text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Mintirho 17:1-34
17 Hiloko va hundza hi le Amfipoli ni le Apoloniya va ya fika eTesalonika,+ laha a ku ri ni sinagoga ya Vayuda.2 Naswona hi ku ya hi ntolovelo+ wa Pawulo a nghena eka vona, kutani hi tisavata tinharhu a kanerisana na vona hi Matsalwa,+3 a hlamusela ni ku kombisa hi tinhlamuselo leswaku a swi fanela leswaku Kreste a xaniseka+ ni ku pfuka eka lava feke,+ a tlhela a vula a ku: “Loyi i Kreste,+ Yesu loyi ndzi n’wi twarisaka eka n’wina.”4 Hikwalaho van’wana va vona va ve vapfumeri+ kutani va tihlanganisa na Pawulo na Silasi,+ ni vunyingi lebyikulu bya Magriki lawa a ma gandzela Xikwembu ni vavasati lavakulu vo tala ngopfu va endle tano.5 Kambe Vayuda, hikwalaho ka mavondzo,+ va nghenisa vavanuna vo karhi vo homboloka va malolo entlaweni wa vona, lava dzumbaka endhawini ya ku xavisela kutani va endla ntshungu wa vapfukeri, va pfuxa hasahasa+ emutini. Hiloko va hlasela muti wa Yaso+ kutani va lava ku va tisa entshungwini lowu pfilunganyekeke.6 Kuteloko va nga va kumi, va koka Yaso ni vamakwavo van’wana va va yisa eka vafumi va muti, va huwelela va ku: “Vanhu lava va pfuxeke ngundzungundzu+ emisaveni leyi akiweke va kona ni laha,7 naswona Yaso u va amukele hi malwandla. Vanhu lava hinkwavo va endla leswi lwisanaka ni swileriso+ swa nawu wa Khezari, va vula leswaku ku ni hosi+ yin’wana, Yesu.”8 Hakunene va pfilunganye ntshungu ni vafumi va muti loko va twa swilo leswi;9 endzhaku ko kuma xisivanomu lexi eneleke eka Yaso ni van’wana, va va tshika va famba.10 Hi ku hatlisa vamakwerhu va rhumela Pawulo na Silasi eBeriya nivusiku,+ kutani loko va fika va nghena esinagogeni ya Vayuda.11 Kutani vona a va ri ni mianakanyo yo hluteka swinene ku tlula va le Tesalonika, hikuva va amukele rito hi mapfundza lamakulu ya mianakanyo, va kambisisa+ Matsalwa+ hi vukheta siku ni siku ku vona loko swilo leswi swi ri tano.+12 Hikokwalaho vo tala va vona va ve vapfumeri, naswona swi ve tano hi nhlayo yo nyawula ya vavasati ni vavanuna lava dumeke+ va Magriki.13 Kambe loko Vayuda va le Tesalonika va twa leswaku rito ra Xikwembu ri twarisiwile ni le Beriya hi Pawulo, va tlhela va vuya kwalaho va ta hlohlotela+ ni ku pfilunganya+ mintshungu.14 Kutani vamakwavo va hatlisa va humesa Pawulo leswaku a famba a ya fika elwandle;+ kambe Silasi na Timotiya va sala kwalaho.15 Hambiswiritano, lava a va heleketa Pawulo va famba na yena va ya n’wi fikisa eAtena endzhaku ko amukela xileriso xa leswaku Silasi na Timotiya+ va ta eka yena hi ku hatlisa hilaha swi nga kotekaka hakona, va famba.16 Loko Pawulo a ha va rindzile eAtena, moya wakwe endzeni kakwe wu sungula ku karhateka+ hi ku vona leswaku muti a wu tele swifaniso swa hava.17 Hikwalaho a sungula ku kanerisana esinagogeni ni Vayuda+ ni vanhu van’wana lava a va gandzela Xikwembu ni lava a va tshuka va va kona endhawini ya ku xavisela+ siku rin’wana ni rin’wana.18 Kambe van’wana eka vativi va filosofi+ va Vaepikuro ni Vastoyika va kanetana na yena, kasi van’wana a va ku: “Xana jakatsa leri ri lava ku vula yini?”+ Van’wanyana va ku: “U vonaka a ri mutwarisi wa swikwembu swimbe.” Leswi a swi vangiwa hi mhaka ya leswi a a vula mahungu lamanene ya Yesu ni ku pfuka+ ka lava feke.19 Hiloko va n’wi khoma va n’wi yisa eAreyopago, va ku: “Xana hi nga tiva leswi dyondzo+ leyi leyintshwa leyi u yi vulaka yi nga swona?20 Hikuva u vula swilo leswi nga tolovelekangiki etindleveni ta hina. Hikokwalaho hi navela ku tiva nhlamuselo+ ya swilo leswi.”21 Entiyisweni, Vaatena hinkwavo ni vanhu vambe lava endzeke kona a va tirhisa nkarhi wa vona wo hungasa va rungulelana swo karhi kumbe ku yingisa swilo swo karhi leswintshwa.22 Hiloko Pawulo a yima exikarhi ka Areyopago+ a ku:“Vavanuna va Atena, ndzi vona leswaku eka swilo hinkwaswo mi vonaka mi tinyikele ngopfu eku chaveni ka swikwembu+ ku tlula van’wana.23 Hi xikombiso, loko ndzi hundza ni ku xiyisisa hi vukheta swilo swa n’wina leswi xiximiwaka ndzi kume ni alitari leyi ku tsariweke leswi eka yona ‘Eka Xikwembu Lexi Nga Tiviwiki.’ Hikokwalaho, leswi mi nga xi tiviki lexi mi kombisaka ku tinyiketela ka vukwembu eka xona, ndzi xi twarisa eka n’wina.24 Xikwembu lexi endleke misava ni swilo hinkwaswo leswi nga eka yona, tanihi leswi xona xi nga Hosi ya tilo ni misava,+ a xi tshami etitempeleni+ leti endliweke hi mavoko,25 naswona a xi tirheriwi hi mavoko ya vanhu onge hi loko xi pfumala xo karhi,+ hikuva xona xi nyika vanhu hinkwavo vutomi+ ni ku hefemula+ ni swilo hinkwaswo.26 Naswona hi munhu+ un’we xi endle matiko+ hinkwawo ya vanhu, leswaku va tshama ehenhla ka vuandlalo hinkwabyo bya misava,+ kutani xi yimise minkarhi+ leyi vekiweke ni ku veka maava ya lomu ku tshamaka vanhu,+27 leswaku va lava Xikwembu,+ loko vo tshuka va xi ambamba kutani va xi kuma+ hakunene, hambileswi, entiyisweni, xi nga riki kule ngopfu ni un’wana ni un’wana wa hina.28 Hikuva ha xona hi ni vutomi, ha famba hi tlhela hi va kona,+ hilaha van’wana va vatlhokovetseri+ lava nga exikarhi ka n’wina va vuleke hakona, ‘Hikuva na hina hi rixaka ra xona.’29 “Hikokwalaho, hi ku vona leswaku hi rixaka ra Xikwembu,+ a hi fanelanga hi anakanya leswaku Muhanyi+ loyi a nga Xikwembu u fana ni nsuku kumbe silivhere kumbe ribye, ku fana ni nchumu lowu vatliweke hi vutshila ni makungu ya munhu.+30 I ntiyiso, Xikwembu xi yi honisile minkarhi yo tano yo pfumala vutivi,+ kambe sweswi xi byela vanhu hinkwako-nkwako leswaku va fanele va hundzuka.+31 Hikuva xi veke siku leri xi nga ni xikongomelo xo avanyisa+ misava leyi akiweke hi ku lulama hi wanuna loyi xi n’wi vekeke, naswona xi nyike xitiyisekiso eka vanhu hinkwavo hi ku n’wi pfuxa+ eka lava feke.”32 Kutani, loko va twa hi ta ku pfuka ka lava feke, van’wana va sungula ku vungunya,+ kasi van’wanyana a va ku: “Hi ta ku yingisa malunghana ni leswi ni hi nkarhi wun’wana.”33 Xisweswo Pawulo a huma exikarhi ka vona,34 kambe vanhu van’wana va tihlanganisa na yena kutani va va vapfumeri, exikarhi ka vona a ku ri na Diyonisiyo, muavanyisi wa le hubyeni ya Areyopago,+ ni wansati la vuriwaka Damarisi, ni van’wana handle ka vona.


c: text/html

text:
MAHANYELO YA VAKRESTE
Switsundzuxo Swa Nhlengeletano Ya Xifundzha
Minkarhi hinkwayo hi lava ku kongomisiwa hi ndlela leyi hi rhandzaka Xikwembu ni warikwerhu ha yona hi nkarhi wa nhlengeletano ya xifundzha. (Mt 22:37-39) Vakorinto vo Sungula 13:4-8 yi hlamusela rirhandzu hi ndlela leyi: “Rirhandzu ri ni mbilu yo leha ni musa. . . . a ri tikhomi hi ndlela leyi nga tengangiki, a ri lavi leswi vuyerisaka rona ntsena, a ri hlundzuki. . . . Rirhandzu a ri heli.” Loko u ri karhi u hlalela vhidiyo leyi nge Switsundzuxo Swa Nhlengeletano Ya Xifundzha, anakanya hi tindlela leti u nga kombisaka van’wana rirhandzu enhlengeletanweni.
HI NGA RI KOMBISA NJHANI RIRHANDZU . . .
loko hi vekela van’wana switulu?
loko vuyimbeleri byi lava ku sungula?
etindhawini leti hi etlelaka eka tona laha nhlengeletano yi khomeriwaka kona?
hi ku tirha hi ku tirhandzela enhlengeletanweni?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
DYONDZO 68
Elizabeta A Kuma N’wana
Endzhaku ka malembe ya 400 makhumbi ya muti wa Yerusalema ma pfuxiwile, muprista la vuriwaka Zakariya ni nsati wakwe Elizabeta a va tshama ekusuhi ni muti wolowo. A va ri ni malembe yo tala va tekanile kambe a va nga ri na vana. Siku rin’wana loko Zakariya a ri karhi a nyikela xitlhavelo endhawini leyi nga rivala etempeleni, ntsumi Gabriyele u humelele eka yena. Zakariya a a chuhile, kambe Gabriyele u te: ‘U nga chavi. Ndzi ku tisele mahungu lamanene lama humaka eka Yehovha. Nsati wa wena Elizabeta u ta veleka n’wana wa jaha naswona vito rakwe ku ta va Yohane. Yehovha u hlawule Yohane leswaku a ta endla ntirho wo hlawuleka.’ Zakariya u te: ‘A ndzi swi tshembi leswi u swi vulaka. Mina ni nsati wa mina a hi nge he n’wi kumi n’wana hikuva se hi dyuharile.’ Gabriyele u te: ‘Xikwembu hi xona lexi ndzi rhumeke leswaku ndzi ta ku byela mahungu lawa. Kambe leswi u nga ndzi tshembangiki, u nge he swi koti ku vulavula ku kondza n’wana a velekiwa.’
Zakariya u hete nkarhi wo leha swinene endhawini yo kwetsima ku tlula wa ntolovelo. Loko a ta hetelela a humile, vanhu lava a va yime hala handle a va lava ku tiva leswaku ku endleke yini. Kambe Zakariya a a nga ha swi koti ku vulavula. A a vulavula hi mavoko ntsena. Kutani vanhu va swi xiyile leswaku u kume rungula leri humaka eka Xikwembu.
Hi ku famba ka nkarhi, Elizabeta u ve ni khwiri ivi a veleka n’wana wa jaha hilaha ntsumi yi vuleke hakona. Maxaka ni vanghana vakwe va n’wi endzerile leswaku va ta vona n’wana. A va tsakile swinene. Kutani Elizabeta u te: ‘Vito rakwe ku ta va Yohane.’ Va te: ‘A ku na munhu la vuriwaka Yohane endyangwini wa ka n’wina. N’wi thye vito ra tata wakwe, ku nga Zakariya.’ Kambe Zakariya u tsale ehansi a ku: ‘Vito rakwe i Yohane.’ Zakariya u tlhele a kota ku vulavula hi nkarhi wolowo! Mhaka ya ku velekiwa ka n’wana yoloye yi hangalake ni tiko hinkwaro ra Yudiya naswona vanhu a va tivutisa va ku: ‘Xana n’wana loyi u ta va yini loko a kula?’
Kutani Zakariya u sungule ku tala hi moya lowo kwetsima. U profete a ku: ‘A ku dzunisiwe Yehovha. U tshembise Abrahama leswaku U ta rhumela muponisi, ku nga Mesiya leswaku a ta hi kutsula. Yohane u ta va muprofeta naswona u ta lunghiselela Mesiya ndlela.’
Ku tlhele ku endleka nchumu wo hlamarisa eka Mariya xaka ra Elizabeta. A hi dyondzeni hi mhaka leyi eka ndzima leyi landzelaka.
“Leswi a swi koteki eka vanhu, kambe Xikwembu a xi tsandziwi hi nchumu.”—Matewu 19:26


text:
NOVEMBER 1, 2012
AUSTRIA
Tiko Ra Austria Ri Lerisiwe Ku Riha Timbhoni Ta Yehovha Hikwalaho Ka Xihlawuhlawu
STRASBOURG, eFurwa—Hi September 25, 2012, Huvo ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu yi teke xiboho xa leswaku mfumo wa Austria wu voniwe nandzu wa xihlawuhlawula eka Timbhoni ta Yehovha naswona wu lerisiwe ku hakela mali ya kwalomu ka R149 000 wa swikoxo swa magqweta ni swo tenga nandzu swa Timbhoni.
Hi 2002, mfumo wa Austria wu ale ku nyika vatirheli vambirhi va Timbhoni ta Yehovha lava humaka ePhilippines mpfumelelo wo tshama etikweni, lava a va lava ku dyondzisa Timbhoni leti vulavulaka Xitagalog eAustria. Kasi eka mhaka yin’wana, mfumo wu lerise Timbhoni leswaku ti hakela xibalo xa minyikelo ya vukhongeri leyi ti yi kumeke hi 1999. Xivangelo xo va mfumo wu endle tano eka timhaka letimbirhi hileswi a wu nga lavi ku teka Timbhoni ta Yehovha tanihi “nhlangano wa vukhongeri,” kambe tanihi “ntlawa wa vukhongeri” ntsena, ku nga xiyimo lexi nga ehansi. Sweswo swi endle leswaku Timbhoni ti tsoniwa malunghelo yo karhi lama nyikiwaka vukhongeri byin’wana lebyikulu.
Lexi i xiboho xa vutsevu xa Huvo lexi nga yimiki ni tiko ra Austria kambe xi yimaka ni Timbhoni ta Yehovha, lexi tiyisisaka xiboho lexi tekiweke eku sunguleni hi 2008. Eka xiboho xexo xo sungula, Huvo yi gimete hileswaku Timbhoni a ti fanele ti tekiwe tanihi “nhlangano wa vukhongeri” endzhakunyana ka “nkarhi wutsongo swinene” hileswi “ti nga ni nkarhi wo leha ti ri kona ematikweni man’wana” nileswi se ti “dzimeke timitsu” eAustria.
Timbhoni ti langutele leswaku ku hlula ka tona ka sweswinyana eHubyeni ya Yuropa ku pfuna ku sirhelela malunghelo ya xisekelo ni ku sivela xihlawuhlawula hi tlhelo ra vukhongeri, leswaku ku nga vuyeriwi tona ntsena kambe ni vaaka-tiko hinkwavo va matiko lama nga swirho swa Huvo ya Matiko ya Yuropa.
Media Contacts:
J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Austria: Johann Zimmermann, tel. +43 1 804 53 45


text:
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI | MATEWU 10-11
Yesu U Phyuphyise Vanhu
“Joko ra mina ra olova”
Leswi Yesu a ri muvatli, a swi tiva kahle ku endla joko, swi nga endleka leswaku a a ri tsondzela hi lapi kumbe dzovo leswaku ri nga vavisi swifuwo. Loko hi khuvuriwa hi rhwala joko ra ku va vadyondzisiwa va Yesu. Hi byarha vutihlamuleri bya nkoka naswona hi nga ha langutana ni mitlhontlho kambe ku endla tano swa phyuphyisa naswona swi tisa mikateko yo tala.
Hi yihi mikateko leyi u yi kumeke ku sukela loko u rhwale joko ra Yesu?


