text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tikronika 9:1-31
9 Kutani hosi ya xisati ya le Xeba+ yi twa xiviko malunghana na Solomoni, hiloko yi fika yi ringa Solomoni hi swivutiso+ leswi rharhanganeke eYerusalema, yi ri ni nxaxamelo lowukulu ngopfu ni tikamela+ leti rhwaleke mafurha ya balsama,+ ni nsuku+ wo tala ngopfu ni maribye ya risima.+ Eku heteleleni yi fika eka Solomoni, yi vulavula na yena swilo hinkwaswo leswi a swi ri embilwini ya yona.+2 Solomoni na yena a yi byela timhaka ta yona hinkwato,+ a ku nga ri na mhaka leyi tumbeleleke Solomoni leyi a nga yi byelangiki yona.+3 Loko hosi ya xisati ya le Xeba yi vona vutlhari+ bya Solomoni ni yindlu leyi a yi akeke,+4 ni swakudya swa tafula+ rakwe ni ndlela leyi malandza yakwe a ma tshama ha yona ni ntirho wa le tafuleni wa vaphameri vakwe ni tinguvu ta vona+ ni ndlela leyi a a nyikiwa swakunwa ha yona+ ni tinguvu ta vona, ni switlhavelo swakwe swo hisiwa+ leswi a a swi humesela yindlu ya Yehovha nkarhi ni nkarhi,+ a ka ha vanga na moya eka yona.5 Hiloko yi ku eka hosi: “Rito leri ndzi ri tweke etikweni ra mina malunghana ni timhaka ta wena ni vutlhari bya wena i ntiyiso.+6 A ndzi vanga na ripfumelo+ emaritweni ya vona ku fikela loko ndzi ta leswaku mahlo ya mina ma tivonela hi woxe;+ kutani waswivo, a ndzi byeriwanga hambi ku ri hafu ya vutlhari bya wena byo tala.+ U xi tlula ekule xiviko lexi ndzi xi tweke.+7 Ku tsaka+ vavanuna va wena, ni malandza ya wena lawa ma yimaka emahlweni ka wena nkarhi hinkwawo naswona ma yingisa vutlhari bya wena.+8 Onge Yehovha Xikwembu xa wena a nga dzunisiwa,+ loyi a ku tsakeleke+ hi ku ku veka exiluvelweni xa yena+ u va hosi ya Yehovha Xikwembu xa wena;+ hikuva Xikwembu xa wena xi rhandze+ Israyele, ku ri endla ri yima hilaha ku nga riki na makumu, kutani xi ku veka u va hosi+ ya vona leswaku u humesa xiboho xa vuavanyisi+ ni ku lulama.”+9 Hiloko yi nyika hosi titalenta ta nsuku ta 120,+ ni mafurha+ ya balsama yo tala ngopfu ni maribye ya risima;+ a ma vanga kona mafurha ya balsama lama fanaka ni lawa hosi ya xisati ya Xeba yi ma nyikeke Hosi Solomoni.+10 Handle ka sweswo, malandza ya Hiramu+ ni malandza ya Solomoni lama tiseke nsuku+ ku suka eOfiri ma tise timhandzi ta mirhi ya algama+ ni maribye ya risima.+11 Kutani hosi yi tirhisa timhandzi ta mirhi ya algama ku endla swikhandziyo+ swa yindlu ya Yehovha ni swa yindlu ya hosi+ ni tiharipa+ ni swichayachayana+ swa switende swa vayimbeleri,+ a ku nga si tshama ku voniwa swo fana na swona etikweni ra Yuda.12 Hosi Solomoni a nyika hosi ya xisati+ ya Xeba hinkwaswo leswi swi yi tsakisaka leswi yi swi kombeleke, ku nga hlayiwi swilo leswi yi swi tiseleke hosi. Hiloko yi hundzuluka yi famba, yona ni malandza ya yona.+13 Ntiko wa nsuku lowu wu fikeke eka Solomoni hi lembe rin’we a ku ri titalenta ta nsuku ta 666,+14 ku nga hlayiwi leswi a swi tisiwa hi vavanuna lava va endzaka ni vabindzuri+ ni tihosi hinkwato ta Vaarabiya+ ni tindhuna-nkulu ta tiko, lava a va tisa nsuku ni silivhere eka Solomoni.15 Hosi Solomoni a ya emahlweni a endla switlhangu leswikulu swa nsuku+ lowu pfanganisiweke swa 200 (u nameke tixikele ta 600 ta nsuku lowu pfanganisiweke ehenhla ka xitlhangu xin’wana ni xin’wana lexikulu),+16 ni switlhangu leswitsongo swa nsuku lowu pfanganisiweke swa 300 (u nameke timayina tinharhu ta nsuku ehenhla ka xitlhangu xin’wana ni xin’wana lexitsongo).+ Hiloko hosi yi swi veka eNdlwini ya Khwati ra le Lebanoni.+17 Ku tlula kwalaho, hosi yi endla xiluvelo lexikulu hi timhondzo ta tindlopfu yi xi nameka nsuku wo tenga.+18 A ku ri ni swikhandziyo swa tsevu leswi yaka exiluvelweni, xiluvelo a xi ri ni vunavelo lebyi endliweke hi nsuku, (a swi hlanganile), naswona a ku ri ni swo tshega mavoko eka tlhelo leri ni le ka tlhelo lerin’wana ra ndhawu yo tshama eka yona, tinghala timbirhi+ a ti yime etlhelo ka swo tshega mavoko.+19 A ku ri ni tinghala ta 12+ leti a ti yime kwalaho ehenhla ka swikhandziyo swa tsevu eka tlhelo leri ni le ka tlhelo lerin’wana. A ku na mfumo wun’wana lowu a wu ri ni leti a ti endliwe ku fana na tona.+20 Swibya hinkwaswo swo nwela eka swona+ swa Hosi Solomoni a swi ri swa nsuku,+ ni swibya hinkwaswo swa Yindlu ya Khwati ra le Lebanoni+ a swi ri swa nsuku wo tenga. A ku nga ri na nchumu xa silivhere; a yi tekiwa yi nga ri nchumu nikatsongo+ emasikwini ya Solomoni.21 Hikuva swikepe swa hosi a swi ya eTaraxixi+ swin’we ni malandza ya Hiramu.+ Swikepe swa le Taraxixi a swi ta kan’we endzhaku ka malembe man’wana ni man’wana manharhu, swi rhwele nsuku ni silivhere,+ timhondzo ta tindlopfu,+ tinkawu ni tiphikoko.+22 Hikwalaho Hosi Solomoni a a ri nkulu hi rifuwo+ ni vutlhari+ ku tlula tihosi tin’wana hinkwato ta misava.23 Tihosi hinkwato ta misava a ti lava+ xikandza xa Solomoni leswaku ti twa vutlhari byakwe,+ lebyi Xikwembu xa ntiyiso xi byi ngheniseke embilwini yakwe.+24 Yin’wana ni yin’wana a yi tisa nyiko ya yona,+ swilo swa silivhere ni swilo swa nsuku+ ni tinguvu,+ swihlomo swa nyimpi ni mafurha ya balsama, tihanci ni timeyila, ku ri mhaka ya lembe ni lembe.+25 Solomoni a va ni swivala swa tihanci swa 4 000,+ ni makalichi+ ya tihanci ya 12 000, a swi yimisa emitini ya makalichi+ ni le kusuhi ni hosi eYerusalema.26 A va mufumi wa tihosi hinkwato ku suka eNambyeni ku ya etikweni ra Vafilisita ni ku ya endzilakaneni wa Egipta.+27 Ku tlula kwalaho, hosi yi endla silivhere yi fana ni maribye eYerusalema; timhandzi ta mikedari yi ti endla ti tala ku fana ni swinkuwana+ leswi swi nga eXefela+ hi vunyingi.+28 A ku ri ni lava a va tisa tihanci+ eka Solomoni ku suka aEgipta+ ni le matikweni laman’wana hinkwawo.29 Loko ku ri timhaka letin’wana ta Solomoni,+ to sungula ni to hetelela, xana a ti tsariwanga exikarhi ka marito ya Natani+ lowa muprofeta ni le ka vuprofeta bya Ahiya+ lowa le Xilo+ ni le ka rungula ra swivono swa Ido+ la vonaka swivono malunghana na Yerobuwamu+ n’wana wa Nebati?+30 Solomoni a ya emahlweni a fuma eYerusalema ehenhla ka tiko hinkwaro ra Israyele ku ringana malembe ya 40.31 Eku heteleleni Solomoni a etlela ni vatata wakwe. Va n’wi lahla eMutini wa Davhida tata wakwe;+ Rehobuwama+ n’wana wakwe a sungula ku fuma ematshan’weni yakwe.+


c: text/html

text:
TA KHALE
Desiderius Erasmus
DESIDERIUS ERASMUS, (loyi a hanyeke kwalomu ka 1469 ku ya eka 1536) eku sunguleni a a dume tanihi xidyondzi xo tlhariha swinene ku tlula swidyondzi hinkwaswo swa le Yuropa, kambe hi ku famba ka nkarhi u onhiwe vito hi ku hehliwa leswaku a ri toya kumbe muxandzuki. A a lwisana ni tidyondzo ta vukhongeri ta mavunwa, a a paluxa swihoxo swa kereke ya Khatoliki ni swa swirho swa yona leswi a swi lava leswaku ku cinciwa ndlela leyi swilo a swi endliwa ha yona ekerekeni. Namuntlha u tiveka tanihi un’wana wa lava hoxeke xandla eku cinceni ka vukhongeri eYuropa. Njhani?
TIDYONDZO NI LESWI A SWI PFUMELA
Leswi Erasmus a xi tiva kahle Xigriki ni Xilatini, sweswo swi endle leswaku a kota ku pimanisa vuhundzuluxeri bya Bibele bya Xilatini byo tanihi Vulgate ya Xilatini ni Matsalwa yo sungula ya Vukreste ya Xigriki, lama tsariweke hi voko naswona ma tivekeke tanihi Testamente Leyintshwa. A tiyiseka leswaku ku tiva Bibele i swa nkoka swinene. Hikwalaho ka sweswo u hlele leswaku Matsalwa yo Kwetsima ma fanele ma hundzuluxeriwa hi tindzimi tin’wana leti a ti vulavuriwa hi nkarhi wolowo.
Erasmus u hlohlotele leswaku ku va ni ku cinca eka Kereke ya Khatoliki hileswi pfumela leswaku loko munhu a ri Mukreste u fanele a swi kombisa hi mahanyelo yakwe ku nga ri hi ku ya ekerekeni ntsena. Hikokwalaho ka sweswo, loko swirho swa kereke swi sungule ku yima hi nenge wun’we swi sindzisa leswaku tidyondzo ta Kereke ya Rhoma Khatoliki ti cinciwa, Erasmus hi yena loyi a ehleketeleriwa ku va muvangi wa hoyihoyi yoleyo.
Erasmus a a lwisana ni tidyondzo ta mavunwa ta vukhongeri hi ku paluxa swihoxo swa Khatoliki ni swa swirho swa kereke yoleyo leswi a swi lava leswaku tidyondzo ta kereke ti cinciwa
Eka matsalwa yakwe Erasmus u paluxe ndlela ya tihanyi leyi vafundhisi a va khoma swirho swa kereke ha yona, ndlela leyi a va tikukumuxa ha yona ni ndlela leyi vapapa a va ri ni nkucetelo ha yona etinyimpini. A nga fani ni vafundhisi va vukungundzwana, lava a va dyelela swirho swa kereke hi ku tirhisa mikhuva ya kereke yo tanihi ku phofula swidyoho, ku gandzela vakokwana, ku titsona swakudya ni ku teka maendzo yo leha hi xikongomelo xo ya eku gandzeleni. Nakambe a nga pfumelelani ni mikhuva ya kereke yo tanihi ku xavisiwa ka mapapila yo rivaleriwa swidyoho ni ku sindzisa vanhu leswaku va va tinghwendza.
MATSALWA YA XIGRIKI YA TESTAMENTE LEYINTSHWA
Hi 1516, Erasmus u humese Testamente Leyintshwa ya Xigriki, ku nga kopi yo sungula ya Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki ku va yi kandziyisiwa. Erasmus u hlamusele Bibele a tlhela a hundzuluxela Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki hi Xilatini, lama a ma hambana ni ya Vulgate. Hi ku famba ka nkarhi u antswise vuhundzuluxeri byakwe lebyi eku heteleleni a byi hambanile swinene ni Matsalwa ya Vulgate ya Xilatini.
Ku hambana kun’wana a ku kumeka eka 1 Yohane 5:7. Leswaku ku seketeriwa dyondzo ya leswaku Xikwembu xi hi kanharhu, eka Vulgate ku hoxiwe ni marito ya vukanganyisi lawa a ma tiveka tanihi hi comma Johanneum. Yi hlayeka hi ndlela leyi: “Etilweni, Tatana, Rito ni Moya lowo Kwetsima: leswi haswinharhu i nchumu wun’we.” Hambiswiritano, Erasmus a nga ma katsanga marito wolawo eka vuhundzuluxeri byakwe byimbirhi bya Testamente Leyintshwa, hi ku va eka Matsalwa ya voko ya Xigriki a ya nga ri kona. Kambe endzhaku ka sweswo kereke yin’wi sindzise leswaku a katsa marito wolawo eka nkandziyiso wa vuhundzuluxeri.
Testamente Leyintshwa ya Xigriki leyi Erasmus a yi antswiseke yi endle leswaku swi olova ku hundzuluxela Matsalwa ya Xigriki hi tindzimi ta le Yuropa. Martin Luther, William Tyndale, Antonio Brucioli, na Francisco de Enzinas va tirhise Matsalwa wolawo leswaku va hundzuluxela Matsalwa ya Xigriki hi Xijarimani, Xinghezi, Xiitaliya ni hi Xipaniya.
Erasmus u hanye hi nkarhi wa minkitsikitsi ya vukhongeri naswona Vaseketeri va Maprotestente a va teka Matsalwa yakwe ya Xigriki ya Testamente Leyintshwa tanihi lama nga pfuniki nchumu. Vanhu van’wana a va teka Erasmus tanihi munhu loyi a lwisana ni tidyondzo ta Khatoliki, hambileswi sweswo a swi nga si va erivaleni. Hikokwalaho, u arile ku seketela tlhelo ro karhi eka mphikamakaneta leyi a yi ri kona exikarhi ka vativi va vukhongeri. Lexi hlamarisaka, eka malembe yo tlula 100 lama hundzuke, xidyondzi David Schaff u tsale leswaku Erasmus, “u fe a nga ngheni kereke. Makhatoliki ni ma Maprotestente a va nge vuli leswaku a ri xirho xa vukhongeri bya vona.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
February 6-
12
ESAYA 47-51
Risimu 120 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Ku Yingisa Yehovha Swi Endla Leswaku Hi Katekisiwa”: (10 min.)
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Esa 49:6—Mesiya u vuriwa “ku vonakala ka matiko” hi ndlela yihi hambileswi vutirheli bya yena bya laha misaveni a byi endleke eka vana va Israyele ntsena? (w07 1/15 9 ¶8)
Esa 50:1—Ha yini Yehovha a vutise Vaisrayele a ku: “Ri kwihi papila ro dlaya vukati ra mana wa n’wina?” (it-1 643 ¶4-5)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Esa 51:12-23
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Lunghiselela Swingheniso Swa N’hweti Leyi: (15 min.) Bulo ni vayingiseri leri sekeriweke eka nhlokomhaka leyi nge “Swingheniso Leswi Hi Nga Swi Tirhisaka.” Tlanga vhidiyo ha yin’we ya xingheniso kutani mi bula hi tinhla leti mi nga ti tirhisaka. Hi February, vahuweleri va nga ha fambisa broxara leyi nge Xana Swilo Leswi Hanyaka Swilo Tumbuluxiwa? kumbe leyi nge The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, swi ta ya hi ndlela leyi n’wini wa muti a angulaka ha yona. (Vona bokisi leri nge “The Origin of Life—Five Questions Worth Asking.”)
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 89
Swilaveko swa Vandlha (7 min.) Loko u swi lava, bulani hi tinhla leti dyondziweke eka Buku Ya Lembe. (yb16 144-145)
Vana Munghana Wa Yehovha—Yingisa Yehovha: (8 min.) Bulo ni vayingiseri. Sungulani hi ku tlanga vhidiyo leyi nge Vana Munghana Wa Yehovha—Yingisa Yehovha (nxaxamelo wa tivhidyo VANA). Kutani mi bula hi swivutiso leswi landzelaka: Hi xihi xivangelo xa nkoka swinene lexi endlaka leswaku hi yingisa Yehovha? (Swiv 27:11) Hi tihi tindlela tin’wana leti vana va nga yingisaka Yehovha ha tona? Hi tihi tindlela tin’wana leti vanhu lavakulu va nga yingisaka Yehovha ha tona?
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) kr ndz. 8 ¶1-7 ni bokisi leri nge “Mahungu Lamanene Ma Chumayeriwa Hi Tindzimi To Tlula 670”
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 98 Ni Xikhongelo


