeke+ eSiyoni ni le ka lava va tshembaka ntshava ya Samariya! Hi lava va hlawulekeke exiphen’wini lexikulu xa matiko, yindlu ya Israyele yi tile eka vona.2 Fambani mi ya eKaline, kutani mi vona; mi suka kona mi ya eHamati+ lowu nga ni vanhu vo tala, mi rhelela mi ya eGati+ wa Vafilisita. Xana ya antswa ku tlula mimfumo leyi, kumbe, xana ndhawu ya yona i yikulu ku tlula ndhawu ya n’wina?+3 Xana siku ra khombo mi ri susa emianakanyweni ya n’wina,+ naswona xana mi tshineta ndhawu ya n’wina yo tshama ya madzolonga?+4 N’wina lava etlelaka emasangwini lama endliweke hi timhondzo ta tindlopfu,+ lava pavalalaka emibedweni ya vona, lava va dyaka makhuna ya ntlhambi ni swinkunzana exikarhi ka marhole lama nonisiweke;+5 lava va sumaka risimu hi ku landza mpfumawulo wa xitende;+ lava va tiendleleke swichayachayana swa risimu,+ kukota Davhida;6 lava va nwaka hi minkambana ya vhinyo+, lava va totaka hi mafurha yo hlawuleka swinene,+ lava va nga vabyisiwangiki hi maxangu ya Yosefa.+7 “Hikokwalaho sweswi va ta ya evukhumbini va rhangele lava va yaka evukhumbini,+ kutani huwa ya lava va pavalalaka yi fanele yi hela.8 “‘Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u hlambanyile hi moya-xiviri wakwe,’+ ku vula Yehovha, Xikwembu xa mavuthu, ‘“Ndza ku nyenya ku tinyungubyisa ka Yakobe,+ swihondzo swakwe swo tshama eka swona ndzi swi vengile,+ ndzi ta nyiketa muti ni leswi swi teleke eka wona.+9 Kutaku loko ku sele vavanuna va khume endlwini yin’we, na vona va fanele va fa.+10 Kutani makwavo wa tata wakwe u ta va rhwala ha un’we-un’we, a va hisa ha un’we-un’we, leswaku a humesa marhambu endlwini.+ U ta byela mani na mani loyi a nga eswiphen’wini swa le mpfungwe swa yindlu, ‘Xana va ha ri kona van’wana eka wena?’ Kunene yena u ta ku, ‘A ku na munhu!’ Kutani wena u ta ku, ‘Miyela! Hikuva a hi wona nkarhi wa ku vulavula hi vito ra Yehovha.’”+11 “‘Hikuva, waswivo, Yehovha wa lerisa,+ kunene u ta hirimuxa yindlu leyikulu yi va swiphemu-phemu, yindlu leyitsongo yi va swipetlu-petlu.+12 “‘Xana tihanci ti ta tsutsuma eribyeni, kumbe, xana munhu u ta rima hi homu? Hikuva n’wina mi hundzule vululami+ byi va ximilana lexi nga ni chefu ni mihandzu ya ku lulama yi va xibaha,13 n’wina lava tsakelaka nchumu lowu nga riki wona;+ lava vulaka va ku: “Xana a hi titekelanga tinanga hi ntamu wa hina?”+14 Maswivo! Ndzi yimisa tiko+ ku lwa na n’wina, N’wina yindlu ya Israyele,’ ku vula Yehovha Xikwembu xa mavuthu, ‘ri fanele ri mi tshikilela ku suka evunghenweni bya Hamati+ ku ya enkoveni wa Arabha.’”