text:
GRADE 12 NATIONAL SENIOR CERTIFICATE GIREDI YA 12 XITSONGA: RIRIMI RA LE KAYA (HL) PAPILA RA 2 (P2) HUKURI 2013 TIMARAKA: 80 NKARHI: tiawara ti2½ Papila leri ri na tipheji ta 30. Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 2 NSC DBE/Hukuri 2013 SWILERISO 1. Rhanga u hlaya swileriso u nga si sungula ku hlamula swivutiso. 2. U nga ringeti ku hlaya phepha hinkwaro. Xiya tafula ra nongonoko wa vundzeni leri nga eka pheji ya 4 u ri karhi u fungha nhlayo ya swivutiso leswi vutisiweke eka matsalwa lama u ma dyondzeke nan'waka. Endzhaku ka sweswo hlaya swivutiso u ri karhi u hlawula leswi u nga ta swi hlamula. 3. Papila leri ri na SWIYENGE SWINHARHU: XIYENGE XA A: Vutlhokovetseri (30) XIYENGE XA B: Novhele (25) XIYENGE XA C: Ntlangu (25) 4. Hlamula NTLHANU wa swivutiso ntsena, SWINHARHU eka XIYENGE XA A, XIN'WE eka XIYENGE XA B na XIN'WE eka XIYENGE XA C hi ndlela leyi: XIYENGE XA A: VUTLHOKOVETSERI A1: SWITLHOKOVETSELO SWA NDZAWULELO: Hlamula swivutiso SWIMBIRHI A2: SWITLHOKOVETSELO SWO KA SWI NGA RI SWA NDZAWULELO: Hlamula xivutiso XIN'WE XIYENGE XA B: Hlamula xivutiso XIN'WE XIYENGE XA C: Hlamula xivutiso XIN'WE 5. MAHLAWULELO YA SWIVUTISO EKA SWIYENGE SWA B (NOVHELE) NA C (NTLANGU). • • 6. Hlamula NTSENA swivutiso swa novhele na ntlangu lowu u wu dyondzeke. Hlamula XIVUTISO XIN'WE XA XITSALWANA na XIVUTISO XIN'WE XA XIKAMBELANTWISISO. Loko u hlamula xivutiso xa xitsalwana eka XIYENGE XA B, u fanele ku hlamula xivutiso xa xikambelantwisiso eka XIYENGE XA C. Loko u hlamula xivutiso xa xikambelantwisiso eka XIYENGE XA B, u fanele ku hlamula xivutiso xa xitsalwana eka XIYENGE XA C. Tirhisa tafula ra nongonoko wo tikamba leri nga eka pheji ya 5 ku vona loko u hlawurile swivutiso hi mfanelo. VULEHI BYA TINHLAMULO • • • Swivutiso swa xitsalwana eka vutlhokovetseri swi fanele swi hlamuriwa hi marito ya kwalomu ka 250–300. Swivutiso swa xitsalwana eka swiyenge swa novhele na ntlangu swi fanele swi hlamuriwa hi marito ya kwalomu ka 400–450. Vulehi bya tinhlamulo eka swivutiso swa xikambelantwisiso byi ta lawuriwa hi ntsengo wa timaraka. Vakamberiwa va fanele ku hlamula hi ku kongoma na hi nkhaqato. Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 3 NSC DBE/Hukuri 2013 7. Landzelela SWILERISO leswi nga ekusunguleni ka xiyenge xin'wana na xin'wana. 8. Nombora tinhlamulo ta wena ku ya hilaha swivutiso swi nomboriweke hakona eka phepha ra swivutiso. 9. Sungula xiyenge XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA. 10. Tsala hi vurhon'wana, swi saseka no vonaka, u ri karhi u landzelela milawu ya mapeletelo, mahikahatelo na mavumbelo ya swivulwa. 11. Mpimanyeto wa matirhiselo ya nkarhi. XIYENGE XA A: Timinete ta kwalomu ka 40 XIYENGE XA B: Timinete ta kwalomu ka 55 XIYENGE XA C: Timinete ta kwalomu ka 55 Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 4 NSC DBE/Hukuri 2013 TAFULA RA NONGONOKO WA VUNDZENI Nongonoko lowu wu ta pfuna wena mukamberiwa ku hlawula swivutiso leswi u lavaka ku hlamula swona handle ko hlaya phepha ra swivutiso hinkwaro. XIYENGE XA A: VUTLHOKOVETSERI A1: SWITLHOKOVETSELO SWA NDZAWULELO: Hlamula switlhokovetselo swin'wana na swin'wana SWIMBIRHI NOMBORO YA XIVUTISO MUXAKA WA TIMARAKA XIVUTISO 1. Jaha-mukhalabya - Ngope TA Xitsalwana 10 2. N'wini wanga - Malungana M Xikambelantwisiso 10 3. Vukati i mbilu - Magaisa JM Xikambelantwisiso 10 4. Nandzu i wa mani? - Malungana M Xikambelantwisiso 10 A2: SWITLHOKOVETSELO SWO KA SWI NGA RI SWA NDZAWULELO: Hlamula xivutiso xin'wana na xin'wana XIN'WE 5. U fana na mani? - Marhanele MM Xitsalwana 10 6. U fana na mani? - Marhanele MM Xikambelantwisiso 10 XIYENGE XA B: NOVHELE Hlamula xivutiso XIN'WE* 7. Mulunguntima - Khosa TH 8. Mulunguntima - Khosa TH 9. Mibya ya Nyekanyeka – Mtombeni BKM 10. Mibya ya Nyekanyeka- Mtombeni BKM XIYENGE XA C: NTLANGU Hlamula xivutiso XIN'WE* 11. Hlamba vunwa nandzuwe Mahatlane AD 12. Hlamba vunwa nandzuwe Mahatlane AD 13. Vukosi i mberha - Ndlovu P 14. Vukosi i mberha - Ndlovu P 15. Xivoni xa vutomi - Shabangu IS 16. Xivoni xa vutomi - Shabangu IS NOMBORO YA PHEJI 6 7 8 10 12 13 Xitsalwana Xikambelantwisiso Xitsalwana 25 25 25 14 15 17 Xikambelantwisiso 25 18 Xitsalwana 25 20 Xikambelantwisiso 25 21 Xitsalwana Xikambelantwisiso Xitsalwana Xikambelantwisiso 25 25 25 25 23 24 27 28 * Tsundzuka leswi: Eka xiyenge xa B na xa C u fanele ku hlamula xivutiso xin'we xa xitsalwana na xin'we xa swivutiso swa xikambelantwisiso. Loko u hlamula xa xitsalwana eka B, hlamula xa xikambelantwisiso eka C. Loko u hlamula xa xikambelantwisiso eka B, hlamula xa xitsalwana eka C. Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 5 NSC DBE/Hukuri 2013 TAFULA RA NONGONOKO WO TIKAMBA LOKO SWIVUTISO SWI HLAWURIWILE HI MFANELO. Tatisa mavangwa lama pfulekeke hi ku tirhisa mfungho wa gwaju (√) ku kombisa leswaku u hlamurile nhlayo leyi lavekaka ya swivutiso. TAFULA RA NONGONOKO WO TIKAMBA XIYENGE A. VUTLHOKOVETSERI (a) Switlhokovetselo swa ndzawulelo (b) Switlhokovetselo swo ka swi nga ri swa ndzawulelo NOMBORO YA XIVUTISO 1–4 NHLAYO YA SWIVUTISO LESWI FANELEKE KU HLAMURIWA 5–6 MFUNGHO WA GWAJU (√) 2 1 B. NOVHELE 7–10 1 Xitsalwana kumbe swivutiso swa xikambelantwisiso C. NTLANGU 11–16 1 Xitsalwana kumbe swivutiso swa xikambelantwisiso Tsundzuka: Eka xiyenge xa B na xa C u fanele ku hlamula xivutiso xin'we xa xitsalwana na xin'we xa xikambelantwisiso. Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 6 NSC DBE/Hukuri 2013 XIYENGE XA A: VUTLHOKOVETSERI A1: SWITLHOKOVETSELO SWA NDZAWULELO SWILERISO • • Hlamula swivutiso swin'wana na swin'wana SWIMBIRHI exikarhi ka swivutiso swa 1–4. Nhlamulo ya xivutiso xa xitsalwana xa 1, a yi ve na marito ya kwalomu ka 250–300. XIVUTISO XA 1: XITSALWANA Hlaya xitlhokovetselo lexi landzelaka kutani u hlamula xivutiso lexi nga ehansi ka xona. Jaha-mukhalabya – Ngope TA 1 2 3 4 Jaha ra jaha ri nge te tani, Vumpohlo byi pyile, Vujaha byi wungukile, Vutikukumuxi ni manyunyu swi ku nkwe! 5 6 7 8 Exikarhi ka vakhalabya wo twa hi rito: Hi keleni maseve, Mambvharambvhara ya hlavelela, Wo twa hi ku khwaxa ka rito leswaku comela xi hetile. 9 10 11 12 Magezi i xilovekelo, I xibotha, Hi yena ntsumi ya laha byi bavaka, Hakunene i jaha-mukhalabya. 13 14 15 16 Yena na mati i ximanga ni kondlo, Meno yakwe ni ya honci ya antswa, Mahlo i langavi ra ndzilo, Malanga ni swixalu hi le kaya, 17 18 19 20 Dyondzo yi n'wi landzurile, Vujaha byi n'wi tlurile, Kambe comela xi n'wi vukarha, Xi n'wi rivata maxangu. Hlamusela leswi mutlhokovetseri a vulaka swona hi mintila ya 2, 4, 11, 12 na 19. Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso [10] Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 7 NSC DBE/Hukuri 2013 XIVUTISO XA 2: XIKAMBELANTWISISO Hlaya xitlhokovetselo lexi landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka xona. N'wini wanga – Malungana M 1 2 3 4 5 6 Ndzi n'wana wa wena Yehovha, Ndzi wa wena Tatana, Ndzi hlangana na mintlhamu leyi rhiyiweke, Yin'wana yi ndzi phasa ndzi nga ehleketangi, Kambe a ndzi ku rivali, Vito ra Wena ri dzimile timitsu embilwini ya mina. 7 8 9 10 11 Ndzi pfa ndzi chochovela enhoveni ndzi nga titwangi, Ndzi pfa ndzi tikuma etiveni ra mitwa ya lunya, A hi ku rhandza ka mina Tatana, Ko va vuvabyi bya xitshuketa, Ndzi phuli ephungulweni Tatana. 12 13 14 15 16 17 Mavabyi ya mina ya mahanyelo i matutu vana va Ntavasi, Ndzi pfa ndzi tikuma eka mahanyelo yo vindluka, Kambe a hi ku rhandza ka mina, I Sathana xi nga na mavondzo. Ndzi tweli vusiwana Yehovha, Ndzi ricece ra wena. 2.1 Hi mintila leyi nga tluriki MUNE, nyika mongo wa xitlhokovetselo lexi. (2) 2.2 Tsavula ntila lowu hlamuselaka leswaku munhu loyi ku vulavuriwaka hi yena u hlangana na miringo leyi n'wi rindzeleke, leyi n'wi vangelaka ku dyoha a nga tiyimiselangi. (2) 2.3 Hlamusela leswi ntila wa 17, lowu wu nge: 'Ndzi ricece ra wena,' wu vulaka swona. (2) 2.4 Hikokwalaho ka yini mutlhokovetseri a tirhisa letere lerikulu eka rito 'Tatana' emakumu ka mintila ya 2, 9 na 11? (2) 2.5 Hi ku vona ka wena, munhu loyi ku vulavuriwaka hi yena eka xitlhokovetselo lexi a nga yi hlula njhani miringo leyi a hlanganaka na yona laha misaveni? (1) 2.6 Xana u vona swi ri kahle leswaku munhu loko a dyohile a kombela ku rivaleriwa eka Xikwembu ke? Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso (1) [10] Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 8 NSC DBE/Hukuri 2013 XIVUTISO XA 3: XIKAMBELANTWISISO Hlaya xitlhokovetselo lexi landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka xona. Vukati i mbilu – Magaisa JM 1 2 3 4 5 Gezani xiporo xi tsemekile; Swikwembu swakwe swi yila Valungu, Loko ri xile ntirho i ku byi chucha, Nsati na vana va hanya hi rikoko ra xilondzo, Va ambala tatana va hlova hi manana. 6 7 8 9 10 Nsati u hundzukile rikavakava, Vana va hundzana ntsena hi masiku, Lomu mathumbanini migiva yi nemba hi magume, Milenge ya N'wa-Risenga i thayere; Maxangu eka yena i mukhuhlwana. 11 12 13 14 15 Gezani u hundzukile xiphongo xa mahlanga, Lomu ri n'wi pelelaka kona hi le kaya, Lomu vanhwini u famba bya xifufunhunu, Xiburukwana i tinjhovo, Loko a famba wo byambula. 16 17 18 19 20 Swihlangi i marhambu ntsena, Swikhwidyana swa swona i tincindha; Swivokwana ni swinengana i tinhi, Ku i vanhu wo vo hi mahlo, Swi dzuvurile bya mbhongolo hi ku sewula ka timpfula. 