text:
DYONDZISA VANA VA WENA
Petro Na Ananiya Va Vulavule Mavunwa
—Xana Hi Nga Dyondza Yini?
Hilaha u swi tivaka hakona, mavunwa i nchumu lowu u wu vulaka u ri karhi u swi tiva leswaku a hi ntiyiso. Xana u tshame u vulavula mavunwa?— * Hambi ku ri vanhu van’wana lava kuleke lava rhandzaka Xikwembu va tshame va vulavula mavunwa. Swi nga ha endleka leswaku eBibeleni u tiva munhu loyi a tshameke a vulavula mavunwa. Vito rakwe i Petro, ku nga un’wana wa vaapostola va 12 va Yesu. A hi rhiyeni ndleve eka rungula leri landzelaka kutani hi xiya leswaku ha yini a vulavule mavunwa.
Endzhaku ka loko Yesu a khomiwile, u yisiwe ekaya ra muprista lonkulu. A ku ri exikarhi ka vusiku. Petro u nghene exivaveni xa le kaya ra muprista handle ko xiyiwa. Loko va ri endzilweni, nhwanyana la nga nandza wa muprista lonkulu u byele Petro leswaku wa n’wi tiva. U te: “Na wena, a wu ri na Yesu.” Hikwalaho ko khomiwa hi rhumbyana, Petro u kanetile.
Bibele yi vula leswaku endzhakunyana ‘nandza un’wana wa xisati u n’wi xiyile.’ U te: “Wanuna loyi a a ri na Yesu.” Hiloko Petro a tlhela kaneta. Endzhaku ka nkarhinyana, van’wana va ye eka Petro kutani va ku eka yena: “Hakunene u wun’wana wa vona.”
Petro u khomiwe hi rhumbyana. Kutani u tlhele a vulavula mavunwa ra vunharhu a ku: “A ndzi n’wi tivi munhu loyi!” Nkuku wu ringile. Yesu u langute Petro hiloko Petro a tsundzuka leswi Yesu a ha ku swi vula endzhakunyana ka tiawara ti nga ri tingani, u te: “Nkuku wu nga si ringa, u ta ndzi ala kanharhu.” Petro u humele ehandle kutani a rila hi xiviti. U tisole swinene!
Xana swilo swo fana ni sweswo swi nga humelela eka wena?— Swi nga ha endleka u ri exikolweni kutani u twa swichudeni swi vulavula hi Timbhoni ta Yehovha. Xin’wana xi nga ha ku: “A ti losi mujeko.” Kutani xin’wana xi engetela xi ku: “A ti ri lweli tiko ra tona.” Hambiswiritano, xin’wana xi nga ha ku, “Hakunene a hi Vakreste hikuva a ti tlangeli Khisimusi.” Kutani xin’wana xi nga ku languta kutani xi ku vutisa xi ku, “Xana a wu Mbhoni ya Yehovha?” Xana u ta ku yini?—
Emahlweni ko va swilo sweswo swi humelela, u fanele u lunghekela ku nyikela tinhlamulo letinene. Petro a a nga lunghekanga. Loko a vutisiwa, u vulavule mavunwa! Kambe u tisole swinene hikwalaho ka leswi a swi endleke naswona Xikwembu xi n’wi rivalerile.
Mudyondzisiwa un’wana wa Yesu loyi a vuriwaka Ananiya, na yena u vulavule mavunwa. Kambe yena ni nsati wakwe, Safira, Xikwembu a xi va rivalelanga. U pfumelelane ni nuna wakwe leswaku va vulavula mavunwa. A hi voneni leswaku ha yini Xikwembu xi nga va rivalelanga Ananiya na Safira.
Endzhaku ka masiku ya khume Yesu a siye vaapostola vakwe kutani a tlhelela eka Xikwembu etilweni, vanhu va kwalomu ka 3 000 va khuvuriwile eYerusalema. Vo tala a va huma ematikweni ya le kule leswaku va ta tlangela Nkhuvo wa Paseka endzhaku ka loko va ve vadyondzisiwa va Yesu, a va lava ku tshama nkarhi wo leha leswaku va ta dyondza swo tala hi ripfumelo ra vona lerintshwa. Kutani van’wana va vadyondzisiwa va Yesu va tirhise mali ya vona leswaku va va khathalela.
Ananiya ni nsati wakwe va xavise ndhawu yin’wana leswaku va ta pfuna vanhu lava a va ha ku khuvuriwa. Loko Ananiya a tisa mali eka vaapostola, u vule leswaku u humese ntsengo lowu heleleke lowu a xaviseke ndhawu yoleyo ha wona. Kambe a wu nga helelanga! A a tumbete mali yin’wana leswaku yi va ya yena! Xikwembu xi endle leswaku Petro a swi tiva hiloko a byela Ananiya a ku: “U hembele Xikwembu, ku nga ri vanhu.” Hi nkarhi wolowo, Ananiya a wela ehansi a fa! Endzhaku ka kwalomu ka tiawara tinharhu, nsati wakwe a nghena. Leswi a a nga swi tivi leswaku ku endleke yini eka nuna wakwe, na yena u vulavule mavunwa kutani a wela ehansi ivi a fa.
Hakunene leyi i dyondzo ya nkoka: Ku vulavula ntiyiso i swa nkoka! Hinkwerhu hi fanele hi dyondza dyondzo leyi! Kambe hinkwerhu ha swi endla swihoxo, ngopfu-ngopfu loko hi ri vana. Xana a wu tsaki hileswaku Yehovha wa ku rhandza naswona u ta ku rivalela hilaha a endleke hakona eka Petro?— Kambe tsundzuka, hi fanele hi vulavula ntiyiso. Loko ho tshuka hi endla xihoxo lexikulu xo vulavula mavunwa, hi fanele hi kombela ku rivaleriwa eka Xikwembu. Leswi hi swona leswi Petro a swi endleke naswona u rivaleriwile. Loko hi ringeta hi matimba leswaku hi nga ha tlheli hi vulavula mavunwa, Xikwembu xi ta hi rivalela!
Hlaya matsalwa lawa eBibeleni ya wena
^ ndzim. 3 Loko u hlayela n’wana, mfungho lowu wu endleriwe ku ku tsundzuxa leswaku u yima, kutani u rindzela leswaku a hlamula xivutiso xa kona.


c: text/html

text:
Layiburari Leyi Khomekaka
Hi October 7, 2013, Timbhoni ta Yehovha ti humese progreme ya tiselfoni leyi pfunaka ku hlaya ni ku dyondza Bibele leyi vuriwaka JW Library. Progreme leyi ya Bibele leyi kumekaka mahala yi ni Tibibele ta tsevu to hambana-hambana ta Xinghezi, ku katsa ni Bibele ya King James Version swin’we ni nkandziyiso lowu pfuxetiweke wa 2013 wa Bibele ya New World Translation of the Holy Scriptures. *
Ha Yini Yi Endliwile?
Vanhu va timiliyoni va titshege hi ti-smartphone, ti-tablet kumbe michini yin’wana yo fana na tona leswaku va endla mintirho ya vona ni ku vulavurisana ni van’wana. Tanihi leswi vanhu lava tirhisaka switirhisiwa leswi ana se va kuma minkandziyiso leyi va pfunaka ku hlaya ni ku dyondza Bibele eka website ya jw.org, ha yini ku endliwe JW Library?
Xo sungula, a swi bohi leswaku u nghena eka Internet leswaku u kota ku tirhisa progreme leyi endzhaku ka loko u yi hoxile eka xitirhisiwa xa wena, xisweswo u nga yi tirhisa hambiloko u nga ri na Internet. Xa vumbirhi, ngopfu-ngopfu yi endleriwe ku pfuna muhlayi leswaku a kuma matsalwa hi ku olova ni ku dyondza Bibele hi ndlela leyi dzikeke swinene. Njhani?
JW Library Yi Pfuna Ku Dyondza Bibele
Loko u pfula JW Library ro sungula, yi kombisa mavito ya tibuku ta Bibele. Loko u hlawula buku yo karhi ya Bibele, tluka leri landzelaka ri ta kombisa nxaxamelo wa tindzima ta buku yoleyo. Xisweswo, yi endla leswaku u kuma ndzimana kumbe xiyenge xo karhi eka ndzima hi tisekoni. Progreme leyi yi ni swilo swin’wana swo hlayanyana leswi pfunaka loko u dyondza Bibele:
Tinhlamuselo ta le hansi leti kombaka mahundzuluxelelo man’wana ni rungula rin’wana leri engetelekeke
Swikombo swa tindzimana ta Bibele leti fambisanaka
Ku kota ku secha hikwako lomu rito kumbe xiga xo karhi xi humelelaka kona
Rungula leri hlamuselaka leswi nga endzeni eku sunguleni ka buku ha yin’we ya Bibele
Bokisi leri vulaka mutsari wa buku ha yin’we ya Bibele, ndhawu ni nkarhi lowu yi tsariweke ha wona ni nkarhi lowu hetiweke yi ri karhi yi tsariwa
Xiphemu lexi nga ni mimepe, tichati, nxaxamelo wa minkarhi ni tidayagramu leti nga ni mivalavala
Ku fana ni minkandziyiso hinkwayo ya Timbhoni ta Yehovha, JW Library yi kumeka mahala. Progreme leyi ya Bibele leyi kumekaka mahala naswona yi endliweke hi mali leyi nyikeriweke hi ku tirhandzela, ana se yi kopiwe minkarhi leyi tlulaka miliyoni. (2 Vakorinto 9:7) Ha yini u nga yi ringeti kutani u vona ndlela leyi layiburari leyi, leyi khomekaka yo hlawuleka yi pfunaka ha yona?
^ ndzim. 2 Hi January 2014, progreme leyi yi antswisiwile. Sweswi yi ni tindzimana ta Matsalwa lama hlayiwaka siku ni siku ni buku ya tinsimu leyi tirhisiwaka hi Timbhoni ta Yehovha.
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dyondzisa Vana Va Wena
Marka A Nga Lan’wanga
MARKA u tsale yin’wana ya tibuku ta mune ta Bibele leti vulavulaka hi vutomi bya Yesu. Buku ya Marka yi komile naswona yi hlayeka hi ku olova. Marka a a ri mani? Xana u ehleketa leswaku a a n’wi tiva Yesu?— * A hi vone swiphiqo leswi a langutaneke na swona kutani hi dyondza leswaku ha yini a nga tshikanga ku va Mukreste.
Marka u boxiwa ro sungula eBibeleni endzhaku ka loko Hosi Heroda Agripa a pfalele muapostola Petro ekhotsweni. Kutani siku rin’wana ntsumi yi ntshunxe Petro nivusiku, hiloko a namba a ya endlwini ya Mariya, mana wa Marka, loyi a a tshama eYerusalema. Loko Petro a ntshunxiwa ekhotsweni se a ku hundze malembe ya kwalomu ka khume Yesu a dlayiwile hi Paseka ya 33 C.E.—Mintirho 12:1-5, 11-17.
Xana wa swi tiva leswaku ha yini Petro a ye endlwini ya Mariya?— Kumbexana hileswi a a wu tiva ndyangu wolowo naswona a a swi tiva leswaku vadyondzisiwa va Yesu va khoma minhlangano kwalaho. Barnaba muzala wa Marka, i khale a ri mudyondzisiwa wa Yesu ku sukela hi Nkhuvo wa Pentekosta ya 33 C.E. Bibele yi vula leswaku a a ri ni tintswalo swinene eka vadyondzisiwa lava ha ku sungulaka ku hlanganyela. Kutani swi nga endleka leswaku Yesu a a n’wi tiva Barnaba swin’we ni hahani wakwe Mariya ni n’wana wakwe Marka.—Mintirho 4:36, 37; Vakolosa 4:10.
Eka buku yakwe, Marka u tsale leswaku hi vusiku lebyi Yesu a khomiweke ha byona, a ku ri ni jaha leri a ri ambale nguvu “emirini wa rona lowu nga ambexiwangiki.” Marka u tsale leswaku loko valala va khoma Yesu, jaha leri ri suke ri tsutsuma. Xana u ehleketa leswaku jaha leri a ku ri mani?— Swi nga ha endleka leswaku a ku ri Marka! Kutani loko Yesu ni vadyondzisiwa va yena va suka hi vusiku byebyo, Marka u ambele nguvu a va landzela.—Marka 14:51, 52.
Hakunene Marka u dyondze swo tala hi Xikwembu evutsongwanini bya yena. Swi nga ha endleka leswaku a a ri kona loko moya lowo kwetsima wu chululeriwa lava a va ri kona hi Pentekosta ya 33 C.E. naswona u hlangane ni malandza ya Xikwembu yo tshembeka yo fana na Petro. Kambe u tlhele a famba ni muzala wakwe Barnaba, loyi a pfuneke Sawulo hi ku n’wi hlanganisa na Petro kwalomu ka malembe manharhu endzhaku ka loko Yesu a humelele eka Sawulo hi xivono. Endzhakunyana ka malembe, Barnaba u ye eTarso leswaku a ya lava Sawulo.—Mintirho 9:1-15, 27; 11:22-26; 12:25; Vagalatiya 1:18, 19.
Hi lembe ra 47 C.E., Barnaba na Sawulo va hlawuriwe ku endla ntirho wa vurhumiwa. Va fambe na Marka, kambe hikwalaho ka swivangelo swin’wana leswi nga boxiwangiki, Marka u va siyile a tlhelela ekaya eYerusalema. Sawulo loyi se a a tiviwa hi vito ra yena ra Xirhoma leri nge Pawulo, u hlundzuke ngopfu. U tsandzeke ku tikhoma hikwalaho ka leswi a a ehleketa leswaku leswi Marka a swi endleke hi ku tlhelela ekaya i xihoxo lexikulu.—Mintirho 13:1-3, 9, 13.
Loko Pawulo na Barnaba va vuya eka maendzo ya vona ya vurhumiwa, va vike leswaku hinkwaswo swi fambe kahle. (Mintirho 14:24-28) Endzhaku ka tin’hweti to hlayanyana, va kunguhate ku tlhelela laha va chumayeleke kona leswaku va ya vona vadyondzisiwa lava ha ku dyondzaka ntiyiso. Barnaba a a lava leswaku Marka a famba na vona kambe Pawulo a a nga swi lavi, xana wa swi tiva leswaku hikwalaho ka yini?— U “vone swi nga fanelanga” hikuva Marka u suke a va siya a tlhelela ekaya hi nkarhi lowu va fambeke na yena. Leswi endlekeke endzhaku ka sweswo swi fanele swi khunguvanyise Marka!
Pawulo na Barnaba va tsandzeke ku tikhoma hiloko ku ‘pfuka mholovo yo chavisa’ kutani va hetelela va hambanile. Barnaba u teke Marka a famba na yena va ya eKipra, kasi Pawulo u teke Silasi kutani va endzela vadyondzisiwa lavantshwa hilaha a va kunguhate hakona na Barnaba. Marka u fanele a twe ku vava hileswi a lwiseke Pawulo na Barnaba!—Mintirho 15:36-41.
A hi swi tivi leswaku i yini leswi endleke Marka a va siya a tlhelela ekaya. Swi nga endleka a a ri ni xivangelo lexi twalaka. Hambiswiritano, Barnaba a a tiyiseka leswaku Marka a a nga ha ta tlhela a va siya a tlhelela ekaya. Naswona a a vurisile. Marka a nga lan’wanga! Hi ku famba ka nkarhi, u endle ntirho wa vurhumiwa na Petro le Babilona, laha a ku ri ekule swinene ni le kaya. Loko va ri kwalaho, Petro u rhumele marungula a ku: “Na Marka n’wana wa mina wa mi rungula.”—1 Petro 5:13.
Hakunene Petro na Marka va ve vanghana lavakulu hileswi a va gandzela Yehovha swin’we! Leswi swa tikomba ni loko hi hlaya buku ya Marka. Petro a a ri ni vuxiya-xiya hi nkarhi lowu Yesu a a ri laha misaveni kutani Marka u kote ku hlamusela leswi Petro a n’wi byeleke swona mayelana ni swilo leswi a swi voneke. Hi xikombiso, xiya xiendlakalo xa xidzedze lexikulu lexi veke kona eLwandle ra Galeliya. Marka u hlamusela hi vuenti laha Yesu a a etlele kona ebyatsweni ni leswaku a a khigele yini, ku nga swilo leswi nga xiyiwaka hi vaphasi va tinhlampfi vo fana na Petro. A hi tivonele hi hexe hi ku hlaya hi tlhela hi ringanisa timhaka leti ta le Bibeleni leti vulavulaka hi xiendlakalo lexi eka Matewu 8:24; Marka 4:37, 38; na Luka 8:23.
Hi ku famba ka nkarhi loko Pawulo a ri ekhotsweni le Rhoma, u bumabumele Marka hikwalaho ka mintirho ya yena leyinene. (Vakolosa 4:10, 11) Loko Pawulo a khomiwile nakambe kona kwale, u tsalele Timotiya a n’wi kombela leswaku a ta na Marka a ku: “Wa ndzi pfuna eku tirheleni.” (2 Timotiya 4:11) Marka u tiphinile hakunene hi malunghelo lawa a veke na wona, hikuva a nga lan’wanga!
^ ndzim. 3 Loko u ri karhi u hlayela n’wana, mfungho lowu wu komba leswaku u fanele u yimanyana kutani u n’wi khutaza ku hlamula.


