text:
Parsley
Vito ra xi science: Umbelliferae
Vito ra ntolovelo: Parsley
Ximilani xa Parsley xitumbuluke e dzongeni wa Europe nale North Africa. Namuntlha yi byariwa emisaveni hinkwayo leswaku kuta tshoveriwa matluka lawa ya tsakamaka na lawa yanga oma. Kuna tinxaka timbirhi letikulu ta parsley, matluka lawa yanga songana ya parsley (Crispum) lexi xinga ximilani lexinga tiyela nyana, xikan’we na lexi xi xawulaka swinene xa matluka yo phambarhala xa Italian parsley (Neapolitanum).
Nhlamuselo ya Ximilani
Ximilani xa parsley hi lexi byariwaka lembe rin’wana na rin’wana lexi humesaka matluka ya nuhelo, yo xawula no nantsweka eka lembe rosungula, loko yipfumeleriwa ku mila eka lembe leri landzelaka hilaha kungata huma mbewu. Ximilani lexi xina timintsu totiyela leti nantswekaka loko titshoveriwa eka lembe ra vumbirhi endzhaku kaloko ku tshoveriwe mbewu. Ximilani xa parsley ximila xitlhuma naku leha kuringana kwalomu ka 40 cm naswona xihumelerisa swirhabyani swohlaya swolala leswi humesaka matluka yotala.
Matluka ya rihlaza rovonikela lawa ya fanaka na scallop yo phambarhala ya Italian parsley ya vevuka naku lala naswona yatsakeriwa ngopfu hi vasweki votala. Matluka lawa yosongana ya parsley yatsindziyerile nyana kambe nawona ya nandziha kufana naswona yanga tirhisiwa kutisa nantswo eka swakudya xikan’we naku khavisa tani hileswi yatshamaka yakarhi ya tsakama kuringana nkarhi woleha.
Vahumelerisi votala va byala parsley tani hi ximilani xa lembe na lembe.
Switirhisiwa
Parsley yi byaleriwa matluka yayona lawa yangana nuhelo wa aroma, lawa yatirhisiwaka yarikarhi ya tsakama kumbe ku omisiwa eka kusweka tani hikuva yi tisa nantswo kumbe ya dyiwa yatetano tani hiti salads.
Parsley yina ndhuma yakuva yiri henhla hi vitamin C.
Swilaveko swa Misava na Ndzulamiso
Parsley yi hanya kahle eka misava leyi tswongaka kahle mati ya sandy loam kuya eka misava ya loam leyingatala swakudya. Yi mila kahle swinene eka misava leyingana pH ya 6 kuya eka 7.
Loko ku lulamisiwa misava eka ndzhawu yo byalela eka yona swina nkoka ku engetelela manyoro eka misava yoleyo. Manyoro lawa ya fanele kurimeriwa ehansi ka misava kwalomu ka nhweti loko kunga se byariwa leswaku manyoro yata tshamiseka emisaveni xikan’we nakuva nhova yi mila. Misava leyi yifanele kurimiwa nakambe kwalomu ka vhiki loko kungase byariwa leswaku ku basisiwa nhova naku lulamisa ndzhawu yo byalela eka yona. Chela kantsongo manyoro loko kungase byariwa xikan’we na swakudya swin’wana siku kumbe mambirhi loko kungase byariwa parsley.
Maxelo
Parsley yi mila kahle swinene eka mahiselo lawa yanga exikarhi ka 14°C na 26°C. Yilava mahiselo ya misava leswaku yita mila leswaku yava exikarhi ka 15 kuya eka 20°C. Ximilani lexi xi xa chava nyana gwitsi.
Swibyariwa
Kuhumelerisiwa ka yona kuva yi xavisiwa swin’wana swa swibyariwa swa ndhuma swa parsley i: Banquet, Champion, Evergreen, Italian curled, Italian Flat, Moss, Pagoda na Triple Curl
Swikahle ku lava switsundzuxo swa laha eka maendlelo yo byala kusuka eka khampani leyinga tsarisiwa ya mbewu eka kutiva leswaku muxaka wa kahle lowunga lulamela swiyimo xikan’we na laha kungata xaviseriwa kona.
Swikahle ku tiva makete lowunga lulamela muxaka wa parsley loko kunga se sunguriwa ku byariwa.
Translated by Ike Ngobeni


c: text/html

text:
281Kuteloko hi ponile hi ndlela yoleyo, hi byeriwa leswaku xihlale xa kona xi vuriwa Melita.Namuntlha va ri i Malta 2Vaaki va xona va hi komba tintswalo leto hlamarisa; va hi amukela hinkwerhu, va ri karhi va hi tshivelela ndzilo lowukulu, hikuva mpfula a yi na, naswona a ku ri ni xirhami. 3Pawulo a vungavunga swihlahlana, a lava ku swi hoxa endzilweni, kambe mhiri yi huma kona hi ku twa ku kufumela, yi tsondzela voko ra yena. 4Loko vaaki va xihlale va vona nyoka leyi yi ri karhi yi lengalenga evokweni ra Pawulo, va byelana va ku: “Munhu loyi i mudlayi hakunene; hambiloko a ponile ematini, Tilo a ri nga pfumeri leswaku a hanya.” 5Kambe Pawulo a dzudzela nyoka endzilweni, a nga vavisiwanga ni kutsongo. 6Vona a va langutela leswaku ú ta pfimba, kumbe a hatla a wela ehansi, a fa; kambe loko va languterile nkarhi wo leha, va vona leswaku a ku humeleri nchumu xo hlamarisa eka yena, kutani va hundzula miehleketo, va ku: “Munhu loyi i xikwembu xin'wana.”
7Kusuhi ni xivandla lexi, a ku ri ni masimu ya ndhuna ya xihlale, leyi a va ku i Publiyo; munhu loyi a hi amukela swinene, a hi rhurhela endlwini ya yena masiku manharhu. 8Kambe swi kumeka leswaku tata wa Publiyo a a etlerile, miri wa yena wu hisa ni ku khomiwa hi le ndzeni. Pawulo a nghena ka yena; a khongela, kutani a n'wi tlhandleka mavoko, a n'wi hanyisa. 9Loko mhaka leyi yi humelerile, vavabyi van'wana va la xihlaleni, va ta, va hanyisiwa hinkwavo na vona. 10Va hi fundzha hi ku humesa tinyiko to tala; kutani siku hi sukaka, va hi longela na leswi hi nga ta swi lava eriendzweni.
11Loko ku hundzile tin'hweti tinharhu, hi famba hi ngalava yo huma eAleksandriya, leyi a va ku i “ya Swikwembu-swa-Mahahla”;Xigriki: “ya Vadiyoskuro”, swikwembu swimbirhi swa mahahla swa Vagriki a yi hetile vuxika yi ri exihlaleni. 12Kutani loko hi fikile eSirakusa, hi xwa masiku manharhu kona. 13Loko hi huma kona, hi lulama ni ribuwu hi ko hi fika eRegiyo. Hi siku leri tlhandlamaka mheho ya le dzongeni yi pfuka, kutani hi masiku mambirhi hi ya fika ePuteyoli. 14Kona hi kuma vamakwerhu lava kombelaka leswaku hi xwa masiku ya 7 na vona; kutani hi mukhuva lowu hi ya fika eRhoma. 15Loko vamakwerhu va le Rhoma va twa leswaku ha fika, va ta ku ta hi hlanganisa entsendzeleni wa Apiyo, laha ku vuriwaka “Tihodela-Tinharhu”; kuteloko Pawulo a va vona, a nkhensa Xikwembu, a tiyisa mbilu.
16Loko hi fikile eRhoma, Pawulo a pfumeleriwa ku va ni yindlu ya yena etlhelo, a tshama ni socha leri ri n'wi rindzaka.
17Endzhaku ka masiku manharhu, Pawulo a rhamba lava nga vakulukumba exikarhi ka Vayuda; kuteloko va hlengeletanile, a ku ka vona: “Vavanuna varikwerhu, hambiloko ndzi nga endlanga nchumu ku dyohela tiko kumbe mikhuva ya vatatana, ndzi bohiwile eYerusalema, kutani ndzi nyiketiwile emavokweni ya Varhoma. 18Loko vona va ndzi vutisile, va lavile ku ndzi ntshunxa, hikuva a ndzi nga endlanga nchumu lowu fanekeriwaka hi rifu. 19
Kambe leswi Vayuda a va ala sweswo, swi ndzi bohile ku kombela ku avanyisiwa hi Khezari, hambiloko ndzi nga ri na lexi ndzi nga mangalelaka tiko ra rikwerhu ha xona. 20Hikokwalaho ndzi mi vitanile leswaku ndzi ta mi vona ni ku vulavula na n'wina, hikuva ndzi bohiwile hi nketani leyi hikwalaho ka loyi Vaisraele va n'wi languteleke.”
21Va ku ka yena: “A hi si amukela mapapila yo huma eYudiya, lama hlamuselaka timhaka ta wena; hambi va ri Vayuda va ka hina, na un'we wa vona a nga tanga ku ta hi tivisa kumbe ku vula mhaka yo biha ehenhla ka wena. 22Kutani hi fanele ku twa miehleketo ya wena u yi vula hi nomo wa wena, hikuva loko yi ri dyondzo leyi yo hambuka, ha yi tiva leswaku ya ariwa hinkwako.”
23Va n'wi vekela siku, kutani va ta ka yena va telenyana, endlwini leyi a a tshama ka yona. Pawulo a va hlamusela ta Mfumo wa Xikwembu, a ti tiyisa hi vumbhoni bya yena; a ringeta ni ku va kombisa ta Yesu, hi ku hlaya eNawini wa Muxe, ni ka vaprofeta, a vulavula ku sukela nimixo ku ya fika nimadyambu. 24Van'wana va khorwisiwa hi marito ya Pawulo; kambe van'wana va ala ku pfumela. 25Va suka va nga twanananga, endzhaku ka loko Pawulo a va byerile rito rin'we leri nge: “Moya lowo Kwetsima wu vurisile kunene, loko wu vulavurile ni vatata wa hina hi nomo wa muprofeta Esaya, wu ku:
26
“ ‘Famba u ya byela vanhu lava u ku:
Ku twa mi ta twa, kambe a mi nga twisisi,
ku vona mi ta vona, kambe a mi nga vonisisi!
27Timbilu ta vanhu lava ti tlanyarile,
va tipfale tindleve ni mahlo,
leswaku va nga ha voni,
ni ku twa va nga ha twi,
hambi ku ri ku twisisa va nga ha twisisi,
ni leswaku va nga hundzuki,
na mina ndzi nga va hanyisi.’
28“Loko swi ri tano, swi tiveni leswaku mahungu ya ku ponisiwa hi Xikwembu ma rhumeriwile vamatiko; vona va ta ma yingisa.” [ 29Kuteloko Pawulo a va byerile sweswo, Vayuda va famba va ri karhi va kanetana hi matimba.]Van'wana a va tsalanga ndzimana leyi
30Pawulo ú hetile malembe mambirhi eRhoma, a ri na yindlu leyi a a humesa mali ku tshama ka yona, a amukela hinkwavo lava taka ka yena; 31a twarisa Mfumo wa Xikwembu, a dyondzisa ta Hosi Yesu Kriste a nga chavi nchumu, naswona a nga siveriwi hi nchumu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
41Kutani ke, Moya wu vula wu tiyisile leswaku emasikwini lama taka, van'wana va ta hambana ni vupfumeri, hi mhaka ya ku landza mimoya leyi kanganyisaka ni tidyondzo ta mademona, 2ni hikokwalaho ka ku xiseteriwa hi vahembi lava mapfalo ya vona ma tlanyaleke. 3Vaxisi lava va arisa ku tekana, va lerisa leswaku ku tshikiwa swakudya leswi Xikwembu xi swi vumbeke leswaku swi amukeriwa hi ku nkhensa hi lava va pfumelaka ni ku tiva ntiyiso. 4Hikuva hinkwaswo leswi vumbeke hi Xikwembu swi sasekile, kutani a ku na lexi xi fanelaka ku nyenyiwa, loko xi amukeriwa hi ku nkhensa, 5hikuva xi hlawulekisiwile hi rito ra Xikwembu ni xikhongelo.
6Loko u andlala timhaka leti emahlweni ka vamakwerhu, u ta va nandza lonene wa Kriste Yesu, u ta va la wundliweke emaritweni ya vupfumeri ni ya tidyondzo letinene leti u fambeke ha tona. 7U nga vi na mhaka ni mintsheketo ya vuphukuphuku leyi nga riki na vukhongeri. Titolovete ku va mukhongeri, 8hikuva hambiloko ku chuka-chukisa miri ku ri loku ku pfunaka hi matlhelo man'wana, vukhongeri byi pfuna hi matlhelo hinkwawo, naswona byi tshembisa vutomi bya nkarhi lowu, ni bya lowu taka. 9Rito leri ri tiyile, ri fanele ku amukeriwa hi mandla mambirhi. 10Hi tirha swinene ni ku tikarhatela swona leswi, hikuva hi vekile ku tshemba ka hina eka Xikwembu lexi hanyaka, lexi nga muponisi wa vanhu hinkwavo, ngopfu-ngopfu wa lava pfumelaka.
11Lerisa ni ku dyondzisa swilo leswi. 12Ku nga vi na loyi a solaka vuntshwa bya wena, kambe boxela vapfumeri entila hi mavulavulele ni mahanyele ya wena, hi rirhandzu ni ku pfumela ni ku tenga. 13Tinyikete ku hlayela vanhu eMatsalwa, u khongotela ni ku dyondzisa, ndzi ko ndzi fika. 14U nga tlangi hi nyiko leyi u nga na yona, leyi u yi kumeke siku vakulukumba va ku tlhandlekeke mavoko, va vhumbha leswi u nga ta va swona. 15Endla tifanelo leti, tinyiketele eka tona, leswaku hinkwavo va ta vona hilaha u yaka emahlweni hakona. 16Tikambisise hi wexe, ni dyondzo leyi u yi dyondzisaka. Tiya eka swona, hikuva loko u endlisa sweswo, u ta tiponisa ni ku ponisa vayingisi va wena.


text:
131Huno Abramu a ṱuwa Egipita a livha Negeve e na musadzi wawe na thundu yawe, na Loto a ṱuwa nae. 2Abramu o vha o pfuma zwihulu nga thakha na siliva na musuku. 3U bva Negeve a tendeleka a tshi ṱoka a tshi ṱokolola a vhuya a swika Bethele, fhaḽa marubini awe vhukati ha Bethele na Ai, 4
he a ranga u fhaṱa aḽiṱari. Henefho Abramu a rabela.
5Huno Loto o vha a tshi ḓi tendeleka na Abramu. Na ene o vha e na masambi a dzinngu na kholomo, na dzidennde. 6Hone pfulo yo vha i sa eḓani uri vha dzule fhethu huthihi, ngauri vho vha vhe na thakha nnzhi lwe u dzula vhoṱhe zwa si tende. 7Vhalisa vha Abramu na vha Loto vha thoma u fhiriṱana – hafhu na Vhakanana na Vhapherisi vho vha vha tshi dzula-vho henefho shangoni ḽeneḽo.
8Abramu a vhudza Loto a ri, “Nṋe na inwi ri songo vhuya ra fhiriṱana; na vhalisa vhashu vha songo lwa, hufha ri vhathihi. 9Shango a ḽo ngo aṱama naa? Nga ri fhandekane; arali inwi na ṱutshela thungo ya tshamonde, nṋe ndi ḓo ṱutshela thungo ya tshauḽa; arali na ṱutshela thungo ya tshauḽa, nṋe ndi ḓo ṱutshela thungo ya tshamonde.”
10
Jak. 1:14-15
Loto a livha-livha a vhona govha ḽoṱhe ḽa Jorodani u swika Tsuara ḽi na maḓi manzhi, ḽi tshi nga Ngade ya Muṋe washu, ya Edeni, ḽi tshi nga shango ḽa Egipita. (Hezwo zwo itea miḓi ya Sodoma na Gomora i sa athu phusukanywa.) 11Loto a ḓikhethela govha ḽoṱhe ḽa Jorodani, a takuwa a livha vhubvaḓuvha; vhanna avho vhavhili vha mbo ḓi fhandekana, 12Abramu a dzula shangoni ḽa Kanana, Loto a dzula vhukati ha miḓi ya govhani, a vhuya a akha dennde dzawe tsini ha Sodoma.
13Huno vhathu vha Sodoma vho vha vhe vhavhi, vha tshi khakhela Muṋe washu zwihulu.
14Musi Loto na Abramu vho no fhandekana, Muṋe washu a amba na Abramu a ri, “Takusa maṱo au u henefho hune wa vha hone, u sedze devhula na tshipembe, vhubvaḓuvha na vhukovhela. 15
Shango ḽoṱhe ḽine wa ḽi vhona ndi ḓo ḽi ṋea iwe na vhana vhau, ḽa vha ḽaṋu lini na lini. 16
Ndi ḓo andisa vhana vhau vha nga buse ḽa ḽifhasi; arali hu na ane a nga kona u vhala buse, izwo na vhana vhau a nga vha vhala. 17Takuwa u tshimbile u tshi tandula masia oṱhe a shango heḽi, ndi khou ḽi ṋea iwe.” 18Ndi hone Abramu a tshi hwala dennde dzawe, a yo dzula tsini ha miri mihulu ya Mamuri muḓini wa Hebroni, a fhaṱela Muṋe washu aḽiṱari henefho.