text:
Yindlu ya Nsati lonkulu
Yindlu ya Nsati lonkulu a yi kumeka emakumu ka muti wa Xitsonga, na swona a yi ri yindlu leyi kulukumba ku ringanisiwa na tiyindlu tin'wana emutini, tani hi leswi a yi ri yindlu ya hosinkati, wa Nuna wa muti. Xiluvelo, a xi akiwa ekusuhi na yindlu ya Hosinkati.[1][2]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Henri Junod - "Life of a south african tribe". Vol 1, Page 283, 1922
- ↑ Malabela NM,Nkanelo wa maakelo, mahlayiselo ni mintirho ya tindlu ta ndzhavuko ta vatsonga, University of Limpopo - 2015


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Levhitika 16:1-34
16 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe endzhaku ka rifu ra vana vambirhi va Aroni hikwalaho ka ku tshinela emahlweni ka Yehovha kutani va fa.+2 Yehovha a ya emahlweni a ku eka Muxe: “Byela Aroni makwenu leswaku a nga fanelanga a nghena minkarhi hinkwayo endhawini yo kwetsima,+ endzeni ka nguvu leyi sirhelelaka+ emahlweni ka xifunengeto lexi nga ehenhla ka Areka, leswaku a nga fi;+ hikuva ndzi ta humelela epapeni+ ehenhla ka xifunengeto.+3 “Aroni u fanele a ta ni leswi landzelaka endhawini yo kwetsima:+ a ta ni nkunzi leyitsongo ya gandzelo ra xidyoho+ ni khuna ra gandzelo ro hisiwa.+4 U fanele a ambala nguvu yo leha+ yo kwetsima ya ntsembyana naswona swirhangiso+ swa ntsembyana swi fanele swi va enyameni yakwe, u fanele a tikhama hi nceka wa ntsembyana,+ a titsondzela hi xifunengeto xa nhloko+ xa ntsembyana. I tinguvu to kwetsima.+ Kutani u fanele a hlamba nyama yakwe hi mati+ ivi a swi ambala.5 “Kutani entshungwini wa vana va Israyele+ u fanele a teka swiphongo swimbirhi leswitsongo swi va swa gandzelo ra xidyoho+ ni khuna rin’we ri va ra gandzelo ro hisiwa.+6 “Aroni u fanele a nyikela nkunzi ya gandzelo ra xidyoho lexi nga xakwe,+ naswona u fanele a kombela leswaku a rivaleriwa,+ yena+ ni va yindlu yakwe.+7 “U fanele a teka swiphongo swimbirhi a swi yimisa emahlweni ka Yehovha enyangweni ya ntsonga wa nhlangano.8 Aroni u fanele a hoxa vuhlolotwana+ eka swiphongo swimbirhi, vuhlolotwana byin’wana byi va bya Yehovha kasi vuhlolotwana lebyin’wana byi va bya Azazele.+9 Kutani Aroni u fanele a nyikela xiphongo lexi vuhlolotwana+ byi nga xi ba leswaku xi va xa Yehovha, u fanele a xi endla gandzelo ra xidyoho.+10 Kambe xiphongo lexi vuhlolotwana byi nga xi ba leswaku xi va xa Azazele xi fanele xi yimisiwa emahlweni ka Yehovha xa ha hanya, xi kombeleriwa ku rivaleriwa leswaku xi rhumeriwa+ emananga xi va xa Azazele.+11 “Aroni u fanele a nyikela nkunzi ya gandzelo ra xidyoho lexi nga xakwe, a tikombelela ku rivaleriwa, yena ni yindlu yakwe; kutani u fanele a tlhava nkunzi ya gandzelo ra xidyoho lexi nga xa yena.+12 “U fanele a teka xo tamela ndzilo+ ealitarini+ leyi nga emahlweni ka Yehovha xi tele hi makala lama pfurhaka ndzilo ni mavoko+ yakwe hamambirhi ma tele hi xinun’hweriso lexinene xa murhi wa risuna,+ u fanele a swi tisa endzeni ka nguvu leyi sirhelelaka.+13 U fanele a chela ni murhi wa risuna ehenhla ka ndzilo emahlweni ka Yehovha,+ kutani papa ra murhi wa risuna ri fanele ri funengeta xifunengeto+ xa Areka leyi nga ehenhla ka Vumbhoni+ leswaku a nga fi.14 “Kutani u fanele a teka ngati+ yin’wana ya nkunzi a yi xuva hi ritiho emahlweni ka xifunengeto etlhelo ra le vuxeni, naswona u ta xuva+ ngati yin’wana hi ritiho ka nkombo emahlweni ka xifunengeto.+15 “Kutani u fanele a tlhava xiphongo xa gandzelo ra xidyoho lexi nga xa vanhu,+ u fanele a tisa ngati ya xona endzeni ka nguvu leyi sirhelelaka,+ hi ngati+ ya xona u fanele a endla hilaha ku fanaka ni nkunzi; u fanele a yi xuva etlhelo ka xifunengeto ni le mahlweni ka xifunengeto.16 “U fanele a kombela leswaku ndhawu yo kwetsima yi rivaleriwa malunghana ni ku nyama+ ka vana va Israyele ni ku tlula nawu ka vona ni swidyoho+ hinkwaswo swa vona; hi yona ndlela leyi a faneleke a endla ha yona eka ntsonga wa nhlangano, lowu tshamaka na vona exikarhi ka ku nyama ka vona.17 “A ku na munhu un’wana la faneleke a va entsongeni wa nhlangano loko yena a nghena a ya kombela ku rivaleriwa endhawini yo kwetsima kukondza a huma; u fanele a tikombelela ku rivaleriwa+ yena ni yindlu yakwe ni nhlengeletano hinkwayo ya Israyele.+18 “U fanele a huma ealitarini+ leyi nga emahlweni ka Yehovha, kutani a yi kombelela ku rivaleriwa, u fanele a teka ngati yin’wana ya nkunzi ni ngati yin’wana ya xiphongo a yi tota etimhondzweni ta alitari matlhelo hinkwawo.+19 U fanele a n’wan’wasela+ eka yona ngati yin’wana hi ritiho ka nkombo, a yi tengisa naswona a yi hlawulekisa eku nyameni ka vana va Israyele.20 “Loko a hete ku kombela ku rivaleriwa+ ka ndhawu yo kwetsima ni ntsonga wa nhlangano ni alitari, u fanele a tlhela a nyikela mbuti leyi hanyaka.+21 Aroni u fanele a tlhandleka movoko+ hamambirhi enhlokweni ya mbuti leyi hanyaka kutani a vula+ ehenhla ka yona swihoxo+ hinkwaswo swa vana va Israyele ni ku tlula nawu ka vona hinkwako ni swidyoho+ swa vona hinkwaswo, u fanele a swi veka enhlokweni ya mbuti,+ a yi fambisa yi ya emananga+ hi voko ra munhu la lunghekeke.+22 Mbuti yi fanele yi rhwala swihoxo+ swa vona hinkwaswo yi ya na swona etikweni leri nga kwandzasi,+ u fanele a fambisa mbuti yi ya emananga.+23 “Kutani Aroni u fanele a nghena entsongeni wa nhlangano a hluvula tinguvu ta ntsembyana leti a a tiambarile loko a nghena endhawini yo kwetsima, u fanele a ti veka ehansi kwalaho.+24 U fanele a hlamba nyama yakwe hi mati+ endhawini yo kwetsima+ ivi a ambala tinguvu+ takwe, a huma a ta endla gandzelo rakwe ro hisiwa+ ni gandzelo ro hisiwa+ ra vanhu naswona a kombela ku rivaleriwa ka yena ni vanhu.+25 U ta mbulukisa mafurha ya gandzelo ra xidyoho ealitarini.+26 “Loko ku ri loyi+ a nga fambisa xiphongo xi ya eka Azazele+ u fanele a hlantswa tinguvu takwe, u fanele a hlamba nyama yakwe hi mati+ kutani endzhaku ka sweswo a nga nghena enxaxeni.27 “Hambiswiritano, u ta lerisa leswaku nkunzi ya gandzelo ra xidyoho ni xiphongo xa gandzelo ra xidyoho leswi ngati ya swona yi nga tisiwa leswaku ku ta komberiwa ku rivaleriwa hi yona endhawini yo kwetsima yi humeseriwa ehandle ka nxaxa; kutani va fanele va hisa madzovo ya swona ni nyama ya swona ni vulongo bya swona endzilweni.+28 Kutani loyi a swi hiseke u fanele a hlantswa tinguvu takwe, u fanele a hlamba nyama yakwe hi mati, endzhaku ka sweswo hi kona a nga nghenaka enxaxeni.29 “Swi fanele swi va nawu wa hilaha ku nga riki na makumu eka n’wina:+ Hi n’hweti ya vunkombo esikwini ra vukhume ra n’hweti+ mi fanele mi xanisa mimoya-xiviri+ ya n’wina, a mi fanelanga mi endla ntirho+ wihi ni wihi, hambi ku ri munhu la tumbulukeke kwalaho kumbe muluveri la luveleke exikarhi ka n’wina.30 Hikuva esikwini leri mi ta kombeleriwa ku rivaleriwa+ leswaku mi vuriwa lava tengeke. Mi ta tengisiwa eswidyohweni swa n’wina hinkwaswo emahlweni ka Yehovha.+31 I savata+ ya ku wisa hilaha ku heleleke eka n’wina, mi fanele mi xanisa mimoya-xiviri ya n’wina. I nawu wa hilaha ku nga riki na makumu.32 “Kutani muprista la nga ta totiwa,+ loyi voko rakwe ri nga ta tatiwa hi matimba leswaku a va muprista,+ a va mutlhandlami+ wa tata wakwe u fanele a kombela ku rivaleriwa naswona a ambala tinguvu ta ntsembyana.+ I tinguvu to kwetsima.+33 U fanele a byi kombelela ku rivaleriwa vukwetsimelo byo kwetsima+ ni ntsonga+ wa nhlangano ni alitari,+ u ta swi kombelela ku rivaleriwa; ni vaprista ni vanhu hinkwavo va nhlengeletano u ta va kombelela ku rivaleriwa.+34 Lowu wu fanele wu va nawu wa hilaha ku nga riki na makumu eka n’wina,+ leswaku vana va Israyele va kombeleriwa ku rivaleriwa swidyoho hinkwaswo swa vona kan’we hi lembe.”+Hiloko a endla hilaha Yehovha a leriseke Muxe hakona.


text:
Ndi maduvha asigathi uri vha nangiwa vha pfufho dza South African Film & Television Awards (SAFTAs) vha divhadziwe kha lushaka lwothe nga nwedzi wa luhuhi duvha ndi fumi rathi la nwaha wa gidi fu mbili sumbe. Arali wanga tou lavhelesa kha sia la zwa dzi filimu fhano Afrika Tshipembe, nwaha wa 2016 wovha wa vhudi vhukuma kha mutambi a bvaho fhano, Venda, ha tshikamuroho, Fulufhelo Mugovhani. O vha ene mutambi makone wa nwaha wa 2016 uya nga ha dzi filimu "dzo bvaho Afrika tshipembe dza dovha dza sumbedzwa na kha mashango davha zwine zwavha zwithu zwa vhu thogwa vhukuma.
Mugovhani ofhiwa heyi pfufho kha filimu yawe ya uto thoma, "Ayanda", yo bveledzwaho nga mutambi wa maimo ane vhanzhi vha mudivhela filimu ya "Tsotsi", Terry Pheto. "Ayanda" yo vha filimu yeya rangiwa phanda nga Sara Blecher ane a vha mudivhalea khala fhano Afrika Tshipembe, Blecher o bveledza filimu dzingaho "Otelo Burning" dzine dzo no wina pfufho nnzhi vhukuma kha dzi ndowe ndowe dzo fhambanaho.
"Ayanda" yo dovha ya vha filimu ine yo nangiwa nga Mubveledzi makone wa Amerika vho Ava DuVernay ("Selma"), nga kha tshiimiswa tshavho tsha u thusa vhanwe vha bveledzi vha dzi filimu kha lushaka lwa vharema. Vho do nanga yone na dzinwe, hezwi zwo sia Mugovhani a mutambi muhulwane vhukuma ane a vhambedzwa na vhatambi vha shango lothe. U nangiwa nga DuVernay zwo ita uri i sumbedziwe kha Netflix zwine zwavha zwa vhuthogwa ngauri muthu munwe na munwe uya kona u lavhelesa kha internet.
A zwi anzeli uwanala hezwi, zwine mutambi a nekedzwa hedzi pfufho dzothe nga nwaha muthihi na hone kha filimu nthihi yawe ya utou thoma.
Mugovhani o dovha hafhu a nekedzwa pfufho ya mutamabi makone nga vha dzangano la Africa International Film Festival ( AFRIFF) na la African Movie Academy Awards (AMAA) zwine zwa muita mutambi makone kha dzhango la AFRIKA nga nwaha wa 2016. A zwi anzeli uwanala hezwi, zwine mutambi a nekedzwa hedzi pfufho dzothe nga nwaha muthihi na hone kha filimu nthihi yawe ya utou thoma. Ndi zwithu zwi takadzaho vhukuma na hone zwi vhea VhaVenda na Afrika Tshipembe lothe kha maimo a ntha.
Zwi risia rikhoto lavhelesa zwine zwa khou tevhela kha uno nwaha. Mugovhani ndi mutambi ane ri tea u muvhona a khou aluwa vhukuma ufhirisa hafha, ri mutamela mashudu mavhuya na hone ro lavhelesa uri ndi nnyi ane ado dzhia tshikhala tshawe uno nwaha sa izwi filimu dzisi gathi dzo bveledzwa na hone vhunzhi hadzo adzina vharema. Rido Vhona vhege idaho!
(Duvha la dzipfufho (SAFTA) ndi dzi16 -18 dza nwedzi udaho. Vho nangiwaho vho divhadziwa mulovha. - Blogs editor)


