text:
251
HOSI Xikwembu xi vulavula na Muxe entshaveni ya Sinayi, xi n'wi byela 2ku ya tivisa Vaisraele marito ya xona lama nge: “Loko mi ta va mi nghenile etikweni leri ndzi mi nyikaka rona, mi ta ndzi kombisa xichavo hi ku wisisa masimu ya n'wina, mi nga ma rimi hi lembe ra vu-7. 3Mi nga rima masimu ya n'wina malembe ya 6, mi tshena ni mirhi ya n'wina ya vhinya, mi hlengeleta mihandzu ya kona, 4kambe lembe rin'wana ni rin'wana ra vu-7, ri ta va lembe ra Savata ra ku wisisa masimu; mi ta ndzi kombisa xichavo hi ku tshika ku rima masimu ya n'wina hi lembe rero, mi nga tsheni ni mirhi ya n'wina ya vhinya. 5Leswi salaka swi timilela hi swoxe endzhaku ka ntshovelo wa lembe ra vu-6, mi nga tshuki mi swi tshovela; na yona mihandzu leyi nga ta sala yi huma emirhini ya n'wina ya vhinya leyi mi nga yi tshenangiki, mi nga tshuki mi yi hlengeleta, hikuva hi lembe rero mi fanele ku nyika masimu ya n'wina nkarhi wa ku wisa. 6Hambiswiritano, leswi swi nga ta va kona elembeni leri ro wisisa masimu, mi ta dya swona n'wina, ni malandza ya n'wina ya xinuna ni ya xisati, ni vatirhi va n'wina lava mi va tholeke, ni vanhu lava luveleke exikarhi ka n'wina. 7Naswona swifuwo swa n'wina ni swiharhi swa nhova swi ta dya hinkwaswo leswi nga ta va kona etikweni.
8“Ntsengo wa malembe ya 7, mi fanele ku wu andzisa hi 7, leswaku malembe ya kona hinkwawo ma endla 49. 9Kutani hi siku ra vu-10 ra n'hweti ya vu-7, ri nga siku lerikulu ra ku susa swidyoho, mi ta ba timhalamhala etikweni ra n'wina hinkwaro. 10Hi ndlela leyi, mi ta hlawulekisa lembe ra vu-50, mi tivisa vaaki hinkwavo va tiko leswaku va kumile ku ntshunxeka; ri ta va lembe leri vuriwaka ‘ra Jubili’,Lembe ra Jubili: Vonani Nhlamuselo ya Marito leri un'wana ni un'wana a nga ta tlhela a kuma masimu lawa a ma ri ya yena khale, a pfumeleriwa ni ku tlhelela endyangwini wa ka vona. 11Lembe leri ra vu-50 i ra Jubili: Mi nga tshuki mi rima masimu ya n'wina, naswona mi nga tshuki mi tshovela leswi nga sala swi mila emasin'wini, kumbe ku hlengeleta mihandzu ya mirhi ya vhinya leyi nga tsheniwangiki. 12I lembe ra Jubili, leri mi fanelaka ku ri hlawulekisa: Mi ta dya ntsena leswi nga ta va swi ri kona etikweni lembe rero.
13“Hi lembe leri ra Jubili, un'wana ni un'wana ú ta tlhela a kuma masimu lawa a ma ri ya yena khale. 14Hikokwalaho, loko mi xaviselana swilo, mi nga tshuki mi kanganyisana. 15Mi fanele ku xava kumbe ku xavisa masimu hi ku ya hi ntsengo wa malembe lama hundzeke ku sukela Jubili yo hetelela, ni ntsengo wa malembe ya ku tshovela lama ha saleke. 16Loko Jubili leyi taka ya ha ri kule, nxavo wu fanele ku ya ehenhla; loko Jubili yi ri kusuhani, nxavo a wu ye ehansi, hikuva leswi xavisiwaka i ntsengo wa malembe lawa ku nga ta va na ntshovelo. 17Mi nga tshuki mi kanganyisana emhakeni leyi, kambe mi fanele ku chava mina Xikwembu xa n'wina: Hi mina HOSI.
18“Hlayisani milawu ni swiletelo swa mina, mi hanya ha swona, kutani mi ta va ni ku rhula etikweni. 19Tiko ra n'wina ri ta mi mirisela swakudya, kutani mi ta dya mi xurha, mi tshama mi hlayisekile. 20Mi nga tshuka mi vutisa mi ku: ‘Leswi hi nga ta ka hi nga rimi hi lembe ra vu-7, xana hi ta dya yini, hikuva hi ta va hi nga tshovelanga nchumu?’ 21Hi lembe ra vu-6, ndzi ta mi rhumela minkateko, kutani tiko ra n'wina ri ta mi humesela swakudya swo ringana malembe manharhu. 22Loko mi ya sungula ku rima hi lembe ra vu-8, mi ta va ma ha dya swa lembe ra vu-6, kutani mi ta swi dya mi kondza mi tshovela swa lembe ra vu-8.
23“Loko mi xavisa misava, mi nga yi xaviseli makumu, hikuva i ya mina; n'wina mi vanhu lava va ngo ta va famba, mi lo luvela eka mina.
24“Etikweni ra n'wina hinkwaro, ku fanele ku va ni ndlela yo kutsula masimu. 25Loko un'wana wa Vaisraele a tshuka a wela evusiwaneni, kutani a xavisa masimu ya yena, un'wana wa ka vona loyi a nga muhlayisi wa yena ú ta ya a ya ma kutsula. 26Munhu loyi a xaviseke masimu ya yena, a nga tshuka a pfumala muhlayisi, kambe a tlhela a kateka, a kuma leswi ringanaka ku ya kutsula masimu lawa. 27Loko swi va tano, ú fanele ku hlayela malembe lama saleke ku ya fika eka lembe ra Jubili, kutani a hakela leswi ringanaka malembe lama saleke, hi kona muxavi wa masimu ya yena a nga ta n'wi tlherisela wona. 28Loko a pfumala swo kutsula ha swona masimu ya yena, ma ta va ya loyi a ma xaveke ku kondza ku ya fika lembe ra Jubili. Hi lembe ra Jubili, masimu ma ta tlheriseriwa n'wini wa wona wa khale.
29“Loko munhu loyi a tshamaka emutini wo rhendzeriwa hi rirhangu a xavisa yindlu ya yena, a nga ha tlhela a yi kutsula loko ku nga si hundza tin'hweti ta 12; loko ku nga si hundza lembe leri heleleke, wa pfumeleriwa ku kutsula yindlu ya yena. 30Kambe loko a nga yi kutsuli ku kondza ku hundza nkarhi wo ringana lembe, loyi a yi xaveke ú ta kuma yindlu yoleyo yi va ya yena ni vatukulu va yena hilaha ku nga heriki; naswona a yi nga tlherisiwi hambiloko ku fika lembe ra Jubili. 31Loko ti ri tindlu ta le swimitaneni leswi nga biyeleriwangiki, tona ti fana ni masimu lama nga kona etikweni; ta kutsuriwa, naswona hi lembe ra Jubili ti tlheriseriwa vinyi va tona.
32“Hi tlhelo ra Valevhi, vona va pfumeleriwa ku kutsula tindlu ta vona leti nga mitini ya vona nkarhi wihi na wihi. 33Loko Mulevhi un'wana a xavisa yindlu, kambe a nga ha tlheli a ya yi kutsula, yindlu yoleyo yi fanele ku tlherisiwa hi lembe ra Jubili, hikuva tindlu leti nga mitini ya Valevhi ti fanele ku tshama ti ri ta vona exikarhi ka Vaisraele. 34Loko ma ri madyelo ya swifuwo lama rhendzeleke miti ya vona hinkwayo, wona ma nga tshuki ma xavisiwa; ma ta va ya vona hilaha ku nga heriki.
35
“Loko un'wana wa Vaisraele a tshuka a wela evusiwaneni, a pfumala swo hanya hi swona, n'wi hlayiseni, mi n'wi khoma ku fana na muendzi kumbe muluveri. 36Mi nga tshuki mi lava ntswalo eka leswi mi n'wi lombaka swona hi ndlela yihi kumbe yihi, kambe mi fanele ku chava mina Xikwembu xa n'wina, leswaku Muisraele wa ka n'wina a ta tshama exikarhi ka n'wina. 37
Dut. 23:19-20
Loko mi n'wi lomba mali, mi nga tshuki mi lava ntswalo wa yona; ni loko mi n'wi nyika swakudya, mi nga tshuki mi n'wi hakerisa. 38Hi mina HOSI Xikwembu xa n'wina. Ndzi mi humesile etikweni ra Egipta leswaku ndzi ta mi nyika tiko ra Kanana, ni leswaku ndzi ta va Xikwembu xa n'wina.
39
Dut. 15:12-18
“Loko Muisraele loyi a tshamaka kusuhi na wena a tshuka a wela evusiwaneni, kutani a ta a ta tixavisa eka wena, u nga tshuki u n'wi tirhisa ku fana ni hlonga. 40A a tshame na wena ku fana ni munhu loyi u nga lo n'wi thola kunene kumbe muluveri, a ku tirhela ku kondza ku fika lembe ra Jubili. 41Hi lembe ra Jubili, a a suke emutini wa wena, a tlhelela eka va ka vona, yena ni vana va yena, a ya tshama endzhakeni ya vakokwa wa yena. 42Vaisraele i malandza ya minamalandza ya mina, kumbe: mahlonga ya mina lawa ndzi ma humeseke etikweni ra Egipta, hikokwalaho, va nga tshuki va xavisiwa va va mahlonga. 43Mi nga tshuki mi va tirhisa hi tihanyi, kambe mi fanele ku chava mina Xikwembu xa n'wina. 44Loko mi lava ku va ni mahlonga ya xinuna ni ya xisati, mi fanele ku ya mi ya ma xava exikarhi ka vamatiko lava va mi rhendzeleke. 45Mi nga ha xava mahlonga hambi exikarhi ka vanhu va le handle lava va teke ni mindyangu ya vona va ta luvela exikarhi ka n'wina; vanhu vo tano va nga va mahlonga ya n'wina ya xiviri. 46Mahlonga lawa, ma nga va ndzhaka ya n'wina leyi mi nga ta yi siyela vana va n'wina, leswaku ma va mahlonga ya vona hilaha ku nga heriki. Vanhu va le handle, mi nga va endla mahlonga ya n'wina, kambe Vaisraele va ka n'wina, vona mi nga tshuki mi va tirhisa hi tihanyi.
47“Munhu loyi a ngo va xi-ta-xi-famba, kumbe loyi a luveleke exikarhi ka n'wina, a nga tshuka a kateka a va ni rifuwo, kambe Muisraele loyi a akelaneke na yena a wela evusiwaneni, kutani a ya tixavisa eka munhu loyi wo ta a famba kumbe eka un'wana wa vana va muluveri loyi. 48Loko a tixavisile, swa pfumeleriwa leswaku a ya a ya kutsuriwa; un'wana wa vamakwavo wa yena a nga ya a ya n'wi kutsula. 49Hambi a ri un'wana wa vamakwavo wa tata wa yena kumbe un'wana wa vana va makwavo wa tata wa yena, kumbe un'wana wa va ka vona, a nga ya a ya n'wi kutsula; naswona hambi a ri yena a nga tikutsula loko o tshuka a katekile a va ni swa le mandleni. 50Ú fanele ku ya a ya vulavula ni muxavi wa yena, va hlayela malembe lawa ma ha saleke ku ya fika eka Jubili leyi ya ha taka. Mali yo hakelela ku ntshunxiwa ka yena yi ta fambelana ni malembe lawa ma ha saleke ku ya fika eka Jubili. Malembe lawa a tshameke wona eka muxavi wa yena, wona ma hlayiwa wonge a a lo thoriwa. 51-52Va fanele ku twanana hi tlhelo ra mali yo kutsula ha yona: Loko ka ha sele malembe yo tala ku ya fika eka Jubili, na yona mali leyi faneleke ku humesiwa yi ta va yi tele, kasi loko ma nga talanga, na yona mali yi ta va yi nga talanga. 53Muisraele loyi a tixaviseke, ú fanele ku tekiwa ku fana na munhu loyi a thoriweke nkarhi wo ringana lembe rin'we; mi nga tshiki muxavi wa yena a n'wi tirhisa hi tihanyi mi ri karhi mi swi vona. 54Loko a nga kutsuriwanga hi yin'wana ya tindlela leti, ú ta ntshunxiwa hi lembe ra Jubili, yena ni vana va yena.
55“Vaisraele, ndzi va teka va ri malandza ya minamalandza ya mina, kumbe: mahlonga ya mina lawa ndzi ma humeseke etikweni ra Egipta. Hi mina HOSI, Xikwembu xa n'wina.


