text:
XIPIMO 5
A nzhiho xinyikiwo xa lisima xi tako hi ka Nungungulu
1, 2. a) Xini xi mahako lezaku a xinyikiwo xo kari xiva xa lisima ka wena? b) Hikuyini a nzhiho xi nga xinyikiwo xa lisima ka zontlhe zi tako hi ka Nungungulu?
XINYIKIWO muni xa lisima ka zontlhe u tshukileko u nyikiwa? A xinyikiwo a xi mahi xa lisima hi loku xi durile. Kanilezi, xi maha xa lisima loku xi ku nehela litsako kutani xi hi nchumu lowu hakunene wu lavekako wutomini ga wena. A xinyikiwo lexo, u xi bonga nguvu.
2 Ka zinyikiwo zontlhe lezi Nungungulu a hi nyikileko, ku na ni xinwe xi lavekako nguvu wutomini ga hina a ku hunza zontlhe. Lexo, hi xona xinyikiwo xa lisima ka zontlhe lezi Nungungulu a nyikileko vanhu. Lomu ka xipimo lexi, hi ta gonza lezaku Jehova i rumele N’wana wakwe Jesu Kristu kasi zi koteka a ku hi hanya kala kupinzuka. (Gonza Mateu 20:28.) Hi kuva a rumela Jesu laha misaveni kota nzhiho, Jehova i kombile lezaku hakunene wa hi ranza.
XINI A NZHIHO?
3. Hikuyini a vanhu va fako?
3 A nzhiho i ndlela ya Jehova ya ku tlhatlhisa vanhu ka xionho ni kufa. (Va Le Efesusi 1:7) Kasi hi zi zwisisa khwatsi a ku hikuyini a nzhiho wu nga laveka, hi fanele ku ranga hi ku tiva lezi zi nga humelela kaleloko le sinwini ga Edeni. A vapswali va hina vo sangula, Adamu na Eva, va lo onha. Kota lezi va nga onha, va lofa. Hinawu inyamutlha hafa hi kota ya lezi hi nga thapelwa hi xionho xa Adamu na Eva. — Wona Tlhamuselo wa wu 9.
4. I wa hi mani Adamu, niku zini lezi a nga hi nazo?
4 Adamu ive munhu wo sangula ku vangiwa hi Jehova laha misaveni. A xikhati lexi Jehova a nga vanga Adamu, i lo mu nyika nchumu wa lisima nguvu. I lo mu nyika a wutomi go mbhelela. I wa hi ni mapimo yo mbhelela ni miri wo mbhelela. I wa nga ta tshuka a babya, a khosahala, ne ni kufa. Kota lezi Jehova a nga vanga Adamu, zi wa fana ni loku a hi papai wakwe. (Luka 3:38) Jehova i wa wulawula na Adamu hi kukhanzakanya. Nungungulu i wa tlhamusele Adamu ziku dlunya lezi a nga zi rinzela ka yena, a tlhela a mu nyika ntiro wo tsakisa. — Genesisi 1:28-30; 2:16, 17.
5. Zi wula yini loku a Biblia giku Adamu i vangilwe ‘hi mufananiso wa Nungungulu’?
5 Adamu i vangilwe ‘hi mufananiso wa Nungungulu.’ (Genesisi 1:27) Lezo zi wula ku Adamu i wa hi ni matshamela yo fana ni lawa Jehova a nga nawo, yo kota liranzo, wutlhari, kululama ni ntamu. Adamu i wa nyikilwe a kutihlawulela kambe. I wa nga fani ni muchini. Nungungulu i wa mu vangile hi ndlela ya ku a zi kota ku hlawula ku maha za zi nene kutani ku maha zo biha. Loku Adamu i wa hlawulile ku ingisa Nungungulu, na a hanyile kala kupinzuka Paradiseni.
6. a) A xikhati lexi Adamu a nga onha, zini a nga zi luza? b) Hina ke, a xionho xakwe xi hi khumbisa kuyini?
6 Laha Adamu a nga tsika ku ingisa Nungungulu zonake a konelwa kufa, i hakhele kudura nguvu. I lo luza wunghana go hlawuleka legi a nga hi nago na Jehova, a luza wutomi go mbhelela, ni paradise legi a nga hanya ka gona. (Genesisi 3:17-19) Adamu na Eva va lo ti hlawulela ku nga ingisi Nungungulu, hikwalaho ku wa nga ha hi na lexi va nga kari va xi rinzela. Hi kota ya lezi Adamu a nga zi maha, ‘a kuonha ku lo nghena misaveni ni kufa ku lota hi kota ya kuonha; hi kota ya lezo a kufa ku lo thapela vanhu vontlhe, hakuva vontlhe va onhile.’ (Va Le Roma 5:12) A xikhati lexi Adamu a nga onha, i lo ti ‘xavisa’ wukhumbini ga kuonha ni kufa, a tlhela a xavisa na hinawu. (Va Le Roma 7:14) Xana hi ta tshuka hi tlhatlhiswa wukhumbini lego ke? Ina, hi ta tlhatlhiswa.
7, 8. Xini a nzhiho?
7 Xini a nzhiho? A tlhamuselo wa gezu legi wu patsa zilo zimbiri hi wutsongwani ga kona. Xo sangula, a nzhiho i ntsengo lowu wu humesiwako kasi ku tlhatlhisa munhu kutani ku tlheliselwa a nchumu wo kari u nga wu luza. Xa wumbiri, a nzhiho i ntsengo lowu wu humesiwako kasi ku rihela nchumu wo kari kutani ku hakhela.
8 A ku na munhu a nga wa ta zi kota ku hakhela lezi zi onhekileko a xikhati lexi Adamu a nga onha a hi nehela kufa. Kanilezi, Jehova i vululile ndlela ya ku hi tlhatlhisa ka xionho ni kufa. A hi kambisise lezi a nzhiho wu tirisako zona ni lezi hi nga vunekisako zona hi wona.
LEZI JEHOVA A NGA RIHISA ZONA A NZHIHO
9. I nzhiho wa tshamela muni wu nga laveka kasi ku tlhatlhisa vanhu ka xionho ni kufa?
9 A ku na munhu xikari ka hina a nga wa ta zi kota ku rihela nzhiho wa wutomi go mbhelela legi Adamu a gi luzileko. Hikuyini? Hakuva hontlheni a hi mbhelelangi. (Tisimu 49:7, 8) Lexi xi nga laveka, ku wa hi ku hakhela nzhiho hi wutomi go mbhelela ga munwani munhu. A Biblia gi wula lezaku Jesu “i lo ti nyikela a kuva nzhiho wa vontlhe.” (1 Timote 2:6) A wutomi go mbhelela legi Jesu a nyikeleko, ga ringana khwatsi ni legi Adamu a gi luzileko.
10. Xana Jehova i humesile nzhiho hi ndlela muni?
10 Xana Jehova i humesile nzhiho hi ndlela muni? I lo rumela a N’wana wakwe wa lisima nguvu ka vontlhe lezaku ata laha misaveni. A N’wana loye hi Jesu, niku hi yena a nga ranga ku vangiwa hi Jehova. (1 Johani 4:9, 10) Jesu i lo siya a Dadani wakwe a tlhela a suka kaya kabye le tilweni hi kuziranza. (Va Le Filipi 2:7) Jehova i lo rurisa wutomi ga Jesu le tilweni zonake a ta pswaliwa laha misaveni na a hi munhu wo mbhelela, wo kala xionho. — Luka 1:35.
11. Zi mahisa kuyini ku a wanuna munwe a maha nzhiho wa vanhu vanyingi?
11 A xikhati lexi Adamu a nga onha, i lo maha lezaku a vanhu vontlhe va luza wutomi go mbhelela. Xana yi wa hi kona ndlela ya ku a wokari a va susela kufa a vana va Adamu? Ina, yi wa hi kona. (Gonza Va Le Roma 5:19.) Jesu, loyi a nga tshukangiko a onha, i lo nyikela wutomi gakwe go mbhelela kota nzhiho lowu wu nga laveka. (1 Va Le Korinte 15:45) A wutomi gakwe go mbhelela, gi wa ta tirisiwa kasi a vana vontlhe va Adamu va nga hafi. — 1 Va Le Korinte 15:21, 22.
12. Hikuyini ku nga laveka lezaku Jesu a xaniseka?
12 A Biblia gi tlhamusela khwatsi lezi Jesu a nga xanisekisa zona na a nga sefa. I lo biwa hi ndlela ya xapi, a belelwa laha mhanzeni ya xanisa, a gumesa afa hi ndlela yo bayisa nguvu. (Johani 19:1, 16-18, 30) Hikuyini ku nga laveka lezaku Jesu a xaniseka hi ndlela leyo? Hi lezaku Satani i wulile ku a ku na munhu a nga wa ta simama a tsumbeka ka Nungungulu loku a xanisiwa nguvu. Jesu i kombile ziku dlunya lezaku a munhu wo mbhelela a nga simama a tsumbekile ka Nungungulu hambu loku a xaniseka ku hunza mpimo. Hi nga alakanyela lezi Jehova a nga ti zwisa zona matshanza hi kota ya Jesu! — Mavingu 27:11; wona Tlhamuselo wa wu 15.
13. A nzhiho wu rihisilwe kuyini?
13 Makunu a nzhiho wu rihisilwe kuyini? Jesu i lo nyikela ntsengo wa wutomi gakwe ka Dadani wakwe. Hi lembe ga 33, hi siku ga 14 ka Nisani, ka kalendari ga xiJuda, Jehova i lo tsika valala va Jesu va mu daya. (Maheberu 10:10) Loku ku hunzile masiku manharu, Jehova i lo vuxa Jesu kota xivangwa xa moya, na a nga hi munhu wa nyama. Hi nzhako ka xikhati, Jesu i lo tlhelela ka Dadani wakwe le tilweni zonake a ya hendleleta ntsengo wa wutomi gakwe go mbhelela ka Jehova kota nzhiho. (Maheberu 9:24) Lezi makunu a nzhiho wu rihelweko, hi na ni lungelo ga ku tlhatlhiswa xionhweni ni kufa. — Gonza Va Le Roma 3: 23, 24.
LEZI U NGA VUNEKISAKO ZONA HI NZHIHO
14, 15. Zini hi faneleko ku maha kasi hi tsetselelwa zionho za hina?
14 Hakunene ha vuneka hi xinyikiwo lexi xa hombe ka zontlhe xi tako hi ka Nungungulu. A hi wone lezi hi vunekisako zona zezi ni lezi hi to vunekisa zona xikhatini xi tako.
15 Hi tsetselelwa zionho za hina. Za karata a ku tshama hi ku maha za zi nene basi. Hontlheni ha maha zihoxo, niku ha tshuka hi wula kutani ku maha za kubiha. (Va Le Kolosi 1:13, 14) Hi nga tsetseleliswa kuyini? Hi fanele ku ti sola hi mbilu yontlhe hi kota ya zilo zo biha lezi hi zi mahako hi tlhela hi kombela Jehova lezaku a hi tsetselela. Loku hi maha lezo, hi nga tiyiseka lezaku a zionho za hina za tsetselelwa. — 1 Johani 1: 8, 9.
16. Zini hi faneleko ku maha kasi hiva ni livalo li basileko?
16 Hi ngava ni livalo li basileko. Loku a livalo la hina li hi byela lezaku hi mahile zilo zo biha, hi tizwa nanzu, hambu ku tizwa na hi nga vuni nchumu futsi. Kanilezi, a ku na xigelo xa ku tsika ku ti karatela ku maha za zi nene. Loku hi kombela Jehova hi mbilu yontlhe lezaku a hi tsetselela, handle ko kanakana i ta hizwa a tlhela a hi tsetselela. (Maheberu 9:13, 14) Jehova i lava lezaku hi mu byela a zikarato za hina zontlhe ni gome ga hina. (Maheberu 4:14-16) Kota wuyelo ga kona, hi ngava ni livalo li basileko mahlweni ka Nungungulu.
17. Makatekwa muni zi kotekako ku hi ma kuma hi kota ya lezi Jesu a hi feleko?
17 Hi rinzela ku hanya kala kupinzuka. “A hakhelo ya kuonha hi kufa, kanilezi a xinyikiwo xa Nungungulu hi wutomi ga pinzukelwa ha Jesu Kristu a Hosi ya hina.” (Va Le Roma 6:23) Hi kota ya lezi Jesu a hi feleko, za koteka a ku hi hanya kala kupinzuka hi tlhela hi hanya na hi nga babyi. (Kuvululelwa 21:3, 4) Kanilezi, zini hi faneleko ku maha kasi hi kuma makatekwa lawo?
U TA KOMBISA LEZAKU WA WU BONGA A NZHIHO KE?
18. Hi zi tivisa kuyini lezaku Jehova wa hi ranza?
18 Hi nga alakanya lezi u ti zwisako zona loku a wokari a ku nyika xinyikiwo xo saseka nguvu. A nzhiho xinyikiwo xa lisima nguvu ka zontlhe, niku hi fanele ku mu bonga nguvu Jehova. A bhuku ga Johani 3:16, gi hi byela lezaku “Nungungulu i lo ranza tiko kota lezi, a kala a nyikela a N’wana wakwe a belekilweko yece.” Kunene, Jehova i hi ranza nguvu laha ka kuza a hi nyika Jesu, a N’wana wakwe wa lisima nguvu. Ha zi tiva kambe lezaku Jesu yenawu wa hi ranza hakuva i vumelile ku ti nyikela kasi afa hi kota ya hina. (Johani 15:13) A xinyikiwo lexi — a nzhiho — xi fanele ku ku tiyisekisa lezaku Jehova na Jesu hakunene va ku ranza.— Va Le Galatia 2:20.
19, 20. a) Zini u faneleko ku maha kasi uva munghana wa Jehova? b) U nga kombisisa kuyini lezaku wa kholwa a muphahlo wa kutirula wa Jesu?
19 Lezi makunu u gonzileko xungetano hi liranzo la hombe leli Nungungulu a li kombisileko ka hina, zini u faneleko ku maha kasi uva munghana wakwe? Kunene, za karata ku ranza munhu u nga mu tiviko. Hi kota ya lezo, a bhuku ga Johani 17:3 gi wula lezaku hi fanele ku tiva Jehova. Laha u mu tivako, a liranzo la wena hi yena li ta kula zonake u xuva ku mu pimanyisa, u tlhela uva munghana wakwe. Hikwalaho, simama ku tiva Jehova hi ku gonza a Biblia. — 1 Johani 5:3.
20 Kombisa kukholwa ka muphahlo wa kutirula wa Jesu. A Biblia gi wula lezaku “loyi a kholwako ka N’wana i na ni wutomi ga pinzukelwa.” (Johani 3:36) Zi wula yini a ku kombisa kholwa? Zi wula ku maha lezi Jesu a hi gonzisileko. (Johani 13:15) A ku wula ku nza kholwa ka Jesu basi, a zi eneli. Kasi ku komba lezaku ha kholwa, hi fanele ku maha zilo zi kombisako a kukholwa loko. Lomu ka bhuku ga Jakobe 2:26, ku tsalilwe lezi: “A kukholwa loku ku nga hava mitiro ku file.”
21, 22. a) Hikuyini hi faneleko kuya Xialakanyisweni xa kufa ka Kristu lembe ni lembe? b) Zini zi to tlhamuselwa ka Zipimo 6 ni 7?
21 Yana Xialakanyisweni xa kufa ka Kristu. Ka wusiku legi Jesu a nga dawa hi gona, i hi gonzisile lezaku hi fanele ku maha xialakanyiso xa kufa kakwe. Lezo hi zi maha lembe ni lembe, niku zi vitaniwa ku Xialakanyiso kutani “Xilalelo xa Hosi.” (1 Va Le Korinte 11:20; Mateu 26:26-28) Jesu i lava ku hi nga rivali lezaku i nyikele wutomi gakwe go mbhelela kota nzhiho kasi ku hi tlhatlhisa. I te: “Mahani lezo, mu nzi alakanya ha zona.” (Gonza Luka 22:19.) A xikhati lexi u nga Xialakanyisweni, u komba lezaku a wu wu rivali a nzhiho ni liranzo la hombe leli Jehova na Jesu va kombisileko ka hina. — Wona Tlhamuselo wa wu 16.
22 A nzhiho hi xona xinyikiwo xa lisima nguvu ka zontlhe. (2 Va Le Korinte 9:14, 15) Hambu ni vanhu vo tala nguvu lava va fileko va ta vuneka hi xinyikiwo lexi xa lisima. A Zipimo 6 ni 7 zi ta tlhamusela lezi va to vunekisa zona.


