text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Vakorinto 2:1-16
2 Vamakwerhu, loko ndzi ta eka n’wina a ndzi tanga hi ku lava ku mi hlamarisa hi mavulavulelo+ kumbe hi vutlhari loko ndzi mi byela xihundla+ xo kwetsima xa Xikwembu.2 Hikuva loko ndzi ri na n’wina ndzi tiendle loyi a nga tiviki nchumu loko a nga ri Yesu Kreste+ ni ku beleriwa ka yena.3 Naswona ndzi te eka n’wina ndzi ri ni ku tsana ni ku chava ni hi ku rhurhumela+ lokukulu;4 naswona leswi ndzi swi vulavuleke ni leswi ndzi swi chumayeleke a ndzi swi vulanga hi marito lama khorwisaka ya vutlhari, kambe ndzi swi vule hi ku kombisiwa ka moya ni matimba,+5 leswaku mi nga vi na ripfumelo evutlharini+ bya vanhu, kambe ematimbeni+ ya Xikwembu.6 Sweswi hi vulavula vutlhari exikarhi ka lava wupfeke,+ kambe hayi vutlhari+ bya mafambiselo lawa ya swilo, kumbe bya vafumi va mafambiselo lawa ya swilo,+ lava nga ta herisiwa.+7 Kambe hi vulavula vutlhari bya Xikwembu bya xihundla xo kwetsima,+ ku nga vutlhari lebyi fihliweke, lebyi Xikwembu xi byi vekeke mafambiselo+ ya swilo ma nga si va kona, leswaku hi ta vangamisiwa.8 A nga kona mufumi+ wa mafambiselo lawa ya swilo loyi a tiveke+ vutlhari lebyi, hikuva loko a va byi tivile ingi va nga yi belelanga+ Hosi leyi dzunekaka.9 Kambe hilaha ku tsariweke hakona: “Tihlo a ri swi vonanga, ni ndleve a yi swi twanga, naswona mbilu ya munhu a yi swi ehleketanga swilo leswi Xikwembu xi swi lunghiseleleke lava xi rhandzaka.”+10 Hikuva Xikwembu xi swi hlavutele+ hina hi moya+ wa xona, hikuva moya+ wu lavisisa swilo hinkwaswo, hambi swi ri swilo leswi enteke+ swa Xikwembu.11 Hikuva i mani exikarhi ka vanhu loyi a tivaka swilo swa munhu loko wu nga ri moya+ wa munhu lowu nga endzeni ka yena? Kutani a nga kona loyi se a tivaka swilo swa Xikwembu loko wu nga ri moya+ wa Xikwembu.12 Kutani a hi amukelanga moya+ wa misava, kambe hi amukele moya+ lowu humaka eka Xikwembu, leswaku hi ta tiva swilo leswi Xikwembu+ xi hi nyikeke swona hi musa.13 Nakambe swilo leswi a hi swi vulavuli hi marito lawa hi dyondzisiweke hi vutlhari+ bya munhu, kambe hi marito lawa hi dyondzisiweke hi moya,+ hi ri karhi hi hlanganisa timhaka ta moya ni marito ya moya.+14 Kambe munhu wa nyama a nga swi amukeli swilo swa moya wa Xikwembu, hikuva eka yena i vuphukuphuku; naswona a nge swi tivi,+ hikuva swi kamberiwa hi tlhelo ra moya.15 Hambiswiritano, munhu wa moya+ kunene u kambela swilo hinkwaswo, kambe yena hi byakwe a nga kamberiwi+ hi munhu.16 Hikuva “i mani loyi a tivaka mianakanyo ya Yehovha,+ leswaku a n’wi letela?”+ Kambe mianakanyo+ ya Kreste hi na yona.


c: text/html

text:
DYONDZO 12
Yakobo U Kume Ndzhaka
Isaka u teke Raveka loko a ri ni malembe ya 40. A a n’wi rhandza swinene. Hi ku famba ka nkarhi va ve ni vana vambirhi va mahahlwa.
Lonkulu wa kona a ku ri Esawu kasi lontsongo a ku ri Yakobo. Esawu a a rhandza ku ya enhoveni naswona a a kota ku hlota. Kambe Yakobo a a rhandza ku tshama ekaya.
Emikarhini yoleyo, n’wana wa jaha lonkulu a a nyikiwa ndhawu leyikulu ni mali loko tata wakwe a fa. Swilo sweswo a swi vitaniwa ndzhaka. Endyangwini wa Isaka, ndzhaka leyi a yi ta kumiwa hi n’wana wakwe wa mativula a yi katsa ku hlanganyela eku hetisiseni ka switshembiso leswi Yehovha a swi tshembiseke Abrahama. Esawu a nga ri na mhaka ni switshembiso sweswo, kambe Yakobo a a swi tiva leswaku i swa nkoka ngopfu.
Siku rin’wana Esawu u vuye hi le ku hloteni a karhele swinene. U twe nun’hwelo wa swakudya swo nandziha leswi Yakobo a a ri eku swi swekeni kutani a ku: ‘Ndzi twa ndlala! Ndzi nyike xiculu xolexo xo tshwuka!’ Yakobo u te: ‘Ndzi ta ku nyika, kambe rhanga u ndzi tshembisa leswaku u ta ndzi nyika ndzhaka ya wena.’ Esawu u te: ‘A ndzi na mhaka ni ndzhaka ya mina! U nga yi teka. Ndzo lava ku dya.’ Xana u ehleketa leswaku Esawu u endle xiboho lexinene? Doo! Esawu u lahle nchumu wa nkoka swinene hikwalaho ka xiculu.
Loko Isaka a dyuhale swinene, se a ku ri nkarhi wa leswaku a katekisa n’wana wakwe lonkulu. Kambe Raveka u pfune Yakobo, loyi a ri lontsongo leswaku a kuma nkateko wolowo. Loko Esawu a twa mhaka leyi, u hlundzuke ngopfu naswona u kunguhate ku dlaya makwavo. Isaka na Raveka a va lava ku sirhelela Yakobo, kutani va te: ‘Famba u ya tshama na Labani makwavo wa mana wa wena kukondza vukarhi bya Esawu byi vohla.’ Yakobo u yingise vatswari vakwe kutani a baleka.
“Xana swi pfuna yini ku va munhu a fuwa misava hinkwayo kambe a lahlekeriwa hi vutomi byakwe? Xana munhu a nga byi xava ha yini vutomi byakwe?”—Marka 8:36, 37

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- Maintenance Agreements
- Amazing Daily Deals
- Performed by Qualified Professionals
- Latest Industry Standards
Cities we serve
Aiea, HI Anahola, HI Barbers Point N A S, HI Camp H M Smith, HI Captain Cook, HI Eleele, HI Ewa Beach, HI Fort Shafter, HI Haiku, HI Hakalau, HI Haleiwa, HI Hana, HI Hanalei, HI Hanamaulu, HI Hanapepe, HI Hauula, HI Hawaii National Park, HI Hawi, HI Hickam Afb, HI Hilo, HI Holualoa, HI Honaunau, HI Honokaa, HI Honolulu, HI Honomu, HI Hoolehua, HI J B P H H, HI Kaaawa, HI Kahuku, HI Kahului, HI Kailua, HI Kailua Kona, HI Kalaheo, HI Kalaupapa, HI Kamuela, HI Kaneohe, HI Kapaa, HI Kapaau, HI Kapolei, HI Kaumakani, HI Kaunakakai, HI Keaau, HI Kealakekua, HI Kealia, HI Keauhou, HI Kekaha, HI Kihei, HI Kilauea, HI Koloa, HI Kualapuu, HI Kula, HI Kunia, HI Kurtistown, HI Lahaina, HI Laie, HI Lanai City, HI Laupahoehoe, HI Lawai, HI Lihue, HI M C B H Kaneohe Bay, HI Makawao, HI Makaweli, HI Maunaloa, HI Mililani, HI Mountain View, HI Naalehu, HI Ninole, HI Ocean View, HI Ookala, HI Paauhau, HI Paauilo, HI Pahala, HI Pahoa, HI Paia, HI Papaaloa, HI Papaikou, HI Pearl City, HI Pearl Harbor, HI Pepeekeo, HI Princeville, HI Pukalani, HI Puunene, HI Schofield Barracks, HI Tripler Army Medical Center, HI Tripler Army Medical Ctr, HI Volcano, HI Wahiawa, HI Waialua, HI Waianae, HI Waikoloa, HI Wailuku, HI Waimanalo, HI Waimea, HI Waipahu, HI Wake Island, HI


text:
Hi tihlanganisi na M’caller Skheto, ku nga n’winyi wa xikulu.com, File Sharing Platform yo sungula ya Xitsonga laha misaveni. Xikulu.com yi endleliwi ku pfuna eka rhendzeleko wa vunanga bya Xitsonga na swin’wani na swin’wani. Xikulu.com yi hambane na Datafile na File Sharing Platforms tin’wani, xo sungula yi na vito ra Xitsonga, xa vumbirhi yi olovini ku yi tirhisa.
Hina va ka VIV Lifestyle Magazine, hi ba mandla hi vuyelela, hi bela mintirho ya Collins ‘M’caller Skheto’ Nkambule.
Hi lowu Mburisano wa hina na Hosi leyi;
Q: Mi huma kwihi kaya?
A: Ka Hasani Mbhalati, ka Hosi Mudavula.
Q: When did you become involved in Xitsonga music distribution?
A: In music distribution I started in 2011, but been in the music industry a long time. Ni sunguli hi 2006 loko ni xaveriwa computer kaya, ni sunguli lembe rin’we na makhelwani wa mina, Hangalasa “Donny” Bvuma, ko va ku ni munhu loyi a ni focus’i ngopfu ka swa xikolo, that is why ninga dumangi ngopfu LOL.
Q: Why did you decide to create a platform like xikulu.com?
A: To promote Xitsonga, hence I gave it a Tsonga name & to help people who have problems using other file/music sharing platforms.
Q: How long did it take you to create the platform?
A: Only 1 day, with assistance of my colleague, Walter “Holly” Maluleke.
Q: Is it the only Tsonga platform of its kind?
A: Uhmm so far, it’s safe to say yes & the support is overwhelming from Vatsonga va ka hina, phela niggas don’t support Mutsongakuloni.
Q: Are you planning to make money from the platform?
A: For now e-e, but maybe in future, hikuva the platform is growing rapidly.
Q: Do you plan to grow the platform beyond this?
A: That is one of my dreams, and I’m glad it already has a lot of traffic coming from South Africa as a whole & the rest of the world.
Q: I tiyi hi mani eka xikulu.com?
A: Walter “Holly” Maluleke na Sherlock “Bukuta” Nkuna, hi tirha swin’we, va ni nhlohletela no ni nga heli mbilu.
Hi sweswo n’whe Vatsonga…
Collins Nkambule i jaha ra malembe ya 23, ri tirha eAbsa tani hi Developer eka Operations na Robotics Automation. Collins i fambisa Collouts Multimedia, va endla switseve (websites), swivonwa swo hambana hambana ku katsa Posters na CDs. Xivonwa xa album ya Florah N’waChauke ya Xibodze xa Zenya ku endli vona.
Jaha ra ka Nkambule a ri holovangi no tirha, phe ri endla na mintlangu ya ndzhuteko (digital games), u nga tikumela ntlangu wa rona eka Google Playstore, hi lowu ntumani wa ntlangu wa Bubble Wave;
Nongoti (terminology) wa mpaluxo (media) na ndzhuteko (digital) hi Xitsonga


text:
Ndi Mini dzi Rekhodo dza u Bveledza?
Dzi rikhodo dza u bveledza dzi ya shumiswa sa tshipida tsha u nwala zwithu fhasi bulasini na u thusa kha u langa bulasini. U langa bulasi hu vha ho katelwa u lugisela zwimela nau beba ha zwifuwo, u kona u nwala zwimela kana zwifuwo mushumo wazwo nau kona u lugisela u bveledza wo ditika nga zwa tshifhinga tsho fhelaho. Zwa u nwala fhasi na u bveledza kha zwa vhubulasi zwi kona u sika mudzi une bulasi la shuma ngawo.
Dzi rikhodo dza u bvelela dzi ya shumisa kha u takusa vhuthada ha u bveledza uri bulasi li kone u shuma khwine. Zwine zwa tou divhea vhukuma kha u bveledza ndi u kona u nwala dzi rikhodo dza u tavha zwimela, zwifuwo musi zwi tshi khu bveledziwa, mushumo na mitshini.
Lushaka lwa dzi Rikhodo dza u Bveledza
Dzi rikhodo dza u bveledza dzi nga kha di vha nga ndila isa dini zwi tshi khou sumbedza, sa tsumbo, nwedzi, lushaka lwa zwimela, u tavha na tshifhinga tsha u kana, lushaka lwa zwifuwo, u dala, maraga une zwa do iswa khawo nau rengisa nga kg. Dzi rikhodo dza u bveledza zwi ya swika hune zwa hula zwa vha zwina ndivho nnzhi nga ngomu. Tsumbo thukhu dzo nwaliwa fhasi.Dzi rikhodo dza u tavha zwimela
Mabammbiri haya avha o katela dzi tsimu dzo yaho nga u fhambana kana mbalo ya dzi ochard, zwine zwa bveledzwa, zwine zwa anwiwa na u toliwa ha mavu hu tshi khunitelwa tshimela tsho imaho ngauri kana mutshelo.
Zwinwe zwithu hu vha ho katelwa dzi rikhodo dza u kona u tavha zwimela zwine zwa nga toda manyoro, mbeu, ku tavhele, tshene na u langa zwikhokhonono, tshifhinga tsha u shela na zwine zwimela zwa anwa.Dzi rikhodo dza u bveledza zwifuwo
Zwothe zwine zwa kwama zwifuwo zwi fanela u vha zwo nwaliwa hafha. Sa tsumbo, zwiliwa, mishonga, u dura ha u renga dzi rikhodo dza tshifuwo tshinwe na tshinwe u fana na u bveledzwa ha mafhi, u bebiwa ha vhana u bveledziwa ha ulu, tshifhinga tsha u alusa na u khwatha ha tshifuwo.
Mbalo ya u vala na u vula ha zwifuwo i fanela u vhewa nga zwigwada zwi tshi khou ya nga u edana hazwo na mbeu, sa tsumbo, dza tshinna, dza tsadzi na dzine dza vha uri dzo no vha na minwaha mivhili.Dzi rikhodo dza vhashumi
Zwine zwa kwama u shuma u fana na dzi contract dza vhashumim, miholo, ration, u dura ha u lafhiwa na zwine zwa liliswa hu tshi khou fhiwa vhashumi, zwi ya nwaliwa kha dzi rikhodo dza vha shumi. Zwinwe zwine zwa fanela u nwaliwa hafhu ndi mbalo ya vhashumi, zwikolodo, u awela na u savha hone.Dzi rikhodo dza mitshini
Ndivho nga ha mitshini hu vha hu tshi khou katelwa di rikhodo dza mitshini u fana na zwithu zwine zwa nga ndi lushaka de lwa hone, ndi wa lini, ndeme ya bugu u lugiswa, musi u tshiya u vusuludzwa, dzi awara na insurance.
Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
Wikipedia:Tutorial
Haku amukela · Tutorial · Cheatsheet · FAQ · Swikomba-ndlela · Mpfuno · Tafula ra mpfuno · Media copyright questions · Tafula ra Swikombo
Vuleteri hi ta kululamisa eka Wikipediya - Wa amukeriwa!
Wikipediya i ensayitlopediya leyi lulamisiwaka hi ku hlengela laha na wena u nga hlengaka vutivi bya wena kona. Vuleteri lebyi byi ta ku pfuna ku va muwikipediya.
Matluka lama landzelaka ma ta bula hi swihlawulekisi swa Wikipediya, ma nyikela switsundzuxo mayelana na vusasekisi na matsalele ya timhaka, vuxokoxoko hi vanhu va muganga wa Wikipediya, naswin'wana na swin'wana. Tlhandlakambirhi, ma ta hlamusela swinawana swa Wikipediya na mitoloveto ya kona.
Lebyi i vuleteri byo olova, a hi buku yo hlamusela hi vuenti. Loko u lava vuxokoxoko byo antwsa, landzela mikongomiso yo ya eka matluka man'wana lama yelanaka na mhaka leyi. Leswaku u hlaya matluka lawa hi nkarhi lowu fanaka, u nga ma pfula eka mafasitere man'wana eka inthanete ya wena.
Ku ni mikongomiso yo ya eka matluka ya "Mabokisi ya sava" laha u nga dyondzaka hi ku ringeta kona. Ringeta swilo swo hambanahambana naswona u tiphina! Ku hava loyi a nga ta ku karhata eka matluka lawa.
Xiya leswaku eka vuleteri lebyi u tirhisa vuhleri bya tluka lebyi tolovelekeke. Loko u pfurile u nghena laha ka Wikipediya ivi u cince mihlawulo ya wena, mikongomiso yi nga va etindhawini to hambana eka tluka ra wena.