c: text/html

text:
161
Musi Dafita o no fhiranyana muṱumba wa thavha, a ṱangana na Tsiba mushumeli wa Miribaali. Onoyo o vha e na donngi mbili dzi na dzisala, dzo hwala mikonde ya 200 ya vhurotho, na khekhe dza 100 dza mpale wa nḓirivhe na khekhe dza 100 dza mahuyu na gumbu ḽa mukumba ḽo ḓala waini.
2Khosi ya vhudzisa Tsiba ya ri, “Izwi zwithu no zwi ḓiselani?”
Tsiba a fhindula a ri, “Donngi dzi ḓo namelwa nga vha muṱa wa musanda, vhurotho na mitshelo ndi zwiḽiwa zwa vhanna, waini ndi ya u netulusa vhane vha neta phangani.”
3
Ndi hone khosi i tshi vhudzisa ya ri, “Miribaali muḓuhulu wa muṋe waṋu Saulo u ngafhi?”
Tsiba a mu fhindula a ri, “O sala Jerusalema, u khou vhona unga zwino Vhaisraele vha ḓo dovha vha mu fha muvhuso wa makhulu wawe Saulo.”
4
Ndi hone khosi i tshi vhudza Tsiba ya ri, “Zwoṱhe zwe zwa vha zwi zwa Miribaali zwino ndi zwaṋu.”
Tsiba a fhindula a ri, “Ndi gwadama nga u ḓiṱukufhadza. Thovhele muṋe wanga, ngavhe ndi tshi ḓi vha takadza!”
5
1 Mah. 2:8-9,36-46
Musi khosi Dafita a tshi swika Bahurimu, muṅwe wa mashaka a Saulo ane a pfi Shimei, ṅwana wa Gera, a bvela nnḓa u ḓa u mu ṱanganedza, a sendela a tshi khou mu teketela. 6Shimei a thoma u posa Dafita na magota awe nga matombo, naho Dafita o vha o tangwa nga mmbi yoṱhe na vhalindi vhawe. 7Shimei a tshi teketela Dafita o ri, “Ṱuwa! Ṱuwa! Phondi yenei, tshigevhenga ndiwe! 8Muṋe washu o u lifhedza zwe wa shulula malofha a muṱa wa Saulo we wa mu dzhiela muvhuso. Muṋe washu o dzhia muvhuso a u ṋea ṅwana wau Abisalomo. U khomboni nga vhupondi hau!”
9
Abishai ṅwana wa Tseruya a amba na khosi a ri, “Thovhele muṋe wanga, vha nga tenda mmbwa iyi yo faho i tshi vha teketela naa? Nga vha litshe ndi mu ele ndi mu tumule ṱhoho.”
10
Hone khosi ya ri, “Inwi vhana vha Tseruya, aya a si mafhungo anga kana aṋu! Arali a tshi khou nteketela nge Muṋe washu a ri, ‘Teketela Dafita,’ ndi nnyi ane a nga vhudzisa a ri, ‘Ndi mini u tshi ita izwi?’ ” 11Ndi hone Dafita a tshi amba na Abishai na magota awe oṱhe a ri, “Ṅwananga we nda mu beba u khou linga u mmbulaha. Zwino uyu wa Benyamini ni mu londelani? Mu litsheni, litshani a teketele, o rumiwa nga Muṋe washu. 12Khamusi Muṋe washu u ḓo vhona u ṱungufhala hanga a nnyitela zwivhuya nge nda teketelwa ṋamusi.”
13Ndi hone Dafita na vhanna vhawe vha tshi fhirela phanḓa vha tshi tshimbila nga nḓila, Shimei a tshi tshimbila nṱha bamani o ḓi vhambela nae, a tshi enda a tshi mu teketela, a tshi mu posa nga matombo, a tshi mu hasha nga tshika. 14Khosi na vhathu vhoṱhe vhe a vha e navho vha vhuya vha swika he vha vha vha tshi ya hone vhó neta, vha awela henefho.
15Abisalomo na Vhaisraele vhoṱhe vhe a vha e navho vha dzhena Jerusalema. Na Ahithofele o vha e nae. 16Ndi hone Hushai wa Muarakhi khonani ya Dafita a tshi ya ha Abisalomo a mu vhudza a ri, “Thovhele nga vha lalame! Thovhele nga vha lalame!”
17Abisalomo a vhudzisa Hushai a ri, “Ndi hone u fulufhedzea kha khonani yavho izwi! Ndi mini vha songo ṱuwa nayo?”
18Hushai a fhindula a ri, “Aiwa, nṋe ndi ima na we a nangiwa nga Muṋe washu na nga vhathu havha, na nga Vhaisraele vhoṱhe. Ndi ḓo vha wa onoyo, nda ima na onoyo; 19hone ndi nga shumela nnyi arali e si ṅwana wa muṋe wanga? Unga ndo shumela khotsi avho, zwino ndi ḓo shumela vhone.”
20Musi vhahulwane vho no kuvhangana, Abisalomo a vhudzisa Ahithofele a ri, “Nga vha ri eletshedze. Ri ite mini?”
21
20:11
Dot. 22:30
27:20
Gen. 35:22
49:3-4
Esek. 22:10
1 Korint. 5:1
15:16
20:3
Ahithofele a fhindula a ri, “Nga vha dzhie vhommane vhavho vhe khotsi avho vha vha sia uri vha londole pfamo, vha vha dzhenise nḓuni. Ndi hone Vhaisraele vha tshi ḓo zwi ḓivha uri vho luṱana tshoṱhe na khotsi avho, zwa konou khwaṱhisa vhoṱhe vhane vha ima navho.” 22Ndi hone vha tshi akhela Abisalomo dennde nṱha ha ṱhanga ya pfamo, Abisalomo a dzhenisa vhommane vhawe nḓuni Vhaisraele vhoṱhe vha tshi zwi vhona.
23Misi iyo nyeletshedzo ye ya vha i tshi ṋewa nga Ahithofele yo vha i tshi ṱanganedzwa ḽa nga ipfi ḽi bvaho ha Mudzimu. Hu Dafita, he Abisalomo, vho vha vha tshi sedza nyeletshedzo dzoṱhe dza Ahithofele nga u ralo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
241
Muṋe washu o vhudza Mushe 2uri a laye Vhaisraele nga u rali a ri:
“Ḓisani mapfura a muolivi avhuḓivhuḓi o kunaho a mbone dzi re denndeni uri luvhone lu dzule lu tshi duga. 3Aroni nga a dzi funge madekwana maṅwe na maṅwe, dzi dzule dzi tshi khou duga ḽi vhuye ḽi tshe, henefho denndeni ya u ṱangana na Mudzimu nnḓa ha lupila, phanḓa ha Muṋe washu. Ndayo hei i tevhedzwe nga mirafho na mirafho. 4Aroni a londole mbone dzi re kha tshivheambone tsha musuku u songo vangiwaho, a vhone uri dzi dzule dzi tshi duga phanḓa ha Muṋe washu.
5
“Dzhiani vhukhopfu ha goroi ni bage mikonde ya 12 ya vhurotho, muṅwe na muṅwe u bagiwe nga khilogiramu mbili. 6Ni ṱhophe iyo mikonde i ite thulwi mbili, miṱanu na muthihi masia oṱhe, nṱha ha ḓafula ḽo fhomiwaho musuku u songo vangiwaho, ḽine ḽa vha phanḓa ha Muṋe washu. 7Ni vhee zwioro zwi songo vangiwaho kha muduba muṅwe na muṅwe, tsha vha tshiga tsha nduvho ya zwiḽiwa i ṋekedzwaho Muṋe washu yo imelaho vhurotho. 8Ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa Sabatha vhurotho vhu fanela u vhewa phanḓa ha Muṋe washu. Hoyo ndi mushumo wa Vhaisraele wa misi yoṱhe. 9
Mat. 12:3-4
Vhurotho ndi ha Aroni na vhaḓuhulu vhawe, nga vha vhu ḽele fhethu hukhethwa, ngauri ndi mukovhe wavho mukhethwakhethwa wa nduvho ya zwiḽiwa i ṋekedzwaho Muṋe washu.”
10-11
Ho vha hu na muṅwe munna, khotsi awe o vha e Muegipita, mme awe o vha e Muisraele ane a pfi Shelomithi, ṅwananyana wa Dibiri wa tsinde ḽa Dani. Henefho mishashani uyo munna a vutshelana na Muisraele. Hezwo vho vhutshelana a amba dzina ḽa Muṋe washu sa samba. Zwenezwo vha mu isa ha Mushe, 12
vha ita uri a lindiwe, vha lindela Muṋe washu a tshi vha vhudza uri vha ite mini ngae.
13Muṋe washu a vhudza Mushe a ri, 14“Uyo munna mu bviseleni nnḓa ha mishasha. Muṅwe na muṅwe we a mu pfa a tshi sema nga dzina ḽanga a vhee zwanḓa zwawe kha ṱhoho ya uyo munna hu vhe u ṱanzilela uri u na mulandu, zwenezwo vhathu vhoṱhe nga vha mu kanḓe nga matombo a vhuye a fe. 15
Mat. 26:65-66
Joh. 8:58-59
Mish. 6:11
Zwino-ha vhudza Vhaisraele uri ane a teketela nga dzina ḽa Mudzimu u na mulandu, 16nga a vhulawe. Muisraele kana mutsinda ane a dzula kha ḽa Israele, a teketela nga dzina ḽa Yahavee, vhathu vhoṱhe nga vha mu kanḓe nga matombo a vhuye a fe.
17
“Muthu ane a vhulaha muṅwe nga a vhulawe, 18ane a vhulaha tshifuwo tsha muṅwe nga a tshi lifhe. Mulayo ndi wa uri vhutshilo vhu lifhiwa nga vhutshilo.
19
Dot. 19:21
Mat. 5:38-42
“Arali muthu a huvhadza muṅwe, zwoṱhe zwe a ita, na ene a itwe zwenezwo. 20Arali a vunḓa muṅwe shambo, na ene nga a vunḓwe shambo, a nongola muṅwe ḽiṱo, na ene nga a nongolwe ḽiṱo, a kula muṅwe ḽiṋo na ene nga a kulwe ḽiṋo. Zwine a huvhadza muṅwe na ene nga a huvhadzwe nga u ralo. 21Muthu ane a vhulaha tshifuwo nga a tshi lifhe, hone ane a vhulaha muthu nga a vhulawe. 22Mulayo hoyu u kwama noṱhe, Vhaisraele na vhatsinda vhane vha dzula na inwi, ngauri Nṋe ndi Yahavee Mudzimu waṋu.”
23Musi Mushe o fhedza u vhudza Vhaisraele hezwo, vha dzhia uyo munna vha mu bvisela nnḓa ha mishasha, vha mu kanḓa nga matombo a vhuye a fe. Ngauralo Vhaisraele vho ita zwe Muṋe washu a laya Mushe.


text:
Batfish
Vito Rantolovelo Ra Ndyangu
Batfish
Vito Rinwani
None
Vito Ra Xi Science
Ephippidae
Size
Kuya fika eka 50 cm
Nhlamuselo
Miri wa yona wu entile swinene wutlhela wu leha. Yiva na tifins laha timbambyini nale ndzhaku. Tiva na muhlovo wo hatima bya silivhere naka xitshopani kasi laha nhlaneni yiva na kantima nyana. Matihlo yayona yatumberile swinene. Tinxaka tinwani eka ndyangy wa yona ti lehile tiva na ti fins totontswa.
Vuxokoxoko
Muxaka lowu wa hlampfi wuna mindyangu yo ringana 7 na tinxakaxaka toringana 20. Spadefish yiwela kona nayona. Titala kukumeka hi mintlawa exikarhi ka mati. Himinkarhi yinwani ya kohlweka tani hi Angelfish. Yirhandza ngopfu ku tiva swilo laha himinkarhi yinwana yitshunelelaka ti divers e matini.
Swakudya
Tinxaka totala ta hlampfi leyi tidya nkuxu na swihayani leswintsongo leswi pfumalaka rhambu ra laha nhlaneni, swivungu na swimilani swalematini. Ti hanya hinyama na swimilani.
Kuhangalaka
Yikumeka hinkwako laha kunga na maxelo yohambana hambana nale ka malwandle yohambana hambana yalaha misaveni.
Common Species
Longfin batfish - Platax teira
Spadefish - Tripterodon orbis
Shaded batfish - Platax pinnatus


text:
Bushbaby
N'wana-Kahina
N'wana-Kahina xa Afrika ixihadyani lexintsongo eka tiko ra Afrika hambi leswi xikumekaka ngopfu kambe axivonaki ngopfu hikwalaho kakuva xijikajika ngopfu navusiku. Xitala ku twiwa ngopfu kutlula ku voniwa tani hileswi xirilaka tani hi nwana nivusiku.
Swakudya leswi dyiwaka hi dzelehani swi katsa ngopfu-ngopfu “tree-gum” na switsotswana. Ku dyiwa ka mihandzu aku tsariwanga kahelo kambe ku nga humelela....more
Muxaka lowu wa manghovo wutiveka tani hi lowu kuku eka va manghovo hinkwaswo. Nhloko na miri wukwalomu ka 297 kuya eka 373 mm, ncila wusukela eka 415 kuya eka 473 mm. Miri waxona wuya hirimbewu...more


text:
41N'wina vana, rhiyani tindleve, mi yingisa
swiletelo swa tata wa n'wina,
leswaku mi ta tlhariha,
2hikuva mina ndzi mi komba mikhuva leyinene;
mi nga tshuki mi hambana ni milawu ya mina.
3Loko ndza ha ri emavokweni ya tatana,
ndzi ri n'wana yexe, la rhandziwaka hi manana,
4tatana ú ndzi dyondzisile, a ku:
“N'wananga, namarhela leswi ndzi ku byelaka swona, u hlayisa milawu ya mina embilwini ya wena,
kutani u ta hanya.
5Tilavele vutlhari ni ku twisisa;
leswi ndzi ku byeleka swona, u nga tshuki u swi rivala, kumbe ku swi fularhela.
6Namarhela vutlhari, byi ta ku hlayisa;
byi rhandze, byi ta ku sirhelela.
7Xilo xo sungula i vutlhari: Tilavele byona, u tilavela ni ku twisisa,
hambiloko swi ku tekela swilo swa wena hinkwaswo.
8Kurisa vutlhari, byi ta ku kurisa,
byi ta ku dzunisa, loko u byi vukarha.
9Vutlhari byi ta ku tlhandleka harhi yo saseka enhlokweni,
byi ku ambexa ni xidlodlo xo vangama.”
10N'wananga, yingisa u amukela leswi ndzi ku byelaka swona,
leswaku u ta hanya masiku layo tala.
11Budula ra vutlhari, ndzi ku kombile,
ndzi ku fambisile etindleleni leto lulama.
12Loko u famba, u nga ka u nga khuguriwi,
ni loko u tsutsuma, u nga ka u nga wi.
13Hlayisa swiletelo, u nga swi tshiki;
swi sirhelele, hikuva hi byona vutomi bya wena.
14U nga tshuki u landzelela lavo homboloka,
ni mikhuva ya lavo biha, u nga yi tekeleli.
15Fambela kule na swona, u nga tshineli ni le kusuhi,
swi papalate, u hundzela emahlweni.
16Lavo homboloka a va etleli loko va nga si endla swo biha,
loko va nga si vavisa munhu, vurhongo a byi ti.
17Vubihi i swakudya swa vona,
vhinyo leyi va nwaka yona i tihanyi.
18Mahanyelo ya lavo lulama ma fana ni ku vonakala ka vurhonga
loku ku yaka ku engeteleleka, dyambu ri ko ri xa.
19Kambe mahanyelo ya lavo homboloka i xinyami lexikulu,
ni leswi swi va khugulaka, a va swi tivi!
20N'wananga, rhiya ndleve u twa marito ya mina,
yingisa leswi ndzi ku byelaka swona,
21u nga swi tshiki swi wela ehansi,
swi hlayise embilini ya wena,
22hikuva i vutomi eka loyi a swi kumaka,
swi horisa miri wa yena hinkwawo.
23Hlayisa mbilu ya wena ku tlula swilo hinkwaswo,
hikuva hi xona xihlovo xa vutomi.
24U nga tshuki u vulavula swo homboloka,
papalata ni marito ya vuxisi.
25Wena languta emahlweni ntsena,
u nga tshuki u halahala ematlhelo.
26
Xiyaxiya laha u kandziyaka kona,
kutani riendzo ra wena hinkwaro ri ta va lerinene;
27u nga tshuki u hambukela exineneni kumbe eximatsini,
leswo biha, u nga ngheni eka swona!