text:
81Benjamini a veleka vana lava hi ku tlhandlamana ka vona: Bela, na Axibele, na Ahara, 2na Noha, na Rafa. 3Vana va Bela i Adara, na Gera tata wa Ehudi,Van'wana va ri: na Gera, na Abihudi 4na Abixuwa, na Naamani, na Ahowaka, 5na Gera, na Xefufana, na Huramu. 6Vana va Ehudi a va ri varhangeri va mindyangu le Geba; hi vona va yiseke va le Geba evukhumbini le Manahate; mavito ya vona hi lawa: 7Naamani, na Ahiya, na Gera loyi va nge i Hegilamu, tata wa Uza na Ahihudu.
8Wanuna loyi va nge i Xaharayimi a a ri ni vasati vambirhi, Huximi na Baara, kutani a va hlongola, a ya teka nsati etikweni ra Mowabu; 9vito ra yena a a ri Hodexe, a n'wi velekela vana lava: Yobabu, na Sibiya, na Mexa, na Malikamu, 10na Yewusi, na Sakiya, na Mirima. Lava hi vona vana va Xaharayimi; a va ri varhangeri va mindyangu ya ka vona. 11Xaharayimi a a ri ni vana van'wana vambirhi, Abitubi na Elifali, mana wa vona a ri Huximi. 12Vana va Elifali i Ebere, na Mixamu, na Xemeda loyi a akeke muti wa Ono ni wa Lodo ni swimitana swa yona. 13Vana van'wana va Elifali i Beriya, na Xema. A va ri varhangeri va mindyangu ya ka vona, emutini wa Ayaloni. Hi vona va hlongoleke vanhu va le Gati. 14Va ka Beriya i Ahiyo, na Xadaka, na Yeremoto, 15na Zebadiya, na Aradi, na Edere, 16na Mikaele, na Yixipa, na Yoha. 17Va ka Elifali van'wana hi lava: Zebadiya, na Mexulama, na Hiziki, na Hebere, 18na Yiximerayi, na Yiziliya, na Yobabu. 19Va ka Ximeyi i Yakimi, na Zikri, na Zabidi, 20na Eliyenayi, na Ziletayi, na Eliele, 21na Adaya, na Beraya, na Ximrata. 22Va ka Xaxaka i Yixipana, na Ebere, na Eliele, 23na Abidoni, na Zikri, na Hanana, 24na Hananiya, na Elamu, na Anatotiya, 25na Yifedeya, na Penuwele. 26Va ka Yerohama i Xama, na Xamaxerayi, na Xehariya, na Ataliya, 27na Yarexiya, na Eliya, na Zikri. 28Lava hinkwavo a va ri vakulukumba, va rhangela mindyangu ya ka vona. A va tshama eYerusalema.
29Emutini wa Gibiyoni, a ku tshama Yehiele tata wa va le Gibiyoni;Van'wana va ri: Emutini wa Gibiyoni a ku tshama Abigibiyoni nsati wa yena a a ri Maaka. 30Vana va yena hi ku tlhandlamana ka vona hi lava: Abidoni, na Suru, na Kixi, na Baali, na Neri, na Nadabu, 31na Gedori, na Ahiyo, na Zakere, 32na Mikiloto tata wa Ximeya. Mikiloto ni n'wana wa yena a va tshama eYerusalema kun'we ni van'wana va ka vona. 33Neri hi yena tata wa Kixi; n'wana Kixi i Sawulo. Vana va Sawulo i Yonatani, na Maliki-Xuwaka, na Abinadaba, na Exi-Baali. 34N'wana Yonatani i Meriba-Baali; n'wana Meriba-Baali i Mika. 35Vana va Mika i Pitoni, na Meleki, na Tareya, na Ahazi. 36N'wana Ahazi i Yoyada. Vana va Yoyada i Alemete, na Azimavhete, na Zimri, n'wana Zimri i Mosa. 37N'wana Mosa i Bineya; n'wana Bineya i Rafa; n'wana Rafa i Eliyasa; n'wana Eliyasa i Asele. 38Asele a a ri ni vana va 6 va xinuna; mavito ya vona hi lawa: Azirikama, na Bokeru,Van'wana va ri: Azirikama lowa mativula na Aximaele, na Xeyariya, na Obadiya, na Hanana. Hinkwavo lava hi vona va ka Asele. 39Vana va Exeke makwavo wa Asele hi ku tlhandlamana ka vona hi lava: Ulamu, na Yewuxi, na Elifelete. 40Vana va Ulamu a ti ri tinhenha ta matimba, va tiva ku copa hi miseve. Va kumile vana ni vatukulu lavo tala, vo ringana 150.
Vanhu lava hinkwavo, hi vona va ka Benjamini.


text:
61Endzhaku ka sweswo Yesu a suka a pela lwandle ra Galeliya, ri nga lwandle ra Tiberiyo. 2A ku ri ni ntshungu lowukulu lowu a wu famba na yena, hikuva a wu vona mahlori lawa a ma endleke hi ku horisa vavabyi. 3Kutani Yesu a tlhandlukela entshaveni, a ya tshama hansi ni vadyondzisiwa va yena.
4Nkhuvo wa Paseka ya Vayuda a wu ri kusuhi. 5Kuteloko Yesu a tlakusile mahlo ya yena, ni loko a vonile leswaku ku ni ntshungu lowukulu lowu taka eka yena, a ku ka Filipi: “Xana hi nga xava kwihi swinkwa leswaku vanhu lava va kota ku dya ke?” 6(A a vula sweswo ku ri ku n'wi ringa, hikuva yena n'winyi a a tiva leswi a nga ta swi endla.) 7Filipi a n'wi hlamula, a ku: “Swinkwa swa tidenari ta 200 swi nga ka swi nga va ringani hambiloko un'wana ni un'wana a nga kuma xiphemu lexitsongo ntsena.” 8Un'wana wa vadyondzisiwa va yena, Andriya makwa Simoni Petro, a ku ka yena: 9“Ku ni mufana kwala, la nga ni swinkwa swa ntlhanu swa maxalana,maxalana, kumbe: maphila, swikombe (Xilungu: barley, cevada) ni tinhlampfinyana timbirhi; kambe swi nga ringana mani eka vanhu vo tarisa leswi xana?” 10Yesu a ku: “Tshamisisani vanhu ehansi.” Byanyi a byi tele ngopfu endhawini yoleyo. Kutani vanhu va tshama hansi; loko va hlayiwa, vavanuna a va lava ku ringana 5 000. 11Kutani Yesu a teka swinkwa; kuteloko a nkhensile, a avela vanhu lava a va tshamile; a teka ni tinhlampfi, a endlisa sweswo, hinkwavo va dya va xurha. 12Loko va xurhile, a ku ka vadyondzisiwa va yena: “Hlengeletani mahlanhla lama saleke, leswaku ku nga cukumetiwi nchumu.” 13Va ma hlengeleta, kutani mahlanhla ya swinkwa swa ntlhanu swa maxalana, lama siyiweke hi lava dyeke, ma tata swirhundzu swa 12.
14Vanhu lava voneke mahlori lama endliweke hi Yesu, va ku: “Hakunene, loyi hi yena Muprofeta la faneleke ku ta emisaveni.” 15Kambe Yesu, hi ku tiva leswaku va lava ku ta va ta n'wi vutla leswaku va n'wi endla Hosi, a tlhelela entshaveni a ri yexe.
16Nimadyambu, vadyondzisiwa va yena va rhelela va ya elwandle, 17kutani va nghena ebyatsweni, va ku va pela lwandle va ya eKapernawume; mpima-vayeni wu va fikela, Yesu a nga si vuya. 18Naswona lwandle a ri sungula ku karhata, hikuva a ku hunga bubutsa lerikulu. 19Loko va tlutile mpfhuka wo ringana 5 km kumbe 6 km, va vona Yesu a ri karhi a famba ehenhla ka mati, a ta kusuhi ni byatso; kutani va chava. 20Kambe a ku ka vona: “Hi mina, mi nga chaveni.” 21A va lava ku n'wi khandziyisa ebyatsweni, kambe hi nomu lo, byatso byi fika eribuweni laha a va ya kona.
22Loko ri xile, ntshungu lowu a wu sele entsungeni wa lwandle, wu kuma leswaku tolo a ku sele byatso byin'we ntsena kwalaho, ni leswaku Yesu a a nga nghenanga ebyatsweni lebyi vadyondzisiwa va yena va ngheneke ka byona, kambe vadyondzisiwa a va fambile va ri voxe. 23Hambiswiritano, mabyatso man'wana lama humaka eTiberiyo ma tile ma ta fika kusuhi ni laha va nga dyela kona xinkwa, loko Hosi yi khongerile. 24Kuteloko vanhu va vonile leswaku Yesu ni vadyondzisiwa va yena a va nga ha ri kona kwalaho, va nghena emabyatsweni walawo, va pelela eKapernawume, va ri karhi va lava Yesu. 25Kuteloko va n'wi kumile entsungeni wa lwandle, va ku ka yena: “Mufundhisi, u tile rini la?” 26Yesu a va hlamula, a ku: “Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina, ma ndzi lava, ku nga ri hileswi mi nga vona mahlori, kambe hileswi mi nga dya swinkwa mi xurha. 27Mi nga tirheleni swakudya leswi bolaka, kambe tirhelani swakudya leswi nga boriki, swi nga leswi nyikaka vutomi lebyi nga heriki. Swakudya leswi, mi ta nyikiwa hi N'wana-wa-Munhu, hikuva hi yena loyi Xikwembu Tatana xi n'wi fungheke hi mfungho wa xona.”
28Va ku ka yena: “Xana hi fanele ku endla yini ku tirha mintirho ya Xikwembu xana?” 29Yesu a va hlamula, a ku: “Ntirho wa Xikwembu hi lowu: Hileswaku mi pfumela eka Loyi xi n'wi rhumeke.” 30Kutani va ku ka yena: “Loko swi ri tano, xana u endla mahlori wahi hi ma vona, leswaku hi ta pfumela eka wena, xana? U endla ntirho wihi xana? 31
Ps. 78:24
Vatata wa hina va dyile manna emananga, hilaha Matsalwa ma vuleke hakona loko ma te: ‘Ú va nyikile vuswa lebyi humaka etilweni, va dya.’ ” 32Yesu a ku ka vona: “Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina, a a nga ri Muxe la mi nyikeke vuswa lebyi humaka etilweni, kambe Tata wa mina hi yena la mi nyikaka vuswa bya xiviri lebyi humaka etilweni. 33Hikuva vuswa bya Xikwembu hi lebyi byi xikaka hi le tilweni, lebyi nyikaka misava evutomi.”Kumbe: Vuswa bya Xikwembu hi loyi a xikaka hi le tilweni, la nyikaka misava evutomi
34Va ku ka yena: “Hosi, hi nyike vuswa byebyo hi masiku hinkwawo.” 35Yesu a ku ka vona: “Hi mina vuswa bya vutomi; loyi a taka eka mina, a nga ka a nga twi ndlala, ni loyi a pfumelaka eka mina a nga ka a nga twi torha ni siku ni rin'we. 36Kambe ndzi mi byerile leswaku, hambileswi mi ndzi voneke, a mi pfumeli. 37Hinkwavo lava Tatana a ndzi nyikaka vona, va ta ta ka mina;Kumbe: Hinkwaswo leswi Tatana a ndzi nyikaka swona, swi ta ta ka mina ni loyi a taka ka mina, ndzi nga ka ndzi nga n'wi cukumeteli handle. 38Hikuva ndzi xikile hi le tilweni, ku nga ri ku ta endla ku rhandza ka mina, kambe ku endla ku rhandza ka Loyi a ndzi rhumeke. 39Kutani ku rhandza ka Loyi a ndzi rhumeke, hileswaku ndzi nga lahlekeriwi hi lava a ndzi nyikeke vona, hambi a ri un'we ntsena, kambe ndzi va pfuxa hi siku ra makumu. 40Tata wa mina ú lava leswaku un'wana ni un'wana la langutaka N'wana, a va a pfumela eka yena, a va ni vutomi lebyi nga heriki, kutani mina ndzi ta n'wi pfuxa hi siku ra makumu.”
41Vayuda va n'unun'uta hikwalaho ka yena, hileswi a nga te: “Hi mina vuswa lebyi xikeke hi le tilweni.” 42Kutani va ku: “Xana loyi a hi yena Yesu n'wana Yosefa, loyi hi tivaka tata wa yena ni mana wa yena ke? Kutani sweswi ú vurisa ku yini, loko a ku: ‘Ndzi xikile hi le tilweni?’ ” 43Yesu a va hlamula, a ku: “Ku nga vi na ku n'unun'uta exikarhi ka n'wina. 44A ku na munhu la nga taka ka mina, loko a nga kokeriwi ka mina hi Tatana la ndzi rhumeke, kutani mina ndzi ta n'wi pfuxa hi siku ra makumu. 45
Ku tsariwile etibukwini ta vaprofeta, va ku: ‘Hinkwavo va ta dyondzisiwa hi Xikwembu.’ Un'wana ni un'wana la tweke Tatana ni ku dyondza eka yena, wa ta eka mina. 46A swi vuli leswaku ku ni munhu loyi a tshamaka a vona Tatana, e-e! Loyi a humaka eka Xikwembu, hi yena ntsena la voneke Tatana.
47“Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina, loyi a pfumelaka, ú ni vutomi lebyi nga heriki. 48Hi mina vuswa bya vutomi. 49Vatata wa n'wina va dyile manna emananga, kambe va file. 50Vuswa lebyi xikaka hi le tilweni hi byo byebyi, lebyi endlaka leswaku loko munhu a dya byona, a nga ka a nga fi. 51Hi mina vuswa lebyi hanyaka lebyi xikeke hi le tilweni; loko munhu a dya vuswa bya kona, ú ta hanya hilaha ku nga heriki, kutani vuswa lebyi ndzi nga ta byi nyika vanhu, i nyama ya nga; ndza yi nyika leswaku misava yi va ni vutomi.”
52Vayuda va kanetana hi xivona, va ku: “Xana munhu loyi a nga hi nyikisa ku yini nyama ya yena leswaku hi dya xana?” 53Yesu a ku ka vona: “Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina, loko mi nga dyi nyama ya N'wana-wa-Munhu, ni loko mi nga nwi ngati ya yena, a mi na vutomi eka n'wina. 54Loyi a dyaka nyama ya nga ni ku nwa ngati ya nga, ú ni vutomi lebyi nga heriki, kutani mina ndzi ta n'wi pfuxa hi siku ra makumu. 55Hikuva nyama ya nga i swakudya swa xiviri, ni ngati ya nga i swakunwa swa xiviri. 56Loyi a dyaka nyama ya nga ni ku nwa ngati ya nga, ú tshama eka mina, na mina ndzi tshama eka yena. 57Kukotisa leswi Tatana la hanyaka a ndzi rhumeke, na leswi mina ndzi hanyaka hikwalaho ka Tatana, hi mukhuva wolowo na yena la ndzi dyaka ú ta hanya hikwalaho ka mina. 58Lebyi hi byo vuswa lebyi xikeke hi le tilweni; a byi fani ni lebyi vatatana va byi dyeke, hikuva byona a byi va sivelanga ku fa; loyi a dyaka vuswa lebyi, ú ta hanya hilaha ku nga heriki.”
59Yesu ú vurile timhaka leti loko a ri karhi a dyondzisa esinagogeni, le Kapernawume.
60Loko vadyondzisiwa va Yesu lavo tala va twile leswi, va ku: “Rito leri ra nonon'hwa; i mani la nga ri tiyelaka xana?” 61Kambe Yesu ú swi tivile hi mbilu leswaku vadyondzisiwa va yena va n'unun'uta hikwalaho ka swona, kutani a ku ka vona: “Xana mhaka leyi ya mi khunguvanyisa xana? 62Mi ta vula yini, siku mi vonaka N'wana-wa-Munhu a tlhandluka a ya laha a a ri kona ni khale xana? 63Moya hi wona wu hanyisaka, nyama a yi pfuni nchumu. Marito lawa ndzi mi byelaka wona, i moya ni vutomi. 64Hambiswiritano, van'wana exikarhi ka n'wina a va pfumeli.” (Hikuva Yesu ú swi tivile ni le ku sunguleni, leswaku i vamani lava nga ta ka va nga pfumeri, ni leswaku loyi a nga ta n'wi xenga i mani.) 65Kutani a engeta a ku: “Hikokwalaho ndzi mi byeleke, ndzi ku, a ku na munhu loyi a nga taka eka mina, loko a nga nyikiwanga swona hi Tatana.”
66Ku sukela enkarhini wolowo,Kumbe: Hikwalaho ka leswi ... vadyondzisiwa va yena lavo tala va tlhelela ndzhaku, va nga ha famba-fambi na yena. 67Hiloko Yesu a ku ka lava khume na vambirhi: “Xana na n'wina mi lava ku famba xana?” 68
Mk. 8:29
Lk. 9:20
Simoni Petro a hlamula, a ku ka yena: “Hosi, hi nga ya ka mani xana? U ni marito ya vutomi lebyi nga heriki. 69Kutani hina hi ni ku pfumela, ni ku swi tiva leswaku hi wena Muhlawuleki wa Xikwembu.”Van'wana va ri: hi wena Kriste, N'wana wa Xikwembu lexi hanyaka 70Yesu a va hlamula, a ku: “Xana a hi mina ndzi nga mi hlawula, n'wina lava khume na vambirhi? Kasi un'wana wa n'wina i nala!” 71A a vula Yudasi, n'wana Simoni Iskariyota, hikuva hi yena loyi a a tiyimisele ku n'wi xenga, hambileswi a a ri un'wana wa lava khume na vambirhi.