text:
JANUARY 21, 2014
RHAXIYA
HUNGU-NKULU: Kungu Ro Yirisa JW.ORG Ri Tsandzekile
ST. PETERSBURG, eRhaxiya—Hi August 7, 2013, Huvo ya Muganga ya Tsentralniy ya le dorobeni ra Tver, leyi nga endhawini leyi lavaka ku endla tikhilomitara ta 160 en’walungwini wa Moscow, yi teke xiboho xa leswaku website leyi dyondzisaka Bibele ya jw.org yi fanele yi yirisiwa etikweni hinkwaro ra Rhaxiya.
Hambileswi vanhu va madzana ya magidi emisaveni hinkwayo va nghenaka eka website ya jw.org leswaku va kuma switsundzuxo naswona yi xiximiwaka swinene hi valavisisi, huvo yi yime ni vatirhela-mfumo lava lavaka ku yirisa website leyi, leyi dumeke swinene. Huvo yi teke xiboho lexi handle ko tivisa vakandziyisi va website, ku nga Watchtower Bible and Tract Society of New York, kumbe ku va nyika nkarhi wo tihlamulela. Timbhoni ta Yehovha ti hundzisele xiboho lexi eka eka Huvo ya Xifundzha ya Tver. Nandzu lowu wu ta tengiwa hi January 22, 2014.
Loko xiboho lexi tekiweke xi nga cinciwi, website yoleyo a yi nge he kumeki ku va yi tirhisiwa hi Timbhoni ta Yehovha leti tlulaka 160 000, leti nkarhi ni nkarhi ti yi tirhiselaka timhaka ta vugandzeri swin’we ni dyondzo ya Bibele ya munhu hi yexe ni ya ndyangu. Kutani ku khutaza vanhu ku tirhisa website leyi ku ta va xiendlo xa vugevenga eRhaxiya. Ku engetela kwalaho, vanhu va kwalomu ka 142 wa timiliyoni lava tshamaka eRhaxiya va ta siveriwa ku nghena eka jw.org leswaku va kuma rungula ra mahala ra malunghana ni Bibele. Loko Yekaterina Elbakyan, Dokodela wa Filosofi ni mutivi wa timhaka ta vukhongeri loyi a nga profesa eAcademy of Labor and Social Relations le Moscow, a vulavula hi website leyi, u te jw.org i “nyiko ya un’wana ni un’wana loyi a endlaka ndzavisiso wa timhaka ta vukhongeri. Yi ni rungula leri dzikeke ni leri twisisekaka. Timhaka ta nkoka ta moya ni ta mahanyelo ti hlamuseriwa hi ndlela yo olova. Loko u tirhisa website leyi, u titwa onge u le ku hoyozeriweni emutini wa Timbhoni ta Yehovha.”
Loko Grigory Martynov, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha eRhaxiya, a vulavula hi mhaka leyi a ri eSt. Petersburg, u te: “Website ya jw.org i xitirhisiwa xo kahle swinene eka vaaki va laha tikweni ra hina lava lavisisaka rungula malunghana ni Bibele naswona and a yi hlangani ndhawu ni timhaka ta tipolitiki kumbe ta mabindzu. Hi tshemba leswaku Huvo ya Xifundzha ya le Tver yi ta endla leswaku webisite leyi, leyi dumeke swinene yo dyondzisa yi hambeta yi va kona leswaku yi tirhisiwa hi vanhu hinkwavo va le Rhaxiya.”
J. R. Brown, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha entsindza wa tona wa misava hinkwayo eNew York, u te: “Website ya jw.org website yi tekiwa tanihi xitirhisiwa xo endla ha xona ndzavisiso ni xihlovo lexi nga ni rungula ro tshembeka leri nga tirhisiwaka hi mindyangu emisaveni hinkwayo. Yi tekiwa yi ri ya nkoka swinene lerova hi xiringaniso vanhu va 900 000 va nghena eka yona hi siku leswaku va kuma rungula leri akaka leri kumekaka hi tindzimi ta kwalomu ka 600. Kutani ku hava xivangelo xo sivela vanhu ku va va kuma rungula leri.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Russia: Grigory Martynov, tel. +7 812 702 2691


text:
1Na ku sa nzi kuhoka M'buso wa Pasika, Jesu, ngu kuziva ti to txi hokile txikhati txakwe, txa kupinda ka ditiko diya e tsula ka Tate, Ene a nga titi va randa vathu vakwe, va ku ha mafuni, a va kombile lirando kala kuhoka magwito. 2Se hagari ka kulalela, ngako Sathane a nga ti wulete mapimoni ka Judhasi Iskariyoti, mwanana wa Simoni, kufela ku ene e ningela Jesu; 3Se, kota nga ti Ene Jesu a nga txi ti ziva ti to Tate a mu ningile sotshe manzani kwakwe, ni kuziva ti to Ene a ta ngu ka Txizimu, kambe a na tshumela e tsula ka txona Txizimu, 4a to khukha e leka sakudya e thavisa nguwo, a txi teka dithawula e di sunga txiwununi. 5Msana keto, a to thela mati mu ka mkamba, e khata kusambisa mikondo ya vagondiswa e yi bahulela ngu dithawula di a nga ti di sungile txiwununi. 6Mbimo yi a nga hokela Simoni Pedro, ene Pedro a to angula, a txi khene: `“Mkoma, u lava ku ni kuwula mikondo awe?” 7Jesu a to mu xamula, a txi khene: “Ati ni ti mahako khu na ku ti ziva konkuwa. U na ti manisisa msana ka mbimo.” 8Kambe Pedro a to khene: “Ani txima khu na mbi ni sambisa mikondo.” Konaho Jesu a to khene: “Ngako ni si ku sambisi mikondo, khu si koti kuva ni txiavelo ni nani.” 9Se Simoni Pedro a to khene: “Mkoma, u nga sambise mikondo basi, aniko ni sambise niona manza ni msungo.” 10Se Jesu a to khene: “Awu a nga samba, kha nga ni fanelo ya kusambiswa kambe, hahanze ka mikondo basi, nguko wotshe mmidi wakwe wu basile: Se nananu mi basile, kambe hi nga anu motshe.” 11Nguko ene a ti mu ziva awu a no mu ningela. Ngu kota yeto, a wombile a txi khene: “Hi nga anu motshe mi nga basa.” 12Msana ka kuva a di va sambisile mikondo, a to tshumela a txi ambala siambalo sakwe, a txi ya khalahatsha kambe ha sakudyani, a txi khene: “Ma ti mana ati ni nga ti maha kwanu kani? 13Anu mi ni dhana ngu ditina da ku ni Mgondisi ni Mkoma; inna, mi womba tona, nguko hakunene, ngani. 14Se ngako ani ni ku Mgondisi ni Mkoma, ni nga mi sambisa mikondo, nananu mi fanela kusambisana mikondo ngu txanu. 15Ani ni mi mahete txikombiso, kufela ku, ati ni nga mahisa tona kwanu, nananu mi na mahisa toneto. 16Ngu ditshuri, ngu ditshuri na mi gela ku khani: Txithumi hi nga txa hombe ka mkoma wa txona; ni txirumwa hi nga txa hombe ka wule a nga txi ruma. 17Ngako mi txi ti ziva tiya ni ku ti thuma, mi katekile. 18“kha ni wombi ngu nganu motshe; na va ziva ava ni nga va sawula. Aniko ta laveka ti to Mibhalo yi tatiseka, ayi yi ku: ‘Awu a dyako mndiwo ni nani, a ni wukete a txi ni ganyata ngu txizenende txakwe.’ 19Na mi gela mhaka yiya, yi si nzi kumaheka, kasiku, ditshiku di yi humelelako, mi na kholwa ti to ‘Ani Ngani.’ 20Ngu ditshuri, ngu ditshuri, na mi gela ku khani: Awule a amukelako wuhi ni wuhi ni no mu ruma, a amukela ani nipune; awule a ni amukelako, a amukela awu a nga ni ruma.” 21Kutingako Jesu a di wombile timhaka tiya, a to pandiseka moyani, e tsanisa a txi khene: “Ngu ditshuri, ngu ditshuri, na mi gela ku khani: Mmweyo wanu a na ni ningela.” 22Konaho vagondiswa va to wonana ngu txawe va si ti zivi ti to a wombawomba ngu mani. 23Kambe mmwane wa vagondiswa vakwe, awuwa Jesu a mu randako, a ti khigetete ha khana ka Jesu. 24Se Simoni a to mu kweseta a txi: “Mu wotise ti to a womba mani.” 25Ene, kutingako a di wekelete ha khana ka Jesu, a to mu wotisa, a txi khene: “Mkoma, i mani kani?” 26Jesu, a to mu xamula a txi khene: “Ngu wule ni no mu ninga txikhwemu txi ni no thanga ngu ku txi beta.” Kutingako a di txi betile, a to txi ninga Judhasi Iskariyoti, mwana Simoni. 27Kutingako ene a di amukete txikhwemu, Sathane a to mu wulelela. Se Jesu a txi khene kwakwe: “Ati u ti mahako, kuluveta u txi ti maha.” 28Kambe ku ti singa ni wammweyo ka vale va nga titi ho koneho, a nga ti manisisa ti to a wombela txani mapswiyo. 29Ngako Judhasi i nga ti ene mñoli wa msava wa male, vamwane va to alakanya ti to Jesu a mu gela ku a na xave asi si lavekako m'busoni, mwendo kuya ninga somaha ka sisiwana. 30Kutingako a di tekile txikhwemu txile, Judhasi a to huma kunukunuko. I ti wusiku. 31Msana ka kuva ene Judhasi a di humile, Jesu a to womba a txi khene: “Konkuwa se a pfalisilwe Mwanana wa Mthu. Txizimu ni txona txi pfalisilwe kwakwe. 32Ngako Txizimu txi di pfalisilwe kwakwe Mwanana, ni txona Txizimu txi na mu pfalisa kunukunuko. 33Vanangu: Ani ni ngadi ni nanu txikhatianyana txidotho. Mi na ni lava, aniko, nga ti ni nga wombisa tona ka Vajudha, nananu konkuwa na mi gela ku khani: ‘Ahawa ani ni yako kona, anu kha mi si koti kuta kona.’ 34Na mi ninga mlayo wa wuphya: Randanani! Nga ti ani ni nga mi randa, nananu mi fanete kurandana. 35Ngu toneto va no mi zivisa tona ti taku mi vagondiswa vangu: Ngako mi txi randana.” 36Simoni Pedro a txi khene kwakwe: “Mkoma, u ya hani kani?” Jesu a to mu xamula, a txi khene: “Ahawa ani ni yako kona, awe khu na ku ni londisa konkuwa. Aniko ngu msana, u na ni londisa.” 37Pedro a to khene kwakwe: “Mkoma, ni nga tandekisa ku txani ku ku londisa konkuwa kani? Ni na ningela wutomi wangu ngu kota yako.” 38Jesu a to mu xamula a txi khene: “U khawe u na ningela wutomi wako ngu kota yangu? Ngu ditshuri, ngu ditshuri, na ku gela ku khani: Mkuku wu si nzi kuemba, awe u na va u di ni lambile kararu.
Copyright
Learn More


text:
Xana Vukhongeri Bya Fana? Xana Hinkwabyo Bya Amukelaka Eka Xikwembu?
Nhlamulo ya Bibele
Doo, vukhongeri a byi fani. Bibele yi ni swikombiso swo tala swa vukhongeri lebyi nga amukelekiki eka Xikwembu. Xiya swiyenge swimbirhi swa vukhongeri byebyo.
Xiyenge 1: Ku gandzela swikwembu swa mavunwa
Loko Bibele yi hlamusela ku gandzela swikwembu swa mavunwa yi tirhisa marito yo tanihi “moya,” “vuhava” ni ‘swilo leswi nga pfuniki nchumu.’ (Yeremiya 10:3-5; 16:19, 20) Yehovha * Xikwembu u lerise Israyele wa khale a ku: “U nga tshuki u gandzela swikwembu swin’wana, kambe gandzela mina ntsena.” (Eksoda 20:3, 23; 23:24, Bibele—Mahungu Lamanene) Loko Vaisrayele va gandzela swikwembu swin’wana, ‘Yehovha a a hlundzuka ngopfu.’—Tinhlayo 25:3; Levhitika 20:2; Vaavanyisi 2:13, 14.
Xikwembu xa ha titwa hi ndlela yoleyo loko swi ta eku gandzeleni ka leswi “vuriwaka swikwembu.” (1 Vakorinto 8:5, 6; Vagalatiya 4:8) Loko xi lerisa lava lavaka ku xi gandzela leswaku va tshika ku tihlanganisa ni vukhongeri bya mavunwa, xi ri: “Humani exikarhi ka vona, mi tihambanisa.” (2 Vakorinto 6:14-17) Ha yini Xikwembu xi va lerise ku endla tano loko ku ri leswaku vukhongeri hinkwabyo bya fana naswona bya amukeleka eka xona?
Xiyenge 2: Ku gandzela Xikwembu xa ntiyiso hi ndlela leyi nga xi tsakisiki
Minkarhi yin’wana, Vaisrayele a va gandzela Xikwembu hi ku tirhisa tidyondzo ni mikhuva leyi a yi tirhisiwa ku gandzela swikwembu swa mavunwa kambe Xikwembu a xi swi pfumelelanga leswaku vukhongeri bya ntiyiso byi hlanganisiwa ni bya mavunwa. (Eksoda 32:8; Deteronoma 12:2-4) Yesu u sole varhangeri va vukhongeri va le nkarhini wa yena hikwalaho ka ndlela leyi a va gandzela Xikwembu ha yona. A va lava ku voniwa leswaku va gandzela Xikwembu kambe hi vukanganyisi va “honise timhaka ta ntikelo lowukulu ta Nawu, ku nga vululami, tintswalo ni vutshembeki.”—Matewu 23:23.
Hilaha ku fanaka ninamuntlha, i vukhongeri bya ntiyiso lebyi pfunaka vanhu leswaku va va ni vuxaka lebyinene na Xikwembu. Ntiyiso lowu wu kumeka eBibeleni. (Yohane 4:24; 17:17; 2 Timotiya 3:16, 17) Vukhongeri lebyi dyondzisaka tidyondzo leti lwisanaka na Bibele byi hambanisa vanhu ni Xikwembu. Tidyondzo to tala leti vanhu va anakanyaka leswaku ti huma eBibeleni leti katsaka dyondzo ya Vunharhuun’we, ku nga fi ka moyaxiviri ni ku xanisiwa hilaha ku nga heriki—ti huma eka vanhu lava a va gandzela swikwembu swa mavunwa. Vugandzeri lebyi dyondzisaka tidyondzo teto i bya “hava” kumbe a byi pfuni nchumu hikuva byi rhangisa mindhavuko ya vukhongeri ematshan’weni ya milawu ya Xikwembu.—Marka 7:7, 8.
Xikwembu xa byi venga vukhongeri lebyi nga ni vukanganyisi. (Tito 1:16) Leswaku vukhongeri byi pfuna vanhu va va ni vuxaka lebyinene ni Xikwembu, byi fanele byi khumba vutomi bya vona bya siku na siku ku nga ri ku endla mihivahivani. Hi xikombiso, Bibele yi ri: “Loko munhu un’wana ni un’wana a tivona a ri mugandzeri wa xiviri kambe a nga lawuli ririmi ra yena, a tama a xisa mbilu ya yena n’wini, muxaka wa vugandzeri bya munhu loyi i wa hava. Muxaka wa vugandzeri lebyi baseke ni lebyi nga nyamangiki hi ku ya hi langutelo ra Xikwembu tlhelo Tata wa hina hi lowu: ku khathalela lava nga riki na vatswari ni tinoni enhlomulweni wa tona, ni ku va munhu a tihlayisa a nga ri na xivati xa misava.” (Yakobo 1:26, 27) Bibele Ya Mahungu Lamanene yi hlamusela vukhongeri lebyi baseke lebyi nga riki na vukanganyisi tanihi “vukhongeri lebyi tengeke.”
^ ndzim. 5 Bibele yi vula leswaku vito ra Xikwembu xa ntiyiso i Yehovha.
DYONDZA SWO TALA
Hi Wahi Mahungu Lamanene Hi Vukhongeri?
Xana wu ta kala wu va kona nkarhi lowu vanhu hinkwavo va nga ta gandzela Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso hi vun’we
Xana Vukhongeri Byin’wana Ni Byin’wana Byi Faneriwa Hi Ku Tshembiwa?
Xana u tshame u khomisiwa tingana hi vukhongeri? Loko swi ri tano, swi nga tika ku tshemba vukhongeri byin’wana ni byin’wana. Xana ku dyondza Bibele swi nga ku pfuna njhani?