text:
1Paulo a to hoka Dherbhe ni Listra. A titi ho koneyo mgondiswa wu a nga ti dhanwa ku i Timoti, mame wakwe i ti Mjudha wu a nga ti hundulukile e maha dikholwa, tate wakwe i ti Mgriki. 2Timoti a ti sumwa wunene ngu vanawe va Listra ni Ikoniyo. 3Paulo a to pimisa ku mu teka e tsula nayo.Kunene a to mu teka, se e mu yisa wukwerani, ngu mhaka ya Vajudha va va nga ti ka maphambo onayo, nguko votshe va ti ti ziva ti to tate wa Timoti i Mgriki. 4Ka madhoropa awa va nga ti pinda ngu ka ona, va ti zivisa vanawe milayo yi yi nga vekwa ngu Vapostoli ni madhota a Jerusalema, va txi va laya ti to ve mi veketa. 5Ngu konaho, mabanza ma ti tsaniswa amu ka likholo, me anda ditshiku ni ditshiku. 6Paulo ni Silasi va to pinda ngu Frigiya ni Galatiya, nguko Moya wo Sawuleka wu ti va tsimbile kutxhumayela Dipswi ditikoni ka Asiya. 7Se ngako va di hokile mihinganoni ka Misiya, va to duketa kuwulela ditikoni ka Bhitiniya, kambe Moya wa Jesu kha wa va tumelela. 8Konaho va to dhawula da Misiya, se ve relela Trowasi 9Se ni wusiku, Paulo a to wona txiwoniso:Wamwamna wa Makhedhoniya masoni kwakwe, e mu kombela, a txi khene: “Ngono Makhedhoniya u ta hi vhuna.” 10Msana ka txiwoniso txiya a nga txi wona Paulo, konako hi to ti longisela kasi kuya Makhedhoniya, ngu kuziva ti to Mkoma a ti hi dhana kuya txhumayela kona Evhangeli. 11Ngako hi di khukhile Trowasi ngu ngalava, hi to teka nzila ya kukonama Samotraka, se mangwanani ka kona hi ya Neyapoli. 12Ngako hi txi khukha konaho, hi to konama kuya Filipiya, i ku didhoropa da hombe, ditikoni ka Makhedhoniya, koloniya ya Varoma. Se hi zumbile ka didhoropa diya masiku o kari. 13Ngu ditshiku da Sabbata, hi to huma ngu didhoropani hi ya mnamboni, ahawa hi nga pimisa ti to ku nga va ni wukhalo wo khongela kona. Ngako hi di khalahatshile, hi to wombawomba ni vavasikati, va nga ti sengeletani konaho. 14Se mmweyo wa wamsikati, awu a nga ti dhanwa ku i Lidhiya, mxavisi wa tinguwo ta masilika o bhilivila, wa kuta ngu Tiyatira, awu a nga ti ni txithavo ka Txizimu, a titi hi engisela; se Mkoma a to tula mbilu yakwe, kasiku e engisa mapswi awa Paulo a nga ti wombawomba ona. 15Se ngako a di bhabhatisilwe, kumweko ni va nyumba yakwe, a to hi kombela a txi khene: “Ngako mi txi ni wona ni di thembekile ka Mkoma, ngonani mi ta zumba nyumbani kwangu.” Se e hi kurumeta kuya kona. 16Ka dimwane ditshiku, ngako hi txi ya kukhongelani, hi to manana ni muhorana wa khumbi, awu a nga ti ni moya wa kuhuta. A ti ninga dibhindu da hombe vanyamne vakwe ngu mhaka ya kona kuhuta. 17Se a to londeta Paulo ni nathu, na a txi kwangula, a txi khene: “Vathu vava mbathumeli va Txizimu Nyatxitimwi; vona va mi zivisa nzila ya kuhanyisa.” 18E tama a txi mahisa toneto masiku a mangi; se Paulo e xamukiswa ngutu, a txi gwita ngu kutshembereka a txi gela moya, a txi khene: “Na ku ruma ngu ditina da Mkoma Jesu Kristu: Huma ka muhoraneyo.” Se kunukunuko moya wu to huma. 19Aniko vanyamne va khumbi, ngako va txi wona ti to dibhindu di va nga ti themba dona di mwalate, va to ñola Paulo ni Silasi, ve va ruruvisela banzani masoni ka vakoma; 20se va to va yisa ka valamuli, va txi: “Vathu vava i Vajudha, kambe va wusa mazunga didhoropani kwathu; 21Va gondisa mikhuwo yi hi si faneliko ku yi londetela ni ku yi maha athu hi ku Varoma.” 22Se dibutho di to va wukela: valamuli va to va tshambula tinguwo ve ruma ku ve pekwa ngu tindonga. 23Ngako va di va humisile tivandwa ta tingi, va to va beta mkorani, ve leleta muwoneleti wa mkora kasiku e va woneleta tatinene. 24Ene, ngako a di amukete txileleto txiya, a to va wuleta ka txinyumbana txi txi ku mndani ka mkora, e va sungelela minenge ha mitandani. 25Hagari ka wusiku, Paulo ni Silasi va ti khongela, ve embelela tindando ta kudhumisa Txizimu; se ava va nga ti seketwe navo va to va engisa. 26Kunukunuko ku to humelela kudekadeka ka hombe ka mafu, ku za ku dekadekiswa ni marigwi a hahatshi ka mkora; matimba me tuleka, se titxhini ta votshe ti thuseka. 27Muwoneleti wa mkora a to wuka ngu wukoheni, se ngako a txi wona matimba a mkora ma di tulelekile, a to swomola ditxhari dakwe, e lava ku ti daya, ngu kupimisa ti to sotshe sibotxhwa si thavile. 28Kambe Paulo a to kwangula ngu dipswi da hombe, a txi khene: “U nga ti mahe ta walo, inkusa hi ho hotshethu.” 29Muwoneleti wa mkora a to kombela msanje, e tutuma e ya wulela mkorani e ya ti wisa minengeni ka Paulo ni Silasi, na a txi dhudhumela. 30Se ngako a di va humisile hahanze, a to khene kwawe: “Vakoma, nji txani ni fanelako ku txi maha kufela ku ni huluswa kani?” 31Vona va txi khona: “Kholwa ka Mkoma Jesu Kristu, se u na huluswa awe ni va mwaya wako.” 32Se ve mu txhumayela dipswi da Mkoma, kumweko ni ka votshe va va nga ti nyumbani kwakwe. 33Se muwoneleti wa mkora a to va teka ka yona mbimo yile ya wusiku e va kuwulela tivandwa tawe; se konaho e bhabhatiswa ene ni yotshe ngamu yakwe. 34Se a to kwela e tsula navo nyumbani kwakwe e ya va vekela sakudya masoni kwawe; se a to tsaka ni yotshe ngamu yakwe ngu kuwa va nga kholwa ka Txizimu. 35Ngako di txi txa, valamuli va to ruma maphoyisa kuya gela muwoneleti va txi: “Thukunyula vathuvo ve tsula.” 36Muwoneleti wa mkora a to zivisa Paulo mhaka yiya, a txi khene: “Vakoma va rumete ku mi thusa, humani konkuwa mi tsula ngu kudikha.” 37Kambe Paulo a to khene kwakwe: “Va hi pekile masoni ka vathu hi si nzi kuthethiswa, na athu hi di Varoma, ve hi vinza mkorani. Se konkuwa va lava ku hi humisa ti si ziwi ngu mthu kani? Lambi! Va na te vona ngu wutumbu wawe, va ta hi humisa hahanze.” 38Maphoyisa ma to yisa mapswi awa ka vakoma. Se vona, ngako va txi pfa ti to mba Roma, va to wika misana. 39Se va to ta, va ta kombela divalelo, se ve va humisa hahanze, ve va kombela ti to ve huma didhoropani kwawe. 40Ngako va di humile ngu mkorani, Paulo ni Silasi va to tsula ka Lidhiya. Se ngako va di wonani ni vanawe, va to va laya, ve khukha ve tsula.
Copyright
Learn More


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ha Yini Ndzi Tixekelela?
Xana ku tixeka i yini?
Ku tixeka i mukhuva wo tivavisa hi ku tirhisa xitirhisiwa lexi karihaka. Leyi ko va ndlela leyi munhu a tivavisaka ha yona. Van’wana va tihisa, va tikhandla ni ku tiba. Xihloko lexi xi vulavula hi ku tixeka kambe milawu leyi tsariweke laha yi tirha eka mixaka hinkwayo ya ku tivavisa.
Kambela vutivi bya wena: I ntiyiso kumbe I mavunwa.
I vanhwanyana ntsena lava tixekelelaka.
Ku tixeka swi lwisana ni nawu wa Bibele lowu nga eka Levhitika 19:28, lowu nge: “Mi nga tshuki mi tixeka nyama.”
Tinhlamulo leti nga ntiyiso:
Mavunwa. Hambileswi xiphiqo lexi xi andzeke ngopfu eka vanhwanyana kambe vafana na vona va tixeka naswona va katseka eka mixaka yin’wana ya ku tivavisa.
Mavunwa. Levhitika 19:28 yi vulavula hi mukhuva wa khale wa vuhedeni kambe ku nga ri mukhuva wa ku tivavisa lowu ku vulavuriwaka ha wona eka xihloko lexi. Hambiswiritano, swa twala ku kandziyisa mhaka ya leswaku Muvumbi wa hina la nga ni rirhandzu, a nga swi lavi leswaku hi tivavisa.—1 Vakorinto 6:12; 2 Vakorinto 7:1; 1 Yohane 4:8.
Ha yini vanhu va endla tano?
Kambela vutivi bya wena: Hi rihi rungula leri u anakanyaka leswaku i ntiyiso?
Vanhu va tixekelela . . .
hikuva va ringeta ku langutana ni ku tshikileleka emintlhavekweni.
hikuva va ringeta ku tidlaya.
Nhlamulo leyi nga ntiyiso: A. Vanhu vo tala lava tixekelelaka, va va va nga lavi ku tidlaya. Va lava ntsena ku heta ku tshikileleka loku va ku twaka.
Xiya leswi vantshwa van’wana va swi vulaka hi ku tixeka.
Celia: “A swi ndzi endla ndzi va ni ku rhula.”
Tamara: “A ku ri ndlela yo antswisa xiyimo. Ku twa ku vava hi ku tixekelela a swi antswa eka ku tshikileleka emintlhavekweni.”
Carrie: “A ndzi swi venga ku tshama ndzi ri ni gome. Ku tixekelela a swi endla leswaku ndzi nga vi na gome kambe ndzi twa ku vava hikwalaho ko tixeka.”
Jerrine: “Minkarhi hinkwayo loko ndzi tixekelela, a ndzi rivala hi swiphiqo swa mina. Kambe ndzi wu amukerile mpfuno.”
Loko u ri ni xiphiqo lexi, u nga xi tshika njhani?
Ku khongela eka Yehovha Xikwembu ku nga va goza ra nkoka leri nga ta ku pfuna. Bibele yi ri: “Lahlela ku vilela hinkwako ka [wena] eka xona, hikuva xa [ku] khathalela.”—1 Petro 5:7.
Xiringanyeto: Sungula hi xikhongelo xo koma, kumbexana u byela Yehovha u ku: “Ndzi kombela mpfuno.” Hi ku famba ka nkarhi u ta swi kota ku tiphofula u vula ndlela leyi u titwaka ha yona eka “Xikwembu xa nchavelelo hinkwawo.”—2 Vakorinto 1:3, 4.
Xikhongelo a ko va nchumu lowu nga ta ku endla u antswa. Kambe u va u vulavurisana ni Tata wa wena wa le tilweni, loyi a tshembisaka: “Kunene ndzi ta ku pfuna. Kunene ndzi ta ku khoma swi tiya hi voko ra mina ra xinene ra ku lulama.”—Esaya 41:10.
Vanhu vo tala lava kayakayeke hikwalaho ka xiphiqo lexi xa ku tixekelela, na vona va kume nchavelelo hi ku vulavula ni mutswari kumbe munhu lonkulu loyi va n’wi tshembaka. Xiya leswi vuriweke hi vantshwa vanharhu lava endleke tano.
Swivutiso swo anakanyisisa ha swona
Loko se u lunghekele ku pfuniwa, i mani loyi u nga tiphofulaka eka yena?
Loko u khongela eka Yehovha Xikwembu, u nga ku yini malunghana ni xiphiqo lexi?
Xana u nga boxa tindlela timbirhi (leti nga khumbiki ku tivavisa) leti u nga ti tirhisaka ku antswisa gome ni ku karhateka ka wena?
DYONDZA SWO TALA
Hi Mina Mani?
Tindlela ta mune to tikambisisa ni ku kuma leswi u nga swona ni leswi u pfumelaka eka swona.