text:
1111Dzunisani HOSI!
Ndzi ta nkhensa HOSI Xikwembu hi mbilu ya mina hinkwayo,
ndzi ri xikarhi ka ntshungu wa lavo lulama.
2Mintirho ya HOSI Xikwembu a hi ku kula ka yona,
hinkwavo lava va yi tsakelaka, va yi anakanya.
3Mintirho ya Xikwembu yi tele vunene ni ku dzuneka,
naswona ku lulama ka xona a ku na ku hela.Kumbe: naswona a xi tshiki ku hanana
4HOSI Xikwembu xi tsundzuxa vanhu mahlori ya xona,
xi ni tintswalo, xi twela vanhu vusiwana;
5lava va xi chavaka, xi va phamela swakudya,
ntwanano wa xona a xi wu rivali ni siku ni rin'we.
6Vanhu va xona xi va kombile matimba ya xona
hi ku va nyika tiko ra vanhu vambe ri va ra vona.
7Hinkwaswo leswi xi va endlelaka swona swa tshembeka, swi lulamile;
loko xi bohile makungu, a xi ma hundzuluxi;
8ma tiya minkarhi hinkwayo,
hikuva xi ma nyikile hi ku tshembeka ni ku lulama.
9HOSI Xikwembu xi ntshunxile vanhu va xona,
xi endla na vona ntwanano lowu nga heriki.
Vito ra xona ri hlawulekile, ra chaviseka.
10
Swiv. 1:7
9:10
Masungulo ya vutlhari i ku chava HOSI Xikwembu,
hinkwavo lava endlaka sweswo va ni ku twisisa.
Ku dzuneka ka HOSI a ku na ku hela!


text:
51“We Yobo, khongela, kumbexana u ta hlamuriwa.
Xana a ku na ntsumi leyi yi nga ku pfunaka xana?
2Xiphunta xi fa hi mbitsi,
mavondzo ma dlaya munhu wo kala mehleketo.
3Ndzi vonile xiphukuphuku xi dzima timitsu,
kambe ku nga ri khale, ndzi rhuketele muti wa xona.
4Vana va xona a va hlayisekanga,
loko va tengisiwa ehubyeni, a va sirheleriwi hi munhu.
5Vanhu va ndlala va xi tekela swakudya,
hambiloko xi swi biyelela hi mitwa;
lava nga ni makungu ya ku yiva,Kumbe: lava rhiyaka mintlhamu
va navela ku phangha rifuwo ra xona.
6Makhombo ya xona a mo humelela ntsena-ntsena,
maxangu ma ni xivangelo xa wona.
7Munhu ú lo velekeriwa ku xaniseka,
kukotisa nhlahle leyi fanelaka ku baleka ndzilweni.”
8Elifasi a engeta a ku:
“Loko mina a ndzo va wena, a ndzi ta khongela Xikwembu,
ndzi boxa mhaka ya mina emahlweni ka xona.
9Xona xi endla swilo leswikulu swo hlamarisa,
masingita ya xona i ntsandza-vahlayi.
10Hi xona xi nisaka mpfula emisaveni,
xi khulukisa ni milambu ematikweni.
11Xi kutsula lava xanisiwaka,
lava rilaka, xa va chavelela.
12Hi xona xi onhaka makungu ya lavo tlharihela tlhelo,
va nga humeleli eka leswi va swi endlaka.
13
Vakanganyisi, xi va phasa hi mano ya vona,
xi hatla xi hangalasa marhengu ya vona.
14Dyambu ri va pelela ka ha ri nhlekanhi,
va gugurhuteka onge i vusiku.
15I Xikwembu lexi ponisaka vapfumari,
xi sirhelela lava lumbetiwaka hi swifumi.Van'wana va ri: xi ponisa eku feni lava pfumalaka vatswari
16Hikokwalaho xisiwana xi nyikiwa ku tshemba,
kambe lavo homboloka va pfariwa milomo.
17
Hev. 12:5-6
“Ku katekile munhu loyi Xikwembu xi n'wi tshinyaka,
hikokwalaho u nga ali ku xupuriwa hi xona,
xona Xikwembu-xa-matimba-hinkwawo.
18Loko xi boxa munhu timbanga xi tlhela xi bohelela,
lava xi va baka, xi tlhela xi va horisa.
19Hambiloko u nga wela hi makhombo layo tala ku tlula mpimo,
xi ta ku ponisa eka wona, leswo biha a swi nga ku tshineleli.
20Etindlaleni, a xi nga ku tshiki u fa,
xi ta bakanya matlhari ya valala etinyimpini.
21Siku vanhu va lavaka ku ku tlhava hi marito, xi ta va xi ku tumbetile;
hambiloko tiko ri hlaseriwa, a wu nga chavi nchumu.
22Etindlaleni ni le makhombyeni, u ta tshama u tsakile,
swiharhi swa nhova swi nga ku chavisi.
23Wena ni maribye ya nhova, mi ta twanana,
hambi swi ri swiharhi leswo leva, u ta hanyisana na swona hi ku rhula.
24Emutini wa wena, u ta va u tshamisekile,
loko u ya kamba swifuwo swa wena emadyelweni, u ta swi kuma swi ri kona hinkwaswo.
25U ta va ni vana lavo tala, u va tiva hinkwavo,
vatukulu va wena va ta andza kukota byanyi bya nhova.
26U ta ya eku feni u dyuharile,
u fana ni mavele lama tshoveriwaka ma vupfile.
27Yingisa! Timhaka leti, hi ti kambisisile, to va tona;
tiva leswaku hi wona ntiyiso, wu hlayise!”


text:
Dzova
Dzova i muxaka wa byala bya vukanyi lebyi nga baviki. Vukanyi lebyi bya tsokombela naswona ku vuriwa leswaku a wu xurhi loko u nwa byona. Vanhwanyana va byi rhandza ngopfu vukanyi lebyi.[1]
Maswekelo[Lulamisa | edit source]
Loko u endla dzova, u rhwalela makanyi u ya hlengeletela kutani loko ya vuphile, u rhumbula u chela endzeni ka khuwana, u chela mati u ri karhi u chela na tinyungu endzeni ka khuwana. Loko u hetile ku rhumbula, u fanele u lava khuwana rin’wana, kutani u kama tinyungu endzeni ka rona. Ku suka kwalaho u teka rifetho u dludla endzeni ka khuwana u ri karhi u cheletela na mati yo ringanela. Endzhaku u veka rifetho kutani u phosa hi mavoko ku fikela loko tinyungu ti sala ti basile.[1]
Muendli wa dzova u fanele ku kama tinyungu u veka etlhelo u funengeta khuwana ku fika mundzuku. Loko rixa, byi ta va byi hume khuvi, kutani u wungula khuvi u halata ku sala dzova ro tsokombela, vanhu va tinwela.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 Nukeri, Emilinah Reginah (2012). "Nkanelo wa yin'wana ya mindhavuko ya ririmi ra Vatsonga/Machangana hi ku kongomisa eka swakunwa swa ndhavuko". University of Limpopo.


text:
241
II Tikr. 36:10
Siku rin'wana, HOSI Xikwembu xi ndzi kombile xivono: A ku ri ni swirhundzu swimbirhi leswi vekiweke emahlweni ka Tempele. (Enkarhini wolowo, Nebukadnetsara hosi ya Babilona a a ha ku khoma Yoyakini hosi ya Yuda ni tindhuna ta yena ni vavatli ni vafuri va tinsimbhi, a va susa eYerusalema, a va yisa evukhumbini eBabilona.) 2Endzeni ka xirhundzu xin'we, a ku ri ni makuwa layo saseka swinene yo fana ni ya matatana; kasi exirhundzwini lexin'wana a ku ri ni makuwa lama boleke, lawa ku nga riki na munhu loyi a nga navelaka ku ma dya. 3Kutani HOSI Xikwembu xi ndzi vutisa xi ku: “We Yeremiya, xana u vona yini?” Kutani ndzi hlamula ndzi ku: “Ndzi vona makuwa layo saseka swinene, ndzi vona ni lama boleke, lawa ku nga riki na munhu loyi a nga navelaka ku ma dya!”
4Kutani HOSI Xikwembu xi engeta xi ku ka mina: 5“Mina HOSI Xikwembu xa Israele ndzi vurisa sweswo ndzi ri: Vanhu va tiko ra Yuda lava ndzi va yiseke evukhumbini etikweni ra Vakalediya kule ni xivandla lexi, ndzi va vona va ri lavanene, ku fana ni makuwa lamanene lawa. 6Ndzi ta va languta hi tintswalo ndzi va katekisa; ndzi ta va vuyisa etikweni leri, ndzi va tiyisa ndzi nga ha va wisi; ndzi ta va simeka ndzi nga ha va tsuvuli. 7Ndzi ta va pfula miehleketo, kutani va ta tiva leswaku hi mina ndzi nga HOSI. Va ta va vanhu va mina, na mina ndzi va Xikwembu xa vona, hikuva va ta va va vuyele eka mina hi mbilu hinkwayo.
8“Kambe loko a ri Sedekiyasi hosi ya Yuda ni tindhuna ta yena ni vanhu va Yerusalema lava saleke etikweni leri, swin'we ni lava balekeke va ya tshama etikweni ra Egipta, mina HOSI ndzi ri, ndzi ta va cukumeta ku fana ni makuwa lama boleke lama nga dyiwiki hi munhu. 9Ematikweni hinkwawo ndzi ta va hundzula xikombiso xo biha lexi chavisaka; hinkwako lomu ndzi nga ta va hangalasa va ya kona, ndzi ta va hlekurisa hi vanhu, ndzi va endla xihlambanyiso ni xihlekiso ni ndzhukano. 10Ndzi ta va vangela tinyimpi ni tindlala ni mintungu va kondza va hela hinkwavo, ku nga sali na un'we etikweni leri ndzi ri nyikeke vona ni vatata wa vona.”


text:
Ntungu wa Khorona kuya hi tiko
Tsalwa leri ri nyikela vuxokoxoko byo anama rithlela ri hlayisa nongonoko wa tindzhawu le ti hlaseriweke hi ntungu lowu. Muvabyi wo sungula wa vuvabyi bya Khorona ya lembe ra 2019 u tsumburiwe e dorobheni ra Wuhan, e Chayina, hi N'wendzamhala wa 2019.
Ntsengo wa lava suleriweke na lava loveke hikwalaho ka ntungu lowu, hi kuya hi xiviko xa ndzawulo ya Univhesithi ya Johns Hopkins. Tinhlayo leti ti nga ha hambana na le ti vikiweke e henhla ka ndzimana leyi.
Afrika[Lulamisa | edit source]
Hi kuya hi Michael Yao, nhloko ya ndzawulo ya mintirho ya xihantla ya nhlangano wa swa rihanyo wa misava (WHO) e tikweni nkulu ra Afrika, ku hlahluva na tsumbula vuvabyi bya ha sungula, i swa nkoka swinene hi kwalaho ka xiyimo xa tindzawulo ta swa rihanyo e matikweni ya Afrika le xi komba ntsikelelo hikwalaho ka mavabyi na mintungu leyi nga ntsamelo-maxelo.[1][2] Vatsundzuxi va vula leswaku kungu leri sekeriweke eka kuhlahluva no tsumbula vuvabyi bya ha sungula ri nga pfuna matiko leswaku ma papalata xilaveko xo pfala tiko na ikhonomi, leswi vangaka ntshikelelo wo kulu swonghasi eka va aka tiko lava va hanyaka hi muholo wa siku na siku leswaku va wundla mindyangu ya vona. Nhlangano wa matiko, wu vula leswaku kuta va na xilavelo xa swihlahluvi swa vuvabyi swa kwalomu ka 74 watimiliyoni ku hlanganisa na 30, 000 ya michini yo hefemurisa vavabyi eka tiko-nkulu leri ringalo ni tshiki hi va aka tiko va kwalomu ka 1.3 watibhiliyoni hi lembe ra 2020.[3] Ntsengo wa lava suleriweke hi vuvabyi wu tlule miliyoni hi ti 6 ta Mhawuri, laha nhlayo yo tala yi kumekeke eka nthlanu wa matiko lamanga: Afrika Dzonga, Algeriya, Ghibita, Ghana, na Nayjeriya.[4] Hambiswiritano, switikomba onge ku na matiko yo tala ma tsandzeka ku kandziyisa mintsengo yo tiya, ngopfu-ngopfu matiko lama ngana vusweti.[5] nhlayo ya mafu e tikweni nkulu ra Afrika yile hansi loko yi ringanisiwa na mafu ya tiko-nkulu ra Yuropa, hikwalaho ka leswi ntalo wa va aka tiko va tiko-nkulu ra Yuropa vanga vanhu lava dyuhaleke.
Mintsengo ya lava suleriweke yi tiyisiwile e matikweni hinkwawo ya tiko-nkulu ra Afrika, naswona tiko ra Lesotho rive ro hetelela ku vika ntsengo wa lava suleriweke loko ri ta tsumbula muvabyi wo sungula hi ti 13 Mudyaxihi 2020.[6]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ "Coronavirus: Could African countries cope with an outbreak?". BBC News. 6 March 2020. Archived from the original on 8 March 2020. Retrieved 9 March 2020.
- ↑ Ahmed, Kaamil (20 March 2020). "World's most vulnerable in 'third wave' for Covid-19 support, experts warn". The Guardian (in en-GB). ISSN 0261-3077. Archived from the original on 21 March 2020. Retrieved 21 March 2020.
- ↑ Burke, Jason (26 April 2020). "'It's just beginning here': Africa turns to testing as pandemic grips the continent". The Observer (in en-GB). ISSN 0029-7712. Archived from the original on 26 April 2020. Retrieved 26 April 2020.
- ↑ Burke, Jason (6 August 2020). "Total confirmed coronavirus cases in Africa pass 1 million". The Guardian.
- ↑ Jason Burke; Abdalle Ahmed Mumin (2 May 2020). "Somali medics report rapid rise in deaths as Covid-19 fears grow". The Guardian. Archived from the original on 19 May 2020. Retrieved 29 June 2020.
- ↑ Silence Charumbira (13 May 2020). "Lesotho records first coronavirus case a week after lifting lockdown". The Guardian. Archived from the original on 14 May 2020. Retrieved 29 June 2020.


