text:
I Mavito Ya Vamani Lama Tsariweke “Ebukwini Ya Vutomi”?
Nhlamulo ya Bibele
‘Buku ya vutomi’ leyi nakambe yi vuriwaka “buku-nsongwa ya vutomi” kumbe “buku ya xitsundzuxo,” yi ni mavito ya vanhu lava nga ta kuma vutomi lebyi nga heriki. (Nhlavutelo 3:5; 20:12; Malakiya 3:16) Xikwembu hi xona xi tsalaka mavito wolawo hi ku ya hi vutshembeki bya munhu eka xona.
“Hi mpfhuka misava yi va kona,” Xikwembu xi hambeta xi hlayisa malandza ya xona yo tshembeka emianakanyweni ya xona onge hiloko xi tsala mavito ya wona ebukwini. (Nhlavutelo 17:8) Swi tikomba onge wanuna wo tshembeka Avele hi yena wo sungula ku tsariwa ebukwini ya vutomi. (Vaheveru 11:4) Hambiswiritano, a ko va ni nxaxamelo wa mavito hikuva buku ya vutomi yi kombisa leswaku Yehovha i Xikwembu xa rirhandzu lexi ‘tivaka lava nga va xona.’—2 Timotiya 2:19; 1 Yohane 4:8.
Xana mavito ma nga suriwa “ebukwini ya vutomi”?
Ina. Xikwembu xi vule leswi malunghana ni vanhu lava nga yingisiki va le Israyele wa khale: “Mani na mani la ndzi dyoheleke ndzi ta n’wi sula ebukwini ya mina.” (Eksoda 32:33) Loko hi hambeta hi tshembeka, mavito ya hina ma ta tshama ma tsariwile eka “buku-nsongwa ya vutomi.”—Nhlavutelo 20:12.


c: text/html

text:
Watchtower LAYIBURARI YA LE KA WEB SITE
Watchtower
LAYIBURARI YA LE KA WEB SITE
Wa Amukeriwa.
Lexi i xitirhisiwa xo endla ndzavisiso eka minkandziyiso ya Timbhoni ta Yehovha hi tindzimi to hambana-hambana.
Loko u lava ku kopa minkandziyiso, hi kombela u nghena eka jw.org.
Xitiviso
Ririmi lerintshwa leri nghenisiweke: Hebrew
Wa Amukeriwa.
Lexi i xitirhisiwa xo endla ndzavisiso eka minkandziyiso ya Timbhoni ta Yehovha hi tindzimi to hambana-hambana.
Loko u lava ku kopa minkandziyiso, hi kombela u nghena eka jw.org.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xana Timbhoni Ta Yehovha I Mpambukwa?
Doo! Timbhoni ta Yehovha a hi mpambukwa. Kambe i Vakreste lava tikarhatelaka ku landzela xikombiso lexi vekiweke hi Yesu Kreste ti tlhela ti hanya hi tidyondzo takwe.
Mpambukwa i yini?
Rito leri nge mpambukwa, vanhu va ri hlamusela hi tindlela to hambana-hambana. Hambiswiritano, xiya swilo swimbirhi leswi tolovelekeke leswi vanhu va swi anakanyaka hi rito leri nileswaku ha yini swi nga tirhi eka Timbhoni ta Yehovha.
Van’wana va anakanya leswaku mpambukwa i vukhongeri lebyintshwa kumbe lebyi nga tolovelekangiki. Timbhoni ta Yehovha a ti sungulanga vukhongeri lebyintshwa. Ku ri na sweswo, ti tekelela xikombiso lexi vekiweke hi Vakreste va lembe-xidzana ro sungula lava swikombiso swa vona ni leswi va swi dyondziseke swi kumekaka eBibeleni. (2 Timotiya 3:16, 17) Ti pfumela leswaku Matsalwa yo Kwetsima hi wona ma faneleke ma ti kongomisa evugandzerini bya tona.
Van’wana va anakanya leswaku mpambukwa i ntlawa wa vukhongeri lowu nga ni khombo lowu rhangeriwaka hi munhu. Timbhoni ta Yehovha a ti teki munhu tanihi murhangeri wa tona. Kambe ti landzela nawu lowu Yesu a wu vekeleke valandzeri vakwe loko a ku: “Murhangeri wa n’wina i wun’we, i Kreste.”—Matewu 23:10.
Timbhoni ta Yehovha a hi mpambukwa lowu nga ni khombo kambe leswi ti swi endlaka swi vuyerisa tona ni vanhu van’wana. Hi xikombiso, ntirho wa tona wu pfune vanhu vo tala leswaku va hlula ku godzomberiwa hi swidzidzirisi ni byala. Ku engetela kwalaho, emisaveni hinkwayo ti dyondzisa vanhu va magidi ku hlaya ni ku tsala. Ta pfuneta etimhakeni to phalala. Ti endla leswi ti nga swi kotaka leswaku ti hanyisana kahle ni vanhu hilaha Yesu a leriseke valandzeri vakwe ha kona.—Matewu 5:13-16.


c: application/epub+zip

text:
Zwiṱoho Zwi Re Ngomu
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
Ndi Afhio Mavhonele A Mudzimu Nga Ha U Daha? 4
Nyambedzano Na Muhura—Naa Ṱhanzi Dza Yehova Dzi A Tenda Kha Yesu? 7
Ndi Ḽifhio Fulufhelo Nga Vhomakhulukuku Washu? 10
Edzisani Lutendo Lwavho—O Konḓelela Vhuṱungu Ha Banga 12
Mbudziso Dza Bivhili Dzo Fhindulwa 16
MBUDZISO DZINE DZA ANZELA U VHUDZISWA NGA HA ṰHANZI DZA YEHOVA—Naa Ni A Tenda Uri Vhurereli Haṋu Ndi Hone Fhedzi Ha Ngoho?
(Sedzani kha tshiṱoho, NGA HA RIṊE > MBUDZISO DZINE DZA ANZELA U VHUDZISWA > ZWINE RA ZWI TENDA)
THERO I RE KHA GWATI | MAVHONELE A MUDZIMU NGA HA U DAHA
U daha zwi khou vhulaha vhathu.
Zwo vhulaha vhathu vha 100 000 000 ḓanani ḽa miṅwaha ḽo fhiraho.
Zwi vhulaha vhathu vha 6000 000 nga ṅwaha.
Nga u tou angaredza zwi vhulaha muthu muthihi nga mithethe ya rathi miṅwe na miṅwe.
Zwi vhonala u nga zwi ḓo bvela phanḓa zwo tou ralo.
Vhavhusi vha humbulela uri arali wonoyo mukhuvha wa bvela phanḓa nga yeneyi nḓila, nga 2030 tshivhalo tsha vhathu vhane vha ḓo fa nga nṱhani ha u daha tshi ḓo engedzea tsha fhira 8 000 000. Nahone vha humbulela uri u daha zwi ḓo vhulaha vhathu vha 1 000 000 000 mafheloni a ḓanani ḽa vhu-21 ḽa miṅwaha.
Fola a ḽi vhaisi vhane vha ḽi daha fhedzi. Ḽi vhaisa miraḓo ya miṱa yo salaho, ine ya pfa vhuṱungu kha maḓipfele na u xelelwa nga tshelede, u katela na vhathu vha 600 000 vha sa dahi vhane vha fa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga nṱhani ha u fema vhutsi ha fola. Wonoyu muhwalo u kha mahaḓa a muṅwe na muṅwe nga nṱhani ha mutengo wa zwa ngalafho une wa gonya tshifhinga tshoṱhe.
U fhambana na maṅwe malwadze ane a ṱoḓa madokotela a tshi tsa nṱha na fhasi a tshi ṱoḓa ngalafho, yeneyi thaidzo i a lafhea; thandululo i a ḓivhea. Dokotela Margaret Chan ane a vha mulanguli dzhenerala wa World Health Organization o amba uri: “U fa ha vhathu nga nṱhani ha fola zwi itiswa nga vhathu, fhedzi zwenezwi zwi nga shanduka arali muvhuso na vhathu vha nga shuma vhoṱhe.”
Vhavhusi vha shango vha aravha nga vhunzhi u itela u lwisana na yeneyi thaidzo i vhaisaho mutakalo. U bva nga August 2012, maṅwe mashango a 175 o tenda u dzhia vhukando ha u fhungudza u shumiswa ha fola.* Naho zwo ralo, hu na vhathu vhane vha khou tikedza zwenezwo. Ṅwaha muṅwe na muṅwe, vhabindudzi vha fola vha fhedza dzibilioni dza dzi dolara vha tshi khou kunguwedza u itela u kunga vharengi vhaswa, zwihuluhulu vhafumakadzi na vhaswa vhane vha dzula mashangoni ane a khou bvela phanḓa. Fola ḽi ita uri muthu a vhe na dzema, nga nṱhani ha zwenezwo tshivhalo tsha vhathu vhane vha vhulahwa nga fola tshi ḓo dzula tshi nṱha ngauri vhathu vha dzimilioni vho no vha na ḽeneḽo dzema. Arali vhane vha daha fola vha sa litsha, tshivhalo tsha vhane vha fa tshi ḓo engedzea vhukuma miṅwahani ya mahumi maṋa a ḓaho.
Khunguwedzo na dzema zwi ita uri vhathu vha fashwe nga mukhuvha une vha tama u u kunda. Yeneyo yo vha i tshenzhelo ya Naoko. O thoma u daha a tshee miṅwahani ya vhufumi. U edzisa zwe a zwi vhona kha zwianḓadzi zwo mu ita uri a vhone u nga u muthu wa nṱha. Hu sa londwi u vhona vhabebi vhawe vha tshi fa nga nṱha ha khentsara ya mafhafhu, o bvela phanḓa a tshi daha naho o vha a tshi khou alusa vhana vhawe vhavhili. O amba uri: “Ndo vha ndi tshi vhilaela uri ndi ḓo farwa nga khentsara ya mafhafhu nahone ndi tshi vhilaela mutakalo wa vhana vhanga, fhedzi a tho ngo kona u litsha. Ndo vhona u nga ndi nga si kone u litsha u daha.”
Naho zwo ralo, Naoko o litsha. O wana ṱhuṱhuwedzo ya u kunda dzema ḽa u daha fhethu hu fanaho na he ha thusa vhathu vha dzimilioni vhe vha kunda u daha fola. Henefho fhethu ndi ngafhi? Nga khumbelo bvelani phanḓa ni tshi vhala.
^ par. 11 Honoho vhukando vhu katela u funza vhathu nga ha khombo ya u daha, u fhungudza u vhambadza fola, u engedza muthelo wa fola, na u thoma mbekanyo u itela u thusa vhathu u litsha u daha.
THERO I RE KHA GWATI | MAVHONELE A MUDZIMU NGA HA U DAHA
Naoko we a bulwa theroni yo fhiraho o amba nḓila ye a kunda ngayo u daha musi a tshi ri: “Ndo kona u shandula vhutshilo hanga nga nṱhani ha u guda ngoho nga ha ndivho na pfaneleo dza Mudzimu.” Zwe a zwi guda zwi wanala Bivhilini. Naho Bivhili i sa ambi tshithu nga ha fola, i ri thusa u pfesesa nḓila ine Mudzimu a dzhia ngayo u daha.* Kha vhanzhi, yeneyo nḓivho i vha ṋea ṱhuṱhuwedzo ine vha i ṱoḓa u itela u iledza kana u litsha wonoyo mukhuvha wa u daha. (2 Timotheo 3:16, 17) Kha ri ṱolisise mvelelo tharu dzo ḓoweleaho dzi tshinyaho dza u daha nahone ri vhone uri Bivhili i ri mini nga hadzo.
Fola ḽi na zwidzidzivhadzi zwi bveledzaho dzema zwi ḓivhiwaho sa nicotine. I ita uri ni vhe na maḓipfele a songo ḓoweleaho na u vha na mutsiko. U daha zwi ita uri nicotine i ye vhuluvhini nga u ṱavhanya nahone zwi itea lunzhi. Samusi u hoba luthihi zwi tshi ita tshikalo tshithihi tsha nicotine, nga u tou angaredza muthu ane a daha phakhethe nthihi nga ḓuvha u vha o hoba zwikalo zwa 200 nga ḓuvha, zwenezwo ndi zwikalo zwinzhi u fhira zwa zwidzidzivhadzi zwoṱhe. U daha tshenetsho tshikalo tsha nicotine tshifhinga tshoṱhe zwi ita uri muthu a vhe na dzema. Arali muthu o no vha na ḽeneḽo dzema, u vha na sakha ḽa nicotine.
“Ni vha vhalanda vha onoyo ane na mu thetshelesa.”—Vharoma 6:16
Naa zwa vhukuma ni nga kona u thetshelesa Mudzimu arali ni phuli nahone ni na dzema ḽa fola?
Bivhili i ri thusa uri ri vhe na mavhone avhuḓi nga ha enea mafhungo musi i tshi ri: “Naa a ni zwi ḓivhi uri ane na ḓikumedza khae sa vhalanda nahone na thoma u mu thetshelesa, ni vha vhalanda vha onoyo ane na mu thetshelesa?” (Vharoma 6:16) Arali mahumbulele a muthu na zwine a zwi ita zwi tshi itiswa nga sakha ḽa fola, nga u ṱavhanya u vha phuli ya nḓowelo i shonisaho. Naho zwo ralo, Mudzimu ane dzina ḽawe ḽa vha Yehova, u ṱoḓa ri tshi vhofholowa, hu si kha zwithu zwine zwa vhaisa mivhili yashu fhedzi, fhedzi na kha zwithu zwine zwa tshinya muya washu, henefho ndi hune mihumbulo yashu ya sendamela hone. (Psalme ya 83:18; 2 Vhakorinta 7:1) Nga zwenezwo, samusi muthu a tshi bvela phanḓa a tshi dzhiela nṱha Yehova na u mu ṱhonifha, u ṱhogomela uri Yehova u ṱoḓa zwa khwine vhukuma na uri a nga si ṋee Mudzimu zwa khwine musi a tshi kha ḓi vha phuli ya dzema ḽi re na khombo. U ṱhogomela honoho hu thusa muthu uri a ṱoḓe u iledza lutamo lu re na khombo.
Olaf ane a dzula Dzheremane o thoma u daha fola e na miṅwaha ya 12 nahone o kunda ḽeneḽo dzema ḽe ḽa fhedza miṅwaha ya 16. Olaf o ri: “Ndi humbula musi ndi tshi thoma u daha fola, zwo vha zwi tshi vhonala u nga a zwi na khombo. Fhedzi musi miṅwaha i tshi khou ḓi ṱanḓulukana, u daha zwo vha dzema ḽi sa langei. Ḽiṅwe ḓuvha musi ndi si na fola, ndo vha ndo hanganea lwe nda kuvhanganya zwiṱombi zwoṱhe zwe zwa vha zwi kha mudzio wa miora, nda kuvhanganya fola fhethu huthihi nahone nda ḽi pommba nga gurannḓa. Musi ndi tshi humbula nga ha zwenezwo, ndi a kona u vhona uri zwo vha zwi tshi shonisa vhukuma.” O kunda hani dzema ḽi shonisaho ḽa u daha? O ri: “Tshithu tsha ndeme vhukuma ho vha hu u ṱoḓa u takadza Yehova. U funa ha Yehova vhathu na fulufhelo ḽine a ḽi ṋea, zwo nṋea nungo dza u kunda ḽeneḽi dzema lwa tshoṱhe.”
The Tobacco Atlas i ri: “U daha fola. . . zwo khwaṱhisedzwa nga lwa saintsi uri zwi vhaisa muraḓo muṅwe na muṅwe wa muvhili nahone zwi engedza malwadze na tshivhalo tsha lufu.” Zwi a ḓivhea uri u daha zwi bveledza malwadze a sa fholi a ngaho khentsara, vhulwadze ha mbilu na malwadze a mafhafhu. Fhedzi u ya nga dzangano ḽa World Health Organization (WHO), u daha ndi tshone tshiitisi tshihulwane tshi bveledzaho lufu na malwadze ane a pfukela, a ngaho lufhia.
“U tea u funa Yehova Mudzimu wau nga mbilu yau yoṱhe na nga zwoṱhe zwine wa vha zwone na nga muhumbulo wau woṱhe.”—Mateo 22:37
Naa ni khou sumbedza u funa na u ṱhonifha Mudzimu arali ni tshi vhaisa muvhili we a ni ṋea nga u ita mikhuvha i re na khombo?