c: text/html

text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vakolosa 3:1-25
3 Hambiswiritano, loko mi pfuxiwe+ swin’we na Kreste, hambetani mi lava swilo swa le henhla,+ laha Kreste a tshameke kona evokweni ra xinene ra Xikwembu.+2 Hlayisani mianakanyo ya n’wina yi ri eka swilo swa le henhla,+ ku nga ri eka swilo swa la misaveni.+3 Hikuva mi file,+ kutani vutomi+ bya n’wina a byi fihliwe na Kreste evun’weni+ ni Xikwembu.4 Loko Kreste, vutomi+ bya hina, a kombisiwa, kutani na n’wina mi ta kombisiwa+ na yena eku vangameni.+5 Hikokwalaho, dlayani+ swirho+ swa miri wa n’wina leswi nga emisaveni malunghana ni vumbhisa, thyaka, ku navela ka vuxaka bya rimbewu,+ ku navela loku vavisaka, ni ku tshwa,+ ku nga ku gandzela swifaniso swa hava.6 Hikwalaho ka swilo sweswo vukarhi bya Xikwembu bya ta.+7 Na n’wina a mi famba eka swilo sweswo khale loko ma ha hanya eka swona.+8 Kambe hakunene sweswi cukumetani hinkwaswo ekule na n’wina,+ vukarhi, ku hlundzuka, vubihi, mavulavulelo ya nhlambha,+ ni mavulavulelo lama thyakeke+ ma suseni emilon’wini ya n’wina.9 Mi nga hembelani.+ Hluvulani vumunhu bya khale+ ni mikhuva ya byona,10 kutani mi tiambexa vumunhu lebyintshwa,+ lebyi hi vutivi lebyi kongomeke byi endliwaka byi va byintshwa hi ku ya hi xifaniso+ xa Loyi a byi tumbuluxeke,11 laha ku nga riki na Mugriki kumbe Muyuda, la yimbeke kumbe la nga yimbangiki, munhu wumbe, Muskita, hlonga, munhu loyi a ntshunxekeke,+ kambe Kreste i swilo hinkwaswo eka hinkwavo.+12 Hikwalaho, leswi mi nga vahlawuriwa+ va Xikwembu, vo kwetsima ni lava rhandziwaka, tiambexeni xinakulobye lexikulu xa tintswalo,+ musa, mianakanyo yo titsongahata,+ ku rhula,+ ni ku va ni mbilu yo leha.+13 Hambetani mi lehiselana mbilu ni ku rivalelana hi ku ntshunxeka+ loko un’wana a ri ni xivangelo xa ku vilerisiwa+ hi un’wanyana. Tanihi leswi Yehovha a mi+ rivaleleke hi ku ntshunxeka, na n’wina endlani sweswo.14 Kambe, handle ka swilo leswi hinkwaswo, ambalani rirhandzu,+ hikuva i xiboho+ lexi hetisekeke xa vun’we.15 Nakambe, ku rhula+ ka Kreste a ku mi lawule etimbilwini ta n’wina,+ hikuva entiyisweni a mi vitaneriwa kona hi miri+ wun’we. Kutani tikombeni mi ri ni ku nkhensa.16 Rito ra Kreste a ri tshame eka n’wina hilaha ku fuweke hi vutlhari hinkwabyo.+ Hambetani mi dyondzisana+ ni ku tsundzuxana hi tipisalema,+ marito yo dzunisa eka Xikwembu, tinsimu+ ta moya hi nsovo, mi yimbelelela Yehovha+ etimbilwini ta n’wina.17 Naswona xin’wana ni xin’wana lexi mi xi endlaka hi rito kumbe hi ntirho,+ endlani hinkwaswo hi vito ra Hosi Yesu,+ mi nkhensa+ Xikwembu Tatana ha yena.18 N’wina vavasati lava tekiweke, tivekeni+ ehansi ka vanuna va n’wina, tanihi leswi swi fanelaka eHosini.19 N’wina vavanuna lava tekeke, tshamani mi ri karhi mi rhandza vasati+ va n’wina naswona mi nga va hlundzukeli ku tlula mpimo.+20 N’wina vana, yingisani+ vatswari va n’wina eka xin’wana ni xin’wana, hikuva leswi swa tsakisa swinene eHosini.21 N’wina vatatana, mi nga dyisi vana+ va n’wina mbitsi, leswaku va nga heli mbilu.22 N’wina mahlonga, eka xin’wana ni xin’wana yingisani lava nga vini va n’wina hi tlhelo+ ra nyama, ku nga ri hi ku tirha loko mi vekiwe tihlo, ku fana ni lava tsakisaka+ vanhu, kambe hi mbilu yo tshembeka, hi ku chava Yehovha.+23 Xin’wana ni xin’wana lexi mi xi endlaka, xi endleni hi moya-xiviri+ hinkwawo kukota loko mi xi endlela Yehovha,+ ku nga ri vanhu,24 hikuva ma swi tiva leswaku eka Yehovha+ hi kona laha mi nga ta amukela hakelo leyi faneleke ya ndzhaka,+ mi va mahlonga ya N’wini wa n’wina, Kreste.+25 Hakunene loyi a endlaka leswi hoxeke u ta tlhela+ a amukela leswi a swi endleke hi ndlela leyi hoxeke, naswona ku hava ku ya hi nghohe.+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MWAHA 17
Ekari ya Opaka Nivekelo
1, 2. Ntakhara heeni nivekelo ekari etokweene, nave ntakhara heeni nnaphwanelaahu osuwela yeeyo Piipiliya onaloceiye sa nivekelo?
YEHOVA aawehaka elapo yavathi, onoona okhala ekhaanixa, nave achu naari maloko a achu anakhala ntoko ncoicoi na maahi nnakhuma mmukoroni. (Salumu 115:15; Isaiya 40:15) Naamwi nri ooyevaxa naalikanyihiwaka ni elapo, Salumu 145:18, 19 onnaloca: “Apwiya ari vakhiviru va yale anawitxhana, wa yale anawasya ni murima wohiwoka. Annera otxhuna wa yale anatxitximiha, annawiriyana wupulela waya, nave annàvulusa yawo.” Ela ekari etokweene nryaahuno! Yehova, Mpatuxa a ichu soothene, onachuna opaka onthamwene ni hiyaano, nave onnachuna owiriyana mavekelo ahu. Aai, nivekelo ekari etokweene, yamahala yeeyo Yehova omvanheiye muchu ti muchu a hiyo.
2 Nyenya Yehova onahaala oniwiriyana pahiru wakhala wi nnaloca ni yoowo mmukhalelo oneemereryeiye. Nnii neereno mwawiihai yeeyo? Hankooni noone yeeyo Piipiliya onaloceiye sa nivekelo.
NTAKHARA HEENI TI WOOCHUNEYA OPAKA MAVEKELO
3. Ntakhara heeni munaphwanelaanyu opakaka mavekelo?
3 Yehova onachuna wi nyuwaano mpakeke mavekelo, naari muloceke ni yoowo. Nnasuwela hai yeeyo? Ninnoovekaani wi mmwaalakhanye Filipi 4:6, 7. Muupuwelele nwopelo ola woosivela. Mutokweene a elapo onnoothokororyaani nave onachuna wi nyuwaano mmuleele moonelo ni makacamiho anyu.
4. Ovekela moohihiyererya wa Yehova onii wookhaviheryeni hai?
4 Nivekelo ninnanikhaviherya opaka onthamwene ni Yehova. Vaavaa asinthamwene analocihanaaya mukina ni mukhwaawe, eleelanaka makacamiho, ni moonelo aya, onthamwene aya onnalipa. Eyo emohamoha ni oloca ni Yehova mu nivekelo. Moorweela Mpiipiliyani, owo onnoolelaani moonelo ni muupuwelo awe, nave onnoolelaani yeeyo onahaaleiye weera omwaahiyu. Nyuwaano tho munanwerya omuleela muupuwelo ni moonelo anyu moorweela wa opaka nivekelo moohihiyererya. Weerano yeela, onthamwene anyu onahaala winnuwa ni okhala woolipa.
TIHEENI NNAPHWANELAAHU WEERA WI MULUKU IIWE MAVEKELO AHU?
5. Nnasuwela hai wi Yehova hanawiriyana mavekelo oothene?
5 Apwanne Yehova onnawiriyana mavekelo oothene? Hooye, owo hanawiriyana. Elukuluku ya mulipa a miririmu Isaiya, Yehova ahaaleela Aisarayeli: “Munamwi mulekelihaka mavekelo anyu, miyano nkinawiriyana, ntakhara mata anyu àsareya nikhami.” (Isaiya 1:15) Wakhala wi hinaano ekasope, nnamweerano ichu seiho sinahaala oneeriha okhala ocai ni Yehova, yeerihaka wi owo ahiwiriyaneke mavekelo ahu.
6. Ntakhara heeni nroromelo ti noochuneya? Munii mooniherye hai wi mookhalano nroromelo?
6 Naachunaka wi Yehova awiriyaneke mavekelo ahu, nnaphwanela omuroromela. (Marko 11:24) Murummwa Paulo aaloca: “Mutxhu ohirino wemererya [naari nroromelo] hanawerya omusiveliha Muluku. Yole onamwatxamela Muluku onnaphwanela wemererya wi Muluku okhala, nave wi ti owo onavaha ntxhuwelo yale anamwasya.” (Ahebri 11:6) Nyenya henaakhwanela pahiru oloca wi nookhalano nroromelo. Nnaphwanela wooniherya nroromelo nahu moorweela wa omwiiwelela Yehova nihiku nnihiku.
7. (a) Ntakhara heeni ti woochuneya wiiyeviha ni ocicimiha naalocaka ni Yehova? (b) Nnii nooniherye hai wi nnaloca ni Yehova mootaphuwa?
7 Ti waphaama okhala awiiyeviha ni a ncicimiho vaavaa nnalocaahu ni Yehova. Ntakhara heeni? Wakhala wi nnaloca ni mwene naari musatoro nnaloca mmukhalelo woocicimiha. Yehova Muluku a ikuru soothene, mwa yeeyo, tahi yaphaama wooniherya ncicimiho vaavaa nnalocaahu ni yoowo? (Maphatxuwelo 17:1; Salumu 138:6) Nnaphwanela tho okhala ootaphuwa oloca ni murima ahu woothene, ohiya wuuluulela masu.
8. Wakhala wi ninnaveka echu, tiheeni nnaphwanelaahu weera?
8 Wookuchula, wakhala wi nooveka echu, nnaphwanela wiilipixerya weeravo mwawiiwanana ni nivekelo nahu. Ntoko yootakiherya, wakhala wi nooveka wa Yehova soochuna sahu sa nihiku, hannaphwanela oweherya wi Yehova onamunivaha soothene nivenkaahu nrimukiraathi pahi. Ti woochuneya olapa weemererya muteko ori woothene nnaweryaahu olapa. (Mateu 6:11; 2 Tesalónika 3:10) Wakhala wi noomveka Yehova wi anikhaviherye weera echu yoonanara, nnaphwanela osepa mukhalelo ori woothene waahaala oneeha. (Kolosi 3:5) Hankooni nthokororye makoho awunlaana vooloca sa nivekelo.
MAKOHO AWUNLAANA VOOLOCA SA NIVEKELO
9. Taani nnaphwanelaahu omvekela? Yohani 14:6 onanihusiha eheeni vooloca sa nivekelo?
9 Taani nnaphwanelaahu omvekela? Yesu aahaahusiha oomuchara awe ovekela wa ‘Atithi awe a wirimu.’ (Mateu 6:9) Owo tho aaloca: “Miyo [ka], ephiro, eparipari, ekumi. Havo onaya wa Atithi ahivinre wa miyo.” (Yohani 14:6) Nnaphwanela ovekela pahiru wa Yehova moorweela wa Yesu. Enataphulela eheeni ovekela moorweela wa Yesu? Wi Yehova awiriyane mavekelo ahu, nnaphwanela ocicimiha muteko Yehova omvanheiye Yesu. Ntoko nihusenryaahu, Yesu aarwa veelaponi yavathi wi anoopole mu soocheka ni okhwa. (Yohani 3:16; Aroma 5:12) Yehova tho oomuthanla Yesu ntoko mulipa Eephepa Mutokweene ni Muthoriha.—Yohani 5:22; Ahebri 6:20.
10. Nookhalavo nlamulo nnaloca mukhalelo nnaphwanelaahu okhala naavekelaka? Mutharihe.
10 Nookhalavo nlamulo nnaloca mukhalelo nnaphwanelaahu okhala naavekelaka? Hooye, Yehova hananiveka okokhora, okiraathi, naari weemela naavekelaka. Piipiliya onnanleela wi nnanwerya oloca ni Yehova mmakhalelo ari oothene. (1 Matharihelo 17:16; Nehemiya 8:6; Daniyeli 6:10; Marko 11:25) Echu eri yoochuneya wa Yehova tahi mukhalelo nnakhalaahu naavekelaka, nyenya owo onapwacha yeeyo nnalocaahu ni mukhalelo waphaama. Nnanwerya ovekela mwawiiweya naari vathivathi nipuro vyakala naari elukuluku pure othana naari ohiyu. Vaavaa nnavekelaahu wa Yehova, nroromele wi owo onahaala owiriyana naamwi ahirivo muchu onwiriyana.
11. Ichu taani ikina seiho nnaphwanelaahu omveka Yehova?
11 Ichu taani nnaphwanelaahu oveka? Nnanwerya oveka echu eri yoothene eri yaweemereryeya wa Yehova. Piipiliya onnaloca: “Hiyo naveka etxhu ntoko okhwela wawe, yowo onnaniwa.” (1 Yohani 5:14) Apwanne ti yaphaama oveka soochuna sahu? Aai. Ovekela wa Yehova ori ntoko oloca ni nthamwene ahu. Nnanwerya omuleela Yehova echu eri yoothene eri mmuupuwelo ni mmurima mwahu. (Salumu 62:8) Nnanwerya oveka munepa waweela wi onikhaviherye weera yeeyo eri yaphaama. (Luka 11:13) Ti woochuneya tho omveka Yehova miruku wi nipake soolakelela saphaama, naari oveka wi anikhaviherye ovootha makacamiho ahu. (Tiyako 1:5) Omveka Yehova wi akhurumuwele soocheka sahu. (Éfeso 1:3, 7) Ti yaphaama tho waavekelela akina, ophitaanyerya amusi ahu vamoha ni anna mmulokoni.
12. Echu taani enaphwanela okhala yoochuneya mu mavekelo ahu?
12 Echu taani enaphwanela okhala yoochuneya mu mavekelo ahu? Yehova ni yoochuna awe. Nthamalele ni murima woothene ichu seiho onaneereleiye. (1 Matharihelo 29:10-13) Ninnasuwela yeela ntakhara vaavaa Yesu aareiye veelaponi yavathi, owo ahaaleela oomuchara awe mukhalelo wa ovekela. (Mwaalakhanye Mateu 6:9-13.) Owo aahaaleela wi woopacerya evekeleke wi nsina na Muluku neelihiwe. Voocharela Yesu ahooniherya wi nnaphwanela oveka Omwene wa Muluku wi orwe ni yoochuna ya Yehova yeereyeke veelaponi yoothene. Amanle oloca ichu seiha soochuneya, owo aaloca wi nnaphwanela oveka soochuna sahu. Vaavaa nnakuhaahu woopaceryani yoochuna ya Yehova mu nivekelo nahu, ninnooniherya yeeyo eri yoochuneyaxa wa hiyaano.
13. Mavekelo ahu anaphwanela olekelaka hai?
13 Mavekelo ahu anaphwanela olekelaka hai? Piipiliya hanaakhula. Nnanwerya opaka mavekelo oorakama naari ookhuveya, mwawiiwanana ni elukuluku. Ntoko yootakiherya, munanwerya opaka nivekelo nookhuveya ntakhara yoolya, akhweya opaka nivekelo noorakama vaavaa munamuthamalaanyu Yehova naari omuleela makacamiho anyu. (1 Samuwele 1:12, 15) Hinnachuna opaka nivekelo noorekama wi naacapare akina, hiiha ntoko akina yeeraaya mmahiku a Yesu. (Luka 20:46, 47) Yehova hanoototheya ni mavekelo ntoko yaawo. Echu eri yoochuneya wa Yehova ori oloca yeeyo eri mmurimani mwahu.
14. Nnaphwanela ovekelaka itila kavi, nave ela enanihusiha eheeni vooloca sa Yehova?
14 Nnaphwanela ovekelaka itila kavi? Yehova onnaniwopa oloca ni yoowo moohihiyererya. Piipiliya onnanceenyerya ariki: “Mvekeleke,” “òpatxhanyerya mmavekeloni,” ni “muhihiyererye ovekela.” (Mateu 26:41; Aroma 12:12; 1 Tesalónika 5:17) Yehova ori oorehereya wi awiriyane mavekelo ahu. Ti woochuneya omuthamalela Yehova nihiku nnihiku nthowa na osivela ni mahala awe. Nnaphwanela tho oveka ohoolela wawe, olipiha, ni nihakararyo nawe. Wakhala wi ninnavaha esisapo ekari ya ovekela, nnahaala opharihela elukuluku yoothene nnakhalaahuno wi nloce ni Yehova.
15. Ntakhara heeni ninnaloca “amen” wookuchulani wa nivekelo?
15 Ntakhara heeni ninnaloca “amen” wookuchulani wa nivekelo? Nsu “amen” nnataphulela “eparipari” naari “ekhale hiiha.” Ela enataphulela wi yeeyo nimanlaahu oloca mu nivekelo nahu nlonce ni murima woothene. (Salumu 41:13, Nlakano Nahihano) Piipiliya onnanihusiha wi ti yaphaama oloca “amen,” omakuchuwelo wa nivekelo na vathivathi, nawiiweya naari omakuchuwelo wa nivekelo nnapakiwa va muthukumano wi nooniherye weemererya wahu yeeyo elociwe.
MULUKU ONAAKHULA HAI MAVEKELO AHU
16. Apwanne Yehova onnaakhula chiryene mavekelo ahu? Mutharihe.
16 Apwanne Yehova onnaakhula chiryene mavekelo ahu? Aai, owo onnaakhula. Piipiliya onii: “Nyuwo muniwa mavekelo.” (Salumu 65:2, 3) Yehova onniiwa nave onnaakhula mavekelo a achu ancipale oororomeleya, nave onneerano yeeyo mmukhalelo woohiyana hiyana.
17. Yehova onaapharihela hai ankeelo ni arummwa awe veelaponi yavathi wi aakhule mavekelo ahu?
17 Yehova onnaapharihela ankeelo ni arummwa awe veelaponi yavathi wi aakhule mavekelo ahu. (Ahebri 1:13, 14) Sookhalavo sawooniherya sincipale sa achu yaavekenle echunaka nikhaviheryo wi emwiiwexexe Piipiliya nave moohilekela exekuryiwa ni Anamoona a Yehova. Piipiliya onnooniherya wi ankeelo annalaleerya “mutxhaka waphama” veelaponi yoothene. (Mwaalakhanye Wupulula 14:6.) Nave tho, ancipale a hiyo ninnavekela wa makacamiho naari yoochuna ahu, nave moohilekela ninnaakhela nikhaviheryo naachunaahu orweela wa munna naari murokora.
18. Yehova onapharihela hai Munepa awe ni Piipiliya wi aakhule mavekelo ahu?
18 Yehova onnapharihela munepa awe waweela wi aakhule mavekelo ahu. Vaavaa nnavekaahu nikhaviheryo wi nivilele ni makacamiho, owo onnapharihela munepa awe waweela wi onihoolele ni onilipiha. (2 Korinto 4:7) Yehova tho onnampharihela Piipiliya wi aakhule mavekelo ahu ni onikhaviherya opaka soolakelela saphaama. Va omwaalakhanya Piipiliya, ninnaphwanya soorepa sinahaala onikhaviherya. Yehova onnaapharihela anna wi evahe yawaakhula aya mmithukumano naari atokweene a mmulokoni oloca echu yeeyo naachunaahu.—Galasya 6:1.
19. Ntakhara heeni ikwaha ikina nnoona wi Yehova haakhunle mavekelo ahu?
19 Ikwaha ikina, ninniikoha, ‘Ntakhara heeni nlelo Muluku hanaakhula nivekelo naka?’ Muupuwele, owo oosuwela elukuluku ni mukhalelo wa waakhula mavekelo ahu. Owo onnasuwela yeeyo nnachunaahu. Nnaphwanela otitelela ovekela wi nooniherye wi yeeyo nnavekaahu ti yoochuneya ni wooniherya omuroromela wahu. (Luka 11:5-10) Ikwaha ikina Yehova onnaakhula mavekelo ahu mmukhalelo nihinasuwelaahu. Ntoko yootakiherya, nnanwerya oveka wi Muluku amalihe makacamiho ahu, nyenya ohiya omaliha, owo onnanivaha ikuru wi niwerye ovilelano.
20. Ntakhara heeni ti yaphaama ovekela wa Yehova moohihiyererya?
20 Ekari taani etokotoko nryaahuno oloca ni Yehova mu nivekelo! Nroromele wi owo onnaniwiriyana. (Salumu 145:18) Nave wakhala wi ninnavekela moohihiyererya ni murima woothene, onthamwene ahu ni Yehova onahaala okhala woolipa.