text:
Sable
Dzina
Sable [Hippotragus niger]
Tshivhumbeo
Ndi phukha khulwane ine ya vha uri yo nakesa. Ina muvhala mutsu fhedzi nga fhasi hayo ha vha na muvhala mutshena,ngeno kha tshifhaṱuwo tshayo ya vha na mavhala matshena. Ya tshisadzi na vhana dzi na mivhala ya buraweni.
Dzoṱhe ya tshinna naya tsadzi dzi na mutalo une wa vha na mavhudzi ubva murahu ha ṱhoho uḓa muṱanani. Mahaḓa aya tshinna vhulapfu hao ndi 1.4 m, ya lemela 270 kg. ya tsadzi ndi ṱhukhu kha ya nduna. Dzothe ya tshinna na ya tsadzi dzi na maṋanga ane avha na lutodzi o kombamaho atshi ya murahu. Maṋanga a khulwane ya tshinna a lapfa 1.2 m.
Maṋanga aya tshisadzi ndi mapfufhi a dovha asekena. Nḓevhe dzo ita tsuku dza pfufhifhala kha hedzila dza Roan antelope. Maṋanga a ṱhukhu aya kona u vhonala I kha ḓi vha na minwedzi mivhili.
Kuḽele
Dzi ḽesa nga maanḓa mahatsi, mahatsi o khwaṱhaho, matsuku na manwe a u fhambana a Brachiaria,Urochloa na Panicum. Na mahololo ane a wanala tsini na maḓi.
Ndi phukha ya uḽa mahatsi, I tou kona na u a tupula ubva fhasi ha sala hu sina tshithu. Marambo ane asa vhe mahulwanesa ya a wana fhasi iya di a doba ya ḽa u itela tsukanyo.
Kubebele
Ya tshisadzi I vhibva lwa vhudzekani ina minwaha miraru ya kona u thoma u beba zwenezwo ina minwaha miraru. Iḓi hwala lwa maḓuvha a 270 ya beba ṅwana muthihi ane a lemela 17 kg atshi fhedza u bebiwa.
Vhana vha dzumbiwa mahatsini mahulwane lwa vhege mbili vha tshi kha ḓi bva u bebiwa, nga henetsho tshifhinga i ya kona uya I tshi ṱolela vhana vha i vha mamisa na u vha ṱhogomela. Vhana vha kona u funa mahatsi vha tshi kha ḓi vha vhaṱuku, nahone vha aluswa lwa minwedzi ya 8.
Kuitele
Heyi phukha in vhonalesa nga matsheloni na nga tshikovhelelo,dzi nwa maḓi nga masiari. Ndi phukha dzine dza tshimbila nga lugwada. Nga tshifhinga tshine dza tsadzi dza vha dzo ḓi hwala dzi tshimbila nga tsha dzo dza ḓi bvisa kha lugwada luhulwane dza ita lwadzo.
Nga zwifhinga zwa vhuria dzi ya kona uya u dzula fhethu ho swaho. Hedzi dzine dza vha dzi khulu ya danga dzi ya kona u pandela hedzi dzine dzi vho hula dzo no vhaho na minwaha miraru dza bva uri dzi yo ita zwadzo, dzi sie hedzi dzine dzi kha ḓi beba.
Nḓowelo
Dzi funesa savanna woodlands hu re na maḓaka o linganaho, na mahatsi ane aḓo kona u I kuvhatedza.
Hune DzaWanala Hone
Ḓivhazwakale ya Sable yo no fhungudzea nga maanḓa. kha ḽa Afrika heyi phukha ine ya vha khombo ya dovha ya konḓa u wanala dzo isiwa Kruger National Park. Na hunwe fhethu hune ha vha uri ho tsireledziwa iya wanala. Dzo iswa na fhethu hune dzo vha dzi saathu vhuya dza I siwa.


text:
UNCLE CHRIZ lyrics : "Mbhuri"
[Verse 1:]
ndzi lava ku ku byela kuri mina ndza ku fela
wena n'wana khazamula vumbhuri bya ndzi blesa
Andzi tshembi kuri rirhandzu ri nga hela
loko u n'wayitela wa ndzi bela ndzi khoma hi ku hleka
ngati ya mina yi vila 70 degrees
kuri u rhandza mani mina adzi swi tivi
wa nga yima nyana ntombhi ndzi uncle chriz
ndzi huma ka makhuva kambe ndzi tshama e luckcity
ndzi ku vone tolo
a wu tikombi uri lolo
u xongile ngopfu ingaku u n'wana jomo sono
[Hook:]
miri wa wena wu ndzi ba ndzeni
ndzi chava no ku langutisa matihlweni
ndzi lava ku ku hey
[Chorus:]
Tshinela shawty
Tshinela ntombhi
ndzi lava ku ku cata
uva nsati wanga
mana vana vanga
Tshinela shawty
Tshinela ntombhi
ndzi lava ku ku cata
uva nsati wanga
mana vana vanga
tana shawty
tana shawty
tana ntombhi
e e tana tana
[Verse 2:]
ku basa matihlo ingaku I gamboko
u xongile ndzi ku bela mavoko
ndzi ku rhandza ngopfu loko uri ndzeni ka rhoko
ku lava ndzi ku khoma va nga se ndzi ba nhloko
u languteka ongeti uti hot chips
u ndzi tsakisa hikuva u tlanga hockey
I khale ndzi ku lava kambe u nga swi voni
ndzi rhanda ku khensa vatswari va wena ku va va
ku endlile u xongile
xikandza xa wena ingaku I n'wa mpopi
u flowa ku fana na amukelani n'wa nkoti
[Hook:]
miri wa wena wu ndzi ba ndzeni
ndzi chava no ku langutisa matihlweni
ndzi lava ku ku hey
[Chorus:]
Tshinela shawty
Tshinela ntombhi
ndzi lava ku ku cata
uva nsati wanga
mana vana vanga
Tshinela shawty
Tshinela ntombhi
ndzi lava ku ku cata
uva nsati wanga
mana vana vanga
tana shawty
tana shawty
tana ntombhi
e e tana tana
[Rap:]
vari swinyenyana swo haha swin'we swi ni tinsiva to fana
loko ni ku vona ngati ya mina yi tsutsuma ku fana na xikanyakanya
ndzi lava ku ku nyika rirhandu ni ku xavela na xipandza mananga
uxongile ntombi ingaku I blomu ra n'wendzamhala
loko u famba onge I kokwana loko va rhunga xitheve
vatswari va mina na wena va tava maseve
hi nga vona xikandza xa ribungu ni matihlo ya wasi
shawty onge u mulungu u don't need mahlamba xi nga basi
ah ah tana n'wambhuri
wena u tswariweke hi n'wheti ya hukuri
ndzi lava ku ku ambarisa xingwavila
ndza ku byela baby girl va ta rila ah
hi ta famba moyeni tani hi xi haha mpfhuka phatsa
hi famba ka tsongo hi nga tirhisi magwaza
girl I wanna marry u ndzi lava ku ku cata
I don't wanna play around like man'wana majaha!
[Chorus:]
Tshinela shawty
Tshinela ntombhi
ndzi lava ku ku cata
uva nsati wanga
mana vana vanga
Tshinela shawty
Tshinela ntombhi
ndzi lava ku ku cata
uva nsati wanga
mana vana vanga
tana shawty
tana shawty
tana ntombhi
e e tana tana
Submit Corrections
Thanks to alexandra_feaa


text:
Muvhangazi
Muvhangazi Murhi lowu wu tala ku kumeka enkoveni, wu hava mitwa na ku tlhela wu leha. Mahanti ya wona i yo tshwuka bya ngati loko ma phaphiwile. Murhi lowu a wu tswali mihandzu.[1]
Matirhisele[Lulamisa | edit source]
Mapa ya mahanti loko ma kandziwile ma hlanganisiwa na mukapu swi tshungula vuvabyi bya mongolo, ku halaka ngati yo tala, vuvabyi bya muthundagazi na xilumi eka vamanana. Mahanti yo tata voko ya lovekiwa ematini ku ringana siku hinkwaro ku kala mati ma cinca ma va ya muhlovo wo tshwuka kutani ma nwisiwa munhu loyi a vabyaka hi vuvabyi bya nhlana. Loko mapa ya mahanti ma cheriwa eswakudyeni ma horisa vuvabyi bya nhloko, ku lumiwa endzeni, ku pfula mbeleko, swilondzo swa nhloko na nomo. Mati ya kona ma tirhisiwa ku horisa vuvabyi bya tindleve loko ma kameriwa etindleveni. Loko mahanti ma lovekiwile, ku hlambisiwa vanhu mabadi. Loko nkuma wa timitsu wu siriwile wu tshungula vuvabyi bya rifuva, vuvabyi bya tingana na malariya.[1]
Mintirho yin'wana:[Lulamisa | edit source]
Tihunyi ta kona a ti tshiveriwi hikuva tin`anga ti tala ku phapha mahanti yo tshwuka ti endla murhi, ti chela ematini kutani ti hlambisa vanhu mabadi.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 MALAMULE, R.J (2015). "Mathyelo ya mavito ya minsinya yo tshungula mavabyi eka Skhukhuza, eMpumalanga: Maendlelo ya Onomasitiki". University of Limpopo.


text:
Pfunzo ya Bivhili ndi Mini?
Ṱhanzi dza Yehova vha na mbekanyamushumo ya pfunzo ya Bivhili ine ya fhindula mbudziso nnzhi, dzi katelaho:
Mudzimu ndi nnyi?
Naa Mudzimu u a nndonda zwa vhukuma?
Ndi nga khwinisa hani mbingano yanga?
Ndi nga wana hani dakalo vhutshiloni?
Afho fhasi ni ḓo wana phindulo dza mbudziso dzine dza anzela u vhudziswa nga ha mbekanyamushumo yashu ya pfunzo ya Bivhili.
Ri fara hani pfunzo? Ri guda nga ha thero dzi ngaho “Mudzimu” kana “mbingano” nahone ra ṱolisisa ndimana dzo fhamba-fhambanaho dza Bivhili dzine dza tshimbidzana na yeneyo thero. Musi ri tshi dzi vhambedza, ri vhona zwine Bivhili nga u tou angaredza ya zwi amba nga ha yeneyo thero nahone nga yeneyi nḓila ri ita uri Bivhili i ḓiṱalutshedze.
U itela uri thusa u guda Bivhili, ri shumisa bugu Bivhili I Funza Mini Zwa Vhukuma? Yeneyi bugu i ṱalutshedza nga hu pfalaho, thero dzi ngaho uri Bivhili i ri mini zwa vhukuma nga ha Mudzimu, Yesu na vhumatshelo hashu.
Pfunzo ya Bivhili ndi vhugai? Pfunzo ndi mahala nahone a ri badelisi muthu mafhungo ane ra a guda.
Madzulo a pfunzo ndi malapfu lungafhani? Vhathu vhanzhi vha vhetshela thungo awara nthihi kana u fhira nga vhege u itela u guda na riṋe Bivhili. Fhedzi vhulapfu ha pfunzo vhu ya nga zwiimo. Ri tendelana na mbekanyo yaṋu.
Hu itea mini musi ndi tshi humbela pfunzo ya Bivhili? Musi ni tshi humbela pfunzo ya Bivhili, ni ḓo dalelwa nga muṅwe wa Ṱhanzi dza Yehova nga tshifhinga na fhethu zwo ni teaho. U ḓo shumisa mimunithi i si gathi u ni sumbedza nḓila ine ra guda ngayo. Arali ni tshi zwi funa, ni nga bvela phanḓa na u guda.
Arali nda ṱanganedza pfunzo ya Bivhili, naa ndi tea u vha muṅwe wa Ṱhanzi dza Yehova? Hai. Ṱhanzi dza Yehova vha funa u funza vhathu nga ha Bivhili, fhedzi a ri kombetshedzi na luthihi uri muthu a vhe muraḓo wa vhurereli hashu. Nṱhani hazwo, ri bula nga ṱhonifho zwine Bivhili ya zwi amba, ri a zwi ṱhogomela uri muthu muṅwe na muṅwe u na ndugelo ya u khetha zwine a ṱoḓa u zwi tenda.—1 Petro 3:15.