text:
1Na va gu duga khu Nyumbani ga Nungungulu, moyo nya mupizane a di mu embela khuye: "Muhevbudzi, nga wona wukhongolo nya siwindri sesi ni wumburi nya mavbahelo yakone!" 2Jesu a di mu hakha khuye: "U ngu dzi wona dzinyumba dzedzi nya dzikhongolo? Dzatshavbo dzi na pfhungumudwa. Kha gina tshala giwindri vbatshani nya giwindri gikwawe." 3Na khade gigomoni nya miolivha gi khedzanidego ni Nyumba ya Nungungulu, Pedro, Jakobe, Johane ni Andreya va di mu wudzisa vari venga khavo: 4"Hi embele, lini si na gu dugelelago satshavbo soso? Giyeyedzo muni hi na wonago khigyo gu khethu somo vbafuvbi ni gu vboha?" 5Jesu a di phela gu va embela khuye: "Dzi woneleni, gasi mu si kanganyiswi khu vathu. 6Va na tumbuluga nya vangi khu lina langu, khavo: 'Kheni Kristo.' Va na pengisa va nya gutala. 7Mwa gupwa huwa nya dzinyimbi ni gu ganedwa khu dzinyimbi mu nga thurugi; gu vbwetega si girega isoso, aholu khandri mahegiso. 8Mayigo ma na wugelana, mifumu niyo yi na wugelana; malanga nya mangi gu na manega sirevareva ni ndzala. Satshavbo soso a na bani ari guphela nya sisaniso. 9"Dzi woneleni. Mu na yiswa ga valamuli, mu na kwamudwa dzinyumbani nya nombelo, mu yiswa ga vafumeli khu kotani yangu, gasi gu nyi fakazani mahoni gwawe. 10Aholu, guphela gu vbwetega gu enedza mayigo yatshavbo khu gu tivisa mahungu nya guvbanyise. 11Mwa gu yiswa ga vafumeli gasi gu ya lamudwa mu nga garadzegi khu egi mu na gu ya ganelago. Mu na ganela esi mu na gu embedwago khu Nungungulu gikhati gyogyo. Kholu, khandrenu mu na ganelago, khu Liphuvbo nya gu Age. 12Muthu a na ningela ndriyaye a songwa, babe a ningela gyanana; sanana si na wugela vavelegi vawe, si va songisa 13Litigo li na mi venga khu kotani yangu. Aholu oyu a na timiselago kala mahegiso a na vbanyiswa. 14"Aholu, mwa gu wonani manyala nya guthise na ma emisidwe avba gu si yeligo - oyu a hevbulago a na si pime gwadi - ava va na bani varomo Judheya, va na thavele sigomoni. 15Oyu a na bani aromo vbatshani nya nyumba a nga tshigi gambe a bela nyumbani gasi guya dzega gilogyo. 16Oyu a na bani aromo thembweni a nga bweleli gambe hwane gasi guya dzega guambala. 17A na bani ari tshanisa ga va nya dzimimba ni va nya gu mamisa matshigu yoyo. 18Lombelelani ga Nungungulu, si si dugeleli vbagirametunu 19Kholu khu matshigu yoyo yi na manega tshanisa nya yikhongolo nya gu gima yi si gu manegi gukhugela avbo Nungungulu a nga vanga litigo, kala matshigu ya muhuno, gambe gima kha yi na manega gambe. 20Nari pwani Pfhumu kha nga rodzisa matshigu yoyo, mwalo a nga vbweta gu vbuluga; aholu, kotani nya sihathwa saye a ma rodziside. 21Khu kharato, va guta mi embelani khavo: 'Wonani, Kristo womo avba,' mwendro gu khavo: 'Womo vbale,' mu nga dzumelini. 22Kholu va na dugelela vakristo ni vaprofeti nya malipha. Va na gira siliwugiso nya gutale, si na dzi kodzago gu pengisa ambari sihathwa. 23Khu kharato, dzi woneleni, nya gu mi embelani matshigu ma nga romo. 24"Aholu, hwane nya tshanisa yoyo, lidambo li na sivbala, ngima kha na wenengedza. 25Dzinyeledzi dzi na thegela khu ndzadzini ni tshivba nya ndzadzi yi na dzudzwa. 26Khavbo avbo, va na wona Mwamana wa Muthu na gu tshiga khu vbakari nya lipfhi na tade khu tshivba nya yi khongolo ni gidhumo. 27A na rumela sirumwa saye gasi guta tombanisa sihathwa sa maphuvbo yatshavbo ya mana, gukhugela mahegiso nya litigo kala mahegiso nya ndzadzi. 28"Manani gihevbudzo khu gipimaniso nya nguyu: a gu thela matamu nya nyenvu mu ngu dziti nya gukhenu nango nya lithonga yi vbohile. 29Kharato nugo, mwa gu wonani satshavbo sesi na si gu dugelela, dzitini nya gukhenu gi vbohile gikhati. 30Khu lisine, nyi ngu mi embelani gu kheni: Melana yoyu kha wu na vbindra si si gu dugeleli satshavbo sesi. 31Yi na vbindra ndzadzi ni mafu, aholu magana yangu kha ma na vbindra." 32Jesu a di engedza khuye: "Gasi gikhati ni litshigu mwalo a dzitigo, ambari sirumwa sa ndzadzini, ambari Mwamana, sa gu tidwa khu Babe basi. 33Dzi woneleni, khalani na mu dongile, kholu kha mu liti litshigu ambari gikhati. 34Gu ngu fana ni muthu nya gukari a nga donga liendro, a di khuga a tshiyedza ndranga ga sithumi saye, a kabanisela mithumo ga moyo ni moyo, a ruma ghadhi gu tshala yi khevisela. 35Khu kharalo, khalani na mu dongide kholu kha mu giti gikhati a wuyago khigyo mune ndranga, gani silambo, gani vbakari nya wutshigu, gani mambagugya, gani dzimindrudzile; 36a nga wuya khu guvbiredza ata mi mana na mu lade. 37Esi nyi mi embelago nya gu embela vatshavbo kheni: Khalani na mu dongide."
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Tihosi 20:1-43
20 Loko ku ri Beni-hadadi+ hosi ya Siriya, a hlengeleta mavandla yakwe hinkwawo ya nyimpi ni tihosi ta 32 ti ri na yena+ ni tihanci+ ni makalichi,+ a tlhandluka a ya rhendzela+ Samariya+ a lwa na wona.2 Kutani a rhuma varhumiwa+ eka Akabu hosi ya Israyele emutini. A ku eka yena: “Beni-hadadi u te,3 ‘Silivhere ya wena ni nsuku wa wena i swa mina, ni vasati va wena ni vana va wena lava langutekaka kahle swinene i va mina.’”+4 Hiloko hosi ya Israyele yi hlamula yi ku: “Hi ku ya hi rito ra wena hosi yanga leyi nga mufumi, mina ndzi wa wena ni hinkwaswo leswi swi nga swa mina.”+5 Endzhaku varhumiwa va vuya, va ku: “Beni-hadadi u te, ‘Ndzi rhumele rito eka wena, ndzi ku: “Silivhere ya wena ni nsuku wa wena ni vasati va wena ni vana va wena, u ta ndzi nyika vona.6 Kambe hi nkarhi lowu mundzuku, ndzi ta rhuma malandza ya mina eka wena, ma fanele ma ngundzuvanya yindlu ya wena ni tindlu ta malandza ya wena; kutani hinkwaswo leswi swi navelekaka+ ematihlweni ya wena ma ta swi veka evokweni ra wona, ma fanele ma swi susa.”’”7 Hiloko hosi ya Israyele yi vitana vakulukumba hinkwavo va tiko,+ yi ku: “Ndzi kombela mi lemuka naswona mi vona leswaku munhu loyi u lava khombo;+ hikuva u rhumele rito eka mina a lava vasati va mina ni vana va mina ni silivhere ya mina ni nsuku wa mina, a ndzi n’wi alelanga ha swona.”8 Kutani vakulukumba hinkwavo ni vanhu hinkwavo va ku eka yena: “U nga n’wi yingisi, u nga pfumeli.”9 Hiloko a byela varhumiwa va Beni-hadadi, a ku: “Byelani hosi yanga leyi nga mufumi mi ku, ‘Swilo hinkwaswo leswi u rhumeleke rito ro sungula ha swona eka nandza wa wena ndzi ta swi endla; kambe nchumu lowu a ndzi nge wu endli.’” Kutani varhumiwa va famba va vuyisa rito eka yena.10 Hiloko Beni-hadadi a rhumela rito eka yena, a ku: “Onge swikwembu+ swi nga endla tano eka mina, onge swi nga engetela eka swona,+ loko ritshuri ra Samariya ri ta ringana ku tata mavoko ya vanhu hinkwavo lava va ndzi landzelaka!”+11 Hosi ya Israyele yi hlamula yi ku: “N’wina vulavulani na yena, mi ku, ‘U nga tshuki u pfumelela loyi a khamaka+ leswaku a tibuma ku fana ni loyi a ntshunxaka.’”+12 Kuteloko a twe rito leri, loko yena ni tihosi va ri eku nweni+ emintsongeni, hi ku hatlisa a ku eka malandza yakwe: “Lunghekani!” Hiloko va sungula ku lunghekela ku lwa ni muti wolowo.13 Kutani waswivo, muprofeta un’wana a tshinelela Akabu hosi ya Israyele,+ a ku: “Yehovha u te,+ ‘Xana u wu vonile ntshungu lowu hinkwawo lowukulu? Waswivo, ndzi wu nyikete evokweni ra wena namuntlha, kunene u ta swi tiva leswaku hi mina Yehovha.’”+14 Hiloko Akabu a ku: “Xana ku ta tirhisiwa mani? yena a ku: “Yehovha u te, ‘Ku ta tirhisiwa majaha ya tihosana ta miganga leyi nga ehansi ka vulawuri bya hosi.’” Eku heteleleni a ku: “Xana i mani la nga ta sungula nyimpi?” yena a ku: “Hi wena!”15 Kutani a sungula ku hlaya majaha ya tihosana ta miganga leyi nga ehansi ka vulawuri bya hosi, ma va 232;+ endzhaku ka wona a hlaya vanhu hinkwavo, vana hinkwavo va Israyele a va ri 7 000.16 Va sungula ku huma ninhlikanhi loko Beni-hadadi a ri karhi a kukutlela byala+ emintsongeni, yena ni tihosi, tihosi ta 32 leti a ti n’wi pfuna.17 Loko majaha+ ya tihosana ta miganga leyi nga ehansi ka vulawuri bya hosi ma huma ku sungula, xikan’we-kan’we Beni-hadadi a rhumela rito; va fika va n’wi byela, va ku: “Ku ni vavanuna lava va humaka eSamariya.”18 Hiloko a ku: “Hambiloko va tele ku rhula, mi fanele mi va khoma va ha hanya; niloko va tele nyimpi, mi fanele mi va khoma va ha hanya.”+19 Lava hi lava a va huma emutini, majaha ya tihosana ta miganga leyi nga ehansi ka vulawuri bya hosi ni mavandla ya nyimpi lawa a ma ri endzhaku ka wona.20 Un’wana ni un’wana a dlaya munhu wakwe; kutani Vasiriya+ va baleka,+ tiko ra Israyele ri va hlongorisa, kambe Beni-hadadi hosi ya Siriya a baleka a ri ehancini a ri ni vagadi va tihanci.21 Kambe hosi ya Israyele yi huma, yi hambeta yi hlasela tihanci ni makalichi,+ yi dlaya Vasiriya vo tala.22 Endzhaku muprofeta+ a tshinelela hosi ya Israyele, a ku eka yona: “Famba u ya titiyisa,+ u xiya naswona u lunghekela leswi u nga ta swi endla;+ hikuva hosi ya Siriya yi ta huma ku ta lwa na wena eku sunguleni ka lembe.”+23 Loko ku ri malandza ya hosi ya Siriya, ma n’wi byele ma ku: “Xikwembu xa vona i Xikwembu xa tintshava.+ Hi yona mhaka leyi va veke ni matimba ku hi tlula. Kutani hi tlhelo lerin’wana a hi lweni na vona endhawini leyi yi nga rivala, hi vona loko hi nga ta va ni matimba ku va tlula.24 Endla leswi: Susa tihosi,+ yin’wana ni yin’wana endhawini ya yona, u veka tindhuna-nkulu ematshan’weni ya tona.+25 Loko ku ri wena, u fanele u tihlayela vandla ra nyimpi ri ringana ni vandla ra nyimpi leri ri weke etlhelo ka wena, hanci ni hanci ni kalichi ni kalichi; a hi lweni na vona etikweni leri ri nga rivala hi vona loko hi nga ta ka hi nga vi ni matimba ku va tlula.”+ Kutani a yingisa rito ra vona, a endla tano.26 Eku sunguleni ka lembe Beni-hadadi a hlengeleta Vasiriya+ kutani a tlhandlukela eAfeke+ ku ya lwa na Israyele.27 Loko ku ri vana va Israyele, va hlengeletiwile, va longisiwa+ kutani va huma ku ya hlangana na vona; vana va Israyele va famba va ya dzima mixaxa emahlweni ka vona ku fana ni mintlhambinyana yimbirhi ya timbuti, kasi loko ku ri Vasiriya a va tate misava.+28 Hiloko munhu wa Xikwembu xa ntiyiso+ a tshinela, a ku eka hosi ya Israyele, ina, u ye emahlweni a ku: “Yehovha u te, ‘Hikwalaho ka leswi Vasiriya va nga te: “Yehovha i Xikwembu xa tintshava, a hi Xikwembu xa timbala ta le hansi,” ndzi ta nyiketa ntshungu lowu lowukulu hinkwawo evokweni ra wena,+ kunene n’wina mi ta swi tiva leswaku hi mina Yehovha.’”+29 Va hambete va dzime mixaxa ku ringana masiku ya nkombo, lava va ri emahlweni ka lavaya.+ Kutani hi siku ra vunkombo nyimpi yi sungula; vana va Israyele va dlaya Vasiriya, vavanuna lava fambaka hi milenge va 100 000 hi siku rin’we.30 Lava va seleke va balekela eAfeke,+ emutini; kutani rirhangu ri wela ehenhla ka vavanuna lava seleke va 27 000.+ Loko ku ri Beni-hadadi, u balekile,+ eku heteleleni a fika emutini, ekamareni ra le ndzeni-ndzeni.+31 Kutani malandza yakwe ma ku eka yena: “Waswivo, hi twe leswaku tihosi ta yindlu ya Israyele i tihosi leti nga ni musa wa rirhandzu.+ Hi kombela u hi pfumelela leswaku hi khama nguvu yo khwaxa+ emasengeni+ ni mapindza etinhlokweni, hi ya eka hosi ya Israyele. Kumbexana yi ta londzovota moya-xiviri wa wena wu hanya.”+32 Hiloko va tikhama nguvu yo khwaxa emasengeni ni mapindza etinhlokweni, va fika eka hosi ya Israyele, va ku: “Nandza wa wena Beni-hadadi u te, ‘Ndzi kombela u tshika moya-xiviri wa mina wu hanya.’” Kutani a ku: “Xana wa ha hanya? I makwerhu.”33 Hiloko vavanuna+ lava va swi teka ku ri xikombiso lexinene naswona va hatlisa va swi teka ku ri xiboho xa ku rhandza kakwe, va ya emahlweni va ku: “Beni-hadadi i makwenu.” Kutani a ku: “Tanani, n’wi landzeni.” Beni-hadadi a ya eka yena; xikan’we-kan’we a n’wi khandziyisa kalichi.+34 Kutani Beni-hadadi a ku eka yena: “Miti+ leyi tatana a yi tekeke eka tata wa wena ndzi ta yi tlherisa; ni switarata u ta tiavela swona eDamaska hilaha tatana a nga swi ava hakona eSamariya.”“Loko ku ri mina ndzi ta ku tshika u famba hi ntwanano.”+Hiloko a endla ntwanano na yena kutani a n’wi tshika a famba.35 Munhu un’wana wa vana va vaprofeta+ a byela nakulobye hi rito+ ra Yehovha, a ku: “Ndzi kombela u ndzi ba.” Kambe munhu loyi a ala ku n’wi ba.36 Hikwalaho a ku eka yena: “Hi mhaka ya leswi u nga ri yingisangiki rito ra Yehovha, waswivo, loko u suka eka mina, kunene nghala yi ta ku dlaya.” Endzhaku ka sweswo a suka etlhelo ka yena, nghala+ yi n’wi kuma, yi n’wi dlaya.+37 A ya emahlweni a kuma munhu un’wana, a ku: “Ndzi kombela u ndzi ba.” Kutani munhu loyi a n’wi ba, a n’wi ba a n’wi vavisa.38 Hiloko muprofeta a famba a ya yimela hosi egondzweni, a endla leswaku vanhu va nga n’wi tivi+ hi ku tsondzela nguvu ehenhla ka mahlo.39 Kuteloko hosi yi hundza, a huwelela hosi a ku:+ “Nandza wa wena u ye laha nyimpi yi hisaka kona; kutani waswivo, a ku ri ni munhu la nga suka laha ku lwiwaka kona, a tisa munhu eka mina, a ku, ‘Rindza munhu loyi. Loko o lahleka, moya-xiviri+ wa wena wu ta siva ndhawu ya moya-xiviri wakwe,+ loko swi nga ri tano u ta pima talenta ya silivhere.’+40 Kuteloko nandza wa wena a ha tirha laha ni lahaya, waswivo, yena a a fambile.” Hiloko hosi ya Israyele yi ku eka yena: “Hikwalaho vuavanyisi bya wena byi tano. Wena hi wexe u endle xiboho.”+41 Kutani a hatlisa a susa nguvu ehenhla ka mahlo, hosi ya Israyele yi n’wi vona leswaku a a huma eka vaprofeta.+42 Hiloko a ku eka yena: “Yehovha u te, ‘Hikwalaho ka leswi u n’wi tshikeke evokweni ra wena munhu loyi a nyikeriweke eka mina leswaku a lovisiwa,+ moya-xiviri wa wena wu fanele wu siva ndhawu ya moya-xiviri wa yena,+ vanhu va wena va siva ndhawu ya vanhu va yena.’”+43 Kutani hosi ya Israyele yi tifambela yi ya endlwini ya yona, yi fika eSamariya+ yi hlundzukile naswona yi ri ni gome.+


text:
SEPTEMBER 17, 2013
TANZANIA
Huvo Leyi Tlakukeke Ya Le Tanzania Yi Lwela Timfanelo Ta Swichudeni Leswi Nga Timbhoni
DAR ES SALAAM, eTanzania—Hi July 12, 2013, Huvo yo Kambela Swigwevo ya le Tanzania, ku nga yona leyi tlakukeke etikweni hinkwaro, yi teke xiboho lexi vaavanyisi hinkwavo va pfumelelaneke ha xona xa leswaku swikolo swa le xifundzheni xa Mbeya swi honise ntshunxeko wa vugandzeri wa swichudeni swa 127 leswi swin’wana swa swona swi hlongoriweke exikolweni kasi swin’wanyana swi xupuriweke endzhaku ka loko swi ale ku yimbelela risimu ra rixaka.
Hi 2007, Vayimeri va Xikolo xa Shikula va hlongole vantshwa va ntlhanu lava nga Timbhoni endzhaku ka loko va ale ku yimbelela risimu ra rixaka. Ku engetela kwalaho, swikolo swa le hansi ni swa le henhla exifundzheni xexo swi xupule swichudeni swin’wana swa 122 leswi nga Timbhoni hikwalaho ka xivangelo lexi fanaka. Loko matshalatshala ya swichudeni leswi swa 127 yo hundzisela xigwevo lexi eka vatirhela-mfumo va dyondzo ya tiko ni le ka holobye-nkulu leswaku xi kambisisiwa ma tsandzekile, swi xi hundzisele eHubyeni Leyikulu ya le Tanzania, ku nga huvo ya vumbirhi leyi tlakukeke etikweni. Huvo Leyikulu yi yime ni xiboho xa ku hlongoriwa ka swichudeni hambileswi vaavanyisi van’wana a va nga pfumelelani na xona. Kutani hi December 2, 2010, swichudeni swi hundzisele xigwevo xexo eHubyeni yo Kambela Swigwevo. Hi ku ya hi maphepha ya le hubyeni, xiboho lexi tekiweke hi Huvo yo Kambela Swigwevo xi “bakanyela etlhelo” xiboho lexi tekiweke hi Huvo Leyikulu ni ku herisa vuyelo byihi ni byihi lebyi fambisanaka na xona.
Zadok Mwaipwisi, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha eTanzania, u ri: “Xiboho xa huvo xa hi tsakisa swinene naswona hi tlangela ndlela leyi yi ri seketeleke ha yona goza leri vantshwa lava va ri tekeke hi ku pfumelelana ni ripfalo ra vona. Xiboho lexi xi ta endla leswaku ntshunxeko wa vugandzeri wa Timbhoni ta Yehovha ni vaaki hinkwavo va Tanzania wu xiximiwa.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Tanzania: Zadok Mwaipwisi, tel. +255 22 2650592