text:
Gonzisa vana va wena
Vapswali, tirisani mahungu lawa lezaku mu gonzisa vana va nwina a zilo za lisima nguvu za lomu ka.
Xingheniso
A magezu ya bhuku ga Deuteronome ma nga ku rangela a xikhati lexi u wundlako vana va wena.
Fihlakalo lowu hi tsakelako ku wu tiva
A Biblia gi wulawula hi xihundla xo hlawuleka xi vitwako ‘fihlakalo’ wo basa. Xana wa zi tsakela ku wu tiva a fihlakalo wa kona?
Rebeka i wa lava ku tsakisa Jehova
Zini hi faneleko ku maha kasi hi fana na Rebeka? Gonza a tlhatlhambutelo lowu kasi ku tiva zinwani hi yena.
Rahabi i lo kholwa ka Jehova
Tiva lezi Rahabi ni ngango wakwe va nga ponisiswa zona a xikhati lexi Jeriko gi nga loviswa.
Yena i lo tsakisa papai wakwe zinwe na Jehova
Xitsumbiso muni lexi a n’wana wa Jefta a nga xi hlayisa? Xana hi nga mu pimanyisisa kuyini?
Samueli i lo simama ku maha za zi nene
Xana u nga mu pimanyisisa kuyini Samueli, hi tlhela hi maha za zi nene hambu loku a vanhu vanwani va maha zilo zo biha?
Davida i wa nga chavi
Gonza a tlhatlhambutelo lowu wo tsakisa wa Biblia lezaku u wona lezi zi nga maha Davida a nga chavi.
Xana wa tshuka u chava ni kuzwa xiwunza?
Zini lezi Jehova a nga byela Elija a xikhati lexi a ngazwa xiwunza? Zini u gonzako ka lezi zi nga humelela Elija?
Josia i wa hi ni vanghana va va nene
A Biblia gi hi byela lezaku a ku maha za zi nene zi wa karatela nguvu a jaha gi vitwako Josia. Tiva lezi a vanghana vakwe va mu vunisileko zona.
Jeremia a nga tsikangi ku wulawula hi Jehova
Hambu loku a vanhu va mu hleka kutani ku mu zangarela, hikuyini Jeremia a nga simama ku wulawula hi Nungungulu?
Jesu i wa ingisa xontlhe xikhati
A hi zikhati zontlhe zi olovako a ku ingisa a vapswali va wena. Wona lezi a xikombiso xa Jesu xi nga ku vunisako zona.
Vona va tsalile xungetano hi Jesu
Gonza hi 8 wa vatsali va Biblia lava va hanyileko xikhatini xa Jesu, va tlhela va tsala xungetano hi wutomi gakwe.
A zukulu wa Paule i wa hi ni tiya-hlana
A jaha legi gi ponisile a wutomi ga kokwani wa gona. Zini a nga maha?
Timote i wa lava ku vuna vanhu
Xana u nga gi kumisa kuyini a wutomi go tsakisa, a ku fana na Timote?
A Mufumo lowu wu to fumela a misava yontlhe
Xana a misava yi ta tshamisa kuyini a xikhati lexi Jesu a to fuma? Xana wa zi tsakela a ku hanya seyo?


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Swivuriso 3:1-35
3 N’wananga, u nga wu rivali+ nawu wa mina, naswona onge mbilu ya wena yi nga hlayisa+ swileriso swa mina,2 hikuva u ta engeteriwa masiku yo leha,+ malembe ya vutomi+ ni ku rhula.3 Musa wa rirhandzu ni ntiyiso swi nga ku sukeli.+ Swi tsimbelele enhan’wini ya wena.+ Swi tsale ehenhla ka xiphepherhele xa mbilu ya wena,+4 kutani u kuma tintswalo ni ku twisisa lokunene ematihlweni ya Xikwembu ni le ka munhu wa la misaveni.+5 Tshemba Yehovha hi mbilu+ ya wena hinkwayo naswona u nga titshegi hi ku twisisa ka wena n’wini.+6 N’wi tivise tindlela ta wena hinkwato,+ kutani yena u ta lulamisa tindlela ta wena.+7 U nga vi la tlhariheke ematihlweni ya wena.+ Chava Yehovha u fularhela swo biha.+8 Onge ku nga va murhi+ enkaveni wa wena ni ku phyuphya emarhambyini ya wena.+9 Xixima Yehovha hi swilo swa wena swa nkoka+ ni swirhangana hinkwaswo swa ntshovelo wa wena hinkwawo.+10 Kutani vuhlayiselo bya nhundzu ya wena byi ta va ni nhundzu yo tala;+ naswona makhuwana ya wena ya le xikamelweni ma ta khapakhapa+ hi vhinyo leyintshwa.11 Oho n’wananga, u nga yi bakanyi+ ndzayo ya Yehovha; u nga ku nyenyi ku tshinya kakwe,+12 hikuva loyi Yehovha a n’wi rhandzaka wa n’wi tshinya,+ hilaha tatana a endlaka hakona eka n’wana wakwe la n’wi tsakisaka.+13 Wa tsaka munhu la kumeke vutlhari,+ ni munhu la kumaka ku twisisa,+14 hikuva ku byi pindzula swa antswa ku ri ni ku pindzula silivhere ni ku byi kuma swi tlula ku kuma nsuku.+15 I byinene ku tlula tikorala,+ naswona hinkwaswo leswi tsakisaka swa wena a swi nge ringani na byona.16 Ku leha ka masiku ku le vokweni ra byona ra xinene;+ naswona evokweni ra byona ra ximatsi ku ni rifuwo ni ku vangama.+17 Tindlela ta byona i tindlela ta ku tsakisa, naswona tindlela ta byona hinkwato i ku rhula.+18 I murhi wa vutomi+ eka lava va khomelelaka eka byona, naswona va ta vuriwa lava tsakeke+ lava va khomelelaka swi tiya eka byona.+19 Yehovha u simeke misava+ hi vutlhari. U simeke matilo ma tiya hi ku twisisa.+20 Hi vutivi byakwe swidziva swa mati swi hambanisiwe hi le xikarhi,+ ni tilo leri nga ni mapapa ri tshamela ku nisa swimpfulana.+21 N’wananga, swi nga tshuki swi suka ematihlweni ya wena.+ Hlayisa vutlhari lebyi pfunaka ni vuswikoti byo ehleketa,+22 swi ta va vutomi eka moya-xiviri+ wa wena ni vuxongi enhan’wini+ ya wena.23 Hikwalaho u ta famba u sirhelelekile+ endleleni ya wena, ni nenge wa wena a wu nge khugunyi nchumu.+24 Nkarhi wun’wana ni wun’wana loko u etlela a wu nge chavi;+ kunene u ta etlela, naswona vurhongo bya wena byi ta nandziha.+25 A wu nge wu chavi nchumu lowu chavisaka wa xitshuketa,+ hambi ku ri xidzedze ehenhla ka lavo homboloka, hikuva xa ta.+26 Hikuva Yehovha, entiyisweni u ta va ntshembo wa wena,+ naswona u ta hlayisa nenge wa wena leswaku wu nga phasiwi.+27 U nga tshuki u ala ku va endlela leswinene lava swi va lulameleke,+ loko swi ri ematimbeni ya voko ra wena ku swi endla.+28 U nga tshuki u vula eka munhu-kuloni u ku: “Famba, u vuya mundzuku ndzi ta ku nyika,” loko u ri ni xo karhi.+29 U nga tshuki u kunguhatela munhu-kuloni swo biha,+ loko a titwa a sirhelelekile loko a tshame na wena.+30 U nga holovi na munhu ku nga ri na xivangelo,+ loko a nga ku endlanga swo biha.+31 U nga n’wi naveli munhu wa madzolonga,+ hambi ku ri ku hlawula yin’wana ya tindlela takwe.+32 Hikuva munhu la kanganyisaka+ i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha,+ kambe Yena u rhandza lavo lulama.+33 Ndzhukano wa Yehovha wu le ndlwini ya lowo homboloka,+ kambe u katekisa+ vutshamo bya lavo lulama.34 Loko swi khumbana ni vahlekuri,+ yena u ta va hlekula;+ kambe lavo rhula u ta va komba tintswalo.+35 Lavo tlhariha va ta xiximiwa,+ kambe lavo hunguka va engetela tingana.+


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 42:1-25
42 Waswivo! Nandza wa mina,+ loyi ndzi n’wi khomaka swi tiya!+ Muhlawuriwa wa mina,+ loyi moya-xiviri wa mina wu n’wi amukeleke!+ Ndzi nghenise moya wa mina eka yena.+ U ta tisa vululami ematikweni.+2 A nge huweleli kumbe a tlakusa rito, naswona rito rakwe a nge ri twarisi exitarateni.+3 Ku hava rihlanga leri khinyekeke leri a nga ta ri pfotlosa;+ naswona rivoni ra ngoti leri ketimelaka a nge ri timi. U ta tisa vululami hi ntiyiso.+4 A nge tsani kumbe a pfotlosiwa kukondza a veka vululami emisaveni;+ naswona swihlala swi ta tshama swi rindzele nawu wakwe.+5 Leswi hi leswi vuriweke hi Xikwembu xa ntiyiso, Yehovha, Mutumbuluxi wa matilo+ ni Lonkulu loyi a ma anamisaka;+ Loyi a andlalaka misava+ ni ntshovelo wa yona,+ Loyi a nyikaka vanhu lava nga eka yona+ ku hefemula,+ ni moya eka lava fambaka eka yona:+6 “Mina Yehovha ndzi ku vitane hi ku lulama,+ hiloko ndzi khoma voko ra wena.+ Ndzi ta ku hlayisa kutani ndzi ku nyika u va ntwanano wa vanhu,+ u kotisa ku vonakala ka matiko,+7 leswaku u pfula mahlo lama feke,+ u humesa mukhotsiwa ekhotsweni ra munyama,+ u va humesa eku bohiweni lava tshamaka emunyameni.+8 “Hi mina Yehovha. Rero i vito ra mina;+ naswona ku vangama ka mina a ndzi ku nyiki un’wana,+ ni ku dzunisa+ ka mina a ndzi ku nyiki swifaniso leswi vatliweke.+9 “Swilo swo sungula—hi leswi swi fikile,+ kambe ndzi twarisa swilo leswintshwa. Swi nga si humelela, ndzi mi twisa swona.”+10 Yimbelelelani Yehovha risimu lerintshwa,+ ku dzunisa ka yena ku ya fika emakumu ya misava,+ n’wina lava rhelelaka elwandle+ ni le ka leswi teleke eka rona, n’wina swihlala na n’wina lava tshamaka eka swona.+11 Mananga+ ni miti ya wona a ma tlakuse rito, swimitana leswi Kedari a tshamaka eka swona.+ Lava akeke eribyeni+ a va be nkulungwana. Vanhu a va huwelele hi matimba va ri ehenhla ka tintshava.12 A va nyike Yehovha ku vangama+ naswona a va twarise ku dzuneka ka yena va ri eswihlaleni.+13 Yehovha u ta huma kukota munhu wa matimba.+ U ta hiseka ku fana ni loyi a lwaka nyimpi.+ Ina, u ta huwelela,+ a ba hungwe ra nyimpi; u ta tikomba a ri ni matimba lamakulu ehenhla ka valala vakwe.+14 “Ndzi miyele nkarhi wo leha.+ Ndzi tshame ndzi miyerile.+ Ndzi hambete ndzi tikhoma.+ Ndzi ta konya kukota wansati la velekaka, ndzi hefemulela ehenhla, ndzi hefemuteka hi nkarhi lowu fanaka.+15 Ndzi ta onha+ tintshava ni switsunga, naswona swimila swa swona hinkwaswo ndzi ta swi omisa. Kutani milambu ndzi ta yi hundzula swihlala, tindhawu ta mati leti nga ni tinhlanga ndzi ta ti omisa.+16 Kutani ndzi ta endla lava feke mahlo va famba endleleni leyi va nga yi tivangiki;+ ndzi ta va fambisa endleleni leyi va nga yi tivangiki.+ Ndhawu ya munyama leyi nga emahlweni ka vona ndzi ta yi hundzula ku vonakala,+ kasi misava leyi nga rikhwarha ndzi ta yi hundzula tiko leri nga rivala.+ Leswi i swilo leswi ndzi nga ta va endlela swona, a ndzi nge va siyi.”+17 Va ta tlheriseriwa endzhaku, va ta khomiwa hi tingana letikulu, lava tshembaka xifaniso lexi kovotliweke,+ lava byelaka xifaniso lexi endliweke hi ku n’okisiwa va ku: “N’wina mi swikwembu swa hina.”+18 Twanani, n’wina lava feke tindleve; kutani mi languta leswaku mi vona, n’wina lava feke mahlo.+19 I mani la feke mahlo, loko ku nga ri nandza wa mina, naswona i mani la feke tindleve ku fana ni murhumiwa wa mina loyi ndzi n’wi rhumaka? I mani la feke mahlo ku fana ni loyi a hakeriwaka, kumbe la feke mahlo ku fana ni nandza wa Yehovha?+20 A ku ri mhaka ya ku vona swilo swo tala, kambe a wu xiyanga.+ A ku ri mhaka ya ku pfula tindleve, kambe a wu yingisanga.+21 Yehovha hi byakwe hikwalaho ka ku lulama+ u tsakele ku tlakusa nawu,+ a wu endla wu va wukulu.22 Kambe i vanhu lava phangeriweke, va tekeriwa swilo,+ hinkwavo va siveleriwe emigodini, naswona va fihliwe etindlwini ta vubohiwa.+ Va phangiwe ku nga ri na mukutsuri,+ va tekiwa ku nga ri na loyi a nge: “Vuyisa!”23 I mani loyi a nga ta yingisa leswi exikarhi ka n’wina? I mani la nga ta nyikela nyingiso, a yingisa eminkarhini leyi nga ta ta?+24 I mani loyi a nyikeleke Yakobe a va wo phanga, na Israyele eka vaphangi? Xana a hi yena Yehovha, Loyi hi n’wi dyoheleke, loyi va nga swi lavangiki ku famba etindleleni ta yena ni nawu wa yena va nga wu yingisangiki?+25 Kutani Yena a ya emahlweni a chululela vukarhi ehenhla ka yena, ku hlundzuka kakwe ni ntamu wa nyimpi.+ Hiloko swi hambeta swi n’wi dya matlhelo hinkwawo,+ kambe a nga lemukanga;+ swi hambeta swi vuvumela ehenhla ka yena, kambe a swi nghenanga embilwini yakwe.+


