text:
Vanhu Va Yehovha Va ‘Fularhela Leswi Nga Lulamangiki’
“Un’wana ni un’wana la vitanaka vito ra Yehovha a a fularhele leswi nga lulamangiki.”—2 TIM. 2:19.
1. I yini lexi hlawulekeke evugandzerini bya hina?
XANA u tshame u vona vito ra Yehovha ri tsariwe emuakweni wo karhi kumbe eka swilo swo hambana-hambana? A swi kanakanisi leswaku u tsakile loko u ri vona. Phela, vito ra Xikwembu ri hlawulekile evugandzerini bya hina—hi Timbhoni ta Yehovha! Emisaveni hinkwayo, a ku na ntlawa wun’wana wa vanhu lowu tirhisaka vito ra Xikwembu ku fana na hina. Kambe ha swi tiva leswaku lunghelo ra ku vitaniwa hi vito ra Xikwembu ri endla leswaku hi va ni vutihlamuleri.
2. Lunghelo ra hina ra ku vitaniwa hi vito ra Xikwembu ri endla hi va ni vutihlamuleri byihi?
2 Leswaku hi amukeleka eka Yehovha a swi vuli leswaku hi fanele hi tirhisa vito ra yena ntsena. Hi fanele hi hanya hi ku pfumelelana ni milawu yakwe ya mahanyelo. Hikwalaho Bibele ya hi tsundzuxa leswaku vanhu va Yehovha va fanele va ‘fularhela swo biha.’ (Ps. 34:14) Muapostola Pawulo u wu hlamusele kahle nawu lowu lowu kongomisaka loko a tsala a ku: “Un’wana ni un’wana la vitanaka vito ra Yehovha a a fularhele leswi nga lulamangiki.” (Hlaya 2 Timotiya 2:19.) Tanihi Timbhoni ta yena, hi tiviwa tanihi vanhu lava vitanaka vito ra Yehovha. Kambe hi fanele hi swi fularhela njhani leswi nga lulamangiki?
‘KENDLUKELANI’ VUBIHI
3, 4. I ndzimana yihi leyi swidyondzi swa Bibele a yi swi tikela ku yi twisisa, naswona ha yini?
3 Xiya marito ya Pawulo lama sekeriweke eMatsalweni lama kumekaka eka 2 Timotiya 2:19. Ndzimana leyi yi vulavula hi “masungulo lama tiyeke ya Xikwembu” ivi yi vulavula hi swiga swimbirhi leswi tsariweke eka wona. Xiga xo sungula lexi nge, “Yehovha wa va tiva lava nga vakwe,” a swi kanakanisi leswaku i marito lama tshahiweke eka Tinhlayo 16:5. (Vona xihloko lexi hundzeke.) Xiga xa vumbirhi lexi nge, “Un’wana ni un’wana la vitanaka vito ra Yehovha a a fularhele leswi nga lulamangiki,” i khale swidyondzi swa Bibele swi lava ku xi twisisa. Ha yini?
4 Marito ya Pawulo ma kombisa leswaku a a xi tshaha kun’wana xiga lexi. Kambe, a ku na ndzimana eMatsalweni ya Xiheveru leyi fambisanaka ni marito lama tshahiweke hi Pawulo. Hikwalaho, xana muapostola loyi a a vulavula hi yini loko a ku: “Un’wana ni un’wana la vitanaka vito ra Yehovha a a fularhele leswi nga lulamangiki”? Loko a nga si vula marito wolawo, Pawulo u tshahe marito man’wana eka Tinhlayo ndzima 16, leyi vulavulaka hi ku xandzuka ka Kora. Xana xiga lexa vumbirhi na xona xi nga ha va xi vulavula hi xiendlakalo xolexo xa ku xandzuka?
5-7. I swiendlakalo swihi swa le nkarhini wa Muxe leswi Pawulo a a vulavula ha swona eka 2 Timotiya 2:19? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
5 Bibele yi vula leswaku Dathani na Abirama, vana va Eliyabu, va joyine Kora ivi va rhangela vanhu eku xandzukeleni ka Muxe na Aroni. (Tinhl. 16:1-5) Va delele Muxe va tlhela va fularhela vulawuri lebyi Xikwembu a xi n’wi nyike byona. Vaxandzuki lava va ye emahlweni va tshama exikarhi ka vanhu va Yehovha, hikwalaho a va endla leswaku vuxaka lebyi vanhu vo tshembeka a va ri na byona na Yehovha byi va ekhombyeni. Loko siku ri fikile ra leswaku Yehovha a kombisa ku hambana exikarhi ka vagandzeri va yena lava tshembekaka ni vaxandzuki, u vule xileriso lexi a xi ri erivaleni.
6 Rungula ra kona ri hlayeka hi ndlela leyi: “Hiloko Yehovha a byela Muxe a ku: ‘Byela ntshungu u ku, “Sukani eka titabernakela ta Kora, Dathani na Abirama!”’ Endzhaku ka sweswo Muxe a suka a yima a ya eka Dathani na Abirama, vakulukumba va Israyele va famba na yena. Kutani a vulavula ni ntshungu a ku: ‘Ndzi kombela mi kendluka emintsongeni ya vavanuna lava vo homboloka, mi nga khumbi nchumu swa vona, leswaku mi nga kukuriwi ni swidyoho swa vona hinkwaswo.’ Hi ku hatlisa va suka etabernakeleni ya Kora, Dathani na Abirama, ematlhelweni hinkwawo.” (Tinhl. 16:23-27) Endzhaku ka sweswo Yehovha u dlaye vanhu hinkwavo lava xandzukeke. Vagandzeri lava tshembekaka—lava va kombiseke leswaku va fularhela leswi nga lulamangiki hi ku kendluka—a va dlayiwanga.
7 Yehovha u kota ku vona timbilu. Wa byi vona vutshembeki bya lava nga va yena. Nilokoswiritano, vanhu vakwe vo tshembeka a va fanele va teka goza hi ku hatlisa, va tihambanisa ni vanhu vo homboloka. Swi nga endleka leswaku Pawulo a a vulavula hi rungula leri nga eka Tinhlayo 16:5, 23-27 loko a tsala a ku: “Un’wana ni un’wana la vitanaka vito ra Yehovha a a fularhele leswi nga lulamangiki.” Sweswo swi ta va swi fambisana ni marito ya Pawulo lama nge: “Yehovha wa va tiva lava nga vakwe.”—2 Tim. 2:19.
“FULARHELA SWIVUTISO SWA VUPHUKUPHUKU NI SWO PFUMALA VUTIVI”
8. Ha yini swi nga enelanga ku tirhisa vito ra Yehovha kumbe ku va xirho xa vandlha ra Vukreste ntsena?
8 Loko Pawulo a vulavula hi swiendlakalo swoleswo swa le nkarhini wa Muxe, a a tsundzuxa Timotiya leswaku a a fanele a hatla a teka goza leswaku a ta sirhelela vuxaka bya yena bya risima na Yehovha. A swi nga enelanga ku va xirho xa vandlha ra Vukreste tanihi leswi ku vitana vito ra Yehovha a swi nga enelanga enkarhini wa Muxe. Vagandzeri vo tshembeka va fanele va hatla va fularhela leswi nga lulamangiki. Xana leswi a swi vula leswaku Timotiya a a fanele a endla yini? Naswona vanhu va Yehovha va nga dyondza yini namuntlha eka ndzayo ya Pawulo leyi huhuteriweke?
9. “Swivutiso swa vuphukuphuku ni swo pfumala vutivi” swi ri khumbe njhani vandlha ro sungula ra Vukreste?
9 Rito ra Xikwembu ri nyikela xitsundzuxo xo karhi malunghana ni swilo leswi nga lulamangiki leswi Vakreste va faneleke va swi fularhela kumbe va swi tshika. Hi xikombiso, eka tindzimana ta le mahlweninyana ni le ndzhakunyana ka 2 Timotiya 2:19, Pawulo u byele Timotiya leswaku swi hoxile ku ‘kanetana hi marito’ ivi a n’wi khutaza ku “papalata mavulavulelo ya hava.” (Hlaya 2 Timotiya 2:14, 16, 23.) Swirho swin’wana swa vandlha a swi dyondzisa tidyondzo ta vagwinehi. Nakambe, swi tikomba onge van’wana a va dyondzisa tidyondzo leti a ti vanga timholovo. Hambiloko tidyondzo toleto a ti nga lwisani hi ku kongoma ni tidyondzo ta le matsalweni, a ti endla leswaku ku va ni ku avana evandlheni. Ti endle leswaku ku va ni ku kanetana ku tlhela ku holoviwa hi marito, leswi onheke vuxaka bya vona ni Xikwembu. Hi yona mhaka Pawulo a kandziyiseke xilaveko xo “fularhela swivutiso swa vuphukuphuku ni swo pfumala vutivi.”
10. Hi fanele hi endla yini loko hi kuma swilo leswi fambisanaka ni vugwinehi?
10 Namuntlha, vanhu va Yehovha a va tali ku va ni vagwinehi evandlheni. Nilokoswiritano, loko hi hlangana ni tidyondzo leti nga sekeriwangiki ematsalweni, ku nga khathariseki leswaku ti huma kwihi, hi fanele hi tiyimisela ku ti fularhela. Ku ta va ku nga ri vutlhari ku vulavurisana ni vagwinehi, ku nga ha va hi ndlela ya xiviri, hi Internet kumbe hi ndlela yin’wana. Hambiloko xikongomelo xa hina ku ri ku pfuna munhu wa kona, loko hi burisana na vona hi ta va hi nga yingisi nkongomiso wa le Matsalweni lowu ha ha ku bulaka ha wona. Ku ri na sweswo, tanihi vanhu va Yehovha, hi byi papalata hi ku helela vugwinehi, hi tlhela hi byi fularhela.
11. I yini leswi nga ha vangaka “swivutiso swa vuphukuphuku,” naswona vakulu lava nga Vakreste va nga xi veka njhani xikombiso lexinene?
11 Ku ni swilo swin’wana leswi nga kavanyetaka ku rhula evandlheni, handle ka vugwinehi. Hi xikombiso, ku va ni mavonelo lama hambaneke malunghana ni vuhungasi swi nga vanga “swivutiso swa vuphukuphuku ni swo pfumala vutivi.” Loko vanhu va khutaza van’wana ku hlalela vuhungasi lebyi lwisanaka ni milawu ya mahanyelo ya Yehovha, vakulu lava nga Vakreste a va fanelanga va pfumelela mukhuva wolowo leswaku va papalata timholovo. (Ps. 11:5; Efe. 5:3-5) Nilokoswiritano, vakulu va fanele va tivonela leswaku a va sindzisi vamakwerhu ku amukela mavonelo ya vona. Va xi landzela hi ku tshembeka xitsundzuxo lexi sekeriweke eMatsalweni lexi nyikiweke valanguteri lava nga Vakreste, lexi nge: “Risani ntlhambi wa Xikwembu lowu khathaleriwaka hi n’wina, . . . ku nga ri ku tikisela lava nga ndzhaka ya Xikwembu, kambe mi va swikombiso entlhambini.”—1 Pet. 5:2, 3; hlaya 2 Vakorinto 1:24.
12, 13. (a) Timbhoni ta Yehovha ti xi endla njhani xiboho malunghana ni vuhungasi lebyi ti faneleke ti byi hlawula naswona i milawu yihi leyi kongomisaka ya le Bibeleni leyi tirhaka? (b) Milawu leyi kongomisaka leyi ku buriweke ha yona eka ndzimana 12 yi tirha njhani eka timhaka to hambana-hambana leti munhu a faneleke a tiendlela xiboho eka tona?
12 Emhakeni ya vuhungasi, nhlengeletano ya hina a yi kambisisi tifilimi, mintlangu ya tivhidiyo, tibuku kumbe tinsimu to karhi ivi yi endla xiboho xa leswi hi faneleke hi swi papalata. Ha yini? Bibele yi khutaza munhu un’wana ni un’wana ku letela ‘matimba yakwe ya ku twisisa leswaku a hambanisa leswi lulameke ni leswi hoxeke.’ (Hev. 5:14) Matsalwa ma hi nyika milawu ya xisekelo leyi kongomisaka, leyi Mukreste a nga yi tirhisaka loko a hlawula vuhungasi. Eka swilo hinkwaswo leswi hi swi endlaka evuton’wini, xikongomelo xa hina ku fanele ku va ku “[hambeta hi] tiyiseka hi leswi amukelekaka eHosini.” (Efe. 5:10) Bibele yi dyondzisa leswaku tinhloko ta mindyangu ti ni vulawuri, hikwalaho ti nga ha hlawula ku nga pfumeleli vuhungasi byo karhi emindyangwini ya tona. *—1 Kor. 11:3; Efe. 6:1-4.
13 Milawu leyi kongomisaka ya le Bibeleni leyi se hi buleke ha yona a yi tirhi loko hi hlawula vuhungasi ntsena. Mavonelo yo hambana malunghana ni maambalelo ni ku tilunghisa, rihanyo ni swakudya ni timhaka tin’wana leti munhu a faneleke a tiendlela xiboho eka tona ti nga ha pfuxa timholovo. Hikwalaho, loko ku nga tluriwi nawu lowu kongomisaka wa le Matsalweni, vanhu va Yehovha hi vutlhari a va kanetani hi timhaka toleto, hikuva “hlonga ra Hosi a ri fanelanga ri lwa, kambe ri fanele ri olova eka hinkwavo.”—2 Tim. 2:24.
PAPALATA VANGHANA VO BIHA!
14. Pawulo u tirhise xifaniso xihi leswaku a kandziyisa xilaveko xo papalata vanghana vo biha?
14 Hi yihi ndlela yin’wana leyi lava ‘vitanaka vito ra Yehovha va fularhelaka leswi nga lulamangiki’ ha yona? Hi ku papalata ku endla xinghana ni vanhu lava endlaka swilo swo biha. Xiya leswaku endzhaku ka loko Pawulo a vulavule hi xifaniso xa “masungulo lama tiyeke ya Xikwembu” u tlhele a vula xifaniso xin’wana. U tsale hi ‘yindlu leyikulu’ leyi nga riki na “swibya swa nsuku ni swa silivhere ntsena kambe ni leswi vatliweke hi ntsandza ni swa vumba, swin’wana i swa xikongomelo lexi xiximekaka kambe swin’wanyana i swa xikongomelo lexi nga xiximekiki.” (2 Tim. 2:20, 21) Endzhaku ka sweswo u tsundzuxe Vakreste ku “papalata” kumbe ku tihambanisa ni swibya leswi tirhiseriwaka xikongomelo “lexi nga xiximekiki.”
15, 16. Hi nga dyondza yini eka xifaniso xa ‘yindlu leyikulu’?
15 Xifaniso lexi xi vula yini? Xigego xa Pawulo xi fanisa vandlha ra Vukreste ni ‘yindlu leyikulu,’ naswona xirho ha xin’we xa vandlha i “swibya,” kumbe switirhisiwa swa le ndlwini. Endlwini, swibya swin’wana swi nga thyakisiwa hi swilo leswi nga ni khombo kumbe hi swilo leswi nga ni switsongwatsongwana. N’wini wa yindlu u fanele a hambanisa swibya swoleswo eka leswi baseke, tanihi leswi a swi tirhisaka loko a sweka.
16 Hilaha ku fanaka, vanhu va Yehovha namuntlha, leswi va tikarhatelaka ku hanya vutomi lebyi baseke, va fanele va papalata ku endla xinghana evandlheni ni vanhu lava nga swi laviki ku yingisa milawu leyi kongomisaka ya Yehovha. (Hlaya 1 Vakorinto 15:33.) Loko hi fanele hi papalata vanghana vo biha endzeni ka vandlha, entiyisweni hi fanele hi “fularhela” ku endla xinghana ni vanhu lava nga riki vapfumeri, lava vo tala va vona va ‘rhandzaka mali, va nga yingisiki vatswari, va nga tshembekiki, va lumbetaka, va nga ni tihanyi, va nga rhandziki vunene, va xengaka, naswona va rhandzaka mintsako ku ri ni ku rhandza Xikwembu’!—2 Tim. 3:1-5.
YEHOVHA WA HI KATEKISA LOKO HI TSHEMBEKA
17. Vaisrayele vo tshembeka va swi kombise njhani leswaku va fularhela swilo leswi nga lulamangiki hi ku hetiseka?
17 Bibele yi vulavula hi ndlela leyi Vaisrayele va hatleke va teka goza ha yona loko va byeriwe leswaku va “[suka] eka titabernakela ta Kora, Dathani na Abirama!” Rungula ra kona ri vula leswaku ‘va sukile hi ku hatlisa.’ (Tinhl. 16:24, 27) A va kalanga va kanakana kumbe va dya nkarhi. Ndzimana leyi yi tlhela yi vulavula hi ndlela leyi va swi endleke hi ku hetiseka ha yona. Va ‘suke ematlhelweni hinkwawo.’ Vanhu lava tshembekaka a va nga ta veka vutomi bya vona ekhombyeni. Va yingise hi mbilu hinkwayo. Va swi veke erivaleni leswaku va seketela Yehovha naswona va fularhela leswi nga lulamangiki. Hi nga dyondza yini eka xikombiso lexi?