21 22 23 24 25 Miri ya swona i magegetsu, Min'wala yi rimarimile swimidyana swa swona, Loko ri perile swo kufumetana, Xinkwa na kofi i xiyila, Vaakelani mano ya swona se va ma lemukile. 26 27 28 29 30 N'wana wa muakelani u rhwale ximarha, Ku swi phemela swi fanele ku n'wi bebula, Swimovhana swa tata wakwe u korwile, Yena phela u dya a khigela Vusiwana eka yena i n'wendzi wa malolo. 31 32 33 34 35 Ndlala yi nga ndlala; Vana va swihlangi munhunkulu phi! 'Hi phemele phela' Xi phema xi cukumeta xi hleka, Vana va nghohe ya - Abraham va hundzukile timbhongolo. Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 9 NSC DBE/Hukuri 2013 36 37 38 39 40 Sweswi mpfula yi nile, N'wa-Risenga swilemu u hava, Ku jekula u ta byala nkami? Le nhoveni nsimu i majani, Gezani u tsendzeleka na matsima. 41 42 43 44 45 Kaya ra Gezani ku handza n'hwari. U hlangana na vamuti hi vurhongo, Ndlala yi dyondzisa vana xikolo xa ritiho, N'wa-Risenga ku tlhelela kaya wa chava, Risenga cuma a nga celelanga. 46 47 48 49 Loko o tshuka a ri vekile u ta vuya hi xibububu, Risenga u bava a khalakhasa, 'Tiyisela N'wananga, vukati i mbilu' Vana i vukwera hi ku basuluka, 50 51 52 53 54 Sweswi xihangalasi u swi kotile, Vana va dyiwe hi aredzi, Vana va nghohe ya Adam na Evha, Swa nyumisa ku vona vukwembu byi kurha, Vulolo a va puti va puta vusiwana. 3.1 Hi mintila leyi nga hundziki eka MUNE, nyika mongo wa xitlhokovetselo lexi. (2) 3.2 Hlamusela leswi mutlhokovetseri a vulaka swona hi ntila wa 6, lowu nge: 'Nsati u hundzukile rikavakava'. (2) 3.3 Tshaha ntila lowu hlamuselaka leswaku ndyangu wa Gezani wa xaniseka swinene hi ku pfumala swakudya. (2) 3.4 Xana nhlokomhaka na nkongomelo wa xitlhokovetselo lexi swi yelana hi ndlela yihi? (2) 3.5 Xana u nga n'wi tsundzuxa yini wanuna loyi ku vulavuriwaka hi yena eka xitlhokovetselo lexi? (1) 3.6 Hi ku vona ka wena, hi swihi leswi N'wa-Risenga a a fanele a swi endla ku antswisa xiyimo xa vutomi bya yena na bya vana va yena? Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso (1) [10] Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 10 NSC DBE/Hukuri 2013 XIVUTISO XA 4: XIKAMBELANTWISISO Hlaya xitlhokovetselo lexi landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka xona. Nandzu i wa mani? – Malungana M 1 2 3 4 Siku ndzi nga kokiwa rinoko hi xiluva lexi, A ndzi yiveke dzano, Ndzi boxe ta le xifuveni, Nhwana a amukela xikombelo xanga. 5 6 7 8 9 10 11 Vakhale a va vurisile, Loko va ku: Hambi wo famba enkoveni lundza ri ta vonaka, Ndzi te ndzi nga ehleketangi. A ndzi byela leswaku u bihile emirini, Ndzi tinwaya nhloko, Nhloko yi tika onge ndzi lo rhwala dyiribye. A ndzi tshama ndzi dya marhambu ya nhloko. 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Siku rin'wana nimpundzu, Dyambu a ri sungula ku humesa nhompfu, Manana a gongondza elawini ranga, Loko ndzi huma, Ndzi kume vavasati vambirhi, Ku kandzela hi xiluva xanga, Mbilu yanga yi tlurile yi ta tshama enkolweni. Ndzi tlimbeka moya, Ndzi twa onge misava yi ngo pfuleka yi ndzi mita. 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 A ri ndzi xele kambirhi, Loko ndzi tshamile ehansi, Ndzi vonile tatana a fika, Hiloko vavasati va boxa tshumba, Ndzi vone tatana a wa ni xitulu, A sungula ku khavaxela mihloti bya xihlangi, A nela hi mpfula ku ri hava mapapa, A hetelela a ahlamisa nomu. 'I vana va mina hi vambirhi, I va ngati ya mina,' Mati ya halakile, Nandzu i wa mani? Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 11 NSC DBE/Hukuri 2013 4.1 Hi mintila leyi nga hundziki eka MUNE, nyika mongo wa xitlhokovetselo lexi. (2) 4.2 Xana mbuyelelo wa letere 'A', eka mintila ya 26, 27 na 28 wu na nkoka muni eka xitlhokovetselo lexi? (2) 4.3 Hlamusela leswi mutlhokovetseri a vulaka swona hi ntila wa 20, lowu wu nge: 'Ndzi twa onge misava yi ngo pfuleka yi ndzi mita'. (2) 4.4 Tsavula ntila lowu wu hlamuselaka leswaku jaha leri ku vulavuriwaka hi rona eka xitlhokovetselo lexi a ri tshama ri ri eku ehleketeni hi matimba lamakulu swinene. (2) Xana loko a ku ri wena u hlanganeke na xiyimo xo tikuma u kumisile sesi wa wena khwirhi kumbe u kumisiwile khwirhi hi buti wa wena, a wu ta va u endlile yini? (1) 4.5 4.6 Hi ku vona ka wena xana nandzu i wa mani exikarhi ka tatana na vana va yena? Seketela nhlamulo ya wena. Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso (1) [10] Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 A2: • • 12 NSC DBE/Hukuri 2013 SWITLHOKOVETSELO SWO KA SWI NGA RI SWA NDZAWULELO (SWA BOHA LESWAKU U HLAMULA XIN'WE) Hlamula XIVUTISO XA 5 KUMBE XA 6. Nhlamulo ya xivutiso xa 5 a yi ve na marito ya kwalomu ka 250–300. XIVUTISO XA 5: XITSALWANA Hlaya xitlhokovetselo lexi landzelaka kutani u hlamula xivutiso lexi xi xi landzelaka. U fana na mani? – Marhanele MM et.al. 1 2 3 4 5 N'wana loyi u humile, U humile endleleni, U tihanyela byakwe yexe, U swi tekela ka mani? U fana na mani? 6 7 8 9 10 Rharhi i mufundhisi, Tatana u rhangela xichava, Mana wakwe i mudyondzisi, U rhangela vamanana va muganga, Ha vambirhi i 'vapfumeri'. 11 12 13 14 15 Risenga na nghamu va na ndzhuti, Va xiximiwa tanihi tihosi, Loko va vulavula va twiwa, Endyangwini wa vona ku horile, Eku hanyeni va kokisana, a va kokelani. 16 17 18 19 20 21 Swa le mandleni va na swona, Dyindlu i dya mangatsila, Vaswirhundzu va andlala ndloti, Kambe ri kona jaha rin'we, Leri faneleke ku yisa xivongo emahlweni, Laha kona tincuva ti pyile. 22 23 24 25 26 27 Tereka a xi byi tlhavi na munhu, Xikolo endleleni thya! Eswinhwanyetanini kona wa vava, Xi tiendla gama ra nsele, Kahlekahle Risenga u tsandzekile, Fole lerikulu ri xi dungulukisile, 28 29 30 31 32 33 34 Laha mubya wu tlhibukile, Nsati wa vanhu u lo huma moya, N'hwembe yi tswale rhanga, Ntsako wa mutswari wu phyile, Xana Tereka u tekele mani? Vatswari, vakokwana kumbeMaxaka yan'wana. Hlamusela leswi mutlhokovetseri a vulaka swona hi mintila ya 1, 11, 16, 25 na 31. [10] KUMBE Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 13 NSC DBE/Hukuri 2013 XIVUTISO XA 6: XIKAMBELANTWISISO Tlhela u hlaya xitlhokovetselo lexi nga eka XIVUTISO XA 5 (U fana na mani?), kutani u hlamula swivutiso leswi landzelaka: 6.1 Hi mintila leyi nga tluriki MUNE, nyika mongo wa xitlhokovetselo lexi. (2) 6.2 Tshaha ntila lowu kombisaka leswaku vatswari va jaha leri a va nga xanisiwi hi lava vaxisati. (2) 6.3 Xana nandzelelano wa swivuriso lowu nga eka mintila ya 28, 29, na 30 wu na nkoka muni eka xitlhokovetselo? (2) 6.4 Xana ntila wa 22 lowu nge: 'Tereka a xi byi tlhavi na munhu', wu ku tisela miehleketo muni? (2) 6.5 Hi ku vona ka wena, n'wana loyi a nga va a tekele mahanyelo ya yena eka mani? (1) 6.6 Loko a wu ri munghana wa jaha leri a wu ta titwa njhani hikokwalaho ka mahanyelo ya rona lawa yo ka ya nga amukeleki? NTSENGO WA XIYENGE XA A: Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso (1) [10] 30 Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 14 NSC DBE/Hukuri 2013 XIYENGE XA B: NOVHELE SWILERISO • • • Hlamula xivutiso xa xitsalwana kumbe xa xikambelantwisiso. Nhlamulo ya xivutiso xa xitsalwana a yi ve na marito ya kwalomu ka 400–450, yi tlhela yi va hi xivumbeko xa xitsalwana, KU NGA RI hi ndlela yo xaxameta timhakankulu. Tsundzuka: Loko u hlamula xivutiso xa XITSALWANA eka XIYENGE XA B, hlamula xa XIKAMBELANTWISISO eka XIYENGE XA C. XIVUTISO XA 7: XITSALWANA MULUNGUNTIMA – Khosa TH Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula xivutiso lexi nga ehansi ka wona. 'Swi hlamarisa ngopfu swilo swa feme leyi Mukhari,' ku vula Chavalala. 'Loko ndzi tshuka ndzi endla xilo xa kahle, xo saseka; a ku na munhu na un'we a xi tsakelaka kumbe ku xi tsundzuka; kambe loko ndzo tshuka ndzi endlile xo ka xi nga ri kahle, a ku na munhu nakambe a xi rivalaka. Siku na siku loko u ri ehofisini ya Hlongwane wo hlanganisiwa hi tiwhy na tihow ta ku sola.' 'Tiyisa mbilu Ephraim,' ku vula Mukhari. 'A xi kona xilo xo ka xi nga heli. Wena wo khomelela entirhweni u tirha. Hlongwane a hi ntirho wa yena lowu. Brooks a hi feme ya yena leyi. Wena wo tirha. Loko va ku byela xikonyololo wo hlamula, va ta ku hlongola?' 'Loko a ku nga ri leswaku Briggs, yena a nga dayirekitara ya ntirho lowu hinkwawo a a nga ndzi khutazi, mina ndzi vona onge a ndzi ta famba ndzi ya vona tin'wana ta vutomi, ku hlamula Chavalala. 'Brooks na yena hi loyi! U pfumela swilo swo ka a nga swi tivi. A nga byeriwi mhaka hi n'winyi wa ntirho kambe u kuma a ri karhi a pfumelela mavunwa. U twa a ku 'This Ephraim', na leswaku u vula yini a wa ha swi twi hikuva a swi tlheleki ku ya n'wi vutisa leswaku xana Ephraim loyi u endlile yini.' Hi ku pfuniwa hi ntshaho lowu, kombisa hilaha Ephraim Christian Chavalala a koteke hakona ku humelela entirhweni wa yena hikokwalaho ko tiyisela. [25] KUMBE Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 15 NSC DBE/Hukuri 2013 XIVUTISO XA 8: XIKAMBELANTWISISO MULUNGUNTIMA – Khosa TH Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona. 'A wu lavi byalwa namuntlha,' ku vutisa Hlongwane hi xilungu, hi rito ro tsan'wana. 'Kambe hi n'wina mo loko mi vona tiboso ta n'wina mi tiendla onge a mi nwi kasi mi swilovekelo swo ta ni le ntirhweni ma ha nunhwa byalwa.' 'Ndzo ka ndzi nga lavi ku nwa namuntlha,' ku hlamula Chavalala. 'Swa wisiwa phela leswa mahwiri.' 'Mina a ndzi si tshama ndzi vona Ephraim a ta ntirhweni a dakwile,' ku hlamula Mukhari. 