text:
Dyondzo 3
Xana Mahungu Lamanene Ma Huma Eka Xikwembu Hakunene?
1. I mani Mutsari wa Bibele?
Mahungu lamanene ya leswaku vanhu va ta hanya hilaha ku nga heriki emisaveni ma tsariwe eBibeleni. (Pisalema 37:29) Bibele yi vumbiwa hi tibuku ta 66 letitsongo. Xikwembu xi tirhise vavanuna va kwalomu ka 40 vo tshembeka leswaku va ti tsala. Tibuku to sungula ta ntlhanu ti tsariwe hi Muxe kwalomu ka malembe ya 3 500 lama hundzeke. Buku yo hetelela yi tsariwe hi muapostola Yohane malembe yo tlula 1 900 lama hundzeke. Vatsari va Bibele va tsale mianakanyo ya mani? Xikwembu xi vulavule ni vatsari va Bibele xi tirhisa moya wa xona lowo kwetsima. (2 Samuwele 23:2) Va tsale mianakanyo ya Xikwembu ku nga ri ya vona vini. Hikwalaho Yehovha i Mutsari wa Bibele.—Hlaya 2 Timotiya 3:16; 2 Petro 1:20, 21.
2. Hi nga tiyiseka njhani leswaku leswi nga eBibeleni i ntiyiso?
Ha swi tiva leswaku Bibele yi huma eka Xikwembu hikuva yi profeta hi vuenti hi vumundzuku hi ndlela leyi pakanisaka. A nga kona munhu wa nyama la nga kotaka ku endla sweswo. (Yoxuwa 23:14) I Xikwembu xa Matimba Hinkwawo ntsena lexi nga profetaka hi vumundzuku bya vanhu hi ku pakanisa.—Hlaya Esaya 42:9; 46:10.
Swa twala ku langutela leswaku buku leyi humaka eka Xikwembu yi va leyi hlawulekeke naswona yi hlawulekile. Ku hangalasiwe tibiliyoni ta tikopi ta Bibele hi tindzimi ta madzana. Hambileswi Bibele yi nga ya khale, yi pfumelelana ni sayense. Naswona vatsari va yona va 40 a va kanetananga. * Ku tlula kwalaho, leswi Bibele yi swi vulaka hi rirhandzu swi nga huma eka Xikwembu xa ntiyiso ntsena lexi nga ni rirhandzu naswona ya ha ri ni matimba ya ku hundzula vutomi bya vanhu leswaku va va ni mahanyelo lamanene. Tinhla leti, ti khorwisa vanhu va timiliyoni leswaku Bibele i Rito ra Xikwembu.—Hlaya 1 Vatesalonika 2:13.
3. Xana Bibele yi vulavula hi yini?
Bibele yi vulavula swinene hi mahungu lamanene ya leswaku Xikwembu xi ni xikongomelo xa rirhandzu hi vanhu. Matsalwa ma hlamusela ndlela leyi lunghelo ra vanhu ra ku hanya emisaveni leyi nga paradeyisi ri lahlekeke ha yona eku sunguleni ka matimu ya vanhu ni ndlela leyi paradeyisi yi nga ta hetelela yi vuyeteriwe ha yona.—Hlaya Nhlavutelo 21:4, 5.
Nakambe Rito ra Xikwembu ri ni milawu ni switsundzuxo. Ku engetela kwalaho, Bibele yi ni swikombiso swa ndlela leyi Xikwembu xi va khomaka ha yona vanhu, kutani eka swikombiso swoleswo hi dyondza leswaku Xikwembu i munhu wa muxaka muni. Hikwalaho, Bibele yi nga ku pfuna leswaku u tiva Xikwembu. Yi hlamusela ndlela leyi u nga vaka munghana wa xona ha yona.—Hlaya Pisalema 19:7, 11; Yakobo 2:23; 4:8.
4. U nga yi twisisa njhani Bibele?
Broxara leyi yi ta ku pfuna leswaku u twisisa Bibele hi ku tirhisa maendlelo lama tirhisiweke hi Yesu. Minkarhi yo tala a a tshaha tindzimana ta le Bibeleni kutani a nyikela “nhlamuselo ya Matsalwa.”—Hlaya Luka 24:27, 45.
A swi talanga swilo leswi tsakisaka ku fana ni mahungu lamanene lama humaka eka Xikwembu. Kambe vanhu van’wana a va ma tsakeli naswona van’wanyana ma va nyenyetsa. U nga heli matimba. Ntshembo wa wena wa ku tiphina hi vutomi lebyi nga heriki wu titshege hi ku va u tiva Xikwembu.—Hlaya Yohane 17:3.
^ ndzim. 7 Hlaya broxara leyi nge, Buku Ya Vanhu Hinkwavo.
DYONDZA SWO TALA
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Hi Nga Tiyiseka Njhani Leswaku Leswi Nga eBibeleni I Ntiyiso?
Loko Bibele yi tsariwe hi Xikwembu, yi fanele yi hambana ni tibuku hinkwato leti tshameke ti tsariwa.
Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
Bibele I Buku Leyi Humaka Eka Xikwembu
Xana Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u langutana ni swiphiqo swa wena? Ha yini u tshemba vuprofeta bya yona?
Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
Hi Yihi Dyondzo Leyi Nga Ntiyiso Malunghana Ni Xikwembu?
U anakanya onge Xikwembu xa khathala ha wena? Dyondza hi vumunhu bya xona ni ndlela leyi u nga tshinelaka eka xona ha yona.


text:
NDIMA YA VHURATHI
Vhafu vha Ngafhi?
Hu itea mini kha riṋe musi ri tshi fa?
Ndi ngani ri tshi fa?
Naa zwi nga khuthadza u ḓivha ngoho nga ha lufu?
1-3. Ndi mbudziso dzifhio dzine vhathu vha ḓivhudzisa dzone nga ha lufu, nahone vhurereli ho fhamba-fhambanaho vhu dzi fhindula hani?
HEDZI ndi mbudziso dze vhathu vha ḓivhudzisa dzone lwa miṅwaha ya zwigidi. Ndi mbudziso dza ndeme. Hu sa londwi uri ri vhonnyi kana ri dzula ngafhi, phindulo dza hone dzi a ri kwama.
2 Kha ndima yo fhiraho, ro haseledza nḓila ye tshiṱhavhelo tshi rengululaho tsha Yesu Kristo tsha ri vulela ngayo tshibuli tsha u wana vhutshilo vhu sa fheli. Ro dovha ra guda uri Bivhili yo amba hu tshee nga phanḓa nga ha tshifhinga tshine ‘lufu lwa si tsha ḓo vha hone.’ (Ndzumbululo 21:4) Zwa zwino roṱhe ri a fa. Salomo Khosi ya vhuṱali o ri: “Vha tshilaho vha ḓivha uri vha ḓo fa.” (Muhuweleli 9:5) Ri lingedza u tshila tshifhinga tshilapfu nga hune ra nga kona ngaho. Naho zwo ralo, ri a ḓivhudzisa uri hu ḓo itea mini kha riṋe musi ri tshi fa.
3 Musi vhane ra vha funa vha tshi fa, ri a lila. Nahone ri nga ḓivhudzisa uri: ‘Ho itea mini khavho? Naa vha khou shengela? Naa vha khou ri tsireledza? Naa ri nga vha thusa? Naa ri ḓo dovha ra vha vhona?’ Vhurereli ha shango vhu ṋea phindulo dzo fhamba-fhambanaho dza dzenedzi mbudziso. Vhuṅwe vhu funza uri arali na ita zwo lugaho, ni ḓo ya ṱaḓulu, fhedzi arali na ita zwivhi, ni ḓo swa fhethu ha tshengelo. Vhuṅwe vhurereli vhu funza uri musi vhathu vha tshi fa, vha fhirela kha vhuimo ha muya vha ya u dzula na vhomakhulukuku wavho. Vhuṅwe vhurereli vhu funza uri vhathu vho faho vha ya huṅwe fhethu u itela u haṱulwa nahone nga murahu vha bebwa hafhu vhe kha muṅwe muvhili.
4. Ndi tshifhio tshithu tshithihi tshine vhurereli vhunzhi ha tshi tenda malugana na lufu?
4 Pfunzo dzo raloho dzoṱhe dza vhurereli dzi tenda tshithu tshithihi—uri huna tshithu tshine tsha sala tshi tshi khou tshila musi muvhili u tshi fa. U ya nga vhurereli vhunzhi ha tshifhingani tsho fhiraho na tsha zwino, zwi vhonala u nga ri bvela phanḓa ri tshi tshila nga hu sa fheli ri tshi kona u vhona, u pfa, na u humbula. Fhedzi zwenezwo zwi konadzea hani? Zwipfi zwashu, kathihi na mihumbulo yashu, zwoṱhe zwi tshimbidzana na u shuma ha vhuluvhi hashu. Musi ri tshi fa, vhuluvhi a vhu tsha shuma. Mihumbulo yashu, maḓipfele ashu, na zwipfi a zwi bveli phanḓa zwi tshi shuma zwi zwoṱhe nga iṅwe nḓila i sa pfesesei. A zwi tshili musi vhuluvhi hashu ho fa.
HU ITEA MINI ZWA VHUKUMA MUSI MUTHU A TSHI FA?
5, 6. Bivhili i funza mini nga ha vhuimo ha vhafu?
5 Yehova, Musiki wa vhuluvhi u a ḓivha zwine zwa itea musi muthu a tshi fa. U a ḓivha ngoho, nahone Ipfini ḽawe, Bivhili, u ṱalutshedza vhuimo ha vhafu. Pfunzo yayo i pfalaho ndi i tevhelaho: Musi muthu a tshi fa, ha tsha vha hone. Lufu ndi phambano ya vhutshilo. Vhafu a vha vhoni kana u pfa kana u humbula. A huna tshithu na tshithihi kha riṋe tshine tsha sala tshi tshi khou tshila musi muvhili u tshi fa. A ri na muya-tshivhili kana muya u sa fi. *
6 Musi Salomo o no amba uri vha tshilaho vha ḓivha uri vha ḓo fa, o ṅwala a ri: “Vho faho a vha na tshine vha tshi ḓivha.” (Maḽeḓeretsendama ndi ashu.) Nga murahu ha zwenezwo, a ṱanḓavhudza yeneyo ngoho ya mutheo nga u amba uri vhafu vha nga si kone u funa kana u vhenga na uri “a hu na mushumo, a hu na ngelekanyo, a hu na nḓivho, a hu na vhuṱali [vhiḓani].” (Muhuweleli 9:5, 6, 10) Nga hu fanaho, Psalme ya 146:4 i amba uri musi muthu a tshi fa ‘na maano awe a a lovha.’ Ri a fa nahone a ri bveli phanḓa ri tshi tshila musi muvhili washu u tshi fa. Vhutshilo hashu vhu fana na khavhu ya khanḓela. Musi yeneyo khavhu i tshi dzimiwa, a i yi fhethu. I mbo ḓi tou sa tsha vha hone.
ZWE YESU A ZWI AMBA NGA HA LUFU
7. Yesu o ṱalutshedza hani zwine lufu lwa vha zwone?
7 Yesu Kristo o amba nga ha vhuimo ha vhafu. O amba zwenezwo malugana na Lazaro, khonani yawe ye ya vha yo fa. Yesu o vhudza vhafunziwa vhawe a ri: “Lazaro, khonani yashu o eḓela.” Vhafunziwa vha Yesu vho vha vho humbula uri Lazaro o vha o eḓela, u itela uri a fhole kha vhulwadze he ha vha ho mu fara. Zwo vha zwi songo ralo. Yesu o ṱalutshedza a ri: “Lazaro o fa.” (Yohane 11:11-14) Ṱhogomelani uri Yesu o vhambedza lufu na u awela na u eḓela. Lazaro o vha e si ṱaḓulu kana a tshi khou swa heleni. O vha e si na vharuṅwa kana vhomakhulukuku. Lazaro o vha a sa khou bebwa hafhu a vha muṅwe muthu. O vha o awela lufuni, zwa vho tou nga o eḓela khofhe khulwane dzi si na miloro. Nga muṅwe musi Yesu o vhambedza lufu na u eḓela. Musi a tshi vusa ṅwananyana wa Yairo, o amba uri “ha ngo fa, o eḓela.”—Luka 8:52, 53.
8. Ri zwi ḓivha hani uri yo vha i si ndivho ya Mudzimu uri vhathu vha fe?
8 Naa yo vha i ndivho ya Mudzimu ya u thoma uri vhathu vha fe? Na kathihi! Yehova o ita vhathu uri vha tshile tshoṱhe kha ḽifhasi. Samusi ro zwi guda u thomani kha yeneyi bugu, Mudzimu o vhea vhavhingani vha u thoma paradisoni yo nakaho. O vha ṋea mivhili yo fhelelaho. Yehova o vha a tshi vha tamela zwivhuya fhedzi. Naa hu na mubebi wa lufuno ane a ṱoḓa uri vhana vhawe vha pfe vhuṱungu vhu bveledzwaho nga vhulala na lufu? Haho! Yehova u funa vhana vhawe nahone u ṱoḓa uri vha ḓiphine nga dakalo ḽi sa fheli kha ḽifhasi. Malugana na vhathu, Bivhili i ri: “Maḓuvha a ḓaho [Yehova] o a vhea mbiluni dzavho.” (Muhuweleli 3:11) Mudzimu o ri sika ri na lutamo lwa u tshila tshoṱhe. Nahone o ita ndugiselelo u itela u ḓadzisa lwonolwo lutamo.
ZWI ITAHO URI VHATHU VHA FE
9. Ndi tshithu tshifhio tshe Yehova a vha o tshi dzivhisa Adamu, nahone ndi ngani zwo vha zwi sa konḓi u thetshelesa yeneyi ndaela?
9 Nga zwenezwo-ha, ndi ngani vhathu vha tshi fa? U itela u wana phindulo, ri fanela u ṱhogomela zwe zwa itea musi hu tshi kha ḓi vha na munna na musadzi muthihi fhedzi kha ḽifhasi. Bivhili i a ṱalutshedza: “Yehova Mudzimu a melisa miri yoṱhe i takadzaho i tshi vhonwa, na i ḓifhaho i tshi ḽiwa.” (Genesi 2:9) Naho zwo ralo, o vha o dzivhisa tshithu tshithihi. Yehova o vhudza Adamu a ri: “Miri yoṱhe ya tsimu i ḽe zwau, Hone uḽa muri wa u ṱalukanya vhuḓi na vhuvhi U sóngo u ḽa; ngauri ḓuvha ḽine wa ḓo ḽa wonoyo, U ḓo vha wa u fa.” (Genesi 2:16, 17) Zwo vha zwi sa konḓi u thetshelesa yeneyi ndaela. Ho vha hu na miri minzhi ye Adamu na Eva vho vha vha tshi nga ḽa mitshelo yayo. Fhedzi zwino vho vha vho ṋewa tshibuli tsho khetheaho tsha u sumbedza u livhuha havho We a vha ṋea zwithu zwoṱhe, u katela na vhutshilo ho fhelelaho. U thetshelesa havho zwo vha zwi tshi ḓo sumbedza uri vha ṱhonifha vhuvhusi ha Khotsi avho wa ṱaḓulu na uri vha ṱoḓa vhulivhisi hawe ha lufuno.
10, 11. (a) Zwo ḓa hani uri vhavhingani vha u thoma vha si thetshelese Mudzimu? (b) Ndi ngani u sa thetshelesa ha Adamu na Eva ho vha hu mulandu muhulwane?
10 Zwi ṱungufhadzaho ndi uri vhavhingani vha u thoma vho khetha u sa thetshelesa Yehova. A tshi amba nga ṋowa, Sathane o vhudzisa Eva a ri: “Nangoho Mudzimu o amba a ri: miri yoṱhe ya tsimuni ni songo i ḽa?” Eva a fhindula a ri: “Mitshelo ya miri ya tsimu ri a i ḽa, Hone mitshelo ya muri u re vhukati ha tsimu, Mudzimu o ri: Ni songo ḽa wone, ni songo u kwama, uri ni sa ḓo fa.”—Genesi 3:1-3.
11 Sathane a ri: “A ni nga fi. Mudzimu a tshi ralo u ḓivha zwauri musi nó ḽa wone, maṱo aṋu a ḓo bonyolowa, na ḓo nga Mudzimu, na ḓo ḓivha vhuḓi na vhuvhi.” (Genesi 3:4, 5) Sathane o vha a tshi ṱoḓa uri Eva a tende uri u ḓo vhuyelwa arali a ḽa mutshelo wo dzivhiswaho. U ya ngae, Eva o vha a tshi nga ḓikhethela zwo lugaho na zwo khakheaho; o vha a tshi nga ita zwine a funa. Sathane o dovha a pomoka Yehova a amba uri o zwifha malugana na zwe a amba uri zwi ḓo itea arali vha ḽa mutshelo. Eva o tenda Sathane. Nga zwenezwo, a fula muṅwe wa yeneyo mitshelo a u ḽa. Nga murahu ha zwenezwo, a ṋea munna wawe muṅwe wawo, na ene a u ḽa-vho. Vho ita zwenezwo nga khole. Vho vha vha tshi zwi ḓivha uri vha khou ita zwe Mudzimu a vha vhudza uri vha songo zwi ita. Nga u ḽa wonoyo mutshelo, vho pfuka nga khole ndaela i leluwaho na i pfalaho. Vho sumbedza u nyadza Khotsi avho wa ṱaḓulu na vhuvhusi hawe. U nyadza ho raloho Musiki wavho wa lufuno ho vha hu sa pfali!
12. Ndi mini zwine zwa nga ri thusa u pfesesa nḓila ye Yehova a ḓipfa ngayo musi Adamu na Eva vha tshi dzhia buḓo ḽine ḽa lwisana nae?
12 Sa tsumbo: No vha ni tshi nga ḓipfa hani arali murwa kana ṅwananyana we na mu ṱunḓela na u mu shavhedza a khetha u sa ni thetshelesa nga nḓila ine ya sumbedza uri ha ni ṱhonifhi kana ha ni funi? Zwenezwo zwo vha zwi tshi nga ita uri ni ḽe mbilu vhukuma. Nga zwenezwo-ha, edzani u humbula vhuṱungu he Yehova a vhu pfa musi Adamu na Eva vha tshi dzhia buḓo ḽine ḽa lwisana nae.
13. Yehova o amba uri hu ḓo itea mini kha Adamu musi a tshi fa, nahone zwenezwi zwi amba mini?
13 Yehova o vha e si na tshiitisi tsha u litsha Adamu na Eva vhe vha si thetshelese uri vha tshile tshoṱhe. Vho fa, samusi o vha o amba uri vha ḓo fa. Adamu na Eva a vho ngo tsha vha hone. A vho ngo fhirela fhethu ha muya. Hezwi ri a zwi ḓivha nga ṅwambo wa zwe Yehova a zwi vhudza Adamu nga murahu ha u sa thetshelesa hawe. Mudzimu o ri: “U . . . ḓo vhuyelela mavuni; ngauri wo bviswa mavuni; U buse; tshau ndi u vhuyelela buseni.” (Genesi 3:19) Mudzimu o ita Adamu nga buse ḽa mavuni. (Genesi 2:7) Adamu o vha e siho nga phanḓa ha zwenezwo. Nga zwenezwo, musi Yehova a tshi amba uri Adamu u ḓo vhuyelela buseni, O vha a tshi khou amba uri Adamu u ḓo vhuyelela kha vhuimo ha u sa tsha vha hone. Adamu o vha a sa ḓo tshila, o vha a tshi ḓo fana na buse ḽe a itwa ngaḽo.
14. Ndi ngani ri tshi fa?
14 Adamu na Eva vho vha vha tshi ḓo vha vha tshi khou tshila ṋamusi, fhedzi vho fa nga ṅwambo wa uri vho khetha u sa thetshelesa Mudzimu nahone vha ita tshivhi. Ri a fa nga ṅwambo wa uri vhuimo ha Adamu ha tshivhi kathihi na lufu ho fhiriselwa kha vhana vhawe vhoṱhe. (Vha-Roma 5:12) Tshenetsho tshivhi tshi fana na u mamela vhulwadze vhu vhulayaho vhune ha sa vhe na ane a nga vhu ponyoka. Mafheleloni tshivhi tshi bveledza lufu, lune lwa vha ṱhamu. Lufu ndi swina, a si khonani. (1 Vha-Korinta 15:26) Ri a livhuha vhukuma ngauri Yehova o ri ṋea tshirengululi u itela u ri vhofholola kha ḽeneḽi swina ḽi ofhisaho!
U ḒIVHA NGOHO NGA HA LUFU ZWI A VHUYEDZA
15. Ndi ngani zwi tshi khuthadza u ḓivha ngoho nga ha lufu?
15 Zwine Bivhili ya zwi funza nga ha vhuimo ha vhafu zwi a khuthadza. Samusi ro zwi vhona, vhafu a vha pfi vhuṱungu kana u ḽa mbilu. A ro ngo tea u vha ofha nga ṅwambo wa uri vha nga si kone u ri vhaisa. A vha ṱoḓi thuso yashu, nahone vha nga si ri thuse. Ri nga si kone u amba navho, nahone vha nga si kone u amba na riṋe. Vharangaphanḓa vhanzhi vha vhurereli vha a zwifha nga u amba uri vha nga thusa vhafu, nahone vhathu vhane vha tenda vhenevho vharangaphanḓa vha vha ṋea tshelede. Fhedzi u ḓivha ngoho nga ha vhafu zwi a ri tsireledza uri ri sa fhurwe nga vhane vha funza mazwifhi o raloho.
16. Ndi nnyi we a ṱuṱuwedza pfunzo dza vhurereli vhunzhi, nahone u zwi ita nga nḓila-ḓe?
16 Naa vhurereli haṋu vhu a tendelana na zwine Bivhili ya zwi funza nga ha vhafu? Vhurereli vhunzhi a vhu tendelani nazwo. Ndi ngani? Nga ṅwambo wa uri pfunzo dzavho dzi ṱuṱuwedzwa nga Sathane. U shumisa vhurereli ha mazwifhi u itela u fhura vhathu uri vha tende uri musi mivhili yavho i tshi fa, vha ḓo bvela phanḓa vha tshi tshila fhethu ha muya. Enea ndi mazwifhi ane Sathane a a ṱanganya na maṅwe mazwifhi u itela u pambusa vhathu kha Yehova Mudzimu. Nga nḓila-ḓe?
17. Ndi ngani pfunzo ya u shengedzwa nga hu sa fheli i tshi nyadzisa Yehova?
17 Samusi ro zwi ṱhogomela u thomani, vhuṅwe vhurereli vhu funza uri arali muthu a ita zwithu zwivhi, musi a tshi fa u ḓo ya fhethu hune a ḓo shengedzwa nga mulilo nga hu sa fheli. Heyi pfunzo i nyadzisa Mudzimu. Yehova ndi Mudzimu wa lufuno nahone a nga si vhuye a ita uri vhathu vha shengele nga yeneyi nḓila. (Yohane 4:8) Ni nga dzhia hani muthu ane a ṱarafa ṅwana wawe a sa thetshelesi nga u vhea zwanḓa zwawe muliloni? Naa ni nga mu ṱhonifha? Naa ni nga ṱoḓa na u mu ḓivha? Na kathihi! Zwi vhonala uri ni nga mu dzhia e na tshiṱuhu vhukuma. Fhedzi Sathane u ṱoḓa uri ri humbule uri ho no fhela miṅwaha ya dzibilioni Yehova a tshi khou shengedza vhathu muliloni nga hu sa fheli.
18. U gwadamela vhafu zwo thewa kha mazwifhi afhio a vhurereli?
18 Sathane u dovha a shumisa vhuṅwe vhurereli u funza uri musi vhathu vho no fa, vha vha mimuya ine ya fanela u ṱhonifhiwa na u huliswa nga vha tshilaho. U ya nga yeneyi pfunzo, mimuya ya vhafu i nga vha khonani khulwane kana maswina mahulwane. Vhathu vhanzhi vha tenda enea mazwifhi. Vha ofha vhafu nahone vha a vha hulisa na u vha gwadamela. Zwo fhambanaho na zwenezwo, Bivhili i funza uri vhafu vho eḓela na uri ri fanela u gwadamela Yehova, Mudzimu wa ngoho fhedzi, ane a vha Musiki na Muṋei.—Ndzumbululo 4:11.
19. U ḓivha ngoho nga ha lufu zwi ri thusa u pfesesa pfunzo ifhio ya Bivhili?
19 U ḓivha ngoho nga ha vhafu zwi ni tsireledza uri ni sa fhurwe nga mazwifhi a vhurereli. Zwi dovha zwa ni thusa uri ni pfesese dziṅwe pfunzo dza Bivhili. Sa tsumbo, musi ni tshi ṱhogomela uri vhathu a vha yi fhethu ha muya musi vha tshi fa, ni pfesesa zwavhuḓi fulufhedziso ḽa uri vhathu vha ḓo tshila kha ḽifhasi nga hu sa fheli paradisoni.
20. Ndi mbudziso ifhio ine ya ḓo ṱhogomelwa kha ndima i tevhelaho?
20 Kale-kale, Yobo munna a fulufhedzeaho o vhudzisa heyi mbudziso: “Arali muthu o khwaṱhaho muvhilini a fa naa a nga dovha a tshila?” (Yobo 14:14, NW) Naa muthu o faho a nga vuswa a dovha a tshila? Zwine Bivhili ya zwi funza nga zwenezwi zwi a khuthadza vhukuma, samusi ndima i tevhelaho i tshi ḓo zwi sumbedza.
^ par. 5 U itela khaseledzo ya maipfi “muya-tshivhili” na “muya,” nga khumbelo sedzani Ṱhumetshedzo, masiaṱari 208-11.