18. Pawulo a a vula yini loko a byela Timotiya ku “balekela ku navela loku fambisanaka ni vuntshwa”?
18 Loko swi ta emhakeni ya ku sirhelela vunghana bya hina na Yehovha, hi fanele hi teka goza hi xihatla. Pawulo a a vula sweswo loko a tsundzuxa Timotiya ku “balekela ku navela loku fambisanaka ni vuntshwa.” (2 Tim. 2:22) Hi nkarhi wolowo, Timotiya se a a kurile, kumbexana a a ri ni malembe yo tlulanyana 30. Nilokoswiritano, “ku navela loku fambisanaka ni vuntshwa” a ku hlaseli vantshwa ntsena. Loko Timotiya a hlaseriwa hi ku navela ko tano, a a fanele a ku “balekela.” Hi marito man’wana, Timotiya a a fanele a “[fularhela] leswi nga lulamangiki.” Yesu u vule marito yo fana ni wolawo loko a ku: “Loko tihlo ra wena ri ku khunguvanyisa, ri xokole u ri cukumeta ekule na wena.” (Mat. 18:9) Namuntlha, Vakreste lava yingisaka ndzayo leyi va teka goza hi xihatla leswaku va sirhelela vunghana bya vona ni Xikwembu.
19. Van’wana va byi sirhelele njhani vuxaka bya vona na Yehovha?
19 Vanhu van’wana lava a va ri ni xiphiqo xa byala loko va nga si va Timbhoni va tiendlele xiboho xo tshika ku nwa mixaka hinkwayo ya byala. Van’wana va papalata vuhungasi byo karhi lebyi byi nga hoxangiki kambe byi nga endlaka leswaku va va ni ku navela loko biha. (Ps. 101:3) Hi xikombiso, makwerhu un’wana wa xinuna loko a nga si va Mbhoni a a tsakela ku ya eminkhubyeni leyi a ku ciniwa eka yona laha vanhu a va tikhoma hi ndlela yo biha. Kambe endzhaku ka loko a dyondze ntiyiso, u swi papalate hi ku helela hambi ku ri ku cina eswinkhubyanini swa Timbhoni hi ku chava leswaku a nga tlhela a va ni ku navela loko biha. Entiyisweni, Vakreste a va boheki ku tshika byala, ku cina kumbe swilo swin’wana leswi swi nga hoxangiki. Hambiswiritano, hinkwerhu hi fanele hi tivonela ivi hi teka goza hi xihatla leswaku hi sirhelela vuxaka bya hina na Yehovha.
20. Hambileswi swi nga ha tikaka ku ‘fularhela leswi nga lulamangiki,’ i yini lexi nga ha hi chavelelaka?
20 Lunghelo ra ku vitaniwa hi vito ra Xikwembu ri endla leswaku hi va ni vutihlamuleri. Hi fanele hi ‘fularhela leswi nga lulamangiki’ naswona hi ‘fularhela swo biha.’ (Ps. 34:14) I ntiyiso leswaku minkarhi yin’wana a swi olovi ku endla tano. Kambe swa chavelela ku tiva leswaku Yehovha u ta tshama a ri karhi a va rhandza “lava nga vakwe” ni lava namarhelaka tindlela takwe to lulama.—2 Tim. 2:19; hlaya 2 Tikronika 16:9a.
^ ndzim. 12 Pfula nhloko-mhaka leyi nga eka jw.org/ts leyi nge “Xana Ma Ti Yirisa Tifilimi, Tibuku Kumbe Tinsimu To Karhi?” ehansi ka nhloko-mhaka leyi nge MALUNGHANA NA HINA > SWIVUTISO LESWI TALAKA KU VUTISIWA.


c: text/html

text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | HA YINI YESU A XANISEKE A TLHELA A FA?
Xana Swi Endlekile Hakunene?
Hi ximun’wana xa 33 C.E., Yesu wa Munazareta u dlayiwile. U hehliwe hi ku va mukanganyisi, a biwa hi ndlela ya tihanyi a tlhela a beleriwa emhandzini. U fe a ri karhi a twa ku vava swinene. Kambe Xikwembu xi n’wi pfuxile leswaku a tlhela a hanya naswona endzhaku ka masiku ya 40 u tlhandlukele etilweni.
Mhaka yoleyo leyi nga tolovelekangiki yi kumeka eka Tievhangeli ta mune ta Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki, lawa hi ntolovelo ma vitaniwaka Testamente Leyintshwa. Xana swilo sweswo swi endlekile hakunene? Xexo i xivutiso lexi faneleke naswona i xa nkoka. Loko swi nga endlekanga, ripfumelo ra Vakreste a hi ra nkoka naswona ntshembo wo kuma vutomi lebyi nga heriki eParadeyisini ko va norho ntsena lowu nga taka wu nga hetiseki. (1 Vakorinto 15:14) Hi hala tlhelo, loko swiendlakalo sweswo swi humelerile, swi vula leswaku vanhu va ta va ni vumundzuku lebyi tsakisaka, lebyi na wena u nga ta va na byona. Xana marungula ya Tievhangeli teto i ya ntiyiso kumbe i ntsheketo?
LESWI MATIMU MA SWI VULAKA
Ku hambana ni mintsheketo, Tievhangeli ti paluxa vuxokoxoko lebyi heleleke naswona ta pakanisa. Hi xikombiso, ti ni mavito yo tala ya tindhawu ta xiviri, leti to tala ta tona ti nga endzeriwaka ninamuntlha. Ti hi hlamusela hi vanhu va xiviri naswona rungula ra tona ri seketeriwe hi van’wamatimu vo tala.
Vatsari va le minkarhini ya Yesu ku katsa ni va le malembeni ya va-100 na vona va vulavule hi Yesu. * Ndlela leyi a dlayiweke ha yona hilaha swi hlamuseriweke ha kona eka Tievhangeli, yi fana ni ndlela leyi Varhoma a va endla hakona eka lava a va gweveriwe rifu. Ku engetela kwalaho, swiendlakalo leswi humeleleke swi hlamuseriwe hi ku kongoma ni hi ku tshembeka, hambi ku ri swihoxo swa vadyondzisiwa van’wana va Yesu swi paluxiwile. (Matewu 26:56; Luka 22:24-26; Yohane 18:10, 11) Swilo leswi hinkwaswo swi kombisa kahle leswaku vatsari va Tievhangeli a va tshembeka naswona a va pakanisa eka hinkwaswo leswi va swi tsaleke hi Yesu.
KU VURIWA YINI HI KU PFUXIWA KA YESU?
Hambileswi vanhu vo tala va pfumelaka leswaku Yesu u hanyile a tlhela a fa, van’wana va nga ha kanakana ku pfuxiwa kakwe. Hambi ku ri vaapostola vakwe, eku sunguleni a va nga xi tshembi xiviko xa leswaku Yesu u pfuxiwile. (Luka 24:11) Hambiswiritano, loko vona ni vadyondzisiwa lavan’wana va vone Yesu loyi a pfuxiweke hi nkarhi wun’wana, a va nga ha kanakani. Entiyisweni, eka xiendlakalo xin’wana u voniwe hi vanhu vo tlula 500.
Vadyondzisiwa va tivise vanhu hi ta ku pfuxiwa ka Yesu hi xivindzi hambi ku ri eka vanhu lava n’wi dlayeke, hambileswi sweswo a swi ta endla leswaku va va ekhombyeni ro khotsiwa ni ku dlayiwa. (Mintirho 4:1-3, 10, 19, 20; 5:27-32) Xana vadyondzisiwa volavo vo tala a va ta va va kombise xivindzi xo tano loko a va nga tiyiseki leswaku Yesu a a pfuxiwile hakunene? Entiyisweni, leswi hakunene Yesu a pfuxiweke eku feni hi swona swi endleke leswaku Vukreste byi khumba vanhu vo tala enkarhini lowu hundzeke ninamuntlha.
Tievhangeli leti vulavulaka hi ku dlayiwa ni ku pfuxiwa ka Yesu ti tamele timhaka leti tshembekaka ta tirhekhodo ta matimu. Loko u ti hlaya hi vukheta ti ta ku khorwisa leswaku sweswo swi endlekile hakunene. Ku khorwiseka ka wena ku nga tlhela ku tiyisiwa loko u swi twisisa leswaku ha yini sweswo swi endlekile. Xihloko lexi landzelaka xi ta hlamusela leswaku ha yini.
^ ndzim. 7 Tacitus, loyi a velekiweke emalembeni ya va 55 C.E., u tsale leswaku “Kreste, loyi vito ra [Vakreste] ri humaka eka yena, u dlayiwile hi nkarhi wa ku fuma ka Tiberiyo hi yin’wana ya tindhunankulu ta hina, ku nga Pontiyo Pilato.” Nakambe lava vulavuleke hi Yesu a ku ri Suetonius ni n’wamatimu wa Muyuda Josephus (lava va hanyeke eminkarhini ya Yesu) swin’we na Pliny Lontsongo, ndhunankulu ya Bitiniya (loyi a hanyeke eku sunguleni ka malembe ya va-100).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
I Yini Leswi Bibele Yi Swi Vulaka Malunghana Ni Ku Pomperiwa Ngati?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele yi lerisa leswaku hi nga dyi ngati. Hikwalaho, a hi fanelanga hi amukela ngati kumbe swiaki swa yona swa xisekelo hambi ku ri hi tindlela tin’wana, to tanihi ku yi dya kumbe ku pomperiwa yona. Xiya Matsalwa lama landzelaka:
Genesa 9:4. Endzhaku ka Ndhambi, Xikwembu xi pfumelele Nowa ni ndyangu wakwe leswaku va dya nyama ya swiharhi kambe xi va lerise leswaku va nga dyi ngati ya swona. Xi byele Nowa xi ku: “
Ntsena nyama leyi nga ni moya-xiviri wa yona—ngati ya yona—mi nga tshuki mi yi dya.” Nawu lowu wu tirha eka vanhu hinkwavo ku sukela enkarhini wolowo ku fikela sweswi hikuva hinkwavo i vatukulu va Nowa.
Levhitika 17:14. “
Mi nga tshuki mi dya ngati ya muxaka wihi ni wihi wa nyama, hikuva moya-xiviri wa nyama ya muxaka wun’wana ni wun’wana i ngati ya yona. Mani na mani la yi dyaka u ta dlayiwa.” Xikwembu xi teka vutomi kumbe moya-xiviri wu ri engatini naswona i wa xona. Hambileswi nawu lowu a wu nyikiwe Vaisrayele ntsena, wu kombisa ndlela leyi Xikwembu xi wu tekaka wu ri wa nkoka ha yona nawu lowu yirisaka ku dya ngati.
Mintirho 15:20. ‘
Papalatani ngati.’ Xikwembu xi nyike Vakreste xileriso lexi fanaka ni lexi xi xi nyikeke Nowa. Matimu ma kombisa leswaku Vakreste vo sungula va arile ku dya ngati hi yoxe kumbe hambi ku ri ku yi tirhisa ku va va tshunguriwa ha yona.
Ha yini Xikwembu xi hi lerisa leswaku hi papalata ngati?
Ku ni swivangelo leswi twalaka swa vutshunguri swo va hi papalata ku pomperiwa ngati. Kambe xivangelo-nkulu hileswaku Xikwembu xi hi lerisa leswaku hi papalata ngati hikuva leswi yi yimelaka swona swa kwetsima eka xona.—Levhitika 17:11; Vakolosa 1:20.


text:
TIDYONDZO TA VUGANDZERI BYA NDYANGU
Yosefa A Ponisa Vutomi
GENESA TINDZIMA 41-
50
Nkongomiso Eka Vatswari: Tirhisani tidyondzo leti leswaku mi dyondza Bibele tanihi ndyangu.
Swin'wana Eka Xiyenge Lexi
Ndlela Leyi Yehovha A Hi Tiyisaka Ha Yona
Tirhisa tidyondzo ku katsa ni Mhaka Ya Le Bibeleni Leyi Nga Ni Xifaniso eka vugandzeri bya n’wina bya ndyangu.
Vunghana Byo Tshembeka
Nkongomiso lowu wu nga ku pfuna ku tirhisa rungula ra le Bibeleni ra Rhuti leswaku u dyondzisa vava va wena timfanelo ta vunghana lebyinene.
Rahava A Yingisa Swileriso
Hi ku tirhisa mhaka ya le Bibeleni ya Rahava ni ku wa ka muti wa Yeriko, tirhisa tidyondzo leti tinharhu leswaku ti pfuna vana va wena va kota ku xiya leswi a swi humelela.
TIDYONDZO TA VUGANDZERI BYA NDYANGU


text:
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Cince Bibele Leswaku Yi Fambisana Ni Leswi Ti Pfumelaka Eka Swona?
Doo, a hi yi cincanga. Ku hambana ni sweswo, loko hi ta va hi xiye leswaku leswi hi pfumelaka eka swona a swi nga fambisani hi ku helela ni Bibele, hi cince leswi a hi pfumela eka swona.
Loko hi nga si sungula ku kandziyisa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima hi 1950, hi kambisise Bibele. Hi tirhise vuhundzuluxeri byin’wana ni byin’wana lebyi a byi kumeka hi nkarhi wolowo naswona hi sungule ku fambisana ni leswi Bibele yi swi vulaka. Xiya swikombiso swo hlayanyana swa leswi Timbhoni ta Yehovha ku nga khale ti pfumela eka swona kutani u endla xiboho loko leswi ti pfumelaka eka swona swi fambisana ni leswi Bibele yi swi dyondzisaka.
Leswi hi swi pfumelaka: Xikwembu a hi Vunharhu-un’we. Nkandziyiso wa Zion’s Watch Tower ya July 1882 wu te: “Vahlayi va hina va swi xiya leswaku ha pfumela eka Yehovha, Yesu ni Moya lowo kwetsima kambe a hi pfumeli nikatsongo eka dyondzo ya leswaku swilo leswi i Swikwembu swinharhu eka munhu un’we kumbe i Xikwembu xin’we eka vanhu vanharhu.”
Leswi Bibele yi swi vulaka: “Yehovha Xikwembu xa hina i Yehovha un’we.” (Deteronoma 6:4) “Ku ni Xikwembu xin’we ntsena, a nga Tatana, swi nga leswi hinkwaswo swi humaka ka xona, na hina hi ri ka xona; kambe hi ni Hosi yi ri yin’we ntsena, a nga Yesu Kriste, loyi hinkwaswo swi endliweke hi yena, na hina hi tumbuluxiwe hi yena.” (1 Vakorinto 8:6, Bibele Ya Xitsonga) Yesu u te: “Tatana i nkulukumba ku tlula mina.”—Yohane 14:28, Bibele—Mahungu Lamanene.
Leswi hi swi pfumelaka: A ku na ku xanisiwa hilaha ku nga heriki endzilweni wa tihele. Nkandziyiso wa Zion’s Watch Tower ya June 1882 a wu ri ni nhloko-mhaka leyi nge, “Hakelo Ya Xidyoho I Rifu” leyi tshahiweke eka Varhoma 6:23 eka Bibele ya King James Version, wu te: “Hakunene mhaka leyi ya olova yi tlhela yi twisiseka. Kambe swa hlamarisa leswi vo tala lava vulaka leswaku Bibele i Rito ra Xikwembu va hambetaka va kanetana ni leswi yi swi vulaka kambe hi hala tlhelo va vula leswaku yi dyondzisa leswaku hakelo ya xidyoho i ku xanisiwa hilaha ku nga heriki.”
Leswi Bibele yi swi vulaka: “Moya-xiviri lowu dyohaka—wona wu ta fa.” (Ezekiyele 18:4, 20) Vanhu lava kanetanaka ni Xikwembu, nxupulo wa vona wo hetelela ku ta va “ku loviseriwa makumu” ku nga ri ku xanisiwa hilaha ku nga heriki.—2 Vatesalonika 1:9, King James Version.
Leswi hi swi pfumelaka: Mfumo wa Xikwembu i mfumo wa xiviri ku nga ri xiyimo xa mbilu. Malunghana ni Mfumo wa Xikwembu, nkandziyiso wa Zion’s Watch Tower ya December 1881 wu te: “Ku simekiwa ka mfumo lowu, swi katsa ku susiwa ka mimfumo hinkwayo ya laha misaveni.”
Leswi Bibele yi swi vulaka: “Eminkarhini ya tihosi leti, Xikwembu xa le matilweni xi ta simeka mfumo lowu wu nga ta ka wu nga wisi hi munhu, naswona vuhosi bya wona a byi nga nyikiwi vanhu van’wana. Mfumo lowu wu ta wisetela mimfumo leyin’wana hinkwayo, wu yi herisela makumu; kutani wona wu ta va kona hilaha ku nga heriki.”—Daniyele 2:44, Bibele—Mahungu Lamanene.
Xana Timbhoni ta Yehovha ti titshege hi Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ku seketela leswi ti pfumelaka eka swona?