text:
Vhathu vhe vha tou thoma u dzula Lesotho hu nga vha hu vhathu vha vha San, vhe vha do sia zwa vhufa havho zwa u ola kha dzi mbondo dza mabako.
Vhathu vha u thoma vhe vha vha vha tshi amba Bantu ho vha hu zwigwada zwiraru zwa Nguni, Phatla, Polane na Phuthi, vhe vha do pfuka nga Drakensberg vha tshi khou bva devhula nga magabelo mararu vha ya vha dzula fhethu hune havha uri ho dzika ha mulamboni wa Mohokare (Caledon).
Tsini na u fhela ha Centuary ya vhu 17, ha kona u tevhela khosi ya maSotho, vha Peli, Phuthing, Sia na Tlokoa vha tshi khou bva kha vhupo ha North-west. Nga murahu havho ho di da zwinwe zwigwada zwa maSotho, ho kateliwa na Koena, Fokeng na Taung. Mathomoni a Centuary ya vhu 19 musi Shaka atshi engedza muvhuso wawe wa maZulu, ho vha na u takuwa ha dzi khakhathi na usa dzulisea kha shango.
Vhathu vha maSotho vhe vha vha vha dzi thavhani na vhanwe vhe vha vha vha hune havha uri ho adza hune namusi ha vhidziwa upfi Lesotho (Basutoland nga tshifhinga tsha dzi mmbi) na kha zwipida zwa devhula ha hune namusi ha vhidziwa upfi Free State vho vha vho kwamea navho.
Nndwa ho swika he ya tou vha zwithu zwine zwa vha uri zwo doweleya,vhuhosi vhu tshi kho kwashea ha dzhena na ndala, masimu atshi khou tshinyadziwa, vhathu vhane vha vha vho dada ho do divhadziwa uri vho ita zwa u dzhia mashango a vhanwe.
Vho-Moshoeshoe, khosi ya vha Koena, vha shumisa ndila ya tshisole na zwikili zwa polotiki kha u kunda maswina avho. Vha vha na vhathu vhanzhi vhane vha vha vha tevheli vhavho, vhothe vhanwe vha tshi khou bva kha vhangane vhavho vho kundiwaho nav hane vha khou shavha u tshinyadziwa, vhe vha do vha vhatevheli vha fulufhedzeaho na mirado yo fhelelaho ya u hulisa vhuhosi havho ndi zwe zwa do fhedza zwi khou vha zwone zwo itaho Lesotho.
Vho -Moshoeshoe vho vha vha na dzindila dzavho dzine vha dzi kona kha u bvisa vhathu vhavho fhethu hune ha vha dzi thavhani vha vhaisa hune vha do vha vha khagala vha tshi khou kona u dilwela, na u kona u imela u thomiwa nndwani dze dza vha dzi tshi kha honovho vhupo.
Vho thoma nga u shumisa thavha ine ya vhidziwa upfi Butha Buthe hune havha tsini na dorobo ya henelo dzina. Nga murahu vha kona uya kha thavha ine ya vha khulwane Thaba Bosiu, devhula ha Maseru. Huna hezwi zwothe zwa maanda, u gudisa vhathu vhawe uvha mmbi ine ya sa khethekanywe, vha tshi rwa vhothe vhane vha lingedza ulwa na vhurereli.
Nga 1831 vho vha murangaphanda ane asa kundiwe wa lushaka luswa lwa vhathu vha Basotho kha vhupo hune ho no hula hune ha vha mukanoni wa Lesotho wa namusi. Vha Rolong dubo lwa West, vha Taung dubo lwa vhukovhela na vha Tlokoa dubo lwa east na thuthuwedzo ya khosi Moshoeshoe o tou diimisa nga ene mune.
Vho-Moshoeshoe vho vha vha na tshedza, murangaphanda ane avha na mveledziso ane adzhiiwa sa murangaphanda muhulwane vhukuma Afrika. Nga kha vhutali, u kondelela na uvha na ndila dza u kona u tutuwedza, vha vha na zwithu zwa ndeme nga ha mvelo na zwa polotiki kha vhathu vhothe vhe vha vha vho vha rangaphanda. Vho tendela u dzulisana nga mulandu wa u tenda vhathu vha Basotho vha tshiita zwithu zwavho zwa mvelo vha si khou zwi tshinyadza.
Ubva mathomoni a centuary ya vhu 19 vharengi, vhazwimi na mavhuru vho vha vha tshi fhira nga vhukati ha pfumo la Moshoeshoe vha tshi khou tutuwedza zwo vha zwi tshi vha zwi tshi khou engedza mbalo.
Vha zwivhona musi mbalo ya dzi colonist i tshi khou hula, uri hu nga kha di takuwa dzi khakhathi. Vha zwi humbula uri huna thodea ya vhathu vhavho uri vha gude pfunzo ya tshi zwino uri vha kone u kunda kha shango liswa, vharumela vhanwe vha vhana vhavho tshikoloni Cape Town, vha ramba vhafunzi vha kereke ya Paris Evangelical Missionary Society uri vhade vha tumbule tshivhidzo Basutoland, na Messrs Arbousset, Casalis na Gosselin vha dzula Morija, tsini na Thaba Bosiu, nga nwedzi wa Fulwi1833.
Musi mbalo i tshi khou enegedzea ya mavhuru vha thoma u tumbula mabulasi kha mavu ane avha uri ndi matete a Mojokare, ha thoma uvha na mutsiko kha shango. Ha vho thoma uvha na dzi nndwa dza zwa polotiki vhukati ha mavhuru na Basotho.
Vho-Moshoeshoe vho ya vha toda thuso kha 'great white queen wa English', mutanuni Vho-Victoria, vha tshi khou toda u tsireledziwa kha mavhuru.
Hezwi vho do zwi wana nga 1848, ha mbo di vhewa British Resident Commissioner henefho vhukati havho. Nga murahu ha minwaha ya rathi zwa mbo di humiselwa murahu musi vhathu vha Basutoland vho no tangana na mmbi ya Cape Colony Moshoeshoe, vho diniwa nga u tshuwiswa nga mavhuru, vha dovha vha toda u tsireledziwa nga vha British.
Nga 1868 Basutolandha mbo di vha fhethu ha vha British, nahone Basotho bahaMoshoeshoe (vhathu vha khosi Moshoeshoe) vha vha fhasi ha vha British. Nga 1870 khosi ya Basotho ine yo vha yo no kalaha ya mbo di lovha, vho lovhela kha zwanda zwa u divha uri vhathu vhavho vha zwandani zwa mutanuni.
Zwe vha vha vho di vhudza zwone nga ha vhathu vha Basotho vho tuwa vho no vhasia khakhathini. Nga u sikiwa ha mvelelo ntswa, vho vha vho fha Basotho u kona u di divha, na maanda a u kona u ima kha maswina avho. Naho nga tshinwe tshifhinga vho vha vha tshi di thaselwa nga ma Zulu, Matabele, Mavhuru na Briton vho vha vha sa kundiwi nndwani.
Nga murahu ha lufu lwavho,vhana vhavho vho isa phanda na u ita uri tshitshavha tshifarane. U swika na namusi, huna vhalaifa kha tshidulo tsha vhuhosi, huna mahosi kha zwipida zwinzhi zwa Lesotho na mashango a tsini u fana na Matatiele Eastern Cape. Ane avha hone zwino ndi Letsie Ill ane o vhewa vhuhosini nga 1997.
Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
11Mina Pawulo, nandza xa Xikwembu ni muapostola wa Kriste Yesu, ndzi rhumiwile ku seketela ku pfumela ka vanhu lava hlawuriweke hi Xikwembu, ni ku va pfuna ku tiva ntiyiso lowu dyondzisiwaka hi vukhongeri bya hina, 2byi nga lebyi akiweke ehenhla ka ku tshemba vutomi lebyi nga heriki. Xikwembu lexi nga riki na ku hemba xi hi tshembisile vutomi lebyi minkarhi yi nga si va kona; 3kutani xi byi humesele erivaleni hi mahungu ya xona, loko nkarhi lowunene wu fikile, hikuva ndzi nyikiwile mahungu lawa ku ma twarisa, hi ku lerisa ka Xikwembu muponisi wa hina.
4
Gal. 2:3
II Tim. 4:10
Ndzi tsalela Tito, n'wananga wa xiviri, eku pfumeleni loku hi nga na kona swin'we, ndzi ri:
Tintswalo ni ku rhula, a swi ve na wena, swi huma eka Xikwembu Tatana, ni ka Kriste Yesu muponisi wa hina!
5Mhaka leyi endleke leswaku ndzi ku siya le Kreta, hileswaku u sala u hetisa swilo leswi swa ha lavaka ku lulamisiwa, naswona u veka vakulukumba va kereke emutini wun'wana ni wun'wana. Tsundzuka leswi ndzi ku leriseke swona: 6
Nkulukumba ú fanele ku va munhu la nga riki na xisandzu, a va ni nsati un'we ntsena; vana va yena va fanele ku va vapfumeri, lava nga soriwiki hikwalaho ka mahanyelo ya vona ya vusopfa, ni ku tiarisa ka vona, 7hikuva murhangeri ekerekeni ú fanele ku va munhu wo pfumala xisandzu, leswi a langutelaka ntirho wa Xikwembu. A nga tshuki a va munhu la titivaka ngopfu, kumbe munhu wa ximbilwa-mbilwana. A nga vi xidakwa, kumbe munhu wa tinyimpi, kumbe wa makwanga; 8kambe ú fanele ku va munhu la tsakelaka ku amukela vaendzi, la rhandzaka swilo leswinene, la tikhomaka, la lulameke, la hlawulekeke, la kotaka ku fuma mahanyelo ya yena; 9a a ve munhu la namarhelaka Rito leri tshembekeke, leri fambelanaka ni leswi swi dyondzisiwaka, a ta kota ku tiyisa van'wana hi dyondzo leyi nga yona ya xiviri, ni ku komba ku hoxa ka lava lwaka na yona.
10Hikuva va tele lava tiarisaka, ni ku xisa van'wana hi ku vulavula ka vona ka hava, ngopfu-ngopfu exikarhi ka vapfumeri lava humaka eXiyudeni. 11Swa fanela leswaku volavo va miyetiwa, hikuva va kokela kule vanhu hinkwavo va mindyangu yin'wana, va dyondzisa leswi va nga fanelangiki ku swi dyondzisa, hi ku navela rifuwo ro homboloka. 12Ku ni Mukreta, un'wana wa vaprofeta va vona, la nga tshama a ku: “Vakreta i vanhu va mavunwa masiku hinkwawo; i swiharhi leswo biha, ni malolo lama nga ni makolo.” 13Kunene leswi a swi vuleke swi tiyile. Hikokwalaho wena u fanele ku va tshinya hi matimba, leswaku va ta va ni ku pfumela loku hanyaka, 14va ta ka va nga yingisi mintsheketo ya Vayuda, ni ku lerisa ka vanhu lava fularheleke ntiyiso.
15Swilo hinkwaswo swi tengile eka lava tengeke; kambe a ku na lexi tengeke eka lava nyameke, ni ka lava nga pfumeriki, hikuva miehleketo ya vona ni mapfalo ya vona swi nyamisiwile. 16Hi milomo ya vona, va vula leswaku va tiva Xikwembu, kambe hi mintirho ya vona va xi landzula. Va nyangatsa, va ala ku yingisa, a va koti ku endla ntirho ni wun'we lowunene.


text:
141Tikarhateleni ku va ni rirhandzu, kambe naswona mi chivirikela tinyiko ta Moya, ngopfu-ngopfu nyiko ya ku vula Rito. 2Loyi a vulavulaka hi ririmi leri nga tiviwiki, a nga vulavuli na vanhu, kambe ú vulavula na Xikwembu, hikuva a ku na munhu loyi a n'wi twisisaka; ú vulavula swihundla hi ku huhuteriwa. 3Kasi loyi a vulaka Rito, ú byela vanhu marito lawa ya akisaka, ni lawa ya tiyisaka, ni lawa ya chavelelaka. 4Loyi a vulavulaka hi ririmi leri nga tiviwiki wa tiaka yena n'wini; kasi loyi a vulaka Rito ú akisa nhlengeletano. 5Ndza swi lava leswaku hinkwenu mi vulavula hi tindzimi, kambe ngopfu-ngopfu ndzi lava leswaku mi vula Rito. Loyi a vulaka Rito, ú tlula loyi a vulavulaka hi tindzimi (ehandle ka loko ku ri ni ku hlamusela, leswaku nhlengeletano yi ta kuma leswi swi yi akisaka). 6Hikwalaho ke, vamakwerhu, loko ndzi ta eka n'wina, ndzi fika ndzi vulavula hi tindzimi, ndzi ta mi pfunisa ku yini xana? A ndzi nga mi pfuni, ehandle ka loko ndzi nga tirhisa mavulavulele lama hlavutelaka swin'wana, kumbe ya vutivi, kumbe yo vula Rito, kumbe yo dyondzisa.
7Swi tano ni ka swilo leswi nga hefemuriki ku fana ni xitiringo kumbe dzandzana: Loko swi chayiwa kutani swi nga humesi mimpfumawulo yo hambana-hambana, xana risimu ra swona ri nga tiviwa hi mukhuva wihi, leswaku hi lero yini? 8Ni loko mhalamhala yi nga pfumi swinene, i mani la nga ta hloma matlhari ya nyimpi xana? 9Swi tano na n'wina, loko mi vulavula hi ririmi leri nga tiviwiki. Ehandle ka loko mi humesa rito leri twalaka, xana vanhu va ta tivisa ku yini leswi mi swi vulaka? Mi ta va mi vulavula leswi hahaka ni moya.
10Ndza tshemba, tinxaka-xaka ta mimpfumawulo ti tele ngopfu laha misaveni; kambe a ku na wun'we wa yona lowu nga hava lexi wu vulaka xona. 11Kutani loko ndzi nga tivi leswaku mpfumawulo wa kona wu vula yini, ndzi ta va munhu wa le handle eka loyi a vulavulaka; na yena muvulavuri, ú ta va munhu wa le handle eka mina. 12Swi tano na n'wina: Leswi mi navelaka ku chivirikela tinyiko ta Moya, endlani hi matimba ku tirhisa leti pfunaka ku aka swirho swa nhlengeletano.
13Hikokwalaho, loyi a vulavulaka hi ririmi leri nga tiviwiki, a a khongele leswaku a nyikiwa matimba ya ku ri hlamusela. 14Hikuva loko ndzi khongela hi ririmi rero, i moya wa mina lowu khongelaka, kambe miehleketo ya mina a yi tirhi nchumu. 15Loko swi ri tano, ku nga endliwa yini xana? Ndzi fanele ku khongela hi moya wa mina, kambe na kona ndzi fanele ku khongela hi miehleketo ya mina. Ndzi fanele ku yimbelela hi moya wa mina, kambe na kona ndzi fanele ku yimbelela hi miehleketo ya mina. 16Hikuva loko u nkhensa hi moya wa wena wu ri woxe, xana munhu ntsena loyi a nga enhlengeletanweni ú ta vurisa ku yini “Amen!” ku hlamula xikhongelo xa wena xa ku nkhensa, leswi a nga tiviki lexi u xi vulaka xana? 17Xikhongelo xa wena xo nkhensa xi nga va lexinene ngopfu, kambe munhu loyi un'wana loyi, a xi n'wi akanga. 18Ndzi nkhensa Xikwembu, hikuva ndzi vulavula hi tindzimi leti nga tiviwiki ku tlula n'wina hinkwenu; 19kambe, enhlengeletanweni, ndzi nga tsakela ku vula marito ya ntlhanu hi ku tirhisa miehleketo ya mina, leswaku ndzi ta dyondzisa ni lava van'wana, ku tlula ku vulavula marito ya madzana-dzana hi ririmi leri nga tiviwiki.
20Vamakwerhu, mi nga fani ni vana eku ehleketeni ka n'wina. Loko ku ri ka leswo biha mi fanele ku fana ni swihlangi, kambe mi va lava kuleke emiehleketweni. 21
Ku tsariwile eNawini, va ku: “Ndzi ta vulavula ni vanhu lava hi milomo ya vanhu va tindzimi tin'wana ni va matiko man'wana; kambe hambiswiritano, a va nga ndzi yingisi, ku vula Hosi.” 22Hikokwalaho, ku vulavula hi tindzimi leti nga tiviwiki i xikombiso ku nga ri eka vapfumeri, kambe eka lava nga riki vapfumeri; kasi ku vula Rito i xikombiso ku nga ri eka lava nga riki vapfumeri, kambe eka vapfumeri. 23Loko nhlengeletano hinkwayo yi ta endhawini yin'we, ni loko hinkwavo va vulavula hi tindzimi leti nga tiviwiki, kutani ku tshuka ku nghena vanhu ntsena lava nga riki vapfumeri, xana a va nga vuli va ku: “Mi ni rihuhe!” ke? 24Kambe loko un'wana ni un'wana a vula Rito, kutani ku ta nghena munhu ntsena la nga riki mupfumeri, marito ya hinkwavo ma ta n'wi ba ripfalo, ma n'wi avanyisa; 25swihundla swa mbilu ya yena swi ta humeseriwa erivaleni, kutani ú ta wa hi mombo, a gandzela Xikwembu, kutani ú ta vula a ku: “Hakunene Xikwembu xi kona la xikarhi ka n'wina.”
26Loko swi ri tano, ku nga endliwa yini, vamakwerhu? Loko mi hlengeletana, un'wana a nga va ni Pisalema, un'wana a nga va ni dyondzo, kumbe mhaka leyi a kombisiweke yona hi Xikwembu, kumbe nyiko yo vulavula hi ririmi leri nga tiviwiki, kumbe nyiko yo hlamusela leswi vulavuriweke; kambe hinkwaswo a swi ve leswi akisaka nhlengeletano. 27Loko ku vulavuriwa hi ririmi leri nga tiviwiki, a ku vulavule vambirhi kumbe vanharhu ntsena, swi yima kwalaho; a va nyikane nkarhi, ku ri ni loyi a hlamuselaka. 28Loko ku ri hava muhlamuseri, la lavaka ku vulavula hi tindzimi leti nga tiviwiki a a miyele a nga vulavuli enhlengeletanweni; a a tivulavulele embilwini ya yena, ni ku vulavula ni Xikwembu. 29Loko va ri vadyondzisi va Rito a ku vulavule vambirhi kumbe vanharhu, kutani van'wana a va kambisise marito ya vadyondzisi lava. 30Loko un'wana a ri eku vulavuleni, kutani un'wanyana wa lava nga kona a kombisiwa mhaka hi Xikwembu, la vulavulaka a a miyele. 31Hinkwenu mi ta wu kuma nkarhi wo vula Rito, un'wana ni un'wana wa n'wina, leswaku hinkwavo va ta dyondza, ni leswaku hinkwavo va ta tiyisiwa. 32Vadyondzisi va Rito va swi kota ku tikhoma va miyela, hambiloko va kombisiwile swin'wana emoyeni. 33Hikuva Xikwembu a hi Xikwembu xa mpfilumpfilu, kambe i xa ku rhula.
Leswi swi nga ntolovelo etikerekeni hinkwato ta vahlawuriwa va Xikwembu, 34hileswaku vavasati va fanele ku miyela etinhlengeletanweni, hikuva a va pfumeleriwi ku vulavula; vavasati va fanele ku titsongahata, hilaha Nawu na wona wu vulaka hakona. 35Loko va lava ku tiva swin'wana, a va vutise vanuna va vona ekaya, hikuva swi khomisa tingana loko wansati a vulavula enhlengeletanweni. 36Mi ri yini? Xana Rito ra Xikwembu ri tile hi le ka n'wina, kumbe ri lo tela n'wina ntsena ke?
37Loko un'wana a tivona a ri mudyondzisi wa Rito, kumbe a ri la nga ni tinyiko ta Moya, a a tive leswaku timhaka leti ndzi mi tsalelaka tona, i swileriso swa Hosi. 38Loko un'wana a nga ri na mhaka na swona, na n'wina mi nga vi na mhaka na yena. 39Hikokwalaho vamakwerhu, chivirikelani ku vula Rito, naswona mi nga siveli lava vulavulaka hi tindzimi leti nga tiviwiki. 40Ntsena hinkwaswo a swi endliwe hi mukhuva lowo saseka, hi nawu wa kona.