Musi Yehova Mudzimu a tshi shumisa Ipfi ḽawe ḽine ḽa vha Bivhili, o ri gudisa uri ri vhe na mavhonele avhuḓi nga ha vhutshilo hashu, muvhili washu, na vhukoni hashu. Murwa wawe Yesu o amba zwi tevhelaho: “U tea u funa Yehova Mudzimu wau nga mbilu yau yoṱhe na nga zwoṱhe zwine wa vha zwone na nga muhumbulo wau woṱhe.” (Mateo 22:37) Vhukuma, Mudzimu u ṱoḓa ri tshi ṱhonifha na u shumisa muvhili na vhutshilo hashu zwavhuḓi. Samusi ri tshi guda nga ha Yehova na mafulufhedziso awe, zwi ita uri ri mu fune na u dzhiela nṱha zwoṱhe zwe a ri itela zwone. Zwenezwi zwi ri ṱuṱuwedza uri ri sendele kule na zwithu zwine zwa tshinya mivhili yashu.
Jayavanth ane a vha dokotela ngei India, o daha lwa miṅwaha ya 38. O amba uri: “Ndo guda nga ha khombo ya u daha kha bugu dza zwa ngalafho. Ndo vha ndi tshi zwi ḓivha uri zwo khakhea, nahone nda ṱuṱuwedza vhalwadze vhanga uri vha litshe wonoyo mukhuvha. Ndo lingedza luṱanu kana lwa rathi, fhedzi zwa sokou sea zwi tshi ṱanama.” Ndi mini zwe zwa mu thusa uri a litshe? O ri: “Ndo litsha u daha nge nda thoma u guda Bivhili. Lutamo lwa u ṱoḓa u takadza Yehova lwo ita uri ndi litshe ḽeneḽo dzema nga khathihi.”
U fema vhutsi ha fola zwi na khombo. U fema honoho vhutsi zwi bveledza khentsara na maṅwe malwadze nahone ṅwaha muṅwe na muṅwe hu fa vhathu vha 600 000 vha sa dahi, zwihuluhulu vhafumakadzi na vhana. Muvhigo nga WHO u sevha uri: “A hu na muthu o tsireledzeaho musi a tshi hambela muya wa fola, naho a sa khou ḽi daha.”
“U tea u funa wahau vhunga u tshi ḓifuna.”—Mateo 22:39
Naa zwa vhukuma ni funa wahaṋu na muṱa arali ni tshi vha dzhenisa khomboni ya u vha femisa vhutsi ha fola?
U ya nga Yesu, u funa wahashu—miṱa yashu, dzikhonani na vhaṅwe vha re tsini na riṋe—ndi yone ndaela ya vhuvhili i tevhelaho u funa Mudzimu. Yesu o ri: “U tea u funa wahau vhunga u tshi ḓifuna.” (Mateo 22:39) Arali ra bvela phanḓa na mukhuvha une wa vhaisa vha re tsini na riṋe, ri vha ri sa khou sumbedza u funa vhahashu. Lufuno lwa vhukuma lu ri sudzulusela u tevhela ṱhuṱhuwedzo i re Bivhilini: “Muṅwe na muṅwe nga a ṱoḓe zwine zwa vhuyedza muṅwe, hu si zwine zwa vhuyedza ene muṋe fhedzi.”—1 Vhakorinta 10:24.
Armen ane a dzula ngei Armenia o amba uri: “Muṱa wanga wo nnduvheledza uri ndi litshe u daha nga nṱhani ha uri zwo vha zwi tshi u lwadza. Fhedzi ndo vha ndi sa ṱoḓi u tenda uri zwi nga vha na mvelelo dzi si dzavhuḓi khawo.” O ṱalutshedza zwe zwa shandula mavhonele awe musi a tshi ri: “Nḓivho yanga ya Bivhili na u funa Yehova zwo nthusa uri ndi litshe u daha na u tenda uri zwo vha zwi na khombo hu si kha nṋe fhedzi, fhedzi na kha vhane vha vha tsini na nṋe.”
Nḓivho ya Bivhili yo thusa Olaf Jayavanth na Armen u litsha dzema ḽi re na khombo ḽe ḽa vha ḽi tshi khou vha vhaisa na u vhaisa vhaṅwe. A vho ngo bvelela nga u sokou ḓivha uri u daha zwi na khombo, fhedzi vho bvelela nga nṱhani ha uri vha funa Yehova na u ṱoḓa u mu takadza. Ndeme ya u funa yo ombedzelwa kha 1 Yohane 5:3 ine ya ri: “U funa Mudzimu zwi amba uri ri tevhedze ndaela dzawe; nahone ndaela dzawe a dzi konḓi.” Vhukuma u tevhela maitele a Bivhili a zwo ngo leluwa tshifhinga tshoṱhe, fhedzi arali muthu a sudzuluselwa nga lufuno lwo khwaṱhaho lwa u funa Mudzimu, u thetshelesa zwi nga si konḓe.
Kha fulo ḽa shango ḽoṱhe ḽa u gudisa, Yehova Mudzimu u khou thusa vhathu vha dzimilioni u kunda u vha phuli ya fola. (1 Timotheo 2:3, 4) Hu si kale, a tshi shumisa Muvhuso wawe—hulumeni wa ṱaḓulu u re fhasi ha Murwa wawe Yesu Kristo—Yehova u ḓo fhelisa vhu vhambadzi vhune ha khou ita uri vhathu vha dzimilioni vha vhe phuli dza fola. U ḓo fhelisa tshoṱhe khombo dza u daha nahone a ita uri vhathu vha thetshelesaho vha vhe na muvhili na muhumbulo wo fhelelaho.—Yesaya 33:24; Nzumbululo 19:11, 15.
Arali ni tshi khou lwisana na u daha fola, ni songo kulea nungo. Nga u guda nga ha Yehova na u dzhiela nṱha mavhonele awe nga ha u daha, na inwi ni nga wana ṱhuṱhuwedzo ine na i ṱoḓa u itela u bvelela. Ṱhanzi dza Yehova dzi ḓo takalela u ni gudisa na u ni thusa uri ni shumise maitele a Bivhili. Ivhani na khwaṱhisedzo ya uri Yehova u ḓo ni thusa u kunda dzema ḽa fola, u ḓo ni ṋea maanḓa na nungo zwine na zwi ṱoḓa.—Vhafilipi 4:13.
^ par. 3 U daha zwi ambela kha u hoba vhutsi ha fola vhu bvaho kha sigareṱe, dzi-cigar, bibi kana phaiphi ya u daha. Naho zwo ralo, enea maitele o haseledzwaho a ambela kha u ṱafuna fola, tshinefu, sigareṱe ine ya shuma nga muḓagasi ine ya vha na nicotine na zwiṅwe-vho.
NYAMBEDZANO NA MUHURA
Hu tevhela nyambedzano yo ḓoweleaho ine muṅwe wa Ṱhanzi dza Yehova a nga vha nayo na muhura. Kha ri ri muṅwe wa Ṱhanzi ane a pfi Anthony o ya hayani ha muṅwe munna ane a pfi Tim.
Anthony: Ndaa! Tim. Ndi takalela u dovha nda ni vhona.
Tim: Na nṋe ndi takalela u ni vhona.
Anthony: Ndo ni ḓisela khandiso ntswa dza Tshiingamo na Awake! Ndi vhona u nga ni ḓo takalela u vhala thero dzi re kha dzenedzi magazini.
Tim: Ndo livhuha. Ngoho ndi ya uri ndo takala no ḓa ṋamusi ngauri ndi khou ṱoḓa u ni vhudzisa zwiṅwe zwithu.
Anthony: Ho luga, ni nga vhudzisa.
Tim: Ḽiṅwe ḓuvha ndo vha ndi tshi khou amba na mushumisani na nṋe. Ndo mu vhudza nga ha zwibammbiri zwe na nṋea zwone na nḓila ine zwa takadza ngayo. Fhedzi o ri ndi songo zwi vhala ngauri Ṱhanzi dza Yehova a dzi tendi kha Yesu. Naa zwenezwo ndi ngoho? Ndo vhudza mushumisani na nṋe uri ndi ḓo ni vhudzisa musi ni tshi ḓa u ndalela.
Anthony: Ndi a livhuha nge na mmbudzisa. Ndi zwavhuḓi ngauri ni khou vhudzisa kha muṋe wa mafhungo. Ndi ifhio nḓila ya khwine ya u kona u ḓivha zwine muthu a tenda khazwo arali ni songo zwi pfa kha ene muṋe wa mafhungo?
Tim: Ndi zwe nda vha ndo zwi humbula.
Anthony: Ngoho ndi ya uri Ṱhanzi dza Yehova dzi a tenda kha Yesu. Zwi re zwone ndi uri ri a zwi ḓivha uri u vha na lutendo kha Yesu ndi zwa ndeme u itela u tshidzwa.
Tim: Ndo vha ndi tshi humbula nga u ralo, fhedzi musi mushumisani na nṋe a tshi mmbudza uri a ni tendi kha Yesu, zwo ita uri ndi ṱoḓe u ḓivha. Nṋe na inwi a ro ngo vhuya ra amba nga hazwo.
Anthony: Naa ndi nga ni sumbedza ndimana dza Bivhili dzine dza ombedzela ndeme ya u vha na lutendo kha Yesu? Dzenedzi ndi ndimana dzine Ṱhanzi dza Yehova dza anzela u dzi shumisa vhuḓinḓani hadzo.
Tim: Zwo luga.
Anthony: Kha ri thome nga maipfi a Yesu a wanalaho kha Yohane 14:6. Eneo maipfi ndi e Yesu a amba na muṅwe wa vhaapostola vhawe. I ri: “Yesu a amba nae a ri: ‘Ndi nṋe nḓila na ngoho na vhutshilo. A hu na ane a nga ḓa ha Khotsi a songo fhira kha nṋe.’” U ya nga yeneyi ndimana ndi ifhio nḓila i yoṱhe ya u amba na Khotsi?
Tim: Ndi nga Yesu.
Anthony: Ndi ngoho. Nahone Ṱhanzi dza Yehova dzi tenda kha zwenezwo. Ndi khou humbela u ni vhudzisa: Kha zwine na zwi ḓivha nga ha zwine Mudzimu a zwi ṱoḓa, musi muthu a tshi rabela, u fanela u rabela dzinani ḽa nnyi?
Tim: Dzinani ḽa Yesu.
Anthony: Ndi ngoho. Ndi ngazwo ndi tshi rabela thabelo iṅwe na iṅwe dzinani ḽa Yesu. Na Ṱhanzi dza Yehova dzoṱhe dzi ita nga u ralo.
Tim: Ndi zwavhuḓi u ḓivha zwenezwo.
Anthony: Luṅwe luṅwalo lune ra nga lu ṱolisisa ndi lwa Yohane 3:16. Yeneyo ndimana ndi ya ndeme vhukuma lune ya vhidzwa Evangeli yo ṱukufhadzwaho. Nga maṅwe maipfi heyi ndimana i nweledza zwoṱhe zwe zwa ṅwalwa nga ha vhutshilo ha Yesu musi a tshi kha ḓi vha kha ḽifhasi na vhuḓinḓa hawe. Khamusi ni nga takalela u vhala lwonolu luṅwalo.
Tim: Zwo luga. Lu ri: “Ngauri Mudzimu o funa shango zwihuluhulu a vhuya a kumedza Murwa wawe mubebwa e eṱhe, uri muṅwe na muṅwe ane a vha na lutendo khae a si fheliswe, fhedzi a wane vhutshilo vhu sa fheli.”
Anthony: Ndo livhuha. Naa ni a i ḓivha yeneyi ndimana?
Tim: Ee, ndo no i pfa lunzhi, nahone kanzhi ndi i vhona yo ṅwalwa kha tswayo na bodo dza badani.
Anthony: Ndi ndimana i ḓivheaho vhukuma. Musi ni tshi i lavhelesa zwavhuḓi, ṱhogomelani zwe Yesu a zwi amba. O amba uri lufuno lwa Mudzimu lwo ita uri zwi konadzee u ḓiphina nga vhutshilo vhu sa fheli—fhedzi ri fanela u ita mini?
Tim: Ri fanela u vha na lutendo.
Anthony: Ee. Zwihuluhulu u vha na lutendo kha Murwa wawe mubebwa e eṱhe ane a vha Yesu Kristo. Nahone yeneyo mbuno—i sumbedza uri u vha na lutendo kha Yesu zwi ita uri ri wane vhutshilo vhu sa fheli—nahone zwi kha siaṱari ḽa vhuvhili ḽa wonoyu magazini we nda ni ḓisela wone. Malugana na ndivho ya Tshiingamo, tshi amba uri wonoyu magazini u ri ṱuṱuwedza uri ri “tende Yesu Kristo, we a fa u itela uri ri wane vhutshilo vhu sa fheli, ane zwino a khou vhusa sa Khosi ya Muvhuso wa Mudzimu.”
Tim: Khezwo. Magazini waṋu u sumbedza uri Ṱhanzi dza Yehova dzi tenda kha Yesu.
Anthony: Ndi ngoho.
Tim: Fhedzi ndi ngani vhathu vha tshi amba uri a ni tendi kha Yesu?
Anthony: Khamusi hu na zwiitisi zwinzhi zwa uri ndi ngani vha tshi amba nga u ralo. Kha ḽiṅwe sia, vhathu vha sokou zwi amba nga u pfa vhaṅwe. Kana vha nga vha vho funzwa eneo mazwifhi nga vhafunzi vhavho.
Tim: Ndi khou sokou humbulela—uri khamusi vhaṅwe vhathu vha amba uri a ni tendi kha Yesu ngauri ni ḓivhidza Ṱhanzi dza Yehova, hu si Ṱhanzi dza Yesu.
Anthony: Tshenetsho tshi nga vha tshi tshiṅwe tsha tshiitisi.
Tim: Ndi ngani ni tshi amba nga ha Yehova nga maanḓa?
Anthony: Tsha u thoma, ri tenda uri ndi zwa ndeme u shumisa dzina ḽa Mudzimu ḽine ḽa vha Yehova—u fana na zwe Murwa wawe Yesu a zwi ita. Ṱhogomelani zwe Yesu a zwi amba musi a tshi khou rabela kha Khotsi awe. Zwo ṅwalwa kha Yohane 17:26. Ndi khou humbela uri ni vhale yeneyi ndimana.
Tim: Zwo luga. I ri: “Ndo vha ḓivhadza dzina ḽau nahone ndi ḓo ḓi ḽi ḓivhadza, uri vha vhe na lufuno lwe wa mpfuna ngalwo nahone ndi vhe na vhuthihi navho.”
Anthony: Ndo livhuha. Ṱhogomelani uri Yesu o amba uri o ita uri dzina ḽa Mudzimu ḽi ḓivhiwe. Ni vhona u nga ndi ngani o ita nga u ralo?
Tim: Hmm. A thi na vhuṱanzi.
U vha na lutendo kha Yesu ndi zwa ndeme u itela u tshidzwa
Anthony: Khamusi ri nga sedza luṅwe luṅwalo lune lwa bvisela khagala enea mafhungo. Lwonolo luṅwalo ndi Mishumo 2:21. I vhalea nga hei nḓila: “Muṅwe na muṅwe ane a vhidzelela dzina ḽa Yehova u ḓo tshidzwa.” Zwino ndi na vhuṱanzi ha uri ni a tenda uri arali u vhidzelela dzina Yehova hu zwone zwine zwa ita uri ri tshidzwe, a zwi timatimisi uri Yesu o vha a tshi zwi ḓivha zwenezwo.
Tim: Ee, ndi zwa vhukuma.
Anthony: Nga zwenezwo, u tshidzwa ha vhatevheli vhawe ndi tshiṅwe tsha tshiitisi tsha ndeme tshe tsha ita uri Yesu a vha ḓivhadze na u vha vhudza uri vha shumise dzina ḽa Mudzimu. Nahone ndi tshiṅwe tsha tshiitisi tshine tsha ita uri ri ambe nga ha Yehova nga maanḓa. Ri vhona zwi zwa ndeme u ḓivhadza dzina ḽa Mudzimu na u thusa vhaṅwe uri vha ḽi vhidzelele.
Tim: Naho vhathu vha sa ḓivhi dzina ḽa Mudzimu kana u ḽi shumisa nga ho livhaho, fhedzi vha a ḓivha ane vha khou amba nga hae musi vha tshi amba nga ha Mudzimu.
Anthony: Zwenezwi zwi nga kha ḓi vha zwi ngoho. Naho zwo ralo, nga u ri vhudza dzina ḽawe, Mudzimu o ita uri zwi leluwe uri ri sendele tsini nae.
Tim: Ni khou ṱoḓa uri mini ni tshi ralo?