Nikatsongo, hi hambeta hi tirhisa Tibibele ta vuhundzuluxeri byo hambana-hambana entirhweni wa hina wo chumayela. Entiyisweni, loko hi nyika munhu kopi ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa mahala tanihi nongonoko wa hina wa dyondzo ya Bibele ya mahala, hi tlhela hi tsakela ku dyondza ni lava hlawulaka ku tirhisa vuhundzuluxeri byin’wana.


text:
Xana Pagatori I Dyondzo Ya Bibele?
Nhlamulo leyi humaka eBibeleni
Nikatsongo. Rito pagatori a ri kona eBibeleni naswona leswaku mimoya ya vanhu lava feke yi basisiwa epagatori a hi dyondzo ya le Bibeleni. * Xiya leswi Bibele yi swi dyondzisaka mayelana ni xidyoho ni rifu ni ndlela leyi swi hambanaka ha yona ni dyondzo ya pagatori.
Ku va ni ripfumelo eka ngati ya Yesu, hi swona swi basisaka munhu exidyohweni, ku nga ri ku ya tshama endhawini leyi vuriwaka pagatori. Bibele yi vula leswaku “ngati ya Yesu N’wana wa [Xikwembu] ya hi basisa eswidyohweni hinkwaswo” ni leswaku ‘Yesu Kreste u hi ntshunxe eswidyohweni swa hina hi ngati yakwe.’ (1 Yohane 1:7; Nhlavutelo 1:5) Yesu u nyikele “hi moya-xiviri wakwe wu va nkutsulo wa lavo tala” leswaku a hakela swidyoho swa vona.—Matewu 20:28.
Vanhu lava feke a va tivi nchumu. “Hikuva lava hanyaka va swi tiva leswaku va ta fa; kambe loko ku ri lava feke, a va tivi nchumu nikatsongo.” (Eklesiasta 9:5) Leswi munhu la feke a nga twiki ku vava, a nge basisiwi hi ndzilo wa pagatori.
Loko Munhu a file a nga xupuriwi hikwalaho ka swidyoho. Bibele yi vula leswaku “hakelo leyi tisiwaka hi xidyoho i rifu” ni leswaku “loyi a feke, xidyoho xa yena xi hlanguriwile.” (Varhoma 6:7, 23) Rifu i nxupulo lowu heleke wa xidyoho.
^ ndzim. 3 Mayelana ni dyondzo ya pagatori, buku leyi vuriwaka Orpheus: A General History of Religions yi ri: “A ku vuriwi nchumu ha yona eka Tievhangeli.” Hilaha ku fanaka New Catholic Encyclopedia yi ri: “Dyondzo ya Khatoliki mayelana ni pagatori yi sekeriwe eka ndhavuko, ku nga ri eka Matsalwa yo Kwetsima.”—Second Edition, Volume 11, page 825.
^ ndzim. 8 Vona New Catholic Encyclopedia, Second Edition, Volume 11, page 824.


text:
NDZIMA 12
Vulavulani Marito ‘Lamanene Lama Akaka’
“Rito ro bola ri nga humi enon’wini wa n’wina, kambe a ku hume rito rin’wana ni rin’wana lerinene leri akaka.”—VAEFESA 4:29.
1-3. (a) Hi yihi nyiko yin’wana leyi Yehovha a hi nyikeke yona, naswona munhu a nga yi tirhisa njhani hi ndlela yo biha? (b) Leswaku hi rhandziwa hi Xikwembu, xana hi fanele ku yi tirhisa njhani nyiko leyi xi hi nyikeke yona yo kota ku vulavula?
U NGA ku yini loko wo nyika munhu loyi u n’wi rhandzaka nyiko kambe a yi tirhisa hi vusopfa? A hi nge u n’wi nyike movha kutani u twa leswaku u yi chayele hi vusopfa ivi a vavisa van’wana? A swi kanakanisi leswaku u ta hela matimba!
2 Ku kota ku vulavula i nyiko leyi humaka eka Yehovha, Munyiki wa “nyiko yin’wana ni yin’wana leyinene ni nyiko yin’wana ni yin’wana leyi hetisekeke.” (Yakobo 1:17) Nyiko leyi yi endla leswaku hi hambana ni swiharhi nakambe yi endla leswaku hi kota ku vula leswi hi swi anakanyaka ni ku byela van’wana ndlela leyi hi titwaka ha yona. Hambiswiritano, ku fana ni movha, nyiko leyi yi nga ha tirhisiwa hi ndlela yo biha. Yehovha a nga tsaki loko ririmi ri tirhisiwa hi ndlela yo biha!
3 Leswaku hi tshama hi ri lava rhandzekaka eka Xikwembu, hi fanele hi tirhisa ririmi ra hina hi ndlela leyi Loyi a hi nyikeke rona a lavaka leswaku hi ri tirhisa ha yona. Yehovha wa yi tiva ndlela leyi hi faneleke hi vulavula ha yona leswaku hi ta n’wi tsakisa. Rito ra Yena ri ri: “Rito ro bola ri nga humi enon’wini wa n’wina, kambe a ku hume rito rin’wana ni rin’wana lerinene leri akaka hi ku landza xilaveko xa kona, leswaku ri nghenisa leswi tsakisaka eka lava swi twaka.” (Vaefesa 4:29) A hi kambisiseni leswaku hikwalaho ka yini hi fanele hi lawula ririmi ra hina, hi wahi mavulavulelo lama hi faneleke ku ma papalata ni leswaku hi nga ri tirhisa njhani ririmi ra hina ku ‘aka’ van’wana.
SWIVANGELO SWO VA HI LAWULA RIRIMI RA HINA
4, 5. Xana swivuriso swin’wana swa Bibele swi swi komba njhani leswaku marito ma swi kota ku khutaza ni ku tshova munhu mbilu?
4 Xivangelo xo sungula lexi endlaka leswaku hi lawula ririmi ra hina hi leswaku nomu a wu taleriwi hi nambu. Swivuriso 15:4 yi ri: “Ririmi ro olova i murhi wa vutomi, kambe loko ri soholokile ri tshova moya.” * Ku fana ni mati lama kotaka ku pfuxa murhi lowu vuneke, marito lamanene ma nga khutaza lava va ma twaka. Hi hala tlhelo marito lama tlhavaka ma nga tshova van’wana timbilu. Leswi hi swi vulaka swi nga twisa van’wana ku vava kumbe swi va khutaza.—Swivuriso 18:21.
5 Loko xivuriso xin’wana xi hlamusela ndlela leyi marito ma kotaka ku twisa ku vava ha yona xi ri: “U kona la vulavulaka handle ko anakanya ku fana ni ku tlhava ka banga.” (Swivuriso 12:18) Loko munhu a vula swo karhi a nga rhanganga a anakanya a nga vavisa van’wana swinene a tlhela a onha vuxaka. Xana u tshama u tlhaviwa hi marito yo karhi? Hi hala tlhelo xivuriso lexi tshahiweke laha henhla xi ri: “Ririmi ra lavo tlhariha ra horisa.” Marito lama khutazaka lama vuriwaka hi munhu la chavaka Xikwembu ma nga horisa mbilu leyi tshovekeke ma tlhela ma pfuxa vuxaka. Xana u tshama u khutaziwa hi marito lamanene? (Hlaya Swivuriso 16:24.) Leswi hi tivaka leswaku leswi hi swi vulaka swi nga khutaza van’wana kumbe swi va tshova mbilu hi fanele hi tirhisa ririmi ra hina ku va aka.
Mavulavulelo lamanene ma phyuphyisa
6. Ha yini swi tika ngopfu ku lawula ririmi ra hina?
6 A swi koteki ku lawula ririmi ra hina hi ku helela. Xivangelo xa vumbirhi lexi endlaka leswaku hi lawula ririmi ra hina hi lexi: Xidyoho ni ku nga hetiseki swi endla leswaku hi tsandzeka ku lawula ririmi ra hina. Leswi hi swi vulaka swi huma embilwini naswona “mboyamelo wa mbilu ya munhu wu bihile.” (Genesa 8:21; Luka 6:45) Hi yona mhaka leyi swi tikaka ku lawula ririmi ra hina. (Hlaya Yakobo 3:2-4.) Hambileswi hi nga swi koteki ku ri lawula hilaha ku heleleke ririmi ra hina, kambe hi fanele hi tikarhatela ku antswisa ndlela leyi hi ri tirhisaka ha yona. Ku fana ni munhu la ringetaka ku hlambela a hambana ni lomu nambu wu khulukelaka kona, na hina hi fanele ku tshama hi ri karhi hi lwela ku lawula ririmi ra hina.
7, 8. Xana i swa nkoka ku fikela kwihi eka Yehovha leswaku hi lawula ririmi ra hina?
7 Xivangelo xa vunharhu lexi endlaka leswaku hi lawula ririmi ra hina hi leswaku hi ta tihlamulela eka Yehovha hikwalaho ka leswi hi swi vulaka. Ndlela leyi hi tirhisaka ririmi ra hina ha yona, yi khumba vanhu-kulorhi na Yehovha. Yakobo 1:26 yi ri: “Loko munhu un’wana ni un’wana a tivona a ri mugandzeri wa xiviri kambe a nga lawuli ririmi ra yena, a tama a xisa mbilu ya yena n’wini, muxaka wa vugandzeri bya munhu loyi i wa hava.” * Hilaha hi swi voneke hakona eka ndzima leyi hundzeke, ndlela leyi hi vulavulaka ha yona yi khumba vugandzeri bya hina. Loko hi nga koti ku lawula ririmi ra hina, kutani hi vulavula marito lama tlhavaka, hinkwayo mintirho leyi hi yi endlelaka Xikwembu yi ta va ya hava. Hikwalaho hi fanele hi xiya ndlela leyi hi tirhisaka ririmi ra hina ha yona.—Yakobo 3:8-10.
8 Swi le rivaleni leswaku hi ni swivangelo leswi twalaka swo va hi lawula ririmi ra hina. Hi nga si bula hi marito lamanene lama akaka, a hi rhangeni hi ku bula hi marito lama nga fanelangiki eka Mukreste wa ntiyiso.
MARITO LAMA TLHAVAKA
9, 10. (a) Hi wahi mavulavulelo lawa vanhu va namuntlha va ma rhandzaka? (b) Ha yini hi fanele hi papalata nhlambha? (Nakambe vona nhlamuselo ya le hansi.)
9 Nhlambha. Namuntlha vanhu vo tala va rhandza ku vulavula nhlambha. Van’wana va tirhisa marito ya nhlambha ku kandziyisa leswi va swi vulaka kumbe va ma tirhisa hikwalaho ko kayivela rito leri va nga ri tirhisaka. Vanhu lava tirhaka ku nyanyula vanhu hi mafenya va tala ku tirhisa nhlambha, kumbe marito lama vulavulaka hi timhaka ta masangu leswaku vanhu va ta hleka. Kambe nhlambha a hi nchumu lowu vanhu va faneleke va titsakisa ha wona. Eka malembe ya kwalomu ka 2 000 lama hundzeke muapostola Pawulo u huhuteriwe ku laya vandlha ra le Kolosa leswaku ri cukumeta “mavulavulelo ya nhlambha.” (Vakolosa 3:8) Pawulo u byele vandlha ra le Efesa leswaku “mafenya lama thyakeke” i xin’wana xa swilo leswi nga ‘fanelangiki swi vuriwa’ hi Vakreste va ntiyiso.—Vaefesa 5:3, 4.
10 Yehovha a nga yi rhandzi nhlambha. Swi tano ni le ka lava va n’wi rhandzaka. Ku rhandza Yehovha swi endla leswaku hi venga ku vulavula nhlambha. Loko Pawulo a vulavula hi “mintirho ya nyama” u boxe “thyaka,” leswi nga katsaka mavulavulelo yo biha. (Vagalatiya 5:19-21) Leyi i mhaka leyi lavaka ku tekeriwa enhlokweni. Munhu a nga susiwa eku hlanganyeleni loko a hambeta a tirhisa marito ya nhlambha kumbe a hlohlotela van’wana leswaku va endla swilo leswi nga manyala ni leswi onhaka. *
11, 12. (a) Xana swi hoxe kwihi ku vulavula hi vanhu van’wana? (b) Ha yini vagandzeri va Yehovha va fanele va papalata ku lumbeta van’wana?
11 Rihlevo ni ku lumbeta. Vanhu va rhandza ku vulavula hi vanhu ni swilo leswi va swi endlaka. Xana swi bihile ku endla tano? A swi bihanga loko hi nga va onhi vito, loko hi tibulela hi timhaka to fana nileswaku i mani la ha ku khuvuriwaka kumbe la lavaka ku khutaziwa. Vakreste va lembe-xidzana ro sungula a va khathalelana kutani a va rungulelana timhaka letinene leti khumbaka vapfumeri-kulobye. (Vaefesa 6:21, 22; Vakolosa 4:8, 9) Kambe, rihlevo ra onha hikuva ri boxa timhaka leti munhu a nga laviki leswaku van’wana va ti tiva. Ku tlula kwalaho, munhu la hlevaka u hetelela a ri mulumbeti ku nga swona leswi vavisaka van’wana. Ku lumbeta i “ku hemba mavunwa hi van’wana . . . hi xikongomelo xo va onha vito.” Hi xikombiso, Vafarisi va hleve Yesu hi xikongomelo xo n’wi onha vito. (Matewu 9:32-34; 12:22-24) Hakanyingi ku lumbeta ku vanga timholovo.—Swivuriso 26:20.
12 Yehovha a nga twani ni vanhu lava lumbetaka van’wana kumbe lava vangaka ku avana. Wa va venga lava “hlohlotelaka timholovo exikarhi ka vamakwavo.” (Swivuriso 6:16-19) Rito ra Xigriki leri hundzuluxeriweke va ku “mulumbeti” i di·aʹbo·los, leri tirhisiwaka eka Sathana. U vitaniwa “Diyavulosi” hileswi a nga mulumbeti wo homboloka wa Xikwembu. (Nhlavutelo 12:9, 10) Na hina hi lava ku papalata mavulavulelo lama nga hi endlaka hi fana na Diyavulosi. A nga kona evandlheni la faneleke a lumbeta van’wana kumbe a hlohlotela mintirho ya nyama yo fana ni “ku kanetana” ni “ku avana.” (Vagalatiya 5:19-21) Hikwalaho, loko u nga si vula swo karhi hi munhu un’wana, tivutise: ‘Xana i ntiyiso? Xana ndzi ta va ndzi n’wi onha vito? Xana swi fanerile ku va ndzi swi vula?’—Hlaya 1 Vatesalonika 4:11.
13, 14. (a) Xana vanhu va titwa njhani loko va rhukaniwa? (b) Ha yini munhu la rhukanaka a tihoxa ekhombyeni?
13 Ndzhukano. Hilaha swi hlamuseriweke hakona, leswi hi swi vulaka swi nga tlhava van’wana. Hikwalaho ka leswi hi nga hetisekangiki, minkarhi yin’wana hi vula swilo leswi hi tlhelaka hi tisola hi swona. Hambiswiritano, Bibele yi hi lemukisa hi mavulavulelo lawa ma nga fanelekiki ekaya ra Mukreste kumbe evandlheni. Pawulo u khutaze Vakreste a ku: “Ku leva hinkwako ni ku hlundzuka ni vukarhi ni huwa ni mavulavulelo ya nhlambha a swi susiwe eka n’wina swin’we ni vubihi hinkwabyo.” (Vaefesa 4:31) Tibibele tin’wana ti hundzuluxela xiga lexi nge “mavulavulelo ya nhlambha” tanihi “marito yo biha,” “ririmi leri twisaka van’wana ku vava” ni “ndzhukano.” Ku rhukana van’wana—leswi katsaka ku vitana van’wana hi mavito lama va tekelaka ehansi ni ku tshamela ku va sola-sola—swi nga va endla va titwa va ri swikangalafula. Vana hi vona va talaka ku vaviseka ngopfu etimbilwini ta vona loko va rhukaniwa.—Vakolosa 3:21.
14 Bibele yi tirhisa marito ya ntshima ku sola vanhu lava rhukanaka. Munhu loyi a rhukanaka u le khombyeni hikuva loko a nga tshiki mukhuva wa yena endzhaku ko pfuniwa ko tala, a nga susiwa evandlheni. Loko a nga hundzuki, a nga lahlekeriwa hi mfanelo yo hanya emisaveni leyintshwa. (1 Vakorinto 5:11-13; 6:9, 10) Xikwembu a xi rhandzi vanhu lava rhandzaka ku vulavula swilo leswi nga akiki, mavunwa ni leswi vavisaka van’wana. Mavulavulelo yo tano a ma khutazi.
