text:
NDZIMA YA VUNKOMBO
Ntshembo Wa Xiviri Hi Varhandziwa Va Wena Lava Feke
Hi swi tivisa ku yini leswaku lava feke va ta pfuxiwa hakunene?
Xana Yehovha wa swi lava ku pfuxa lava feke?
I vamani lava nga ta pfuxiwa?
1-3. Hi wihi nala loyi a hi hlongorisaka hinkwerhu, naswona ha yini ku kambisisa leswi Bibele yi swi dyondzisaka swi hi tisela ntsako?
A HI NGE u le ku tsutsumeni, u hlongorisiwa hi nala wa wena la lavaka ku ku dlaya. Wa ku tlula hi matimba naswona a wu swi koti ku n’wi siya hi rivilo. Wa swi tiva leswaku loko o ku khoma, swi herile hi wena hikuva u tshama u n’wi vona a dlaya vanghana va wena van’wana. Hambi u ringeta hi matimba ku engetela rivilo kambe u ya a tshinela. U swi vona kahle leswaku ndlela yo pona a yi kona. Kambe, u nga swi rindzelanga, ku humelela munhu a lava ku ku lamulela. U ni matimba swinene ku tlula nala wa wena naswona u ku tshembisa leswaku u ta ku pfuna. A swi kanakanisi leswaku mbilu ya wena yi ta wa!
2 Hi ndlela yo karhi ku ni nala wo tano la ku hlongorisaka. Kahle-kahle u le ku hi hlongoriseni hinkwerhu ka hina. Hilaha hi dyondzeke hakona eka ndzima leyi hi humaka eka yona, Bibele yi vula leswaku rifu i nala. A nga kona ni un’we wa hina la nga ri balekelaka. Vo tala va hina hi n’wi vonile nala loyi loko a dlaya vanhu lava hi va rhandzaka. Kambe Yehovha u ni matimba swinene ku tlula rifu. Hi yena Mulamuleri la nga ni rirhandzu, loyi ana se a kombiseke leswaku a nga n’wi hlula nala loyi wa hina. Naswona u tshembisa leswaku nala loyi, ku nga rifu, u ta n’wi lovisela makumu. Bibele yi ri: “Rifu i nala wo hetelela la nga ta herisiwa.” (1 Vakorinto 15:26) Lawa i mahungu yo tsakisa!
3 A hi rhange hi vona ndlela leyi hi titwaka ha yona loko rifu ri hi hlasela. Sweswo swi ta endla leswaku hi twisisa nchumu wun’wana lowu nga ta endla leswaku hi tsaka ngopfu. Phela, Yehovha u tshembisa leswaku lava feke va ta tlhela va hanya. (Esaya 26:19) Kunene va ta pfuxiwa hikuva Yehovha hi yena la tshembisaka leswaku va ta tlhela va hanya.
LOKO U FERIWA HI LOYI U N’WI RHANDZAKA
4. (a) Ha yini ndlela leyi Yesu a titwaka ha yona hi mhaka ya ku feriwa hi loyi u n’wi rhandzaka, yi hi dyondzisa ndlela leyi Yehovha a titwaka ha yona? (b) I vamani lava a va ri vanghana vo hlawuleka va Yesu?
4 Xana u tshama u feriwa hi loyi u n’wi rhandzaka? Mabibi ya mbilu ni gome swin’we ni ku heleriwa hi matimba, leswi vangiwaka hi ku feriwa, swi nga vonaka swi nga tiyiseleleki. Loko hi langutane ni xiyimo xexo, hi fanele hi lava nchavelelo eRitweni ra Xikwembu. (2 Vakorinto 1:3, 4) Bibele yi hi pfuna leswaku hi twisisa ndlela leyi Yehovha na Yesu va titwaka ha yona hi rifu. Yesu, loyi a a ri xikombiso lexi hetisekeke xa Tata wa yena, a a swi tiva leswaku swi njhani ku feriwa hi loyi u n’wi rhandzaka. (Yohane 14:9) Loko Yesu a ri eYerusalema, a a tala ku endzela Lazaro ni vasesi wa yena, Mariya na Marta, lava a va tshama emutini wa le kusuhi wa Betaniya. A va ri vanghana lavakulu. Bibele yi ri: “Yesu a a rhandza Marta ni makwavo wa xisati na Lazaro.” (Yohane 11:5) Kambe, hilaha hi swi voneke hakona eka ndzima leyi hi humaka eka yona, Lazaro u file.
5, 6. (a) I yini lexi Yesu a xi endleke loko a ri ni ndyangu ni vanghana va Lazaro lava a va rila nkosi wa yena? (b) Ha yini ku rila ka Yesu ku hi tiyisa nhlana?
5 Xana Yesu u titwise ku yini loko munghana wa yena a fa? Hi byeriwa leswaku Yesu na yena u ririle loko maxaka ni vanghana va rila rifu ra Lazaro. Loko Yesu a va vona, u twe ku vava ngopfu. U ‘konyile emoyeni, a karhateka.’ Kutani rungula ri ya emahlweni ri ku: “Yesu a humesa mihloti.” (Yohane 11:33, 35) Xana ku rila ka Yesu a ku kombisa leswaku a nga na ntshembo? Doo! Entiyisweni, Yesu a a swi tiva leswaku ku ta endleka nchumu wun’wana wo hlamarisa ku nga ri khale. (Yohane 11:3, 4) Hambiswiritano, u ve ni gome leri vangiwaka hi rifu.
6 Hi nga ha vula leswaku ku rila ka Yesu ku hi tiyisa nhlana. Ku hi dyondzisa leswaku Yesu ni Tata wa yena, Yehovha, va ri venga rifu. Kambe, Yehovha Xikwembu wa swi kota ku lwa ni nala loyi a n’wi hlula! A hi voneni leswi Xikwembu xi pfumeleleke Yesu leswaku a swi endla.
“LAZARO, HUMA!”
7, 8. Hi ku ya hi langutelo ra hina vanhu, ha yini ku vonake ku nga ha ri na ntshembo emhakeni ya Lazaro, kambe i yini lexi Yesu a xi endleke?
7 Lazaro a a vekiwe ebakweni kutani Yesu u kombele leswaku ku susiwa ribye leri a ri pfale nomu wa bako. Marta u arile hikuva Lazaro a a ri ni masiku ya mune a file naswona miri wa yena se a wu sungule ku bola. (Yohane 11:39) Hi ku ya hi langutelo ra vanhu va nyama, a ku nga ha ri na ntshembo!
8 Hiloko ribye ri susiwa kutani Yesu a huwelela hi rito leri tlakukeke a ku: “Lazaro, huma!” Ku endleke yini? ‘Munhu loyi a a file u humile.’ (Yohane 11:43, 44) A swi kanakanisi leswaku vanhu lava a va ri kona kwalaho a va tsake ku tlula mpimo! Ku nga khathariseki leswaku Lazaro a a ri xaka, munghana kumbe muakelani, lexi a va xi tiva hileswaku a a file. Kambe va kote ku tlhela va vona murhandziwa wa vona a yime swin’we na vona. Sweswo swi fanele swi vonake onge ko va norho. A swi kanakanisi leswaku vo tala va vukarhe Lazaro va tsakile. Koloko ku ve ku hluriwa ka rifu hakunene!
9, 10. (a) Yesu u vule leswaku i mani Xihlovo xa matimba lama a ma tirhiseke ku pfuxa Lazaro? (b) I yini xin’wana lexi munhu a vuyeriwaka hi xona loko a hlaya hi ta ku pfuxiwa ka vafi eBibeleni?
9 Yesu a nga vulanga leswaku u endle singita leri hi matimba ya yena n’wini. Exikhongelweni xa yena loko a nga si vitana Lazaro, u swi veke erivaleni leswaku Yehovha hi yena Xihlovo xa matimba lawa a nga ta pfuxa mufi ha wona. (Yohane 11:41, 42) A ku nga ri ro sungula leswaku Yehovha a tirhisa matimba ya yena hi ndlela leyi. Ku pfuxiwa ka Lazaro i rin’wana ra masingita ya kaye ya ku pfuxiwa ka vafi, lama tsariweke eRitweni ra Xikwembu. * Swa tsakisa ku hlaya ni ku kambisisa marungula lawa. Ma hi dyondzisa leswaku Xikwembu a xi yi hi nghohe, hikuva ku pfuxiwe vana, vanhu lavakulu, va xinuna ni va xisati, Vaisrayele ni lava nga riki Vaisrayele. Naswona vanhu lava ku vulavuriwaka ha vona eka marungula lawa ku vuriwa leswaku a va tsakile! Hi xikombiso, loko Yesu a pfuxa xinhwanyetana lexi a xi file, vatswari va xona “a va nga ha tikoti hi ku tsaka.” (Marka 5:42) Ina, Yehovha u endle leswaku va tsaka hi ndlela leyi a va nga ta pfuka va yi rivarile ni siku ni rin’we.
10 I ntiyiso leswaku vanhu lava Yesu a va pfuxeke va hetelele va file. Xana sweswo swi vula leswaku ku pfuxiwa ka vona a ku ri ku tlanga hi nkarhi? A swi tano. Marungula lawa ya le Bibeleni ma endla leswaku hi kholwa tidyondzo tin’wana ta nkoka naswona ma endla leswaku hi va ni ntshembo.
LESWI HI SWI DYONDZAKA ETIMHAKENI TA KU PFUXIWA KA VAFI
11. Xana rungula ra ku pfuxiwa ka Lazaro ri hi pfuna hi ndlela yihi leswaku hi vona leswaku Eklesiasta 9:5 yi tiyisile?
11 Bibele yi dyondzisa leswaku lava feke “a va tivi nchumu nikatsongo.” A va hanyi naswona a va nge ku byeli nchumu hileswi endlekaka endhawini yin’wana. Leswi hi swi vona hileswi humeleleke eka Lazaro. Xana loko Lazaro a pfuka eku feni, u rungulele vanhu hi ta leswi a swi voneke etilweni? Kumbe, xana u va chavise hi ta ku hisiwa ka vanhu etiheleni? Doo! A ku kona laha Bibele yi vulaka leswaku Lazaro u rungule timhaka to tano. Emasikwini ya mune lawa a ma heteke a file, ‘a a nga tivi nchumu nikatsongo.’ (Eklesiasta 9:5) Lazaro a a tietlelerile eku feni.—Yohane 11:11.
12. I yini lexi endlaka hi tiyiseka leswaku hakunene Lazaro u pfuxiwile eku feni?
12 Rungula ra ku pfuxiwa ka Lazaro ri tlhela ri hi dyondzisa leswaku ku pfuxiwa ka vafi i mhaka ya xiviri, a hi ntsheketo. Loko Yesu a pfuxa Lazaro, a ku ri ni vanhu lava a va n’wi langutile loko a ri karhi a n’wi pfuxa. Hambi ku ri varhangeri va vukhongeri lava a va venga Yesu, a va alanga leswaku singita leri ri endlekile. Ematshan’weni yo ala, va te: “Xana hi ta endla yini, hikuva munhu loyi [Yesu] u endla masingita yo tala?” (Yohane 11:47) Vanhu vo tala va tile va ta vona munhu la pfuxiweke. Kutani sweswo swi endle leswaku vo tala va va ni ripfumelo eka Yesu. Ku pfuxiwa ka Lazaro ku va nyike vumbhoni bya xiviri bya leswaku Yesu a a rhumiwe hi Xikwembu. Vumbhoni lebyi a byi ri erivaleni lerova varhangeri van’wana va Vayuda lava a va ome tinhloko, va luke mano yo dlaya Yesu na Lazaro.—Yohane 11:53; 12:9-11.
13. Ntshembo wa hina wa leswaku hakunene Yehovha u ta va pfuxa lava feke wu sekeriwe kwihi?
13 Xana swa twisiseka ku pfumela leswaku ku pfuxiwa ka vafi i mhaka ya xiviri? Ina, swa twisiseka hikuva Yesu u dyondzise leswaku siku rin’wana “hinkwavo lava nga eka masirha-bako ya xitsundzuxo” va ta pfuxiwa. (Yohane 5:28) U nga rivali leswaku Yehovha i Muvumbi wa swilo hinkwaswo leswi hanyaka. Xana swi fanele swi hi tikela ku pfumela leswaku u ta swi kota ku endla leswaku swilo leswi feke swi tlhela swi hanya? Phela, Yehovha a nga rivali. Kambe, xana u ta swi kota ku tsundzuka varhandziwa va hina lava feke? Ku ni timiliyoni ta timiliyoni ta tinyeleti exibakabakeni, kambe Xikwembu xi tiva nyeleti yin’wana ni yin’wana hi vito! (Esaya 40:26) Hikwalaho Yehovha Xikwembu u ta swi kota ku tsundzuka xin’wana ni xin’wana hi varhandziwa va hina lava feke, naswona u ta swi kota ku va pfuxa va tlhela va hanya.
14, 15. Xana Yehovha u titwisa ku yini hi ku pfuxa lava feke hilaha swi kombisiweke hakona emaritweni ya Yobo?
14 Hambiswiritano, xana Yehovha wa swi lava ku pfuxa lava feke? Bibele yi dyondzisa leswaku u tiyimiserile ku va pfuxa. Yobo wanuna wo tshembeka u vutisile a ku: “Xana loko munhu la tiyeke emirini a fa a nga tlhela a hanya?” Yobo a a vula leswaku u ta rindza esirheni kukondza ku fika nkarhi lowu Xikwembu xi nga ta n’wi tsundzuka ha wona. U byele Yehovha a ku: “U ta vitana, mina ndzi ta ku hlamula. U ta navela ntirho wa mavoko ya wena.”—Yobo 14:13-15.
15 Anakanya hi mhaka leyi! Yehovha wa swi navela ku pfuxa lava feke. Xana a swi tsakisi ku tiva leswaku Yehovha u titwa hi ndlela yoleyo? Kambe ku vuriwa yini hi ku pfuxiwa ka lava feke enkarhini lowu taka? I vamani lava nga ta pfuxiwa naswona va ta pfuxeriwa kwihi?
“HINKWAVO LAVA NGA EKA MASIRHA-BAKO YA XITSUNDZUXO”
16. Xana lava feke va pfuxeriwa ku hanya eka swiyimo swa njhani?
16 Timhaka ta le Bibeleni ta ku pfuxiwa ka lava feke ti hi dyondzisa swo tala mayelana ni leswi swi nga ta endleka enkarhini lowu taka loko ku pfuxiwa lava feke. Vanhu lava pfuxiweke kwala misaveni va tlhele va tshama ni varhandziwa va vona. Swi ta va tano ni loko ku pfuxiwa vafi enkarhini lowu taka—kambe hi ndlela leyi antswaka ngopfu. Hilaha hi dyondzeke hakona eka Ndzima 3, xikongomelo xa Xikwembu hileswaku misava hinkwayo yi va paradeyisi. Leswi vulaka leswaku ku fanele ku herisiwa nyimpi, vugevenga ni mavabyi ku ri kona lava feke va pfuxiwaka. Va ta kota ku hanya hilaha ku nga heriki emisaveni leyi, va titshamele hi ku rhula naswona va tsakile.
17. Xana ku pfuxiwa ka vafi ku ta va kukulu hi ndlela yihi?
17 I vamani lava nga ta pfuxiwa? Yesu u vule leswaku ‘hinkwavo lava nga eka masirha-bako ya xitsundzuxo va ta twa rito ra yena kutani va huma.’ (Yohane 5:28, 29) Nhlavutelo 20:13 yi seketela mhaka yoleyo loko yi ku: “Kutani lwandle ri humesa vafi lava nga eka rona, rifu ni Hayidesi swi humesa vafi lava nga eka swona.” “Hayidesi” yi vula sirha leri toloveleke. (Vona Xiengetelo eka matluka 212-13.) Hinkwavo lava nga emasirheni va ta pfuxiwa. Vanhu va tibiliyoni lava wiseke emasirheni va ta tlhela va hanya. Muapostola Pawulo u te: “Ku ta va ni ku pfuxiwa ka lava lulameke ni ka lava nga lulamangiki.” (Mintirho 24:15) Xana sweswo swi vula yini?
18. “Lava lulameke” lava nga ta pfuxiwa, va katsa vamani naswona wena u titwa njhani hi ntshembo lowu?
18 “Lava lulameke” va katsa vanhu vo tala lava hi hlayeke ha vona eBibeleni, lava hanyeke loko Yesu a nga si ta laha misaveni. Van’wana va vona i Nowa, Abrahama, Sara, Muxe, Rhuti, Estere ni van’wana va ntsandza-vahlayi. Van’wana va vavanuna ni vavasati lava va ripfumelo ku vulavuriwa ha vona eka ndzima 11 ya buku ya Vaheveru. Kambe “lava lulameke” va katsa ni malandza ya Yehovha ya manguva lawa lama nga fa. Hikwalaho ka ntshembo wa ku pfuxiwa ka vafi, a ha ha ri chavi rifu.—Vaheveru 2:15.
19. I vamani “lava nga lulamangiki” naswona Yehovha u ta va nyika nkarhi wo endla yini?
19 Ku vuriwa yini hi vanhu lavan’wana hinkwavo lava nga n’wi tirhelangiki Yehovha hikwalaho ka leswi va nga tivangiki nchumu ha yena? Vanhu lava va timiliyoni “lava nga lulamangiki” a va nge rivariwi. Na vona va ta pfuxiwa leswaku va nyikiwa nkarhi wo dyondza hi Xikwembu xa ntiyiso ivi va xi tirhela. Hi nkarhi wa gidi ra malembe, lava feke va ta pfuxiwa kutani va nyikiwa nkarhi wa leswaku va tirhela Yehovha swin’we ni vanhu lava tshembekaka emisaveni. Wolowo wu ta va nkarhi lowu tsakisaka. Nkarhi lowu wu vitaniwa Siku Ra Vuavanyisi eBibeleni. *
20. I yini Gehena naswona i vamani lava yaka kona?
20 Xana leswi swi vula leswaku vanhu hinkwavo lava feke va ta pfuxiwa? Doo! Bibele yi vula leswaku vafi van’wana va le “Gehena.” (Luka 12:5) Ndhawu leyi vuriwaka Gehena yi thyiwe tano hileswi a ku lahleriwa thyaka eka yona naswona a yi ri ehandle ka muti wa Yerusalema wa khale. A ku lahleriwa mintsumbu ni thyaka eka yona. Vafi lava a va lahliwa kona hi lava Vayuda a va va teka va nga faneriwi hi ku lahliwa ni ku pfuxiwa. Hikwalaho, swa fanela leswi rito Gehena ri fanekiselaka ku loviseriwa makumu. Hambileswi Yesu a nga ta avanyisa lava hanyaka ni lava feke, Yehovha hi yena la nga ta va Muavanyisi wo hetelela. (Mintirho 10:42) Lava nga ta kumeka va hombolokile naswona va nga swi lavi ku hundzuka, a nge va pfuxi.
KU PFUXERIWA ETILWENI
21, 22. (a) Hi kwihi ku pfuxiwa kun’wana loku nga kona? (b) I mani la veke wo sungula ku pfuxeriwa evuton’wini bya moya?
21 Bibele yi tlhela yi vulavula hi ku pfuxiwa kun’wana ka ku ya hanya tanihi xivumbiwa xa moya. Bibele yi vula leswaku i Yesu Kreste ntsena la pfuxiweke hi ndlela leyi.
22 Endzhaku ka loko Yesu a dlayiwile loko a ha ri munhu wa nyama, Yehovha a nga pfumelanga leswaku N’wana wa Yena la tshembekeke a tshama esirheni. (Pisalema 16:10; Mintirho 13:34, 35) Xikwembu xi pfuxe Yesu kambe a xi n’wi pfuxanga a ri munhu wa nyama. Muapostola Petro u vula leswaku Kreste u ‘dlayiwe a ri wa nyama kambe a hanyisiwa a ri wa moya.’ (1 Petro 3:18) Hakunene leri a ku ri singita lerikulu. Yesu u tlhele a hanya a ri xivumbiwa xa moya lexi nga ni matimba! (1 Vakorinto 15:3-6) Yesu u ve wo sungula ku pfuxiwa hi ndlela leyi yo hlamarisa. (Yohane 3:13) Kambe a a nga ta va wo hetelela.
23, 24. I vamani lava vumbaka ntlawa wa “ntlhambinyana” wa Yesu naswona i vangani?
23 Hi ku tiva leswaku u ta tlhelela etilweni ku nga ri khale, Yesu u byele valandzeri va yena lava tshembekaka leswaku u ta va “lunghiselela ndhawu” loko a fika le tilweni. (Yohane 14:2) Yesu u vule leswaku lava yaka etilweni i “ntlhambinyana” wa yena. (Luka 12:32) I vangani lava nga ta vumba ntlawa lowu lowutsongo wa Vakreste vo tshembeka? Hi ku ya hi Nhlavutelo 14:1, muapostola Yohane u ri: “Hiloko ndzi languta, kutani waswivo, a ku ri ni Xinyimpfana [Yesu Kreste] xi yime eNtshaveni ya Siyoni, xi ri ni lava 144 000 va tsariwe vito ra xona ni vito ra Tata wa xona emimombyeni ya vona.”
24 Vakreste lava va 144 000, ku katsa ni vaapostola va Yesu vo tshembeka, va pfuxeriwa ku ya hanya etilweni. Va pfuxiwa rini? Muapostola Pawulo u tsale leswaku va ta pfuxiwa loko Kreste a sungula ku fuma. (1 Vakorinto 15:23) Hilaha u nga ta swi vona hakona eka Ndzima 9, hi hanya enkarhini wolowo wa ku fuma ka yena. Leswi vulaka leswaku loko lava ha seleke va 144 000 va fa, va pfuxiwa xikan’we-kan’we va ya hanya etilweni. (1 Vakorinto 15:51-55) Hambiswiritano, vanhu lavan’wana hinkwavo va ni ntshembo wo pfuxeriwa ku hanya emisaveni leyi nga ta va yi ri Paradeyisi enkarhini lowu taka.
25. Hi ta dyondza hi yini eka ndzima leyi landzelaka?
25 Ina, Yehovha u ta n’wi hlula hakunene nala wa hina loyi a nga rifu, a nge he tlheli a va kona! (Esaya 25:8) Kambe, u nga ha tivutisa, ‘Xana lava pfuxeriwaka ku ya hanya etilweni, va ya endla yini kwale?’ Va ta vumba Mfumo wo hlamarisa wa le tilweni. Hi ta dyondza leswi engetelekeke hi mfumo lowu eka ndzima leyi landzelaka.
^ ndzim. 9 Marungula man’wana ma kumeka eka 1 Tihosi 17:17-24; 2 Tihosi 4:32-37; 13:20, 21; Matewu 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; Mintirho 9:36-42; na Min 20:7-12.
^ ndzim. 19 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke hi Siku Ra Vuavanyisi, hi kombela u languta Xiengetelo eka matluka 213-15.