Anthony: Humbulani nga heyi nḓila: Zwo vha zwi sa ṱoḓei uri ri ḓivhe dzina ḽa Mushe. Ro vha ri tshi nga sokou mu ḓivha sa munna we a fhandekanya Lwanzhe Lutswuku kana munna we a ṋewa Milayo ya Fumi. U fana na Noaxe—ndi ngani ro vha ri tshi fanela u ḓivha dzina ḽawe? O vha a tshi ḓo vha o ṱaluswa sa munna o fhaṱaho gungwa na we a tshidza muṱa wawe na zwipuka. Nga zwenezwo, na Yesu Kristo o vha a tshi ḓo sokou ḓivhiwa sa munna o ḓaho a tshi bva ṱaḓulu na we a fela zwivhi zwashu. A si zwone kani?
Tim: Ndi humbula nga u ralo.
Anthony: Fhedzi Mudzimu o ita vhungoho ha uri ri ḓivhe dzina ḽa muṅwe na muṅwe wa vhenevho vhathu. U ḓivha madzina avho zwi ita uri mafhungo avho a vhe a ngoho kha riṋe. Naho ri sa athu u vhuya ra ṱangana na Mushe, Noaxe kana Yesu, fhedzi u ḓivha madzina avho zwi ita uri vha vhe vha vhukuma kha riṋe.
Tim: Ndo vha ndi sa zwi vhoni nga yeneyo nḓila, fhedzi zwi a pfala!
Anthony: Tshenetsho ndi tshiṅwe tsha tshiitisi tsha uri Ṱhanzi dza Yehova dzi shumise dzina ḽa Mudzimu. Ri ṱoḓa u thusa vhathu uri vha vhe na lutendo kha Yehova Mudzimu nahone vha mu dzhie sa Muthu wa vhukuma ane vha nga kona u sendela tsini nae. Zwiṅwe hafhu, ri ombedzela zwine Yesu a zwi ita u itela uri ri tshidzwe. Khamusi ri nga vhala luṅwalo luthihi lune lwa ombedzela ndeme ya enea mafhungo.
Tim: Zwo luga.
Anthony: Mathomoni ro vhala Yohane 14:6. Humbulani uri Yesu o amba uri ndi ene “nḓila na ngoho na vhutshilo.” Kha ri vhale ndimana dzi si gathi dzo fhiraho nahone ri ṱhogomele maipfi a re kha Yohane 14:1. Ndi khou humbela uri ni vhale zwe Yesu a zwi amba mafheleloni a yeneyo ndimana.
Tim: Zwo luga. I ri: “Ivhani na lutendo kha Mudzimu, ni dovhe ni vhe na lutendo kha nṋe.”
Anthony: Ndo livhuha. Nga zwenezwo, u itela uri ni vhone arali ni na lutendo lwa vhukuma, naa ni fanela u khetha u vha na lutendo kha Yehova kana kha Yesu?
Tim: Hai. Yesu o ri ri vhe na lutendo kha vhoṱhe.
Anthony: Khezwo. Ndi na vhungoho ha uri ni a tenda uri a zwo ngo eḓana u sokou amba uri ri na lutendo kha Mudzimu na kha Yesu. Vhukuma, ri fanela u tshila nga nḓila ine ya sumbedza uri ri na lutendo khavho.
Tim: Ndi ngoho.
Anthony: Fhedzi muthu u sumbedza hani uri u na lutendo zwa vhukuma kha Mudzimu na kha Yesu? Khamusi ri nga haseledza yeneyo mbudziso tshifhingani tshi ḓaho.*
Tim: Ndi nga zwi takalela.
Naa hu na thero i bvaho Bivhilini ine ya ni vhilaedzisa? Naa ni ṱoḓa u ḓivha nga ha zwiṅwe zwine Ṱhanzi dza Yehova dza zwi tenda kana maṅwe maitele adzo a vhurereli? Arali zwo ralo, ni songo timatima u vhudzisa muṅwe wa Ṱhanzi dza Yehova. U ḓo takalela u haseledza na inwi eneo mafhungo.
^ par. 60 U itela u wana mafhungo o engedzeaho, sedzani ndima 12 ya bugu Bivhili I Funza Mini zwa Vhukuma? yo gandiswaho nga Ṱhanzi dza Yehova.
TSHIFHINGANI tsha kale, ho vha na ṱhoho dza mafhungo dzi nyanyulaho dze dza vha dzi kha gurannḓa ya Vhakorea ine ya vhidzwa The Chosun Ilbo. Yo vhudzisa uri: “‘Shim Cheong Wavhuḓi,’ We A Vha A Sa Ḓivhi Tshithu Nga Ha Yesu—Naa O Ya Heleni?”
Ṱhoho dza mafhungo dzo sinyusa vhathu ngauri Shim Cheong ndi mufumakadzi we a vha e muswa a funwaho kha ḓivhazwakale ya Korea we a ṋekedza vhutshilo hawe u itela u thusa khotsi awe vhe vha vha vhe bofu. Miṅwahani minzhi, o khoḓwa vhukuma. Zwi re zwone ndi uri ngei Korea, Shim Cheong o vha e tsumbo ya u ḓiṋekedzela kha vhananyana.
Kha vhanzhi, muhumbulo wa uri muthu o raloho u ḓo shengedzwa heleni ya mulilo nga nṱhani ha uri o vha e si Mukriste o lovhedzwaho, zwo vha zwi tshi vhonala zwi sa pfali nahone zwi tshi khukhulisa. Naho zwo ralo, yeneyo ḓivhazwakale yo itea kale hu sa athu ḓa mulaedza une wa amba nga ha Kristo henefho fhethu.
Yeneyo thero yo vha i tshi katela nyambedzano na mufunzi. O vhudziswa arali vhoṱhe vhe vha fa vha songo wana tshibuli tsha u guda nga ha Yesu vho iswa heleni ya mulilo. O fhindula a ri mini? O ri: “A ri ḓivhi. Ri sokou humbulela uri khamusi hu na iṅwe nḓila ine Mudzimu a ḓo i itela vhenevho vhathu.”
The New Catholic Encyclopedia i ri: “Ndovhedzo ndi ya ndeme u itela u tshidzwa. Samusi Kristo o ri, arali muthu a sa bebwa nga maḓi na muya, a nga si kone u dzhena Muvhusoni wa Mudzimu (Jn 3.5).” Nga nṱhani ha zwenezwo, vhaṅwe vha tenda uri vhe vha fa vha songo lovhedzwa vho poswa heleni ya mulilo kana vha shengedzwa nga iṅwe nḓila musi vha tshi fa.
Naho zwo ralo, vhaṅwe vha humbula uri zwenezwo a zwi itei. Vhathu vha dzimilioni vho fa vha si na nḓivho ya Bivhili. Naa vhenevho vha fanela u tambudzwa lwa tshoṱhe? Bivhili i ri mini nga ha eneo mafhungo?
Bivhili i zwi vhea khagala uri Mudzimu ha hangwi vhathu vhe vha fa vha sa ḓivhi zwilinganyo zwawe. Mishumo 17:30 i ri khwaṱhisedza uri: “Mudzimu o litsha u humbula zwithu zwe vhathu vha ita musi vha sa athu ḓivha.” Nga zwenezwo-ha, Bivhili i ri ṋea fulufhelo ḽifhio nga vhe vha fa vha songo wana tshibuli tsha u guda nga ha Mudzimu?
Phindulo i nga wanala kha zwe Yesu a zwi vhudza muṅwe wa vhaitazwivhi we a fa tsini nae. Onoyo munna o vhudza Yesu uri: “U nkhumbule musi u tshi dzhena Muvhusoni wau.” Yesu o fhindula a ri mini? O ri: “Ngoho ndi a u vhudza ṋamusi, u ḓo vha na nṋe Paradisoni.”—Luka 23:39-43.
Naa Yesu o fulufhedzisa onoyo munna uri u ḓo ya ṱaḓulu? Hai. Munna o vha a sa athu “bebwa hafhu” nga maḓi na muya, zwe zwa vha zwi ṱhoḓea ya u dzhena Muvhusoni wa ṱaḓulu. (Yohane 3:3-6) Nṱhani hazwo, Yesu o fulufhedzisa mutshinyi uri u ḓo dovha a tshila Paradisoni. Sa Muyuda, onoyo munna o vha a tshi ḓivha nga ha Paradiso ya ḽifhasi—tsimuni ya Edeni—ye ya ṱaluswa buguni ya u thoma ya Bivhili. (Genesi 2:8) Fulufhelo ḽa Yesu ḽo ita uri a vhe na fulufhelo ḽa uri u ḓo vuswa Paradisoni musi i tshi dovha ya vha hone kha ḽifhasi.
Zwi re zwone ndi uri Bivhili i fulufhedzisa “mvuwo ya vho lugaho na vha songo lugaho.” (Mishumo 24:15) “Vha songo lugaho” ndi vhe vha vha vhe si na nḓivho ya zwilinganyo zwa Mudzimu zwo lugaho ngauri vho vha vha sa ḓivhi zwine Mudzimu a zwi funa. Yesu u ḓo vusa muitazwivhi a songo lugaho we a amba nae, u katela na vha dzimilioni, khamusi dzibilioni vhe vha fa vha si na nḓivho. Nga zwenezwo, Paradisoni kha ḽifhasi, vha ḓo gudiswa zwine Mudzimu a zwi ṱoḓa nahone vha ḓo wana tshibuli tsha u sumbedza uri vha funa Mudzimu nga u thetshelesa ndaela dzawe.
Musi vha songo lugaho vha tshi vuswa, naa vha ḓo haṱulwa nga zwe vha zwi ita tshifhingani tsho fhiraho? Hai. Vharoma 6:7 i ri: “O faho o vhofhololwa kha zwivhi zwawe.” Vha songo lugaho vha ḓo vha vho no lifha zwivhi zwavho nga u fa. Nga zwenezwo, vha ḓo haṱulwa nga zwithu zwine vha ḓo zwi ita nga murahu ha mvuwo, hu si nga zwe vha zwi ita nga u sa ḓivha musi vha sa athu u fa. Vha ḓo vhuyelwa hani?
Nga murahu ha mvuwo vha songo lugaho vha ḓo wana tshibuli tsha u guda milayo ya Mudzimu, ine ya ḓo dzumbululwa musi mipombo ya pfanyisedzo i tshi vuliwa. Nga zwenezwo vha ḓo haṱulwa “u ya nga mishumo yavho,” zwi tshi ya nga uri vho thetshelesa milayo ya Mudzimu kana hai. (Nzumbululo 20:12, 13) Kha vhanzhi vha songo lugaho, hu nga si vhe na tshibuli tsha vhuvhili, fhedzi vha ḓo wana tshibuli tshithihi tsha u wana vhutshilo vhu sa fheli kha ḽifhasi nga u guda na u ita zwine Mudzimu a zwi funa.
Yeneyi pfunzo i re Bivhilini yo thusa vhanzhi u dovha vha vha na lutendo kha Mudzimu. Muṅwe wavho ndi Yeong Sug. O aluswa sa Mukatolika a fhiseaho. Miraḓo ya muṱa wawe yo vha i vhafunzi. E na fulufhelo ḽa u vha mununu, o ya tshikoloni tsha vhanunu. Nga murahu, o litsha nga nṱhani ha u shoniswa nga zwe zwa vha zwi tshi khou itea henefho. Zwiṅwe hafhu, ho ngo kona u ṱanganedza pfunzothendwa ya u fhiswa heleni ya mulilo ngauri o vhona u nga u tambudza vhathu heleni ya mulilo a si khaṱulokwayo nahone a zwi sumbedzi lufuno.
Nga zwenezwo, iṅwe Ṱhanzi ya Yehova yo sumbedza Yeong Sug maipfi a tevhelaho a re Bivhilini: “Vha tshilaho vha ḓivha uri vha ḓo fa; vho faho a vha na tshine vha tshi ḓivha; a vha tshee na tshine vha ṋewa.” (Muhuweleli 9:5) Ṱhanzi yo mu thusa u ṱhogomela uri vho faho a vha khou tambudzwa muliloni wa hele. Nṱhani hazwo, vho eḓela nahone vho lindela u vuswa.
U ḓivha ha Yeong Sug uri vhathu vhanzhi a vha athu u pfa ngoho i re Bivhilini, zwo ita uri a dzhiele nṱha maipfi a Yesu a wanalaho kha Mateo 24:14 ane a ri: “Mafhungo-maḓifha aya a muvhuso wa ṱaḓulu a ḓo ḓivhadzwa mashangoni oṱhe, uri a vhe thovhedzo kha dzitshakha dzoṱhe. Ndi hone hu tshi ḓo ḓa vhufhelo.” Zwino u huwelela mafhungo maḓifha na u vhudza vhaṅwe fulufhelo ḽavhuḓi ḽi re Bivhilini.
Bivhili i ri vhudza uri: “Mudzimu ha ṱaluli, fhedzi kha tshaka dzoṱhe muthu ane a mu ofha nahone a ita zwo lugaho u a mu ṱanganedza.” (Mishumo 10:34, 35) Yeneyi ndi khaṱulokwayo yo fhelelaho ye ra i lavhelela kha Mudzimu, ane a ‘funa u luga na u sa ṱalula.’—Psalme ya 33:5.
EDZISANI LUTENDO LWAVHO | MARIA
MARIA o gwadama nga magona a tshi khou pfa vhuṱungu vhuhulu. O vha a tshi kha ḓi tou bva u pfa mukosi wa murwa wawe musi a tshi kha ḓi bva u vhulahwa nga murahu ha u tambudzwa lwa dziawara. Ha vha na swiswi masiari tshivhangalala. Ḽifhasi ḽa dzinginyea zwihulu. (Mateo 27:45, 51) Maria a nga vha o vhona u nga Yehova u khou ṱoḓa uri shango ḽi zwi ḓivhe uri o pfa vhuṱungu vhuhulu u fhira muthu naho e ufhio, nga nṱhani ha lufu lwa Yesu Kristo.
Musi hu tshi thoma u vha na tshedza Golgotha kana Fhethu ha Madethele, Maria o lilela murwa wawe. (Yohane 19:17, 25) Zwi nga kha ḓi itea uri o vha a tshi khou humbula nga ha zwithu zwinzhi. Khamusi zwiṅwe zwe a zwi humbula ndi zwe zwa itea miṅwahani ya 33 yo fhiraho. Musi ene na Yosefa vha tshi isa ṅwana wavho o khetheaho thembeleni ngei Yerusalema, muṅwe mukalaha ane a pfi Simeoni o hevhedzwa uri a porofite. O dzula o amba zwithu zwavhuḓi nga ha Yesu, fhedzi o engedza nga uri hu ḓo ḓa tshifhinga tshine Maria a ḓo pfa u nga u khou rumbulwa mbilu nga banga. (Luka 2:25-35) O kona u vhona vhungoho ha eneo mafhungo kha tshenetsho tshiitea tshi ṱungufhadzaho.
Zwo no ḓi ambiwa uri lufu lwa ṅwana wau, lu vhavha u fhira tshithu naho tshi tshifhio tshine muthu a nga sedzana natsho. Lufu ndi swina ḽi ofhisaho nahone lu ṱungufhadza muṅwe na muṅwe washu nga nḓila dzo fhamba-fhambanaho. (Vharoma 5:12; 1 Vhakorinta 15:26) Naa zwi a konadzea u konḓelela honoho vhuṱungu? Musi ri tshi ṱhogomela vhutshilo ha Maria u bva musi Yesu a tshi thoma vhuḓinḓa, u swika musi a tshi fa na nga phanḓa ha zwenezwo, ri ḓo guda zwinzhi nga ha lutendo lwe lwa thusa Maria u konḓelela vhuṱungu ha banga.
Kha ri humbule nga ha zwe zwa itea miṅwahani miraru na hafu yo fhiraho: Maria o zwi vhona uri hu ḓo vha na tshanduko. Na ḓoroboni ṱhukhu ya Nazareta, vhathu vho vha vha tshi khou amba nga ha Yohane Mulovhedzi na nga ha mulaedza wawe u takadzaho wa u rembuluwa. Maria o kona u zwi vhona uri ṅwana wawe muhulwane o dzhia eneo mafhungo sa tshiga; ho vha hu tshifhinga tsha uri a bvele phanḓa na vhuḓinḓa hawe. (Mateo 3:1, 13) Kha Maria na vha muṱa wawe, u sa vha hone ha Yesu zwo vha zwi tshi ḓo thithisa zwithu zwinzhi. Ndi ngani?