MARITO LAMA “AKAKA”
15. Xana i mavulavulelo ya njhani lama nga ‘manene eku akeni van’wana’?
15 Xana hi nga ri tirhisa njhani ririmi ra hina leswaku hi ta tsakisa Xikwembu? Tsundzuka leswaku Rito ra Xikwembu ri hi khutaza ku vulavula “rito rin’wana ni rin’wana lerinene leri akaka.” (Vaefesa 4:29) Yehovha wa tsaka loko hi vulavula marito lama akaka, lama khutazaka ni ku tiyisa van’wana nhlana. Swi lava leswaku munhu a rhanga hi ku dya marhambu ya nhloko a nga si vula marito yo tano. Bibele a yi hi nyiki swinawanawana swa ndlela leyi hi faneleke hi vulavula ha yona; nakambe a yi hi nyiki nxaxamelo wa marito lama faneleke ma tirhisiwa eka “mavulavulelo lamanene.” (Tito 2:8) Leswaku hi kota ku vulavula marito lama “akaka” hi fanele hi tshama hi tsundzuka tinhla tinharhu ta nkoka, leti hi pfunaka ku vulavula swilo leswi akaka: Ku nga marito lamanene, ya ntiyiso ni ya musa. Loko hi ri karhi hi anakanyisisa hi tinhla leti a hi xiyeni swikombiso swo karhi leswi nga hi pfunaka ku vulavula marito lama akaka.—Vona bokisi leri nge “ Xana Ndlela Leyi Ndzi Vulavulaka Ha Yona Ya Aka?”
16, 17. (a) Ha yini hi fanele hi bumabumela van’wana? (b) Hi swihi swiendlo leswi nga endlaka leswaku hi bumabumela vamakwerhu evandlheni? ni le kaya?
16 Bumabumela swi huma embilwini. Yehovha na Yesu va swi tiva leswaku i swa nkoka ku bumabumela van’wana ni ku va khutaza. (Matewu 3:17; 25:19-23; Yohane 1:47) Tanihi Vakreste, i swinene ku bumabumela van’wana swi huma embilwini. Ha yini? Hikuva Swivuriso 15:23 yi ri: “Rito leri fikeke hi nkarhi wa kona i rinene ngopfu!” Tivutise: ‘Xana ndzi titwa njhani loko van’wana va ndzi bumabumela swi huma embilwini? Xana a ndzi tsaki ndzi tlhela ndzi khutazeka?’ Loko munhu a ku bumabumela u kombisa leswaku wa khathala ha wena, ni leswaku u xiya matshalatshala ya wena lawa u ma endleke. Marito yo tano ma tiyisa nhlana ma tlhela ma ku khutaza leswaku u tirha hi matimba enkarhini lowu taka. Leswi na wena u tsakaka loko u bumabumeriwa, u fanele u bumabumela van’wana.—Hlaya Matewu 7:12.
17 Tidyondzise ku vona leswinene eka van’wana, kutani u va bumabumela. Evandlheni u nga ha twa nkulumo leyi lunghiseleriweke kahle, kumbe u xiya muntshwa la lwelaka ku fikelela tipakani leti tiyisaka vuxaka bya yena na Yehovha, kumbe u xiya munhu la dyuhaleke la nga xwiki eminhlanganweni. Marito yo karhi ya ku va bumabumela ma nga va khutaza ni ku va tiyisa leswaku va ya emahlweni va gandzela Yehovha. Endyangwini, vavanuna ni vavasati va fanele va bumabumelana va tlhela va tsakelana. (Swivuriso 31:10, 28) Vana va kula kahle, ngopfu-ngopfu loko va rhandziwa. Eka vona, ku bumabumeriwa ku fana ni ximilana lexi cheletiwaka kahle xi tlhela xi kuma masana. Vatswari, mi fanele ku kuma tindlela to bumabumela vana va n’wina hikwalaho ka swilo leswinene leswi va swi endlaka ni matshalatshala ya vona. Loko mi endla tano, vana va n’wina va ta va ni xivindzi va tlhela va khutazeka leswaku va ringeta hi matimba ku endla leswi lulameke.
18, 19. Ha yini hi fanele ku tikarhatela ku chavelela vamakwerhu naswona hi nga swi endlisa ku yini sweswo?
18 Ku chavelela. Yehovha wa khathala swinene hi “lava va titsongahataka” ni lava “pfotlokeke.” (Esaya 57:15) Rito ra yena ri hi khutaza leswaku hi ‘hambeta hi chavelelana’ ni ku ‘vulavula hi ku chavelela eka mimoya-xiviri leyi karhatekeke.’ (1 Vatesalonika 5:11, 14) Xikwembu xa tsaka loko hi endla matshalatshala ya ku chavelela vapfumeri-kulorhi lava nga ni gome.
19 Kambe, xana u nga n’wi chavelela njhani makwenu la heleke matimba kumbe la nga ni ntshikilelo? Leswi a swi vuli leswaku u fanele u n’wi tlhantlhela xiphiqo xa yena. Hi xitalo ku vula marito ma nga ri mangani swi nga pfuna. Ringeta ku n’wi tiyisekisa leswaku wa khathala hi yena. N’wi kombele leswaku mi khongela swin’we; loko u ri karhi u khongela, kombela Yehovha leswaku a n’wi pfuna ku vona leswaku wa n’wi rhandza nileswaku vamakwerhu va n’wi rhandza na vona. (Yakobo 5:14, 15) N’wi tiyisekise leswaku i xirho xa nkoka evandlheni. (1 Vakorinto 12:12-26) N’wi hlayele tsalwa ro karhi ra Bibele leri kombaka leswaku Yehovha wa n’wi khathalela. (Pisalema 34:18; Matewu 10:29-31) Loko u tinyika nkarhi lowu ringaneke wo va na yena, u n’wi byela “rito lerinene” leri humaka embilwini u ta kota ku n’wi pfuna leswaku a titwa a rhandziwa.—Hlaya Swivuriso 12:25.
20, 21. Hi tihi tinhla leti endlaka leswaku ndzayo yi tirha kahle?
20 Ndzayo leyi pfunaka. Leswi hi nga vanhu lava nga hetisekangiki, hinkwerhu ha yi lava ndzayo nkarhi ni nkarhi. Bibele yi ri: “Yingisa xitsundzuxo u tlhela u amukela ndzayo, leswaku u ta tlhariha eka vumundzuku bya wena.” (Swivuriso 19:20) A hi vakulu ntsena lava nga ni lunghelo ro nyikela ndzayo kumbe xitsundzuxo. Vatswari va nga laya vana va vona. (Vaefesa 6:4) Vamakwerhu va xisati lava wupfeke va nga ha laya vamakwerhu va xisati lava ha riki vantshwa. (Tito 2:3-5) Hikwalaho ka leswi hi nga ni rirhandzu, hi ta laya munhu hi ndlela ya leswaku a yi amukela handle ko titwa a tshikileriwile. I yini lexi nga hi pfunaka ku laya vanhu hi ndlela yoleyo? Xiya tinhla tinharhu leti endlaka leswaku ndzayo yi va leyi pfunaka: xikongomelo xa loyi a yi nyikelaka ni xivangelo xo endla tano ni ndlela leyi a yi nyikelaka ha yona.
21 Leswaku ndzayo yi va leyi tirhaka loyi a yi nyikelaka u fanele a rhanga a tikambisisa. Tivutise, ‘Xana ndzi kota ku amukela ndzayo loko swi te yini?’ Swa olova ku amukela ndzayo loko u tiva leswaku loyi a ku layaka wa khathala ha wena, a nga ku layi hileswi a hlundzukisiweke hi mhaka yo karhi, naswona a nga ku layi hikwalaho ka swivangelo swo karhi leswi nga riki swinene. Na wena endla tano loko u lava leswaku ndzayo ya wena yi pfuna van’wana. Leswaku yi pfuna, yi fanele ku sekeriwa eRitweni ra Xikwembu. (2 Timotiya 3:16) Ku nga khathariseki leswaku hi tshaha marito lama humaka eBibeleni hi ku kongoma kumbe a hi ma tshahi, ndzayo yin’wana ni yin’wana leyi hi yi nyikelaka yi fanele ku va yi sekeriwe eMatsalweni. Xisweswo vakulu va fanele va xiya leswaku va nga sindzisi vanhu ku hanya hi ndlela leyi vona va lavaka ha yona, kumbe ku hundzula Matsalwa leswaku ma pfumelelana ni leswi va swi lavaka. Ndzayo yi tirha kahle loko yi nyikeriwa hi xichavo. Ndzayo leyi lungiweke kahle hi munyu yi endla leswaku loyi a pfuniwaka a sala a tsakile.—Vakolosa 4:6.
22. Xana i yini leswi u tiyimiseleke swona loko swi ta eka ndlela leyi u tirhisaka ririmi ra wena ha yona?
22 Ku vulavula i nyiko leyi humaka eka Xikwembu hakunene. Rirhandzu ra hina eka Xikwembu ri fanele ri hi pfuna leswaku hi nga tirhisi nyiko leyi hi ndlela yo biha. Hi fanele hi tsundzuka leswaku leswi hi swi vulaka eka van’wana swi nga va aka kumbe swi va tlhava. Xisweswo a hi lweleni ku tirhisa nyiko leyi Xikwembu xi hi nyikeke yona hi ndlela leyi xi lavaka leswaku hi yi tirhisa ha yona, ku nga ku “aka” van’wana. Hi ndlela yoleyo, marito ya hina ma ta va lama khutazaka eka lava va ma twaka naswona ma ta hi pfuna leswaku hi tshama hi rhandziwa hi Xikwembu.
^ ndzim. 4 Rito ra Xiheveru leri hundzuluxeriweke va ku “soholokile” eka Swivuriso 15:4 ri nga ha vula “ku homboloka.”
^ ndzim. 7 Rito ra Xigriki leri hundzuluxeriweke va ku “hava” ri tlhela ri vula ku nga “tirhi nchumu” ni ku nga ‘veki mihandzu.’—1 Vakorinto 15:17.
^ ndzim. 10 Ndlela leyi rito leri nge “thyaka” ri tirhisiweke ha yona eMatsalweni, ri vula swidyoho swo tala. Hambileswi milandzu yin’wana leyi khumbaka thyaka yi nga laviki ku tekeriwa goza hi komiti ya vuavanyisi, munhu a nga susiwa eku hlanganyeleni loko a hambeta a endla swilo leswi thyakeke leswi nga manyala.—2 Vakorinto 12:21; Vaefesa 4:19; vona “Swivutiso Swa Vahlayi” eka Xihondzo xo Rindza xa July 15, 2006.


text:
Tlangela Ku Hanana Ni Ku Anakanyela Ka Yehovha
“Yehovha hi lonene eka hinkwavo, naswona tintswalo takwe ti le henhla ka mintirho yakwe hinkwayo.”—PS. 145:9.
1, 2. Vanghana va Yehovha va ta kota ku endla yini hilaha ku nga heriki?
MUKRESTE la vuriwaka Monika u ri: “Hi ni malembe ya kwalomu ka 35 hi tekanile. Mina ni nuna wa mina hi tivana kahle. Kambe, niloko hi ri ni malembe wolawo hi tekanile, un’wana ni un’wana wa hina wa ha dyondza swilo leswi a a nga swi tivi hi lowun’wana!” A swi kanakanisi leswaku swi tano eka vanhu vo tala lava tekaneke ni lava nga vanghana.
2 Ha swi tsakela ku dyondza leswi engetelekeke hi vanhu lava hi va rhandzaka. Hambiswiritano, eka vunghana hinkwabyo lebyi hi nga byi hlakulelaka, a byi kona lebyi nga bya nkoka swinene ku tlula vunghana bya hina na Yehovha. A swi koteki ku tiva swilo hinkwaswo malunghana na yena. (Rhom. 11:33) Hi ta kota ku tshama hi ri karhi hi dyondza hi timfanelo ta Yehovha hilaha ku nga heriki ni ku ti teka ti ri ta nkoka swinene.—Ekl. 3:11.
3. Hi ta kambisisa yini exihlokweni lexi?
3 Xihloko lexi hundzeke xi hi pfunile ku kurisa ku tlangela ka hina ku ngheneka ka Yehovha ni ku nga yi hi nghohe ka yena. Sweswi a hi kambisiseni timfanelo tin’wana timbirhi ta Yehovha leti rhandzekaka—ku hanana ka yena ni ku anakanyela ka yena. Loko hi endla tano, hi ta swi xiya kahle leswaku “Yehovha hi lonene eka hinkwavo, naswona tintswalo takwe ti le henhla ka mintirho yakwe hinkwayo.”—Ps. 145:9.
YEHOVHA WA HANANA
4. Swi vula yini ku hanana?
4 Swi vula yini ku hanana? Nhlamulo hi yi kuma eka marito ya Yesu lama tsariweke eka Mintirho 20:35 lama nge: “Ku nyika swi tisa ntsako lowukulu ku tlula ku amukela.” Hi marito wolawo, Yesu a a hlamusela ku hanana ka xiviri. Munhu la hananaka u hanana hi nkarhi wa yena, matimba ya yena ni hi swilo swa yena leswaku a pfuna van’wana—naswona sweswo u swi endla a tsakile. Munhu la hananaka a nga tikombisi hi ku nyika vanhu tinyiko letikulu to durha, kambe hileswi loko a nyika munhu nchumu wo karhi, a n’wi nyikaka swi huma embilwini. (Hlaya 2 Vakorinto 9:7.) A nga kona munhu la hananaka ku tlula Yehovha “Xikwembu [xa hina] lexi tsakeke.”—1 Tim. 1:11.
5. Yehovha u swi kombisa njhani leswaku wa hanana?
5 Yehovha u swi kombisa njhani leswaku wa hanana? U enerisa swilaveko swa vanhu hinkwavo, ku katsa ni swa lava nga n’wi gandzeliki. Hakunene, “Yehovha hi lonene eka hinkwavo.” U “[tsuvukisa] dyambu ra yena eka vanhu vo homboloka ni lavanene naswona [u nisa] mpfula yakwe ehenhla ka vanhu lava lulameke ni lava nga lulamangiki.” (Mat. 5:45) Hi yona mhaka loko muapostola Pawulo a vulavula ni vanhu lava nga riki vapfumeri, a vuleke leswaku Yehovha u “endle leswinene, [a] mi nyika timpfula ta le tilweni ni tinguva ta mihandzu, [a] tata timbilu ta n’wina hi ku helela hi swakudya ni ku khana lokukulu.” (Mint. 14:17) Swi le rivaleni leswaku Yehovha u ni malwandla eka vanhu hinkwavo.—Luka 6:35.
6, 7. (a) Yehovha u tsakela ku pfuna vamani swinene? (b) Kombisa ndlela leyi Xikwembu xi swi khathalelaka ha yona swilaveko swa vagandzeri va xona vo tshembeka.
6 Ngopfu-ngopfu Yehovha u tsakela ku enerisa swilaveko swa vagandzeri va yena vo tshembeka. Hosi Davhida u te: “A ndzi ri jaha, kambe se ndzi dyuhele, kambe a ndzi si tshama ndzi vona munhu la lulameke a tshikiwa hi ku helela, hambi ku ri vana vakwe va lava xinkwa.” (Ps. 37:25) Vakreste vo tala vo tshembeka va byi vonile vumbhoni bya leswaku Yehovha wa va khathalela. Xiya xikombiso lexi.
7 Malembe yo tala lama hundzeke, Nancy la nga phayona a a ri ni xiphiqo. U ri: “A ndzi lava R570 leswaku ndzi ta hakela laha ndzi hirheke kona, naswona a ndzi fanele ndzi hakela hi siku leri landzelaka. A ndzi nga swi tivi leswaku mali yoleyo ndzi ta yi kuma kwihi. Ndzi khongerile hi xiphiqo xolexo, kutani ndzi ya entirhweni wa mina laha a ndzi tirha ku nyika vanhu swakudya erhesiturente. A ndzi nga langutelanga ku nkhensiwa hi mali yo tala madyambu wolawo hikuva a ku ri nkarhi lowu vanhu hi ntolovelo a va nga ti hi xitalo. Kambe lexi ndzi hlamariseke hi vusiku byebyo ku te vanhu vo tala exitolo xexo. Loko ndzi heta ku tirha kutani ndzi hlanganisa mali leyi ndzi nkhensiweke ha yona, a yi endla R570.” Nancy wa khorwiseka leswaku Yehovha u n’wi nyike leswi a a swi lava.—Mat. 6:33.
8. Hi yihi nyiko leyikulu swinene ya Yehovha?
8 Nyiko leyikulu ya Yehovha yi nga kumiwa hi un’wana ni un’wana. I yini nyiko ya kona? I gandzelo ra nkutsulo ra N’wana wa yena. Yesu u te: “Xikwembu xi rhandze misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo eka yena a nga lovisiwi kambe a va ni vutomi lebyi nga heriki.” (Yoh. 3:16) Eka mongo lowu, rito “misava” ri vula vanhu. Ina, nyiko ya Yehovha leyikulu swinene yi nga kumiwa hi vanhu hinkwavo lava hlawulaka ku yi amukela. Lava kombisaka ripfumelo eka Yesu va ta kuma vutomi lebyi nga heriki! (Yoh. 10:10) Lebyi i vumbhoni lebyikulu bya leswaku Yehovha wa hanana!