c: text/html

text:
XIDYONDZO 10
U Nga Tiva Njhani Ku Khongela Ke Tiyiso?
1. Ku ne ndlela yin’we ye ku khongela ke tiyiso ke?
Yesu u byelile valandzeli va yena eku ku ne vukhongeli bye tiyiso. Byi yendlile enge i ndlela yi yisako lihanyweni li nga heliko. Yesu u te: “Vatsongwani va kumako” ndlela leyi. (Matewu 7:14) Xikwembu xi lava vukhongeli byi sukako ke Riti la xona le tiyiso. Vakhongeli ve tiyiso va khomanisiwa hi ku pfumela kun’we.—Hlaya Yohane 4:23, 24; 14:6; Vaefesa 4:4, 5.
2. Yesu u te ku yini hi Vakreste ve mavunwa?
Yesu u va hlevele eku vaprofeta ve mavunwa va ta kanganyisa Xikreste. Handle ka vona va voneka enge vakhongeli ve tiyiso. Tikereke ta vona ti yendla enge Vakreste ve tiyiso. Kambe wa kota ku vona leswi va nga swona. Njhani? Vukhongeli bye tiyiso byi humesa Vakreste ve tiyiso ne mitirho ya vona.—Hlaya Matewu 7:13-23.
3. U Nga va tiva njhani vakhongeli ve tiyiso?
Vonani swilo tlhanu leswi swi va kombetako:
Vakhongeli ve tiyiso va hlonipha Bibele tani hi Riti le Xikwembu. Va hanya hi nge hi leswi li vulako. Vukhongeli bye tiyiso byi hambane ne vukhongeli byi humako ke mihleketo ye vanhu. (Matewu 15:7-9) Vakhongeli ve tiyiso va hanya enge hi leswi va dyondzisako swona.—Hlaya Yohane 17:17; 2 Timotiya 3:16, 17.
Valandzeli va Yesu va hlonipha vito le Xikwembu, Yehovha. Yesu u hloniphile vito le Xikwembu hi ku yendla eku li tivikana. U pfunile vanhu eku va tiva Xikwembu hikuva dyondzisa eku va nga khongela njhani eku vito le Xikwembu li basisiwa. (Matewu 6:9) Laha u tshamako kona, hi byi hi vukhongeli byi yendlako eku vito le Xikwembu li tiviwa?—Hlaya Yohane 17:26; Varhoma 10:13, 14.
Vakreste ve tiyiso va chumayela hehleni ke Mfumo we Xikwembu. Xikwembu xi rhumele Yesu eku a chumayela mahungo manene eMfumo. Mfumo we Xikwembu hi wona langutelo ye vanhu tsena. Yesu u yele mahlweni ka a chumayela ku fika karhi a nga fa. (Luka 4:43; 8:1; 23:42, 43) U te valandzeli va yena va ta chumayela hehleni ke mfumo. Loko mu n’wani munhu a ku fikela ka a lava ku ku byela hehleni ke Mfumo we Xikwembu, xitalo xa kona u suka ke xikhongeli xi hi?—Hlaya Matewu 24:14.
Valandzeli va Yesu a va dyetani ne tiko leli lo biha. Wa kota ku vona hi leswi hikusa a va ngeneli ke swe tipolitika ne ku yendla swin’wani enge ku ngenela ke tinyipi te tixaka. (Yohane 17:16; 18:36) Nakambe, a va yeceteli mahanyele ne mayendlele a vavisako etiko leli.—Hlaya Yakobo 4:4.
Vakreste ve tiyiso va rhandzana swi hlamarisako. Va dyondza ku suka ke Bibele ku hlonipha vanhu ve tihlovo hikwato. Hambi leswi vukhongeli bye mavunwa byi nga seketela tinyipi te tihlovo, vakreste ve tiyiso va yalile ku khomanisiwa ka swona. (Mikiya 4:1-3) Kambe, Vakreste ve tiyiso va tirhisa karhi wa vona ne leswi va nga naswona ke ku pfuna ne ku kucetela va n’wani.—Hlaya Yohane 13:34, 35; 1 Yohane 4:20.
4. Xana u nga kota ku tiva vukhongeli bye tiyiso?
Hi byi hi vukhongeli byi dyondzisako Bibele, ku hloniphako vito le Xikwembu ne ku chumayela Mfumo we Xikwembu enge hi langutelo tsena ye vanhu? Hi wihi tlawa u rhandzanako u nga yendliko swe tinyipi? U hleketa yini?—Hlaya 1 Yohane 3:10-12.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xana Xikwembu Xi Vumbe Diyavulosi Leswaku A Hi Ringa?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele yi vula leswaku Xikwembu a xi vumbanga Diyavulosi. Ematshan’weni ya sweswo, xi vumbe ntsumi leyi veke Diyavulosi. Malunghana ni Xikwembu, Bibele yi ri: “
Ntirho wakwe wu hetisekile, hikuva tindlela takwe hinkwato i vululami. Xikwembu xa vutshembeki, lexi nga riki na vuhomboloki; xi ni vululami naswona xi hava xisandzu.” (Deteronoma 32:3-5) Hi ku ya hi marito lawa, hi nga gimeta hileswaku Sathana Diyavulosi u tshame a va yin’wana ya tintsumi ta Xikwembu leyi hetisekeke yo lulama.
Eka Yohane 8:44, Yesu u vule leswaku Diyavulosi “
a nga yimanga a tiyile entiyisweni,” leswi vulaka leswaku Sathana u tshame a va xivumbiwa xo tshembeka lexi nga riki na nandzu.
Hambiswiritano, ku fana ni swivumbiwa leswin’wana hinkwaswo swo tlhariha swa Yehovha, ntsumi leyi veke Sathana a yi ri ni ntshunxeko wo tihlawulela ku endla leswinene kumbe leswo biha. Leswi yi hlawuleke ku lwisana ni Xikwembu ni ku kucetela mpatswa wo sungula leswaku wu yi joyina, yi tiendle Sathana, leswi vulaka “Mukaneti.”—Genesa 3:1-5; Nhlavutelo 12:9.
DYONDZA SWO TALA
XIHONDZO XO RINDZA
Xana Diyavulosi U Huma Kwihi?
Loko Xikwembu xi tumbuluxe hinkwaswo, xana xi nga va xi tumbuluxe Diyavulosi? Kambisisa leswi Bibele yi swi vulaka.
XALAMUKA!
Ha Yini Xikwembu Xi Nga Lovisi Diyavulosi?
Bibele yi hi tiyisekisa leswaku Xikwembu xi ta lovisa Sathana hi nkarhi lowu faneleke. Hlaya u twa leswaku ha yini xi nga n’wi lovisanga khale.


text:
Xana Yesu I Vito Ra Xikwembu?
Nhlamulo ya Bibele
Yesu u vule leswaku yena i “
N’wana wa Xikwembu.” (Yohane 10:36; 11:4) Yesu a nga vulanga nikatsongo leswaku yena i Xikwembu xa Matimba Hinkwawo.
Ku tlula kwalaho, Yesu u khongele eka Xikwembu. (Matewu 26:39) Nakambe loko a dyondzisa valandzeri vakwe ndlela yo khongela u te: “
Tata wa hina la nge matilweni, vito ra wena a ri kwetsimisiwe.”—Matewu 6:9.
Yesu u boxe vito ra Xikwembu loko a tshaha xiphemu xa khale xa Tsalwa a ku: “
Twana, Wena Israyele, Yehovha Xikwembu xa hina i Yehovha un’we.”—Marka 12:29; Deteronoma 6:4.
DYONDZA SWO TALA
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Xana Xikwembu Xi Ni Vito?
Xikwembu xi ni swithopo swo tala, swo tanihi lexi nge Lowa Matimba Hinkwawo, Muvumbi ni lexi nge Hosi. Kambe vito ra xona ri tirhisiwa minkarhi ya kwalomu ka 7 000 eBibeleni.
XIHONDZO XO RINDZA
Xana Yesu I Xikwembu?
Vanhu vo tala va vula leswaku dyondzo ya Vunharhu-un’we i “dyondzo-nkulu ya vukhongeri bya Vukreste.” Twana leswi Bibele yi swi vulaka.


text:
GONDO 21
Nji txani Bhetele?
Dipswi da txiHebheru di di ku Bhetele di txhamusela “M’ti wa Txizimu”. (Genesa 28:17, 19) Ditina donedo di fanela kwati ku va i di txikombiso txa miako ya hombe ya Tifakazi ta Jehovha ta ha mafuni kotshe yi yi thumiselwako ku lungiselela, ni kuvhuneta mthumo wo txhumayela. Mmidi wu wu Fumako wu maneka mzinza wa mafu otshe wu wu ku Nova York, E.U.A., wu wonelela mithumo ya madhavi a matiko o hambana hambana. Kota mtxawa ava va thumako ka makhalo oneyo va dhanwa ku nziro sa mwaya wa Bhetele. Kota mwaya vona va zumba ni ku thuma kumweko, vadya ni kugonda votshe diBhibhele.—Masalmo 133:1.
Wukhalo wo mbi fana ni wumwane wu ku thumako vathu vo tiningetela. Vavamna ni vavasikati va i ku Makristu va va thumako ka maBhetele otshe va ti emisete kumaha kuranda ka Txizimu ni ku vhuneta ku yisa masoni timhaka ta Mfumo mbimo yotshe. (Matewu 6:33) Awalo wu a holelwako kambe votshe va ningwa ka ku otela, sakudya ni simaliyana so khatalela silaveko sawe. Txiro tximwane ni tximwane txi avelwa ha txithumako kona, ku nga va hofisini, kozinyani mwendo ko dyela kona. Vamwane va thumela ko ganja, ko kuwula, ko lungisa ni makhalo mamwane.
Wukhalo wu ku ku ni mithumo yo vhuneta kutxhumayela Mfumo. Txikongomelo txa maBhetele otshe ngu maha ti to ditshuri da diBhibhele di hokela vathu vavangi ngutu. Dibroxura diya njikombiso txa toneto. Di bhatwe ngu lulamiselo ya Mmidi wu wu Fumako, di rumelwa ngu komputadhori ka mazana a mitxawa ya vahunduluxeli ha mafuni kotshe, di ganjwa ngu mitxini ya livilo la hombe yi yi ku maBhetele, ngu magwito di rumelelwa ka mabanza ya ma pindako 110.000. Ka mbimo yoneyo ku mahwako dibhuku dimwane ni dimwane, mwaya wa Bhetele wu ningela txivhuno txi txi thumako ka mithumo ya lisima—ku txhumayelwa ka mahungu a manene.—Marku 13:10.
Mbamani va va thumako Bhetele ni ku ngu yahi malulamiselo va mahelwako?
Ngu wuhi mthumo wa txikuluveta wu wu seketelwako ngu mithumo ya maBhetele otshe?