text:
XANA SWI LO ENDLIWA?
Swimhondzwana Swa Njiya Leswi Kotaka Ku Twa Hi Ku Hatlisa
LOKO tinjiya ti rhurha ti haha hi ntlawa lowu nga ringanaka “80 wa timiliyoni eka ndhawu leyi ringanaka xikwere khilomitara [0,4 sq mi].” Kambe a ti chayisani loko ti ri karhi ti haha. I yini lexi endlaka ti nga chayisani?
Xiya: Endzhaku ka matihlo ya njiya ku ni swimhondzwana leswi famba-fambaka leswi kotaka ku twa hi ku hatlisa swinene. Loko ti ri kusuhi ni ku chayisana, hi ku hatlisa swimhondzwana sweswo swi tivisa timpapa ni milenge leswaku njiya yi ta teka goza hi xihatla. Entiyisweni, swimhondzana leswi swi tsopeta hi ku hatlisa swinene ku tlula ndlela leyi tihlo ra munhu ri tsopetaka ha yona.
Ndlela leyi matihlo ni swimondzwana swa njiya swi tirhaka ha yona, swi susumetele van’wasayense ku endla michini leyi famba-fambaka leyi lawuriwaka hi khompyuta naswona yi kotaka ku papalata ku chayisa swilo loko yi ri karhi yi famba, ematshan’weni yo tirhisa michini leyi rharhanganeke. Valavisisi va le ku tirhiseni ka endlelo leri ra thekinoloji eka timovha, leswaku ti ta kota ku hatla titwa loko ti lava ku chayisa, leswi swi ta hunguta ku chayisana ka timovha. Profesa Shigang Yue wa le Yunivhesiti ya Lincoln eUnited Kingdom u ri: “Swi tele leswi hi nga swi dyondzaka eka xitsotswana lexitsongo xo tanihi njiya.”
U anakanya yini? Xana swimhondzwana swa njiya leswi kotaka ku twa hi ku hatlisa, swi lo tiendlekela? Kumbe swi lo endliwa?
DYONDZA SWO TALA
Muendli Wa Tirhoboto A Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
Profesa Massimo Tistarelli u hlamusela leswaku ha yini a tshike ku pfumela eka dyondzo ya ku tiendlekela ka swilo.
Xana Xikwembu Xi Kona?
Bibele yi nyikela swivangelo swa ntlhanu leswi nga vumbhoni bya leswaku Xikwembu xi kona.


text:
1Khu vbale, Pilato a di ningedza Jesu gasi vaya mu kwamula. 2Masotshwa ma di luga gihugu nya miba ma mu ambagisa hungoni, ma mu fenengedza giwunguwungu. 3Va di hidzimela vbafuvbi gwaye, khavo: "Sewe, Pfhumu nya Vajudha!" Va gu mu veta khu dzipama. 4Pilato a di duga gambe vbavbandze, ata khuye: "Nyi ngu mi reselani avba, gasi mu fela gudziti khenu gimwalo gihoso nyi gi manago gwaye." 5Khu kharato, Jesu a di duga vbavbandze, na ambagisidwe gihugu nya miba ni giwunguwungu. Pilato a di khuye: "Kha mu mu woni muthu wanu oyu!" 6Me ni gu mu wona, vathangeli nya vaphasi nya mhamba ni dzindruna va di gulumela, khavo: "A na khokhothedwe! A na khokhothedwe!" Pilato a di engedza gambe, khuye: "Mu dzegeni muya mu khokhothela enu vamune, kholu eni kha nyi mani gihoso gwaye." 7Vajudha va di mu hakha, khayo: "Ethu hi na ni nayo. Khu guruma nya nayo yoyu, a ngu yela gufa, kholu a dzi giride Mwamana wa Nungungulu!" 8Pilato, na pwide magana yaya, a di khala hwanga. 9A di bela gambe nyumbani nya gulamulele umo mahungu, a wudzisa Jesu, khuye: "Gasi wa guta khu hayi?" Aholu Jesu kha nga mu hakha. 10Khu vbale Pilato a di khuye: "Khu nyi hakhi? Khu dziti gu khuwe nyi ngu dzi kodza gu gu tshula ni gu gu khokhothela, gani?" 11Jesu a di khuye: "Udiri mwalo tshivba yoyo nari pwani khwa ningwa khu Babe wangu. Khu kharato, uye a nga nyi ningela mandzani gwago khuye a gu ni nandru nya khongolo." 12Gukhugela avbovbo, Pilato a di vbweta gu mu tshula; aholu, Vajudha va di gulumela, khayo: "Wa gu mu tshula, khuri pari ya Sezari; kholu muthu watshavbo a dzi girago pfhumu a gu yeyisa Sezari." 13Na pwide magana yaya, Pilato a di dusa Jesu vbavbandze; gasi uye a di tshala nyumbani, a gu khala vbawulangatunu wu ranwago khu Gihebheru pwani "Gabata," gutshamusago pwani giwindri. 14Khu litshigu nya gupidwe Phasika, umo nya midiya, Pilato a di embela Vajudha, khuye: "Kha mu mu woni oyu Mufumeli wanu!" 15Aholu, avo va di gulumela, khavo: "A nafe, a nafe! Mu khokhothele!" Pilato a di khuye: "Nyi khokhothela Mufumeli wanu?" Vakhongolo nya vaphasi nya mhamba va di mu hakha, khavo: "Hi mwalo mumbe mufumeli vbavbandze ga Sezari!" 16Khu kharato, a di mu ningela gasi aya khokhothedwa. Khavbo avbo, va di dzega Jesu, va gu hongola naye. 17A di duga na va mu rwegide gihambano magatani, a hongola vbawulangatunu wu ranwago khu Gihebheru, pwani: "Golgota," gutshamusago, pwani "Girwarwatunu." 18Avbo va ngaya mu khokhothela vbakari nya vama vavili: mumbe khu nyamudye, mumbe khu nyambade. 19Pilato a di lova gitiviso, a gi namega vbatshani nya gihambano. A di lovide khuye:"Jesu wa Nazareta, Mufumeli wa Vajudha." 20Vajudha nya vangi va di hevbula milowo yile, kholu avbo a nga khokhothedwago avbo Jesu gudiri vbafuvbi ni dhoropani. Gitiviso gile gi di lovidwe khu Gihebheru, Gigreki ni Gilati. 21Khavbo avbo, vakhongolo nya vaphasi nya mhamba va diya ga Pilato, vaya khavo: "U nga lovi khuwe: 'Mufumeli wa Vajudha;' aholu, lova khuwe: 'A di khuye nyi Mufumeli wa Vajudha.' " 22Pilato a di va hakha, khuye: "Iso nyi lovidego si lovidwe." 23Masotshwa, na ma khokhothede Jesu, ma di dzega guambala gwaye, ma gu kabanisa khu sipandre sina, gasi gu kabana khu wuna wawe. Va di dzega gambe ngandzu yaye, nya gulugwe gukhugela vbatshani kala vbavbatshi. 24Va di pwanana khu gyawe khavo: "Hi nga yi pferuli, aholu, hongoleni hi gire nyatumbatumbane, gasi guwona yi na khala ya mani." Yi tadzisega kharati Milowo, yi nga khiyo: "Va kabanede guambala gwangu, va gira nyatumbatumbane khu ngandzu yangu." Khidzo kharato ma nga gira masotshwa. 25Vbafuvbi ni gihambano gya Jesu a di romo mayi waye ni ngadza Keleofasi, Mariya, ndriye wa mayi waye, ni Mariya Madalene. 26Na wonide mayi waye a nga bani a ninganide ni mupizane wule a nga bani a mu gola, Jesu a di embela mayi waye, khuye: "Mayi, khu mu woni mwanago uyoyo." 27A di embela nuye mupizane, khuye: "Khu mu woni mayi wago uyoyo." Gukhugela vbale mupizane a di mu hakha ndrangani gwaye. 28Na wonide nya gukhuye satshavbo si vbede, ni guvbweta gu khuye yi tadzisege Milowo, Jesu a di khuye: "Nyi ngupwa lidora." 29Gi di romo vbale gikanvwana nya gutale khu ginageri. Va di tshomega wuluva vbatshavatunu, va wu nega umo nya ginageri, va mu lisa. 30Jesu, na munyide ginageri, a di khuye: "Satshavbo si tadzisegide." Khavbo avbo, a di nogisa thamo, agufa. 31Kha nga ulo a nga bani ari litshigu nya gudongisele Phasika, Vajudha va diya lomba ga Pilato gu ya va fanya mawundru, gasi gu va tshisa, gufela gu sirumbi si si khali vbagihambanotunu litshigu nya Sabhado, kholu adiri litshigu likhongolo Sabhado yile. 32Masotshwa ma diya fanya mawundru ya vale va vavili va nga bani va khokhothedwe gumogo ni Jesu. 33Na va vbohide ga Jesu, va mu wona khavo fude, kha va mu fanya mawundru, aholu, 34moyo nya musotshwa a di mu paya limbambo khu litshari, gu duga novba ni mati. 35Oyu a fakazago esi khuye a si wonidego; ni wufakazi waye khwa lisine; gambe a ngu dziti nya gukhuye iso a ganelago lisine, gasi gu enu nenu mu khodwe. 36Esi si giregide gasi gu tadzisega Milowo, yi gu khiyo: "Ni gimwegyo girambo gyangu kha gina fanywa." 37Ni yimbe Milowo yi gu khiyo: "Va na mu khedzisa wule va nga mu payago." 38Khavbo avbo, Josefe wa Arimateya, a nga bani ari mupizane wa Jesu, nya gisihaledza, khu guthava vakhongolo nya Vajudha, a di lomba ga Pilato guya dzega girumbi gya Jesu. Na dzumedwe khu Pilato, Josefe a diya dusa girumbi. 39A diya nuye Nikodemo, wule a nga hongola a ya bhula ni Jesu vbakari nya wutshigu, ni gipimo nya magumi mararu dzikilu nya mafura nya mira ni alowe. 40Va di dzega girumbi gya Jesu va gi fumbela khu myendra nya guage ni gu gi thela mafura, kha nga madzingelo nya Vajudha. 41Vbafuvbi navbo a nga khokhothedwa avbo, li di romo lithembwe nya senge li nga bani liri ni lithowo nya liphya, umo gu nga bani gusi gu dzingwi muthu. 42Kha nga lithowo lolo li nga bani liromo vbafuvbi, va di dzingela umo Jesu, khu kota a nga bani ari litshigu nya gudongisele Phasika.
Copyright
Learn More