text:
211“Etikweni leri HOSI Xikwembu xa n'wina xi mi nyikaka rona leswaku ri va ra n'wina, swi nga endleka leswaku ku tshuka ku kumiwa munhu enhoveni a file, kambe swi nga tiveki leswaku i mani a n'wi dlayeke. 2Loko swi va tano, vakulukumba va ka n'wina ni vaavanyisi va ka n'wina va fanele ku huma va ya va ya pima mpfhuka wo sukela laha munhu wa kona a feleke kona, ku ya fika emitini leyi rhendzeleke xivandla xa kona. 3Kutani vakulukumba va muti lowu nga kusuhi ni laha munhu loyi a dlayeriweke kona, va ta lava thokazi leri nga si tshamaka ri tirhisiwa kumbe ku paniwa, 4va rhelela na rona enhoveni, laha ku nga ni mati lama tshamaka ma ri karhi ma khuluka, naswona laha ku nga si tshamaka ku rimiwa kumbe ku byariwa nchumu. Kutani thokazi leri va ta fika va ri tshova nhamu kwale nhoveni. 5Vaprista hinkwavo, va nga vanhu va ka Levhi, va ta huma va ya endhawini leyi, hikuva hi vona va hlawuriweke hi HOSI Xikwembu xa n'wina leswaku va xi tirhela ni ku katekisa vanhu hi vito ra xona, naswona hi vona va fanelaka ku tsema mhaka yihi na yihi ya lava holoveke kumbe lava bananeke. 6Kutani vakulukumba hinkwavo lava tshamaka emutini lowu nga kusuhi ni laha munhu a dlayeriweke kona, va ta hlambela mavoko ya vona ehenhla ka thokazi leri tshoviweke nhamu, kwale nhoveni, 7va ri karhi va vulavulela va ku: ‘A hi hina hi dlayeke munhu loyi, naswona a hi swi vonanga loko swi humelela. 8We HOSI Xikwembu, rivalela Vaisraele, va nga vanhu lava u va kutsuleke, u nga tshuki u va veka nandzu wa ku dlayiwa ka munhu loyi a nga dyohangiki, va rivalele!’ 9Loko mi endla sweswo, hilaha HOSI Xikwembu xi swi lavaka hakona, mi ta tiponisa enandzwini wa ku dlayiwa ka munhu wa kona.
10“Mi nga tshuka mi huma nyimpi mi ya lwa ni valala va n'wina, kutani HOSI Xikwembu xa n'wina xi mi nyiketa vona mi va hlula, mi va khoma mi muka na vona. 11Loko un'wana wa n'wina a vona wansati wo saseka exikarhi ka vona, kutani a lava ku n'wi teka a va nsati wa yena, 12a nga ya na yena ekaya. Wansati loyi ú fanele ku fika a byewula nhloko, a tsema ni min'wala, 13a ncinca ni xiambalo lexi ambariwaka hi lava khomiweke enyimpini, kutani n'hweti yoleyo hinkwayo ú ta va a ri kwala mutini wa wanuna loyi, a ri karhi a titshandza vusiwana bya leswi a siyeke tata wa yena ni mana wa yena; endzhaku ka sweswo, wanuna a nga ha ya a ya tivana na yena, kutani va va nuna ni nsati. 14Kambe loko wanuna a nga ha n'wi tsakeli, a a n'wi tshike a famba a tiyela lomu a ku lavaka; a nga tshuki a n'wi xavisa, naswona a nga n'wi khomi wonge o va hlonga, hikuva ú ta va a tlangile hi yena.
15“Munhu a nga va a ri ni vasati vambirhi, kambe a tsakela un'wana wa vona, loyi un'wana a nga n'wi tsakeli. Vavasati lava, va nga va va ri ni vana va xinuna hi vumbirhi bya vona. Swi nga endleka leswaku n'wana wa wansati loyi a nga tsakeriwiki a va a ri yena mativula ya wanuna loyi; 16kutani siku wanuna loyi a avanyiselaka vana va yena endzhaka, a nga fanelanga ku teka n'wana wa wansati lowo tsakeriwa wonge o va yena mativula, kasi mativula i n'wana wa wansati loyi a nga tsakeriwiki; 17kambe ú fanele ku komba leswaku n'wana wa wansati loyi a nga tsakeriwiki, hi yena mativula, hi ku n'wi nyika swilo leswi tlulaka swa loyi un'wana kambirhi, eka hinkwaswo leswi a nga na swona, hikuva ú sungurile hi yena ku veleka, kutani hi yena a kumaka leswi fanelaka n'wana wa mativula.
18“Loko munhu a ri ni n'wana loyi a tinonon'hwisaka, loyi a alaka ku yingisa leswi a byeriwaka swona hi tata wa yena ni mana wa yena, hambiloko va n'wi ba a nga va yingisiki, 19vatswari va fanele ku n'wi yisa eka vakulukumba ehubyeni ya muti lowu a tshamaka eka wona; 20va fika va byela vakulukumba va muti va ku: ‘N'wana loyi wa hina ú tinonon'hwisa ngopfu, a nga hi yingisi; ú ni makolo, naswona i xidakwa!’ 21Kutani vanhu hinkwavo va muti va ta n'wi khandla hi maribye a fa. Hi ndlela leyi, mi ta susa vubihi exikarhi ka n'wina, kutani loko Vaisraele hinkwavo va swi twa, va ta hamba va chava.
22“Loko munhu a endlile nandzu lowu faneleke hi rifu, kutani a hayekiwa emhandzeni, 23
ntsumbu wa yena wu nga tshuki wu tshama vusiku hinkwabyo emhandzeni. Mi fanele ku n'wi lahla siku rero, hikuva ntsumbu lowu hayekiweke emhandzeni i ndzhukano eka HOSI Xikwembu. Mi nga tshuki mi nyamisa tiko leri HOSI Xikwembu xa n'wina xi mi nyikaka rona leswaku ri va ndzhaka ya n'wina.


text:
391Xikwembu xi engeta xi ku: “Wena munhu, vulavula na Gogo, u n'wi byela leswaku mina HOSI N'wini wa hinkwaswo ndzi ni rito eka yena leri nge: ‘Ndzi lwa na wena we Gogo, mufumi lonkulu wa va le Mexeke ni va le Tubala. 2Ndzi ku sindzisile ku ndzi languta, ndzi ku koka, ndzi ku humesa etikweni ra wena ra le kule en'walungwini, ndzi ku kongomisa etintshaveni ta Israele; 3kambe sweswi ndzi ta ku ba voko ra ximatsi, ri tshika ku khoma vurha; ndzi ta ku ba voko ra xinene, ri tshika ku tamela miseve. 4Wena ni mavuthu ya wena hinkwawo, ni masocha ya wena lama humaka ematikweni man'wana, mi ta dlayiwa etintshaveni ta Israele, kutani ndzi ta mi tshika mi dyiwa hi makoti layo tala ni swiharhi. 5Mintsumbu ya n'wina yi ta sala erivaleni. Ndzi vula sweswo ndzi tiyisile, mina HOSI N'wini wa hinkwaswo. 6Ndzi ta pfurhisa ndzilo etikweni ra Magogo, ni le xikarhi ka vanhu lava akeke kusuhi ni lwandle va nga chavi nchumu, kutani hinkwavo va ta tiva leswaku HOSI Xikwembu, hi mina!’
7“Ndzi ta twarisa vito ra mina lero hlawuleka, ri tiveka exikarhi ka Vaisraele vanhu va mina. A ndzi nga ha pfumeli leswaku va tlhela va ri nyamisa; kutani vamatiko va ta tiva leswaku HOSI Xikwembu Muhlawuleki wa Israele, hi mina! 8Swilo leswi swi le ndleleni, swi ta humelela; wa ta nkarhi lowu mina HOSI N'wini wa hinkwaswo ndzi wu vuleke.
9“Kutani lava tshamaka emitini ya Vaisraele va ta ya teka matlhari ya valala, va tshivela ndzilo ha wona; va ta hisa switlhangu leswikulu ni leswitsongo, ni vurha ni miseve ya byona, ni tinhonga, ni matlhari, va tshivela ndzilo ha swona malembe ya 7. 10A va nga ha yi etihunyini kumbe ku ya tsema timhandze eswihlahleni, hikuva va ta hamba va tshivela ndzilo hi mimphiselo ya matlhari. Va ta phangha swilo swa lava a va va phangherile, va hlasela lava a va va hlaserile. Ndzi vula sweswo mina HOSI N'wini wa hinkwaswo.
11“Enkarhini wolowo ndzi ta tsema ndhawu etikweni ra Israele, leyi Gogo ni mavuthu ya yena va nga ta lahliwa eka yona, wu nga ‘Nkova-wa-Vaendzi’Van'wana va ri: ‘Nkova-wa-Abarimi’, kumbe: ‘Nkova-wa-Hamona-Gogo’ evuxeni bya Lwandle-ra-ku-fa. Masirha ya Gogo ni mavuthu ya yena ma ta hingakanya ndlela, kutani vaendzi va ta tsandzeka ku hundza; hikokwalaho ndhawu ya kona yi ta vuriwa ‘Nkova-wa-Mavuthu-ya-Gogo’. 12Vaisraele va ta heta tin'hweti ta 7 va ri karhi va lahla vanhu lava, va endlela ku basisa tiko ra vona. 13Vaisraele hinkwavo va ta lahla Gogo ni vanhu va yena, kutani siku ndzi kombaka ku dzuneka ka mina, na vona Vaisraele va ta dzunisiwa; ndzi vula sweswo mina HOSI N'wini wa hinkwaswo. 14Loko ku ta va ku hundzile tin'hweti ta 7, ku ta hlawuriwa vanhu lava nga ta hamba va famba-famba etikweni va hlengeleta mintsumbu leyi nga sala ehandle, kutani va ta yi lahla leswaku yi nga ha nyamisi tiko ra vona. 15Loko va ri karhi va rhendzeleka na tiko kutani un'wana a thumbha marhambu ya munhu, ú ta yimisa mfungho kusuhi na wona, ku kondza valahli va ma teka va ya ma lahla eka Nkova-wa-Mavuthu-ya-Gogo. 16(Kusuhi ni masirha lawa, ku ta va ni muti lowu vuriwaka ‘Mavuthu’.)Kumbe: (... ku ta va ni muti lowu vuriwaka ‘Hamona’) Hi mukhuva wolowo, tiko ri ta va ri basisiwile.
17
“Wena munhu, vulavula ni makoti layo tala ni swiharhi hinkwaswo, u swi tivisa leswaku mina HOSI N'wini wa hinkwaswo ndzi ni rito eka swona leri nge: ‘Humani etindhawini hinkwato, mi ta mi ta hlengeletana enkhubyeni wa magandzelo lowu ndzi nga mi lulamisela wona; nkhuvo lowukulu lowu wu ta endliwa etintshaveni ta Israele, tanani mi ta dya nyama mi nwa ni ngati kona. 18Mi ta dya nyama ya masocha, mi nwa ni ngati ya vafumi va matiko, hikuva hinkwavo va ta dlayiwa kukota tinyimpfu ta makhuna, kumbe swinyimpfana, kumbe swiphongho, kumbe tinkuzi, swi nga swifuwo leswi noneke swa le Baxani. 19Enkhubyeni lowu ndzi mi lulamiseleke wona, mi ta dya nyama mi xurha, mi nwa ni ngati mi kondza mi kolwa. 20Ndzi ta mi phamela nyama ya tihanci ni ya vagadi va tona, ni ya tinhenha, ni ya masocha ya matiko yo hambana-hambana. Ndzi vula sweswo mina HOSI N'wini wa hinkwaswo.’ ”
21Xikwembu xi ri: “Ndzi ta tikomba eka vamatiko ndzi ri loyi a dzunekaka, hikuva va ta vona hilaha ndzi avanyisaka vanhu hakona, va vona ni matimba lawa ndzi va fumaka ha wona. 22Ku sukela siku rero, Vaisraele va ta tiva leswaku hi mina ndzi nga HOSI, Xikwembu xa vona. 23Vamatiko vona va ta twisisa leswaku Vaisraele va yisiwile evukhumbini hikuva a va ndzi dyoherile. A va nga ri vanhu vo tshembeka eka mina, hikokwalaho ndzi va fularherile, ndzi va tshika va hluriwa hi valala, va va dlaya hinkwavo. 24Ndzi va bile hi ndlela leyi ndzi va fularhela, hikuva a va tinyamisile va ndzi dyohela.
25“Kambe sweswi mina HOSI N'wini wa hinkwaswo ndzi ri, ndzi ta tlhela ndzi katekisa va ka Yakobo hinkwavo, ndzi komba tintswalo ta mina eka vona Vaisraele, ndzi endlela ku lwela vito ra mina lero hlawuleka. 26Loko va ta va va tshamisekile etikweni ra vona va nga chavisiwi hi munhu, va ta rivala tingana leti a va ri na tona khale loko va ha ri lavo ka va nga tshembeki eka mina. 27Ndzi ta va vuyisa va huma ematikweni ya valala va vona, ndzi va hlengeleta. Ndzi ta tirhisa Vaisraele ku komba vamatiko lavo tala leswaku ndzi Xikwembu lexo hlawuleka. 28Vaisraele va ta tiva leswaku hi mina ndzi nga HOSI, Xikwembu xa vona, hikuva ndzi ta va ndzi va hlengeletile, ndzi va vuyisa etikweni ra vona, ku nga sali na un'we wa vona ematikweni ya vanhu vambe, laha a ndzi va yisile evukhumbini kona. 29Ndzi nga ka ndzi nga ha fularheli Vaisraele, hikuva ndzi ta va ndzi chululerile Moya wa mina ehenhla ka vona. Ndzi vula sweswo mina HOSI N'wini wa hinkwaswo!”


text:
Eka vutomi bya khale bya ndzhavuko wa ma Zulu abyi vekiwe hi xivumbeko xa kahle na nhlonipho leswi aswiri na ntshamiseko. Munhu wun’wana na wun’wana ari na ndzhawu xikan’we na mintirho yokarhi leyi a fanele ayi tirha, kuya hi rimbewu na malembe kumbe xiyimo emutini (umuzi). Ku hambana exikarhi ka swirho swa ndyangu aswi tiyisisiwa hikuva munhu ava a hundze eka switeji leswi ku hundziwaka eka swona leswi hinkwaswo swiendleriwaka ntirho lowu fambelanaka na swona.
Xiteji xosungula kusuka evuhlangini kuya eka vutswatsi leswi endliwaka hintirho wo boxiwa tindleve (qhumbuza), lowu nwana wun’wana na wun’wana a faneleke a hundza eka wona loko angase sungula ku mila misisi eka tindzhawu tale xihundleni. Lexi landzelaka evuton’wini ikuva munhu a kula enyameni, kumbe kumila misisi eka tindzhawu tale xihundleni.
Eka minkarhi ya khale, lowu akuri ntirho wa nkoka wa vukhomba (thomba), lowu nga kona eka majaha na vanhwana. Hinkarhi lowu, majaha na vanhwana avaya e ngomeni yo hambana, laha vadyondzisiwaka hi valeteri eka swilaveko na mintirhi ya vutswatsi. Nkarhi wa ngoma wuherisiwile loko ku nghenisiwa amabutho (wuya hi malembe) maendlelo yava 18th century.
Endzhaku ka ngoma ya majaha thomba, mufana u vitaniwa insizwa (jaha ntiyela) naswona wa pfumeleriwa kuva na vuxaka na tintombi ta malembe ya yena, kambe angase ringanela ku teka. Mintirho yin’wana yimbirhi ayaha fanele ku endliwa. Wosungula iku nghenisa jaha eka ibutho, laha swinga katsaka kwalomu ka 10 wa malembe ya vukorhokeri eka hosi. Wa vumbirhi ikuva ku rhungeleriwa isicoco kumbe head-ring, leswikombisaka vukulu bya yena.
Ntlangu wa Reed, lowu xikongomelo xa wona kunga ku tlherisela vutinyungubyisi eka vanhwenyani lavantsongo, wu hundzuke ntlangu wukulu swinene, lowu ngheneriwaka hi vanhwana exifundzeni hinkwaxo xa KwaZulu-Natal. Kusukela hi 1994, loko vandla ra African National Congress rita sungula ku fuma tiko, kuringetiwile kuva ku antswisiwa ntirho lowu leswaku wutava wa mindzhavuko yohambana hambana, kambe leswi aswi tswalangi mihandzu hiku hetiseka.
Vavasati lavantsongo navona vana ntirho wavona wakukula kumbe vukhomba (umemulo). Eka mintirho leyi, ndyangu wa wansati wu dlaya homu laha a tolaka mafurha yayona laha a ambalaka mpambani wakona loko a cina exikarhi ka vanhu lava hlengeletaneke. Mafurha lawa ya kombisa nsirhelelo wa vale hansi leswaku vata nwi sirhelela loko a suka e kaya ka yena kuya tekiwa kutani atshama evukatini eka muti wuntshwa.Translated by Ike Ngobeni