text:
XIPIMO 7
Lava va fileko va ta vuka!
1-3. Hontlheni hi zibochwa za yini, niku Jehova i ta hi tlhatlhisisa kuyini?
TI ALAKANYE na u valelwe paxweni na u nga hi na nanzu, ne na ku nga hi na ndlela ya ku ku humesa. Zi wonekisa ku khwatsi a ka hi na lexi u xi rinzelako, niku a wu nge mahi nchumu kambe. Kanilezi, laha makunu u ti byelako ku u ta fela paxweni, u tiva lezaku ku na ni wokari a zi kotako ku ku humesa niku i tsumbisile ku ku vuna! U wa ta ti zwisa kuyini?
2 Hontlheni hi zibochwa za kufa. Kani xini hi xi mahako, a ku na ndlela ya ku pona. Kanilezi, Jehova i na ni ntamu wa ku hi tlhatlhisa. Niku i tsumbisile lezaku ‘a nala loyi wo gumesa, ku nga kufa, i ta lobyiswa.’— 1 Va Le Korinte 15:26.
3 Hi nga alakanyela lezi u to tsakisa zona hi ku hanya na u nga ha karateki hi ku alakanya lezaku u tafa! Jehova i ta fuvisa kufa. Kanilezi, a nga ta fuvisa kufa zi nyima kwalaho, i ta tlhela a vuxa lava va to ngha va file ka xikhati lexo. Hi nga alakanyela lezi u to vunekisa zona! Jehova i tsumbisa lezaku a “vafileko” va ta vuka va tlhela va hanya kambe. (Isaya 26:19) Lezo hi lezi a Biblia gi zi vitanako ku kuvuka ka vafileko.
LOKU KUFA MUNHU HI MU RANZAKO
4. a) Hi nga chavelelwa hi yini loku hi felwa hi xaka kutani munghana? b) Wula a vanghana vo kari va hombe lava Jesu a nga hi navo.
4 Loku hi felwa hi xaka kutani munghana wa hina wa hombe, a kubayiseka loku hi ku zwako ka tshuka ku karata a ku ku timisela. Hi tizwa na hi nga hi na muvuni. A xi kona hi nga mahako kasi ku mu vuxa. Kanilezi, a Biblia ga hi chavelela. (Gonza 2 Va Le Korinte 1:3, 4.) Zezi a hi wone a xikombiso xinwe xi kombako lezi Jehova na Jesu va zi lavisako zona ku vuxa maxaka ni vanghana va hina va fileko. A xikhati lexi Jesu a nga hi laha misaveni, i wa tolovela ku vuxela Lazaru ni vamakabye vakwe, Maria na Marta. Vontlhe va vanharu va wa hi vanghana va va nene nguvu va Jesu. A Biblia gi ngalo: “Jesu i wa ranza Marta, ni makabye wakwe, na Lazaru.” Kanilezi, Lazaru i lo gumesa afa. — Johani 11:3-5.
5, 6. a) Zini lezi Jesu a nga maha a xikhati lexi a nga wona a maxaka ni vanghana va Lazaru na va bayisekile hi kota ya ku felwa? b) Hikuyini zi hi chavelelako a ku tiva lezi Jesu a nga ti zwisa zona hi kufa?
5 Jesu i loya chavelela Marta na Maria. A xikhati lexi Marta a ngazwa lezaku Jesu wata, i lo huma lomu doropeni a mu khinga. I lo tsaka hi ku wona Jesu, zonake a mu byela lezi: ‘Loku u wa hi kona laha, a makabye wa mina na a nga fangi.’ Marta i wa alakanya lezaku Jesu i hlwelile ku chikela. Anzhako ka lezo, Jesu i lo wona Maria makabye wa Marta na a rila. Laha a nga wona kubayiseka kakwe, yenawu i lo bayiseka a gumesa a rila. (Johani 11:21, 33, 35) Jesu i lozwa kubayisa loku hi ku zwako loku hi felwa hi munhu hi mu ranzako.
6 A ku tiva lezaku Jesu i ti zwisa lezi hinawu hi ti zwisako zona xungetano hi kufa, za hi chavelela. A kubayiseka ka Jesu ka hi tiyisa hlana. Jesu i fana ni Dadani wakwe. (Johani 14:9) Jehova i na ni ntamu wa ku fuvisa kufa kala kupinzuka, niku hi zalezo a to zi maha futsi na ku nga hi kale.
“LAZARU, HUMA!”
7, 8. Hikuyini Marta a nga kala a nga zi lavi a ku a ribye gi susiwa laha xilahleni xa Lazaru, kanilezi zini lezi Jesu a nga maha?
7 A xikhati lexi Jesu a nga chikela, a nkele lowu Lazaru a nga lahlilwe ka wona wu wa valilwe hi ribye ga hombe. I lo va byela lezi: “Susani ribye.” Kanilezi, Marta i wa nga zi lavi lezaku va susa. Ku wa hunza mune wa masiku Lazaru na a lahlilwe. (Johani 11:39) Marta i wa nga zi tivi lezi Jesu a nga lava ku mahela Lazaru.
8 Jesu i lo vitana Lazaru aku: “Lazaru, huma!” Lezi Marta na Maria va nga zi wona hi kulanzela, za hlamalisa nguvu. Ku lo maheka lezi: “Loyi a nga file i lo huma, na a bohilwe mandla ni mikonzo hi miceka ya zilahlelo.” (Johani 11:43, 44) Lazaru, i lo vuxiwa hi ka vafileko, a hanya! I lo tlhela a tlhangana ni maxaka ni vanghana vakwe. Zi wa koteka ku mu henya, va mu khoma, va tlhela va bhula naye. Lexo, xive xihlamaliso! Lazaru i wa vuxilwe hi Jesu.
“NHANYANA, NZIKU KA WENA, VUKA!”
9, 10. a) Jesu i nyikilwe himani a ntamu wa ku vuxa vanhu? b) Hikuyini a matimu ya kuvuxiwa ka vafileko ma nga ya lisima ka hina?
9 Xana Jesu i wa vuxa vanhu hi ntamu wakwe? Ahihi. Na a nga se vuxa Lazaru, i lo ranga hi ku maha mukombelo ka Jehova zonake Jehova a mu nyika ntamu wa ku vuxa Lazaru. (Gonza Johani 11:41, 42.) Lazaru a hi yena yece a nga vuxiwa hi ka vafileko. A Biblia gi wulawula hi nhanyana wa 12 wa malembe, loyi a nga babya nguvu. A papai wakwe Jairo, i wa nga ha xi tivi ni xo maha. Hikwalaho, i lo khongotela Jesu lezaku a hanyisa nhanyana wakwe. Jairo i wa nga hi na n’wana munwani. Laha a nga kari a wulawula na Jesu, ku lota vavanuna vo kari va taku: ‘A nhanyana wa wena i file, hi yini wa ha karatako Mugonzisi ke?’ Kanilezi, Jesu i lo byela Jairo aku: ‘U nga chavi, wena kholwa ntsena.’ Hi kulanzela, Jesu i lo famba na Jairo kaya kakwe. Laha va nga kari va chikela, Jesu i lo wona vanhu na va rila. Zonake a va byela lezi: ‘Mu nga rili; hakuva a nga fangi, i no etlela.’ Za koteka ku a papai wa nhanyana loye ni mamani wa kona va ti wutisile a ku kasi Jesu i lava ku wula yini. Jesu i lo kombela vontlhe lezaku va suka, zonake a teka vapswali va kona a nghena navo lomu a nhanyana a nga hi kona. Jesu i lo khoma a canja ga nhanyana aku: “Nhanyana, nziku ka wena, vuka!” Hi nga alakanyela lezi a vapswali va kona va nga tsakisa zona a xikhati lexi a nhanyana wabye a nga tekela ku vuna zonake a sangula ku fambafamba! Jesu i lo vuxa a nhanyana wabye. (Marku 5:22-24, 35-42; Luka 8:49-56) Kusukela ka siku lego, loku va wona a nhanyana wabye, va wo alakanya lezi Jehova a nga va mahele hi ku tirisa Jesu. *
10 Kunene, lava va vuxilweko hi Jesu va gumesile vafa. Kanilezi, lezi hi lerako xungetano hi vona za lisima hakuva zi hi maha hi rinzela zilo za zi nene xikhatini xi tako. Jehova wa zi lava ku vuxa vanhu va fileko, niku i ta va vuxa futsi.
LEZI A MATIMU YA KUVUXIWA KA VAFILEKO MA HI GONZISAKO
11. Zini lezi a bhuku ga Mutshawuteli 9:5 gi hi gonzisako xungetano hi Lazaru ka xikhati lexi a nga file?
11 A Biblia gi wula laha kubaseni giku a vafileko “a va tivi nchumu.” Lazaru i wa hi ka xiyimo xalexo. (Mutshawuteli 9:5) Khwatsi hi lezi Jesu a nga wula, zi wa fana ni loku Lazaru a no etlela. (Johani 11:11) A xikhati lexi a nga hi lomu xilahleni, Lazaru i wa nga “tivi nchumu.”
12. Hi zi tivisa kuyini lezaku hakunene Lazaru i vuxilwe hi ka vafileko?
12 Jesu i vuxile Lazaru na a woniwa hi vanhu vo tala. Hambu a valala va Jesu va wa zi tiva a ku i mahile xihlamaliso lexi. Lazaru i vuxilwe hi ka vafileko. Lezo zi komba lezaku hakunene a vanhu va ta vuka hi ka vafileko futsi. (Johani 11:47) A vanhu vo tala kambe, va yile va ya wona Lazaru niku lezo zi va mahile va kholwa lezaku hakunene Jesu i wa rumelwe hi Nungungulu. A valala va Jesu a va zi tsakelangi. Hikwalaho, va lo xuxa xikungo xa ku daya Jesu na Lazaru. — Johani 11:53; 12:9-11.
13. Xini xi hi kholwisako lezaku hakunene Jehova i ta vuxa vafileko?
13 Jesu i te “vontlhe va nga le zilahleni” va ta vuxiwa. (Johani 5:28) Lezo zi komba lezaku ku na ni vanhu lava Jehova a to va vuxa hi ka vafileko. Hambulezo, kasi Jehova a vuxa wokari, i fanele ku alakanya zontlhe lezi a munhu loye a nga hi zona. Xana Jehova a nga zi alakanya zontlhe futsi? Ehleketa hi lezi: Le tilweni ku na ni tinyeleti ta tsanza vahlayi. Hambulezo, a Biblia gi wula lezaku Jehova i tiva vito ga nyeleti yinwe ni yinwani. (Gonza Isaya 40:26.) Makunu, lezi Jehova a zi kotako ku alakanya vito ga nyeleti yinwe ni yinwani, zi komba khwatsi lezaku wa zi kota niku a zi mu karateli ku alakanya zontlhe zi yelanako ni wutomi ga lava a to va vuxa hi ka vafileko. A xa lisima ka zontlhe, Jehova hi yena a nga vanga zilo zontlhe. Hikwalaho, a hi kanakani lezaku i na ni ntamu wa ku vuxa vanhu va fileko.
14, 15. A magezu ya Joba ma hi gonzisa yini xungetano hi kuvuka ka vafileko?
14 A wanuna wo tsumbeka wa ku hi Joba i wa kholwa lezaku a vanhu va ta vuxiwa. I te: “Loku a munhu afa, a nga tlhela a hanya kambe?” I lo gumesa a wula lezi ka Jehova: “U ta vitana, mina nzi ta ku hlamula. U ta xuva a ntiro wa mandla ya wena.” Kunene, Joba i wa zi tiva lezaku Jehova i xi rinzela hi mahlo yo pswhuka a xikhati lexi a to vuxa vafileko. — Joba 14:13-15, NM.
15 U ti zwisa kuyini hi xitsumbiso lexi xa kuvuxiwa ka vafileko? Kuzilava wa karateka u ti wutisa lezi: ‘Ahati a maxaka ni vanghana va mina ke, vonawu va ta vuxiwa?’ Za hi chavelela a ku tiva lezaku hakunene Jehova wa zi lava ku vuxa lava va fileko. Zezi a hi wone a ku a Biblia gi le hi vamani va to vuxiwa, niku va ta hanya kwihi.
‘VA TAZWA A GEZU GAKWE, VA HUMA’
16. Lava va to vuxiwa lezaku va hanya laha misaveni, va ta hanya wutomi muni?
16 Xikhatini xi hunzileko, vontlhe lava va nga vuxiwa hi ka vafileko va tlhelile va tlhangana ni vanghana zinwe ni maxaka yabye kwalaha misaveni. Hi zalezo zi to maheka xikhatini xi tako. Hambulezo, va tava ka xiyimo xa xi nene nguvu. Hikuyini? Hakuva lava va to vuxiwa va tava ni lungelo ga ku hanya kala kupinzuka, va nga hafi. Ahandle ka lezo, va ta hanya ka tiko ga gi nene nguvu ku hunza legi hi hanyako ka gona nyamutlha. Ku nga tava ni tiyimpi, wugevenga ne mababyi.
17. Hi vamani va to vuxiwa hi ka vafileko?
17 Hi vamani va to vuxiwa hi ka vafileko? Jesu i te ‘vontlhe va nga le zilahleni va tazwa a gezu gakwe [Jesu], va huma.’ (Johani 5:28, 29) A bhuku ga Kuvululelwa 20:13 gonawu gi hi byela lezi: “A bimbi gi lo humesa a vafileko lava va nga hi ka gona, a lifu ni wutshamu ga vafileko zi lo humesa lava va nga hi ka zona.” Hakunene, ku ta vuxiwa vanhu va tsanza vahlayi. Mupostoli Paule yenawu i wulile lezaku “ku tava kona a kuvuka ka valulamileko ni ka va nga lulamangiko.” (Gonza Mitiro 24:15.) Xana lezo zi wula yini?
18. Hi vamani a “valulamileko” lava va to vuxiwa hi ka vafileko?
18 A ka “valulamileko” lava, ku patsiwa malanza ya Jehova yo tsumbeka lawa ma hanyileko Jesu na a nga seta laha misaveni. Noa, na Abrahama na Sara, na Mosi, na Rute, na Estere, va ta vuxiwa lezaku va hanya kwalaha misaveni. U nga kuma a matimu ya vavanuna ni vavasati lavo lomu ka bhuku ga Maheberu xipimo 11. Ahati a malanza ya Jehova yo tsumbeka lawa ma fako masikwini ya hina ke? Vonawu “valulamileko.” Hikwalaho, va ta vuxiwa.
19. a) Hi vamani a “va nga lulamangiko”? b) Xana Jehova i ta va nyika xikhati xa ku maha yini?
19 A “va nga lulamangiko” va patsa vanhu vo tala nguvu va fileko na va nga mu tivangi Jehova. Hambu lezi va fileko, Jehova a nga va rivalangi. I ta va vuxa zonake a va nyika xikhati xa ku gonza va mu tiva ni ku mu tirela.
20. Hikuyini ku to kala ku vuxiwa a vanhu vontlhe va fileko?
20 Lezo zi wula lezaku vontlhe lava va fileko va ta vuxiwa ke? Ahihi. Jesu i wulile lezaku ku na ni lava va to kala ku vuxiwa. (Luka 12:5) Himani a lamulako ku loyi i ta vuxiwa ni ku loyi a nga ta vuxiwa ke? Jehova hi yena Mulamuli wo gumesa. Kanilezi, Jesu yenawu i nyikilwe ntamu wa ku ‘lamula va hanyako ni vafileko.’ (Mitiro 10:42) Vontlhe lava va to woniwa kota vakubiha ne na va nga zi lavi ku cica, va nga ta vuxiwa. — Wona Tlhamuselo wa wu 19.
KU NA NI LAVA VA TO VUXIWA VAYA TILWENI
21, 22. a) Lava va to ya hanya le tilweni va ta vuxiwa na va hi ni miri muni? b) Himani a munhu wo sangula ku vuxiwa lezaku a ya hanya le tilweni?
21 A Biblia kambe gi hi byela lezaku ku na ni lava va to ya hanya le tilweni. Loku a wokari a vuxiwa kasi a ya hanya le tilweni, a nga vuxiwi ni miri wa nyama ni nkhata. I vuxiwa ku ya hanya le tilweni kota munhu wa moya.
22 Jesu hi yena wo sangula ku vuxiswa lezo. (Johani 3:13) Loku ku hunzile masiku manharu na a delwe, Jehova i lo mu vuxa. (Tisimu 16:10; Mitiro 13:34, 35) Jesu a nga vuxiwangi ni miri wa nyama ni nkhata. Mupostoli Pedro i tlhamusela lezaku Jesu i ‘dayilwe nyameni, a hanyiswa hi ka moya.’ (1 Pedro 3:18) Jesu i lo vuxiwa a hanya kambe kota ngelosi ya ntamu! (1 Va Le Korinte 15:3-6) Kanilezi, a Biblia gi wula lezaku a hi yena yece Jesu, ku wa tava ni vanwani kambe va nga wa ta vuxiswa lezo.
23, 24. Hi vamani lava va “ntlhambi wu tsongwani” lava Jesu a nga wulawula hi vona, kona vangani?
23 Na ku kiyela xikhati xitsongwani lezaku a dawa, Jesu i lo va byela lezi a vapizani vakwe vo tsumbeka: “Nza famba a ku ya mu longisela wutshamu.” (Johani 14:2) Lezo zi komba lezaku a vokari xikari ka valanzeli vakwe, va wa ta vuxiwa lezaku va ya hanya le tilweni. Vanhu vangani va nga wa ta vuxiwa vaya tilweni? Jesu i wulile lezaku ku wa tava vanhu va va tsongwani nguvu. I “ntlhambi wu tsongwani.” (Luka 12:32) Mupostoli Johani i wulile a ntsengo wa kona hi kukongoma a xikhati lexi a nga wona Jesu na a ‘yimile Xitsungeni xa Zioni [le tilweni], na a hi ni 144.000’ wa vanhu. — Kuvululelwa 14:1.
24 Makunu, a maKristu lawa ya 144.000 ma wa ta vuxiwa rini lezaku maya tilweni? A Biblia gi hi byela lezaku va wa ta sangula ku vuxiwa anzhako ka ku Jesu a sangulile ku fuma le tilweni. (1 Va Le Korinte 15:23) Zezi hi hanya ka xikhati lexo, niku a kutala ka lava va 144.000 makunu va vuxilwe vaya tilweni. Lava va ha hiko laha misaveni, ni lava va fako zezi, va ta tekela ku vuxiwa vaya tilweni. Hambulezo a kutala ka vanhu, va ta vuxiwa xikhatini xi tako kasi va hanya Paradiseni kwalaha misaveni.
25. Zini hi to gonza ka xipimo xi lanzelako?
25 Na ku nga hi kale, Jehova i ta maha lezaku a vanhu va nga hafi a tlhela a fuvisa kufa kala kupinzuka! (Gonza Isaya 25:8.) Hambulezo, kasi lava va vuxiwako lezaku vaya tilweni, vaya va ya tira yini? A Biblia gi tlhamusela lezaku vaya va ya fuma na Jesu. Hi ta gonza zinwani xungetano hi Mufumo lowo ka xipimo xi lanzelako.
^ nzi. 9 Ka matimu manwani, a Biblia gi wulawula hi kuvuxiwa ka vanhu vanwani, vanana ni vahombe, vavanuna ni vavasati, vaIsraeli ni vanwani va nga hiko vaIsraeli. A matimu lawa, u nga ma kuma lomu ka 1 Tihosi 17:17-24; 2 Tihosi 4:32-37; 13:20, 21; Mateu 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; Mitiro 9:36-42; ni 20:7-12.