TEKELELA KU HANANA KA YEHOVHA
9. Hi nga ku tekelela njhani ku hanana ka Yehovha?
9 Hi nga ku tekelela njhani ku hanana ka Yehovha? Yehovha u “hi [nyika] swilo hinkwaswo hilaha ku fuweke leswaku hi tiphina”; hikwalaho, hi fanele hi “tiyimisela ku avelana” ni van’wana, xisweswo hi endla leswaku va tsaka. (1 Tim. 6:17-19) Hi tsakela ku nyika vanhu lava hi va rhandzaka tinyiko ni ku pfuna lava va pfumalaka. (Hlaya Deteronoma 15:7.) I yini lexi nga hi pfunaka ku tsundzuka ku hanana? Vakreste van’wana va endla leswi: Nkarhi wihi na wihi loko va nyikiwa nyiko, va lava nkarhi wa ku nyika munhu un’wana nyiko. Vandlha ra Vukreste ri ni vamakwerhu va xinuna ni va xisati vo tala lava hlakulelaka moya wa ku hanana.
10. Hi yihi ndlela yin’we leyinene leyi hi nga kombisaka ha yona leswaku ha hanana?
10 Yin’wana ya tindlela ta nkoka leti hi nga hananaka ha tona i ku tirhisa marito ni swiendlo. Hi nga swi endlisa ku yini sweswo? Hi ku tirhisa nkarhi ni matimba ya hina leswaku hi pfuna ni ku khutaza van’wana. (Gal. 6:10) Leswaku hi vona ndlela leyi hi endlaka ha yona emhakeni leyi, hi nga ha tivutisa hi ku: ‘Xana van’wana va swi xiya leswaku ndzi tiyimisele ku va yingisela? Loko munhu wo karhi a ndzi kombela leswaku ndzi n’wi pfuna hi nchumu wo karhi kumbe ndzi n’wi kumela nchumu wo karhi, xana ndzi tiyimiserile ku n’wi pfuna? Ndzi hetelele rini ku bumabumela xirho xa ndyangu wa mina kumbe munhu wo karhi evandlheni?’ Loko hi “[hanya] hi ku nyika,” hi ta titwa hi ri ekusuhi na Yehovha ni vanghana va hina.—Luka 6:38; Swiv. 19:17.
11. Hi tihi tindlela tin’wana leti hi nga nyikaka Yehovha ha tona?
11 Hi nga tlhela hi nyika na Yehovha. Matsalwa ma hi tsundzuxa ma ku: “Xixima Yehovha hi swilo swa wena swa nkoka.” (Swiv. 3:9) ‘Swilo sweswo swa nkoka’ swi katsa nkarhi wa hina, matimba ya hina ni mali ya hina, leswi hi nga swi tirhisaka hi ku tirhandzela entirhweni wa yena. Ni vana lavatsongo va nga dyondza ku nyika Yehovha. Jason loyi a nga ni vana u ri: “Loko endyangwini wa hina hi lava ku nyikela eHolweni ya Mfumo, hi teka mali ya kona hi nyika vana va hina va ya yi hoxa ebokisini ra munyikelo. Va swi tsakela sweswo hikuva va ri va ‘nyika Yehovha swo karhi.’” Loko vana va swi xiya va ha ri vatsongo leswaku ku nyika Yehovha swa tsakisa, va ta ya emahlweni va n’wi nyika ni loko se va kurile.—Swiv. 22:6.
YEHOVHA WA ANAKANYELA
12. Swi vula yini ku anakanyela?
12 Mfanelo yin’wana leyi rhandzekaka ya Yehovha i ku anakanyela. Swi vula yini ku anakanyela? Rito ra ririmi ro sungula leri hakanyingi ri hundzuluxeriwaka ri va “anakanyela” eka Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa hi ku kongoma ri vula “ku pfumelelana ni swiyimo.” (Tito 3:1, 2, nhlamuselo ya le hansi ya NW.) Munhu la anakanyelaka a nga sindzisi leswaku minkarhi hinkwayo ku namarheriwa nawu swinene, naswona a nga tiyisi voko swi nga fanelanga, kumbe a va ni tihanyi. Ku ri na sweswo u tikarhatela ku tirhisana ni van’wana hi ndlela yo rhula, a twisisa swiyimo swa vona. U tiyimiserile ku yingisa van’wana naswona loko swi fanerile u va pfumelela ku kuma leswi va swi lavaka kumbe ku endla leswi va lavaka ku swi endla.
13, 14. (a) Yehovha u ku kombisa njhani ku anakanyela? (b) Hi nga dyondza yini malunghana ni ku anakanyela eka ndlela leyi Xikwembu xi tirhisaneke na Lota ha yona?
13 Yehovha u swi kombisa njhani leswaku wa anakanyela? U anakanya hi ndlela leyi malandza ya yena ma titwaka ha yona naswona hakanyingi u ma pfumelela ku endla swilo hi ndlela leyi ma lavaka ku endla ha yona. Hi xikombiso, anakanya hi ndlela leyi Yehovha a tirhisaneke ha yona na Lota wanuna wo lulama. Loko Yehovha a tiyimisele ku lovisa muti wa Sodoma ni wa Gomora, u byele Lota hi ku kongoma leswaku a balekela etintshaveni. Kambe hikwalaho ka swivangelo swo karhi, Lota u kombele ku balekela endhawini yin’wana. Anakanya—kahle-kahle Lota u kombele Yehovha leswaku a cinca swileriso swa Yena!—Hlaya Genesa 19:17-20.
14 Loko u hlaya rungula rolero, u nga ha anakanya leswaku ripfumelo ra Lota a ri tsanile kumbe a a nga yingisi. Phela, Yehovha a a ta va a n’wi sirhelerile Lota kun’wana ni kun’wana, hikwalaho Lota a a nga ri na xivangelo xo chava. Nilokoswiritano, Lota a a chava kutani Yehovha u xixime ndlela leyi Lota a a titwa ha yona. U n’wi pfumelele ku balekela emutini lowu A a tiyimisele ku wu lovisa. (Hlaya Genesa 19:21, 22.) Swi le rivaleni leswaku Yehovha a nga tiyisi voko kumbe ku va ni tihanyi. U pfumelelana ni swiyimo naswona wa anakanyela.
15, 16. Nawu wa Muxe wu kombise leswaku Yehovha wa anakanyela hi ndlela yihi? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
15 Anakanya hi xikombiso xin’wana xa ku anakanyela ka Yehovha hilaha swi kombisiweke hakona eka Nawu wa Muxe. Loko Muisrayele a a ri xisiwana lerova a tsandzeka ku endla gandzelo hi nyimpfu kumbe hi mbuti, a a ta ri endla hi magugurhwana mambirhi kumbe swituvana swimbirhi. Kambe ku vuriwa yini loko Muisrayele a a ri xisiwana lerova a tsandzeka ni ku nyikela hi swituvana swimbirhi? Yehovha a a pfumelela Muisrayele la pfumalaka leswaku a nyikela hi mapa matsongo. Hambiswiritano, Yehovha a a nga lavi mapa man’wana ni man’wana, a ku fanele ku va “mapa lama silekeke kahle,” muxaka lowu a wu tirhisiwa loko ku ri ni vaendzi va nkoka. (Gen. 18:6) Ha yini sweswo swi ri swa nkoka?—Hlaya Levhitika 5:7, 11.
16 Tianakanye u ri Muisrayele naswona u ri xisiwana. Loko u fika etabernakeleni ni mapa ya wena lamatsongo leswaku u ta endla gandzelo, u vona Vaisrayele lava nga ni mali yo tala va ta nyikela hi swifuwo. U nga ha khomiwa hi tingana hikwalaho ka gandzelo ra wena ra mapa leri vonakaka ri nga ri ra nkoka. Ivi u tsundzuka leswaku emahlweni ka Yehovha, gandzelo ra wena i ra nkoka. Ha yini? Yehovha a a lava leswaku mapa ya kona ma va ya xiyimo xa le henhla. Entiyisweni, a swi fana ni loko Yehovha a byela Vaisrayele lava nga swisiwana a ku: ‘Ndza swi xiya leswaku a mi nge swi koti ku nyikela hileswi van’wana va nyikelaka ha swona, kambe ndza swi tiva leswaku leswi mi ndzi nyikaka swona hi leswinene ngopfu swa n’wina.’ Hakunene, Yehovha u kombisa ku anakanyela hileswi a nga languteliki leswaku malandza ya yena ma nyikela hileswi ma nga taka ma nga koti ku nyikela ha swona.—Ps. 103:14.
17. Yehovha u amukela vugandzeri bya muxaka muni?
17 Hi nga chaveleleka hi ku tiva leswaku leswi Yehovha a anakanyelaka, u amukela ntirho wa hina lowu hi wu endlaka hi moya-xiviri hinkwawo. (Kol. 3:23) Makwerhu wa xisati la dyuhaleke wa le Italy la vuriwaka Constance u te: “Ndzi swi tsakela swinene ku vulavula ni vanhu van’wana hi Muvumbi wa mina. Hi yona mhaka ndzi yaka emahlweni ndzi chumayela naswona ndzi fambisa tidyondzo ta Bibele. Minkarhi yin’wana ndzi tivona nandzu hileswi ndzi nga swi kotiki ku tirha tiawara to tala hikwalaho ka rihanyo ra mina. Kambe ndza swi xiya leswaku Yehovha wa swi tiva leswi ndzi kotaka ku swi endla ni leswaku wa ndzi rhandza naswona u tlangela leswi ndzi kotaka ku swi endla.”
TEKELELA KU ANAKANYELA KA YEHOVHA
18. Hi yihi ndlela yin’wana leyi vatswari va nga xi tekelelaka ha yona xikombiso xa Yehovha?
18 Hi nga ku tekelela njhani ku anakanyela ka Yehovha? Nakambe anakanya hi ndlela leyi Yehovha a tirhisaneke na Lota ha yona. Yehovha a a ri ni mfanelo ya ku byela Lota leswaku u fanele a ya kwihi; kambe hi musa u n’wi yingiserile loko a hlamusela ndlela leyi a a titwa ha yona. U pfumelele Lota ku ya laha a a lava ku ya kona. Loko u ri mutswari, xana u nga tekelela xikombiso xa Yehovha? Xana u nga yingisela leswaku vana va wena va lava yini kutani loko swi fanerile u cinca ndlela leyi u lavaka swilo swi endliwa ha yona? Xihondzo xo Rindza xa September 1, 2007, xi vule leswaku loko vatswari van’wana va veka milawu ya le ndyangwini, va burisana ni vana va vona. Hi xikombiso, vatswari va nga ha va va lava ku veka nawu malunghana ni nkarhi lowu vana va faneleke va vuya ha wona nimadyambu, naswona vatswari va ni mfanelo yo veka nawu wolowo, kambe va nga ha vulavula ni vana va vona va nga si wu veka. Nilokoswiritano, vatswari lava nga Vakreste va nga ha yingisela leswi vana va vona va swi vulaka malunghana ni nkarhi lowu vekiweke. Minkarhi yin’wana, vatswari va nga ha hlawula ku cinca nkarhi lowu vekiweke loko ntsena ku nga tluriwi milawu ya le Bibeleni. Loko vatswari va vulavula ni vana va vona loko va nga si veka milawu, vana va vona va ta yi twisisa ku antswa milawu yoleyo naswona va ta tiyimisela swinene ku yi yingisa.
19. Vakulu va nga ringeta njhani ku anakanyela ku fana na Yehovha?
19 Vakulu va vandlha va tikarhatela ku tekelela ku anakanyela ka Yehovha hi ku nga languteli swo tala eka vapfumeri-kulobye. Tsundzuka leswaku Yehovha a a ma teka ma ri ya nkoka ni magandzelo lawa a ma nyikeriwa hi Vaisrayele lava nga swisiwana. Hilaha ku fanaka, vamakwerhu van’wana va xinuna ni va xisati a va swi koti ku endla swo tala entirhweni wa nsimu, kumbexana hikwalaho ka swiphiqo swa rihanyo kumbe ku dyuhala. Ku vuriwa yini loko vamakwerhu volavo lava rhandzekaka va titwa va hele matimba hileswi va tsandzekaka ku endla leswi va nga tsakelaka ku swi endla? Vakulu va nga va pfuna va xiya leswaku Yehovha wa va rhandza hileswi va endlaka leswi va nga swi kotaka entirhweni wa yena.—Mar. 12:41-44.
20. Swi vula yini ku anakanyela loko hi ri karhi hi tirhela Xikwembu? Hlamusela.
20 Ku anakanyela a swi vuli ku endla leswitsongo entirhweni wa Xikwembu leswaku hi titsetselela. (Mat. 16:22) A hi lavi ku endla switsongo loko hi swi kota ku endla leswi engetelekeke ivi hi tiyimelela hi ku vula leswaku ha anakanyela. Ku ri na sweswo, hinkwerhu ka hina hi fanele hi “[tikarhata] hi matimba” leswaku hi seketela timhaka ta Mfumo. (Luka 13:24) Hakunene, hi tikarhatela ku ringanisela. Hi endla leswi nga ematimbeni ya hina loko hi tirhela Xikwembu ivi hi nkarhi lowu fanaka hi tsundzuka leswaku Yehovha a nga langutelanga leswi hi nga taka hi nga koti ku n’wi nyika swona. Hi nga tiyiseka leswaku wa tsaka loko hi n’wi endlela leswi hi kotaka ku swi endla. Xana a hi swi tsakeli ku tirhela N’wini wo tano la tlangelaka a tlhela a anakanyela? Exihlokweni lexi landzelaka, hi ta kambisisa timfanelo tin’wana timbirhi ta Yehovha leti rhandzekaka.—Ps. 73:28.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vaavanyisi 1:1-36
1 Endzhaku ka ku fa+ ka Yoxuwa, vana va Israyele va vutisa+ Yehovha, va ku: “I mani eka hina la nga ta rhanga a tlhandluka a ya lwa ni Vakanana?”2 Hiloko Yehovha a ku: “Yuda u ta tlhandluka.+ Maswivo! Kunene ndzi ta nyiketa tiko evokweni rakwe.”3 Kutani Yuda a byela Simiyoni makwavo a ku: “Tlhandluka na mina+ hi ya endhawini leyi ndzi yi kumeke hi vuhlolotwana bya mina, a hi lwe ni Vakanana, na mina ndzi ta famba na wena+ endhawini leyi u yi kumeke hi vuhlolotwana bya wena.” Hiloko Simiyoni a famba na yena.+4 Yuda a tlhandluka, kutani Yehovha a nyikela Vakanana ni Vaperezi evokweni ra vona,+ lerova va va hlula eBezeki, vavanuna va 10 000.5 Loko va kuma Adoni-bezeki eBezeki, va lwe na yena kutani va hlula Vakanana+ ni Vaperezi.+6 Loko Adoni-bezeki a baleka, va n’wi hlongorisile, va n’wi khoma, va tsema makhudzu ya mavoko yakwe ni makhudzu ya milenge yakwe.7 Hiloko Adoni-bezeki a ku: “A ku ri ni tihosi ta 70 leti a ti tsemiwe makhudzu ya mavoko ni makhudzu ya milenge leti a ti rholela swakudya ehansi ka tafula ra mina. Xikwembu xi ndzi tlherisele hilaha ndzi endleke hakona.”+ Endzhaku ka sweswo va n’wi yisa eYerusalema+ kutani a fela kona.8 Ku tlula kwalaho, vana va Yuda va lwe na Yerusalema+ kutani va wu teka, va wu hlasela hi banga, muti va wu nyiketa endzilweni.9 Endzhaku ka sweswo vana va Yuda va rhelela ku ya lwa ni Vakanana lava a va tshama endhawini ya tintshava na Negebu+ na Xefela.+10 Hiloko Yuda a famba a ya hlasela Vakanana lava a va tshama eHebroni+ (vito ra Hebroni emahlweni ka sweswo a ku ri Kiriyati-aba),+ kutani va dlaya Sexayi na Ahimani na Talimayi.+11 Kutani va hundza kwalaho va ya hlasela vaaki va Debiri.+ (Vito ra Debiri emahlweni ka sweswo a ku ri Kiriyati-sefere.)+12 Hiloko Kalebe+ a ku: “Loyi a nga ta hlasela Kiriyati-sefere a wu teka, waswivo, ndzi ta n’wi nyika Akisa+ n’wana wa mina a va nsati wakwe.”+13 Kutani Otiniyele+ n’wana wa Kenazi,+ makwavo lontsongo wa Kalebe,+ a wu teka. Hiloko a n’wi nyika Akisa n’wana wakwe a va nsati wakwe.+14 Loko a ha ya ekaya, a n’wi kucetela ku kombela nsimu eka tata wakwe. Hiloko a phokotela mavoko a ri ehenhla ka mbhongolo.+ Kutani Kalebe a ku eka yena: “U lava yini?”15 Yena a ku: “Ndzi nyike nkateko,+ hikuva u ndzi nyike xiphemu xa le dzongeni xa tiko, u fanele u ndzi nyika Guloti-mayima.” Hiloko Kalebe a n’wi nyika Guloti ya le Henhla+ na Guloti ya le Hansi.16 Vana va Mukena,+ lava Muxe a a ri mukon’wana wa vona,+ va humelela emutini wa mirhi ya micindzu+ va ri ni vana va Yuda emananga ya Yuda, lawa a ma ri edzongeni wa Aradi.+ Kutani va famba va ya tshama ni vanhu.+17 Kambe Yuda a famba na Simiyoni makwavo, va hlasela Vakanana lava a va tshama eSefata, va wu nyikela endzovisweni.+ Hikwalaho vito ra muti a wu vitaniwa Horma.+18 Endzhaku ka sweswo Yuda a teka Gaza+ ni ndhawu ya wona na Axikeloni+ ni ndhawu ya wona na Ekroni+ ni ndhawu ya wona.19 Yehovha a hambeta a va na Yuda, lerova a tshama endhawini ya tintshava, kambe a tsandzeka ku hlongola vaaki va rivala ra le hansi, hikuva a va ri ni makalichi ya nyimpi+ lama nga ni switsemo swa nsimbi.+20 Kutani Hebroni va wu nyika Kalebe, hilaha Muxe a tshembiseke hakona,+ hiloko a hlongola vana vanharhu va Anaka kwalaho.+21 Vana va Benjamini a va va hlongolanga Vayebusi lava a va tshama eYerusalema;+ kambe Vayebusi va hambete va tshama ni vana va Benjamini eYerusalema ku ta fikela esikwini leri.+22 Hi nkarhi lowu fanaka yindlu ya Yosefa+ na yona yi tlhandlukele eBethele,+ Yehovha a a ri na vona.+23 Yindlu ya Yosefa yi sungula ku kambela+ Bethele (phela, emahlweni ka sweswo vito ra muti wolowo a ku ri Luzi),+24 varindzi va vona munhu a huma emutini. Kutani va ku eka yena: “Hi kombela u hi komba ndlela yo nghena emutini, kunene hi ta va ni musa eka wena.”+25 Hiloko munhu loyi a va komba ndlela yo nghena emutini; kutani va hlasela muti hi banga,+ kambe va tshika munhu yoloye a famba ni ndyangu wakwe hinkwawo.+26 Kutani munhu loyi a ya etikweni ra Vaheti+ a ya aka muti, a wu thya vito ra Luzi. I vito ra wona ku ta fikela esikwini leri.27 Manase+ a nga wu tekanga Beta-xeyani+ ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona, na Tanaka+ ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona ni vaaki va Dori+ ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona, ni vaaki va Ibileyamu+ ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona ni vaaki va Megido+ ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona, kambe Vakanana va hambeta va tshama etikweni leri.+28 Kutani Israyele a va ni matimba,+ ivi a veka Vakanana entirhweni wo sindzisiwa,+ a va va hlongolanga hi ku helela.+29 Hambi ku ri Efrayimi a nga va hlongolanga Vakanana lava a va tshama eGezere, kambe Vakanana va hambete va tshama exikarhi ka vona eGezere.+30 Zebuloni+ a nga va hlongolanga vaaki va Kitironi ni vaaki va Nahaloli,+ kambe Vakanana va ye emahlweni va tshama exikarhi ka vona+ kutani ku va vona lava endlaka ntirho wo sindzisiwa.+31 Axere+ a nga va hlongolanga vaaki va Ako ni vaaki va Sidoni+ na Ahilabu na Akizibi+ na Heliba na Afiki+ na Rehobo.+32 Va ka Axere va ya emahlweni va tshama exikarhi ka Vakanana lava a va tshama etikweni rero, hikuva a va va hlongolanga.+33 Neftali+ a nga va hlongolanga vaaki va Beta-xemexe ni vaaki va Beta-anata,+ kambe va ye emahlweni va tshama exikarhi ka Vakanana lava a va tshama etikweni rero;+ ni vaaki va Beta-xemexe ni va Beta-anata ku va vona lava va va endlelaka ntirho wo sindzisiwa.+34 Vaamori va hambeta va sivelela vana va Dani+ endhawini ya tintshava, hikuva a va va pfumelelanga ku rhelela erivaleni ra le hansi.+35 Kutani Vaamori va hambeta va tshama eNtshaveni ya Heresi eAyaloni+ na Xalabimi.+ Kambe voko ra yindlu ya Yosefa ri va matimba swinene lerova va va sindzisa ku tirha ntirho wo tika.+36 Ndhawu ya Vaamori a yi sukela entlhandlukweni wa Akrabimi,+ ku sukela eSela ku ya ehenhla.