text:
Vatsonga lava vanga suka e tibuweni ta lwandle hivo19th century vatise swilo swintshwa leswi tisaka swakudya e Transvaal, kukatsa na cassava (manioc), tinxaka tin’wana ta timanga, mazmbala na n’wahuva. Lexi xinga xa nkoka swinene akuri swimilani swa mavele xikan’we na masekwa leswi vanga tivisiwa swona hi valungu loko vata fika eka tindzhawu tavona ta vutshamo.
Ntirho wotala wa vurimi awu endliwa hi vavasati, handle kaloko ku basisiwa kumbe kutshetsha nsimu rosungula leswi akuri ntirho wa vavanuna. Vavanuna ava rima va byala fole. Kutshovela leswinga byariwa aswitala kuva swi endliwa hi vanhu hinkwavo varikarhi va cincana, laha aku rhambiwa tsima, vaaki va hlengeletana vaya pfuna kutshoverla nsimu ya munhu wun’we.
N’winyi wa nsimu hiyena loyi a amukela vanhu kutani a tiyisisa leswaku kuna swakudya na byalwa leswaku vanhu hinkwavo vata titimula, kutani kuva ntirho lowu nyanyulaka nakuva va tlangela. Vatsonga ava tirhisa maendlelo yaku basisa nhova kutani vayihisa loko swita eka swa vurimi. Tindzhawu letinga tlhuma hintumbuluko ati tshetshiwa kutani nhova yihisiwa, naswona swibyariwa leswi aswi byariwa eka misava yoleyo aswi hlupheka kuva swikuma swakudya naswona aswi endla leswaku ntshovelo wuva wa nhlayo yale hansi.
Endzhaku ka sweswo, kuta basisiwa ndzhawu yin’wana kutani ku byariwa swimilani. Ndlela leyi ya vurimi ayi endla leswaku vanhu vatshama varikari va rhurha hikuva valavamasimu yantshwa. Loko nhlayo ya vanhu yiya yikula, aswi endla leswaku vanhu va phikizanela masimu, minkarhi yin’wana swivanga swiphiqo.
Ku ringana nkarhi woleha wa 19th century laha ku hlotiwa ka tindlopfu aswiri na nkoka swinene ekusuhi na tibuwa ta lwandle nale ndzeni ka tiko. Kufikela hiva 1860s, nhlayo yotala ya timhondzo ta ndlopfu ayi fambisiwa hi xikepe yi hundza hile Lourenco Marques kumbe tiyisiwa e Durban lembe na lembe. Vahloti vatlhele va xavisa nhlayo yikulu ya madzovo ya swimanga swa nhova na voya bya kona, ngopfu ngopfu leswi aswi tirhisiwa tani hi tiyinifomo ta masocha ya maZulu nale ka Gaza.
Loko mintlhambi ya tindlopfu yisungula ku hunguteka kutani mavhuthu ya hangalaka, vahloti ava dlaya ngopfu swiharhi swofana na timhala kutani va xavisa timhondzo na madzovo. Nyama ya swihari ayiri swakudya swankoka swinene, naswona ku phasa tihlampfi naswona akuri migingiriko ya nkoka eka vaaki.
Timpfula ta tinguva titatile milambu laha tibuwa tin’wana tinga buluka kutani mati ya tala hinkwako eka tindzhawu tale kusuhi. Loko dyambu ra ximumu xi omisa swinkobyani, vaaki ava teka mabakiti vaya kukuta tihlampfi eka mati lawa yanga entangiki. Eku heleni ka 19th century vahlayisi va ntumbuluko vasungule ku nkambela tindzhawu va endla mintanga eka misava yotala laha hi 1926 kunga tumbuluka Kruger National Park.
Vaaki votala va rhurhisiwile kusuka entangeni lowuya naswona lava tshamaka ekusuhi na wona ava yirisiwile kuhlota swiharhi swa nhova na tihlampfi letinga endzeni ka ntanga. Ku hlota na kuphasa tihlampfi akuri swin’wana leswi rixaka leri a ri fambisa nkarhi hi swona, naswona akuri leswi aswi endliwa hiku yiva kungari hikuva va tinyungubyisa hiswona, leswaku va hlota swiharhi swa nhova.
Kutlula century, vavanuna vatsonga vakume mintirho e migodini ya tiko ra Afrika Dzonga nale ka tindzhawu ta vumaki. Hi xitalo ava tshama e tihositele naswona vateka nkarhi woleha endzeni ka switimela na mabazi loko vaya naku vuya entirhweni. Vusweti byale makaya xikan’we na nkateko wale madorobeni swi endle leswaku Vatsonga votala varhurhela makumu kuya tshama e madorobeni nkarhi hinkwawo.
Eka tindzhawu totala ikhonomi yale makaya yiya hiku kurhumeriwa mali muni emakaya kusuka eka vatirhi vale madorobeni. Kuve na kutlakuka ka nhlayo ya vavasati lava tirhaka nkarhi nyana eka mapurasi yale kusuhi. Xiphiqo xikulu hileswaku kuna vanhu votala emisaveni.
Leswi i xiphemu xa ndzhaka ya milawu ya xihlawuhlawu xikan’we nakuva mbuyelo wakuva vanhu vanga lavi ku hambana na vanhu vaka vona, leswi vaswitsundzukaka swinga hundz na vutitivi lebyi fambelanaka na misava leyi vanga eka yona. Mpfula yitala kutshembeka eka misava leyi voyameke yale vuhuma dyambu, kambe eka tindzhawu totala misava na mati ya mpfula swakala swinene.
wMapurasi ya leswi xavisiwaka yavakona eka tindzhawu letinga lulamela ku cheletiwa kambe ayakumeki kahle hikuva milawu yak hale ya swisivela nakuva kupfumaleka swo fambisa swibyariwa. Eka vanhu votala tihomu hitona rifuwu kutlula nkoka wotisa mali; naswona ati tali kuva tixavisiwa leswaku vanhu vata kuma mali kutlula kuva tiya lovola nsati xikan’we naku navetisa xiyimo.
Translated by Ike Ngobeni


text:
Abstract:
Xikongomelonkulu xa ndzavisiso lowu i ku lava ku andlala ntirho lowu wu tirhiwaka hi vutivi bya tindziminyingi hi ku kongomisa eka Vatsonga va lembe ro sungula eYunivhesiti ya Vhenda. Xikongomelo xin’wana xa ndzavisiso lowu i ku lava ku kumisisa ndlela leyi mhaka ya vutivi bya tindziminyingi yi vuyerisaka machudeni ha kona loko va ri karhi va ti nghenelerisa eka minhjekanjhekisano ya swa tidyondzo. Theme leri ra tindziminyingi ri tumbulukile khale hi nkarhi wa ku akiwa ka xihondzo ya Babel. Theme leri ri kongomisa eka xiyimo laha munhu a nga ni vuswikoti bya ku tirhisa tindzimi timbirhi kumbe ku tlula. Dyondzo ya tindziminyingi yi tanihi tidyondzo letin’wana hikuva nayona yi va yi simekiwile eka rimba ra dyondzo yoyoleyo. Ndzavisiso lowu wu simekiwile eka Thiyori ya Affordances. Xikongomelo xa ku va hi hlawuriwile thiyori i mhaka ya leswaku eYunivhesiti ya Vhenda ku kumeka vanhu vo hlaya laha swi nyikaka nkarhi eka machudeni ku va va dyondza tindzimi ta van’wana machudeni leswaku va oloveriwa hi swa tidyondzo ta vona. Dyondzo kumbe ndzavisiso lowu wu tirhisa tindlela timbirhi to hlengeleta mahungu, ku nga endlelo ra nkoka ni endlelo ra ntalo laha swi nga ta endliwa eYunivhesiti ya Vhenda. Machudeni lawa ya ta hlawuriwa hi ku tirhisa endlelo ra sampula ya xikongomelo laha ku nga ta hlawuriwa machudeni ya khumetsevu ku suka eka swikolo swo hambanahambana swa le yunivhesiti leyi. Vuxokoxoko byi ta hlengeletiwa hi ku tirhisa maendlelo ya vuxiyaxiya ni maendlelo ya Nongonoko wa swivutiso laha machudeni ya nga ta vutisiwa swi vutiso swo karhi. Hambiloko swi ti komba onge ririmi ra Xinghezi hi rona ririmi ra matimba eka swa tidyondzo kambe tindzimi ta Xintima na tona ta tirhisiwa swinene eka swa tidyondzo ta vona. Vulavisisi byi komba leswaku mhaka ya tindziminyingi yi ni xiave xikulu swinene eka ku pfuna machudeni loko ya ri karhi ya burisana hi mhaka ya swa tidyondzo ta vona. Ndzavisiso lowu wu ni nkoka swinene eka vanhu lava vatsakelaka ku hlaya ni ku hluvukisa tindzimi ta Xintima.


text:
Nga 1787, Senzangakhona, khosi thukhu ya ma Zulu (we a wana dzina li tshi khou bva kha nwana muthihi wa vhararu vha Malandela) avha na nwana nga nnda ha mbingano, Shaka. Nga murahu ha u shuma minwaha yo vhalaho kha mmbi ya Dingiswayo, he ado bva a muhulwane wa mmbi, Shaka ambo di vha khosi ya ma Zulu nga murahu ha musi khotsiawe vha tshi fa.
Nga hetsho tshifhinga ma Zulu vho vha vha vhatuku vha tshi tou vha vhathu vha 1,500, he Shaka avha na mushumo muhulwane wa uri vha hule vha hule na kha zwa polotiki. Ubva kha vhanna vhane vha shuma vhukuma vhe ado vha vhona vhukati ha ma Zulu, a sia mmbi yo khwathaho, lwa tshifhinga tshine tsha swika minwaha ya 12, a sika vhathu vhane vha vha na maanda vhukuma zwi tshi da kha zwa ulwa vho diimisa nga vhothe na zwigwada zwa vhahura.
Nga u ita ngauralo aita uri lushaka lwawe lutuku luhule lu vhe lushaka luhulwane lune lwa vha na maanda. Nga 1828 Shaka a thoma u lwisiwa nga vharathu vhawe vhana vha khotsiawe, Dingane na Mhlangana. Nga murahu ha u lwisana havho lwa tshifhinga vhukati ha vharathu na vhakomana na vhatikedzi vhavho, Dingane ha vha ene we avha atshi khou fhenya a fhedza atshi khou dzhia vhuhosi ha Shaka.
Dingane o vha a sina vhutali ha zwa nndwa u fana na Shaka na maanda a u kona u rangaphanda muvhuso awe uri u dzule u muthihi, zwenezwo zwo do ita uri zwithu zwe Shaka avha o zwiita zwa thoma u fhalala. Vhanwe vhathu vha tuwa Dingane a balelwa u vha vhuyisa nga khani.
Vhathu vha mmbi vha vhatshena vho vha vha tshi khou thoma u da nga vhunzhi, zwe zwa vha zwi tshi khou vhanga dzi khakhathi kha vhane vha dzula henefho.
Hezwi zwikwara zwidala wo vhoniwa nga vha Voortrekkers (vha thu vha u ita zwa vhulimi vha tshi khou bva Eastern Cape) ha vha sa fhethu havho hu swa ha eldorado, vha amba na Dingane nga ha shango uri vha kone u dzula vha lime kha mabulasi. Khosi ya ma Zulu ya ofha zwihulwane uri hafha hu nga vha hu tshi khou da zwithu zwine zwa nga fhedza zwo mubvisa tshiduloni tshawe, zwino ovha ana Piet Retief, o no bva kha mavhuru we avha o da u ri vha vhonisane, nahone u tangana havho zwa disa lufu.
Adovha a ruma mmbi yawe uri iyo vhulaha vhana na vhafumakadzi, vha vhanna hu tshi vha vhone vho no gada mishasha ya mavhuru na kule hune havha Bloukrans, tsini na hune namusi ha vhidziwa upfi Estcourt. Havho vho konaho u kunda vho ana vha rabela na kha Mudzumu uri a lwele mpfu dza vha funwa vhavho uri vha kone u fhata kereke vha tshi khou hulisa gundo nga nndwa yavho na ma Zulu.
Nga dzi 16 dza Nyendavhusiku nga 1838 tsini na mulambo wa Ncome, we wa do fhedza u tshi khou riniwa upfi Blood river, u lifhedza zwo vha zwi tshi khou vhavha nahone ho dala malofha. Vhalwi ma Zulu vho no swika 3 000 vha vhulaiwa nndwani, ngeno vharangaphanda vha mavhuru vho tou vha na dzi khuvhabvu.
U kundiwa ho vha hu tshi khou shonisa, na mutodo wa khosi Dingane wa tou vundea tshothe nga haya mafhungo, naho zworalo mmbi hei yo kundiwa ngauri Mpande, murathu wa Dingane we avha o sala, o mangadza vhathu musi atshi vha thasela tshikwarani tsha Magongqo tsini na mukanoni wa Swaziland.
Dingane zwa zwino khosi ine ya vha uri i vhuthubwani na vhunzhi ha vhatevheli vhawe, alingedza u shavhela Swaziland fhedzi ambo di vhulaiwa asaathu swika. Mpande we ado dzula tshiduloni lwa tshifhinga tshilapfu vhukuma uya nga ha divhazwakale ya ma Zulu ha vha ene we adzula tshiduloni tsha Dingane, avhusa muvhuso une wa vha uri wo fhungudzea vhukuma ubva nga 1840 u swika atshi fa nga 1872.
Mpande o vha tshi dzhiwa sa muthu ane asa nga si vhaise muthu kana tshidahela nga Dingane asa mukwame musi atshi khou ita zwa ulwa na vhana vha khotsiawe. Fhedzi naho zwo ralo o sumbedza u vha murangaphanda ane avha na maanda we aita zwithu zwihulwane na kha zwa polotiki- aita uri hu vhe na tshirunzi na vhuledzani na vhahura vha vhatshena vhe vha vha vha vhukovhela tsini na mulambo wa Thukela atshi khou kona u fulufhedzea kha vhathu vhawe vhane vha mutevhela.
Nga murahu ha lufu lwa Dingane, nwana wawe Cetshwayo, avha ene khosi nga 1872. O vha a munna wa maanda we ado dzhenisa vhukuma zwithu zwa tshisole, zwe malume wawe Shaka avha o zwiita minwaha ya 50 yo fhelaho; nga hezwi ho da tshirunzi kha mmbi ya ma Zulu. Vha thungo ya Thukela vha thoma zwa u renga malabi kha vhatshena. Mapholisa a Queen Elizabeth vho vha vha tshi khou toda u vhona u langiwa nga luisimane kha mmbi na u mona na Afrika, ubva Cape uya Cairo.
Maanda a ma Zulu o vha tshi dzhiwa sa tshithu tshihulwane tsha u tshuwisa kha bono lavho, na nndwa vhukati ha vha England na ma Zulu ya vha khulu. Yo thoma nge vha British vhafha maanda MaZulu a u kona u nanga zwe ma Zulu vha zwi nyadza.
Nndwa ya u thoma yo vha hone Isandlwana nga dzi 21 dza Phando 1879 he ma Zulu vha kunda vha British naho vho vha vha vhanzhi. Nndwa ya fhela Ulundi nga dzi 4 dza Fulwana dza nwaha honoyo muthihi, he masole a Cetshwayo a hune vha bva Ondini vho ladziwa fhasi mmbi i tshi khou fhaladziwa.
Muhulwane wa mmbi a dzhia maanda a zwa u lavhelesana na Zululand nahone nga u tavhanya a thoma u fhungudza maanda a pfamoni ya musanda nga u khethekanya maanda azwa polotiki vhukati ha vhathu vha 13 vho diimisaho nga vhothe vha mahosi. Hezwi zwo isa kha u vha na nndwa ya vhadzulapo, havha na tshifhinga tsho vhalaho tshe vhathu vha tshi fhedza vha tshi khou lwa ngatsho vha na u dzhenelela kha zwine zwa vha zwi tshi khou itwa nga vhanwe na u langa zwithu zwine zwa vha zwi thi khou itwa nga ma Zulu.
Nga murahu ha zwa Union nga 1910 he vhathu vha vhatshena vha vha vha tshi khou langa Afrika Tshipembe lothe, maanda a vhatshena o vha o phadalala, maanda akhosi dza ma Zulu na one avha tshi khou fhela. Tshiimo tsha nwana wa Cetshwayo, Dinuzulu na mudulu wawe Solomon zwa fhungudziwa, atsitselwa fhasi kha maanda a u vha khosi, a fhiwa zwithu zwituku u fhirisa u langa zwe zwa vha zwi kha muvhuso wa ma Zulu.
Ndi nga 1950 he muvhuso wa dzhia mudulu -dulwane wa Cetshwayo Cyprian, sa khosi ya ma Zulu. Naho zworalo maanda a khosi dza zwino aya vhonala. Sa vhunga vha tshi vha vho fara zwithu zwine zwa vha uri zwo khakhea (inhlendla) kha zwithu zwine zwa vha zwa nntha, ndi vhone vhane vha fara zwithu zwa mishumoo, u fana na mishumo ya tshithu ine yo thoma u divhea nga 1984.Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
91
Kutani Xikwembu xi katekisa Nowa ni vana va yena, xi ku ka vona: “Tswalanani mi andza, mi tata misava. 2Swiharhi hinkwaswo, ni tinyanyana hinkwato, ni swikokovi hinkwaswo, ni tinhlampfi hinkwato, swi ta mi chava swinene; swilo leswi swi ta lawuriwa hi n'wina. 3Swilo hinkwaswo leswi hanyaka swi ta va swakudya swa n'wina; ndzi mi nyika swona hinkwaswo, ku fana ni leswi ndzi mi nyikeke swimila swa rihlaza. 4
17:10-14
19:26
Dut. 12:16,23
15:23
Kambe mi nga tshuki mi dya nyama ni ngati ya yona, hikuva ngati i vutomi. 5Loko ngati ya munhu yi halatiwa, ndzi ta endla leswaku yi rihiwa: Hambi yi halatiwa hi xiharhi kumbe hi munhu, yi ta rihiwa.
6
Eks. 20:13
“Un'wana ni un'wana loyi a halataka ngati ya munhu,
ni ya yena ngati yi ta halatiwa hi munhu,
hikuva Xikwembu xi endlile munhu
hi xifaniso xa xona.7
8Kutani Xikwembu xi byela Nowa ni vana va yena, xi ku: 9“Sweswi ndzi endla ntwanano na n'wina, ni vana va n'wina lava nga ta velekiwa, 10ni swivumbiwa hinkwaswo leswi mi hanyaka na swona emisaveni, ku nga tinyanyana, ni swifuwo, ni swiharhi hinkwaswo, swi nga swilo hinkwaswo leswi humeke engalaveni. 11Ntwanano lowu ndzi wu endlaka na n'wina hi lowu: Ni siku ni rin'we swivumbiwa swi nge he pfuki swi herisiwile hinkwaswo hi ndhambi ya mati; naswona, ku nga ka ku nga ha vi na ndhambi yin'wana ya mati leyi nga ta herisa misava.” 12Xikwembu xi ku: “Ku ta va ni xitsundzuxo xa ntwanano lowu ndzi wu endlaka exikarhi ka mina na n'wina, ni swivumbiwa hinkwaswo leswi mi hanyaka na swona, ni leswi nga ta velekiwa eminkarhini leyi taka. Xitsundzuxo xa kona hi lexi: 13Ndzi vekela nkwangulatilo emapapeni lowu nga ta va xitsundzuxo xa ntwanano exikarhi ka mina ni misava. 14Loko ndzi funengeta misava hi mapapa, kutani ku vonaka nkwangulatilo, 15ndzi ta tsundzuka ntwanano lowu nga kona exikarhi ka mina na n'wina ni swivumbiwa hinkwaswo swa tinxaka-xaka leswi hanyaka. Ku nga ka ku nga ha vi na mati ya ndhambi lama nga ta herisa swivumbiwa hinkwaswo. 16Loko nkwangulatilo wu humelela emapapeni, ndzi ta wu vona, kutani ndzi ta tsundzuka ntwanano lowu nga kona hilaha ku nga heriki exikarhi ka mina Xikwembu ni swivumbiwa hinkwaswo leswi hanyaka emisaveni.” 17Kutani Xikwembu xi ku ka Nowa: “Lexi hi xona xitsundzuxo xa ntwanano lowu ndzi wu endleke exikarhi ka mina ni swivumbiwa hinkwaswo leswi nga kona emisaveni.”
18Vana va Nowa lava nga huma engalaveni i Xeme, na Hamu, na Yafeta. Hamu a a ri tata wa Kanana. 19Lava hi vona vana vanharhu va Nowa; eka vona ku humile vanhu hinkwavo lava tateke misava.
20Nowa a a ri murimi; hi yena munhu wo sungula ku rima nsimu a byala vhinya. 21Siku rin'wana, a nwa vhinyo ya kona, a pyopyiwa, kutani a ya etlela entsongeni wa yena a nga ambalanga nchumu. 22Kutani Hamu tata wa Kanana a vona tata wa yena a nga ambalanga nchumu, hiloko a suka a ya byela vamakwavo ehandle. 23Kutani Xeme na Yafeta va teka nkumba va wu kapeka emakatleni ya vona havambirhi, va tlhentlha hi xindzhakwa-ndzhakwani, va ya funengeta tata wa vona; a va langutile etlhelo, hikokwalaho a va n'wi vonelanga.
24Loko vhinyo leyi Nowa a a yi nwile yi hangalaka, a twa leswi n'wana wa yena lontsongo a n'wi endleke swona, 25kutani a ku:
“Kanana a a rhukaniwe;
yena ú to tshama a ri hlonga ra vamakwavo.”
26Nowa a ya emahlweni a ku:
“HOSI Xikwembu xa mina a xi katekise Xeme;Kumbe: Dzunisani HOSI, xona Xikwembu xa Xeme
Kanana a a ve hlonga ra yena.
27Xikwembu a xi kurise Yafeta,Hi Xiheveru, rito leri “Yafeta” ri yelana ni rito leri vulaka “ku kurisa”
xi n'wi tshamisa emintsongeni ya Xeme,
Kanana a va hlonga ra yena.”
28Endzhaku ka ndhambi ya mati, Nowa ú hanyile malembe ya 350, 29kutani a lova a ri ni malembe ya 950.