'Futhi a hi vangani vanhu lava tivaka leswaku Ephraim wa nwa.' 'Ku nga ri mina,' ku vula Hlongwane. 'Ku nga ri mina. Mina ndzi n'wi vone ko tala. U tirha ehansi ka mina phela. Kasi lexi xi endlaka leswaku a tshamela ku tirhela ehandle a hi mhaka yo tsandzeka ku tshama ehofisini hikokwalaho ka byalwa?' 'Sweswo a hi ntiyiso,' ku hlamula Chavalala. 'Mpfhuka mina ndzi ku nhlo, laha misaveni a ndzi si tshama ndzi ya entirhweni ndzi nwile! A ndzi ali leswaku ndza nwa, kambe ta ku ya entirhweni ndzi nwile a hi swona.' 8.1 Xana swimunhuhatwa leswi swi vulavula swi ri kwihi? (1) 8.2 Nyika swimunhuhatwa swin'wana SWIMBIRHI handle ka Briggs leswi a swi ri kona eka ndhawu leyi, swo ta hi le hofisinkulu ya PPE eJoni. (2) 8.3 Xana hikokwalaho ka yini Hlongwane a vutisa Chavalala hi xilungu loko a nga byi lavi byalwa, emahlweni ka vathori va vona ke? (2) 8.4 Hlamusela xivangelo xo va swimunhuhatwa leswi swi kumeka swi ri eka mbangu lowu? (2) 8.5 Xana loko ngi a ku ri wena loyi Hlongwane a vulavulaka swo biha hi yena a wu ta endla yini? (2) 8.6 Kun'wana eka tsalwa leri Hlongwane na vanghana va yena va yivile cheke efemeni ya PPE. Boxa xivangelo xa ku yiviwa ka cheke leyi. (2) 8.7 Xana vutomi bya Hlongwane byi hambana njhani na bya Chavalala? (2) 8.8 Chavalala eka ntshaho lowu nga laha henhla u ri: 'Swa wisiwa phela leswa mahwiri.' Xana a nga va a vula yini hi rito mahwiri? Hlawula nhlamulo yin'we eka leti landzelaka: A Mati. B Byalwa. C Juzi. D Mahewu Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso (1) Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 16 NSC DBE/Hukuri 2013 Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona. 'Ma tiva n'wina ma vava ku tirha na n'wina. Hina loko hi thoriwa laha hi tholeriwile ku ta tirhela feme leyi. Hi tirha hi ri tani hi tirha ehansi ka n'wina, kambe onge se n'wina mo hi endla mahlonga ya n'wina.' 'Mhaka ya n'wina leyo tshama mi ri karhi mi hi chavisa a hi mhaka ya kahle. Phela ku chaviwa a hi ku xiximiwa. Hina tanihileswi mi nga nkulukumba wa hina a hi lavi ku mi chava. Hina hi lava ku mi xixima. Mhaka yo lava ku chaviwa yi mi humesa moya hikuva ematshan'wini yo chaviwa na ku xiximiwa a ma ha xiximiwi. Mi nga ha no ndzi kwatela kambe marito ya mina mi ta ma tsundzuka siku rin'wana. Mhaka ya leswaku hina ho fanela ku endla leswi n'wina mi ehleketaka swona e-e, a hi swona! Mina ndza ha ri n'wanantsongo. N'wina mi kurile ... 'Mi hi khoma onge yo va feme ya n'wina leyi ku ri leswaku hinkwerhu hi hola enkwameni wun'we. A xi te xi taka. Swa antswa hi nga kala hi ya helela eka mininjhere. Phela a ha ha ri vana hina.' 8.9 Boxa ximunhuhatwa lexi vulavulaka eka ntshaho lowu wu nga laha henhla. (1) 8.10 Vulavulelo ra ximunhuhatwa lexi ri kombisa kahle leswaku xona na vatirhikulobye a va khunguvanyekile. Xana hikwalaho ka yini va khunguvanyekile? (1) Hi ku vona ka wena, xana swi fanerile leswaku vatirhi lava va xanisiwaka hi varhangeri va vona emintirhweni va humesela matitwelo ehandle ke? Seketela nhlamulo ya wena. (2) 8.12 Hlongwane u tiveka hi ku lava ku chaviwa ku nga ri ku xiximiwa. Boxa XIN'WE xa swiendlo swa yena leswi swi tiyisisaka mhaka leyi. (1) 8.13 Loko a ku ri wena u xanisiwaka hi murhangeri wa wena entirhweni, a wu ta endla yini? (1) 8.14 Xana i mani ximunhuhatwa lexi a xi tirha hi ndlela ya vukungundzwana eka tsalwa ra Mulunguntima? Seketela nhlamulo ya wena. (2) 8.15 Xana nkongomelo wa tsalwa ra Mulunguntima hi wihi? (1) 8.16 Hi yihi dyondzo leyi u yi kumaka hi vumunhu bya Hlongwane? (2) [25] 8.11 KUMBE Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 17 NSC DBE/Hukuri 2013 XIVUTISO XA 9: XITSALWANA SWILERISO • • • Hlamula xivutiso xa xitsalwana kumbe xa xikambelantwisiso. Nhlamulo ya xivutiso xa xitsalwana a yi ve na marito ya kwalomu ka 400–450, yi tlhela yi va hi xivumbeko xa xitsalwana, KU NGA RI hi ndlela yo xaxameta timhakankulu. Tsundzuka: Loko u hlamula xivutiso xa XITSALWANA eka XIYENGE XA B, hlamula xa XIKAMBELANTWISISO eka XIYENGE XA C. MIBYA YA NYEKANYEKA – Mtombeni BKM Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula xivutiso lexi nga ehansi ka wona: 'Ka siku rin'wana a ku ri na nhlengeletano eMeadowlands exikolweni xa Machangana. Vadyondzisi va hlayahlayile hilaha ku dyondza ka vana masiku wolawo a ku nonoha hakona, hikuva vana a va ha swi rhandzi ku dyondza eminkarhini leyi ku lavaka dyondzo ku tlula minkarhi hinkwayo leyi nga hundza. Ku vuriwa leswaku vana va tsutsumela ku ya tirhela Valungu, Kasi lava va nga kona exikolweni va na mihupana yonghasi, hi ku kala rirhandzu ra dyondzo. Endzhaku ka nhlamuselo leyi ya vadyondzisi ku komberiwile n'wana wa xikolo xa le henhla leswaku a hlamusela swidyondzi swin'wana ehenhla ka marito ya vadyondzisi. N'wana u hlamurile a vula leswaku dyondzo yi yisiwa ehansi hi vadyondzisi va vona, hikuva vo tala a va na mhaka hambi vadyondzi va tikarhata hambi a va endli nchumu. Va vula leswaku n'wana wo karhi a nga twisisi nchumu, va nga vuli leswaku hi ringetile tindlela hinkwato ku dyondzisa n'wana wo karhi kambe hi tsandzekile. Swi fanele swi khunguvanyisa vona loko n'wana a nga twisisi tidyondzo ta yena. Sweswo swi vula leswaku vadyondzisi va debyisa va tluleta na vadyondzi. N'wana yoloye u hetelele hi ku vula leswaku vadyondzisi va tiva mintirho ya vona leswi hetisekeke kambe ku na lexi xi kombaka leswaku swikongomelo swa vadyondzisi swi hambanile hikwalaho ka n'hwarimbirhi ya vutomi bya namuntlha. Mubya wa ndyangu wa munhu, ngopfungopfu hina Vatsonga, wa nyeka.' Hi ku pfuniwa hi ntshaho lowu hlamusela hilaha xivuriso lexi nge: 'Ndzilo wu tswala nkuma', xi tipaluxaka hakona eka tsalwa ra 'Mibya ya Nyekanyeka'. [25] KUMBE Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 18 NSC DBE/Hukuri 2013 XIVUTISO XA 10: XIKAMBELANTWISISO MIBYA YA NYEKANYEKA – Mthombeni BKM Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona. Madyambu wolawo Madambi u fambile a ya kwale Dube, laha ingi a a nga ha wu veki hi mhaka ya xichavo eka tata wa yena; kasi a ku ri hava na nhwana un'wana loyi a a hleka na yena, handle ka phyembye ra yena. Va tshamile swin'we nkarhi wo leha swinene va ri karhi va tibulela hi swa khale na swa tidyondzo ta le henhla hikuva Soluka a a dyondzile ngopfu hi ta ntshamiseko wa mindyangu ya vanhu. A swi andzile ku vona Soluka a endzela kwale ka Tlhomandloti. Mukhegula N'waBasana a a rhandza Soluka hi mbilu hinkwayo hikwalaho ka tintswalo na ntwelavusiwana wa n'wana wa vanhu. Hiloko Madambi a ku: Soluka wanga hi moya ntsena, ndzi ni timhaka na wena namuntlha; ndzi navela leswaku u ndzi pfumelela ku tlhavula mutwa lowu wu nga hi tlhava malembe mambirhi lawa ya heleke. Loko Soluka a hlamula u te: 'A swi pfuni nchumu ku pfatlanya swilondza swa khale, kasi vutshunguri a hi nga vi na byona.' 10.1 Hi byihi vuxaka exikarhi ka Madambi na Soluka? (1) 10.2 Hikwalaho ka yini Madambi a vula leswaku Soluka i wa yena hi moya ntsena? (2) 10.3 Madambi u vula yini loko a ku u lava ku tlhavula mutwa? (1) 10.4 Xana swilondza leswi Soluka a vulaka leswaku a va fanelangi ku swi pfatlanya u vula swihi? (2) 10.5 Xana mbhurisano exikarhi ka Madambi na Soluka wu humelela tata wa Madambi a ha hanya ke? Seketela nhlamulo ya wena. (2) 10.6 Xana mbhurisano wa Madambi na Soluka wu va fikise kwihi? (1) Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 19 NSC DBE/Hukuri 2013 Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona: Nkulukumba Tlhomandloti a a languteka a dyuhale ngopfu. Nhloko ya yena a yi basulukile ku tlula mpimo; nhlonge ya yena a yi khwanyanile ngopfu, yi komba vutivi bya vutomi lebyi a byi nga tsariwangi ebukwini. Ku gwanya ... Nkulukumba Tlhomandloti a a langutile rivala leri a ri andlarile emahlweni ku ya fika swintshabyanini leswi a a swi khumba hi dyambu. Hinkwaswo swi fambile, 'ku ehleketa Nkulukumba Tlhomandloti. Hinkwaswo swi fanele ku hela hi ku famba. Na mina ndzi ta hela hi ku famba.' U tshamile kwalaho nkarhi wo leha a ri karhi a vona ku hundzuka ka ntumbuluko; hi nkama wolowo a twa leswaku na yena wa hundzuka, wa famba. U te loko a ehleketa ku fa ka yena, a ehleketa ku ya hlangana na Nyiko wa yena – hiloko a n'wayitela, a n'wayitela, a n'wayitela. Loko N'wa-Basana a ta ta n'wi landza a a ha n'wayitela – kambe a a titimele khale. 