text:
SIERRA LEONE NA GUINEA
1915 Ku Ya Fika Hi 1947 Eminkarhini Ya Khale (Xiyenge 1)
Rivoni Ra Ntiyiso Ri Sungula Ku Voninga
Mahungu lamanene ma fike eSierra Leone hi 1915 loko vaaki va kwalaho va vuya hi le Nghilandhi va ri ni minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni. Nandza wa Yehovha wo sungula la khuvuriweke u fike eFreetown kwalomu ka July lembe rero. A ku ri Alfred Joseph. A a ri ni malembe ya 31 naswona a a davuka eGuyana, le Dzongeni wa Amerika. A ha ku khuvuriwa eku sunguleni ka lembe rero eBarbados, le West Indies, a a kume ntirho wo lunghisa switimela eFreetown. Alfred a a tshama enkomponi leyi nga etlhelo ka xiporo xa le Dorobeni ra Cline, leri ku ya eka rona a swi teka kwalomu ka tikhilomitara tinharhu ku suka eMurhini wa Khotoni lowu nga eFreetown. U nambe a sungula ku chumayela vanhu lava a a tirha na vona.
Eka lembe leri landzelaka, Alfred u joyiniwe hi Leonard Blackman, khale ka mutirhi-kulobye loyi a a huma eBarbados, loyi mana wakwe loyi a vuriwaka Elvira Hewitt a dyondziseke Alfred ntiyiso. Leonard u ve muakelani wa Alfred naswona nkarhi na nkarhi a va hlangana va bula hi Bibele. Va tlhele va nyika vanghana va vona minkandziyiso ya Bibele swin’we ni vanhu van’wana lava tsakelaka.
Alfred na Leonard va xiye leswaku nsimu ya le Freetown a yi “basile leswaku [yi] tshoveriwa.” (Yoh. 4:35) Hi 1923, Alfred u tsalele entsindza wa Timbhoni ta Yehovha eNew York, a ku: “Ku ni vanhu vo tala lava tsakelaka rungula ra Bibele laha. Xana mi nga swi kota ku rhumela munhu leswaku a ta va khathalela ni ku pfuna ku ndlandlamuxa ntirho wo chumayela laha Sierra Leone?” U kume nhlamulo leyi nge: “Hi ta n’wi rhumela!”
Alfred u ri: “Hi Mugqivela wun’wana nimadyambu, endzhaku ka tin’hweti to hlayanyana, ndzi kume riqingho leri a ndzi nga ri langutelanga.”
“Munhu wa kona u te: ‘Xana hi wena u tsaleleke Sosayiti ya Watch Tower u kombela leswaku ku rhumeriwa vanhu vo ta chumayela?’
“Ndzi n’wi hlamule ndzi ku: ‘Wa vurisa.’
“Hiloko a ku: ‘Ku rhumeriwe mina.’
“Yoloye a ku ri William R. Brown. Yena ni nsati wakwe, Antonia, swin’we ni xinhwanyetana xa vona a va ha ku fika hi rona siku rero naswona a va tshama eHotela ya Gainford.
“Eka mixo lowu landzelaka, loko mina na Leonard ha ha khome dyondzo ya hina ya Bibele ya vhiki ni vhiki ku fike wanuna loyi a nga xitetemba ekaya ka mina. A ku ri William R. Brown. A a wu hisekela swinene ntiyiso naswona a a lava ku nyikela nkulumo ya le rivaleni hi siku leri landzelaka. Hi nambe hi hirha holo leyikulu eFreetown—Wilberforce Memorial Hall—kutani a endla xiyimiso xo nyikela nkulumo yo sungula eka leta mune leti a ti khomile hi Ravumune nimadyambu.
“Ntlawa wa hina lowutsongo a wu khomeke hi ku navetisa tinkulumo teto hi ku tirhisa phepha-hungu, ku nyika vanhu swirhambo ni ku va rhamba hi nomu. A hi nga swi tivi leswaku vanhu va kwalaho a va ta angula njhani, kambe a ku ri hava xivangelo xo vilela. Ku te vanhu va kwalomu ka 500 eholweni yoleyo, ku katsa ni vafundhisi vo tala va le Freetown. A hi tsake ni swikunwana!”
Hi nkarhi wa nkulumo leyi tekaka awara, Makwerhu Brown a a tala ku tshaha Matsalwa ni ku tirhisa muchini wo tlangisa tisilayidi leswaku a komba vanhu tindzimana ta Bibele eka xikirini. Hi ku phindha-phindha a a vula marito lawa: “A hi Brown a vulaka sweswo kambe ku vula Bibele.” Vayingiseri va hlamarile naswona a va ba mavoko endzhaku ka yinhla yin’wana ni yin’wana. A ku nga ri hikwalaho ka vuswikoti bya Makwerhu Brown byo vulavula kambe a ku ri hikwalaho ka leswi a a tiyisekisa leswi a swi vulaka hi ku tirhisa Matsalwa. Muntshwa un’wana loyi a a dyondzela vufundhisi loyi a ri un’wana wa vayingiseri volavo u te: “Nkulukumba Brown wa yi tiva Bibele!”
Tinkulumo ta Makwerhu Brown ti hlamarise vanhu va doroba rolero naswona vanhu va khitikanile leswaku va ya ti yingisela. Hi Sonto leyi landzelaka, holo a yi tele hi vanhu lava a va tele ku ta yingisela nkulumo leyi nga ni nhloko-mhaka leyi nge “Ku Ya Ni Ku Vuya eTiheleni—Ku Na Vamani Kwale?” Ntiyiso wa le Bibeleni lowu Makwerhu Brown a va byeleke wona madyambu wolawo wu endle leswaku hambi ku ri vanhu lava nghenaka kereke va tshika tikereke ta vona.
Nkulumo ya vumune yo hetelela eka leta nxaxamelo leyi a yi ri ni nhloko-mhaka leyi nge “Timiliyoni Leti Hanyaka Sweswi Ti Nga Ka Ti Nga Fi,” yi koke ntshungu lowukulu lerova muaki un’wana wa le Freetown a ku: “Tikereke a ti fanele ti tshika minhlangano ya tona ya nimadyambu hikuva swirho hinkwaswo swa tona swi ta laha swi ta yingisela nkulumo ya Makwerhu Brown.”
Ndlela leyi Makwerhu Brown a a kandziyisa tindzimana ta Bibele ha yona yi endle leswaku vanhu va sungula ku n’wi vitana “Bible” Brown. Vanhu va nambe va n’wi vitana hi vito rero naswona ri sungule ku tiveka swinene eAfrika Vupela-dyambu. William R. Brown u tinyungubyise hi ku tiviwa hi vito rero kukondza loko a heta pfhumba rakwe ra laha misaveni.


text:
January 29–February 4
MATEWU 10-11
Risimu 22 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Yesu U Phyuphyise Vanhu”: (10 min.)
Mt 10:29, 30—Mhaka leyi Yesu a yi vuleke ya leswaku Yehovha wa khathala hi un’wana ni un’wana wa hina ya phyuphyisa (Mt 10:29, 30, nwtsty vona tinhla leti engetelekeke ni xifaniso)
Mt 11:28,—Ku tirhela Yehovha swa phyuphyisa (Mt 11:28, nwtsty vona tinhla leti engetelekeke)
Mt 11:29, 30—Ku titsongahatela vulawuri ni nkongomiso wa Kreste swa phyuphyisa (Mt 11:29, nwtsty vona tinhla leti engetelekeke ta Mt 11:29)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Mt 11:2, 3—Hikwalaho ka yini Yohane Mukhuvuri a vutise xivutiso lexi? (jy 96 ¶2-3)
Mt 11:16-19—Hi fanele hi ti twisisa njhani tindzimana leti? (jy 98 ¶1-2)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ku dyondzise yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla tin’wana leti u ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Mt 11:1-19
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Ku Vuyela Ra Vumbirhi: (u nga hundzi timinete tinharhu) Vona xiringanyeto xo sungula mabulo.
Ku Vuyela Ra Vunharhu: (u nga hundzi timinete tinharhu) Tihlawulele tsalwa ni xivutiso lexi mi nga ta bula ha xona loko u vuya.
Dyondzo Ya Bibele: (u nga hundzi timinete ta tsevu) bhs 45-46 ¶15-16—N’wi rhambe leswaku a ta emihlanganweni.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 119
Ku Phyuphyisa Lava “Tirhaka Hi Matimba Ni Lava Tikeriwaka”: (15 min.) Tlanga vhidiyo. Endzhaku bulani hi swivutiso leswi landzelaka:
I yini le swa ha ku humelelaka leswi endlaka van’wana va lava ku phyuphyisiwa?
Yehovha na Yesu va hi phyuphyisa njhani hi ku tirhisa nhlengeletano?
Matsalwa ma hi phyuphyisa njhani?
Hi nga va phyuphyisa njhani van’wana?
-
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) lv ndzi. 3 ¶ 16-20
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 90 Ni Xikhongelo


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Petro 2:1-22
2 Hambiswiritano, ni vaprofeta va mavunwa va ve kona exikarhi ka vanhu, hilaha ni vadyondzisi va mavunwa va nga ta va kona exikarhi ka n’wina.+ Vona lava va ta nyandlamela va nghenisa mimpambukwa leyi lovisaka, naswona va ta ala ni n’wini loyi a va xaveke,+ va titisela ndzoviso wa xihatla.2 Ku tlula kwalaho, vo tala va ta landzela+ swiendlo swa vona swa ku tikhoma ko biha,+ naswona hikwalaho ka vona, ndlela ya ntiyiso yi ta vulavuriwa ku biha.+3 Nakambe, hikwalaho ka ku navela, va ta mi dyelela hi marito+ ya vuxisi. Kambe volavo, ku avanyisiwa ka vona loku nga ka khale+ a ku nonoki, naswona ndzoviso wa vona a wu khudzeheli.+4 Kunene, loko Xikwembu xi nga tshikanga ku xupula tintsumi+ leti dyoheke, kambe, hi ku ti hoxa eThatharasi,+ xi ti nyiketa emigodini ya munyama lowukulu leswaku ti hlayiseriwa vuavanyisi;+5 naswona xi nga tshikanga ku xupula misava+ ya khale, kambe xi hlayisa Nowa, muchumayeri wa leswo lulama,+ ni van’wana+ va nkombo loko xi tisa ndhambhi+ ehenhla ka misava ya vanhu lava nga xiximiki Xikwembu;6 xi gweveke miti ya Sodoma na Gomora hi ku yi hundzula+ yi va nkuma, xi vekela vanhu lava nga xiximiki Xikwembu xikombiso xa swilo leswi taka;+7 xi kutsuleke Lota+ wo lulama, loyi a a karhateka swinene hi vanhu lava delelaka nawu, va tipeta eku tikhomeni ko biha+—8 hikuva munhu loyi wo lulama a a xaniseka eka moya-xiviri wakwe wo lulama hikwalaho ka swiendlo swa vona swo kala nawu leswi a a swi vona ni ku swi twa siku ni siku loko a ha tshama na vona—9 Yehovha wa yi tiva ndlela yo va kutsula endzingweni+ vanhu lava nga ni ku tinyiketela loku nga ni vukwembu, kambe u vekela vanhu lava nga lulamangiki siku ra vuavanyisi leswaku va ta lovisiwa,+10 kambe, ngopfu-ngopfu eka lava mukisanaka ni nyama va navela ku yi nyamisa+ va tlhela va byi langutela ehansi vuhosi.+Lava kanyaka timbilu, vo sihalala, a va rhurhumeli eka lava dzunekaka kambe va vulavula ha vona hi ku va tseketsela,+11 kasi tintsumi, hambileswi ti va tlulaka hi ntamu ni matimba, a ti va hehli hi marito ya ku tseketsela,+ naswona leswi a ti swi endli hikwalaho ka leswi ti nga ni xichavo eka Yehovha.+12 Kambe vanhu lava, ku fana ni swiharhi leswi nga anakanyiki leswi nga lo velekeriwa ku khomiwa swi lovisiwa, eka swilo leswi va nga swi tiviki naswona va vulavulaka ha swona hi ku tseketsela,+ va ta lova endleleni ya vona ya ku lova,13 va tivavisa,+ va kuma hakelo ya swiendlo leswi hoxeke.+Va teka ku hanya hi vulovolovo ninhlikanhi swi ri ntsako.+ Vona i swivati ni swithyakisi, va tipeta etidyondzweni ta vona ta vuxisi hi ntsako lowu nga hikiwangiki, va ri karhi va dya swin’we na n’wina.+14 Va ni mahlo lama teleke vuoswi+ naswona va hluleka ku tshika xidyoho,+ va wonga mimoya-xiviri leyi nga yimangiki yi tiya. Va ni mbilu leyi leteriweke ku navela.+ Vona i vana+ lava rhukaniweke.15 Hi ku tshika ndlela yo lulama, va hambukisiwile. Va landzele ndlela ya Balama,+ n’wana wa Beyori, loyi a a rhandza hakelo leyi tisiwaka hi ku endla leswi hoxeke,+16 kambe u tshinyiwile hi ku tlula kakwe leswi lulameke.+ Xifuwo lexi rhwalaka ndzhwalo lexi nga vulavuriki, xi vulavula hi rito ra munhu,+ xi siva ndlela+ ya ku penga ka muprofeta.17 Lava i minseledyana leyi pfumalaka mati,+ ni tihunguva leti fambisiwaka hi xidzedze xa vukarhi, naswona va vekeriwe+ ntima wa munyama.18 Hikuva va vula marito yo tikukumuxa ya hava, hi ku navela ka nyama+ ni hi mikhuva yo biha va wonga+ lava ha balekaka+ evanhwini lava tikhomaka hi ndlela leyi hoxeke.19 Va va tshembisa ntshunxeko,+ kasi vona i mahlonga ya ku onhaka.+ Hikuva mani na mani la hluriwaka hi un’wana u va hlonga ra munhu+ yoloye.20 Kunene, endzhaku ko balekela swilo leswi nyamisaka swa misava+ hi vutivi lebyi kongomeke bya Hosi tlhelo Muponisi Yesu Kreste, loko va tlhela va kumeka eka swilo leswi kutani swi va hlula,+ swiyimo swa vona swo hetelela swi bihe ngopfu ku tlula leswo sungula.+21 Hikuva a swi ta antswa eka vona loko a va nga tivanga hi ku kongoma ndlela ya ku lulama,+ ku tlula leswaku loko va yi tive hi ku kongoma va fularhela xileriso xo kwetsima lexi va nyikiweke xona.+22 Marito ya xivuriso xa ntiyiso ma hetisekile eka vona: “Mbyana+ yi vuyele emahlanteni ya yona, ni nguluve ya nkati leyi a yi hlambisiwile yi vuyele ku ya vumbuluka endzhopeni.”+