text:
NOVEMBER 5, 2013
ARMENIA
Tiko Ra Armenia Ri Nyika Vanhu Lava Alaka Ku Ya eVusocheni Mintirho Yo Korhokela Tiko
Swi tikomba onge mfumo wa Armenia se wa ti xixima timfanelo ta vanhu lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona. Hi October 23, 2013 Khomixini ya Armenia yi yingisele ni ku pasisa swikombelo swa 51 swo endla ntirho wo korhokela tiko eka swa 90 swa Timbhoni ta Yehovha leti endleke swikombelo ehansi ka lunghiselelo leri lerintshwa (Khomixini yi ta tlhela yi kambisisa swikombelo leswi saleke). Kutani Khomixini yi ye eKhotsweni ra Erebuni ivi yi fika yi pasisa swikombelo leswi endliweke hi Timbhoni ta tsevu eka ta 20 leti khotsiweke kwalaho. Timbhoni teto ta tsevu ti ntshunxiwile hi October 24, 2013. Khomixini yi ta kambisisa swikombelo swa Timbhoni leta ha khotsiweke leti na tona ti hlawuleke ku endla mintirho yo korhokela tiko naswona ku languteriwe leswaku yi ntshunxa vavanuna volavo lava hlawuleke lunghiselelo lerintshwa.
Lunghiselelo Lerintshwa
Swiendlakalo leswi swi sungule hi June 8, 2013 loko mfumo wa Armenia wu amukele mindzulamiso leyi endlaka leswaku Nawu wa Armenia wa Ntirho Wun’wana wo Korhokela Tiko wu fambisana ni milawu ya Nhlangano wa Matiko ya Yuropa naswona wu sungule ku swi tirhisa hi July 25, 2013. Presidente wa Armenia u vulavule hi nawu lowu, lowu wa ha ku lulamisiwaka eka Nhlangano wa Palamendhe wa Nhlengeletano ya Matiko ya Yuropa hi October 2, 2013, loko a ku: “Vanhu lava nga swi laviki ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona a va nge he voniwi nandzu wa vugevenga hi ku ya hi milawu ya hina.” Hi October 3, 2013, mfumo wa Armenia wu amukele nawu lowu hungutaka swigwevo swa vanhu lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona hi tin’hweti ta tsevu. Hikwalaho ka nawu lowu, Timbhoni ta nhungu leti a ti saleriwe hi tin’hweti leti nga ehansi ka tsevu leswaku ti heta xigwevo xa tona ti ntshunxiwile hi October 8 na 9, 2013.
Lunghiselelo lerintshwa ra ntirho wo korhokela tiko ri endla leswaku vanhu lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona va kota ku pfuna tiko ra vona hi ndlela leyi nga lwisaniki ni ripfalo ra vona leri leteriweke hi Bibele. Sweswi ntirho wolowo a wa ha ri ehansi ka Vuthu ra Masocha kambe wu le hansi ka valawuri va miganga. Ntirho wa kona wu teka tin’hweti ta 36, tiawara ta 48 hi vhiki ni masiku ya 10 yo wisa hi lembe. Lava endlaka xikombelo va ta nyikiwa mintirho leyi nga ekusuhi ni makaya ya vona naswona yi nga fambisaniki ni vusocha.
Magoza Lama Endleke Leswaku Nawu Wu Lulamisiwa
Loko tiko ra Armenia ri ve xirho xa Nhlengeletano ya Matiko ya Yuropa hi 2001, ri tibohile hi ku ya hi xiboho xa matiko hinkwawo lamantshwa xo amukela nawu wa ku simeka ntirho wo korhokela tiko ni ku va ntshunxa ekhotsweni vanhu hinkwavo lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona. Hambileswi tiko ra Armenia ri tiboheke, ri hambete ri tengisa ni ku khotsa majaha lama nga Timbhoni.
Emalembeni ya 20 lama hundzeke, Timbhoni ta Yehovha to tlula 450 ti hete swigwevo swa tona swo leha swo pfaleriwa ekhotsweni, laha hakanyingi a ti tiyiselela swiyimo swo tika ni ku khomiwa hi ndlela yo biha.
Vanhu lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona va ve ni ntshembonyana hi July 1, 2004, loko Nawu wa Mfumo wa Armenia wa Ntirho Wun’wana wo Korhokela Tiko wu sungula ku tirha. Hambiswiritano, lunghiselelo ra mintirho yo korhokela tiko ri ve ehansi ka vuthu ra masocha to ho suka naswona vanhu a va xupuriwa. Nhlengeletano ya Matiko ya Yuropa yi vule hi ku phindha-phindha leswaku mintirho yo korhokela tiko a yi nga fambisani ni milawu ya matiko ya Yuropa. Hi xikombiso, eka Xiboho xa vu-1532 (xa 2007) Nhlangano wa Palamendhe wa Nhlengeletano ya Matiko ya Yuropa wu vule leswaku wu “karhateke ngopfu hileswi ku pfumaleka ka mintirho leyinene yo korhokela tiko swi endlaka leswaku vanhu vo tala lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona, lava vo tala va vona ku nga Timbhoni ta Yehovha, va hambetaka va khotsiwa, tanihi leswi va hlawulaka ku khotsiwa ematshan’weni yo endla mintirho yo korhokela tiko leyi kahle-kahle yi nga riki yona.”
Komiti ya Timfanelo ta Vanhu ya Nhlangano wa Matiko na yona yi vule leswaku yi karhatekile hileswi tiko ra Armenia ri hambeteke ri khotsa Timbhoni leti alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra tona. Eka nhlengeletano ya vu-105 (2012), Komiti yi gimete hi marito lama nge:
“Tiko ra Armenia ri fanele ri veka mintirho leyi hakunene yi nga ya ku korhokela tiko, leyi nga fambisaniki nikatsongo ni vusocha, leyi nga endliwaka hi vanhu hinkwavo lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona, leyi nga endleriwangiki ku va xupula naswona a va fanelanga va tekeriwa ehansi hi ku nyikiwa mintirho ya xiyimo xa le hansi, va hakerisiwa timali kumbe ku tirhisiwa nkarhi wo leha ngopfu. Nakambe tiko ri fanele ri ntshunxa vanhu hinkwavo lava khotsiweke hileswi va alake ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona kumbe lava aleke ku endla mintirho yo korhokela tiko leyi nga kona sweswi ya lava nga laviki ku ya evusocheni.”
Ku Pfuniwa Hi ECHR
Leswi Vahan Bayatyan ni majaha man’wana mambirhi lama nga Timbhoni lama voniweke nandzu ma nga kumangiki mpfuno etihubyeni ta le Armenia, ma mangalele tiko ra Armenia eka Huvo ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu (European Court of Human Rights [ECHR]). Nandzu wa Nkulukumba Bayatyan wu cince swilo loko hi July 7, 2011, Huvo Leyikulu ya ECHR yi yime na yena. Ematin’wini hinkwawo ya ECHR, a ku ri ro sungula ku va yi teka xiboho xa leswaku Ntwanano wa Matiko ya Yuropa wa Timfanelo ta Vanhu wu va sirhelela vanhu lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona. Xiboho xexo lexi tsakisaka xa Huvo Leyikulu xi landzeriwe hi swiboho swin’wana swa mune swa ECHR, leswi na swona swi lweleke timfanelo ta vanhu lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona. *
Ku nga khathariseki xiboho lexi tekiweke hi Huvo Leyikulu eka nandzu exikarhi ka Bayatyan ni tiko ra Armenia, mfumo wa Armenia wu tengise ni ku vona nandzu majaha ya 29 lama nga Timbhoni lama aleke ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra wona naswona ya 23 ma khotsiwile. Ku sukela hi July 2011 ku fikela hi October 2013, majaha ya 86 ma hete malembe yo tlula 168 emakhotsweni ya le Armenia. Man’wana ya majaha lawa ma lwisane ni ku khotsiwa ka wona loku nga riki enawini hi ku rhumela swikombelo leswi engetelekeke eka ECHR.
Timhaka Leti Nga Si Lulamisiwaka
Vanhu lava aleke ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona lava heteke xigwevo xa vona xo pfaleriwa ekhotsweni ni lava ntshunxiweke hi October 2013, va tshemba leswaku tirhekhodo ta vona ta vugevenga ti ta suriwa hi ku ya hi mindzulamiso ya sweswinyana leyi endliweke eArmenia eka milawu ya yona ya vugevenga. Mhaka yin’wana leyi lavaka ku lulamisiwa i ya leswaku xana va ta rihiwa vanhu lava voniweke nandzu ni lava khotsiweke endzhaku ka xiboho lexi tekiweke eka nandzu exikarhi ka Bayatyan ni tiko ra Armenia.
Swi ta vonaka loko ku tirhisiwa ka nawu wa Armenia lowu antswisiweke wa mintirho yo korhokela tiko wu ta va ni vuyelo lebyi heleleke. Hambiswiritano, swi tikomba onge sweswi tiko ra Armenia ri endle matshalatshala lamakulu yo xixima mfanelo ya vanhu ya ku ala ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona.
Gondzo Ro Leha Leri Yisaka Eka Lunghiselelo Ra Mintirho Yo Korhokela Tiko Leyi Amukelekaka
^ ndzim. 12 Hlaya hi ta nandzu exikarhi ka Erçep ni tiko ra Turkey, no. 43965/04, 22 November 2011; nandzu exikarhi ka Bukharatyan ni tiko ra Armenia, no. 37819/03, 10 January 2012; nandzu exikarhi ka Tsaturyan ni tiko ra Armenia, no. 37821/03, 10 January 2012; nandzu exikarhi ka Feti Demirtaş ni tiko ra Turkey, no. 5260/07, 17 January 2012.


text:
MATIKO NI VANHU
Ku Endzela Tiko Ra Mongolia
GENGHIS KHAN, nhenha leyi a yi ri ni xivindzi leyi hanyeke hi va 1100, yi sungule Mfumo lowukulu wa le Mongolia. Mongolia ya namuntlha ko va xiphemunyana xa tiko leri kumekaka exikarhi ka Chayina na Rhaxiya naswona i rin’wana ra matiko lawa vaakatiko va kona va nga riki kusuhi na kusuhi.
Tiko ra Mongolia ri ni milambu, swinambyana, tintshava to leha ni tindhawu leti nga tala byanyi. Edzongeni ku kumeka Mananga ya Gobi, lama dumeke hi marhambu ya tidayinasoro. Vuandlalo bya tiko leri byi kwalomu ka 1 580 wa timitara ku suka evuandlalweni bya lwandle, vanhu va le Mongolia va rhandza ku vula tiko ra vona va ku i “Tiko ra Xibakabaka xa Wasi.” Vito leri i rinene hikuva dyambu ri tlhava ku ringana masiku ya 250 hi lembe.
Vanhu va le Mongolia va hanya eka maxelo ya khombo swinene. Hi ximumu ku hisa ngopfu ku fika eka 40 wa tidigri, kasi hi xixika ku titimela ngopfu lerova ku fika eka 40 wa tidigri. Vaakatiko vo tala a va tshami ndhawu yin’we. Va vindzuka va ya senga timbuti, tihomu, tikamela ni tihanci. Vanhu va le Mongolia va rhandza ku dya swakudya leswi endliweke hi ntswamba ni nyama naswona leyi va yi rhandzaka ngopfu i nyama ya nyimpfu.
Vanhu va tiko leri va rhandza ku amukela vaendzi. Tindlu ta vona leti vitaniwaka ti-gers, a va ti lotleli leswaku lava hundzaka hi ndlela va ta nghena va wisa ni ku dya leswi va siyeriweke swona. Vaendzi va tala ku nyikiwa tiya ya meleke leyi cheriweke ni swimunywana.
Vukhongeri lebyikulu etikweni leri i Vubudha. Kambe ku ni vukhongeri byin’wana bya shamanism, Mamoslem, ni Vukreste kasi van’wana vo tihanyela. Ku ni Timbhoni ta Yehovha to tlula 350 leti sweswi ti dyondzisaka vanhu lava tlulaka 770 Bibele.


text:
NOVEMBER 4, 2014
GREECE
Nhlengeletano Ya Matiko: Timbhoni Ti Khoma Nhlengeletano eXitediyamu Xa Tiolimpiki Le Greece
EATHENS, le Greece—Hi June 27-29, 2014, Timbhoni ta Yehovha ti khome Nhlengeletano ya Matiko leyi a yi ri ni nhlokomhaka leyi nge, “Hambetani Mi Lava Mfumo Wa Xikwembu Ku Sungula!” exitediyamu xa Tiolimpiki eXivindzini xa Athens, lexi a xi rhurhele Mintlangu ya Tiolimpiki hi 2004. Swichudeni swa Bibele swa 35 863 a swi hlanganile exitediyamu. Swichudeni swin’wana swa 3 093 a swi hlalele swiphemu swin’wana swa nongonoko hi vhidiyo swi ri eBelgium na le Cyprus kutani hinkwaswo ka swona a swi ri 38 956.
Enhlengeletanweni leyi a ku ri ni vapfhumba lava humaka eCroatia, Hungary, Korea, Romania, Afrika Dzonga, Turkey ni le United States. Christina Michail, mininjhere wa xitediyamu xa Tiolimpiki u te: “A swi tsakisa ku vona vanhu va tinxaka to hambanahambana, lava humaka ematikweni yo hambanahambana va tshame swin’we, va teka swifaniso naswona ndzi tsakisiwe hi rirhandzu leri va nga na rona . . . Lexi i xikombiso lexinene. Swa kala ku vona vanhu vo tikhoma hi ndlela leyi laha xitediyamu. Hi tala ku va na vaseketeri va swipano naswona ndlela leyi va tikhomaka ha yona yi hambanile ni ya n’wina kutani leswi swi hi endla hi tsaka loko mi ri laha xitediyamu.”
Robert Kern, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha erhavini ra Greece, u te: “Hi kume mapapila ya madzana yo khensa nongonoko ni vamakwerhu va hina lava humaka ematikweni yo hambanahambana. A swi tsakisa ku va na vamakwerhu lava eka xiendlakalo lexi hi nga taka hi nga xi rivali.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Greece: Babis Andreopoulos, tel. +30 210 617 8606


text:
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
I yini lexi endlaka leswaku vanhu vo tala va anakanya leswaku ku ni Muvumbi?
Emalembeni ya kwalomu ka 3 000 lama hundzeke, mutlhokovetseri un’wana u tsale a ku: “Ndzi endliwe hi ndlela yo hlamarisa, leyi chavisekaka.” (Pisalema 139:14) Loko u anakanya hi ndlela leyi n’wana a vumbekaka ha yona ku sukela eka sele yin’we, xana a swi ku hlamarisi? Vanhu vo tala va dzunisa Muvumbi hikwalaho ka ndlela leyi swilo leswi hanyaka swi tumbuluxiweke ha yona.—Hlaya Pisalema 139:13-17; Vaheveru 3:4.
Loyi a tumbuluxeke vuako hinkwabyo ku katsa ni misava leyi ku hanyiwaka eka yona, hi yena a endleke leswaku ku va ni vutomi. (Pisalema 36:9) U vulavurisane ni vanhu a tlhela a hi byela hi vumunhu bya yena.—Hlaya Esaya 45:18.
Xana hi huma eka swiharhi?
Miri ya hina yi fana ni ya swiharhi hi tindlela to tala. Kambe sweswo swi endliwa hi ku va swiharhi ni vanhu va endliwe hi Muvumbi leswaku va hanya emisaveni. U endle munhu wo sungula, ku nga ri hi xiharhi kambe hi ntshuri.—Hlaya Genesa 1:24; 2:7.
Vanhu va hambanile ni swiharhi hi tindlela timbirhi ta nkoka. Yo sungula, vanhu va kota ku tiva, ku rhandza ni ku xixima Muvumbi. Ya vumbirhi, ku hambana ni vanhu, swiharhi a swi tumbuluxeriwanga ku hanya hilaha ku nga heriki. Kambe sweswi, vanhu hinkwavo va fa hi leswi wanuna wo sungula a nga yingisangiki Muvumbi.—Hlaya Genesa 1:27; 2:15-17.
DYONDZA SWO TALA
Leswi Vo Tala Va Nga Swi Tiviki Hi Ku Tumbuluxiwa Ka Swilo
Xana rungula ra le Bibeleni ra ku tumbuluxiwa ka swilo ra pfumelelana ni leswi vuriwaka hi sayense?
Hi Yihi Dyondzo Leyi Nga Ntiyiso Malunghana Ni Xikwembu?
U anakanya onge Xikwembu xa khathala ha wena? Dyondza hi vumunhu bya xona ni ndlela leyi u nga tshinelaka eka xona ha yona.


text:
XALAMUKA! NOVEMBER 2012
U Nga Humelela Hambiloko U Ri Mutswari Loyi A Nga Yexe!
I yini leswi pfuneke vatswari van’wana lava nga voxe ku hetisisa vutihlamuleri bya vona byo tika?
U Nga Humelela!
Worldwide, single parents are successfully raising their children. Read what they have to say.Emisaveni hinkwayo, vatswari lava nga voxe va humelela eku kuriseni ka vana va vona. Twana leswi va swi vulaka.
Lava Mpfuno
How can you build a strong support network for times when you need help?
Vulavurisana Kahle Ni Vana Va Wena
Hi yihi milawu ya Bibele leyi nga ku pfunaka leswaku u vulavurisana ni vana va wena minkarhi hinkwayo?
Hlawula Swilo Leswi Nga Swa Nkoka
Kumisisa leswi nga swa nkoka hakunene eka wena ni le ka vana va wena ivi u hlawula swona.
Veka Swipimelo Leswi Twisisekaka
Swa tika ku vekela vana swipimelo. U nga swi endlisa ku yini hi ndlela leyinene?
Va Dyondzise Mahanyelo Lamanene
Milawu ya Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u dyondzisa vana va wena mahanyelo lamanene?
Lava Mpfuno Eka Xikwembu
Xana Xikwembu xi ni mhaka hakunene na wena mutswari loyi u nga yexe? Hlaya hi vatswari vo tala lava kumeke mpfuno wa Xikwembu.
The Haltere of the Fly
Have you ever wondered why the fly is so hard to catch? See what scientists have discovered.
Bibele—I Buku Leyi Nga Ni Vuprofeta Lebyi Pakanisaka—Xiyenge 7
Bibele yi profete hi ku hela ka vubihi hinkwabyo. Swi ta endleka njhani naswona rini?
Loon—Nyenyana Leyi Baka Miloti Yo Hlamarisa
Xana u tshame u twa noti wa loon? Hlaya leswi engetelekeke hi miloti ya yona yo hambana-hambana.
Ndzi Nga Wu Hlula Njhani Ntshikilelo?
Hlaya hi swilo leswikulu leswi vangaka ntshikilelo ni magoza lawa u nga ma tekaka yo swi lawula.
A Va Ndzi Helelanga Mbilu
I yini leswi pfuneke wanuna loyi a a rhandza byala ni madzolonga leswaku a hundzuka?
Xana Swa Vuyerisa Ku Bombisa Rifuwo?
Xana u lava vanghana lava ku rhandzaka hikwalaho ka swilo leswi u nga na swona kumbe hikwalaho ka leswi u nga xiswona?
Vativi Va Khale Va Michini
Michini ya othomethiki yi sungule rini ku va kona? Nhlamulo ya kona yi nga ha ku hlamarisa.
Leswi Nga Ku Pfunaka Ku Twisisa Bibele
Ku kambisisa leswi Bibele yi swi vulaka hi mhaka yo karhi swi nga ku pfuna leswaku u twisisa tidyondzo ta yona ta xisekelo. Hi ndlela yihi?
Ta Rivala
Timhaka ta kona ti katsa: Ku vaviseka nhloko eka ntlango wa bolo, makhombo ya timovha leti tirhisaka gezi ni petirolo ni timali leti dyiwaka hi timhangu ta ntumbuluko.
Swivutiso Swo Bula Ha Swona eNdyangwini
Eka n’hweti leyi hlaya hi swilo leswi Xikwembu xi swi tumbuluxeke, ndlela leyi Yonathani a sirheleleke Davhida ha yona ni Timbhoni ta Yehovha ta le Myanmar.