text:
U Langa Mathada
Khuhu dzi vhonala dzi na mutakalo wo no nga wa zwipuka fhedzi naho zwo ralo dzi a kona u vha vho na mathada na malwadze.
Maḓi na Zwiḽiwa
Kuḽele ku ya vha na mathada arali zwiḽiwa zwi si zwinzhi. Dzi ya zwilwela. Zwiḽiwa zwinzhi zwi ya vha zwi zwi sekene kana zwina muṋo, zwothe hezwi zwi ya khakhisa musi zwi tshi khou ḽiwa. Zwoṱhe hezwi zwi kateliwa na kha maḓi kana arali maḓi atshi khou fhisesa kana asa ḓifhi. Uya nga vha South African Poultry Association, ḓora aḽi vhangi mathada fhedzi na u omelwa zwi ya ita uri na malwadze a dzhene zwoleluwa. Maḓi ane avha na mashika na one aya vhanga malwadze zwa ita uri masole a muvhili avhe asi tshena maanḓa.
Zwa Ndeme
Mavhone na one aya vhanga uri dzi vhe na mutsiko ngauri adzi nga wani tshifhinga tshi nzhi tsha u awela. Uya nga ha vha mutakalo vha lifhasi vha ri na khuhu dzi fanela u vha na vhusiku na masiari uri dzi kone u awela.
Mutsho na Muya
Hezwi nazwo zwi a vha khaedu, ndi khwine u nanga dzine dza kona u shuma na musi hu tshi rothola sa dzinwe dza lushaka lwo raloho u fana na hedzi dzine dza vha dzi na mabesu kha mukulo. Ngauri hedzi dzinwe u fanela u vha na vhulondo ha uri dzo wana maḓi o linganelaho. Mathada ane aḓa nga mulandu wa u rothola aya tswenya kha mutakalo ngauri zwiamba uri khuhu i khou ṱoḓa maanḓa manzhi a uri i dzule hune ha rothola. Inwe nḓila yo leluwaho ya u sumbedza uri khuhu ina mathada u fanela u vhona nga kuitele kwayo.
Dzi ambo ḓi kuvhangana dzi tshi khou itela u dudedzana, dzi ya ita uri dzi ḽese nga maanḓa u itela u lifha maanḓa dze dza a fhedza dzi tshi khou itela u dudela. Dzine dza tambudzwa nga mufhiso dzi vhonala nga u balelwa u fema dzi ya imisa na phapha dza bva kha dzinwe khuhu uri dzi yo rotholelwa. Musi dzi tshi iswa kha nnḓu ine dza fuiwa hone mutsho wa fhasi ndi wone wo no dzi langa. Dzi fanela u sa manyana u itela hu vhe na muya wavhuḓi. Arali hune dza dzula hone ho omesa zwiita uri hune khuhudzi vhe na vhuthada ha buse.
U Thaselwa ha Malwadze
Usa langa havhuḓi ha zwi khokhonono zwo no dzhena sa maṋoni a ḓaka, mbevha, na zwifhufhi. Hezwi zwipuka azwi nga tou tswenya fhedzi khuhu zwi a ḓisa na malwazde manzhi. Khuhu dzi a diniwa na ngauri dzi khou lwala zwine zwi tshi ambiwa nga luisimane hapfi pathogical stress. U fhungudza hovhu vhuthada, khuhu dzi fanela u lafhiwa nga u ṱavhanya.
U Thogomelwa
Arali khuhu dzo ḓalesa lune ha vha na kwanye kwanye hune dza swika hune dza lwelwa na zwiḽiwa na maḓi dza vha na maitele a u dzula dzi tshi khou lwa. Khuhu dzi ya kwata arali dzi songo fariwa nga nḓila yone zwino u fanela u sedza kufarele uri dzi sa ḓo vha na mathada.
Tsumbo dza Uri dzi na Mathada
Hezwi zwitevhela ndi dzi tsumbo dza u sumbedza uri dzi na mathada:
- u dzula dzo kwata na u lwa
- u imisa ha mathenga
- lutamo lwa zwiḽiwa
- khuhu dzi tshi vho ḽesa kana dzi si tsha ḽesa
- u fhungudzea ha muvhili
- usa tsha bveledza makumba.
Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
NYAMBEDZANO NA MUHURA
Muvhuso Wa Mudzimu Wo Thoma U Vhusa Lini? (Tshipiḓa 1)
Hu tevhela nyambedzano yo ḓoweleaho ine muṅwe wa Ṱhanzi dza Yehova a nga vha nayo na muhura. Kha ri ri muṅwe wa Ṱhanzi ane a pfi Cameron o ya hayani ha muṅwe munna ane a pfi Jon.
‘DZULANI NI TSHI ṰOḒA’ U ḒIVHA
Cameron: Jon, ndi takalela nga maanḓa nyambedzano dza Bivhili dzine ra vha nadzo tshifhinga tshoṱhe. * Tshifhingani tsho fhiraho no vhudzisa nga ha Muvhuso wa Mudzimu. No vhudzisa uri ndi ngani Ṱhanzi dza Yehova dzi tshi tenda uri Muvhuso wo thoma u vhusa nga 1914.
Jon: Ee, ndo vha ndi tshi khou vhala iṅwe ya khandiso dza vhoiwe, nahone ya sumbedza uri Muvhuso wa Mudzimu wo thoma u vhusa nga 1914. Zwenezwo zwo ita uri ndi ṱoḓe u ḓivha ngauri ni amba uri zwoṱhe zwine na zwi tenda zwo thewa Bivhilini.
Cameron: Ndi ngoho heyo.
Jon: Ndo no vhala Bivhili yoṱhe, fhedzi a thi humbuli ndi tshi vhona luṅwalo lu ambaho nga 1914. Nga zwenezwo, nda ita ṱhoḓisiso nga ha “1914” Bivhilini i re kha Inthanethe. Fhedzi a hu na he nda i wana hone.
Cameron: Jon, ndi a ni khoḓa nga nṱhani ha zwiitisi zwivhili. Tsha u thoma, no vhala Bivhili yoṱhe. Ni fanela u vha ni tshi funa Ipfi ḽa Mudzimu.
Jon: Ndi ngoho, ndi a ḽi funa. A hu na bugu i fanaho na Bivhili.
Cameron: Ee! Tsha vhuvhili, ndi ni khoḓa ngauri no vhala Bivhili u itela u wana phindulo ya mbudziso yaṋu. No ita zwoṱhe zwine Bivhili ya ri ṱuṱuwedza u zwi ita: ‘Dzulani ni tshi ṱoḓa’ u ḓivha. * Ndi zwavhuḓi uri ni khou ita vhuḓidini ho raloho.
Jon: Ndo livhuha. Ndi a ṱoḓa u bvela phanḓa ndi tshi guda. Zwi re zwone ndi uri ndo ita ṱhoḓisiso yo engedzeaho nahone nda wana zwiṅwe zwidodombedzwa zwa 1914 kha bugu ine ra khou i guda. I amba nga ha muloro we iṅwe khosi ya vha nawo—wo vha u wa muri muhulu we wa remiwa nahone wa dovha wa simuwa kana zwiṅwe zwi ngaho zwenezwo.
Cameron: Ee. Honoho ndi vhuporofita vhu re kha Daniele ndima ya 4. Ndi muloro wa Khosi Nebukadanetsara wa Babele.
Jon: Ee! Ndi wone. Ndi dzula ndi tshi vhala nga ha honoho vhuporofita. Fhedzi u amba ngoho, a thi vhoni uri vhu tshimbidzana hani na Muvhuso wa Mudzimu kana ṅwaha wa 1914.
Cameron: Jon, zwi re zwone ndi uri na muporofita Daniele ho ngo pfesesa nga vhuḓalo zwe a hevhedzwa uri a zwi ṅwale!
Jon: Ngoho?
Cameron: Ee! Daniele 12:8 i ri: “Nṋe nda zwi pfa nda kundwa u zwi ṱalukanya.”
Jon: Zwi amba uri a si nṋe ndi ndoṱhe. Zwenezwo zwi ita uri ndi ḓipfe ndi khwine-nyana.
Cameron: Ngoho ndi ya uri Daniele ho ngo pfesesa ngauri tshifhinga tsha Mudzimu tsha uri vhathu vha pfesese nga vhuḓalo zwine vhuporofita ho ṅwalwaho buguni ya Daniele ha amba zwone, tsho vha tshi sa athu swika. Fhedzi zwino tshifhingani tshashu ri nga kona u vhu pfesesa nga vhuḓalo.
Jon: Ndi ngani ni tshi ralo?
Cameron: Ṱhogomelani zwi ambiwaho nga ndimana i tevhelaho. Daniele 12:9 i ri: “Mafhungo o dzumbiwa a vhulungwa, ha ḓo vhuya ha ḓa vhufhelo.” Nga zwenezwo, honoho vhuporofita ho vha vhu tshi ḓo pfeseswa musi hu tshi “ḓa vhufhelo.” Samusi ri tshi ḓo zwi haseledza hu si kale pfunzoni yashu ya Bivhili, vhuṱanzi hoṱhe vhu sumbedza uri ri khou tshila tshifhingani tshenetsho. *
Jon: Ndi khou humbela uri ni nṱalutshedze vhuporofita ha Daniele.
Cameron: Ndi ḓo ita zwi re maanḓani anga.
MULORO WA NEBUKADANETSARA
Cameron: Ndi sa athu thoma, i ri ni ndi ni vhudze zwe Khosi Nebukadanetsara a zwi vhona muloroni wawe. Nga murahu, ri ḓo haseledza uri zwi amba mini.
Jon: Zwo luga.
Cameron: Muloroni, Nebukadanetsara o vhona muri muhulu une wa swika ṱaḓulu. Nga murahu ha zwenezwo, a pfa mulanda wa Mudzimu a tshi amba uri muri u remiwe. Naho zwo ralo, Mudzimu o amba uri midzi i fanela u litshwa mavuni. Nga murahu ha ‘miṅwaha ya sumbe’, * wo vha u tshi ḓo dovha wa simuwa. * Honoho vhuporofita ho thoma u shuma kha Khosi Nebukadanetsara. Naho o vha e khosi i re na maanḓa—u fana na muri we wa swika ṱaḓulu—o litsha u vhusa lwa ‘miṅwaha ya sumbe.’ Ni kha ḓi humbula zwe zwa itea?
Jon: Hai, a thi tsha zwi humbula.
Cameron: Ni songo vhilaela. Bivhili i sumbedza uri Nebukadanetsara o xelelwa nga muhumbulo lwa miṅwaha ya sumbe. Nga tshenetsho tshifhinga, ho ngo kona u vhusa sa khosi. Fhedzi musi hu tshi fhela miṅwaha ya sumbe, Nebukadanetsara o dovha a vha na muhumbulo nahone a dovha a vhusa. *
Jon: Ndi khou ni pfa u swika zwino. Fhedzi zwenezwi zwoṱhe zwi tshimbidzana hani na Muvhuso wa Mudzimu na ṅwaha wa 1914?
Cameron: Nga u tou pfufhifhadza, honovhu vhuporofita ho ḓadzea nga nḓila mbili. Ho ḓadzea lwa u thoma musi vhuhosi ha Khosi Nebukadanetsara vhu tshi thithiswa. U ḓadzea ha vhuvhili hu kwama vhuvhusi ha Mudzimu he ha thithisea. Nga zwenezwo, ndi honohu u ḓadzea ha vhuvhili hune ha tshimbidzana na Muvhuso wa Mudzimu.
Jon: Ni zwi ḓivha hani uri u ḓadzea ha vhuvhili ha vhuporofita zwi tshimbidzana na Muvhuso wa Mudzimu?
Cameron: Tsha u thoma, ri zwi wana kha honoho vhuporofita. U ya nga Daniele 4:17, vhuporofita ho ṋewa u itela uri “vha tshilaho vha vhone zwauri Wa-Ṱaḓulu u vhusa vhuhosi ha vhathu; u vhea ane a funa.” Naa no ṱhogomela mubulo une wa ri “vhuhosi ha vhathu”?
Jon: Ee, u amba uri “Wa-Ṱaḓulu u vhusa vhuhosi ha vhathu.”
Cameron: Ndi zwone. Ni vhona u nga “Wa-Ṱaḓulu” ndi nnyi?
Jon: Ndi vhona u nga ndi Mudzimu.
Cameron: Ndi ngoho. Zwenezwo zwi amba uri honoho vhuporofita ho vha vhu sa khou amba nga Nebukadanetsara fhedzi. Vhu dovha ha katela u “vhusa vhuhosi ha vhathu”—zwine zwa vha vhuvhusi ha Mudzimu kha vhathu. Nahone zwenezwo zwi a pfala musi ri tshi sedza mafhungo o tangaho a honoho vhuporofita.
Jon: Zwenezwo zwi amba mini?
TSHIṰOHO TSHA NDEME
Cameron: Tshifhinga tshoṱhe, bugu ya Daniele i amba nga ha zwithu zwithihi. I dzula i tshi amba nga ha u thewa ha Muvhuso wa Mudzimu nga fhasi ha vhuvhusi ha Murwa wawe, Yesu. Sa tsumbo, kha ri sedze ndima dzi si gathi. Ndi khou humbela uri ni vhale Daniele 2:44.
Jon: Zwo luga. I ri: “Hone, misi ya eneo mahosi, ndi hone Mudzimu wa ṱaḓulu a tshi ḓo vusa muvhuso une wa sa ḓo tshinyala lini na Iini, une vhuhosi hawo ha sa ḓo wetshela kha luṅwe lushaka. Wonoyo u ḓo pwashakanya mivhuso yoṱhe wa i lozwa; wone uṋe wa ima lini na lini.”
Cameron: Ndo livhuha. Naa ni vhona u nga yeneyi ndima i ambela kha Muvhuso wa Mudzimu?
Jon: Hmm. A thi na vhuṱanzi.
Cameron: Ṱhogomelani uri i ri wonoyo Muvhuso u ḓo “ima lini na lini.” Zwo tou ralo kha Muvhuso wa Mudzimu, fhedzi zwenezwo a si zwine ra nga zwi amba nga ha muvhuso wa vhathu, a si zwone kani?
Jon: Hai, a thi kholwi.
Cameron: Hu na vhuṅwe vhuporofita buguni ya Daniele vhune ha amba nga ha Muvhuso wa Mudzimu. Ndi vhuporofita ho ṅwalwaho kha Daniele 7:13, 14. Malugana na muvhusi wa tshifhingani tshi ḓaho, honoho vhuporofita vhu ri: “A fhiwa maanḓa, na vhurena, na vhuhosi; vha dzoṱhe dzitshakha na mirafho na dzindimi vha vha vhalanda vhawe. Vhuhosi hawe ndi ha lini na lini; muvhuso wawe a u nga tshinyali.” Naa hu na zwiṅwe zwithu kha honoho vhuporofita zwine na zwi ḓivha?
Jon: Vhu amba nga ha muvhuso.
Cameron: Ndi ngoho. Nahone a si muvhuso muṅwe na muṅwe. Ṱhogomelani uri i ri Muvhuso wonoyu u ḓo vha na maanḓa a u vhusa “dzoṱhe dzitshakha na mirafho na dzindimi.” Nga maṅwe maipfi, wonoyu Muvhuso u ḓo vhusa shango ḽoṱhe.
Jon: Ndo vha ndi songo ṱhogomela zwine luṅwalo lwa khou zwi amba, fhedzi ni khou amba ngoho. Lu amba nga u ralo.
Cameron: Zwiṅwe hafhu, ṱhogomelani zwiṅwe zwine honoho vhuporofita ha zwi amba: “Vhuhosi hawe ndi ha lini na lini; muvhuso wawe a u nga tshinyali.” Zwenezwo zwi fana na zwe ra zwi vhala kha vhuporofita ha Daniele 2:44, a si zwone kani?
Jon: Ee, ndi zwone.
Cameron: Kha ri vusuluse nga u tou pfufhifhadza zwe ra zwi haseledza u swika zwino. Vhuporofita vhu re kha Daniele ndima ya 4 ho ṅwalwa u itela uri vhathu vha ḓivhe uri ‘Wa-Ṱaḓulu ndi Muvhusi wa vhuhosi ha vhathu.’ Eneo maipfi a sumbedza zwavhuḓi uri honoho vhuporofita vhu ḓo ḓadzea nga nḓila khulwane, u fhira ye ha ḓadzea ngayo kha Nebukadanetsara. Nahone kha bugu yoṱhe ya Daniele, ri vhala nga ha vhuporofita vhune ha amba nga ha u thewa ha Muvhuso wa Mudzimu nga fhasi ha vhuvhusi ha Murwa wawe. Naa ni humbula uri zwi a pfala u phetha nga ḽa uri honoho vhuporofita vhune ha vha kha Daniele ndima ya 4 vhu dovha ha ambela kha Muvhuso wa Mudzimu?
Jon: Ndi humbula ngauralo. Fhedzi a thi athu vhona uri zwenezwi zwi tshimbidzana hani na 1914.
‘HU VHUYE HU FHELE MIṄWAHA YA SUMBE’
Cameron: Kha ri dovhe ri ambe nga ha Khosi Nebukadanetsara. Kha u ḓadzea ha honoho vhuporofita ha u thoma, muri wo vha u tshi imela yeneyo khosi. Vhuvhusi hawe ho khakhisea musi muri u tshi remiwa nahone wa litshiwa lwa miṅwaha ya sumbe—zwenezwo zwo itea musi a tshi xelelwa nga muhumbulo lwa tshifhinganyana. Yeneyo miṅwaha ya sumbe yo fhela musi Nebukadanetsara a tshi dovha a wana muhumbulo na u dovha a vhusa. Kha u ḓadzea ha vhuvhili ha honoho vhuporofita, vhuvhusi ha Mudzimu ho vha vhu tshi ḓo khakhiswa lwa tshifhinganyana—fhedzi zwenezwo zwo vha zwi sa ḓo amba uri Mudzimu o kundelwa.
Jon: Ni ri mini ni tshi ralo?
Cameron: Zwifhingani zwa Bivhili, ho vha hu tshi ambiwa uri mahosi a Isiraele e a vhusa Yerusalema o vha o dzula kha “khuluṋoni ya Yehova.” * O vha a tshi vhusa vhathu a tshi khou imela Mudzimu. Nga zwenezwo, vhuvhusi ha eneo mahosi ho vha vhu tshi imela vhuvhusi ha Mudzimu. Naho zwo ralo, nga u ya ha tshifhinga, vhunzhi ha eneo mahosi o thoma u sa thetshelesa Mudzimu nahone vhunzhi ha vhavhusiwa vha tevhela yeneyo tsumbo i si yavhuḓi. Nga nṱhani ha u sa thetshelesa ha Vhaisiraele, Mudzimu o vha litsha vha tshi kundwa nga Vhababele nga 607 B.C.E. U bva nga tshenetsho tshifhinga, a ho ngo tsha vha na vhuvhusi vhune ha imela Yehova ngei Yerusalema. Nga zwenezwo, vhuvhusi ha Mudzimu ho vha ho thithiswa. Naa ni a pfesesa zwe nda zwi amba u swika zwino?
Jon: Ee! Ndi khou ni pfesesa.
Cameron: Nga zwenezwo, ṅwaha wa 607 B.C.E. ndi wone we miṅwaha ya sumbe ya thoma ngawo, kana tshifhinga tshee vhuvhusi ha Mudzimu ha thithiswa ngatsho. Musi miṅwaha ya sumbe i tshi fhela, Mudzimu o vha a tshi ḓo vhea muvhusi muswa uri a mu imelele—zwino o vha a tshi ḓo vhea muthu ane a vha ṱaḓulu. Ndi musi we vhuṅwe ha vhuporofita he ra vhala ngaho kha Daniele ha vha vhu tshi ḓo ḓadzea ngawo. Nga zwenezwo, mbudziso ya ndeme ndi ine ya ri: Miṅwaha ya sumbe yo fhela lini? Arali ra nga kona u fhindula yeneyo mbudziso, ri ḓo kona u ḓivha uri Muvhuso wa Mudzimu wo thoma u vhusa lini.
Jon: Ndi khou ni pfa zwino. I ri ni ndi humbulele—miṅwaha ya sumbe yo fhela nga 1914?
Cameron: Ee! No rwa nṱha ha ngoma.
Jon: Fhedzi zwenezwo ri zwi ḓivha hani?
Cameron: Musi e vhuḓinḓani hawe kha ḽifhasi, Yesu o amba uri miṅwaha ya sumbe a i athu fhela. * Zwi amba uri yo vha i tshifhinga tshilapfu vhukuma. Yeneyo miṅwaha ya sumbe yo thoma miṅwaha ya maḓana musi Yesu a sa athu ḓa kha ḽifhasi, nahone ya bvela phanḓa lwa tshifhinga musi o no humela ṱaḓulu. Ni humbule uri zwine vhuporofita ha Daniele ha zwi amba zwo vha zwi sa athu pfesesea u swika hu tshi ḓo “vhuya ha ḓa vhufhelo.” * Zwi takadzaho ndi uri ho pfeseswa mafheleloni a vho-1800, u bva tshee vhagudi vha Bivhili vha vha vhe na dzangalelo kha honoho vhuporofita na u vhu ṱolisisa nga vhuronwane. Vho thoma u pfesesa uri miṅwaha ya sumbe i ḓo fhela nga ṅwaha wa 1914. Nahone zwiitea zwihulwane zwa shango zwe zwa itea u bva tsheetsho zwo khwaṱhisedza uri 1914 wo vha u wone ṅwaha we Muvhuso wa Mudzimu wa thoma ngawo u vhusa ṱaḓulu. Wo vha ṅwaha we ḽino shango ḽa thoma ngawo u vha maḓuvhani a vhufhelo. Ndi a zwi ḓivha uri ndi khou ni vhudza mafhungo manzhi ane na fanela u humbula nga hao . . .
Jon: Ee! Ndi ḓo dovha nda vhala enea mafhungo u itela uri ndi kone u a pfesesa zwavhuḓi.
Cameron: Ni songo vhilaela. Na nṋe zwo ndzhiela tshifhinga uri ndi pfesese honovhu vhuporofita na u ḓadzea haho. Ndi fulufhela uri nyambedzano yashu yo ita uri ni kone u zwi vhona uri zwine Ṱhanzi dza Yehova vha zwi tenda nga ha Muvhuso zwi bva Bivhilini.
Jon: Ndi ngoho. Zwi a ntakadza vhukuma u ḓivha uri lutendo lwa vhoiwe lwo thewa Bivhilini.
Cameron: Na nṋe ndi a kona u vhona uri na inwi ni ṱoḓa u vha nga yeneyo nḓila. Samusi ndo zwi amba, enea mafhungo ni nga si a pfesese nga ḓuvha ḽithihi. Khamusi ni kha ḓi vha na dziṅwe mbudziso. Sa tsumbo, ro zwi vhona uri miṅwaha ya sumbe i tshimbidzana na Muvhuso wa Mudzimu nahone yo thoma nga 607 B.C.E. Fhedzi ri zwi ḓivha hani zwa vhukuma uri yeneyi miṅwaha ya sumbe yo guma nga 1914? *
Jon: Ee! Ndi khou ḓivhudzisa zwenezwo.
Cameron: Bivhili i ri thusa u kona u ḓivha vhulapfu ha miṅwaha ya sumbe. Naa ni nga takalela u ṱolisisa tshenetshi tshiṱoho tshifhingani tshi ḓaho ndi tshi vhuya? *
Jon: Ndi nga zwi takalela vhukuma.
Naa hu na thero i bvaho Bivhilini ine ya ni vhilaedzisa? Naa ni ṱoḓa u ḓivha nga ha zwiṅwe zwine Ṱhanzi dza Yehova dza zwi tenda kana maṅwe maitele adzo a vhurereli? Arali zwo ralo, ni songo timatima u vhudzisa muṅwe wa Ṱhanzi dza Yehova. U ḓo takalela u haseledza na inwi eneo mafhungo.
^ par. 5 Ṱhanzi dza Yehova dzi anzela u vha na mbekanyamushumo ya pfunzo dza Bivhili dza mahala na vhathu.
^ par. 21 Sedzani ndima 9 ya bugu Bivhili I Funza Mini Zwa Vhukuma? yo gandiswaho nga Ṱhanzi Dza Yehova.
^ par. 27 “Zwifhinga zwa sumbe” u ya nga New World Translation of the Holy Scriptures.
^ par. 63 Kha honovhu vhuporofita vhune ha amba nga ha vhufhelo, Yesu o ri: “Yerusalema [une wa imela vhuvhusi ha Mudzimu] u ḓo kandekanywa nga dzitshaka, u swikela zwifhinga zwo vhewaho zwa dzitshaka zwi tshi ḓadzea.” (Luka 21:24) Nga zwenezwo, vhuvhusi ha Mudzimu ho vha vhu tshee ho thithiswa u swika misini ya Yesu nahone ha bvela phanḓa u swika maḓuvhani a vhufhelo.
^ par. 67 Sedzani ṱhumetshedzo “1914—Ṅwaha wa Ndeme kha Vhuporofita ha Bivhili” kha bugu Bivhili I Funza Mini Zwa Vhukuma?
^ par. 69 Thero i tevhelaho i ḓo ṱolisisa ndimana dza Bivhili dzine dza sumbedza vhulapfu ha miṅwaha ya sumbe.