text:
Joni
Joni, rithlela ritiviwa hi ra Jozi, kumbe "Doroba ra nsuku"[4][5], i doroba leri kulukumba etikweni ra Afrika Dzonga,[6] naswona i rin'wana ra madoroba ya khume-nthlanu lama kulukumba e misaveni.[7] Joni i doroba-nkulu rithlela ri va ntsindza wa xifundza xa Gauteng, kunga xifundza lexi fumeke ngopfu e Afrika-Dzonga.[8] Joni rithlela riva vutshamo bya Huvo-nkulu ya vumbiwa, kunga huvo ya le henhla-henhla ya tiko ra Afrika Dzonga.[9] Tikomponi to tala ta le Afrika Dzonga ku hlanganisa na tibangi ti na ti ofisi-nkulu ta tona e Joni. Doroba leri ri kumeka eka xitshabyana xa Witwatersrand lexi ngalo moo! hi swicelwa na nxaviso wa nsuku na dayimani. Doroba leri akuri rin'we ra madoroba la ma rhurheleke xidlodlo xa misava xa FIFA xa lembe ra 2010.
Doroba-nkulu leri i ri'wana ra madoroba-nkulu ya misava hi laha ri xaxametiweke ha kona hi Nhlangano ya Vulavisisi hi ta kuhangalaka ka mabindzu na Madoroba ya Misava Hinkwayo. Hi 2019, vaaki va doroba ra Joni a va ri 5,635,127, leswi endleke leswaku doroba leri ri va doroba lerikulu eAfrika Dzonga.[2] Hi lembe rero, nhlayo ya vaaki va le madorobeni ya le Joni yi vekiwe eka 8,000,000.[2] Vundzhawu bya doroba (1,645 km2 or 635 sq mi) byi aname ngopfu loko byi ringanisiwa ni bya madoroba man'wana lamakulu, lama endlaka nhlayo leyi ringaniseriweke ya ku tlimbana ka vaaka - tiko va 2,365 eka swikwere - khilomitara (6,120/sq mi).
Doroba leri ri simekiwe hi 1886 endzhaku ka loko ku kumiwe nsuku endzhawini leyi a yi ri purasi. Hikwalaho ka mphakelo lowukulu wa nsuku lowu kumiweke etlhelo ka Witwatersrand,[10] ku nga si hela malembe ya khume, vaaka-tiko a va andze va fika eka 100,000.
Doroba leri hambaneke ku sukela eku heleni ka va - 1970 ku fikela hi 1994, kunga Soweto leri sweswi ri nga xiyenge xa Joni. Eku sunguleni a ku ri ni ndhawu leyi vanhu va le Afrika a va tshama eka yona, leyi eka yona a ku tshama vatirhi vo tala va le Afrika lava humaka emugodini wa nsuku. Hambileswi eku heteleleni Soweto yi hlanganisiweke e hansi ka doroba ra Joni, kambe se a ku tshama vantima, lava a va nga pfumeleriwi ku tshama le Joni. Lenaxiya ixidorobana lexi ngana vanhu vo tala va le Afrika Dzonga lava vulavulaka Xinghezi lava humaka eIndiya. Tindhawu leti a ti tiviwa tanihi tindhawu ta vanhu vantima hi ku pfumelelana ni milawu ya xihlawuhlawu ya hulumendhe ya Afrika Dzonga.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ "Johannesburg (South Africa)". Crwflags.com. Retrieved 9 December 2010.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 " Population of Johannesburg
- ↑ Census 2011
- ↑ "Johannesburg: The City of Gold". Johannesburg: The City of Gold. 22 October 2019. Retrieved 17 December 2020.
- ↑ "The history of Joburg, City of Gold". SouthAfrica.net. Retrieved 17 December 2020.
- ↑ "Major Agglomerations of the World". CityPopulation.de. Retrieved September 17, 2020.
- ↑ Th. Brinkhoff (23 January 2010). "Principal Agglomerations of the World". Citypopulation.de. Retrieved 2 July 2010.
- ↑ "Johannesburg". Retrieved 25 May 2015.
- ↑ Bhana, Deeksha (2018). "The Constitutional Court as the apex court for the common law of contract: Middle ground between the approaches of the Constitutional Court and the Supreme Court of Appeal". South African Journal on Human Rights 34: 8–32. doi:10.1080/02587203.2018.1432100.
- ↑ Ritchie, Kevin (2 July 2012). "A jubilee that truly sparkles". IOL.


text:
Wimpy Breakfast Menu in Xitsonga
Mzansi Brekkie
34.90
1 tandza, 2 tirhaxi ta bekhoni yo silayisiwa, ben’ara ya nguluve, xilayi xa tamatisi ro katingiwa & xilayi xa thositi
Early Bird
42.90
2 eggs, 2 rashers of back bacon, a slice of grilled tomato & a slice of toast.
Streaky Breakfast
49.90
2 wa Mandza, 2 wa tirhaxa ta streaky bhekhoni, machipisi la matsongo & xilayi xo thositiwa kumbe ku oxiwa
Cheese Griller
54.90
1 Tandza rinwe, 2 wa tirhaxa ta nhlana wa bhekhoni, cheese griller ya nguluve yo oxiwa & xilayi xo thositiwa kumbe ku oxiwa
Hash Brekkie
56.90
2 wa Mandza, 2 wa tirhaxa ta bhekhoni y nhlana ya nguluve, hash brown cubes & xilayi xo thositiwa kumbe ku oxiwa
Cheese & Tomato Omelette
59.90
swixevo swa 4 swo tilangela: chizi yo giretariwa, bekhoni yo lala yo tsemeleriwa, matamatisi, timaxirumu kumbe tinyala
Avo* On Toast
64.90
2 swilayi swa thositi swi katsiwa ni 2 matandza, khirimu chizi, avho ro silayisiwa & switamatisani swo katingiwa
Egg & Mushroom Brekkie
64.90
3 wa Mandza yo hlanhleka, na swikowa swo oxiwa & xilayi xo thositiwa kumbe ku oxiwa
Double Up
67.90
2 wa Mandza, 2 wa tirhaxa ta bhekhoni ya nhlana ta nguluve, 2 wa ti pork bangers (ta nguluve) & xilayi xo thositiwa kumbe ku oxiwa
Farmhouse
74.90
2 wa Mandza, 3 wa tirhaxa ta bhekhoniya ya nhlana ta nguluve na xilayi xa tamatisi ro oxiwa, machipisi yo ringanela & xilayi xo thositiwa kumbe ku oxiwa
Lekker Breakfast
92.90
2 matandza, 3 tiraxi ta bekhoni yo silayisiwa, 100g buravhorosi ya homu & xifaki, chizi & nyala yo fuhuriwa, paptheri leyi katisiweke tinyala to fuhuriwa, swi phameriwa ni Famous Wimpy Relish & xilayi xa thositi
Mega Breakfast
99.90
2 wa Mandza, 3 wa tirhaxa ta bhekhoni ya nhlana ta nguluve, 90g patty ya homu, Relish yo tiveka ya Wimpy, tinyala to oxiwa, mahiphisi yo yo ringanela & xilayi xo thositiwa kumbe ku oxiwa
Cheese
44.90
Cheese & Tomato
49.90
Chicken Mayo
52.90
Bacon & Egg
52.90
Dagwood
104.90
90g patty ta homu & 2 wa tirhaxa ta bhekhoni ya nhlana ta nguluve
Fully Loaded Dagwood
129.90
2 x 90g patty ta homu & 2 wa tirhaxa ta bhekhoni ya nhlana ta nguluve


text:
Fulaga ya tshitshavha ine yo thoma u shuma nga dzi 27 dza Lambamai 1994, yo vha yo oliwa nga vho- Mr Fred Brownell, ane nga tshenetshila tshifhinga vho vha vha State Herald. Mivhala na maolelel ndi zwithu zwine zwa vha zwina ḓivhazwakale ya Afrika Tshipembe.
U fhambana ha mivhala na u ṱangana hayo zwi amba zwithu zwine zwo fhambana uya nga vhathu, ahu tou vha na uri unga tou ḓi baḓekanya na tshithu tshithihi. Uola ha fulaga zwi thoma nga tshivhumbeo tshine tsha vha uri ndi V hune zwoṱhe zwa rambalala zwi tshi khou tevhela heneyo V ya hone.
Zwi tshi khou kona u panga muthu munwe na munwe wa Afrika tshipembe, zwi tshi khou dzhia nḓila ya uya kha vhuthihi. Zwa u farana zwi vha zwi tshi khou bva kha tshiga tshine tsha vha tshi tshi khou amba nga ha vhuthihi- u farana zwina maanḓa.
Musi u tshi khou leleḓisa fulaga huna maga ane afanela u tevhelwa zwine zwa vha zwi tshi khou bva muvhusoni 22356, wo sedza 510 ya 8 Fulwi 2001. Arali wa leleḓisa fukala ya Afrika tshipembe yo rambalala ha u fara hu fanela ubva nga tshanḓa tsha monde na banda ḽitsuku nga nnṱha. Arali i tshi khou leleḓa yo sedzana na luvhondo. Ba
nnda ḽitsuku ḽi fanela uvha kha tsha monde ha muvhoni hune zwinwe zwi fanela uvha nga nnṱha. Kha muṱangano wa tshitshavha, hune fulaga ya vha i tshi khou leleḓa nga murahu ha muambi kana nga matungo, i fanela u vhewa kha tshanḓa tsha uḽa tsha muambi. Arali ya nga vhewa hunwe hu fanela uvha kha tsha ula tsha vhathu vho dzulaho.


text:
21
Ndi hone Hanna a tshi rabela a ri,
“Ndi pembelela Muṋe washu;
Muṋe washu o nnyombela shambo!
Maswina anga ndi a vha sea.
Ndi takalela zwe Iwe Muṋe washu wa mpha.
2Muṋe washu ndi Ene mukhethwa e eṱhe,
a hu na Mudzimu arali e si Iwe,
a hu na bako ḽi no nga Mudzimu washu.
3“Ni songo dzula ni tshi zuwa, ni songo bula maipfi a u ḓihudza,
Muṋe washu ndi Mudzimu ane a ḓivha zwoṱhe,
zwine vhathu vha ita zwi kalwa nga Ene.
4“Vhura ha vhahali ho vunḓea, hone vhe vha khukhulwa vho kungela nungo.
5
Ps. 113:9
Yes. 54:1
Vhe vha vha vha tshi ḽa vha fura,
zwino ndi vhasingili vha u ṱoḓa zwiḽiwa;
vhe vha vha vha tshi ṱwa na nḓala vha vho ḽa vha laṱa.
Musadzi we a vha e muumba zwino o beba vhana vhaṱanu na vhavhili,
hone mme a vhana vhanzhi o sala a si na ṅwana.
6
2 Mah. 5:7
Ps. 30:3
Hos. 6:1-2
“Muṋe washu u a vhulaha, a dovha a tshidza,
u isa vhathu vhudzulavhafu, a dovha a vha vusa.
7
75:7Mat. 23:12
Muṋe washu u a shaisa, a dovha a pfumisa,
u a ṱukufhadza, a dovha a hulisa.
8U vusa vhashai buseni,
vhaheḓana a vha takula ḓaleḓaleni, a vha dzudza na vhavhusi,
a vha vhea kha khuluṋoni ya khuliso.
Miteo ya ḽifhasi ndi ya Muṋe washu,
o tea shango khayo.
9“U linda ṋayo dza vhathu vhawe vha fulufhedzeaho,
hone vhavhi vha ngalangala swiswini.
Muthu ha kundi nga nungo dzawe nandi.
10
Ps. 18:14
Vhane vha vhangisa Muṋe washu vha ḓo lozwiwa,
u ḓo vha bvumela e ngindii, ngindii e ṱaḓulu.
Muṋe washu u ḓo haṱula shango ḽoṱhe,
khosi ye a vhea u ḓo i ombela shambo,
khosi ye a i ta u ḓo ita uri i kunde.”
11Ndi hone Elikana a tshi humela hayani Rama, hone mutukana Samuele a dzula Shilo, a shumela Muṋe washu a tshi londolwa nga tshifhe Eli.
12
Vhana vha Eli vho vha vha sa ḓivhalekani, Muṋe washu vho vha vha sa mu londi. 13Zwino yo vha i nḓowelo ya vhotshifhe na vhathu uri musi muthu a tshi khou ṋekedza nduvho, musi ṋama i tshi khou bikwa, mushumi wa tshifhe o vha a tshi ḓa o fara forogo ya maṋo mararu, 14a longa iyo forogo khalini dza u bika, tshe forogo iyo ya tshi ṱhavha tsha mbo vha tsha tshifhe. Vhaisraele vhoṱhe vhe vha ḓa Shilo u ṋekedza nduvho dzavho vho vha vha tshi itwa nga u ralo. 15Hone zwino na musi mapfura a sa athu fhiswa, mushumi wa tshifhe o vha a tshi ḓa a vhudza munna ane a khou ṋekedza nduvho a ri, “Nga vha fhe tshifhe ṋama ya u gotsha, a nga si ṱanganedze ṋama yo no bikwaho, u ṱoḓa mbisi fhedzi.”
16Arali munna uyo a mu vhudza a ri, “Nga hu thome u fhiswa mapfura, ni konou dzhia zwine na funa,” mushumi uyo o vha a tshi fhindula a ri, “Hai, kha vha ḓise zwino, arali vha sa i ḓisa, ndi ḓo i dzhia nga khani!”
17Tshivhi hetsho tsha avho vhaṱhannga Muṋe washu o vha a tshi vhona tshi tshihulu, ngauri vho vha vha tshi nyadza nduvho ine ya ṋekedzwa Muṋe washu.
18Huno Samuele ene o vha a tshi shumela Muṋe washu. Samuele a tshi kha ḓi vha mutukana o vha a tshi vho ambara luvhemba lwa lukhaha lwa u pakata lu no nga lwa vhotshifhe. 19Ṅwaha muṅwe na muṅwe mme awe vho vha vha tshi ḓi mu rungela phuraphura ya lukhaha vha mu isela musi vha tshi gonya Shilo na munna wavho u ṋekedza nduvho ya ṅwaha nga ṅwaha. 20Eli o vha a tshi ḓi shudufhadza Elikana na musadzi wawe a ri, “Ngavhe Muṋe washu a tshi ni ṋea vhana vhane vha ḓo bebwa nga hoyu musadzi, vha thivha uḽa we a mu humbela nga thabelo a mu kumedza Muṋe washu.”
Vho no fhedza izwo vha humela hayani. 21Muṋe washu a tonda Hanna, a vhifha muvhilini, a dovha a beba vhatuka vhararu na vhasidzana vhavhili. Mutukana Samuele a aluwa a tshi shumela Muṋe washu.
22Zwino Eli o vha o no kalaha zwihulu. A ḓi dzula a tshi pfa zwine vhana vhawe vha ita Vhaisraele vhoṱhe na uri vha dzhia vhasadzi vhane vha shuma muṋangoni wa dennde ya u ṱangana na Muṋe washu vha vha dzhenisa nḓuni. 23Ndi hone a tshi vha vhudza a ri, “Izwi zwithu ni zwi itelani? Vhathu vhoṱhe vha mmbudza vhuvhi vhune na ita. 24A si zwone vhananga, ni vho xedza vhathu vha Muṋe washu. 25Arali munna a khakhela muṅwe munna, Mudzimu a nga mu pfumedzanya nae, hone arali munna a khakhela Muṋe washu u ḓo pfumelelwa nga nnyi?”
Huno vha si thetshelese khotsi avho a tshi vha kaidza, ngauri Muṋe washu o vha a tshi funa u vha vhulaha.
26
Mutukana Samuele ene a aluwa a tshi takalelwa nga Muṋe washu na nga vhathu.
27Zwino muṅwe muḓinḓa wa Mudzimu a ḓa ha Eli a ri, “Muṋe washu u ri, ‘Ndo ḓidzumbulula zwavhuḓi kha nnḓu ya makhulukuku wau zwiḽa vhe phuli dza Farao ngei Egipita. 28
Liv. 7:34-36
Ndo nanga makhulukuku wau kha matsinde oṱhe a Israele uri a vhe tshifhe wanga, a gonye aḽiṱarini yanga a fhise zwioro, a ambare luvhemba lwa u pakata phanḓa hanga. Nda ita na u ṋea nnḓu ya makhulukuku wau mukovhe wa nduvho dzoṱhe dza mbeu dza Vhaisraele. 29Zwino ndi mini u tshi nyadza zwiṱhavhelo na nduvho zwine nda ri vhathu vhanga vha bvise? Ndi mini u tshi hulisa vhana vhau u fhira Nṋe nga u vha litsha vha tshi ḓinonisa nga miraḓo i fhiraho yoṱhe ya nduvho dzoṱhe dzine dza ṋekedzwa nga vhathu vhanga Vhaisraele?’
30
8:17
“Zwino-ha, Muṋe washu Mudzimu wa Israele u khou ḓivhadza u ri, ‘Ndo fulufhedzisa uri nnḓu yau na ya makhulukuku wau vha ḓo dzula vha tshi ntshumela lini na lini.’ Hone zwino Muṋe washu u khou ḓivhadza u ri, ‘A zwi tsha ḓo ralo! Vhane vha nkhulisa ndi ḓo vha hulisa, hone vhane vha nnyadza vha ḓo nyadziwa-vho. 31Hu khou ḓa tshifhinga tshine nda ḓo fhelisa vhutshifhe hau na ha muṱa wau, a hu na wa muṱa wau ane a ḓo lalama. 32
Jer. 7:12
Ps. 78:60-64
U ḓo vhona khombo i tshi wela nnḓu yanga. Naho Vhaisraele vha tshi ḓo tondiwa, kha vha lutsinga lwau a hu na ane a ḓo lalama. 33
1 Mah. 2:26-27
Vha lutsinga lwau vhoṱhe vha ḓo fa vha songo lalama. Onoyo muthihi ane nda ḓo mu litsha zwawe a tshila a ntshumela e tshifhe, ndi ḓo zwi itela u pofulisa maṱo au nga miṱodzi na u ṱhavha mbilu yau. 34
Zwine zwa ḓo wela vhana vhau vhavhili Hofuni na Finiasi tshi ḓo tou vha tshiga tsha uri u zwi vhone; vhuvhili havho vha ḓo fa musi muthihi. 35Ndi ḓo ḓinangela tshifhe muṅwe ane a ḓo fulufhedzea, onoyo u ḓo ita zwine nda zwi funa. Ndi ḓo mu ṋea vhaḓuhulu vhanzhi, a dzula a tshi shumela khosi yanga ye nda i nanga. 36Ndi hone muṅwe na muṅwe wa lutsinga lwau o ponyokaho lufu a tshi ḓo ḓa a gwadama phanḓa ha tshifhe onoyo a humbela ḽingwende ḽa siliva na zwiḽiwanyana a luvhelela a ri: A thi tholiwi-vho zwanga nda shumela vhotshifhe ndi tshi wana zwiḽiwa!’ ”