10.7 Vula vuxaka bya N'wa-Basana na Nkulukumba Tlhomandloti. (1) 10.8 Hi ku vona ka wenaTlhomandloti loko a vulavula hi ku hela ka swilo na ku hela ka yena n'wini a vula yini? (1) 10.9 I yini lexi endleke leswaku Nyiko a nwa mhondzo a fa? (2) 10.10 Xana ndlela leyi Nyiko a ahluleke ntlimbo wa yena hi yona u vona yi ri kahle ke? Seketela nhlamulo ya wena. (1) 10.11 Kun'wana eka tswalwa leri Nyiko u khongela Xikwembu leswaku xi sirhelela tata wa yena wa nsovo ehenhla ka vubihi lebyi yena Nyiko a byi endleke? (a) Hlamusela hi ku komisa vubihi lebyi a a byi endleke? (2) (b) Xana tata wa yena a a endlile yini ku kala Nyiko a vula leswaku u na nsovo eka yena? (1) 10.12 Hlamusela leswi mavulavulelo ya Tlhomandloti hi siku leri a ku ahluriwa nandzu wa Nyiko ya kombisaka swona hi vumunhu bya yena? (2) 10.13 Ku vuriwa yini loko va ku Tlhomandloti se a a titimele khale? (2) 10.14 Loko ngi a wu ri Tlhomandloti, xana a wu ta va u komberile huvo yo tshinya leswaku yi rivalela Nyiko nandzu lowu a wu endleke ke? Seketela nhlamulo ya wena. (2) 10.15 Xana u vona nkhavi lowu vakulukumba va huvo va xupuleke Nyiko hi wona wu ringanerile nandzu lowu a wu endleke ke? Seketela nhlamulo ya wena. NTSENGO WA XIYENGE XA B: Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso (2) [25] 25 Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 20 NSC DBE/Hukuri 2013 XIYENGE XA C: NTLANGU SWILERISO • • • Hlamula xivutiso xa xitsalwana kumbe xa xikambelantwisiso. Nhlamulo ya xivutiso xa xitsalwana a yi ve na marito ya kwalomu ka 400–450, yi tlhela yi va hi xivumbeko xa xitsalwana, KU NGA RI hi ndlela yo xaxameta timhakankulu. Tsundzuka: Loko u hlamurile xivutiso xa XITSALWANA eka XIYENGE XA B, hlamula xa XIKAMBELANTWISISO eka XIYENGE XA C. XIVUTISO XA 11: XITSALWANA HLAMBA VUNWA NANDZUWE – Mahatlane AD Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula xivutiso lexi nga ehansi ka wona. MATANATO: Se ndzi tiyisile ku teka Rhoda. Na N'wa-Xirhami ndzi n'wi byerile. Hambileswi a dyaka makala a swi nga tirhi nchumu. MAVHAVAZA: Manjhe loko a chingha mi ta swi endlisa ku yini tatana Matanato? MATANATO: Kasi ndzi fumiwa hi wansati mina? Hayikhona, wansati a nga ndzi fumi mina phela. Ndzi to swi ba hi makatla. MAVHAVAZA: Kambe yena Rhoda wa kona u ta pfumela ku ya tshama kwale ka Xigalo xana? MATANATO: Loko a nga pfumeli hi to ya tshama swin'we kwale Sophia Town. MAVHAVAZA: Mi ta swi kota ku hanya ni makhaladi tatana Matanato xana? MATANATO: Loko va hanyeka na vona swi ta endleka hikuva se ndzi ta endla yini mina? MAVHAVAZA: Ma tiva mi ta tilaya mi lo baa! ... Hi ku leteriwa hi marito ya Matanato lawa ya nga laha henhla, na swin'wana leswi kumekaka endzeni ka tsalwa leri ra 'Hlamba Vunwa Nandzuwe', tsala xitsalwana u kombisa hilaha ku tsandzeka ku ehleketa na matlotlo kumbe magugu swi n'wi ngheniseke eka makhombo yo hambanahambana hakona. [25] KUMBE Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 21 NSC DBE/Hukuri 2013 XIVUTISO XA 12: XIKAMBELANTWISISO HLAMBA VUNWA NANDZUWE – Mahatlane AD Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona. MATANATO: Impela se ndzi rhandza ku ya ololoxa timhaka ta muti wa mina le kaya. Leswi swa lomu xilungwini swi tsandzile. MAVHAVAZA: Swa fanela tatana. Swa boha. Fambani mi ya vona ku ri mi nga endla yini ku vuyisa swilo ematshan'wini ya swona. MATANATO: U lo ndzi hlanganisa nhloko N'wa-Xirhami hi mintirho ya yena mani. MAVHAVAZA: Hi swona. Na yena se wa swi vona leswaku u mi hoxerile naswona leswi a nwisaka swona a swa ha ri endleleni hayikhona. Ku na xivangelo. U nwa a tidlaya ripfalo leswaku a ta fa tshiriti. MATANATO: Kasi na n'wina ma swi vona? MAVHAVAZA: Na vona mhani N'wa-Xirhami va swi vona. Hikokwalaho se va mi kombetela hlantswana ya vona leswaku mi ya teka yena. MATANATO: Wa vurisa mugwena. MAVHAVAZA: Swona hi swona. I ntiyiso lowu nga erivaleni. N'wina mo ya ekaya mi ya lulamisa leswi nga onhaka. ... 12.1 Hikokwalaho ka yini Matanato a ku leswi swa lomu xilungwini swi tsandzile? (2) 12.2 Xana hikokwalaho ka yini Mavhavaza loko a vulavula na Matanato a ku tatana? (2) 12.3 Hlamusela hi ku komisa ndlela leyi N'wa-Xirhami a tshikiseke xiswona ku nwa byalwa. (1) 12.4 Hi ku vona ka wena i yini lexi a a xi endla leswaku N'wa-Xirhami a nwa ngopfu byalwa? (2) 12.5 Hikokwalaho ka yini Matanato a vula leswaku u lo hlanganisiwa nhloko hi N'wa-Xirhami? (2) 12.6 Boxa tindlela timbirhi leti Matanato a nga ti tirhisa ku ololoxa swiphiqo swa ndyangu wa yena. (2) 12.7 Hi ku vona ka wena tindlela leti Matanato a nga ti tirhisa ti kahle kumbe a ti kahle ke? Seketela nhlamulo ya wena. (1) Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 22 NSC DBE/Hukuri 2013 12.8 Loko a ku ri wena u tekeriwile hlantswa ku fana na N'wa-Xirhami a wu ta titwa njhani? (1) 12.9 Nyika dyondzo leyi mhaka ya ku lulamisiwa ka ndyangu wa Matanato yi ku dyondziseke yona. (1) 12.10 Boxa vito ra buti wa Matanato loyi a va heleketeke eka Muprofeta Ramudzuli. (1) Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona. 12.11 MAVHAVAZA: A ndzi tivangi leswaku ndzo hoxa, e-e, ndzi kombeleleni ku rivaleriwa. Ku vutisa ndzi endlela ku tiva hikuva va kona van'wana va ka Chauke va ti vitanaka va ka Chankie kumbe Van Vuuren. Swi sukela laha ka ku oka le ka Hlungwani. MATANATO: U ri yini? SOFIA: Dit is waar, tatana wa Rhoda i Chanki ofo Cauki isi seme. MAVHAVAZA: Ndzi tshama ndzi swi twa leswaku vaka Chauke va tivitana Chanki, kasi vaka Maluleke va ti vitana Streyti, va ka Baloyi va ku i va ka Balow, va ka Sambo va ku i va ka Saambou, va ka Mboweni va ku i vaka McBowen. MATANATO: Chanki, Streyti, Balow, Saambou na McBowen? Mavhavaza: Hi swona tatana. SOFIA: Wat sê hy? MATANATO: U ri Chauke i Chanki, Maluleke i Streyti, Baloyi i Balow, Sambo i Saambou, Mboweni i McBowen. SOFIA: Dit is waar – isona mpela. MATANATO: Ndzo sungula ku swi twa, manjhe swi ndzi nyika miehleketo yin'wana. Eka ntshaho lowu nga laha henhla, Matanato u gimeta hi ku: 'Ndzo sungula ku swi twa, manjhe swi ndzi nyika miehleketo yin'wana.' Hi yihi miehleketo leyi se a swi n'wi nyika yona? (2) 12.12 Loko a ku ri wena Mavhavaza a wu ta va u titwe njhani loko Sofia na yena a pfumela leswaku Chanki i Chauke? (1) 12.13 Loko a wu ri munghana wa Matanato a wu ta n'wi tsundzuxa yini loko xiyimo se xi fikile laha na yena n'wini a swi vonaka leswaku loyi a n'wi teka a ri mukon'wana i nsati wa buti wa wena? (1) Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 23 NSC DBE/Hukuri 2013 12.14 Kombisa dyondzo leyi u yi kumaka eka mhaka leyi nga humelela Matanato yo tikuma a rhandzanile na n'wana buti wa yena. (1) 12.15 Kombisa ku yelana loku a ku ri kona eka mahanyelo ya Rhoda na Topisa. (2) 12.16 Hlamusela hi ku komisa leswi mbulavulo lowu wu heriseke xiswona. (2) 12.17 Hi ku vona ka wena i ncini lexi a xi endla leswaku Sofia a hlundzuka loko a vuriwa mhani hi Mavhavaza? (1) [25] KUMBE SWILERISO • • • Hlamula xivutiso xa xitsalwana kumbe xa xikambelantwisiso. Nhlamulo ya xivutiso xa xitsalwana a yi ve na marito ya kwalomu ka 400–450, yi tlhela yi va hi xivumbeko xa xitsalwana, KU NGA RI hi ndlela yo xaxameta timhakankulu. Tsundzuka: Loko u hlamurile xivutiso xa XITSALWANA eka XIYENGE XA B, hlamula xa XIKAMBELANTWISISO eka XIYENGE XA C. XIVUTISO XA 13: XITSALWANA VUKOSI I MBERHA – Ndlovu P Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula xivutiso lexi nga ehansi ka wona. N'WA-VUSIKA: A ndzi ehleketa leswaku ndzi ya le Pfalanomo ndzi ya teka n'wana un'we wa nhwanyana a ta ndzi tshamela na n'wana. Ndzi vona leswaku hi le xirin'weni, se wa karhata swinene. XIKWENI: Xana vatswari va yena va ta pfumela ke? Naswona a nga ngheni xikolo n'wana wa kona xana? N'WA-VUSIKA: A nga na vatswari, u tshama na kokwana wa yena. Mana wa yena u lovile khale loko yena a ha ri ntsongo, tata wa yena u khorwile ekhimbini. Kokwana wa yena u sale na vatukulu va ntlhanu na vanharhu, a va na muhlayisi. Eka vana lava va ntlhanu na vanharhu ku hava na un'we loyi a dyondzaka xikolo. XIKWENI: N'wana wa kona i xaka ra wena xana? Kumbe hi sweswi swa wena swo kondletela vuxaka byi ka byi endla? N'WA-VUSIKA: Luya yena i xaka ra mina. Loko ku ri ku loya hi loya swin'we. XIKWENI: Xana i ncini na wena ke? N'WA-VUSIKA: Kokwani wo tswala mhani wa yena i makwavo wa kokwani wo tswala tata wa mina. Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 24 NSC DBE/Hukuri 2013 Vakhale va te: 'Hlolwa, tsema ndleve' kumbe 'Fuwa hlolwa, u tsema ndleve.' Kombisa ntiyiso wa mhaka leyi hi ku hlamusela leswi humeleleke eka Xikweni, vasati va yena, vana va yena na Boneka. [25] KUMBE XIVUTISO XA 14: XIKAMBELANTWISISO VUKOSI I MBERHA – Ndlovu P Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona: XIKWENI: Ndzawini laha mutini. KHEGU: (A ri karhi a n'wi hlanganisa) Ndza amukela. XIKWENI: Leswi swi ngo kombisa onge a ku na munhu, vamhana wena va lo ya kwihi? KHEGU: Mhani N'wa-Vukwele va ha ku suka sweswi na mhani va lahaya eka Dumela. XIKWENI: Va ya endla yini xana? KHEGU: A ndzi tivi. XIKWENI: Hatlisa u va landza. KHEGU: (A tsutsuma a va landza a tlhela a vuya na vona.) XIKWENI: N'wina vavasati ndzin'wina mi huma kwihi? N'WA-VUKWELE: Hi suka lahaya ka makhelwani. XIKWENI: (A ri karhi a hangalasa mavoko.) Loko ku ri ku hi swona leswi mi salaka mi endla swona laha mutini wa mina mi ta fambetela hinkwenu ma ndzi twa kahle xana? A mi tshami ni ku tshama laha kaya mi vona swa ndyangu. N'WA-VUSIKA: Hina a hi nga yi eku tshameni tata wa Khego! N'WA-VUKWELE Kasi swilo swa kona mi nga tshamiki na le hansi hi mi xeweta? 14.1 Xana Xikweni a a vuya kwihi loko a ta ndzawuta emutini wa yena? (1) 14.2 Boxa mhaka leyi endlaka leswaku Xikweni a nga swi twisisi ku tshama ehansi a rungurisana na vasati va yena. (2) 14.3 Xana N'wa-Vukwele na N'wa-Vusika a va ri kwihi loko Xikweni a fika? (1) Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 25 NSC DBE/Hukuri 2013 14.4 Xana mhaka ya leswaku vasati va Xikweni a va nga tshami ekaya a yi ri ntiyiso ke? Seketela nhlamulo ya wena. (2) 14.5 Hi ku ya hi ntshaho lowu hi yihi dyondzo leyi u yi kumaka eka matikhomelo ya Xikweni. (2) 14.6 Boxa xitirhisiwa lexi Xikweni a a xi khomile lexi a chaviseleke vasati va yena hi xona leswaku va ta hatlisa va famba. (1) Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona. BONEKA: (A vitana Khegu) Ku na wena Khegu. KHEGU: Mhanitsongo. BONEKA: (A bohanile) Leswi u ngo mhanintsongo xana mhanihulu u ta va kombeta naa? KHEGU: A ndzi lo rivala, mhani. BONEKA: Teka barha u ya cela misava eMatangari. KHEGU: Ndzi ta vuya ndzi ya loko xikolo xi huma hikuva sweswi ndzi nga leta. BONEKA: Wa ndzi twa kahle swaku ndzi ri yini naa? Loko u nga lavi ku ndzi yingisa huma hi gede. A wu vitaniwangi kumbe ku rhambiwa hi khadi ku tshama ka muti lowu, wu ri mina. KHEGU: Ndzi ta vuya ndzi ya loko xikolo xi huma. BONEKA: Ndzi lava ku yi tirhisa sweswi misava leyi ndzi ku rhumaka yona. Loko u nga swi lavi ndzi ta vitana buti wa wena a ta ndzi tsalela papila ri ya eka tata wa wena ndzi va hlamusela leswaku n'wina vana va la mutini lowu a mi lavi ku ndzi yingisa mi lava ku tifuma. 