text:
Ntivo-mbangu
Ntivo-mbangu i dyondzo ya mbangu, ku anama, kumanyana, kuhambeta na ku akelana loku nga kona exikarhi ka vanhu na ndhzawu la ha Misaveni, ngopfu-ngopfu swi hlawulekisi ku hlanganisa na ku hangalaka ka swivumbiwa leswi hanyaka laha misaveni, kuhlanganisa vanhu na mbuyelo wa migingiriko ya vona e ka ndhzawu leyi va akeke eka yona. Riviti geography ri tekiwa e ka Xigiriki Yn (ge) kumbe Yaιa (gaia) ("Misava") na Ypaφeιv (graphein) ("mbhonya"). Mbangu-vu ako byi langutisa Ntivo-vuthlarhi hi Misava (leswi nkarhi wu nwana swi vuriwaka Ntivo-vuthllarhi hi ntumbuluko wa misava). Leswi swi nyika vutivi hi, Maxelo na Vuako bya misava. Ntivo-mbangu wa vanhu wu hlanganisa vufuwi, tipolotiki na mindhzavuko hi ku yelana na mbangu naswona byi langutisa Ntivo-vuthlarhi hi mahanyele ya vanhu kumba swi hlawulekisi leswingariki swa vu ako bya misava. Byi hlahluva ndlela leyi vanhu va tolovelaka no tirhisa mbangu/vuako hayona. Vativi-mbangu va thlela va dyondza hi misava kuyelana na Ndzendzeleko wa misava na vuako hinkwabyo na leswi misava yi khumbekake hakona(kufana na Maxelo, Mimoya ya le lwandle na mabhubhutsa).
This is an excerpt from the article Ntivo-mbangu from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


c: text/html

text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Ku Lulamisa Timholovo
Fernando u ri: “Endzhaku ka loko ndzi tekane na Sarah * hi tshame ni vatswari va mina. Siku rin’wana ntombhi ya ndzisana ya mina yi ndzi kombele leswaku ndzi yi heleketa ekaya hi movha wa hina. Ndzi pfumerile kutani ndzi famba ni xifanyetana xa mina. Kambe loko ndzi vuya ekaya, Sarah a a hlundzuke ngopfu. Hi sungule ku holova, hiloko a ndzi byela leswaku ndzi rhandza vavasati emahlweni ka vatswari va mina. Ndzi tsandzeke ku tikhoma hiloko ndzi sungula ku n’wi byela xo mita hi huku lerova a hlundzuka ku tlula mpimo.”
Sarah u ri: “Xifanyetana xa hina a xi vabya swinene naswona hi nkarhi wolowo a hi nga ri na mali kahle. Kutani loko Fernando ni n’wana wa hina va heleketa ntombhi ya ndzisana yakwe swi ndzi khunguvanyisile. Kutani loko a vuya ndzi n’wi hoxe hi tona. Hi holove ngopfu. Kambe ndzi tisorile endzhaku ka sweswo.”
LOKO vatekani va holova, xana swi vula leswaku a va ha rhandzani? Doo! Fernando na Sarah lava tshahiweke laha henhla va rhandzana ngopfu. Kambe hambi ku ri vatekani lava rhandzanaka ngopfu va pfa va holova.
Hikwalaho ka yini vatekani va holova, naswona va nga endla yini leswaku timholovo ti nga dlayi vukati bya vona? Leswi vukati byi simekiweke hi Xikwembu, i vutlhari ku kambisisa leswi Rito ra xona ku nga Bibele ri swi vulaka mayelana ni mhaka leyi.—Genesa 2:21, 22; 2 Timotiya 3:16, 17.
Ku Twisisa Swiphiqo Leswi Nga Kona
Vatekani vo tala va lava ku khomana kahle hi rirhandzu ni musa. Kambe Bibele yi swi veka erivaleni leswaku vanhu “hinkwavo va dyohile, naswona va kayivela ku vangama ka Xikwembu.” (Varhoma 3:23) Kutani loko vatekani va nga twanani hi mhaka yo karhi va nga ha tsandzeka ku tikhoma. Loko va sungula ku holova, swi nga ha va tikela ku papalata mikhuva yo biha yo fana ni ku hokoloka ni ku vula marito lama tlhavaka. (Varhoma 7:21; Vaefesa 4:31) Hi swihi swilo swin’wana leswi nga vangaka swiphiqo?
Vatekani va tala ku vulavula hi tindlela leti hambaneke. Michiko u ri: “Loko se hi tekanile ni nuna wa mina, ndzi xiye leswaku ndlela leyi hi vulavulaka timhaka ha yona yi hambanile swinene. Mina ndzi rhandza ku hlamusela mhaka hi vuenti. Kasi nuna wa mina u lava ku twa ntsena leswaku mhaka ya kona yi hele njhani.”
Xiphiqo lexi Michiko a nga na xona xi tolovelekile. Eka vatekani vo tala, un’wana a nga ha rhandza ku vulavula hi vuenti hi xiphiqo xo karhi kasi loyi un’wana a nga ha va munhu loyi a nga rhandziki timholovo kutani a nga lavi ku bula hi xiphiqo xa kona. Minkarhi yin’wana loko loyi un’wana a sindzisa leswaku va bula hi xiphiqo lexi nga kona, munghana wa yena a nga ha ya a kokela etlhelo. Xana mhaka yo fana ni leyi ya humelela endyangwini wa wena? Xana un’wana wa n’wina minkarhi hinkwayo u lava ku bula hi xiphiqo kasi loyi un’wana a nga swi lavi?
Mhaka yin’wana leyi faneleke yi tekeriwa enhlokweni hileswaku, ndlela leyi munhu a kurisiweke ha yona yi nga ha khumba ndlela leyi a vulavulaka ha yona ni nkatakwe. Justin loyi a nga ni malembe ya ntlhanu a tekile u ri: “Mina ndzi huma endyangwini lowu nga vulavuriki ngopfu kutani swa ndzi tikela ku phofula ndlela leyi ndzi titwaka ha yona. Nsati wa mina wa karhateka hi mhaka leyi. Ndyangu wa ka vona wu kota ku tiphofula, kutani a swi n’wi tikeli ku ndzi byela ndlela leyi a titwaka ha yona.”
Ha Yini Mi Fanele Mi Tikarhatela Ku Tlhantlha Swiphiqo?
Valavisisi lava dyondzeke timhaka ta vukati va kume leswaku nchumu lowu kombaka leswaku vatekani va tsakile evukatini bya vona a hi loko va tshamela ku byelana leswaku va rhandzana. Ku eneriseka eka timhaka ta masangu ni ku va ni mali yo tala a swi endli leswaku vukati byi tsakisa. Ku ri na sweswo, leswi kombaka leswaku vukati bya humelela i ndlela leyi nuna na nsati va kotaka ku lulamisa swiphiqo ha yona.
Ku engetela kwalaho, Yesu u vule leswaku loko mpatswa wu tekana wu va wu paniwa hi Xikwembu ku nga ri hi munhu wo karhi. (Matewu 19:4-6) Xisweswo, vukati lebyinene byi dzunisa Xikwembu. Kasi loko wanuna a tsandzeka ku rhandza nsati wakwe ni ku n’wi anakanyela, Yehovha Xikwembu a nge swi yingisi swikhongelo swakwe. (1 Petro 3:7) Loko wansati a nga xiximi nuna wakwe, swi fana ni loko a delela Yehovha loyi ku nga yena a vekeke wanuna ku va nhloko ya ndyangu.—1 Vakorinto 11:3.
Tindlela To Kuma Ntsako—Papalatani Mavulavulelo Lama Tlhavaka
Ku nga khathariseki ndlela leyi u kurisiweke ha yona kumbe ndlela leyi u vulavulaka ha yona, ku ni mavulavulelo lama tlhavaka lama faneleke ma papalatiwa leswaku u ta kota ku tirhisa milawu ya Bibele ni ku tlhantlha swiphiqo hi ndlela leyinene. Tivutise swivutiso leswi landzelaka:
‘Xana ndzi ringeta ku tikhoma leswaku ndzi nga hlamuli hi marito lama tlhavaka?’
Xivuriso xin’wana xi ri: “Ku kama nhompfu swi humesa ngati ni ku hlohlotela ku hlundzuka swi pfuxa ku holova.” (Swivuriso 30:33) Xana leswi swi vula yini? Xiya xikombiso lexi. Ku va ni mavonelo lama hambaneke malunghana ni ku hlayisa mali (“hi fanele hi hunguta ku xava hi xikweleti”) swi nga endla leswaku vatekani va sungula ku hlaselana hi marito (“a wu swi koti ku tirhisa mali”). I ntiyiso leswaku loko nkataku a “ku kama nhompfu” hi ku ku hlasela hi marito, na wena u nga ha lava ku tlherisela hi ku n’wi “kama nhompfu.” Hambiswiritano, ku rihisela a swi lulamisi timhaka kambe swo ti nyanyisa.
Yakobo, un’wana wa vatsari va Bibele, u te: “Waswivo! Swi lava ndzilonyana lowutsongo ku lumeka khwati lerikulu swinene! Kunene, ririmi i ndzilo.” (Yakobo 3:5, 6) Loko vatekani va tsandzeka ku lawula ririmi ra vona, timhaka letitsongo ti nga hundzuka timholovo letikulu. Vatekani lava tshamelaka ku holova, swi nga va tikela ku rhandzana.
Ematshan’weni yo tlherisa swo biha hi swo biha, xana u nga swi kota ku tekelela Yesu loyi loko a tseketseriwa ‘a nga tlheriselangiki hi ku tseketsela’? (1 Petro 2:23) Ndlela leyinene yo hunguta ku holova i ku twisisa vonelo ra nkataku ni ku kombela ndzivalelo hikwalaho ka leswi u swi vuleke.
RINGETA LESWI: Loko mi tlhela mi holova, tivutise: ‘Xana a ndzi fanelanga ndzi yingisa swirilo swa nkatanga? I yini leswi ndzi swi endleke lerova ku kala ku va ni xiphiqo lexi? Xana xi kona lexi ndzi sivelaka ku kombela ku rivaleriwa swihoxo swa mina?’
‘Xana a ndzi na mhaka ni ndlela leyi nkatanga a titwaka ha yona?’
Rito ra Xikwembu ri ri: “N’wina hinkwenu mi fanele ku va ni moya wun’we, mi twelana vusiwana.” (1 Petro 3:8) Hi leswi swivangelo swimbirhi leswi nga endlaka leswaku u tsandzeka ku tirhisa ndzayo leyi. Xo sungula u nga ha tsandzeka ku twisisa ndlela leyi nkataku a titwaka ha yona. Hi xikombiso, loko ku ri ni mhaka yo karhi leyi n’wi karhataka swinene nkataku leyi wena yi nga ku toviki helo, u nga ha ku, “U karhatiwa hi nchumu wutsongo.” U nga ha va u vula sweswo hi xikongomelo xo lava ku n’wi pfuna leswaku a nga karhateki. Kambe marito yo tano a ma tali ku khutaza. Vavanuna ni vavasati va khutazeka loko va tiva leswaku vanhu lava va va rhandzaka va khathala hi ndlela leyi va titwaka ha yona.
Ku va munhu la tikukumuxaka ngopfu swi endla leswaku u tekela van’wana ehansi. Munhu loyi a tikukumuxaka u titlakusa hi ku kandziyela van’wana. A nga ha endla sweswo hi ku va poyila. Xiya xikombiso xa Vafarisi ni vatsari va le minkarhini ya Yesu. Loko munhu un’wana hambi Mufarisi-kulobye o va ni mavonelo yo karhi lama hambaneke ni ya lavan’wana, a va n’wi poyila. (Yohane 7:45-52) Yesu a a nga ri tano. Loko munhu a vulavula na yena, a a twelana na yena a n’wi khutaza.—Matewu 20:29-34; Marka 5:25-34.
Xana u endla yini loko nkataku a ku byela leswi n’wi karhataka? Xana ndlela u hlamulaka ha yona ni ndlela leyi xikandza xa wena xi langutekaka ha yona swi kombisa leswaku u n’wi twela-vusiwana? Kumbe u tolovele ku n’wi nghena enon’wini?
RINGETA LESWI: Eka mavhiki lama landzelaka, xiya ndlela leyi u vulavulaka ni nkataku ha yona. Loko ku ri hi leswaku u hatla u n’wi nghena enon’wini kumbe u n’wi poyila, hatla u kombela ndzivalelo.
‘Xana ndzi tshamela ku anakanya leswaku nkatanga u ni vutianakanyi?’
“Xana Yobo wo chava Xikwembu swa ntsena-ntsena? Xana wena a wu vekanga rihlampfu ku n’wi sirhelela ni ku sirhelela yindlu yakwe ni hinkwaswo leswi a nga na swona matlhelo hinkwawo?” (Yobo 1:9, 10) Hi marito wolawo, Sathana a a vula leswaku Yobo wanuna wo tshembeka a a gandzela Xikwembu hikwalaho ko lava ku vuyeriwa.
Vatekani va nga ha tikuma va wele endzingweni lowu fanaka loko va nga vi na vuxiya-xiya. Hi xikombiso, loko nkataku a ku endlela nchumu wo karhi lowunene, xana u tivutisa leswaku ku ni swin’wana leswi yena a swi lavaka kumbe ku ni swo karhi leswi a ringetaka ku swi pfala-pfala? Loko a endla xihoxo xo karhi, xana u swi teka ku ri xitiyisekiso xa leswaku u ni vutianakanyi naswona a nga khathali? Xana u hatla u tsundzuka swihoxo leswi a swi endleke enkarhini lowu hundzeke kutani u tibyela leswaku na xona xihoxo lexi a xi endleke sweswi u nge xi rivali?
RINGETA LESWI: Tsala swilo leswinene leswi nkataku a ku endleleke swona u tlhela u ringeta ni ku tsala ni swivangelo swa kona leswinene leswi endleke leswaku a endla tano.
Muapostola Pawulo u tsarile: “Rirhandzu . . . a ri hlayisi mhaka yo biha.” (1 Vakorinto 13:4, 5) Rirhandzu ra xiviri ra swi tiva leswaku a hi hetisekanga naswona hi endla swihoxo. Hambiswiritano a ri hlayisi mhaka yo biha. Pawulo u tlhele a vula leswaku rirhandzu “ri kholwa swilo hinkwaswo.” (1 Vakorinto 13:7) Leswi a swi vuli leswaku rirhandzu ri endla leswaku munhu a tekeka hi ku olova, kambe ri n’wi endla leswaku a amukela swilo hi vunene. A ri pfumali ntshembo kumbe ku tshamela ku xopa-xopa swihoxo. Rirhandzu leri Bibele yi hi khutazaka ku va na rona ri hi endla leswaku hi ehleketelela van’wana leswinene ku ri ni ku va ehleketelela leswo biha. (Pisalema 86:5; Vaefesa 4:32) Loko vatekani va rhandzana hi ndlela leyi, va ta va ni vukati lebyinene.
TIVUTISE . . .
Xana hi xihi xihoxo lexi endliweke hi vatekani lava tshahiweke eku sunguleni ka xihloko lexi?
Xana ndzi nga swi papalata njhani ku endla swihoxo leswi fanaka evukatini bya mina?
Hi tihi tinhla leti kombisiweke exihlokweni lexi leti ndzi faneleke ndzi tirhela eka tona?
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Fayili leyi yi suka e Wikimedia Commons naswona swinga endleka leswaku yi tirhisiwa hiti phurojeki tin'wanana.
Nhlamuselo ya yona leyi nge ndzeni ka tluka ro hlamusela hi yona leyi kombiweke ehansi.
Picture of ING House, Amstelveenseweg 500, Amsterdam, headquarters of ING Group, architects: Meyer and Van Slooten. Picture taken by Martin van Dalen on October 13, 2004, and hereby released by the author under GFDL.
Matimu ya fayili
thlava eka siku/nkarhi leswaku u vona leswi fayili ayirixiswona hi knarhi walowo
Fayili leyi yi khome vuxokoxoko lebyi engetelekeke, swingaendleka yi hoxiwile kusuka eka Khemera kumbe muchini wo gandlisa lowu tirhisiweke ku yi tumbuluxa.
Loko fayili yi antswisiwile kusukela eka matshamelo ya yona yo sungula, vuxokoxoko bya yona byinga va byi cincile.


text:
XIENGETELO
I Yini Leswi Rito “Moya-xiviri” Ni “Moya” Ma Vulaka Swona Hakunene?
U EHLEKETA yini loko u twa rito leri nge “moya-xiviri” ni leri nge “moya”? Vanhu vo tala va anakanya leswaku marito lawa ma vula nchumu lowu nga vonakiki ni lowu nga fiki, lowu nga le ndzeni ka hina. Va anakanya leswaku loko munhu a fa, nchumu lowu nga vonakiki wa huma ivi wu ya emahlweni wu hanya. Tanihi leswi vanhu vo tala va kholwaka dyondzo leyi, va hlamala loko va twa leswaku a ku kona nikan’we laha Bibele yi dyondzisaka mhaka yo tano. Kutani ke, i yini moya-xiviri naswona i yini moya, hi ku ya hi leswi Rito ra Xikwembu ri swi dyondzisaka?