text:
Shumelani Yehova Mudzimu A Re Na Mbofholowo
“Hune ha vha na muya mukhethwa wa Yehova hu na mbofholowo.” —2 VHAKOR. 3:17.
NYIMBO: 11, 137
1, 2. (a) Ndi ngani vhathu vha misini ya Paulo vho vha vha tshi dzula vha tshi amba nga ha vhupuli na mbofholowo? (b) Paulo o livhisa vhathu kha nnyi uri vha wane mbofholowo ya vhukuma?
VHAKRISTE vha u thoma vho vha vha tshi dzula Muvhusoni wa Roma he vhathu vha vha vha tshi ḓirwa khana nga milayo, nḓila ine ha haṱulwa ngayo na mbofholowo ye vha vha vhe nayo. Naho zwo ralo, wonoyo Muvhuso wo vha u na maanḓa ngauri wo vha wo ḓitika nga phuli dze dza vha dzi tshi ita mishumo i konḓaho. Nga tshiṅwe tshifhinga, kha vhathu vhe vha vha vha tshi dzula henefho ho vha hu na phuli dza phesenthe dzi ṱoḓaho u vha 30. A zwi timatimisi uri vhathu vhanzhi u katela na Vhakriste vho vha vha tshi dzula vha tshi amba nga ha vhupuli na mbofholowo.
2 Muapostola Paulo o amba zwinzhi nga ha mbofholowo kha marifhi e a a ṅwala. Naho zwo ralo, o vha a sa khou lingedza u tandulula thaidzo dza shango samusi vhathu vhanzhi nga tshenetsho tshifhinga vho vha vha tshi ṱoḓa u ita nga u ralo. Nṱhani ha u ṱoḓa mbofholowo kha muvhuso kana madzangano a vhathu, Paulo na Vhakriste ngae vho shuma vhukuma u thusa vhaṅwe uri vha gude mafhungo maḓifha a Muvhuso wa Mudzimu na nḓila ine tshirengululi tsha Yesu Kristo tsha vha tsha ndeme ngayo. Paulo o livhisa vhatendi ngae kha Muṋei wa mbofholowo ya vhukuma. Sa tsumbo, kha vhurifhi hawe ha vhuvhili he a vhu ṅwalela Vhakriste vha Korinta, o ri: “Yehova ndi Muya; hune ha vha na muya mukhethwa wa Yehova hu na mbofholowo.”—2 Vhakor. 3:17.
3, 4. (a) Ndi mini zwe zwa ita uri Paulo a ambe maipfi a re kha 2 Vhakorinta 3:17? (b) Ri fanela u ita mini uri ri ḓiphine nga mbofholowo i bvaho ha Yehova?
3 Mathomoni a vhurifhi he Paulo a vhu ṅwalela Vhakorinta, o amba nga ha vhugala he Mushe a vha e naho musi a tshi tsa Thavhani ya Sinai a tshi khou bva u amba na muruṅwa wa Yehova. Musi vhathu vha tshi vhona Mushe, vho dzhenwa nga nyofho nahone Mushe a ḓithivha tshifhaṱuwo nga labi. (Ek. 34:29, 30, 33; 2 Vhakor. 3:7, 13) Paulo o ri: “Musi muthu a tshi rembulutshela kha Yehova, labi ḽi a fukulwa.” (2 Vhakor. 3:16) Zwe Paulo a zwi amba zwi amba mini?
4 Samusi ro zwi guda kha thero yo fhiraho, Yehova ane a vha Musiki wa zwithu zwoṱhe, ndi ene fhedzi ane a vha na mbofholowo yo fhelelaho na i si na mikano. Zwi a pfala uri hune ha vha na Yehova na “hune ha vha na muya mukhethwa wa Yehova” hu na mbofholowo. Naho zwo ralo, uri ri ḓiphine na u vhuyelwa nga yeneyo mbofholowo, ri fanela u “rembulutshela kha Yehova,” zwine zwa amba u vha na vhushaka ha tsini nae. Musi Vhaisiraele vhe sogani, vho vha vha sa dzhii zwithu nga nḓila ine Yehova a zwi dzhia ngayo. Mihumbulo yavho yo vha i tshi nga yo thivhiwa nga labi nahone mbilu dzavho dzo vha dzo rindila. Vho vha vho livhisa ṱhogomelo fhedzi kha mbofholowo ye vha vha vhe nayo musi vhe Egipita ya u fusha nyemulo dzavho.—Vhaheb. 3:8-10.
5. (a) Ndi mbofholowo ya mufuda-ḓe ine ya ḓiswa nga muya mukhethwa wa Mudzimu? (b) Ri zwi ḓivha hani uri u vha phuli a zwi ri thivheli u wana mbofholowo ye ra ṋewa nga Yehova? (c) Ndi mbudziso dzifhio dzine ra fanela u dzi fhindula?
5 Mbofholowo ine ya wanala kha muya mukhethwa i fhira mbofholowo ine ya waniwa nga u vha phuli. Muya mukhethwa u ri vhofholola kha zwithu zwine vhathu vha nga si kone u ri vhofholola khazwo. U ri vhofholola kha u vha phuli dza tshivhi na lufu u katela na u vha phuli dza vhurereli ha mazwifhi na mikhuvha yaho. (Vharoma 6:23; 8:2) Yeneyo ndi mbofholowo i sa vhambedzwi na tshithu! Muthu a nga ḓiphina nga u vha na yeneyo mbofholowo naho o valelwa dzhele kana e phuli. (Gen. 39:20-23)Zwenezwi zwo itea kha Wahashu ane a pfi Nancy Yuen na Wahashu Harold King. Vhenevho vhahashu vho ḓiphina nga yeneyo mbofholowo naho vho valelwa dzhele lwa miṅwaha minzhi nga nṱhani ha u imelela zwine vha zwi tenda. Ni nga ṱalela musi vha tshi khou anetshela tshenzhelo dzavho kha JW Broadcasting. (Sedzani kha tshiṱoho INTERVIEWS AND EXPERIENCES > ENDURING TRIALS.) Kha ri wane phindulo dza mbudziso mbili dzi tevhelaho. Ri nga sumbedza hani uri ri dzhiela nṱha mbofholowo yashu? Nahone ri nga shumisa hani mbofholowo yashu nga vhuṱali?
U DZHIELA NṰHA MBOFHOLOWO YE RE ṊEWA NGA MUDZIMU
6. Vhaisiraele vho sumbedza hani u sa dzhiela nṱha mbofholowo ye vha ṋewa nga Yehova?
6 Musi ri tshi ṱhogomela nḓila ine tshifhiwa tshe ra ṋewa tsha vha tsha ndeme ngayo, zwi ita uri ri livhuwe muthu we a ri ṋea tshone. Vhaisiraele a vho ngo dzhiela nṱha mbofholowo ye Yehova a vha ṋea yone musi a tshi vha vhofholola vhupulini ngei Egipita. Hu sa athu u fhela miṅwedzi i si gathi vho vhofhololwa, vho thoma u humbula zwiḽiwa zwe vha vha vha tshi zwi ḽa ngei Egipita nahone vha gungulela Yehova vha tshi ṱoḓa u humela murahu. Vho ita uri ‘khovhe, khukhamba, mabvani, nyala na gaḽiki’ zwi vhe zwa ndeme u fhira mbofholowo ye Yehova Mudzimu wa ngoho a vha ṋea yone ya u mu gwadamela. Ndi ngazwo Yehova o sinyutshela vhathu vhawe. (Num. 11:5, 6, 10; 14:3, 4) Ndi ngudo ya ndeme vhukuma kha riṋe!
7. Paulo o tshila hani u tendelana na nyeletshedzo yawe i re kha 2 Vhakorinta 6:1, nahone ri nga mu edzisa hani?
7 Muapostola Paulo o ṱuṱuwedza Vhakriste vhoṱhe uri vha dzhiele nṱha mbofholowo ye Yehova a ri ṋea yone a tshi shumisa Murwa wawe Yesu Kristo. (Vhalani 2 Vhakorinta 6:1.) Humbulani uri Paulo o vha a songo fhelela, e phuli ya tshivhi na lufu nahone zwenezwo zwo mu pfisa vhuṱungu. Fhedzi o amba zwi tevhelaho o takala, a ri: “Ndi livhuha Mudzimu nge a shumisa Yesu Kristo Murena washu!” Ndi ngani? O vhudza Vhakriste ngae a ri: “Ngauri mulayo wa wonoyo muya une wa ṋea vhutshilo nga u vha na vhuthihi na Kristo Yesu wo ni vhofholola kha mulayo wa tshivhi na lufu.” (Vharoma 7:24, 25; 8:2) Na riṋe ri nga tevhela tsumbo ya Paulo nga u sa vhuya ra dzhiela fhasi uri Yehova o ri vhofholola kha tshivhi na lufu. Nga nṱhani ha tshirengululi, ri nga kona u shumela Mudzimu washu ri na luvalo lwo kunaho na u ita nga u ralo ro takala.—Ps. 40:8.
8, 9. (a) Ndi tsivhudzo ifhio ye muapostola Petro a i ṋea nga ha u shumisa mbofholowo yashu? (b) Muthu a nga shumisa hani mbofholowo yawe nga nḓila i si yavhuḓi?
8 Zwiṅwe hafhu, ri nga dovha ra sumbedza uri ri dzhiela nṱha mbofholowo yashu yo khetheaho nga u iledza u i shumisa luvhi. Muapostola Petro o ri tsivhudza uri a ro ngo fanela u shumisa mbofholowo yashu sa tshithu tsha u ḓidzumba uri ri ite vhukhakhi. (Vhalani 1 Petro 2:16.) Naa yeneyo tsivhudzo a i ni humbudzi nga ha zwe zwa itea kha Vhaisiraele musi vhe sogani? Na ṋamusi ri ṱoḓa yeneyo tsivhudzo, khamusi u fhira naho hu lini. Sathane na shango ḽawe vha ita zwithu zwine zwa vhonala zwi tshi kunga, zwithu zwi ngaho zwiambaro, zwiḽiwa na vhuḓimvumvusi. Kanzhi vhakunguwedzi vho ṱalifhaho vha shumisa vhathu vho nakaho u itela u ri kunga uri ri renge zwithu zwine ri si zwi ṱoḓe. Zwo leluwa vhukuma u wela kha zwenezwo zwikwekwe na u shumisa luvhi mbofholowo yashu!
9 Nyeletshedzo ya Petro i dovha ya vha ya ndeme musi ri tshi dzhia phetho dza ndeme vhutshiloni, dzi ngaho pfunzo, mushumo kana buḓo ḽine ra ḓo ḽi dzhia. Sa tsumbo, ṋamusi vhaswa vha a pfa vhe na mutsiko wa uri vha shume nga maanḓa u itela uri vha ṱanganedzwe kha yunivesithi dza vhuimo ha nṱha. Vhathu vhanzhi vha vha ṱuṱuwedza uri vha tende uri u vha na pfunzo dza nṱha zwi vha vulela zwibuli zwa u wana mishumo i holelaho vhukuma na ya vhuimo ha nṱha. Vhenevho vhathu vha nga vha sumbedza mafhungo ane a ita uri zwi vhonale u nga vhane vha ṱhaphudza pfunzo dzavho yunivesithi vha hola tshelede nnzhi u fhira vhe vha si ye yunivesithi. Vhaswa vhanzhi vha nga wana zwenezwi zwi tshi kunga samusi vha tshi fanela u dzhia phetho dzine dza kwama vhutshilo havho hoṱhe. Ndi mini zwine vhenevho vhaswa na vhabebi vhavho vha fanela u zwi humbula?
10. Ndi mini zwine ra fanela u zwi humbula musi ri tshi shumisa mbofholowo yashu u itela u dzhia phetho ya muthu nga eṱhe?
10 Vhaṅwe vhathu vha nga humbula uri samusi enea mafhungo e phetho ya muthu nga eṱhe, vha fanela u vha na mbofholowo ya u khetha zwine vha funa, tenda luvalo lwavho lu tshi vha tendela. Khamusi vha humbula zwe Paulo a zwi vhudza Vhakriste vha Korinta nga ha zwiḽiwa musi a tshi ri: “Ndi ngani u vha hanga na mbofholowo hu tshi fanela u haṱulwa nga luvalo lwa muṅwe?” (1 Vhakor. 10:29) Naho ri na mbofholowo ya u ḓidzhiela phetho musi zwi tshi ḓa kha pfunzo na buḓo ḽine ra ḓo ḽi dzhia, ri fanela u humbula uri mbofholowo yashu i na mikano nahone phetho dzoṱhe dzine ra dzi dzhia dzi na masiandoitwa. Ndi ngazwo Paulo o thoma nga u amba uri: “Zwithu zwoṱhe zwo tendelwa; fhedzi a si zwithu zwoṱhe zwi vhuyedzaho. Zwithu zwoṱhe zwo tendelwa nga mulayo; fhedzi a si zwithu zwoṱhe zwine zwa fhaṱa.” (1 Vhakor. 10:23) Zwenezwo zwi ri thusa u vhona uri naho ri na mbofholowo ya u ḓidzhiela phetho kha mafhungo a muthu nga eṱhe, zwine ra zwi ṱoḓa a si zwone zwa ndeme u fhira zwithu zwoṱhe.
U SHUMISA MBOFHOLOWO YASHU NGA VHUṰALI U ITELA U SHUMELA MUDZIMU
11. Ndi ngani ro vhofhololwa?
11 Petro o ri tsivhudza nga ha u shumisa luvhi mbofholowo yashu. O dovha a ri ṱuṱuwedza uri ri shumise mbofholowo yashu sa “vhalanda vha Mudzimu.” Nga zwenezwo, tshipikwa tshihulwane tsha uri Yehova a ri vhofholole kha tshivhi na lufu a tshi shumisa Yesu ho vha hu uri ri tshile sa “vhalanda vha Mudzimu” vho ḓiṋekedzelaho.
12. Noaxe na muṱa wawe vho ri vhetshela tsumbo ifhio?
12 Nḓila ya khwinesa ine ra nga ḓitsireledza ngayo uri ri si shumise luvhi mbofholowo yashu na u vha phuli dza u funesa zwithu zwa ḽino shango ndi nga u livhisa ṱhogomelo kha u shumela Mudzimu nga vhuḓalo. (Vhagal. 5:16) Ṱhogomelani tsumbo ya Noaxe na muṱa wawe. Vho vha vha tshi tshila shangoni ḽo ḓalaho vhuvemu na vhuḓifari vhu si havhuḓi. Naho zwo ralo, a vho ngo ḓifara nga nḓila ye vhathu vha henefho vha vha vha tshi ḓifara ngayo. Vho zwi konisa hani zwenezwo? Vho khetha u dzula vho farakanea kha mishumo yoṱhe ye Yehova a vha ṋea yone—u fhaṱa gungwa, u vhulunga zwiḽiwa zwe zwa vha zwi tshi ḓo ḽiwa nga vhone vhaṋe na zwipuka na u tsivhudza vhaṅwe nga ha Maḓi Mahulu. Bivhili i ri: “Noaxe a ita zwoṱhe zwe Mudzimu a mu laya, a tevhedza he a laiwa ngaho.” (Gen. 6:22) Ho vha na mvelelo dzifhio? Noaxe na muṱa wawe vho ponyoka musi ḽeneḽo shango ḽi tshi fheliswa.—Vhaheb. 11:7.
13. Mudzimu o ri laedza uri ri ite mini?
13 Mudzimu o ri laedza uri ri ite mini ṋamusi? Samusi ri vhafunziwa vha Yesu ri a ḓivha zwavhuḓi uri Mudzimu o ri ṋea ndaela ya u huwelela. (Vhalani Luka 4:18, 19.) Ṋamusi vhathu vhanzhi vha tshe vho swingiswa nga mudzimu wa ano maitele nahone vha phuli dza vhurereli, ekonomi na tshitshavha. (2 Vhakor. 4:4) Ndi ndugelo u edzisa tsumbo ya Yesu ya u thusa vhathu uri vha ḓivhe na u gwadamela Yehova Mudzimu a re na mbofholowo. (Mat. 28:19, 20) Wonoyo a si mushumo wo leluwaho nahone hu na khaedu nnzhi. Kha maṅwe mashango, vhathu a vha takaleli u ḓivha Mudzimu nahone vhaṅwe vha a sinyuwa musi ri tshi huwelela khavho. Muṅwe na muṅwe washu u fanela u ḓivhudzisa uri, ‘Naa ndi nga shumisa mbofholowo yanga u tikedza tshumelo ya Mudzimu nga vhuḓalo?’
14, 15. Vhathu vha Yehova vho khetha u ita mini? (Sedzani tshifanyiso tsha u thoma.)
14 Zwi a ṱuṱuwedza vhukuma u vhona uri vhathu vhanzhi vha a kona u vhona uri vhufhelo ha ano maitele a zwithu vhu tsini nahone vho leludza vhutshilo havho uri vha kone u shela mulenzhe tshumeloni ya tshifhinga tsho ḓalaho. (1 Vhakor. 9:19, 23) Vhaṅwe vha shuma tsimuni dza hune vha dzula hone; vhaṅwe vha pfulutshela hune ha vha na ṱhoḓea khulwane ya vhahuweleli. Mivhigo i sumbedza uri miṅwahani miṱanu yo fhiraho, vhathu vha fhiraho 250 000 vho vha vhavulanḓila vha tshifhinga tsho ḓalaho nahone zwino hu na vhavulanḓila vha fhiraho 1 100 000 shangoni ḽoṱhe. Dzenedzo ndi mvelelo dzavhuḓi vhukuma dza u shumisa mbofholowo yashu nga vhuṱali u itela u shumela Yehova!—Ps. 110:3.
15 Ndi mini zwe zwa thusa vhenevha vhahashu u shumisa mbofholowo yavho nga vhuṱali? Ṱhogomelani tsumbo ya John na Judith, vhe vha shuma mashangoni manzhi miṅwahani ya 30 yo fhiraho. Vho amba uri musi Tshikolo tsha Tshumelo ya Vhuvulanḓila tshi tshi thoma nga 1977, vhagudiswa vho ṱuṱuwedzwa uri vha pfuluwe na u ya u shuma hune ha vha na ṱhoḓea khulwane. U itela uri vha dzule vho livhisa ṱhogomelo kha tshenetsho tshipikwa, John o amba uri o tshintsha mishumo lunzhi uri a kone u tshila vhutshilo ho leluwaho. Mafheleloni musi vha tshi swika kha ḽiṅwe shango, vho ṱhogomela uri u rabela Yehova na u ḓitika ngae zwo vha thusa u kunda zwithithisi zwi ngaho u guda luṅwe luambo, u ḓowelana na mvelele na u konḓelela mutsho u si wavhuḓi. Vha ḓipfa hani nga yeneyo miṅwaha ye vha i fhedza vhe tshumeloni? John o ri: “Ndo vha ndo tou fombe kha mushumo wavhuḓisa u fhira yoṱhe ye nda vha ndi tshi i ḓivha kana ye nda vhuya nda i ita. Yehova o vha wa vhukuma kha nṋe u fana na zwine khotsi a re na lufuno a vha zwone. Zwino ndi vho pfesesa khwine zwine Yakobo 4:8 ya amba zwone: ‘Sendelani tsini ha Mudzimu, na ene u ḓo sendela tsini haṋu.’ Zwino ndi a ḓivha zwe nda vha ndi tshi zwi ṱoḓa, u tshila vhutshilo vhu fushaho.”
16. Vhathu vhanzhi vho shumisa hani mbofholowo yavho nga vhuṱali?
16 Vhaṅwe vha nga vula nḓila lwa tshifhinga tshilapfu u fana na John na Judith, fhedzi vhaṅwe zwiimo zwavho zwi vha tendela u vula nḓila lwa tshifhinganyana. Naho zwo ralo, vhanzhi vha shumisa tshibuli tsha u shuma nga u ḓifunela kha mushumo wa u fhaṱa u mona na shango ḽoṱhe. Sa tsumbo, musi hu tshi khou fhaṱiwa ofisi khulwane dza shango ḽoṱhe ngei Warwick kha ḽa New York, vhahashu vha ṱoḓaho u vha 27 000 vho ya vha thusa lwa vhege mbili, ṅwaha kana miṅwaha. Vhunzhi ha vhenevho vhahashu vho ḓidzima zwiṅwe zwithu uri vha kone u thusa henefho. Yeneyo ndi tsumbo yavhuḓi vhukuma ya u shumisa mbofholowo ye vha ṋewa nga Mudzimu u itela u hulisa na u renda Yehova Mudzimu a re na mbofholowo!
17. Vhane vha shumisa nga vhuṱali mbofholowo ye vha ṋewa nga Mudzimu vho lavhelela mini tshifhingani tshi ḓaho?
17 Ri a livhuwa vhukuma uri ri vho ḓivha Yehova nahone ri a ḓiphina nga mbofholowo ine ya ḓiswa nga u vha kha vhurabeli ha ngoho. U nga ri phetho dzine ra dzi dzhia dzi nga sumbedza uri ri dzhiela nṱha yeneyo mbofholowo. Nṱhani ha u shumisa luvhi mbofholowo yashu, kha ri i shumise u shumela Yehova nga hune ra nga kona ngaho. Arali ra ita nga u ralo, ri nga lavhelela nga maṱo matswuku u ḓiphina nga phaṱhutshedzo dze Yehova a dzi fulufhedzisa musi vhuporofita vhu tevhelaho vhu tshi ḓadzea: “Zwivhumbwa zwi ḓo vhofhololwa vhupulini ha u sina nahone zwa ṋewa vhugala ha vhana vha Mudzimu vho vhofholowaho.”—Vharoma 8:21.