text:
Kombisa Ripfumelo Eka Switshembiso Swa Yehovha
“Ripfumelo i . . . vumbhoni lebyi tiyeke bya leswi nga swa xiviri hambiloko swi nga voniwi.”
TINSIMU: 54, 125
1. Hi fanele hi titwa njhani hi ripfumelo leri Yehovha a hi nyikaka rona?
RIPFUMELO i mfanelo ya risima swinene kutani a va tati ni xandla lava nga na rona. (2 Tes. 3:2) Hambiswiritano, Yehovha u avela mugandzeri un’wana ni u’wana wakwe “ripfumelo.” (Rhom. 12:3; Gal. 5:22) Hikwalaho hinkwavo lava nga na rona va fanele va kombisa ku tlangela.
2, 3. (a) Hi yihi mikateko leyi hi nga ta yi kuma loko hi ri ni ripfumelo? (b) Hi swihi swivutiso leswi hi nga ta swi kambisisa?
2 Yesu Kreste u vule leswaku Tata wakwe wa le tilweni u tshineta vanhu eka yena hi ku tirhisa yena. (Yoh. 6:44, 65) Loko munhu a kombisa ripfumelo eka Yesu swi endla leswaku a kota ku rivaleriwa swidyoho. Kutani sweswo swi endla leswaku a kuma lunghelo ro tiphina hi ku va munghana wa Yehovha hilaha ku nga heriki. (Rhom. 6:23) I yini lexi hi xi endleke leswaku hi kuma mikateko leyi? Tanihi leswi hi nga vadyohi, hi faneriwa hi rifu. (Ps. 103:10) Kambe Yehovha u vone leswinene eka hina. Hikwalaho ka musa lowu nga faneriwiki u endle leswaku hi amukela mahungu lamanene. Kutani hi sungule ku kombisa ripfumelo eka Yesu ni ku tlhela hi va ni ntshembo wo kuma vutomi lebyi nga heriki.—Hlaya 1 Yohane 4:9, 10.
3 Kahlekahle ripfumelo i yini? Xana ku va hi tiva mikateko leyi Xikwembu xi hi tshembisaka yona swi vula leswaku hi ni ripfumelo? Nakambe xa nkoka swinene hi leswaku hi nga ri kombisa hi tindlela tihi?
“KOMBISA RIPFUMELO EMBILWINI YA WENA”
4. Ripfumelo ri hi susumetela ku endla yini?
4 Ripfumelo ri katsa swilo swo tala ku tlula ku twisisa xikongomelo xa Xikwembu. I nchumu lowu susumetelaka munhu leswaku a hanya hi ku pfumelelana ni ku rhandza ka Xikwembu. Loko hi ri ni ripfumelo eka Xikwembu hi ta chumayela van’wana mahungu lamanene. Muapostola Pawulo u te: “Loko u ri vula erivaleni ‘rito leri nga enon’wini wa wena n’wini,’ leswaku Yesu i Hosi, ni loko u kombisa ripfumelo embilwini ya wena ra leswaku Xikwembu xi n’wi pfuxile eka lava feke, u ta ponisiwa. Hikuva munhu u kombisa ripfumelo hi mbilu leswaku a va la lulameke, kambe u vula erivaleni hi nomu wa yena leswaku a ponisiwa.”—Rhom. 10:9, 10; 2 Kor. 4:13.
5. Ha yini ripfumelo ri ri ra nkoka swinene naswona hi nga swi kotisa ku yini ku tshama hi ri ni ripfumelo leri tiyeke? Kombisa.
5 Leswaku hi kuma vutomi lebyi nga heriki emisaveni leyintshwa ya Xikwembu swi titshege hi ku va ni ripfumelo leri tiyeke. Tanihi leswi ximilana xi lavaka mati leswaku xi kota ku kula kahle, swi tano ni hi ripfumelo ra hina. Swimilana swi tshamela ku cincacinca. Ximilana xi nga ha vuna loko xi nga kumi mati naswona xi nga hluka loko nkarhi ni nkarhi xi cheletiwa. Loko xi nga cheletiwi xi nga hetelela xi file. Swi tano ni hi ripfumelo ra hina. Ri ta tsana ni ku fa loko hi nga ri hlakuleli. (Luka 22:32; Hev. 3:12) Kambe loko hi hlakulela ripfumelo ra hina, ri ta tiya ni ku ya emahlweni ri “kula” naswona hi ta va lava “hanyeke eripfumelweni.”—2 Tes. 1:3; Tito 2:2.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA HI RIPFUMELO
6. Vaheveru 11:1 yi hlamusela ripfumelo hi tindlela tihi timbirhi?
6 Eka Vaheveru 11:1 (Yi hlaye.) Bibele yi boxa nhlamuselo ya ripfumelo. Ripfumelo ri katsa swilo swimbirhi leswi hi nga swi voniki: (1) “Ku langutela loku tiyisekisiweke”—leswi swi nga ha katsa swilo leswi nga ta endleka enkarhini lowu taka swo tanihi ku herisiwa ka vubihi ni ku ta ka misava leyintshwa. (2) “Leswi nga swa xiviri hambiloko swi nga voniwi.” Emhakeni leyi, rito ra Xigriki leri hundzuluxeriwe ri va “vumbhoni lebyi tiyeke” ri vula “vumbhoni lebyi khorwisaka” bya ntiyiso lowu nga voniwiki, byo tanihi ku va kona ka Yehovha Xikwembu, Yesu Kreste, tintsumi ni swilo hinkwaswo leswi endlekaka eMfun’weni wa le tilweni. (Hev. 11:3) Hi nga swi kombisa njhani leswaku hi ni ripfumelo eka swilo leswi nga voniwiki leswi Rito ra Xikwembu ri swi vuleke? Hi nga swi kombisa hi leswi hi swi vulaka ni swiendlo swa hina. Kutani handle ka swilo leswi hi ta va hi nga ri na ripfumelo leri tiyeke.
7. Xikombiso xa Nowa xi hi pfuna njhani ku twisisa leswi vulaka swona ku va ni ripfumelo? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
7 Vaheveru 11:7 yi vulavula hi ripfumelo ra Nowa loyi, “loko a nyikiwe xilemukiso xa Xikwembu xa swilo leswi nga si voniwaka, u kombise nchavo lowu nga ni vukwembu ivi a aka ngalava leswaku ku ponisiwa ndyangu wakwe.” Nowa u kombise ripfumelo hi ku aka ngalava. A swi kanakanisi leswaku vaakelani vakwe va n’wi vutisile leswaku ha yini a aka nchumu wo tano lowukulu. Xana Nowa u lo miyela kumbe u va byele leswaku va tiva ta vona? Doo! Ripfumelo rakwe ri n’wi susumetele ku byela vanhu volavo hi ta vuavanyisi bya Xikwembu lebyi taka. Handle ko kanakana, Nowa u byele vanhu hi ku phindhaphindha marito lawa Yehovha a n’wi byeleke wona loko a ku: “Makumu ya nyama hinkwayo ma fikile emahlweni ka mina, hikuva misava yi tale madzolonga hikwalaho ka vona; . . . Ndzi tisa ndhambi ya mati ehenhla ka misava leswaku yi lovisa nyama hinkwayo ehansi ka matilo, leyi nga ni matimba ya vutomi eka yona. Hinkwaswo leswi nga emisaveni swi ta lova.” Nakambe u va hlamusele ndlela leyi va nga ponaka ha yona hi ku phindha xileriso xa Xikwembu lexi nge: “U ta nghena engalaveni.” Kutani, Nowa u ye emahlweni a kombisa ripfumelo hi ku va “muchumayeri wa leswo lulama.”—Gen. 6:13, 17, 18; 2 Pet. 2:5.
8. Mudyondzisiwa Yakobo u ri hlamusele njhani ripfumelo?
8 Swi tikomba onge buku ya Yakobo yi tsariwe endzhakunyana ka loko muapostola Pawulo a tsale nhlamuselo leyi huhuteriweke ya ripfumelo. Ku fana na Pawulo, Yakobo u hlamusele leswaku ripfumelo leri tiyeke a ko va ku tshemba ntsena kambe ri fanele ri kombisiwa hi mintirho. Yakobo u tsale a ku: “Ndzi kombe ripfumelo ra wena handle ka mintirho, mina ndzi ta ku komba ripfumelo ra mina hi mintirho ya mina.” (Yak. 2:18) U ye emahlweni a kombisa ku hambana eka ku tshemba nchumu wo karhi ni ku kombisa ripfumelo. Madimona ma tshemba leswaku Xikwembu xi kona, kambe a ma na ripfumelo. Ku ri na sweswo, ma lwisana ni ku hetiseka ka xikongomelo xa Xikwembu. (Yak. 2:19, 20) Ku hambana ni madimona lama nga riki na ripfumelo, loko Yakobo a vulavula hi Abrahama u vutise a ku: “Xana Abrahama tata wa hina a nga vuriwanga la lulameke hikwalaho ka mintirho endzhaku ka ku nyikela Isaka n’wana wa yena ealitarini? Wa swi vona leswaku ripfumelo ra yena a ri tirhisana ni mintirho ya yena naswona hikwalaho ka mintirho ya yena ripfumelo ra yena ri endliwe ri va leri hetisekeke.” Leswaku a kandziyisa ku ripfumelo ri fanele ri kombisiwa hi mintirho, u te: “Tanihi leswi miri lowu nga riki na moya wu feke, xisweswo ni ripfumelo leri nga riki na mintirho ri file.”—Yak. 2:21-23, 26.
9, 10. Muapostola Yohane u hi pfuna njhani ku twisisa nkoka wo kombisa ripfumelo?
9 Hi ku famba ka nkarhi, muapostola Yohane u tsale Evhangeli yakwe ni mapapila manharhu. Xana u kombise leswaku wa yi twisisa ndlela leyi vatsari van’wana va Bibele lava huhuteriweke va hlamuseleke ripfumelo leri tiyeke ha yona? Ku fana ni vatsari lavan’wana va Bibele, Yohane u kombise leswaku u twisisa nhlamuselo ya ripfumelo hi ku tirhisa riendli ra Xigriki leri minkarhi yin’wana ri hundzuluxeriwaka ri va “ku kombisa ripfumelo.”
10 Hi xikombiso, Yohane u te: “Un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo eka N’wana u ni vutomi lebyi nga heriki; loyi a nga yingisiki N’wana a nge byi kumi vutomi, naswona vukarhi bya Xikwembu byi tshama eka yena.” (Yoh. 3:36) Ripfumelo ri katsa ku yingisa swileriso swa Yesu. Minkarhi yo tala Yohane a a tshaha marito ya Yesu lama kombisaka leswaku ku va ni ripfumelo i nchumu lowu hi faneleke hi tshamela ku wu endla.—Yoh. 3:16; 6:29, 40; 11:25, 26; 14:1, 12.
11. Hi nga swi kombisa njhani leswaku ha wu tlangela ntiyiso lowu hi wu dyondzeke?
11 Ha tsaka leswi Yehovha a tirhiseke moya wakwe wo kwetsima leswaku hi tiva ntiyiso ni ku hi pfuna leswaku hi kombisa ripfumelo hi ku va hi byela van’wana mahungu lamanene! (Hlaya Luka 10:21.) A hi fanelanga hi tshika ku khensa Yehovha ku va a hi tshinete ekusuhi na yena hi ku tirhisa N’wana wakwe, la nga “Murhangeri Lonkulu ni Muhetisekisi wa ripfumelo ra hina.” (Hev. 12:2) Leswaku hi kombisa ku tlangela musa lowu, lowu nga faneriwiki, hi fanele hi ya emahlweni hi tiyisa ripfumelo ra hina hi xikhongelo ni ku dyondza Rito ra Xikwembu.—Efe. 6:18; 1 Pet. 2:2.
12. Hi tihi tindlela tin’wana leti hi nga kombisaka ripfumelo ha tona?
12 Hi fanele hi ya emahlweni hi kombisa ripfumelo eka switshembiso swa Yehovha. Leswi hi nga swi endla hi tindlela leti van’wana nga kotaka ku ti xiya. Hi xikombiso, hi ya emahlweni hi chumayela hi Mfumo wa Xikwembu ni ku endla vanhu vadyondzisiwa. Hi tlhela hi ya emahlweni hi endlela “hinkwavo leswi nga swinene, kambe ngopfu-ngopfu lava nga swin’we na hina eripfumelweni.” (Gal. 6:10) Nakambe hi tikarhatela ku “[hluvula] vumunhu bya khale ni mikhuva ya byona” naswona hi papalata nchumu wun’wana ni wun’wana lowu nga tsanisaka ripfumelo ra hina.—Kol. 3:5, 8-10.