text:
DYONDZO 26
Hi Nga Pfuneta Njhani Eku Khathaleleni Ka Holo Ya Hina Ya Mfumo?
Holo yin’wana ni yin’wana ya Mfumo ya Timbhoni ta Yehovha yi byarha vito ro kwetsima ra Xikwembu. Hikwalaho, hi swi teka ku ri lunghelo ku va hi katseka eku yi hlayiseni leswaku yi tshama yi basile, yi languteka ni ku va yi lunghisiwe kahle naswona i xiphemu xa nkoka eka vugandzeri bya hina byo kwetsima. Hinkwerhu hi nga pfuneta.
Hlanganyela eku basiseni endzhaku ka minhlangano. Endzhaku ka minhlangano yin’wana ni yin’wana, hi ntsako vamakwerhu va basisa Holo ya Mfumo. Kan’we hi vhiki, holo hinkwayo ya basisiwa. Nkulu kumbe nandza wa vutirheli u kongomisa ntirho wo basisa, hi ntolovelo u landzelela nxaxamelo wa leswi faneleke swi basisiwa. Van’wana va kukula, va koropa kumbe va basisa khapete hi muchini, va sula ritshuri, va veketela switulu kahle, va basisa swihambukelo, va hlantswa mafasitere ni swivoni, va lahla thyaka kumbe va yi basisa ehandle ni ku basisa rivala. Kan’we hi lembe, ku vekiwa siku leri ku nga ta basisiwa endzeni ni le handle ka holo. Loko hi tirha ni vana va hina eka mintirho yin’wana, hi va dyondzisa leswaku va xixima ndhawu ya hina ya vugandzeri.—Eklesiasta 5:1.
Hlanganyela eku yi lunghiseni. Lembe rin’wana ni rin’wana, Holo ya Mfumo ya kamberiwa hi vukheta endzeni ni le handle ka yona. Endzhaku ka ku kamberiwa koloko, nkarhi na nkarhi ku lunghisiwa leswi onhakeke leswaku yi tshama yi ri eka xiyimo lexinene, leswaku ku papalatiwa ku tirhisa mali swi nga fanelanga. (2 Tikronika 24:13; 34:10) Holo ya Mfumo leyi baseke ni leyi khathaleriwaka kahle i ndhawu leyi faneleke yo gandzela Xikwembu xa hina. Hi ku hlanganyela eka ntirho lowu, hi kombisa leswaku ha n’wi rhandza Yehovha ni ku tlangela ndhawu ya hina ya vugandzeri. (Pisalema 122:1) Leswi swi tlhela swi endla leswaku vanhu va yi tsakela.—2 Vakorinto 6:3.
Ha yini hi nga fanelanga hi honisa ndhawu ya hina ya vugandzeri?
Hi wahi malunghiselelo lama endliwaka leswaku Holo ya Mfumo yi tshama yi basile?


text:
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Ha yini Yesu a vuriwa N’wana wa Xikwembu?
Xikwembu a xi na nsati wa xiviri loyi xi nga na vana na yena. Xi vumbe swilo hinkwaswo. Vanhu va vumbiwe va ri ni vuswikoti bya ku tekelela timfanelo ta Xikwembu. Hi yona mhaka leyi munhu wo sungula loyi Xikwembu xi n’wi vumbeke, ku nga Adamu, a a vitaniwa “n’wana wa Xikwembu.” Hilaha ku fanaka, Yesu u vitaniwa “N’wana wa Xikwembu” hikuva u vumbiwe a ri ni timfanelo to fana ni ta Tata wakwe.—Hlaya Luka 3:38; Yohane 1:14, 49.
Yesu u vumbiwe rini?
Xikwembu xi vumbe Yesu xi nga si vumba Adamu. Entiyisweni, Xikwembu xi vumbe Yesu kutani xi n’wi tirhisa ku endla swilo hinkwaswo, ku katsa ni tintsumi. Hi yona mhaka leyi Bibele yi vitanaka Yesu “mativula ya ntumbuluko hinkwawo” lowu vumbiweke hi Xikwembu.—Hlaya Vakolosa 1:15, 16.
Yesu a a ri ntsumi etilweni loko a nga si velekiwa eBetlehema. Loko nkarhi wu fika, Xikwembu xi hundzisele vutomi bya Yesu ku suka etilweni byi ya embelekweni wa Mariya leswaku a ta velekiwa tanihi munhu wa nyama.—Hlaya Luka 1:30-32; Yohane 6:38; 8:23.
Ha yini Xikwembu xi endle leswaku Yesu a velekiwa laha misaveni tanihi munhu wa nyama? Xana Yesu u hetisise ntirho wihi wo hlawuleka? U nga kuma tinhlamulo ta swivutiso sweswo eBibeleni naswona ti ta engetela ku twisisa ni ku tlangela ka wena leswi Xikwembu na Yesu va ku endleleke swona.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tinhlayo 3:1-51
3 Kutani leswi a ku ri switukulwana swa Aroni na Muxe esikwini leri Yehovha a vulavuleke na Muxe ha rona eNtshaveni ya Sinayi.+2 Lawa a ku ri mavito ya vana va Aroni: Nadabu lowa mativula na Abihu+ na Eliyazara+ na Ithamara.+3 Lawa a ku ri mavito ya vana va Aroni, vaprista lava totiweke lava mavoko ya vona a ma tatiwe hi matimba leswaku va va vaprista.+4 Hambiswiritano, Nadabu na Abihu va fe emahlweni ka Yehovha loko va nyikele ndzilo+ lowu nga riki enawini emahlweni ka Yehovha emananga ya Sinayi; a va vanga na vana. Kambe Eliyazara+ na Ithamara+ va ye emahlweni va va vaprista swin’we na Aroni tata wa vona.5 Yehovha a ya emahlweni a vulavula na Muxe a ku:6 “Tshineta nyimba ya Levhi,+ u fanele u yi yimisa emahlweni ka Aroni lowa muprista, yi fanele yi n’wi tirhela.+7 Yi fanele yi endla ntirho wa yona eka yena ni ntirho wa yona eka ntshungu hinkwawo, emahlweni ka ntsonga wa nhlangano, hi ku endla vutirheli bya tabernakela.8 Yi fanele yi khathalela swingolongondzwana+ hinkwaswo swa ntsonga wa nhlangano, ni ntirho wa vana va Israyele hi ku endla vutirheli bya tabernakela.+9 U fanele u nyiketa Valevhi eka Aroni ni vana vakwe. Hi lava va nyiketiweke, va nyiketiwe yena va huma eka vana va Israyele.+10 Kutani u ta veka Aroni ni vana vakwe, va fanele va khathalela vuprista+ bya vona; munhu un’wana ni un’wana la nga mufambi, la tshinelaka u ta dlayiwa.”+11 Yehovha a ya emahlweni a vulavula na Muxe a ku:12 “Loko ku ri mina, waswivo, ndzi teka Valevhi exikarhi ka vana va Israyele va va ematshan’weni ya mativula+ hinkwawo ya vana va Israyele lama pfulaka mbeleko; Valevhi va ta va va mina.13 Hikuva mativula hinkwawo i ya mina.+ Esikwini leri ndzi nga ba mativula hinkwawo etikweni ra Egipta,+ ndzi tihlawulekisele mativula hinkwawo eIsrayele ku sukela eka munhu ku ya eka xiharhi.+ Ma ta va ya mina. Hi mina Yehovha.”14 Yehovha a ya emahlweni a vulavula na Muxe emananga ya Sinayi+ a ku:15 “Tsarisa vana va Levhi hi ku ya hi yindlu ya vatata wa vona hi mindyangu ya vona. U ta tsarisa+ waxinuna un’wana ni un’wana ku sukela eka n’hweti yin’we hi vukhale ku ya ehenhla.”16 Kutani Muxe a sungula ku va tsarisa hi ku lerisa ka Yehovha, hilaha a lerisiweke hakona.17 Kutani lava va ve vana va Levhi+ hi mavito ya vona: Gerixoni na Kohata na Merari.+18 Lawa a ku ri mavito ya vana va Gerixoni hi mindyangu ya vona: Libni na Ximeyi.+19 Vana va Kohata+ hi mindyangu ya vona a ku ri Amirama na Izihara,+ Hebroni na Uziyele.20 Vana va Merari+ hi mindyangu ya vona a ku ri Maheli+ na Muxi.+Leyi a ku ri mindyangu ya Valevhi hi ku ya hi yindlu ya vatata wa vona.21 Eka Gerixoni a ku ri ni ndyangu wa Valibni+ ni ndyangu wa Vaximeyi.+ Leyi a ku ri mindyangu ya Vagerixoni.22 Lava va tsarisiweke va vona a va ri hi nhlayo ya vaxinuna hinkwavo ku sukela eka n’hweti yin’we hi vukhale ku ya ehenhla.+ Lava va tsarisiweke va vona a va ri 7 500.+23 Mindyangu ya Vagerixoni a yi ri endzhaku ka tabernakela.+ A va dzime mixaxa ya yona hi tlhelo ra le vupela-dyambu.24 Kutani ndhuna ya yindlu ya vatata wa Vagerixoni a ku ri Eliyasafa n’wana wa Layele.25 Ntirho wa vana va Gerixoni+ entsongeni wa nhlangano a ku ri tabernakela ni ntsonga,+ ni xifunengeto+ xa yona ni xiavanyiso+ xa nyangwa ya ntsonga wa nhlangano26 ni swincikinyo+ swa xivava ni xiavanyiso+ xa nyangwa ya xivava lexi rhendzelaka tabernakela ni alitari ni tintambu+ ta yona ta ntsonga, swi nga swa vutirheli hinkwabyo bya yona.27 Kutani eka Kohata a ku ri ni ndyangu wa Vaamirama ni ndyangu wa Vaizihara ni ndyangu wa Vahebroni ni ndyangu wa Vauziyele. Leyi a ku ri mindyangu ya Vakohata.+28 Eka nhlayo ya vaxinuna hinkwavo ku sukela eka n’hweti yin’we hi vukhale ku ya ehenhla a va ri 8 600, va endla ntirho wa ndhawu yo kwetsima.+29 Mindyangu ya vana va Kohata a yi dzime mixaxa etlhelo ra le dzongeni+ ra tabernakela.30 Kutani ndhuna ya yindlu ya vatata va ndyangu wa Vakohata a ku ri Elizafani n’wana wa Uziyele.+31 Ntirho+ wa vona a ku ri ku khathalela Areka+ ni tafula+ ni xo tlhoma rivoni+ ni tialitari+ ni swingolongondzwana+ swa ndhawu yo kwetsima, leswi a va ta tirhela ha swona ni xiavanyiso+ ni vutirheli bya yona hinkwabyo.32 Kutani ndhuna ya tindhuna ta Valevhi a ku ri Eliyazara+ n’wana wa Aroni lowa muprista, loyi a a ri mulanguteri wa lava va khathalelaka ntirho wa ndhawu yo kwetsima.33 Kutani eka Merari a ku ri ni ndyangu wa Vamaheli+ ni ndyangu wa Vamuxi.+ Leyi a ku ri mindyangu ya Merari.+34 Lava va tsarisiweke va vona hi nhlayo ya vaxinuna hinkwavo ku sukela eka n’hweti yin’we hi vukhale ku ya ehenhla a va ri 6 200.+35 Kutani ndhuna ya yindlu ya vatata va mindyangu ya Merari a ku ri Suriyele n’wana wa Abihayili. A va dzime mixaxa etlhelo ra n’walungu+ wa tabernakela.36 Ntirho wa vana va Merari a ku ri ku langutela marimba+ ya tabernakela ni swigogo+ swa yona ni tiphuphu+ ta yona ni minkotloto ya yona ni swingolongondzwana+ swa yona hinkwaswo ni vutirheli+ bya yona hinkwabyo37 ni tiphuphu+ ta xivava leti ti yi rhendzelaka ni minkotloto+ ya tona ni swikhomiso swa yona swa ntsonga ni tintambu ta yona ta ntsonga.38 Lava va dzimaka mixaxa emahlweni ka tabernakela etlhelo ra le vuxeni, emahlweni ka ntsonga wa nhlangano etlhelo ra vuhuma-dyambu a ku ri Muxe na Aroni ni vana vakwe, lava a va khathalela xiboho xa vukwetsimelo+ xi ri xiboho xa vana va Israyele. Kutani munhu un’wana ni un’wana la nga mufambi, la tshinelaka a a ta dlayiwa.+39 Hinkwavo lava va tsarisiweke va Valevhi, lava Muxe na Aroni va va tsariseke hi mindyangu ya vona hi ku lerisa ka Yehovha, vaxinuna hinkwavo ku sukela eka n’hweti yin’we hi vukhale ku ya ehenhla a va ri 22 000.40 Kutani Yehovha a byela Muxe a ku: “Tsarisa mativula ya xinuna hinkwawo ya vana va Israyele, ku sukela eka loyi a nga ni n’hweti yin’we hi vukhale ku ya ehenhla,+ u teka nhlayo ya mavito ya vona.41 U fanele u ndzi tekela Valevhi—hi mina Yehovha— va va ematshan’weni ya mativula hinkwawo exikarhi ka vana va Israyele,+ ni swifuwo swa Valevhi swi va ematshan’weni ya mativula hinkwawo eka swifuwo swa vana va Israyele.”+42 Hiloko Muxe a hambeta a tsarisa mativula hinkwawo exikarhi ka vana va Israyele, hilaha Yehovha a n’wi leriseke hakona.43 Kutani mativula ya xinuna hinkwawo hi nhlayo ya mavito ya wona, ku sukela eka loyi a nga ni n’hweti yin’we hi vukhale ku ya ehenhla, eka lava va tsarisiweke va wona, a ma ri 22 273.44 Yehovha a ya emahlweni a vulavula na Muxe a ku:45 “Teka Valevhi va va ematshan’weni ya mativula hinkwawo exikarhi ka vana va Israyele, ni swifuwo swa Valevhi swi va ematshan’weni ya swifuwo swa vona; Valevhi va fanele va va va mina.+ Hi mina Yehovha.46 Kutani tanihi hakelo+ ya nkutsulo ya vanhu va 273 eka mativula ya vana va Israyele, lava va teleke ku tlula Valevhi,+47 eka munhu un’wana ni un’wana+ u fanele u teka tixikele ta ntlhanu. U ta yi teka exikeleni ya ndhawu yo kwetsima. Xikele yin’we i tigera+ ta 20.48 Kutani u fanele u nyika Aroni ni vana vakwe mali yoleyo, yi va hakelo ya nkutsulo ya lava teleke ku va tlula.”49 Kutani Muxe a teka mali ya hakelo ya nkutsulo, leyi humaka eka lava a va tele ku tlula hakelo ya nkutsulo wa Valevhi.50 U teke mali eka mativula ya vana va Israyele, tixikele ta 1 365, hi xikele ya ndhawu yo kwetsima.51 Kutani Muxe a nyika Aroni ni vana vakwe mali ya hakelo ya nkutsulo hi ku landza xileriso xa Yehovha, hilaha Yehovha a leriseke Muxe hakona.