text:
Bivhili kha Inthanethe | ṰHALUTSHEDZELO YA SHANGO ḼISWA YA MAṄWALO A TSHIKRISTE A LUGERIKA
Naa ni nga takalela u vhala iyi thero kha %%?
Mishumo 4:1-37
4 Musi vhenevha vhavhili vha tshi khou amba na vhathu, vhotshifhe vhahulu, vhalanguli vha thembele, na Vhasadukei vha ḓa khavho.2 Vho vha vho sinyuwa ngauri vho vha vha tshi khou funza vhathu na u amba khagala uri Yesu o vuswa vhafuni;3 vha vha fara vha vha valela dzhele u swika nga ḓuvha ḽi tevhelaho, ngauri ḓuvha ḽo vha ḽo no kovhela.4 Naho zwo ralo, vhunzhi ha vho thetshelesaho vha tenda, nahone ho vha hu vhanna vhane vha ṱoḓa u vha zwigidi zwiṱanu.5 Nga ḓuvha ḽi tevhelaho ha kuvhangana vharangaphanḓa vhavho, vhahulwane na vhamaṅwalo ngei Yerusalema6 (na Anasi tshifhe muhulu, Kayafa, Yohane, Alesandere, na mashaka a tshifhe muhulu),7 vha vha imisa vhukati havho vha thoma u vha vhudzisa vha ri: “Naa ni ita yeneyi mishumo nga maanḓa a nnyi kana nga dzina ḽa nnyi?”8 Nga zwenezwo, Petro a mbo ḓadzwa nga muya mukhethwa, a fhindula a ri:“Vhavhusi vha vhathu na vhahulwane,9 arali ṋamusi ri tshi khou sengiswa nga ha mushumo wavhuḓi wa u fhodza munna a lwalaho, nahone ni ṱoḓa u ḓivha uri ndi nnyi we a fhodza onoyu munna,10 inwi na vhathu vhoṱhe vha Isiraele ḓivhani uri dzinani ḽa Yesu Kristo wa Munazareta, we na mu ombela kha danda nahone Mudzimu a mu vusa vhafuni, ndi ene o itaho uri uyu munna o imaho phanḓa haṋu a fhole.11 Ḽeneḽi ndi ‘tombo ḽe ḽa laṱwa nga inwi vhafhaṱi ngeno ḽi ḽone thikho ya tshifhaṱo.’12 Zwiṅwe hafhu, a hu na muṅwe ane a kona u tshidza, ngauri a hu na ḽiṅwe dzina shangoni ḽe Mudzimu a ḽi nanga kha vhathu uri a ri tshidze ngaḽo.”13 Musi vha tshi vhona Petro na Yohane vha tshi amba nga tshivhindi, nahone vha tshi ṱhogomela uri vho vha vhe vhanna vha songo funzeaho na vho ḓoweleaho,* vha mangala. Ndi hone vha tshi zwi ṱhogomela uri vho vha vha tshi anzela u tshimbila na Yesu.14 Musi vha tshi vhona onoyo munna we a fhodzwa o ima navho, vha si fhindule tshithu.15 Ngauralo, vha ri vha bvele nnḓa ha holo ya Sanhedrini,* vhone vha sala vha tshi ambedzana nga tshavho,16 vha ri: “Ri ite mini nga avha vhanna? Ngauri vho ita tshiga tshi mangadzaho tshe tsha vhonwa nga vhathu vhoṱhe vha Yerusalema; nahone ri nga si kone u tshi hanedza.17 Naho zwo ralo, uri zwi si phaḓalale mashangoni a kule, kha ri vha shushedze nahone ri vha vhudze uri vha songo tsha dovha vha amba nga ha ḽeneḽi dzina.”18 Ngauralo, vha vha vhidza vha vha laya uri vha songo tsha amba tshithu kana u funza naho hu ngafhi nga dzina ḽa Yesu.19 Fhedzi Petro na Yohane vha vha fhindula vha ri: “Haṱulani inwi vhaṋe arali zwo luga phanḓa ha Mudzimu uri ri thetshelese inwi nṱhani ha u thetshelesa Mudzimu.20 Fhedzi riṋe ri nga si litshe u amba nga ha zwithu zwe ra zwi vhona na u zwi pfa.”21 Ngauralo, musi vho no dovha vha vha shushedza, vha vha vhofholola, ngauri vho vha vha si na tshiitisi tsha u vha pfisa vhuṱungu na uri vho vha vha tshi khou ofha vhathu, ngauri vhathu vhoṱhe vho vha vha tshi khou renda Mudzimu nga nṱhani ha zwe zwa itea.22 Munna we a fhodzwa nga vhuṱolo o vha e na miṅwaha i fhiraho fuiṋa (40).23 Musi vho no vhofhololwa vha ṱuwa vha ya kha vhatendi ngavho nahone vha vha vhudza zwe vhotshifhe vhahulu na vhahulwane vha vha vhudza zwone.24 Vha tshi pfa zwenezwo vha rabela Mudzimu nga ipfi ḽihulu vha ri:“Murena Muvhusahoṱhe, ndi iwe wo sikaho ḽiṱaḓulu, ḽifhasi, lwanzhe na zwoṱhe zwi re khazwo,25 wo amba nga muya mukhethwa u tshi shumisa Davida makhulukuku washu, mushumeli wau, wa ri, ‘Ndi ngani tshaka dzo sinyuwa nahone vhathu vha tshi elekanya nga ha zwithu zwi si na mushumo?26 Mahosi a ḽifhasi o ḓilugisela u lwa nahone vhavhusi vho kuvhangana vha vha tshigwada tshithihi u itela u lwa na Yehova na muḓodzwa wawe.’27 Herode na Pontio Pilato na vhathu vha dziṅwe tshaka na Vhaisiraele vho vha vho kuvhangana kha wonoyu muḓi u itela u lwa na mushumeli wau mukhethwa Yesu, we wa mu ḓodza,28 uri vha ite zwe wa dzula wo zwi amba uri zwi ḓo itea malugana na maanḓa au na ndivho yau.29 Zwino Yehova, sedza u sinyuwa havho, nahone u ite uri vhalanda vhau vha dzule vha tshi amba ipfi ḽau nga tshivhindi,30 ngeno iwe wo imisa tshanḓa tshau u itela u fhodza na musi hu tshi itea vhuṱolo na zwithu zwi mangadzaho nga dzina ḽa mushumeli wau mukhethwa Yesu.”31 Musi vha tshi fhedza u rabela, fhethu he vha vha vho kuvhangana hone ha dzinginyea; vhoṱhe vha ḓadzwa nga muya mukhethwa nahone vha amba ipfi ḽa Mudzimu nga tshivhindi.32 Zwiṅwe hafhu, vhe vha tenda vho vha vhe na vhuthihi,* nahone ho vha hu si na na muthihi we a vha a tshi dzhia thundu dze a vha e nadzo sa dzine dza vha dzawe e eṱhe, fhedzi vho vha vha tshi kovhekana zwithu zwoṱhe zwe vha vha vhe nazwo.33 Zwiṅwe hafhu, vhaapostola vha bvela phanḓa vha tshi ṱanziela vhe na maanḓa mahulu malugana na u vuswa vhafuni ha Murena Yesu; nahone Mudzimu a sumbedza vhoṱhe vhuthu hawe vhuhulwane.34 Zwi re zwone ndi uri ho vha hu si na we a vha a tshi shaya tshithu vhukati havho; ngauri vhoṱhe vhe vha vha vhe na masimu kana dzinnḓu vho vha vha tshi zwi rengisa nahone vha ḓisa tshelede ya zwithu zwe vha zwi rengisa35 vha i ṋea vhaapostola. Nga murahu, vho vha vha tshi kovhela muṅwe na muṅwe, u ya nga zwine a zwi shaya.36 Ngauralo, Yosefa, we vhaapostola vha vha vha tshi mu vhidza Baranaba, zwine zwi tshi ṱalutshedzelwa zwa amba uri Murwa wa Khuthadzo, o vha e Mulevi o bebelwaho Kipiro,37 onoyo o vha e na tsimu nahone a i rengisa, tshelede ya hone a i ṋea vhaapostola.