14.7 Xana loko a ku ri wena loyi tata wa wena a hlongoleke mana wa wena kutani a teka xinhwanyetana lexi u bohekaka ku tshama na xona na ku xi xixima ku fana na Khegu, a wu ta titwa njhani? Seketela vonelo ra wena. (2) 14.8 Boxa ndhawu leyi swimunhuhatwa leswi swi nga laha henhla swi vulavulaka swi ri eka yona. (1) 14.9 Handle ka ku va Boneka a ri mhanintsongo wa Khegu hileswi a tekanile na Xikweni, a a ri mhanintsongo hi ndlela yihi? (1) 14.10 Xana u vona onge Boneka a a hlundzukisiwa hi yini loko Khegu a n'wi vitana mhanintsongo? (2) Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 14.11 26 NSC DBE/Hukuri 2013 Boneka u sindzisa Khegu ku ya rhwala misava hi nkarhi wa xikolo. Xana a endlela yini? Hlawula nhlamulo yin'we eka leti landzelaka. A A a wisisa Khegu ku ya exikolweni. B A a lava leswaku Khegu a kavanyeteka leswaku a nga pasi tidyondzo ta yena. C A a tiva leswaku khegu u tlharihe ngopfu kutani a swi bohi leswaku a ya exikolweni masiku hinkwawo. D A a lava leswaku Khegu a tirha mintirho leyi tata wa yena a leriseke leswaku a sala a yi tirha. (1) Boneka u bela Xikweni riqingho a n'wi byela leswaku u ta n'wi kuma a fambile hikuva vana va yena a va n'wi xiximi. Xana endlelo leri ri komba leswaku Boneka a a ri munhu wa njhani. (2) 14.13 Nyika xivangelo xa ku va Khegu a tiyisela ku tshama endyangwini wa tata wakwe hambiloko a xanisiwa. (2) 14.14 Kun'wana eka tsalwa leri Khetani u kombela R5.00 eka Boneka. Xana a a lava ku endla yini hi yona? (1) 14.15 Loko Khetani a kombela R5 eka Boneka wa tsoniwa, Bodzani u kombela yo ringana na yona a nyikiwa. Boxa leswi a wu ta swi endla loko a ku ri wena Khetani loyi a tsoniweke. (1) 14.16 Xana hi kwihi ku yelana loku ku nga kona eka vito ra tsalwa ra hina ra 'Vukosi i Mberha' na leswi humelelaka eka tsalwa. (2) 14.17 Kombisa ku hambana loku nga kona eka vumunhu bya N'wa-Vusika na N'waVukwele. 14.12 (1) [25] KUMBE SWILERISO • • • Hlamula xivutiso xa xitsalwana kumbe xa xikambelantwisiso. Nhlamulo ya xivutiso xa xitsalwana a yi ve na marito ya kwalomu ka 400–450, yi tlhela yi va hi xivumbeko xa xitsalwana, KU NGA RI hi ndlela yo xaxameta timhakankulu. Tsundzuka: Loko u hlamurile xivutiso xa XITSALWANA eka XIYENGE XA B, hlamula xa XIKAMBELANTWISISO eka XIYENGE XA C. Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 27 NSC DBE/Hukuri 2013 XIVUTISO XA 15: XITSALWANA XIVONI XA VUTOMI – Shabangu IS NTLANGU: SWONA SWI RI SWA YINI! Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula xivutiso lexi nga ehansi ka wona. KHOMBO: A ndzo vutisa hikuva se ri perile phela naswona tiko ri yime hi milenge masiku lawa. Munhu a ngo tshama la ndlwini kasi n'wana u le xibedlhele kumbe ejele. MIDLAYI/ NSATIMUNI: Se mi vulavula yini sweswo? Mi vula leswaku vana va mina va nga famba va tikatsa eka swilo swa miharihari loko va pfumala yini? Va mina vana a va nge endli swo huma endleleni hikuva ndzi va kurisa hi ndlela ya kahle ya Xilungu. KHOMBO: Kambe hambiswiritano Midlayi/Nsatimuni, mahanyele ya vana lava masiku lama ya ndzi sorisa; a va lavi ku tshama laha kaya ngopfu hi ti-weekend. Mi kuma va peta dyambu va ri kwalomo! U nge tivi leswaku va famba va lava yini. Loko ku ri Nyeleti yena, u n'wi pfulela hi matakuxa masiku hinkwawo ivi loko ndzi vulavula u ri ndzi tshika vana va wena. MIDLAYI/NSATIMUNI: Aa, se mi vula leswaku ndzi pfumela loko mi tshamela ro gembetela vana va mina hambi va nga onhangi nchumu? Mina ndzi nge pfumeli sweswo; ndzi lo va twela ku vava vana lava! KHOMBO: Loko u va lema hi ndlela leyi, hi kona u nga ta twa ku vava ku tlula ku vava loku u ku tweke. MIDLAYI/NSATIMUNI: A swi na mhaka! Hi xikhovolelo mutsari a nga tirhisa mutlangi ku humelerisa mhaka yo karhi hi ximunhuhatwa xin'wana entlangwini, yi nga mhaka leyi ximunhuhatwa xa kona xi nga yi tiviki. Kombisa hilaha marito ya Khombo lawa ya tikisiweke laha henhla ya veke xikhovolelo hakona eka xintlangwana xa 'Swona swi ri swa yini'. [25] KUMBE Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 28 NSC DBE/Hukuri 2013 XIVUTISO XA 16: XIKAMBELANTWISISO XIVONI XA VUTOMI – Shabangu IS NTLANGU: VA TSHIKA XO KHOMA HI VOKO Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona. WANSATI: A mi teki n'wana mi n'wi mamisa a ta miyela ka Mistress Baloyi? XITLHANYI: N'wi tshikeni, u ta miyela. U endlisa sweswi loyi loko a twa vurhongo. U ta miyela hikuva ndza ha ku n'wi nyika bodhlela sweswi. WANSATI: A mi n'wi tlakuleni ka mistress vakithi, kumbe xi kona xi n'wi vavisaka kwala puremeni. XITLHANYI: (A korhama ku n'wi mamisa bodhlela) Mama bodhlela, a ndzi ri papa! Ka Ali-Junior, tshika ku rila u mama toe! Mama papa, mama Ali-Junior hii! (N'wana a nyanya ku rila) Hayi, na wena wa karhata mani Junior! Miyela, ndzi ta heta sweswi ku hakela. Tiyiselanyana n'wananga; swilo swi ta tshamiseka sweswi n'wananga. (A teka swixavaxavani exigolonyanini a swi bisa emuchinini. Ku fika Sithole) SITHOLE: Manana, tekani n'wana mi n'wi mamisa vele hikuva u bela vaxavi van'wana huwa. (Sithole/Macingelani a korhama ku teka n'wana) XITLHANYI: (Hi ku kariha) He wena mancingelani, se u endla yini! Tshika n'wana wa mina! AliJunior a nga mami vele, u mama bodlhela ntsena. N'wi tshiki, u nga n'wi tlakuli! U ta miyela sweswi loko ndzi heta ku hakela! Ndzi sukeli wena mancingelani ndziwena! SITHOLE: (Hi ku hlamala) Kasi swilo yini mi ngo kariha hi ndlela leyi loko hi mi pfuna ka manana? A mi n'wi twi ku u rila ongeti u lo tlhaviwa hi nereta? Xana rirhandzu ra vumanana mi lo ri cukumeta kwihi manana? XITLHANYI: (Hi ku kariha) Hi nga tshika ku ndzi tengisa wena mancingelani ndziwena! Hi nga ndzi sukela u ya tirha ntirho wa wena! 16.1 Xana n'wangulano lowu wu humelela kwihi? Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso (1) Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 29 NSC DBE/Hukuri 2013 16.2 Marito ya wansati loyi a nga laha ndzimaneni ya leswaku 'kumbe xi kona xi n'wi vavisaka kwala puremeni' i xikhovolelo. Boxa xikhovolelo lexi. (2) 16.3 Hi ku vona ka wena Xitlhanyi a a ri munhu wa njhani? (1) 16.4 Boxa vito ra nuna wa Xitlhanyi na ntirho lowu a a tirha wona. (2) 16.5 Boxa hi ku komisa laha nkwetlembetano lowu nga laha henhla wu nga helela kona. (2) 16.6 Loko a ku ri wena mininjhere a wu ta endla yini loko timhaka ti te tani? (1) 16.7 Xana loko a ku ri wena Xitlhanyi a wu ta titwa njhani endzhaku ka mhangu leyi? (1) 16.8 Xana mhaka leyi yi nga humelela Xitlhanyi yi ku dyondzisa yini evuton'wini bya wena? (2) NTLANGU: XI TSHEMBA NKOLO! Hlaya ntshaho lowu landzelaka kutani u hlamula swivutiso leswi nga ehansi ka wona. SARAH: (Hi ku gomela). Yoo, murhi lowu Solly a nga ndzi nyika wona wu ndzi tsemelela marhumbu! Yoo, wu ndzi heta ni matimba. Yoo, hambileswi Solly a nge te ndzi nga byeli munhu, ndzi nga fa va nga tivi ni lexi nga ndzi dlayoo! Yoo, ndza fa mhanee! Yoo, ndza fa minooo! Yoo, phepha ni xitsalo! Xikwembu Tatana ndzi nyiki matimbanyana, matimbanyana yo kota ku tsalanyana ntsena xivangelo xa rifu leri ndzi kongomeke. Yoooo, ndzi twa ku vava, ndza nga xinyata ndzi tsala. (A tsala hi ku nonoka a karhi a gomela) Yoo! Se ndzi hetile. Ndza nga xi veka kwala xitafulanini leswaku loko ndzi tshuka ndzi fambile va ta byi kuma vuthala bya kona. Yoo, ndza fa mhanee! Yoo, ndzi file minoo! (A karhi a helela hi matimba) 16.9 Xana Solly a a wu kuma kwihi murhi lowu Sarah a nweke wona? (1) 16.10 Boxa xivangelo xa ku va Sarah a nwile murhi. (2) 16.11 Xana hikokwalaho ka yini Sarah a tsala papila leri a nga si fa? (2) 16.12 Xana i yini lexi xi nga endla leswaku Sarah a a tibyela ku kumela Solly khwiri? (2) 16.13 Xana loko mhaka leyi yi sala yi humelela nuna wa Sarah a a ri kwihi naswona se a swi teka nkarhi wo tanihi kwihi a fambile? (2) 16.14 Loko a ku ri wena Sarah a wu ta va u swi endlisile ku yini ku hambana na leswi nga endlekisa xiswona. (1) Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso Phendla Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P2 30 NSC DBE/Hukuri 2013 16.15 Nyika dyondzo leyi u yi kumeke eka xintlangwana lexi. 16.16 Loko Sarah a a ri munghana wa wena a wu ta titwa njhani hi ndlela leyi a nga hundzisa xiswona emisaveni? Seketela nhlamulo ya wena. NTSENGO WA XIYENGE XA C: NTSENGO WA TIMARAKA: Vundzeni bya papila leri a byi tirhisiwi handle ka mpfumelelo wa ntsariso (2) (1) [25] 25 80
1/--pages


c: text/html

text:
XIENGETELO
1914 I Lembe Leri Xiyekaka eVuprofeteni Bya Bibele
SWICHUDENI swa Bibele swi huwelele ka ha sale makume ya malembe leswaku a ku ta va ni swiendlakalo leswi hlamarisaka hi 1914. A swi ri swihi swiendlakalo swa kona, naswona hi byihi vumbhoni lebyi kombaka leswaku 1914 i lembe ra nkoka?