text:
161Ndzi mi tivisa Manana Febe, makwerhu eHosini la tirhelaka kereke ya le Kenikreya; 2n'wi amukeleni hi vito ra Hosi, hilaha vahlawuriwa va Xikwembu va fanelaka ku amukeriwa hakona; kutani mi n'wi pfuna hi xin'wana ni xin'wana lexi a nga kombelaka leswaku mi n'wi pfuna ha xona, hikuva ú pfunile lavo tala, na mina ú ndzi pfunile.
3
Ndzi runguleleni Prisila na Akwila, vatirhi-kulorhi entirhweni wa Kriste Yesu, 4lava nyiketeke vutomi bya vona ku ndzi ponisa; a hi mina ntsena loyi a va nkhensaka, kambe na tona tikereke hinkwato ta vamatiko ta va nkhensa. 5Ndzi runguleleni na yona kereke leyi hlanganaka endlwini ya vona.
Ndzi runguleleni na Epayineto, murhandziwa wanga, a nga yena wo sungula ku pfumela eka Kriste le Asiya. 6Ndzi runguleleni Mariya la tirheke ngopfu exikarhi ka n'wina. 7Ndzi runguleleni Androniko na Yuniya, va nga Vayuda va ka hina lava a ndzi ri na vona ekhotsweni; va tiveka swinene exikarhi ka vaapostola, naswona va ndzi rhangele ku va va ka Kriste.
8Ndzi runguleleni Ampliyato, murhandziwa wanga eHosini. 9Ndzi runguleleni Urbano, mutirhi-kulorhi entirhweni wa Kriste, na Stako, murhandziwa wanga. 10Ndzi runguleleni Apele, munhu la tshembekeke evukristeni. Ndzi runguleleni va ndyangu wa Aristobulo. 11Ndzi runguleleni Herodiyoni, Muyuda wa ka hina. Ndzi runguleleni lava nga vakriste endyangwini wa Narkiso.
12Ndzi runguleleni Trifena na Trifosa, vamanana lava tirhelaka Hosi. Ndzi runguleleni Persida, manana la rhandziwaka, la tirheleke Hosi hi leswo tala. 13
Ndzi runguleleni Rhufasi, mukriste la tivekaka swinene, mi rungula ni mana wa yena, loyi a nga manana ni le ka mina. 14Ndzi runguleleni Asinkrito na Filego, na Hermesi, na Patroba, na Hermasi, ni vamakwavo eHosini lava nga na vona. 15Ndzi runguleleni Filologo, na Yuliya, na Neriya, ni makwavo wa xisati, na Olimpa, ni vahlawuriwa va Xikwembu hinkwavo lava nga na vona.
16Xewetanani hi ku ntswontswana ka vukwavo. Tikereke hinkwato ta Kriste ta mi rungula.
17Ndza mi khongotela vamakwerhu, ndzi ri: Mi tivonela eka lava pfuxaka ku avana, ni swikhunguvanyiso, lava va mi humesaka etidyondzweni leti mi ti kumeke; hambanani na vona; 18hikuva lavo tano a va tirheli Hosi ya hina Kriste, kambe va tirhela ku navela ka vona ntsena; hi ku nandzihisa marito ni ku sasekisa mavulavulele, va hambukisa mianakanyo ya lava nga tiviki nchumu. 19Ku yingisa ka n'wina ku twakele eka vanhu hinkwavo; ndzi tsaka hi n'wina emhakeni leyi; kambe ndzi lava leswaku mi va lavo tlhariha hi tlhelo ra leswinene, ni lava nga tiviki nchumu hi tlhelo ra leswo biha. 20Xikwembu lexi nyikaka ku rhula, xi ta hatla xi pfotlosela Santhana ehansi ka milenge ya n'wina.
Tintswalo ta Hosi ya hina Yesu, a ti ve na n'wina!
21
Mutirhi-kulorhi Timotiya, wa mi rungula; na vona Vayuda va ka hina va Lukiyo na Yasoni na Sosipatro, va mi rungula.
22Mina Tertiyo, mutsari wa papila leri, ndza mi rungula hi vito ra Hosi.
23
I Kor. 1:14
II Tim. 4:20
Gayo, loyi a nga tshama a rhurhela mina ni kereke hinkwayo, wa mi rungula. Erasto, mutameri wa nkwama wa muti, na Kwarto makwerhu, va mi rungula. [ 24Tintswalo ta Hosi ya hina Yesu Kriste a ti ve na n'wina hinkwenu. Amen!]Van'wana a va tsalanga ndzimana leyi
25Eka yena la kotaka ku mi tiyisa,
hi ku ya hi Mahungu Lamanene
lawa ndzi ma dyondzisaka,
ma nga mahungu ya Yesu Kriste,
naswona hi ku ya hi xihundla
lexi nga hlavuteriwa,
xi nga xihundla lexi a xi fihlekile malembe
ni malembe,
26kambe sweswi xi humeseriweke erivaleni
hi Matsalwa ya vaprofeta,
hi ku landza ku lerisa ka Xikwembu
lexi nga heriki,
xona xihundla lexi xi nga tivisiwa vamatiko
hinkwavo,
leswaku vanhu va pfumela, va tlhela
va yingisa,
27eka Xikwembu xi ri xoxe xa vutlhari,
a ku ve ku dzuneka ha Yesu Kriste,
hi minkarhi ni minkarhi,
Amen!


text:
Nsala
Nsala (Strychnos spinosa kumbe Bambara: Kankoroba) i nsinya lowu kumeka e nkaveni na dzonga wa tiko-nkulu ra Afrika. Nsinya lowu wutswala Masala, kunga mbandzu wo nyanganya wuthlela wubhava nyana naswona wuthlela wuva na tinyungi to nononhwa. Wu veka swiluva swa rihlaza-ro Basa eku heleleni ka marhavi ya wona. Mbhandzu wa wona wutala ku huma endzhaku ka timpfula leti kulu naswona wa yelana na The fruits tend to appear only after good rains. Nsinya lowu i makwavo wa Nkwakwa wale khwatini (Strychnos nux-vomica), lowu ngana vuxungu bya strychnine. Muvala wa Sala i wa xitshopana loko wu vupfa. Swiharhi swo fana na timfenhe, tihavu, makhumba na timhunti swi rhandza mbhandzu lowu swonghasi.
Kuhangalaka[Lulamisa | edit source]
Nsinya lowu wu kumeka ngopfu e misaveni leyi ngana mati. Wa kumeka e makhwatini ya mananga, naswona wuthlela wukumeka e ribuweni ra Kapa ra vuxa-dyambu kufikela e Natala, kuya e nwalungwini e Mzambhiki, e Swazini, Zimbabwe, Botswana, Namibiya na Angola, nsawona wa kumeka nale xihlaleni xa Madagaska.
Matirhisele[Lulamisa | edit source]
Nsinya lowu ixihlovo xa swakudya e Afrika, naswona mbhandzu wa kona wu ngapfuneta mphakelo wa swakudya, ngopfungopfu e matikweni-xikaya.[1]
- Tihunyi ta Nsala tinga tirhisiwa kuvatla. Tihunyi leti ta tirhisiwa ku endla mbhinyo wa swikomu.
- Nsinya lowu waha ku byariwa e tikweni ra Israyele leswaku wupfuneta eka mphakelo wa swakudya.
- Masala matirhisiwa ngopfu ematiko-xikaya kupfuneta mphakelo wa swakudya hinkarhi wa ndlala."[2]
Swiyelanisi[Lulamisa | edit source]
- ↑ National Research Council (2008-01-25). "Monkey Oranges". Lost Crops of Africa: Volume III: Fruits. Lost Crops of Africa 3. National Academies Press. ISBN 978-0-309-10596-5. Retrieved 2008-07-25.
- ↑ Henri-Alexandre Junod, The life of a South African tribe - Vol 2, Page 17


text:
Yuropa
Yuropa i rinwana ra Matiko-nkulu (hi xiyenge xa Politiki) ya nkombo, naswona rivumba ribuwa ra Tiko-nkulu (Hi xiyenge xa Mbangu) ra Yuraxiya. Yuropa ri angarhiwe enwalungwini hi Lwandle ra Akthika, e vupela-dyambu hi Lwandle ra Atlanthika, e dzongeni hi Lwandle ra Meditera, na le vuxeni bya le dzongeni hi Tintshava ta Khakhasu, Lwandle ra Ntima na mati-ndlela lama hlanganisaka Lwandle ra Ntima na Meditera. E vuxeni Yuropa ri avanyisiwa na Axiya hi mati ya Tintshava ta Ura, Nambu wa Ura, na hi Lwandle ra Kaspa.[1]
Yuropa yi funengeta kwalomu ka 10,180,000km2 hi ku anama, kumbe 2% wa Misava hinkwayo. Yuropa, yina matiko ya 50, laha Rhaxiya ringa rona tiko leri kulu ngopfu hi ku anama naswona rithlela riva na vaakatiko vutala kutlula matiko man'wana ya tiko-nkulu leri. Ntsengo wa vaaka tiko va tiko-nkulu leri wu kumbeteriwa kwalomu ka 740 wa timiliyoni.[2] Ntshamelo ma xelo wa tiko-nkulu leri ma hlohloteriwa hi lwandle ra Atlanthika, laha tinguva ti cincacincaka kutlurisa mpimo, ngopfungopfu ekusuhi na ribuwa ra lwandle leri.
Tiko ra Griki ra khale rivoniwa tani hi xihlovo xa nhluvuko wale vupela dyambu,[3][4] naswona endzaku ka mfumo wa xigriki, ku landzerile mfumo wa ma Rhoma, ivi kulandzela nguva ya mpfuxelelo na Rivoningo eka tiko nkulu leri. Kusukela eka nguva ya kutsumbula, ku hlanganisa na nguva ya tinkomponi, Yuropa yi rhangerile matiko ya misava eka minhluvuko yo tala. exikarhi ka malembe xidzana ya 16 kuya eka 20, Tihulumendhe ta matiko ya Yuropa, ti lawule matiko ya Amerikha wa le N'walungu na le Dzongeni, matiko ya Afrika hi kutala, Oxeniya na matiko yo tala ya le Axiya.
Kusunguriwa ka nguva wa tinkomponi, luku sunguleke e tikweni ra Brithani eku heleni ka lembe-xidzana ra vu 18, kutisile nhluvuko lowukulu eka timhaka ta ikhonomi, ndzhavuko, na mahanyele ya vanhu. Hivumbirhi bya Tinyimpi ta misava, ti lweriwile etikweni-nkulu leri, naswona tihoxe xandla eku hungutekeni ka matimba ya tiko-nkulu leri emisaveni, naswona rihambukela matiko ya Amerikha na Rhaxiya.[5] Hi nguva wa Nyimpi yo titimela, Yuropa ayi tsemiwe exikarhi ka NATO evupela dyambu na Xipfumelelwano xa Warsaw evuxeni, kufikela eka nguva ya Kulwela Ntshuxeko ka malembe ya 1989 na Kuwisiwa ka khumbi ra Berlin.
Hilembe ra 1955, Huvo ya Yuropa yi simekiwile endzaku ka nkulumo ya Nkul, Winston Churchill, leswaku yihlanganisa Yuropa eka tipakani leti fanaka. Huvo leyi yihlanganise matiko hinkwawo ya tiko-nkulu leri, handle ka Belarus, Kazakhstan na Dorobha ra Vatikhani. Kuhlanganisiwa ka matiko man'wana eka huvo leyi ku tise ku simekiwa ka Nhlangano wa Matiko ya Yuropa.[6] Mali leyi tirhisiwaka etikweni-nkulu leri yi vuriwa Yuro.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007. ""Europe"". Archived from the original on 2007-12-14. Retrieved 2007-12-27.
- ↑ "World Populations Prospects, the 2015 RevisionS". United Nations - Department of Economic and Social Affairs - Population Division.
- ↑ Kim Covert (1 July 2011). Ancient Greece: Birthplace of Democracy. Capstone. p. 5. ISBN 978-1-4296-6831-6. "Ancient Greece is often called the cradle of western civilization. ... Ideas from literature and science also have their roots in ancient Greece."
- ↑ Ricardo Duchesne (7 February 2011). The Uniqueness of Western Civilization. BRILL. p. 297. ISBN 90-04-19248-4. "The list of books which have celebrated Greece as the “cradle” of the West is endless; two more examples are Charles Freeman's The Greek Achievement: The Foundation of the Western World (1999) and Bruce Thornton's Greek Ways: How the Greeks Created Western Civilization (2000)"
- ↑ National Geographic, 534.
- ↑ "The European union—a federation or a confederation?". Retrieved 4 August 2017.