text:
1Tshigu mwedo nya Sabhado, na bede ndrangani ga moyo nya khongolo nya Vafarisi, gasi guya hodza. Vatshavbo va di khusa maho va mu khedza esi a girago. 2A di romo vbale moyo a nga bani a gu dwala khu giwumbwa. 3Jesu, a di wudzisa ga vahevbudzi nya Nayo ni Vafarisi, khuye: "Gu ngu dzumedziswa mwendro gu himbedzedwa gu hawulugisa khu Sabhado, gani?" 4Aholu vatshavbo va di degula. Khavbo avbo, Jesu a di khuha muthu wule, a mu hawulugisa, bwelo khavbo a mu ruma gu hongola gaya gwaye. 5Hwane nya isoso a di va wudzisa, khuye: "Khu mani, vbakari gwanu, nya gu a wona mwamana waye mwendro mombe yaye na yi thegede namboni, a si hongoligo aya yi nula khu gu khuye litshigu nya Sabhado?" 6Mwalo a nga dzi khodzago gu mu phindrula. 7Na gu wona idzo vathu va nga bani va gu tutumela khidzo malanga nya guthange, Jesu a di va embela gipimaniso gegi: 8"Wa gu ranwa mutshadhotunu u nga tutumeli wulanga nya guthange, a nga bani a ranidwe mumbe nya khongolo gu gu vbindra, 9khu kharato, mune ndranga, anata gu embela khuye: 'Nga leya avbovbo u ningela wulanga oyu.' U na khuga khu vbale u na tade khu dzitshoni uya khala wulanga wa hwane. 10Gasi, wa gu ranwa, indra khala wulanga nya guhegise, kholu a gu vboha mune ndranga anata gu embela, khuye: 'Pari yangu, hidzimela kheno.' Avbovbo u na khusega mahoni ga vatshavbo va gomo vbamezatunu. 11Kholu watshavbo muthu a dzi khusedzago a na sodziswa, gasi uye a dzi sodzisago a na khusedzwa." 12Khavbo avbo, Jesu a di embela wule a nga mu ranago, khuye: "Wa gu dongisela buzo nya gukari, u nga rani dzipari dzago, vandriyago, valongo, vaakelane vale nya sitetema; u pima gu khuwe avo navo va gu na rana, gasi va gu bweledzela. 13Wa gu dongisela buzo, rana sisiwana, silima, sikhurubwa ni sikhumu. 14U na bani u kategide, kholu kha va na mana igyo nya gu bweledzele khigyo; u na bweledzedwa khu litshigu nya guwuge ga va nya gululama." 15Na va pwide esi, moyo a nga bani aromo vbamezatunu a di mu embela, khuye: "Kategide uye a na guya khalago vbamezatunu a hodza mufumuni wa Nungungulu!" 16Jesu a di mu hakha, khuye: "Muthu nya gukari a di gira buzo nya khongolo, a ramba vathu nya vangi. 17Na dongisede satshavbo, a di ruma githumi gyaye guya embela vathu, khigyo: 'Deluni, satshavbo si dongisedwe!' 18Aholu vatshavbo va di hengela monyo moyo nyamba wadi. Uye nya guphele a di khuye: 'Nyi ngari gu renga gipeto, nya gu vbweta guya gi wona; u na nyi divalela, kha nyi na dzi kodza gu manega.' 19Mumbe a di khuye: 'Nyi ngari gu renga livbandre mipatwa nya dzimombe nya gulime, nya gu vbweta guya dzi lingedzela; u na nyi divalela, kha nyi manegi.' 20Gasi mumbe a di khuye: 'Nyi ngari gu tshadha, khu kharato kha nyi manegi.' 21Githumi gi di bwelela giya tivisa esi ga mune ndranga. Khavbo avbo, mune ndranga a di goroga, a gu embela githumi gyaye, khuye: 'Indra, olu kamwe, dhoropani gwatshavbo, u gimbila u rana avo u na va manago mu dzindzilani: sisiwana, silima, sikhumu ni sikhurubwa.' 22Githumi gi di wuya gita khigyo: 'Pfhumu, nyi giride kha nga idzo u rumidego khidzo, aholu wu nga tshade wulanga.' 23Khavbo avbo, a di embela githumi gyaye, khuye: 'Indra dzindzilani ni sindzilanani, u gimbila u rana vatshavbo va ta bela, mwendro nyumba yangu yi na tala. 24Nyi ngu mu embelani nya gukheni ni moyo nya vale nyi nga bani nyi va ranide kha na linga buzo wangu.' " 25Vathu nya vangi va di gu mu landrela. Jesu, na khuside maho a va khedza, a di khuye: 26"Uye atago gwangu a mba diga babe, mayi, mwangadzi, sanana, vandriyaye, ni gu dzi diga uye mune, kha dzi kodzi gu khala mupizane wangu. 27Uye a si rwaligo gihambano gyaye a nyi landrela, kha dzi kodzi gu khala mupizane wangu. 28Khu mani, vbakari gwanu, a gu vbweta gu vbaha langwe, a si pheligo khu gu khala vbavbatshi a wona dzitsapawu a gu nadzo, mwendro dzi ngu enela kala gu yi vbedza? 29Gasi gu si giregi gu a kemba gwadi khokhweni, a si dzi kodzi gu yi vbedza, a hegwa khu vathu, khavo: 30'Muthu yoyu phede gu vbaha, aholu kha dzi kodza gu yi vbedza.' 31Ina ka, khu wevbini mufumeli a hongolago a ya dwana nyimbi ni mumbe mufumeli nyamba phela khu gu khala vbavbatshi a wona mwendro a na dzi khodza gu dwana ni mufumeli a tago ni mazana mavili mazana (20.000) nya vama, uye a gu bani ari ni lizana mazana (10.000) nya vama, basi? 32A gu wona khuye kha dzi kodzi, a gu rumela madhota ma khinga mufumeli wule na ngari hwindzo, gasi guya lomba gurula. 33Kharati, ni wevbini, a guromo vbakari gwanu, a si digigo iso a gu naso, kha dzi kodzi gu khala mupizane wangu. 34"Munyu gilo nya gyadi. Aholu wa gu phusa, wu na lungwa khu ginani? 35Kha wu ngu phasa gilo, ambari gu nonisa wulime, mwendro gu wu gira gitoromu. Wa gu dzudzugwa. Uye a gu ni dzindzeve nya guyingise, a na pwe!"
Copyright
Learn More


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | XANA KU NGA VA NI KU RHULA ENDYANGWINI?
Ndlela Yo Kondletela Ku Rhula eNdyangwini
XANA u anakanya leswaku Bibele yi nga ku pfuna leswaku u kondletela ku rhula endyangwini? Hi kombela leswaku u pimanisa leswi Bibele yi swi vulaka ni leswi pfuneke vanhu lava ku buriwaka hi vona laha hansi. Xiya tinhla leti nga ku pfunaka leswaku u papalata ku holova, leswaku u kondletela ku rhula ni ku tiyisa vuxaka bya ndyangu wa wena.
MILAWU YA BIBELE LEYI NGA HI PFUNAKA KU KONDLETELA KU RHULA
HLAKULELA KU VA NI LANGUTELO LERINENE HI VAN’WANA.
“Mi nga endli nchumu hi ku kanetana kumbe hi ku tikurisa, kambe hi mianakanyo yo titsongahata mi teka van’wana va ri lava tlakukeke eka n’wina, mi nga veki tihlo etimhakeni ta n’wina ntsena, kambe ni le timhakeni ta van’wana.”
—Vafilipiya 2:3, 4.
“Hi kume leswaku i swinene ku teka munghana wa wena wa vukati a ri wa nkoka ngopfu ku tlula wena ni van’wana.”—C. P., loyi a nga ni malembe ya 19 a tekiwile.
YINGISERISISA HI VUKHETA.
“Hambeta u va tsundzuxa . . . va nga vi lava lwaka, kambe va anakanyela, va kombisa ku rhula hinkwako eka vanhu hinkwavo.”
—Tito 3:1, 2.
“Loko vatekani va nga holovi, swi nga hunguta swiphiqo. I swa nkoka ku yingisa handle ko xopaxopa ni ku xixima vonelo ra nuna kumbe nsati wa wena hambiloko u nga pfumelelani na rona.”—P. P., loyi a nga ni malembe ya 20 a tekiwile.
HLAKULELA KU VA NI MBILU YO LEHA NI KU RHULA.
“Ndhuna yi kuceteriwa hi ku lehisa mbilu, naswona ririmi ro rhula ri nga tshova rhambu.”
—Swivuriso 25:15.
“Timholovo ti ta va kona, kambe vuyelo bya kona byi titshege hi ndlela leyi hi hlamulanaka ha yona. Hakunene hi fanele hi lehisa mbilu. Loko hi endla tano, hi ta kuma leswaku swiphiqo swi lulamisiwa hi ndlela leyinene.”—G. A., loyi a nga ni malembe ya 27 a tekiwile.
U NGA TSHUKI U RHUKANA KUMBE U BA NKATAKU.
“Cukumetani hinkwaswo ekule na n’wina, vukarhi, ku hlundzuka, vubihi, mavulavulelo ya nhlambha, ni mavulavulelo lama thyakeke ma suseni emilon’wini ya n’wina.”
—Vakolosa 3:8.
“Ndzi rhandza ndlela leyi nuna wa mina a kotaka ku tilawula ha yona. Minkarhi hinkwayo u va a rhurile naswona a nga ndzi holoveli.”—B. D., loyi a nga ni malembe ya 20 a tekiwile.
TIYIMISELE KU RIVALELA NI KU LULAMISA TIMHOLOVO HI XIHATLA.
“Hambetani mi lehiselana mbilu ni ku rivalelana hi ku ntshunxeka loko un’wana a ri ni xivangelo xa ku vilerisiwa hi un’wanyana.”
—Vakolosa 3:13.
“A hi minkarhi hinkwayo swi olovaka ku tshama u rhurile loko u ri ni ntshikilelo naswona u nga hatla u vula kumbe ku endla swilo leswi vavisaka nkataku. Exiyin’weni xo tano, i swinene ku va la rivalelaka. A byi kona vukati lebyi humelelaka handle ko rivalelana.”—A. B., loyi a nga ni malembe ya 34 a tekiwile.
TITOLOVETE KU NYIKA SWI HUMA EMBILWINI.
“Hanyani hi ku nyika, kutani vanhu va ta mi nyika. . . . Hikuva xipimo lexi mi pimaka ha xona, va ta mi pimela ha xona na n’wina.”
—Luka 6:38.
“Nuna wa mina wa swi tiva leswi ndzi tsakisaka naswona minkarhi hinkwayo u ndzi endlela swilo leswinene ndzi nga swi langutelanga. Na mina minkarhi hinkwayo ndzi anakanya hi leswi, ‘Ndzi nga endla yini leswaku ndzi n’wi tsakisa?’ Hikwalaho, hi tshama hi tsakile.”—H. K., loyi a nga ni malembe ya 44 a tekiwile.
U NGA TSHIKI KU KONDLETELA KU RHULA EKAYA
Swirho swa mindyangu leswi vatsari va Xalamuka! va vulavurisaneke na swona a swi talanga loko swi pimanisiwa ni vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo lava pfuniweke hi Bibele leswaku va hlakulela timfanelo leti endlaka leswaku ku va ni ku rhula ekaya. * Hambiloko van’wana emindyangwini ya vona va tikomba va nga swi lavi ku tirhisana ni van’wana, va kume leswaku swa vuyerisa ku va lava rhuleke hikuva Bibele yi tshembisa leswaku: “Lava va kunguhataka ku rhula va tsaka.”—Swivuriso 12:20.
^ ndzim. 24 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke ra ndlela leyi ndyangu wa wena wu nga vaka ni ntsako ha yona, vona ndzima 14 ya Buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha naswona ya kumeka eka www.jw.org/ts. Nakambe lava ehansi ka nhlokomhaka leyi nge TIDYONDZO TA BIBELE > LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU.
DYONDZA SWO TALA
Ndlela Yo Rivalela
Ha yini swi nga ha tikaka swinene ku rivalela? Vona ndlela leyi ndzayo ya Bibele yi nga pfunaka ha yona.
Ku Yingisela Hi Ndlela Leyinene
Ku yingiserisisa a ko va xiendlo xo karhi ntsena kambe swi kombisa rirhandzu. Twana ndlela leyi u nga yingiselaka hi ndlela leyinene ha yona.