Hilaha swi tsariweke hakona eka Luka 21:24, Yesu u te: “Yerusalema wu ta kandziyeriwa hi matiko, kukondza ku hetiseka nkarhi lowu vekiweke wa matiko.” Muti wa Yerusalema a wu ri ntsindza wa tiko ra Vayuda—laha a ku ri ni xiluvelo xa tihosi ta rixaka ra Hosi Davhida. (Pisalema 48:1, 2) Hambiswiritano, tihosi leti a ti hambanile ni tihosi ta matiko laman’wana. A ti tshama “exiluvelweni xa Yehovha” tanihi vayimeri va Xikwembu. (1 Tikronika 29:23) Xisweswo, muti wa Yerusalema a wu ri xikombiso xa vuhosi bya Yehovha.
Kambe, xana vuhosi bya Xikwembu byi sungule rini ku “kandziyeriwa hi matiko” naswona ma byi kandziyele njhani? Sweswo swi humelele hi lembe ra 607 B.C.E. loko muti wa Yerusalema wu hluriwe hi Vababilona. A ku nga ha ri na munhu “exiluvelweni xa Yehovha,” naswona nxaxamelo wa tihosi ta yindlu ya Davhida wu kavanyetiwile. (2 Tihosi 25:1-26) Xana ku “kandziyeriwa” loku a ku ta hambeta hilaha ku nga heriki? Doo, hikuva vuprofeta bya Ezekiyele loko byi vulavula hi hosi yo hetelela ya le Yerusalema, ku nga Sedekiyasi byi te: “Susa xifunengeto xa nhloko, u tlakusa harhi. . . . Xi nga ka xi nga vi xa munhu kukondza ku fika loyi mfanelo yi nga ya yena, ndzi fanele ndzi n’wi nyika xona.” (Ezekiyele 21:26, 27) Loyi “mfanelo yi nga ya yena” eka harhi ya Davhida i Kreste Yesu. (Luka 1:32, 33) Kutani ke, ku “kandziyeriwa” a ku ta hela loko Yesu a va Hosi.
Xana xiendlakalo xexo lexikulu a xi ta humelela rini? Yesu u kombise leswaku Vamatiko a va ta fuma ku ringana nkarhi lowu vekiweke. Rungula ra Daniyele ndzima 4 ri ni swikombiso leswi nga pfunaka munhu ku tiva leswaku a ku ta teka nkarhi wo tanihi kwihi. Ri hlamusela norho wa vuprofeta wa Hosi Nebukadnetsara wa le Babilona. U vone murhi lowukulu lowu tsemiweke. Xikundzu xa wona a xi nga ta kula hikuva a xi bohiwe hi nsimbi ni koporo. Ntsumi yi te: “A ku hundze minkarhi ya nkombo eka xona.”—Daniyele 4:10-16.
EBibeleni, minkarhi yin’wana mirhi yi yimela vulawuri. (Ezekiyele 17:22-24; 31:2-5) Kutani, ku tsemiwa ka murhi wo fanekisela swi komba ndlela leyi vuhosi bya Xikwembu a byi ta kavanyetiwa ha yona, hilaha a byi yimeriwa hakona hi tihosi leti a ti tshama exiluvelweni le Yerusalema. Hambiswiritano, xivono xi swi veke erivaleni leswaku ‘ku kandziyeriwa ka Yerusalema’ a ku ta va ka xinkarhana—a ku ta teka “minkarhi ya nkombo.” Xana wolowo i nkarhi wo tanihi kwihi?
Nhlavutelo 12:6, 14 yi kombisa leswaku minkarhi yinharhu ni hafu yi ringana ni “masiku ya 1 260.” Hikwalaho, “minkarhi ya nkombo” a yi ta phindha masiku wolawo kambirhi, ku nga masiku ya 2 520. Kambe Vamatiko a va tshikanga ku ‘kandziyela’ vulawuri bya Xikwembu loko ku hela masiku ya 2 520 endzhaku ka ku wa ka muti wa Yerusalema. Kutani swi le rivaleni leswaku vuprofeta lebyi a byi ta teka nkarhi wo leha. Hi ku ya hi tsalwa ra Tinhlayo 14:34 ni ra Ezekiyele 4:6, lama vulaka leswaku “siku rin’we ri yimela lembe rin’we,” “minkarhi ya nkombo” a yi ta endla malembe ya 2 520.
Malembe ya 2 520 ma sungule hi October 607 B.C.E., loko muti wa Yerusalema wu tekiwa hi Vababilona naswona hosi ya rixaka ra Davhida yi susiwile exiluvelweni xa yona. Nkarhi wolowo wu hele hi October 1914. “Nkarhi lowu vekiweke wa matiko” wu hele enkarhini wolowo, kutani Xikwembu xi veke Yesu Kreste ku va Hosi etilweni. *—Pisalema 2:1-6; Daniyele 7:13, 14.
Hilaha Yesu a profeteke hakona, “vukona” bya yena tanihi Hosi ya le tilweni byi vonake hi swiendlakalo leswikulu emisaveni—ku nga nyimpi, tindlala, ku tsekatseka ka misava ni mintungu. (Matewu 24:3-8; Luka 21:11) Swiendlakalo sweswo swi nyika vumbhoni lebyikulu bya ntiyiso wa leswaku hakunene lembe ra 1914 hi rona leri Mfumo wa Xikwembu wa le tilweni wu sunguleke ku fuma ha rona ni leswaku ri ve ku sungula ka ‘masiku ya makumu’ ya mafambiselo lawa yo biha ya swilo.—2 Timotiya 3:1-5.
^ ndzim. 4 Ku sukela eka October 607 B.C.E. ku ya ka October 1 B.C.E. swi endla malembe ya 606. Kutani ku sukela eka October 1 B.C.E. ku ya ka October 1914 C.E. swi endla malembe ya 1 914. Loko hi hlanganisa malembe ya 606 na 1 914, hi kuma malembe ya 2 520. Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke hi ta ku wa ka muti wa Yerusalema hi lembe ra 607 B.C.E., vona xihloko lexi nge “Chronology” eka Insight on the Scriptures, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Matewu 23:1-39
23 Kutani Yesu a vulavula ni mintshungu ni vadyondzisiwa+ vakwe, a ku:2 “Vatsari+ ni Vafarisi va tiveke exitshan’weni xa Muxe.+3 Hikokwalaho swilo hinkwaswo leswi va mi byelaka+ swona, swi endleni, mi swi hlayisa, kambe mi nga endli hi ku ya hi swiendlo+ swa vona, hikuva va vula, kambe a va endli.4 Va bohelela mindzhwalo yo tika va yi tlhandleka emakatleni ya vanhu,+ kambe vona hi voxe a va tiyimiselanga ku yi susumeta hi ritiho+ ra vona.5 Mintirho hinkwayo leyi va yi endlaka va yi endlela ku voniwa hi vanhu;+ hikuva va anamisa swibokisana+ [leswi nga ni matsalwa] va swi vehela swi va swisirhelelo, ivi va kurisa madziva+ ya tinguvu ta vona.6 Va rhandza tindhawu+ leti hlawulekeke ngopfu eswilalelweni ni switshamo swa le mahlweni emasinagogeni,+7 ni ku xewetiwa+ etindhawini ta ku xavisela ni ku vuriwa Rabi hi vanhu.+8 Kambe n’wina, mi nga tshuki mi vuriwa Rabi, hikuva mudyondzisi+ wa n’wina i un’we, kasi n’wina hinkwenu mi vamakwavo.9 Ku tlula kwalaho, mi nga tshuki mi vitana hambi ku ri mani leswaku i tata wa n’wina la misaveni, hikuva Tata+ wa n’wina i un’we, Wa le tilweni.10 Naswona mi nga vuriwi ‘varhangeri,’+ hikuva Murhangeri wa n’wina i wun’we, i Kreste.11 Kambe lonkulu exikarhi ka n’wina u fanele ku va mutirheli wa n’wina.+12 Mani na mani la titlakusaka u ta tsongahatiwa,+ naswona mani na mani la titsongahataka u ta tlakusiwa.+13 “Khombo eka n’wina, vatsari ni Vafarisi, vakanganyisi, hikuva mi pfalela+ vanhu mfumo wa matilo; hikuva n’wina+ a mi ngheni, hambi ku ri lava lavaka ku nghena a mi va pfumeleli ku nghena.14 ——15 “Khombo eka n’wina, vatsari ni Vafarisi, vakanganyisi,+ hikuva mi famba-famba elwandle ni le ndhawini yo oma ku endla muproselita un’we, naswona loko a hundzuka mi n’wi endla munhu wa Gehena ku hundza n’wina hi mpimo lowu andzisiweke kambirhi.16 “Khombo eka n’wina, vakongomisi+ lava feke mahlo, lava nge, ‘Loko mani na mani a hlambanya hi tempele, a swi na mhaka; kambe loko mani na mani a hlambanya hi nsuku wa tempele, u tibohile.’+17 N’wina swiphukuphuku ni lava feke mahlo! Entiyisweni, i yini lexikulu, i nsuku kumbe i tempele leyi kwetsimiseke nsuku?+18 Nakambe, ‘Loko mani na mani a hlambanya hi alitari, a swi na mhaka; kambe loko mani na mani a hlambanya hi nyiko leyi nga eka yona, u tibohile.’19 N’wina lava feke mahlo! Entiyisweni, i yini lexi nga xikulu, xana i nyiko kumbe i alitari+ leyi kwetsimisaka nyiko?20 Hikokwalaho loyi a hlambanyaka hi alitari u hlambanya ha yona ni hi swilo hinkwaswo leswi nga eka yona;21 naswona loyi a hlambanyaka hi tempele u hlambanya ha yona ni hi loyi a tshamaka eka yona;+22 naswona loyi a hlambanyaka hi tilo u hlambanya hi xiluvelo xa Xikwembu+ ni hi loyi a tshameke eka xona.23 “Khombo eka n’wina, vatsari ni Vafarisi, vakanganyisi, hikuva mi nyikela vukhume+ bya musuzwane ni bya aneta ni bya kumini, kambe mi honise timhaka ta ntikelo lowukulu ta Nawu, ku nga vululami,+ tintswalo+ ni vutshembeki.+ A swi boha ku endla swilo leswi, kambe ku nga ri ku honisa leswin’wana.24 N’wina vakongomisi+ lava feke mahlo, lava ungulaka nyonyorhi+ kambe va mitaka kamela!