RITO “MOYA-XIVIRI” HILAHA RI TIRHISIWEKE HAKONA EBIBELENI
A hi rhange hi rito leri nge moya-xiviri. U nga rivali leswaku eku sunguleni, Bibele a yi tsariwe hi Xiheveru ni Xigriki ntsena. Loko vatsari va Bibele va vulavula hi moya-xiviri, va tirhise rito ra Xiheveru leri nge ne′phesh kumbe ra Xigriki leri nge psy·khe. Marito lawa ma humelela minkarhi leyi tlulaka 800 eMatsalweni naswona eBibeleni leyi vuriwaka Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ri hundzuluxeriwe hinkwako ri va “moya-xiviri.” Loko u kambisisa ndlela leyi rito “moya-xiviri” kumbe “mimoya-xiviri” ri tirhisiweke ha yona eBibeleni, swi va erivaleni leswaku ri vula (1) vanhu, (2) swiharhi, kumbe (3) vutomi bya munhu ni bya xiharhi. A hi kambisise matsalwa man’wana lama tirhisaka tinhlamuselo letinharhu.
Vanhu. ‘Emasikwini ya Nowa, vanhu va nga ri vangani, ku nga mimoya-xiviri ya nhungu, va ponisiwe ematini.’ (1 Petro 3:20) Swi le rivaleni laha leswaku rito leri nge “mimoya-xiviri” ri yimela vanhu—ku nga Nowa, nsati wa yena ni vana va yena vanharhu va majaha ni vasati va vona. Eksoda 16:16 yi vulavula hi xileriso lexi Vaisrayele va nyikiweke xona loko va rholela manna. Va byeriwe leswi: “Rholelani xin’wana xa xona, . . . hi ku ya hi nhlayo ya mimoya-xiviri leyi un’wana ni un’wana wa n’wina a nga na yona entsongeni wakwe.” Mpimo wa manna leyi a va yi rholela, a yi ta ya hi nhlayo ya vanhu lava a va ri kona endyangwini ha wun’we. Swikombiso swin’wana swa le Bibeleni laha rito “moya-xiviri” kumbe “mimoya-xiviri” ri tirhisiweke eka munhu kumbe vanhu, swi kumeka eka Genesa 46:18; Yoxuwa 11:11; Mintirho 27:37; na Varhoma 13:1.
Swiharhi. Erungulweni ra Bibele ra ntumbuluko hi hlaya marito lama nge: “Xikwembu xi ya emahlweni xi ku: ‘Mati a ma tale hi mimoya-xiviri leyinyingi leyi hanyaka naswona swivumbiwa leswi hahaka a swi hahe ehenhla ka misava ni le henhla exibakabakeni xa matilo.’ Xikwembu xi ya emahlweni xi ku: ‘Misava a yi humese mimoya-xiviri leyi hanyaka hi ku ya hi mixaka ya yona, swifuwo, swiharhi leswi famba-fambaka ni swivandzana swa misava hi ku ya hi mixaka ya swona.’ Hiloko swi va tano.” (Genesa 1:20, 24) Eka tindzimana leti, tinhlampfi, swifuwo ni swiharhi, hinkwaswo swi vuriwa “mimoya-xiviri.” Nakambe swinyenyana ni swiharhi swi vuriwa mimoya-xiviri eka Genesa 9:10; Levhitika 11:46; na Tinhlayo 31:28.
Vutomi bya munhu. Minkarhi yin’wana rito leri nge “moya-xiviri” ri vula vutomi bya munhu. Yehovha u byele Muxe a ku: “Hinkwavo vanhu lava a va hlota moya-xiviri wa wena va file.” (Eksoda 4:19) Xana valala va Muxe a va hlota yini? A va lava vutomi bya yena. Eku sunguleni, loko Rahele a veleka n’wana wa yena, Benjamini, ‘moya-xiviri wa yena wu humile (hikuva u file).’ (Genesa 35:16-19) Nakambe anakanya hi marito ya Yesu loko a ku: “Hi mina murisi lonene; murisi lonene u nyiketa moya-xiviri wakwe hikwalaho ka tinyimpfu.” (Yohane 10:11) Yesu u nyikete moya-xiviri wa yena leswaku vanhu va kuma vutomi. Eka tindzimana leti ta Bibele, swi le rivaleni leswaku rito leri nge “moya-xiviri” ri vula vutomi bya munhu. U ta kuma swikombiso leswi engetelekeke swa rito leri nge “moya-xiviri” leri vulaka vutomi bya munhu, eka 1 Tihosi 17:17-23; Matewu 10:39; Yohane 15:13; na Mintirho 20:10.
Loko u ri karhi u dyondza Rito ra Xikwembu, u ta kuma leswaku a ku kona eBibeleni laha ku humelelaka rito leri vulaka leswaku “moya-xiviri” a wu fi kumbe leswaku wu “hanya hilaha ku nga heriki.” Ematshan’weni ya sweswo, Matsalwa ma vula leswaku moya-xiviri wa fa. (Ezekiyele 18:4, 20) Hikwalaho, Bibele yi vula leswaku munhu la feke i ‘moya-xiviri lowu feke.’—Levhitika 21:11.
NHLAMUSELO YA RITO LERI NGE “MOYA”
Sweswi a hi kambisiseni ndlela leyi Bibele yi ri tirhisaka ha yona rito leri nge “moya.” Vanhu van’wana va anakanya leswaku rito leri nge “moya” i nhlamuselo yin’wana ya rito leri nge “moya-xiviri.” Kambe, a swi tano. Bibele yi swi veka erivaleni leswaku “moya” ni “moya-xiviri” i swilo swimbirhi leswi nga faniki. Swi hambanisa ku yini?
Vatsari va Bibele va tirhise rito ra Xiheveru leri nge ru′ach kumbe ra Xigriki leri nge pneu′ma loko va vulavula hi “moya.” Matsalwa hi woxe ma kombisa leswi marito lawa ma vulaka swona. Hi xikombiso, Pisalema 104:29 yi ri: “Loko [Yehovha] u susa moya [ru′ach] wa swona, swa timeka, swi tlhelela entshurini wa swona.” Nakambe Yakobo 2:26 yi vula leswaku ‘miri lowu nga riki na moya [pneu′ma] wu file.’ Eka tindzimana leti, “moya” wu yimela nchumu lowu endlaka leswaku miri wu kota ku hanya. Miri wa fa loko wu nga ri na moya. Hikwalaho, eBibeleni, rito leri nge ru′ach a ri hundzuluxeriwanga ri va “moya” ntsena kambe ri tlhela ri vula “matimba,” kumbe matimba ya vutomi. Hi xikombiso, loko Xikwembu xi vulavula hi Ndhambhi ya siku ra Nowa, xi te: “Ndzi tisa ndhambi ya mati ehenhla ka misava leswaku yi lovisa nyama hinkwayo ehansi ka matilo, leyi nga ni matimba ya vutomi [ru′ach] eka yona.” (Genesa 6:17; 7:15, 22) Xisweswo, “moya” wu vula matimba lama nga vonakiki lama endlaka leswaku swivumbiwa hinkwaswo swi hambeta swi hanya.
Moya-xiviri ni moya a swi fani. Miri wu lava moya leswaku wu ta hanya tanihi leswi xiya-ni-moya xi lavaka tibetri leswaku xi kota ku tlanga. Leswaku mhaka leyi yi twala kahle, a hi endle xikombiso hi xiya-ni-moya lexitsongo. Loko u hoxa tibetri eka xona kutani u xi pfulela, ndzilo lowu nga le tibetrini wu endla leswaku xi hanya kumbe xi tlanga. Kambe, loko tibetri ti nga ri kona, xa fa kumbe xi miyela. Swi tano ni hi mixaka yin’wana ya swiya-ni-moya loko swi nga tlhomiwanga egezini. Hilaha ku fanaka, moya hi wona wu endlaka leswaku miri wa hina wu hanya. Nakambe, ku fana ni betri kumbe gezi, moya a wu twi nchumu naswona a wu anakanyi. I matimba lama nga vonakiki. Kambe, loko mimiri ya hina yi nga ri na wona moya kumbe matimba ya vutomi, wa ‘timeka kutani wu tlhelela entshurini,’ hilaha mupisalema a vuleke hakona.
Loko Eklesiasta 12:7 yi vulavula hi ku fa ka munhu, yi ri: “Ntshuri [wa miri wa yena] wu tlhelela emisaveni laha a wu ri kona ni moya wu tlhelela eka Xikwembu xa ntiyiso lexi xi wu nyikeke.” Loko moya kumbe matimba ya vutomi ma huma emirini, miri wa fa kutani wu tlhelela emisaveni laha wu humeke kona. Hilaha ku fanaka, matimba ya vutomi na wona ma tlhelela eka Xikwembu, laha ma humeke kona. (Yobo 34:14, 15; Pisalema 36:9) Kambe, sweswo a swi vuli leswaku matimba ya vutomi ma teka riendzo ma ya etilweni. Swi vula ntsena leswaku loko munhu a fa, ntshembo wa leswaku a tlhela a hanya wu le ka Yehovha Xikwembu. Swi fana ni leswaku vutomi bya yena byi le mavokweni ya Xikwembu. I matimba ya Xikwembu ntsena lama nga endlaka leswaku munhu yoloye a tlhela a kuma moya kumbe matimba ya yena ya vutomi, leswaku a ta kota ku hanya.
Kunene swi tiyisa nhlana ku tiva leswaku hi swona leswi Xikwembu xi nga ta swi endla eka hinkwavo lava nga wisa eka “masirha-bako ya xitsundzuxo”! (Yohane 5:28, 29) Hi nkarhi wa ku pfuxiwa ka vafi, Yehovha u ta vumbela munhu la etleleke esirheni miri lowuntshwa, kutani a n’wi pfuxa a tlhela a hanya, hi ku huhutela moya kumbe matimba ya vutomi emirini wa yena. Mawaku ndlela leyi sweswo swi nga ta tsakisa ha yona!
Loko u lava ku dyondza leswi engetelekeke hi ndlela leyi rito “moya-xiviri” ni “moya” ma tirhisiweke ha yona eBibeleni, u ta kuma rungula ra nkoka eka broxara leyi nge Ku Humelela Yini Hi Hina Loko Hi Fa? ni le bukwini leyi nge Ku Hlamulana Hi Matsalwa, matluka 163-8 na 155-9, hatimbirhi ka tona ti kandziyisiwe hi Timbhoni ta Yehovha.


text:
Mukamberi Wa Vuhlayiseki U Bumabumela Timbhoni
Endzhaku ka loko mukamberi wa vuhlayiseki wa mfumo a endzele ndhawu leyi a ku akiwa Holo ya Mfumo eka yona eximutanini lexi nga ehandle ka doroba ra Sydney le Australia, u te: “
Endzhaku ka nkarhi wo leha, leyi a ku ri yin’wana ya tindhawu letinene to aka leti ndzi tshameke ndzi ti endzela loko swi ta emhakeni ya vuhlayiseki.”
Mukamberi yoloye u tsale a ku: “
Ndhawu ya kona a yi languteriwe kahle . . . A [yi] basile ni ku hleleka naswona ndhawu yo nghena ni yo huma a yi ri kahle, tintambu hinkwato ta gezi a ti fambela [ehenhla] ti khomeleriwe hi swo huka swa pulasitiki [naswona] swo timela ndzilo a [swi] ri kona swi lunghekile . . . Vanhu hinkwavo endhawini yo aka a va ambale tihembe to leha mavoko, maburuku yo leha, makarapa ni tinghilazi ta vuhlayiseki. . . . Vanhu va le ndhawini yo aka a va pfunana.”
Victor Otter, mulanguteri wa ndhawu yo aka, u te: “
Timbhoni ti teka vuhlayiseki byi ri bya nkoka swinene. Loko hi tirha hi hlayisekile hi kombisa ndlela leyi Xikwembu xi byi tekaka ha yona vutomi naswona sweswo swi kondletela vun’we ni ntsako. Endzhaku ko tirha siku hinkwaro, hakanyingi ndzi tlhelela ekaya ndzi tsakile.”
Holo yoleyo ya Mfumo leyi nga ni switulu swa 127 yi hetiwe hi April 2012.


text:
I Yini Dyondzo Ya Bibele?
Timbhoni ta Yehovha ti ni nongonoko wa dyondzo ya Bibele leyi hlamulaka swivutiso swo tala swo katsa leswi:
Xikwembu i mani?
Xana Xikwembu xa khathala hakunene ha mina?
Ndzi nga byi antswisa njhani vukati bya mina?
Ndzi nga wu kuma njhani ntsako evuton’wini?
Laha hansi u ta kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi vanhu va tshamelaka ku swi vutisa malunghana ni nongonoko wa hina wa dyondzo ya Bibele.
Yi fambisiwa njhani dyondzo ya Bibele? Hi hlawula nhloko-mhaka yo tanihi leyi nge “Xikwembu” kumbe “vukati” kutani hi kambisisa matsalwa yo hambana-hambana ya Bibele lama vulavulaka hi mhaka yoleyo. Kutani loko hi ma fananisa, hi xiya leswi Bibele hinkwayo yi swi vulaka malunghana ni mhaka yoleyo, xisweswo hi tshika Bibele yi tihlamusela.
Leswaku hi pfuna vanhu va dyondza Bibele, hi tirhisa buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? Buku leyi yi swi hlamusela hi vuenti leswi Bibele yi swi vulaka hi Xikwembu, hi Yesu ni hi vumundzuku bya hina swin’we ni tinhloko-mhaka tin’wana.
Dyondzo ya Bibele yi koxa mali muni? Dyondzo ya Bibele ni minkandziyiso ya kona i mahala.
Dyondzo ha yin’we yi teka nkarhi wo tanihi kwihi? Vanhu vo tala va tinyika awara kumbe ku tlula leswaku vhiki rin’wana ni rin’wana va dyondza Bibele na hina. Kambe swi ya hi wena leswaku u lava leswaku dyondzo ya wena yi teka nkarhi wo tanihi kwihi. Hina hi ta pfumelelana ni xiyimo xa wena.
Ku endleka yini loko ndzi kombela ku fambiseriwa dyondzo ya Bibele? Loko u kombela ku fambiseriwa dyondzo ya Bibele, un’wana wa Timbhoni ta Yehovha u ta ku endzela laha u lavaka leswaku a ku endzela kona ni hi nkarhi lowu u wu lavaka. U teka timinete ti nga ri tingani leswaku a ku komba ndlela leyi dyondzo yi fambisiwaka ha yona. Loko u swi tsakela, mi ta sungula ku dyondza.
Loko ndzi pfumela ku dyondza Bibele, xana ndzi fanele ku va Mbhoni ya Yehovha? E-e. Hina Timbhoni ta Yehovha ha swi rhandza ku dyondzisa vanhu Bibele, kambe a hi sindzisi munhu ku va xirho xa vukhongeri bya hina. Ematshan’weni ya sweswo, hi xichavo hi komba munhu leswi Bibele yi swi vulaka hikuva ha swi tiva leswaku munhu un’wana ni un’wana u ni mfanelo yo tihlawulela leswi a lavaka ku pfumela eka swona.—1 Petro 3:15.


text:
Xitsonga (Tsonga, Thonga, Tonga, Gwamba, Shangaan, Shangana) - i ririmi leri vulavuriwaka edzongeni wa tiko ra Mozambique, e n´walungwini na vuxeni bya tiko ra Afrika-Dzonga, e Swazini xikan´we na le ka xiphemu xin´wani xa tiko ra Zimbabwe.
Kufanisa ka tindzimiEdit
Xitsonga i ririmi leri fanisiwaka ehansi ka rhavi ra tindzimi ta Bantu leti vulavuriwaka kusukela e Niger-Congo. Matsonga ma vitiwa machangana minkarhi yo tala. Matsonga yo tala ma ake e Xifundzheni xa Limpopo e Afrika Dzonga.
````
Kuhangalaka ka vanhu hi mbanguEdit
Xitsonga xi vulavuriwa hi kwalomu ka 1,646,000 wa vanhu e swifundzeni swa Limpopo; Joni na Mpumalanga e Afrika Dzonga, kuhlanganisa na kwalomu ka 1.5 wa timiliyoni ta vanhu e Mozambhiki, na 19,000 wa vanhu e Swaziland. Ku ni 100,000 wa vanhu lava va vulavulaka xitsonga (kumbe rinwe ra marhavi ya kona) e Zimbabwe.
Xiyimo-mfumoEdit
Xitsonga i rin'wana tindzimi-mfumo ta Afrika dzonga .