text:
Bivhili kha Inthanethe | ṰHALUTSHEDZELO YA SHANGO ḼISWA YA MAṄWALO A TSHIKRISTE A LUGERIKA
Naa ni nga takalela u vhala iyi thero kha %%?
Luka 1:1-80
1 Vhanzhi vho lingedza u kuvhanganya mafhungo nga ha zwithu zwoṱhe zwine na riṋe ra zwi tenda,2 u fana na vhe mathomoni vha vha ṱhanzi dzo zwi vhonaho nga maṱo na vhaḓinḓa vha mulaedza we ra ḓivhadzwa wone,3 muṋe wanga Theofilo, ndo phetha nga uri ndi u ṅwalele enea mafhungo nga u tevhekana hao, ngauri ndo ṱolisisa dzenedzi mbuno nga vhuronwane u bva mathomoni adzo,4 uri u ḓivhe nga vhuḓalo ngoho ya zwithu zwe wa funzwa zwone.5 Misini ya Herode, khosi ya Yudea, ho vha hu na muṅwe tshifhe we a vha a tshi pfi Sakaria, we a vha e wa tshigwada tsha Abia, e na mufumakadzi wa lushaka lwa Aroni, dzina ḽawe ḽi tshi pfi Elisabetha.6 Vhoṱhe vho vha vho luga phanḓa ha Mudzimu ngauri vho vha vha tshi tshimbila u tendelana na ndaela dzoṱhe na milayo ya Yehova.7 Fhedzi vho vha vha si na ṅwana ngauri Elisabetha o vha e muumba, nahone vho vha vho no vha vhalala.8 Musi a tshi khou shuma sa tshifhe phanḓa ha Mudzimu, nga tshifhinga tshee tsha vha tsho vhetshelwa tshigwada tshawe,9 a dzhena thembeleni ya Yehova u itela u fhisa zwioro u ya nga maitele a vhotshifhe,10 hone gogo ḽoṱhe ḽo vha ḽi tshi khou rabela ḽi nnḓa nga tshifhinga tsha u fhisa zwioro.11 Sakaria a vhona muruṅwa wa Yehova o ima thungo ya tsha u ḽa tsha aletare ya zwioro.12 Fhedzi Sakaria a mangadzwa nga zwe a zwi vhona, nahone a dzhenwa nga nyofho.13 Naho zwo ralo, muruṅwa a amba nae a ri: “U songo ofha Sakaria, ngauri thabelo yau yo pfiwa, hone mufumakadzi wau Elisabetha u ḓo u bebela murwa, nahone u tea u mu ira dzina ḽine ḽa pfi Yohane.14 Iwe u ḓo takala zwihulu, na vhanzhi vha ḓo takalela u bebwa hawe,15 ngauri u ḓo vha muhulwane phanḓa ha Yehova. Fhedzi ho ngo tea u nwa waini na zwiṅwe zwi kambaho, u ḓo ḓadzwa nga muya mukhethwa u bva musi a tshi tou bebwa,16 nahone u ḓo ita uri vharwa vhanzhi vha Isiraele vha rembulutshele kha Yehova, Mudzimu wavho.17 Zwiṅwe hafhu, u ḓo ḓa u thoma e na maanḓa a ngaho a Elia, u itela u pfumedzanya vhokhotsi na vhana vhavho na uri vha sa thetshelesi vha tevhedze vhuṱali ha vho lugaho uri vhathu vha dzule vho lugela Yehova.”18 Sakaria a amba na muruṅwa a ri: “Ndi ḓo vha hani na vhuṱanzi ha zwenezwi? Ngauri ndo no kalaha, na mufumakadzi wanga o no kegula.”19 Muruṅwa a mu fhindula a ri: “Ndi nṋe Gabriele, ane a ima tsini na Mudzimu, ndo rumiwa uri ndi ḓe ndi ambe na iwe na u u ḓivhadza mafhungo maḓifha nga ha zwenezwi zwithu.20 Fhedzi a u nga koni u amba u swika musi zwenezwi zwithu zwi tshi ḓadzea, ngauri a wo ngo tenda zwe nda u vhudza, zwine zwa ḓo ḓadzea nga tshifhinga tshazwo tsho vhewaho.”21 Nga tshenetsho tshifhinga, vhathu vho vha vho lindela Sakaria nahone vho mangala uri u khou lengiswa nga mini thembeleni.22 Musi a tshi bvela nnḓa, ho ngo kona u amba navho, nahone vha humbula uri a nga vha o vhona bono thembeleni. A amba navho nga zwanḓa, huno a ḓi bvela phanḓa a sa koni u amba.23 Musi maḓuvha a mushumo wawe mukhethwa a tshi fhela, a ya hayani hawe.24 Fhedzi nga murahu ha tshifhinga tshenetsho, Elisabetha mufumakadzi wawe a vhifha muvhilini, a fhedza miṅwedzi miṱanu a sa bvi nḓuni, nahone a tshi ri:25 “Zwenezwi ndi zwe Yehova a nnyitela zwone misini yeneyi musi a tshi livhisa ṱhogomelo kha nṋe u itela u fhelisa u nyadziwa hanga nga vhathu.”26 Nga ṅwedzi wawe wa vhurathi wa musi o vhifha muvhilini, muruṅwa Gabriele a rumiwa nga Mudzimu uri a ye muḓini wa Galilea une wa pfi Nazareta,27 kha musidzana* o fulufhedziswaho u vhingwa nga munna ane a pfi Yosefa wa nnḓu ya Davida, nahone onoyo musidzana o vha a tshi pfi Maria.28 Gabriele a ima phanḓa hawe a ri: “Ri a vusa, iwe a takalelwaho, Yehova u na iwe.”29 Musi a tshi pfa zwenezwo a mangala, nahone a lingedza u pfesesa uri yeneyo ndi ndumeliso ya mufuda-ḓe.30 Ngauralo, muruṅwa a ri: “Maria, u songo ofha, ngauri Mudzimu o u tonda.31 U ḓo vhifha muvhilini wa beba murwa, ane wa ḓo mu ira dzina ḽine ḽa pfi Yesu.32 U ḓo vha muhulwane nahone u ḓo vhidzwa Murwa wa Wa-Ṱaḓulu-ṱaḓulu, nahone Yehova Mudzimu u ḓo mu ṋea khuluṋoni ya Davida khotsi awe,33 nahone u ḓo vhusa sa Khosi nḓuni ya Yakobo nga hu sa fheli, nahone Muvhuso wawe a u nga vhi na magumo.”34 Fhedzi Maria a amba na muruṅwa a ri: “Izwo zwi ḓo itea hani, samusi ndi sa athu ita zwa vhudzekani?”35 Muruṅwa a mu fhindula a ri: “Muya mukhethwa u ḓo ḓa kha iwe, na maanḓa a Wa-Ṱaḓulu-ṱaḓulu a ḓo ḓa kha iwe. Nga zwenezwo, ane a ḓo bebwa u ḓo vhidzwa mukhethwa, Murwa wa Mudzimu.36 Elisabetha shaka ḽau we a vha e wa muumba, u na miṅwedzi ya rathi o vhifha muvhilini nga ṅwana wa mutukana, naho o no kegula,37 ngauri a hu na tshithu tshine Mudzimu a si tshi kone.”38 Nga zwenezwo, Maria a ri: “Tshukhwi! Nṋe mulanda wa Yehova! Zwe wa amba kha zwi itee.” Nga zwenezwo, muruṅwa a mu ṱutshela.39 Nga tshenetsho tshifhinga, Maria a takuwa nga u ṱavhanya a ya dzithavhani muḓini wa Yuda,40 a swika muḓini wa Sakaria, a lumelisa Elisabetha.41 Musi Elisabetha a tshi pfa Maria a tshi mu lumelisa, ṅwana we a vha e mbumbeloni yawe a thoma u tamba-tamba, Elisabetha a ḓala muya mukhethwa42 a fhululedza a ri: “Nga hu fhaṱutshedzwe iwe vhukati ha vhafumakadzi vhoṱhe, nahone hu fhaṱutshedzwe na ṅwana a re mbumbeloni yau!43 Zwi ḓa hani uri ndi vhe na ndugelo yo raloho, ya u dalelwa nga mme a Murena wanga?44 Ngauralo, musi ndi tshi pfa u tshi nndumelisa ṅwana a re mbumbeloni yanga o mbo ḓi tamba-tamba nga dakalo ḽihulu.45 Nga hu takale we a tenda uri zwithu zwe Yehova a mu vhudza zwone zwi ḓo ḓadzea zwoṱhe.”46 Ngauralo, Maria a ri: “Ndi hulisa Yehova,47 ndi nga si litshe u takalela Mudzimu Mutshidzi wanga48 ngauri o vhona u ḓiṱukufhadza ha mulanda wawe. U bva zwino, mirafho yoṱhe i ḓo amba uri ndi muthu o fhaṱutshedzwaho49 ngauri wa maanḓa o nyitela mishumo mihulwane, nahone dzina ḽawe ndi ḽikhethwa,50 nahone u khathutshela vhathu vha mirafho yoṱhe vhane vha mu ofha.51 O ita mishumo ya maanḓa nga tshanḓa tshawe; o balanganya vhane vha ḓikukumusa mbiluni dzavho.52 O wisa vhavhusi vhe kha khuluṋoni dzavho, nahone a hulisa vha ḓiṱukufhadzaho;53 o fusha vha re na nḓala nga zwithu zwavhuḓi nahone a humisa vho pfumaho vho nembeledza zwanḓa.54 O thusa Isiraele mulanda wawe, uri a humbule khathutshelo,55 sa zwe a vhudza vhomakhulukuku washu, na Abrahamu na mbeu yawe, nga hu sa fheli.”56 Maria o fhedza miṅwedzi miraru e na Elisabetha, nahone a kona u humela hayani hawe.57 Tshifhinga tsha uri Elisabetha a vhofholowe tsha mbo ḓi swika, a mbo ḓi beba ṅwana wa mutukana.58 Musi vhahura na mashaka awe vha tshi pfa nga ha nḓila ye Yehova a mu khathutshela ngayo, vha mbo ḓi takala nae.59 Nga ḓuvha ḽa vhumalo vha ḓa u fumbisa ṅwana, nahone vho vha vha tshi ṱoḓa u mu ira dzina ḽa khotsi awe, Sakaria.60 Fhedzi mme awe a fhindula a ri: “Hai, na kathihi! U ḓo pfi Yohane.”61 Vha tshi pfa zwenezwi vha amba na Elisabetha vha ri: “Huufha hu si na shaka na ḽithihi ḽau ḽine ḽa vhidzwa nga ḽeneḽi dzina.”62 Ndi hone vha tshi ya vha amba na khotsi a ṅwana nga zwanḓa vha tshi mu vhudzisa uri u ṱoḓa ṅwana a tshi pfi nnyi.63 A humbela lubaba a ṅwala uri: “U pfi Yohane.” Vha tshi pfa zwenezwo vha kanuka vhoṱhe.64 Nga khathihi fhedzi, mulomo wawe wa mbo ḓi vulea nahone lulimi lwawe lwa vhofholowa a mbo ḓi thoma u amba, a renda Mudzimu.65 Vhahura vhawe vhoṱhe vha dzhenwa nga nyofho, nahone vhathu vhe vha vha vha tshi dzula miḓini i re dzithavhani ngei Yudea vha thoma u amba nga ha zwenezwi zwithu zwoṱhe,66 na vhoṱhe vhe vha zwi pfa vha dzula vha tshi elekanya nga hazwo vha ri: “Onoyo ṅwana u ḓo vha muthu-ḓe?” Ngauri Yehova o vha e nae.67 Sakaria khotsi awe, a ḓadzwa nga muya mukhethwa nahone a porofita a ri:68 “Nga hu rendwe Yehova Mudzimu wa Isiraele, ngauri o livhisa ṱhogomelo kha vhathu vhawe nahone a vha tshidza.69 O ri vusela luṋanga lwa u ri tshidza nḓuni ya Davida mulanda wawe,70 sa zwe a amba musi a tshi shumisa vhaporofita vhakhethwa vha misini ya kale71 uri u ḓo ri tshidza kha maswina ashu na kha vhoṱhe vhane vha ri vhenga,72 u itela u khathutshela vhomakhulukuku washu na u humbula mulanga wawe mukhethwa,73 muano we a u anela Abrahamu makhulukuku washu,74 uri nga murahu ha u ri tshidza zwanḓani zwa maswina, a ri ṋee ndugelo ya u mu itela tshumelo khethwa ri sa ofhi tshithu75 nga u ita nga u ralo nga u fulufhedzea na u luga phanḓa hawe misini yashu yoṱhe.76 Fhedzi iwe ṅwana’nga, u ḓo pfi muporofita wa Wa-Ṱaḓulu-ṱaḓulu, ngauri u ḓo tshimbila phanḓa ha Yehova u itela u mu lugisela nḓila,77 na u ṋea vhathu vhawe nḓivho ya u tshidza nga u vha hangwela zwivhi zwavho78 nge Mudzimu washu a ri pfela vhuṱungu. Nga u ri pfela vhuṱungu u ḓo ri ṱavhisela ḓuvha ḽi bvaho ṱaḓulu79 u itela u vhonetshela vho dzulaho swiswini na murunzini wa lufu, na u livhisa milenzhe yashu nḓilani ya mulalo nga hu bvelelaho.”80 Nahone onoyo ṅwana a aluwa a vha na maanḓa, a bvela phanḓa a tshi dzula sogani u vhuya u swika ḓuvha ḽe a ḓibvisela khagala kha Vhaisiraele.


text:
XALAMUKA! No. 4 2016 | Ndlela Yo Lawula Mikhuva Ya Wena
Mikhuva yi khumba vutomi bya wena bya siku ni siku
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Ndlela Yo Lawula Mikhuva Ya Wena
Tiyiseka leswaku mikhuva ya wena ya ku vuyerisa ku nga ri ku ku vavisa.
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
1. Vana Ni Langutelo Lerinene
A wu nge swi koti ku hlakulela mikhuva leyinene ni ku tshika mikhuva yo biha hi ku tsopeta ka tihlo. Xiya ndlela leyi u nga rhangisaka swilo swa nkoka ha yona.
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
2. Papalata Swiyimo Leswi Nga Ku Endlaka U Nga Yi Fikeleli Pakani Ya Wena
Heta nkarhi ni vanhu lava nga ta ku pfuna leswaku u fikelela tipakani ta wena.
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
3. U Nga Heli Matimba
Hambi swi tika ku tolovela mikhuva leyintshwa kumbe ku tshika mikhuva yo biha, u nga wi mapa!
Xana Bibele Yi Ri Yini Hi Ku Va Vanhu Va Rimbewu Leri Fanaka Va Endla Timhaka Ta Masangu?
Xana yi ala vusodoma? Xana yi khutaza ku xanisiwa ka vasodoma?
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU
Ndlela Yo Langutana Ni Ku Cinca Ka Swiyimo
Ku cinca a swi balekeleki. Xiya swikombiso swa vantshwa van’wana lava swi koteke ku cinca.
MATIKO NI VANHU
Ku Endzela Tiko Ra Kyrgyzstan
Vanhu va tiko leri va tiveka hi malwandla. Hi ntolovelo mindyangu ya vona yi hanya njhani?
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Ku Saseka Ka Le Handle
Swihaxamahungu na van’watifexeni va endla ku vanhu va va ni langutelo leri hoxeke hi ku languteka.
XANA SWI LO ENDLIWA?
Xitsotswana Lexi Vuriwaka Cicada Lexi Vonakaka Endzhaku Ka Malembe Yo Tala
Switsotswana leswi swo hlamarisa swi humelela endzhaku ka malembe ya 13 kumbe 17.
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Ndlela Leyi Mi Nga Tshikaka Ha Yona Ku Holova
Xana wena ni loyi u tekaneke na yena mi tshamela ku holova? Twana ndlela leyi milawu ya Bibele yi nga byi sirhelelaka ha yona vukati bya n’wina.
Vantshwa Va Vulavula Hi Ku Pfumela Eka Xikwembu
Eka vhidiyo leyi ya timinete tinharhu, vantshwa va hlamusela leswi endleke va pfumela leswaku ku ni Muvumbi.