+25 “Khombo eka n’wina, vatsari ni Vafarisi, vakanganyisi, hikuva mi basisa xinwelo+ ni ndyelo ehandle, kambe endzeni swi tele swilo leswi phangiweke+ ni ku pfumala ku ringanisela.26 N’wina Vafarisi lava feke mahlo,+ sungulani hi ku basisa endzeni ka xinwelo+ ni ndyelo, leswaku swi ta basa ni le handle.27 “Khombo eka n’wina, vatsari ni Vafarisi, vakanganyisi,+ hikuva mi fana ni masirha lama chuchutiweke,+ lawa kunene ma vonakaka ma sasekile ehandle kambe endzeni ma tele marhambu ya vanhu lava feke ni thyaka ra mixaka-xaka.28 Hi ndlela yoleyo na n’wina, kunene, ehandle mi vonaka mi lulamile eka vanhu,+ kambe endzeni mi tele vukanganyisi ni ku kala nawu.29 “Khombo eka n’wina, vatsari ni Vafarisi, vakanganyisi,+ hikuva mi aka masirha ya vaprofeta ni ku khavisa masirha-bako ya xitsundzuxo ya lavo lulama,+30 ivi mi ku, ‘Loko a hi ri emasikwini ya vatata wa hina, a hi nga ta hlanganyela na vona engatini ya vaprofeta.’+31 Hikokwalaho mi nyikela vumbhoni lebyi mi hehlaka leswaku hi n’wina vana va lava dlayeke vaprofeta+ hi vomu.32 Kutani tatisani xipimo+ xa vatata va n’wina.33 “N’wina tinyoka,+ vana va timhiri, xana mi ta swi balekela njhani ku avanyiseriwa Gehena?+34 Hikwalaho ka leswi, mina ndzi rhuma+ vaprofeta ni vanhu vo tlhariha ni valeteri+ va le rivaleni va ta eka n’wina. Van’wana va vona mi ta va dlaya+ mi va belela, naswona van’wana va vona mi ta va ba+ emasinagogeni ya n’wina ni ku va xanisa ku suka emutini wun’wana ku ya emutini wun’wanyana;35 leswaku ngati hinkwayo yo lulama leyi halatiweke emisaveni+ yi ta ehenhla ka n’wina, ku sukela engatini ya Avele+ wo lulama+ ku ya engatini ya Zakariya n’wana wa Barakiya, loyi mi n’wi dlayeke hi vomu exikarhi ka vukwetsimelo ni alitari.+36 Ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Swilo leswi hinkwaswo swi ta wela xitukulwana lexi.+37 “Yerusalema, Yerusalema, mudlayi wa vaprofeta+ ni loyi a va khandleke+ hi maribye lava rhumiweke eka yena,+—i ko tala ndzi lava ku hlengeleta vana va wena, hi ndlela leyi mbhaha wu hlengeletaka ha yona swiciwana swa wona ehansi ka timpapa+ ta wona! Kambe n’wina a mi swi lavanga.+38 Maswivo! Yindlu+ ya n’wina yi tshikeriwa n’wina.+39 Hikuva ndzi ri eka n’wina, A mi nge he ndzi voni ku sukela sweswi ku fikela loko mi ku, ‘U katekile loyi a taka hi vito ra Yehovha!’”+


text: Tsiko (1-2) U sikwa ha shango 1U rangani Mudzimu o sika litadulu na lifhasi. ^Lifhasi lo vha li si na tshivhumbeo, nahone hu si na tshithu khalo; ho vha hu na swiswi^ lifhasi 16 tibwa nga dzivha, hone Muya wa Mudzimu o alama kha madi. 3 Mudzimu a ri, "Nga hu vhe na tshedza!" tshedza tsha mbo di vha hone. ^Mudzimu a sedza a vhona tshedza tshi tshavhudi, a fhandekanya tshedza na swiswi. ^Tshedza Mudzimu a ri tshi pfi masiari, swiswi a ri li pfi vhusiku. La kovhela, la tsha, la vha duvha la u ranga. 6 Mudzimu a ri, "Nga hu vhe na lutombo vhukati ha madi, lu fhandekanye madi na madi." ^Ndi hone Mudzimu a tshi ita lutombo, a fhandekanya madi a fhasi ha lutombo na a ntha halwo, zwa mbo ralo. ^Lutombo Mudzimu a ri lu pfi litadulu. La kovhela, la tsha, la vha duvha la vhuvhili. 9 Mudzimu a ri, "Madi a re fhasi ha lutombo nga a kuvhangane fliethu huthihi, mavu a sale khagala!" Zwa mbo ralo. ^^Mavu Mudzimu a ri a pfi shango, madi o kuvhanganaho Mudzimu a ri a pfi Iwanzhe. Mudzimu a sedza a vhona zwi zwavhudi. ^^Ndi hone Mudzimu a tshi ri, "Shango nga li medze zwimela: zwimela zwi no anwa mbeu, na miri ya mitshelo i no anwa mitshelo i re na mbeu ngomu hayo, i tshi ya nga tshakha dzayo dzo fhambanaho!" Zwa mbo ralo - ^^shango la medza zwimela: zwimela zwi no anwa mbeu zwi tshi ya nga tshakha dzazwo, na miri i anwaho mitshelo i re na mbeu ngomu hayo, i tshi ya nga tshakha dzayo. Mudzimu a sedza a vhona zwi zwavhudi. ^^La kovhela, la tsha, la vha duvha la vhuraru. 14 Mudzimu a ri, "Nga hu vhe na zwiedza lutomboni Iwa litadulu, zwi fhandekanye masiari na vhusiku, zwi vhe zwiga zwi no sumbedza khalanwaha na maduvha na minwaha, ^^zwi vhe zwiedza lutomboni Iwa litadulu, zwi vhonetshele lifhasi." Zwa mbo ralo. ^^Mudzimu o ita zwiedza zwivhili zwihulwane - tshihulwane tsha vha tsha u vhusa masiari, tshituku tsha vha tsha u vhusa vhusiku; a ita na dzinaledzi. ^^Mudzimu a dzi vhea lutomboni Iwa litadulu uri dzi vhonetshele lifhasi, ^^dzi vhuse masiari na vhusiku, dzi fhandekanye tshedza na swiswi. Mudzimu a sedza, a vhona zwi zwavhudi. ^^La kovhela, la tsha, la vha duvha la vhuna. 20 Mudzimu a ri, "Madini nga hu tshatshame zwisikwa zwi tshilaho, ntha ha lifhasi hu fhufhe zwinoni, zwi budekanye lutombo Iwa litadulu." ^^Zwenezwo Mudzimu a sika mabuka mahulwane a Iwanzheni na zwothe zwi tshilaho zwi tshatshamaho madini zwi tshi ya nga tshakha dzazwo, na zwinoni zwodie zwi tshi ya nga tshakha dzazwo. Mudzimu a sedza a vhona zwi zwavhudi. l:l-2:4a:Phisalema8; 104; 33:6-9; Joh. 1:1-4 1:1: Heb. 11:3 1:6: Jobo 37:18; Ps. 104:2; Yes. 40:22b 1:7: Ps. 148:4 1:9: Mir. 8:25,29; Ps. 104:7-9 1:14: Mat. 2:9 1:15: Nzumb. 21:23; Jer. 10:2 1:21: mabuka: Ps. 104:26 GENESI 2 ^^Mudzimu a zwi shudufhadza a ri, "Bebani ni ande ni dadze Iwanzhe, zwinoni zwi ande shangoni!" ^^La kovhela, la tsha, la vha duvha la vhutanu. 24 Mudzimu a ri^ "Lifhasi nga li vhe na zwisikwa zwi tshilaho zwi tshi ya nga tshakha dzazwo - zwifuwo na zwisikwa zwi kokovhaho mavuni^ na phukha dza daka, zwothe zwi tshi ya nga tshakha dzazwo." Zwa mbo ralo. ^^Mudzimu o vhumba phukha dza daka dzi tshi ya nga tshakha dzadzo, na zwifuwo zwi tshi ya nga tshakha dzazwo, na zwisikwa zwothe zwi kokovhaho mavuni zwi tshi ya nga tshakha dzazwo. Mudzimu a sedza a vhona zwi zwavhudi. 26 Ndi hone Mudzimu a tshi ri, "Nga ri vhumbe muthu ri tshi difanyisa, a fane na rine, a vhuse khovhe dza Iwanzheni, na zwinoni, na zwifuwo, na lifhasi lothe, na zwipuka zwojfhe zwi kokovhaho mavuni." ^'^Mudzimu a vhumba muthu a tshi difanyisa; o mu vhumba a tshi fana na Mudzimu; o vha vhumba muhwe e munna muhwe e musadzi. ^^Mudzimu a vha shudufhadza a ri, ''Bebani ni ande; dadzani lifhasi ni li kunde; vhusani dzikhovhe na zwinoni na zwipuka zwothe zwi kokovhaho mavuni!" ^^Zwenezwo Mudzimu a ri, "Ndi ni kumedza zwimela zwothe zwi anwaho mbeu zwi re shangoni, na miri yothe ya mitshelo i re na mbeu ngomu hayo; zwi do vha zwone zwiliwa zwanu. ^^Phukha dzothe na zwinoni na swisikwa zwothe zwi kokovhaho mavuni, zwothe zwi femaho, ndi zwi kumedza matari na hatsi; zwi do vha zwiliwa zwazwo." Zwa mbo ralo. ^^ Mudzimu a sedza zwothe zwe a zwi ita, a vhona zwi zwavhudi vhukuma. La kovhela, la tsha, la vha duvha la vhutanu na vhuvhili. 2 Ha vha hu hone litadulu na lifliasi zwo khunyelela, na zwothe zwi re khazwo. ^Ha ri nga duvha la vhutanu na vhuvhili Mudzimu a vha o fhedza mushumo wawe wa u sika, a si tsha sika tshithu, a awela. ^Mudzimu a ri duvha la vhutanu na vhuvhili li vhe na mashudu, li vhe likhethwa, nge a awela ngalo 6 fhedza mushumo wawe wothe wa u sika. 4 Hayo ndi one mafhungo a u sikwa ha litadulu na lifhasi. Vhathu vha tshi vhewa Edeni Musi Mune washu Mudzimu a tshi ita lifhasi na litadulu %o vha hu sa athu vha na tshitaka fhano fhasi, hu sa athu mela na tshimela; Mune washu Mudzimu o vha a sa athu nisela lifhasi mvula, nahone ho vha hu si na muthu a no lima mavu, ^fhasi ho tou phulea zwisima zwa madi, a nukadza mavu othe. ^Mune washu Mudzimu a vhumba muthu nga mavu, ningoni dzawe a vhudzulela mufemo u neaho vhutshilo, muthu a mbo di thoma u tshila. 8 Zwino Mune washu Mudzimu o vha o lima tsimu Edeni thungo ya vhubvaduvha; henefho a vhea muthu we a mu vhumba. ^Mune washu Mudzimu a medza miri ya tshaWia dzothe mavuni, miri ye ya vha i tshi takadza muthu a tshi i vhona, ine ya difha. Vhukati ha tsimu a medza muri u neaho vhutshilo, na muri u neaho thalukanyo ya zwivhuya na zwivhi. 10 Edeni ho vha hu tshi ela mulambo u sheledzaho iyo tsimu, u bva henefho wa fhandekana wa bva milambo mina. ^ Wa u thoma u pfi Phishoni; u ela u tshi mona na shango lothe la Havila, hune ha wanala musuku. ^^(Musuku wa ilo shango ndi wavhudi; henefho hu na zwidolo zwi sa sokou wanala, na matombo a mutengo muhulu.) ^ ^Mulambo wa vhuvhili u pfi Gihoni; u ela u tshi mona na shango lothe la Kushu. ^^Mulambo wa vhuraru u pfi Thigirisi; u ela u tshi tsa na shango la Ashuru nga vhubvaduvha. Wa vhuna u pfi Yufuratha. 