text:
1Aholu, olu mwalo gambe nandru ga vale va tshanganisidwego ni Jesu Kristo. 2Kholu nayo nya Liphuvbo nya gu Age li ningago guvbanya khu gu hi tshanganisa ni Jesu Kristo wu nyi tshude ga nayo nya gighoho ni ga tshivba nya gufe. 3Nungungulu a kodzide gu gira iso Nayo wa Mosi wu nga si tandrega khu gu vbungudwa tshivba khu tumbunuko nya wuthu. Uye konide gighoho ndrani nya tumbunuko nya muthu, khu gu hi rumela Mwanaye, a dzudego khu tumbunuko nya idzo saye ni tumbunuko nya muthu nya gighohi. Kharato Nungungulu pade gighoho. 4Nungungulu giride esi gasi hi kodze gu landrisa guruma nya Nayo, kholu, kha hi nga gu fumwa gambe khu gudogolela nya wuthu aholu khu Liphuvbo nya gu Age. 5Khu lisine, ava va vbanyago khu tumbunuko nya wuthu va gu dzi garadza khu gu landra esi si rumwago khu gudogolela nya tumbunuko. Aholu ava va vbanyago khu Liphuvbo nya gu Age va gu garadzega khu gu landrisa esi Liphuvbo li lombago. 6Gu dzi garadza khu gu landra gudogolela nya tumbunuko nya wuthu, gwa gu ninga gufa. Gasi gu dzi garadza khu gu landrisa esi Liphuvbo nya gu Age li rumago gwa gu ninga guvbanya ni gurula. 7Gudogolela gwathu nya guvivbe nala wa Nungungulu, kholu kha gu yingeli Nayo wa Nungungulu, gambe kha gu dzi kodzi gu wu landrisa. 8Ava va landrisago mavbanyelo nya tumbunuko wowo, gima kha va dzi kodzi gutsakisa Nungungulu. 9Gasi enu, mwa gu bani muri ni Liphuvbo la Nungungulu khu lisine, kha mu nga gu fumwa gambe khu gunavela nya tumbunuko nya wuthu, aholu mwa gu fumwa khu Liphuvbo nya gu Age. Muthu a gu mwalo Liphuvbo la Kristo, khandri wa Kristo. 10Liphuvbo la Kristo la gu bani li gu vbanya ndrani gwanu, givili gi fude ga gighoho, aholu Liphuvbo nya gu Age li ngu mi ninga guvbanya khu gu mi tshanganisa wulongoni gwa Nungungulu. 11Khu lisine, mwa gu bani muri ni Liphuvbo la wule a nga wusago Kristo khu ga vafudego a mu wuyisa guvbanyani, uye a wusidego Kristo, a na wusa niso sivili sanu nya gufe khu tshivba nya Liphuvbo nya gu Age li vbanyago ndrani gwanu. 12Khu kharato, vandruye, olu kha hi nga gu fumwa gambe khu tumbunuko nya wuthu, hi mwalo giguruvedzo nya gulandrise gudogolela gwaye. 13Mwa gu landrisela mavbanyelo nya gudogolele gogo, mwa gu bela khu ndzila yi mi yisago gufani. Aholu mwa gu songani mithumo nya wughohi khu tshivba nya Liphuvbo nya gu Age, mu na vbanya. 14Vatshavbo vale va vbanyago kha nga idzo li rumago khidzo Liphuvbo nya gu Age, sanana sa Nungungulu. 15Gambe, Liphuvbo mu hakhidego kha li mi giri dzikhumbi ni gu mi thela hwanga; aholu la gu mi gira sanana sa Nungungulu. Khilo li hi kutsago gu rana khethu: "Abba! Baba wathu". 16Liphuvbo nya gu Age la gu tshangana ni hefemulo wathu gasi li fakaza gu khilo hi sanana sa Nungungulu. 17Ha gu bani hiri sanana, gu yeyedza gu pwani hi vahodzi gambe nya thomba; hi vahodzi nya thomba ya Nungungulu gumogo ni Kristo. Ha gu tshaniseka naye, hi na hengela gambe wudhumoni gwaye. 18Nyi ngu tumba gu kheni sitshaniso, sa mafuni momu khandri gilo ha gu si pimanisa ni wudhumo wa Nungungulu a hi vegisedego. 19Sivangwa satshavbo somo si khevisela wutshigu ni mihani, na si gu lindrela guwona litshigu Nungungulu a na gu dzi wonegisago ga sanana saye. 20Litigo li fumedwe khu tshivba ya wule a li yisago gumbembani, nasiri khu gu dzina gwa ilo, aholu khu gugola gwa Nungungulu. Gasi Nungungulu, gukhugela guhegulani a li ningide gutumba 21gu khilo tshigu mwedo li na tshudwa wugumbini, ni gumbembani, gasi li guta hengela wudhumoni nya gutshulege nya sanana sa Nungungulu. 22Hi ngu dziti nya gukhethu kala matshiguni ya muhuno, sivangwa satshavbo sa gu dilela ni gusaniseka khwatshi khu nyamayi a lumwago. 23Khandri sivangwa basi, ni ethu nethu hi phedego guhakha siningwa nya Liphuvbo nya gu Age. Ethu hi ngu saniseka ni gu virela gikhati hi na gu dzegiswago kha nga sanana sa Nungungulu, a gu ugo gutshulega gwathu. 24Khu lisine, ethu olu hi vbanyisidwe khu gutumba. Gutumba silo si wonegago, khandri gitumbo gya gilo. Hi na dzi kodza kharini gu lindrela esi hi si wonago? 25Aholu, ha gu tumba silo nyamba si wona, hi na si lindrela khu gu timisela. 26Khidzo nugo kharato, Liphuvbo nya gu Age li ngu hi phasedzela ethu hi gu mwalo tshivba. Khu lisine, ethu kha hi kodzi gulombelela kha nga edzi gu vbwetegago khidzo. Aholu, ilo labune Liphuvbo nya gu Age khilo li hi lombelelago ga Nungungulu khu gudilela gule nya gumba dzi kodza gu tshamusedwa khu magana. 27Uye Nungungulu a wonago ndrani nya myonyo a ngu giti egi Liphuvbo li vbwetago gu lomba, kholu Liphuvbo la gu lombelela khu vale va lumbago Nungungulu, kha nga edzi Nungungulu a dzinago khidzo. 28Hi ngu dziti nya gukhethu Nungungulu vegedzide satshavbo gasi guphasedzela vale va mu golago, a gu avo va ranidwego khu gu haladza gwaye. 29Kholu, vale Nungungulu a nga bani a va hathide khu gale, a va vegisede gu va tshanganisa gumogo ni Mwanaye, gasi Mwanaye a khale matiwula vbakari nya vandruye nya gutale. 30Nungungulu ranide ava a nga bani a va hathide khu gale. Avo a nga va ranago a va giride vathu nya gululame, a va ninga wuhigo nya guhengele wudhumoni gwaye. 31Hi na khethu ginani khu silo sesi? Nungungulu a gu ema ni ethu, khu mani a na hi wugelago? 32Nungungulu kha felela Mwamana waye. A di mu ningela khu kota yathu, ginani gi na mu tandregisago gu hi ninga satshavbo simbe silo gumogo ni Mwanaye? 33Khu mani a na gu thuledzago vale va hathidwego khu Nungungulu, olu uye Nungungulu ava giridego vathu nya gululame? 34Khu mani a na va ningago nandru? Khu Jesu Kristo, a gu uye a ngafago a wuga, a khadego khu nyamudye ga Nungungulu a lombelela khu ethu, gani? 35Khu mani a na gu hi hambanisago ni lihaladzo la Kristo? Khu gusaniseka, khu sigaradzo, khu guvengwa, khu ndzala, khu wusiwana, khu dzimhango, mwendro khu gufa, gani? 36Kha nga yi ganelago Milowo nya gu Age: "Khu kota yago, hi ngu linga gufa matshigu yatshavbo.Hi girwa nga dzinvuta dziyago gusongwatunu." 37Aholu ga satshavbo sesi ethu hi pade khu tshivba ya wule a nga hi haladzago. 38Khu lisine nyi ngu tumba ni gu tiya gu kheni gimwalo gilo gi na dzi kodzago gu hi hambanisa ni lihaladzo la Nungungulu: gani gufa, gani guvbanya; gani sirumwa sa Nungungulu, mwendro dzimbe dzitshivba ni vafumeli nya maphuvbo; gani khu esi si hi dugelelago olu, gani khu esi si na hi dugelelago mindru gatshigu; 39ambari dzitshivba dza vbatshani, mwendro edzi dza vbavbatshi nya mafu, mwendro gimbe givangwa. Gimwalo gilo, gambe mwalo muthu a na dzi kodzago gu hi hambanisa ni lihaladzo la Nungungulu hi tivisidwego khu Pfhumu yathu Jesu Kristo.
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 49:1-26
49 Ndzi yingiseni, N’wina swihlala,+ mi nyikela nyingiso, n’wina vanhu va matiko ya le kule.+ Yehovha u ndzi vitanile+ ku suka ekhwirini.+ Ku suka eswirhweni swa le ndzeni swa manana u vitane vito ra mina.+2 U endle nomu wa mina wu fana ni banga ro kariha.+ U ndzi fihle endzhutini+ wa voko rakwe.+ Hakatsongo-tsongo u ndzi endle nseve lo-wu lotiweke. A ndzi tumbeta enkotlotweni wakwe.3 A ya emahlweni a ku eka mina: “U nandza wa mina, Wena Israyele,+ loyi ndzi nga ta kombisa ku saseka ka mina eka yena.”+4 Kambe loko ku ri mina, ndzi te: “Ndzi tirhe swa hava hi matimba.+ Hikuva ndzi tirhise matimba ya mina hinkwawo eka leswi nga riki swa xiviri ni swa hava.+ Entiyisweni ku avanyisiwa ka mina ku le ka Yehovha,+ ni hakelo ya mina yi le ka Xikwembu xanga.”+5 Kutani Yehovha, Loyi a ndzi vumbeke ku suka ekhwirini ndzi ri nandza wa yena,+ u vule leswaku ndzi vuyisa Yakobe eka yena,+ leswaku Israyele a hlengeletiwa eka yena.+ Ndzi ta vangamisiwa ematihlweni ya Yehovha, naswona Xikwembu xa mina xi ta va ntamu wa mina.6 Kutani a ya emahlweni a ku: “A ku nga ri mhaka leyitsongo leswaku u va nandza wa mina la nga ta yimisa tinyimba ta Yakobe ni ku vuyisa lava hlayisekeke va Israyele;+ nakambe ndzi ku veke leswaku u va ku vonakala ka matiko,+ leswaku ku ponisa ka mina ku ya fika emakumu ya misava.”+7 Yehovha, Mukutsuri wa Israyele,+ Mukwetsimi wa yena, u vule leswi eka loyi moya-xiviri+ wakwe wu languteriwaka ehansi,+ loyi a nyenyiwaka hi tiko, eka nandza wa vafumi,+ a ku: “Tihosi ti ta vona, ti yima hakunene,+ ni tihosana, ti ta nkhinsama, hikwalaho ka Yehovha loyi a tshembekaka,+ Mukwetsimi wa Israyele, loyi a ku hlawulaka.”+8 Yehovha u te: “Enkarhini wa vunene ndzi ku hlamurile,+ naswona esikwini ra ku ponisiwa ndzi ku pfunile;+ ndzi hambete ndzi ku hlayisa leswaku ndzi ku endla u va ntwanano wa vanhu,+ leswaku tiko ri hlakarhela,+ leswaku va tlhela va kuma ndzhaka leyi lovisiweke,+9 leswaku u byela vakhotsiwa u ku,+ ‘Humani,’+ eka lava nga emunyameni,+ u ku, ‘Tivonakariseni!’+ Va ta dyela etindleleni, naswona madyelo ya vona ma ta va etindleleni leti pfulekeke.+10 A va nge khomiwi hi ndlala,+ naswona a va nge khomiwi hi torha,+ hambi ku ri mumu lowukulu kumbe dyambu a ri nge va hisi.+ Hikuva Loyi a va twelaka vusiwana u ta va rhangela,+ u ta va kongomisa eswihlobyeni swa mati.+11 Kutani ndzi ta endla tintshava hinkwato ti va ndlela, ni magondzo ya mina lamakulu ma ta va ehenhla.+12 Waswivo! Lava va ta ta va huma ekule,+ naswona waswivo, lava va huma en’walungwini+ ni le vupela-dyambu,+ kasi van’wana va huma etikweni ra Sinimi.”13 Huwelelani hi ku tsaka, n’wina matilo,+ u tsaka wena misava.+ Tintshava a ti khane hi ku huwelela ka ku tsaka.+ Hikuva Yehovha u chavelele vanhu vakwe,+ naswona lava xanisekaka va yena u va twela vusiwana.+14 Kambe Siyoni u hambete a ku: “Yehovha u ndzi siyile,+ Yehovha u ndzi rivele.”+15 Xana wansati a nga rivala n’wana loyi a n’wi an’wisaka lerova a nga n’wi tweli vusiwana n’wana wa khwiri rakwe?+ Vavasati lava va nga rivala,+ kambe mina a ndzi nge ku rivali.+16 Waswivo! Ndzi ku kovotle eswandleni swa mina.+ Marhangu ya wena ma le mahlweni ka mina nkarhi hinkwawo.+17 Vana wa wena va hatlisile. Lava va ku hirimuxaka ni ku ku onha va ta huma eka wena.18 Tlakusela mahlo ematlhelweni hinkwawo u languta. Hinkwavo va hlengeletanile.+ Va te eka wena. “Leswi ndzi hanyaka,” ku vula Yehovha,+ “u ta va ambala hinkwavo kukotisa swin’wetsin’wetsi, naswona u ta tiboha ha vona ku fana ni mutekiwa.+19 Hambileswi ku nga ni tindhawu ta wena leti onhakeke ni tindhawu ta wena leti nga marhumbi ni tiko ra marhumbi ya wena,+ hambileswi sweswi u nga ni ndhawu leyitsongo yo tshama eka yona, naswona lava ku mitaka va nga ekule swinene,+20 kambe etindleveni ta wena vana va nkarhi wa ku lahlekeriwa+ ka wena va ta ku, ‘Ndhawu i yitsongo eka mina.+ Ndzi pfulele ndhawu, leswaku ndzi ta tshama eka yona.’+21 Kunene embilwini ya wena u ta ku, ‘I mani loyi a ndzi tswaleleke lava, hikuva ndzi wansati la pfumatiweke vana, la nga mhika, ndzi ye evukhumbini ni ku va mukhotsiwa?+ Loko ku ri lava, i mani loyi a va kuriseke?+ Waswivo! Mina a ndzi sele ndzi ri ndzexe.+ Lava—a va ri kwihi?’”+22 Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Waswivo! Ndzi ta tlakusela voko ra mina ehenhla ka matiko+ ni le vanhwini ndzi ta tlakusa xikombiso xa mina.+ Va ta tisa vana va wena exifuveni, va ta rhwala vana va wena va vanhwanyana hi katla.+23 Kutani tihosi ti fanele ti ku hlayisa,+ kasi tihosana ta tona ti ta va vavasati lava ku tirhelaka. Va ta ku nkhinsamela swikandza swi langute ehansi,+ va ta nantswela ritshuri ra milenge ya wena;+ kutani u ta tiva leswaku hi mina Yehovha, loyi lava va ndzi tshembaka va nga ta ka va nga khomiwi hi tingana ha yena.”+24 Xana lava tekiweke va nga tekiwa eka munhu la nga ni matimba,+ kumbe, xana ntlawa wa makhumbi ya muxanisi wu nga baleka?+25 Kambe Yehovha u te: “Hambi ku ri ntlawa wa makhumbi ya munhu wa matimba wu ta tekiwa,+ naswona lava ana va tekiweke hi muxanisi va ta baleka.+ Un’wana ni un’wana loyi a kanetanaka na n’wina,+ mina ndzi ta kanetana na yena, naswona ndzi ta ponisa vana va n’wina.+26 Lava va ku xanisaka ndzi ta va dyisa nyama ya vona; va ta dakwa hi ngati ya vona onge i vhinyo yo tsokombela. Kutani nyama hinkwayo yi fanele ku tiva leswaku mina, Yehovha,+ ndzi Muponisi+ wa wena ni Mukutsuri wa wena,+ Lowa Matimba wa Yakobe.”+