Marhavi ya ririmi/Tinxaka ta Ririmi leriEdit
Marhavi ya ririmi ra Xitsonga ma vulavuriwa kuya fikela en'walungwini wa nambu wa Risavi eZimbabwe, ku hlanganisa na kuya fika eDzongeni ra KwaZulu/Natal. Hambi leswi marhavi lawa ma twisisanaka, kuni ku hambana loku twalaka hi kuya hi vumbangu na nhlohlotelo wa vu kolonyi. Xitsonga xi ni maxaka ya le kusuhi ngopfu lawa kunga: Xirhonga, lexi vulavuriwaka eMaputo, Mozambiki; na Xitswa, lexi vulavuriwaka e Nyembane, na Xihlengwe lexi kumekaka ku ya eZimbabwe.
Marhavi lawa ma hambana hi mavulavulele. Hixikombiso, eka Xitsonga xa le Afrika Dzonga u nga ku: Xikwembu; E Zimbabwe va ku: Chikwembu.
Marhavi lawa hinkwawo ma kume nhlohlotelo lowu nga ringaniki wa ririmi ra xiZulu naswona, e Zimbabwe, hi ririmi ra xiNdevele. Leswi swi hoxe marito lawa a ya nga ri kona eka Xitsonga xa khale.
Swikombiso swa marito lama lombiweke: ngqondo, gqoka, rincingo, qamba, Mugqivela... na swin'wana.
Nhlamuselo ya le handleEdit
SwikomboEdit
MOFOLOJI
MOFOLOJI I DYONDO YA XIVUMBEKO XA MARITO. LESWI SWI VULA KU DYONDZA HI SWIHLUVI SWA MBULAVULO SWO HAMBANA-HAMBANA, HIKUVA MARITO YA WELA EKA SWIHLUVI SWA MBULAVULO SWO HAMBANA SWA SWIHLIVI SWA MBULAVULO. RITO RA MOFOLOJI I RITO RA XIGIRIKI LERI RI VUMBIWEKE HI MARITO YA MBIRHI KUNGA, "MOFO" NA "OLOGY". RITO "MOFO" RI VULA KU , XIVUMBEKO XA,LOKO RITO RA "OLOGY', RONA RIVULA KU DYONDZO YA.
MOFIMI MOFIMI I RITO LERI RI NGAHA AVEKIKI KUYA EMAHLWENI LOKO RA HA TAVA NA NTIRHO EKA RI RIRIMI.
MOFIMI HILAHA KU KOMBISIWAKA HAKONA LESWI MARITO YANGA TLHATHLIWA HA KONA, XIK, MUFANA= MU-+FAN-+-A
MOFIMI YI NI TINXAKA TIMBIRHI: KUNGA, 1.MOFIMI YO VUMBANA(BOUND MORPHEME) 2. MOFIMI YO NTHSUXEKA (FREE MORPHEME)
1. MOFIMI YO VUMBANA - mofimi yo vumbana I mofimi leyi yi nga swikotiki ku yima yi ri yoxe handle ka ku lungeleriwa timofimi tin'wana leswaku yio ta kota ku vula rito ro twala. 2.MOFIMI YO NTSHUXEKA- mofimi yo ntshuxeka I mofimi leyi yi kotaka ku yima yiri yoxe yi vula mhaka yo twala handle ka ku lungeleriwa na timofimi tin'wana.
Hi MATIMBA ELLIOT MIYAMBO UNIVEN STUDENT


text:
Bibele Yi Ri Yini Malunghana Ni Ku Tifungha Nhlonge?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele yi vulavula kan’we hi ku tifungha nhlonge eka Levhitika 19:28, leyi nge: “Mi nga tshuki mi tifungha nhlonge.” Xikwembu xi nyike Vaisrayele xileriso lexi, lexi a xi ta va hambanisa ni vaakelani va vona lava a va tifungha nhlonge hi mavito kumbe mimfungho ya swikwembu swa vona. (Deteronoma 14:2) Loko Nawu lowu nyikiweke Vaisrayele wu nga bohi eka Vakreste, swi vula leswaku nawu lowu fambisanaka na wona wu fanele wu tekeriwa enhlokweni.
Xana Mukreste u fanele a tifungha nhlonge kumbe a titlhavela tinhlanga?
Tindzimana ta Bibele leti landzelaka ti nga ku pfuna leswaku u anakanyisisa hi mhaka leyi:
“Vavasati va fanele va tisasekisa hi . . . xichavo.” (1 Timotiya 2:9, New American Bible) Nawu wolowo wu tirha eka vavasati ni vavanuna. Hi fanele hi xixima ndlela leyi van’wana va titwaka ha yona naswona a hi fanelanga hi tikokela mahlo swi nga fanelanga.
Van’wana va lava ku tikombisa leswaku hi vona va mani, kasi van’wana va lava ku komba leswaku va ni ntshunxeko wa ku endla xin’wana ni xin’wana hi miri wa vona. Hambiswiritano, Bibele yi khutaza Vakreste yi ku: “[Nyikelani] mimiri ya n’wina yi va xitlhavelo lexi hanyaka, xo kwetsima ni lexi amukelekaka eka Xikwembu, ku nga ntirho wo kwetsima, hi matimba ya n’wina ya ku anakanya.” (Varhoma 12:1) Tirhisa ‘matimba yo anakanya’ ku tikambisisa leswaku ha yini u lava ku tifungha nhlonge. Loko ku ri leswaku u lava ku landzela fexeni kumbe ku komba leswaku u wela eka ntlawa wo karhi, tsundzuka leswaku ndlela leyi u titwaka ha yona i ya nkarhinyana, kasi ku tifungha nhlonge i swa vutomi hinkwabyo. Ku kambisisa swiyimo swa wena swi nga ku pfuna leswaku u endla xiboho lexinene.—Swivuriso 4:7.
“Kunene makungu ya lava va gingiritekaka ma endla leswi pfunaka, kambe un’wana ni un’wana la hatlisaka ngopfu, hakunene u ta wela eku pfumaleni.” (Swivuriso 21:5) Hakanyingi xiboho xo tifungha nhlonge xi endliwa hi ku hatlisa kambe swi nga ha va ni vuyelo byo karhi emhakeni ya vunghana ni le ntirhweni. Naswona ku fungha nhlonge swi nga ha koxa mali yo tala naswona swa vava ku swi susa. Ndzavisiso—ku katsa ni ku andza ka bindzu ra ku susa swilo leswi nga funghiwaka enhlongheni swi kombisa leswaku vanhu lava nga fungha nhlonghe va hetelela va tisola hi leswi va swi endleke.


text:
XIENGETELO
“Muhefemulo” Ni “Moya”—Xana A Magezu Lawa Ma Wula Yini Hakunene?
A XIKHATI lexi u zwako a magezu “muhefemulo” ni “moya,” zini lezi ma ku alakanyisako? A vanhu vo tala va alakanya lezaku a magezu lawa ma wula nchumu wu nga nzeni ka hina na wu hi lowu wu nga wonekiko, na wu ngafi kambe. Vona va alakanya lezaku a xikhati lexi hi fako a xipanze lexo xa munhu xi nga wonekiko xi huma mirini xi simama ku hanya. Kota lezi a gonzo leyo yi hangalakileko nguvu, vo tala va hlamala hi ku tiva lezaku lezo hakunene a hi zona lezi a Biblia gi zi gonzisako. Makunu, xini a muhefemulo, niku xini a moya maringano ni Mhaka ya Nungungulu?
A GEZU “MUHEFEMULO” KOTA LEZI GI TIRISISWAKO ZONA LOMU KA BIBLIA
A kusangula, alakanyela a muhefemulo. Za koteka a ku wena u alakanya lezaku hi kusanguleni a Biblia nguvunguvu gi wa tsalilwe hi xiHeberu ni xiGreki. A xikhati lexi va nga tsala xungetano hi muhefemulo, a vatsali va Biblia va tirisile a gezu ga xiHeberu ne′phesh kutani a gezu ga xiGreki psy·khe′. A magezu lawo ya mambiri ma kumeka kwalomu ka ku hunza 800 wa makhati lomu Mitsalweni, niku a Tradução do Novo Mundo hi kukhanzakanya gi hunzulusela a magezu lawo a ku “muhefemulo.” A xikhati lexi u kambisisako a ndlela leyi a gezu “muhefemulo” kutani “mihefemulo” ma tirisiswako zona lomu ka Biblia, zi woneka laha kubaseni lezaku a gezu legi khwatsi-khwatsi gi wula (1) vanhu, (2) zihari, kutani (3) a wutomi ga vanhu hambu wutomi ga zihari. A hi kambisiseni a mitsalo yo kari leyi yi kombako a mazwisisela lawo ya manharu.
Vanhu. ‘A masikwini ya Noa,…ku hanyisilwe…a ntlhanu wa vanhu [‘mihefemulo,’ NM] ni vanharu ntsena.’ (1 Pedro 3:20) Zi te dlunya lezaku a gezu legi gi nge “mihefemulo” laha gi wula vanhu—Noa, sati wakwe, vana vakwe va vanharu, ni vasati vabye. A bhuku ga Eksodusi 16:16 gi wulawula hi zileletelo lezi a vaIsraeli va nga nyikiwa xungetano hi ku rolela a manna. Vona va byelilwe lezi: “Rolelani,…mu pima kota wunyingi ga vanhu [“mihefemulo,” NM] va nwina; loyi ni loyi a rolela za va le tendeni gakwe.” Makunu, a lipimo la manna lawa ma nga kari ma rolelwa li wa yelana ni wunyingi ga mihefemulo kutani vanhu va ngango ni ngango. A zikombiso zinwani za lomu ku tirisiwako “muhefemulo” kutani “mihefemulo” wutshanwini ga munhu kutani vanhu lomu ka Biblia zi kumeka lomu ka Genesisi 46:18; Joxua 11:11; Mitiro 27:37; ni Va Le Roma 13:1.
Zihari. Lomu ka tlhatlhambuto wa Biblia wa kuvanga, ha gonza: “Nungungulu i te ngalo: A mati a ma phandlule a zivangwa [“mihefemulo,” NM] lezi zi hanyako, ni tinyanyani a ti purume hehla ka misava, mbhinganweni wa tilo. Nungungulu aku ngalo: A misava a yi humese a zivangwa [“mihefemulo,” NM] lezi zi hanyako hi tixaka ta zona, a zifuyo hi tixaka ta zona, ni lezi zi kokakokako, ni zivanza za misava hi tixaka ta zona; zi lo mahisa lezo.” (Genesisi 1:20, 24) A ka mavesi lawa, a tinjhanjhi, a zifuyo, ni zivanza, zontlhe zi tlhamuselwa hi gezu ginwe—“mihefemulo.” A tinyanyani ni zinwani zihari zi vitanwa mihefemulo lomu ka Genesisi 9:10; Levi 11:46; ni Mitsengo 31:28.
Wutomi ga munhu. Ka zinwani zikhati a gezu “muhefemulo” gi wula wutomi ga munhu. Jehova i byelile Mosi ku ngalo: “Tlhelela Gipite, hakuva a vanhu vontlhe lava va [“hlotako a muhefemulo wa wena,” NM] va file.” (Eksodusi 4:19) Xini lexi a valala va Mosi va nga kari va xi hlota? Va wa lava ku lovisa a wutomi ga Mosi. A mahlweni ka lezo, laha Rakeli a nga kari a pswala n’wana wakwe Benjamini, ‘wu lo huma muhefemulo wakwe.’ (Genesisi 35:16-19) Ka xikhati lexo, Rakeli i lo luza wutomi. Tlhela u wona a magezu ya Jesu: “Mina nzi murisi nene. A murisi loyi nene i nyikela kuhanya [“muhefemulo,” NM] kakwe hi kota ya tiyivu.” (Johani 10:11) Jesu i lo nyikela muhefemulo, kutani a kuhanya kakwe, hi kota ya vanhu vontlhe. Lomu ka mavesi lawa ya Biblia, zi te dlunya lezaku a gezu “muhefemulo” gi wula wutomi ga munhu. U ta kuma zikombiso zinwani zi wulawulako hi “muhefemulo” kota wutomi ga munhu lomu ka 1 Tihosi 17:17-23; Mateu 10:39; Johani 15:13; ni Mitiro 20:10.
A xigonzo xo engeteleka xa Mhaka ya Nungungulu xi ta ku komba lezaku a ku na wutshamu lomu ka Biblia gontlhe gi nga ni magezu “wu nga fiko” kutani “wa pinzukelwa” ma yelanako ni gezu “muhefemulo.” A wutshanwini ga lezo, a Mitsalo yi wula lezaku a muhefemulo wafa. (Ezekieli 18:4, 20) Hikwalaho, a Biblia gi wula munhu loyi a fileko kota “muhefemulo wu fileko.”—Levi 21:11, NM.
A TLHAMUSELO WA GEZU “MOYA”
Makunu a hi woneni lezi a Biblia gi tirisisako zona a gezu “moya.” A vanhu vo kari va alakanya lezaku a “moya” i ginwani gezu ntsena ga ku wula a ku “muhefemulo.” Kanilezi, a hi zona lezo. A Biblia gi komba zi ku dlunya lezaku a magezu “moya” ni “muhefemulo” ma wula a zilo zimbiri zo hambana. Hi kwihi a kuhambana ka kona?
A vatsali va Biblia va tirisile a gezu ga xiHeberu ru′ach kutani a gezu ga xiGreki pneu′ma a xikhati lexi va nga tsala a gezu “moya.” A Mitsalo ha yoce yi komba a tlhamuselo wa magezu lawo. Hi xikombiso, a bhuku ga Tisimu 104:29 gi wula lezi: “Loku [wena Jehova] u susa moya [ru′ach] wa zona, zafa, zi tlhelela [n]tshurini.” Niku a bhuku ga Jakobe 2:26 gi wula lezaku ‘wu file a miri lowu wu nga hava moya [pneu′ma].’ Zonake, a ka mavesi lawa a gezu moya gi wula lexi xi nyikako wutomi a miri. Loku wu nga hi na moya, a miri wu file. Hikwalaho, lomu ka Biblia a gezu ru′ach a gi hunzuluselwi ntsena kota “moya” kanilezi gi tsaliwa kambe kota “ntamu,” kutani ntamu wa kuhanya. Hi xikombiso, xungetano hi Ntalo wa masiku ya Noa, Nungungulu i te ngalo: “Nzi ta neha a ntalo wa mati misaveni; kasi wu ta lovisa a nyama yontlhe yi nga ni muhefemulo wu hanyako [“ntamu wa kuhanya,” NM], yi nga la’hasi ka tilo.” (Genesisi 6:17; 7:15, 22, NM) Hilezo a gezu moya gi wula a ntamu wu nga wonekiko lowu wu nyikako kuhanya a zivangwa zontlhe zi hanyako.
A muhefemulo ni moya za hambana. A miri wu lava a moya a ku fana ni lezi a radiyu yi lavako gezi—kasi yi zi kota ku chaya. Kasi ku tlhamusela a mhaka leyo hi kueta, hi nga alakanyela a radiyu ya yitsongwani. A xikhati lexi u yi chelako mapiliya u tlhela u yi bisa, a nzilo lowu wu nga lomu ka mapiliya wu nyika kuhanya a radiyu leyo, hi mawulela manwani. Kanilezi, loku a radiyu yi nga hi na mapiliya, a yi tiri. Lezo zi mahekawo ka radiyu ya lixaka linwani loku yi nga tlhomiwangi laha ka gezi. Hi kufanana, a moya i ntamu lowu wu nyikako kuhanya a miri wa hina. Kambe, a ku fana ni gezi, a moya a wuzwi nchumu niku a wu zi koti ku pimisa. A moya i ntamu wu nga hiko ni matshamela ya munhu. Kanilezi loku a mimiri ya hina yi nga hi na moya, kutani ntamu wa kuhanya, yona ‘yafa, yi tlhelela [n]tshurini,’ kota lezi muyimbeleli wa Tisimu a zi wulileko.
Na gi wulawula hi kufa ka munhu, a bhuku ga Mutshawuteli 12:7 gi ngalo: “Ni ntshuri [wa miri wakwe] wu nga se tlhela wuya misaveni khwatsi hilezi wu nga hi zona, ni moya wu tlhelela ka Nungungulu loyi a nga munyiki wa wona.” A xikhati lexi a moya, kutani a ntamu wa kuhanya wu sukako mirini, a miri wafa, niku wu tlhelela lomu wu tileko hi kona—misaveni. Hi kuringanisa, a ntamu wa kuhanya wu tlhelela lomu wu tileko hi kona—hi ka Nungungulu. (Joba 34:14, 15; Tisimu 36:9) Lezo a zi wuli lezaku a ntamu wa kuhanya futsi wuya tilweni. A kuhambana ni lezo, zona zi wula lezaku loku munhu afa, a kutsumba kontlhe ka kuhanya ku khegele ka Jehova Nungungulu. A wutomi gakwe gi le mandleni ya Nungungulu, hi mawulela manwani. Ntsena hi ntamu wa Nungungulu a moya, kutani ntamu wa kuhanya, wa zi kota ku tlheliselwa lezaku munhu a hanya kambe.