text:
Xana Wa N’wi Vona “Loyi A Nga Vonakiki”?
“A a hambeta a tserhama onge hiloko a vona Loyi a nga vonakiki.”—HEV. 11:27.
1, 2. (a) Hlamusela leswaku ha yini Muxe a a vonaka a ri ekhombyeni. (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.) (b) Ha yini Muxe a nga chavisiwanga hi ku hlundzuka ka hosi?
FARO a a ri mufumi la nga ni matimba tlhelo xikwembu lexi hanyaka eka Vaegipta. Buku leyi nge When Egypt Ruled the East yi vula leswaku eka vona a a “tlula swivumbiwa hinkwaswo leswi nga laha misaveni hi vutlhari ni hi matimba.” Leswaku a chaviwa, Faro a a ambala harhi leyi a yi ri ni xifaniso xa xivatlankombe lexi lunghekeleke ku luma, lexi a ku ri xitsundzuxo xa leswaku valala va hosi yoleyo a va ta lovisiwa hi ku hatlisa. Kutani anakanya ndlela leyi Muxe a faneleke a titwe ha yona loko Yehovha a ku eka yena: “Ndzi ku rhuma eka Faro, kutani wena u [ta] humesa vanhu va mina, vana va Israyele aEgipta.”—Eks. 3:10.
2 Muxe u yile aEgipta a fika a vula marito ya Xikwembu kutani Faro a hlundzuka swinene. Endzhaku ka loko makhombo ya kaye ma hlasele tiko rero, Faro u lemuxe Muxe a ku: “Tivonele! U nga ringeti ku tlhela u vona xikandza xa mina, hikuva siku u nga ta vona xikandza xa mina, u ta fa.” (Eks. 10:28) Loko Muxe a nga si suka emahlweni ka Faro, u profete leswaku n’wana wa mativula wa jaha wa hosi yoleyo a a ta fa. (Eks. 11:4-8) Eku heteleleni, Muxe u lerise mindyangu hinkwayo ya Vaisrayele leswaku yi dlaya mbuti kumbe khuna, ku nga xifuwo lexi a xi kwetsima eka xikwembu xa Vaegipta lexi vuriwaka Ra, kutani va teka ngati ya xifuwo xexo va xuva ha yona emarimbeni ya tinyangwa ta vona. (Eks. 12:5-7) Xana Faro a a ta angula njhani? Muxe a a nga chavi. Ha yini? Hi ripfumelo u yingise Yehovha, “a a nga chavi ku hlundzuka ka hosi, hikuva a a hambeta a tserhama onge hiloko a vona Loyi a nga vonakiki.”—Hlaya Vaheveru 11:27, 28.
3. I yini leswi hi nga ta swi kambisisa malunghana ni ripfumelo ra Muxe eka “Loyi a nga vonakiki”?
3 Xana ripfumelo ra wena ri tiye swinene lerova onge u nga “vona Xikwembu”? (Mat. 5:8) A hi kambisiseni xikombiso xa Muxe leswaku hi ta tiyisa ripfumelo ra hina leswaku hi ta kota ku vona “Loyi a nga vonakiki.” Ripfumelo ra yena eka Yehovha ri n’wi sirhelele njhani leswaku a nga chavi vanhu? U ri kombise njhani ripfumelo eka switshembiso swa Xikwembu? Leswi Muxe a koteke ku vona “Loyi a nga vonakiki,” swi n’wi tiyise njhani loko yena ni vanhu va rikwavo va ri ekhombyeni?
A NGA KU CHAVANGA “KU HLUNDZUKA KA HOSI”
4. Hi ku ya hi tihlo ra nyama, a xi ri xihi xiyimo xa Muxe emahlweni ka Faro?
4 Hi ku ya hi tihlo ra nyama, Muxe a a nga ri na matimba loko a pimanisiwa na Faro. Vutomi bya Muxe, vuhlayiseki byakwe ni vumundzuku bya yena a swi tikomba swi ri emavokweni ya Faro. Muxe u vutise Yehovha a ku: “Ndzo va mani mina leswaku ndzi nga ya eka Faro nileswaku ndzi ya humesa vana va Israyele aEgipta?” (Eks. 3:11) Emalembeni ya 40 ya le mahlweni ka kwalaho, Muxe u baleke aEgipta. Swi nga ha endleka a tivutise a ku, ‘Xana i vutlhari ku tlhelela aEgipta ivi ndzi tiveka ekhombyeni ro hlundzukisa hosi?’
5, 6. I yini lexi pfuneke Muxe ku chava Yehovha ku nga ri Faro?
5 Loko Muxe a nga si tlhelela aEgipta, Xikwembu xi n’wi dyondzise dyondzo ya nkoka, leyi Muxe endzhakunyana a yi tsaleke ebukwini ya Yobo: “Ku chava Yehovha—sweswo i vutlhari.” (Yobo 28:28) Leswaku a pfuna Muxe a va ni ku chava ko tano naswona a endla swilo hi vutlhari, Yehovha u n’wi kombe ku hambana exikarhi ka vanhu ni Xikwembu xa Matimba Hinkwawo. U n’wi vutisile: “I mani la nyikeke munhu nomu kumbe la endlaka la nga vulavuriki kumbe la nga twiki kumbe la vonaka kahle kumbe la feke mahlo? Xana a hi mina, Yehovha?”—Eks. 4:11.
6 A ku ri yihi dyondzo ya kona? Muxe a a nga fanelanga a chava. A a rhumiwe hi Yehovha, loyi a a ta n’wi nyika matimba yo vula marito ya Xikwembu eka Faro. Ku tlula kwalaho, Faro a a nga ri na matimba loko a ringanisiwa na Yehovha. Phela, a ku nga ri ro sungula malandza ya Xikwembu ma ri ekhombyeni aEgipta. Kumbexana Muxe u anakanyisise hi ndlela leyi Yehovha a n’wi sirheleleke ha yona Abrahama, Yosefa hambi ku ri yena Muxe enkarhini lowu hundzeke eka vafumi va le Egipta. (Gen. 12:17-19; 41:14, 39-41; Eks. 1:22–2:10) Leswi a a ri ni ripfumelo eka Yehovha, “Loyi a nga vonakiki,” Muxe u ye emahlweni ka Faro hi xivindzi a fika a vula marito hinkwawo lawa Yehovha a n’wi leriseke ku ma vula.
7. Ku va ni ripfumelo eka Yehovha swi n’wi sirhelele njhani makwerhu un’wana wa xisati?
7 Ku va ni ripfumelo eka Yehovha swi tlhele swi pfuna makwerhu wa xisati la vuriwaka Ella leswaku a nga chavi vanhu. Hi 1949, Ella u khomiwile hi maphorisa ya KGB le Estonia, ma n’wi hluvula swiambalo a sala a nga ambalanga, ivi ma n’wi honolela. U te: “Ndzi titwe ndzi tsongahatiwile. Kambe, endzhaku ka loko ndzi khongele eka Yehovha, ndzi ve ni ku rhula ka mianakanyo.” Endzhaku ka sweswo, Ella u pfaleriwe a ri yexe exitokisini lexitsongo ku ringana masiku manharhu. U ri: “Maphorisa ma huwelerile ma ku: ‘Hi lava ku endla leswaku hambi ku ri vito ra Yehovha ri nga ha tsundzukiwi laha Estonia! Wena u ta ya ekampeni kasi lavan’wana va ta ya eSiberia.’ Va ndzi vungunyile va ku: ‘U kwihi Yehovha wa wena?’” Xana Ella a a ta chava vanhu kumbe a a ta tshemba Yehovha? Loko a konanisiwa u vulavule hi xivindzi a byela vanhu lava a va n’wi hlekula a ku: “Ndzi anakanyisise hi mhaka leyi, kutani swa antswa ndzi tshama ejele ndzi ri munghana wa Xikwembu ku ri ni ku ntshunxiwa kutani xi nga ha ndzi amukeli.” Eka Ella, Yehovha a a ri munhu wa xiviri ku fana ni vavanuna lava a va ri emahlweni ka yena. U tshame a tshembekile hikwalaho ka ripfumelo leri a a ri na rona.
8, 9. (a) I yini lexi nga ku pfunaka ku hlula ku chava vanhu? (b) Loko u ringiwa leswaku u pfumela ku hluriwa hi ku chava vanhu, u fanele u anakanyisisa hi mani?
8 Ku va ni ripfumelo eka Yehovha swi ta ku pfuna leswaku u hlula ku chava ka wena. Loko valawuri lava nga ni matimba va ringeta ku ku tshikisa ku gandzela Xikwembu, swi nga ha vonaka onge vutomi bya wena, vuhlayiseki bya wena ni vumundzuku bya wena swi le mavokweni ya vanhu. U nga ha kala u tivutisa loko ku ri vutlhari ku ya emahlweni u tirhela Yehovha kutani u hlundzukisa valawuri. Tsundzuka: Lexi nga ku pfunaka ku hlula ku chava vanhu i ku va ni ripfumelo eka Xikwembu. (Hlaya Swivuriso 29:25.) Yehovha wa vutisa: “Xana wena u mani lerova u nga chava munhu wa nyama, ni n’wana wa vanhu loyi a endliweke a fana ni byanyi bya rihlaza?”—Esa. 51:12, 13.
9 Tshama u ri karhi u anakanya hi Tata wa wena wa matimba hinkwawo. Wa va vona lava va xanisiwaka hi vafumi lavo homboloka, u va twela vusiwana naswona wa va pfuna. (Eks. 3:7-10) Hambiloko u fanele u lwela ripfumelo ra wena emahlweni ka valawuri lava nga ni matimba, “[u] nga vileli leswaku [u] ta vulavurisa ku yini kumbe [u] ta vulavula yini; hikuva leswi [u] nga ta swi vulavula, [u] ta nyikiwa swona hi nkarhi wolowo.” (Mat. 10:18-20) Vafumi lava nga vanhu ni valawuri a va na matimba loko va pimanisiwa na Yehovha. Loko u tiyisa ripfumelo ra wena sweswi, u ta kota ku vona Yehovha tanihi Munhu wa xiviri loyi a tiyimiseleke ku ku pfuna.
U KOMBISE RIPFUMELO EKA SWITSHEMBISO SWA XIKWEMBU
10. (a) Hi swihi swileriso leswi Yehovha a swi nyikeke Vaisrayele hi n’hweti ya Nisani hi 1513 B.C.E.? (b) Ha yini Muxe a yingise swileriso swa Xikwembu?
10 Hi n’hweti ya Nisani hi 1513 B.C.E., Yehovha u byele Muxe na Aroni leswaku va byela Vaisrayele swileriso leswi nga tolovelekangiki: A va fanele va hlawula nyimpfu kumbe mbuti ya xinuna leyi hanyeke kahle, va yi dlaya kutani va xuva hi ngati ya kona emarimbeni ya tinyangwa ta vona. (Eks. 12:3-7) Muxe u angule njhani? Endzhaku muapostola Pawulo u tsarile malunghana na yena a ku: “Hi ripfumelo u tlangele paseka ni ku xuviwa ka ngati, leswaku mulovisi a nga khumbi mativula ya vona.” (Hev. 11:28) Muxe a a swi tiva leswaku Yehovha wa tshembeka naswona u kombise ripfumelo eka xitshembiso xa Yehovha xa leswaku u ta lovisa mativula ya majaha ya le Egipta.
11. Ha yini Muxe a lemuxe van’wana?
11 Swi tikomba onge vana va Muxe va majaha a va ri eMidiyani, ekule swinene ni “mulovisi.” * (Eks. 18:1-6) Kambe, hi ku titsongahata u lemuxe mindyangu ya Vaisrayele leyi mativula ya yona a ma ri ekhombyeni. Vutomi bya vanhu a byi ri ekhombyeni naswona Muxe a a rhandza vanhu-kulobye. Bibele yi vula leswaku Muxe “hi ku hatlisa [u vitane] vakulukumba hinkwavo va Israyele a ku eka vona: . . . ‘Mi tlhava xitlhavelo xa paseka.’”—Eks. 12:21.
12. Yehovha u hi lerise ku twarisa rungula rihi ra nkoka?
12 Hi ku pfuniwa hi tintsumi, vanhu va Yehovha va twarisa rungula leri ra nkoka: “Chavani Xikwembu mi xi vangamisa, hikuva nkarhi wa ku avanyisiwa hi xona wu fikile, gandzelani Loyi a endleke tilo ni misava ni lwandle ni minseledyana ya mati.” (Nhlav. 14:7) Lowu i nkarhi wo twarisa rungula rolero. Hi fanele hi lemuxa vaakelani va hina leswaku va huma eka Babilona Lonkulu leswaku va nga “[amukeli] xiphemu xa makhombo ya yena.” (Nhlav. 18:4) “Tinyimpfu tin’wana” ti joyina Vakreste lava totiweke eku kombeleni ka vanhu lava hambanisiweke ni Xikwembu leswaku va “[vuyelelana] ni Xikwembu.”—Yoh. 10:16; 2 Kor. 5:20.
13. I yini lexi nga ta endla leswaku ku navela ka hina ku chumayela mahungu lamanene ku kula?
13 Ha khorwiseka leswaku “nkarhi wa ku avanyisiwa” wu fikile. Nakambe hi ni ripfumelo ra leswaku ntirho wa hina wo chumayela ni wo endla vadyondzisiwa i wa xihatla hilaha Yehovha a vulaka hakona. Exivonweni, muapostola Yohane u “[vone] tintsumi ta mune ti yime etinhleni ta mune ta misava, ti khome timheho ta mune ta misava swi tiya.” (Nhlav. 7:1) Hi ripfumelo, xana wa ti vona tintsumi toleto ti lunghekele ku tshika timheho teto leti lovisaka ta nhlomulo lowukulu emisaveni leyi? Loko u vona tintsumi teto hi mahlo ya ripfumelo, u ta kota ku chumayela mahungu lamanene handle ko chava.
14. I yini lexi hi susumetelaka ku “lemukisa lowo homboloka endleleni yakwe yo homboloka”?
14 Vakreste va ntiyiso se i vanghana va Yehovha naswona va ni ntshembo wo hanya hilaha ku nga heriki. Kambe, ha swi xiya leswaku i vutihlamuleri bya hina ku “lemukisa lowo homboloka endleleni yakwe yo homboloka leswaku [hi] n’wi londzovota a hanya.” (Hlaya Ezekiyele 3:17-19.) A hi chumayeli hi leswi hi chavaka ku va ni nandzu wa ngati ntsena. Hi rhandza Yehovha naswona hi rhandza vaakelani va hina. Exifanisweni xa yena xa Musamariya lonene, Yesu u kombise leswi ku va ni rirhandzu ni musa swi vulaka swona hakunene. Hi nga ha tivutisa, ‘Xana ndzi fana ni Musamariya, ndzi susumeteriwa hi “ntwela-vusiwana” leswaku ndzi chumayela?’ Phela, a hi nga ta lava ku fana ni muprista ni Mulevhi va le xifanisweni xolexo, hi tiyimelela kutani hi “hundza hi le tlhelweni.” (Luka 10:25-37) Ku va ni ripfumelo eka switshembiso swa Xikwembu ni ku rhandza vaakelani va hina swi ta hi susumetela ku hlanganyela hi xitalo entirhweni wo chumayela nkarhi wu nga si hela.
“VA PELE LWANDLE RO TSHWUKA”
15. Ha yini Vaisrayele a va tivona va phasekile?
15 Leswi Muxe a a ri ni ripfumelo eka “Loyi a nga vonakiki” swi n’wi pfunile loko Vaisrayele va ri ekhombyeni endzhaku ka loko va hume aEgipta. Bibele yi ri: “Vana va Israyele va tlakusa mahlo kutani va vona Vaegipta va va sele endzhaku; vana va Israyele va chava swinene kutani va huwelela eka Yehovha.” (Eks. 14:10-12) Vaisrayele a va fanele va xi languterile xiyimo lexi hikuva Yehovha a a vule ka ha ri emahlweni a ku: “Hikwalaho ndzi ta sihalarisa mbilu ya Faro, kunene u ta va landza hi le ndzhaku kutani ndzi ta tivangamisa hi Faro ni mavandla ya yena hinkwawo ya nyimpi; kunene Vaegipta va ta tiva leswaku hi mina Yehovha.” (Eks. 14:4) Nilokoswiritano, leswi Vaisrayele a va nga ri na ripfumelo a va vona ntsena Lwandle ro Tshwuka leri a ri va sivele ndlela, makalichi ya nyimpi ya Faro lawa a ma ri ekusuhi na vona ni murisi loyi a a ri ni malembe ya 80 loyi a va rhangerile. A va tivona va phasekile.
16. Ripfumelo ri n’wi tiyise njhani Muxe eLwandle ro Tshwuka?
16 Kambe, Muxe a nga vanga ni ku kanakana. Ha yini? Hikuva mahlo yakwe ya ripfumelo a ma vona nchumu lowu a wu ri ni matimba swinene ku tlula lwandle kumbe vuthu ra nyimpi. A a ku “vona ku ponisa ka Yehovha,” naswona a a swi tiva leswaku Yehovha a a ta va lwela Vaisrayele. (Hlaya Eksoda 14:13, 14.) Ripfumelo ra Muxe ri tiyise vanhu va Xikwembu. Bibele yi ri: “Hi ripfumelo va pele Lwandle ro Tshwuka kukota etikweni leri omeke, kambe loko Vaegipta va ringeta, va mitiwile.” (Hev. 11:29) Endzhaku ka sweswo, “vanhu va [sungule] ku chava Yehovha ni ku kombisa ripfumelo eka Yehovha ni le ka Muxe nandza wakwe.”—Eks. 14:31.
17. I xiendlakalo xihi xa le nkarhini lowu taka lexi nga ta ringa ripfumelo ra hina?
17 Ku nga ri khale, vutomi bya hina byi ta tikomba byi ri ekhombyeni. Loko nhlomulo lowukulu wu chaputa, tihulumendhe ta misava leyi ti ta va ti swi kombisile leswaku ti nga lovisa tinhlengeletano ta vukhongeri leti nga ni matimba swinene ku hi tlula. (Nhlav. 17:16) Hi ku tirhisa vuprofeta Yehovha u hlamusela ndlela leyi hi nga ta tikomba hi nga sirhelelekanga ha yona tanihi “tiko-xikaya . . . [hi] nga ri na rirhangu, hambi ku ri swigogo ni tinyangwa.” (Ezek. 38:10-12, 14-16) Eka mahlo ya hina ya nyama, swi ta vonaka onge a swi nge koteki leswaku hi ponisiwa. Xana u ta angula njhani?
18. Hlamusela lexi nga endlaka leswaku hi tshembeka hi nkarhi wa nhlomulo lowukulu.
18 A hi fanelanga hi chava. Ha yini? Hikuva Yehovha u vulavule hi ku hlaseriwa ka vanhu va yena ka ha ri emahlweni. U tlhele a profeta hi vuyelo bya kona. “‘Esikwini rero, esikwini leri Gogo a nghenaka ha rona emisaveni ya Israyele,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, ‘vukarhi bya mina byi ta fika enhompfini ya mina. Ndzi ta vulavula hi ku hiseka ka mina, hi ndzilo wa ku hlundzuka ka mina.’” (Ezek. 38:18-23) Hi nkarhi wolowo Yehovha u ta lovisa hinkwavo lava lavaka ku vavisa vanhu va yena. Loko u ri ni ripfumelo ra leswaku u ta sirheleriwa hi “siku lerikulu ni leri chavisaka ra Yehovha” u ta kota ku “vona ku ponisa ka Yehovha” naswona u ta tshama u tshembekile.—Yuw. 2:31, 32.
19. (a) Vuxaka bya Yehovha na Muxe a byi ri byikulu ku fikela kwihi? (b) Hi wihi nkateko lowu u nga ta wu kuma loko u tivisa Yehovha tindlela ta wena hinkwato?
19 Swi lunghekele sweswi swiendlakalo swoleswo leswi tsakisaka hi ku ya emahlweni u “tserhama onge hiloko [u] vona Loyi a nga vonakiki.” Tiyisa vunghana bya wena na Yehovha Xikwembu hi ku va ni dyondzo ya nkarhi na nkarhi ni hi ku khongela nkarhi na nkarhi. Muxe a a ri ni vunghana byo tano lebyikulu na Xikwembu naswona Yehovha u n’wi tirhise hi ndlela leyikulu leswaku a endla ku rhandza ka Yena lerova Bibele yi vula leswaku a a tiva Muxe “va langutanile.” (Det. 34:10) Muxe a a ri muprofeta wo hlawuleka swinene. Loko wo kombisa ripfumelo, na wena u nga va ni vunghana byo tano na Yehovha lerova swi ta fana ni loko u nga kota ku n’wi vona. Loko minkarhi hinkwayo u n’wi tivisa “tindlela ta wena hinkwato,” hilaha Rito ra Xikwembu ri ku khutazaka ha kona, “u ta lulamisa tindlela ta wena.”—Swiv. 3:6.
^ ndzim. 11 Entiyisweni Yehovha u rhumele tintsumi leswaku ti ya dlaya Vaegipta.—Ps. 78:49-51.