text:
Quarta-feira, 23 ka Novembro
Vito la wena ali basisiwi. — Mat. 6:9.
Yesu a vule swaku kubasisiwa ka vito la Yehovha i xin’we xa minchumu ya lisima leyi hi faneleke hiyi khongelela. A alava ku vula yini hi leswo? Kubasisa nchumu i kuxisusa nsila. Van’wana vangaha tivutisa swaku hi mhaka muni vito la Yehovha li lava kubasisiwa nakuve li base hi khale? Akuva hi hlamula xivutiso lexi hi fanele hi twisisa leswi vito li vulaka swona. Loko kuvulavuliwa hi vito a kuvuliwi leswi vanhu vaku vitanisaka xiswona kumbe leswi vito la wena li tsalisiwaka xiswona. Bibele li li: “Swa yampsa kuva ni vito lelinene kutlula tshomba.” (Swi. 22:1; Ekl. 7:1) Hi mhaka muni vito li li la lisima? Hi mhaka loko kuvulavuliwa hi vito kuvuliwa hi ndhuma leyi munhu anga na yona ni leswi vanhu vaswi pimisaka hi yena. Hi mhaka leyo leswi vito li tsalisiwaka xiswona ni leswi vanhu vali vitanisaka xiswona ahi swa lisima ngopfu. Lexinga xa lisima hintamu hi leswi vanhu vaswi pimisaka hi n’winyi wa lona. Loko vanhu va hembela Yehovha va yendla swaku van’wana va pimisa swa kubiha hi yena, leswo swi nchimisa vito la yena. Murindzi 06/20 paj. 3 mapar. 5-7
Quinta-feira, 24 ka Novembro
Ni karhatekile hintamu; naswona na ku vutisa Yehovha, ni ta titwisa xileswi anze siku muni? — Pis. 6:3.
Swikarhatu swi nga hi yentxa hi tshamela ku vilela. Hi xikombiso, hi nga ha karhateka hi swaku a hi nga ta va ni male ya ku yenela ya ku xava swilo leswi hi swi lavaka, kumbe ku pimisa swaku hi nga ha vabya, hi nga ha swi koti ku tirha, kumbe ku luzekeliwa hi ntirho wa hina. Hi nga ha karhateka hi ku pimisa swaku loko hi tshuka hi ringiwa ku yentxa minchumu ya ku biha hi ta djohela Xikwembu. Ku nga li khale, Sathana a ta yentxa swaku vanhu va yena va dumela vanhu va Xikwembu. Leswo swi nga ha hi yentxa hi karhateka hi swaku swi ta ku yini hi hina hi nkama wolowo. Kambe hi nga ha tivutisa leswi: ‘Indje swi bihile ku va ni karhateka hi minchumu ya ku fana ni leyi?’ Yesu a byele vadjondzisiwa va yena a ku: “Tshikani ku vilela”. (Mat. 6:25) Ingava swaku Yesu a a lava ku vula swaku a hi fanelanga hi tshuka hi vilela hi nchumu? A hi swona. Khumbuka swaku van’wana lava khale a va tirhela Yehovha hi ku tshembeka na vona va karhatekile. Kambe Yehovha a tame a va rhandza. (1 Tiho. 19:4) Hi marito lawa, Yesu a wo hi tiyisa. A a nga lavi swaku hi karhateka ngopfu hi swilo swa wutomi lakakuva swi za swi hi sivela ku tirhela Yehovha. Murindzi 01/21 paj. 3 mapar. 4-5
Sexta-feira, 25 ka Novembro
Nhloko ya wansati i wanuna. — 1 Kor. 11:3.
Wanuna a fanele a tihlamulela ka Yehovha na Yesu hi leswi a wu rhangelisaka xiswona ndjangu wa yena. (1 Ped. 3:7) Leswi Yehovha a nga Nhloko ya vanhu hinkwavu lani misaveni ni le matilweni, swa mu fanela ku veka minawu ya leswi hi faneleke hi hanyisa xiswona ni ku tlhela a tiyiseka swaku ha yi yingisa minawu leyi. (Esa. 33:22) Leswi Yesu a nga nhloko ya bandla la Wukreste, a ni mfanelo ya ku hi vekela minawu a tlhela a tiyiseka swaku ha yi yingisa. (Gal. 6:2; Kol. 1:18-20) Ku fana na Yehovha na Yesu, a nhloko ya ndjangu yi ni mfanelo ya ku yentxa swiboho ka ndjangu wa yona. (Rom. 7:2; Efe. 6:4) Kambe a yi yentxi swiboho hi ku ya hi mapimiselo ya yona ntsena, hikusa swiboho swa yona swi fanele swi fambisana ni minawu ya Xikwembu leyi nga ka Bibele. (Swi. 3:5, 6) Naswona a nga fanelanga a vekela minawu vanhu lava kalaka va nga li va ndjangu wa yena. (Rom. 14:4) Nakambe loko vana va yena va kula va tlhela va rhurha, va ha ta tama va mu hlonipha kambe a va ha rhangeliwi hi yena. — Mat. 19:5. Murindzi 02/21 mapaj. 2-3 mapar. 3-5


text:
Badama
Badama (Badama-va-ku-secha) i byalwa lebyi endliwaka hi ku hlanganisa mugayo na vudyangwana. Byalwa lebyi byi fana na muqombhoti. Xikongomelo xa kona a kuri ku loko u nwile u ta tsandzeka ku famba kutani u vumbuluka kunene hansi vanhu va ku secha u nga twi nchumu. Mihlovo wa kona wu fana na muqombhoti. Byalwa lebyi byi rhandza hi vakhegula na vakhalabye.[1]
Maswekelo[Lulamisa | edit source]
Byalwa lebyi byi swekiwa hi ku loveka vudyangwana vhiki hinkwaro. Endzhaku ka vhiki swi ta va swi virile. Loko swi virile musweki a ta swi twa swi bava loko a swi ringeta. Kutani musweki u ta swi chela endzeni ka poto a tseleka swi vila ku kondza swi phyaphyarha. Loko swi vupifile musweki u ta phula a swi veka swi hola, ivi a teka comela hi xinkambana a kandzela, ivi a hlanganisela kahle swi hlangana kutani a swi veka swi vila.[1]
Loko swi virile swi ta phuphuma khuvi, kutani musweki a teka sefo ya byalwa a hluta, a cheletela emakhuwanini, kutani byi keleriwa hi mindzheko byi cheleteriwa emikhelweni byi nwiwa. Byalwa lebyi byi thyiwe vito leri ra badama-va-ku-secha hikuva ku vuriwa leswaku loko byi ku bile a wa ha koti no yima, u to badama ehansi va ku secha hi ku rhandza u nga twi nchumu.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 Nukeri, Emilinah Reginah (2012). "Nkanelo wa yin'wana ya mindhavuko ya ririmi ra Vatsonga/Machangana hi ku kongomisa eka swakunwa swa ndhavuko". University of Limpopo.


text:
Athomu
Athomu i xiyenge lexi ntsongo ngopfu xa Xiaka-Swilo naswona xiri na swihlawulekisi swo karhi. Nsimbhi, mati kumbe moya wun'wana na wun'wana wu endliwe hi ti athomu ta wona to hlawuleka. Athomu iyi tsongo ngopfu naswona ayivoneki hi mahlo. Tiathomu itintsongo ngopfu lero ku vhumba mafambele yatona, swilava ku tirhisa muxaka wokarhi wa tidyondzo ta Fiziksi.
Dalton i un'wana wa vanhu lava ava pfumela leswaku tidyondzo ta tiathomu tinga kota kuhlamusela xivangelo lexi endlaka leswaku mati ya khoma mimoya yokarhi hikuhambana.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Dalton, John. "On the Absorption of Gases by Water and Other Liquids", in Memoirs of the Literary and Philosophical Society of Manchester. 1803. Retrieved on August 29, 2007.


text:
A ku ri siku ra kahle, ro lolohisa ku nava ni nambu. Swilo hinkswaswo a swi miyerile. Huwa ntsena a ku ri ya N’waxinyenyani loyi a yimbelela hi rito ra le hansi swinene loko a ri karhi a basisa meno lamakulu, ya swiphepherhele ya N’wampfuvu.
N’wampfuvu a tiphina hi ku basisiwa meno. A etlele a humesile na nhloko ematini, na nomo wa yena wu pfulekile swinene. Dyambu a ri n’wi kufumeta kutani loko a nga se swi lemuka, a byi ri karhi byi phaha. A lorha hi banyi lebyi abyi papamala kwala kusuhi na yena kutani, emilorhweni ya yena, a khatlula a khojeta.
“U dyile N’waxinyenyani!” Rito ri pfuxa N’wampfuvu hi xitshuketa. A ku ri yin’wana ya micololwani. A languteka a hlundzukile swinene! Xikandza xa yena xa pinki a xi hundzukile xo tshwuka!
“U dyile N’waxinyenyani,” a huwelela nakambe, a ri karhi a kombetela N’wampfuvu hi ripiku ra yena.
“Ndzi nge swi endli!” N’wampfuvu a tiyimelela.” Mina ndzi dya byanyi, ku nga ri swinyenyani! Handlekaswona, N’waxinyenyani i munghana wa mina! A ndzi nge n’wi dyi!”
“Ndzi ku vonile! A ri karhi a basisa meno ya wena, kutani wena u n’wi mita!”
N’wampfuvu a tsundzuka norho wa yona. Sweswi a tela hi ku chava! Xana a nga va a mitile munghana wa yena hi xihoxo? Kutani, loko a ri karhi a huma ematini, a twa mpfumawulo wa ku yimbelela. A ku ri N’waxinyenyani!
N’wampfuvu u langutile hinkwako ku vona laha N’waxinyenyani a nga va a ri kona. Ekuheteleleni, a lemuka leswaku mpfumawulo wu huma endzeni ka khwiri ra yena. A mitile munghana wa yena!
“Wa swi vona? Ndzi ku byerile!” ku vula N’wancololwani. “U dyile N’waxinyenyani!”
“A … a ndzi nga lavi ku n’wi …” N’wampfuvu a rila, “Hi fanele hi n’wi ponisa. Hi fanele hi n’wi humesa ekhwirini ra mina!”
Hi nkarhi lowu swiharhi hinkwaswo leswi a swi tshama ku nava na nambu a swi tile kwala kusuhi ku ta twisisa leswi nga humelela. Va sungurile ku ta na makungu.
“A hi rhumeni swihlampfani endzeni ka khwiri ra wena. Swi ta rhangela N’waxinyenyani ndlela leswaku a kota ku hlambela a huma,” ku vula N’wamfenhe. Kambe ku twa leswi, swihlampfani hinkwaswo swi baleka swi hlambela swi ya ekule.
“Hi nga tirhisa rin’we ra meno ya mina ku panda khwiri ra wena leswaku hi ponisa N’waxinyenyani,” ku ringanyeta N’wanghala. N’wampfuvu a nga yi voni yi ri mianakanyo ya kahle!
“Xana hi ta endla yini? N’waxinyenyani a nga fanelanga ku tshama ekhwirini ra mina hilaha ku nga heriki!” ku vula N’wampfuvu. Kambe a ri hava mianakanyo yo antswa. Kumbe a pfumelela N’wanghala ku tsema khwiri ra yena kutani va humesa N’waxinyenyani. A ri ekusuhi na ku pfumela loko N’waxikhovha lowa vutlharhi a ta fika ku ta n’wi ponisa.
“Tshamisekani, hinkwenu,” ku vula N’waxikhovha. Hinkwavo va yingisela. “Ndzi kumeleni risiva lerikulu,” a lerisa.
Hi xihatla, xin’wana xa swinyenyani xi hahela laha N’wancololwani a yimile kona kutani xi yisa leswi N’waxikhovha a nga swi kombela.
“U tirhile!” ku vula N’waxikhovha loko a ri karhi a hahela ehansi emahlweni ka N’wampfuvu. “Sweswi pfula nomo wa wena hilaha u nga kotaka hakona, hikuva ndzi ya tlulela endzeni ka wona!” a vula.
“U nga endli sweswo! U ta ku dya na wena!” ku tshinya N’wamfenhe.
“Heyii, miyela!” N’waxikhovha a va byela. Kambe hi rito ra le hansi a ku eka N’wampfuvu, “U nga swi endli sweswo! Eka hinkwaswo leswi u nga swi endlaka, u nga pfali nomo wa wena loko ndzi ri le ndzeni!”
“N’waxikhovha a tlulela endzeni ka tihlanya ta N’wampfuvu letikulu leto chavisa! Kutani hi ku olova a sungula ku dikida nkolo wa N’wampfuvu hi risiva. Rosungula swi endle N’wampfuvu a hlekelela, kambe hi nkarhinyana …
“Khohlo… khohlo… khohlooooo!” N’wampfuvu u khohlorile, N’waxikhovha na N’waxinyenyani va huma va ri karhi va haha kusuka enon’weni wa N’wampfuvu! Havumbirhi a va lo ribya hi marha ya N’wampfuvu. N’waxinyenyani u vukarhile N’waxikhovha kutani va tsutsuma va ya vukarha N’wampfuvu na yena.


text:
Ruth First
Ruth First
O begwa ngadzi 4 Shundunthule 1925
Johannessburg. Afirika tshipembe
Vha lovha ngadzi 17 Thangule 1982[ Vhana minwaha ya 57
Maputo, Mozambikwi
Vha anti- apartheid activist
mMufarisi wa vho ndi Joe Slovo
Vhana Shawn Slovo, Gillian Slovo, Robyn Slovo
Heloise Ruth First (4 May 1925 – 17 August 1982) O vha mu afrika tshipembe sa anti - activist na scholarr . Vho vha vho tanganedza .moza, Musi vha tshikhou shuma exile, nga parcel bomb yo fhatwaho nga mapholia a Afirika Tshipembe.
MASHAKA NA PFUNZO[edit | edit source]
Vhabebi vha vho Ruth First ndi vha yuda, Ndi vho Julius First na vho Matilda Levetan, Vho da fhano afirika tshipembe u bva latvia mga 1906 vha vha munwe kha vho thomaho Communist Party ya afirika tshipembe , Vha tshimbidzi vha Communist Party ya afirika tshipembe.Vho Ruth First vho begwa nga nwaha wa 1925 Johannesburg ndi he vha alutshela hone . Sa vhabebi vhawe, a vha munwe vha Communist Party, Ye ya vha yo tumana na African National Congress dze dza vh dzi thamumbuloni ya muvhuso w afirika tshipembe.
Sa muswa, Vho First dzhena tshikolo Jeppe High School tshavha sidzana vha fhedz vha vha muthu wa u thom kha mutha wa ha vho ya gundo dza university. vho tanganedza bachelor degree University ya Witwatersrand nga nwaha wa 1946. musi vha kha vha university, Vho wana uri "kha magudedzi afirika tshipembe,tshi pikwa tsha vhana vha tshikolo ndi tsha lushaka ". Vho vha hone kha u thoma Federation ya u bvelela kha vhatshudeni, Ine ya divheya sa Progressive Students League, fhedzi i ya divhea, na kha manwe matshudeni, Nelson Mandela, muphirisidennde wa afirika tshipembe , na Eduardo Mondlane, muranga phanda wa u thoma wa Mozambiquewa mbofholowo FRELIMO.


text:
Lamula
Lamula i muhandzu wa tinxaka tohambana hambana ta citrus. Muhandzu lowu wuna nantswo wo nandziha loko wuvupfile, kambe loko wunga si wupfa wa bava. Muxaka wun’wana na wun’wana wa lamula wuna kutlula 100% wa nhlayo ya wena leyi ringanyetiweke ya siku na siku ya vitamin C. Sweswo swi tlula mihandzu yin’wana na yin’wana ya citrus. Vitamin C leyi nga eka Lamula yi pfuna miri wa wena hi tindlela to tala
Yi sirhelela tisele ta wena leswaku ti nga onhaki
Swi pfuna miri wa wena ku endla collagen, ku nga protein leyi horisaka swilondza naswona yi ku nyika nhlonge yo olova.
Swi endla leswaku swi olova ku tswonga iron ku lwisana na ku kayivela ka ngati
Swi tlakusa masocha ya wena ya miri, ku tisirhelela ka miri wa wena eka switsongwatsongwana
Swi pfuneta ku lwisana na Mavabyi lawa manga endlaka leswaku u khomiwa khensa.


text:
Nzulele
Muta wa vhavenda ndi une nzulele yawo ya katela khotsi, mme, vhana, vho makhulu, vho makhadzi na vho malume. Nga tshivenda nwana asi wa muthu muthihi ndi wa vhothe, vha muta, vha dzula tsini na vhothe henefho tshitshavhani.
Murado munwe na munwe wa mutani u na mushumo wa wo. Sa tsumbo vho Makhadzi mushumo wa vho ndi u tandulula thaidzo i fhio na i fhio ngomu mutani zwi tshi katela na u phasa ngeno makhotsimunene vha tshi lavhelesa kualutshele kwa vhana vha vha tukana na u nga ha fha mutani . Vhomakhulu vhone vha shuma u lela vhana na u vha gudisa milayo ya vhudifari na thompho. Izwi vha zwi ita nga u anetshela dzingano, dzithai na manwe maitele a sialala a no ita uri nwana a divhe vhubvo hawe.
Vhana vha gudiswa thonifho. Izwi zwi tutuwedzwa nga zwikolo zwa sialala kana ngoma dzine vhana vhothe vha tea u dzi tshina. Nwana wa musidza a tshi thoma u thanya uya musevhethoni, hafha ndi musi a tshi khadivha kha zwila zwine nga tshivenda ha pfi ndi thunga mamu. Musi atshi vha khomba ndi hune a iswa vhushani, ubva afho udo dzena kha tshikanda u swika kha ngoma ya ufhedzisela ya vhasidzana ya Domba.
Vhathannga vhone vhana ngoma dzavho naho vha tshinga diya musevhethoni na dombani. Muthannga uri ono aluwa a iswa kha ngoma ya musanda ine ya vhidzwa vhutamba vhutuka, fhedzi heyi ngoma a i tsheho. Ndi inwe ya ngoma dzine dza khou tea u vusuludzwa kha sialala la vhavenda.
Muthannga wa musiwana kha vhavenda ndi ene anoya hogoni kana murundi. Vhakolo vhone avha fumbi sa izwi i tshipfi a si ya vhavenda huno ndi ngoma i sili. Ipfi ndi ya sili sa izwi hu tshipfi yo wanala ubva kha dzinwe tshaka dzine dzi sivhe Vhavenda.
Vho-makhadzi, vhane vhavha khaladzi dza khotsi, kana khaladzi dza muthannga mutani wa vhavenda vhana mushumo muhulwane vhukuma. Vha dzhiiwa vhe vhone amba dzi fhele kana vhone mutandululi wa dzi thaidzo mutani. Nwana arali o khakha avhuya aya kha Vho-makhadzi zwofhela, zwo ralo-vho na kha muhulwane.
Vho makahadzi vha dovha hafhu vha dzhena kha tshipida tsha u mala mufumakadzi wa henefho mutani. Mufumakadzi ovhuyaho mutani nga kholomo dza vho makhadzi upfi ndi muvhuye.