text:
GONDO 19
I mani i ku txithumi txo thembeka na a di ni wutxhari?
A di hafuhi ni kufa, Jesu a bhute ni vagondiswa vakwe va mune va di vokha—Pedro, Jakobe, Johane ni Andrewu. A txi profeta ngu ta kuta kwakwe ka masiku o gwita, Jesu a mahile txiwotiso txa lisima: “I mani i ku txithumi txo thembeka na a di ni wutxhari, awu a nga vekwa ngu nyamne masoni ka sithumi sakwe, kasiku e si phamela sakudya ngu txikhati txi txi fanelako kani?” (Matewu 24:3, 45; Marku 13:3, 4) Jesu, kota “nyamne” wa vagondiswa vakwe, a ti va thembisa ti to a ndina sawula “txithumi” txi txi nga ndina ningela sakudya sa moya mbimo yotshe ka vapizani vakwe ka mbimo ya magwito. I mani txithumi txonetxo?
Txona mtxawa wa wudotho wa vapizani va Jesu va va nga sawulwa. “Txithumi” txonetxo txi ti kombile i di Mmidi wu wu Fumako wa Tifakazi ta Jehovha. Txi ningela sakudya sa moya ngu mbimo ka vakhozeli va Jehovha. Athu hi themba txithumi txo thembeka ti to txi hi ninga sakudya sathu ‘kasiku avela sakudya ngu mbimo yi yi lavekako’.—Luka 12:42.
Txona txi khatalela mwaya wa Txizimu. (1 Timoti 3:15) Jesu a ningile txithumi wutixamuleli wa hombe, wo wonelela mthumo wu wu mahwako ngu sengeletano ya Jehovha ya ha mafuni—txi khatalela silo sakwe asi si wonekako, txi wonelela mthumo wo txhumayela ni ku hi gondisa ngu ku thumisa mitshangano yathu. Ti to txi hi phamela sakudya si hi si lavako ngu mbimo yi hi si lavako ngu yona, ‘txithumi txo thembeka na txi di ni wutxhari’ txi ningela sakudya sa moya ngu ka mabhuko ya hi ma thumisako ka wuthumeli wathu, ku engetela ka mlongoloko wu hi ku nawo wa mitshangano ni ka tisengeletano tathu.
Txithumi txa thembeka ka ditshuri da diBhibhele ni ka mthumo wu txi nga ningwa wo txhumayela mahungu a manene, ni ku nja wutxhari ngu nzila yi txi khatalelako ngu yona kuranda ka Kristu ha mafuni. (Mithumo 10:42) Jehovha wa wu katekisa mthumo wonewo ngu ku engeteleka ka vathu ni makatekwa o tala a moya.—Esaya 60:22; 65:13.
Jesu a ningile mani wutixamuleli wo phamela vagondiswa vakwe sakudya sa moya?
“Txithumi” txi thembekile ni ku txhariha ngu nzila yihi?


text:
I Yini Babilona Lonkulu?
Nhlamulo ya Bibele
Babilona Lonkulu, loyi a hlamuseriweke eka buku ya Nhlavutelo, i vukhongeri hinkwabyo bya mavunwa, lebyi Xikwembu xi nga byi tsakeliki. * (Nhlavutelo 14:8; 17:5; 18:21) Hambileswi vukhongeri byo tano byi hambanaka hi tindlela to tala, hinkwabyo ka byona byi endla leswaku vanhu va nga xi gandzeli Xikwembu xa ntiyiso, ku nga Yehovha.
Tindlela to tiva Babilona Lonkulu
Babilona Lonkulu i xifanekiselo. Bibele yi hlamusela “Babilona Lonkulu” tanihi “wansati” tlhelo “nghwavava leyikulu.” (Nhlavutelo 17:1, 3, 5) Buku ya Nhlavutelo yi tirhisa “swikombiso,” kutani swa twala ku gimeta hileswaku Babilona Lonkulu i xifanekiselo, a hi wansati wa xiviri. (Nhlavutelo 1:1) Ku engetela kwalaho, u ‘tshame ehenhla ka mati yo tala,’ lama fanekiselaka “vanhu ni mintshungu ni matiko ni tindzimi.” (Nhlavutelo 17:1, 15) Wansati wa xiviri a nge swi koti ku endla tano.
Babilona Lonkulu u yimela nchumu wo karhi lowu nga emisaveni hinkwayo. U vitaniwa “muti lowukulu lowu nga ni mfumo ehenhla ka tihosi ta misava.” (Nhlavutelo 17:18) Xisweswo, u ni nkucetelo ematikweni hinkwawo.
Babilona Lonkulu i vukhongeri byo karhi, ku nga ri politiki kumbe bindzu. Babilona wa khale a ku ri muti lowu a wu byi rhandza swinene vukhongeri, a wu tiveka hi “vuloyi” ni “vungoma.” (Esaya 47:1, 12, 13; Yeremiya 50:1, 2, 38) Entiyisweni, a wu ri ni vukhongeri bya mavunwa lebyi lwisanaka ni Xikwembu xa ntiyiso, ku nga Yehovha. (Genesa 10:8, 9; 11:2-4, 8) Vafumi va Babilona a va titeka va ri lava tlakukeke eka Yehovha ni vugandzeri byakwe. (Esaya 14:4, 13, 14; Daniyele 5:2-4, 23) Hilaha ku fanaka, Babilona Lonkulu u tiveka hi ‘swiendlo swakwe swa vungoma.’ Sweswo swi n’wi kombisa a ri nhlengeletano ya vukhongeri.—Nhlavutelo 18:23.
Babilona Lonkulu a hi politiki yo karhi, hikuva “tihosi ta misava” ta n’wi rilela loko a lovisiwa. (Nhlavutelo 17:1, 2; 18:9) Nakambe a hi bindzu, hikuva Bibele yi n’wi hambanisa ni ‘vaxavisi va misava.’
—Nhlavutelo 18:11, 15.
Babilona Lonkulu u byi fanela kahle vukhongeri bya mavunwa. Ematshan’weni yo dyondzisa ndlela yo gandzela Xikwembu xa ntiyiso, ku nga Yehovha, vukhongeri bya mavunwa byi endla leswaku vanhu va gandzela swikwembu swin’wana. Bibele yi vula leswaku sweswo swi fana ni ku endla “rimbewu leri nga amukelekiki.” (Levhitika 20:6; Eksoda 34:15, 16) Tidyondzo to tanihi Vunharhu-un’we, moyaxiviri lowu nga fiki ni ku tirhisa swifaniso evugandzerini swi sungule eBabilona wa khale naswona swa ha ya emahlweni evukhongerini bya mavunwa. Nakambe vukhongeri lebyi byi hlanganisa vugandzeri bya byona ni ku rhandza misava. Bibele yi hlamusela ku nga tshembeki loku tanihi ku endla vuoswi hi tlhelo ra moya.
—Yakobo 4:4.
Rifuwo ra vukhongeri bya mavunwa ni ku ri bombisa swi fambisana ni nhlamuselo leyi Bibele yi yi nyikelaka hi Babilona Lonkulu, loyi a “[ambaleke] nguvu ya xivunguvungu ni ya ribungu” ni “[ku tisasekisa] hi nsuku ni maribye ya risima ni tiperela.” (Nhlavutelo 17:4) Babilona Lonkulu i xihlovo xa “swilo leswi nyenyetsaka swa misava” kumbe tidyondzo ni swiendlo leswi entiyisweni swi nga xi tsakisiki Xikwembu. (Nhlavutelo 17:5) Swirho swa vukhongeri bya mavunwa i “vanhu ni mintshungu ni matiko ni tindzimi” lava seketelaka Babilona Lonkulu.
—Nhlavutelo 17:15.
Babilona Lonkulu u ni vutihlamuleri eka rifu ra “hinkwavo lava dlayiweke emisaveni.” (Nhlavutelo 18:24) Ematin’wini hinkwawo, vukhongeri bya mavunwa a byi lo hlohlotela ntsena tinyimpi ni swiendlo swa vutherorisi kambe byi tlhele byi tsandzeka ku dyondzisa vanhu ntiyiso hi Yehovha, Xikwembu xa rirhandzu. (1 Yohane 4:8) Sweswo swi endle leswaku ku dlayeteriwa vanhu vo tala. Hikwalaho ka xivangelo lexi twalaka, lava lavaka ku tsakisa Xikwembu va fanele va ‘huma eka yena,’ va tihambanisa ni vugandzeri bya mavunwa.
^ ndzim. 3 Hlaya xihloko lexi nge “Vukhongeri Bya Ntiyiso Ndzi Nga Byi Kuma Njhani?”
DYONDZA SWO TALA
SWIVUTISO LESWI HLAMURIWAKA HI BIBELE
Vukhongeri Bya Ntiyiso Ndzi Nga Byi Kuma Njhani?
Xana byi ‘fanele byi ni tsakisa’?
SWIVUTISO LESWI HLAMURIWAKA HI BIBELE
I Yini Leswi Nga Ku Pfunaka Ku Twisisa Bibele?
Ku nga khathariseki leswaku u dyondzekile kumbe a wu dyondzekanga, u nga swi kota ku twisisa rungula ra Xikwembu leri nga eka Matsalwa yo Kwetsima.


text:
Xana Bibele Yi Ri Yini Malunghana Ni Ntshunxeko Wo Tihlawulela? Xana Xikwembu Xi Lawula Vutomi Bya Wena?
Nhlamulo ya Bibele
Xikwembu xi hi nyike ntshunxeko wo tihlawulela, ku nga matimba yo tiendlela swiboho ematshan’weni yo va Xikwembu xi kunguhata ka ha ri emahlweni leswi hi faneleke hi swi endla. Xiya leswi Bibele yi swi dyondzisaka.
Xikwembu xi vumbe munhu hi xifaniso xa xona. (Genesa 1:26) Ku hambana ni swihari leswi kongomisiwaka hi ntumbuluko, hina hi fana ni Muvumbi wa hina hileswi hi nga ni vuswikoti byo kombisa timfanelo to tanihi rirhandzu ni vululami. Hi ni ntshunxeko wo tihlawulela ku fana ni Muvumbi wa hina.
Eka swilo swo tala ha swi kota ku kunguhata vumundzuku bya hina. Bibele yi hi khutaza ku “hlawula vutomi . . . hi ku yingisa rito [ra Xikwembu],” leswi vulaka ku hlawula ku yingisa milawu ya xona. (Deteronoma 30:19, 20) Ku hlawula koloko a ku nga ta hi pfuna nchumu loko a hi nga ri na wona ntshunxeko wo tihlawulela. Ematshan’weni yo va Xikwembu xi hi sindzisa ku endla leswi xi swi lavaka, xi hi kombela hi rirhandzu xi ku: “Kunene loko a wu yingise swileriso swa mina! Kutani ku rhula ka wena a ku ta fana ni nambu.”—Esaya 48:18.
Ku va swilo swi hi fambela kahle kumbe swi hi fambela ximatsi a swi titsheganga hi ku kunguhateriwa. Loko hi lava leswaku swilo swi hi fambela kahle, hi fanele hi tirha hi matimba. Bibele yi ri: “Hinkwaswo leswi voko ra wena ri swi kumaka leswaku ri swi endla, swi endle hi matimba ya wena.” (Eklesiasta 9:10) Yi tlhela yi ku: “Kunene makungu ya lava va gingiritekaka ma endla leswi pfunaka.”—Swivuriso 21:5.
Ntshunxeko wo tihlawulela i nyiko ya risima leyi humaka eka Xikwembu hikuva yi endla leswaku hi xi rhandza hi ‘timbilu ta hina hinkwato’ hileswi hi lavaka ku endla tano.—Matewu 22:37.
Xana Xikwembu a xi lawuli swilo hinkwaswo?
Bibele yi dyondzisa leswaku Xikwembu xi ni Matimba Hinkwawo nileswaku matimba ya xona a ku na munhu la nga ma sivelaka handle ka xona n’wini. (Yobo 37:23; Esaya 40:26) Hambiswiritano, a xi ma tirhisi ku lawula swilo hinkwaswo. Hi xikombiso, Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi “hambete [xi] tikhoma” leswaku xi nga ri lovisi tiko ra khale ra Babilona, leri a ri ri nala wa vanhu va xona. (Esaya 42:14) Ninamuntlha, xi hlawula ku pfumelela vanhu lava tirhisaka ntshunxeko wo tihlawulela leswaku va twisa van’wana ku vava. Kambe Xikwembu a xi nge swi pfumeleli hilaha ku nga heriki.—Pisalema 37:10, 11.
DYONDZA SWO TALA
XALAMUKA!
Xana Tinyeleti Ta Byi Khumba Vutomi Bya Wena?
Vanhu vo tala va tsutsumela eka vungoma bya swilo swa le mpfhukeni leswaku va kuma switsundzuxo ni nkongomiso evuton’wini bya vona. Xana tinyeleti ti nga hi pfuna hakunene?
SWIVUTISO LESWI HLAMURIWAKA HI BIBELE
Xana Nkarhi Wa Hina Wa Ku Fa Wu Kunguhatiwile?
Ha yini Bibele yi vula leswaku ku ni “nkarhi wa ku fa”?
XIHONDZO XO RINDZA
Xikwembu Xi Lava U Va Ni Vuxaka Na Xona
U fanele u endla yini loko u pfumela eka Xikwembu kambe u nga titwi u ri ekusuhi na xona?
SWIVUTISO LESWI HLAMURIWAKA HI BIBELE
Xana Diyavulosi A Nga Va Lawula Vanhu?
Diyavulosi u va lawula njhani vanhu naswona u nga yi papalata njhani mintlhamu yakwe?