Zwi vhonala u nga munna wa Maria ane a vha Yosefa o vha o no fa. Nga zwenezwo, zwo vha zwi si zwiswa kha Maria u xelelwa.* Yesu o vha a sa sokou vhidzwa “ṅwana wa muvhaḓi,” fhedzi o vha a tshi dovha a vhidzwa “muvhaḓi.” Zwi tou vha khagala uri Yesu o bvela phanḓa na bindu ḽa khotsi awe nahone a vha na vhuḓifhinduleli ha u ṱunḓela muṱa, we wa vha u tshi katela vhana vha rathi vhe vha bebwa nga murahu hawe. (Mateo 13:55, 56; Marko 6:3) Naho Yesu o gudisa Yakobo—ane a vha murwa a tevhelaho tanzhe—uri a bvele phanḓa na wonoyo mushumo, u ṱuwa ha tanzhe zwo vha zwi sa ḓo lelutshela muṱa. Maria o vha o no ḓi hwala muhwalo u lemelaho; naa yeneyo tshanduko yo mu pfisa vhuṱungu? A ri na vhuṱanzi. Fhedzi hu na mbudziso ya ndeme vhukuma: O vha a tshi ḓo aravha hani musi Yesu wa Nazareta a tshi vha Yesu Kristo, Messia we a vha o fulufhedziswa lwa tshifhinga tshilapfu? Maṅwe mafhungo a Bivhili a dzumbulula zwiṅwe zwithu nga ha eneo mafhungo.—Yohane 2:1-12.
Yesu o ya ha Yohane u itela u lovhedzwa, nga zwenezwo, a vha Muḓodzwa wa Mudzimu kana Messia. (Luka 3:21, 22) Nga u ralo, a thoma u nanga vhafunziwa vhawe. Naho mushumo wawe wo vha wo ṱavhanyiswa, o vha tshi ḓiṋea tshifhinga tsha u vha hone kha zwiitea zwi takadzaho na muṱa na dzikhonani. Mme awe, vhafunziwa vhawe, vharathu vhawe vha ṋama na ene vho ya tshimimani tsha mbingano ngei Kana, he ha vha hu ḓoroboni i re tshikwarani, hu ṱoḓaho u vha khilomithara dza 13 u bva Nazareta. Musi tshimima tshi tshi khou ḓi bvela phanḓa, Maria o zwi ṱhogomela uri hu na thaidzo. Khamusi o ṱhogomela uri vhaṅwe vha muṱani wa vhenevho vhavhingani vho sedzana vho mangala nahone vha hevhedzana. Vho vha vho fhelelwa nga waini! U ya nga mvelele yavho, u fhelelwa nga waini nga yeneyo nḓila, zwo vha zwi tshi shonisa muṱa, zwa ita uri tshimima tshi si vhe tshavhuḓi. Maria o vha pfela vhuṱungu nahone a ya kha Yesu.
O vhudza murwa wawe uri: “A vha tsheena waini.” O vha o lavhelela uri a ite mini? A ri na vhuṱanzi, fhedzi o vha a tshi ḓivha uri murwa wawe o vha e munna muhulwane we a vha a tshi nga ita zwithu zwihulwane. Khamusi o humbula u nga u ḓo thoma u zwi ita nga tshenetsho tshifhinga. Nga maṅwe maipfi, o vha a tshi khou mu vhudza uri: “Murwa, ndi humbela uri u vha thuse!” Phindulo ya Yesu i nga vha yo mu mangadza. O ri: “Zwi ri kwama hani riṋe?” Maipfi a Yesu o vha e si a lunyadzo samusi vhathu vha tshi humbula nga u ralo. Naho zwo ralo, maipfi awe o vha a tshi sumbedza ndayo yavhuḓi. Yesu o vha a tshi khou humbudza mme awe uri vho vha vha songo fanela u mu vhudza nga ha nḓila ine a fanela u livhisa ngayo vhuḓinḓa hawe; zwenezwo zwo vha zwo fanela u itwa nga Khotsi awe Yehova.
Maria o tenda u khakhululwa nga murwa wawe, ngauri o vha e mufumakadzi ane a pfesesa na u ḓiṱukufhadza. O ya kha vhe vha vha vha tshi khou thusa tshimimani nahone a ri: “Zwiṅwe na zwiṅwe zwine a ni vhudza ni zwi ite.” Maria o zwi ṱhogomela uri o vha a si tsha fanela u livhisa murwa wawe; nṱhani hazwo, ene na vhaṅwe vho vha vha tshi fanela u livhiswa ngae. Samusi mme awe vho pfela vhenevho vhavhingani vhaswa vhuṱungu, na Yesu o ḓipfa nga yeneyo nḓila. O ita vhuṅwe ha vhuṱolo hawe ha u thoma, musi a tshi shandula maḓi a vha waini. Ho vha na mvelelo ifhio? “Vhafunziwa vhawe vha mu tenda.” Na Maria o vha na lutendo kha Yesu. O mu dzhia sa Murena na Mutshidzi, hu si sa murwa wawe fhedzi.
Ṋamusi, vhabebi vha nga guda zwinzhi kha lutendo lwa Maria. Vhukuma, a hu na muthu we a vhuya a alusa ṅwana nga nḓila ye Yesu a aluswa ngayo. Fhedzi musi ṅwana muṅwe na muṅwe a songo fhelelaho a tshi aluwa, tshanduko i nga ita uri hu vhe na khaedu nnzhi. Mubebi a nga lingedza u bvela phanḓa a tshi fara murwa kana ṅwananyana wawe sa ṅwana muṱuku, naho u mu fara nga yeneyo nḓila zwi songo tsha tea. (1 Vhakorinta 13:11) Mubebi a nga thusa hani ṅwana o no aluwaho? Iṅwe nḓila ndi u sumbedza u vha na fulufhelo ḽa uri murwa kana ṅwananyana a fulufhedzeaho u ḓo bvela phanḓa a tshi shumisa pfunzo dza Bivhili nahone a vhuyelwa nga u wana phaṱhutshedzo dza Yehova. Maipfi avhuḓi a mubebi a sumbedzaho lutendo na fulufhelo, a nga ita uri vhana vha aluwe zwavhuḓi. A zwi timatimisi uri Yesu o ṱhogomela thikhedzo ya Maria kha zwiitea zwe zwa itea miṅwahani ye ya tevhela.
Evangeli a i ri vhudzi zwinzhi nga ha Maria miṅwahani miraru na hafu ya vhuḓinḓa ha Yesu. Humbulani uri khamusi o vha e tshilikadzi—mubebi a re eṱhe, khamusi e na vhana vhaṱuku vhane vha kha ḓi vha hayani. Zwi a pfesesea uri o vha a sa koni u tevhela Yesu musi a tshi khou huwelela kha shangohaya ḽa hawe. (1 Timotheo 5:8) Zwiṅwe hafhu, o bvela phanḓa a tshi elekanya nga ha zwithu zwa muya zwe a zwi guda nga ha Messia na u ṱanganela kha miṱangano ya sinagogo ya hune a dzula hone samusi o vha e maitele a muṱa.—Luka 2:19, 51; 4:16.
Nga zwenezwo, zwo vha zwi tshi konadzea uri a dzule na vhathetshelesi musi Yesu a tshi khou funza sinagogoni ya Nazareta. Zwo mu takadza lungafhani u pfa murwa wawe a tshi khou ḓivhadza uri vhuporofita ha Messia ha kale ha ḓanani ḽa miṅwaha vhu khou ḓadzea khae zwino! Naho zwo ralo, zwi nga vha zwo mu tsikeledza u vhona uri Vhanazareta ngae a vho ngo ṱanganedza murwa wawe. Vho lingedza na u mu vhulaha!—Luka 4:17-30.
Zwiṅwe zwe zwa vha zwi tshi mu tsikeledza ndi nḓila ye vharwa vhawe vha aravha ngayo Yesu. Kha Yohane 7:5 ri guda uri vharathu vha Yesu vhaṋa a vho ngo vha na lutendo lu fanaho na lwa mme avho. I ri: “Vharathu vhawe vho vha vha sa mu tendi.” Bivhili a yo ngo amba tshithu nga ha khaladzi dza Yesu mbili.* Maria o pfa vhuṱungu vhuhulu ha u dzula muṱani une wa vha na mavhonele a vhurereli o fhamba-fhambanaho. O vha a tshi fanela u lwela u dzula e na mavhonele o linganyiselwaho na u fulufhedzea kha ngoho ya Mudzimu, ngeno a tshi khou lwela u swikelela mbilu dza miraḓo ya muṱa wawe a sa i kombetshedzi.
Kha tshiṅwe tshiitea, maṅwe mashaka—u katela na vharathu vha Yesu—vho dzhia phetho ya u ya u ‘fara’ Yesu. Vho vha vha tshi khou ri: “O ṱangana ṱhoho.” (Marko 3:21, 31) Vhukuma, Maria ho ngo humbula nga u ralo, fhedzi o ṱuwa na vharwa vhawe, khamusi a tshi fulufhela uri vha ḓo guda zwiṅwe zwithu zwine zwa ḓo vha thusa uri vha vhe na lutendo luhulwane. Naa vho vha vhe na lutendo? Naho Yesu o bvela phanḓa a tshi ita mishumo i mangadzaho na u funza ngoho yavhuḓi, vhaṅwe vharwa vha Maria a vho ngo mu tenda. Naa a nga vha o ḓivhudzisa nga nṱhani ha u sinyuwa uri ndi mini zwine zwa ḓo swikelela mbilu dzavho?
Naa ni dzula muṱani u re na vhurereli ho fhamba-fhambanaho? Lutendo lwa Maria lu nga ni gudisa zwithu zwinzhi. Ho ngo laṱela thaula mashaka awe a sa tendi. Nṱhani hazwo, o a tendela uri a vhone nḓila ine lutendo lwa mu ḓisela ngayo dakalo na mulalo wa ngelelo. Kha ḽiṅwe sia, o dzula a tshi tikedza murwa wawe a fulufhedzeaho. Naa o vha a tshi ṱuvha Yesu? Naa nga zwiṅwe zwifhinga o vha tshi tama uri a vhe e nae hayani na vha muṱa wawe? Arali zwo ralo, o vha a tshi kona u langa maḓipfele awe. O vhona zwi ndugelo u tikedza na u ṱuṱuwedza Yesu. Naa na inwi ni nga ita zwi fanaho u thusa vhana vhaṋu uri vha vhee Mudzimu u thoma vhutshiloni havho?
Naa Maria o vhuyelwa nga u vha na lutendo kha Yesu? Yehova ha kundelwi u ṋea malamba vhane vha fulufhedzea, vhukuma, zwo vha zwo tou ralo na kha Maria. (Vhaheberu 11:6) Edzani u humbula uri o ḓipfa hani musi a tshi pfa murwa wawe a tshi khou amba kana u pfa mivhigo ya vhaṅwe vhe vha pfa pfunzo dzawe u thoma.
Kha zwifanyiso zwa murwa wawe, naa Maria o humbula nga zwe Yesu a zwi ita musi a tshee muṱuku a tshi khou aluwa ngei Nazareta? Musi Yesu a tshi amba nga ha mufumakadzi we a swiela nnḓu yawe u itela u wana sheleni yo xelaho, u sinḓa mavhele u itela tshinkwa, kana u funga luvhone, a lu vhea kha tshiṱomambone, naa Maria o humbula nga ha mutukana muṱuku we a vha e tsini nae samusi a tshi khou ita mishumo ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe? (Luka 11:33; 15:8, 9; 17:35) Musi Yesu a tshi ri dzhogo yawe a i gogoni na muhwalo wawe u a leluwa, naa Maria a nga vha o humbula nga ha zwifhinga zwo fhiraho musi a tshi lavhelesa Yosefa a tshi khou gudisa Yesu muṱuku nḓila ya u ita dzhogo nga vhulenda u itela uri zwifuwo zwi kone u i hwala zwavhuḓi? (Mateo 11:30) Maria o pfa o takala vhukuma musi a tshi wana ndugelo ye a ṋewa nga Yehova vhutshiloni—ya u gudisa na u thusa u alusa murwa ane a ḓo vha Messia. A nga vha o wana dakalo ḽo khetheaho ḽa u thetshelesa Yesu mufunzi muhulwane vhukuma, we a shumisa zwithu zwo ḓoweleaho na zwiitea u itela u gudisa nga hu bvelelaho!
Naho zwo ralo, Maria o dzula a tshi ḓiṱukufhadza. Murwa wawe ho ngo ita uri a huliswe kana u gwadamelwa. Musi e vhuḓinḓani hawe, mufumakadzi we a vha e vhukati ha gogo o huwelela a ri mufumakadzi we a beba Yesu a nga vha o takala vhukuma. O fhindula a ri: “Hu takala vhane vha pfa ipfi ḽa Mudzimu nahone vha tevhedza zwine ḽa zwi amba!” (Luka 11:27, 28) Musi vhaṅwe kha gogo vha tshi vhudza Yesu uri mme awe na vharathu vhawe vha henefho tsini, o ri vhane vha tenda ndi vhone mme na vharathu vhawe vha vhukuma. Vhukuma, Maria o pfesesa mbuno ya Yesu a sa pfi vhuṱungu—vhushaka ha muya ndi ha ndeme u fhira ha ṋama.—Marko 3:32-35.
Zwiṅwe hafhu, ndi afhio maipfi ane a nga sumbedza vhuṱungu he Maria a vhu pfa musi a tshi vhona murwa wawe a tshi fa kha danda ḽa tshengedzo? Muapostola Yohane we a vha ṱhanzi ye ya zwi vhona nga maṱo musi Yesu a tshi vhulahwa, nga murahu o amba zwi tevhelaho nga ha eneo mafhungo: Musi zwi tshi khou itea, Maria o vha o ima “tsini na danda ḽa tshengedzo ḽa Yesu.” A hu na zwe zwa thivhela onoyo mme a fulufhedzeaho na wa lufuno, u ima tsini na murwa wawe u swikela. Yesu o mu vhona nahone musi a tshi khou fema o vha a tshi khou pfa vhuṱungu vhuhulu nahone o vha a sa koni na u amba, fhedzi o fhedzisela o amba. O vhudza muapostola Yohane uri a ṱhogomele mme awe. Samusi vharathu vha Yesu vho vha vhe si vhatendi, a hu na na muthihi khavho we Yesu a ri a ṱhogomele Maria, fhedzi o humbela mutevheli wawe. Nga zwenezwo, Yesu o sumbedza uri ndi zwa ndeme uri muthu ane a vha mutendi a ṱhogomele vha re vhawe, zwihuluhulu zwi tshi ḓa kha zwithu zwa muya.—Yohane 19:25-27.
Musi Yesu a tshi fa, Maria o pfa vhuṱungu he ha dzula ho ambiwa kale, vhuṱungu ha u ṱhavhiwa nga banga. Arali ri tshi kundelwa u humbula vhuṱungu he a vhu pfa, ri nga dovha ra kundelwa u humbula nga ha dakalo ḽe a vha naḽo nga murahu ha maḓuvha mararu! Maria o vhona vhuṱolo vhuhulwane u fhira hoṱhe—Yesu o vuswa! O dovha a takala ngauri Yesu o bvelela tshiphirini kha murathu wawe Yakobo. (1 Vhakorinta 15:7) O dovha a ṱangana na Yakobo na vhaṅwe vharathu vha Yesu. Ro dovha ra guda uri nga murahu vho tenda kha Yesu sa Kristo. Nga u ṱavhanya, vho vha vhe miṱanganoni ya Vhukriste na mme avho, “vha ḓi dzula vha tshi rabela.” (Mishumo 1:14) Nga murahu, Yakobo na Yuda vho ṅwala Bivhili.
Ho ambiwa nga ha Maria lwa u fhedzisela miṱanganoni e na vharwa vhawe vha tshi khou rabela. Ho fhedzisela ho ambiwa zwavhuḓi nga ha Maria nahone ndi tsumbo yavhuḓi lungafhani ye a ri siela yone! Nga nṱhani ha lutendo lwawe, o konḓelela vhuṱungu ha banga nahone mafheleloni a wana malamba avhuḓi. Arali ra edzisa lutendo lwawe, na riṋe ri nga konḓelela vhuṱungu vhune ha ḓiswa nga ḽino shango nahone ri ḓo takalela malamba mahulwane vhukuma.
^ par. 8 Nga murahu ha zwe zwa itea musi Yesu e na miṅwaha ya 12, a ho ngo tsha ambiwa tshithu nga ha Yosefa kha Evangeli. Nga murahu, ho ṅwalwa nga ha mme a Yesu na vhaṅwe vhana vhawe, nga nnḓa ha Yosefa. Yesu o vha a tshi vhidzwa “murwa wa Maria,” fhedzi a ho ngo ambiwa tshithu nga ha Yosefa.—Marko 6:3.
^ par. 16 Yosefa o vha e si khotsi a Yesu wa ṋama, ngauralo, vharathu na khaladzi dzawe vho vha vhe si vha malofhani.—Mateo 1:20.