text:
1Ngu toneto, wuhi ni wuhi i ku Mphaxeli Wa Hombe, kota nga ti a nga sawulwa hagari ka vathu kulowe, a ni fanelo ya kuthumela vona vathu ka timhaka ti ti tsimbilelanako ni mthumo wa Txizimu, kasiku a txi maha miningelo ni timhamba ta kudihela siwonho. 2Ene wa si kota kupfela wusiwana ava va kusisalelwa ni vale va lundumako, nguko nene wa thuka a txi lunduma. 3Ngu toneto, a fanela kuphaxa timhamba a txi alakanya siwonho sakwe ni sa vathu votshe. 4Mthu a nga thuke a txi ti tekela apune txikhunja txiya; hahanze ka wule a nga dhanwa ngu Txizimu kufana ni Aroni. 5Ngu toneto, Kristu nene hi nga ene apune a nga ti pfalisa, a txi ti maha Mphaxeli wa Hombe, kambe a to guletwa ngu wule a nga m'gela a txi khene: “Awe u Mwanana wangu, ni ku velekile nyamsi.” 6Kota nga ti a wombako kambe ka wumwane wukhalo a txi khene: “Awe u Mphaxeli kala kupinduka madingano ni mlayo wa Melkizedheki.” 7Kristu ka masiku awa a nga ti hanya wutomi wa mmidi, a mahile mikombelo, ngu kupeka tihuwa ni kudila mirongo, a txi khozela ka wule a nga ti si kota ku m'ponisa ka lifo, se a txi tumelelwa ngu mhaka ya kuengisa kwakwe. 8Ene, hambiko i ku Mwanana wa Txizimu, ka sixaniso sakwe, a gondile nzila ya kuengisisa. 9Msana ka kuva a di tatisile tifanelo takwe, a mahile txisima txa wutomi wo mbi guma ka votshelele vale va mu engisako. 10Nguko, a mahilwe Mphaxeli wa hombe ngu Txizimu, madingano ni mlayo wa Melkizedheki. 11Ka mhaka yiya, hi ni to tala hi nga ti fanela kuwomba, kambe ta karata ku ti txhamusela, ngukusa mi hindukile mi txi maha mikara, mu kuengisani. 12Ngukusa, ti ti mi fanete ngu kale kuva mi di vagondisi, kambe ni konkuwa mi ngadi mi txi fanela kugondiswa makhato a timhaka ta Txizimu. Mi hindukile mi txi maha vathu va va fanelwako ngu masi, i singa ngu sakudya so banga. 13Ngukusa, wuhi ni wuhi a ku ngadi a txi mama masi, kha si koti kuengisa timhaka to lulama, nguko i ngadi mwanana. 14Kambe sakudya si so banga, nza vahombe, i ku va vo tolovela, ava va zivako kuhambanisa to tshura ni to biha.
Copyright
Learn More


text:
Dyondzo 50: Vavasati Vambirhi Lava Nga Ni Xivindzi
Loko Vaisrayele va ri ekhombyeni, va kombele mpfuno eka Yehovha. Yehovha u hlamule xirilo xa vona hi ku va nyika varhangeri vo tlhariha leswaku va va pfuna. Bibele yi vula leswaku varhangeri lava a ku ri vaavanyisi. Yoxuwa a a ri muavanyisi wo sungula, naswona vaavanyisi van’wana lava n’wi landzeleke i Otiniyele, Ehudi na Xamugari. Kambe vanhu van’wana vambirhi lava pfuneke Vaisrayele i vavasati lava vuriwaka Debora na Yayele.
Debora a a ri muprofeta. Yehovha a a n’wi nyika rungula ra timhaka ta nkarhi lowu taka, kutani yena a a byela vanhu leswi Yehovha a swi vuleke. Hi hala tlhelo Debora a a ri muavanyisi. A a tshama ehansi ka murhi wun’wana wa ncindzu exintshabyanini, naswona vanhu a va ya eka yena va ya lava ku pfuniwa hi swiphiqo swa vona.
Enkarhini wolowo hosi ya Vakanana a ku ri Yabini. A a ri ni makalichi ya nyimpi ya 900. Vuthu rakwe a ri ri ni matimba lerova Vaisrayele vo tala a va boheka ku va mahlonga ya Yabini. Murhangeri-nkulu wa vuthu ra Yabini a ku ri Sisera.
Siku rin’wana Debora u byele Muavanyisi Baraka a ku: ‘Yehovha u te: “Teka vavanuna va 10 000 kutani mi ya eNtshaveni ya Taboro. Kwalaho ndzi ta ku tisela Sisera. Naswona ndzi ta ku endla leswaku u n’wi hlula yena ni vuthu rakwe.”’
Baraka u byele Debora a ku: ‘Ndzi ta famba loko na wena wo famba na mina.’ Debora u fambe na yena, kambe u byele Baraka a ku: ‘A wu nge dzunisiwi hi ku hlula enyimpini, hikuva Yehovha u ta nyiketa Sisera evokweni ra wansati.’ Naswona swi ve tano.
Baraka u rhelele eNtshaveni ya Taboro a ya hlangana ni masocha ya Sisera. Hiloko Yehovha a vanga ndhambi kutani masocha yo tala ya valala ma nwela ematini. Kambe Sisera u chike ekalichini a tsutsuma.
Endzhakunyana Sisera u fike etendeni ra Yayele. U n’wi nghenisile kutani a n’wi nyika ntswamba. Sweswo swi endle leswaku a khudzehela, ku nga ri kungani a a etlele. Hiloko Yayele a teka mhingu ya tende a yi belela enhlokweni ya wanuna loyi wo biha. Endzhakunyana loko Baraka a fika, u n’wi kombe ntsumbu wa Sisera! Kutani wa swi vona leswaku leswi Debora a swi vuleke swi ve ntiyiso.
Eku heteleleni Hosi Yabini na yena u dlayiwile, naswona Vaisrayele va tlhele va va ni ku rhula swa xinkarhana.
Vaavanyisi 2:14-22; 4:1-24; 5:1-31.
Swivutiso
- Vaavanyisi a ku ri vamani, naswona a ku ri vamani mavito ya van’wana va vona?
- Hi rihi lunghelo ro hlawuleka leri Debora a a ri na rona, naswona a ri katsa yini?
- Loko Vaisrayele va xungetiwa hi Hosi Yabini ni murhangeri wa vuthu rakwe, ku nga Sisera, hi rihi rungula leri humaka eka Yehovha leri Debora a ri byeleke Muavanyisi Baraka, naswona i mani loyi Debora a nga te u ta hlula?
- Xana Yayele u swi kombise njhani leswaku i wansati la nga ni xivindzi?
- Ku humelele yini endzhaku ka ku fa ka Hosi Yabini?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Vaavanyisi 2:14-22.
Xana Vaisrayele va endle yini leswi endleke leswaku Yehovha a va hlundzukela, naswona hi nga dyondza yini eka leswi?
- Hlaya Vaavanyisi 4:1-24.
Hi yihi dyondzo leyi vavasati va Vakreste namuntlha va nga yi kumaka malunghana ni ripfumelo ni xivindzi leswi kombisiweke hi Debora na Yayele?
- Hlaya Vaavanyisi 5:1-31.
Xana risimu ra ku hlula ra Baraka na Debora ri nga tirhisiwa njhani tanihi xikhongelo malunghana ni nyimpi leyi taka ya Har-Magedoni?