text:
THERO I RE KHA GWATI
Ndi Afhio Mavhonele A Mudzimu Nga Ha Nndwa?
Ni nga fhindula hani yeneyo mbudziso? Vhanzhi vha humbula uri Mudzimu u takalela nndwa. Vha humbula u nga o vhudza vhaṅwe vhagwadameli vhawe vha tshifhingani tsho fhiraho uri vha dzhenelele nndwa; nahone Bivhili i khwaṱhisedza zwenezwo. Naho zwo ralo, vhaṅwe vha ṱhogomela uri Yesu Murwa wa Mudzimu o gudisa vhatevheli vhawe u funa maswina avho. (Mateo 5:43, 44) Nga zwenezwo, vha humbula uri nga zwiṅwe zwifhinga mavhonele a Mudzimu nga ha nndwa o shanduka nahone ṋamusi ha takaleli nndwa.
Ni humbula mini? Naa Mudzimu u a takalela nndwa? Arali zwo ralo, ndi ḽifhio sia ḽine a ḽi dzhia kha khakhathi dza ṋamusi? U wana phindulo dza dzenedzi mbudziso, zwi nga ni thusa u ṱolisisa nḓila ine na ḓipfa ngayo na mavhonele aṋu nga ha nndwa. Sa tsumbo, arali no vha ni tshi ḓivha uri Mudzimu ha sokou takalela nndwa fhedzi, fhedzi u dovha a tikedza ḽihoro ḽine na ḽi takalela nndwani, zwi tou vha khagala uri ni ḓo ḓipfa ni na mafulufulu nga ha ḽihoro ḽaṋu nahone ni a zwi ḓivha uri ḽihoro ḽaṋu ḽi ḓo kunda. Kha ḽiṅwe sia, no vha ni tshi ḓo ḓipfa hani arali na ḓivha uri Mudzimu u tikedza ḽihoro ḽine ni si ḽi takalele? Zwi tou vha khagala uri ni ḓo ṱoḓa u ya kha ḽiṅwe ḽihoro.
Hu na zwiṅwe zwithu zwa ndeme zwine zwa vha khomboni. U ḓivha mavhonele a Mudzimu nga ha nndwa zwi nga kwama mavhonele aṋu nga ha Mudzimu. Arali ni muṅwe wa vhathu vhanzhi vhe vha pfiswa vhuṱungu nga nndwa, a zwi timatimisi uri ni ṱoḓa u ḓivha phindulo ya mbudziso i tevhelaho, Naa Mudzimu ndi mudzia-nndwa ane a tendela kana u ṱuṱuwedza tshengelo i bveledzwaho nga nndwa samusi vhaṅwe vha tshi tenda nga u ralo? Kana naa u a i tendela nahone ha na ndavha na u tsikeledzwa ha vhathu nga nṱhani ha nndwa?
Zwi ḓo ni mangadza u ḓivha uri Bivhili i na phindulo yo fhambanaho vhukuma na maṅwe a eneo mavhonele. Zwiṅwe hafhu, u bva kale u swika zwino, mavhonele a Mudzimu nga ha nndwa ha athu u shanduka. Kha ri ṱolisise zwine Bivhili ya zwi amba nga ha mavhonele a Mudzimu nga ha nndwa tshifhingani tsho fhiraho na tshifhingani tsha ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha, musi Yesu e kha ḽifhasi. Zwenezwo zwi ḓo ri thusa u vhona mavhonele a Mudzimu nga ha nndwa ṋamusi na u ḓivha arali vhathu vha tshi ḓo bvela phanḓa vha tshi lwa na tshifhingani tshi ḓaho.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yohane 1:1-51
1 Eku sunguleni+ Rito+ a a ri kona, naswona Rito a a ri ni Xikwembu,+ Rito a a ri xikwembu.+2 Yena eku sunguleni+ a a ri ni Xikwembu.+3 Swilo hinkwaswo swi ve kona ha yena,+ naswona handle ka yena ku hava xilo ni xin’we lexi veke kona.Leswi veke kona4 hikwalaho ka yena i vutomi,+ naswona vutomi a byi ri ku vonakala+ ka vanhu.5 Ku vonakala ku voninga emunyameni,+ kambe munyama a wu ku hlulanga.6 Ku humelele munhu la rhumiweke ku va muyimeri wa Xikwembu:+ vito rakwe a a ri Yohane.+7 Munhu loyi u te hi mhaka ya vumbhoni,+ leswaku a nyikela vumbhoni hi ku vonakala,+ leswaku vanhu va mixaka hinkwayo va kholwa ha yena.+8 A a nga ri ku vonakala+ koloko, kambe a a fanele ku nyikela vumbhoni+ hi ku vonakala koloko.9 Ku vonakala+ ka ntiyiso loku nyikaka ku vonakala+ eka mixaka hinkwayo ya vanhu+ a ku ri kusuhi ni ku ta emisaveni.10 A a ri emisaveni,+ naswona misava yi ve kona ha yena,+ kambe misava a yi n’wi tivanga.11 U te ekaya ka vona, kambe vanhu va ka vona a va n’wi amukelanga.+12 Hambiswiritano, hinkwavo lava n’wi amukeleke,+ u va nyike mfanelo yo va vana+ va Xikwembu, hikuva a va kombisa ripfumelo evitweni+ ra yena;13 naswona a va velekiwanga hi ngati kumbe hi ku rhandza ka nyama kumbe hi ku rhandza ka munhu kambe va velekiwe hi Xikwembu.+14 Kutani Rito u ve nyama+ ivi a tshama exikarhi ka hina, naswona hi vone ku vangama ka yena, ku vangama loku fanaka ni ka n’wana+ la tswariweke a ri swakwe hi tatana; naswona a a tale musa lowu nga faneriwiki ni ntiyiso.+15 (Yohane u nyikele vumbhoni malunghana na yena, ina, entiyisweni u huwelerile—loyi hi yena a swi vuleke—a ku: “Loyi a taka endzhaku ka mina wa ndzi tlula, hikuva u ve kona ndzi nga si va kona.”)+16 Hikuva eku taleni+ ka yena hi amukele musa lowu nga faneriwiki ehenhla ka musa lowu nga faneriwiki.+17 Hikuva ku tirhisiwe Muxe+ ku nyikela Nawu, ku tirhisiwe Yesu Kreste ku tisa musa lowu nga faneriwiki+ ni ntiyiso.+18 A ku na munhu la tshameke+ a vona Xikwembu; xikwembu+ lexi tswariweke xi ri xoxe lexi nga exifuveni+ eka Tata wa xona hi xona lexi xi n’wi hlamuseleke.+19 Kutani lebyi i vumbhoni bya Yohane loko Vayuda va rhuma vaprista ni Valevhi ku suka eYerusalema va ya n’wi vutisa va ku: “Hi wena mani?”+20 Kutani a nga landzulanga, kambe u vule a ku: “A hi mina Kreste.”+21 Hiloko va n’wi vutisa: “Kutani, u mani? Xana u Eliya?”+ Kutani a ku: “A ndzi yena.” “Xana u Muprofeta?”+ Hiloko a hlamula a ku: “E-e!”22 Hikokwalaho va ku eka yena: “Hi wena mani? leswaku hi ta nyika nhlamulo eka lava va hi rhumeke. Xana u tihlamuserisa+ ku yini?”23 A ku: “Ndzi rito ra un’wana la huwelelaka emananga, ‘Lulamisani ndlela ya Yehovha,’ hilaha Esaya lowa muprofeta a vuleke hakona.”+24 Kutani lava rhumiweke a va huma eka Vafarisi.25 Hiloko va n’wi vutisa va ku: “Kutani, ha yini u khuvula+ loko u nga ri Kreste kumbe Eliya kumbe Muprofeta?”26 Yohane a va hlamula, a ku: “Ndzi khuvula hi mati. Exikarhi+ ka n’wina ku yime munhu loyi mi nga n’wi tiviki,+27 loyi a taka endzhaku ka mina, kambe loyi tingoti ta maphaxani yakwe ndzi nga faneriki ku ti ntshunxa.”+28 Swilo leswi swi endleke eBetaniya entsungeni wa Yordani, laha Yohane a a khuvula+ kona.29 Hi siku leri tlhandlamaka a vona Yesu a ta eka yena, ivi a ku: “Vonani, Xinyimpfana+ xa Xikwembu lexi susaka xidyoho+ xa misava!+30 Hi yena loyi ndzi vuleke leswi ha yena, Endzhaku ka mina ku ta wanuna loyi a ndzi tlulaka, hikuva u ve kona ndzi nga si va kona.+31 Hambi mina a ndzi n’wi tivanga, kambe lexi endleke leswaku ndzi khuvula hi mati hileswaku a ta kombisiwa eIsrayele.”+32 Yohane a tlhela a nyikela vumbhoni, a ku: “Ndzi vone moya wu xika ku fana ni tuva wu huma etilweni, wu tshama eka yena.+33 Hambi mina a ndzi n’wi tivanga, kambe yena Loyi a ndzi rhumeke+ ku khuvula hi mati u ndzi byerile a ku, ‘Hambi ku ri mani loyi u vonaka moya wu xika wu tshama ehenhla ka yena, hi yena loyi a khuvulaka hi moya+ lowo kwetsima.’34 Kutani ndzi wu vonile, naswona ndzi nyikele vumbhoni bya leswaku loyi i N’wana wa Xikwembu.”+35 Nakambe hi siku leri tlhandlamaka Yohane a a yime ni vadyondzisiwa vakwe vambirhi,36 kuteloko a vona Yesu a ri karhi a famba a ku: “Vonani, Xinyimpfana+ xa Xikwembu!”37 Hiloko vadyondzisiwa vambirhi va n’wi twa a vulavula, kutani va landzela Yesu.38 Kutani Yesu a hundzuluka, loko a va vona va n’wi landzela, a ku eka vona: “Mi lava yini?” Va ku eka yena: “Rabi, (leri loko ri hundzuluxeriwa ri nge, Mudyondzisi,) xana u tshama kwihi?”39 A ku eka vona: “Tanani, mi ta ku vona.”+ Hikwalaho va famba va ya vona laha a a tshama kona, ivi va tshama na yena siku rero; a ku ri kwalomu ka awara ya vukhume.40 Andriya+ makwavo wa Simoni Petro a a ri un’wana wa lavambirhi lava tweke leswi Yohane a swi vuleke ivi va landzela Yesu.41 Xo sungula yena u kume makwavo, Simoni, ivi a ku eka yena: “Hi kume Mesiya”+ (leri loko ri hundzuluxeriwa ri vulaka, Kreste).+42 A n’wi yisa eka Yesu. Loko Yesu a n’wi languta,+ a ku: “Hi wena Simoni+ n’wana wa Yohane;+ u ta vuriwa Khefasi” (leri loko ri hundzuluxeriwa ri nge Petro).+43 Hi siku leri tlhandlamaka a a navela ku ya eGaleliya. Kutani Yesu a kuma Filipi+ ivi a ku eka yena: “Vana mulandzeri wa mina.”+44 Filipi a a huma eBetsayida,+ emutini wa Andriya na Petro.45 Filipi a kuma Nataniyele,+ a ku eka yena: “Hi n’wi kumile loyi Muxe a tsaleke ha yena eNawini,+ ni Vaprofeta+ va tsaleke ha yena, ku nga Yesu, n’wana wa Yosefa,+ loyi a humaka eNazareta.”46 Kambe Nataniyele a ku eka yena: “Xana ku nga huma nchumu lowunene eNazareta?”+ Filipi a ku eka yena: “Tana u ta vona.”47 Yesu a vona Nataniyele a ta eka yena kutani a vula leswi malunghana na yena: “Vonani, i Muisrayele hakunene, loyi a nga riki na vuxisi.”+48 Nataniyele a ku eka yena: “Xana u ndzi tivisa ku yini?” Yesu a n’wi hlamula a ku: “Ndzi ku vonile Filipi a nga si ku vitana, loko u ri ehansi ka nkuwa.”49 Nataniyele a n’wi hlamula a ku: “Rabi, wena u N’wana wa Xikwembu,+ u Hosi+ ya Israyele.”50 Yesu a n’wi hlamula a ku: “Xana u kholwa hileswi ndzi ku byeleke leswaku ndzi ku vone ehansi ka nkuwa? U ta vona swilo leswikulu ku tlula leswi.”51 A tlhela a ku eka yena: “Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Mi ta vona tilo ri pfuleka ni tintsumi+ ta Xikwembu ti tlhandluka ni ku xikela eka N’wana wa munhu.”+


text:
Rhavi Ni Rungula Ro Valanga
Ha ku rhamba hi mandla mambirhi ku ta valanga marhavi ni vugandliselo bya hina. Kuma tindhawu ni minkarhi yo valanga.
Ghana
Nungua Police Checkpoint
Hse. No. J 348/4
Tema Beach Road
Nungua
ACCRA
GHANA
+233 30-701-0110
+233 30-2712-456
+233 30-2712-457
+233 30-2712-458
Ku Valanga
Hi Musumbhunuku ku ya fikela hi Ravuntlhanu
8:00 a.m. ku ya eka 11:00 a.m. na 1:00 p.m. ku ya eka 4:00 p.m.
Swi teka awara
Hi Ku Komisa
Ku hundzuluxeriwa minkandziyiso ya Bibele hi Xitwi, Xiewe, Xiga, Xidangme, Xinzema, Xifrafra ni Xidagaare. Ku endliwa tivhidiyo ni swin’wana leswi yingiseriwaka hi Xitwi, Xiewe ni Xiga. Hi lembe ri aka kwalomu ka 60 wa Tiholo ta Mfumo naswona ri rhumela minkandziyiso leyi tikaka magidi ya tithani etikweni hinkwaro ra Ghana.


text:
TITSHOMBA TI NGA KA MHAKA YA NUNGUNGULU | ISAYA 17-23
A ku nga gi tirisi khwatsi wuhosana, zi maha lezaku hi gi luza
Xebna i wa hi muhlayisi wa “yindlu ya wukosi;” kuzilava wa yindlu ya Hosi Hezekia. I wa lanzela hosi hi xikhundla, niku ku wa rinzelwa zotala ka yena.
Xebna i wa fanele ku khatalela zilaveko za vanhu va Jehova
I lo ti lavela wudzunzo
Jehova i lo valeta Xebna hi Eliakimu
Eliakimu i lo nyikiwa “pfhungulo ya yindlu ya ka Davida,” yi yimelako wuhosi
Ehleketa hi lezi: Xebna na a gi tirisisile kuyini a wuhosana gakwe lezaku a vuna vanwani?


text:
Tlhatlhambuto 9: Noa A Aka Taru
NOA i wa hi ni sati ni vana vanharu va vafana. A mavito ya vana vakwe ma wa hi Xemi, Hamu na Jafete. Kambe munwe ni munwani wa vana lavo i wa hi ni sati. Hizalezo, ku wa hi ni ntlhanu wa vanhu ni vanharu ngangweni wa Noa.
Makunu Nungungulu i lo ruma Noa ku maha ntiro wu nga tolovelekangiko. Yena i lo mu byela a ku aka taru ga hombe. A taru lego gi wa anamile ku khwatsi xitimela xa mati, kanilezi gi wa fana nguvu ni bhokisa ga hombe, go leha. Nungungulu i te ngalo: ‘Maha zitezi zinharu ni makwarutu nzeni ka gona.’ A makwarutu ma wa hi ya Noa ni ngango wakwe, zihari ni kuga loku vontlhe va nga wa ta ku lava.
Nungungulu kambe i lo byela Noa a ku maha taru hi ndlela ya ku gi nga vuti. Nungungulu i te ngalo: ‘Nzi ta rumela ntalo wa hombe wa mati nzi lovisa yontlhe misava. Vontlhe lava va nga hiko lomu tarwini va tafa.’
Noa ni vana vakwe va lo ingisa Jehova va sangula ku aka. Kanilezi a vanhu vanwani va lo hleka. Va lo simama ku maha zo biha. Ni munwe a nga kholwangi loku Noa a va byelile lezi Nungungulu a nga wa ta zi maha.
Ku hunzile xikhati xo leha na taru gi akiwa hakuva gi wa hi ga hombe nguvu. Anzhako ka malembe yo hlaya gi lo mbhela. Makunu Nungungulu i lo byela Noa a ku neha zihari nzeni ka taru. Nungungulu i lo mu leletela a ku neha hi mipatswa a tixaka to kari ta zihari, matsune ni kati. Kanilezi a ka tinwani tixaka ta zihari, Nungungulu i lo mu byela a ku neha hi ntlhanu ni zimbiri. Nungungulu kambe i lo byela Noa a ku neha tontlhe tixaka ta tinyanyani. Noa hakunene i lo maha lezi Nungungulu a nga wulile.
Hi kugumesa, Noa ni ngango wakwe va lo enghenawu tarwini. Anzhako Nungungulu i lo vala livati. Noa ni ngango wakwe va lo rinzela lomu nzeni. Ti alakanyele na u hi lomu tarwini na vona, na mu rinzela. Ku wa tava kona a ntalo hakunene kota lezi Nungungulu a nga wulile?
Genesisi 6:9-22; 7:1-9.
Ziwutiso
- Vanhu vangani va nga hi kona ngangweni wa Noa, niku ma wa hi wahi a mavito ya vana vakwe va vanharu?
- I nchumu muni wu nga tolovelekangiko lowu Nungungulu a rumileko Noa a ku wu maha, niku hikuyini?
- Va hlamulisile kuyini a vaakelani va Noa a xikhati lexi a va tivisileko hi taru?
- Zini lezi Nungungulu a leleteleko Noa a ku maha hi zihari?
- Anzhako ka kuva Nungungulu a valile livati la taru, zini lezi Noa ni ngango wakwe va nga fanele ku maha?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza Genesisi 6:9-22.
Zini zi nga maha Noa ava mukhozeli wo hlamalisa wa Nungungulu wa lisine? (Gen. 6:9, 22)
Xana Jehova i ti zwisa kuyini hi timholova, niku lezo zi fanele ku khumbisa kuyini a kuhlawula ka hina a zihungato? (Gen. 6:11, 12; Tis. 11:5)
Hi nga mu pimanyisisa kuyini Noa a xikhati lexi hi amukelako zileletelo hi ka hlengeletano ya Jehova? (Gen. 6:22; 1 Joh. 5:3)
- Gonza Genesisi 7:1-9.
Xana yi hi tiyisisa kuyini hlana a mhaka ya kuva Jehova a wonile Noa kota munhu wo lulama hambulezi a nga mbhelelangiko? (Gen. 7:1; Mav. 10:16; Isa. 26:7)