text:
Sonto, 24 ka Outubro
Kha ti yi ngu kuranda ka m’thu mwendo ku ti karata kwakwe, aniko ti ta ngu ka Txizimu.—Var. 9:16.
Jehovha ngene a sungako mbimo yi a no sawula m’thu ngu yona. (Var. 8:28-30) Jehovha a khatile kusawula vasawuleki msana kova Jesu adi wusilwe. Ti ti komba nga ka dilembe dizana do khata, otshe Makristu i ti vasawuleki. Ngu kutsimbila ka mbimo, wungi va va va nga ti tiwomba to Makristu va si londeti Kristu. Hambi keto, Jehovha a simamile e sawula mtengo wa wudotho wa va i nga ti Makristu a ditshuri. Va txi fana ni fulaho yi Jesu a nga khene yi ndi na kula ni nyasavari. (Mat. 13:24-30) Ni masiku a nyamsi, Jehovha wa simama e sawula ava va no maha mtxawa wa 144.000. Se hambi Txizimu txi txo sawula va va no maha mtxawa wuwa ku si se hoka magwito, kha ha fanela kukanakana wuzivi wa txona. (Var. 9:11) Hi fanete ku ti wonela ti to hi si mahi nga sithumi sa txikombiso txa Jesu. Sona si ngura-ngurile ngu nzila yi nyamne wa thembwe a nga ñola ngu yona vathumi vale va nga bwaka ngu mbimo yo gwita.—Mat. 20:8-15. w20.01 30 ¶14
Mvhulo, 25 ka Outubro
Sithumi sangu si na embelela ngu kutsaka.—Isaya 65:14.
Jehovha a lava ti to mwaya wakwe wu tsaka. Ku ni sivangelo so tala so hi tsaka konku, hambiku hi mananako ni sikarato. Ngu txikombiso, ha tsaniseka ti to Tate wathu wa nzumani wa hi randa ngutu. Hi ni wuzivi wa ditshuri wa Dipswi da Txizimu Bhiblia. (Jer. 15:16) Ni ku hi txienge txa mwaya wakwe a wu wu wumbwako ngu vathu ava va randako Jehovha, milayo yakwe ya mahanyelo ni kuranda vamwani. (Mas. 106:4, 5) Hi nga simama hi di tsakile nguko hi ni themba yo tsana ya ti to wutomi wu na tsakisa mbimo yi yi tako. Ha ti ziva to i si nga kale, Jehovha a na gumisa votshe vabihi ngu kuthumisa Mfumo wakwe, mafu me hundulwa me va Paradhise. Hi ni themba yo tsakisa ya ti to votshe vafi va na tshumela ve wuka ve tshangana ni maxaka awe. (Joh. 5:28, 29) Eto ti na tsakisa ngutu! Txa lisima ngutu, ha tsaniseka ti to i si nga kale nzumani ni ha mafuni votshe va na ninga wudhumo ni ku va na khozela Tate wathu wa lirando nga ti a ti lavisako tona. w20.02 13 ¶15-16
Wazibili, 26 ka Outubro
Ni kuonhete, ngawe wekha ni nga kuonhela.—Mas. 51:4.
Ngako u txi maha txionho txa hombe, u nga zami ku txi kelela. Hahanze keto, gela Jehovha ngu mkombelo. Se u na mbi swa u pekwa ngu livhalo. Kambe ngako u txi la kuwuseta wuxaka wako ni Jehovha u nga gwiteli ko maha mkombelo. Tumela kukawukwa. Mbimo yi Jehovha a nga rumela mprofeti Natani kasi kuya komba Dhavhidha sionho sakwe, Dhavhidha kha ti emelela, mwendo kuzama kumaha nga kha maha txionho txa hombe. Ene a tumete ti to kha onhela mwamna wa Bhate-Sebha basi, kambe ngutu-ngutu Jehovha. Dhavhidha a tumete kukawukwa ngu Jehovha, se ene a m’divalete. (2 Sam. 12:10-14) Ngako hi di mahile txionho txa hombe, hi fanete kuya gela avale Jehovha a nga va veka kota vadyisi. (Jak. 5:14, 15) Ni ku hi fanete kuvayilela ku ti emelela. Hi txi kuluveta kutumela kulaywa hi na kuluveta hi mana litsako. w20.02 24 ¶17-18


text:
Xitici xa maphorisa Mphephu xi sungurile pfhumbha mayelana naku nyamalala ka xin’hwanyatana xa 19 wa malembe hi vukhale Andani Matumba, wale Matsa Village loyi a nga nyamalala hi ti 03 Nhlangula 2020 loko a endzela Poso ya Dzanani na Malume wa yena.
Ku mangariwa leswaku mutwisiwakuvava na malume wakwe va fikile ePosweni ya Dzanani laha va nga kuma vukorokeri byi nonoka hikwalaho ka “network” endzhaku ka sweswo ku hehliwa leswaku malume wan’hwana u lerisile xin’hwanyatana leswaku xitlhelela ekaya laha xi nga tsandzeka ku fika ku ta fikela namutlha.
Tlhandlakambirhi, maphorisa vaendlile vulavisisi eka vanghana, maxaka kambe a va humelelanga.
Loko kuri na munhu loyi a tivaka laha xin’hwanyatana xi nga kona, u komberiwa ku rhumela vuxokoxoko eka Warrant Officer Gerson Monyai eka 082 6225 940 kumbe eka 0860010111 kumbe a endzela xitici xa maphorisa xa le kusuhi.
Maphorisa vaya emahlweni na vulavisisi eka mhangu leyi ku fikela laha xin’hwanyatana xi kumekaka.
Vuxokoxoko hi xitalo tihlanganise na Colonel Mamphaswa Seabi eka 082 450 1578.
Xitici xa maphorisa xa Dennilton xi sungurile pfhumbha mayelana naku nyamalala ka xifanyatana xa 16 wa malembe hi vukhale Emmanuel Elias Dhlamini, wale Five Morgan No. 9, loyi anga mudyondzi wa ntanga 7 exikolweni xa Ngolofane Primary.
Ku hehliwa leswaku wajaha u nyamalarile hi Mosumbuluko wa ti 28 Ndzhati 2020 hi awara ya 08:00, ku fikela sweswi a base kumeka.
Emmanuel Elias Dhlamini a ambarile buruku ra ntima ra jini, xikipa xo basa na mateki yo basa, naswona u vulavula ririmi ra IsiZulu.
Maphorisa maendlile vulavisisi eka vanghana, maxaka nale ka tindhawu tale kusuhi kambe a va humelelanga ku ta fikela sweswi.
Loko kuri na munhu loyi a tivaka laha wajaha anga kona, u komberiwa ku rhumela vuxokoxoko eka Investigative Officer, Sergeant Nomsa Skhosana eka 013 9830 161 kumbe eka 082 3039 907 kumbe a rhumela riqingo eka 0860010111 kumbe endzela xitici xa maphorisa xa le kusuhi.
Maphorisa vaya emahlweni na vulavisisi eka mhangu leyi. Vuxokoxoko hi xitalo tihlanganise na Lieutenant Colonel Mamphaswa Seabi eka 082 4501 578.
Xitici xa maphorisa xa Tzaneen xi sungurile pfhumba ro lavana wansati wa 19 wa malembe hi vukhale Enough Monyela, wale Tickeyline Village loyi a nga nyamalala hi siku ra ti 27 Ndzhati 2020.
Ku vikiwa leswaku wan’hwana u sukile eka munghana wa yena wa xinuna a tlhelela ekaya eMorutji village, ku sukela kwalani a nga ha vonakanga.
Enough Monyela a ambarile “blue demin skirt” na jesi ro basa loko a nyamalala.
Loko kuri na munhu loyi a tivaka laha Enough Monyela a nga kona, u komberiwa ku tihlanganisa na Warrant Officer Van Vureen eka 071 676 9667 kumbe a rhumela riqingo eka 0860010111 kumbe a rhumela vuxokoxoko eka xitici xa maphorisa xale kusuhi.
Vuxokoxoko hi xitalo tihlanganise na Lieutenant Colonel Mamphaswa Seabi 082 450 1578.
Xitici xa maphorisa xa Giyani xi sungurile pfhumba ro lavana na xin’hwanyatana xa 15 wa malembe hi vukhale Gift Rikhotso, wale ka Magave village eka Dzumeri. Xin’hwanyatana xi nyamalarile hi siku ra ti 08 Nzhati 2020 hi awara ya 18h00.
Ku hehliwa leswaku xin’hwanyatana xi lerile mana wa xona leswaku xi endzela xiphaza xale kusuhi, endzhaku ka sweswo wa n’hwana a nga vonakanga ku fikela namutlha.
Tlhandlakambirhi, ku hehliwa leswaku xin’hwanyatana xivoniwile xi famba eka patu lerikulu exikarhi ka Ndhambi wa Dzumeri na Magave village.
Hambiswiritano, thungamama kumbe xin’hwanyatana i mudyondzi wa ntanga 9 exikolweni xa Nghonyama High School naswona u hetelele ku voniwa a ambarile “blue denim” na xikipa xo basa.
Loko ku ri na munhu loyi a nga na vuxokoxoko mayelana na laha xin’hwanyatana Gift Rikhotso a nga kona, u komberiwa ku rhumela vuxokoxoko eka Captain Makhuba eka riqingo leri 082 7290 327 kumbe eka 0860010111.
Vulavisisi byi ya emahlweni eka mhangu leyi ku fikela laha xin’hwanyatana xi kumekaka.
Vuxokoxoko hi xitalo tihlanganise na Constable Maphure Manamela eka 076 481 5767.


text:
Loko swita eka ku lwisana na xitsongwatsongwani xa Corona, mfumo wutilulamiserile ku lwisana na xona hiti ndlela to hambana, eka siku ra tolo (ravunharhu), mfumo wu humesile nawu wutshwa waku lwisana na xitsongwatsongwani lexi: kungaku hunguta ku xavisiwa ka byalwa.
The new regulations were gazetted on Wednesday by Cooperative Governance and Traditional Affairs Minister Dr Nkosazana Dlamini-Zuma.
Kuya hi nawu lowu akuna pfumelelo lowu wungata nyikiwa vaxavisi va byalwa eka Karhi lowu kungahava xitlangwana kumbe xinwani.
Tindhawu hinkwato to nxavisa byalwa kungahava ti iquor, bars, taverns, night clubs nati nwani to tala. Ti boheka ku pfala hi awara ya tsevu na madyambu Kuya fika awara ya Kaye ni mixo. (6pm to 9 am). Exikarhi ka vhiki Kasi hi mahelo ya vhiki ti languteriwa ku pfala hi awara ya nwe (1pm) nahi masiku yo wisa.
Naswona aku pfumeleriwi vanhu vohundza hlayo ya 50 hikarhi wo xavisa.


text:
Boegger a a ri tiyimisele ku lula ntara wa malembe ya 15 eChayina, mimoya hinkwayo yi humesiwa hi ku ya hi ASTM na ISO, ku nga khathariseki leswaku swilaveko swa wena swi lava tiphepha kumbe tibuku, Boegger a nga ha nyikela xitayele lexi tlakukeke xa vaxavi ni mintirho, Amukela swilaveko swa wena swo hlawuleka, swilaveko swa wena swo hlawuleka, Naswona Boegger minkarhi hinkwayo a nga humesa swifaniso swa wena kumbe swiendlakalo leswi u swi endlaka hi nkarhi hikwalaho ka xiyimiso xa ku endliwa ka wena.
Boegger ngopfu - ngopfu yi humesa: xifaniso xa rihlaza xa tinsimbi lexi nga riki na xivumbiwa, xa nsimbi lexi pfanganisiweke, Sili leyi nga ni nsimbi leyi nga ni nsimbi, mpfhuka lowu ndlandlamuriweke, mpfhuka wo saseka wa le handle wa rirhangu, nghilazi leyi nga ni tinsimbi, mpfhuka, mpfhuka lowu nga ni mpfhuka, mpfhuka wa nsimbi, makhumbi ya mpfhuka, mabandhi ya nxaxamelo, mpfhuka wa nhova nsimbi, Swin’wana ni swin’wana, amukela vaxavi lavantshwa ni va khale leswaku va vutisa malunghana ni nxavo wola
Boegger u namarhela eka "nxakelo wa ku vumba vanghana," mimpimanyeto ya nkoka ya ku tshembeka, ku tiyiselela, ku va ni ndhawu leyintshwa, Ntirho tanihi moya wa mabindzu, ku endla leswaku vanghana va vona va ri va nkoka hi ku tifuma ni ku tirhisana hi mbilu hinkwayo.
"Eku vumba ntikelo wa vanghana."
Boegger a yi pimiwi, leswaku vaxavi, vaxavisi, vahlayi, vatirhi, vatirhi, ni vuxaka bya vona bya ntirhisano exikarhi ka swiyenge ni vanhu lava nga vanghana va vona, naswona hi matshalatshala yo endla ntikelo wa vanghana, leswaku va kuma nkoka wa vona vini ni ku kuma nhluvuko ni ku humelela.
"Ku tshembeka, ku tiyiselela, ku va ni ndzhuti, ntirho"
Boegger a yi nyawuli. Leswaku ku tshembeka i xisekelo xa ntirhisano hinkwawo, ku tiyiselela i xisekelo xa ku tlhantlha swiphiqo, ku endla swilo leswintshwa i xitirho xa nhluvuko wa mintirho naswona ntirho i wa nkoka ku endla nkoka.