text:
NGUDO 69
Gabriele U Dalela Maria
Elisabetha o vha e na muṅwe musidzana wa shaka ḽawe we a vha a tshi pfi Maria, we a vha a tshi dzula muḓini wa Nazareta kha ḽa Galilea. Maria o vha o fulufhedziswa u vhingiwa nga Yosefa wa muvhaḓi. Musi Elisabetha e na miṅwedzi ya rathi o vhifha muvhilini, muruṅwa Gabriele o bvelela kha Maria. A ri: ‘Ndi masiari, Maria. Yehova o ni fhaṱutshedza vhukuma.’ Maria a si pfesese zwe Gabriele a vha a tshi khou amba zwone. Gabriele a mu vhudza a ri: ‘Ni ḓo vhifha muvhilini na beba ṅwana wa mutukana nahone u fanela u pfi Yesu. U ḓo vhusa sa Khosi. Muvhuso wawe ndi wa lini na lini.’
Maria a ri: ‘Fhedzi a thi athu u ita zwa vhudzekani. Ndi nga vha hani na ṅwana?’ Gabriele a ri: ‘A huna tshine Yehova a si tshi kone. Muya mukhethwa u ḓo ḓa kha inwi, nahone ni ḓo vha na ṅwana wa mutukana. Elisabetha shaka ḽaṋu na ene o vhifha muvhilini.’ Ndi hone Maria a tshi ri: ‘Nṋe ndi mushumeli wa Yehova. Zwe na amba kha zwi itee kha nṋe.’
Maria a ya muḓini wa dzithavhani u dalela Elisabetha. Musi Maria a tshi mu lumelisa, Elisabetha a pfa ṅwana nga ngomu hawe a tshi tamba-tamba. O ḓala muya mukhethwa, a ri: ‘Yehova o ni fhaṱutshedza Maria. Ndi pfa ndo huliswa u dalelwa hayani hanga nga mme a Murena wanga.’ Maria a ri: ‘Ndi renda Yehova nga mbilu yanga yoṱhe.’ Maria a dzula na Elisabetha miṅwedzi miraru nahone nga murahu a vhuyelela hayani Nazareta.
Musi Yosefa a tshi pfa uri Maria o vhifha muvhilini, a ṱoḓa u litsha u mu vhinga. Fhedzi muruṅwa a bvelela khae muḽoroni a ri: ‘Ni songo ofha u mu vhinga. A huna tshe a tshinya.’ Yosefa a vhinga Maria a vha mufumakadzi wawe nahone a mu ḓisa hayani hawe.
“Zwoṱhe zwine a zwi funa u a zwi ita, hu’ ngei ṱaḓulu, hu’ fhano fhasi.”—Psalme ya 135:6


text:
Marangaphanḓa A Tshipiḓa 7
Tshino tshipiḓa tshi amba nga ha miṅwaha i ṱoḓaho u vha 80 ya nganeavhutshilo ya Khosi Saulo na Khosi Davida. Mathomoni, Saulo o vha tsha tshi ḓiṱukufhadza na u ofha Mudzimu, fhedzi nga u ṱavhanya a shanduka nahone a hana u tevhela vhulivhisi ha Yehova. Yehova a mu laṱa nahone nga u ya ha tshifhinga, a laedza Samuele uri a ḓodze Davida uri a vhe khosi i tevhelaho ya Isiraele. Saulo nge a vha na vivho o lingedza u vhulaya Davida zwifhinga zwinzhi, fhedzi Davida ho ngo ḓilifhedzela. Murwa wa Saulo, Yonathani, o vha a tshi zwi ḓivha uri Davida o khethiwa nga Yehova, nga zwenezwo a fulufhedzea kha Davida. Davida o ita zwivhi zwihulwane, fhedzi o thetshelesa musi Yehova a tshi mu kaidza. Arali ni mubebi, thusani ṅwana waṋu u vhona ndeme ya u tikedza ndugiselelo dza Yehova tshifhinga tshoṱhe.
KHA HETSHI TSHIPIḒA
NGUDO 39
Khosi Ya U Thoma Ya Isiraele
Mudzimu o ṋea Vhaisiraele vhahaṱuli uri vha vha range phanḓa, fhedzi vho ṱoḓa khosi. Samuele a ḓodza Saulo a vha khosi ya u thoma, fhedzi nga murahu Yehova a laṱa Saulo. Ndi ngani?
NGUDO 40
Davida Na Goliata
Yehova o khetha Davida u vha khosi i tevhelaho ya Isiraele nahone Davida o sumbedza uri ndi ngani zwo vha zwo tea uri hu khethiwe ene.
NGUDO 41
Davida Na Saulo
Ndi ngani muṅwe wa avha vhanna a tshi vhenga muṅwe, nahone ane a khou vhengiwa u ita mini?
NGUDO 42
Yonathani Wa Tshivhindi Na A Fulufhedzeaho
Ṅwana wa khosi o vha khonani yavhuḓi ya Davida.
NGUDO 43
Tshivhi Tsha Khosi Davida
Phetho i si yavhuḓi yo bveledza khakhathi nnzhi.


text:
Ndi Zwifhio Zwine Zwa Funwa Nga Mudzimu?
Mudzimu u ṱoḓa uri ri tshile nga mulalo na dakalo nga hu sa fheli paradisoni kha ḽifhasi!
Naho zwo ralo, ni nga ḓivhudzisa uri: ‘Zwenezwo zwi nga konadzea hani?’ Bivhili i amba uri Muvhuso wa Mudzimu u ḓo ita uri zwi konadzee, nahone Mudzimu u ṱoḓa uri vhathu vhoṱhe vha gude nga ha wonoyo Muvhuso na ndivho yawe nga ha riṋe.—Psalme ya 37:11, 29; Yesaya 9:6.
Mudzimu u ṱoḓa uri ri vhuyelwe.
U fana na khotsi ane a tamela vhana vhawe zwivhuya, Khotsi ashu wa ṱaḓulu u tama uri ri ḓiphine nga dakalo nga hu sa fheli. (Yesaya 48:17, 18) O fulufhedzisa uri “ane a ita zwiné Khotsi a zwi funa u ḓi dzula e hone na lini na lini.”—1 Yohane 2:17.
Mudzimu u ṱoḓa uri ri tshimbile nḓilani dzawe.
Bivhili i amba uri Musiki washu u ṱoḓa u ‘ri funza nḓila dzawe’ u itela uri ri “tshimbile kha gondo ḽawe.” (Yesaya 2:2, 3) O dzudzanya vhathu “vha dzina ḽawe” uri vha vhudze vhaṅwe nga ha zwine a zwi funa ḽifhasini ḽoṱhe.—Mishumo 15:14.
Mudzimu u ṱoḓa uri ri mu gwadamele nga vhuthihi.
Vhurabeli ho kunaho ha Yehova vhu ṱanganya vhathu nga lufuno lwa vhukuma nṱhani ha u vha fhambanya. (Yohane 13:35) Ndi vhafhio ṋamusi vhane vha khou funza vhanna na vhafumakadzi fhethu hoṱhe uri vha shumele Mudzimu nga vhuthihi? Ri ni humbela uri ni wane phindulo nga u vhala yeneyi bugwana.