text:
XIPIMO 14
A ngango wa wena wu nga tsaka
1, 2. Zini lezi Jehova a zi lavako lomu mingangweni?
JEHOVA NUNGUNGULU hi yena a nga mahisa muchado wo sangula. A Biblia gi hi byela lezaku i lo vanga wasati wo sangula “a mu neha ka wanuna.” Adamu i lo tsaka nguvu laha ka kuza aku: “Loyi hi rambu ga marambu ya mina, ni nyama ya nyama ya mina.” (Genesisi 2:22, 23) Lezo zi komba ku Jehova i lava lezaku lava va chadileko va tsaka.
2 A ya kubiha hi lezaku a kutala ka lava va chadileko a va se tshuka va ringa litsako wutomini ga ngango. Hambulezo, a Biblia gi na ni matshinya ya milayo yo tala ma vunako vontlhe laha ngangweni lezaku va humelela wutomini ga ngango, va tlhela va tsaka hi ku hanya zinwe. — Luka 11:28.
LEZI NUNGUNGULU A LAVAKO KU A VANUNA VA MAHA
3, 4. a) A nuna i fanele ku hanya ni sati wakwe hi ndlela muni? b) Hikuyini zi nga za lisima a ku a nuna ni sati va tsetselelana?
3 A Biblia gi wula lezaku a nuna wa mu nene i fanele ku mu kombisa xichawo a sati wakwe a tlhela a mu ranza. Gonza Va Le Efesusi 5:25-29. Xontlhe xikhati, a nuna i fanele ku ranza sati wakwe; a mu vikela, a mu hlayisa, a tlhela nga mahi ni xihi xi nga wa ta mu bayisa.
4 Ahati loku a sati wakwe a tshuka a phazama ke, zini lezi a nuna a faneleko ku maha? A vanuna va byeliwa lezi: “Ranzani vasati va nwina, mu nga va maheli timbiti [ku nga va zangareli].” (Va Le Kolosi 3:19) Vanuna, mu nga rivali lezaku nwinawu ma phazama. Ahandle ka lezo, loku mu lava ku Nungungulu a mu tsetselela, mu fanele ku tsetselela vasati va nwina. (Mateu 6:12, 14, 15) Loku a nuna ni sati va ti yimisela ku tsetselelana, zi ta va vuna kuva ni litsako ngangweni wabye.
5. Hikuyini a nuna a faneleko ku mu nyika wudzunzo a sati wakwe?
5 Jehova i rinzela lezaku a nuna a mu nyika wudzunzo sati vakwe. A nuna i fanele ku ehleketa khwatsi hi lezi zi lavekako ka sati wakwe. Leyo a hi mhaka yo hlakana. Loku a nuna a nga hlayisi khwatsi a sati wakwe, Jehova a nga tshuka a nga ingiseli a mikombelo ya nuna loye. (1 Pedro 3:7) Jehova a nga ranzi munhu hi kuva wanuna kutani wasati. Kanilezi, loyi a ranzako Jehova, hi yena a nga wa lisima mahlweni kakwe.
6. A magezu yaku a nuna ni sati “i nyama yinwe” ma wula yini?
6 Jesu i tlhamusele lezaku a nuna ni sati ‘a va ha hi vambiri, kanilezi i nyama yinwe.’ (Mateu 19:6) Hi wumbiri gabye va wa ta tsumbeka, niku va wa nga ta tshuka va hlengela masango ni munwani. (Mavingu 5:15-21; Maheberu 13:4) A nuna kutani sati i fanele ku khatalela munwani hi tlhelo ga masango, a nga ti alakanyeli gakwe ntsena. (1 Va Le Korinte 7:3-5) A nuna kambe i fanele ku alakanya lezaku ‘a ku na munhu a nga venga a nyama yakwe; kanilezi wa yi wundla a yi tshotshota.’ Hikwalaho, i fanela ku ranza a tlhela a mu nyika nguvu lisima a sati wakwe. Lexi a sati a xi lavako ku hunza zontlhe, ku kombiswa wunene ni ku ranziwa hi nuna wakwe.
LEZI NUNGUNGULU A LAVAKO KU A VASATI VA MAHA
7. Hikuyini laha ngangweni ku lavekako a hloko ya ngango?
7 A mingango yontlhe yi lava kuva ni hloko ya ngango— ku nga loyi a wonelelako kasi a zilo zi famba khwatsi. Lomu ka bhuku ga 2 Va Le Korinte 11:3, a Biblia gi wula lezi: “A hloko ya wanuna munwe ni munwani hi Kristu, ni hloko ya wasati hi nuna wakwe, ni hloko ya Kristu hi Nungungulu.”
8. A sati a nga kombisisa kuyini xichawo hi nuna wakwe?
8 A vanuna vontlhe va phazama. Kanilezi, loku a sati a seketela ziboho za nuna wakwe hi mbilu yontlhe, a ngango wontlhe wa vuneka. (1 Pedro 3:1-6) A Biblia gi ngalo: “A sati i fanele kuva ni xichawo xa hombe hi nuna wakwe.” (Va Le Efesusi 5:33, NM) Ahati loku a nuna a nga hi wa wukhongeli galegi ga ginwe ni sati wakwe ke? A sati i fanele ku simama a kombisa xichawo hi nuna wakwe. A Biblia gi ngalo: “Nwina vasati, ingisani vanuna va nwina; lezaku kasi hambu loku va hi kona lava va nga ingisiko mhaka, va fela ku kokiwa hi mahanyela ya vasati vabye hi handle ka mhaka; na va wona a mahanyela ya nwina ya kubasa zinwe ni xichawo.” (1 Pedro 3:1, 2) A mahanyela ma nene ya sati, ma nga vuna nuna a ku zwisisa ni ku kombisa xichawo hi wukhongeli ga sati wakwe.
9. a) Zini lezi a sati a faneleko ku maha loku a hi ni mawonela yo hambana ni ya nuna wakwe? b) A bhuku ga Titusi 2:4, 5, gi va nyika wusungukati muni a vasati?
9 A sati a nga maha yini loku a hi ni mawonela yo hambana ni ya nuna wakwe ka maha yo kari ke? A mawonela yakwe i fanele ku ma wula hi xichawo. Hi xikombiso, ka khati go kari, Sara i lo wula zilo zi nga kala ku mu tsakisa Abrahama. Kanilezi Jehova i lo mu byela lezi: “Ingisa . . . lezi Sara a ku byelileko.” (Genesisi 21:9-12) Zi ta kala ku a nuna a nga muKristu a maha xiboho xi lwisanako ni lezi a Biblia gi zi wulako. Hikwalaho, a sati i fanele ku seketela ziboho za nuna wakwe. (Mitiro 5:29; Va Le Efesusi 5:24) A sati wa mu nene i wu khatalela khwatsi a ngango wakwe. (Gonza Titusi 2:4, 5.) Loku a nuna ni vanana va wona lezi a sati tlhelo mamani a ti karatisako zona kasi va hanya khwatsi, a xichawo ni liranzo labye ha yena zi ta kula.
10. Zini lezi a Biblia gi zi wulako xungetano hi kuhambana ni kutlhatlha wukati?
10 Ka zikhati zo kari, a nuna ni sati va tsutsumela ku hambana kutani ku tlhatlha wukati loku va kumana ni zikarato. Kanilezi, a Biblia gi wula lezaku ‘a sati ngha a nga suki ka nuna wakwe, ni nuna ngha a nga tsiki a sati wakwe.’ (1 Va Le Korinte 7:10, 11) Hambulezo, ku na ni ziyimo zo karata ku hunza mpimo laha a nuna ni sati va nga hambanako. Kanilezi, lexo a hi xiboho xo hlakana. Ahati a ku tlhatlha wukati ke? A Biblia gi komba lezaku kova ni xigelo xinwe basi xa ku tlhatlha wukati. A nuna ni sati va ngo tlhatlha wukati ntsena loku a munwe wabye a hlengele masango ni munhu munwani. — Mateu 19:9.
LEZI NUNGUNGULU LAVAKO KU A VAPSWALI VA MAHA
11. Zini lezi a vana va zi lavako ku hunza zontlhe?
11 Vapswali, mbhetani xikhati xo tala ni vana va nwina hi laha zi kotekako hi kona. A vana va lava nwina vapswali vabye. Niku lexi va xi lavako ku hunza zontlhe, ku nwina vapswali mu va gonzisa ku tiva Jehova. — Deuteronome 6:4-9.
12. Zini lezi a vapswali va faneleko ku maha kasi ku vikela vana vabye?
12 A tiko ga Satani giya gi biha nguvu. Ku na ni vanhu vo kari kambe va ku va nga tshuka va va mahela zilo zo biha a vana va hina, hambu ku va pfinya va va xakela hi ku hlengela masango navo. A vapswali vo kari za va karatela ku bhula ni vana vabye hi mhaka leyi. Kanilezi, nwina vapswali, mu fanele ku tlharihisa vana va nwina xungetano hi vanhu lavo, mu tlhela mu va gonzisa ku ti vikela. Vapswali, mu fanele ku vikela vana va nwina. * — 1 Pedro 5:8.
13. Xana a vapswali va fanele ku va gonzisisa kuyini a vana vabye?
13 A vapswali hi vona va nga ni ntiro wa ku gonzisa vana vabye lezi va faneleko ku hanyisa zona. Mu nga va gonzisisa kuyini a vana va nwina? A vana va nwina va lava ku gonzisiwa. Kanilezi, loku mu va tsayisa mu nga tluli mpimo ne ku va mahela xapi. (Jeremia 30:11) Hikwalaho, mu nga tshuki mu tsayisa vana va nwina na mu zangarile. Mu nga tirisi magezu yo ‘tlhava khwatsi i supado’ ni ya ku bayisa. (Mavingu 12:18) Va gonziseni ku tiva a ku hikuyini va faneleko ku ingisa. — Va Le Efesusi 6:4; Maheberu 12:9-11; wona Tlhamuselo wa wu 30.
LEZI NUNGUNGULU A LAVAKO KU A VANA VA MAHA
14, 15. Hikuyini a vana va faneleko ku ingisa vapswali vabye?
14 Xontlhe xikhati Jesu i wa ingisa a Dadani wakwe, hambu loku zi karata. (Luka 22:42; Johani 8:28, 29) Jehova kambe i lava lezaku a vana va ingisa vapswali vabye. — Va Le Efesusi 6:1-3.
15 Vanana, alakanyani lezaku loku mu ingisa vapswali va nwina hambu loku zi karata, Jehova ni vapswali va nwina va tsaka hi nwina. * — Mavingu 1:8; 6:20; 23:22-25.
16. a) Satani i zamisa kuyini ku kucetela vaswa lezaku va maha za kubiha? b) Hikuyini zi nga za lisima a ku hlawula vanghana lava va ranzako Jehova?
16 Satani a nga ha tirisa vanghana va wena kutani vanhu vanwani va tanga ya wena kasi ku ku ringa ku maha zilo zo biha. Satani wa zi tiva lezaku za karata ku ala ku maha zilo zo byeliwa hi vanghana va wena. Hi xikombiso, Dina a n’wana wa Jakobe, i wa hi ni vanghana va nga kala va nga ranzi Jehova. Lezo zi mu nehele zikarato yena ni ngango wabye. (Genesisi 34:1, 2) Loku a vanghana va wena va nga mu ranzi Jehova, va ta tshuka va ku kucetela ku maha zilo lezi Jehova a zi vengako. Loku u zi maha, zi ta ku vangela tixanisa, zi bayisa va ngango wa wena, zi tlhela zi bayisa Jehova. (Mavingu 17:21, 25) Hikwalaho, i chukwana niku za lisima nguvu a ku u hlawula vanghana lava va ranzako Jehova. — 1 Va Le Korinte 15:33.
A NGANGO WA WENA WU NGA TSAKA FUTSI
17. Hi wihi a ntiro wa munwe ni munwani laha ngangweni?
17 Loku vontlhe laha ngangweni va lanzela zileletelo za Nungungulu, va ti vikela zikarato zo tala. Hikwalaho, loku u hi nuna, ranza sati wa wena u tlhela u mu hlayisa hi liranzo. Loku u hi sati, kombisa xichawo u tlhela u ti koramisa ka nuna wa wena. Pimanyisa xikombiso xa sati a kumbukiwako ka bhuku ga Mavingu 31:10-31. Loku u hi mupswali, gonzisa vana va wena lezaku va ranza Nungungulu. (Mavingu 22:6) Loku u hi papai, rangela “khwatsi a ngango” wa wena. (1 Timote 3:4, 5; 5:8) Vanana, ingisani a vapswali va nwina. (Va Le Kolosi 3:20) Nwentlhe mu nga rivali kambe lezaku vontlhe laha ngangweni va phazama. Hikwalaho, munwe ni munwani wa nwina, ngha a ti koramisa a kombela ku tsetselelwa. Kunene, a Biblia gi na ni zileletelo zi vunako vontlhe laha ngangweni.
^ nzi. 12 U nga tiva ndlela ya ku vikela vanana va wena lomu ka xipimo 32 xa bhuku Gonza ka Mugonzisi wa Hombe, gi humesilweko hi Timboni ta Jehova.
^ nzi. 15 A n’wana a nga faneli ku ingisa vapswali vakwe loku va lava ku a maha zilo zi tshovako nayo wa Nungungulu. — Mitiro 5:29.
GONZA ZINWANI
A NGANGO WA WENA WU NGA TSAKA
Lava Nungungulu lezaku a ku vuna kuva ni wukati go tsakisa
A ku ti maha ziwutiso zimbiri za zi tsongwani zi nga chukwatisa a wukati ga wena.
A NGANGO WA WENA WU NGA TSAKA
Khozelani Jehova kota ngango
Xana mu nga maha yini lezaku a wukhozeli ga nwina ga ngango gi tsakisa nguvu?


text:
XIDYONDZO 7
Xini Mfumo We Xikwembu?
1. Xini Mfumo we Xikwembu?
Mfumo we Xikwembu i hulumende yi nge le matilweni. Yi ta susa tihulumende hikwato ti nge le misaveni yi yendla eku ku rhandza ke Xikwembu ku yendliwa matilweni ne la misaveni. Mahungo eMfumo we Xikwembu mahungo manene. Ku nga hi khale, Mfumo we Xikwembu u ta xurhisa swilaveko swe vanhu hi hulumende ya kahle. U ta khomanisa vanhu hikwavo misaveni.—Hlaya Daniyele 2:44; Matewu 6:9, 10; 24:14.
Mfumo u fanele u va ne hosi. Yehovha u hlawulile N’wana wa yena, Yesu Kreste, eku a va Hosi ye Mfumo we Xikwembu.—Hlaya Nhlavutelo 11:15.
2. Njhani Yesu a hi Hosi yi nga fanela ku hindza hikwato?
N’wana we Xikwembu hi yena a nga fanela ku yendla Hosi hikuva u ne titswalo nakambe wa tiyimisela ke swa kahle. (Yohane 1:14) U ne tamo swinene we ku pfuna vanhu hikuva u ta rhangela misava a hi matilweni. Karhi a nga pfuxiwa, u yile matilweni a yimelela a hi vokweni le xinene la Yehovha. (Vaheveru 10:12, 13) Ku hetiseleni, Xikwembu xi munyiketile tamo eku a sungula ku rhangela.—Hlaya Daniyele 7:13, 14.
3. Ni vamani va nga to fuma na Yesu?
Tlawa we va vitaniwako eku ‘vakwetsimi’ va ta fuma na Yesu matilweni. (Daniyele 7:27) Lava vo kwetsima hi la vaya vaapostola va Yesu va nga tshembeka. Yehovha wa ha hlawula van’wani vo kwetsima vevanuna ne vevasati vo tshembeka ku fika nyamutlha. Ku fanana na Yesu va pfuxiwa ne midzimba ye moya.—Hlaya Yohane 14:1-3; 1 Vakorinto 15:42-44.
Vanhu vangani va toya matilweni? Yesu u va chulile eku ‘tlawa u tsongwani.’ (Luka 12:32) Ku hetiseleni, tlawa lowu u tava 144 000. Va ta fuma misava na Yesu.—Hlaya Nhlavutelo 14:1.
4. Ku yendlekile yini karhi Yesu a nga sungula ku fuma?
Mfumo we Xikwembu u sungule ku fuma 1914. * Karhi wa lowo Yesu u hlongolile Sathani ne madimona a yena va ta misaveni. Sathani u kwatile swinene kwalaho u sungulile ku tisa tihlupho misaveni hikwayo. (Nhlavutelo 12:7-10, 12) Ku suka kwalaho, tihlupho te vanhu ti vile ti tala. Tinyipi, tindlala, ne ku ninginika ke misava hikwaswo leswi “swi kombisa” eku Mfumo we Xikwembu ku nga hi khale u ta fuma misava.—Hlaya Luka 21:7, 10, 11, 31.
5. Mfumo we Xikwembu u ta tatisa yini?
Hi ku chumayela ku yendliwako misaveni hikwayo, Mfumo we Xikwembu u sungulile ku khomanisa vanhu ve tihlovo hikwato. Timiliyoni te vanhu vo lulama tile ku titsongohateni hasi ka Yesu. Mfumo we Xikwembu u ta va sivelela karhi u nga to lovisa vubihi misaveni. Hikwavo lava va lavako eku va nga lovisiwi hi Mfumo we Xikwembu va fanela va yendla valandzeleli va Yesu.—Hlaya Nhlavutelo 7:9, 14, 16, 17.
Ke malembe 1 000, Mfumo u ta tlherisela ku rhandza ke Xikwembu ke vanhu. Misava hikwayo yi ta yendliwa paradiso. Ku hetiseleni, Yesu u ta tlherisela Mfumo ka Bava va yena. (1 Vakorinto 15:24-26) Xana ku ne mun’wani munhu u mu tivako u lavako ku mu dyondzisa hehleni ke Mfumo we Xikwembu?—Hlaya Pisalema 37:10, 11, 29.
^ ndzima 12 Eku u tiva swo tala hehleni ke vuprofeta bye Bibele bya 1914 vonamapheji 215-218 ke buku ye Tsonga yi nge wa Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vaheveru 13:1-25
13 Rirhandzu ra n’wina ra vumakwerhu a ri ye emahlweni.+2 Mi nga rivali malwandla,+ hikuva ha wona van’wana, va nga swi tivi, va rhurhele tintsumi.+3 Anakanyani lava nga etimpecanini+ ta khotso onge hiloko mi bohiwe na vona,+ ni lava xanisiwaka,+ tanihi leswi na n’wina ma ha riki emirini.4 Vukati a byi xiximeke exikarhi ka hinkwavo, ni sangu ra vukati ri nga vi ni xilo lexi nyamisaka,+ hikuva Xikwembu xi ta avanyisa timbhisa ni vaoswi.+5 Mukhuva wa n’wina wa vutomi a wu pfumale rirhandzu ra mali,+ mi ri karhi mi eneriseka+ hi swilo leswi nga kona.+ Hikuva xi te: “Ndzi nga ka ndzi nga ku tshiki naswona ndzi nga ka ndzi nga ku fularheli.”+6 Leswaku hi ta va ni xivindzi+ lexikulu kutani hi ku: “Yehovha i mupfuni wa mina; ndzi nga ka ndzi nga chavi. Xana munhu a nga ndzi endla yini?”+7 Tsundzukani lava rhangelaka exikarhi ka n’wina,+ lava mi byeleke rito ra Xikwembu, naswona loko mi ri karhi mi xiyisisa vuyelo bya ku tikhoma ka vona, mi tekelela+ ripfumelo ra vona.+8 Yesu Kreste wa ha ri yena tolo ni namuntlha, ni hi masiku.+9 Mi nga tekiwi hi tidyondzo to hambana-hambana ni leti nga tolovelekangiki;+ hikuva i swinene leswaku mbilu yi tiyisiwa hi musa lowu nga faneriwiki,+ ku nga ri hi swakudya,+ leswi lava khomekeke ha swona va nga pfunekangiki.10 Hi ni alitari leyi lava endlaka ntirho wo kwetsima entsongeni va nga riki na mfanelo yo dyela eka yona.+11 Hikuva mintsumbu ya swiharhi leswi ngati ya swona yi nghenisiwaka endhawini yo kwetsima hi muprista lonkulu hikwalaho ka xidyoho yi hisiwa ehandle ka nxaxa.+12 Hikwalaho na yena Yesu, leswaku a ta kwetsimisa+ vanhu hi ngati yakwe,+ u xanisekile ehandle ka nyangwa.+13 Kutani a hi yeni eka yena ehandle ka nxaxa, hi byarhe ndzhukano lowu a wu byarheke,+14 hikuva laha a hi na wona muti lowu tshamaka hi masiku,+ kambe hi wu lava hi timbilu hinkwato lowu nga ta ta.+15 Ha yena a hi nyikeleni eka Xikwembu xitlhavelo xa ku dzunisa nkarhi hinkwawo,+ ku nga mbhandzu wa milomu+ leyi endlaka xitiviso xa le rivaleni eka vito ra xona.+16 Ku tlula kwalaho, mi nga rivali ku endla leswinene+ ni ku avelana swilo ni van’wana, hikuva Xikwembu xi tsakisiwa swinene hi switlhavelo swo tano.+17 Yingisani lava rhangelaka exikarhi ka n’wina+ naswona mi titsongahata,+ hikuva va tshama va rindze mimoya-xiviri ya n’wina hikuva hi vona va nga ta hlamusela;+ leswaku va endla leswi hi ntsako ku nga ri hi ku vilela, hikuva leswi swi nga mi vavisa.+18 Hambetani mi hi khongelela,+ hikuva ha tshemba leswaku hi ni ripfalo ro tshembeka, hileswi hi navelaka ku tikhoma hi ku tshembeka eka swilo hinkwaswo.+19 Kambe ngopfu-ngopfu ndzi mi khongotela ku endla leswi, leswaku ndzi ta vuyisiwa eka n’wina hi ku hatlisa.+20 Onge Xikwembu xa ku rhula,+ lexi pfuxeke murisi+ lonkulu wa tinyimpfu+ eka lava feke+ hi ngati ya ntwanano lowu nga heriki,+ Hosi ya hina Yesu,21 xi nga mi hlomisa hi xilo xin’wana ni xin’wana lexinene leswaku mi endla ku rhandza ka xona, xi endla eka hina leswi tsakisaka swinene emahlweni ka xona ha Yesu Kreste;+ ku vangama a ku ve eka xona hi masiku ni masiku.+ Amen.22 Sweswi ndza mi khongotela, vamakwerhu, leswaku mi tiyiselela rito leri ra xikhutazo, hikuva hakunene ndzi mi tsalele papila hi marito ma nga ri mangani.+23 Tivani leswaku makwerhu Timotiya+ u ntshunxiwile, loyi loko a hatla a fika, ndzi nga ta mi vona ndzi ri na yena.24 Ndzi runguleleni hinkwavo lava rhangelaka+ exikarhi ka n’wina ni vakwetsimi hinkwavo. Lava nga eItaliya+ va mi rungula.25 Musa lowu nga faneriwiki+ a wu ve na n’wina hinkwenu.