text:
Kombisa likholo u maha sisungo sa wutxhari!
‘Kombela ngu likholo, u si kanakani.’—JAKOBE 1:6.
TINDANDO: 81, 70
1. Nji txani atxi txi nga maha ti to Kayimi e maha txisungo txo biha? Ngu yihi wuyelo a nga yi mana?
KA MBIMO ya kale, Kayimi a ti fanete e maha txisungo. Ngu txihi txisungo txa kona? Njo sawula ku tiñola e mana wuyelo ya yinene mwendo e sawula kwa mbi tiñola se e wuyelwa ngu dikhombo. Bhiblia yi womba ti to ene kha tiñola, a mahile txisungo txo biha. Ngu yihi wuyelo a nga yi mana? Ene a date mnanda wakwe Abheli e tshumela e mwalalelwa ngu wuxaka wakwe ni Jehovha.—Genesisi 4:3-16.
2. Ngu txani ti di ni lisima kumaha sisungo sa sinene?
2 Kufana ni Kayimi, nathu hi fanete hi sawula to kari ka wutomi wathu mwendo hi maha sisungo. Sisungo simwane si ni lisima kupinda simwane. Hambiketo wungi wa sona si nga maha ti to wutomi wathu wu tsakisa mwendo wu nemela. Ngu toneto, hi txi maha sisungo sa sinene hi nga mana wutomi wo tsakisa. Kambe hi txi maha so biha, wutomi wathu wu na tala ni sikarato.—Mavingwa 14:8.
3. a) Nji txani txi no hi vhuna kumaha sisungo sa wutxhari? b) Ngu sihi siwotiso asi hi no bhula ngu sona?
3 Nji txani atxi txi no hi vhuna kumaha sisungo sa wutxhari? Ngu va ni likholo ka Txizimu, hi themba ti to txona txi lava ku hi vhuna ni ku txi na hi ninga wuzivi awu hi wu lavako ti to hi kota kumaha sisungo sa sinene. Ti lava hi tshumela hi kholwa ka Dipswi da txona, hi themba ati di ti wombako. (Lera Jakobe 1:5-8.) Hi txi tshuketa hafuhi ni Jehovha ni kuranda ngutu Dipswi dakwe, eto ti na hi maha hi themba ti to ene wa tiziva ati i ku ta tinene kwathu. Ngu toneto kha hi na mbi maha txisungo hi sa thanga ngu kuwona ati Bhiblia yi tiwombako ngu mhaka yoneyo. Kambe hi nga tiwonisa ku txani ti to hi nawo wusikoti wo maha sisungo sa sinene? Ina ti bihile kutxitxa txisungo?
HOTSHETHU HI FANETE KU TIMAHELA SISUNGO
4. Ngu txihi txisungo atxi Adhamu a nga ti fanete e txi maha? Ngu yihi wuyelo a nga yi mana?
4 Kukhukhela kale, vathu va ti ni fanelo yo timahela sisungo. Wamwamna wo khata, i ku Adhamu, ti lavile e maha txisungo txa ti to a ndina engisa Jehovha M’vangi wakwe mwendo a ndina engisa msikati wakwe Evha. Ene a sawute kuengisa Evha, se e maha txisungo txo biha ngutu. Ngu yihi wuyelo a nga yi mana? Ene a humisilwe jaradhi ka Edheni ngu Jehovha, ni ku a gwitile e fa. Phela athu hi xaniseka nguku Adhamu a nga maha txisungo txo biha.
Jehovha a hi ningile Bhiblia ayi yi hi gondisako kumaha sisungo sa wutxhari
5. Ina nda tinene aku Jehovha a hi lekako hi timahela sisungo?
5 Vamwane ti nga maha ve alakanya ti to wutomi wu ndina tsakisa loko i ti ku kha ti lavi hi maha sisungo. Ina nawe u tiwonisa toneto? Khumbula ti to Jehovha kha hi maha kufana ni mmovha awu wu emelako kutsimbitiswa. Ene a hi ningile Bhiblia ayi yi hi gondisako kumaha sisungo sa wutxhari. Jehovha a lava ti to hi timahela sisungo, se wutixamuleli wuwa wu nga hi vhuna. Wona sikombiso asi si londiselako.
6, 7. Ngu txihi txisungo atxi Vaisraeli va nga ti fanete ve txi maha? Ngu ku txani ti di va karatete? (Wona mfota wu wu ku makhatoni.)
6 Mbimo yi Vaisraeli va nga ti ka Ditiko da Txithembiso, va ti fanete ve sawula ti to va lava kukhozela Jehovha mwendo va lava kuthumela sizimu simwane. (Lera Joxuwa 24:15.) Atiya ti nga va ti di wonekile nga ta hehuka. Hambiketo, ati va ndino ti sawula ti ndina va hanyisa mwendo ti va daya. Ka mbimo ya Valamuli, Vaisraeli va ti mahetela sisungo so biha. Va lekile Jehovha ve khozela sizimu sa makuhu. (Valamuli 2:3, 11-23) Ka mbimo ya mprofeti Elija va ti fanete ve sawula ti to va lava Jehovha mwendo Bhahali. (1 Vafumeli 18:21) Ti nga woneka nga i ti mhaka ya yidotho nguko kuthumela Jehovha ngu tona i ku ta tinene ngutu. M’thu wu a zivako kha na ku za e sawula kuthumela txizimu atxi txi si hanyiko, kambe vathu va mbimo yoneyo va txi sawute. Bhiblia yi womba ti to Vaisraeli va ti “nzoda ngu yotshe minenge ya mimbidi”. Elija a ti ni wutxhari, ene a va kuzetile kukhozela Jehovha Txizimu txa ditshuri.
7 Ngu ku txani Vaisrayeli va nga ti tandeka kumaha sisungo sa wutxhari? Txo khata, va si na likholo ka Jehovha, nem va si lavi ku mu engisa. Va si mthembi nem va si gondi ngu ngene mwendo ngu wutxhari wakwe. I ti ku va ti gonda, ti ndina va ti di va vhuni kumaha sisungo sa wutxhari. (Masalmu 25:12) Txa wumbidi, vona va ti tekelela mahanyelo a vathu va matiko mamwane. Toneto ti mahile ti to vathu vonevo ve za ve va tshunda ni kupimisa ni ku va mahela sisungo. Ku humelete txani ngu toneto? Vaisraeli va khatile kulondisela vamatiko ni kukhozela sizimu sa walo hambiku Jehovha a nga ti va lambisile.—Eksodha 23:2.
INA VAMWANE VA FANETE VE HI MAHELA SISUNGO?
8. Hi gonda txani ka txikombiso txo biha txa Vaisraeli?
8 Nji txani atxi hi txi gondako ka txikombiso txo biha txa Vaisraeli? Hi gonda ti to ti lava hi thumisa Bhiblia kasiku hi kota kumaha sisungo sa sinene. Vagalatiya 6:5 yi hi gela ti to mmwane ni mmwane a na ti xamulela ka ti a ti sawulako. Kha ha fanela kumahelwa sisungo ngu vamwane. Hahanze keto, hi fanete hi gonda ati Jehovha a wombako ti to ndinene se hi sawula toneto.
Hi txo thuka hi tumela kumahelwa sisungo ngu vathu, dimwane ditshiku hi nga va londisela
9. Ngu ku txani ti di ni phango kumahelwa sisungo ngu vamwane?
9 Ti nga mahisa ku txani ti to hi leka vamwane ve hi mahela sisungo? Ngu ku va leka ve hi kuzetela kumaha sisungo so biha. (Mavingwa 1:10, 15) Eto ti ni phango. Ti kwathu kuengisa livhalo lathu ali li nga gondiswa ngu Bhiblia. Hi txo thuka hi tumela kumahelwa sisungo ngu vathu, dimwane ditshiku hi nga va londisela. Eto ti nga hi beta txibeheni.
10. Nji txani atxi mpostoli Paulo a nga gela Vagalatiya?
10 Mpostoli Paulo a gete Vagalatiya ti to va si leki vamwane ve va mahela sisungo. (Lera Vagalatiya 4:17.) Ka dibanza da Galatiya, vanathu vamwane va ti duketa kumahela vamwane sisungo. Ngu txivangelo txihi? Vavamna vonevo vo tihunda va ti lava ti to vanawe ve leka kulondisela vapostoli, se ve londisela vona. Vona va si xoniphi mkhululeko wa vanawe wo ti mahela sisungo, futhi va ti tiguleta.
11. Hi nga va vhunisa ku txani vanathu loko va txi lava kumaha txisungo?
11 Hotshethu hi nga gonda ka txikombiso txa txinene txa mpostoli Paulo. Ene a ti tiziva ti to vanathu va ni mkhululeko wo ti mahela sisungo, se ene a ti xonipha mkhululeko wonewo. (Lera 2 Vakorinto 1:24.) Madhota ma nga gonda to kari mbimo yi ma ningelako txivhuno ka mhaka yi yi lavako ti to m’thu e ti sawulela apune. Ona ma ti tsakela kuvhuna vanawe nguti ti ku mu ka Bhiblia. Ngu toneto, kha kwati va leka mwanathu mmwane ni mmwane ti to e timahela sisungo nguko ngene a no wonisana ni wuyelo ya kona. Mhaka ngu yiya: Hi nga vhuna vamwane ve pfisisa ti to mlayo wo kari wa mu ka Bhiblia wu thumisa ku txani ka mhaka yawe. Phela vanathu votshe va ni mkhululeko ni wutixamuleli wo timahela sisungo sawe vapune. Ngako va txi timahela sisungo sa sinene, va na tsaka. Hi nga thukeni hi pimisa ti to hi nayo fanelo yo mahela sisungo vamwane.
U NGA LONDISELE MBILU YAKO
12, 13. Ngu ku txani ti di ni dikhombo kumaha sisungo hi di henyile mwendo hi di ni dikhodho?
12 Nyamsi, vathu vo tala va maha sisungo ngu ku ya ngu ti mbilu yawe yi va gelako tona. Kambe eto ti ni phango. Bhiblia ya hi alakanyisa ti to hi si mahi sisungo ngu kuya ngu matipfelo athu mwendo ti mbilu yathu yi hi gelako tona. (Mavingwa 28:26) Kha ha fanela kuthemba mbilu yathu nguko “kuwalo tximwane txilo txo kanganyisa kupinda mbilu”. (Jeremiya 17:9) Amu ka Bhiblia ku ni sikombiso sa singi a si si kombisako wuyelo yo biha yo themba mbilu yi yi nga mbi hetiseka. (1 Vafumeli 11:9; Jeremiya 3:17; 13:10) Kambe ku nga maheka txani i di ti to hi maha sisungo ngu ku ya ngu ti mbilu yathu yi hi gelako tona?
13 Jehovha a lava ti to hi mu randa ngu yotshe mbilu yathu ni kuranda muakelani nga ti hi tirandisako tona. (Matewu 22:37-39) Ka ndimana yi yi nga pinda, mibhalo yi hi kombile ti to ti ni dikhombo kumaha to maha ngu ku ya ngu matipfelo athu. Ngu toneto ti lava hi dinganisela. Ngu txikombiso, ngako m’thu a di henyile, ti nga mu karatela kumaha txisungo txa txinene. (Mavingwa 14:17; 29:22) I singeto basi, m’thu wu a ku ni dikhodho, ti nga mu nemelela kumaha txisungo txa wutxhari. (Mitengo 32:6-12; Mavingwa 24:10) Hi fanete kukongomiswa ngu Bhiblia. (Varoma 7:25) Ti bihile kumaha sisungo sa lisima ngu ku ya ngu matipfelo athu.
INA TI BIHILE KUTXITXA SISUNGO?
14. Hi tizivisa ku txani ti to kha ta biha kutxitxa sisungo simwane?
14 Ti lava hi maha sisungo sa wutxhari. Hambiketo, ngu kutsimbila ka mbimo, m’thu wo txhariha a nga xolisisa sisungo sakwe se e wona ti to i tshuko e si txitxa, eto kha ta biha. Nguko hambi Jehovha a khala kumaha toneto. Ka masiku a mprofeti Jona, Bhiblia yi womba ti to: “Txizimu, txi di woni mithumo yawe ya kukomba kuleka mahanyelo awe a kubiha, txi to hinduluka, txi txi thindekisa dikhombo di txi nga ti wombile ti to txi na va rumela, txi txi leka ku va tsayisa ngu dona.” (Jona 3:10) Mbimo yi Jehovha a nga wona ti to Vaninivha va txitxile mahanyelo awe se kha va ngadi ve maha to biha, Jehovha a txitxile txisungo txakwe. Atiya ti hi komba ti to ene wa dinganisela, wa tiveka hahatshi ni ku a ni wumbilu. Ku hambana ni vathu, Jehovha wa sikota kumaha sisungo sa sinene hambi a di henyile.
Mbimo yi Jehovha a nga wona ti to Vaninivha va txitxile mahanyelo awe se kha va ngadi ve maha to biha, Jehovha a txitxile txisungo txakwe
15. Ti nga mahisa ku txani ti to hi za hi lava kutxitxa sisungo sathu?
15 Mbimo yimwane timhaka ti nga txitxa, se hi wona i di tshuko kuxolisisa sisungo sathu. U nga divali ti to phela hambi Jehovha a khala kutxitxa sisungo sakwe. (1 Vafumeli 21:20, 21, 27-29; 2 Vafumeli 20:1-5) Yimwane mbimo hi nga txitxa sisungo sathu nguku hi nga pfa mhaka yo kari. Ti nga mahisa ku txani? Khumbula mhaka ya Mkoma Dhavhidha. A getwe mhaka yi i singako yona mayelano ni Mefibhoseti, mwanana wa Sawule, se e maha txisungo ngu ku ya ngu ti a nga gelwa. Se mbimo yi a nga ta gelwa ti i ku tona, a txitxile txisungo txakwe. (2 Samueli 19:24-29) Mbimo yimwane nanathu ti nga va wutxhari kumaha toneto.
16. a) Nji txani txi nga hi vhunako kumaha sisungo sa sinene? b) Ngu ku txani ti txi laveka kuxolisisa sisungo sathu? Hi nga ti mahisa ku txani?
16 Bhiblia yi womba ti to kha ha fanela hi jahisela kumaha sisungo sa lisima. (Mavingwa 21:5) Ti lava mbimo kasiku hi alakanyisisa ngu totshe a ti ti patekako ka mhaka yoneyo, eho se hi nga maha txisungo txa wutxhari. (1 Vatesalonika 5:21) Msungo wa mwaya wu fanete wu heta mbimo yo tala wu txi xolisisa Bhiblia ni mabhuku a sengeletano na wu si se maha txisungo. Ndinene kambe kupfa mawonelo a va ha mwayani. U nga divale ti to Jehovha a gete Abrahamu ti to a na engise msikati wakwe. (Genesisi 21:9-12) Ngu txikombiso, madhota ni ona ma fanete me heta mbimo yo tala ma txi maha wuxolisisi. Ngako ma di mahile txisungo txo kari, se ku gwita ku hoka mkongomiso wumwane wu wu lavako ti to me txitxa txisungo txawe, ona ma txitxa, kha ma thavi ti to vamwane va na mbi ngadi ve ma xonipha. Madhota ya ma dinganiselako ni ku tiveka hahatshi, ma fanete me tiemisela kutxitxa mawonelo awe ni sisungo sawe loko ti txi laveka. Ti nga va tinene kulondisela txikombiso txawe. Eto ti nga vhuna dibanza ti to di va ni kudikha ni wumwewo.—Mithumo 6:1-4.
MAHA SISUNGO SA SINENE NGU KUVHUNWA NGU JEHOVHA
17. Hi nga mahisa ku txani ti to hi kota kumaha sisungo sa sinene?
17 Sisungo sa hambana, simwane si ni lisima kupinda simwane. Ngu txikombiso, kusawula ti to u na teka mwendo kutekwa ni wu u no tekana nayo hi nga mhaka ya yidotho. Txisungo tximwane txa hombe ngu sunga ti to u na khata ditshiku mthumo wa mbimo yotshe. Ti lava hi alakanyisisa kha kwati ni kumaha mkombelo hi kombela txivhuno ka Jehovha na hi si se maha sisungo soneso sa lisima. Eto ti nga teka mbimo, kasiku hi maha sisungo sa wutxhari ti lava hi themba Jehovha ni kuengisa ati a hi gelako tona. (Mavingwa 1:5) Bhiblia ngu yona dwe yi ku ni sialakanyiso sa lisima. Ngu toneto ti ni lisima kumaha wuxolisisi ni kumaha mkombelo ti to Jehovha e hi kongomisa. Hi txi maha sisungo ngu ku ya ngu ti Jehovha a ti lavako, ene a nga hi ninga tifanelo ti ti lavekako. Na hi si se maha sisungo sa lisima, ndinene ku tiwotisa tiya: ‘Ina Txisungo txiya txi na kombisa ti to na mu randa Jehovha? Ina ani ni mwaya wango hi na mana litsako ngu txona? Ina ti na kombisa ti to na laphisa mbilu ni ku alakanyela?’
18. Ngu ku txani Jehovha a txi lava ti to hi timahela sisungo hipune?
18 Jehovha kha mahi ngu ku hi sunga ngu txhini ti to hi mranda ni ku m’thumela. Ene a hi ningile mkhululeko wo tisawulela. Ene kha dheleli mkhululeko ni wutixamuleli wathu wo sawula ku mthumela. (Joxuwa 24:15; Eklesiaste 5:4) A lava hi ti mahela sisungo hipune i singa ngu kuya ngu mapimo athu kambe si txi tsimbitisana ni Bhiblia. Ngako hi di ni likholo ka mkongomiso wa Jehovha hi tshumela hi thumisa matshina a milayo ya mu ka Bhiblia, hi na maha sisungo sa wutxhari. Ngu nzila yoneyo, hi na kombisa ti to hi tsani ka totshe tinzila tathu.—Jakobe 1:5-8; 4:8.