text:
THERO I GUDWAHO 8
Ndi Ngani Ni Tshi Fanela U Sumbedza U Livhuwa?
“Ni vhe vhane vha livhuha.”—VHAKOL. 3:15.
LUIMBO 46 Ri A U Livhuwa, Yehova
MANWELEDZO *
1. Musamaria we Yesu a mu fhodza o sumbedza hani u livhuwa?
VHANNA vha fumi vho vha vhe kha vhuimo vhu konḓaho. Vho vha vhe na mapele nahone vha si na fulufhelo ḽa uri vha ḓo fhola. Fhedzi ḽiṅwe ḓuvha vho vhona Yesu Mufunzi Muhulu e kule. Vho vha vho pfa uri Yesu u fhodza malwadze oṱhe nahone vho vha vha tshi tenda uri na vhone u ḓo vha fhodza. Vha vhidzelela vha ri: “Yesu, Mufunzi, ri khathutshele!” Vhenevho vhanna vha fumi vho mbo ḓi fhodzwa. A zwi timatimisi uri vhoṱhe vho livhuwa vhuthu he Yesu a vha sumbedza hone. Fhedzi muṅwe wavho o ita zwi fhiraho u sokou livhuwa, o sumbedza u livhuwa * zwe Yesu a mu itela zwone. Onoyo Musamaria we a fhodzwa, o ḓipfa a tshi kombetshedzea uri a hulise Mudzimu nga “ipfi ḽihulwane.”—Luka 17:12-19.
2-3. (a) Ndi ngani ri tshi nga kundelwa u sumbedza u livhuwa? (b) Ri ḓo ṱolisisa mini kha ino thero?
2 U fana na Musamaria, na riṋe ri ṱoḓa u sumbedza u livhuwa vhane vha vha na vhuthu. Fhedzi nga zwiṅwe zwifhinga, ri nga hangwa u livhuwa kana u sumbedza vhaṅwe uri ri ḓipfa hani nga vhuthu he vha ri sumbedza hone.
3 Kha ino thero, ri ḓo ṱolisisa uri ndi ngani zwi zwa ndeme u sumbedza u livhuwa nga zwine ra zwi amba na zwine ra zwi ita. Ri ḓo guda kha tsumbo dza vhaṅwe vhathu vha re Bivhilini vhe vha sumbedza u livhuwa na vhe vha si sumbedze u livhuwa. Nga murahu, ri ḓo ṱolisisa nḓila dzine ra nga sumbedza ngadzo u livhuwa.
NDI NGANI RI TSHI FANELA U SUMBEDZA U LIVHUWA?
4-5. Ndi ngani ri tshi fanela u livhuwa?
4 Yehova o ri vhetshela tsumbo ya u sumbedza u livhuwa. Iṅwe nḓila ine a zwi ita ngayo ndi nga u lambedza vhane vha mu takadza. (2 Sam. 22:21; Ps. 13:6; Mat. 10:40, 41) Nahone Maṅwalo a ri ṱuṱuwedza uri ri vhe “vha edzisaho Mudzimu, sa vhana vha funwaho.” (Vhaef. 5:1) Tshiitisi tshihulwane tshine tsha fanela u ita uri ri sumbedze u livhuwa ndi nga uri ri ṱoḓa u edzisa Yehova.
5 Ṱhogomelani tshiṅwe tshiitisi tshine tsha ita uri ri ṱoḓe u livhuwa vhaṅwe. U livhuwa zwi fana na zwiḽiwa zwavhuḓi—zwi a ḓifha musi ri tshi ḽa na vhaṅwe. Ri a takala musi ri tshi livhuwiwa. Musi ri tshi livhuwa, ri ita uri vhaṅwe vha takale. Muthu ane ra mu livhuwa u a zwi ḓivha uri vhuḓidini he a vhu ita u itela uri thusa kana uri ṋea tshithu tshe ra vha ri tshi tshi ṱoḓa, zwo ri thusa vhukuma. Nga nṱhani ha zwenezwo, vhushaka hashu na onoyo muthu vhu a khwaṱha.
6. Maipfi a ndivhuwo na maapula o itwaho nga musuku a fana hani?
6 U livhuwa hashu zwi a dzhielwa nṱha vhukuma. Bivhili i ri: “Ipfi ḽo teaho nga tshifhinga tsho teaho ḽi nga maapula a musuku o vhewa kha mudzio wa siliva.” (Mir. 25:11, Bivhili Khethwa) Humbulani nga ha nḓila ye apula ḽo itwaho nga musuku ḽo vheiwaho kha mudzio wa siliva ḽa naka ngayo! Nahone ndi ḽa thengo khulu! No vha ni tshi nga ḓipfa hani arali no ṋewa tshenetsho tshifhiwa? Nga zwenezwo, na maipfi ane ra amba a u livhuwa a nga dzhielwa nṱha. Ṱhogomelani heyi mbuno: Apula ḽo itwaho nga musuku ḽi nga fhedza tshifhinga tshilapfu. Nga hu fanaho, muthu ane ra mu livhuwa a nga zwi humbula na u zwi dzhiela nṱha vhutshilo hawe hoṱhe.
VHO SUMBEDZA U LIVHUWA
7. Kha Psalme ya 27:4, Davida o sumbedza hani u livhuwa nahone vhaṅwe vhaṅwali vha dzipsalme vho zwi sumbedza hani?
7 Vhunzhi ha vhashumeli vha Mudzimu vha tshifhingani tsho fhiraho vho sumbedza u livhuwa. Muṅwe wavho o vha e Davida. (Vhalani Psalme ya 27:4.) O vha a tshi dzhiela nṱha vhurabeli ho kunaho nahone o vha a tshi zwi sumbedza nga nyito. O ṋeela nga zwithu zwinzhi zwi vhonalaho u itela uri hu fhaṱwe thembele. Vhaḓuhulu vha Asafu vho sumbedza u livhuwa nga u ṅwala dzipsalme kana nyimbo dza u renda. Kha luṅwe luimbo, vho livhuwa Mudzimu na u amba uri vha takalela “mishumo ya Yehova i mangadzaho.” (Ps. 75:1, NW) Zwi tou vha khagala uri Davida na vhaḓuhulu vha Asafu vho vha vha tshi khou ṱoḓa u sumbedza Yehova nḓila ine vha dzhiela ngayo nṱha phaṱhutshedzo dze a vha ṋea dzone. Naa ni nga humbula nga ha nḓila dzine na nga edzisa ngadzo vhenevho vhaṅwali vha dzipsalme?
8-9. Muapostola Paulo o sumbedza hani uri u livhuwa vhahawe, nahone a zwi timatimisi uri ho vha na mvelelo dzifhio?
8 Muapostola Paulo o vha a tshi dzhiela nṱha vhahawe nahone zwenezwo o zwi sumbedza nga nḓila ye a vha a tshi amba nga havho. Musi a tshi rabela e eṱhe o vha a tshi vha livhuwa. O dovha a sumbedza u vha livhuwa nga zwe a vha ṅwalela zwone. Paulo o bula vhahawe vha 27 nga madzina kha ndimana dza 15 dza u thoma dza Vharoma ndima ya 16. Paulo o humbula uri Prisika na Akwila vho “vhea vhutshilo havho khomboni” vha tshi itela ene nahone a amba uri Foivhe o “thusa vhathu vhanzhi” u katela nae. O khoḓa vhenevho vha hawe vhe vha vha vha tshi shuma nga maanḓa.—Vharoma 16:1-15.
9 Paulo o vha a tshi zwi ḓivha uri vhahawe a vho ngo fhelela, fhedzi musi a tshi phetha luṅwalo lwe a vha a tshi khou lu ṅwalela Vharoma, o khetha u livhisa ṱhogomelo kha pfaneleo dzavhuḓi dzine vha vha nadzo. Humbulani uri vha nga vha vho ṱuṱuwedzea hani musi vha tshi vhalelwa honoho vhurifhi tshivhidzoni! A zwi timatimisi uri zwenezwo zwo ita uri vha vhe na vhuṱama ho khwaṱhaho na Paulo. Naa ni a livhuwa tshifhinga tshoṱhe zwithu zwavhuḓi zwine vhathu vha tshivhidzoni tshaṋu vha zwi amba na u zwi ita?
10. Ri nga guda mini kha nḓila ye Yesu a livhuwa ngayo vhatevheli vhawe?
10 Kha milaedza ye Yesu a i rumela zwivhidzo zwa ngei Asia Minor, o livhuwa mushumo we vhatevheli vhawe vha u ita. Sa tsumbo, o thoma mulaedza wawe kha tshivhidzo tsha Thiathira nga u ri: “Ndi a ḓivha mishumo yau, na lufuno lwau, lutendo lwau, vhuḓinḓa hau, na u konḓelela hau, uri mishumo yau ya zwino i fhira ya u thomani.” (Nzumb. 2:19) Yesu ho ngo amba fhedzi nga ha mushumo wo engedzeaho we vha vha vha tshi khou ita, fhedzi o dovha a khoḓa pfaneleo dze dza vha ṱuṱuwedza uri vha ite mishumo yavhuḓi. Naho Yesu o vha a tshi khou ṱoḓa u kaidza vhaṅwe vhathu vha ngei Thiathira, o thoma na u phetha mulaedza wawe nga u vha ṱuṱuwedza. (Nzumb. 2:25-28) Humbulani nga ha maanḓa ane Yesu a vha nao sa ṱhoho ya zwivhidzo. A zwi ṱoḓei uri a livhuwe mushumo une ra mu itela wone. Fhedzi u a ri livhuwa. Ndi tsumbo yavhuḓi lungafhani ye a i vhetshela vhahulwane vha tshivhidzo!
A VHO NGO SUMBEDZA U LIVHUWA
11. Esau o vha e na mavhonele afhio nga ha zwithu zwikhethwa samusi zwo sumbedzwa kha Vhaheberu 12:16?
11 Zwi ṱungufhadzaho ndi uri vhaṅwe vhabvumbedzwa vha re Bivhilini a vho ngo livhuwa. Sa tsumbo, Esau ho ngo livhuwa zwithu zwikhethwa naho o aluswa nga vhabebi vhe vha vha vha tshi funa na u ṱhonifha Yehova. (Vhalani Vhaheberu 12:16.) U sa livhuwa hawe zwo vhonala hani? Esau o rengisela murathu wawe Yakobo vhutanzhe u itela u wana zwiḽiwa. (Gen. 25:30-34) Nga murahu, Esau o ḓisola nga phetho ye a vha o i dzhia. Fhedzi ho ngo dzhiela nṱha zwithu zwe a vha e nazwo, nga zwenezwo, o vha a si na tshiitisi tsha u gungula musi a songo fhaṱutshedzwa sa tanzhe.
12-13. Vhaisiraele vho sumbedza hani u sa livhuwa, nahone ho vha mvelelo ifhio?
12 Vhaisiraele vho vha vhe na zwiitisi zwinzhi zwa u livhuwa. Yehova o vha vhofhololwa vhupulini musi a tshi rwa Vhaegipita nga Ṱhamu dza Fumi. Mudzimu o vha tsireledza kha khombo nga u fhelisa mmbi yoṱhe ya Vhaegipita Lwanzheni Lutswuku. Vhaisiraele vho livhuwa lwe vha imbela Yehova luimbo lwa gundo lwa u mu renda. Fhedzi naa vho dzula vha tshi livhuwa?
13 Vhaisiraele vho ṱavhanya vha hangwa zwithu zwoṱhe zwavhuḓi zwe Yehova a vha itela zwone musi vha tshi ṱangana na khaedu ntswa. Vho mbo ḓi thoma u sa livhuwa. (Ps. 106:7) Nga nḓila-ḓe? “Tshivhidzo tshoṱhe tsho gungulela Mushe na Aroni,” fhedzi ngoho ndi ya uri vho vha vha tshi khou gungulela Yehova. (Ek. 16:2, 8) Yehova ho ngo takadzwa nga u sa livhuwa he vhathu vhawe vha hu sumbedza. Nga murahu, o amba hu tshee nga phanḓa uri lushaka lwoṱhe lwa Isiraele lu ḓo fheliswa sogani nga nnḓa ha Yoshua na Kalebe. (Num. 14:22-24; 26:65) Kha ri vhone nḓila ine ra nga iledza ngayo u tevhela dzenedzi tsumbo dzi si dzavhuḓi na u tevhela tsumbo dzavhuḓi.
SUMBEDZANI U LIVHUWA ṊAMUSI
14-15. (a) Vhavhingani vha nga sumbedza hani uri vha a livhuwana? (b) Vhabebi vha nga gudisa hani vhana vhavho uri vha sumbedze u livhuwa?
14 Muṱani. Muṱa woṱhe u a vhuyelwa musi muraḓo muṅwe na muṅwe u tshi sumbedza u livhuwa. Vhavhingani vha a vha na vhushaka ha tsini musi vha tshi sumbedzana u livhuwa. Zwi dovha zwa vha lelutshela uri vha hangwelane. Munna ane a livhuwa mufumakadzi wawe, ha ṱhogomeli fhedzi zwithu zwavhuḓi zwine a zwi amba na u zwi ita, fhedzi u dovha a “ima a mu khoḓa.” (Mir. 31:10, 28) Nahone mufumakadzi o ṱalifhaho u vhudza munna wawe zwine a zwi dzhiela nṱha nga hae.
15 Vhabebi, ni nga gudisa hani vhana vhaṋu uri vha sumbedze u livhuwa? Humbulani uri vhana vhaṋu vha ḓo edzisa zwine na zwi amba na u zwi ita. Nga zwenezwo, vhetshelani vhana vhaṋu tsumbo yavhuḓi nga u amba uri ndo livhuwa musi vhana vhaṋu vho ni itela zwiṅwe zwithu. Zwiṅwe hafhu, gudisani vhana vhaṋu uri vha livhuwe musi vhaṅwe vha tshi vha itela zwithu. Thusani vhana vhaṋu uri vha pfesese uri u livhuwa zwi bva mbiluni na uri maipfi avho a nga kwama vhaṅwe nga nḓila yavhuḓi. Sa tsumbo muṅwe mufumakadzi ane kha ḓi vha muswa ane a pfi Clary o ri: “Musi mme anga vha na miṅwaha ya 32, vho tea u alusa vhana vhararu vhe vhoṱhe. Musi ndi tshi vha na miṅwaha ya 32, ndo humbula nga ha nḓila ye zwa vha zwi tshi nga vha zwo vha konḓela ngayo kha yeneyo miṅwaha. Nga zwenezwo, ndo vha livhuwa nge vha ḓidzima zwithu zwoṱhe u itela u alusa nṋe na khaladzi dzanga. A si kale vho mmbudza uri zwe nda vha vhudza ndi zwa ndeme khavho, kanzhi vha humbula nga hazwo nahone zwi ita uri vha ḓipfe vho takala.”
16. Ṋeani tsumbo ya nḓila ine u livhuwa zwa nga ṱuṱuwedza ngayo vhaṅwe.
16 Tshivhidzoni. Vhahashu vha a ṱutuwedzea musi ri tshi vha livhuwa. Sa tsumbo, muhulwane wa tshivhidzo ane a pfi Jorge ane a vha na miṅwaha ya 28, o thoma u lwala vhukuma. O fhedza ṅwedzi a sa koni u ya miṱanganoni. Na musi o no humela miṱanganoni, o vha a sa koni u ita zwiṅwe zwipiḓa kha mbekanyamushumo. Jorge o ri: “Ndo ḓipfa ndi si tshithu nga nṱhani ha zwe nda vha ndi sa koni u zwi ita na u sa kona u hwala vhuṅwe vhuḓifhinduleli tshivhidzoni. Fhedzi nga murahu ha muṅwe muṱangano, muṅwe wahashu wa tshinnani o ri: ‘Ndi khou ṱoḓa u ni livhuwa nga tsumbo yavhuḓi ye na i vhetshela muṱa wanga. Ro ḓiphina vhukuma nga nyambo dze na dzi ṋea miṅwahani yo fhiraho. Dzo ri thusa uri ri vhe na lutendo lwo khwaṱhaho.’ Ndo kwamea lwe nda thoma u lila. Zwe a zwi amba zwo nkhuthadza.”
17. U ya nga Vhakolosa 3:15, ri nga sumbedza hani Yehova uri ri livhuwa mafunda awe?
17 Mudzimu washu wa mafunda. Yehova o ri ṋea zwithu zwinzhi zwine zwa ri thusa uri ri vhe na vhushaka ho khwaṱhaho nae. Sa tsumbo, miṱanganoni yashu, kha magazini dzashu na kha website dzashu, ri wana ndaela dzine dza ri thusa. Naa no no vhuya na thetshelesa nyambo, u vhala khandiso kana u ṱalela broadcast nahone na ri, ‘Zwenezwi ndi zwe nda vha ndi tshi khou zwi ṱoḓa’? Ri nga sumbedza hani uri ri livhuwa Yehova? (Vhalani Vhakolosa 3:15.) Iṅwe nḓila ndi nga u livhuwa zwenezwi zwifhiwa zwavhuḓi nga thabelo misi yoṱhe.—Yak. 1:17.
18. Ri nga sumbedza hani uri ri livhuwa Holo ya Muvhuso?
18 Ri dovha ra sumbedza Yehova uri ri a livhuwa musi ri tshi ita uri fhethu hashu ha vhurabeli hu dzule ho kuna. Ri shela mulenzhe tshifhinga tshoṱhe kha u kunakisa Holo dzashu dza Muvhuso na u ita uri dzi dzule dzi kha vhuimo havhuḓi nahone vhane vha shumisa zwishumiswa zwa muzika na vidio vha ita vhungoho ha uri vha si zwi tshinye. Musi ri tshi ṱhogomela Holo dzashu dza Muvhuso zwavhuḓi dzi ḓo dzula dzi kha vhuimo havhuḓi lwa tshifhinga tshilapfu nahone a hu nga ḓo vha na zwithu zwinzhi zwine zwa ḓo tea uri zwi lugiswe. Nga yeneyo nḓila ri ḓo vha na masheleni o engedzeaho a u fhaṱa na u vusulusa dziṅwe Holo dza Muvhuso u mona na shango ḽoṱhe.
19. No guda mini kha tshenzhelo ya muṅwe mulavhelesi wa ḽiisela na mufumakadzi wawe?
19 Vhane vha ri shumela nga maanḓa. Muthu ane a khou sedzana na khaedu a nga shandula nḓila ine a ḓipfa ngayo musi ri tshi mu livhuwa. Ṱhogomelani tshenzhelo ya muṅwe mulavhelesi wa ḽiisela na mufumakadzi wawe. Ḽiṅwe ḓuvha nga vhuria vho humela fhethu he vha vha vha tshi dzula hone vho neta nge vha shuma tsimu ḓuvha ḽoṱhe. Ho vha hu khou rothola lwe mufumakadzi wawe a eḓela o ambara dzhasi. Nga matsheloni, o vhudza munna wawe uri u pfa u nga a nga si tsha kona u bvela phanḓa na mushumo wa u dalela. Nga maṱavhelo, o wana vhurifhi vhune ha khou bva ofisini ya davhi. Vhurifhi ho vha hu tshi khou mu khoḓa nga u konḓelela hawe vhuḓinḓani. Ho sumbedzisa nḓila ine zwa nga konḓa ngayo u pfuluwa vhege iṅwe na iṅwe. Munna wawe o ri: “Honoho u khoḓiwa ho mu kwama lwe a si tsha dovha a amba nga ha u ṱutshela mushumo wa u dalela. Ngoho ndi ya uri o nṱuṱuwedza lwo vhalaho uri ndi bvele phanḓa musi ndi tshi humbula nga ha u ṱutshela mushumo wa u dalela.” Vhenevho vhavhingani vho dzula kha mushumo wa u dalela lwa miṅwaha i ṱoḓaho u vha 40.
20. Ri fanela u lingedza u ita mini ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe, nahone ndi ngani?
20 Kha ri lingedze u sumbedza u livhuwa nga zwine ra amba na u ita ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Maipfi ashu kana zwine ra zwi ita zwi tshi bva mbiluni zwi nga vha zwe onoyo muthu a vha a khou zwi ṱoḓa u itela u sedzana na vhuleme na mbilaelo dza ḽino shango ḽo ḓalaho vhathu vha sa livhuwi. Musi ri tshi vha livhuwa, ri ḓo fhaṱa vhushaka ho khwaṱhaho vhune ha nga vha ha tshoṱhe. Zwa ndeme u fhira zwoṱhe ri ḓo vha ri khou edzisa Khotsi ashu Yehova a re na mafunda na ane a livhuwa.
LUIMBO 20 Wo Ṋekedza Murwa Wau Ane Wa Mu Funa
^ phar. 5 Ri nga guda mini kha Yehova, Yesu na Musamaria we a vha e na mapele nga ha u sumbedza u livhuwa? Ino thero i ḓo ṱolisisa dzenedzo tsumbo u katela na dziṅwe. Ri ḓo haseledza uri ndi ngani zwi zwa ndeme u sumbedza u livhuwa nahone ri ḓo ṱolisisa dziṅwe nḓila dzine ra nga zwi ita ngadzo.
^ phar. 1 ṰHALUTSHEDZELO YA MAIPFI: U livhuwa muthu kana tshiṅwe tshithu zwi amba u ṱhogomela vhu ndeme ha onoyo muthu kana ha tshenetsho tshithu. Ḽeneḽo ipfi ḽi nga ambela kha u livhuwa zwi tshi bva mbiluni.
^ phar. 55 ṰHALUSO YA TSHIFANYISO: Vhurifhi ha Paulo vhu vhalelwa tshivhidzo tsha Roma nahone Prisika, Akwila, Foivhe na vhaṅwe vha takalela u pfa madzina avho a tshi bulwa.
^ phar. 57 ṰHALUSO YA TSHIFANYISO: Mme u thusa ṅwananyana wawe u livhuwa tsumbo yavhuḓi ine a khou vhetshelwa yone nga wahashu wa tshifumakadzini o no vhaho mualuwa.