Za tangalisa nguvu a ku tiva lezaku hi zona lezo hakunene lezi Nungungulu a to mahela vontlhe lava va humulako lomu “zilahleni”! (Johani 5:28, 29) A xikhatini xa kuvuxiwa ka vafileko, Jehova i ta wumba a miri wuswa kasi ku nyika a munhu loyi a etlelako kufeni a tlhela a wu vuxa hi ku chela a moya, kutani ntamu wa kuhanya, lomu nzeni ka wona. A xikhati xa kuvuka ka vafileko xi ta neha kutsaka ka hombe nguvu ka vanhu!
Loku wa ha lava ku tiva zinwani xungetano hi lezi a magezu “muhefemulo” ni “moya” ma tirisiswako zona lomu ka Biblia, u ta kuma mahungu ya lisima nguvu lomu ka broxura Ku Humelela Yini Hi Hina Loko Hi Fa? ni lomu ka maphajina 155-9 ni 163-8, ya bhuku Ku Hlamulana Hi Matsalwa, ma humesiwako hi Timboni ta Jehova.


text:
U Swikelela Mbilu Dza Mashaka Ane A Si Vhe Vhatendi
YESU KRISTO o amba a ri: “Iya hayani kha vhahau, u vha vhudze zwithu zwoṱhe zwe Yehova a u itela zwone na nḓila ye a u khathutshela ngayo.” Nga tshenetsho tshifhinga khamusi o vha e ngei Gadara, tshipembe-vhubvaḓuvha Lwanzheni lwa Galilea, a tshi khou amba na muthu we a vha a khou ṱoḓa u vha mutevheli wawe. Maipfi a Yesu a sumbedza uri o vha a tshi pfesesa pfaneleo ya muthu ya ndeme, ine ya vha lutamo lwa u vhudza mashaka mafhungo avhuḓi na a ndeme.—Marko 5:19.
Na ṋamusi, kanzhi ri a kona u vhona yeneyo pfaneleo naho i tshi vhonala kha dziṅwe mvelele u fhira dziṅwe. Nga zwenezwo, musi muthu a tshi vha mugwadameli wa Yehova Mudzimu wa ngoho, kanzhi u ṱoḓa u vhudza mashaka awe nga ha lutendo lwawe luswa. Fhedzi a nga zwi ita hani zwenezwo? A nga swikelela hani mbilu dza mashaka awe ane a vha na vhurereli ho fhambanaho—kana ane a si vhe vhatendi? Bivhili i ṋea nyeletshedzo yavhuḓi na yo teaho.
“RO WANA MESSIA”
Ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha, Andrea ndi ene we a thoma u ṱalula Yesu sa Messia. Nahone ndi nnyi we a ṱavhanya u mu vhudza nga ha zwe a zwi dzumbulula? “[Andrea] a thoma nga u wana mukomana wawe Simoni, a amba nae a ri: ‘Ro wana Messia’ (musi zwi tshi ṱalutshedzelwa zwi amba uri Kristo).” Andrea o isa Petro kha Yesu, zwe zwa ṋea Petro tshibuli tsha u vha muṅwe wa vhafunziwa vha Yesu.—Yoh. 1:35-42.
Nga murahu ha miṅwaha i ṱoḓaho u vha ya rathi musi Petro e ngei Yope, o humbelwa uri a fare lwendo lwa u ya devhula ngei Kesarea u itela u dalela nnḓu ya Koronelio, we a vha e nduna ya mmbi. Ndi vhafhio vhe Petro a vha wana vho kuvhangana nḓuni yeneyo? “Koronelio o vha o vha lavhelela [Petro na vhe a vha e lwendoni navho] nahone o vha o kuvhanganya mashaka awe na khonani dzawe dza tsini.” Nga zwenezwo, Koronelio o ṋea mashaka awe tshibuli tsha u pfa Petro a tshi amba na u ita phetho yo thewaho kha zwe vha zwi pfa.—Mish. 10:22-33.
Ri nga guda mini kha nḓila ye Andrea na Koronelio vha fara ngayo mashaka avho?
Andrea na Koronelio a vho ngo litshelela mafhungo enea. Andrea ndi ene we a ḓivhadza Petro kha Yesu, nahone Koronelio o itela mashaka awe ndugiselelo ya uri vha pfe zwine Petro a ṱoḓa u zwi amba. Fhedzi Andrea na Koronelio a vho ngo tsikeledza mashaka avho kana vha lingedza u vha fhura uri vha vhe vhatevheli vha Kristo. Naa hu na zwine na zwi guda kha zwenezwi? Zwi ḓo vha zwavhuḓi arali na riṋe ra ita zwi fanaho. Ri nga kona u haseledza na mashaka ashu nahone ra vha vulela zwibuli zwa uri vha kone u pfa ngoho i re Bivhilini na u ḓivha vhatendi nga riṋe. Naho zwo ralo, ri ṱhonifha mbofholowo yavho ya u ḓikhethela nahone ri iledza u vha itela mutsiko. U itela u fanyisa nḓila ine ra nga thusa ngayo mashaka ashu, ṱhogomelani tsumbo ya Jürgen na Petra, vhavhingani vha ngei Dzheremane.
Petra o guda Bivhili na Ṱhanzi dza Yehova nahone nga u ya ha tshifhinga a lovhedzwa. Munna wawe, Jürgen, o vha e muofisiri wa maswole. Mathomoni, Jürgen o vha a sa takaleli phetho ye mufumakadzi wawe a i dzhia. Fhedzi nga u ya ha tshifhinga, o ṱalukanya uri Ṱhanzi dzi huwelela ngoho i re Bivhilini. Na ene o mbo ḓi ṋekedzela vhutshilo hawe kha Yehova, nahone ṋamusi ndi muhulwane wa tshivhidzo. Zwino ndi ifhio nyeletshedzo ine a i ṋea malugana na u swikelela mbilu ya shaka ḽine ḽa vha na lutendo lwo fhambanaho?
Jürgen o amba zwi tevhelaho: “A ro ngo fanela u kombetshedza mafhungo nahone ra tsikeledza mashaka ashu nga zwithu zwa muya. Zwenezwo zwi nga ita uri vha timatime. Nga u ya ha tshifhinga, zwi nga vha zwavhuḓi arali nga vhuṱali ra vha thetshedza zwiḽiwa zwa muya nga zwiṱuku nga zwiṱuku. Zwiṅwe hafhu, ndi zwavhuḓi u wanela mashaka ashu vhahashu vhane vha vha thangana dzavho dza murole na vhane vha takalela zwithu zwi fanaho na zwavho. U ita zwenezwi zwi nga engedza dzangalelo ḽavho ḽa zwithu zwa muya.”
Muapostola Petro na mashaka a Koronelio vho ṱavhanya u aravha mulaedza wa Bivhili. Vhaṅwe ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha vhe vha guda ngoho vho ṱoḓa tshifhinga tsho engedzeaho u itela u dzhia phetho.
HU PFI MINI NGA VHARATHU VHA YESU?
Mashaka manzhi a Yesu o sumbedza lutendo khae tshifhingani tsha vhuḓinḓa hawe ha khagala. Sa tsumbo, zwi nga kha ḓi itea uri muapostola Yakobo na Yohane vho vha vhe vharathu vha Yesu nahone mme avho, Salome, o vha e mmane wawe. A nga kha ḓi vha o vha e muṅwe wa “vhafumakadzi vhanzhi, vhe vha vha vha tshi vha ṱhogomela [Yesu na vhaapostola] nga thundu dzavho.”—Luka 8:1-3.
Naho zwo ralo, miṅwe miraḓo ya muṱa wa Yesu a yo ngo vha na lutendo khae nga khathihi. Sa tsumbo, kha tshiṅwe tshiitea nga murahu ha ṅwaha musi Yesu o no lovhedzwa, magogo o kuvhangana nḓuni u itela u mu pfa a tshi amba. “Musi mashaka awe a tshi zwi pfa, vha bva u itela uri vha mu fare, ngauri vho vha vha tshi ri: ‘O ṱangana ṱhoho.’” Tshiṅwe tshifhinga nga murahu, musi vharathu vha Yesu vha tshi mu vhudzisa nga ha nzudzanyo dzawe dza nyendo, ho ngo vha ṋea phindulo yo livhaho. Ndi ngani? Ndi ngauri “vharathu vhawe vho vha vha sa mu tendi.”—Marko 3:21; Yoh. 7:5.
Ndi mini zwine ra nga zwi guda kha nḓila ye Yesu a fara ngayo mashaka awe? Ho ngo sinyuwa musi vhaṅwe vhavho vha tshi amba uri o ṱangana ṱhoho. Na nga murahu ha u vhulahwa na u vuswa hawe, Yesu o dovha a ṱuṱuwedza mashaka awe nga u ḓivhonadza kha murathu wawe Yakobo. Zwi vhonala uri u ḓivhonadza honohu a ho ngo thusa Yakobo fhedzi, fhedzi ho dovha ha thusa vhaṅwe vharathu vha Yesu, uri ndi ene Messia wa vhukuma. Nga zwenezwo, vho vha vhe na vhaapostola na vhaṅwe nḓuni ya nṱha ngei Yerusalema nahone zwi tou vha khagala uri vho ṱanganedza muya mukhethwa. Nga u ya ha tshifhinga, Yakobo na Yuda, vhaṅwe vha vharathu vha Yesu, vho bvela phanḓa vha tshi wana ndugelo dzavhuḓi.—Mish. 1:12-14; 2:1-4; 1 Vhakor. 15:7.
VHAṄWE VHA ṰOḒA TSHIFHINGA TSHINZHI
U fana na ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha, maṅwe mashaka ṋamusi a ṱoḓa tshifhinga tsho engedzeaho u itela u dzhena nḓilani ya vhutshilo. Dzhiani tsumbo ya Roswitha, we a vha a tshi dzhena kereke ya Roma Katolika musi munna wawe a tshi lovhedzwa sa muṅwe wa Ṱhanzi ya Yehova nga 1978. Samusi Roswitha o vha a tshi fhisetshela lutendo lwawe, mathomoni o vha a tshi pikisa munna wawe. Fhedzi nga murahu ha miṅwaha, u pikisa hawe ho fhungudzea nahone a thoma u zwi vhona uri Ṱhanzi dzi funza ngoho. Nga 2003 o mbo ḓi lovhedzwa. Ndi mini zwe zwa ita uri a shanduke? Nṱhani ha uri a khukhuliswe nga u pikisa ha Roswitha, munna wawe o mu ṋea tshifhinga tsha u shandula mavhonele awe. Ndi nyeletshedzo ifhio ine Roswitha a i ṋea? “U konḓelela hu ḓisa dakalo.”
Monika o lovhedzwa nga 1974, nahone vharwa vhawe vhavhili vha vha Ṱhanzi nga murahu ha miṅwaha ya fumi. Naho Hans munna wawe o vha a sa vha pikisi, o mbo ḓi lovhedzwa nga 2006. Ndi ifhio nyeletshedzo ine wonoyu muṱa wa vha nayo, samusi wo no tshenzhela zwenezwo zwoṱhe? “Fulufhedzeani kha Yehova, nahone ni ime no khwaṱha lutendoni.” Vhukuma, zwo vha zwi zwa ndeme u bvela phanḓa vha tshi khwaṱhisedza Hans uri vha a mu funa. Vho dzula vhe na fulufhelo ḽa uri u ḓo fhedzisela o ṱanganedza lutendo lwavho.
U HOMOLOSWA NGA MAḒI A NGOHO
Yesu o vhuya a ṱalusa mulaedza wa ngoho sa maḓi ane a ṋea vhutshilo vhu sa fheli. (Yoh. 4:13, 14) Ri ṱoḓa mashaka ashu a tshi homoloswa nga u nwa maḓi a rotholelaho a ngoho. Vhukuma, a ri ṱoḓi vha tshi fhirelelwa nga nṱhani ha uri ri vha gabedza maḓi manzhi nga u ṱavhanya. Uri vha ḓipfa vho homoloswa kana vho fhirelelwa zwo ḓisendeka kha nḓila ine ra vha ṱalutshedza ngayo lutendo lwashu. Bivhili i amba uri “mbilu ya muvhuya i fhindula yó ranga ya anganya” ya dovha ya ri “mbilu ya muṱali i funzedza mulomo wawe; i anza pfunzo mulomoni wawe.” Ri nga shumisa hani yeneyi nyeletshedzo?—Mir. 15:28; 16:23.
Mufumakadzi a nga kha ḓi ṱoḓa u ṱalutshedza munna wawe nga ha lutendo lwawe. Arali a ‘fhindula o ranga u anganya,’ u ḓo khetha maipfi awe nga vhuronwane nahone a si ṱavhanyele u amba. Ho ngo fanela u ḓivhonadza u nga u muvhuya kana u na vhuimo ha nṱha. Maambele awe o elekanywaho zwavhuḓi a nga homolosa nahone a ita uri hu vhe na mulalo. Ndi tshifhinga tshifhio tshine munna wawe a vha o ḓigeḓa nahone a tshi dzhenea nga ho leluwaho? Ndi zwithu zwifhio zwine a takalela u amba kana u vhala nga hazwo? Naa u takalela zwa saintsi, politiki kana mitambo? A nga ita hani uri munna wawe a takalele u haseledza nga ha Bivhili ngeno a tshi khou ṱhonifha maḓipfele na mahumbulele awe? U humbulisisa nga ha zwenezwo zwi ḓo mu thusa u amba na u ḓifara nga nḓila ine ya sumbedza uri u na luvhonela.
U swikelela mbilu dza miraḓo ya miṱa ine ya si vhe Dziṱhanzi a si mafhungo a u sokou ṱalutshedza lutendo lwashu. Zwine ra zwi amba zwi fanela u tikedzwa nga vhuḓifari havhuḓi.
TSUMBO YA VHUḒIFARI
Jürgen o bulwaho afho nṱha o ṱalutshedza a ri: “Dzulani ni tshi shumisa maitele a Bivhili vhutshiloni haṋu ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Yeneyo ndi nḓila i bvelelaho ya u ita uri shaka ḽi ṱhogomele vhuḓifari haṋu, naho ḽi sa ḓo zwi ṱanganedza nga hu leluwaho.” Hans, we a lovhedzwa miṅwaha i ṱoḓaho u vha 30 mufumakadzi wawe o no lovhedzwa, u tendelana nazwo. “Tsumbo yavhuḓi ya Vhukriste ndi ya ndeme vhukuma, i ita uri shaka ḽi vhone mvelelo yavhuḓi ya ngoho vhutshiloni hashu.” Mashaka ashu a fanela u kona u vhona uri lutendo lwashu lu ri ita uri ri vhe vho fhambanaho na vhaṅwe nga nḓila yavhuḓi, hu si nga nḓila i si yavhuḓi.
Muapostola Petro o ṋea vhafumakadzi vhane vhanna vhavho vha si vhe vhatendi nyeletshedzo ya uri: “Ḓiṱukufhadzeni kha vhanna vhaṋu, uri arali hu na vhane vha si thetshelese ipfi ḽa Mudzimu, vha kungee hu songo ambiwa navho, fhedzi nga vhuḓifari ha vhafumakadzi vhavho, nga ṅwambo wa u vhona vhuḓifari haṋu ho kunaho khathihi na ṱhonifho yo dzikaho. U ḓinakisa haṋu hu songo vha ha nga nnḓa—ha u luka mavhudzi na u ambara zwithu zwa musuku kana zwiambaro zwa maṱeleṱele—fhedzi nga hu vhe ha muthu wa nga ngomu wa mbiluni ane a ḓinakisa nga tshiambaro tshi sa ṱahali tsha u vuḓa na nga vhulenda, zwine zwa vha zwa ndeme vhukuma phanḓa ha Mudzimu.”—1 Pet. 3:1-4.
Petro o ṅwala uri munna a nga ṱuṱuwedzwa nga tsumbo yavhuḓi ya mufumakadzi wawe. Ri na honoho vhulivhisi ha lwa muya muhumbuloni, muṅwe wahashu ane a pfi Christa o lingedza u kwama mbilu ya munna wawe nga vhuḓifari hawe havhuḓi u bva tshe a lovhedzwa nga 1972. Naho munna wawe o vhuya a guda na Dziṱhanzi, ha athu u ita uri ngoho i vhe yawe. O no ya kha miṅwe ya miṱangano ya Vhukriste nahone u na vhushaka havhuḓi na vhathu vha tshivhidzoni. Na vhone vha ṱhonifha ndugelo yawe ya u ḓikhethela. Christa u lingedza hani u swikelela mbilu ya munna wawe?