Pulanete yashu yo itwa zwavhuḓi vhukuma u itela uri i tikedze vhutshilo. I na maḓi manzhi, ane a vha a ndeme vhutshiloni. U kunama na u mona-mona ha shango zwo itelwa u thivhela lwanzhe uri lu si rotholese kana u fhisesa. Dzingamufhe wa shango na maanḓa a maginethe zwi ḽi tsireledza kha masana a re na khombo. Nḓila ine zwimela na zwipuka zwa ḓitika ngayo nga ḽifhasi i a mangadza vhukuma. Nga zwenezwo, vhathu vhanzhi vho phetha nga ḽa uri pulanete yashu yo itwa hu na ndivho.—Vhalani Yesaya 45:18.
Fhedzi ni nga ḓivhudzisa uri, ‘Naa tshengelo na u sa vha na khaṱulokwayo ndi tshipiḓa tsha yeneyo ndivho?’—Vhalani Doiteronomio 32:4, 5.
Ḽifhasi ḽo sikwa uri ḽi vhe haya hu takadzaho ha vhathu vhane vha ṱhonifhana na u funa Musiki wavho. Nga zwenezwo, vhutshilo ha vhathu vhu na ndivho khulwane u fhira pulanete kana vhutshilo ha tshipuka. Ri nga kona u pfesesa uri Musiki washu ndi nnyi nahone ra dzhiela nṱha na u edzisa lufuno na khaṱulokwayo zwawe.—Vhalani Muhuweleli 12:13; Mixa 6:8.
Musiki washu a nga ita uri zwoṱhe zwe a livha u zwi ita zwi ḓadzee. Ngauralo, ri nga vha na vhungoho ha uri u ḓo fhelisa tshengelo na u sa vha na khaṱulokwayo na u ita uri pulanete yashu i vhe haya ho teaho na hu takadzaho vhathu.—Vhalani Psalme ya 37:11, 29; Yesaya 55:11.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
^ ***bh masiaṱ. 115-124 U Tshila nga Nḓila Ine ya Takadza Mudzimu***
Ndima ya Vhufumimbili
U Tshila nga Nḓila Ine ya Takadza Mudzimu
Ni nga vha hani khonani ya Mudzimu?
Khaedu ya Sathane i ni kwama hani?
Ndi vhuḓifari vhufhio vhune ha sinyusa Yehova?
Ni nga tshila hani nga nḓila ine ya takadza Mudzimu?
NDI muthu-ḓe ane na ṱoḓa uri a vhe khonani yaṋu? Zwi vhonala uri ni ḓo ṱoḓa muthu ane a vha na mavhonele, madzangalelo, na matshilele a fanaho na aṋu. Nahone ni ḓo kungwa nga muthu ane a vha na pfaneleo dzavhuḓi, dzi ngaho u fulufhedzea na vhulenda.
2 Kha ḓivhazwakale yoṱhe, Mudzimu o khetha vhaṅwe vhathu uri vha vhe khonani dzawe khulwane. Sa tsumbo, Yehova o vhidza Abrahamu uri ndi khonani yawe. (Yesaya 41:8; Yakobo 2:23) Mudzimu o amba uri Davida ndi “munna ané mbilu yanga ya mu takalela” nga ṅwambo wa uri o vha e muthu ane Yehova a mu funa. (Mishumo 13:22) Nahone Yehova o amba uri muporofita Daniele ndi “mufuniwa.”—Daniele 9:23.
3 Ndi ngani Yehova o dzhia Abrahamu, Davida, na Daniele vhe khonani dzawe? O vhudza Abrahamu a ri: ‘Wo pfa ipfi ḽanga.’ (Genesi 22:18) Nga zwenezwo, Yehova u sendela tsini na vhane vha ita zwine a zwi funa nga u ḓiṱukufhadza. O vhudza Vhaisiraele a ri: “Thetshelesani zwine nda ni vhudza, ndi hone ndi tshi ḓo vha Mudzimu waṋu, inwi na vha vhathu vhanga.” (Yeremia 7:23) Arali na thetshelesa Yehova, na inwi-vho ni nga vha khonani yawe!
YEHOVA U KHWAṰHISA KHONANI DZAWE
4 U vha na vhukonani na Mudzimu zwi a vhuyedza vhukuma. Bivhili i amba uri Yehova u khou ṱoḓa ‘u vhonadza maanḓa awe kha ane a mu nambatela nga mbilu yoṱhe.’ (2 Koronika 16:9) Yehova a nga vhonadza hani maanḓa awe a tshi itela inwi? Iṅwe nḓila yo sumbedzwa kha Psalme ya 32:8, hune ra vhala uri: “Ndi ḓo U funza nda U sumbedza nḓila iné wa pfi U i fare; ndi ḓo U dededza nga maṱo anga.”
5 Ndi maipfi avhuḓi lungafhani a kwamaho mbilu a sumbedzaho ṱhogomelo ya Yehova! U ḓo ni ṋea vhulivhisi vhu ṱoḓeaho nahone a ni tsireledza musi ni tshi khou vhu shumisa. Mudzimu u ṱoḓa u ni thusa uri ni konḓelele milingo yaṋu. (Psalme ya 55:22) Nga zwenezwo, arali na shumela Yehova nga mbilu yoṱhe, ni nga vha na fulufhelo u fana na mupsalme we a ri: “Ndo dzula ndó lavhelesa Yehova; u ima na nṋe uri ndi si dzinginyee.” (Psalme ya 16:8; 63:8) Ee, Yehova a nga ni thusa uri ni tshile nga nḓila ine ya mu takadza. Fhedzi samusi ni tshi zwi ḓivha, huna swina ḽa Mudzimu ḽine ḽa ḓo ṱoḓa u ni thivhela uri ni sa kone u ita zwenezwi.
KHAEDU YA SATHANE
6 Ndima ya 11 ya yeneyi bugu yo ṱalutshedza nḓila ye Sathane Diabolo a itela ngayo khaedu vhuvhusahoṱhe ha Mudzimu. Sathane o pomoka Mudzimu nga mazwifhi nahone a amba uri o vha o khakha nga u sa tendela Adamu na Eva vha tshi ḓiphethela zwo lugaho na zwo khakheaho. Musi Adamu na Eva vho no ita tshivhi nahone ḽifhasi ḽi tshi thoma u ḓala nga vhana vhavho, Sathane o timatima tshiṱuṱuwedzi tsha vhathu vhoṱhe. Sathane o ri: “Vhathu a vha shumeli Mudzimu nga ṅwambo wa uri vha a mu funa. Nṋeeni tshibuli, nahone ndi nga ita uri muṅwe na muṅwe wavho a shandukele Mudzimu.” Mafhungo a munna ane a pfi Yobo a sumbedza uri zwenezwi ndi zwe Sathane a vha a tshi zwi tenda. Yobo o vha e nnyi, nahone o katelwa hani kha khaedu ya Sathane?
7 Yobo o tshila miṅwahani ya 3 600 yo fhiraho. O vha e munna muvhuya, ngauri Yehova o ri: “A huna ane a nga ene kha shango ḽoṱhe, muthu muvhuya, wa u luga na wa u ofha Mudzimu, a sá pfani na zwivhi.” (Yobo 1:8) Yobo o vha a tshi takadza Mudzimu.
8 Sathane o timatima tshiṱuṱuwedzi tsha Yobo tsha u shumela Mudzimu. Diabolo o vhudza Yehova a ri: “Naa a si Iwe we [Yobo] wa mu fhaṱela khura dza u tanga ene, na muṱa wawe, na zwoṱhe zwi re zwawe? Mishumo ya zwanḓa zwawe i fhaṱutshedzwa nga Iwe; masambi awe a ḓi anda a tshi ya, ó ḓala shango ḽoṱhe. Hone, edzou isa tshanḓa tshau U dzhie zwoṱhe zwine a vha nazwo’, U vhone a tshi ḓo U ṱala.”—Yobo 1:10, 11.
9 Nga zwenezwo, Sathane o amba uri Yobo u shumela Mudzimu u itela u ḓivhuyedza. Diabolo o dovha a amba uri arali Yobo a lingwa, o vha a tshi ḓo shandukela Mudzimu. Yehova o aravha hani khaedu ya Sathane? Samusi khani yo vha i tshi kwama tshiṱuṱuwedzi tsha Yobo, Yehova o tendela Sathane a tshi linga Yobo. Zwenezwi zwo vha zwi tshi ḓo sumbedza zwavhuḓi arali Yobo o vha a tshi funa Mudzimu kana a sa mu funi.
YOBO U A LINGWA
10 Sathane o mbo ḓi linga Yobo nga nḓila dzo vhalaho. Zwiṅwe zwa zwifuwo zwa Yobo zwo tswiwa, nahone zwiṅwe zwa vhulahwa. Ha vhulahwa vhunzhi ha vhalanda vhawe. Hezwi zwa sia Yobo e mushai. Maṅwe makhaulambilu o vha u vhulahwa ha vhana vha Yobo vha fumi nga ḓumbu. Naho zwo ralo, hu sa londwi zwenezwi zwiitea zwi ofhisaho “Yobo ha ngo tshinya, ha ngo halalela Mudzimu.”—Yobo 1:22.
11 Sathane ho ngo ṅala. U fanela u vha o humbula uri naho Yobo a tshi nga kona u konḓelela u xelelwa nga thundu dzawe, vhalanda vhawe, na vhana vhawe, a nga shandukela Mudzimu arali a lwala. Nga zwenezwo Yehova a tendela Sathane a tshi rwa Yobo nga vhulwadze vhu nengisaho, vhu vhavhaho. Fhedzi na zwenezwi a zwo ngo ita uri Yobo a fhelelwe nga lutendo lwawe kha Mudzimu. Nṱhani hazwo, o amba o khwaṱha a ri: “Ndi fa na ḽeneḽo ḽa u ri: A thi na tshe nda tshinya.”—Yobo 27:5.
12 Yobo o vha a sa zwi ḓivhi uri khakhathi dze dza mu wela dzo bveledzwa nga Sathane. Nga ṅwambo wa uri Yobo o vha a sa ḓivhi zwidodombedzwa zwa khaedu ye Diabolo a i itela vhuvhusahoṱhe ha Yehova, o humbula u nga vhuleme hawe vhu bva ha Mudzimu. (Yobo 6:4; 16:11-14) Naho zwo ralo, o bvela phanḓa a tshi fulufhedzea kha Yehova. Nahone u fulufhedzea ha Yobo ho sumbedza uri zwo ambiwaho nga Sathane uri Yobo u shumela Mudzimu nga zwiitisi zwa tseḓa, o vha e mazwifhi!
13 U fulufhedzea ha Yobo ho ita uri Yehova a kone u fhindula nga ho khwaṱhaho khaedu ya Sathane ya lunyadzo. I ngoho, Yobo o vha e khonani ya Yehova, nahone Mudzimu o mu lambedza nge a fulufhedzea.—Yobo 42:12-17.
NḒILA INE NA KWAMEA NGAYO
14 Khani ya u fulufhedzea kha Mudzimu ye ya takuswa nga Sathane yo vha i songo livhiselwa kha Yobo fhedzi. Na inwi ni a kwamea. Hezwi zwi sumbedzwa zwavhuḓi kha Mirero 27:11, hune Ipfi ḽa Yehova ḽa ri: “Ṅwana’nga, ṱalifha, U takadze mbilu yanga; ndi kone u hanedza vha u nnyadza.” Enea maipfi, e a ṅwalwa maḓanani a miṅwaha Yobo o no fa, a sumbedza uri Sathane o vha a tshi kha ḓi nyadza Mudzimu na u pomoka vhashumeli Vhawe. Arali ra tshila nga nḓila ine ya takadza Yehova, zwi re zwone ndi uri ri mu thusa u fhindula mazwifhi a Sathane, nahone nga yeneyo nḓila ri takadza mbilu ya Mudzimu. Ni ḓipfa hani nga zwenezwo? Naa zwi nga si takadze u vha na mukovhe kha u fhindula mazwifhi a Diabolo, naho arali zwi tshi amba u ita dziṅwe tshanduko vhutshiloni haṋu?
15 Ṱhogomelani uri Sathane o ri: “Zwoṱhe zwine muthu a vha nazwo’, a nga zwi bvisa a tshi lamulela vhutshilo hawe.” (Yobo 2:4, maḽeḓeretsendama ndi ashu.) Musi Sathane a tshi amba uri “muthu,” o zwi bvisela khagala uri o vha a tshi khou pomoka vhathu vhoṱhe, hu si Yobo fhedzi. Yeneyo ndi mbuno ya ndeme vhukuma. Sathane u timatima u fulufhedzea haṋu kha Mudzimu. Diabolo u ṱoḓa uri ni sa thetshelese Mudzimu nahone ni ṱutshele buḓo ḽo lugaho musi hu tshi vha na vhuleme. Sathane u lingedza hani u ita zwenezwi?
16 Samusi zwo haseledzwa kha Ndima ya 10, Sathane u shumisa nḓila dzo fhamba-fhambanaho u lingedza u pambusa vhathu uri vha sa shumele Mudzimu. Kha ḽiṅwe sia, u vutshela “vhunga ndau i vhombaho, iné ya ṱoḓa ané ya mu mila.” (1 Petro 5:8) Nga zwenezwo, ṱhuṱhuwedzo ya Sathane i nga vhonala musi dzikhonani, mashaka, kana vhaṅwe vha tshi ni pikisa musi ni tshi ita vhuḓidini ha u guda Bivhili na u shumisa zwine na zwi guda. (Yohane 15:19, 20) Kha ḽiṅwe sia, Sathane u “ḓi-kanganyedza a ḓi-ita muruṅwa wa tshedza.” (2 Vha-Korinta 11:14) Diabolo a nga shumisa nḓila dzi sa vhonali u itela u ni fhura na u ni kunga uri ni sa tshile nga nḓila ine ya takadza Mudzimu. A nga dovha a ni kula nungo, khamusi a ni ita uri ni vhone u nga ni nga si kone u tshila nga nḓila ine ya takadza Mudzimu. (Mirero 24:10) Hu sa londwi uri Sathane u ḓiita “ndau i vhombaho” kana “muruṅwa wa tshedza,” ho ngo shandula khaedu yawe: Ú amba uri musi no sedzana na milingo, ni ḓo litsha u shumela Mudzimu. Ni nga fhindula hani khaedu yawe na dzula ni tshi fulufhedzea kha Mudzimu, u fana na Yobo?
U THETSHELESA MILAYO YA YEHOVA
17 Ni nga fhindula khaedu dza Sathane nga u tshila nga nḓila ine ya takadza Mudzimu. Zwenezwi zwi katela na mini? Bivhili i a fhindula: “Yehova Mudzimu wau U mu fune nga mbilu yau yoṱhe, na nga muya wau woṱhe; na nga maanḓa au oṱhe.” (Doiteronomio 6:5) Musi ni tshi khou ḓi bvela phanḓa u funa Mudzimu, ni ḓo tama u ita zwine a zwi lavhelela kha inwi. Muapostola Yohane o ṅwala a ri: “U funa Mudzimu ndi u ita zwe a ri laya.” Arali ni tshi funa Yehova nga mbilu yaṋu yoṱhe ni ḓo zwi ṱhogomela uri “milayo yawe a i konḓi.”—1 Yohane 5:3.
18 Milayo ya Yehova ndi ifhio? Miṅwe yayo i katela mikhwa ine ra fanela u i iledza. Sa tsumbo, ṱhogomelani bogisi ḽine ḽa tshimbidzana na yeneyi thero kha siaṱari 122, ḽi re na tshiṱoho tshine tsha ri “Iledzani Zwine Yehova A Zwi Vhenga.” Henefho ni ḓo wana ho tevhekanyiswa mikhwa ine Bivhili ya i sasaladza nga ho livhaho. Miṅwe ya yeneyo mikhwa i nga kha ḓi vhonala i si mivhi arali ni songo i ṱolisisa zwavhuḓi. Fhedzi musi no no elekanya nga maṅwalo o sumbedzwaho henefho, ni nga kha ḓi vhona zwi vhuṱali u shumisa milayo ya Yehova. Zwi nga kha ḓi ni konḓela vhukuma u ita tshanduko kha nḓila ine na tshila ngayo. Fhedzi u tshila nga nḓila ine ya takadza Mudzimu zwi a fusha na u takadza vhukuma. (Yesaya 48:17, 18) Nahone ni nga zwi kona. Ri zwi ḓivha hani zwenezwo?