text:
XIPIMO XA WUNTLHANU NI MUNE
Xana Hi Hanya “Masikwini Yo Gumesa”?
Zimaho muni za masiku ya hina lezi zi wulilweko na ka ha hi mahlweni lomu ka Biblia?
Zini lezi a Mhaka ya Nungungulu yi zi wulako xungetano hi lezi a vanhu va nga wa tava zona “masikwini yo gumesa”?
Zilo muni za zi nene lezi a Biblia gi zi wulako na ka ha hi mahlweni xungetano hi ‘masiku yo gumesa’?
WA TSHUKA u ingisela mahungu lomu ka radiyu kutani lomu ka televizawu zonake u ti wutisa, ‘Gi tava gihi a wumanziko ga tiko legi?’ A timhango ti humelela hi xitshuketi na ti nga rinzeliwangi laha ko kala ni munhu a nga zi koti ku wula na ka ha hi mahlweni lezi zi to humelela xikhatini xi tako. (Jakobe 4:14) Kanilezi, Jehova wa zi tiva lezi a wumanziko gi tova zona. (Isaya 46:10) A Mhaka yakwe, a Biblia, yi wulile kaleloko a zilo zo biha zi mahekako masikwini ya hina ni lezi zo tsakisa zi to maheka xikhatini xi tako xi nga laha kusuhani.
2 Jesu Kristu i wulawulile hi Mufumo wa Nungungulu, lowu wu ta nga mbheta a kubiha wu tlhela wu maha a misava yiva paradise. (Luka 4:43) A vanhu va wa lava ku tiva a ku a Mufumo wu tata rini. Hakunene, a vapizani va Jesu va tile kakwe va taku: “Hi byele a xikhati zi ta nga maheka ha xona lezi zilo, u hi tivisa ni xiwoniso xa kuwuya ka wena ni xa kugumesa ka tiko [“kugumesa ka mafambisela ya zilo,” NM].” (Mateu 24:3) Jesu i lo va hlamula lezaku Jehova Nungungulu hi yena ntsena a nga gi tiva khwatsi a siku legi a kugumesa ku ta ngata ha gona. (Mateu 24:36) Hambulezi Jesu a nga kala ku va byela a siku go tiya ga kuta ka magumo, yena i lo va byela zilo lezi zi nga wa ta maheka misaveni xikhatanyana mahlweni ka ku a Mufumo wu neha a kurula ni kuhlayiseka vanhwini. Lezi a zi wulileko na ka ha hi mahlweni se za maheka makunu!
3 Na hi nga se kambisisa a xikombiso xa lezaku hi hanya kugumeseni ka mafambisela ya zilo ya Satani, a hi wulawuleni kutsongwani hi yimpi leyi ya ku a ku na munhu a zi kotako ku ngha a yi wonile. A yimpi leyo yi humelele lomu ku tshamako zivangwa za moya, niku a magumo ya yona ma hi khumba.
YIMPI LE TILWENI
4 A xipimo lexi hi xi hunzileko zalezi kwalomu ka bhuku legi xi tlhamusele lezaku Jesu i mahile Hosi le tilweni hi lembe ga 1914. (Danieli 7:13, 14) Anzhakunyana ka kuva a amukele ntamu wa Mufumo, Jesu i lo sangula ku tira. A Biblia gi ngalo: “Ku wa hi kona kulwa le tilweni; Mikaeli [vito ginwani ga Jesu] ni tingelosi takwe va yalwa na drako [Satani Diyabu], na drako alwa na hi ni tingelosi takwe.”* Satani ni tingelosi takwe to biha, a madimoni, va hlulilwe yimpini leyo zonake va hlongolwa le tilweni vata misaveni. A tingelosi to tsumbeka ta Nungungulu ti lo tsaka hi lezi Satani ni tingelosi takwe va nga hlongolilwe. Hambulezo, a vanhu va wa nga ta kuma a kutsaka loko. A wutshanwini ga lezo a Biblia gi wulile na ka ha hi mahlweni lezaku: “Nwina misava…mu na ni khombo, hakuva Satani i relele ka nwina, na a zangarile nguvu, hakuva wa zi tiva lezaku a xikhati lexi xi mu saleleko xi tsongwanyani.”—Kuvululelwa 12:7, 9, 12.
5 Hi wuxinji, wona lezi zi nga wa ta humelela hi kota ya yimpi leyo ya le tilweni. Lomu zangeni yakwe, Satani i wa ta neha khombo, kutani zikarato ka lava va nga misaveni. Kota lezi u to zi wona, zalezi hi hanya xikhatini xalexo xa khombo. Kanilezi xi tava xo koma—‘xikhati xi tsongwanyani’ ntsena. Hambu Satani wa zi tiva lezo. A Biblia gi wula lezaku a xikhati lexo ‘masiku yo gumesa.’ (2 Timote 3:1) A hi kutsaka loku hi zi kotako kuva nako hi lezi lokuloku Nungungulu a to fuvisa a kucetelo wa Diyabu misaveni yontlhe! A hi woneni a zo kari za zilo lezi a Biblia gi nga zi wula na ka ha hi mahlweni, ku nga lezi zi humelelako zalezi. Lezo zi tiyisa lezaku hi hanya masikwini yo gumesa niku a Mufumo wa Nungungulu lokuloku wu ta neha makatekwa ya pinzukelwa ka lava va ranzako Jehova. A ku sangula, a hi kambisiseni a mune wa matshamela ya xiwoniso lexi Jesu a nga wula lezaku xi ta komba a xikhati lexi hi hanyako ka xona.
ZIMAHO ZA HOMBE ZA MASIKU YO GUMESA
6“A tiko gi ta vukela tiko, ni mufumo wu ta vukela mufumo.” (Mateu 24:7) Ku delwe timiliyoni ta vanhu tiyimpini nzeni ka zana ga malembe legi ga ha hi ku hunzako. Mutsali wo kari wa matimu wa muBritaniko i tsalile lezi: “A zana ga malembe ga wu 20 give ni kuhalatwa ka nkhata ko hunza a zikhati zontlhe zi tsalilweko lomu ka matimu.…Gona give zana legi gi nga hi ni tiyimpi ti nga nyimiko, na gi hi ni zikhati zi tsongwani ni zo koma zo kala kulwa ku xaxametilweko ka wutshamu go kari.” A mahungu yo kari ma tako hi ka Instituto Worldwatch (Hlengeletano Yi Cuwukelako Zimaho Za Misava Yontlhe) me ngalo: “A vanhu vo tala nguvu, va hunzako hi kunharu lava va xanisekileko tiyimpini tontlhe kusukela ka zana go sangula ga malembe Nguveni ya Hina kala 1899, va xanisilwe hi yimpi lomu ka zana ga malembe [ga wu 20].” A ku hunza 100 wa timiliyoni ta vanhu ti file hi kota ya tiyimpi kusukela 1914. Hambu loku hi ku tiva a kubayisa ka ku felwa hi munhu munwe a ranzekako hi ku dawa hi yimpi, a hi alakanyeleni ntsena a wusiwana ni hlomulo lowu wu xanisako timiliyoni ta vanhu lava va felweko hi varanzekako vabye.
7“Ku tava kona tindlala.” (Mateu 24:7) A vahloli ve ngalo a kupfuniwa ka zakuga ku engetele nguvu nzeni ka 30 wa malembe lawa ma ha hi ku hunzako. Hambulezo, a tindlala ta ha simama hakuva a vanhu vo tala a va na mali yo enela ku xava zakuga kutani masimu ya ku rimela kona timbewu. A timiliyoni to tala ta vanhu ti xaniseka hi ndlala ya hombe nguvu. A Organização Mundial da Saúde (Hlengeletano Ya Misava Yontlhe Yi Wonelelako A Lihanyo) yi pimanyisa lezaku a lembe ni lembe a ku hunza a ntlhanu wa timiliyoni ta vanana tafa hi ku vumala zakuga zi faneleko.
8“Ku tava kona kutsekatseka ka hombe ka misava.” (Luka 21:11) Maringano ni Serviço de Pesquisa Geológica (Mitiro Ya Ku Hlola Zilo Za Kale) ya le Estados Unidos da América, kusukela 1990 ntsena a xipimo xa 17 wa zimaho za kutsekatseka ka misava zi humelelako hi lembe zive ni ntamu wo ringana ku hahlula tiyindlu ni ku vulula makhele lahasi. Hi kutoloveleka, a kutsekatseka ka misava ku nga ni ntamu wa ku hahlula tiyindlu hi kumbhelela ka humelela lembe ni lembe. Manwani mahungu me ngalo: “A kutsekatseka ka misava ku dele mazana ya makume ya mazana ya vanhu ka 100 wa malembe lawa ma ha hi ku hunzako niku a kuanza ka tekinolojiya ku hungulile kutsongwani ntsena a tsengo wa lava va fako.”
9“Ku tava kona…mitungu.” (Luka 21:11) Hambu lezi ku wonekako kuanza mitirweni ya ku chuma mababyi, a mababyi ya kale ni ya maswa ma xanisa vanhu. A mubiko wo kari wu wula lezaku a 20 wa mababyi yo tiveka khwatsi—a ku patsa ndele, a dzedzedze, ni kolera—ma mahile yo toloveleka nguvu ka makume ya malembe lawa ma ha hi ku hunzako, niku a tixaka to kari ta mababyi ti ya ti karata a ku tiriwa hi mimuri. Hakunene, hi wutsongwani ga kona ku tumbulukile a 30 wa mababyi ya maswa. A yo kari ya wona a ma na ndlela ya ku ma tira niku ma zi kota ku daya.
MATSHAMELA YA VANHU VA HANYAKO MASIKWINI YO GUMESA
10 Ahandle ka ku hlawutela a zimaho zo kari za hombe za tiko, a Biblia gi wulile na ka ha hi mahlweni lezaku a masiku yo gumesa ma wa ta kombisiwa hi kucica lomu vanhwini. Mupostoli Paule i hlawutele lezi a vanhu vo tala va nga wa tava zona. Lomu ka 2 Timote 3:1-5, hi gonza lezi: “A masikwini yo gumesa ku ta chikela a zikhati za zikarato.” Hi tlhelo, Paule i te ngalo a vanhu va wa tava
- lava va ti ranzako wutsumbu
- varanzi va mali
- lava va nga ingisiko vapswali
- lava va nga basangiko
- lava va nga ranziko a va ka kabye
- lava va nga tiviko ku ti khoma
- va lunya
- lava va ranzako ku ti tsakisa ku hunza ku ranza Nungungulu
- lava va nga ni xiyimo xa ku khozela Nungungulu, kasi va kaneta a ntamu wa kona
11 Xana a vanhu va lomu xipanzeni xa wena va na ni matshamela yo fana ni lawo? Handle ka kukanakana va nawo. Ku na ni vanhu va nga ni matshamela yo biha matshanwini wontlhe. Lezo zi komba lezaku Nungungulu i ta maha kuranza kakwe lokuloku, hakuva a Biblia gi ngalo: “Loku a vakubiha va hluka khwatsi i byanyi, ni loku a vahambunyeti va vuvuma, zi mahiwa lezaku va lobyiswa kala kupinzuka.”—Tisimu 92:7.
ZIMAHO ZA ZI NENE!
12 A masiku yo gumesa ma tele hi khombo hakunene, kota lezi a Biblia gi zi wulileko na ka ha hi mahlweni. Hambulezo, kwalomu ka tiko legi gi nga ni zikarato ku na ni zimaho za zi zene xikari ka vakhozeli va Jehova.
13 A bhuku ga Danieli ga lomu ka Biblia gi wulile na ka ha hi mahlweni lezaku ‘a wutivi gi ta enzeleka.’ Xana lezo zi wa ta maheka rini? Zi wa ta maheka “xikhatini xa magumo.” (Danieli 12:4) Nguvunguvu a kusukela 1914, Jehova wa vuna lava hakunene va lavako ku mu tirela lezaku va kula kuzwisiseni ka Biblia. Vona va zwisisile khwatsi a zinene za lisima xungetano hi vito ni khungo ga Nungungulu, a muphahlo lowu wu tirulako wa Jesu Kristu, a xiyimo xa vafileko, ni kuvuka ka vafileko. A ku hunza lezo, a vakhozeli va Jehova va gonzile ku hanya hi ndlela leyi yi va vunako ni leyi yi nehako wudumo ka Nungungulu. Va tlhelile va tiva khwatsi a ntiro wa Mufumo wa Nungungulu ni lezi wu to lulamisisa zona a matshamela ya misava. Zini lezi va zi mahako hi wutivi lego? A xiwutiso lexo xi hi yisa ka xinwani xiprofeto xi tatisekako masikwini lawa yo gumesa.
14 Ka xiprofeto xakwe xungetano hi kugumesa ka mafambisela ya zilo ya Satani, Jesu Kristu i te ngalo: “A ivangeli leyi ya mufumo yi ta kanelwa misaveni yontlhe.” (Mateu 24:3, 14) A misaveni yontlhe, a mahungu yo saseka ya Mufumo—lezi a Mufumo wu nga zona, lezi wu to zi maha, ni lezi hi zi kotisako zona ku amukela makatekwa ya wona—ma xumayelwa lomu ka ku hunza a 230 wa matiko ni lomu ka ku hunza a 400 wa tirimi. Timiliyoni ta Timboni ta Jehova ta xumayela a mahungu yo saseka ya Mufumo hi kuhiseka. Tona ti huma hi ka “matiko wontlhe, ni tixaka, ni mifumo, ni tirimi.” (Kuvululelwa 7:9) A Timboni ti fambisa zigonzo za Biblia za mahala lomu mitini ya timiliyoni ta vanhu lava va lavako ku tiva lezi a Biblia gi zi gonzisako hakunene. A hi kuhlamalisa ka xiprofeto lexo, nguvunguvu kota lezi Jesu a nga wula na ka ha hi mahlweni lezaku a maKristu ya lisine ma wa ta “vengiwa hi vanhu vontlhe”!—Luka 21:17.
XANA U TA MAHA YINI?
15 Kota lezi a ziprofeto zo tala za Biblia zi tatisekako, a wu vumeli lezaku hi hanya masikwini yo gumesa? Anzhako ka ku a mahungu yo saseka ma xumayelwe kala laha Jehova a ku ranzako ha kona, “a kugumesa” ku tata hakunene. (Mateu 24:14) “A kugumesa” zi wula a xikhati lexi Nungungulu a to fuvisa kubiha misaveni. Kasi ku lovisa lava va lwisanako Naye ha womu, Jehova i ta tirisa Jesu ni tingelosi ta ntamu. (2 Va Le Tesalonika 1:6-9) Satani ni madimoni yakwe va nga ta ha khohlisa matiko. Anzhako ka lezo, a Mufumo wa Nungungulu wu ta chulula makatekwa hehla ka vontlhe lava va vumelako ku fambisiwa hi kufuma ka wona ko lulama.—Kuvululelwa 20:1-3; 21:3-5.
16 Kota lezi a magumo ya mafambisela ya Satani ma nga laha kusuhani, hi na ni xilaveko xa ku ti wutisa, ‘Xana nzi fanele ku ngha nzi maha yini?’ Zi nene a ku simama ku gonza zo tala xungetano hi Jehova ni lezi a zi lavako ka hina. (Johani 17:3) Maha mugonzi wa Biblia wo ti karata. Hlakulela a tolovelo wa ku tlhangana xikhati xontlhe ni lava va hlotako ku maha kuranza ka Jehova. (Maheberu 10:24, 25) Kuma wutivi ginyingi legi Jehova Nungungulu a gi haxako ka vanhu misaveni yontlhe, niku maha kucica ku lavekako wutomini ga wena lezaku u amukeleka ka Nungungulu.—Jakobe 4:8.
17 Jesu i wulile na ka ha hi mahlweni lezaku a vanhu vo tala va wa ta kanyisa a xikombiso xa lezaku hi hanya masikwini yo gumesa. A kuloviswa ka vakubiha ku tata hi xitshuketi, na ku nga rinzeliwangi. A ku fana ni khamba ni wusiku, kona ku ta kuma vanhu hi xitshuketi. (1 Va Le Tesalonika 5:2) Jesu i nyikile xitlharihiso lexi: “Kota lezi ku nga maheka masikwini ya Noa, ku tava nghaho a kuwuyeni ka N’wana wa munhu. Hakuva khwatsi hi lezi va ngaga, vanwa, va teka, ni ku tekiwa, a masikwini lawo ya mahlweni ka ntalo, ku kala siku lego Noa a nga enghena ha gona lomu tarwini, a va nga tivi nchumu kala wuta ntalo, wu va kukuleta vontlhe; ku tava nghaho a kuwuyeni ka N’wana wa munhu.”—Mateu 24:37-39.
18 Hikwalaho, Jesu i byelile a vaingiseli vakwe ku ngalo: “Ti woneleni, kasi a timbilu ta nwina ti nga binziwi hi limito ni kuphophiwa, ni kukaratekela ka loku kuhanya, a siku lego gi nga dzuka gi mu chikelela hi xitshuketi kota wugungu. Hakuva lezo gi ta va chikelela vontlhe lava va tshamileko misaveni yontlhe. Rinzelani zikhati zontlhe, na mu kombela lezaku muva ni ntamu ku pona zontlhe lezi zi ta nga maheka, ni ku yima mahlweni ka N’wana wa munhu [na mu amukeleka].” (Luka 21:34-36) Zi nene a ku khoma magezu ya Jesu hi kutiya. Hikuyini? Hakuva lava va amukelekako ka Jehova Nungungulu ni ka “N’wana wa munhu,” Jesu Kristu, va ta pona kugumeseni ka mafambisela ya zilo ya Satani va tlhela va hanya kala kupinzuka misaveni yiswa yo tsakisa yi nga laha kusuhani!—Johani 3:16; 2 Pedro 3:13.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO
- A masiku yo gumesa ma kombisiwa hi tiyimpi, tindlala, kutsekatseka ka misava, ni mitungu.—Mateu 24:7; Luka 21:11.
- Lomu masikwini yo gumesa, a vanhu va ti ranza wutsumbu, va ranza mali, ni kutitsakisa kanilezi a va ranzi Nungungulu.—2 Timote 3:1-5.
- Nzeni ka masiku lawa yo gumesa, a mahungu yo saseka ya Mufumo ma xumayelwa misaveni yontlhe.—Mateu 24:14.
* Kasi ku kuma manwani mahungu ma kombako lezaku Mikaeli hi ginwani vito ga Jesu Kristu, wona a Xiengetelo.
Ziwutiso Za Xigonzo
1. Hi kwihi hi nga gonzako kona xungetano hi zilo lezi za ha tako?
2, 3. Zini lezi a vapizani va kombelileko Jesu lezaku a va byela, niku xana yena i va hlamulisile kuyini?
4, 5. (a) Zini zi nga humelela le tilweni anzhakunyana ka kuva Jesu a yimisilwe kuva Hosi? (b) Maringano ni Kuvululelwa 12:12, zini lezi zi nga wa ta humelela hi kota ya yimpi ya le tilweni?
6, 7. Xana a magezu ya Jesu xungetano hi tiyimpi ni tindlala ma tatiseka hi ndlela muni inyamutlha?
8, 9. Zini zi kombako lezaku a ziprofeto za Jesu xungetano hi kutsekatseka ka misava ni mitungu za tatiseka?
10. Matshamela muni lawa ma wulilweko na ka ha hi mahlweni lomu ka 2 Timote 3:1-5 u ma wonako lomu vanhwini inyamutlha?
11. Xana a bhuku ga Tisimu 92:7 gi hlawutelisa kuyini lezi zi to humelela a vakubiha?
12, 13. Xana a “wutivi” ga lisine gi enzelekisile kuyini ‘xikhatini lexi xa magumo’?
14. Xana ku anzisile kuyini a kuxumeyelwa ka mahungu yo saseka inyamutlha, niku hi vamani lava va ma xumayelako?
15. (a) Wa kholwa lezaku hi hanya masikwini yo gumesa, hikuyini? (b) Xana “a kugumesa” ku ta neha yini ka lava va lwisanako na Jehova niku ku ta nehela yini lava va vumelako ku fambisiwa hi kufuma ka Mufumo wa Nungungulu?
16. Zini lezi zi nga zi nene a kuva u zi maha?
17. Hikuyini a kuloviswa ka vakubiha ku to kuma vanhu vo tala hi xitshuketi?
18. Xitlharihiso muni xa Jesu lexi hi faneleko ku xi khoma hi kutiya?
GONZA ZINWANI
KU KOMBELA KU GONZA BIBLIA
Hikuyini u faneleko ku gonza a Biblia?
A vanhu vo tala misaveni yontlhe va kuma mihlamulo ya ziwutiso za lisima wutomini — lomu ka Biblia. Wenawu wa zi lava ku yi kuma?