HI FANELE HI VA NI RIPFUMELO EKA XIKWEMBU KU SUNGULA
13. Ku va ni “ripfumelo eka Xikwembu” i swa nkoka ku fikela kwihi naswona ripfumelo ri fanisiwa na yini naswona ha yini?
13 Bibele yi ri: “Handle ka ripfumelo a swi koteki ku xi tsakisa kahle, hikuva la tshinelelaka Xikwembu u fanele a kholwa leswaku xi kona ni leswaku hi xona muhakeri wa lava va xi lavaka hi mbilu hinkwayo.” (Hev. 11:6) Nakambe Bibele yi kombisa leswaku Mukreste u fanele a rhanga a va ni “ripfumelo eka Xikwembu,” naswona yi fanisa ripfumelo ni masungulo ya muako. (Hev. 6:1) Loko se Vakreste va ri ni ripfumelo va fanele va “endla matshalatshala hinkwawo ya ku gingiriteka, eripfumelweni” ni ku va ni timfanelo ta nkoka leswaku va “[tihlayisa] erirhandzwini ra Xikwembu.”—Hlaya 2 Petro 1:5-7; Yudha 20, 21.
14, 15. Ripfumelo ni rirhandzu i swa nkoka hi ndlela yihi?
14 Vatsari va Bibele va kandziyise nkoka wa ripfumelo hi ku ri boxa minkarhi ya madzana. A ku na mfanelo yin’wana ya Vukreste leyi boxiweke minkarhi yo tala ku fana ni leyi. Xana sweswo swi vula leswaku ripfumelo i mfanelo ya nkoka swinene ku tlula hinkwato?
15 Loko Pawulo a hlamusela ndlela leyi ripfumelo ni rirhandzu swi nga swa nkoka ha yona u te: “Niloko ndzi ri ni ripfumelo leri hetisekeke, lerova ndzi nga simula ni ku simeka tintshava, kambe ndzi nga ri na rirhandzu, a ndzi nchumu.” (1 Kor. 13:2) Yesu u kandziyise nkoka wo rhandza Xikwembu loko a hlamula xivutiso lexi nge: “Hi xihi xileriso lexikulu eka hinkwaswo eNawini?” (Mat. 22:35-40) Rirhandzu ri katsa timfanelo to tala ta nkoka ta Vakreste, ku katsa ni ripfumelo. Bibele yi ri: “Rirhandzu . . . ri kholwa swilo hinkwaswo.” Ri ni ripfumelo eka swilo leswi Xikwembu xi swi vuleke eRitweni ra xona.—1 Kor. 13:4, 7.
16, 17. Rirhandzu ni ripfumelo swi hlamuseriwe njhani eMatsalweni, kambe hi yihi mfanelo leyikulu eka timfanelo leti naswona ha yini?
16 Hikwalaho ka leswi ripfumelo ni rirhandzu swi nga swa nkoka, vatsari va Bibele va hlamusele timfanelo leti minkarhi yo tala, hakanyingi ti boxiwa eka xivulwa kumbe xiga xin’we. Pawulo u byele vamakwavo vakwe leswaku va “vehela xisirhelelo xa xifuva xa ripfumelo ni rirhandzu.” (1 Tes. 5:8) Petro u tsale a ku: ‘Hambileswi mi nga si tshamaka mi vona Yesu, ma n’wi rhandza. Hambileswi mi nga langutangiki yena sweswi, kambe mi kombisa ripfumelo eka yena.’ (1 Pet. 1:8) Yakobo u byele vamakwavo vakwe lava totiweke a ku: “Xikwembu xi hlawule lava nga swisiwana hi langutelo ra misava leswaku va fuwa eripfumelweni ni ku va vadyandzhaka va mfumo, lowu xi wu tshembiseke lava xi rhandzaka, a hi swona ke?” (Yak. 2:5) Yohane u tsale a ku: “Hi xona xileriso xa [Xikwembu], leswaku hi va ni ripfumelo evitweni ra N’wana wa xona Yesu Kreste hi tlhela hi rhandzana.”—1 Yoh. 3:23.
17 Hambileswi sweswi ripfumelo ri nga ra nkoka, a hi nge he lavi ku va ni ripfumelo enkarhini lowu taka hikuva switshembiso swa Xikwembu swi ta va swi hetisekile. Kambe ku rhandza Xikwembu ni vaakelani a swi nge heli. Hikwalaho ka sweswo Pawulo u tsale a ku: “Hambiswiritano, sweswi ku sala ripfumelo, ntshembo, rirhandzu, leswi swinharhu; kambe lexikulu eka leswi hinkwaswo i rirhandzu.”—1 Kor. 13:13.
XIKOMBISO LEXIKULU XA RIPFUMELO
18, 19. Hi xihi xikombiso lexikulu xa ripfumelo lexi nga kona namuntlha naswona i mani la faneleke a dzunisiwa hikwalaho ka xona?
18 Namuntlha, vanhu va Yehovha va kombisa ripfumelo eka Mfumo wa Xikwembu lowu simekiweke. Sweswo swi endle leswaku vanhu vo tlula timiliyoni ta nhungu emisaveni hinkwayo va va eparadeyisini yo fanekisela. Naswona hinkwavo ka vona va kombisa mihandzu ya moya wa Xikwembu. (Gal. 5:22, 23) Mawaku xikombiso lexikulu xa ripfumelo ni rirhandzu!
19 A ku na munhu la faneriwa hi ku dzunisiwa hikwalaho ka leswi. I Xikwembu lexi endlaka swi koteka. Ntirho lowu wo hlamarisa wu “ta twarisa Yehovha, xi ta va xikombiso lexi nga heriki, lexi nga herisiwiki.” (Esa. 55:13, Bibele ya Xitsonga) I ntiyiso leswaku i “nyiko ya Xikwembu” leyi hi “[ponisiweke] hi ripfumelo” ha yona. (Efe. 2:8) Paradeyisi ya hina yo fanekisela yi ta ya emahlweni yi kula kukondza misava hinkwayo yi tala hi vanhu lava tsakeke lava nga ni ku rhula va tlhela va hetiseka, lava nga ta dzunisa Yehovha hilaha ku nga heriki. Onge hi nga ya emahlweni hi kombisa ripfumelo eka switshembiso swa Yehovha!


text:
Switirhisiwa Swo Pfuna Ku Dyondza Bibele
Switirhisiwa leswi swo pfuna ku dyondza Bibele swi ta ku pfuna leswaku u tsakela ku hambeta u dyondza.
Kombela Munhu Leswaku A Ku Dyondzela
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?
Leswi Endlekaka Eka Dyondzo Ya Bibele
Emisaveni hinkwayo, Timbhoni ta Yehovha ti tiviwa hi ku fambisela vanhu dyondzo ya Bibele ya mahala. Hlalela ndlela leyi yi fambisiwaka ha yona.
Kombela Dyondzo Ya Bibele
Dyondza Bibele hi nkarhi ni le ndhawini leyi u yi tsakelaka.
Tirhisa Mikandziyiso Ya Hina Ya Mahala Yo Pfuna Ku Dyondza Bibele
Leswi Hi Swi Dyondzaka Eka Tivhidiyo
Nkongomiso Wo Dyondza
Tibuku Leti Pfunaka Ku Dyondza
Dyondza Leswi Engetelekeke eMihlanganweni Ya Hina
Minhlangano Ya Vandlha Ya Timbhoni Ta Yehovha
Kuma ndhawu ni ndlela leyi hi gandzelaka ha yona.
Ku Endliwa Yini eHolweni Ya Mfumo?
Nghena endzeni u vona leswi endliwaka.
Swin'wana Leswi Kumekaka
JW Library
Hlaya u tlhela u dyondza Bibele hi ku tirhisa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa. Fananisa matsalwa eka vuhundzuluxeri byin’wana.
Layiburari Eka Web Site Leyi
Lavisisa tinhloko-mhaka ta Bibele eka Web site leyi u tirhisa minkandziyiso ya Timbhoni ta Yehovha.


text:
Naa Mudzimu u hone? Naa hu na vhuṱanzi ha uri Mudzimu u hone?
Mbudziso: Naa Mudzimu u hone? Naa hu na vhuṱanzi ha uri Mudzimu u hone?
Phindulo: U vha hone ha Mudzimu hu nga si ṱanzielwe kana u ṱanzielwa. Bivhili i amba uri ri fanela u tenda nga lutendo uri Mudzimu u hone: “Ngauri Mudzimu ha takadzwi nga a si na lutendo. Huno vha sendelaho Mudzimu tshavho hu vhe u tenda zwauri u hone, na u tenda zwauri vha mu ṱoḓaho u ḓo vha ṋea malamba” (Vha-Heberu 11:6). Arali Mudzimu o vha a tshi tama, O vha a tshi nga ḓivhonadza kha vhathu vhoṱhe u itela u sumbedza uri U hone. Fhedzi arali A ita ngauralo, ho vha hu tshi ḓo vha hu si na tshiitisi tsha uri hu vhe na lutendo. “Yesu a amba nae a ri: Wo no mbona U vho tenda. Vha na mashudu vhane vha so ngo vhona, vha ḓi tenda” (Yohane 20:29).
Naho zwo ralo, zwenezwo a zwi ambi uri a hu na vhuṱanzi ha uri Mudzimu u hone. Bivhili i ri, “Ḽiṱaḓulu ḽi amba vhurena ha Mudzimu; lutombo lu bula mishumo ya zwanḓa zwawe. Ḓuvha na ḓuvha zwi huwelelana phungo, vhusiku na vhusiku zwi hevhedzana nḓivho. A si fhungo, a si ipfi ḽine ḽi si pfale zwine ḽa mba. Lutsinga lwaḽo lu ya mashangoni oṱhe maipfi aḽo a swika mugumoni wa ḽifhasi” (Psalme ya 19:1-4). U sedza dziṋaledzi, u pfesesa vhuhulwane ha ḽifhasi, u ṱhogomela vhuḓi ha tsiko, u vhona vhuḓi ha musi ḓuvha ḽi tshi kovhela—zwenezwi zwithu zwoṱhe zwi sumbedza uri zwo itwa nga Musiki Mudzimu. Arali zwenezwi zwithu zwi songo lingana, hu dovha ha vha na vhuṱanzi ha u vha hone ha Mudzimu dzimbiluni dzashu. Muhuweleli 3:11 i ri vhudza uri, “…Maḓuvha a ḓaho o a vhea dzimbiluni dzavho.” Dzimbiluni dzashu ri ṱhogomela uri hu na tshiṅwe tshithu tshine tsha fhira vhuṋo vhutshilo na muthu ane a vha muhulwane kha ḽino ḽifhasi. Ri nga kha ḓi hanedza yeneyi nḓivho nga ṱhoho, fhedzi u vha hone ha Mudzimu hune ha vha kha riṋe na kha zwithu zwo ri tangaho hu tou ḓisumbedza. Hu sa londwi zwenezwi, Bivhili i sevha uri vhaṅwe vhathu vha ḓo hana u vha hone ha Mudzimu: “Vha matsilu mbiluni dzavho vha ri: A huna Mudzimu” (Psalm ya 14:1). Samusi vhathu vhanzhi kha ḓivhazwakale, kha mvelele dzoṱhe, kha matsinde oṱhe, na kha mashango oṱhe vha tshi tenda kha u vha hone ha muṅwe Mudzimu, hu fanela u vha hu na tshiṅwe tshithu (kana muṅwe muthu) tshine tsha ita uri vha tende nga u ralo.
U engedza kha mafhungo a u vha hone ha Mudzimu, hu na mafhungo a pfalaho vhukuma. U thoma, hu na mafhungo ha u vha hone (ontological). Mafhungo o ḓoweleaho a mafhungo a u vha hone ndi u shumisa maitele a Mudzimu u itela u ṋea vhuṱanzi ha uri Mudzimu u hone. A thoma nga u ṱalusa Mudzimu sa "muthu ane a ita uri zwithu zwi vhe hone.” Nga zwenezwo hu ambiwa uri u vha hone zwi fhira u sa vha hone, nga zwenezwo muthu o itaho uri zwithu zwi vhe hone u fanela u vha e hone. Arali Mudzimu o vha e siho, nga zwenezwo Mudzimu o vha a tshi ḓo vha a songo sika zwithu zwine zwa vha hone, nahone zwenezwo zwo vha zwi tshi ḓo vha zwi tshi lwisana na zwine Muzimu zwa amba zwone.
Mafhungo a vhuvhili ndi mafhungo a tsiko (teleological). Mafhungo a tsiko a amba uri samusi ḽifhasi ḽi tsiko i mangadzaho, hu fanela u vha na Muvhumbi muhulwane. Sa tsumbo, arali Ḽifhasi ḽo vha ḽi tsini kana ḽi kule na ḓuvha, zwo vha zwi sa ḓo konadzea uri ḓuvha ḽi tikedze vhutshilo nga nḓila ine ḽa khou ita zwino. Arali elemente dza mufhe washu dzo vha dzi tshi fhirana nga phesenthe dzi si gathi, tshiṅwe na tshiṅwe tshi tshilaho tsho vha tshi tshi ḓo fa. Khonadzeo ya uri molecule wa phurotheini u vhe hone nga u sokou bvelela ndi 1 kha 10243 (ine ya vha 10 ya tevhelwa nga ziro dza 243). Tsiki nthihi yo itwa nga molecule dza dzimilioni.
Mafhungo a vhuraru a sumbedzaho u vha hone ha Mudzimu a vhidzwa mafhungo a cosmological. Tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha vha hone hu na he tsha thoma hone. Ḽifhasi na zwine zwa vha khaḽo hu na he zwa thoma hone. Hu fanela u vha hu na tshithu tshe tsha ita uri tshiṅwe na tshiṅwe tshine tsha vha hone tshi sikwe. Nga zwenezwo, hu fanela u vha hu na tshithu tshe tsha "ita" u itela uri hu vhe na zwithu zwoṱhe zwine zwa vha hone. We a “ita” zwenezwi ndi Mudzimu.
Mafhungo a vhuṋa a ḓivhiwa sa mafhungo a vhuḓifari. Mvelele iṅwe na iṅwe kha ḓivhazwakale i na maitele a mulayo. Muṅwe na muṅwe u a kona u fhambanya zwo lugaho kha zwi songo lugaho. U vhulahana, u zwifha, u tswa, na u ḓifara luvhi kanzhi zwi a iledzwa nga vhathu. Honohu u fhambanya zwo lugaho kha zwi songo lugaho zwi bva ngafhi arali zwi sa bvi kha Mudzimu washu mukhethwa?
Hu sa londwi zwenezwi zwoṱhe, Bivhili i ri vhudza uri vhathu vha landula yeneyi nḓivho i pfalaho na i sa hanedzeiho ya Mudzmu nahone vha tenda mazwifhi. Vha-Roma 1:25 i ri, “Vho shandukela Mudzimu a re hone vha ya kha zwi siho, vha rabela, vha shumela tshivhumbwa vho sia Muvhumbi, Ene a fanelwaho nga thendo na lini na lin! Amen!” Bivhili i dovha ya amba uri vhathu a vha na tshiitisi tsha u sa tenda kha Mudzimu: “Naho zwiṅwe kha Ene zwi sa vhonali, maanḓa awe a sa fheli na uri ndi Mudzimu nangoho zwi ṱalukanyiwa nga u elekanya mishumo yawe tshee shango ḽa sikiwa; zwino-ha vhathu a vha na tshine vha kona u ḓi-landula ngatsho” (Vha-Roma 1:20).
Vhathu vha amba uri vha hana uri Mudzimu ha ho nga ṅwambo wa uri a "zwi tshimbidzani na sainti" kana "ṅwambo wa uri a huna vhuṱanzi.” Tshiitisi tsha vhukuma ndi uri arali vha tenda kha uri hu na Mudzimu, vha fanela u tenda uri vha na vhuḓifhinduleli kha Mudzimu nahone vha fanela u humbela khangwelo Khae (Vha-Roma 3:23, 6:23). Arali Mudzimu e hone, nga zwenezwo ri fanela u ḓifhindulela khae nga zwine ra zwiita. Arali Mudzimu e siho, nga zwenezwo ri nga ita naho tshi tshini ri sa vhilaeli uri Mudzimu u ḓo ri haṱula. Ndi ngazwo vhathu vhanzhi vhane vha sa tendi uri Mudzimu u hone vha tshi farelela vhukuma kha pfunzo ya vhubvelele—i vha ṋea tshiṅwe tshiitisi tsha u tenda kha Musiki Mudzimu. Mudzimu u hone nahone muṅwe na munwe u a zwi ḓivha uri U hone. Mbuno ya uri vhaṅwe vha a hana nga vhuhali u ri U hone ndi mbuno ya uri vha khou lwisana na u vha hone Hawe.
Ri zwi ḓivha hani uri Mudzimu u hone? Sa Vhakriste, ri a ḓivha uri Mudzimu u hone nga uri ri amba Nae ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. A ri mu pfi musi A tshi amba na riṋe, fhedzi ri a zwi pfa arali E vhukati hashu, ri vhone musi A tshi ri ranga phanḓa, ri a lu ḓivha lufuno Lwawe, ri tama vhuthu Hawe. Hu na zwithu zwe zwa itea vhutshiloni hashu zwine Mudzimu a nga vha ane fhedzi ane a nga zwi ṱalusa. Mudzimu o ri tshidza nga nḓila ya muṱolo na u shandula vhutshilo hashu nahone zwi ita uri ri ṱhogomela na u renda u vha hone Hawe. A huna mafhungo a fhiraho ha ya ane a nga ṱuṱuwedza naho e ufhio ane a hana u ṱhogomela zwine zwa tou vha khagala. Mafheleloni, u vha hone ha Mudzimu hu fanelwa u ṱanganedzwa nga lutendo (Vha-Heberu 11:6). U vha na lutendo kha Mudzimu a si u wela swiswini; ndi vhukando havhuḓi vhune vhathu vhanzhi vha vhudzhia.