text:
71Loko ti ri timhaka leti mi nga ndzi tsalela tona, ndzi nga ku: Swi lulamile loko wanuna a nga tivani ni wansati. 2Kambe hikwalaho ka leswi vuoswi byi nga tala, wanuna un'wana ni un'wana a a ve ni nsati loyi a nga wa yena, ni wansati un'wana ni un'wana a a ve ni nuna loyi a nga wa yena. 3Nuna a a nyike nsati leswi swi nga fanelo ya yena, swi va tano na yena nsati eka nuna wa yena. 4Nsati a nga na matimba ehenhla ka miri wa yena, kambe matimba ma na nuna. Swi tano na yena nuna, a nga na matimba ehenhla ka miri wa yena, matimba ma ni nsati. 5Mi nga tshuki mi alelana, ehandle ka loko kumbexana mi nga alelana nkarhinyana, ku ri hi ku twanana, loko mi lava ku tinyiketa eku khongeleni kutani endzhaku mi tlhela mi vuyelelana. Sathana a nga tshuki a mi ringa hikwalaho ka ku tsandzeka ka n'wina ku tikhoma. 6Ndzi vula leswi hi ku lava ku mi vevukisela, ku nga ri hi xileriso. 7A ndzi ta navela leswaku hinkwavo vanhu va nga fana na mina! Kambe un'wana ni un'wana ú ni nyiko leyi nga ya yena, leyi humaka eka Xikwembu, un'wana hi ndlela yo karhi, un'wana hi ndlela yo karhi.
8Ndzi byela lava nga si tekaka kumbe ku tekiwa, ni tinoni, leswaku swi nga va swi sasekile eka vona loko va titshamela ntsena kukotisa mina. 9Kambe loko va tsandzeka ku tikhoma, a va teke kumbe ku tekiwa, hikuva swa antswa ku teka kumbe ku tekiwa, ku tlula ku hisiwa hi ku navela. 10
19:9
Mk. 10:11-12
Lk. 16:18
Kambe lava tekaneke, ndza va lerisa — ndzi nga ku, va lerisiwa hi Hosi, ku nga ri hi mina — ndzi ri, nsati a nga tshuki a hambana ni nuna. 11Hambiswiritano loko a tshuka a hambanile ni nuna, a a tshamise sweswo a nga ha tekiwi, kumbe a a tlhele a vuyelelana ni nuna wa yena; nuna na yena a nga tshuki a tshika nsati.
12Loko va ri lavan'wana, mina — ku nga ri Hosi — ndzi ri: Loko makwerhu un'wana eHosini a ri ni nsati la nga riki mupfumeri, kutani loko nsati loyi a nkhensa ku ya emahlweni a hanya na yena, nuna wa kona a nga n'wi tshiki; 13ni loko wansati a ri ni nuna la nga riki mupfumeri, kutani nuna loyi a nkhensa ku ya emahlweni a hanya na yena, nsati wa kona a nga tshiki nuna. 14Hikuva nuna la nga riki mupfumeri ú endliwa muhlawuriwa wa Xikwembu hikwalaho ka nsati, ni nsati la nga riki mupfumeri ú endliwa muhlawuriwa wa Xikwembu hileswi nuna wa yena a nga mukriste. Loko swi nga ri tano, vana va n'wina a va ta va va le handle, kasi sweswi i va Xikwembu. 15Hambiswiritano, loko loyi a nga riki mupfumeri a lava ku hambana ni loyi a nga mupfumeri, a a hambane na yena: mukriste wa xinuna kumbe wa xisati, a nga bohekanga loko timhaka ti famba hi ndlela yoleyo. Kambe loko mi ri n'wina, Xikwembu xi mi vitanile ku hanya hi ku rhula. 16Hikuva wena nsati, u swi tivisa ku yini, kumbexana u nga ponisa nuna wa wena? Na wena nuna, u swi tivisa ku yini, kumbexana u nga ponisa nsati wa wena?
17Hambiswiritano, un'wana ni un'wana a a hanye hilaha Hosi yi n'wi nyikeke hakona, ne xiyin'weni lexi a a ri ka xona loko Xikwembu xi n'wi vitana. Ndzi lerisa tikereke hinkwato nawu lowu. 18Xana munhu ú vitaniwile a yimbile ke? A nga ha tiendli wonge hi loko a nga yimbanga. Xana ú vitaniwile a nga yimbanga? A nga tshuki a yimba. 19Ku yimba, ni ku va munhu a nga yimbanga, a hi nchumu, swa fana; mhaka i ku hlayisa milawu ya Xikwembu. 20Un'wana ni un'wana a a yime exiyin'weni lexi a a ri ka xona loko a vitaniwa. 21Xana a wu ri hlonga loko u vitaniwa? U nga vileli hi swona; kambe loko u tshuka u kuma nkateko wo ntshunxiwa, wu tirhise. 22Hikuva loyi a vitaniweke ku va wa Hosi a ri hlonga, i muntshunxiwa wa Hosi; ni loyi a vitaniweke a ri muntshunxiwa i hlonga ra Kriste. 23Mi xaviwile hi nxavo lowukulu; mi nga vi mahlonga ya vanhu. 24Vamakwerhu, munhu un'wana ni un'wana a a yime a ri ni Xikwembu exiyin'weni lexi a a ri ka xona loko a vitaniwa.
25Hi tlhelo ra lava nga si tekaka kumbe ku tekiwa,Kumbe: Hi tlhelo ra vanhwana a ndzi na xileriso xo huma eka Hosi, kambe ndzi vula ntsena miehleketo ya mina, ndzi ri munhu loyi Hosi yi n'wi endleke ku va wo tshembeka,Kumbe: ku va mupfumeri hi tintswalo ta yona. 26Kutani ndzi ehleketa leswaku, hikwalaho ka maxangu ya minkarhi leyi, swi nga va swi lulamile loko munhu a nga titshamela, a ri sweswi a nga swona. 27Xana u tekile nsati? U nga lavi ku tintshunxa eka yena. Xana a wu na nsati? U nga lavi nsati. 28Hambiswiritano, loko u teka, a wu dyohi; ni wanhwana, loko a tekiwa, a nga dyohi; kambe volavo va ta xaniseka emisaveni, kutani mina ndzi lava ku mi lamulela eka sweswo.
29Ndzi mi byela mhaka leyi, vamakwerhu: Nkarhi a wa ha ri kona. Ku sukela sweswi, lava nga ni vasati va fanele ku endla wonge hi loko va nga ri na vona; 30lava rilaka va fanele ku endla wonge hi loko va nga rili; ni lava tsakeke, wonge hi loko va nga tsakanga; ni lava xavaka, wonge hi loko va nga ri na nchumu; 31ni lava tirhisanaka ni swa misava leyi a va ve tanihi loko va nga tirhisani na swona; hikuva misava leyi ni swa yona hinkwaswo swa hundza. 32Ndzi lava leswaku mi nga vi na swivilelo. Loyi a nga tekangiki ú tikarhatela swa Hosi, ku vona hilaha a nga tsakisaka Hosi hakona; 33kambe loyi a tekeke ú tikarhatela swa misava, ku vona hilaha a nga tsakisaka nsati wa yena hakona, 34kutani ú kokeriwa hala ni hala. Wansati loyi a nga tekiwangiki, kumbe wanhwana, ú tikarhatela swa Hosi, leswaku miri ni moya wa yena swi va leswi hlawulekeke; kambe wansati loyi a tekiweke ú tikarhatela swa misava leyi, ku vona hilaha a nga tsakisaka nuna wa yena hakona. 35Ndzi vula leswi ku mi pfuna, ku nga ri ku mi sivela-sivela, kambe ku endlela leswaku swilo hinkwaswo swi famba swinene, mi tinyiketa ku tirhela Hosi, mi nga anakanyi swin'wana.
36Loko munhu a anakanya leswaku a nga hanyi hi ndlela ya kona eka nhwana wa yena, ni loko ku navela ka yena ku ri lokukulu,Kumbe: Loko munhu a anakanya leswaku ú hoxela n'wana wa yena wa wanhwana hi ku n'wi tshika a ko a hundzeriwa a a endle hilaha a rhandzaka hakona loko swi fanele ku va tano. A va tekane, ku hava ku dyoha eka swona. 37Kambe loko wanuna a yima a tiyile embilwini ya yena, a nga ri na lexi xi n'wi sindzisaka kambe a kota ku tikhoma hi yexe, ú ta va a endla swona loko a tiboha embilwini ya yena ku tshamisa sweswo a nga teki nhwana wa yena.Kumbe: loko a tiboha embilwini ya yena ku hlayisa n'wana wa yena wa wanhwana a nga tekiwi 38Hikokwalaho, loyi a tekaka nhwana wa yena, ú endla swona; kambe loyi a nga n'wi tekiki,Kumbe: loyi a tekisaka n'wana wa yena wa wanhwana, ... loyi a nga n'wi tekisiki ú endla leswi antswaka ku tlula swona.
39Wansati ú bohiwile eka nuna wa yena loko nuna a ha hanya; kambe loko nuna wa yena a fa, ú ntshunxekile, a nga ha tekiwa hi loyi a lavaka ku tekiwa hi yena, ntsena a swi fambe hilaha Hosi yi swi rhandzaka hakona. 40Hambiswiritano, a swi ta antswa eka yena loko a titshamela ntsena a nga tekiwi; sweswo i miehleketo ya mina, naswona ndza kholwa leswaku na mina ndzi ni Moya wa Xikwembu.


text:
261
“Musi ni tshi swika shangoni ḽine Muṋe washu Mudzimu waṋu a ni ṋea uri ni ḽi dzhie ḽi vhe ḽaṋu, na dzula khaḽo, 2
ni fanela u dzhia zwiranzhe zwoṱhe zwa zwine na kaṋa shangoni ḽaṋu ḽine Muṋe washu Mudzimu waṋu a ni ṋea, na zwi vhea tshirunduni, na ya fhethu hune Muṋe washu Mudzimu waṋu a khethela dzina ḽawe, 3na swika ha tshifhe ane ḽa ḓo vha ḽi diso ḽawe heḽo ḓuvha na mu vhudza na ri, ‘Ndi khou bula ṋamusi phanḓa ha Muṋe washu Mudzimu wau uri ndo dzhena shangoni ḽe Muṋe washu a fulufhedzisa vhomakhulukuku washu uri u ḓo ri ṋea.’
4“Ndi hone tshifhe a tshi fanela u dzhia tshirundu kha iwe a tshi vhea fhasi phanḓa ha aḽiṱari ya Muṋe washu Mudzimu waṋu, 5iwe wa konou bula phanḓa ha Muṋe washu wa ri, ‘Khotsi anga o vha e Muaramu a tendelekaho na shango. Vha tsela Egipita vhe vhathu vha si gathi vha dzula hone vha vhuya vha vha lushaka luhulu lwa maanḓa a sa konadzei. 6Ndi hone Vhaegipita vha tshi ri itela tshiṱuhu vha tou ri kandeledza vha ri shumisa mushumo u lemelaho. 7Riṋe ra ṱavhela Muṋe washu Mudzimu wa vhomakhulukuku washu mukosi, a ri pfa, a vhona u tambula hashu na u shengela hashu na u kandeledzwa hashu, 8Muṋe washu a ri pfulusa Egipita nga maanḓa mahulu a sa konadzei na nga mishumo mihulu i ofhisaho na nga zwiga na maḓembe, 9a ri ḓisa fhano a ri ṋea shango heḽino, shango ḽi elaho mukhaha na ṋotshi. 10Zwino-ha nṋe ndo ḓisa zwiranzhe zwa zwe nda kaṋa masimuni khezwi, ndi zwe Muṋe washu a nṋea.’ Wo no ralo wa konou zwi vhea phanḓa ha Muṋe washu Mudzimu wau wa mu gwadamela wa mu luvha, 11wa ḓiphiṋa nga zwivhuya zwoṱhe zwe Muṋe washu Mudzimu wau a ṋea muṱa wau – iwe na Vhalivi vhane wa dzula navho.
12
“Misi yoṱhe hó fhela miṅwaha miraru musi u tshi bvisa tshafumi tsha zwoṱhe zwe wa kaṋa, u ḓo zwi ṋea Vhalivi na vhatsinda na tsiwana na tshilikadzi uri vha kone u ḽa-vho miṱani yaṋu vha fure. 13Zwenezwo u ḓo fanela u bula phanḓa ha Muṋe washu Mudzimu waṋu wa ri, ‘Ndo dzhia zwoṱhe zwo khethelwaho Muṋe washu muṱani wanga nda zwi kovhela Vhalivi na vhatsinda na tsiwana na tshilikadzi ndi tshi khunyeledza ndaela dzau dzoṱhe dze wa nndaya, a hu na na ndaela ye nda pfuka kana nda i hangwa. 14A tho ngo ḽa tshafumi ndi tshi khou lila mufu, a tho ngo zwi bvisa muṱani wanga ndó kumala, a tho ngo zwi ṋekedza midzimu ya vho faho, ndo thetshelesa zwe Muṋe washu Mudzimu wanga a amba, ndo tevhedza zwoṱhe zwe a nndaya. 15Zwino-ha, edzou nndavhelesa u ṱaḓulu vhudzuloni hau vhukhethwa, u shudufhadze lushaka lwau lwa Israele na shango ḽe wa ri ṋea unga wo fulufhedzisa vhomakhulukuku washu, shango ḽi elaho mukhaha na ṋotshi!’ ”
16
Ndi hone Mushe a tshi ri, “Ṋamusi ḽino Muṋe washu Mudzimu waṋu u khou ni laya uri ni tevhedze milayo hei yoṱhe na ndaela idzi dzoṱhe, ni dzi vhulunge ni dzi khunyeledze nga mbilu yoṱhe na nga zwoṱhe zwine na vha zwone. 17Ṋamusi no bula na ri Yahavee ndi Ene Mudzimu waṋu, na ri ni ḓo tshimbila nḓilani dzawe, na vhulunga milayo yawe na ndayo dzawe na ndaela dzawe, na thetshelesa zwine a amba. 18
Muṋe washu Ene a bula uri ni ḓo vha lushaka lwawe vhukuma unga o ni vhudza, a ri ni vhulunge milayo yawe yoṱhe, 19a ri u ḓo ni ṋea vhuhulwane na fhira tshakha dzoṱhe, na khoḓwa, na vha na bvumo na vhugala, na vha lushaka lukhethwa lwa Muṋe washu Mudzimu waṋu unga o ni fulufhedzisa.”