text:
Dyondzo 37: Tende Ro Gandzelela Eka Rona
Xana wa swi tiva leswaku muako lowu a ku ri wa yini? A ku ri tende ro hlawuleka leri a ku gandzeriwa Yehovha eka rona. Nakambe a ri vuriwa tabernakela. Vanhu va hete ku ri aka endzhaku ka lembe va humile aEgipta. Xana wa swi tiva leswaku i mani la teke ni makungu yo ri aka?
A ku ri makungu ya Yehovha. Loko Muxe a tlhandlukele eNtshaveni ya Sinayi, Yehovha u n’wi byele leswaku a ri aka. U vule leswaku ri akiwa hi ndlela leyi swi nga ta olova ku ri hahlula. Hi ndlela yoleyo, swiphemu swa rona a swi kota ku yisiwa endhawini yin’wana kutani swi tlhela swi hlanganisiwa kona. Hikwalaho loko Vaisrayele va rhurha-rhurha emananga, a va rhwala tende leri va famba na rona.
Loko u languta endzeni ka xikamarana lexi nga emakumu ka tende, ku ni bokisi. Bokisi leri ri vuriwa areka ya ntwanano. A ri ri ni tintsumi timbirhi kumbe makerubu lama endliweke hi nsuku, ti yime ematlhelo hamambirhi. Xikwembu xi tlhele xi tsala Swileriso swa Khume eka swiphepherhele swimbirhi swa maribye hikuva Muxe u faye layo sungula. Naswona maribye lawa a ma vekiwe endzeni ka areka ya ntwanano. A ku vekiwe ni khuwana ra manna endzeni ka yona. Xana wa tsundzuka leswaku i yini manna?
Yehovha u hlawule Aroni, makwavo wa Muxe, leswaku a va muprista lonkulu. A a rhangela vanhu eku gandzeleni Yehovha. Vana vakwe na vona a va ri vaprista.
Sweswi languta endzeni ka kamara lerikulu ra tende. Rona a ri tlula xikamarana kambirhi hi vukulu. Xana wa ri vona bokisi ni musi lowu tuvikaka eka rona? Bokisi leri a ku ri alitari leyi vaprista a va hisela murhi wa risuna lowu nun’hwelaka eka rona. Kutani a ku ri ni xitlhoma-rivoni lexi nga ni timboni ta nkombo. Naswona nchumu wa vunharhu ekamareni leri i tafula. Eka rona a ku ri ni swinkwa swa 12.
Ejaritini ra tabernakela a ku ri ni nkambana lowukulu kumbe xibya lexi teleke hi mati. Vaprista a va hlambela eka xona. Nakambe a ku ni alitari leyikulu. Kwalaho a ku hisiwa swifuwo leswi dlayiweke leswaku swi va xitlhavelo eka Yehovha. Tende a ri vekiwe exikarhi ka nxaxa, naswona Vaisrayele a va dzime mintsonga ya vona yi rhendzela tende leri
Eksoda 25:8-40; 26:1-37; 27:1-8; 28:1; 30:1-10, 17-21; 34:1, 2; Vaheveru 9:1-5.
Swivutiso
- Xana muako lowu nga exifanisweni lexi wu vuriwa yini, naswona a wu tirhiseriwa yini?
- Ha yini Yehovha a byele Muxe ku aka tende leswaku ri ta kota ku hahluriwa hi ku olova?
- I yini bokisi leri nga exikamaranini emakumu ka ntsonga, naswona ku na yini endzeni ka bokisi leri?
- I mani loyi Yehovha a n’wi hlawuleke ku va muprista lonkulu, naswona muprista lonkulu a a endla yini?
- Boxa swilo swinharhu leswi nga ekamareni lerikulu ra ntsoga.
- Hi swihi swilo swimbirhi leswi nga erivaleni ra tabernakela, naswona swi tirhisiwa ku endla yini?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Eksoda 25:8-40; 26:1-37; 27:1-8; na 28:1.
Xana makerubu lama nga ehenhla “ka areka ya vumbhoni” a ma yimela yini?
- Hlaya Eksoda 30:1-10, 17-21; 34:1, 2; na Vaheveru 9:1-5.
Ha yini Yehovha a kombise leswaku i swa nkoka leswaku vaprista lava tirhaka etabernakeleni va tshama va basile, naswona mhaka leyi yi fanele yi hi khumba njhani namuntlha?
Xana muapostola Pawulo u swi kombise njhani leswaku tabernakele ni Nawu wa ntwanano a wu nga ha tirhi enkarhini lowu a tsaleleke Vakreste va Vaheveru papila ha wona?


text:
Rhavi Ni Rungula Ro Valanga
Ha ku rhamba hi mandla mambirhi ku ta valanga marhavi ni vugandliselo bya hina. Kuma tindhawu ni minkarhi yo valanga.
Sri Lanka
Watch Tower Bible and Tract Society of Lanka
711 Station Road
WATTALA 11300
SRI LANKA
+94 11-2930-444
Ku Valanga
Hi Musumbhunuku ku ya fikela hi Ravuntlhanu
8:00 a.m. ku ya eka 11:15 a.m. na 1:00 p.m. ku ya eka 3:45 p.m.
Swi teka 45 wa timinete
Hi Ku Komisa
Ku hundzuluxeriwa minkandziyiso ya Bibele hi Xisinhala. Ri endla swilo leswi yingiseriwaka hi Xisinhala.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Hosiya 5:1-15
5 “Yingisani leswi, N’wina vaprista,+ mi nyikela nyingiso, N’wina yindlu ya Israyele, na n’wina, N’wina yindlu ya hosi,+ rhiyani ndleve, hikuva vuavanyisi byi khumba n’wina; hikuva mi hundzuke xirimbana+ eka Mizpa ni rikoka leri andlariweke ehenhla ka Taboro.+2 Lava va hambukaka va nghene hi nhloko eku dlayeni,+ mina a ndzi ri xikhongotelo eka vona hinkwavo.+3 Mina hi ndzexe a ndzi n’wi tiva Efrayimi,+ Israyele a nga fihlekanga eka mina.+ Hikuva sweswi, Wena Efrayimi, u khome vavasati kukota tinghwavava;+ Israyele u tinyamisile.+4 Ku tirhisana ka vona a ku va pfumeleli leswaku va tlhelela eka Xikwembu xa vona,+ hikuva ku ni moya wa vumbhisa+ exikarhi ka vona; naswona a va vanga na mhaka na Yehovha.+5 Ku tinyungubyisa ka Israyele ku nyikele vumbhoni exikandzeni xa yena;+ Israyele na Efrayimi va ta khunguvanyeka exihoxweni xa vona.+ Yuda na yena u khunguvanyeke na vona.+6 Va hambete va famba ni ntlhambi wa vona wa tinyimpfu ni ntlhambi wa vona wa tihomu, va lava Yehovha, kambe a va n’wi kumanga.+ U va siyile.7 Va xenge Yehovha,+ hikuva va veleke vana lava va nga tiviwiki.+ Kutani n’hweti yin’we yi ta va lovisa ni swiphemu swa vona.+8 “Yimbani nanga+ eGibiya,+ mhalamhala eRhama! Banani hungwe ra nyimpi eBeta-avheni+—endzhaku ka wena, Wena Benjamini!+9 Wena Efrayimi, u ta va xihlamariso lexikulu esikwini ra ku tshinyiwa.+ Exikarhi ka tinyimba ta Israyele ndzi tivise marito yo tshembeka.+10 Tihosana ta Yuda ti fana ni lava va tlhentlhisaka ndzilakana.+ Ehenhla ka vona ndzi ta chululela ku hlundzuka ka mina ku fana ni mati.11 Efrayimi u tshikileriwile, u pfotlosiwe hi vululami,+ hikuva u tiendlele xiboho xo landzelela xirha xakwe.+12 Mina a ndzi fana ni nsumba+ eka Efrayimi, ndzi fana ni ku bola endlwini ya Yuda.13 “Efrayimi u vone ku vabya ka yena, na Yuda xilondza xakwe.+ Efrayimi u ye eAsiriya+ kutani a rhumela rito eka hosi leyikulu.+ Kambe yona a yi swi kotanga ku mi tshungula,+ yi tsandzekile ku mi hanyisa exilondzeni xa n’wina.+14 Hikuva ndzi ta kotisa xinghalana eka Efrayimi,+ ndzi kotisa xinghalana xa ntshiva endlwini ya Yuda. Mina, ndzi ta handzulela, ndzi famba ndzi ya teka, naswona a ku nge vi na mukutsuri.+15 Ndzi ta famba, ndzi ta tlhelela endhawini ya mina kukondza va byarha nandzu wa vona;+ kunene va ta lava xikandza xa mina.+ Va ta ndzi lava+ loko va ri enhlomulweni+ lowukulu.”


text:
JANUARY 14, 2013
PHILIPPINES
Xidzedze Xa Bopha Xi Hlakate Tiko Ra Philippines
MANILA, ePhilippines—Vanhu vo tlula 1 000 va dlayiwile naswona vo tlula 970 000 va boheke ku baleka emakaya ya vona endzhaku ka xidzedze xa matimba lexi hlakateke tiko ra Philippines hi Ravumbirhi, December 4, 2012. Hambileswi se ku hundzeke n’hweti, Timbhoni ta Yehovha ti ya emahlweni ti phalala vanhu lava hlaseriweke hi Xidzedze xa Bopha, (lexi etikweni rero xi vitaniwaka Pablo).
Hi January 7, rhavi ra Timbhoni ta Yehovha leri nga eManila ri tiyisekise leswaku Timbhoni ta ntlhanu ti file hikwalaho ka xidzedze. Kasi Mbhoni yin’wana yi yisiwe exibedlhele endzhaku ko vaviseka swinene enhlaneni. Ku engetela kwalaho, mindyangu ya kwalomu ka 520 ya Timbhoni yi rhurhiseriwe kun’wana tanihi leswi makaya ya 140 ma mbundzumukeke kasi man’wana ya 400 ma onhakeke.
Vayimeri va rhavi va endzele tindhawu leti hlaseriweke hi xidzedze leswaku va kambela ku onhaka loku veke kona, va hlela mphalalo ni ku va chavelela hi tlhelo ra moya lava poneke. Timbhoni ti vumbe komiti yo phalala leswaku ti hlela tindhawu ta nkombo to phalala ni ku pfuna vatirhi va ku tirhandzela va kwalaho leswaku va yisela vanhu swilo swo phalala.
Etindhawini tin’wana ta tiko rero, xidzedze xi khukhule masimu ya swibyariwa leswi dyiwaka ngopfu ni tindhawu to tirhela eka tona, ku katsa ni masimu ya rhayisi, mapurasi ya tibanana ni misinya ya tikhokhonati. Kutani tikomiti to phalala ta Timbhoni ti rhumele tilori leti a ti rhwale swakudya leswi tlulaka 12 972 wa tikhilogiramu. Hambiswiritano, swakudya sweswo a swi kotanga ku fika eka yin’wana ya tindhawu leti hlaseriweke hileswi buloho ri onhakeke.
Xidzedze xa Bopha xi tlhele xi onha miako ya vugandzeri leyi vuriwaka Tiholo ta Mfumo ni ku mbundzumuxa yimbirhi. Hambiswiritano, vanhu van’wana lava balekeke emakaya ya vona hikwalaho ka xidzedze va rhurhiseriwe swa xinkarhana eTiholweni ta Mfumo leti nga onhakangiki. Komiti yo phalala yi le ku tirheni hi matimba leswaku yi rhurhisela vanhu lava hlaseriweke emakaya lama nga exiyin’weni lexi faneleke.
Ntirho hinkwawo wo phalala wu seketeriwa hi minyikelo ya Timbhoni ta Yehovha ta le tikweni rero ni ya Timbhoni ta le matikweni ya misava. Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha yi pfuna ku hakelela swikoxo swo tano hi ku tirhisa mali leyi nyikeriweke ku seketela ntirho wa misava hinkwayo wa Timbhoni.
Dean Jacek, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha ePhilippines, u te: “Hinkwerhu hi rila ku fa ka vanghana ni vagandzeri-kulorhi naswona hi hele matimba hikwalaho ka ku onhaka loku vangiweke hi xidzedze lexi. Kambe hi ta hambeta hi endla leswi hi nga swi kotaka leswaku hi pfuna hi ku phalala ku katsa ni ku chavelela vaakelani va hina hi tlhelo ra moya.”
Media Contacts:
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Philippines: Dean Jacek, tel. +63 2 411 6090