text:
Amerikha ya le Dzongeni
Amerikha ya le Dzongeni i tiko-nkulu leri kumekaka eka halufu ya misava ya vupela dyambu bya le dzongeni. Naswona ringa vonaiwa tani hi tiko-nkulu ra switikwana swa Amerikha wa ririmi ra xilatina.[1][2] Matirhisele ya rito, tiko-nkulu ra Amerikha yale dzongeni, masungule ku andza kutlula rito, "matiko ya Amarikha wa xilatina", naswona leswi swi endliwe hi nhluvuko wa tiko ra Brazil.[3]
Tiko-nkulu leri ri angarheliwa evupela dyambu hi lwandle ra Phasifiki na lwandle ra Atlanthiki e n'walungu nale vuxeni; kasi e n'walungu ri angarheliwa hi tiko-nkulu ra Amerikha wa le N'walungu na Lwandle ra Kharibhiyeni. Tiko-nkulu leri rina matiko ya khume mbirhi.
Amerikha ya le Dzongeni yina ku anama ka kwalomu ka 17,840,000 wa ti Skwemitara. Ntsengo wa vaaka tiko va rona a wu kumbeteriwa kwalomu ka 371,090,000 hi lembe ra 2005. Tiko-nkulu leri ira vumune hi ku anama, (kulandzela Axiya, Afrika na Amerika wa le N'walungu) naswona i ravunthlanu hi ntalo wa vaaka tiko (Endzhaku ka Axiya, Afrika, Yuropa na Amerikha wa le N'walungu). Tiko ra Brazil hirona leri teleke vaaka tiko kutlula man'wana eka tiko-nkulu leri, rilandzeriwa hi Colombiya, Argentina, Venezuwela na Peru. Eka ma lembe lama hakuhundzaka, Brazil yi kote ku teka vurhangeri eka ta mabindzu na ikhonomi, eka tiko nkulu leri.
Mindzhavuko na mahanyele ya vaaka tiko varona masukela eka vanhu vosungula varona na minjhekanjhekisano leyiveke kona exikarhi ka vona na vakolonyi vale Yuropa, kuhlanganisa na mahlonga lama fikeke kusuka e Afrika. Hikwalaho ka malembe yotala ya mimfumo ya vukolonyi bya Yuropa, vaaka tiko va tiko-nkulu leri va vulavula xiphutukezi na xipanichi.
MintshahoEdit
- ↑ "South America". Encyclopædia Britannica.
- ↑ "Map And Details Of All 7 Continents". worldatlas.com. Retrieved September 2, 2016. "In some parts of the world students are taught that there are only six continents, as they combine North America and South America into one continent called the Americas."
- ↑ ""Unveiling the South American Balance" in Estudos Internacionais, 2(2): 215-232. | Luis L Schenoni". Academia.edu. 1970-01-01. Retrieved 2016-12-08.


text:
U langa mutsho bulasini ḽa dzi khuhu
Mutsho unga vha nyimele yo no dina vhukuma kha zwifuwo bulasini, nga maanḓa fhethu hune khuhu dza dzula nḓuni. Zwikatela na u langa mutsho, u tsitsikana na u tshimbila ha muya na u kona dzhena ha muya.
Mutsho
Mufhiso wo tendelwaho kha vhafuwi vha dzi khuhu kha dzi nnḓu dza khuhu uya fhambana zwi tshi bva kha vhafuwi vha hone, na zwifuwiwa, sa khuhu dzi sinaho mavhudzi kha mukulo, dzi a kona u konḓelela mufhiso munwe na munwe. Dza tsadzi dzine dza vha dzi sina mavhudzi kha mukulo dzi tshi balelwa nga murotholo, ndi zwavhuḓi u bveledza khuhu dzine wa ḓivha uri dzi ḓo kona u tshila kha mutsho une wa vha hone nga maanḓa arali khuhu dzi tshi ḓo vha dzi nnḓa.
Mutsho wa vhuḓi wa khuhu uya bva na kha humidity. Khuhu dza bindu dzi fanela u vhewa kha mutsho une wavha vhukati ha 20 °C to 24 °C. khuhu dzi aḽa zwiḽiwa zwinzhi dzi tshi khou itela uri dzi pfe mufhiso wa fhasi ha 1 °C , ngeno vhundeme ha makumba, u bveledza na kuḽele zwi tshi bva na kha uri hune dza vha hone hu khou fhisesa.
Mutsho une nnḓu ya khuhu ya tea uvha i tshi khou dzula khawo ndi wa ndeme kha khuhu khulwane. Sa mulayo wa khuhu dza ḓuvha lithihi dzi tshi ṱoḓa mufhios wa 34 °C uri dzi kone u tshila, ubva hafho mufhiso unga fhungudzwa u swika kha 0,3 °C ḓuvha na ḓuvha u swika mufhiso u tshi swika 20°C nga vhege ya vhuṋa.
A hu tei u vhewa fhedzi dzi fhasi uri dzi kone u pfa lini, vhafuwi vha fanela u lavhelesa khuhu dzavho uri dzo dzika na. khuhu dzine dza vha uri dzi khou pfa phepho dzi ya kuvhangana uri dzi dudedzane. Ngeno dzine dza khou pfa u swa dzi tshi bva kha dzinwe. Khuhu dzine dza khou pfesa u swa nga maanḓa na dzone dzi a tou nga dzi sa fhufhela muya.
Musi hu tshi khou rothola
- Hu ya shumiswa zwithu zwinzhi zwine zwa nga ita uri hu fhise, ubva kha muḓagasi uya kha xasi, solar na khuni. zwishumiswa hezwi zwi nga vha zwi tshi tou dzula zwi hone kana zwi tshi tou ṱoḓiwa. Hu tshi khou humbulelwa u ḓura ha zwishumiswa
- Arali fhethu hune dza bveledzwa hone ha thoma u rothola, zwi nga vha khwine u fuwa khuhu dza u kudzela dzine dza vha khulwane ubva hafho dzi a kona u konḓelela murotholo u fhirisa dzine dza vha na ḓuvha lithihi, kana zwa itwa nga nḓila ine hu sa ḓo vha na u bveledzwa ha khuhu ntswa henefho.
- Arali hu tshi khou shumiswa zwifhaṱo zwo vuleaho, mafasitere a fanela u valiwa nga makhethetsi uri hu dzule hu tshi khou dudela
- Zwa u dzhena ha muya zwi fanela u shumiswa kha u langa mufhiso. Mufhiso usi wavhudi uya ita uri khuhu dzinwe dzi hue u fhira dzinwe zwi tshi khou itwa nga mufhiso
- Fhethu ho no lingana vhukati kha u bveledza khuhu musi huna ṱhukhu dzine dza khou fhedza u bebwa u fanela u valiwa nga makhethentsi uri hu dudele
- Tshifhaṱo tshi fanela uvha tsho valiwa uri hu songo dzhena murotholo
Mufhiso uya kwama u aluwa ha khuhu
Farmer’s Weekly vha na zwitevhelaho kha u thusa kha kulangele kwa mufhiso:
- Hu fanela uvha na dzi fene dza u thusa kha u langa mufhsio. Kana ha vuliwa ma khethetsi
- Arali khuhu dzi tshi ḓi palela , dzi fanela u kona uya murunzini
- Khuhu dzi fanela uvha na maḓi manzhi. Dzi nga si anwe arali atshi khou fhisa
- Zwa u ḽela zwi fanela u bviswa musi hu tshi khou rothola zwa vhuiswa musi hu tshi khou fhisa
- Pellets na crumbles zwi fanela u fhiwa khuhu uri dzi dzule dzi tshi khou pfa mufhiso
- Zwiḽiwa zwi fanela u ṱanganiswa na dzi mineral na vitamins u itela u bvisa zwithu zwo vhangiwaho nga ḓora
- U dzula u tshi khou ṱhogomela khuhu nga masiari zwi fanela u fhungudzea
- U kwanyana zwi fanela u fhungudzea
Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
NGUDO 5
Ndi Mini Zwine Na Ḓo Zwi Ṱhogomela Miṱanganoni Yashu Ya Vhukriste?
Vhathu vhanzhi vho litsha u ya kerekeni nga ṅwambo wa uri a vha wani phindulo dza mbudziso dzavho dza ndeme vhutshiloni kana u khuthadzwa. Nga zwenezwo-ha, ndi ngani ni tshi tea u ya miṱanganoni yo dzudzanywaho nga Ṱhanzi dza Yehova? Ni ḓo wana mini henengei?
Dakalo ḽa u vha vhukati ha vhathu vha re na lufuno na vha ṱhogomelaho. Ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha, Vhakriste vho vha vho dzudzanywa nga zwivhidzo nahone vho vha vha tshi fara miṱangano u itela u gwadamela Mudzimu, u guda Maṅwalo na u ṱuṱuwedzana. (Vha-Heberu 10:24, 25) Musi vho kuvhangana, vho ḓipfa vhe vhukati ha khonani dza ngoho—vhahavho vha muya. (2 Vha-Thesalonika 1:3; 3 Yohane 14) Ri tevhela tsumbo yavho nahone ri takala u fana navho.
U vhuyelwa nga u guda nḓila ya u shumisa maitele a Bivhili. U fana na zwifhingani zwa Bivhili, vhanna, vhafumakadzi na vhana vha a kuvhangana vhoṱhe. Vhagudisi vha faneleaho vha shumisa Bivhili u itela u ri thusa u shumisa maitele ayo vhutshiloni hashu ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. (Doiteronomio 31:12; Nehemia 8:8) Vhoṱhe vha nga shela mulenzhe kha khaseledzo na vhathetshelesi na kha u imba, zwa ita uri roṱhe ri kone u bula fulufhelo ḽashu ḽa Vhukriste.—Vha-Heberu 10:23.
Phaṱhutshedzo ya u khwaṱhiswa ha lutendo lwaṋu kha Mudzimu. Muapostola Paulo o vhudza tshiṅwe tsha zwivhidzo misini yawe a ri: “Ndo ṱulutshelwa u ni vhona uri . . . ndí vhukati haṋu ndi khuthadzwe-vho nga u tenda hashu roṱhe, haṋu na hangá.” (Vha-Roma 1:11, 12) U vha hone miṱanganoni na vhatendi nga riṋe zwi khwaṱhisa lutendo lwashu na u ḓiimisela u tshila vhutshilo ha Vhukriste.
Zwi nga vha zwavhuḓi uri ni ḓe musi ni tshi rambiwa muṱanganoni washu u tevhelaho wa tshivhidzo nahone ni vhone zwenezwi zwithu zwine ra khou zwi amba. No ṱanganedzwa nga mbilu tshena. Miṱangano yoṱhe ndi mahala—a hu na kose-kose.
Miṱangano yashu ya tshivhidzo i tevhela tsumbo ifhio?
Ri nga vhuyelwa hani nga u vha hone miṱanganoni ya Vhukriste?