text:
Nqambi ya Vunanga
Nqambhi ya vunanga (hi xiLatini compōnō; leswinge "loyi a hlelaka") i n'wavunanga loyi a thlelaka ava mutsari wa vunanga byin'wana na byi n'wana, ku hlanganisa na tinsimu leti yimbeleriwaka (hi xiyimbeleri ku mbe khwayere), vunanga bya swichayana kumbe lebyi hlanganisaka vuyimbeleri na mpfumawulo wa swichayana.[1] Nqambhi ya vunanga yi nga tumbuluxa vunanga byo hambana hambana, ku hlanganisa hi xikombiso, vunanga bya mpfumawulo ntsena, vunanga bya tiyetara, vunanga byo rila, vunanga bya ndzhavuko, vunanga bya Jazz na vunanga byo duma. Tinqambhi ti phofula mintirho ya tona hi ku tsala tinoti ta vunanga.[2]
Tinqambi to tala, hi xitalo tithlela tiva vachayi kumbe vayimbeleri lava ngana ntokoto va vunanga.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ «Compositor» en el Diccionario de la lengua española de la RAE.
- ↑ Diccionario técnico de la música de Felipe Pedrell, p. 106, Barcelona, Isidro Torrel Oriol 1897, editorial Maxtor, 2009, ISBN 84-9761-637-5


text:
Jabu a a ri mufana loyi a a rhandza ku tiva swilo swintshwa. A a tshama emugangeni lowutsongo aEastern Cape na vakokwa wakwe, vahahani, vamalume na tikhazini to tala. Hambileswi Jabu a a tala ku tlanga na tikhazini takwe na vanghana, leswi a a swi rhandza ngopfu a ku ri ku famba a dyondza hi swilo enhoveni ekusuhi ni le kaya.
A ku ri na swo tala swo swi endla enhoveni. A a hlalela swinyenyana, a lava tihumba, kumbe a hlalela muhlwa loko wu aka matshuka.
Jabu a a tiphina enhoveni siku na siku, kambe nkarhi hinkwawo a a nga khomeki kahle loko a nga swi koti ku hlamusela vatswari vakwe swilo leswintshwa leswi a swi dyondzeke.
Vatswari va Jabu a va tshama eMossel Bay eWestern Cape. A va fona vhiki na vhiki, kambe Jabu a a nga koti ku vulavula nkarhi wo leha na vona, hileswi lavan’wana na vona a va lava ku vulavula na vona.
“Ndzi nyike foni. Ndzi lava ku vutisa Anti swin’wana,” ku vula khazini wakwe.
“Ku na mhaka ya xihatla leyi ndzi lavaka ku yi byela papa wena,” ku vula malume.
Loko a ha rindzele ku vulavula na vatswari vakwe, Jabu a a ehleketa swilo hinkwaswo swo tsakisa leswi a a lava ku va byela swona. “Ndzi ta va hlamusela hi nkarhi lowu ndzi voneke xinyenyana lexikulu xi khoma kondlo. E-e! Ndzi ta va byela hi tihumba leti ndzi ti voneke ti ri karhi ti dya matluka nimixo. E-e! Ndzi ta va byela hi muhlwa lowu nga nyokovela wu ndzi nghena eburukwini. E-e! …” a ya emahlweni a anakanya leti na letiya.
Loko ku fika nkarhi wakwe wa ku vulavula ni vatswari, Jabu a a va na swo tala swinene swo va byela swona lerova a hetelela a miyerile efonini, a nga ha swi tivi leswaku u ta khoma swihi a tshika swihi.
Kutani siku rin’wana mudyondzisi wakwe, Thicara Nako, u byele tlilasi hi buku leyi pfunaka swinene leyi vuriwaka dayari.
“Dayari i buku ya matluka yo tala lawa u nga tsalaka eka wona,” ku vula Thicara Nako a hlamusela tlilasi. “Yi hlawulekile hikuva tluka ha rin’we i ra ku tsala timhaka ta siku rero, ku sukela hi January ku fikela hi December. U nga tsala swilo swa nkoka leswi endlekeke hi siku rero. U nga tlhela u fungha masiku man’wana, yo fana na siku ra wena ra ku velekiwa, leswaku u tsundzuka swilo leswi u faneleke u swi endla hi siku rero.”
Jabu a a tsake na swikunwana!
“Hi leswi ndzi lavaka swona!” a vulavula hi mbilu a tsakile. “Ndzi fanele ndzi va na dayari leswaku ndzi tsala swilo hinkwaswo leswintshwa leswi ndzi swi dyondzeke. Kutani ndzi ta tshama ehansi ndzi hlawula leswi ndzi faneleke ndzi swi hlamusela vatswari va mina loko va fona!”
Loko tlilasi yi huma, Jabu u tsutsumele eka Thicara Nako a ya n’wi vutisa loko a nga ri na yona dayari leyi a nga n’wi nyikaka leswaku a yi tirhisa, hambi ku ri ya khale.
Nkateko wa kona, Thicara Nako a a te na swidayarani leswaku a ta nyika lava nga tshukaka va swi lava etlilasini. Jabu a a tsake ngopfu. “Ndza nkhensa Thicara Nako. Leyi i nyiko ya nkoka swinene eka mina!” a vula a ri karhi a n’wayitela.
Dayari yakwe leyintshwa a yi ri yitsongo lerova a yi kota ku nghena exikhwameni, leswaku a famba na yona kun’wana na kun’wana. A yi ri ya wasi naswona a yi ri na rhiboni leyi tikotleteke exikarhi ka matluka. Thicara Nako u n’wi byele leswaku a nga tirhisa rhiboni ku fungha tluka leri a ri pfuleke.
“Gogo, vona dayari ya mina yintshwa!” ku huwelela Jabu a ha ri egedeni loko a fika ekaya a vuya hi le xikolweni. A a tsake ngopfu lerova a nga ha swi voni leswaku ku ni ndzhope emahlweni ka yena. U fike a wu kandziya kutani a rheta a wa, ivi wu ku phyandla! Hinkwavo va n’wi hleke ku vava – lerova na yena a sungula ku tihleka.
“Hawu, Jabu,” ku vula Gogo, “Ndzi ku byele leswaku u tshika ku jaha loko u tsakile. Vona, se u lo pyii, hi ndzhope! Nkateko wa kona, dayari ya wena yintshwa a yi tsakamanga.”
“Ndza swi tiva, Gogo,” ku vula Jabu a ri karhi a pfuka. “Kambe lexi i xiendlakalo xo sungula lexi ndzi nga ta xi tsala edayarini!”
Loko Jabu a hlambile naswona a tidzumberile endzhaku ko lalela, u tshame etlhelo ka Gogo a sungula ku tsala.
Endzhaku ka masikunyana, Jabu a a tsake ngopfu hileswi a koteke ku tsala timhaka to tala edayarini yakwe yintshwa. U funghe mhaka ya ku wela kakwe endzhopeni hi rhiboni.
“Ndzi rhandza xiendlakalo lexi, Gogo,” ku vula Jabu. “Xi ndzi tsundzuxa siku leri ndzi kumeke dayari ya mina ha rona. Naswona se ndzi antswisile emhakeni yo tsala, Gogo, hikuva ndzi tsala masiku hinkwawo!”
“Yaleyo i mhaka yo tsakisa, Jabu,” ku vula Gogo, a ri karhi a n’wayitela. “Humesa dayari ya wena phela, vatswari va wena va ta fona ku nga ri khale.”
Jabu u humese dayari exikhwameni. A a tsake na swikunwana hikuva se a a swi tiva leswi a a ta vula swona loko ku fika nkarhi wakwe wa ku vulavula efonini!
Endla ntsheketo wu nyanyula!
- Dirowa xifaniso lexi kombisaka leswi: Loko Jabu a hlambile naswona a tidzumberile endzhaku ko lalela, u tshame etlhelo ka Gogo a sungula
ku tsala.
- Kuma swivumbiwa swa mune eka ntsheketo lowu leswi Jabu a swi voneke.
- Endla dayari leyi vumbekeke ku fana na apula leyi nga eka tluka 4. Tsala nchumu wo tsakisa lowu ku humeleleke namuntlha.


text:
Jabu o vha e mutukana ane a funa nga maanḓa u tandula. O vha a tshi dzula muḓanani muṱuku ngei Kapa Vhubvaḓuvha na makhulutshisadzi, makhulutshinna, vhomakhadzi, vhomalume na vhazwala vhanzhi. Naho Jabu o vha a tshi anzela u tamba na vhazwala vhawe na dzikhonani, o vha a tshi funesa u tandula ḓakani ḽi re tsini hayani ha hawe.
Ho vha hu na zwithu zwinzhi zwine a nga zwi ita ḓakani. O vha a tshi nga sedza zwiṋoni, a ṱoḓa khumba kana a sedza madzhulu musi a tshi khou fhaṱa tshiulu.
Jabu o vha a tshi ḓiphina musi a tshi ya ḓakani ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe, fhedzi tshifhinga tshoṱhe zwo vha zwi tshi mu ṱungufhadza uri o vha a sa koni u vhudza vhabebi vhawe nga ha zwithu zwine a zwi ita.
Mme na khotsi a Jabu vha dzula ngei Mossel Bay kha ḽa Kapa Vhukovhela. Vho vha vha tshi rwela luṱingo vhege iṅwe na iṅwe, fhedzi Jabu o vha a tshi kona u amba navho lwa mimunithi i si gathi fhedzi nga ṅwambo wa uri muṅwe na muṅwe u ṱoḓa u amba navho.
“Nṋeeni ḽuṱingo. Ndi khou ṱoḓa u vhudzisa Makhadzi wanga zwiṅwe zwithu,” ndi muṅwe muzwala a no ralo.
“Ndi na mulaedza wa ndeme une nda khou ṱoḓa u u vhudza khotsi aṋu,” hu huwelela malume awe.
Musi o lindela u ṋewa luṱingo, Jabu o vha a tshi humbula nga ha zwithu zwi takadzaho zwe a zwi vhona zwe a vha a tshi ṱoḓa u zwi vhudza vhabebi vhawe. “Ndi ḓo vha vhudza nga ha ḓuvha ḽe nda vhona tshiṋoni tshihulwane tshi tshi bata mbevha. Hai! Ndi ḓo vha vhudza nga ha khumba dze nda dzi vhona dzi tshi khou ḽa maṱari ano matsheloni. Hai! Ndi ḓo vha vhudza nga ha madzhulu e nda a vhona a tshi khou dzhena kha vhurukhu hanga vhupfufhi. Hai! …” nahone a ḓelwa nga mihumbulo minzhi, ha vha izwi na zwiḽa.
Musi hu tshi swika tshifhinga tsha uri a ambe na vhabebi vhawe, Jabu u vha e na zwithu zwinzhi zwine a ṱoḓa u zwi amba lune musi a tshi fara luṱingo u sokou hwii, a si ḓivhe tshiṱori tshine a nga anetshela tshone.
Nga zwenezwo, iṅwe vhege mudededzi wawe, Vho-Nako, vha vhudza kilasi nga ha bugu yavhuḓi ine ya pfi dayari.
“Dayari ndi bugu i re na masiaṱari manzhi a u ṅwalela, vha ralo Vho-Nako vha tshi khou vhudza kilasi. “Ndi bugu yo khetheaho ngauri siaṱari ḽiṅwe na ḽiṅwe ndi ḽa ḓuvha ḽithihi ḽa ṅwaha u bva nga Phando u swika nga Nyendavhusiku. Ni nga i shumisa u ṅwala zwithu zwa ndeme zwe zwa itea nga ḓuvha. Ni nga dovha na swaya maṅwe maḓuvha, a ngaho ḓuvha ḽaṋu ḽa mabebo, uri ni kone u humbula u ita zwiṅwe zwithu nga ḽeneḽo ḓuvha.”
Zwenezwo zwa takadza Jabu!
“Hezwi ndi zwine nda zwi ṱoḓa!” a ḓivhudza o takala. “Ndi ṱoḓa dayari uri ndi kone u ṅwala zwithu zwoṱhe zwe nda zwi ita. Nga murahu ha zwenezwo ndi nga dzula fhasi nda vhona uri ndi zwifhio zwine nda ṱoḓa u zwi vhudza vhabebi vhanga musi vha tshi ri rwela luṱingo tshifhingani tshi ḓaho!”
Musi kilasi i tshi tou bva, Jabu a gidimela kha Vho-Nako, a vha vhudzisa arali vhe na dayari ine a nga i shumisa, naho i ya kale.
Mashudu mavhuya ndi uri Vho-Nako vho vha vho renga dayari ṱhukhu dzine vha ḓo dzi ṋea vhagudiswa vhane vha dzi ṱoḓa. Jabu o vha o takala nga maanḓa. “Ndo livhuwa zwone Vho-Nako. Ndi ya ndeme nga maanḓa kha nṋe!” a ralo a tshi khou ṅweṅwela.
Dayari yawe ntswa yo vha i ṱhukhu lune ya fhelela tshikwamani, nga zwenezwo o vha a tshi ṱuwa nayo huṅwe na huṅwe. Yo vha i ya muvhala wa lutombo, i na riboni ngomu. Vho-Nako vho amba uri a nga shumisa riboni u swaya siaṱari ḽine a ṱoḓa u ḽi vula.
“Gugu, kha vha vhone dayari yanga ntswa!” Jabu a vhidzelela musi a tshi tou swika getheni ḽa hayani a tshi bva tshikoloni. O vha o takala lwe a si vhone tivha ḽihulwane ḽi re na thophe phanḓa hawe. A ḽi tshabvanya nahone a phashamela ngomu! Vhathu vha tou fa nga zwiseo, vha sea vhukuma – na ene Jabu a thoma u ḓisea.
“Yuwii, Jabu,” Gugu vha ralo, “Ndo ni vhudza uri ni tea u litsha zwa u gidima-gima musi no takala. Ḓanu vhona zwino, no khakhaṱhela thophe! Fhedzi tshi takadzaho ndi uri dayari yaṋu ntswa a yo ngo nukala.”
“Ndi a zwi ḓivha, Gugu,” a ralo Jabu a tshi khou takuwa uri a ḓiukhuthe. “Fhedzi hetshi ndi tshithu tsha u thoma tshine nda ḓo ṅwala nga hatsho kha dayari yanga!”
Musi Jabu o no ṱamba na u awela nga murahu ha zwiḽiwa zwa nga madekwana, a dzula tsini na Gugu a thoma u ṅwala.
Nga murahu ha maḓuvha a si gathi, Jabu o vha o takala zwihulu ngauri o vha o ṅwala zwithu zwinzhi zwe a zwi ita kha dayari yawe ntswa. A vhea riboni ya u swaya kha tshiṱori tsha nḓila ye a wela ngayo kha tivha ḽa thophe.
“Ndi a tshi funa hetshi tshiṱori, Gugu,” a ralo Jabu. “Hetshi tshiṱori tshi nthusa u humbula ḓuvha ḽe nda wana ngaḽo dayari yanga. Ndi ḓo khwinisa na vhukoni hanga ha u ṅwala Gugu, ngauri ndi vho ṅwala ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe!”
“Ndi zwavhuḓi nga maanda Jabu,” Gugu vha ralo vha tshi khou ṅweṅwela. “Zwino iyani ni yo dzhia dayari yaṋu ngauri vhabebi vhaṋu vha ḓo ri rwela luṱingo hu si kale.”
Jabu a bvisa dayari yawe tshikwamani. O vha o takala na u nyanyuwa ngauri o vha a tshi vho ḓivha zwine a ḓo zwi amba musi vha tshi mu ṋea luṱingo uri a ambe navho!
Itani uri tshiṱori tshi nyanyule!
- Olani tshifanyiso u sumbedza hetshi tshipiḓa tsha tshiṱori: Musi Jabu o no ṱamba na u awela nga murahu ha zwiḽiwa zwa nga madekwana, a dzula tsini na Gugu a thoma u ṅwala.
- Ṱoḓani zwivhumbiwa zwiṋa zwe Jabu a zwi vhona kha hetshi tshiṱori.
- Itani dayari ya apula ya 3D i re kha siaṱari 4. Ṅwalani tshithu tshithihi tshi takadzaho tshe tsha itea kha inwi ṋamusi.