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eklesiasta 12:1-14
12 Sweswi tsundzuka Mutumbuluxi+ wa wena Lonkulu emasikwini ya vujaha+ bya wena, masiku ya khombo ma nga si ta,+ kumbe ma nga si fika malembe lawa u nga ta vula ha wona u ku: “A ma ndzi tsakisi”;+2 dyambu, ku vonakala, n’weti ni tinyeleti swi nga si va munyama,+ ni mapapa ma nga si tlhelela, endzhaku ka sweswo ku landzela maboboma ya mpfula;3 esikwini leri vahlayisi va yindlu+ va nga ta rhurhumela, ni vanhu va ntamu lowukulu va nga ta nkhinsama,+ ni vavasati lava silaka+ va nga ta tshika ku tirha hikwalaho ka ku va va hungutekile, ni vavasati vo xiximeka lava nga ta hlometela emafasitereni+ va kuma ku ri munyama;4 ni tinyangwa ta le xitarateni ti nga ta pfariwa,+ loko mpfumawulo wa ribye ra ku sila wu ya ehansi,+ kutani munhu a nga ta pfuxiwa hi ku rila ka nyenyana, ni vavasati vo xiximeka hinkwavo lava yimbelelaka risimu va twalela ehansi.+5 A va chava nchumu lowu tlakukeke ntsena, naswona ku ni ku chava endleleni. Ni murhi wa almondi wa rhumbuka,+ ni njiya ya tikoka, ni xidzungela xa murhi wa kaperi xa boxeka, hikuva munhu u ya endlwini+ yakwe leyi a nga ta tshama eka yona hilaha ku nga riki na makumu, ni lava va kalakalaka va gwirima exitarateni;+6 ntambhu ya silivhere yi nga si susiwa, ni nkambana wa nsuku wu nga si fayiwa,+ ni khuwana ri fayekile exihlobyeni, ni vhilwa ro ka mati exihlobyeni ri pfotlosiwile.7 Kutani ntshuri wu tlhelela emisaveni+ laha a wu ri kona ni moya+ wu tlhelela eka Xikwembu xa ntiyiso+ lexi xi wu nyikeke.+8 “Vuhava lebyikulu,” ku vula muhlengeleti,+ “Hinkwaswo i vuhava.”+9 Ku nga khathariseki leswaku muhlengeleti u tlharihile,+ u tlhele a dyondzisa vanhu vutivi hilaha ku yaka emahlweni,+ u anakanyisisile ni ku lavisisa hi rixaladza,+ leswaku a longoloxa swivuriso swo tala hi ku tlhandlamana ka swona.+10 Muhlengeleti a a lava ku kuma marito lama tsakisaka+ ni ku tsala marito lama lulameke ya ntiyiso.+11 Marito ya lavo tlhariha ma fana ni tinsungunu ta havi,+ ni lava va nghenaka hi nhloko eku hlengeleteni ka marito va fana ni swipikiri leswi gongondzeriweke;+ va nyiketiwe va huma eka murisi+ un’we.12 N’wananga, malunghana ni swin’wana leswi hambaneke ni leswi, amukela xitsundzuxo: Ku endliwa ka tibuku to tala a ku heli, naswona ku tinyiketela swinene eka tona swi karhalisa nyama.+13 Loko hinkwaswo swi twiwile, makumu ya mhaka hi lawa: Chava Xikwembu xa ntiyiso+ u hlayisa swileriso swa xona.+ Hikuva leyi hi yona mfanelo hinkwayo ya munhu.14 Hikuva Xikwembu xa ntiyiso xi ta tisa ntirho wa muxaka wun’wana ni wun’wana eku avanyisiweni malunghana ni nchumu wun’wana ni wun’wana lowu fihliweke, hambi wu ri wunene kumbe wu ri wo biha.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eksoda 1:1-22
1 Lawa i mavito ya vana va Israyele lava va teke aEgipta na Yakobe; wanuna un’wana ni un’wana u te ni vandyangu wa yena:+2 I Ruveni,+ Simiyoni,+ Levhi+ na Yuda,+3 Isakara,+ Zebuloni+ na Benjamini,+4 Dani+ na Neftali,+ Gadi+ na Axere.+5 Mimoya-xiviri hinkwayo leyi humeke emasengeni+ ya Yakobe a yi ri mimoya-xiviri ya 70, kambe Yosefa ana se a a ri aEgipta.+6 Eku heteleleni Yosefa a fa,+ ni vamakwavo hinkwavo ni xitukulwana xexo hinkwaxo.7 Vana va Israyele va tswalana kutani va sungula ku tala; va hambeta va andza naswona va va ni matimba hi mpimo lowukulu ngopfu lerova va tala+ etikweni.8 Hi ku famba ka nkarhi ku humelela hosi leyintshwa aEgipta leyi a yi nga n’wi tivi Yosefa.+9 Yi byela vanhu va yona yi ku: “Maswivo! Vanhu va vana va Israyele va tele ngopfu naswona va ni matimba ku hi tlula.+10 Tanani! A hi va tlhariheleni,+ hikuva va nga tshuka va andza, kutani loko ho weriwa hi nyimpi, kunene va ta engetela lava va hi vengaka va lwa na hina kutani va tlhandluka va huma etikweni.”11 Hikwalaho va va vekela varhangeri va ntirho wo sindzisiwa hi xikongomelo xa ku va tshikilela emintirhweni ya vona yo nonon’hwa+ leyi a va yi endla; kutani va aka miti yi va tindhawu ta vuhlayiselo ta Faro, ku nga Pitomu na Ramsese.+12 Kambe loko va va tshikilela ngopfu, a va ya va andza ngopfu ni ku hangalaka hinkwako-nkwako, lerova va va ni ku chava lokukulu hikwalaho ka vana va Israyele.+13 Hikwalaho Vaegipta va tirhisa vana va Israyele hi tihanyi.+14 Va hambeta va va tikisela vutomi hi vuhlonga byo nonon’hwa, va va pfuvisa+ vumba byo aka ni ku baka switina ni muxaka wun’wana ni wun’wana wa vuhlonga emasin’wini,+ ina, muxaka wun’wana ni wun’wana wa vuhlonga bya vona lowu ha wona va va endleke mahlonga hi tihanyi.+15 Endzhaku hosi ya Egipta yi byela tisungukati+ ta Vaheveru, vito ra yin’wana a ku ri Xifira kasi vito ra leyin’wana a ku ri Puwa,16 ina, yi tlhele yi ku: “Loko mi pfuna vavasati va Vaheveru ku veleka kutani mi va vona va ri exitulwini xo velekela eka xona, loko ku ri n’wana wa jaha mi fanele mi n’wi dlaya; kambe loko ku ri n’wana wa nhwanyana u fanele a hanya.”17 Hambiswiritano, tisungukati a ti chava Xikwembu+ xa ntiyiso, a ti endlanga hilaha hosi ya Egipta yi ti byeleke hakona,+ kambe a ti londzovota vana vaxinuna va hanya.+18 Hi ku famba ka nkarhi hosi ya Egipta yi vitana tisungukati yi ku eka tona: “Ha yini mi endle nchumu lowu, hikuva mi londzovote vana vaxinuna va hanya?”+19 Hiloko tisungukati ti ku eka Faro: “Hikuva vavasati va Vaheveru a va fani ni vavasati va Vaegipta. Hikuva va tiyerile, va veleka sungukati yi nga si fika eka vona.”20 Hikwalaho Xikwembu xi tirhisana kahle ni tisungukati;+ vanhu lava va ya va tala naswona va va ni matimba ngopfu.21 Kutani leswi tisungukati ti chaveke Xikwembu xa ntiyiso, endzhakunyana xi ti nyika mindyangu.+22 Eku heteleleni Faro a lerisa vanhu vakwe hinkwavo a ku: “N’wana un’wana ni un’wana wa jaha loyi a ha ku velekiwaka mi ta n’wi lahlela enambyeni wa Nayili, kambe n’wana un’wana ni un’wana wa nhwanyana mi ta n’wi londzovota a hanya.”+


text:
XIENGETELO
Ndlela Leyi Vuprofeta Bya Daniyele Byi Profeteke Ku Ta Ka Mesiya Ha Yona
MUPROFETA DANIYELE u hanye emalembeni lama tlulaka 500 Yesu a nga si va kona la misaveni. Nilokoswiritano, Yehovha u paluxele Daniyele rungula leri a ri ta komba nkarhi lowu Yesu a a ta totiwa ha wona hi moya wo kwetsima kumbe lowu ha wona a a ta hlawuriwa ku va Mesiya kumbe Kreste. Daniyele u byeriwe leswi: “U fanele u tiva, u twisisa leswaku ku sukela eku humeni ka rito ro vuyisela ni ku pfuxa Yerusalema ku fika eka Mesiya lowa Murhangeri, ku ta va ni mavhiki ya nkombo, ni mavhiki ya 62.”—Daniyele 9:25.
Leswaku hi tiva nkarhi lowu Mesiya a a ta fika ha wona, hi fanele hi rhanga hi tiva leswaku nkarhi wolowo wu sungule rini ku hlayeriwa. Hi ku ya hi vuprofeta, wu sungule “eku humeni ka rito ro vuyisela ni ku pfuxa Yerusalema.” Xana ‘rito leri ro vuyisela’ ri vuriwe rini? Hi ku ya hi Nehemiya, mutsari wa Bibele, rito ro pfuxa marhangu ya Yerusalema ri vuriwe hi ‘lembe ra vu-20 ra Atazekiseki lowa hosi.’ (Nehemiya 2:1, 5-8) Van’wamatimu va yima hi rito rin’we leswaku Atazekiseki u sungule ku va hosi hi lembe ra 474 B.C.E. Kutani lembe ra vu-20 ra ku fuma ka yena ri ve hi 455 B.C.E. Se hi swi kumile leswaku vuprofeta bya Daniyele malunghana na Mesiya byi sungule hi lembe ra 455 B.C.E.
Daniyele u komba leswaku a ku ta hundza nkarhi wo tanihi kwihi ku ya fika loko ku humelela “Mesiya lowa Murhangeri.” Vuprofeta bya yena byi boxa “mavhiki ya nkombo, ni mavhiki ya 62.”—ku nga mavhiki ya 69. Xana nkarhi wolowo wu lehe ku fikela kwihi? Vuhundzuluxeri byo tala bya Bibele byi vula leswaku a hi mavhiki ya xiviri, lama ha rin’we ri tekaka masiku ya nkombo, kambe i mavhiki lama yimelaka malembe. Leswi vulaka leswaku vhiki ha rin’we ri yimela malembe ya nkombo. Vayuda va khale a va yi toloverile mhaka leyi ya mavhiki lama yimelaka malembe kumbe malembe lama hlayiwaka hi va nkombo. Hi xikombiso, a va tlangela lembe ra Savata hi lembe rin’wana ni rin’wana ra vunkombo. (Eksoda 23:10, 11) Kutani, mavhiki ya 69 ya vuprofeta ma ringana ni malembe ya 69 lama andzisiweke ka nkombo ku nga ntsengo wa malembe ya 483.
Lexi hi faneleke hi xi endla sweswi i ku hlayela. Loko hi hlayela malembe ya 483 ku sukela eka lembe ra 455 B.C.E., hi fika eka lembe ra 29 C.E. Hi rona lembe leri Yesu a khuvuriweke ha rona kutani a va Mesiya! * (Luka 3:1, 2, 21, 22) Xana koloko a hi ku hetiseka ka vuprofeta lebyi hlamarisaka bya Bibele?
^ ndzim. 2 Ku sukela eka 455 B.C.E. ku ya fika eka 1 B.C.E. i malembe ya 454. Ku sukela eka 1 B.C.E. ku ya fika eka 1 C.E. i lembe rin’we. Kutani ku sukela eka 1 C.E. ku ya fika eka 29 C.E. i malembe ya 28. Loko hi hlanganisa malembe ya 454 na lembe rin’we na malembe ya 28, hi kuma malembe ya 483. Yesu u ‘dlayiwe’ hi lembe ra 33 C.E., exikarhi ka vhiki ra vu-70 leri yimelaka malembe. (Daniyele 9:24, 26) Vona buku leyi nge Nyikela Nyingiso Eka Vuprofeta Bya Daniyele! ndzima 11, na Insight on the Scriptures, Vholumo 2, matluka 899-901. Havumbirhi bya tona ti kandziyisiwe hi Timbhoni ta Yehovha.


text:
Dyondzo 102: Yesu Wa Hanya
Xana wa swi tiva leswaku wansati loyi ni vavanuna lavambirhi i vamani? Wansati loyi i Mariya Magadala, munghana wa Yesu. Kasi vavanuna lava ambaleke swo basa i tintsumi. Laha Mariya a hlometeleke kona i ndhawu leyi ntsumbu wa Yesu a wu vekiwe kona. Yi vuriwa sirha. Kambe sweswi ntsumbu a wa ha ri kona! Xana wu tekiwe hi mani? A hi voneni.
Endzhaku ka loko Yesu a file, vaprista va vule leswi eka Pilato: ‘Loko Yesu a ha hanya u vule leswaku u ta pfuxiwa endzhaku ka masiku manharhu. Kutani lerisa leswaku ku rindziwa sirha. Xisweswo vadyondzisiwa vakwe a va nge yivi ntsumbu wa yena kutani va vula leswaku u pfuxiwile!’ Pilato u byele vaprista leswaku va rhuma masocha ma ya rindza sirha.
Kambe hi matakuxa ya siku ra vunharhu endzhaku ka ku fa ka Yesu, ku fike ntsumi ya Yehovha. Yi suse ribye esirheni. Masocha a ma nga ha tikoti hi ku chava. Eku heteleleni, loko ma languta esirheni, ntsumbu a wu nga ha ri kona! Masocha man’wana ma ye emutini ma ya byela vaprista. Xana wa swi tiva leswaku vaprista lavo homboloka va endle yini? Va hakele masocha ya kona leswaku ma hemba. Vaprista va byele masocha va ku: ‘Vulani leswaku vadyondzisiwa vakwe va tile ni vusiku loko ha ha etlele kutani va yiva ntsumbu wa yena.’
Hi nkarhi wolowo, vavasati van’wana lava a va ri vanghana va Yesu va ye esirheni. Vona ndlela leyi va hlamaleke ha yona loko va nga n’wi kumi esirheni! Hi ku hatlisa ku humelele tintsumi timbirhi ti ambale tinguvu leto vangama. Ti vutisa ti ku: ‘Ha yini mi lava Yesu laha? U pfuxiwile. Tsutsumani mi ya byela vadyondzisiwa vakwe.’ Vavasati volavo va tsutsume ngopfu! Kambe loko va ri endleleni wanuna un’wana u va yimisile. Xana wa swi tiva leswaku a ku ri mani? A ku ri Yesu! U te: ‘Fambani mi ya byela vadyondzisiwa va mina.’
Loko vavasati va byela vadyondzisiwa leswaku Yesu wa hanya naswona va n’wi vonile, vadyondzisiwa a va nga va kholwi. Petro na Yohane va tsutsumele esirheni leswaku va ya tivonela hi voxe, kambe va kume ku nga ri na nchumu esirheni! Loko Petro na Yohane va famba, Mariya Magadala u sele kwalaho. Hi wona nkarhi lowu a nga hlometela esirheni kutani a vona tintsumi timbirhi.
Xana wa swi tiva leswaku ku humelele yini hi ntsumbu wa Yesu? Xikwembu xi endle leswaku wu nyamalala. Xikwembu a xi pfuxanga Yesu a ri ni miri wa nyama lowu a a ri na wona loko a nga si fa. Xi nyike Yesu miri lowuntshwa wa moya, wo fana ni lowu tintsumi leti nga etilweni ti nga na wona. Kambe leswaku a komba vadyondzisiwa vakwe leswaku wa hanya, Yesu a a ta ambala miri lowu vanhu a va ta kota ku wu vona, hilaha hi nga ta swi vona hakona.
Matewu 27:62-66; 28:1-15; Luka 24:1-12; Yohane 20:1-12
Swivutiso
- I mani wansati loyi a nga laha xifanisweni, i vamani vavanuna lavambirhi naswona va le kwihi?
- Ha yini Pilato a byele vaprista leswaku va rhumela masocha ma ya rindza sirha ra Yesu?
- Ntsumi yi endle yini hi mixo wa siku ra vunharhu endzhaku ka loko Yesu a file, kambe vaprista va endle yini?
- Ha yini vavasati van’wana va hlamarile loko va ya esirheni ra Yesu?
- Ha yini Petro na Yohane va tsutsumele esirheni ra Yesu, naswona xana va kume yini?
- Ku humelele yini hi ntsumbu wa Yesu, naswona xana u endle yini leswaku a komba vadyondzisiwa vakwe leswaku wa hanya?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Matewu 27:62-66 na 28:1-15.
Hi nkarhi wa ku pfuxiwa ka Yesu, xana vaprista lavakulu, Vafarisi ni vakulukumba va wu dyohele njhani moya lowo kwetsima?
- Hlaya Luka 24:1-12.
Xana mhaka ya ku pfuxiwa ka Yesu yi swi kombisa njhani leswaku Yehovha u languta vavasati tanihi timbhoni leti tshembekaka?
- Hlaya Yohane 20:1-12.
Xana Yohane 20:8, 9 yi hi pfuna njhani ku vona xilaveko xo lehisa mbilu loko hi nga ku twisisi kahle ku hetiseka ka vuprofeta byo karhi bya Bibele?
DYONDZA SWO TALA
Xana Yesu U Pfuxiwe A Ri Ni Miri Wa Nyama Kumbe Wa Moya?
Bibele yi vula leswaku Yesu u ‘hanyisiwe a ri wa moya,’ kutani vadyondzisiwa vakwe va n’wi vone njhani ni ku n’wi khumba endzhaku ka loko pfuxiwile?
Rifu Ra Yesu Ni Ku Pfuxiwa Ka Vafi—Leswi Swi Nga Vulaka Swona Eka Wena
Swilo swa tsevu leswi nga ntiyiso wa xisekelo leswi hlamuselaka ndlela leyi rifu ra munhu un’we ri nga tisaka ha yona vutomi eka vo tala.