text:
XIPHEMU 2
I Mani Xikwembu xa Ntiyisu?
Ku ni Xikwembu xin’we ntsena xa ntiyisu. Vitu la xona i Yehovha. (Tipisalema 83:18) I Moya naswona xitshama tilweni, hikolaho aswinge koteki kuva hixivona. Xahirhandza naswona xilava leswaku na hina hixirhandza. Nakambe xilava leswaku hirhandza vanhu hinkwavu. (Matewu 22:35-40) Xi ni Wulawuli Leli Tlakutkeke ka swilo hinkwaswu naswona hi xona Mutumbuluxi wa swilo hinkwaswu.
Munhu wosungula kutumbuluxiwa hi Xikwembu kuve ntsumi ya matimba swinene. Ntsumi leyi hi kufamba ka nkama yitiviwe hi vitu la Yesu Kreste. Nakambe Yehovha atumbuluxe ni tintsumi tin’wanyani.
Yehovha atumbuluxe swilo hinkwaswu leswinga matilweni . . . ni laha misaveni. Nhlavutelo 4:11
Yehovha atumbuluxe dlambu, n’weti, tinyeleti, misava ni swilo swin’wana hinkwaswu leswinga ka yona. — Genesa 1:1.
Atumbuluxe wanuna wosungula Adamu, hi wuthulu la misava. — Genesa 2:7.


text:
CompetitionActions
- ${title}
Competition
Womens Month Competition
Womens Month Competition - Win Big
Win Big this Women's Month
Munghana Lonene FM u tlangela nhweti ya vaxisati hi ku ku tisela mphikizano lowu u nga ta tibukutela masagwadi eka nongonoko wa Gingirikani. Xana u tiva wansati wa xivindzi, loyi a kotaka ku tiyimela, a tikarhataka ku endla leswaku ndyangu wa yena wu yima wu ku tsere hambi swi nga olovi.
Hi lava ku tiva hi wansati loyi, ku nga va Munghana, muaki wa kwala mugangeni wa ka n’wina hambi mo tirha swin’we swi ala kwihi? Ina, hi byeli hi wansati loyi, u lo endla yini swo hlawuleka.
Ra vuntlhanu rin’wana na rin’wani wansati wa nkateko u ta tibukutela sagwadi ra R2 500, a swi heleli kwalaho na wena u nga n’wi hlawula u ta tikumela R 1 000 .
Wa ha yimele yini? Rhumela email eka maphopherp@sabc.co.za u hi byela hi wansati loyi.
Hi tlangela nhweti ya vaxisati hi masagwadi. Munghana Lonene FM, Ndzalalama ya rixaka
Winners are announced every Friday until the last Friday of this month
ADVERTISEMENT
CompetitionsActions
- ${title}


text:
Tlhatlhambuto 42: A Mbongola Yi Wulawula
WA TSHUKA uzwa a ku a mbongola ya wulawula? U nga ha hlamula uku: ‘Ahihi. A zihari a zi zi koti ku wulawula.’ Kanilezi a Biblia gi hi byela hi mbongola yi nga maha lezo. A hi woneni a ku zi mahekisile kuyini.
A vaIsraeli va laha kusuhani ni ku nghena tikweni ga Kanani. Balake, a hosi ya Moabi, i chava vaIsraeli. Hizalezo yena i vitanisa wanuna wo tlhariha a vitwako Balaami kasi kuta rukatela vaIsraeli. Balake i tsumbisa Balaami a ku mu nyika mali yo tala, zonake Balaami i khilela a mbongola yakwe a sangula a pfhumba gakwe ga kuya wonana na Balake.
Jehova a nga lavi lezaku Balaami a rukatela vanhu Vakwe. Hizalezo yena i rumela a ngelosi yi nga ni supado yo leha a ku ya yima laha ndleleni kasi ku tsanga Balaami. Balaami a nga yi woni ngelosi, kanilezi a mbongola ya yi wona. Hikwalaho a mbongola yi zametela a ku hambuka mahlweni ka ngelosi, hi magumo yona yi su barama laha ndleleni. Balaami i zangara nguvu, a tlhela aba a mbongola yakwe hi nhonga.
Makunu Jehova i maha lezaku Balaami azwa a mbongola yakwe na yi mu angula. A mbongola yi wutisa yiku: ‘Zini nzi ku maheleko kasi u fela ku nziba ke?’
Balaami aku: ‘U nzi mahile ku khwatsi a nzi pimisi. Loku nzi wa hi ni supado, ngha nzi ku daya!’
A mbongola yi wutisa yiku: ‘Xana nza tshuka nzi ku mahela lezi ke?’
Balaami a hlamula aku: ‘Ahihi.’
Makunu Jehova i maha lezaku Balaami a wona a ngelosi leyi yi yimileko laha ndleleni na yi hi ni supado. A ngelosi yiku: ‘U bele yini a mbongola ya wena ke? Nzi tele ku ta ku valela ndlela, hakuva a zi faneli a ku uya rukatela Israeli. Loku a mbongola ya wena yi wa nga hambukangi mahlweni ka mina, ngha nzi ku dele, kanilezi na nzi nga bayisangi a mbongola ya wena.’
Balaami aku: ‘Nzi onhile. A nzi zi tivangi lezaku u wa yimile laha ndleleni.’ A ngelosi yi tsika Balaami a famba, zonake yena iya mahlweni a ku ya wonana na Balake. Yena wa ha lava ku rukatela vaIsraeli, kanilezi, wutshanwini ga lezo, Jehova i mu maha a katekisa Israeli zikhati zinharu.
Mitsengo 21:21-35; 22:1-40; 23:1-30; 24:1-25.
Ziwutiso
- Himani Balake, niku hikuyini a vitanisako Balaami?
- Hikuyini a mbongola ya Balaami yi baramako laha ndleleni?
- Zini lezi Balaami a zwako a mbongola yakwe na yi wulawula?
- Zini lezi a ngelosi yi wulako ka Balaami?
- Zini zi mahekako a xikhati lexi Balaami a zamako ku rukatela Israeli?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza Mitsengo 21:21-35.
Hikuyini Israeli a hlulileko Hosi Sihoni ya maAmori na Hosi Ogi ya le Baxani? (Mitse. 21:21, 23, 33, 34)
- Gonza Mitsengo 22:1-40.
Xi wa hi xihi a xigelo xa ku Balaami a zama ku rukatela Israeli, niku zigonzo muni hi zi kotako ku zi kuma hi ka lezo? (Mitse. 22:16, 17; Mav. 6:16, 18; 2 Ped. 2:15; Juda 11)
- Gonza Mitsengo 23:1-30.
Hambulezi Balaami a wulawulileko a ku khwatsi i wa hi mukhozeli wa Jehova, xana a mitiro yakwe yi kombisisile kuyini a ku i wa nga mu khozeli? (Num. 23:3, 11-14; 1 Sam. 15:22)
- Gonza Mitsengo 24:1-25.
Xana a tlhatlhambuto lowu wa Biblia wu tiyisisa kuyini a kukholwa ka hina xungetano hi kutatiseka ka khungo ga Jehova? (Mitse. 24:10; Isa. 54:17)