19 Yehova a nga si vhuye a lavhelela uri ri ite zwithu zwine zwa nga ri konḓela. (Doiteronomio 30:11-14) U a ḓivha vhukoni hashu na zwine ra si kone u zwi swikelela u ri fhira. (Psalme ya 103:14) Zwiṅwe hafhu, Yehova a nga ri ṋea nungo uri ri kone u mu thetshelesa. Muapostola Paulo o ṅwala a ri: “Mudzimu hone u a fulufhedzea; ha nga tendi ní tshi lingiwa luné ni sa ḓo lu kona! Tshawe ndi u ri a tshi vhea mulingo, a vhea na tshivhana tshiné na kona u sera ngatsho’.” (1 Vha-Korinta 10:13) Yehova a nga ni thusa uri ni konḓelele nga u ni ṋea ‘maanḓa mahulwane.’ (2 Vha-Korinta 4:7) Nga murahu ha u konḓelela milingo minzhi, Paulo o ri: “Zwoṱhe ndi zwi kona nga a nkonisaho.”—Vha-Filipi 4:13.
U ṰAHULELA PFANELEO DZI TAKADZAHO MUDZIMU
20 Vhukuma, u funa Yehova a zwi kateli u sokou iledza zwine a zwi vhenga fhedzi. Ni fanela u dovha na funa zwine a zwi funa. (Vha-Roma 12:9) Naa a ni funi vhathu vhane vha vha na mavhonele, madzangalelo, na matshilele a fanaho na aṋu? Na Yehova u a vha funa. Nga zwenezwo gudani u funa zwithu zwine Yehova a zwi funa. Zwiṅwe zwa zwenezwo zwo ṱaluswa kha Psalme ya 15:1-5, hune ra vhala nga ha vhane Mudzimu a vha dzhia vhe khonani dzawe. Khonani dza Yehova dzi sumbedza zwine Bivhili ya zwi vhidza “zwiaṋwiwa zwa muya.” Zwi katela pfaneleo dzi ngaho “lufuno, dakalo, mulalo, u sa fhela mbilu, vhulenda, vhuthu, lutendo, U vuḓa, u konḓelela.”—Vha-Galata 5:22, 23.
21 U vhala na u guda Bivhili misi yoṱhe zwi ḓo ni thusa uri ni ṱahulele pfaneleo dzi funwaho nga Mudzimu. Nahone u guda zwine Mudzimu a zwi ṱoḓa zwi ḓo ni thusa u ita uri nḓila ine na humbula ngayo i tendelane na ya Mudzimu. (Yesaya 30:20, 21) Musi ni tshi funa Yehova nga nḓila yo engedzeaho, ni ḓo tama vhukuma u tshila nga nḓila ine ya mu takadza.
22 Hu ṱoḓea vhuḓidini u itela u tshila nga nḓila ine ya takadza Yehova. Bivhili i fanyisa u shandula matshilele aṋu na u bvula muthu mulala na ambara muthu muswa. (Vha-Kolosa 3:9, 10) Fhedzi malugana na ndaela dza Yehova, mupsalme o ṅwala a ri: “Mu-tevhedza-dzone u wana lupfumo luhulu.” (Psalme ya 19:11) Na inwi ni ḓo zwi vhona uri u tshila nga nḓila ine ya takadza Mudzimu zwi a vhuyedza vhukuma. Nga u ita zwenezwo, ni ḓo fhindula khaedu ya Sathane na takadza mbilu ya Yehova!
[Ṱhaluso i re magumoni a siaṱari]
Hezwi a zwi ambi uri vhane vha ni pikisa vha langiwa nga Sathane nga ho livhaho. Fhedzi Sathane ndi mudzimu wa ano maitele a zwithu, nahone shango ḽoṱhe ḽi maanḓani awe. (2 Vha-Korinta 4:4; 1 Yohane 5:19) Nga zwenezwo, ri fanela u lavhelela uri ri ḓo vhengiwa musi ri tshi tshila nga nḓila ine ya takadza Mudzimu, nahone vhaṅwe vha ḓo ni pikisa.
ZWINE ZWA FUNZWA NGA BIVHILI
▪ Ni nga vha khonani ya Mudzimu nga u mu thetshelesa.—Yakobo 2:23.
▪ Sathane o itela khaedu u fulufhedzea ha vhathu vhoṱhe.—Yobo 1:8, 10, 11; 2:4; Mirero 27:11.
▪ Ri fanela u iledza mikhwa ine ya sinyusa Mudzimu.—1 Vha-Korinta 6:9, 10.
▪ Ri nga takadza Yehova nga u vhenga zwine a zwi vhenga na u funa zwine a zwi funa.—Vha-Roma 12:9.
[Mbudziso dza Pfunzo]
1, 2. Ṋeani tsumbo dza vhaṅwe vhathu vhe Yehova a vha dzhia vhe khonani dzawe khulwane.
3. Ndi ngani Yehova a tshi khetha vhaṅwe vhathu uri vha vhe khonani dzawe?
4, 5. Yehova u vhonadza hani maanḓa awe a tshi itela vhathu vhawe?
6. Sathane o amba mini nga ha vhathu?
7, 8. (a) Ndi mini zwe zwa ita uri Yobo a swayee kha vhathu vhoṱhe vha misini yawe? (b) Sathane o timatima hani tshiṱuṱuwedzi tsha Yobo?
9. Yehova o aravha hani khaedu ya Sathane, nahone ndi ngani?
10. Yobo o welwa nga milingo ifhio, nahone o aravha hani?
11. (a) Ndi u pomoka hufhio ha vhuvhili he Sathane a hu shata Yobo, nahone Yehova o aravha hani? (b) Yobo o aravha hani musi o farwa nga vhulwadze hawe vhu vhavhaho?
12. U fulufhedzea ha Yobo ho sumbedza hani uri khaedu ya Diabolo yo vha i mazwifhi?
13. U fulufhedzea ha Yobo kha Mudzimu ho vha na mvelelo dzifhio?
14, 15. Ndi ngani ri tshi nga amba uri khaedu ya Sathane ine ya kwama Yobo i shuma kha vhathu vhoṱhe?
16. (a) Sathane u shumisa maitele afhio u itela u lingedza u pambusa vhathu uri vha sa shumele Mudzimu? (b) Diabolo a nga shumisa hani enea maitele kha inwi?
17. Ndi tshifhio tshiitisi tshihulwane tsha u thetshelesa milayo ya Yehova?
18, 19. (a) Ndi ifhio miṅwe milayo ya Yehova? (Sedzani bogisi ḽi re kha siaṱari 122.) (b) Ri zwi ḓivha hani uri Mudzimu ha lavheleli zwinzhi vhukuma kha riṋe?
20. Ndi pfaneleo dzifhio dzi takalelwaho nga Mudzimu dzine na fanela u dzi ṱahulela, nahone ndi ngani dzi dza ndeme?
21. Ndi mini zwine zwa ḓo ni thusa uri ni ṱahulele pfaneleo dzi funwaho nga Mudzimu?
22. Ni ḓo khunyeledza mini arali na tshila nga nḓila ine ya takadza Mudzimu?
[Box/Pictures on page 122, 123]
ILEDZANI ZWINE YEHOVA A ZWI VHENGA
Vhupondi:—Ekisodo 20:13; 21:22, 23.
Vhuaḓa ha u ṱangana nga dzimbeu.—Levitiko 20:10, 13, 15, 16; Vha-Roma 1:24, 26, 27, 32; 1 Vha-Korinta 6:9, 10.
Vhungome.—Doiteronomio 18:9-13; 1 Vha-Korinta 10:21, 22; Vha-Galata 5:20, 21.
U gwadamela midzimu i sili.—1 Vha-Korinta 10:14.
Vhudakwa.—1 Vha-Korinta 5:11.
U tswa.—Levitiko 6:2, 4; Vha-Efesa 4:28.
U zwifha.—Mirero 6:16, 19; Vha-Kolosa 3:9; Ndzumbululo 22:15.
Vhupangwa.—1 Vha-Korinta 5:11.
Vhuvemu.—Psalme ya 11:5; Mirero 22:24, 25; Maleaxi 2:16; Vha-Galata 5:20, 21.
Maambele a songo teaho.—Levitiko 19:16; Vha-Efesa 5:4; Vha-Kolosa 3:8.
U shumisa luvhi malofha.—Genesi 9:4; Mishumo 15:20, 28, 29.
U hana u ṱunḓela na u shavhedza vha muṱani wau.—1 Timotheo 5:8.
U ṱanganela kha dzinndwa kana khakhathi dza politiki dza ḽino shango.—Yesaya 2:4; Yohane 6:15; 17:16.
U daha fola kana u shumisa zwidzidzivhadzi zwine ha pfi ndi zwa u ḓitakadza.—Marko 15:23; 2 Vha-Korinta 7:1.
[Pictures on page 118]
Yobo o lambedzwa nge a dzula a tshi fulufhedzea
^ (Luka 2:25-35) Nahone ho vha hu na muṅwe munna ngei Yerusalema we a vha a tshi pfi Simeoni, munna wa u luga we a vha a tshi ofha Mudzimu, o lindela u fhumudzwa ha Isiraele, nahone muya mukhethwa wo vha u khae. 26 Zwiṅwe hafhu, o vha o no dzumbululelwa nga muya mukhethwa uri ha nga fi a sa athu vhona muḓodzwa wa Yehova. 27 A tshi livhiswa nga muya mukhethwa a ya thembeleni, musi vhabebi vha tshi ḓisa Yesu uri vha tevhedze zwine Mulayo wa amba, 28 a takula ṅwana nahone a renda Mudzimu a ri: 29 “Murena Muvhusahoṱhe, zwino mulanda wau a nga fa o rudza mbilu samusi wo vha wo zwi amba 30 ngauri ndo vhona nḓila yau ya u tshidza 31 ye wa i lugiselela vhathu vhoṱhe, 32 tshedza tsha u vhonetshela vha dzitshaka na u ṋea vhathu vhau vha Isiraele vhugala.” 33 Khotsi na mme a ṅwana vha mangala zwithu zwe Simeoni a vha a tshi khou zwi amba. 34 Simeoni a vha fhaṱutshedza nahone a amba na Maria, mme a ṅwana a ri: “Nga nṱhani hawe, vhaṅwe kha ḽa Isiraele vha ḓo wa nahone vhaṅwe vha ḓo ima, vhanzhi vha ḓo mu amba luvhi naho Mudzimu a tshi ḓo shumisa zwiga u itela u sumbedza uri u nae 35 o vhewa u itela u dzumbulula zwine mbilu dza vhanzhi dza zwi elekanya, (a vha iwe vhuṱungu vhu ḓo u rumbula mbilu zwa tou nga u khou ṱhavhiwa nga banga).”
^ (Yoh. 2:1-12) Nga ḓuvha ḽa vhuraru ho vha hu na munyanya wa mbingano ngei Kana kha ḽa Galilea, na mme a Yesu o vha e henefho. 2 Yesu na vhafunziwa vhawe na vhone vho vha vho rambiwa kha wonoyo munyanya. 3 Musi waini i tshi fhela, mme a Yesu a amba nae a ri: “A vha tsheena waini.” 4 Fhedzi Yesu a ri: “Zwi ri kwama hani riṋe? Tshifhinga tshanga a tshi athu swika.” 5 Mme awe a amba na vhaḓinḓa a ri: “Zwiṅwe na zwiṅwe zwine a ni vhudza ni zwi ite.” 6 Henefho ho vha hu na nkho dza maḓi dza rathi dza matombo samusi zwo vha zwi tshi ṱoḓiwa nga milayo ya u ḓikunakisa ya Vhayuda, nkho iṅwe na iṅwe yo vha i tshi ḓala nga ḽithara dzi ṱoḓaho u vha fuiṋa-iṋa (44) kana dza furathi-rathi (66). 7 Yesu a amba navho a ri: “Ḓadzani dzinkho nga maḓi.” Nahone vha dzi ḓadza dza tou pha! 8 A amba navho a ri: “Zwino ikani maṅwe ni a ise ha mulanguli wa munyanya.” Ngauralo, vha ka, vha a isa. 9 Musi mulanguli wa munyanya a tshi thetshela eneo maḓi e a vha o shandulwa a vha waini, ho ngo ḓivha uri i bva ngafhi, naho vhalanda vho kaho maḓi vho vha vha tshi zwi ḓivha, mulanguli wa munyanya a mbo ḓi vhidza mukwasha 10 a amba nae a ri: “Muthu muṅwe na muṅwe u thoma nga u bvisa waini yavhuḓi, nahone musi vhathu vho no kambiwa a kona u bvisa i si yavhuḓi. Inwi no vhulunga waini yavhuḓi u swika zwino.” 11 Honoho ndi hone vhuṱolo ha u thoma he Yesu a vhu ita ngei Kana kha ḽa Galilea, a sumbedza vhugala hawe; nahone vhafunziwa vhawe vha mu tenda. 12 Nga murahu ha zwenezwo, ene na mme awe na vharathu vhawe na vhafunziwa vhawe vha tsela Kapernaume, fhedzi a vho ngo dzula maḓuvha manzhi henefho.
^ (Luka 4:17-30) Ngauralo, vha mu ṋekedza mupombo wa muporofita Yesaya, nahone a u vula a wana he ha vha ho ṅwalwa u pfi: 18 “Muya wa Yehova u kha nṋe, ngauri o nḓodza uri ndi ḓivhadze vhashai mafhungo maḓifha, o nthuma uri ndi ye ndi huwelele uri mathubwa o vhofhololwa na uri vho pofulaho vha vho vhona, na u vhofholola vho tsikeledzeaho, 19 u itela u huwelela nga ha tshifhinga tsha Yehova tshi ṱanganedzeaho.” 20 Nga zwenezwo, a peta mupombo, a u ṋekedza muḓinḓa a dzula fhasi, nahone vhoṱhe vhe vha vha vhe sinagogoni vho vha vho mu lavhelesa. 21 A amba navho a ri: “Ṋamusi luṅwalo lune na kha ḓi tou bva u lu pfa lwo ḓadzea.” 22 Nahone vhoṱhe vha thoma u amba zwavhuḓi nga hae na u mangala maipfi a vhulenda e a vha a tshi bva mulomoni wawe, vha ri: “Naa uyu a si murwa wa Yosefa?” 23 Nga zwenezwo, a amba navho a ri: “A zwi timatimisi uri ni ḓo mmbudza nga ha tshifanyiso hetshi: ‘Ṅanga ḓialafhe; zwithu zwe ra pfa uri wo zwi ita Kapernaume, zwi ite na fhano muḓini wa hau.’” 24 Fhedzi a amba navho a ri: “Ngoho ndi a ni vhudza ndi ri, a hu na muporofita ane a ṱanganedzwa muḓini wa hawe. 25 Sa tsumbo, ngoho ndi a ni vhudza ndi ri: Ho vha hu na tshilikadzi nnzhi ngei Isiraele misini ya Elia musi maṱaḓulu o valea miṅwaha miraru na miṅwedzi ya rathi, nahone ha vha na nḓala khulu shangoni ḽoṱhe. 26 Naho zwo ralo, Elia o vha a songo rumiwa na kha muthihi wa havho vhafumakadzi, fhedzi o vha o rumiwa kha tshilikadzi ya ngei Sarepata shangoni ḽa Sidoni. 27 Zwiṅwe hafhu, ho vha hu na vha mapele vhanzhi ngei Isiraele tshifhingani tsha muporofita Elisa; nahone a hu na na muthihi khavho we a fhodzwa, fhedzi ho fhodzwa Naemani, munna wa Siria.” 28 Vhoṱhe vhe vha pfa zwenezwo zwithu ngei sinagogoni vha sinyuwa zwihulu, 29 vha mu vutshela vha mu sukumedzela nnḓa ha muḓi, vha mu isa luwani lwa thavha ye muḓi wavho wa vha wo fhaṱwa khayo, vha tshi ṱoḓa u mu posa nga ṱhoho. 30 Fhedzi a bva nga vhukati havho a ṱuwa.
^ ***bh masiaṱ. 27-36 Ndi Ifhio Ndivho ya Mudzimu nga Ḽifhasi?***
Ndima ya Vhuraru
Ndi Ifhio Ndivho ya Mudzimu nga Ḽifhasi?
Ndi ifhio ndivho ya Mudzimu nga vhathu?
Mudzimu o itelwa hani khaedu?
Vhutshilo vhu ḓo vha hani kha ḽifhasi tshifhingani tshi ḓaho?