text:
I Yini Babilona Lonkulu?
Nhlamulo ya Bibele
Babilona Lonkulu, loyi a hlamuseriweke eka buku ya Nhlavutelo, i vukhongeri hinkwabyo bya mavunwa, lebyi Xikwembu xi nga byi tsakeliki. * (Nhlavutelo 14:8; 17:5; 18:21) Hambileswi vukhongeri byo tano byi hambanaka hi tindlela to tala, hinkwabyo ka byona byi endla leswaku vanhu va nga xi gandzeli Xikwembu xa ntiyiso, ku nga Yehovha.
Tindlela to tiva Babilona Lonkulu
Babilona Lonkulu i xifanekiselo. Bibele yi hlamusela “Babilona Lonkulu” tanihi “wansati” tlhelo “nghwavava leyikulu.” (Nhlavutelo 17:1, 3, 5) Buku ya Nhlavutelo yi tirhisa “swikombiso,” kutani swa twala ku gimeta hileswaku Babilona Lonkulu i xifanekiselo, a hi wansati wa xiviri. (Nhlavutelo 1:1) Ku engetela kwalaho, u ‘tshame ehenhla ka mati yo tala,’ lama fanekiselaka “vanhu ni mintshungu ni matiko ni tindzimi.” (Nhlavutelo 17:1, 15) Wansati wa xiviri a nge swi koti ku endla tano.
Babilona Lonkulu u yimela nchumu wo karhi lowu nga emisaveni hinkwayo. U vitaniwa “muti lowukulu lowu nga ni mfumo ehenhla ka tihosi ta misava.” (Nhlavutelo 17:18) Xisweswo, u ni nkucetelo ematikweni hinkwawo.
Babilona Lonkulu i vukhongeri byo karhi, ku nga ri politiki kumbe bindzu. Babilona wa khale a ku ri muti lowu a wu byi rhandza swinene vukhongeri, a wu tiveka hi “vuloyi” ni “vungoma.” (Esaya 47:1, 12, 13; Yeremiya 50:1, 2, 38) Entiyisweni, a wu ri ni vukhongeri bya mavunwa lebyi lwisanaka ni Xikwembu xa ntiyiso, ku nga Yehovha. (Genesa 10:8, 9; 11:2-4, 8) Vafumi va Babilona a va titeka va ri lava tlakukeke eka Yehovha ni vugandzeri byakwe. (Esaya 14:4, 13, 14; Daniyele 5:2-4, 23) Hilaha ku fanaka, Babilona Lonkulu u tiveka hi ‘swiendlo swakwe swa vungoma.’ Sweswo swi n’wi kombisa a ri nhlengeletano ya vukhongeri.—Nhlavutelo 18:23.
Babilona Lonkulu a hi politiki yo karhi, hikuva “tihosi ta misava” ta n’wi rilela loko a lovisiwa. (Nhlavutelo 17:1, 2; 18:9) Nakambe a hi bindzu, hikuva Bibele yi n’wi hambanisa ni ‘vaxavisi va misava.’
—Nhlavutelo 18:11, 15.
Babilona Lonkulu u byi fanela kahle vukhongeri bya mavunwa. Ematshan’weni yo dyondzisa ndlela yo gandzela Xikwembu xa ntiyiso, ku nga Yehovha, vukhongeri bya mavunwa byi endla leswaku vanhu va gandzela swikwembu swin’wana. Bibele yi vula leswaku sweswo swi fana ni ku endla “rimbewu leri nga amukelekiki.” (Levhitika 20:6; Eksoda 34:15, 16) Tidyondzo to tanihi Vunharhu-un’we, moyaxiviri lowu nga fiki ni ku tirhisa swifaniso evugandzerini swi sungule eBabilona wa khale naswona swa ha ya emahlweni evukhongerini bya mavunwa. Nakambe vukhongeri lebyi byi hlanganisa vugandzeri bya byona ni ku rhandza misava. Bibele yi hlamusela ku nga tshembeki loku tanihi ku endla vuoswi hi tlhelo ra moya.
—Yakobo 4:4.
Rifuwo ra vukhongeri bya mavunwa ni ku ri bombisa swi fambisana ni nhlamuselo leyi Bibele yi yi nyikelaka hi Babilona Lonkulu, loyi a “[ambaleke] nguvu ya xivunguvungu ni ya ribungu” ni “[ku tisasekisa] hi nsuku ni maribye ya risima ni tiperela.” (Nhlavutelo 17:4) Babilona Lonkulu i xihlovo xa “swilo leswi nyenyetsaka swa misava” kumbe tidyondzo ni swiendlo leswi entiyisweni swi nga xi tsakisiki Xikwembu. (Nhlavutelo 17:5) Swirho swa vukhongeri bya mavunwa i “vanhu ni mintshungu ni matiko ni tindzimi” lava seketelaka Babilona Lonkulu.
—Nhlavutelo 17:15.
Babilona Lonkulu u ni vutihlamuleri eka rifu ra “hinkwavo lava dlayiweke emisaveni.” (Nhlavutelo 18:24) Ematin’wini hinkwawo, vukhongeri bya mavunwa a byi lo hlohlotela ntsena tinyimpi ni swiendlo swa vutherorisi kambe byi tlhele byi tsandzeka ku dyondzisa vanhu ntiyiso hi Yehovha, Xikwembu xa rirhandzu. (1 Yohane 4:8) Sweswo swi endle leswaku ku dlayeteriwa vanhu vo tala. Hikwalaho ka xivangelo lexi twalaka, lava lavaka ku tsakisa Xikwembu va fanele va ‘huma eka yena,’ va tihambanisa ni vugandzeri bya mavunwa.
^ ndzim. 3 Hlaya xihloko lexi nge “Vukhongeri Bya Ntiyiso Ndzi Nga Byi Kuma Njhani?”
DYONDZA SWO TALA
Vukhongeri Bya Ntiyiso Ndzi Nga Byi Kuma Njhani?
Xana byi ‘fanele byi ni tsakisa’?
I Yini Leswi Nga Ku Pfunaka Ku Twisisa Bibele?
Ku nga khathariseki leswaku u dyondzekile kumbe a wu dyondzekanga, u nga swi kota ku twisisa rungula ra Xikwembu leri nga eka Matsalwa yo Kwetsima.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezekiyele 16:1-63
16 Rito ra Yehovha ri ya emahlweni ri fika eka mina, ri ku:2 “N’wana wa munhu, tivisa+ Yerusalema swilo swakwe leswi nyenyetsaka.+3 U fanele u ku, ‘Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u byele Yerusalema a ku: “Masungulo ya wena ni ku velekiwa ka wena a ku huma etikweni ra Mukanana.+ Tata wa wena a a ri Muamori,+ kambe mana wa wena a a ri Muheti.+4 Loko ku ri ku velekiwa ka wena, esikwini leri u velekiweke+ ha rona nkava wa wena a wu tsemiwanga, naswona a wu hlambisiwanga hi mati leswaku u tenga, a wu chukuchiwanga hi munyu, a wu kalanga u phutseriwa hi nguvu.5 Ku hava tihlo leri veke ni nsovo eka wena leswaku ri ku endlela xin’wana xa swilo leswi, ri ku komba ntsetselelo,+ kambe u cukumetiwe evuandlalweni bya nhova hikuva moya-xiviri wa wena a wu nyenyiwa esikwini leri u velekiweke ha rona.6 “‘“Ndzi hundze ekusuhi na wena kutani ndzi ku vona u hlala u ri engatini ya wena, ndzi ku byela u ri engatini ya wena, ndzi ku, ‘Hambeta u hanya,’+ ina, ndzi ku byela u ri engatini ya wena, ndzi ku, ‘Hambeta u hanya!’7 Ndzi ku endla u va vunyingi lebyikulu ngopfu kukota ku hluka ka nhova leswaku u kula,+ u va lonkulu, u nghena u vehele swin’wetsin’wetsi swa risima.+ Mavele mambirhi a ma kule kahle, misisi ya wena a yi kurile swinene, loko u nga ambalanga nchumu, u mbyinyile.”’8 “‘Hiloko ndzi hundza ekusuhi na wena, ndzi ku vona, kutani waswivo, nkarhi wa wena a wu ri wa swiendlo swa rirhandzu.+ Kavaloko ndzi ku funengeta hi nguvu ya mina,+ ndzi funengeta vuhava bya wena, ndzi vula marito yo hlambanya eka wena, ndzi endla ntwanano na wena,’+ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, ‘hiloko u va wa mina.+9 Ku tlula kwalaho, ndzi ku hlambise hi mati,+ ndzi hlantswa ngati ya wena, ndzi ku tota mafurha.+10 Ndzi ku ambexe nguvu leyi khavisiweke,+ ndzi ku vehela tintangu ta dzovo ra ntini,+ ndzi ku tsondzela hi ntsembyana wo vevuka,+ ndzi ku funengeta hi nguvu yo durha.11 Kutani ndzi ku vehela swin’wetsin’wetsi,+ ndzi vehela ni vusenga emavokweni ya wena ni sindza+ enhan’wini ya wena.12 Ku tlula kwalaho, ndzi ku vehele xingwavila+ enhompfini, ni swingwavila etindleveni+ ni harhi yo saseka enhlokweni+ ya wena.13 Kutani u hambete u ambala nsuku ni silivhere, tinguvu ta wena a ku ri ntsembyana wo vevuka ni nguvu yo durha ni nguvu leyi khavisiweke.+ A wu dya mapa lama silekeke kahle ni vulombe ni mafurha,+ kutani u kula, u saseke ngopfu swinene, hakatsongo-tsongo u fanelekela xikhundla xa le vuhosini.’”+14 “‘Kutani, vito ra wena ri sungula ku huma exikarhi ka matiko hikwalaho ka ku saseka ka wena, hikuva a ri hetisekile hikwalaho ka ku vangama ka mina loku ndzi ku vekeke eka wena,’+ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.”15 “‘Kambe u sungule ku tshemba ku saseka ka wena,+ u hundzuka nghwavava hikwalaho ka vito ra wena,+ u chulula swiendlo swa wena swa vunghwavava eka un’wana ni un’wana la hundzuka hi ndlela;+ swi va swa yena.16 Kutani u teka tinguvu ta wena tin’wana, u tiendlela tindhawu leti tlakukeke+ ta mivala yo hambana-hambana, u endla vunghwavava eka tona+—swilo swo tano a swi amukeleki, a swi fanelanga swi endleka.17 A wu teka swilo swa wena swo saseka eka nsuku wa mina ni le ka silivhere ya mina leyi ndzi ku nyikeke yona,+ a wu tiendlela swifaniso swa nghwavava ya xinuna+ hi swona.+18 A wu swi funengeta hi tinguvu ta wena leti khavisiweke; a wu veka mafurha ya mina ni murhi wa mina wa risuna+ emahlweni ka swona.19 Kutani xinkwa xa mina lexi ndzi ku nyikeke xona—mapa lama silekeke kahle ni mafurha ni vulombe lebyi ndzi ku dyiseke+ byona—entiyisweni u xi veke emahlweni ka swona xi va nun’hwelo lowu phyuphyisaka,+ hiloko swi va tano,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.”20 “‘Kutani a wu teka vana va wena va majaha ni va vanhwanyana lava u ndzi tswaleleke vona,+ u va endla xitlhavelo eka swona leswaku swi va lovisa+—xana sweswo a swi ringananga eswiendlweni swa wena swa vunghwavava?21 A wu dlaya vana+ va mina, a wu va nyiketa+ eka swona hi ku va hundzisa endzilweni.22 Eka swilo swa wena hinkwaswo leswi nyenyetsaka ni le swiendlweni swa wena swa vunghwavava a wu ma tsundzukanga masiku ya vuntshwa bya wena enkarhini lowu a wu nga ambalanga nchumu, u mbyinyile; loko u ri karhi u hlala u ri engatini ya wena.+23 Kutani endzhaku ka vubihi bya wena hinkwabyo (“khombo, khombo eka wena,”+ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka)24 u tiendlele tshuka, u tiendlele ni ndhawu yo tlakuka entsendzeleni wun’wana ni wun’wana.+25 Emasungulweni ya ndlela yin’wana ni yin’wana u ake ndhawu ya wena yo tlakuka,+ u sungule ku endla ku saseka ka wena ku va nchumu lowu nyenyetsaka,+ u hangamisa milenge ya wena eka un’wana ni un’wana la hundzaka hi ndlela,+ u andzisa swiendlo swa wena swa vunghwavava.+26 Kutani u tiendla nghwavava eka vana va Egipta,+ vaakelani va wena va nyama leyikulu,+ u hambete u andzisa vunghwavava bya wena leswaku u ndzi hlundzukisa.27 Kutani waswivo! Kunene ndzi ta tshambuluta voko ra mina ku lwa na wena,+ ndzi tsongahata xiavelo xa wena,+ ndzi ku nyiketa eku naveleni+ ka moya-xiviri ka vavasati lava va ku vengaka,+ vanhwanyana va Vafilisita,+ vavasati lava tsongahatiweke hikwalaho ka ndlela ya wena malunghana ni ku tikhoma ko biha.+28 “‘U hambete u tiendla nghwavava eka vana va Asiriya hikuva a wu nga eneriseki,+ u hambete u tiendla nghwavava eka vona, kambe a wu enerisekanga.29 Kutani u andzise vunghwavava bya wena etikweni ra Kanana,+ eka Vakalidiya;+ ni le ka swona a wu enerisekanga.30 Vona ndlela leyi ndzi teleke vukarhi+ ha yona ehenhla ka wena,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, ‘hi ku endla ka wena swilo leswi hinkwaswo, ntirho wa wansati,+ nghwavava leyikulu!+31 Loko u aka tshuka ra wena emasungulweni ya ndlela yin’wana ni yin’wana, u endla ni ndhawu ya wena yo tlakuka entsendzeleni wun’wana ni wun’wana, kambe a wu fananga ni nghwavava hi ku lava ku thoriwa loku nyangatsaka.32 Loko ku ri wansati la endlaka vuoswi, u teka vafambi ematshan’weni ya nuna wakwe.+33 Va tolovele ku nyika tinghwavava hinkwato nyiko,+ kambe wena—tinyiko ta wena u ti nyike hinkwavo lava va ku rhandzaka hi ku ku navela,+ u va nyika xifumbarheriso leswaku va ta eka wena va huma ematlhelo hinkwawo eswiendlweni+ swa wena swa vunghwavava.34 Eka wena ku endleka leswi hambaneke ni swa vavasati van’wana eswiendlweni swa wena swa vunghwavava, ku hava vunghwavava lebyi endliweke hi ku landza endlelo ra wena, hambi ku ri ku thoriwa kambe wena u nga thoriwanga, kutani swi endleka hi ndlela leyi hambaneke ni yoleyo.’35 “Hikokwalaho, Wena nghwavava,+ yingisa rito ra Yehovha.+36 Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Hikwalaho ka leswi ku navela ka wena ko biha ku chuluriweke+ nileswi swirho swa wena swa le xihundleni+ swi fununguriweke eswiendlweni swa wena swa vunghwavava eka lava va ku rhandzaka hi ku ku navela,+ eka swifaniso swa wena hinkwaswo swa hava leswi hombolokeke swo nyenyetsa,+ ni hi ngati ya vana va wena va majaha lava u va nyikeleke eka swona,+37 hikokwalaho ndzi hlengeleta hinkwavo lava va ku rhandzaka hi ku ku navela lava a va ku tsakela ni hinkwavo lava a wu va rhandza swin’we ni hinkwavo lava a wu va venga, ndzi ta va hlengeleta ku lwa na wena ku suka ematlhelo hinkwawo, ndzi va funungulela swirho swa wena swa le xihundleni, va ta vona swirho swa wena hinkwaswo swa le xihundleni.+38 “‘Ndzi ta ku avanyisa hi vuavanyisi bya vavasati va vuoswi+ ni vavasati lava halataka ngati,+ ndzi ta ku nyika ngati ya vukarhi ni rilaveta.+39 Ndzi ta ku nyiketa evokweni ra vona, kunene va ta hirimuxa tshuka+ ra wena, kunene ni tindhawu ta wena to tlakuka ti ta hirimuxiwa,+ va ta ku hluvula tinguvu ta wena,+ va teka swilo+ swa wena swo saseka, va ku siya u nga ambalanga nchumu, u mbyinyile.40 Va ta ku tisela nhlengeletano,+ va ku khandla hi maribye,+ va ku dlaya hi mabanga ya vona.+41 Kutani va ta hisa tindlu ta wena hi ndzilo,+ va ku avanyisa hi swiendlo swa vuavanyisi ematihlweni ya vavasati vo tala;+ ndzi ta ku tshikisa ku va nghwavava,+ naswona a wu nge he tholi munhu.42 Ndzi ta wisisa vukarhi bya mina eka wena, rilaveta ra mina ri ta suka eka wena;+ ndzi ta tshama ndzi miyerile,+ a ndzi nge he hlundzukisiwi.’43 “‘Hikwalaho ka leswi u nga ma tsundzukangiki masiku ya vuntshwa bya wena,+ u ndzi pfilunganya hikwalaho ka swilo leswi hinkwaswo,+ na mina ndzi ta veka ndlela ya wena ehenhla ka nhloko ya wena,’+ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, ‘kunene a wu nge hambeti u va ni ku tikhoma ko biha u ri etlhelo ka swilo swa wena hinkwaswo leswi nyenyetsaka.44 “‘Waswivo! Un’wana ni un’wana la tirhisaka xivuriso+ ehenhla ka wena u ta tirhisa xivuriso, a ku: “N’wana wa nhwanyana u fana ni mana wakwe!”+45 Wena u n’wana wa nhwanyana wa mana wa wena,+ loyi a nyenyaka nuna+ wakwe ni vana vakwe va majaha. U makwavo wa xisati eka vamakwenu va xisati, lava nyenyeke vavanuna va vona ni vana va vona. N’wina vavasati, mana wa n’wina a a ri Muheti,+ kasi tata wa n’wina a a ri Muamori.’”+46 “‘Makwenu wa xisati lonkulu i Samariya+ swin’we ni swimitana leswi swi titshegeke ha yena,+ loyi a tshamaka eximatsini xa wena, makwenu wa xisati lontsongo eka wena, loyi a tshamaka exineneni xa wena, i Sodoma+ swin’we ni swimitana+ swakwe leswi swi titshegeke ha yena.47 A wu fambanga etindleleni ta vona, naswona a wu endlanga hi ku landza swilo swa vona leswi nyenyetsaka.+ Hi nkarhinyana u endle leswi onhakeke ngopfu ku tlula leswi va endleke swona etindleleni ta wena hinkwato.+48 Loko ntsena ndza ha hanya,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, ‘Sodoma makwenu wa xisati, swin’we ni swimitana leswi swi titshegeke ha yena, a nga endlanga hi ku landza leswi u swi endleke, wena ni swimitana leswi swi titshegeke ha wena.+49 Waswivo! Xihoxo xa Sodoma makwenu wa xisati hi lexi: Ku tinyungubyisa,+ ku va ni xinkwa+ lexi eneleke ni ku ntshunxeka+ a nga kavanyetiwi hi nchumu yena ni swimitana leswi swi titshegeke ha yena,+ kambe voko ra loyi a xanisekaka+ ni loyi a nga xisiwana a nga ri tiyisanga.+50 Va hambete va titlakusa+ ni ku endla nchumu lowu nyenyetsaka emahlweni ka mina,+ eku heteleleni ndzi va susile, hilaha ndzi voneke swi fanela hakona.+51 “‘Loko ku ri Samariya,+ a nga dyohanga hambi ku ri hafu ya swidyoho swa wena, kambe u hambete u andzisa swilo swa wena leswi nyenyetsaka ku tlula leswi va swi endleke, lerova u endle vamakwenu va xisati va vonaka va lulamile hikwalaho ka swilo swa wena hinkwaswo leswi nyenyetsaka leswi u swi endleke.+52 Na wena, byarha ku tsongahatiwa ka wena loko u fanele ku vulavulela vamakwenu va xisati. Hikwalaho ka swidyoho swa wena leswi u swi endleke hi ndlela yo nyenyetsa ku tlula leswi vona va swi endleke, va lulamile ku ku tlula.+ Kutani khomiwa hi tingana, u byarha ku tsongahatiwa ka wena hikwalaho ka leswi u endleke vamakwenu va xisati va vonaka va lulamile.’53 “‘Ndzi ta hlengeleta makhumbi ya vona,+ makhumbi ya Sodoma ni lava va nga eswimitanini leswi swi titshegeke ha yena, ni makhumbi ya Samariya ni swimitana leswi swi titshegeke ha yena; naswona ndzi ta hlengeleta makhumbi ya wena exikarhi ka vona,+54 leswaku u byarha ku tsongahatiwa ka wena;+ u fanele u titwa u tsongahatekile hikwalaho ka hinkwaswo leswi u swi endleke, hikwalaho ka leswi u va chaveleleke.+55 Vamakwenu va xisati, Sodoma ni swimitana leswi swi titshegeke ha yena, va ta tlhelela exiyin’weni xa vona xo sungula, kutani Samariya ni swimitana leswi swi titshegeke ha yena swi ta tlhelela exiyin’weni xa swona xo sungula, wena ni swimitana leswi swi titshegeke ha wena mi ta tlhelela exiyin’weni xa n’wina xo sungula.+56 Sodoma makwenu wa xisati a nga vanga nchumu lowu u fanelaka ku vulavula ha wona esikwini ra ku tinyungubyisa ka wena,+57 vubihi bya wena byi nga si humeseriwa erivaleni,+ ku fana ni le nkarhini wa ndzhukano wa vanhwanyana va Siriya+ ni le matlhelo hinkwawo ya yena, vana va vanhwanyana va Vafilisita,+ lava va ku hlekulaka ematlhelo hinkwawo.+58 Ku tikhoma ko biha+ ka wena ni swilo swa wena leswi nyenyetsaka, wena u fanele u swi byarha,’+ ku vula Yehovha.”59 “Hikuva Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Ndzi fanele ndzi endla eka wena hilaha u endleke hakona,+ hikuva u xi langutele ehansi xihlambanyo hi ku tlula ntwanano wa mina.+60 Kutani mina, ndzi fanele ndzi tsundzuka ntwanano wa mina na wena emasikwini ya vuntshwa bya wena,+ ndzi ku simekela ntwanano lowu tshamaka hilaha ku nga heriki.+61 Kunene u ta tsundzuka tindlela ta wena,+ u titwa u tsongahatekile loko u amukela vamakwenu va xisati, lavakulu eka wena ni lavatsongo eka wena, ndzi ku nyika vona va va vana va wena va vanhwanyana,+ kambe ku nga ri hikwalaho ka ntwanano wa wena.’+62 “‘Kutani mina, ndzi ta simeka ntwanano wa mina na wena;+ kutani u ta tiva leswaku hi mina Yehovha,63 leswaku u tsundzuka, u khomiwa hi tingana,+ u nga ha tlheli u va ni xivangelo xo pfula nomu+ wa wena hikwalaho ka ku tsongahatiwa ka wena, loko ndzi ku rivalela+ eka hinkwaswo leswi u swi endleke,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.”