text:
TEKELELA RIPFUMELO RA VONA | ENOKO
“U Tsakise Xikwembu Swinene”
ENOKO u hanye malembe yo tala. Swi nga ha hi tikela ku twisisa mhaka leyi, kambe u hanye malembe lama ringanaka 365, ku nga malembe lawa vanhu va nga ma hanyiki namuntlha! Kambe loko a pimanisiwa ni vanhu va le nkarhini wakwe, a nga hanyaka malembe yo tala ngopfu. Phela eka malembe ya kwalomu ka 5 000 lama hundzeke, vanhu a va hanya malembe yo tala swinene ku tlula lawa hi hanyaka wona namuntlha. Wanuna wo sungula Adamu se a ri ni malembe yo tlula 600 loko Enoko a velekiwa naswona endzhaku ka sweswo u hanye malembe ya kwalomu ka 300. Vatukulu van’wana va Adamu va hanye malembe yo tala swinene ku tlula lawa Adamu a ma hanyeke. Loko Enoko a ri ni malembe ya 365, a ha ri jahantiyela leri a ri languteka ra ha ta hanya malembe. Kambe a swi vanga tano.
Enoko a ri ekhombyeni. Hi mahlo ya mianakanyo n’wi vone a ri karhi a tsutsuma, a baleka vanhu lava a va lava ku n’wi dlaya hikwalaho ka leswi a va hlundzukisiwe hi rungula ra Xikwembu, leri a va byeleke rona. Vanhu volavo a va n’wi venga swinene. A va nga ri tsakeli rungula leri a va byeleke rona naswona a va nga lavi ku twa nchumu hi Xikwembu lexi n’wi rhumeke. Leswi a va nga ta swi kota ku hlasela Yehovha Xikwembu lexi n’wi rhumeke, a va ta kota ku hlasela yena ntsena. Swi nga ha endleka leswaku a tivutisa loko a ta swi kota ku tlhela a vona ndyangu wakwe! Xana loko a ri karhi a baleka, a anakanya hi nsati wakwe ni vana vakwe va vanhwanyana kumbe hi n’wana wakwe wa jaha Metusela kumbe hi ntukulu wakwe Lameke? (Genesa 5:21-23, 25) I yini leswi endlekeke endzhaku ka sweswo?
Bibele a yi na rungula ro tala leri vulavulaka hi Enoko. Ko va Matsalwa manharhu lama hi hlamuselaka hi vuenti hi vutomi byakwe. (Genesa 5:21-24; Vaheveru 11:5; Yudha 14, 15) Kambe Matsalwa wolawo, ma hi byela swo tala hi vutomi byakwe ku katsa ni ripfumelo leri a ri na rona. Xana u ni ndyangu lowu u wu khathalelaka? Xana u tshame u langutana ni ntlhontlho hikwalaho ko yimela ntiyiso? Loko swi ri tano, u ta dyondza swo tala eka ripfumelo ra Enoko.
“ENOKO A YA EMAHLWENI A FAMBA NI XIKWEMBU XA NTIYISO”
Vanhu a va hanya hi ndlela yo biha enkarhini wa Enoko. A ku ri nkarhi wa xitukulwana xa vunkombo ku suka eka Adamu. Vanhu a va ha ri ekusuhi ni ku hetiseka loku Adamu na Evha va lahlekeriweke ha kona. Hi swona leswi endleke leswaku vanhu va nkarhi wolowo va hanya nkarhi wo leha. Kambe a va hanya hi ndlela yo biha swinene naswona a va nga lavi ku twa nchumu hi Yehovha. Madzolonga a ma tinyike matimba swinene. Mahanyelo wolawo ma sungule hi nkarhi wa xitukulwana xa vumbirhi, loko Kayini a dlaya makwavo wakwe Avele. Ntukulu un’wana wa Kayini a a tinyungubyisa hi ku va ni madzolonga ni moya wa ku rihisela ku tlula kokwa wakwe Kayini! Hi nkarhi wa xitukulwana xa vunharhu, ku sungule mukhuva wun’wana wo biha ngopfu. Vanhu va sungule ku gandzela Yehovha hi ndlela leyi hoxeke. A va tirhisa vito ra Xikwembu hi ndlela yo biha leyi nga kombisiki xichavo.—Genesa 4:8, 23-26.
Muxaka wolowo wa vugandzeri, lowu a wu thyakile swinene a wu ti nyike matimba hi nkarhi wa Enoko. Kutani loko Enoko a ri karhi a kula, a fanele a ti endlela xiboho. Xana a ta landzela ntshungu? Kumbe, xana a ta hlawula ku gandzela Xikwembu xa ntiyiso, ku nga Yehovha mutumbuluxi wa tilo ni misava? Swi nga ha endleka leswaku swi n’wi khutazile swinene ku twa hi Avele, loyi a dlayiweke hikwalaho ka leswi a gandzela Yehovha hi ndlela leyi amukelekaka. Ku fana na Avele, Enoko u hlawule ku gandzela Yehovha. Genesa 5:22 yi ri: “Enoko a ya emahlweni a famba ni Xikwembu xa ntiyiso.” Tsalwa leri, ri kombisa leswaku Enoko hi yena ntsena loyi a a gandzela Xikwembu enkarhini lowu vanhu a va nga lavi ku twa nchumu hi Xikwembu. Hi yena munhu wo sungula ku va Bibele yi n’wi hlamusela hi ndlela leyi.
Tsalwa rero ri tlhela ri vula leswaku Enoko u ye emahlweni a famba na Yehovha endzhaku ka loko a ve tata wa Metusela. Leswi swi vula leswaku, Enoko se a ri ni ndyangu loko a ri ni malembe ya kwalomu ka 65. Bibele a yi ri boxi vito ra nsati wakwe, nakambe a ri ni vana va “majaha ni va vanhwanyana,” lava nhlayo ya vona yi nga boxiwangiki. Loko tatana a tirhela Xikwembu hi hala tlhela a khathalela ndyangu wakwe, u fanele a tlhela a wu dyondzisa hi Xikwembu. Enoko a swi tiva leswaku Yehovha a lava leswaku a tshama a tshembekile eka nsati wakwe. (Genesa 2:24) U ringete hi laha a nga kotaka ha kona leswaku a dyondzisa vana vakwe hi Yehovha Xikwembu. Xana vuyelo byi ve byihi?
Bibele a yi hi byeli swo tala hi mhaka leyi. A yi boxi nchumu hi ripfumelo ra n’wana wakwe, ku nga Metusela, loyi Bibele yi kombisaka leswaku hi yena loyi a hanyeke malembe yo tala ku tlula vanhu hinkwavo, naswona u fe hi lembe leri Ndhambi leyikulu yi sunguleke ha rona. Metusela u ve tata wa Lameke. Lameke u hanye malembe yo tlula 100 ni kokwa wakwe Enoko naswona a a ri ni ripfumelo leri tiyeke eka Yehovha. Yehovha u tirhise Lameke leswaku a profeta malunghana na Nowa n’wana wakwe naswona vuprofeta byebyo byi hetiseke endzhaku ka Ndhambi. Bibele yi vula leswaku Nowa u fambe ni Xikwembu ku fana na Enoko. Loko Nowa a velekiwa Enoko se a file kambe Enoko a ri xikombiso lexinene loko swi ta emhakeni ya ku gandzela Xikwembu. Swi nga ha endleka leswaku Nowa u byeriwe mhaka yoleyo hi tata wakwe Lameke, kumbe hi kokwa wakwe Metusela kumbexana hi Yarete tata wa Enoko loyi a feke loko Nowa a ri na 366 wa malembe.—Genesa 5:25-29; 6:9; 9:1.
Anakanya hi ndlela leyi Enoko na Adamu a va hambane ha yona. Hambileswi Adamu a hetisekile, u dyohele Yehovha kutani a endla leswaku vanhu va xaniseka ni ku vanga madzolonga. Hambileswi Enoko a a nga hetisekanga, u fambe ni Xikwembu kutani a vekela vanhu ndlela leyinene yo gandzela Xikwembu. Loko Adamu a fa, Enoko a ri ni malembe ya 308. Xana vatukulu va Adamu va ve ni gome loko kokwa wa vona a fa? A hi swi tivi. Kambe lexi hi xi tivaka, hileswaku Enoko u ye “emahlweni a famba ni Xikwembu xa ntiyiso.”—Genesa 5:24.
Loko u ri ni ndyangu, xiya leswi u nga swi dyondzaka eka ripfumelo ra Enoko. Hambileswi swi nga swa nkoka ku wundla ndyangu wa wena, kambe xa nkoka swinene i ku wu dyondzisa hi Yehovha. (1 Timotiya 5:8) U nga ha endla tano hi ku va u va dyondzisa ni ku tlhela u va vekela xikombiso lexinene. Loko u hlawula ku gandzela Xikwembu hi laha Enoko a endleke ha kona ni ku tlhela u pfumela ku kongomisiwa hi milawu ya Xikwembu evuton’wini bya wena, u ta vekela ndyangu wa wena xikombiso lexinene.
ENOKO “U PROFETILE MALUNGHANA NA VONA”
Swi nga ha endleka leswaku a swi n’wi tikela Enoko ku hanya ni vanhu lava a va nga lavi ku twa nchumu hi Xikwembu lexi a xi gandzela. Xana Yehovha Xikwembu a a khathala hi yena? Ina. Hi rin’wana ra masiku, Xikwembu xi vulavurisane na Enoko nandza wa xona wo tshembeka. Xi n’wi rhume leswaku a ya vulavula ni vanhu lava a va hanya enkarhini wakwe. Yehovha u n’wi endle muprofeta, ku nga muprofeta wo sungula ku va rungula rakwe ri tsariwa eBibeleni. Lexi endlaka hi tiva mhaka leyi, hi leswi Yudha makwavo wa Yesu hi va manana, a huhuteriweke ku tsala vuprofeta lebyi bya Enoko endzhaku ka malembe yo tala swinene. *
Enoko u profete a ku yini? U te: “Maswivo! Yehovha u fikile ni timiriyadi takwe to kwetsima, a ta avanyisa hinkwavo, ni ku va vona nandzu hinkwavo lava nga xiximiki Xikwembu malunghana ni swiendlo swa vona hinkwaswo swa ku ka va nga xiximi Xikwembu leswi va swi endleke hi ndlela ya ku ka va nga xiximi Xikwembu, ni malunghana ni swilo hinkwaswo leswi tsemaka nhlana leswi vadyohi lava nga xiximiki Xikwembu va xi lumbeteke swona.” (Yudha 14, 15) Xiya leswaku Enoko a a vulavula onge hiloko Xikwembu se xi byi hetisisile vuprofeta byebyo. Ku sukela kwalaho, vaprofeta a va tirhisa ndlela yoleyo loko va profeta. Lexi endleke va tirhisa ndlela leyi: Hileswi a va profeta swilo leswi a va tiyiseka leswaku swi ta hetiseka, hi yona mhaka leyi a va vulavula onge hiloko swilo sweswo se swi endlekile!—Esaya 46:10.
Xana u ehleketa leswaku Enoko a titwa njhani hi ku twarisa rungula rero ra vuavanyisi eka vanhu hinkwavo? Xiya ndlela leyi rungula rero a ri ri ni matimba ha yona, ku ringana ka mune u tirhise xiga lexi nge “va nga xiximiki Xikwembu,” ku sola swiendlo swo biha leswi vanhu a va swi endla. Vuprofeta byebyo a byi lemukisa vanhu hinkwavo leswaku a va hombolokile hi mpfhuka ku sungula xidyoho le Edeni. Vanhu volavo a va ta lovisiwa loko Yehovha a ta ni “timiriyadi takwe to kwetsima,” ku nga vuthu ra tintsumi leti lunghekeleke nyimpi yo herisa lavo homboloka. Enoko, u twarise rungula rero ra vuavanyisi a ri swakwe, leri a ri huma eka Xikwembu naswona a nga chavi. Swi nga ha endleka leswaku Lameke hambileswi a ha ri ntsongo, u xi vonile xivindzi lexi kombisiweke hi kokwa wakwe Enoko. Loko swi ri tano, hi nga kota ku twisisa leswaku hikokwalaho ka yini.
Ripfumelo ra Enoko ri nga hi endla hi tivutisa loko hakunene, hi languta misava leyi hi ndlela leyi Xikwembu xi yi langutaka ha yona. Vuavanyisi lebyi Enoko a byi twariseke hi xivindzi, bya ha tirha ni le ka misava leyi hi hanyaka eka yona namuntlha ku fana ni le nkarhini wa Enoko. Hi ku pfumelelana ni vuavanyisi lebyi Enoko a byi twariseke, Yehovha u lovise vanhu lava nga xi xiximiki Xikwembu hi Ndhambi leyikulu hi nkarhi wa Nowa. Kambe ku lovisiwa koloko, i xikombiso xa ndzoviso lowu nga ta endleka enkarhini lowu taka. (Matewu 24:38, 39; 2 Petro 2:4-6) Hilaha ku fanaka, ninamuntlha Xikwembu swin’we ni timiriyadi ta xona to kwetsima va lunghekele ku lovisa vanhu lava nga xi xiximiki Xikwembu. Hinkwerhu hi fanele hi anakanyisisa hi rungula ra vuavanyisi leri Enoko a ri twariseke, hi tlhela hi byela van’wana ha rona. Vanghana ni maxaka ya hina va nga ha hi fularhela, lerova hi titwa hi nga ri na museketeri. Kambe Yehovha a nga n’wi fularhelanga Enoko, hilaha ku fanaka ninamuntlha a nge ma fularheli malandza yakwe yo tshembeka!
“U RHURHISIWILE LESWAKU A NGA VONI RIFU”
Enoko u helele kwihi? Ndlela leyi a feke ha yona ya hlamarisa swinene. Genesa 5:24 yi ri: “Enoko a ya emahlweni a famba ni Xikwembu xa ntiyiso. Kutani a nga ha vi kona, hikuva Xikwembu a xi n’wi tekile.” Xikwembu xi n’wi teke njhani Enoko? Muapostola Pawulo u te: “Hi ripfumelo Enoko u rhurhisiwile leswaku a nga voni rifu, naswona ku hava ndhawu leyi a nga kumeka eka yona hikuva Xikwembu xi n’wi rhurhisile; hikuva loko a nga si rhurhisiwa u ve ni vumbhoni bya leswaku u tsakise Xikwembu swinene.” (Vaheveru 11:5) Xana Pawulo a vula yini hi xiga lexi nge “u rhurhisiwile leswaku a nga voni rifu”? Tibibele tin’wana ti vula leswaku Xikwembu xi teke Enoko leswaku a ya etilweni. Kambe mhaka yoleyo a hi ntiyiso. Bibele yi vula leswaku munhu wo sungula loyi a pfuxiweke leswaku a ya hanya etilweni i Yesu Kreste.— Yohane 3:13.
Enoko u “rhurhisiwe” hi ndlela yihi leswaku “a nga voni rifu”? Swi nga ha endleka Yehovha a endle leswaku Enoko a fa handle ko twa ku vava. Kambe ku vuriwa leswaku Enoko “u ve ni vumbhoni bya leswaku u tsakise Xikwembu swinene.” Njhani? Loko a nga si fa, swi nga ha endleka leswaku Xikwembu xi n’wi kombe xivono, lexi kombisaka misava yi ri paradeyisi. Loko a ri karhi a vona xivono xexo xo tsakisa, Enoko u file. Loko muapostola Pawulo a tsala hi Enoko swin’we ni vavanuna ni vavasati van’wana vo tshembeka, u te: “Hinkwavo lava va fele eripfumelweni.” (Vaheveru 11:13) Swi nga ha endleka leswaku valala vakwe va lave ntsumbu wakwe, kambe “ku hava ndhawu leyi a nga kumeka eka yona,” kumbexana Yehovha u wu lahlile ku endlela leswaku va nga wu tirhisi eka vukhongeri bya mavunwa. *
Loko hi ri karhi hi anakanyisisa hi tsalwa rero, hi mahlo ya mianakanyo a hi ringeteni ku vona ndlela leyi Enoko a feke ha yona. Anakanya hi xiyimo lexi, u ri karhi u tsundzuka leswaku ku fanele ku endlaka xin’we eka leswi, wa pona kumbe wa dlayiwa. Enoko u le u balekeni naswona se u karhele. Valala vakwe va n’wi sale endzhaku naswona va hlundzukile swinene hikwalaho ka rungula ra vuavanyisi leri a va byeleke rona. Enoko u kuma ndhawu yo tumbela eka yona swa xinkarhana, kambe wa swi tiva leswaku va nga ha n’wi kuma nkarhi wun’wana ni wun’wana. A ri ekusuhi swinene ni ku dlayiwa hi valala vakwe. Loko a ha wisile wa khongela eka Xikwembu. Kutani u titwa a phyuphyile emianakanyweni. U vona xivono lexi n’wi kombaka ndhawu yo tsakisa leyi a tivonaka a ri eka yona.
Anakanya eka xivono xexo a ri karhi a vona misava leyi nga ni ku rhula, leyi a nga si tshamaka a yi vona. A yi saseke ku fana ni ntanga wa Edeni, kambe a ku nga ri na makerubu lawa a ma yi rindzile leswaku vanhu va nga yi eka yona. A yi tele hi vavanuna ni vavasati lava ha tiyeke naswona va ri ni matimba. A va hanya hi ku rhula naswona va tsakile. A ku nga ri na rivengo ni madzolonga, ku nga swilo leswi Enoko a swi tiva. Enoko u xiye leswaku Yehovha wa n’wi rhandza swinene naswona wa n’wi amukela. U swi xiyile leswaku ndhawu yoleyo leyi a yi vona, a ku ri ndhawu leyi a yi ta va kaya rakwe. Loko a ya a phyuphya u biwe hi vurhongo kutani a etlela vurhongo lebyikulu byo pfumala ni milorho.
Ku ta fikela namuntlha, Enoko wa ha etlele endhawini yoleyo, ku nga ndhawu leyi a feleke eka yona naswona wa ha ri kona emianakanyweni ya Yehovha Xikwembu! Hilaha Yesu a tshembiseke hakona, nkarhi wa ta lowu vanhu hinkwavo lava nga emianakanyweni ya Xikwembu va nga ta twa rito ra Kreste kutani va huma emasirheni, va pfula mahlo kutani va vona misava leyintshwa ya ku saseka leyi nga ni ku rhula.—Yohane 5:28, 29.
Xana u nga swi tsakela ku va kona emisaveni yoleyo? Anakanya ndlela leyi swi nga ta tsakisa ha yona ku hlangana na Enoko. Ehleketa hi swilo swo tsakisa leswi a nga ta hi byela swona! U ta hi hlamusela loko ku ri leswaku ndlela leyi a hi ehleketa leswaku u fe ha yona a yi ri ntiyiso. Kambe ku ni swilo swa nkoka leswi hi faneleke hi swi dyondza hi xihatla eka yena sweswi. Endzhaku ko vulavula hi Enoko, Pawulo u te: “Handle ka ripfumelo a swi koteki ku xi tsakisa kahle [Xikwembu].” (Vaheveru 11:6) Onge hi nga ti karhatela ku tekelela xivindzi ni ripfumelo ra Enoko!
^ ndzim. 14 Swidyondzi swin’wana swa Bibele swi vula leswaku Yudha u tshahe rungula rero ebukwini leyi vuriwaka, Book of Enoch kambe buku yoleyo, yi taleriwe hi mintsheketo leyi nga vulavuriki ntiyiso hi Enoko. Kambe loko yi vulavula hi vuprofeta lebyi bya Enoko yi ba nhloko ya mhaka, swi nga ha endleka yi kume vuprofeta byebyo eka tibuku ta khale leti nga ha riki kona namuntlha. Kumbexana Yudha u kume vuprofeta byebyo eka tibuku teto ta khale, kumbe u byi kume eka Yesu loyi loko a ha ri etilweni a voneke vutomi bya Enoko.
^ ndzim. 20 Hilaha ku fanaka, Xikwembu xi sirhelele ntsumbu wa Muxe ni wa Yesu leswaku yi nga tirhisiwi hi ndlela yo biha.—Deteronoma 34:5, 6; Luka 24:3-6; Yudha 9.


text:
TXIWOTISO 2
Ngu ku txani ni txi karateka ngu mazumbelo angu?
U NGA MAHA TXANI?
Alakanya txiemo txiya: Ngako Julia a txi tiwona ngu ha ka txibuko, a tiwona nga nvuwu. Se a txi khene “ku laveka ni hungula kuena”. Kambe vaveleki vakwe ni vangana va khona o nga “litshava”.
Ngu koneho, Júlia a lava kuhungula “mmidi wu a ku nawo”. A lava kumaha totshe ti to mndani ka masikunyana e maneka adi songile . . .
U nga maha txani u txi thuka u tiwona ku fana ni Julia?
ALAKANYISISA NGU TIYA!
Kha ta biha ku khatala ngu ti mmidi wako wu nga zumbisa tona. Phela hambi Bhiblia yi wombawomba ngu ti vavamna ni vavasikati va kale va nga ti zumbisile tona, ku fana ni Sara, Rakeli, Abhigayili, Josefa ni Dhavhidha. Bhiblia yi womba ti to Abhigazi a “ti tshurile ngutu.”—1 Vafumeli 1:4.
Hambiketo, vaphya va vangi va karateka kupinda mpimo ngu ti mmidi wawe wu nga zumbisa tona. Se eto ti nga vanga sikarato sa hombe. Alakanyisisa ngu tiya.
Ka mabhulo o kari ni mahorana o talanyana, kupinda hafu ya ona ma wombile ti to ma enile ngutu, kambe ngu ditshuri ma ti songile; mangahyana aya ma nga ti enile.
Ka mamwane mabhulo, ngu kona mu ka hafu ya vavasikati ava va nga ti songile hambiku vona va nga txi womba ti to va enile ngutu!
Ka txivilelo txawe txo hunguta mmidi, vaphya vamwane va manwi ngu anorexia—i ku malwati yo m’thu e lamba mndiwo, e zumba a si dyi txilo e gwitisa ku fa.
Ngako u txi pfa ti to nawe wa ñolwa ngu anorexia mwendo kwa mbi ngadi u navela kudya, kombela txivhuno. Bhula ni m’veleki wako, mwendo m’thu mmwane wa hombe awu u mthembako. Bhiblia yi womba ti to: “Awule i ku mndoni wa m’thu wa m’randa yotshe mbimo; a maneka i di mwanawe ka mbimo ya dikhombo.”—Mavingwa 17:17.
KHATALA NGU TATINENE ATI U KU NATO!
M’thu a tsakelwa ngutu ngu wuthu wakwe i singa ngu kutshura. Wona txikombiso txa Abhisalome mwanana wa Mkoma Dhavhidha. Bhiblia yi khene:
“Ku ti singa ho ni wamweyo a nga ti tshurile ni kutsakisa ku nga Abhisalome. . . . A ti si nga ni txihoxo ni txa tximwetxo.”—2 Samueli 14:25.
Kambe mayelana ni wuthu wakwe, Bhiblia kha yi wombawombi ngu ta tinene ati Abhisalome a nga vako a di ti mahile. Ene i ti mphya wu a nga txi tiguleta, wa kwa mbi thembeka, wa mabewu ngutu ni livengo; ene ti si mkarateli hambi kudaya.
Bhiblia yi hi gela tiya:
“Mi ambate m’thu wa m’phya.”—Vakolosa 3:10.
“Kubomba kwanu ku nga ve ka hahanze dwe . . . , aniko kutibombisa kwano ku na ve ka wuthu wo sisaleka wa mbilu.”—1 Pedro 3:3, 4.
Ditshuri ti to kha ta biha kuva u di tshurile, kambe txa lisima ngutu i wuthu wako. Tifanelo tako ta tinene ngu tona ti wonekako ka vathu kupinda mazumbelo a manene a mmidi. Mphya wu a dhanwako ku i Phyilicia a wombile tiya: “Vathu va nga tshodwa diso ngu kutshura, kambe m’thu a khumbulwa ngu mithumo yakwe ya yinene.”
INA WA TSAKA NGU TI MMIDI WAKO WU NGA ZUMBISA TONA?
Ina wa karateka ngu ti mmidi wako wu nga zumbisa tona?
Ina u ta nga pimisa ngu ku lava ku tola so kari mwendo ku ti tona sakudya ti to u txitxa mazumbelo a mmidi wako?
I di ti to wa sikota, ngu tihi ati u nga tsakelako ku txitxa ka nzila yi mmidi wako wu nga zumbisa tona? (Sawula totshe ati u ti tsakelako.)
KULAPHA
KUENA
MISISI
MMIDI
KHOHE
MXOWO
I di ti to u xamute u txi inna ka siwotiso sa simbidi so khata u tshumela u sawula ka kuraru ka txiwotiso txa wuraru, alakanya tiya: ditshuri ngu ti to nzila yi vathu va ku wonako ngu yona yi hambanile ni ti awe u ti pimisako. Tiwonele ti to u si karateki ngutu ngu ti mmidi wako wu nga zumbisa tona.—1 Samueli 16:7.