text:
NDZIMA 15
Tsakela Ntirho Wa Wena
‘Munhu un’wana ni un’wana u fanele a tsakela ntirho wa yena.’—EKLESIASTA 3:13.
1-3. (a) Xana vanhu vo tala va titwa njhani hi mintirho leyi va yi endlaka? (b) Xana Bibele yi ri yini hi ntirho naswona hi swihi swivutiso leswi nga ta kambisisiwa eka ndzima leyi?
VANHU vo tala namuntlha a va swi tsakeli ku tirha. Siku rin’wana ni rin’wana va tikoka va ya entirhweni kutani va fika va tirha tiawara to tala entirhweni lowu va nga wu tsakeriki. Xana vanhu vo tano va nga endla yini leswaku va tsakela ntirho wa vona va tlhela va eneriseka?
2 Bibele yi khutaza leswaku vanhu va tsakela ntirho wa vona. Yi vula leswaku ntirho ni leswi munhu a swi endleke i nyiko. Solomoni u te: ‘Munhu un’wana ni un’wana u fanele a dya, kunene a nwa, a tsakela ntirho wa yena hinkwawo wa matimba. I nyiko leyi humaka eka Xikwembu.’ (Eklesiasta 3:13) Yehovha, loyi a hi rhandzaka naswona minkarhi hinkwayo a tiyimiseleke ku hi endlela leswinene, u lava leswaku hi eneriseka entirhweni wa hina kutani hi tiphina hi swa nyuku wa hina. Leswaku hi tshama hi ri karhi hi rhandzeka eka yena, hi fanele ku va ni vonelo ra yena hi tlhela hi kongomisiwa hi milawu ya yena loko swi ta eka ntirho.—Hlaya Eklesiasta 2:24; 5:18.
3 Eka ndzima leyi hi ta kambisisa swivutiso swa mune, xo sungula hi lexi nge: Xana hi nga wu tsakela njhani ntirho wa hina? Hi yihi mintirho leyi Vakreste va ntiyiso va nga fanelangiki va yi endla? Xana hi nga swi kotisa ku yini ku papalata ku endla ntirho wa ku tihanyisa hi nkarhi lowu a hi fanele hi endla mintirho ya vandlha? Naswona hi wihi ntirho wa nkoka lowu hi nga wu endlaka? Kambe, a hi rhangeni hi kambisisa xikombiso xa vatirhi vambirhi lavakulu ngopfu—ku nga Yehovha Xikwembu na Yesu Kreste.
MUTIRHI LONKULU NI MUTIRHI LA NGA NI VUSWIKOTI
4, 5. Bibele yi kombisa hi ndlela yihi leswaku Yehovha i mutirhi la gingiritekaka?
4 Yehovha i Mutirhi Lonkulu. Genesa 1:1 yi ri: “Eku sunguleni Xikwembu xi tumbuluxe matilo ni misava.” Loko Xikwembu xi heta ku vumba swilo swa laha misaveni xi vule leswaku i “swinene ngopfu.” (Genesa 1:31) Leswi swi vula leswaku a a eneriseke hilaha ku heleleke hi swilo hinkwaswo leswi a swi endleke laha misaveni. Tanihi leswi Yehovha a nga “Xikwembu lexi tsakeke,” swi le rivaleni leswaku u tsaka ngopfu hi swilo leswi a swi endleke.—1 Timotiya 1:11.
5 Xikwembu xa hina lexi gingiritekaka xi tshama xi ri eku tirheni. Endzhaku ka loko ku hundze nkarhi wo leha xi hete ku vumba misava, Yesu u te: “Tata wa mina u ya emahlweni a tirha ku fikela sweswi.” (Yohane 5:17) Xana a a ri karhi a endla yini? A swi kanakanisi leswaku a a ri karhi a kongomisa ni ku khathalela vanhu a ri kwale tilweni. U vumbe ‘swivumbiwa leswintshwa,’ ku nga Vakreste lava totiweke hi moya, lava nga ta fuma na Yesu etilweni. (2 Vakorinto 5:17) U karhi u hetisisa xikongomelo xa yena hi vanhu leswaku lava va n’wi rhandzaka va kuma vutomi lebyi nga heriki emisaveni leyintshwa. (Varhoma 6:23) Yehovha u tsaka ngopfu loko a vona leswi a swi endleke. Vanhu va timiliyoni va amukela rungula ra Mfumo va ri karhi va kokiwa hi Xikwembu leswaku va cinca mahanyelo ya vona, va va lava rhandzeka eka xona.—Yohane 6:44.
6, 7. Hi byihi vumbhoni bya leswaku Yesu a a nga tshami hi mavoko?
6 I khale Yesu a ri karhi a tirha hi matimba. Loko a nga si ta emisaveni u tirhe ni Xikwembu eku vumbeni ka swilo hinkwaswo “ematilweni ni le henhla ka misava,” a ri “mutirhi la nga ni vuswikoti.” (Swivuriso 8:22-31; Vakolosa 1:15-17) Loko a ri laha misaveni, u ye emahlweni a tirha hi matimba. Evuntshweni bya yena u dyondze ntirho wo aka hiloko a tiveka tanihi “muvatli.” * (Marka 6:3) Ntirho lowu a ku nga ri matlangwana naswona a wu lava leswaku munhu a va ni vutivi bya swilo swin’wana—ngopfu-ngopfu leswi hi nkarhi wolowo a ku nga ri na michini yo tsema timhandzi ni ya gezi swin’we ni switolo swo xavisa nhundzu yo aka. Anakanya Yesu a nghena enhoveni a ya tsema timhandzi kutani a ti koka a vuya na tona laha a nga ta vatlela kona! Anakanya a ri karhi a aka tindlu, a belela timhandzi ta lwangu, a endla minyangwa a tlhela a vatla fanichara ya yindlu yoleyo! A swi kanakanisi leswaku u wu tsakerile ntirho lowu a wu endleke hi vutshila.
7 Yesu a a ri mutirhi la gingiritekaka ngopfu loko a endla ntirho wo chumayela. U hete malembe manharhu ni hafu a khomekile entirhweni lowu wa nkoka swinene. Tanihi leswi a a tiyimisele ku chumayela vanhu vo tala hilaha a nga kotaka hakona, a ri xa ri kala ri pela a ri karhi a chumayela. (Luka 21:37, 38; Yohane 3:2) A a “famba hi muti ni muti ni hi ximutana ni ximutana, a chumayela ni ku vula mahungu lamanene ya mfumo wa Xikwembu.” (Luka 8:1) Yesu u fambe mimpfhuka yo leha hi milenge leswaku a yisa mahungu lamanene eka vanhu.
8, 9. I yini lexi kombisaka leswaku Yesu a a wu tsakela ntirho wa yena?
8 Xana Yesu u wu tsakerile ntirho wa yena wa ku chumayela? Ina, u wu tsakerile! U haxe mbewu ya Mfumo kutani a siya masimu lama lunghekeleke ku tshoveriwa. Ku endla ntirho wa Xikwembu ku nyike Yesu matimba lamakulu lerova minkarhi yin’wana a a tshika ni ku dya leswaku a ta wu endla. (Yohane 4:31-38) Anakanya ndlela leyi a a tsake ha yona loko a heta ntirho wa yena laha misaveni kutani a byela Tata wakwe a ku: “Ndzi ku vangamisile emisaveni, leswi ndzi heteke ntirho lowu u ndzi nyikeke leswaku ndzi wu endla.”—Yohane 17:4.
9 Swi le rivaleni leswaku Yehovha na Yesu i swikombiso leswinene ngopfu swa vanhu lava tsakelaka ntirho wa vona. Rirhandzu leri hi rhandzaka Yehovha ha rona ri hi khutaza leswaku hi ‘n’wi tekelela.’ (Vaefesa 5:1) Kasi rirhandzu leri hi rhandzaka Yesu ha rona ri hi khutaza leswaku hi “landzelerisisa mikondzo yakwe.” (1 Petro 2:21) Kutani a hi kambisiseni ndlela leyi na hina hi nga wu tsakelaka ha yona ntirho wa hina.
NDLELA LEYI HI NGA WU TSAKELAKA HA YONA NTIRHO WA HINA
10, 11. I yini lexi nga hi pfunaka leswaku hi pfumelelana ni swiyimo swa lomu hi tirhaka kona?
10 Tanihi Vakreste va ntiyiso hi fanele hi tirha leswaku hi kota ku tihanyisa. Ha swi lava ku tsakela ntirho wa hina kambe a swi olovi loko hi endla ntirho lowu hi nga wu rhandziki. Xana hi nga tsaka njhani hambiloko hi endla ntirho lowu hi nga wu rhandziki?
11 Hi ku tidyondzisa ku pfumelelana ni swiyimo. Minkarhi yin’wana a hi nge swi koti ku cinca xiyimo lexi hi nga eka xona kambe hi nga swi kota ku cinca langutelo ra hina. Ku anakanyisisa hi langutelo ra Xikwembu swi nga hi pfuna leswaku hi tidyondzisa ku pfumelelana ni swiyimo swa ntirho wa hina. Hi xikombiso, loko u ri nhloko ya ndyangu, anakanyisisa hi ndlela leyi ntirho wolowo wu ku pfunaka ha yona leswaku u wundla ndyangu wa wena, ku nga khathariseki leswaku i wa xiyimo xa le hansi. Phela, ku wundla ndyangu wa wena i swa nkoka swinene emahlweni ka Xikwembu. Rito ra xona ri vula leswaku loyi a nga wu wundliki ndyangu wa yena “u bihe ngopfu ku tlula munhu la landzuleke Yehovha.” (1 Timotiya 5:8, nhlamuselo ya le hansi ya NW) Ku xiya leswaku ntirho wa wena wu ku pfuna ku wundla ndyangu wa wena, leswaku u ta kota ku endla ntirho lowu Xikwembu xi ku nyikeke wona, swi ta ku pfuna leswaku u wu tsakela ku tlula vatirhi-kuloni.
12. Xana swi vuyerisa ha yini ku va la hisekaka ni la tshembekaka entirhweni?
12 Hi ku va la hisekaka ni la tshembekaka. Ku hiseka ni ku dyondza ndlela leyi hi nga antswisaka matirhelo ya hina swi nga hi tisela mikateko. Hakanyingi vathori va va rhandza ngopfu vanhu lava hisekaka ni lava nga ni vutshila. (Swivuriso 12:24; 22:29) Tanihi Vakreste va ntiyiso, hi fanele hi tshembeka entirhweni wa hina—hi nga yivi mali, nhundzu kumbe nkarhi wa muthori wa hina. (Vaefesa 4:28) Hilaha hi swi voneke hakona eka ndzima leyi hundzeke, ku tshembeka swa vuyerisa. Mutirhi la tivekaka hi ku tshembeka wa tshembiwa. Ku nga khathariseki leswaku muthori wa ku xiya ku tshembeka ka hina kumbe a nga ku xiyi, swi ta hi tsakisa ku tiva leswaku hi ni “ripfalo ro tshembeka” ni ku tiva leswaku hi tsakisa Xikwembu lexi hi xi rhandzaka.—Vaheveru 13:18; Vakolosa 3:22-24.
13. Xana xikombiso xa hina lexinene entirhweni xi nga va ni vuyelo byihi lebyinene?
13 Hi ku xiya leswaku ku tikhoma ka hina lokunene ku ta dzunisa Xikwembu. Vanhu va ta swi xiya loko hi tikhoma hi ndlela leyi Vakreste va faneleke va hanya ha yona lomu hi tirhaka kona. Sweswo swi ta va ni vuyelo byihi? Hi ta “sasekisa dyondzo ya Muponisi wa hina, Xikwembu.” (Tito 2:9, 10) Ina, ku tikhoma ka hina lokunene ku ta endla leswaku van’wana va rhandza vugandzeri bya hina. Anakanya ndlela leyi u nga ta titwa ha yona loko mutirhi-kuloni a amukela ntiyiso hikwalaho ka xikombiso xa wena lexinene entirhweni! Kambe, xa nkoka swinene hileswaku ku tikhoma ka wena lokunene ku dzunisa Yehovha naswona ku tsakisa mbilu ya yena!—Hlaya Swivuriso 27:11; 1 Petro 2:12.
KU HLAWULA NTIRHO HI VUTLHARI
14-16. Loko swi ta emhakeni yo hlawula ntirho wa ku tihanyisa, hi swihi swivutiso swimbirhi swa nkoka leswi hi faneleke hi tivutisa swona?
14 Bibele a yi hlamuseli hi vuxokoxoko leswaku hi wihi ntirho wa ku tihanyisa lowu faneleke ni lowu nga fanelangiki. Kambe, leswi a swi vuli leswaku hi ta amukela ntirho wun’wana ni wun’wana lowu hi wu kumaka. Matsalwa ma nga hi pfuna leswaku hi hlawula ntirho lowunene ni lowu xiximekaka, lowu tsakisaka Xikwembu nileswaku hi papalata lowu nga xi tsakisiki. (Swivuriso 2:6) Loko swi ta emhakeni yo hlawula ntirho wa ku tihanyisa, ku ni swivutiso swimbirhi swa nkoka leswi hi faneleke hi tivutisa swona.
15 Xana ntirho lowu wu ta endla leswaku ndzi endla leswi nga pfumeleriwiki hi Bibele? Rito ra Xikwembu ri ku sola hi ku kongoma ku yiva, ku hemba ni ku endla swifaniso swa vugandzeri bya hava. (Eksoda 20:4; Mintirho 15:29; Vaefesa 4:28; Nhlavutelo 21:8) A hi nge pfumeli ku thoriwa eka ntirho wun’wana ni wun’wana lowu endlaka swilo swo tano. Leswi hi rhandzaka Yehovha, a hi nge pfuki hi amukele ntirho lowu katsaka ku endla swilo leswi Xikwembu xi swi vengaka.—Hlaya 1 Yohane 5:3.
16 Xana ku endla ntirho wolowo ku swi veka erivaleni leswaku hi hlanganyela eka mikhuva yo biha kumbe hi pfuna leswaku yi ya emahlweni? A hi endle xikombiso. A swi hoxanga ku thoriwa leswaku u hlamula tinqingho ni ku amukela vaendzi. Kambe, a hi nge Mukreste u thoriwe ku endla tano laha ku humesiwaka kona makhwiri! I ntiyiso leswaku ntirho wa yena a wu lavi leswaku a hlanganyela hi ku kongoma eku humeseni ka makhwiri. Kambe, leswi a tirhaka endhawini yoleyo, u seketela mukhuva lowu Rito ra Xikwembu ri nga pfumelelaniki na wona. (Eksoda 21:22-24) Tanihi leswi hi rhandzaka Yehovha, a hi swi lavi ku endla swilo leswi nga pfumelelaniki ni Matsalwa.
17. (a) Hi tihi tinhla tin’wana leti hi faneleke hi anakanyisisa ha tona hi nga si endla xiboho emhakeni ya ntirho wa ku tihanyisa? (Vona bokisi leri nge “ Xana Ndzi Fanele Ndzi Wu Amukela Ntirho Lowu?”) (b) Xana mapfalo ya hina ma nga hi pfuna njhani leswaku hi endla swiboho leswi tsakisaka Xikwembu?
17 Loko hi swi kambisisa hi vukheta swivutiso swimbirhi leswi nga eka ndzimana 15 na 16, hi ta kota ku hlamula swivutiso swo tala leswi tlakukaka loko hi fanele hi endla xiboho emhakeni ya ntirho wa ku tihanyisa. Nakambe ku ni tinhla tin’wana leti hi faneleke hi anakanyisisa ha tona hi nga si endla xiboho emhakeni ya ntirho wa ku tihanyisa. * A hi nge rindzeli leswaku hlonga ro tshembeka ri hi tsalela milawu leyi nga ta hlamula swivutiso hinkwaswo leswi nga tlakukaka. Hi fanele hi tirhisa ku twisisa. Hilaha hi dyondzeke hakona eka Ndzima 2, hi fanele hi letela mapfalo ya hina, hi ku swi tirhisa siku ni siku leswi hi swi dyondzaka eRitweni ra Xikwembu. Loko hi “tirhisa” ‘matimba ya hina ya ku twisisa,’ mapfalo ya hina ma ta hi pfuna leswaku hi endla swiboho leswi tsakisaka Xikwembu nileswi nga ta hi pfuna leswaku hi tshama hi ri lava rhandzekaka eka xona.—Vaheveru 5:14.
KU RINGANISELA EMHAKENI YA NTIRHO WA KU TIHANYISA
18. Ha yini swi nga olovi ku endla swiboho leswi nga ta endla leswaku hi tshama hi ri lava rhandzekaka eka Yehovha?
18 A swi olovi ku endla swiboho leswi nga ta endla leswaku hi tshama hi ri lava rhandzekaka eka Yehovha ‘emasikwini lawa yo hetelela,’ lawa ma ‘nonon’hwaka ku langutana na wona.’ (2 Timotiya 3:1) Swa tika ku kuma ntirho lowu u nga khomelelaka eka wona nkarhi wo leha. Tanihi Vakreste va ntiyiso ha swi tiva leswaku hi fanele hi kulula hi n’watseka leswaku hi kota ku wundla mindyangu ya hina. Kambe loko hi nga swi xiyi, hi nga tikuma hi ngheniwe hi moya wo biha wa ku rhandza rifuwo kutani ntirho wa hina wu kavanyeta vugandzeri bya hina eka Xikwembu. (1 Timotiya 6:9, 10) A hi voneni ndlela leyi hi nga ringaniselaka ha yona leswaku hi ta “tiyiseka hi swilo swa nkoka swinene.”—Vafilipiya 1:10.
19. Ha yini swi fanerile leswaku hi tshemba Yehovha hi mbilu hinkwayo naswona sweswo swi ta hi pfuna leswaku hi papalata yini?
19 Tshemba Yehovha hi mbilu ya wena hinkwayo. (Hlaya Swivuriso 3:5, 6.) Hakunene hi fanele hi n’wi tshemba hikuva hi yena la hi khathalelaka. (1 Petro 5:7) U tiva leswi hi swi pfumalaka naswona u tshama a ri karhi a hi nyika swona. (Pisalema 37:25) Hikwalaho hi fanele hi yingisa leswi Rito ra yena ri swi vulaka loko ri ku: “Mukhuva wa n’wina wa vutomi a wu pfumale rirhandzu ra mali, mi ri karhi mi eneriseka hi swilo leswi nga kona. Hikuva [Yehovha] u te: ‘Ndzi nga ka ndzi nga ku tshiki naswona ndzi nga ka ndzi nga ku fularheli.’” (Vaheveru 13:5) Malandza yo tala ya Yehovha lama nga le ntirhweni wa nkarhi hinkwawo, ma nga vula leswaku wa ma khathalela. Loko hi tshemba hi mbilu hinkwayo leswaku Yehovha u ta hi khathalela, a hi nge karhateki ku tlula mpimo hileswaku hi ta yi wundla njhani mindyangu ya hina. (Matewu 6:25-32) A hi nge pfumeleli ntirho wa ku tihanyisa leswaku wu hi endla hi honisa mintirho ya vandlha, yo kota ku chumayela mahungu lamanene ni ku ya eminhlanganweni.—Matewu 24:14; Vaheveru 10:24, 25.
20. Xana swi vula yini ku hanya vutomi lebyi olovaka naswona hi nga swi endlisa ku yini sweswo?
20 Hanya vutomi byo olova. (Hlaya Matewu 6:22, 23.) Loko Mukreste a rhangisa ku endla ku rhandza ka Xikwembu, u hanya vutomi byo olova. Loko hi rhangisa ku endla ku rhandza ka Xikwembu, a hi nge lavi ku kuma ntirho lowu holelaka mali yo tala ni ku hanya vutomi bya vulovolovo. Nakambe, a hi nge tikumi hi hlongorisana ni swilo leswi nga efexenini, leswi vaxavisi va vulaka leswaku hi ta tsaka loko hi ri na swona. U nga ku rhangisa njhani ku endla ku rhandza ka Xikwembu? Hi ku papalata ku tihoxa eswikweletini. U nga pfilunganyi vutomi bya wena hi swilo leswi ku dyelaka nkarhi wa wena wo tala. Yingisa ndzayo ya Bibele ya leswaku u eneriseka hi “swakudya ni swifunengeto.” (1 Timotiya 6:8) Ringeta ku olovisa vutomi bya wena hilaha u nga kotaka hakona.
21. Ha yini hi fanele hi va ni swilo leswi hi swi rhangisaka, naswona hi swihi leswi faneleke swi rhangisiwa evuton’wini bya hina?
21 Rhangisa timhaka leti tiyisaka vuxaka bya wena na Yehovha. Tanihi leswi hi nge swi kotiki ku endla xin’wana ni xin’wana evuton’wini, hi fanele hi va ni swilo leswi hi swi rhangisaka. Loko hi nga endli tano, swilo leswi nga riki swa nkoka swi ta hi dyela nkarhi wa swilo swa nkoka. Hi swihi leswi hi faneleke hi swi rhangisa? Vanhu vo tala emisaveni va rhangisa dyondzo leswaku va ta hanya bya le ka byandlana emafambiselweni lawa ya swilo. Hambiswiritano, Yesu u khutaze valandzeri va yena leswaku va ‘hambeta va lava mfumo ku sungula.’ (Matewu 6:33) Ina, tanihi Vakreste va ntiyiso hi rhangisa Mfumo wa Xikwembu evuton’wini bya hina. Ndlela leyi hi hanyaka ha yona—ku nga swilo leswi hi swi hlawulaka, tipakani leti hi tivekelaka tona ni mintirho leyi hi yi endlaka—yi fanele yi kombisa leswaku ntirho wa Mfumo ni ku rhandza ka Xikwembu i swa nkoka swinene eka hina ku tlula rifuwo ni ntirho wa ku tihanyisa.
KU GINGIRITEKA ENTIRHWENI WA HINA WO CHUMAYELA
22, 23. (a) Hi wihi ntirho wa nkoka eka Vakreste va ntiyiso naswona hi nga kombisa njhani leswaku i wa nkoka? (Vona bokisi leri nge “ Xiboho Xa Mina Xi Ndzi Tisele Ntsako Ni Ku Eneriseka.”) (b) I yini lexi u tiyimiseleke ku xi endla emhakeni ya ntirho wa ku tihanyisa?
22 Tanihi leswi hi tivaka leswaku hi hanya emasikwini ya makumu, hi tshama hi khomekile entirhweni lowu hi faneleke hi wu endla tanihi Vakreste va ntiyiso, wa ku chumayela ni ku endla vadyondzisiwa. (Matewu 24:14; 28:19, 20) Ku fana na Yesu loyi a nga xikombiso xa hina lexikulu, hi fanele hi tshama hi khomekile entirhweni lowu ponisaka vutomi. Xana hi nga swi kombisa njhani leswaku ntirho lowu i wa nkoka eka hina? Vanhu vo tala va Xikwembu va tinyiketela hi mbilu hinkwayo entirhweni wo chumayela. Van’wana i maphayona kumbe varhumiwa. Hikwalaho ka leswi vatswari vo tala va swi vonaka leswaku i swa nkoka ku tivekela pakani yo tirhela Yehovha, va khutaza vana va vona leswaku va va varhumiwa, va tirha eBethele, va phayona kumbe va pfuneta entirhweni wo aka Tiholo ta Mfumo. Xana vahuweleri lava hisekaka va Mfumo va wu tsakela ntirho wa vona? Ina, va wu tsakela! Ku tirhela Yehovha hi moya-xiviri hinkwawo i ndlela leyinene yo kuma ntsako ni ku eneriseka evuton’wini swin’we ni mikateko ya ntsandza-vahlayi.—Hlaya Swivuriso 10:22.
23 Vunyingi bya hina hi heta nkarhi wo tala hi ri entirhweni wa ku tihanyisa leswaku hi kota ku wundla mindyangu ya hina. Hi nga rivali leswaku Yehovha u lava leswaku hi tsakela ntirho wa hina. Leswaku hi wu tsakela, hi fanele hi endla leswaku langutelo ra hina ni swiendlo swa hina swi pfumelelana ni langutelo ra yena ni milawu ya yena leyi hi kongomisaka. Kutani, a hi tiyimiseleni leswaku hi nge pfuki hi pfumelele ntirho wa hina wa ku tihanyisa wu kavanyeta ntirho wa hina wa nkoka, wa ku chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu. Loko hi rhangisa ntirho lowu evuton’wini bya hina, hi kombisa leswaku hi rhandza Yehovha kutani u ta tshama a ri karhi a hi rhandza.
^ ndzim. 6 Rito ra Xigriki leri hundzuluxeriweke va ku “muvatli,” ku vuriwa leswaku ri vula “munhu la tirhaka hi timhandzi, swi nga khathariseki leswaku u aka tindlu kumbe u vatla fanichara kumbe u endla swilo swin’wana hi mintsandza.”
^ ndzim. 17 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke emhakeni yo hlawula ntirho wa ku tihanyisa, vona Xihondzo xo Rindza xa April 15, 1999, matluka 28-30, ni xa January 1, 1983, tluka 19, [eka Xinghezi i xa July 15, 1982, tluka 26.]
DYONDZA SWO TALA
Ndlela Yo Kuma Ku Humelela Ka Xiviri
Magoza ya ntlhanu ma nga ku pfuna leswaku u kuma ku humelela ka xiviri.