text:
Dyondzo 28: Ndlela Leyi Muxe A Ponisiweke Ha Yona
Xana wa n’wi vona n’wana loyi a rilaka, a khome rintiho ra wansati loyi? N’wana loyi i Muxe. Xana wa n’wi tiva nhwanyana loyi wo saseka? I n’wana wa Faro, hosi ya le Egipta.
Mana wa Muxe u tumbete n’wana wakwe kukondza a va ni tin’hweti tinharhu hikuva a a nga lavi leswaku a dlayiwa hi Vaegipta. Kambe a a swi tiva leswaku Muxe a nga ha kumiwa, kutani u endle leswi landzelaka leswaku a n’wi ponisa.
U teke xirhundzu kutani a xi lema kahle leswaku mati ma nga ngheni endzeni ka xona. Hiloko a hoxa Muxe endzeni ka xona kutani a xi veka etinhlangeni to leha ta le Nambyeni wa Nayili. Meriyamu, sesi wa Muxe a a byeriwe leswaku a nga fambeli ekule leswaku a ta kota ku vona leswi nga ta humelela.
Ku nga ri kungani n’wana wa Faro wa nhwanyana u rhelele eNambyeni wa Nayili leswaku a ya hlamba. Hiloko a vona xirhundzu exikarhi ka tinhlanga leto leha. U vitane nhwanyana un’wana wa malandza yakwe, a ku: ‘Famba u ya ndzi tekela xirhundzu lexiya.’ Loko n’wana wa hosi a pfula xirhundzu xa kona, u vone n’wana wo saseka swinene! Muxe a a ri karhi a rila kutani n’wana wa hosi a n’wi twela vusiwana. A a nga swi lavi leswaku a dlayiwa.
Kutani Meriyamu u tshinerile. Hi yena loyi u n’wi vonaka exifanisweni lexi. Meriyamu u vutise n’wana wa Faro a ku: ‘Xana ndzi nga famba ndzi ya ku vitanela wansati wa Muisrayele leswaku a ta ku mamisela n’wana loyi?’
N’wana wa hosi u te: ‘Famba.’
Hiloko Meriyamu a tsutsuma a ya byela mana wa yena. Loko mana wa Muxe a fika, n’wana wa hosi u te: ‘Teka n’wana loyi u ndzi mamisela yena, mina ndzi ta ku hakela.’
Kutani mana wa Muxe u teke n’wana wa yena a ya n’wi khathalela. Hi ku famba ka nkarhi loko Muxe a kurilenyana, u n’wi yise eka n’wana wa Faro loyi a n’wi tekeke tanihi n’wana wakwe. Muxe u kulele endlwini ya Faro hi ndlela yoleyo.
Eksoda 2:1-10.
Swivutiso
- I mani n’wana loyi a nga exifanisweni, naswona i rintiho ra mani leri a ri khomeke?
- Xana mana wa Muxe u endle yini ku n’wi ponisa leswaku a nga dlayiwi?
- I mani xinhwanyatana lexi nga laha xifanisweni, naswona xi endle yini?
- Loko n’wana Faro a thumba n’wana, xana Meriyamu u vule yini?
- Xana n’wana Faro u te yini eka mana wa Muxe?
Xivutiso xo engetela
- Hlaya Eksoda 2:1-10.
Hi rihi lunghelo leri mana wa Muxe a ri kumeke ro letela ni ku dyondzisa Muxe loko a ha ri ricece, naswona xikombiso lexi xi va pfuna njhani namuntlha vatswari?
DYONDZA SWO TALA
Muxe U Kulele aEgipta
Hi nga dyondza yini eka ndlela leyi Muxe a kuleke ha yona aEgipta? Kopani tidyondzo leti ivi mi bula hi tona tanihi ndyangu.


text:
XANA BYI LO ENDLIWA?
Vuswikoti Bya Nhlampfi Ya Cuttle Byo Ticinca Muhlovo
TIHLAMPFI ta cuttle ti ni vuswikoti byo ticinca muhlovo ni ku titumbeta lerova munhu a nga swi koti ku tivona hi mahlo ya nyama. Hi ku ya hi xiviko xin’wana, tinhlampfi leti, “ti tiviwa hi ku va ni swivumbeko swo hambanahambana naswona ti nga ticinca xivumbeko hi ku tsopeta ka tihlo.” Xana ti swi endlisa ku yini sweswo?
Xiya: Nhlampfi leyi, yi ticinca muhlovo hi ku tirhisa chromatophore, ku nga tisele ta muhlovo leti kumekaka ehansi ka dzovo ra yona. Tisele leti ti ni swisakana leswi nga lo mphaa, hi mihlovo ya nhlonge ni leswi tsondzeriweke hi misiha leyitsongo. Loko yi lava ku titumbeta, byongo bya yona byi rhumela rungula leswaku yi vamba misiha leyi tsondzeleke swisakana sweswo. Kutani swisakana ni muhlovo lowu nga endzeni ka swona swa kukumuka kutani hi ku tsopeta ka tihlo nhlampfi leyi yi ticinca muhlovo ni xivumbeko. Yi nga ha tlhela yi tirhisa vuswikoti lebyi ku nga ri ku titumbeta ntsena, kambe ni ku nyanyula tinhlampfi ta rimbewu leri hambaneke ni ku tlhela yi vulavurisana na tona.
Vanjhiniyara va le Yunivhesiti ya Bristol, le Nghilandhi va endle dzovo ro fana ni ra nhlampfi leyi, leri tirhaka hi gezi. Va hoxe tirhaba ta ntima exikarhi ka swilo leswitsongo leswi va swi endleke, leswi tirhaka ku fana ni misiha ya nhlampfi ya cuttle. Loko valavisisi va lumeka gezi eka dzovo leri, swilo sweswo swa andlaleka ivi swi kukumuxa tirhaba teto ta ntima, ti byihala ni ku cinca muhlovo wa dzovo rero.
Ndzavisiso lowu endliweke eka misiha ya tinhlampfi leti, hi munjhiniyara Jonathan Rossiter, wu kombisa leswaku “ndlela leyi dzovo rero ri endliweke ha yona yi sasekile” lerova ni varhungi va swiambalo va nga ha kopela ivi va rhunga swiambalo leswi cincaka muhlovo hi ku tsopeta ka tihlo. Rossiter, u vula leswaku vanhu va nga ha ambala swiambalo leswi rhungiweke ku fana ni dzovo ra nhlampfi leyi, hi xikongomelo xa ku titumbeta kumbe hi mhaka ya fexeni.
U anakanya yini? Xana vuswikoti bya nhlampfi ya cuttle byo ticinca muhlovo byi lo tiendlekela kumbe byi lo endliwa?
DYONDZA SWO TALA
Xana Swilo Leswi Hanyaka Swi Lo Tumbuluxiwa?
I swa nkoka leswi u swi pfumelaka malunghana ni masungulo ya vutomi.


text:
Goza 1—Dyana Hi Ndlela Leyi Faneleke
Michael Pollan mutsari wa tibuku u te: “Dyana swakudya kambe u ringanisela. Dyana matsavu yo tala.” Hi marito lawa ma nga ri mangani u katsakanye xitsundzuxo lexi olovaka lexi ku nga khale xi pfuna vanhu loko swi ta etimhakeni ta madyelo. Xana a a vula yini?
Dyana swakudya leswi nga riki swa khale. Tshama u ri karhi u dya swakudya leswi nga ni “rihanyo,” leswi vanhu se va nga ni malembe va ri karhi va tiphina ha swona, ematshan’weni yo dya leswi dyiwaka masiku lawa leswi u swi kumaka swi wupfile kumbe leswi vekiwaka eswigwitsirisini kumbe emabokisini. Swakudya leswi xavisiwaka etirhesiturente swi swekiwile swi tlhela swi phutseriwa, hi ntolovelo swi va swi tale chukele, munyu ni mafurha leswi nga ha vangaka vuvabyi bya mbilu, vuvabyi byo oma swirho, khensa swin’we ni mavabyi man’wana lama nga ni khombo. Loko u sweka, ringeta ku tirhisa tindlela tin’wana handle ko katinga hi ku tirhisa mafurha. Tirhisa ngopfu swinyunyeteri ku endlela leswaku u nga cheli munyu wo tala. Tiyiseka leswaku nyama yi wupfe kahle naswona u nga tshuki u dya swakudya leswi hundzeriweke hi nkarhi.
Ringanisela loko u dya. Vandla ra Rihanyo ra Misava Hinkwayo ri vula leswaku vuvabyi lebyi andzaka bya ku nyuhela ka vanhu emisaveni, hakanyingi byi vangiwa hi ku dya ku tlula mpimo. Nkambisiso wun’wana wu kume leswaku ematikweni man’wana ya laha Afrika, “ku ni vana vo tala lava nyuheleke ku tlula lava tsaneke emirini.” Vana vo nyuhela namuntlha va nga ha khomiwa hi mavabyi kumbe va va ni swiphiqo swa rihanyo hi ku famba ka nkarhi, leswi katsaka vuvabyi bya chukele. Vatswari, vekelani vana va n’wina xikombiso lexinene hi ku hunguta ndlela leyi mi dyaka ha yona.
Dyana ngopfu matsavu. Swakudya leswi faneleke swi katsa mihandzu ya mixaka yo hambana-hambana, matsavu, nyama leyi cheriweke tindzoho ni xitachi. Dyana nhlampfi kan’we kumbe kambirhi hi vhiki ematshan’weni yo tshamela ku dya nyama. Hunguta ku dya swakudya leswi nga ni swiaka-miri swo tala, swo tanihi makaroni, xinkwa xo basa ni rhayisi yo basa. Kambe papalata ku dya swakudya leswi nga riki swinene leswi tolovelekeke ngopfu. Vatswari, sirhelelani rihanyo ra vana va n’wina hi ku va pfuna leswaku va tsakela swakudya leswi nga ni rihanyo. Hi xikombiso, loko va lava ku dya swo karhi nkarhi wa swakudya wu nga si fika, va nyikeni timanga, mihandzu ni matsavu lama hlantswiweke ma basa.
Nwana mati yo tala. Vana ni vanhu lavakulu va fanele va nwa mati yo tala siku ni siku ni swihalaki swin’wana leswi nga tsokomberiki. Nwana swo tala swa swilo leswi loko ku hisa kumbe loko u endla ntirho wo tika niloko u endla vutiolori. Swihalaki swo tano swi endla leswaku u kota ku gayela kahle, swi humesa thyaka emirini, swi endla leswaku nhlonge yi languteka kahle ni ku vuyetela ku hunguteka ka miri. Swi endla leswaku u titwa kahle naswona u languteka kahle. Papalata ku nwa swakunwa leswi nga ni xihoko xo tala ni swihalaki swo tsokombela. Ku nwa namuneti yin’we hi siku swi nga engetela kwalomu ka nkombo wa tikhilogiramu emirini wa wena hi lembe.
Ematikweni man’wana leswaku vanhu va kuma mati yo basa va fanele va tirha hi matimba hikuva swa durha. Hambiswiritano, ku nwa mati i swa nkoka swinene. Mati lama thyakeke ma fanele ma virisiwa kumbe ma cheriwa tikhemikhali. Ku vuriwa leswaku mati yo thyaka ma dlaya vanhu vo tala ku tlula tinyimpi ni ku tsekatseka ka misava; ku vikiwa leswaku ma dlaya 4 000 ya vana hi siku. Vandla ra Rihanyo ra Misava Hinkwayo ri khutaza leswaku tincece ti fanele ti an’wisiwa tin’hweti to sungula ta tsevu handle ko nyikiwa swakudya swin’wana, endzhaku ka tin’hweti teto ti an’wisiwa ti ri karhi ti nyikiwa ni swakudya swin’wana kukondza ti va ni malembe ya kwalomu ka mambirhi.