“Ndo ḓiimisela u dzula ndi kha nḓila ine Yehova a ṱoḓa ndi tshi fara yone. Zwiṅwe hafhu, ndi lingedza u kunga munna wanga nga vhuḓifari havhuḓi ‘ndi songo amba nae.’ Ndi ita zwoṱhe zwine nda nga kona u itela u ita zwine a zwi ṱoḓa, tenda zwi sa lwisani na maitele a Bivhili. Nahone ndi dovha nda ṱhonifha mbofholowo yawe ya u ḓikhethela nahone nda sia mafhungo oṱhe kha Yehova.”
Vhuḓifari ha Christa vhu sumbedza ndeme ya u tendelana na zwiimo. U dzula e na mbekanyamushumo i fhaṱaho ya zwithu zwa muya, u katela u ya miṱanganoni tshifhinga tshoṱhe na u ṱanganela vhuḓinḓani ha Vhukriste tshifhinga tshoṱhe. Naho zwo ralo, u sumbedza u pfesesa, a tshi humbula uri mufarisi wawe u na ndugelo ya u funiwa na u ṋewa tshifhinga. U tendelana na zwiimo na u pfesesa ndi zwa vhuṱali kha roṱhe vhane ra vha na mashaka a si vhatendi. Bivhili i ṱalutshedza u ri: “Zwoṱhe zwi na ḓuvha ḽazwo.” Zwenezwi zwi katela tshifhinga tshine ra tshi fhedza na miraḓo ya muṱa, zwihuluhulu vhafarisi vhane vha si vhe vhatendi nga riṋe. Tshifhinga tshine ra tshi fhedza ri navho tshi ita uri ri kone u davhidzana. Tshenzhelo i sumbedza uri musi hu na vhudavhidzano havhuḓi, u ḓipfa u na vhuludu, wo khethululwa kana vivho zwi a fhungudzea.—Muh. 3:1.
NI SONGO LAṰELA THAULA
Holger, we khotsi awe vha lovhedzwa nga murahu ha miṅwaha ya 20 musi miṅwe miraḓo ya muṱa yo lovhedzwa o amba uri: “Ndi zwa ndeme u sumbedza muraḓo wa muṱa uri ri a mu funa na uri ri a mu rabelela.” Christa u engedza nga uri a ‘nga si vhuye a laṱela thaula uri munna wawe u ḓo ṱanganedza ngoho nahone a vha mugwadameli wa Yehova.’ Tshifhinga tshoṱhe ri fanela u dzhia mashaka ashu a si vhatendi nga nḓila yavhuḓi, i re na fulufhelo.
Ri fanela u vha na tshipikwa tsha u vha na vhushaka ha tsini navho, u itela u vha ṋea tshibuli tsha u ḓivha ngoho, na u kwama mbilu dzavho nga mulaedza wa Bivhili. Nahone kha zwithu zwoṱhe ri fanela u vha na “muya wa u vuḓa na ṱhonifho yo dzikaho.”—1 Pet. 3:15.


text:
Tshele
Musi mudini hu tshi pfi hu na tshele ndi musi hu tshi khou wisisiwa mudzimu fhedzi hu so ngo tikiwa ngoma. Tshele dzi vha hone arali huna muthu ano khou vhaisala fhedzi ene a songo tea u tshina nga tshifhinga tshetsho. Arali mudini huna mulwadze vha hawe vhaya ha vho maine vha yo suma muthu wavho ano khou lwala.Arali vho maine vha tshi sedza mulwadze vha vhona o tea u lidzelwa tshele vha vhudza vhane vha mulwadze uri mulwadze u khou fanelwa u lidzelwa tshele.Hu a kuvhanganywa vhathu vha da vha imbelela musi hu tshi khou wisisiwa mudzimu. Tshele a dzo ngo tou fhambanesa na ngom ngauri hu tshi tikwa ngoma tshele dzi a lidzwa namusi hu tshi khou wisiswa mudzimu nga maine tshele dzi a lidzwa. Tshinwe tshifhinga ri wana uri tshele dza vhuya dza fhela, hu mbo di thoma ngoma. Tshifhinga itshi maine o no dzula o ramba malombe awe.
This is an excerpt from the article Tshele from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Tshiga tsho shumiswaho kha luno Lubuvhisia (website) ndi tshi imelaho Vhavenda. Tshiga itshi ndi ngoma na malungu. Tshiga itshi tsho zwishumiswa ho sedzwa uri Vhavenda ndi vhathu vhane vha lidza ngoma na utshina ngoma sa ndila ya u rathela kha tshinwe tshipida tsha nyaluwo ya muthu nga ndila ya Tshivenda. Ngoma i dovha hafhu ya shumisa na kha maitele a musi ho takalwa.Ri tshi sedza kha mahosi ashu u rangani, ri wana ngoma yo shumiswa musi vha wetshela kha lino. Mahosi aya vho tshimbila vho fara Ngomalungundu. Iyi ngoma vho vha vho i fulufhela khau di tsireledza kha maswina.
Malungu one ndi tshinwe tsha tshiga tshi talusaho vhavenda kha dzinwe tshakha. Malungu, Vhavenda vha a di tama na u di tongisa ngao. Malungu aya oya nga u fhambanana zwi tshi bva khauri muthu o ambara zwiambaro zwo tou itisaho hani. Huna malungu ane a ambariwa kha khana ane avhidzwa Tshithivhavivho. Vhavenda vha dovha vha vha na malungu ane vha a tumanya na midzimu, vhulungu honoho vhari ndi ha Madi. Huna malungu ane one ambarwa nga khomba na vhabvana eneo vha a vhidza uri ndi Tshiphinisa. Hu dovha hafhu havha na ntha dza vhulungu dzi no ima ntha ha mutsinga dzine vhe ndi Mapala. Kanzhi vhafumakadzi vha tshi tshina tshigombela vhavha vho ambara vhulungu kha thoho huno pfi Tshitomolatsie. Vhulungu ha kha khundu,zwandani na milenzheni vhu pfi ndi Thuthu. Vhunwe vhulungu vhune hone hu ambarwa kha khundu fhedzi vhu pfi ndi Mukhethengwa.
Izwi zwiga zwivhili zwi kona u fhambanya lushaka lwa Vhavenda na dzinwe tshakha. Zi dovha hafhu zwa ita uri Vhavenda vha di wane vha vhathu vhane vha tumanywa na vhudele na vhuhali.


text:
GAZETE YA MFUMO
XITIVISO XA MFUMO
VULAWURI BYA TIDYONDZO BYA AFRIKA-DZONGA
VULAWURI BYA TIDYONDZO BYA AFRIKA-DZONGA (SAQA)
SWINAWANA EHANSI KA NAWU WA VULAWURI BYA TIDYONDZO BYA AFRIKA-DZONGA, 1995
(NAWU WA NO. 58 WA 1995)
SAQA ehansi ka xiyenge xa 14 xa Nawu wa SAQA, 1995(Nawu wa No. 58 wa 1995), hi ku pfumeleriwa hi Holobye wa dyondzo hi ku burisana ni Holobye wa mintirho, yi endlile swinawana eka xedulu.
XEDULU
KAVANYISA KA 1: LESWI NGA ENDZENI HI KU ANGARHA
- Tinhlamuselo
KAVANYISA KA 2: MINHLANGANO YO TIYISISA NKOKA WA DYONDZO NI NDZETELO
- Ku pasisa
- Swilaveko swo pasisa Minhlangano yo Tiyisisa Nkoka wa Dyondzo ni Ndzetelo
- Setifikheti yo pasisiwa
- Ku lehisa mpasiso
- Ku dlaya mpasiso
- Vuxirho bya minhlangano yo Tiyisisa Nkoka wa Dyondzo ni Ndzetelo
- Ku tshika ntirho hi swirho swa Minhlangano yo Tiyisisa Nkoka wa Dyondzo ni Ndzetelo
- Mintirho ya minhlangano yo Tiyisisa Nkoka wa Dyondzo ni Ndzetelo
KAVANYISA KA 3: MILAWU YA MAFAMBISELO NI MATIRHISELO YA TIMALI EKA MIGINGIRIKO YA MINHLANGANO YO TIYISISA NKOKA WA DYONDZO NI NDZETELO
- Manyikele ya timali eka migingiriko ya minhlangano yo Tiyisisa
- Nkoka wa Dyondzo ni Ndzetelo
KAVANYISA KA 4: VANYIKI VA DYONDZO NI NDZETELO
- Mpasiso wa vanyiki va dyondzo ni ndzetelo
- Swilaveklo swo pasisa vanyiki
- Setifikheti ya mpaso wa vanyiki
- Ku lehisa mpasiso wa vanyiki
- Mpasiso wa nkarhinyana wa vanyiki
- Ku dlaya mpasiso wa vanyiki
KAVANYISA KA 5: MINHLANGANO YO HLELA
- Ku thoriwa ka minhlangano yo hlela
- Mapapila yo thoriwa tani hi minhlangano ya vuhleri
- Mintirho ya minhlangano ya vuhleri
- Ku tshikisiwa ntirho ka minhlangano ya vuhleri
KAVANYISA KA 6: MINHLANGANO YA MINTIRHO NI MINHLANGANO YO
KAMBELA
- Nkatso wa minhlangano ya mintirho ni minhlangano yo kambela eku vekeni ka swipimelo, ku tiyisisa nkoka ni vuhleri
KAVANYISA KA 7: SWIN’WANA NI SWIN’WANA
- Maendlele ya aphili
- Nhlokomhaka yo koma
ANEKIJARA
Milawu ya mafambiselo ya minhlangano yo tiyisisa nkoka wa dyondzo ni ndzetelo
KAVANYISA KA 1
LESWI NGA ENDZENI HI KU ANGARHA
Tinhlamuselo
- Eka swinawana leswi rito kumbe marito man’wana ni man’wana lama nyikiweke nhlamuselo eka Nawu ma ta tirhisa tinhlamuselo teto handle ka loko vundzeni byi kombisa swin’wana-
"mpasiso" swi vula ku nyikiwa ka setifikheti eka munhu, nhlangano kumbe vandla ro karhi ku tiyisisa vuswikoti byo tirha ntirho wo karhi eka sisiteme yo tiyisisa nkoka leyi vekiweke hi SAQA ku ya hi Nawu;
"mawu" swi vula Nawu wa SAQA, wa 1995(Nawu wa No. 58 wa 1995);
"mupimi" swi vula munhu la tsarisiweke hi nhlangano lowu faneleke wa ETQA hi ku landzelela swilaveko leswi vekiweke ku endla ntirho lowu hi SGB ku pima vuswikoti bya swipimelo ni tidyondzo to karhi ta NQF, naswona "mupimi wa nhlangano" swi ni nhlamuselo yo fana;
"ntsariso wa nkarhi wolowo" swi vula ntsariso wa xikolo xo ka xi nga ri xa mfumo lexi xi nyikaka dyondzo ya le henhla tani hilaha swi nga xiswona eka Nawu wa tidyondzo ta le henhla wa 1997(No. 101 wa 1997);
"xirho" swi vula ku va xirho xa nhlangano lowu kombisiweke eka swinawana leswi;
"nhlangano wa ETQA" swi vula nhlangano lowu pasisiweke ku ya hi xiyenge xa 5(1)(a)(ii) xa Nawu, lowu nga ni vutihlamuleri byo kambela vuswikoti ku ya hi swipimelo ni tidyondzo ta rixaka, nakambe lowu nyikiweke ntirho wo kambela swipimelo ni tidyondzo swa rixaka ku ya hi xiyenge xa 5(1)(b)(I) xa Nawu;
"xiyenge" swi vula xiyenge xo karhi xa dyondzo xa NQF;
"ku hlela" swi vula maendlelo yo tiyisisa leswaku mbuyelo lowu kombisiweke eka NQF wa swipimelo ni tidyondzo I wa ntiyiso, wo amukeleka no tshembeka;
"nhlangano wo hlela" swi vula nhlangano lowu thoriweke hi Vulawuri ku tirha ntirho wo hlela;
"nhlangano wa swipimelo wa rixaka(NSB)" swi vula nhlangano lowu tsarisiweke ku ya hi xiyenge xa 5(1)(a)(ii) xa Nawu, lowu nga ni vutihlamuleri byo vumba swipimelo ni tidyondzo swa dyondzo ni ndzetelo, ni lowu nyikiweke mintirho yo karhi yo fambelana ni ntsariso wa swipimelo ni tidyondzo swa rixaka ku ya hi xiyenge xa 5(1)(b)(i) xa Nawu;
"mbuyelo" swi vula mbuyelo wa tidyondzo to karhi;
"xikongomelo-nkulu" swi vula nghingiriko kumbe xikongomelo lexi nhlangano wu kongomiseke eka xona;
"nhlangano wa vatirhi" swi vula nhlangano wa vatirhi lowu tsarisiweke hi nawu kumbe nhlangano lowu tinyeketeleke ku tirha mintirho ya nhlangano wa vatirhi kambe wu nga tsarisiwanga;
"munyiki" swi vula nhlangano lowu wu nyikaka phurogireme ya dyondzo ku ya hi swipimelo ni tidyondzo swa NQF leswi vekiweke , lowu wu tlhelaka wu lawula ni mapimelo ya swona;
"ku tiyisisa nkoka" swi vula maendlelo yo tiyisisa leswaku vuswikoti lebyi vekiweke bya fikeleriwa;
"ku kamba nkoka" swi vula maendlelo yo kambela swikombiso leswi kombaka vuswikoti lebyi fikeleriweke;
"sisiteme yo lawula nkoka" swi vula nkatsakanyo wa maendlelo yo tiyisisa leswaku vuswikoti lebyi vekiweke bya fikeleriwa;
"swipimelo leswi tsarisiweke" swi vula swipimelo kumbe tidyondzo leti tsarisiweke eka NQF;
"sekitara" swi vula xiyenge xo karhi xa migingiriko ya vanhu, bindzu kumbe xa dyondzo lexi tirhisiwaka ku ba mindzelekano ya nhlangano wa ETQA;
"Nhlangano wo veka swipimelo(NSB)" swi vula nhlangano lowu tsarisiweke ku ya hi xiyenge xa 5(1)(a)(ii) xa Nawu, lowu nga ni vutihlamuleri byo vumba swipimelo ni tidyondzo swa dyondzo ni ndzetelo, ni lowu wu nyikiweke ntirho wun’wana ni wun’wana lowu wu fambelanaka na leswi nga eka xiyenge xa 5(1)(b)(I) xa Nawu.
KAVANYISA KA 2
MINHLANGANO YO TIYISISA NKOKA WA DYONDZO NI NDZETELO(ETQA)
Mapasiselo
- (1) tiETQA ti ta pasisiwa hi Vulawuri ku kambisisa vuswikoti ku ya hi swipimelo kumbe tidyondzo swa rixaka ni ku tirha hinkwayo mintirho leyi kombisiweke ku ya hi xiyenge xa 5(1)(b)(I) xa Nawu
(2) Eka sekitara laha ku nga pasisiwangiki ETQA kumbe laha ETQA yi tsandzekaka ku tirha mintirho ya yona hi ku hetiseka, ni laha Vulawuri byi vonaka swi fanerile, Vulawuri byi ta endla mintirho leyi a yi fanele yi endliwa hi ETQA YOLEYO.
(3) Nhlangano kumbe ntlawa lowu lavaka ku pasisiwa tani hi nhlangano wa ETQA swi ta vumbiwa eka yin’wana ya tisekitara leti landzelaka:
- sekitara ya vanhu
- sekitara ya ikhonomi
- sekitara ya sisiteme-ntsongo ya dyondzo ni ndzetelo
Swilaveko swo pasisa tiETQA
- (1) Nhlangano kumbe ntlawa lowu yimelaka sekitara yo karhi leyi kombisiweke eka xinawana xa 2(3), lowu fikelelaka swilaveko swo pasisiwa tani hi nhlangano wa ETQA tani hilaha swi nga xiswona eka xinawana-ntsongo xa (2), wu nga endla xikombelo eka Vulawuri xo pasisiwa tani hi nhlangano wa ETQA.
(2) Nhlangano wolowo wu ta kombisa leswaku-
- ku ni xilaveko xo vumba nhlangano wa ETQA eka sekitara leyi wu lavaka ku tirha eka yona;
- wu ni xikongomelo-nkulu xa migingiriko yo tiyisisa nkoka eka sekitara ya wona ni xikongomelo xa sekitara yoleyo;
- a wu nge tirhi mintirho yo fana ni ya nhlangano wun’wana wa ETQA handle ka loko Vulawuri byi vona swi fanerile ku endla mintirho leyi fanaka ni nhlangano wun’wana wa ETQA;
- wu na vuswikoti byo endla mintirho leyi wu nyikiwaka yona hi Vulawuri;
- wu na swipfuno swo ringana leswi faneleke hi nkarhi wo pasisiwa;
- wu na sisiteme yo lawula nkoka lowu katsaka ni leswi landzelaka-
- tipholisi ta vulawuri bya nkoka leti hlamuselaka nkoka lowu nhlangano wa ETQA wu lavaka ku wu fikelela;
- mafambiselo ya vulawuri bya nkoka lama pfumelelaka nhlangano wa ETQA ku tirhisa tipholisi ta wona ta vulawuri bya nkoka; ni
- kambisisa tindlela leti vonisisaka leswaku tipholisi ta vulawuri bya nkoka ni mafambiselo lama hlamuseriweke swa tirhisiwa;
- ntirho wa ntiyisiso wa nkoka wa le handle wu hambanile ni ntirho wo nyika dyondzo ni ndzetelo;
- ku ya hi ntirho wa ntiyisiso wa nkoka, ku ni vuyimeri bya lava khumbhekaka bya rixaka eka levhele yo endla swiboho, laha vuyimeri lebyi byi tiyisisaka vutihlamuleri ni mbonikelo;
- migingiriko ya wona yi ta yisa emahlweni swikongomelo swa NQF.