text:
Rikhotso
Matimu ya muti[Lulamisa | edit source]
Tani hi tsalwa ra Junod, va ka Rikhotso i vanhu la va tumbulukeke eka xitiko xa ka Khosa. Fungwe hosinkulu ya ka Khosa u velekile majaha manharhu. Mavatlo , Ngwenya na yena Rivisi. Rivisi loyi hi yena loyii a nga hundzuluxa vito ra kwe ri suka ka Rivisi ku ya ka Rikhotso.
Rhavi e ka swiyenge swa rixaka ra Vatsonga[Lulamisa | edit source]
Hi ku ya hi Henri Junod va ka Rikhotso, va hlayiwa eka rhavi ra Va djonga va Vahlavi e ka rixaka ra Vatsonga.[1]
Minkombo[Lulamisa | edit source]
- ↑ Henry Junod - Life of a South African Tribe - Vol 1, Pages 16 - 19


text:
Nhlowa
Nhlowa i muxaka wa byala bya xintu lebyi endliwaka hi makanyi.[1] Ku hambana na Vukanyi, byala lebyi a byi cheriwi mati, byi endliwa hi mati ya makanyi ntsena.[2]
Maswekelo[Lulamisa | edit source]
Loko ku rhumburiwa nhlowa ku cheriwa mati, ku humesiwa tinyungu ti kamiwa kutani ti humesa mati ya makanyi ntsena. A ku cheriwi mati eka nhlowa. Ku cheriwa ntsena mati ya makanyi emakhuwanini kutani eka siku leri landzelaka ku rhumburiwa makanyi ku kondza ku tatiwa khuwana. Nhlowa wu vekiwa ekhuwanini ku ringana vhiki ra ha vila. Muhlovo wa nhlowa loko wu virile, i wa muhlovo wo tshwuka juu! Ku vunguriwa hi mitshetsho ya mavele kumbe hi nsefo byi sala byi nga ha ri na khuvi leswaku byi nwiwa kahle hi vanhu.[2]
Mahlayisele[Lulamisa | edit source]
Nhlowa a wu boli, wu tlhela wu dakwisana swinene. Loko nhlowa wu rhumburiwile wu cheriwa ekhuwanini, wu tlhela wu celeriwa emisaveni wu pfariwa hi ndhichi. Mbita ya kona yi va yi celeriwile ehansi ka nsinya. Khuwana ra kona ri va ri pfariwile hi ndyelo leyi yi lemiwaka hi vulongo bya tihomu. Vukanyi bya nhlowa bya heta lembe, ku kondza byi ya humesiwa hi khisimusi endzhakuka loko magayisa ma vuyile hi le xilungwini.[2]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Nukeri, Emilinah Reginah (2012). "Nkanelo wa yin'wana ya mindhavuko ya ririmi ra Vatsonga/Machangana hi ku kongomisa eka swakunwa swa ndhavuko". University of Limpopo.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 MALAMULE, R.J (2015). "Mathyelo ya mavito ya minsinya yo tshungula mavabyi eka Skhukhuza, eMpumalanga: Maendlelo ya Onomasitiki". University of Limpopo.


text:
Nhlamuselo wa Bitcon unge ndzi na malembe ya ntlhanu
by Nik Custodio 2013/12/12open in new window
Loko unga switivi leswaku i yini Bitcoinโฆ
Ahi tshamile eka xitshama sale park iri siku ra kahle ndzi khome apula eka mina. Ndzi ku nyika yona, sweswi ukhome apula yingwe, mina ndzi hava nchumu
Ahi langutiseni kahle leswaku ku humelela yini:
Apula ra mina ndzi ku nyike rona a vokweni ra wena, wa swi tiva leswaku ndzi ku nyikile. A ndzi ri kona. A wu ri kona. Uyi khomile
A hi lavanga munhu wa vanharhu leswaku a ta pfuna ku hi khomisa loko hi nyikana apula. A hi vitananga malume Tommy letswaku ata tshama na hina loko hi nyikana apula kumbe ata langutisa leswaku apula yi suke eka mina ndzi yi nyika wena.
Apula leyi i ya wena! A ndzi nga swikoti leswaku ndzi ku nyika apula ri nโwani hi mhaka ya kuri ndzi hava. Ndzi nge ku byeli leswaku u yendla yini hi rona. Eka mina yi humile i ya wena sweswi. Unga yi nyika munghana wa wena loko i swilava, na swona munghana wa wena a nga yi nyika munghana wayena,swi ya mahlweni hi sweswo.
Leswi swi kombeta ncincisano wa nyama leswaku wu njani. Na tshemba leswaku swa fana na loko a ndzi ku nyike a banana, buku, xiphemu kumbe mali ya phepha ya le America.
Ndza ti nyungubyisa.
Hi vuyela eka apula!
Sweswi ndzi byeli, ndzi khome apulaya swa gezi. Sweswani ndzi ta ku nyika apula ra mina ra gezi.
Ah. Swesi swi ya swi tsakisa.
U swi tiva njani leswaku apula ra gezi,hi nkarhi wunโwani a kuri ra mina.Kambe sweswi i ra wena, ene i ra wena ntsena? Swi ehleketisi kambe
Swi ya swi ku hlangahlanganisa, aniri? U swi tiva njani leswaku andzi rhumelangi malume Tommy ku sungula email? Kumbe munghana wa wena Joe,kumbe na yena munghana wa wena Lisa?
Kumbe xani ndzi endle maphepha yo karhi hi apula ra gezi eka khomphyta ya mina. Kumbe ndzi yi veke eka xinhlanganisa va mayiko leswaku di ya magidi ya vanhu va yi kuma wa swi vona leswaku ncincisano hi gezi i nkinga ku rhumela apula ra gezi aswi fani na loko ndzi ku nyika apula hi voko.
Swi nโwani swa ti khomphytara vutivi sayense u na vito hi swa nkinga leyi. Yi vitiwa nkinga yo hoxa havumbiri. Unga vileli hi swona. Leswi u fanele ku swi tiva i leswaku ya va pfilunganya hi nkarhi nyana na swona va vuya va nga yi lungisi.
Na sweswi
Kambe a hi ringeti ku ta na xintshuxo xa hina
Ledgers
Kumbexani swi kona swi nโwani swa apula ra gezi leswaku hi swi kuma eka ledger. Kahle kahle i buku leyi i kumaka kona ti transactions hinwato - i book ya va swa accounting
Ledger leyi, hi mhaka ya kuri i ya gezi fanele yi hanya etikweni ya yona ntsena ene yi va na munhu loyi a nga ta yi langutisa.
Hi vula leswo fana na World of Warcraft Blizzard, na vanhu va yena va endle ntlangu wa le ka interneti. U va vona โledge ra geziโ wa le ka Rare Flamming Fire Sword leyi yi nga kona eka sisitimi. Hi swona . Munhu unโwani wo fana na vona a nga ku loko a swi tiva leswaku apula ra gezi ri le kwini.
Nkinga
Ku kona ti nkinga nyana:
Swi nga endleka yini loko munhu wa le ka Blizzard a yendla swo tala? A nga hoxa ma apula ya gezi yo tala eka xiphemu xa yena loko a swi lava!
A swi fana na nkarhi luya a hi ri a phakeni siku leri ya kuri kona mina na wena hi hoxa malume Tommy ( munhu wa vunharhu) eka xitokisi ( Ndzi vurile leswaku i Muahluri wo tivakala). Leswi ndzi nga ku nyika e phakini.
Ndzi nga ku nyika njani apula ra gezi loko u switiva , wa switiva swi fana na hi minkarhi?
Xintshumo
A ku ta endlakala yini loko hi nyike vanhu hinkwavo ledger? Loko ledger ayi ngari endzeni ka khomphyuta ya Blizzard, yiri ndzeni ka khomphyuta ya vanhu hinkwavo. Hinkwaso leswi swa yi transactions swa minkarhi hinkwayo swi nga tsariwa eka sona.
U nge yi xisi. Ungr rhumeli ma apula ya gezi uri hava nchumu, hi mhaka ya kuri yi tava yi hlanganisiwile tabti khomphyuta ta vanhu hinkwavo. Yi ta tika leswaku u nga yi kota. Kulukumba loko yi va yi kulu..
Na swona ayi lawuli hi munhu wunโwe, Na switiva leswaku a kuna munhu loyi anga ti nyiketaka ma apula ya gezi yo tala, Nawu loyi u vekiwe e masungulweni. Na khodi na na nawu wa hinkwavo. Swi kona leswaku vanhu vo tlhariha va nga va na xihoxo,tlhogomela,sirhela,inya mahlweni yi kambiwa.
Unga ngenela network leyi leswaku u ta kota ku cinca ledger u endla leswa hinkwavo swi olova. Hi ti nkinga, loko u kuma 25 wa ma apula ya gezi kuri hakelo ra wena. Na swona i yona ndlela yo endla ma apula ya gezi yo tala eka sisitimi.
Ndzi endle leswaku swi olova ka ntsongo
โฆ Kambe matirhelo lawa ndzi nga wa hlamusela ya kona. Swi vitiwa Bitcoin Protocol. Ene ma apula ya gezi i wona โbitcoinโ endzeni ka matirhelo. Swa dura!
So, did you see what happened? What does the public ledger enable?
I pfuleriwile vanhu hinkwavo. Ti nomboro ta ma apula ti endilwe eka ledger ya vnhu hinkwavo a ma sungulweni. Ndzi tiva nomboro hinkwayo leyi nga kona. Eka matirhelo na switiva leswaku swi kha swi pfumaleka
Loko ndzi enda cincano ndza switiva leswaku apula ra gezi ri suke ka mina kambe sweswi ri le ka wena hinkwaro. Andzi nga swi koti vula leswo hi swilo swa gezi. Vata hoxa leswi ntshwa ivi vanhu hinkwavo eka ledger va swi pfumala.
Eka leger ya vanhu hinkwavo. A hi vitananga malume Tommy (munhu wa vunharhu) leswaku a ta hi langula leswaku a hi robhani kumbe ndzi endla swo tala, kumbe ndzi ti rhumela ma kopisi ka mbiri,kumbe ka nharhu.
Eka matirhelo ya cicano wa apula ra gezi swifana na cicano wa nyama. Swi kahle ku vona apula yi suka emavokweni ndzi yi hoxa exikhwameni. Ene swifana na le phakeni, cicano wu endliweni hi vanhu va mbiri. Mina na wena- A hi vitanangi malume Tommy ata langutisa
Hi marito manโwani swi fana na swa nyama
Wa switiva leswaku swi kahle? Swa hari swa gezi. Sweswi hi nga tirha i 1,000 wa ma apula, kumbe i miliyoni wa ma apula, kumbe xani i 0000001 wa ma apula. Ndzi nga yi rhumela hi ku tshikela ka bhatheni. Ndzi nga yi rhumela eka apula ra wena ra gezi loko ndzi ri a Nicaragua, ene wena uri le New York.
Ndzi nga endla leswa gezi swi khandziya eka leswi swa apula ra gezi. I swa gezi. Kumbe ndzi nga woxa tsalwa ka xona. Tsalwa ra gezi. Kumbe ndzi nga hoxa swilo swa nkoka, swo fana na contract, xitoko xa setifikheti, kumbe ID buku.
Se swi kahle! Hi nga swi khoma njani leswi swa โapula ra geziโ? Swi tirhiseka kahle aniri?
Vanhu vo tala va phikisana hi swona. Ku na njekanjekisano ka leswi na le ka xikolo xa Economy. E xikarhi ka va ti polotiki na ti programmers. Unga va yingiseli. Vanhu vanโwani va tlharihile. Vanโwana ava switivi. Vanโwani vaku matirhelo ya vitana, vanโwani va wu hoxi ncumu. Jaha rinโwana u hoxe nomboro yi kulu kumba ya ma apula yo ringana na $1,300 rinโwe. Vanโwani vaku i nsuku, kumbe kharensi. Vanโwani vaku swifana na tulips. Vanhu vanโwani va ta cinca tiko, vanโwani va taku i ntlangu ntsena.
Ndzi na vonelo hi Bitcoin.
Yi tava xitori xa siku rinโwani. Kambe vana va sweswi va tiva swo tala hi Bitcoin.
Recommend Reading (Updated 2017)
โYou Donโt Understand Bitcoin Because You Think Money is Realโopen in new window by Maria Bustillosopen in new window is a good follow-up read.
You can also read more about Ethereum and Smart Contracts hereopen in new window. Enjoy!


text:
Tshiimiswa tsha Nyambo dza Afrika tsha Tshipembe ha Afurika (ALASA) tsho thonwa nga 1979 sa tshiimiswa tshi sa khethululi, na u shumela malamba kha khonferentsini yo tshimbidzwaho nga Muhasho wa Nyambo dza Afurika Yunivesithi ya Afurika Tshipembe (UNISA).
Mayelana na
About us
ALASA i na ndivho mbili khulwane:
- U ṱuṱuwedza tshumisano vhukati ha vhaṱoḓisisi, matshudeni na vhagudisi vha nyambo dza Afurika na maṅwalwa, na
- U thusa u ṱuṱuwedza ṱhoḓisiso, mveledziso ya luambo na vhudavhidzani ha u amba na ha u ṅwala ho teaho kha tshitshavha tshine tsha shumisa nyambo nnzhi, sa tsumbo, kha mafhungo a elanaho ma nzudzanyo na mbekanyamaitele ya luambo, mbekanyamaitele ya pfunzo khathihi na vhudavhidzani na zwiṅwe zwiimiswa zwine zwa vha na madzangalelo a nonga aneya.
Vhudavhidzani ha ALASA 29 Shundunthule 2020: U pfukiselwa phanḓa lwa tshifhinga nyana haKhonferentsi ya 2020 ya Tshiimiswa tsha Nyambo dza Afrika tsha Tshipembe ha Afurika (ALASA) u ya kha 2021
ALASA
U FHELISWA HA KHONFERENTSI YA DZINGU LA EASTERN CAPE YA ALASA
U ya nga muhumbulo u iledza khuvhangano ya vhathu vha paḓaho 100, sa zwo ḓivhadzwaho nga Muphuresidennde wa Shango, na vhuṅwe vhudavhidzani nga vhuḓalo u bva Yunivesithi u pfukiselaphanḓa khonferentsi nga ngomu na nnḓa ha tshiimiswa, mashudu mavhi ri tea u imisa khonferentsi yashu ya dzingu.
Ri tama u vha livhuwa kha u dina havho musi vha this lugisela na u ri rumela manweledzo avho.
Dzhenala ya Afurika ya Nyambo dza Afurika yo ganḓiswa ho ṱanganelwana na ALASA.
Kha vha tevhele ḽinki kha saithi ya NISC u wana nzudzanyo ya zwinozwino


text:
Vutleketli
Vutleketli i kufambafamba ka vanhu, swiharhi na tinhundzu kusuka endzhawini yokarhi kuya eka yin'wana. mixaka ya swavutleketli yihlanganisa, swihahampfhuka,[1] switimela,[2] mimovha[3] naswin'wana na swin'wana. Tavutleketli tinga hambanisiwa hikuya hi maakele ya swilo swo famba hiswona na vukorhokeri lebyi yelanaka. Vutleketli ibyankoka swinene hikuva byi endla leswaku vanhu vakota ku xaviselana tinhundzu, leswinga swa nkoka eka nhluvuko wa vanhu.
Swiakiwo swa vutleketli swihlanganisa, magondzo, tinjhanjhi, vuphatsami bya swihahampfhuka, Ribuwa ra switimela swa mati, switchi swa mabhazi, tindzhawu to hlayisa nhundzu, tindzawu to xavisa mafurha ya movha, na tin'wana tindzhawu leti yelanaka. Switichi leswi swingaha thlela switirhisiwa ku cinca vakhandziyi, nhundzu kumbe ku lunghisa swifambo.
Kasi vukorhokeri byi hlanganisa tindlela to fambisa swifambo swa vutleketli, milawu leyi faneke ku landzeleriwa na vulawuri bya swa vutleketli.