text:
Nkarhi Wo Famba Wu Fikile eHotela Ya Bossert
Hi November 2012, Timbhoni ta Yehovha ti xavise Hotela ya Bossert. Swilotlelo swi nyikiwe n’wini wa yona lontshwa naswona ku fana ni vaendzi vo tala, Timbhoni ti humile ti famba. Mali leyi hotela leyi yi xavisiweke ha yona yi ta tirhiseriwa ku yisa emahlweni ntirho wa misava hinkwayo wo dyondzisa Bibele wa Timbhoni ta Yehovha.
Timbhoni ti xavise muako lowu wa swithezi swa 14 lowu akiweke hi xitayela xa Italian-Renaissance hileswi vatirhi va le ntsindza wa tona va nga ta suka eBrooklyn le New York kutani va rhurhela emiakweni leyintshwa eWarwick le New York. Ku rhurha koloko ku languteriwe leswaku ku teka malembe yo hlayanyana.
Muako Lowu Nga Ni Matimu Lama Ringanaka Dzana Wa Malembe
Louis Bossert, muxavisi wa timbalelo wa le New York, u ake muako wa Bossert hi 1909. A wu ta va “hotela,” leyi eka yona a ku ta tshama vaaki va nkarhinyana ni va nkarhi hinkwawo. Leswi yi hatleke yi tala, u yi engeterile hi 1914, naswona se a yi lehe hi mpimo lowu lavaka ku yi phindha kambirhi leyo sungula. Hi 1916 ku engeteriwe rhesiturente elwangwini ra yona leri vitaniwaka Lwangu ra Marine.
Hi va-1980, Timbhoni ta Yehovha ti xave muako lowu kutani ti wu pfuxeta leswaku wu fikelela swilaveko swa vatirhi va le ntsindza wa tona lava a va ta tshama kwalaho. Vatirhi va cince swihambukelo swi va tiholo to dyela eka tona naswona rhesiturente ya le lwangwini yi ve holo yo wisela eka yona ya vatshami va kwalaho ni vaendzi va vona.
Ku sukela hi 2010, muako lowu wu rhurhele Timbhoni ta Yehovha leti humaka emisaveni hinkwayo leti teleke ku ta valanga miako leyi nga ntsindza.
N’wini wa wona lontshwa u hlela ku wu pfuxeta kutani a wu endla hotela. Ku cinciwa ka muako wa Bossert wu nga ha vi tifuleti leti nga ni kamara rin’we ro tshama ni xihambukelo kutani wu va hotela ya manyunyu swi ta olova hileswi wu nga exiyin’weni lexinene.
Ku Pfuxeta Muako Wo Saseka Swinene
Loko Timbhoni ta Yehovha ti nga si rhurhela emuakweni wa Bossert, se a wu ri ni malembe wu tshikiwile wu nga khathaleriwi. Makhumbi ya wona yo basa a ma thyakile naswona tikhonisi letikulu leti vatliweke ta terra-cotta ta le handle leti fambaka ehenhla ka muako a ti tshovekile naswona a ti nga ha languteki. Mafasitere ya kona a ma ri ya khale naswona a ma nga wu pfali kahle moya. Matuva hi wona ntsena lawa a ma tshama eLwangwini ra Marine. Kutani ku sunguriwe ntirho lowukulu wo pfuxeta muako lowu. Timbhoni ta Yehovha leti humaka eswifundzheni hinkwaswo swa United States ti nyikele hi nkarhi ni vutshila bya tona entirhweni lowu, lowu hetiweke hi 1991.
Hi nkarhi wa ku pfuxetiwa ka wona, Timbhoni ti basise ni ku lunghisa ribye ra muhuthu ni ra granite leri ku akiweke ha rona ehandle. Ti suse tikhonisi leti vatliweke ti ti siva hi leti fanaka na tona leti endliweke hi fiberglass leyi nga tikiki. Ti hoxe mafasitere lama endliweke hi pulanga ra buraweni.
Ti tlhele ti pfuxeta endzeni ka muako hi ku helela, ti tikarhatela ku lunghisa ndhawu leyi nga ekusuhi ni nyangwa wo nghena, leyi eku sunguleni a yi saseke ngopfu. Leswaku ti lunghisa makhumbi ya mavulu, ti kume maribye wolawo endhawini leyi lawa yo sungula a ma ceriwe eka yona le Italy. Nakambe vatirhi va pfuxete silingi leyi sasekisiweke hi swifaniso swa vumba leswi onhiweke hi mati.
Ku lunghisa tiphuphu letikulu ta nsimbi ta le kusuhi ni nyangwa wo nghena swi ve ntlhontlho lowukulu. Eku sunguleni, tiphuphu teto a ti sasekisiwe hi endlelo ra scagliola, ku nga ndlela yo sindza ya le Italy leyi endleka leswaku nchumu wu languteka onge i mavulu. Hambiswiritano, a ti pendiwe minkarhi yo tala hi khale ka vini va muako lowu. Ku hava ni un’we wa vatirhi volavo va ku tirhandzela loyi a a swi tiva ku sindza hi ndlela ya scagliola. Layiburari ya yunivhesiti leyi nga ekusuhi ni kwalaho yi va nyike buku leyi hlamuselaka tindlela to sindza tiphuphu leswaku ti languteka onge i ta mavulu. Leswi vatirhi lava se a va ri ni rungula rero, va hete mavhiki va ri karhi va lunghisa tiphuphu leswaku ti fana swinene ni le ku sunguleni.
Loko ku pfuxetiwa ka muako lowu ku hetiwile hi 1991, a wu ri exiyin’weni lexinene naswona wu sasekile. Hikwalaho ko xiya matshalatshala lama endliweke, muako wa Bossert wu nyikiwe Sagwadi ya Lucy G. Moses Preservation hikwalaho ka ntirho lowu hlamarisaka wa ku wu pfuxeta.


text:
October 24-30
SWIVURISO 17–21
Risimu 76 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Kondletela Ku Rhula Ni Vanhu Van’wana”: (10 min.)
Swiv 19:11—Tshama u ri la rhuleke loko u hlundzukisiwile (w14 12/1 12-13)
Swiv 18:13, 17; 21:13—Tiyiseka leswaku u ni vuxokoxoko hinkwabyo (w11 8/15 30 ¶11-14)
Swiv 17:9—Rivalela lava ku dyoheleke swi huma embilwini (w11 8/15 31 ¶17)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Swiv 17:5—Hi xihi xivangelo lexi endlaka leswaku hi hlawula vuhungasi hi vutlhari? (w10 11/15 6 ¶17; w10 11/15 31 ¶15)
Swiv 20:25—Nawu lowu wu tirha njhani eka ku rhandzana ni le vukatini? (w09 5/15 15-16 ¶12-13)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Swiv 18:14–19:10
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: (u nga hundzi timinete timbirhi) Fambisa xirhambo xo ta eminhlanganweni. (inv)
Riendzo Ro Vuyela: (u nga hundzi timinete ta mune) inv—Gimeta hi ku tlanga vhidiyo leyi nge Ku Endliwa Yini eHolweni Ya Mfumo?
Dyondzo Ya Bibele: (u nga hundzi timinete ta tsevu) lv 57 ¶14-15—Pfuna xichudeni leswaku xi vona xilaveko xo antswisa eka maambalelo ni ku tisasekisa loko xi ya eminhlanganweni..
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 77
Ku Kondletela Ku Rhula Swa Vuyerisa: (15 min.) Bulo ni vayingiseri. Tlangani vhidiyo leyi nge Ku Kondletela Ku Rhula Swa Vuyerisa (nxaxamelo wa tivhidiyo, NTIRHO WA HINA WO CHUMAYELA). Kutani u vutisa swivutiso leswi landzelaka: Hi wahi magoza lawa hi faneleke hi ma papalata loko ku rhula ku kavanyetekile? Hi byihi vuyelo lebyi vaka kona loko hi tirhisa Swivuriso 17:9 na Matewu 5:23, 24?
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) kr ndz. 2 ¶35-40, bokisi leri nge “Xana Mfumo I Wa Xiviri Hi Ndlela Yihi Eka Wena?,” ni chati leyi nge “Mfumo Wa Xikwembu—Hulumendhe Ya Xiviri” ni leyi nge “Ku Lunghekela Ku Velekiwa Ka Mfumo”
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 144 Ni Xikhongelo


text:
Xana Xikwembu Xi Ta Ndzi Pfuna Loko Ndzi Khongela?
Nhlamulo ya Bibele
Xikwembu xa va pfuna vanhu lava swi khongelelaka hi mbilu hinkwayo swilo leswi fambisanaka ni ku rhandza ka xona. Hambiloko u nga si tshama u khongela, swikombiso swa le Bibeleni swa vanhu lava khongeleleke mpfuno wa Xikwembu swi nga ku khutaza. Hi xikombiso:
“
Ndzi pfune, Wena Yehovha Xikwembu xanga; ndzi ponise hi ku ya hi musa wa wena wa rirhandzu.”—Pisalema 109:26.
“
Ndza pfumala naswona ndzi xisiwana: Oho Xikwembu, ndzi pfune.”—Pisalema 69:6, Douay Version.
Mutsari wa marito wolawo a a ri ni ripfumelo leri tiyeke eka Xikwembu. Kambe, Xikwembu xa va yingisela vanhu hinkwavo lava khongelaka eka xona va ri ni langutelo lerinene, vo tanihi lava va “
tshovekeke mbilu” kumbe lava va “
pfotlokeke emoyeni.”—Pisalema 34:18.
A wu fanelanga u ehleketa leswaku Xikwembu xi le kule na wena lerova a xi na mhaka ni swiphiqo swa wena. Bibele yi ri: “
Yehovha u tlakukile, hambiswiritano wa n’wi vona la titsongahata; kambe la titlakusaka u n’wi tivela ekule.” (Pisalema 138:6) Entiyisweni, Yesu u tshame a byela vadyondzisiwa vakwe a ku: “
Hambi ku ri misisi ya tinhloko ta n’wina yi hlayiwile hinkwayo.” (Matewu 10:30) Xikwembu xi tiva vuxokoxoko hinkwabyo bya wena lebyi hambi ku ri wena u nga byi tiviki. Kutani swi le rivaleni leswaku xi ta ku yingisela loko u khongelela mpfuno wa xona hikwalaho ka mivilelo ya wena.—1 Petro 5:7.