NDIVHO ya Mudzimu nga ḽifhasi ndi yavhuḓi vhukuma. Yehova u ṱoḓa uri ḽifhasi ḽi ḓale vhathu vho takalaho, vha re na mutakalo wavhuḓi. Bivhili i amba uri ‘Mudzimu o sima tsimu ngei Edeni’ na uri o “melisa miri yoṱhe i takadzaho i tshi vhonwa, na i ḓifhaho i tshi ḽiwa.” Musi Mudzimu o no sika munna na musadzi vha u thoma, Adamu na Eva, O vha vhea kha honoho haya havhuḓi nahone a vha vhudza uri: “Bebani ni ande ni ḓadze shango, ni ḽi kunde.” (Genesi 1:28; 2:8, 9, 15) Nga zwenezwo, yo vha i ndivho ya Mudzimu uri vhathu vha vhe na vhana, vha ṱanḓavhudze mikano ya yeneyo tsimu ye ya vha i haya havho uri i ḓadze ḽifhasi ḽoṱhe, na u ṱhogomela zwipuka.
2 Naa ni humbula uri ndivho ya Yehova Mudzimu ya uri vhathu vha tshile kha ḽifhasi ḽa paradiso i ḓo vhuya ya ḓadzea? Mudzimu o ri: “Zwe nda amba ndi ḓo zwi ḓisa; zwe nda vhamba maano azwo ndi ḓo zwi ita.” (Yesaya 46:9-11; 55:11) Ee, zwe Mudzimu a livha u zwi ita zwi ḓo ḓadzea ngangoho! U amba uri “ha ngo sika [ḽifhasi] mahandana, o ḽi vhumba uri ḽi dzulwe nga vhathu.” (Yesaya 45:18) Mudzimu u ṱoḓa vhathu vha mufuda-ḓe uri vha tshile kha ḽifhasi? Nahone u ṱoḓa uri vha tshile tshifhinga tshingafhani henefho? Bivhili i a fhindula: “Vha u ḓo vha vhaṋe vha shango ndi vhavhuya, ndi vhone vha u ḓo dzula khaḽo’ lini na lini.” (Maḽeḓeretsendama ndi ashu.)—Psalme ya 37:29; Ndzumbululo 21:3, 4.
3 Zwi khagala uri hezwi a zwi athu itea. Zwino vhathu vha kha ḓi lwala nahone vha a fa; vha a lwa na u vhulahana. Hu na zwithu zwe zwa tshinyala. Naho zwo ralo, vhukuma Mudzimu ho ngo livha uri ḽifhasi ḽi vhe nga nḓila ine ra ḽi vhona ngayo ṋamusi! Ho tshinyala’ni? Ndi ngani ndivho ya Mudzimu i songo ḓadzea? A huna ḓivhazwakale yo ṅwalwaho nga vhathu ine ya nga ri ṋea phindulo nga ṅwambo wa uri vhuleme ho thoma ṱaḓulu.
VHUBVO HA SWINA
4 Bugu ya u thoma ya Bivhili i amba nga ha mupikisi wa Mudzimu we a bvelela tsimuni ya Edeni. U ṱaluswa sa “ṋowa,” fhedzi o vha e si ṋowa yo ḓoweleaho. Bugu ya u fhedza ya Bivhili i mu vhidza “Diabolo, ene Sathane, muxedzi wa shango ḽoṱhe.” U dovha a vhidzwa “ḽiṋowa ḽa kale na kale.” (Genesi 3:1; Ndzumbululo 12:9, maḽeḓeretsendama ndi ashu.) Onoyo muruṅwa wa maanḓa, kana tshivhumbiwa tsha muya tshi sa vhonali, o shumisa ṋowa u amba na Eva, samusi muthu a re na vhutsila a tshi nga ita uri zwi vhonale u nga ipfi ḽawe ḽi khou bva kha mupopi une wa vha tsini nae. A zwi timatimisi uri onoyo muthu wa muya o vha e hone musi Mudzimu a tshi lugiselela ḽifhasi uri ḽi dzulwe nga vhathu.—Yobo 38:4, 7.
5 Naho zwo ralo, samusi tsiko yoṱhe ya Yehova yo fhelela, ndi nnyi we a ita onoyu “Diabolo” onoyu “Sathane”? Nga ho livhaho, muṅwe wa vharwa vha Mudzimu vha muya o ḓishandula a vha Diabolo. Zwenezwi zwo konadzea hani? Ri fanela u zwi ṱhogomela ṋamusi uri muthu we a vha a tshi ṱhonifhea nahone a tshi fulufhedzea a nga shanduka a vha mbava. Zwenezwo zwi nga itea hani? Onoyo muthu a nga tendela nyemulo mmbi i tshi sima midzi mbiluni yawe. Arali a dzulela u humbula nga hayo, yeneyo nyemulo mmbi i nga hulela vhukuma. Arali ha vha na tshibuli, a nga ita zwithu zwivhi zwe a vha a tshi dzulela u zwi humbula.—Yakobo 1:13-15.
6 Hezwi zwo itea kha Sathane Diabolo. Zwi vhonala uri o zwi pfa musi Mudzimu a tshi vhudza Adamu na Eva uri vha vhe na vhana nahone vha ḓadze ḽifhasi ngavho. (Genesi 1:27, 28) Zwi vhonala uri Sathane o ḓivhudza uri: ‘Vhenevha vhathu vhoṱhe vha nga ngwadamela nṱhani ha u gwadamela Mudzimu musi!’ Nga zwenezwo nyemulo mmbi ya fhaṱela mbiluni yawe. A fheleledza o dzhia vhukando a fhura Eva, a mu zwifhela nga ha Mudzimu. (Genesi 3:1-5) Nga zwenezwo a vha “Diabolo,” zwine zwa amba “Murembi.” A dovha a vha “Sathane,” zwine zwa amba “Muhanedzi.”
7 Sathane Diabolo o shumisa mazwifhi na vhufhura u itela uri Adamu na Eva vha sa thetshelese Mudzimu. (Genesi 2:17; 3:6) Nga ṅwambo wa zwenezwo, vho fheleledza vho fa, samusi Mudzimu o vha o amba uri zwi ḓo ralo arali vha sa thetshelesa. (Genesi 3:17-19) Samusi Adamu a songo tsha fhelela musi a tshi tshinya, vhana vhawe vhoṱhe vho mamela tshivhi khae. (Vha-Roma 5:12) Honoho vhuimo vhu nga fanyiswa na pani ya u baka vhurotho. Vhurotho vhu ḓo bva vhu hani arali yeneyo pani i na kudindi? Vhu ḓo bva vhu na kudindi, kana vhu songo fhelela. Zwi fanaho na zwenezwo, muthu muṅwe na muṅwe o mamela “kudindi” kwa u sa fhelela kha Adamu. Ndi ngazwo vhathu vhoṱhe vha tshi aluwa vha vha vhalala, vha fa.—Vha-Roma 3:23.
8 Musi Sathane a tshi ita uri Adamu na Eva vha tshinye phanḓa ha Mudzimu, o vha a tshi khou ṱuṱuwedza muya wa vhushandukwa. O vha a tshi khou itela khaedu nḓila ine Yehova a vhusa ngayo. Zwi re zwone ndi uri Sathane o vha a tshi khou ri: ‘Mudzimu ndi muvhusi muvhi. U a zwifha nahone u dzima vhashumeli vhawe zwithu zwavhuḓi. Vhathu a vha ṱoḓi u vhuswa nga Mudzimu. Vha nga phetha nga vhone vhaṋe zwivhuya na zwivhi. Nahone vha ḓo ḓiphina nga fhasi ha vhuvhusi hanga.’ Mudzimu o vha a tshi ḓo sedzana hani na honoho u pomokwa ha lunyadzo? Vhaṅwe vha humbula uri Mudzimu o vha o fanela u vha o vhulaha eneo mashandukwa. Fhedzi naa zwenezwo zwo vha zwi tshi ḓo vha zwo piringulula khaedu ya Sathane? Naa zwo vha zwi tshi ḓo vha zwo sumbedza uri nḓila ine Mudzimu a vhusa ngayo yo tea?
9 Khaṱulokwayo yo fhelelaho ya Yehova yo vha i sa ḓo mu tendela uri a vhulahe eneo mashandukwa na zwenezwo. O zwi vhona uri hu ṱoḓea tshifhinga u itela u fhindula khaedu ya Sathane nga nḓila i fushaho na u sumbedza uri Diabolo ndi muzwifhi. Nga zwenezwo Mudzimu a phetha nga ḽa uri u ḓo tendela vhathu uri vha ḓivhuse tshifhinga tshiṱuku nga fhasi ha ṱhuṱhuwedzo ya Sathane. Zwo itaho uri Yehova a ite zwenezwo na zwo itaho uri a tendele tshifhinga tshilapfu tshi tshi fhira a sa athu dzudzanya dzenedzi khani zwi ḓo haseledzwa kha Ndima ya 11 ya yeneyi bugu. Naho zwo ralo, zwino ri fanela u humbula nga mafhungo a tevhelaho: Naa zwo vha zwo tea uri Adamu na Eva vha tende Sathane, we a vha a sa athu vhuya a vha itela naho tshi tshini tshavhuḓi? Naa zwo vha zwo tea uri vha tende uri Yehova, we a vha ṋea zwoṱhe zwine vha vha nazwo, ndi muzwifhi wa tshiṱuhu? No vha ni tshi ḓo vha no ita mini?
10 Ndi zwavhuḓi u humbula nga ha dzenedzi mbudziso nga ṅwambo wa uri muṅwe na muṅwe washu u sedzana na khani dzi fanaho na dzenedzo ṋamusi. Ee, ni na tshibuli tsha u tikedza Yehova kha u fhindula khaedu ya Sathane. Ni nga ṱanganedza Yehova sa Muvhusi waṋu na thusa u sumbedza uri Sathane ndi muzwifhi. (Psalme ya 73:28; Mirero 27:11) Zwi ṱungufhadzaho ndi uri ndi vhathu vha si gathi vhukati ha vhathu vha dzibilioni kha ḽino shango vhe vha ita khetho yo raloho. Hezwi zwi takusa mbudziso ya ndeme, Naa zwa vhukuma Bivhili i funza uri Sathane u vhusa ḽino shango?
NDI NNYI ANE A VHUSA ḼINO SHANGO?
11 Yesu ho ngo vhuya a timatima uri Sathane ndi muvhusi wa ḽino shango. Nga iṅwe nḓila ya vhuṱolo, Sathane o vhuya a sumbedza Yesu “mivhuso yoṱhe ya shango na vhugala hayo.” Nga zwenezwo Sathane a fulufhedzisa Yesu a ri: “Hezwi zwoṱhe ndi ḓo U ṋea arali U tshi wa nga magona wa ndosha.” (Mateo 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Humbulani nga ha zwenezwi. Naa Sathane o vha a tshi ḓo vha o linga Yesu arali o vha e si muvhusi wa yeneyo mivhuso? Yesu ho ngo hanedza uri yeneyo mivhuso yoṱhe ya shango yo vha i ya Sathane. Vhukuma, Yesu o vha a tshi ḓo vha o hanedza arali Sathane o vha e si muvhusi wayo.
12 Ndi ngoho uri Yehova ndi Mudzimu Muvhusahoṱhe, Musiki wa fhethu hoṱhe hu mangadzaho. (Ndzumbululo 4:11) Fhedzi a huna hune Bivhili ya amba uri Yehova Mudzimu kana Yesu Kristo ndi muvhusi wa ḽino shango. Zwi re zwone ndi uri Yesu o amba nga ho livhaho uri Sathane ndi “muvhusi wa shango ḽino.” (Yohane 12:31; 14:30; 16:11) Bivhili i dovha ya amba uri Sathane Diabolo ndi “mudzimu wa tshino tshifhinga.” (2 Vha-Korinta 4:3, 4) Malugana na onoyu muhanedzi, kana Sathane, muapostola Yohane wa Mukriste o ṅwala: “Ri a zwi ḓivha zwauri ri bva Mudzimuni, hone shango ḽoṱhe ḽo vhumbulutshela kha Muvhi.”—1 Yohane 5:19.
NḒILA INE SHANGO ḼA SATHANE ḼA ḒO FHELISWA NGAYO
13 Ṅwaha muṅwe na muṅwe, shango ḽi khou ṋaṋa u vha na khombo. Ḽo ḓala mmbi dzi lwaho, vhorapolitiki vha sa fulufhedzei, vharangaphanḓa vha vhurereli vha muhoyo, na vhadzia-vhutshinyi vho kwangwalaho. Shango ḽoṱhe ḽo tshinyala lune zwi nga si konadzee u ḽi shandula. Bivhili i dzumbulula uri tshi tsini tshifhinga tshine Mudzimu a ḓo fhelisa shango ḽivhi nga nndwa yawe ya Haramagedo. Heḽi shango ḽi ḓo dzhielwa vhudzulo nga shango ḽiswa ḽo lugaho.—Ndzumbululo 16:14-16.
14 Yehova Mudzimu o khetha Yesu Kristo uri a vhe Muvhusi wa Muvhuso Wawe wa ṱaḓulu, kana hulumeni. Kale-kale, Bivhili yo dzula yo amba uri: “Ro bebelwa ṅwana, ro ṋewa murwa. Vhuhosi vhu kha shaḓa ḽawe; o irwa dzina ḽawe a pfi . . . Ṋe-mulalo. Vhuhosi hawe ndi ha u ḓo ya kule; mulalo wawe a u nga fheli.” (Yesaya 9:5, 6) Malugana na wonoyu muvhuso, Yesu o funza vhatevheli vhawe uri vha rabele uri: “Muvhuso wau u ḓe; zwiné wa funa nga zwi itwe fhano fhasi vhunga zwi tshi itwa ngei ṱaḓulu.” (Mateo 6:10) Samusi ri tshi ḓo zwi vhona musi ri tshi ya phanḓa na yeneyi bugu, hu si kale Muvhuso wa Mudzimu u ḓo fhelisa hulumeni dzoṱhe dza ḽino shango, nahone ha sala wone fhedzi. (Daniele 2:44) Nga zwenezwo Muvhuso wa Mudzimu u ḓo ita uri ḽifhasi ḽi vhe paradiso.
SHANGO ḼISWA ḼI TSINI!
15 Bivhili i a ri khwaṱhisedza: “Hone ro lindela maṱaḓulu maswa na ḽifhasi ḽiswa, zwo ambiwaho nga dzimbavhalelo dzawe [Mudzimu], zwine u luga ha fhaṱa khazwo’.” (2 Petro 3:13; Yesaya 65:17) Nga zwiṅwe zwifhinga musi Bivhili i tshi amba nga ha “ḽifhasi,” i vha i tshi khou amba vhathu vhane vha tshila kha ḽifhasi. (Genesi 11:1) Nga zwenezwo, “ḽifhasi ḽiswa” ndi vhathu vhane vha tondiwa nga Mudzimu.
16 Yesu o fulufhedzisa uri shangoni ḽiswa ḽine ḽa khou ḓa, vhane vha ḓo tondwa nga Mudzimu vha ḓo wana tshifhiwa tsha “vhutshilo vhu sá fheli.” (Marko 10:30) Nga khumbelo vulani Bivhili yaṋu kha Yohane 3:16 na Yohane 17:3, ni vhale zwe Yesu a amba uri ri fanela u zwi ita u itela u wana vhutshilo vhu sa fheli. Zwino ṱhogomelani phaṱutshedzo dzine Bivhili ya amba uri dzi ḓo waniwa nga vhane vha fanelwa nga tshenetsho tshifhiwa tshavhuḓi tshi bvaho ha Mudzimu kha Paradiso ine ya khou ḓa kha ḽifhasi.
17 Vhuvhi, nndwa, vhutshinyi, na vhuvemu zwi ḓo vha zwi si tsheeho. “Muvhi ha lalami . . . Shango ḽi ḓo vha ifa ḽa vho vuḓaho; ndi vhone vha u ḓo takalela muḓalo wa mulalo.” (Psalme ya 37:10, 11) Hu ḓo vha na mulalo nga ṅwambo wa uri ‘Mudzimu u dzivhisa dzinndwa migumoni ya ḽifhasi.’ (Psalme ya 46:9; Yesaya 2:4) Nga zwenezwo “nga hu tondiwe muvhuya, hu ande mulalo maḓuvha oṱhe a vhalwaho nga miṅwedzi”—nahone zwenezwo zwi amba nga hu sa fheli!—Psalme ya 72:7.
18 Vhagwadameli vha Yehova vha ḓo dzula vho tsireledzea. U tsireledzea ha Vhaisiraele zwifhingani zwa Bivhili ho vha ho ḓisendeka nga u thetshelesa Mudzimu. (Levitiko 25:18, 19) Zwi ḓo vha zwavhuḓi lungafhani u ḓiphina nga tsireledzeo i fanaho Paradisoni!—Yesaya 32:18; Mixa 4:4.