text:
THIS DOCUMENT MAY BE DOWNLOADED FREE OF CHARGE FOR PERSONAL USE
S. NKATEKO NI KU TSANDZEKA KA ISRAEL (9:1-5)
Pawulo a tiyisisa eku vaviseka ka yena hikwalaho ka Israel tani hi leswi ri veke tiko leri tsetseleriweke ni ku ra nkateko ku tlula matiko hinkwawo ya misava, hambi swi ri tano va tsandzekile ku sirhelelo ku kwetsima ka Xikwembu loku vekisiweke eka rixaka ra vona, hi kwalaho Pawulo a tsaneke a kombisa leswaku a ta nyiketa vutomi bya yena ntsena loko a swi ta kota ku kutsula Israel.
Hi swihi leswi nga va endla lava katekeke? Hi leswi landzelaka:
• Va tumbuluxiwe ku suka ka 12 wa tinyimba ta Israel, ku suka eka vana va Jacob ti nga tinyimba ta 12.
• Va amukerile nawu lowu tsariweke hi Xikwembu ha Muxe, lowu a wu humelerisa ku rhandza Ni ku navela ka Xikwembu.
• Va amukela swi kombiso ni swi laveko swa nawu ku suka eka Xikwembu.
• Va amukerile tempele laha Xikwembu a xi tshama kona, Ni swileriso leswi lava tirhelaka Xikwembu a va fanele ku swi landzelela. Ni swi kombiso swi nwana leswi nga hlamuseriwa.
• Va vile vana lava Xikwembu xi nga va adopita
• Xikwembu xi endlile ntwanano na vona.
• Xikwembu xi endlile swihlambanyiso na vona.
• Hi le rixakeni ra vona laha Messiah, Kriste, Muponisi wa tinxaka hinkwato a nga tswariwa enyameni eka vona.
• Ku kwetsima ka Xikwembu ku ve eka rixaka ra vona.
Hi kwalaho ka yini va nga swi kotanga kuva leswi Xikwembu a Xi va kunguhate leswaku va va xi swona: xana Xikwembu xi va tsandzekile? Rito ra Xikwembu leri xi ri rhumeleke etimbilwini ta vona hi rona ri nga tsandzeka? E-e a swi vanga tano.xi vangelo hi leswaku hambi loko va tswariwile tani hi tiko ra Xikwembu hi thlelo ra nyama, a va tswariwanga tani hi vana va Xikwembu emoyeni, hi kuva sweswo swi endlakala hi ku pfumela tani hi laha swi nga hlamuseriwa eka Tindzimana leti hundzeke, Xikwembu a xi kunguhatanga leswaku swi tshembisa swa Xona swi va ka rixaka ni vatukulu va Abraham ntsena, kambe ni ka hinkwavo lava nga vana va Xikwembu hi eximoyeni kutani va hlanganisiwa na Abraham hi ku pfumela ka vona eka Xikwembu.
T. ISAAC NA ISHMAEL, NA JACOB NA ISAU (9:10-15)
Xinawana lexi xi hlamuseriwile eka tipagirafu leti hundzeke, swi hlamuseriwe kahle hi xikombiso xa ku hlawuriwa ka Isaac na kambe ku hlawuriwa Jacob tani ha va Tatana lava rixaka ra Xikwembu ri nga ta huma eka vona. Isaac u tswariwile hikuva Abraham na Sarah va pfumela eka Xikwembu, kambe Ismael u tswariwile hi kungu ra vona ra nyama, kambe Jacob hambi a ve la tswariveke ra vumbirhi, Xikwembu xi ve xi khunguhata leswaku a va mudyandzhaka e ematshanwini ya Esau hosi ya yena, hikuva Xikwembu xi swi tivile a nga si velekiwa leswaku u ta endla ntwanano na Xikwembu, kambe Esau a nga ta endla ntwanano na Xikwembu.
U. PHARAOH (9:16-18)
Xikwembu xi kombisa tintswalo ta xona ni ku komba vukari bya xona lebyi nga pimekiki, ndlela leyi Xikwembu xi ti kombeke eka Pharaoh byi kombisa ma endlelo ya xona. Xikwembu xi swi tivile leswaku ku tikukumuxa ka Pharaoh Swi ta endla leswaku a nononhwa ku ntshuxa tiko ra Xikwembu, hikwalaho Xikwembu xi nwi tlakusile leswaku a va hosi nkulu ya va Egipita.endzhaku ka loko a arile swi kombiso leswi a swi kombesiweke hi kwalaho ka Israel ni ku ti arisa eka mapfalo ya yena a dlaya ni vana va xinuna lava velekiwaka hi vaheberu, Xikwembu xi rhumile nandza wa xona Muxe leswaku a ya byela Pharaoh leswaku a ntshuxa tiko ra Israel ri famba. Xikwembu xi tiyisisile leswi Muxe a swi vula eka Pharaoh hi swi kombiso swa masingita layo tala, hambi swi ri tano Pharaoh a nga pfumelanga ku va ntshuxa hikuva Xikwembu a xi nonhonhwise mbilu ya yena leswaku a nga pfumeri, ku kondza Xikwembu xi herisa mativula ya va Egipita. u yile emahlweni a ti omisa nhloko ku fikela loko tiko ra Egipita. ri lovisiwa. Hi mukhuva wo lowo Xikwembu a xi lava ku kombisa matimba ni vukari bya xona eka lava lwaka na ni Marito lawa xi ma lerisaka.
V. MU VUMBI TANI HI XIKOMBISO XA TINTSWALO NI VUKULU BYA XIKWEMBU (9:19-21)
Munhu a nga vula aku loko Xikwembu hi vukulu bya xona xi kota ku endla munhu a va la ti arisaka, munhu a nge vekiwi nandzu eka swi boho leswi a swi tekaka. Hi fanele ku va na vuxiyisisi lebyi kulu emhakeni yo sola Xikwembu eka ku lulama ka xona tani hi loko ku twisisa ka hina ku ri ku ntsongo.
Languta xi faniso xa muvumbi, u tirhisa muxaka wunwe wa vumba kambe a vumba swilo swo hambana hambana, hi mukhuva wa lowo Xikwembu xi tirhisa swi tirhisiwa swa xona eku tumbuluxa tinxaka hinkwato ta vanhu. Lava va nga ta nghena eka ku hlangana na Nwana na Tatana hi ku pfumela, va tava swi kombiso swa ku kwetsima ka ntirho wa xona, kasi lava nga ta ka va nga ngheni eka ntwanano wa xona va ti endlela hinkwaswo leswi tsakisaka nyama, Xi ta kombisa vukari bya Xona e henhla ka vona hikwalaho ka vudyoho bya vona. Eka papila leri Pawulo u kombisa hi laha Xa ha lehisaka mbilu e nkarhi wo leha ni malembe layo tala leswaku va va vanyikiwe nkarhi wa ku hundzuka, hikuva vukari bya Xona byi ta va eka va juda ni le ka va matiko.
W. XIVANGELO XA KUVA VAMATIKO WA PONISIWILE KAMBE ISRAEL A NGA PONANGA (9:25-10:4)
Muprofeta Isaiah u profetile leswaku I masalela mantsongo ya rixaka ra Israel lava nga ta ponisiwa. (Isiah 29:16 and 45:9) Isaiah u ve a hlamusela leswaku na wona masalela lawa ya Israel kulova tintswalo ta Xikwembu leswaku va ponisiwa ni ku nghena eka vuxaka na Xikwembu. Nghozi leyi kulu hi leswaku rixaka ra Israel eka malembe yo tala, va ringetile hi matimba ku hlayisa nawu wa Xikwembu, kambe va hluleki hikwalaho ko tikukumuxa ka vona, Messiah wa vona ku nga Kriste, loyi a ri masungulo ya yinhla eka vona, laha a va fanele ku aka vutomi bya vona eka yena, u ve a hundzuka ribye ro va sivela ku hlangana na Xikwembu (Is 8:14 and 28:16). Kambe va matiko hi thlelo, lava a va hanya vutomi ehandle ka nawu, va khongela swikwembu swa hava , va endla leswi nyamisaka Xikwembu, vari kule na nawu wa Xona, kambe va tiwisela emavokweni ya Xikwembu hi ripfumelo, va titshembhela ntsena tintswalo ta Xikwembu, hi ti ntswalo ta Xona Xi va endlile va va vaxona. Leswi swi komba leswaku Israel u tsandzekile hikuva ari na mavonelo yo hambana hi ku ponisiwa ka Xikwembu. Ekutwisia kungu ra Xikwembu ro amukela munhu.
X. KU PONISIWA HI NAWU SWA TIKA KAMBE KU PONISIWA HI KU PFUMELA SWA OLOVA (10:5-13)
Rifu ra Kriste exihambanweni ri hlamusela hi ku hetelela leswaku munhu a cukumeta ku ringeta ku tsakisa Xikwembu hi nawu, kambe a tshemba Xikwembu hi ku pfumela eka tintswalo ta xona eku rivaleriweni ka milandzu. Nawu wa Xikwembu lowu hlamuseriweke vaIsrael wu ri: “loyi a endlaka swilo leswi u ta hanya hi swona.’’ Ku lulama loku taka hi ku pfumela ku ri:
• U nga endli ku ponisiwa ku va loku tikaka hi ku kunguhata leswaku unwana a endla ntirho wa wena eku ya etilweni ku ya teka Kriste a ta eka wena kumbe kuya etiheleni ku yisa Kriste e henhla eka wena leswaku u ta ponisiwa. Ku ponisiwa aku lavi ntirho lowu u faneleke ku wu endla tani hi munhu, kuponisiwa ku le ka wena, mbilwini ni le nonwini wa wena.
• Ku le mbilwini ya wena ni le nonwini wa wena, hikuva loko u vula hi nomu wa wena u pfumela na le mbilwini ya wena leswaku Yesu u pfuxiwile esirheni hikwalaho ka wena leswaku uta amukeriwa eka Xikwembu tani hi wa Xona, ni loko u vula hi nomu wa wena leswaku Yesu I hosi ya vutomi bya wena, u ta ponisiwa (10:9, 10).
• Ku hava loyi a vekaka ku tshemba ka yena eka Xikwembu loyi anga ta khomisiwa tingana a nga amukeriwa hi Xikwembu.
• Hosi Hi yoxe yi ti veke eka va juda, va matiko na kambe yi ta katekisa no ponisa hinkwavo hi vukulu mani na mani la vitanaka ka yona.
Y. VU NKOKA NA KU KWETSIMA KO VULAVULA MAHUNGU LAMANENE (10:14, 15)
Pawulo a hlamusela leswaku mahungu ya evangeli I mahungu yo hlamarisa lawa munhu u nwana na u nwana a faneleke ku tiva hi ta evangeli:
• Vanhu va fanele ku vitiwa hi Xikwembu va rhumiwa ku ya vula evhangeli.
• Loko va twile ni ku amukela, swi le ka munhu unwana na unwana ku veka ku tshemba ka yena eka Kriste kutani va ponisiwa.
• Mhaka leyi yo yisa mahungu lamanene eka tinxaka hi nkwato hi leyi tlakukeke ku fika ni laha ritshuri emilengeni ya vona lava tsemakanyaka tintshava ku ya lava mimoya leyi lahlekeke ya Xikwembu, va yisa tintswalo, ku hanyisiwa ka tintswalo hinkwaswo swi sasekile hikuva I ku fambisa mahungu lamanene.
Z. KU KHUMBHEKA KA ISRAEL HI MAHUNGU LAMANENE YA EVHANGELI (10:16-21)
Pawulo a rilela Israel emhakeni yo tsanwa mahungu lamanene ya Xikwembu aku:
• Xana a va twanga mahungu lamanene? Nhlamulo hi leswaku va ma twile, mupisalema u vula leswaku rito ra muvuri wa evhangeli ri hangalakile ku ya fika e makunwini ya misava (Psalm 19:4)
• Ni le minkarhini ya yena, Muprofeta Isaiah u rilela ku nononhwa ka timbilu ta vona aku: “Hosi I mani anga pfumela mahungu ya hina?’’ (Isaiah 53:1).
• Xivutiso xo sungula lexi taka emiehleketweni hi leswaku xana Israel anga twisisanga mahungu lawa ke? Nhlamulo hi leswaku ku pfumala ku twisisa ka vona ku vange hi leswi a va ri vanhu voka va nga yingisa, ku twisisa ka vona eka swa ximoya aku pfariwile. (Is. 65:2)
• Isaiah u hlamusela hi laha Xikwembu xi fularheleke tiko ra Israel ha kona, ni ku ti humelerisa eka va matiko lava nga anakanyangiku ku nwi kuma, hi mukhuva lowu Israel a pfuxeriwa mavondzo ku ri ku nwi kokela eka yena.
AA. MASALELA NI HINKWAVO VA ISRAEL (11:1-10)
Xivutiso xi nga ku xana lawa aku ri makumu ya Israel tani hi tiko ra Xikwembu ke? Eka leswi Pawulo u hlamula aku “E-e’’ a va a tiyisisa hi swi kombiso leswi:
• Xo sungula Pawulo loyi a nga mujuda hi ku velekiwa, u ve a kuma ku ponisiwa hi ndlela yo hlamarisa.
• Xikwembu xi ta tisa tintswalo leti kulu eka va Israel lava xi titiveleke vona khale leswaku va kuma ku ponisiwa, tani hi loko ku suka eku sunguleni xi ti vekeleke masalela. Elisha loyi a ehleketa leswaku hi yena ntsena Muprofeta wo lulama loyi a saleke emisaveni hinkwayo. Kambe Xikwembu xi nwi tivisa leswaku xa ha hlayisile 7000 wa va vanuna lava nga si nkhinsamelangiki Baal (1Tihosi 19:18).
• Leswi lavo tala va rixaka ra Israel va nga swi kumangiki hikwalaho ka mintirho ya vona, ntlawa lowu ntsongo wa va hlawuriwa wu swi kumile hi ku pfumela eka tintswalo ta Xikwembu.
• Ku sukela malembe layo tala Israel a ringeta ku tsakisa Xikwembu hi mintirho ya yena, e ematshanwini yo tintsongohata eka tintswalo ta Xona ni ku Xitshemba, Xikwembu xi funengete tinhloko ta vona ni ku va etlerisa leswaku v0a nga ha voni ntiyiso lowu nga ka mahungu lamanene (Deut 29:4 and Is. 29:10).
• Xiyimo lexi a xi nge vi hilaha kunga heriki.
AB. MURHI WA MUTLHWARI WU TEKIWA TANI HI XIFANEKISO XA VUMUNDZUKU BYA VAMATIKO NIBYA VANA VA Israel (11:11-24)
Xiyimo lexi xi hi ndlela leyi landzelaka:
• Israel u fana na murhi wa muthlwari lowu byariweke hi Xikwembu kambe eka marhavi hinkwawo handle ka masalela ya tsemiwile, hikwalaho ko tsandzeka ku veka Mihandzu.
• Va matiko va kumile nkateko kwalaho kutani va mila eka nsinya wa muthlwari wa Xikwembu lowu ntsheniweke kunga (Israel) hi ku pfumela va kuma matimba eka rimitsu kunga Kriste kutani va veka Mihandzu leyi tisaka ku kwetsima ka Xikwembu.
• Kambe leswi a hi leswi va faneleke ku ti ba xifuva ha swona, hikuva I nsinya lowu rhweleke marhavi, na wona marhavi ya kota ku veka Mihandzu hikuva timitsu ti nyika mati, kambe loko marhavi ya nga nyiki Mihandzu ya nga tsemiwa nkarhi wihi kumbe wihi. Loko Xikwembu xi kota ku tsema marhavi ya muthlwari ya ntumbuluko, xana xi nge tsemi marhavi hi ku olova ya murhi wa muthlwari wa nhova ke?
• Emhakeni ya Israel, goza leri tekiweke hi Xikwembu a ku ri ku endla leswaku Israel ava na mavondzo ni ku nwi vuyisela eka Xona, ni leswaku kumbe va ta vuyelana na Xona kutani va nkhensa nsinya lowu wa muthlwari lowu va cheletaka. Ku nga Xikwembu.
• Loko marhavi ya muthlwari va le nhoveni ya humelerile ni ku amukeriwile eka nsinya wa le kaya, swi nga olova ngopfu leswaku marhavi ya nsinya wa le kaya na wona ya nyikiwa ku va eka nsinya loko ya vuya eku pfumeleni.
• Languta eka leswi, ku tsanwa ka Xikwembu eka lava nga wa ni vunene bya Xona eka lava nga vuyela eka Xona hi ku pfumela.
• Loko Xikwembu Xi tava Xi vonile leswaku va matiko va na nkateko wo ponisiwa, Xi tava na tintswalo ni vunene eka rixaka ra Israel, eku susa ku nononhwa ka timbilu ta vona ni ku va endla va vuyela ka Xona hi ku pfumela.
• Kambe eka nkarhi wa sweswi swa ha tsundzukiwa leswaku, ka hari vona vatukulu va xiviri va rixaka ra Israel na Abraham lava Xikwembu xi va vitaneke no va endlela swi tshembiso swa nkoka. Ku sukela loko Xikwembu xi va hlawurile leswaku ri va tiko ra Xona, tani hi leswi ku vita ka xona ku nga hundzukeki, ku tshembisa ka xona ka ha tiyile na namuntlha, loko nhlayo ya va matiko leyi laviwaka hi Xikwembu yi ringanile, masalela ya Israel ya ta vuyela eka Xikwembu. Hi ndlela leyi Israel hinkwayo yi ta ponisiwa, kunga hinkwavo lava pfumelaka eka Yena. Ku nga lava humaka eka rixaka ra Israel hi ntumbuluko ni ka va matiko, hi mukhuva wa lowo Israel ya Xikwembu yi tava yi helerile, tani hi laha Xikwembu a xi lulamise ha kona.
AC. KU KOMBISA KU GANDZELA (11:33-36)
Endzhaku ka loko Pawulo a xopaxopisile hi vukheta no tlakusa vukulu bya nkunguhato wa Xikwembu eku ponisa vanhu hinkwavo va misava ku katsa na rixaka ra Israel, Pawulo a nyika ku nkhensa eka Xikwembu hi ku vula leswi:
• Vukulu bya ku fuma ka vutivi ni vutlharhi bya Xikwembu.
• Ku kula ka ku avanyisa ka Xona.
• Ku hlamarisa ka tindlela ni Maendlelo ya Xona.
• Vukulu bya Xona ku hava munhu loyi a nga Xitsundzuxaka leswaku Xinga endli yini kumbe Xi endla yini.
• Tani hi leswi hinkwaswo swi humaka ka Xona xana hi nga Xi hakela hi yini eka hinkwaswo.
• Eka Xona swilo hi nkwaswo swi le ka Xona.
• Leswi hi nga swi endlaka I ku xidzunisa hi laha ku nga heriki.
Pawulo a heta dyondzo ya yena ya vukhongeri hi endlelo ro ponisiwa hi ku pfumela ntsena, ku nga ri hi mintirho ya nawu ku sungula hi va Israel ku ya fika eka va matiko.
PLEASE GO TO “CONTACT US“ TO SEND US YOUR REQUEST, QUERY OR COMMENT.