text:
SWIFANISO SWA KHALE
Zheng He
“Hi tlute ti-li * to tlula dzana ra magidi elwandle hi ri karhi hi vona magandlati ya lwandle lamakulu onge i tintshava leti fikaka emapapeni, naswona hi fike ematikweni mambe . . . kasi swikepe swa hina leswikulu swi funengete lwandle vusiku ni nhlikanhi, swi ri karhi swi pandza lwandle, swi tsemakanya magandlati wolawo yo chavisa onge hiloko swi famba egondzweni leri tolovelekeke.”—Marito lama kovotliweke ya hi lembe-xidzana ra vu-15 edorobeni ra Changle, exifundzheni xa Fujian le Chayina, lama ku vuriwaka leswaku ma tsariwe hi Zheng He.
CHAYINA i tiko leri nga ni swilo leswikulu. Ri ni vaaki vo tala swinene naswona i rin’wana ra matiko lamakulu emisaveni. Vaaki va kona va ake Khumbi Lerikulu, ku nga rin’wana ra miako leyikulu leyi tshameke yi akiwa ematin’wini. Swikepe leswikulu leswi akiweke hi Yongle na Xuande, ku nga Vafumi va le Chayina va ndyangu wa Ming, a swi ri swikulu ku tlula hinkwaswo leswi a swi ta akiwa eka malembe-xidzana ya ntlhanu lawa a ma ta landzela. Mukongomisi wa swona a ku ri wanuna wa Mumoslem loyi a a huma edzonga-vupela-dyambu bya Chayina loyi a a vuriwa Zheng He.
MATIMBA, BINDZU NI NDZUVO
Hi ku ya hi marito lama kovotliweke lawa xiphemu xa wona xi tshahiweke eku sunguleni ka xihloko lexi, xikongomelo xa Zheng He a ku ri “ku kombisa matimba ya (vafumi) yo endla leswinene ni ku khoma vanhu vambe hi musa.” Hikwalaho ka maendzo wolawo, xiphemu xin’wana xa marito lama kovotliweke xi vula leswaku “matiko hinkwawo lama nga evugimamusi bya lwandle ni lama nga emakumu ka misava ma ve ehansi ka [Chayina] . . . Vanhu vambe lava humaka entsungeni wa malwandle . . . va tile [ehubyeni ya mufumi] va khome swilo swa risima ni tinyiko.”
I khale vanhu va kanetana malunghana ni xikongomelo xa vafumi va ndyangu wa Ming xo teka maendzo wolawo. Van’wana va vula leswaku Zheng He a a ri muyimeri wa ndhavuko ni wa xinghana wa tiko leri nga ni matimba swinene kambe ri nga ni ku rhula. Kasi van’wanyana va vula leswaku xikongomelo xakwe a ku ri ku lawula matiko lama nga ehansi ka Chayina hi voko ra nsimbi etimhakeni ta tipolitiki. Entiyisweni, Zheng He u nyike vafumi lava n’wi amukeleke tinyiko to saseka ni ku va seketela hi tlhelo ra tipolitiki, kambe lava aleke ku humesa ndzuvo ni ku titsongahatela vulawuri bya mufumi wa ndyangu wa Ming, a a va khoma ivi a va pfalela. Hikwalaho ka maendzo yo hlamarisa ya Zheng He, vafumi vo tala lava humaka ematikweni lama rhendzeleke Lwandle ra Indiya va rhumele vayimeri eChayina leswaku va ya fundzha mufumi wa kona.
Ku nga khathariseki xikongomelo xa maendzo ya Zheng He, swikepe swakwe a swi rhwala ni swilo swo saseka swo khavisa, swibya swa vumba ni malapi ya silika lama endliweke hi vatshila va le ndyangwini wa Ming leswaku swi xavisiwa emahlalukweni ya le matikweni mambe. Swikepe sweswo a swi tlhela ni tindzalama, timhondzo, swinyunyuteri, mintsandza ya le tindhawini leti hisaka ni swilo swin’wana swa mavayivayi leswi a swi rhandziwa hi Machayina. Swi kale swi tlhelela ni nhutlwa eChayina, leyi ku vuriwaka leswaku yi tise ntsako lowukulu. Leswi matiko a ma cincana hi swilo ni mavonelo, vanhu va le matikweni mambe va vone katsongo ndlela leyi tiko ra Chayina a ri hluvuke ngopfu ha yona hi lembe-xidzana ra vu-15.
Hambiswiritano, maendzo wolawo ma kume ndzhuti ma yima. Endzhaku ka makume ya malembe Zheng He a teke maendzo wolawo, tiko ra Chayina ri tshike ku endla mabindzu swin’we ni ku aka xinghana ni matiko mambe. Leswi mufumi lontshwa ni vatsundzuxi vakwe va Vaconfucius a va nga xi voni xivangelo xo tirhisana ni matiko man’wana, va ringete ku tihanyela bya vona. Va nambe va rivala hi ta swikepe swo rhwala rifuwo naswona ku vuriwa leswaku va hise tirhekhodo ta maendzo wolawo yo leha ni ku tshovelela swikepe swa kona. Emalembeni ya sweswinyana hi kona laha vanhu va le Chayina ni va le matikweni mambe va sunguleke ku dyondza hi ta nkarhi wolowo lowu swikepe leswikulu swa Zheng He swi tluteke emalwandle.
^ ndzim. 3 Li i mpimo wa Xichayina, lowu malehelo ya wona a ma hambana-hambana eka malembe-xidzana yo tala. Vanhu va ehleketa leswaku enkarhini wa Zheng He, li yin’we a yi lava ku ringana ni hafu ya khilomitara.