19 Zwiḽiwa zwi nga si ṱahele. Mupsalme o imba a ri: “Shangoni hu ḓo vha na muḓalo wa mavhele; dziṱhohoni dza dzithavha hu ḓo guma maḓaka.” (Psalme ya 72:16) Yehova Mudzimu u ḓo fhaṱutshedza vho lugaho vhawe, nahone ‘shango ḽi ḓo bveledza zwi melaho.’—Psalme ya 67:6.
20 Ḽifhasi ḽoṱhe ḽi ḓo vha paradiso. Kha shango ḽe ḽa vhuya ḽa tshinywa nga vhathu vha re na tshivhi hu ḓo fhaṱiwa nnḓu ntswa dzavhuḓi nahone ha itwa ngade dzo nakaho. (Yesaya 65:21-24; Ndzumbululo 11:18) Musi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ṱanḓulukana, zwipiḓa zwa ḽifhasi zwine zwa nga paradiso zwi ḓo ṱanḓavhudzwa u swika khungulu yoṱhe i tshi naka nahone ya aṋwa u fana na tsimu ya Edeni. Nahone Mudzimu a nga si vhuye a kundwa u ‘putulula tshanḓa tshawe, zwoṱhe zwi tshilaho a zwi fusha dakalo.’—Psalme ya 145:16.
21 Hu ḓo vha na mulalo vhukati ha vhathu na zwipuka. Zwipuka zwa ḓaka na zwifuwo zwa hayani zwi ḓo fula fhethu huthihi. Na ṅwana muṱuku a nga si ofhe zwipuka zwine zwino zwa vha na khombo.—Yesaya 11:6-9; 65:25.
22 Vhulwadze vhu ḓo fhela. Samusi Yesu e Muvhusi wa Muvhuso wa Mudzimu wa ṱaḓulu, u ḓo fhodza nga nḓila khulwane u fhira zwe a zwi ita musi a tshee kha ḽifhasi. (Mateo 9:35; Marko 1:40-42; Yohane 5:5-9) Nga zwenezwo, “a huna ane a ḓo ri: Ndi a lwala.”—Yesaya 33:24; 35:5, 6.
23 Vhafunwa vho faho vha ḓo vuswa nahone a vha tsha ḓo dovha vha fa. Vhoṱhe vho faho vha re muhumbuloni wa Mudzimu vha ḓo vuswa. Zwi re zwone ndi uri “vhafu vha ḓo vuwa, vhoṱhe, vho lugaho na vha so ngo luga.”—Mishumo 24:15; Yohane 5:28, 29.
24 Ndi vhumatshelo vhu takadzaho lungafhani vhune ha ḓo waniwa nga vhoṱhe vhane vha khetha u guda kha Musiki washu Muhulwane, Yehova Mudzimu, na u mu shumela! Yesu o vha a tshi khou ambela kha Paradiso ine ya khou ḓa kha ḽifhasi musi a tshi fulufhedzisa muitazwivhi we a fa tsini nae, a ri: “U ḓo vha na nṋe Paradisoni.” (Luka 23:43) Ndi zwa ndeme uri ri gude zwo engedzeaho nga ha Yesu Kristo, ane a ḓo ḓisa dzenedzi phaṱutshedzo dzoṱhe.
ZWINE ZWA FUNZWA NGA BIVHILI
▪ Ndivho ya Mudzimu ya u ita uri ḽifhasi ḽi vhe paradiso i ḓo ḓadzea.—Yesaya 45:18; 55:11.
▪ Zwino Sathane u vhusa ḽino shango.—Yohane 12:31; 1 Yohane 5:19.
▪ Shangoni ḽiswa ḽine ḽa khou ḓa, Mudzimu u ḓo fhaṱutshedza vhukuma vhathu.—Psalme ya 37:10, 11, 29.
[Mbudziso dza Pfunzo]
1. Ndi ifhio ndivho ya Mudzimu nga ḽifhasi?
2. (a) Ri zwi ḓivha hani uri ndivho ya Mudzimu nga ḽifhasi i ḓo ḓadzea? (b) Bivhili i amba mini nga ha u tshila tshoṱhe ha vhathu?
3. Ndi vhuimo vhufhio vhu ṱungufhadzaho vhu re hone ṋamusi kha ḽifhasi, nahone zwenezwi zwi takusa mbudziso dzifhio?
4, 5. (a) Ndi nnyi we a amba na Eva a tshi shumisa ṋowa? (b) Muthu we a vha a tshi ṱhonifhea, a tshi fulufhedzea a nga vha hani mbava?
6. Zwo ḓa hani uri murwa wa Mudzimu ane a vha tshivhumbiwa tsha maanḓa a vhe Sathane Diabolo?
7. (a) Ndi ngani Adamu na Eva vho fa? (b) Ndi ngani vhana vhoṱhe vha Adamu vho vha vhalala, vha fa?
8, 9. (a) Zwi vhonala uri Sathane o vusa khaedu ifhio? (b) Ndi ngani Mudzimu a songo fhelisa eneo mashandukwa nga tshenetsho tshifhinga?
10. Ni nga tikedza hani Yehova kha u fhindula khaedu ya Sathane?
11, 12. (a) Mulingo wa Yesu u dzumbulula hani uri Sathane ndi muvhusi wa ḽino shango? (b) Ndi zwifhio zwiṅwe zwine zwa sumbedza uri Sathane ndi muvhusi wa ḽino shango?
13. Ndi ngani shango ḽiswa ḽi tshi ṱoḓea?
14. Mudzimu o khetha nnyi uri a vhe Muvhusi wa Muvhuso Wawe, nahone zwenezwi zwo dzula zwo ambiwa hani?
15. “Ḽifhasi ḽiswa” ndi mini?
16. Ndi tshifhio tshifhiwa tsha thengokhulu tshine Mudzimu a ḓo tshi ṋea vhane a vha takalela, nahone ri fanela u ita mini uri ri tshi wane?
17, 18. Ri nga vha hani na vhungoho ha uri hu ḓo vha na mulalo na tsireledzeo ḽifhasini ḽoṱhe?
19. Ndi ngani ri tshi zwi ḓivha uri hu ḓo vha na zwiḽiwa zwinzhi shangoni ḽiswa ḽa Mudzimu?
20. Ndi ngani ri tshi nga vha na vhungoho ha uri ḽifhasi ḽoṱhe ḽi ḓo vha paradiso?
21. Ndi mini zwine zwa sumbedza uri hu ḓo vha mulalo vhukati ha vhathu na zwipuka?
22. Hu ḓo itea mini nga vhulwadze?
23. Ndi ngani mvuwo i tshi ḓo ri takadza?
24. Ni ḓipfa hani nga u tshila tshoṱhe Paradisoni kha ḽifhasi?
[Picture on page 30]
Sathane o vha a tshi nga ṋea hani Yesu mivhuso yoṱhe ya shango arali yo vha i si yawe?
[Full-page picture on page 35]


text:
XIHONDZO XO RINDZA FEBRUARY 2014
Nyimpi Leyi Cinceke Misava
Ha yini nyimpi yo sungula ya misava yi cince misava? Xana tinhlamulo ta kona ti paluxa swo karhi malunghana ni vumundzuku bya hina?
Nyimpi Leyi Cinceke Misava
Xana nyimpi yo sungula ya misava, leyi nakambe yi vitaniwaka “Nyimpi Leyikulu,” yi cince misava hi tindlela tihi leti endlaka leswaku swi hi khumba na hina namuntlha?
Sathana Hi Yena A Vangaka Nyimpi Ni Ku Xaniseka
Xana Bibele yi yi hlamusela njhani nyimpi ya le tilweni ni nyimpi ya misava ni maxangu ya laha misaveni?
“Xitshembiso Xa Misava Leyi Nga Paradeyisi Xi Hundzule Vutomi Bya Mina”
Ivars Vigulis u tiendlele ndhuma ni ku ndhundhuzeriwa hikwalaho ka mphikizano wa swithuthuthu. Xana ntiyiso wa Bibele wu byi khumbe njhani vutomi byakwe?
Xana A Wu Swi Tiva?
Xana a ku ri yini timhangani leti a ti tirhisiwa eminkarhini ya Bibele? Xana a ku amukeleka magandzelo ya njhani etempeleni ya le Yerusalema?
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Vanhu Lava Nga Ni Matimba Va Tshikilela Lava Nga Riki Na Matimba?
Bibele yi hlamusela leswi Xikwembu xi nga eku swi endleni sweswi malunghana ni ku tshikileriwa ni leswi xi nga ta swi endla enkarhini lowu taka.
U Tiyisele Vuhomboloki
Xana u tshame u khomiwa hi ndlela yo biha? Xana u swi langutele hi mahlo-ngati ku vona loko Xikwembu xi lulamisa swilo? Xiya ndlela leyi u nga n’wi tekelelaka ha yona Eliya wo tshembeka.
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Xana byi kona vumbhoni lebyi kombisaka leswaku Bibele yi huma eka Xikwembu? Xana yi tsariwe njhani?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Ha Yini Ku Nga Ri Na Ku Rhula Emisaveni?
Matshalatshala ya vanhu yo tisa rhula emisaveni ma tsandzekile. Xiya swivangelo swo hlayanyana.


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Endla Yini Loko Ndzi Ri Ni Xiphiqo Xa Rihanyo?—Xiyenge 1
Xana ku ni muntshwa loyi u n’wi tivaka loyi a langutaneke ni xiphiqo lexikulu xa rihanyo? Xana u ni vuvabyi kumbe vulema byo karhi lebyi ku sivelaka ku ntlanga mintlango leyi tintangha ta wena ti yi tlangaka?
Loko swi ri tano, swa twisiseka leswaku minkarhi yin’wana u titwa u tshikilelekile. Hambiswiritano, eBibeleni ku ni swilo swimbirhi leswi nga ku chavelelaka.
Muvumbi wa wena, Yehovha Xikwembu wa xi tiva xiyimo xa wena. Ku tlula kwalaho, ‘wa ku khathalela.’—1 Petro 5:7.
Xikongomelo xa Yehovha Xikwembu i ku herisa vuvabyi hinkwabyo. U nga hlaya hi mhaka leyi eBibeleni eka Esaya 33:24 na Nhlavutelo 21:1-4.
Vantshwa va ntsandza-vahlayi lava langutaneke ni xiphiqo xa rihanyo va kume leswaku ku va ni ripfumelo eka Xikwembu ni le ka switshembiso swa xona, swa va tiyisa. Xiya swikombiso swa mune.
YEIMY
Loko ndza ha ri ni malembe ya 11, a ndzi lava xitulu xa lava lamaleke leswaku ndzi ta kota ku ya kun’wana ni kun’wana. A ndzi swi koti ku endla mintirho yo olova yo tanihi ku tlakula swilo swo olova.
Loko ndzi ri ni malembe ya ntlhanu, ndzi khomiwe hi vuvabyi bya ku tsana ka misiha, lebyi a byi endla leswaku ndzi nga ha koti nchumu. Minkarhi yin’wana, a ndzi tshikileleka hikuva a ndzi nga swi koti ku endla swilo leswi tintangha ta mina a ti swi endla. Kambe vatswari va mina ni vanhu va le vandlheni, a va ndzi tiyisa hi tlhelo ra moya ni ra nyama. A ndzi ri mutirhi wa nkarhi hinkwawo naswona Vakreste-kulorhi a va ndzi heleketa loko ndzi ya dyondza Bibele ni vanhu lava tsakelaka.
Yesu u vule leswaku siku rin’wana ni rin’wana ri ni mivilelo ya rona. (Matewu 6:34) A ndzi ringeta ku anakanya hi swilo swa siku rero kutani ndzi tivekela tipakani leti ndzi lavaka ku ti fikelela. Ndzi swi langutele hi mahlo-ngati emisaveni leyintshwa ya Xikwembu laha ndzi nga ta kota ku va ni ‘vutomi bya xiviri’ laha vuvabyi lebyi byi nga ta herisiwa.—1 Timotiya 6:19.
Mhaka yo anakanyisisa ha yona: Yeimy u kume swi pfuna ku “tivekela tipakani leti a nga ta ti fikelela.” Xana u nga swi kotisa ku yini ku endla leswi fanaka?—1 Vakorinto 9:26.
MATTEO
Nhlana wa mina wu sungule ku vava loko ndzi ri ni malembe ya tsevu naswona eku sunguleni madokodela a ma vula leswaku a ko va switlhavi swa ku kula. Kambe endzhaku ka lembe, ma kume leswaku ku ni tshumba elongweni ra mina.
Ndzi endliwe vuhandzuri kambe va kote ku susa ntsena 40 wa tiphesete ta tshumba leri. Ku nga si hela tin’hweti timbirhi, tshumba ri tlhele ri pfimba. Ku sukela kwalaho, a ndzi kamberiwa ko tala, ndzi tshunguriwa naswona sweswo a swi ndzi heta matimba.
Minkarhi yin’wana, tshumba a ri ndzi vangela switlhavi emirini hinkwawo ngopfu-ngopfu enhlaneni ni le xifuveni. Hambiswiritano, ndzi ringeta ku rivala hi ta mavabyi ya mina. Ndzi tsundzuka vanhu van’wana lava tiyiseleke swiyimo swo tika swinene naswona va tshameke va ri ni langutelo lerinene. Mpfuno wa mina lowukulu wa ku tshama ndzi ri ni langutelo lerinene i ntshembo wa leswaku siku rin’wana, Yehovha Xikwembu u ta hetisisa switshembiso swa yena swa ku herisa ku xaniseka hinkwako.—Nhlavutelo 21:4.
Mhaka yo anakanyisisa ha yona: Ku ehleketa hi xitshembiso xa Xikwembu xa ku herisa ku xaniseka swi nga ku pfuna njhani leswaku u tiyisela tanihi leswi swi pfuneke Matteo?—Esaya 65:17.
BRUNA
Tanihi leswi ndzi langutekaka ndzi nga vabyi, vanhu van’wana va nga ehleketa leswaku ndzi lolo. Kambe swilo hinkwaswo swi nga ha ndzi tikela, ku katsa ni mintirho ya le kaya, ku hlaya hambi ku ri pfuka emubedweni.
Loko ndzi ri ni malembe ya 16, ndzi khomiwe hi vuvabyi bya ku tsana ka misiha ni ku tsana ka miehleketo lebyi a byi ndzi endla ndzi nga ha koti ku tirha hambi ku ri ku hoxa xandla eka mintirho ya Vukreste hilaha ndzi nga kotaka hakona. A ndzi tshamela ku hlaya 1 Petro 5:7, leyi nge: “Mi lahlela ku vilela hinkwako ka n’wina eka [Xikwembu], hikuva xa mi khathalela.” Swa ndzi khutaza ku tiva leswaku Yehovha wa khathala hi un’wana na un’wana wa hina. Swi hambeta swi ndzi tiyisa ninamuntlha.
Mhaka yo anakanyisisa ha yona: U nga vuyeriwa njhani hi ku lahlela swiphiqo swa wena hinkwaswo eka Yehovha, ku fana na Bruna?—Pisalema 55:22.
ANDRÉ
Vanhu van’wana va ndzi khoma tanihi n’wana wa malembe ya khume. Kambe A ndzi nge va soIi; ndzi languteka ku fana na yena.
Loko ndzi ri ni malembe mambirhi, ndzi khomiwe hi vuvabyi lebyi nga tolovelekangiki bya khensa lebyi sunguleke elongweni kutani byi ya ni le byongweni. Madokodela ma kote ku byi lawula kambe vutshunguri byi kavanyete ku kula ka mina. Sweswi ndzi lehe timitara ta 1.37 (4 ft 6 in.). Vanhu vo tala va ehleketa leswaku ndza hemba loko ndzi va byela leswaku ndzi ni malembe ya 18.
Evandlheni ra Vukreste, vanhu va ndzi komba xichavo. A va ndzi khomi tanihi n’wana ku fana ni vana lava a ndzi nghena na vona xikolo. Ndzi ringeta ku va ni vonelo lerinene hi xiyimo xa mina. Nchumu wa nkoka lowu ndzi tsakisaka hileswaku, ndzi tive Yehovha. Ku nga khathariseki nchumu wun’wana ni wun’wana lowu ndzi nga ha langutanaka na wona, ndza tiyiseka leswaku Yehovha u ta ndzi khathalela. Ku ehleketa hi misava leyintshwa leyi Yehovha Xikwembu a yi tshembisaka, swi ndzi pfuna leswaku ndzi va ni langutelo lerinene.—Esaya 33:24.
Mhaka yo anakanyisisa ha yona: Ha yini ku tiva Yehovha ku ri “nchumu wa nkoka swinene eka munhu” hilaha André a vuleke hakona?—Yohane 17:3.