(3) Nhlangano lowu lavaka ku pasisiwa tani hi nhlangano wa ETQA wu ta amukela hi ku tsala-
- mfanelo wa Vulawuri wo kambela nkarhi wihi kumbe wihi migingiriko ya nhlangano wa ETQA ni ku kmbisisa tipholisi to lawula nkoka ni mafambiselo;
- mfanelo wa Vulawuri wo nyika swiletelo eka migingiriko ya nhlangano wa ETQA;
- mfanelo wa swirho swa nhlangano wa ETQA ku ya eka Vulawuri hi ku kongoma mayelana ni timhaka leti khumbhaka matirhele ya nhlangano wa ETQA: ntsena loko kuruku ku tekiwile magoza yo ahlula timhaka leti eka levhele ya nhlangano.
Setifikheti yo pasisiwa
- (1) ETQAyin’wana ni yin’wana yi ta nyikiwa setifikheti yo pasisiwa hi Vulawuri.
(2) Setifikheti leyi yi ta kombisa kahle swipimelo ni tidyondzo leswi nhlangano wu pasiseriweke swona: swipimelo ni tidyondzo sweswo swi ta kongomisa ntsena eka xikongomelo-nkulu xa nhlangano handle ka loko wu nyikiwile engetelo wa mpasiso ku ya hi xinawana xa 5.
(3) Nhlangano wun’wana ni wun’wana wa ETQA lowu pasisiweke naswona wu lavaka ku pfuxeta mpasiso wa wona endzhaku ka malembe manharhu wu ta endla xikombelo eka Vulawuri wu tlhela wu nyika ni swivangelo swa xikombelo lexi ni ku tlhela wu kombisa mbuyelo lowu wu wu fikeleleke eka malembe mambirhi lama hundzeke.
Engetelo wa mpasiso
- (1) Nhlangano wa ETQA lowu lavaka ku anamisa mpasiso wa wona ku katsa swipimelo ni tidyondzo leswiVulawuri byi vonaka swi nga ri ehansi ka xikongomelo-nkulu xa wona wu ta endla xikombelo xo tsala eka Vulawuri wu karhi wu kombisa vuswikoti bya wona ku fikelela swilaveko swa mpasiso wolowo ku ya hi xinawana xa 3(1)(2).
(2) Loko xikombelo lexi xo pasa, nhlangano wu ta nyikiwa setifikheti xikan’we-kan’we.
Ku dlaya mpasiso
- Mpasiso wa nhlangano wa ETQA wu nga dlayiwa loko hi ku vona ka Vulawuri wu nga koti ku tirha mintirho ya wona hi ku hetiseka.
Vuxirho bya nhlangano wa ETQA
- Swirho swa nhlangano wa ETQA swi ta va swirho swa nhlangano wa ETQA lowu pasisiweke tani hi nhlangano wa ETQA lowu fikeleleke swilaveko leswi nga xinawana xa 3(2).
Ku tshika ntirho hi swirho swa nhlangano wa ETQA
- Mutshami wa xitulu kumbe xirho xin’wana ni xin’wana xa ETQA u ta tshika ntirho loko-
- rifuwo ra yena ri xavisiwa hikwalaho ka ku va a tsandzeka ku hakela kumbe loko se a tsandzeka ku hakela swikweleti swa yena;
- o tshuka a khomiwile hikwalaho ka mavabyi ya nhloko ku ya hi nawu wihi kumbe wihi;
- o tsandzeka ku va kona eka tinhlengeletano tinharhu hi ku landzelelana ta nhlangano wa ETQA a nga kumanga mpfumelelo hi nhlangano wa ETQA;
- o tsalela nhlangano wa ETQA papila ra xitiviso xa leswaku u lava ku tshika ntirho;
- o hi nkarhi wa ku va a thoriwile ehofisini o tshuka a gweviwa laha a nga pfumeleriwiki ni ku hakela ndziho kambe a pfaleriwa kunene
- loko hi ku ya hi nhlangano wa ETQA a nga koti ku tirha ntirho wa yena hi ku hetiseka.
Mintirho ya minhlangano ya ETQA
- (1) nhlangano wa ETQA wu ta-
- pasisa minhlangano ya vanyiki va dyondzo ni ndzetelo ka swipimelo mi tidyondzo leswi tsarisiweke eka NQF;
- yisa emahlweni nkoka eka minhlangano ya vanyiki;
- vonisisa vunyiki bya vanyiki va dyondzo ni ndzetelo;
- kamba nkoka wa mapimelo ni nkondletelo wa vuhlerieka vanyiki va dyondzo ni ndzetelo;
- tsarisa minhlangano ya vanyiki eka swipimelo ni tidyondzo swo karhi ku ya hi swilaveko swo endla ntirho lowu;
- teka vutihlamuleri byo nyika tisetifikheti eka vadyondzi;
- tirhisana ni minhlangano leyi thoriweke ku tirha ntirho wa vuhleri eka tiETQA hinkwato
- bumabumela swipimelo swintshwa kumbe tidyondzo eka tiNSB, kumbe ku bumabumela ku cinca ka swipimelo ni tidyondzo leswi nga kona eka tiNSB;
- hlayisa switiviwa leswi amukelekaka eka Vulawuri;
- nyika swiviko eka Vulawuri hilaha swi lavekaka hakona;
- tirha yin’wana mintirho leyi wu nga ta komberiwa ku yi tirha hi Vulawuri;
(2) Eku endleni ka mintirho ya wona, nhlangano wa ETQA wu-
- ta landzelela swinawana swa 2 ku fika ka 12 swa swinawana swa NSB(R452 wa Nyenyankulu 1998, Gazete ya Mfumo No. 18787);
- nga nyika mintirho yin’wana ya wona leyi nga eka xinawana-ntsongo xa (1) eka munyiki kumbe nhlangano wo karhi hi ku pfumeleriwa hi Vulawuri, kambe wu nge koti ku nyika vutihlamuleri bya wona eka Vulawuri;
- loko wu vumbiwile hi wun’wana Nawu wa palamende ku fuma sisiteme yin’we ya vanyiki va tidyondzo to hambana, wu ta nyika ntirho wo tsarisa vapimi, lowu kombisiweke eka xinawana-ntsongo xa (1)(e) eka vanyiki loko sisiteme ya wona ya vulawuri bya nkoka yi katsa ku kambisisa ntirho lowu nakona SAQA yi tivisiwile.
KAVANYISA KA 3
MILAWU YA MAFAMBISELO NI MANYIKELO YA TIMALI EKA MIGINGIRIKO YA MINHLANGANO YA ETQA
Manyikelo ya timali eka migingiriko ya minhlangano ya ETQA
- (1) Nhlangano wa ETQA lowu lavaka ku fikelela ntwanano ni Vulawuri mayelana ni mintsengo leyi faneleke ku chajiwa kumbe ku bakanyeriwa etlhelo ehansi ka matimba lama nyikiweke nhlangano wa ETQA hi Vulawuri, wu ta humesa nkunguhato wa migingiriko lowu kombisaka swikongomelo leswi faneleke ku fikeleriwa hi malembe manharhu, lowu nga ta katsa ni bajete ya timali.
(2) Nkunguhato wa migingiriko lowu kombisiweke eka xinawana-ntsongo xa (1) wu ta kombisa mintsengo leyi kunguhatiweke ku chajiwa kumbe leyi faneleke ku bakanyeriwa etlhelo ni ndlela leyi nkunguhato wolowo wu nga ta khumbha hakona mafikelelo ya swikongomelo swa NQF ngopfu-ngopfu nkondletelo wa mfikelelo eka, ni nhluvuko endzeni ka dyondzo, ndzetelo ni tindlela ta mintirho.
Milawu ya mafambiselo
- Nhlangano wun’wana ni wun’wana wa ETQA eku tirheni ka wona tani hi ETQA wu ta fumiwa hi milawu ya wona ya mafambiselo lama nga ta landzelela swiletelo leswi nga endzeni ka Anekijara ya swinawana leswi.
KAVANYISA KA 4
VANYIKI VA DYONDZO NI NDZETELO
Mapasiselo ya vanyiki va dyondzo ni ndzetelo
- Nhlangano wa ETQA wu nga pasisa nhlangano lowu fikelelaka swilaveko swa xinawana xa 13 ku va munyiki wa dyondzo ni ndzetelo hi ku endla xikombelo, ntsena loko nhlangano lowu lavaka ku pasisiwa wu-
- tsarisiwile tani hi munyiki hi ku ya hi nawu lowu faneleke nkarhi wolowo wu endleke xikombelo ha wona;
- ri ni sisiteme ya vulawuri bya nkoka leyi katsaka-
- tipholisi ta vulawuri bya nkoka leti hlamuselaka kahle leswi munyiki a lavaka ku swi fikelela;
- maendlelo ya vulawuri bya nkoka lama pfumelelaka munyiki ku tirhisa tipholisi ta vulawuri bya nkoka leti ti hlamuseriweke; kumbe
- kambisisa maendlelo lama tiyisisaka leswaku tipholisi to tiyisisa nkoka ni mafambiselo lama hlamuseriweke ma tirhisiwa;
- wu kota ku hluvukisa, nyika no pama nkoka wa tiphurogireme ta dyondzo leti kombisiweke eka swipimelo ni tidyondzo swo karhi leswi tsarisiweke;
- wu na-
- swipfuno swa timali, vulawuri ni miako leswi faneleke;
- tipholisi ni maendlelo yo hlawula vatirhi, ntlakuso ni nhluvukiso;
- tipholisi ni maendlelo ya maamukelelo ya vadyondzi, swiletelo ni tisisiteme ta nseketelo;
- tipholisi ni maendlelo yo lawula ku dyondza hi ku endla ehandle kumbe ya le ntirhweni;
- tipholisi ni maendlelo ya vulawuri bya mapimelo;
- tindlela to vika swiviko; ni
- vuswikoti byo fikelela mbuyelo lowu vekiweke, hi ku tirhisa swipfuno leswi nga kona ni maendlelo lama voniwaka ya fanerile hi nhlangano wa ETQA ku hluvukisa, nyika ni ku pima nkoka wa tiphurogireme ta dyondzo leti kombisiweke eka swipimelo ni tidyondzo leswi tsarisiweke leswi nga eka ndzimana ya (c); ni
- a wu se pasisiwa hi kumbe ku endla xikombelo xo pasisiwa eka wun’wana nhlangano wa ETQAlowu kombisiweke eka xinawana xa 2.
Setifikheti xo pasisiwa tani hi munyiki wa dyondzo ni ndzetelo
- (1) Munyiki wun’wana ni wun’wana la tsarisiweke u ta nyikiwa setifikheti yo pasisiwa tani hi munyiki hi nhlangano wa ETQA, leyi nga ta sayiniwa hi Vulawuri yi tlhela yi kombisa-
- leswaku i xirho xa munyiki xa nhlangano wa ETQA; ni
- swipimelo ni tidyondzo leswi wu pasiseriweke swona.
(2) Munyiki wun’wana ni wun’wana la pasisiweke eka n’hweti yo sungula elembeni ra vuntlhanu a tsarisiwile ni le ka malembe mantlhanu man’wana ni man’wana lama landzelaka, u ta yisa xiviko eka nhlangano wa ETQA lowu faneleke a karhi a kombisa swivangelo swa ku va mpasiso wu fanele ku pfuxetiwa, ni ku kombisa mbuyelo lowu fikeleriweke eka malembe ya mune lama hundzeke.
Engetelo wa mpasiso wa vanyiki va dyondzo ni ndzetelo
- (1) Munyiki la lavaka ku andzisa mpasiso wa yena ku katsa swipimelo kumbe tidyondzo leswi nga voniwiki swi wela eka xikongomelo-nkulu xa yena hi nhlangano wa ETQA u ta fanela ku endla xikombelo xo tano eka nhlangano wa ETQA leyi a pasisiweke hi yona a karhi a kombeta vuswikoti lebyi a nga na byona byo fikelela swilaveko swa engetelo wolowo.
(2) Nhlangano wa ETQA lowu pasiseke munyiki wo karhi wu ta lulamisa engetelo wolowo hi ku pfumelelana ni Vulawuri ntsena loko-
- swilaveko leswi kombisiweke eka xinawana xa 13(1) xi fikeleriwile;
- vapimi lava tsarisiweke ni nhlangano wa ETQA leyi yi va pasiseke yi ta pima nkoka wa swipimelo ni tidyondzo leswi engetelo wu kombeleriwaka swona; kumbe
- vapimi lava tsarisiweke ni nhlangano wa ETQA ya xikongomelo-nkulu xa swipimelo ni tidyondzo leswi engetelo wu kombeleriwaka swona wu ta endla mpimo wa nkoka.
(3) Vulawuri hi ku burisana ni nhlangano wa ETQA wa xikongomelo-nkulu lexi kombisiweke eka xinawana-ntsongo xa (2) byi ta vonisisa leswaku swilaveko swa mpasiso leswi kombisiweke eka xinawana xa 13 xa swipimelo ni tidyondzo leswi kombisiweke swa fikeleriwa.
(4) Nhlangano wa ETQA lowu munyiki la endlaka xikombelo xa engetelo wa mpasiso a pasisiwaka hi wona wu ta tshama wa ha ri nhlangano wa ETQA wa xikongomelo-nkulu wa munyiki endzhaku ka ku engeteleriwa mpasiso.
(5) Endzhaku ka ku engeteleriwa ka mpasiso, setifikheti ya mpasiso yi ta sayiniwa tani hilaha swi kombisiweke hakona eka xinawana xa 14(1)(b).
Mpasiso wa nkarhinyana wa vanyiki va dyondzo ni ndzetelo
- (1) Loko nhlangano wa ETQA lowu xikombelo xa engetelo xi endliweke eka wona wu vona leswaku munyiki a nga fikeleli swilaveko hinkwaswo swa mpasiso, nhlangano wolowo wa ETQA wu nga nyika munyiki mpasiso wa nkarhinyana, kambe lowu nga tluriki malembe mambirhi laha munyiki a nga ta nghenela phurogireme yo hluvukisa leyi nga ta pfumeleriwa hi nhlangano wa ETQA lowu nga nyikiwa ntirho wo pfuna munyiki ku fikelela swilaveko leswi faneleke swa mpasiso: ntsena loko hi ku ya hi nhlangano wa ETQA mintsakelo ya mudyondzi yi ta va yi sirhelelekile hi nkarhi lowu wa phurogireme ya nhluvukiso.
(2) Munyiki un’wana ni un’wana la nyikiwaka mpasiso wa nkarhinyana u ta nyikiwa setifikheti yoleyo hi nhlangano wa ETQA lowu faneleke leyi nga ta va yi sayiniwile hi Vulawuri yi tlhela yi kombisa-
- leswaku I xirho xa vunyiki lexi pasisiweke hi nhlangano wa ETQA lowu faneleke;
- swipimelo ni tidyondzo leswi mpasiso wa nkarhinyana wu nyikeriweke swona;
- masiku lama mpasiso wa nkarhinyana wu nga ta sungula hi wona ni ku hela hi wona.
Ku dlaya mpasiso wa vanyiki va dyondzo ni ndzetelo
- (1) Mpasiso wa munyiki wu nga dlayiwa loko hi ku vona ka nhlangano wa ETQA lowu nga n’wu pasisa a tsandzeka ku endla mintirho ya yena hi ku hetiseka.
(2) Munyiki a nga kombela leswaku mpasiso wa yena wa swipimelo ni tidyondzo swo karhi swi dlayiwa.
KAVANYISA KA 5
MINHLANGANO YO HLELA
Ku thoriwa ka minhlangano yo hlela
- Loko Vulawuri byi vona swi fanerile byi ta thola nhlangano wo hlela: ntsena loko nhlangano lowu wu-
- fikelela swilaveko swa SGB leyi faneke leyi bumabumeriweke eka NSB ku ya hi xinawana xa 24(1) xa Swinawana swa NSB,1998 (R452 xa 28 Nyenyankulu 1998, Gazete ya Mfumo No. 18787), leyi pfumeleriweke hi Vulawuri;
- nga ta tirha mintirho yo hlela hi ndlela leyi nga ta tiyisisa leswaku mapimelo ya mbuyelo lowu hlamuseriweke eka swipimelo kumbe tidyondzo I ma ntiyiso no tshembheka; ni
- nga ni vuyimeri bya vakhumbheki va rixaka eka levhele yo boha swiboho, lebyi byi tiyisisaka ntsakelo wa lava kumaka ku pfuneka hi migingiriko ya nhlangano wo hlela.