text:
XIENGETELO
A Lisine Xungetano Hi Dadani, N’wana, Ni Moya Wa Ku Basa
A VANHU va kholwako ka gonzo ya Vanharu-munwe va wula lezaku Nungungulu i wumbiwa hi vanhu vanharu—Dadani, N’wana, ni Moya wa ku Basa. Ku wuliwa lezaku a munwe ni munwani wa vanhu lavo va vanharu wa fana ni vanwani, ngwa ntamu-wontlhe, na a nga hi na masangulo. Hikwalaho, a gonzo ya Vanharu-munwe yi ngalo Dadani i Nungungulu, ni N’wana i Nungungulu, niku a Moya wa ku Basa i Nungungulu na wonawu, kanilezi ku na ni Nungungulu munwe ntsena.
A kutala ka lava va kholwako ka Vanharu-munwe va vumela lezaku a va nge zi koti ku tlhamusela a gonzo leyo. Hambulezo, za koteka a ku va alakanya lezaku yona yi gonzisiwa lomu ka Biblia. Zi nene a ku tiva lezaku a gezu “Vanharu-munwe” a gi kumeki ni kanwe lomu ka Biblia. Xana a maalakanyo ya Vanharu munwe ma kumeka kwalomo? Kasi ku hlamula a xiwutiso lexo, a hi woneni a mutsalo lowu a vayimeli va gonzo ya Vanharu-munwe va talako ku wu kumbuka lezaku va yi seketela.
A “GEZU GI WA HI NUNGUNGULU”
A bhuku ga Johani 1:1 gi ngalo: “A kusanguleni gi wa hi kona Gezu, Gezu gi wa hi na Nungungulu, Gezu gi wa hi Nungungulu.” Anzhako ka xikhati kwalomu ka xipimo xa xinwe, mupostoli Johani i komba laha kubaseni lezaku a “Gezu” hi Jesu. (Johani 1:14) Hikwalaho, kota lezi a Gezu gi vitwako Nungungulu, vo kari va alakanya lezaku a N’wana ni Dadani va fanele kuva xipanze xa Nungungulu munwe.
Tiva lezaku a xipanze lexi xa Biblia a kusanguleni xi wa tsalilwe hi xiGreki. Anzhako ka xikhati, a vahunzuluseli va lo hunzulusela a mitsalo leyo hi ka xiGreki yiya ka tinwani tirimi. Hambulezo, a vahunzuluseli vo tala va Biblia, a va tirisangi a magezu lawa ma nge “Gezu gi wa hi Nungungulu.” Hikuyini? Na va ti seketela wutivini gabye ga xiGreki lexi xi tirisilweko kutsaliweni ka Biblia, a vahunzuluseli lavo va lo boha lezaku a magezu lawo ma nge “Gezu gi wa hi Nungungulu” ma wa fanele ku hunzuluselwa hi ndlela yinwani. Va zi mahisile kuyini? Wona zikombiso zo kari: “Logos [Gezu] gi wa hi ni matshamela ya Nungungulu.” (A New Translation of the Bible) “A Gezu gi wa hi nungungulu.” (The New Testament in an Improved Version) “A Gezu gi wa hi na Nungungulu niku gi wa hi ni matshamela yakwe.” (The Translator’s New Testament) Hi kuyelana ni wuhunzuluseli lego, a Gezu a hi Nungungulu wutsumbu.* Kanilezi, hi kota ya xiyimeko xa gona xo tlakuka xikari ka zivangwa za Jehova, a Gezu gi wuliwa a ku i “nungungulu.” A gezu legi gi nge “nungungulu” laha gi wula a ku “loyi a nga wa ntamu.”
KUMA LINWANI LISINE
A vanhu vanyingi a va xi tivi a xiGreki lexi xi tiriselweko ku tsala a Biblia. Makunu u nga zi tivisa kuyini lezi mupostoli Johani a nga lava ku wula? Alakanyela xikombiso lexi: A mugonzisi wo kari i tlhamusela a mhaka yo kari ka zigonzani zakwe. Hi nzhako ka xikhati, a zigonzani zi na ni mawonela yo hambana ya ku zwisisa a tlhamuselo lowo. Xana a zigonzani zi nga yi lulamisisa kuyini a mhaka leyo? Zona zi nga ha kombela a tlhamuselo wunwani ka mugonzisi. Handle ko kanakana, a ku gonza lisine linwani zi ta va vuna a ku zwisisa khwatsi a mhaka. Hi kufanana, kasi ku zwisisa a tlhamuselo wa Johani 1:1, u nga lava manwani mahungu xungetano hi xiyimeko xa Jesu lomu ka Ivangeli ya Johani. A ku gonza lisine li engetelekileko xungetano hi mhaka leyo zi ta ku vuna a ku chikelela a magumo ya ma nene.
Hi xikombiso, wona lezi Johani a yako mahlweni a zi tsala lomu ka xipimo 1, vesi 18: “Nungungulu [wa Ntamu-wontlhe] cima a nga woniwangi hi munhu.” Hambulezo, a vanhu va wonile Jesu, N’wana wakwe, hakuva Johani i ngalo: “Gezu [Jesu] gi lova miri, gi tshama xikari ka hina; hina hi lo wona kungangamela kakwe.” (Johani 1:14) Makunu, zi wa ta kotekisa kuyini a ku a N’wana a maha xipanze xa Nungungulu wa Ntamu-wontlhe? Johani i tlhela a wula lezaku a Gezu gi wa hi “na Nungungulu.” Kanilezi, xana zi nga kotekisa kuyini a ku munhu a tshama ni munwani zonake a ka xikhati xa xinwe ava munhu yaloye a tshamako naye? A ku hunza lezo, kota lezi zi tsalilweko lomu ka Johani 17:3, Jesu i ti hambanyisa khwatsi ni Dadani wakwe wa le tilweni. Yena i vitana Dadani wakwe a ku i ‘Nungungulu yece wa zinene.’ Niku loku hi kari hiya kugumeseni ka Ivangeli yakwe, Johani i songa a timhaka hi ku wula lezaku: “Lezi zi tsalilwe, aku kasi mu fela ku kholwa lezaku Jesu hi Kristu, a N’wana wa Nungungulu.” (Johani 20:31) Wona lezaku Jesu a nga vitanwi Nungungulu, kanilezi i vitanwa N’wana wa Nungungulu. A mahungu lawa yo engetela ma kumekako lomu ka Ivangeli ya Johani ma komba lezi a mhaka ya Johani 1:1 yi faneleko ku zwisisiwa zona. Jesu, a Gezu, i “nungungulu” hi lezaku i na ni xiyimeko xo tlakuka kanilezi a hi yena Nungungulu wa Ntamu-wontlhe.
KUMA XISEKETELO XA LISINE LELO
Alakanyela kambe xungetano hi xikombiso xa mugonzisi ni zigonzani. Hi nga pima lezaku a zinwani za ha simama ku kanakana, hambu anzhako ka kuva zi ingisele a mitlhamuselo yo engetela ya mugonzisi. Xana zi nga maha yini? Zi nga lava munwani mugonzisi kasi ku engetela mahungu ka mhaka leyo. Loku a mugonzisi wa wumbiri a seketela a tlhamuselo wa mugonzisi wo sangula, a kukanakana ka zigonzani zinyingi ku tava ku lulamisilwe. Hi kufanana, loku u nga tiyiseki ka lezi a mutsali wa Biblia Johani a nga lava ku zi wula hakunene xungetano hi kuyelana loku ku nga kona xikari ka Jesu ni Nungungulu wa Ntamu-wontlhe, u ngaya ka munwani mutsali wa Biblia kasi ku kuma a tlhamuselo wo engetela. Hi xikombiso, wona lezi zi tsalilweko hi Mateu. Xungetano hi kugumesa ka mafambisela lawa ya zilo, yena i tsala a magezu ya Jesu na a ku ngalo: “Lego siku ni lexo xikhati a ku na munhu a zi tivako, hambu tingelosi ta tilo, hambu ni N’wana, sine Dadani yece.” (Mateu 24:36) Xana a magezu lawo ma seketelisa kuyini lezaku Jesu a hi Nungungulu wa Ntamu-wontlhe?
Jesu i ngalo Dadani wa tiva zo tala a ku hunza N’wana. Kanilezi, loku ku wa ku khwatsi Jesu i wa hi xipanze xa Nungungulu wa Ntamu-wontlhe, yena i wa ta tiva a zilo lezi zi tiviwako hi Dadani wakwe. Hikwalaho, a N’wana ni Dadani va hambene. Hambulezo, vo kari va taku ngalo: ‘Jesu i wa hi ni matshamela mambiri. Laha i wulawula na a hi ka matshamela ya munhu.’ Kanilezi hambu loku zi hi lezo, hi nga wula yini hi moya wa ku basa? Loku wona wu hi xipanze xa Nungungulu wa munwe kota Dadani, hikuyini Jesu a nga wuliko lezaku wona wa zi tiva lezi Dadani a zi tivako?
Kota lezi u simamako ni zigonzo za wena za Biblia, u ta tiva a zipanze zo tala nguvu za Biblia lezi zi yelanako ni mhaka leyo. Zona zi seketela a lisine xungetano hi Dadani, ni N’wana, zinwe ni moya wa ku basa.—Tisimu 90:2; Mitiro 7:55; Va Le Kolosi 1:15.
* Kasi ku wona a matirisela ya milayo ya ku tsala xiGreki leyi yi tirisiwako ka Johani 1:1, wona a maphajina 26-9 ya broxura Xana U Fanele Ku Pfumela Eka Vunharu-un’nwe? gi humesiwako hi Timboni ta Jehova.


text:
Leswi Ku Tiva Vito Ra Xikwembu Swi Katsaka Swona
XANA vito ra wena ri ni nhlamuselo yo karhi? Ematikweni man’wana, swi tolovelekile ku va n’wana a thyiwa vito leri nga ni nhlamuselo yo karhi. Vito leri vatswari va ri thyaka n’wana wa vona ri nga ha kombisa leswi va swi pfumelaka ni leswi va swi tekaka swi ri swa nkoka kumbe leswi va n’wi navelelaka swona.
Mukhuva wo va vanhu va thyiwa mavito lama nga ni tinhlamuselo to karhi i khale wu ri kona. Eminkarhini ya Bibele, hakanyingi vanhu a va nyikiwa mavito hi ku ya hi leswi va nga ta swi endla. Mavito ma nga ha yimela ntirho kumbe vutihlamuleri lebyi munhu a nga ta va na byona evuton’wini. Hi xikombiso, loko Yehovha a byela Davhida hi ntirho lowu n’wana wakwe Solomoni a a ta wu endla enkarhini lowu taka u te: “Vito rakwe u ta va Solomoni [leswi vulaka “Ku Rhula”], ndzi ta nyika Israyele ku rhula ni ku tshamiseka emasikwini yakwe.”—1 Tikronika 22:9.
Minkarhi yin’wana Yehovha a a thya munhu vito lerintshwa hikwalaho ka vutihlamuleri lebyintshwa lebyi a a ta byi hetisisa. Nsati wa Abrahama loyi a a ri mhika u thyiwe vito leri nge Sara, leri vulaka “Hosi Ya Xisati.” Ha yini? Yehovha u te: “Ndzi ta n’wi katekisa ndzi tlhela ndzi ku nyika n’wana hi yena; ndzi ta n’wi katekisa naswona u ta va matiko; tihosi ta matiko ti ta huma eka yena.” (Genesa 17:16) Kutani ku twisisa leswaku ha yini Sara a thyiwe vito lerintshwa swi ta hi pfuna leswaku hi twisisa vutihlamuleri lebyintshwa lebyi a a ta byi hetisisa.
Ku vuriwa yini hi vito leri nge Yehovha leri tlakukeke ku tlula mavito hinkwawo? Xana ri vula yini? Loko Muxe a vutisa Xikwembu hi vito ra xona, xi te: “Ndzi ta tikombisa ndzi ri lexi ndzi nga ta tikombisa ndzi ri xona.” (Eksoda 3:14) Vuhundzuluxeri bya Rotherham byi hundzuluxela xiga lexi hi ndlela leyi: “Ndzi ta hundzuka xin’wana ni xin’wana lexi ndzi tsakelaka ku va xona.” Vito leri nge Yehovha ri kombisa leswaku i Xikwembu lexi hetisisaka mintirho yo tala. Xiya xikombiso lexi landzelaka: Siku ni siku manana a nga ha boheka ku endla mintirho yo tala leswaku a khathalela vana vakwe, a nga ha va muongori, musweki tlhelo mudyondzisi hi ku ya hi xilaveko lexi vaka kona. Swi tano ni hi Yehovha, hambileswi a nga endhawini leyi tlakukeke swinene. Leswaku a hetisisa xikongomelo xakwe hi vanhu, a nga ha va xin’wana ni xin’wana lexi a lavaka ku va xona, a endla ntirho wun’wana ni wun’wana lowu faneleke wu endliwa. Ku tiva vito ra Xikwembu swi katsa ku twisisa ni ku tlangela leswi xi swi endlaka.
Lexi twisaka ku vava hileswaku vanhu lava nga ri tiviki vito ra Xikwembu a va swi tivi leswi vito ra xona ri yimelaka swona. Hambiswiritano, ku dyondza Bibele swi nga endla leswaku u twisisa mintirho ya Yehovha yo tanihi ku va Mutsundzuxi la tlhariheke, Muponisi la nga ni matimba ni Munyiki la nga ni malwandla, ku katsa ni swin’wana. Hakunene leswi vito ra Xikwembu ri yimelaka swona swa hlamarisa.
Nilokoswiritano, a hi minkarhi hinkwayo swi olovaka ku tiva vito ra Xikwembu. Xihloko lexi landzelaka xi ta hlamusela xivangelo xa kona.


text:
RISIMU 43
Xikhongelo Xa Ku Khensa
1. Yehovha ha khensa ha ku dzunisa.
Tatana yingisa ha khongela.
Hi tshembe wena, hi ta ku tirhela,
Ha humelela ha wee Yehovha.
Swihoxo swerhu swi komba ku tsana;
Ha dyoha hi lava ndzivalelo.
Ha khensa leswi u hi kutsuleke.
Hi khensa ku hi komba tintswalo.
2. U hi rhandzile u h’kombe tintswalo.
U hi hlengeletile, ha khensa.
Hi dyondzise, hi ku tiva swinene.
Hi famba hi ndlela yo tshembeka.
Ha ku khensa hi moya wo kwetsima.
Hi ni xivindzi xo vulavula.
Ha ku tirhela, ha titsongahata;
Yehova ha ku khensa swinene.


text:
XIDJONDZO 12
Xana Hingayendla Yini Leswaku Hiva Vanghana va Xikwembu?
1. Xana Xikwembu xiyingisa swikhongelo hinkwaswu?
Xikwembu xirhamba vanhu va tinxaka hinkwatu leswaku vatshinela ka xona hi kuyendla xikhongelo. (Tipisalema 65:2) Hambiswilitanu, axiyingisi swikhongelo hinkwaswu. Hi xikombisu, Xikwembu axiswiyingisi swikhongelo swa wanuna lweyi ahluphaka nsati wakwe. (1 Petro 3:7) Hingaswitwisisa sweswo hikuva loko Vaisrayele vayendla swilo swobiha ngopfu, Xikwembu axingaswiyingisi swikhongelo swa vona. Hambiswilitanu, Xikwembu xayingisa swikhongelo swa vanhu lava hundzukaka loko vayendle swihoxo leswikulu. Hambileswi xikhongelo i nga lunghelo lelikulu, hifanele hihambeta hiyendla leswinene leswaku Xikwembu xihiyingisa. — Lerha Esaya 1:15; 55:7.
2. Xana hifanele hikhongelisa kuyini?
Xikhongelo i ndlela yin’wana ya kugandzela Xikwembu. Hikolaho, hifanele hikhongela ntsena ka muvumbi wa hina, Yehovha. (Matewu 4:10; 6:9) Nakambe, tani hileswi hinga hetisekangiki, hifanele hikhongela hi vitu la Yesu hikuva hi yena angatahifela kuva ahakela swidjoho swa hina. (Yohane 14:6) Yehovha angalavi leswaku hiphindhaphinda maritu lamafanaka loko hikhongela kumbe kuyendla swikhongelo leswitsaliweke. Alava leswaku hiphofula leswi hinga na swona mbilwini. — Lerha Matewu 6:7; Vafilipiya 4:6, 7.
Xikwembu xiyingisa hambi kuli swikhongelo leswi hiswiyendlelaka mbilwini. (1 Samuwele 1:12, 13) Xihirhamba leswaku hikhongela nkama wun’wani ni wun’wani, kungahava loko lixa ni loko lipela, loko hikumana ni swikarhatu kumbe loko hilava kudla. — Lerha Tipisalema 55:22; Matewu 15:36.
3. Hayini Vakreste vahlangana swin’we leswaku vagandzela Xikwembu?
Kuva munghana wa Xikwembu aswivevukanga hikuva hihanya xikarhi ka vanhu lavanga kholwiki ka Xikwembu ni ka xitshembisu xa xona xotisa kurhula laha misaveni. (2 Timotiya 3:1, 4; 2 Petro 3:3, 13) Hikolaho, hilava kukhutazana ni lavanga ni lipfumelo lelifanaka ni la hina. — Lerha Vaheveru 10:24, 25.
Kutihlanganisa ni vanhu lavarhandzaka Xikwembu switahipfuna kuva vanghana va xona. Aminhlanganwini ya Timboni ta Yehovha hi kona hitiyisiwaka hi lipfumelo la van’wani. — Lerha Varhoma 1:11, 12.
4. Xana ungayendla yini leswaku uva munghana wa Xikwembu?
Ungava munghana wa Xikwembu hi kuyanakanyisisa hi leswi se uswidjondzeke aRitweni la xona kunga Bibele, swo tani hi switsundzuxu ni switshembisu swa xona ni hi swilo leswi xiswiyendleke. Kukhongela ni kuyanakanyisisa switakupfuna kuvona lisima la lirhandzu ni wutlharhi la Xikwembu. — Lerha Yoxuwa 1:8; Tipisalema 1:1-3.
Ungava munghana wa Xikwembu ntsena loko uxitshemba ni kuva ni lipfumelo ka xona. Kambe tani hileswi xinsinyani xilavaka kucheleteliwa mati leswaku xihambeta xikula, na lona lipfumelo lilava wutivi leswaku lihambeta likula. Hikolaho, ufanele uyanakanyisisa hi swivangelo leswi kuyendlaka utiyiseka hi leswi ukholwaka ka swona. — Lerha Matewu 4:4; Vaheveru 11:1, 6.
5. Xana utavuyeliwa hi yini hi kuva munghana wa Xikwembu?
Yehovha wakhatala hi lavamu rhandzaka. Atavasirhelela ka nchumu wun’wani ni wun’wani lowungaha hlaselaka lipfumelo la vona ni ntshembo wa vona wa kukuma wutomi lelingaheliki. (Tipisalema 91:1, 2, 7-10) Wahibasopisa ka mahanyelo ya misava leyi, lamanga vekaka wutomi la hina nghozini ni kuhiyendla hilahlekeliwa hi ntsaku. Hakunene Yehovha ahidjondzisa ndlela leyinene yohanya. — Lerha Tipisalema 73:27, 28; Yakobo 4:4, 8.