Vhuyelelani kha siaṱari ḽa Tshivenḓa
Naa Mudzimu u hone? Naa hu na vhuṱanzi ha uri Mudzimu u hone?


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yeremiya 51:1-64
51 Yehovha u te: “Waswivo, ndzi pfuxa mheho leyi onhaka ehenhla ka Babilona+ ni le henhla ka vaaki va Leb-kamayi;+2 kunene eBabilona ndzi ta rhuma vapeperhi lava va nga ta n’wi peperha, lava nga ta n’wi thangula;+ hikuva va ta lwa na yena matlhelo hinkwawo esikwini ra khombo.+3 “Loyi a kungaka vurha byakwe a nga tshuki a byi kunga.+ Naswona a nga vi kona loyi a titlakusaka hi nguvu yakwe ya mahakatimba ya nsimbi.“Naswona mi nga tshuki mi tsetselela majaha ya yena.+ Lovisani vuthu ra yena hinkwaro.+4 Va ta dlayiwa etikweni ra Vakalidiya,+ va tlhaviwa eswitarateni swakwe.+5 “Hikuva Israyele na Yuda+ a hi tinoni eka Xikwembu xa vona, eka Yehovha wa mavuthu.+ Hikuva tiko ra vona a ri tele nandzu hi ku ya hi Mukwetsimi wa Israyele.+6 “Balekani exikarhi ka Babilona,+ un’wana ni un’wana a ponisa moya-xiviri wakwe.+ Mi nga tshuki mi dlayiwa hikwalaho ka xihoxo xakwe.+ Hikuva i nkarhi wa ku rihisela ka Yehovha.+ U n’wi khoma hi ndlela leyi a n’wi khomeke ha yona.+7 Babilona u ve xinwelo xa nsuku evokweni ra Yehovha,+ u dakwise misava hinkwayo.+ Matiko ma nwe vhinyo ya yena.+ Hi yona mhaka leyi matiko ma tshamaka ma hlangane nhloko.+8 Hi xitshuketa Babilona u wile, lerova a tshoveka.+ N’wi rileleni.+ Tekani balsama ya xitlhavi xakwe.+ Kumbexana a nga horisiwa.”9 “A hi ta va hi n’wi horisile Babilona, kambe a nga horisiwanga. N’wi tshikeni, a hi fambeni,+ un’wana ni un’wana wa hina a a ye etikweni ra yena.+ Hikuva ku avanyisiwa ka yena ku fike ematilweni, naswona ku tlakuke ku ya fika exibakabakeni lexi nga ni mapapa.+10 Yehovha u hi humesele swiendlo swa ku lulama.+ Tanani, a hi runguleni ntirho wa Yehovha Xikwembu xa hina eSiyoni.”+11 “Lotani miseve.+ Tatani switlhangu swa xirhendzevutana. Yehovha u pfuxe moya wa tihosi ta Vameda,+ hikuva mianakanyo ya yena i ya ku lwa na Babilona,+ leswaku a n’wi lovisa. Hikuva i ku rihisela ka Yehovha, ku rihisela ka tempele yakwe.+12 Tlakusani xikombiso+ ku lwa ni marhangu ya Babilona. Tiyisani ku rindza.+ Vekani varindzi. Lunghisani lava va tumbelelaka.+ Hikuva Yehovha hi yena la swi anakanyeke, kunene u ta endla leswi a swi vuleke ku lwa ni vaaki va Babilona.”+13 “Wena wansati la tshamaka ematini yo tala,+ la nga ni xuma xo tala,+ makumu ya wena ma fikile, mpimo+ wa ku bindzula ka wena.+14 Yehovha wa mavuthu u hlambanyile hi moya-xiviri wakwe,+ a ku, ‘Ndzi ta ku tata hi vanhu, kukota tinjiya,+ kunene va ta yimbelela va huwelela hikwalaho ka wena.’+15 I Muendli wa misava hi matimba yakwe,+ Loyi a simekaka tiko leri noneke+ ri tiya hi vutlhari byakwe,+ Loyi a tshambuluteke matilo+ hi ku twisisa ka yena.+16 Hi rito ra yena mati ma pfilunganyiwa ematilweni, naswona u tlhandlukisa hunguva emakun’wini ya misava.+ U endle ni migerho ya mpfula,+ u humese ni mheho eswitlatini swa yena.17 Vanhu hinkwavo va endle handle ko anakanya onge hiloko va nga tivi.+ Un’wana ni un’wana la tirhaka hi nsimbi u ta khomiwa hi tingana hikwalaho ka xifaniso lexi vatliweke;+ hikuva xifaniso xa yena lexi endliweke hi ku n’okisiwa i mavunwa,+ naswona a xi na moya.+18 I vuhava,+ i ntirho wa ku vungunya.+ Enkarhini lowu swi nga ta nyikiwa nyingiso ha wona swi ta lova.+19 “Xiavelo xa Yakobe a xi fani ni swilo leswi,+ hikuva i Muvumbi wa swilo hinkwaswo,+ ni nhonga ya ndzhaka ya yena.+ Vito ra yena i Yehovha wa mavuthu.”+20 “Eka mina, wena u muchizo, u fana ni matlhari ya nyimpi,+ kunene ha wena ndzi ta fayetela matiko, ha wena ndzi ta lovisa mimfumo.21 Ha wena ndzi ta fayetela hanci ni mugadi wa yona, ha wena ndzi ta fayetela kalichi ya nyimpi ni mugadi wa yona.+22 Ha wena ndzi ta fayetela vavanuna ni vavasati, naswona ha wena ndzi ta fayetela vavanuna lava kuleke ni mufana, naswona ha wena ndzi ta fayetela jaha ni nhwana.23 Ha wena ndzi ta fayetela murisi ni ntlhambi wa yena, ha wena ndzi ta fayetela murimi ni xipani xakwe xa swifuwo, ha wena ndzi ta fayetela tindhuna-nkulu ni vafumi lava khomeleke.24 Kutani ndzi ta tlherisela eBabilona ni le ka vaaki hinkwavo va Kalidiya vubihi hinkwabyo bya vona lebyi va byi endleke eSiyoni ematihlweni ya n’wina,”+ ku vula Yehovha.25 “Waswivo, ndzi lwa na wena,+ Wena ntshava leyi onhaka,”+ ku vula Yehovha, “wena la onhaka misava hinkwayo;+ ndzi ta tshambulutela voko ra mina eka wena, ndzi ku khunguluxa u suka emaribyeni, ndzi ku endla ntshava leyi hisiweke.”+26 “Naswona vanhu a va nge teki eka wena ribye ra yinhla kumbe ribye ra masungulo,+ hikuva u ta tshama u ri marhumbi hilaha ku nga riki na makumu,”+ ku vula Yehovha.27 “Tlakusani xikombiso etikweni.+ Yimbani nanga exikarhi ka matiko. N’wi vitaneleni+ matiko. N’wi rhambeleni mimfumo ya Ararati,+ Mini na Axikenazi.+ N’wi vekeleni mulanguteri la komutelaka ku lwa na yena. Tisani tihanci+ kukota tinjiya leti nga ni swimhondzwana.28 N’wi vitaneleni matiko, tihosi ta Meda,+ tindhuna-nkulu ta yena ni vafumi va yena hinkwavo lava khomeleke ni tiko hinkwaro ra vulawuri bya un’wana ni un’wana.29 Misava a yi ninginike, yi va ni switlhavi leswikulu,+ hikuva miehleketo ya Yehovha yi le henhla ka Babilona leswaku a endla tiko ra Babilona ri va xihlamariso, ri nga vi na muaki.+30 “Vavanuna va matimba va Babilona va tshike ku lwa. Va tshame etindhawini leti tiyeke. Matimba ya vona ma herile.+ Va hundzuke vavasati.+ Vutshamo bya yena byi hisiwe hi ndzilo. Swigogo swa yena swi tshoviwile.+31 “Xitsutsumi xi tsutsuma xi ya hlangana ni xitsutsumi xin’wana, ni muviki un’wana a ya hlangana ni muviki un’wana,+ va ya vikela hosi ya Babilona leswaku muti wa yona wu tekiwile ematlhelo hinkwawo,+32 nileswaku mahlaluko ma tekiwile,+ ni mabyatso ya papirasi va ma hise hi ndzilo, vavanuna va nyimpi va karhatekile.”+33 Hikuva Yehovha wa mavuthu, Xikwembu xa Israyele, u te: “Nhwanyana wa Babilona u fana ni xivuya xa mavele.+ I nkarhi wa ku n’wi kandziyela. Kambe ku sele nkarhinyana kutani u ta fikeriwa hi nkarhi wa ntshovelo.”+34 “Nebukadretsara hosi ya Babilona u ndzi dyile;+ u ndzi pfilunganyile. U ndzi endle ndzi fana ni xibya lexi nga riki na nchumu. U ndzi mite kukota nyoka leyikulu;+ u tate khwiri ra yena hi swilo swa mi-na leswinene. U ndzi hlantswile.35 ‘Madzolonga lawa ndzi endliweke wona ni miri wa mina a ma ve ehenhla ka Babilona,’ ku ta vula muaki wa xisati wa le Siyoni.+ ‘Ni ngati ya mina yi va ehenhla ka vaaki va Kalidiya,’ ku ta vula Yerusalema.”+36 Hikokwalaho Yehovha u te: “Waswivo, ndzi kambisisa nandzu wa wena,+ kunene ndzi ta rihisela hikwalaho ka wena.+ Ndzi ta omisa lwandle ra yena, ndzi omisa swihlovo swa yena.+37 Kutani Babilona u ta va nhulu ya maribye,+ byetlelo bya timhungubye,+ xihlamariso ni nchumu wo beriwa noti, a pfumala muaki.+38 Hinkwavo va ta vomba kukota swinghalana leswi nga ni ntshiva. Kunene va ta bonga kukota swinghalana.”39 “Loko va hisa ndzi ta va vekela swakudya swa vona, ndzi va dakwisa, leswaku va khana;+ va ta etlela vurhongo lebyi nga heriki, lebyi va nga ta ka va nga pfuki eka byona,”+ ku vula Yehovha.40 “Ndzi ta va tisa eku tlhaviweni ku fana ni nyimpfu ya xinuna, ku fana ni makhuna swin’we ni swiphongo.”+41 “Vona ndlela leyi Xixaki a khomiweke ha yona,+ ni ndlela leyi ku Dzunisa ka misava hinkwayo ku tekiwaka ha yona!+ Vona ndlela leyi Babilona a veke xihlamariso ha yona exikarhi ka matiko!+42 Lwandle ri te ehenhla ka Babilona. U funengetiwe hi magandlati ya rona lamanyingi.+43 Miti ya yena yi hundzuke xihlamariso, tiko ro pfumala mati ni rivala ra le kwandzasini.+ Leswi yi nga tiko, ku hava munhu la nga ta tshama eka yona, naswona ku hava n’wana wa munhu la nga ta tsemakanya eka yona.+44 Ndzi ta hundzuluxela nyingiso eka Bele+ eBabilona, ndzi humesa leswi a swi miteke enon’wini wakwe.+ Matiko a ma nge he khitikaneli eka yena.+ Naswona, rirhangu ra Babilona ri fanele ri wa.+45 “Humani exikarhi ka ye-na, N’wina vanhu va mina,+ un’wana ni un’wana a ponisa moya-xiviri wakwe+ eku hlundzukeni lokukulu ka Yehovha.+46 Loko swi nga ri tano mbilu ya n’wina yi ta fikeriwa hi ku chava,+ kutani mi ta chava hikwalaho ka xiviko lexi nga ta twakala etikweni. Entiyisweni xiviko xexo xi ta ta hi lembe rin’we, ni le ndzhaku ka xona hi lembe rin’wana ku ta va ni xiviko ni madzolonga emisaveni, mufumi a lwa ni mufumi.47 Hikokwalaho, maswivo, masiku ma ta, kutani ndzi ta hundzuluxela nyingiso eka swifaniso leswi vatliweke swa Babilona;+ tiko ra yena hinkwaro ri ta khomiwa hi tingana, ni lava dlayiweke hinkwavo va ta wa exikarhi ka yena.+48 “Kunene ehenhla ka Babilona, matilo ni misava ni hinkwaswo leswi nga eka swona swi ta huwelela hi ku tsaka,+ hikuva u ta teriwa hi vaphangi lava humaka en’walungwini,”+ ku vula Yehovha.49 “Babilona a nga endlanga ntsena leswaku lava dlayiweke va Israyele va wa,+ kambe eBabilona ku tlhele ku wa hinkwavo lava dlayiweke va misava.+50 “N’wina lava balekeleke banga, yanani emahlweni. Mi nga yimi.+ Tsundzukani Yehovha+ mi ri ekule swinene, naswona onge Yerusalema a nga ta embilwini ya n’wina.”+51 “Hi khomisiwe tingana,+ hikuva hi twe ndzhukano.+ Ku tsongahatiwa ku funengete swikandza swa hina,+ hikuva vafambi va nghene etindhawini to kwetsima ta yindlu ya Yehovha.”+52 “Hikokwalaho, waswivo, masiku ma ta,” ku vula Yehovha, “ndzi ta hundzuluxela nyingiso wa mina eka swifaniso swa yena leswi vatliweke,+ etikweni ra yena hinkwaro loyi a tlhaviweke u ta rila.”+53 “Hambiloko Babilona o tlhandlukela ematilweni+ niloko o endla ku tlakuka ka matimba ya yena ku nga tshineleleki,+ lava phangaka va ta ta eka yena va huma eka mina,”+ ku vula Yehovha.54 “Yingisani! Ku ni xirilo lexi humaka eBabilona,+ ni ku wa lokukulu loku humaka etikweni ra Vakalidiya,+55 hikuva Yehovha u teka Babilona, naswona eka yena u ta lovisa rito lerikulu,+ entiyisweni magandlati ya vona ma ta ba huwa kukota mati yo tala.+ Kunene huwa ya rito ra vona yi ta huma.56 Hikuva ehenhla ka yena, ehenhla ka Babilona, ku ta ta loyi a phangaka,+ kunene vavanuna va yena va matimba va ta khomiwa.+ Mavurha ya vona ma ta tshoviwa,+ hikuva Yehovha i Xikwembu lexi rihiselaka.+ Kunene u ta tlherisela.+57 Kutani ndzi ta dakwisa tihosana ta yena ni tintlhari ta yena,+ tindhuna-nkulu ta yena ni vafumi va yena lava khomeleke ni vavanuna va yena va matimba, va ta etlela vurhongo lebyi tshamaka hilaha ku nga heriki, laha va nga ta ka va nga pfuki,”+ ku vula Hosi,+ leyi vito ra yona ku nga Yehovha wa mavuthu.+58 Yehovha wa mavuthu u te: “Rirhangu ra Babilona, hambileswi ri anameke, kunene ri ta mbundzumuxiwa;+ tinyangwa ta yena, hambileswi ti tlakukeke, ti ta lumekiwa hi ndzilo.+ Kutani vanhu va ta tirha hi matimba mahala,+ vanhu va matiko va tirhela ndzilo ntsena;+ va ta tikarhalisa ntsena.”59 Rito leri Yeremiya lowa muprofeta a ri byeleke Seraya n’wana wa Neriya+ n’wana wa Mahaseya+ loko a famba na Sedekiyasi hosi ya Yuda ku ya eBabilona hi lembe ra vumune a ri hosi; Seraya a a ri murindzi wa yindlu.60 Yeremiya a ya emahlweni a ri tsala ebukwini yin’we,+ khombo hinkwaro leri a ri ta wela Babilona, marito lawa hinkwawo lama tsariweke ku lwa na Babilona.61 Ku tlula kwalaho, Yeremiya a byela Seraya, a ku: “Xikan’we-kan’we loko u fika eBabilona kutani u n’wi vona, u fanele u ma hlayela ehenhla marito lawa hinkwawo.+62 Kutani u fanele u ku, ‘Oho Yehovha, wena u vulavule ku lwa ni ndhawu leyi, leswaku u yi lovisa ku nga ha vi na muaki eka yona,+ hambi munhu kumbe xifuwo, kambe yi va marhumbi manene hilaha ku nga riki na makumu.’63 Loko u hetile ku hlaya buku leyi u ta tsimba ribye eka yona, u yi hoxa exikarhi ka Yufrata.+64 Kutani u fanele u ku, ‘Leyi i ndlela leyi Babilona a nga ta mbombomela ha yona, a nga ha pfuki hikwalaho ka khombo leri ndzi ri tisaka eka yena;+ kunene va ta tikarhalisa.’”+Marito ya Yeremiya ma gimeta kwala.