Mapapila yo thoriwa tani hi minhlangano yo hlela
- (1) Vulawuri byi nga thola nhlangano kumbe minhlangano yo hlela ku ringana nkarhi wo karhi kumbe wa swipimelo kumbe tidyondzo leswi byi vonaka wu ri wa nkoka ku endla ntirho wo hlela.
(2) Vulawuri byi ta nyika papila ro thoriwa eka nhlngano wo hlela leri nga ta kombisa siku ro thoriwa ni ra ku hela ko thoriwa xikan’we ni swipimelo kumbe tidyondzo leswi wu faneleke ku hlela swona.
Mintirho ya minhlangano yo hlela
- Minhlangano yo hlela yi ta-
- kumisisa loko kuruku swiboho swa mapimelo swa swipimelo kumbe tidyondzo swo karhi leswi endliweke hi wun’wana wa minhlangano ya ETQA I ya ntiyiso naswona ya amukeleka ku ya hi mbuyelo lowu kombisiweke eka swipimelo kumbe tidyondzo ta kona,
- nyika swibumabumelo eka Vulawuri mayelana ni-
- nhluvuko lowu lavekeka eka matirhele ya nhlangano wa ETQA;
- mapasiselo ya nhlangano wa ETQA;
- ku cinca ka swipimelo kumbe tidyondzoleswi nga ta langutisiwa hi tiNSB; ni
- tin’wana timhaka leti nga ta tisiwa hi Vulawuri ku ya hi nkarhi.
Ku hela ka nkarhi wo thoriwa wa minhlangano yo hlela
- (1) Nkarhi wo thoriwa wa nhlangano wo hlela wu ta hela ku ya hilaha swi kombisiweke hakona eka papila ro thoriwa , handle ka loko swi lo kombisiwa hi ndlela yin’wana hi Vulawuri hi ndlela yo tsala kunene.
(2) Nkarhi wo thoriwa wa nhlangano wo hlela wu nga herisiwa loko hi ku vona ka SGB kumbe NSB hi ku pfumelelana ni Vulawuri wu tsandzeka ku tirha mintirho ya wona hi ku hetiseka.
KAVANYISA KA 6
MINHLANGANO YA VATITHI NI MINHLANGANO YA KAMBELA
Nkatso wa minhlangano ya vatirhi ni minhlangano yo akambela eka ku veka swipimelo, ku tiyisisa nkoka ni vuhleri
- Minhlangano ya vatirhi ni minhlangano yo kambela yi nga endla swikombelo swa-
- vuxirho bya SGB tani hilaha swi nga xiswona eka xinawana xa 20 kumbe xa 22(1) xa swinawana swa NSB swa 1998 (R.452 swa 28 Nyenyankulu 1998, Gazete ya Mfumo No. 18787);
- mpasiso tani hi nhlangano wa ETQA tani hilaha swi nga xiswona eka xinawana xa 2; ni
- ku thoriwa tani hi nhlangano wo hlela tani hilaha swi kombisiweke xiswona eka xinawana xa 18.
KAVANYISA KA 7
SWIN’WANA NI SWIN’WANA
Maendlelo ya aphili
- (1) Nhlangano lowu lavaka ku endla aphili eka xiboho xa nhlangano lowu kombisiweke eka swinawana swa 2 na 12 wu ta endla xikombelo eka Vulawuri lexi nga ta va xi ri na swivangelo swa aphili ku nga si hela tin’wheti tinharhu xiboho xexo xi tekiwile.
(2) Loko Vulawuri byo amukela aphili ya xiboho xo karhi xa nhlangano lowu kombisiweke eka swinawana swa 2 na 12, nhlangano wolowo wu ta-
- cinca xiboho ku ya hi leswi xi faneleke ku cincisiwa xiswona;
- tsala macincelo wolawo eka matsalwa hinkwawo lama faneleke laha xiboho xo sungula a xi tsariwile kona;
- tsala macincelo eka matsalwa hinkwawo lama faneleke; ni ku nyika matsalwa lama hleriweke.
Nhlokomhaka yo koma
- Swinawana leswi swi ta thiwa Swinawana swa minhlangano ya ETQA swa 1998.
ANEKIJARA
SWILETELO SWA MILAWU YA MAFAMBISELO YA MINHLANGANO YA ETQA
TINHLAMUSELO
- Eka swiletelo leswi handle ka loko vundzeni byi hlamusela swin’wana-
"mutshami wa xitulu" swi vula mutshami wa xitulu wa nhlangano wa ETQA;
"komiti" swi vula komiti yin’wana ni yin’wana ya nhlangano wa ETQA;
"komiti-nkulu" swi vula komiti leyi vumbiweke ku tirha mintirho yin’wana ya nhlangano wa ETQA;
"xirho" swi vula xirho xa nhlangano wa ETQA;
"xiboho" swi vula xiboho lexi tekiweke hi nhlangano wa ETQA;
"matsalani" swi vula xirho lexi nyikiweke ntirho lowu.
SWIRHO SWA NHLANGANO WA ETQA
- Nhlangano wa ETQA ku kota ku tirha ntirho wo tiyisisa nkoka wu ta vumbiwa hi mutshami wa xitulu, museketeri wa mutshami wa xitulu, matsalani ni swin’wana swirho leswi nga ta hlawuriwa hi Vulawuri, hi ku landzelela xilaveko xa leswaku mutshami wa xitulu u ta rhanga a hlawuriwa hi swirho swa nhlangano wa ETQA a ri karhi a huma exikarhi ka swona hi swoxe kumbe eka swiyenge swin’wana.
VAN’WAHOFISI
- Mutshami wa xitulu wa nhlangano wa ETQA u ta tirha ntirho lowu etinhlengeletanini ta nhlangano wa ETQA. Loko mutshami wa xitulu a nga ri kona, museketeri wa mutshami wa xitulu u ta tirha ntirho lowu. Loko hinkwavo va nga ri kona swirho swi nga hlawula mukhomeri wa mutshami wa xitulu exikarhi ka swona ku khomela eka nhlengeletano yoleyo.
TINHLENGELETANO TA MINHLANGANO YA ETQA
- Tinhlengeletano ta minhlangano ya ETQA ti ta khomiwa ku ya hi swiboho leswi endliwaka ku ya hi minkarhi.
- Tinhlengeletano to hlawuleka ti ta khomiwa loko mutshami wa xitulu a vona swi fanerile, kumbe ku ya hi xikombelo xa swirho leswi nhlayo ya swona yi nga riki ehansi ka xin’we xa nharhu xa swirho hinkwaswo laha nhlengeletano yi nga ta khomiwa ku ya hi ndhawu ni nkarhi leswi nga ta vekiwa hi matsalani xikan’we-kan’we endzhaku ka ku amukela xikombelo xexo.
- Mutshami wa xitulu hi ku burisana na komiti-nkulu a nga tshinetela nhlengeletano emahlweni loko leswi nga eka ajenda swi nga ringanelanga ku va ku nga khomiwa nhlengeletano yoleyo, ntsena loko swirho swi ta tivisiwa hi mhaka leyi ku nga si hela vhiki nhlengeletano yi nga si khomiwa, nakambe nhlengeletano yi nga ka yi nga yisiwi emahlweni hikwalaho ka switshuketa leswi nga henhla ka matimba ya komiti handle ka loko ximbirhi xa nharhu xa swirho swi pfumela leswaku wu hundziseriwa emahlweni.
- Munhu un’wana ni un’wana la lavekeka ku va kona enhlengeletanini ya nhlangano wa ETQA a nga rhambiwa ku wu nghenela.
- Matsalwa hinkwawo lama nyikiwaka swirho swa nhlengeletana ya ta hangalasiwa ku ya hi mfungho wa xiyimo xa wona mayelana ni vundzeni bya wona hi ku twisisa leswaku matsalwa yalawo ya ta tirhisiwa ku ya hi mfungho wa wona hi swirho.
SWITIVISO SWA TINHLENGELETANO
- Xitiviso xa nhlengeletano xikan’we ni ajenda ya nhlengeletano yoleyo swi ta rhumeriwa eka swirho hinkwaswo xikan’we ni lava fanelaka ku va kona hi matsalani hi ku tirhisa tiadirese let tsarisiweke eka matsalani ku nga si hela 14 wa masiku siku ra nhlengeletano ri nga si fika: Loko ku ri nhlengeletano yo hlawuleka, mutshami wa xitulu u ta veka nhlayo ya masiku lama xitiviso xi faneleke xi rhumeriwa hi wona ku nga si fika siku ra nhlengeletano , kambe masiku lama a ma fanelanga ku va ehansi ka manharhu.
- Ku ka xitiviso xi nga fikanga eka un’wana wa swirho loko xi rhumeriwile eka adirese leyi tsarisiweke ni matsalani swi nge siveli ku ya emahlweni ka nhlengeletano.
RHIJISITARA RA LAVA A VA RI KONA
- Xirho xin’wana ni xin’wana lexi a xi ri kona enhlengeletanini xi ta sayina rhijisitara ra lava a va ri kona.
KHORAMU
- Hafu ya swirho handle ka mutshami wa xitulu swi ta vumba khoramu ya tinhlengeletano ta ntolovelo ta nhlangano wa ETQA. Eka tinhlengeletano leto hlawuleka xin’we xa nharhu xa swirho handle ka mutshami wa xitulu swi ta vumba khoramu.
- Loko nhlayo ya swirho leswi nga kona enhlengeletanini swi nga vumbi khoramu, nhlengeletano yi ta ya emahlweni kambe swiboho leswi nga ta tekiwa swi ta va mpfapfarhuto ntsena leswi nga ta tlhela swi yisiwa eka swirho hinkwaswo ku swi kambisisa.
SWIHAXA-MAHUNGU
- Laha swi faneleke ku haxa mahungu lama fambelanaka ni migingiriko ya nhlangano wa ETQA mutshami wa xitulu u ta swi endla hi ku burisana ni mutshami wa xitulu wa Vulawuri.
TIMINETSE
- Timinetse ta nhlengeletano yin’wana ni yin’wana ti ta tsariwa ti yisiwa ku tiyisisiwa eka nhlengeletano leyi landzelaka.
- Timinetse ti nge kombisi hinkwaswo leswi buriweke hi ndlela leyi swi vekisiweke xiswona hi swivulavuri kambe ku to va nkomiso wa timhaka , swiboho ni mafambiselo ya nhlengeletano, naswona xirho xin’wana ni xin’wana xi nga kombela leswaku mavonele ya xona ya tsariwa eka timinetse.
MINJHEKANJHEKISANO YA MINHLANGANO YA ETQA NI MAVHOTELE
- Etinhlengeletanini hinkwato ta ntolovelo ta minhlangano ya ETQA milawu ya njhekanjhekisano yi ta landzeleriwa.
- Swiboho swi ta fikeleriwa hi ntwanano, kasi laha ntwanano wu nga fikeleriwiki ku ta tirhisiwa ku vhota. Loko ku fanele ku vhotiwa, swi ta kombisiwa hi ku yimisa mavoko handle ka loko swirho swin’wana swo kombela leswaku ku tirhisiwa baloti.
- Mutshami wa xitulu la nga ku tirheni ntirho wolowo u ta vhota ntsena loko tivhoti ti lo ringana.
- Mukhomela mutshami wa xitulu yena u ta pfumeleriwa ku vhota.
- Swa pfumeleriwa ku va xirho xi kombela ku ka xi nga ngheneli mbhurisano wa mhaka yo karhi enhlengeletanini loko ntsena xirho xexo xi ta ka xi nga vhoti loko ku vhotiwa mayelana ni mhaka ya kona.
- Swiboho leswi tekiwaka hi nhlayo ya le henhla ya swirho swi ta tekiwa swi ri swiboho swa nhlangano wa ETQA kasi mavonelo ya nhlayo leyintsongo ya swirho wona ya ngo tsariwa kunene loko swirho swa kona swo tshuka swi komberile leswaku ma tsariwa.
- Loko ko tshuka ku vile ni mhaka ya xitshuketa leyi humelelaka exikarhi ka masiku ya tinhlengeletano ta ntolovelo ta nhlangano wa ETQA, mutshami wa xitulu a nga lerisa matsalani ku rhumela hi poso mhaka leyi eka swirho hinkwaswo hi ku tirhisa tiadirese leti tsarisiweke eka matsalani leswaku swirho swi ta vhota hi poso. Xitiviso lexi xi ta kombisa ni nkarhi lowu vhoti yi faneleke ku rhumeriwa hi wona lowu nga ta ka wu nga ri ehansi ka khume ra masiku ku sukela loko xitiviso xi rhumeriwile. Xiboho lexi nga ta tekiwa hi nhlayo ya le henhla ya swirho mayelana ni mhaka leyi ku ta va xona xiboho xa nhlangano wa ETQA naswona mbuyelo wa kona wu ta tivisiwa eka nhlengeletano leyi landzelaka
MAVUMBELO YA KOMITI-NKULU
- Komiti-nkulu yi ta vumbiwa hi swirho naswona yi ta hlawuriwa hi swona. Yi ta vumbiwa hi mutshami wa xitulu xikan’we ni swin’wana swirho leswi nga ta hlawuriwa hi nhlangano wa ETQA: ntsena loko-
- komiti-nkulu leyi yi ta tirha mintirho ya nhlangano exikarhi ka tinhlengeletano ta ntolovelo ta nhlangano wa ETQA ;
- mutshami wa xitulu kumbe museketeri wa mutshami wa xitulu u ta tirha ntirho lowu etinhlengeletanini hinkwato ta Komiti-Nkulu;
- mutshami wa xitulu u ta nyika xiviko xa migingiriko hinkwayo ya komiti eka nhlengeletano ya ntolovelo ya nhlangano wa ETQA;
- khoramu ya Komiti-Nkulu yi ta vumbiwa hi mutshami wa xitulu ni hafu ya swirho swa komiti.
NTIRHO WA MATSALANI
- Ntirho wa vumatsalani wa migingiriko hinkwayo ya nhlangano wa ETQA wu ta tirhiwa ku ya hi ndzeriso wa mutshami wa xitulu wa nhlangano wa ETQA hi matsalani.
- Ntirho wa matsalani I ku pfuna nhlangano wa ETQA hi ku-
- tirha swa vumatsalani;
- tsundzuxa mayelana ni mintirho ya vulawuri;
- tirha ntirho wa vulawuri hi ku hetiseka;
- pfuna ku kondletela tiphurojeke; ni
- tirha yin’wana mintirho leyi nga nyikiwaka hi nhlangano wa ETQA ku ya hi nkarhi.
MACINCELO YA MILAWU
- Milawu leyi yi nga cinciwa eka nhlengeletano yin’wana ni yin’wana ya nhlangano wa ETQA hi ku pfumelelana ni Vulawuri hi nhlayo ya le henhla ya swirho leswi nga kona, ntsena loko ku cinca loku ku ri kona eka ajenda naswona ku cinca loku ku rhumeriwile ni ajenda eka swirho naswona nhlayo ya swirho leswi nga kona enhlengeletanini swi tlula hafu.
NKAMBISISO WA SWIBOHO SWA MINHLANGANO YA ETQA
- Xiboho xin’wana ni xin’wana lexi tekiwaka eka nhlangano wa ETQA xi ta nyikiwa nomboro leyi fanaka yi ri yoxe. Xirho lexi lavaka leswaku xiboho xexo xi kambisisiwa xi fanele ku tsala xikombelo xexo lexi katsaka ni swivangelo swo va xiboho lexi xi fanele xi cinciwa ku nga si hela 14 wa masiku ku nga si va ni nhlengeletano ya ntolovelo ya nhlangano wa ETQA. Loko ku cinca loku ko amukeleka, ku cinca loku ku ta tsariwa eka timinetse ta nhlengeletano ni le ka matsalwa hinkwawo lama faneleke.
Print friendly version


text:
Xana Nkarhi Wa Hina Wa Ku Fa Wu Kunguhatiwile?
Nhlamulo ya Bibele
Doo, nkarhi wa hina wa ku fa a wu kunguhatiwanga. Ematshan’weni yo seketela dyondzo ya ku kunguhateriwa, Bibele yi vula leswaku rifu ri tala ku vangiwa hi “xiendlakalo lexi nga languteriwangiki.”
Xana Bibele ya vula leswaku ku ni “nkarhi wa ku fa”?