text:
NDIMA 10
Ati Bhiblia yi ti wombako ngu tingelozi
1. Ngu ku txani hi txi gonda ngu tingelozi?
JEHOVHA a lava ti to hi ziva mwaya wakwe. Tingelozi nziro sa mwaya wa Txizimu. Ka Bhiblia ti dhanwa ku i “vanana va Txizimu”. (Jobe 38:7) Tingelozi ti thuma txani? Ti va vhunisile ku txani vathu kale? Ni ku ti nga hi vhunisa ku txani konkuwa?—Wona Titxhamuselo to gwitisa 8.
2. Tingelozi ti ta ngu hani? Ndingelozi tingahi ti ti nga vangwa?
2 Ti lava hi ziva ti to tingelozi ti ta ngu hani. Vakolosa 1:16 yi hi gela ti to msana ko va Jehovha a di wumbile Jesu, “si vangilwe sotshe simaha nzumani ni ha mafuni”. Sona si pata ni tingelozi. Hi nga wona ku tala ka tingelozi ti ti nga vangwa! Bhiblia yi womba ti to ku ni makhulukhulu ni makhulukhulu a mazana a mazana a tingelozi.—Masalmu 103:20; Mtuletelo 5:11.
3. Jobe 38:4-7 yi hi gela txani ngu tingelozi?
3 Bhiblia yi hi gondisa ti to Jehovha a khatile ngu ku vanga tingelozi na a si se vanga mafu. Tona ti ti pfisile ku txani ti txi wona mafu? Dibhuku da Jobe di hi gela ti to ti ti tsakile ngutu. Tona i ti mwaya wumwewo awu wu thumelako Jehovha.—Jobe 38:4-7.
TINGELOZI TA VHUNA VATHU VA TXIZIMU
4. Hi ti zivisa ku txani ti to tingelozi ta khatala ngu vathu?
4 Tingelozi ta tsaka ni ku khatala ngu vathu ni txikongomelo txa Jehovha ngu mafu ni vathu. (Mavingwa 8:30, 31; 1 Pedro 1:11, 12) Ti fanete ti di henyile mbimo yi Adhamu ni Evha va nga lamba kuengisa. Hambi konkuwa ta henya ngako ti txi wona vathu va vangi va si engisi Jehovha. Kambe ngako mmwane a txi tisola se e wuyela ka Txizimu, tingelozi ta tsaka ngutu. (Luka 15:10) Tingelozi ta tsaka loko ti txi wona ava va thumelako Txizimu. Jehovha a thumisa tingelozi ti to e vhuna ni kuvhikela vathu vakwe ha mafuni. (Vahebheru 1:7, 14) He woni sikombiso simwane.
5. Tingelozi ti ma vhunisile ku txani malanda a Txizimu ka mbimo ya kale?
5 Jehovha a rumete tingelozi timbidi ti to ti ya vhuna Loti ni mwaya wakwe ti to ve huluka ka ku loviswa ka madhoropa a Sodhoma ni Gomora. (Genesisi 19:15, 16) Msana ka dizana da malembe, mprofeti Dhanieli a vinzilwe ka diphala da tingonyamo, kambe kha nga dyiwa nguko “Txizimu txakwe txi rumete ngelozi ya txona yi ta vhala midhonvu ya tingonyamo”. (Dhanieli 6:23) Ka yimwane mbimo, mbimo yi Pedro a nga ti jele, Jehovha a rumete ngelozi ti to yi ta mu khulula. (Mithumo 12:6-11) Tingelozi ti vhuni Jesu mbimo yi a nga ti ha mafuni. Ngu txikombiso, msana ka bhabhatiso yakwe, “tingelozi ti txi mthumela”. (Marku 1:13) Na a si se dawa, ngelozi “yi mtsanisile”.—Luka 22:43.
6. a) Hi ti zivisa ku txani ti to tingelozi ta vhuna vathu va Txizimu nyamsi? b) Ngu sihi siwotiso asi hi no si xamula?
6 Nyamsi, tingelozi kha ti ngadi ti txi humelela ka vathu. Kambe Txizimu txi ngadi txi vhuna malanda a txona. Bhiblia yi khene: “Ngelozi ya Mkoma yi vhikela avale va mthavako, yi va hulusa ka tiphango.” (Masalmu 34:8) Ngu ku txani hi txi lava ku vhikelwa? Nguko hi ni valala va mtamo ava va lavako ku hi dayisa. Mba mani? Va ta ngu hani? Va hi zama ngu nzila yihi? Ti to hi xamula siwotiso eso, he woni ti to nji txani txi txi nga humelela msananyana ka ku va ku di wumbilwe Adhamu ni Evha.
VALALA VATHU VA VA SI WONEKIKO
7. Nji txani atxi vathu va nga txi maha ngu mhaka ya marindi ya Sathane?
7 Hi gondile ka Ndima 3 ti to ngelozi yimwane yi wukete Txizimu se yi lava kufuma vamwane. Bhiblia yi yi dhana ti to i Sathane Dhiyabhulosi. (Mtuletelo 12:9) Sathane a lavile ti to ni vamwane ve xangela Txizimu. Ti mu hehukete ku kanganyisa Evha, se a yite masoni e kanganyisa va vangi. Hambi keto, vamwane vo nga Abhele, Enoki, ni Nowa va zumbile va di thembekile ka Jehovha.—Vahebheru 11:4, 5, 7.
8. a) Ti mahisile ku txani ti to tingelozi timwane ti va madhimoni? b) Madhimoni ma mahile txani ti to me pona ku loviswa ngu Ndambi?
8 Ka masiku a Nowa, tingelozi timwane ti ndakile mlayo se ti leka m’ti wa tona nzumani ti ta zumba ha mafuni. Ngu mhaka muni? Bhiblia yi womba ti to ti lavile ku va ni va vasikati. (Lera Genesisi 6:2.) Atiya i ti ta walo. (Judha 6) Ku fana ni tingelozi tiya, ka mbimo yoneyo va vangi va ve vakanganyisi ni sigevenga. Ngu magwito, Jehovha a sungile ku lovisa vathu vonevo vo biha ngu ndambi ya mafu otshe. Kambe a hulukisile malanda akwe o thembeka. (Genesisi 7:17, 23) Ti to ti pona, tingelozi eto to biha ti to tshumelela nzumani. Bhiblia yi ti dhana ku i madhimoni. Tona ti sawute kuseketela kuxanga ka Sathane, se Dhiyabhulosi eva mkoma wa tona.—Matewu 9:34.
9. a) Ku humelete txani ngu madhimoni mbimo yi ma nga tshumela me tsula nzumani? b) Hi na gonda ngu txani konkuwa?
9 Aku i nga ti vakaneti, Jehovha kha nga tumela ti to madhimoni me tshumelela ka mwaya wakwe. (2 Pedro 2:4) Madhimoni kha ma ti txitxi me maha vathu, kambe ona, ma ya masoni me “xengetela dotshe ditiko”. (Mtuletelo 12:9; 1 Johane 5:19) He woni ti to ti ma hehukela ngu nzila yihi ku kanganyisa, mwendo kuxenga vathu vo tala.—Lera 2 Vakorinto 2:11.
MADHIMONI MA VA KANGANYISISA KU TXANI VATHU
10. Madhimoni ma va kanganyisisa ku txani vathu?
10 Madhimoni ma kanganyisa vo tala ngu tinzila ta tingi. Vamwane va thumisana ni madhimoni ngu ku kongoma mwendo ngu m’thu mmwane, wo nga ñanga. Kuva ni mabhuno ni madhimoni, ti dhanwa ku mbudhimoni mwendo wuñanga. Kambe Bhiblia yi hi gela ti to hi va kule ni txihi ni txihi txa madhimoni. (Vagalatiya 5:19-21) Ngu ku txani? Nga mxoti wu a thumisako mlawu ti to e byeta sihari, madhimoni ni ona ma thumisa mlawu ti to me byeta ni kukongomisa vathu.—Wona Titxhamuselo to gwitisa 26.
11. Nji txani kuhuta, ni ku ngu ku txani hi di fanete ku kuvayilela?
11 Wumwewo wa wurindi wu dhanwa ku ngu huta. Atiya ngu thumisa mtamo wu i singako wa wuthu ti to ku ziwa ta mangwana mwendo ti ti si ziwiko. Vamwane va maha toneto ngu ku wona tinyeleti, kuhutetela, makhazi o huta ngu ona, tixolo mwendo kuwona dianza da m’thu. Vamwane va alakanya ti to sotsheleleso kha si na phango, kambe si nayo. Si fana ni txikelemu. Ngu txikombiso, Bhiblia yi womba ti to vahuti ni madhimoni va thumisana. Ka Mithumo 16:16-18 hi gonda mayelana ni “moya wa kuhuta” wa didhimoni awu wu nga vhuna dihorana “kuhuta”. Msana ka ku va mpostoli Paulo a di tovete didhimoni, dihorana kha da nga si kota kambe kuhuta.
12. a) Ngu ku txani ti di ni phango ku lava kuwombawomba ni vafi? b) Ngu ku txani malanda a Txizimu ma si beli ka sihena sa wudhimoni?
12 Madhimoni ma thumisa wumwane mlawu ti to me byeta vathu. Ma duketa ku hi kholwisa ti to ta koteka kuwombawomba ni va va nga fa ni ku ava va nga fa va hanya ka wukhalo wumwane ni ku va nga wombawomba ni nathu mwendo ku hi dayisa. Ngu txikombiso, vamwane va va nga felwa ngu dixaka, va nga tsula ka m’thu, ti nga maha i di ka nyamusoro, awu ku wombwako ti to a nga wombawomba ni m’fi. Ñanga yi nga gela m’thu timhaka to xamalisa mayelana ni mngana mwendo dixaka di di nga fa hambi kuetetela dipswi dakwe. (1 Samueli 28:3-19) Matshotshelo o tala a vafi ma seketetwe ko kholwa ti to vafi va hanya ka wukhalo wumwane. Eto ti nga pata mibusunyana ya kutshotshwa ka m’thu, ku khumbula malembe aya a nga fa ngu ona, sidilo, sihena sa tinoni, ni sihena simwane so fana ni soneso. Ngako Makristu ma lambako kulondetela mikhuva yoneyo, maxaka awe mwendo vathu va m’gangani va nga va wukela, ve va ruketela mwendo kuwomba ti to hi nga ngadi maxaka awe. Kambe Makristu ma ti ziva ti to vafi kha va hanyi. Kha ti koteki kuwombawomba navo ni ku kha va na ku hi dayisa. (Masalmu 115:17) Ti wonele. U nga dukete kuwombawomba ni madhimoni hambi ku pateka ka sihena sa wudhimoni.—Lera Dheuteronome 18:10, 11; Isaya 8:19.
13. Nji txani atxi vathu va va nga ti hanya ngu kuthava madhimoni txi nga va hehukela ku txi maha?
13 Madhimoni kha ma njo kanganyisa vathu dwe, kambe ma tshumela me va dhukisela. Nyamsi, Sathane ni madhimoni akwe va ti ziva ti to va ni “mbimo ya yidotho” na va si se loviswa ngu Txizimu, se vona nzigevenga sa hombe. (Mtuletelo 12:12, 17) Hambi keto, makhulukhulu a vathu ava nga ti hanya ngu kuthava madhimoni kha vaswi ve ma thava kambe. Va ku xulisile ku txani kuthava koneko?
LAMBA MADHIMONI NI KU TI KHULULA KA ONA
14. Ku fana ni Makristu a kale, hi nga ti khululisa ku txani ka madhimoni?
14 Bhiblia yi hi gela ti to hi nga lambisa ku txani ni ku hi nga tikhululisa ku txani ka madhimoni. Ngu txikombiso, ka didhoropa da Efesu va titi thumisana ni madhimoni na va si se gonda ditshuri. Va ti khululisile ku txani ka ona? Bhiblia yi khene: “Va vangi ka vale va nga txi tiningetela ka masalamusi va to tutela mabhuku awe, va txi ta ma hisa masoni ka vathu votshe.” (Mithumo 19:19) Aku vona va nga lava ku va Makristu, vona va hisile otshe mabhuku awe a masalamusi. Eto ta laveka hambi ni nyamsi. Mani ni mani awu a lavako kuthumela Jehovha ti lava e ti hambanisa ni txihi ni txihi txi txi tsimbitisanako ni madhimoni. Eso si pata mabhuku, marevhista, tixolo, mavhidhiyo, wutxenje, misakano, hambi makhazi a wuloyi, madhimoni mwendo wusikoti wo xamalisa awu wu wonekako ku nga kha wu na phango mwendo wu txi tsakisa. Eto ti pata siambalo so ti vhikela ngu sona ka to biha.—1 Vakorinto 10:21.
15. Nji txani tximwane atxi txi lavekako ti to hi lamba Sathane ni madhimoni?
15 Ku di pindile malembenyana na vathu va Efesu va di hisile mabhuku awe a masalamusi, mpostoli Paulo a ti khene ti lavile ti to ve ya masoni ve “lwisana” ni “kulwa ni mimoya yo biha”. (Vaefesu 6:12) Inna, hambiku vona se va nga ti hisile mabhuku awe, madhimoni ma ti ngadi ma txi duketa ku va dyiseta. Se nji txani kambe txi txi nga txi laveka ti to ve txi maha? Paulo a va gete tiya: “Ngutu ngutu tekani txitxhavango txa likholo i ku txi mi no vhika [mwendo kutsivela] ngu txona siholoma sa mndilo sa m’bihi.” (Vaefesu 6:16) Ku fana ni ku txitxhavango txi vhikelako disotxhwa, likholo la hi vhikela. Ngako hi txi kholwa ti to Jehovha a nga hi vhikela, ti na hi hehukela kulamba ka Sathane ni madhimoni.—Matewu 17:20.
16. Hi nga li tsanisisa ku txani likholo lathu ka Jehovha?
16 Hi nga li tsanisisa ku txani likholo lathu ka Jehovha? Ti lava hi lera Bhiblia ditshiku ni ditshiku hi tshumela hi tumela ti to ene a na hi vhikela. Ngako hi di ni themba yo tsana ka Jehovha, Sathane ni madhimoni kha ti na ku va hehukela ku hi xanisa.—1 Johane 5:5.
17. Nji txani tximwane atxi txi nga hi vhikelako ka madhimoni?
17 Makristu a Vaefesu ma ti fanete me maha txani? Vona va ti zumba ka didhoropa adi di nga ti taletwe ngu wudhimoni. Se Paulo a va gete tiya: “Khongelani yotshe mbimo.” (Vaefesu 6:18) Ti ti lava ve kombela ku vhunwa ngu Jehovha yotshe mbimo. Se athu ko? Hi zumba ka ditiko di di nga tala ngu wudhimoni. Se nathu ti lava hi kombela ku vhikelwa ngu Jehovha, hi tshumela hi womba ditina dakwe mbimo yi hi khongelako. (Lera Mavingwa 18:10.) Ngako hi txi kombela Jehovha ti to e hi vhikela ka Sathane, Jehovha a na xamula mikombelo yathu.—Masalmu 145:19; Matewu 6:13.
18, 19. a) Hi nga mahisa ku txani ti to hi xula yimbi yathu ni Sathane ni madhimoni? b) Ngu txihi txiwotiso atxi txi no xamulwa ka ndima yi yi londiselako?
18 Ngako hi txi ti hambanisa ka txihi ni txihi atxi txi yelanako ni madhimoni ni kuthemba ti to Jehovha a na hi vhikela, hi nga lamba ka mkuzetelo wa Sathane ni madhimoni. Kha ti lavi hi thava madhimoni. (Lera Jakobe 4:7, 8.) Jehovha a ni mtamo wa hombe ngutu ku pinda madhimoni. A ma tsayisile ka masiku a Nowa, se a na tshumela e ma lovisa. (Judha 6) Khumbula ti to kha hi nga hokha ka yimbi yathu nguko Jehovha a thumisa tingelozi takwe ti to e hi vhikela. (2 Vafumeli 6:15-17) Hi nga themba ti to ngu ku vhunwa ngu Jehovha, hi nga xula yimbi yathu yo lwa ni Sathane ni madhimoni.—1 Pedro 5:6, 7; 2 Pedro 2:9.
19 Kambe aku Sathane ni madhimoni va xanisako ngutu vathu, ngu ku txani Txizimu txi si va lovisi konkuwa? Txiwotiso txonetxo txi na xamulwa ka ndima yi yi londiselako.


text:
Xana A Wu Swi Tiva?
Xana tempele ya le Yerusalema yi pfuxiwile endzhaku ka 70 C.E.?
YESU u vule leswaku a ku na ribye leri a ri ta siyiwa ri yimile ehenhla ka rin’wana etempeleni ya Yehovha—vuprofeta byebyo byi hetiseke loko mavuthu ya Rhoma lawa a ma rhangeriwe hi Titus ma lovisa Yerusalema hi 70 C.E. (Mat. 24:2) Endzhakunyana, Mufumi Julian u kunguhate ku pfuxa tempele.
Julian u vuriwe mufumi wa Rhoma wo hetelela la nga muhedeni. N’wana loyi wa jaha wa makwavo wa Constantine Lonkulu u dyondzisiwe leswi vuriwaka Vukreste. Kambe, endzhaku ka loko a vekiwe ku va mufumi hi 361 C.E., u yi ale hi ku helela dyondzo yoleyo ni Vukreste lebyi gwineheke bya le nkarhini wa yena, a seketela vuhedeni. Tibuku ta matimu ti n’wi vitana “Mugwinehi.”
Julian a a byi venga Vukreste. Xivangelo xin’wana ku nga ha va hileswi loko a ha ri ni malembe ya tsevu, a voneke vayimeri va byona va dlaya tata wa yena ni maxaka ya yena ya xinuna. Hi ku ya hi van’wamatimu va vukhongeri, Julian u khutaze Vayuda ku pfuxa tempele ya vona, a ri ni ntshembo wa leswaku leswi swi ta kombisa leswaku Yesu a a ri muprofeta wa mavunwa. *
A swi kanakanisi leswaku Julian a a kunguhate ku pfuxa tempele. Van’wamatimu va phikizana hi loko hakunene a tlhele a sungula ntirho wo aka nileswaku loko a wu sungurile, i yini lexi endleke leswaku ntirho wolowo wu tshikiwa. Kambe, ku ni nchumu wun’we lowu ku tiyisekiwaka ha wona. Julian u dlayiwe a nga si heta malembe mambirhi a sungule ku fuma naswona tsima ra yena ri fe na yena.
^ ndzim. 5 Yesu a nga vulanga leswaku tempele a yi nge pfuxiwi kambe u vule leswaku yi ta lovisiwa, leswi endlekeke hi 70 C.E.


text:
GONDO 28
Nji txani atxi u nga txi manako ka site yathu?
Jesu Kristu a gete vapizani vakwe atiya: “Kuwonekela kwanu ku na woninge masoni ka vathu votshe, kasiku, ngako va txi wona mithumo yanu ya yinene, va na dhumisa Tate wanu a ku nzumani”. (Matewu 5:16) Ti to ti koteka, hi yi thumisa kwati tekinolojiya ya ngweno, yi yi patako ni internet. Site yathu ya, jw.org, njisima txa madungula ya ma ku ka internet mayelana ni ti Tifakazi ta Jehovha ti ti tumelako ni mithumo ya tona. Ngu tihi ti u nga ti manako ka yona?
Tixamulo ta diBhibhele ta siwotiso asi si nga toloveleka. U nga mana tixamulo ta siwotiso simwane sa lisima ngutu. Mtxhanu wa sona ni tximwetxo sa xamulwa ka txiphephana atxi txi ku, Ina wa ti lava kuziva ditshuri?, atxi txi manekako ngu tidimi ti ti pindako 400. U nga tshumela u lera Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima ngu tidimi ti ti pindako 100 ni mabhuku o hambana hambana ya ma vhunako kupfisisa diBhibhele, o fana ni Xana Bibele yi Dyondzisa yini Hakunene? ni marevhista a Xihondzo Xo Rindza ni Xalamuka! a konkuwa. Wungi wa mabhuku oneyo u nga lera mwendo ku ma engisela ka internet mwendo kubhaxara so maha ngu ku engisela, ngu PDF mwendo ngu EPUB. U nga ganja maphepha o kari ngu tidimi timwane ti to u ninga va va tsakelako. Ka maneka mabhuku ma ku ngu nzila ya vhidhiyo ngu tidimi ta mawoko ti ti pindako 20. U nga tshumela u bhaxara ku lerwa ka diBhibhele ngu nzila ya drama ni tidrama ta diBhibhele ni ku engisela tindando to tshamba ka mbimo yo humula.
Madungula a ditshuri mayelana ni Tifakazi ta Jehovha. Ka vekwa madungula a maphya, tivhidhiyo mayelana ni mthumo wathu, simahakalo mayelana ni Tifakazi ta Jehovha ni ku tikarata kwathu ko vhuna vamwane. U nga mana madungula mayelana ni tisengeletano ta mbimo ayi yitako ni madungula mayelana ni hofisi ya didhavi dathu.
Ngu tinzila toneto hi maha kuwonekela ka ditshuri ku woninga ku hokela magwito ka ditiko. Vathu va matiko otshe, ku pata ni ditiko da Antartidha va vhunwa. Hi kombelela ti to “dipswi da Mkoma di txi ya masoni” ha mafuni kotshe ti to wudhumo wuva ka Txizimu.—2 Vatesalonika 3:1.
Site ya jw.org yi va vhuna ngu nzila yihi vathu vo tala kugonda ditshuri da diBhibhele ?
Nji txani txi u nga tsakelako ku txi mana ka site yathu?


text:
Tidyondzo To Hlaya
Boxa Mavito Ya Vana Va Yakobe
Swin'wana Eka Xiyenge Lexi
Ku Tiyisiwa Hi Vamakwerhu Va Hina Vaxinuna Ni Vaxisati
Komba vana va wena ndlela leyi va nga pfunanaka ha yona ni vanghana va vona.
Timfanelo Ta Munghana Lonene
Dyondzo leyi yi pfuna vana lava nga ni malembe ya 8 ku ya eka 12 leswaku va hlakulela timfanelo to va munghana lonene.
Vaisrayele Va Nghena eKanana
Kambela mianakanyo ya wena hi ku tirhisa ntlango lowu wo fananisa makhadi lowu sekeriweke eka tindzima 2 ku ya eka 7 ta buku ya Yoxuwa.
TIDYONDZO TO HLAYA