text:
Vukati eka rixaka ra Ntwana ahi swilo swa munhu un’we kambe i xivilelo xa ntlawa, kuyisiwa enawini vuxaka exikarhi ka maxaka. Switlhela swikombeta kukula eka nuna na nsati. Hambi leswi kungariki na swiyila exikarhi ka rixaka ra Ntwana, kutekana ka maxaka swaha tsakeriwa swinene.
Mucato (lenyalo) wuva kona eka nkarhi wa masiku yambirhi, siku rosungula emutini wa vatswari va wansati kutani endzhaku ka sweswo wuya e mutini wakava nuna. E handle ka leswi rixaka rotala ra Ntwana kunga va kriste, vukati byi endliwa kuya hi maendlelo ya va Ntwana. Wanuna u ambala suti ya manyunyu kutani a tlhandleka dzovo ra xiharhi.
Hi ndlela leyi hambanaka, wansati u ambala swiambalo leswi heleleka swa mucato swa ndzhavuko, leswi katsaka na xidloko xa tisiva enhlokweni kumbe lexi endliweke hi vuhlalu, hi xitalo byina muhlovo wotshuka, wa wasi kumbe wobasa. Ku engetela emahlweni nale ndzhaku ka ximbalo lexi, u finengela nkumba lowu a faneleke ku wu ambala emakatleni loko a nghena emutini wale vukatini bya yena.
Leswi swivula leswaku makoti wa Ntwana u endliwa atitwa ari muhlampfa kufikela loko mhani nwingi wa yena va endla ntirho waku kombisa leswaku nsati loyi ahaku fikaka laha mutini u amukeriwile himpela. Kambe loko swahari emihleketweni makoti wa Ntwana u avelana xiyimo xayena na nuna wa yena, kuya hi ntiyiso u tekiwa tani hi ntswatsi endzhaku ka kuva a kuma nwana wosungula, loko se switikombile leswaku watswala.
Kwalano hiloko se ata sungula ku ambala swiambala swiambalo swa ndzhavuko swa vavasati va Ntwana — na xin’wana xo tlhandlekela lexinga khavisiwa emahlweni nale ndzhaku — masiku hinkwawo.
Translated by Ike Ngobeni


text:
136 Khensani Yehovha, hikuva hi lonene;+Rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.+2 Khensani Xikwembu xa swikwembu,+Hikuva rirhandzu ra xona lerikulu a ri heli.3 Khensani Hosi ya tihosi,Hikuva rirhandzu ra yona lerikulu a ri heli.4 Hi yena ntsena a endlaka swilo swo hlamarisa,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.+5 U endle matilo hi vutlhari,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.6 U andlale misava ehenhla ka mati,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.7 U endle timboni letikulu,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli,8 Dyambu leswaku ri voninga ninhlikanhi,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli,9 N’weti ni tinyeleti leswaku swi voninga nivusiku,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.10 U dlaye mativula ya le Egipta,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.11 U humese Vaisrayele exikarhi ka vona,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli,12 Hi voko ra matimba+ ni hi voko leri tshambulutiweke,Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.13 U ave Lwandle ro Tshwuka hi le xikarhi,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.14 U endle leswaku Vaisrayele va hundza hi le xikarhi ka rona,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.15 U lahlele Faro ni vuthu rakwe eLwandle ro Tshwuka,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.16 U rhangele vanhu vakwe emananga,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.17 U dlaye tihosi letikulu,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.18 U dlaye tihosi ta matimba,Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli,19 Sihoni+ hosi ya Vaamori,Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli,20 Na Ogo+ hosi ya Baxani,Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.21 U nyike vanhu vakwe tiko ra tona ri va ndzhaka ya vona,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli,22 Ndzhaka ya Israyele nandza wakwe,Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.23 U hi tsundzukile loko hi khomisiwa tingana,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.+24 A a tshamela ku hi ponisa eka valala va hina,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.25 U phamela swilo hinkwaswo leswi hanyaka,+Hikuva rirhandzu rakwe lerikulu a ri heli.26 Khensani Xikwembu xa matilo,Hikuva rirhandzu ra xona lerikulu a ri heli.
Tinhlamuselo ta le hansi
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA (NKANDZIYISO LOWU PFUXETIWEKE WA 2020 )


text:
151Tsinde ḽa Juda ḽo wana hoyu mukovhe wa shango zwi tshi ya nga miṱa yavho: Shango ḽo swika tshipembe u ya tshipembepembe ha phanga ya Tsini, masakhani a Edomo. 2Masakha ayo a tshipembe o vha a tshi thoma magumoni a tshipembe a Lwanzhe lwa Muṋo, 3a livha tshipembe u bva Pharani ya Phephenu u swika Tsini. A ḓa nga tshipembe ha Kadeshe Barania, a fhira nga Hetsironi, a vhuya a swika Adara, a livha Karaka, 4a ya Atsimoni, a tsa na kudambo ku re masakhani a Egipita, a ya Lwanzheni lwa Phandamashango. Masakha a guma henefho. Hayo o vha one masakha a Juda sia ḽa tshipembe.
5Masakha a vhubvaḓuvha o vha Lwanzhe lwa Muṋo, u vhuya u swika mulongani hune Jorodani wa ela u tshi dzhena khalwo.
Masakha a devhula o thoma henefho, 6a guma Bethe Hogola, a ya devhula ha Bethe Araba. A livha nṱha Tomboni ḽa Bohani (Bohani o vha e ṅwana wa Rubeni), 7a bva Govhani ḽa Khombo u swika Debiri, a konou livha devhula a tshi ya Giligala, ho livhanaho na Phara ya Adumimu sia ḽa tshipembe ḽa govha. Zwino a livha zwisimani zwa Eni Shemeshe, a bva a livha Eni Rogele, 8
a livha nṱha a buḓekanya Govha ḽa Hinomu sia ḽa tshipembe ha mivhundu he ha vha ho no fhaṱiwa muḓi wa Jerusalema wa Vhajebusi. Masakha ayo a fhirela muṱumbani wa muvhundu vhukovhela ha Govha ḽa Hinomu, magumoni a devhula ha Govha ḽa Vharefai. 9U bva henefho a livha Zwisimani zwa Nefetua u ya miḓini ya tsini ha thavha ya Efroni. Henefho a livha Baala (ndi Kiriathi Jiarimu), 10a mona vhukovhela ha Baala a livha shangoni ḽa mivhundu ḽa Seiri, a livha sia ḽa devhula ha thavha ya Jiarimu (ndi Khesaloni), a tsela fhasi Bethe Shemeshe, a fhira nga Thimina. 11Masakha zwino a livha muvhundu devhula ha Ekroni, a livha Shikironi, a fhira nga thavhani ya Baala, a livha Jabuniele, a guma Lwanzheni lwa Phandamashango, 12lwone lwa ita masakha sia ḽa vhukovhela.
Ngomu masakhani eneo ho vha hu tshi dzula vhathu vha miṱa ya Juda.
13
Rangap. 1:20
Tshiṅwe tshipiḓa tsha shango ḽa Juda tsho ṋewa Khalebe ṅwana wa Jefune, wa tsinde ḽa Juda, nga he Muṋe washu a laya Joshua. O ṋewa Hebroni, muḓi wa Araba khotsi a Anaka. 14Khalebe o thatha vhaḓuhulu vha Anaka vha ṱuwa afho muḓini – vhone vha mutupo wa Sheshai na Ahimani na Thalamai. 15
11:21
U ṱuwa henefho a yo dia vhathu vha no dzula Debiri. (Muḓi hoyo kale wo vha u tshi pfi Kiriathi Sefere.) 16Khalebe a ri, “Munna ane a nga kona u thuba Kiriathi Sefere ndi ḓo mu fha ṅwananyana wanga Akhasa a mu dzea.” 17Othoniele, ṅwana wa Kenasi, ane a vha ṅwana wa khotsi a Khalebe, a thuba uyo muḓi, Khalebe a mu ṋea ṅwananyana wawe Akhasa a mu dzea. 18Musi wa mbingano Othoniele a ṱuṱuwedza Akhasa uri a humbele khotsi awe tsimu. Akhasa a tsa kha donngi yawe, Khalebe a mu vhudzisa tshine a tshi ṱoḓa. 19Ene a fhindula a ri, “Ndi ṱoḓa zwiko zwa maḓi. Shango ḽe vha nṋea ndi fhethu ho omelelaho.” Ndi hone Khalebe a tshi mu fha zwisima zwi re dzithavhani na zwi re govhani.
20Ngeḽi shango ḽe tsinde ḽa Juda ḽa ṋewa ḽa vha ḽavho zwi tshi tevhedza miṱa yavho. 21Miḓi ya tshipembepembe ya tsini na masakha a Edomo ye ya vha yavho, ndi Kabutsiele na Edere na Jaguru 22na Kina na Dimona na Adada 23na Kedeshe na Hatsoro na Ithinani 24na Zifi na Telemu na Bialothi 25na Hatsoro na Hadata na Keriotho Esromu (ndi Hatsoro) 26na Amamu na Shema na Mulada 27na Hatsara Gada na Heshemoni na Bethe Phelethe 28na Hatsara Shuala na Bierisheba na Biziothia 29na Baala na Iimu na Etsemu 30na Elitholadi na Khisili na Horoma 31na Tsikilaga na Madamana na Sanisana 32na Lebaotho na Shilihimu na Aini na Rimoni. Yoṱhe yo ṱangana ndi miḓi ya 29, khathihi na ḓorobo dzo i tangaho.
33Miḓi i re midavhini i re tsini ha lwanzhe yo vha Eshthaolo na Tsora na Ashina 34na Zanua na Eni Ganimu na Thaphua na Enamu 35na Jaramuthu na Adulamu na Sokho na Azeka 36na Shaaraimi na Adithaimi na Gedera na Gederothaimi. Ndi miḓi ya 14 khathihi na ḓorobo dzo i tangaho.
37Miṅwe yo vha Tsenani na Hadasha na Migidala Gada 38na Diliani na Mitsipha na Jokothiele 39na Lakhishi na Botsikati na Egiloni 40na Khaboni na Lahamamu na Khithilishi 41na Gederotho na Bethe Dagoni na Naama na Makeda. Ndi miḓi ya 16 khathihi na ḓorobo dzo i tangaho.
42Ha dovha ha vha na Libina na Ethere na Ashani 43na Ifitha na Ashina na Netsibi 44na Keila na Akhazibi na Maresha. Ndi miḓi miṱanu na miṋa, khathihi na ḓorobo dzo i tangaho.
45Ho vha na Ekroni na ḓorobo dzawo 46na ḓorobo dzoṱhe u bva Ekroni u ya Lwanzheni lwa Phandamashango.
47Ha vha na Ashidodo na Gaza, na ḓorobo dzayo na miḓana yayo, u swika kudamboni masakhani a Egipita na khunzikhunzini dza Lwanzhe lwa Phandamashango.
48Mivhunduni ho vha hu na Shamiri na Jathiri na Sokho 49na Dana na Kiriathi Sefere (ndi Debiri) 50na Anaba na Eshthemua na Animu 51na Gosheni na Holoni na Gilo. Ndi miḓi ya 11, khathihi na ḓorobo dzo i tangaho.
52Ho vha na Arabu na Duma na Eshani 53na Janimu na Bethe Thaphua na Afeka 54na Humuta na Kiriathi Araba (ndi Hebroni) na Tsioro. Ndi miḓi miṱanu na miṋa, khathihi na ḓorobo dzo i tangaho.
55Ha vha na Maoni na Kharamele na Zifi na Jutha 56na Jesriele na Jokodiamu na Zanua 57na Kaini na Gibia na Thimina. Ndi miḓi ya fumi, khathihi na ḓorobo dzo i tangaho.
58Ha vha na Halahulu na Bethe Tsuru na Gedoro 59na Maarathi na Bethe Anotho na Elithekoni. Ndi miḓi miṱanu na muthihi, khathihi na ḓorobo dzo i tangaho.
60Ha vha na Kiriathi Baali (ndi Kiriathi Jiarimu) na Raba. Ndi miḓi mivhili, khathihi na ḓorobo dzo i tangaho. 61Thungo dza phangani ha vha na Bethe Araba na Midini na Sikhakha, 62na Nibishani, Muḓi wa Muṋo na Eni Gedi. Ndi miḓi miṱanu na muthihi, khathihi na ḓorobo dzo i tangaho.
63
18:28
Rangap. 1:8,21
19:10
2 Sam. 5:6-9
Hone vhathu vha Juda vho vha vha sa koni u thatha Vhajebusi vhe vha vha vha tshi dzula Jerusalema. Vhajebusi vha kha ḓi dzula henefho na vhathu vha Juda.


text:
161“Ndzi mi byerile timhaka leti leswaku mi ta ka mi nga khunguvanyeki. 2Va ta mi hlongola emasinagogeni; naswona, ku ta ta nkarhi lowu un'wana ni un'wana loyi a mi dlayaka a nga ta anakanya leswaku ú tirhela Xikwembu. 3Va ta mi endla swilo leswi hikuva a va hi tivanga, hambi Tatana hambi mina. 4Kambe ndzi mi byerile timhaka leti leswaku loko nkarhi wa ku humelela ka tona wu fika,Kumbe: Loko nkarhi wa vaxanisi va n'wina wu fika mi ta tsundzuka leswaku ndzi vulavurile hi tona eka n'wina.
“A ndzi mi byelanga swilo leswi eku sunguleni, hikuva a ndza ha ri na n'wina. 5Kambe sweswi ndzi ya eka Loyi a ndzi rhumeke, kutani a ku na un'we wa n'wina loyi a ndzi vutisaka, a ku: ‘U ya kwihi xana?’ 6Kambe hi mhaka ya leswi ndzi mi byeleke swilo leswi, timbilu ta n'wina ti tele hi gome. 7Hambiswiritano, ndza mi byela ntiyiso: Swi ta va swinene eka n'wina loko ndzi famba. Hikuva loko ndzi nga fambi, MuyimeriKumbe: Muchaveleri a nga ka a nga ti eka n'wina; kambe loko ndzi famba, ndzi ta n'wi rhumela a ta eka n'wina. 8Loko a ta, ú ta khorwisa misava hi ta ku dyoha, ni ku lulama, ni ku avanyisa: 9Hi ta ku dyoha, hikuva a va pfumeri ka mina; 10hi ta ku lulama, hikuva ndzi ya eka Tatana, kutani a mi nga ha ndzi voni; 11hi ta ku avanyisa, hikuva mufumi wa misava leyi ú avanyisiwile.
12“Ndza ha ri ni leswo tala leswi ndzi fanelaka ku mi byela swona, kambe swi nga mi tikela sweswi. 13Kasi loko yoloyi a ta, a nga Moya wa ntiyiso, ú ta mi fambisa endleleni hinkwayo ya ntiyiso; hikuva a nga ka a nga vulavuri swo huma emiehleketweni ya yena; kambe xin'wana ni xin'wana lexi a xi twaka, ú ta xi vula; naswona ú ta mi tivisa leswi swi nga ta ta. 14Ú ta ndzi dzunisa, hikuva leswi a mi tivisaka swona, ú ta va a swi kuma eka mina. 15Hinkwaswo leswi Tatana a nga na swona, i swa mina; hikwalaho ndzi nga vula leswaku, leswi a mi tivisaka swona, ú ta va a swi kuma eka mina.
16“Endzhaku ka nkarhinyana, a mi nga ha ndzi voni; kutani endzhaku ka nkarhinyana kambe, mi ta ndzi vona.” 17Van'wana exikarhi ka vadyondzisiwa va yena va vutisana, va ku: “Xana ú vula yini, loko a ku ka hina: ‘Endzhaku ka nkarhinyana, a mi nga ndzi voni, kutani endzhaku ka nkarhinyana kambe, mi ta ndzi vona’ xana? Ni leswi a nge: ‘Hikuva ndzi ya eka Tatana’ ke?” 18Va engeta va ku: “Xana ú vula yini, loko a ku: ‘Endzhaku ka nkarhinyana’, xana ke? A hi tivi leswaku ú vula yini!”
19Yesu ú swi tivile leswaku va lava ku n'wi vutisa, kutani a ku ka vona: “Xana mi vutisana hi leto yini exikarhi ka n'wina? Xana hileswi ndzi nga te: ‘Endzhaku ka nkarhinyana, a mi nga ndzi voni, kutani endzhaku ka nkarhinyana kambe, mi ta ndzi vona’ ke? 20Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina: Mi ta rila mi va mi kolola, kambe misava yona yi ta tsaka; mi ta twa ku vaviseka, kambe ku vaviseka ka n'wina ku ta hundzuka ku tsaka. 21Loko wansati a veleka, ú twa ku vava lokukulu, hikuva nkarhi wa yena wu fikile; kambe loko a velekile n'wana, wa rivala maxangu ya yena hikwalaho ka ku tsaka, hileswi ku nga velekiwa munhu emisaveni. 22Swi tano na n'wina: Mi twa ku vaviseka sweswi, kambe ndzi ta tlhela ndzi mi vona, kutani timbilu ta n'wina ti ta tsaka, kutani a ku na munhu la nga ta mi tekela ku tsaka ka n'wina.
23“Hi siku ra kona, a mi nga ha ndzi vutisi nchumu. Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina: Xin'wana ni xin'wana lexi mi nga ta xi kombela eka Tatana hi vito ra mina, ú ta mi nyika xona. 24Ku fikela sweswi, a mi si kombela nchumu hi vito ra mina; kombelani, mi ta nyikiwa, leswaku ku tsaka ka n'wina ku va loku hetisekeke.
25“Ndzi mi byerile timhaka leti hi ku vulavula hi swifaniso; kambe nkarhi wa ta, lowu ndzi nga ta ka ndzi nga ha vulavuri na n'wina hi mukhuva lowu; kambe ndzi ta mi byela swa Tatana erivaleni ndzi nga rhendzeleki. 26Loko siku ra kona ri fika, mi ta kombela hi vito ra mina, kambe a ndzi vuli leswaku ndzi ta mi kombelela eka Tatana, 27hikuva Tatana hi xiviri xa yena wa mi rhandza. Ú mi rhandza hikuva mi ndzi rhandzile, mi va mi pfumela leswaku ndzi huma eka Xikwembu. 28Ndzi humile eka Tatana, kutani ndzi tile emisaveni; sweswi ndzi tlhela ndzi suka emisaveni, ndzi ya eka Tatana.”
29Vadyondzisiwa va yena va ku ka yena: “Aha! Sweswi u vulavula erivaleni u nga rhendzeleki; a wa ha vulavuli hi swifaniso. 30Sweswi ha twisisa leswaku u tiva swilo hinkwaswo, kutani a swi faneri leswaku munhu a ku vutisa nchumu; hikwalaho ka swona, ha pfumela leswaku u huma eka Xikwembu.” 31Yesu a va hlamula, a ku: “Sweswi ma pfumela xana? 32Vonani, nkarhi wa ta, ni sweswi wu fikile, lowu mi nga ta hangalaka ha wona, un'wana ni un'wana a tlhelela ekaya ka yena, mi ndzi siya ndzi ri ndzexe; hambiswiritano a ndzi ndzexe, hikuva Tatana ú na mina. 33Ndzi mi byerile swilo leswi leswaku mi va ni ku rhula eka mina. La misaveni, mi ta va ni mahlomulo, kambe tiyani timbilu, ndzi hlurile misava.”