Ina, Eklesiasta 3:2 yi vula leswaku ku ni “nkarhi wa ku velekiwa ni nkarhi wa ku fa; nkarhi wa ku byala ni nkarhi wa ku simula leswi a swi byariwile.” Hambiswiritano, mongo wa ndzimana leyi wu kombisa leswaku Bibele yi vulavula hi swiendlakalo leswi tolovelekeke evuton’wini. (Eklesiasta 3:1-8) Xikwembu a xi hi vekelanga nkarhi wa ku fa tanihi laha xi nga ta ka xi nga sindzisi murimi ku byala hi nkarhi wo karhi. Ematshan’weni ya sweswo, yinhla hi leswaku hi fanele hi papalata ku khomeka ngopfu hi swilo swa misava lerova hi n’wi bakanyela etlhelo Muvumbi wa hina.
Hi nga hanya nkarhi wo leha
Ku nga khathariseki leswi vumundzuku byi hi khomeleke swona, hi nga swi kota ku hanya nkarhi wo leha loko hi endla swiboho swa vutlhari. Bibele yi ri: “Nawu wa lowo tlhariha i xihlovo xa vutomi, leswaku wu kendlusa munhu entlhan’wini wa rifu.” (Swivuriso 13:14) Hilaha ku fanaka, Muxe u byele Vaisrayele leswaku va nga ‘hanya nkarhi wo leha’ loko va yingisa swileriso swa Xikwembu. (Deteronoma 6:2) Ku hambana ni sweswo, hi vusopfa hi nga komisa vutomi bya hina hi ku endla swiboho leswi nga riki swinene kumbe swa vuphukuphuku.
Ku nga khathariseki ndlela leyi hi tlhariheke ha yona kumbe ndlela leyi hi nga ni vuxiyaxiya ha yona, a hi nge ri balekeli rifu. (Varhoma 5:12) Kambe xiyimo lexi xi ta cinca, hikuva Bibele yi tshembisa nkarhi lowu ‘rifu ri nga ta va ri nga ha ri kona’


text:
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ina
E-e
Hlaya kumbe u kopa timagazini ta sweswinyana ta Xihondzo xo Rindza ni Xalamuka! ni swin’wana leswi nga laha hansi.
TIMAGAZINI
SEPTEMBER 2014 XIHONDZO XO RINDZA
MINKANDZIYISO YIN'WANA
Xiyimiso Xa Nhlengeletano Ya 2014
U Nga Va Munghana Wa Xikwembu!
Ku cinca ko karhi loku endliweke eka minkandziyiso leyi kumekaka eka web site ku nga va ku nga si endliwa eka minkandziyiso leyi kandziyisiweke.
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
|


text:
MAY 2, 2014 | CHILE
Ndzilo Lowukulu Lowu Onheke eValparaíso, Le Chile
PUENTE ALTO, le Chile—Hi April 13, 2014, ndzilo lowukulu lowu sunguleke ekhwatini, lowu hungiweke hi moya lowu humaka hi le lwandle ra Pacific, wu onhe doroba leri nga ni matimu ra Valparaíso, le Chile. Ndzilo lowu wu dlaye vanhu va kwalomu ka 15 wu tlhela wu vavisa va 500. Makaya ya kwalomu ka 2 900 ma onhakile swinene naswona vanhu vo tlula 10 000 va rhurhisiwile.
Rhavi ra Timbhoni ta Yehovha le Chile, ri vike leswaku Mbhoni yin’wana leyi kuleke yi wela eka van’wana lava lahlekeriweke hi vutomi bya vona. Ku engetela kwalaho, Timbhoni ta kwalomu ka 89 ti sale ti nga ri na makaya. To tala ta tona ti kume ndhawu yo tshama emakaya ya vagandzeri-kulorhi. Rhavi ra Timbhoni ta Yehovha ri nambe ri hlela komiti ya mphalalo leyi nga eku pfuneni lava weriweke hi mhangu leyi. Mintlawa leyi hleriweke ya vatirhi va ku tirhandzela yi sungurile ku basisa ndhawu yoleyo. Loko swiyimo swo pfumela, yi ta sungula ku aka makaya ya kwalomu ka 28 ya Timbhoni-kulorhi lama onhakeke.
Jason D. Reed, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha le Chile, u te: “Hi twa ku vava ku vona vaakelani va hina lava khumbekeke eka ndzilo lowu. Hi ni gome hikwalaho ko feriwa hi mugandzeri-kulobye naswona lava feriweke hi vanghana kumbe swirho swa ndyangu hi hambeta hi va katsa eswikhongelweni. Hi ta hambeta hi pfuna lava weriweke hi mhangu leyi hi mpfuno wun’wana ni wun’wana lowu va wu lavaka leswaku va kota ku langutana ni xiyimo lexi.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Chile: Jason D. Reed, tel. +56 2 2428 2600


text:
Purasi Leri Wundlaka Vanhu Va Timiliyoni
Eka malembe ya 40 lama hundzeke, hi February 2, 1973, eWallkill le New York, U.S.A., ku sungule ku tirhisiwa michini leyintshwa leswaku ku kandziyisiwa timagazini ta Xihondzo xo Rindza ni Xalamuka!
Eka malembe ya khume ku nga si endliwa sweswo, Timbhoni ta Yehovha ti xave ndhawu kwalaho leswaku ti ta rima ti kuma swakudya swa lava tirhaka eyindlu-nkulu ya tona eBrooklyn, le New York. Kambe ndhawu yoleyo a yi ta tlhela yi tirhiseriwa ku humesa muxaka wun’wana wa swakudya, ku nga swakudya swa moya.—Matewu 24:45-47.
Philip Wilcox, loyi hi nkarhi wolowo a a ri mulanguteri wa ndhawu yo kandziyisela eka yona, u tsundzuka leswi mayelana ni siku leri michini yi sunguleke ku tirha ha rona eWallkill: “Swi hi tekele kwalomu ka n’hweti ku va hi hlanganisa michini leyi, leyi nga ni rivilo lerikulu. Loko hi yi hlanganisile, hi sungule ku yi ringeta ku vona loko yi tirha. Ku nga ri khale hi sungule ku kandziyisa magidi ma nga ri mangani ya timagazini. Hi tlhele hi ti rhumela endhawini yo kandziyisela eka yona eBrooklyn laha ti rhumeriweke emavandlheni lama endleke swikombelo. A hi tiyimisele ku londzovota timagazini hinkwato.”
Timbhoni ta Yehovha ti ake ndhawu leyintshwa yo kandziyisela eka yona leyi a yi ta pfuneta eka ntirho wa tona lowukulu wo kandziyisa lowu hi nkarhi wolowo a wu endleriwa le Brooklyn. Eku sunguleni ka va-1970, a ku ya ku va ni xilaveko xa minkandziyiso ya Bibele ku tlula leyi a yi kandziyisiwa hi siku, hikwalaho ndhawu yo kandziyisela eka yona ya le Brooklyn yi boheke ku tirha vusiku ni nhlikanhi leswaku yi kota ku fikelela swikombelo leswi endliwaka.
Loko muako wo sungula wo kandziyisela eka wona wu herile le Wallkill, ku nghenisiwe michini ya mune yo kandziyisa, ku tlhela ku va ni ndhawu yo paka minkandziyiso leyi rhumeriwaka swin’we ni Holo ya Mfumo. Hambiswiritano, loko ndhawu leyi yi nga si tirha hi ku helela, ku akiwe muako wun’wana lowukulu lowu khomaneke ni lowo sungula. Xilaveko xa minkandziyiso ya Bibele xi andzile lerova ku engeteriwe michini yin’wana ya tsevu yo kandziyisa eka muako wolowo lowu a wa ha akiwa.
Loko malembe ma ri karhi ma famba, thekinoloji ya michini yo kandziyisa yi antswisiwile naswona xilaveko xa minkandziyiso ya Bibele xi ve lexi andzaka. Leswaku hi kota ku fambisana ni ku cinca koloko, hi boheke ku xava michini yin’wana ni ku ndlandlamuxa ndhawu yo kandziyisela eka yona eWallkill hi ku phindha-phindha. Hi 1980, muchini wa khale lowu vuriwaka letterpress wu siviwe hi michini leyi nga ni rivilo lerikulu.
Hi 2004, ndhawu yo kandziyisela eka yona ya le Brooklyn yi pfariwile ivi tibuku ti sungula ku kandziyisiwa eWallkill. Hi 2010, ntirho wo kandziyisa timagazini wu tlhele wu rhurhiseriwa le n’walungu, ku nga erhavini ra Timbhoni ta Yehovha ra le Canada. Muchini lowuntshwa lowu nga kona kwalaho wu kota ku kandziyisa timagazini ta 200 000 hi awara.
Namuntlha ndhawu yo kandziyisela ya le Wallkill yi ni michini ya rivilo lerikulu naswona ku ni vavanuna ni vavasati lava tirhaka hi ku tirhandzela va 281. N’wexemu, ku kandziyisiwe tibuku ni Tibibele leti tlulaka 17 wa timiliyoni. Handle ka ndhawu yo kandziyisela ya Wallkill na Canada le Amerika N’walungu, Timbhoni ta Yehovha ti ni tindhawu tin’wana ta 13 to kandziyisela eka tona leti kumekaka eAfrika, Asia, Australia, Yuropa ni le Amerika Dzonga—leti pfunetaka ku enerisa xilaveko xa moya xa vanhu va timiliyoni.—Matewu 5:3.


text:
Website Ya jw.org Se Yi Ni Tindzimi To Tlula 300!
Loko u tlika emahlweni ka marito lama nge ririmi ra web site eka tlula leri, u ta vona nxaxamelo wa tindzimi to tlula 300
Nhlayo yoleyo yi famba njhani loko yi pimanisiwa ni ya ti-website tin’wana leti dumeke? Xiya mhaka leyi: Ku sukela hi July 2013, website ya Nhlangano wa Matiko a yi kumeka hi tindzimi ta tsevu. Website ya le nawini ya Nhlangano wa Matiko ya Yuropa leyi vuriwaka Europa yi kumeka hi tindzimi ta 24. Website ya Google yi kumeka hi tindzimi ta 71 kasi Wikipedia yi kumeka hi tindzimi ta 287.
Swi lava nkarhi wo tala ku hundzuluxela website hi tindzimi to tlula 300! Wo tala wa ntirho lowu wu endliwa hi Timbhoni ta Yehovha ta madzana emisaveni hinkwayo leti lavaka leswaku ku dzunisiwa Yehovha. Ti tirha hi mintlawa leyi hlelekeke eka ririmi rin’wana ni rin’wana, ti tirhisa vutshila bya tona ku hundzuluxela rungula ra Xinghezi.
Website ya jw.org yi ni matluka yo tala ya rungula lama hundzuluxeriwaka hi tindzimi leti tlulaka 300, kutani nhlayo ya matluka hinkwawo ya website leyi ma tlula 200,000!
Website ya jw.org a yo kumeka hi tindzimi to tala ntsena kambe ya rhandziwa swinene. Mhaka leyi yi kombisiwa hi tinhlayo leti hlanganisiweke hi khampani leyi kambisisaka matirhiselo ya Internet emisaveni hinkwayo leyi vuriwaka Alexa. Eka xiyenge xa “Vukhongeri ni Timhaka ta Xikwembu” yi ni nxaxamelo wa ti-website ta kwalomu ka 87 000, ku katsa ni ta vukhongeri lebyikulu emisaveni, vakandziyisi va timhaka ta vukhongeri ni minhlangano yin’wana yo fana na yona. Eka nxaxamelo wolowo, ku sukela hi July 2013, website ya jw.org yi yime endhawini ya vumbirhi! Website leyi nga endhawini yo sungula eka nxaxamelo wolowo i ya swa mabindzu leyi vanhu va ngheneka eka yona leswaku va kuma vuhundzuluxeri byo hambana-hambana bya Bibele.
Ku sukela hi October 2013, a ku nghena vanhu vo tlula 890 000 hi xiringaniso eka website ya jw.org hi siku. Hi ta hambeta hi endla leswaku rungula leri pfunaka leri humaka eBibele ri kumeka mahala eka vanhu kun’wana ni kun’wana laha va nga kona.


text:
“Mi Swikombiso Leswinene Hakunene!”
TIMBHONI TA YEHOVHA eSaponara, ku nga doroba rin’wana ra le Sicily, ti kume nyiko yo nkhensa hikwalaho ko endla ntirho wo phalala endzhaku ka loko ndhambi yi hlasele ndhawu yoleyo.
Hi November 22, 2011, ndhambi leyikulu yi hlasele madoroba ni miganga yin’wana exifundzheni xa Messina. Evusikwini byebyo eSaponara, ku khuluka ka misava ku dlaye vanhu vanharhu
Endzhaku ka masiku ma nga ri mangani endzhaku ka mhangu leyi, Timbhoni ta Yehovha ti hleve mintlawa ya vatirhi va ku tirhandzela ni ku yi nyika switirhisiwa leswaku va susa ndzhope ni thyaka etindhawini leti hlaseriweke ngopfu.
Mintlawa yoleyo yi tirhe swin’we ni valawuri naswona yi pfune laha mpfuno a wu laveka kona swinene. Yi hambete yi tirha hambiloko xiyimo xo sungula xa xihatla xi herile. Timbhoni leti sukelaka eka 50 ku ya eka 80 ti hoxe xandla, ku katsa ni tin’wana leti humaka endhawini leyi nga ekule hi 97 wa tikhilomitara.
Vaaki vo hlayanyana va ndhawu leyi hlaseriweke hi mhangu va nkhense Timbhoni. Meyara u twiwe a phindha-phindha marito lama nge, “
Mi swikombiso leswinene hakunene!”
Endzhaku ka tin’hweti ta ntlhanu, Khanselara Fabio Vinci, u nyike vandlha ra kwalaho ra Timbhoni ta Yehovha nyiko yo nkhensa tanihi muyimeri wa masipala.


text:
Chidhyondo 9
Ndyango Wawena Ungatsaka Njani?
1. Hiyini kutekana kunganaweni kuhi kahle kemutsako wendyango?
Mahungo manene ahumako ka Yehovha, Shikwembu shitsakako, shilava eku mindyango yitsaka. (1 Timotiya 1:11) Hishona musanguli we kutekana. Kutekana kungele naweni kukahle hikusa kutisa mutsako kevana nevatsvali. VaKreste vafanele vahlonipha minawo yetiko yotekana svinga naweni.
Shikwembu shivona njani kutekana? Shilava eku kutekana kuva kungaheliko kewanuna newasati. Yehovha ulava wanuna newasati vatshembeka hikwavo. (Vaheveru 13:4) Yehovha wazonda kuyalana. (Malakiya 2:16) Kambe wapfumela eku muKreste ayala nekuteka nakambe loko mun’wani ahiyendlile vuosvi.
2. Sati nanuna vafanele vakhomana njani?
Yehovha uwumbile vevanuna nevevasati eku vapfunana mitirho kutekaneni kavona. (Genesa 2:18) Wanuna tani himurhangeli ufanele ahlayisa ndyango wayena nokudhyondisa hehleni ke Shikwembu. Ufanele atinyikela kekurhandza sati wayena. Sati nanuna vafanele varhandzana nekuhloniphana. Enge hilesvi sati nanuna vanga vanhu vayendlako svihosho, vafanele vadhyonda kurhivalelana eku kuva nemutsako.
3. Shana ufanele uhuma kevukati bhyinga tsakisiko?
Loko kuhumelela tihlupho ndyangweni n’wina muhivambiri mufanele mukhomana hilirhandzo muvona eku mungayendlisa njani. (1 Vakorinto 13:4, 5) Bibele aliseketeli kuhambana kesati nanuna enge hindlela yekuheta tihlupho tikumekako vukatini.
4. Vana, Shikwembu shilava eku muva nelihanyo linganjani?
Yehovha ulava eku mutsaka. Umunyika tindlela eku mungahanya njani muhi vatsongwani. Ulava eku mudhyonda kusuka kevutlharhi nelitivo levatsvali van’wina. (Vakolosa 3:20) Yehovha nakambe ulava eku muvona kutsakisa kekuyendla svilavako Muwumbi wan’wina ne N’wana wayena.
5. Vatsvali, vana van’wina vangatsaka njani?
Mufanele mutirha hitamu eku vana muvanyika svokudhya, kekutshama nesvimbalo. (1 Timotiya 5:8) Kambe eku vana van’wina vatsaka mufanele muvadhyondisa kutiva Shikwembu nekudhyonda kashona. (Vaefesa 6:4) Kukombeta kan’wina kurhandza Shikwembu kakota kudhyondisa vana van’wina kushirhandza svisukako mbilwini. Loko muvadhyondisa kusuka ke Bibele svakota kupfuna eku vana van’wina vahlawula ndlela yekahle.
Vana vakuma tamu loko muvakuchetela nekuva themendela loko vayendla svekahle. Valava kambe nekutshinyiwa shikun’we nekutlerhisiwa. Kuvadhyondisa loku kutavapfuna eku vangayendli svilo svingatovasolisa. (Swivuriso 22:15) Kambe, kutshinya akufaneli kuva netihanyi kumbe kani.
Timbhoni ta Yehovha tihumesa tibhuku totala tiyendleliwako kupfuna vatsvali nevana. Tibhuku leti tifambelana ne Bibele.