1:26: Ps. 8:3-8; Jak. 3:7 1:27: Jak. 3:9; Gen. 9:6; Mat. 19:4; Ef. 4:24; Kol. 3:10 1:28: 1 Korint. 6:3; 15:27; Heb. 2:6-9; Nzumb. 4:4 1:30: Yes. 11:7 1:31: 1 Tim. 4:4 2:3: Ek. 20:8-11; 31:17; Heb. 4:4,9-10; Job. 5:17 2:7: Gen. 3:19; Jobo 33:4-6; 34:14-15; Ps. 104:29-30; Mufunzi 3:20; 12:7; 1 Korint. 15:45-49; Jobo 32:8; Joh. 20:22 2:9: muri wa vhutshilo: Mir. 3:13,18; Nzumb. 2:7; 22:14 GENESI 2 15 Mune washu Mudzimu a dzhia muthu a mu vhea tsimuni ya Edeni uri a shume khayo, a i linde. ^^Mune washu Mudzimu a laya muthu a ri/'U nga di la muri muhwe na muhwe aflio tsimuni, ^^hone muri u neaho thalukanyo ya zwivhuya na zwivhi u songo u la; wa vhuya wa u la, vhukuma u do fa." 18 Mune washu Mudzimu a ri, "A si zwavhudi muthu a tshi dzula e ethe. Ndi do mu vhumbela mufarisi o mu fanelaho." ^^Mune washu Mudzimu a dzhia mavu a vhumba phukha dza shango na zwinoni, a zwi 4isa ha muthu u vhona uri a nga zwi vhidza hani; madzina e muthu a zwi vhidza ngao a mho di vha madzina azwo. ^^Huno muthu o rina madzina a zwifuwo, na zwinoni, na phukha dzothe dza shango, hone a si wane mufarisi o mu fanelaho. 21 Ndi hone Mune washu Mudzimu a tshi ededza muthu khoftie khulu; musi a tshee o edela, a bvisa luvhabvu Iwawe, aflio fliethu a hu thivha nga nama. ^^Ndi hone Mune washu Mudzimu a tshi vhumba musadzi nga luvhabvu Iwe a lu bvisa kha muthu, a mu disa khae. 23 Muthu a tshi mu vhona a ri, "Zwino ndi hone ndo wana a no nga nne; ndi shaka langa vhukuma; u do pfi 'musadzi', nge a bviswa kha munna.'"^ 24Ndi zwine munna a do tutshela khotsi awe na mme awe, a vhofhekana na musadzi wawe, vha vha nama nthihi. 25 Munna na musadzi, vhothe vhuvhili havho, vho vha vhe fliedzi, vha sa shoni. U fhambana ha muthu na Mudzimu 3Nowa yone yo vha yo thanya u fhira phukha dzotiie dza daka dze Mune washu Mudzimu a dzi vhumba. Ya vhudzisa musadzi ya ri, "Nna vhukumakuma Mudzimu o amba a ri ni songo vhuya na la na muri na muthihi u re tsimuni?" 2 Musadzi a fliindula nowa a ri, "Miri i re tsimuni ri a i la, ^hone Mudzimu o ri muri u re vhukati ha tsimu ri songo vhuya ra u la, ri songo vhuya ra u kwama, ri sa do fa." 4 Nowa ya vhudza musadzi ya ri, "A si zwone, ni nga si fe na kathihi! ^Ndi uri Mudzimu u a divha uri arali na u la ni do bonyolowa na nga Mudzimu, na vho divha zwivhuya na zwivhi." 6 Ndi hone musadzi a tshi vhona uri uyo muri u a liwa, na uri muthu a tshi u lavhelesa u a takadza nahone u a todea uri muthu a wane vhutali; a u fiila, a la, a nea-vho na munna wawe we a vha e nae henefho, na ene a la. '^Ndi hone mato avho vhuvhili havho a tshi bonyolowa, vha thoma u vhona uri vha fhedzi; vha rungekanya matari a muhuyu, vha diitela vhupila. 8 Nga madekwana hu tshi vho rotholela, munna na musadzi wawe vha pfa Mune washu Mudzimu a tshi khou tshimbila tsimuni, vha dzhena mirini ya tsimu vha dzumbama Mune washu Mudzimu. ^Hone Mune washu Mudzimu a vhidzelela muthu a ri, "U ngafhi?" 10 Ene a fhindula a ri, "Ndo u pfa u tsimuni, nda ofha, ngauri ndo vha ndi fhedzi. Ndi zwe nda dzumbama." 1 1 Mudzimu a ri, ''Ndi nnyi we a u vhudza uri u fliedzi? Izwi a wo ngo la ula muri we nda ri u songo u la?" 12 Muthu a ri, "Musadzi hoyu we vha mpha uri ndi dzule nae, ndi ene we a fula mutshelo kha muri a nnea, nne nda la." a) 2:23: Nga Tshiheberu madzina haya mavhili, ''munna'' na ''musadzi", a todou fana. A pfi "ish'' na "isha". 2:20: Uv. 18:23! 2:24: Mai. 2:14-15; Mat. 19:5; Ef. 5:31 3:1: Joh. 8:44; Nzumb. 20:2-3; 12:9 3:5: u nga Mudzimu: Yes. 14:14; Es. 28:2; 2 Thes. 2:4; u 4ivha tshivhuya na tshivhi: Mir. 1:7; 9:10 3:6a: Jak. 1:13-15; 1 Joh. 2:16; 1 Tim. 2:14 3:6: Rom. 1:22 3:7: Tit. 1:15 3:8: Nzumb. 6:16; 22:3-4 GENESI 13 Ndi hone Mune washu Mudzimu a tshi vhudzisa musadzi a ri, "Wo ita zwithu-de?" Musadzi a fhindula a ri, "Ndo fhurwa nga nowa^, nda la." 14 Mudzimu a vhudza nowa a ri, "Nge wa ita zwenezwo, wo teketelwa! Kha zwifuwo zwothe na phukha dzothe dza daka ndi iwe fhedzi une wa do kokovha nga thumbu^ wa la buse vhutshilo hau ho the, nge wa ita hezwo! ^^Ndi do u lutanya na musadzi, na vhana vhau na vhawe vha do vhengana; hwana wawe u do u pwasha thoho, iwe wa mu luma tshirethe." 16 A tshi vhudza musadzi a ri, "Ndi do andisa vhutungu hau u tshi beba vhana; u do beba vhana u tshi tambula; tshau hu do vha u tuvha munna wau; ene u do u vhusa." 17 A tshi vhudza munna a ri, "Iwe nge wa thetshelesa musadzi wau, wa la muri we nda ri u songo vhuya wa u la, mavu o teketelwa nga mulandu wau; vhutshilo hau hothe u do la zwi bvaho khao wo ranga u shuma wa tambula. ^^A do u medzela mipfa na mitshutshungu; u do la swimela zwa daka. ^^U do la tsha biko, u swika u tshi vhuelela mavuni e wa bviswa khao; u buse, u do vha buse." 20 Adamu a ri musadzi wawe u pfi Efa, ngauri o vha mme a vhathu vhothe. ^^Mune washu Mudzimu a itela Adamu na musadzi wawe zwiambaro zwa mukumba a vha ambadza. Vhathu vha tshi thathwa tsimuni 22 Mune washu Mudzimu a ri, "Muthu zwino u vho nga rine, u vho divha zwivhuya na zwivhi; a songo vhuya a tendelwa u swikisa tshanda tshawe na kha muri u neaho vhutshilo, a u fula a la, a vho do tshila lini na lini." ^^Mune washu Mudzimu a mu thatha tsimuni ya Edeni uri a lime mavu e a bviswa khao. 2^0 ri u pandela muthu, afho phanda ha tsimu ya Edeni a vhea vhakherube, na banga la khavhu ya mulilo li no penyisa phanda na murahu, u linda ndila i yaho murini u neaho vhutshilo. THE BIBLE in Venda BIBLE SOCIETY OF SOUTH AFRICA 1998 ISBN 7982 0950 X ISBN 7982 1282 9 h) 4:1-2: Kaini zwi amba uri ''Ndo wana'\ Abele zwi amba uri ''Muya" kana ''Mahandana'\ 3:15: Mat. 10:34-36; Joh. 8:44; 1 Joh. 3:8; Rom. 16:20; Nzumb. 12:9; 20:2 3:16: Gen. 2:18; 1 Korint. 14:34; Ef. 5:22-24; Kol. 3:18; Tit. 2:5; 1 Pit. 3:5-6 3:17: Gen. 5:29; Ps. 127:2; Rom. 8:19-21 3:19: 2 Thes. 3:10; Jobo 10:9; 34:14-15; Ps. 90:3; 103:14; 104:29; 146:4; Mufunzi 3:20; 12:7 3:1-19: Rom. 5:12 3:24: Ek. 36:35; 37:7-9; Mat. 27:50-51; Heb. 10:19-22; Nzumb. 22:1-2 4:4: Heb. 11:4 4:5a: Mir. 21:27 4:8: Mat. 23:35; Joh. 8:44; 1 Joh. 3:12 4:10: Gen. 9:5; 2 Mah. 9:26; Jobo 16:18; Ps. 9:12; Yes. 26:21; Es. 24:7-8; Nzumb. 6:9-10; Heb. 12:24


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yobo 14:1-22
14 “Munhu la velekiweke hi wansati,+U hanya nkarhi wo koma+ naswona u taleriwe hi ku karhateka.+2 U huma kukota xiluva kutani a khatluriwa,+Naswona u baleka ku fana ni ndzhuti+ kutani a nga ha vi kona.3 Ina, u pfule mahlo ya wena ehenhla ka loyi,Naswona u ndzi tisa ehubyeni+ swin’we na wena.4 I mani la nga humesaka munhu la baseke eka munhu la nga basangiki?+A nga kona.5 Loko ku endliwa xiboho malunghana ni masiku yakwe,+Nhlayo ya tin’hweti takwe yi na wena;U n’wi endlele xileriso xa nawu lowu a nga ta ka a nga wu tluli.6 U nga n’wi honoleli leswaku a ta wisa,+Kukondza a kuma ntsako hilaha mutirhi la thoriweke a wu kumaka hakona esikwini rakwe.7 Hikuva ni murhi wu ni ntshembo.Loko wu tsemiwa, wu ta hluka nakambe,+Naswona xirhabyana xa wona xi ta tshama xi ri kona.8 Loko rimitsu ra wona ri kula emisaveniNaswona xikundzu xa wona xi fa entshurini,9 Loko wu kuma risuna ra mati wu ta hluka+Kunene wu ta humesa rhavi ku fana ni ximilana lexintshwa.+10 Kambe munhu la tiyeke emirini wa fa a etlelela makumu;Munhu wa la misaveni wa timeka, xana u kwihi?+11 Mati ma nyamalala elwandle,Ni nambu wa phya, wu oma.+12 Munhu na yena u fanele a etlela a nga pfuki.+A va nge he pfuki ku fikela loko tilo ri nga ha ri kona,+Naswona a va nge he pfuxiwi evurhongweni.+13 Onge u nga ndzi tumbeta eSheol,+U ndzi hlayisa exihundleni ku fikela loko ku hlundzuka ka wena ku tlhela,Leswaku u ndzi vekela nkarhi+ kutani u ndzi tsundzuka!+14 Xana loko munhu la tiyeke emirini a fa a nga tlhela a hanya?+Ndzi ta rindza emasikwini hinkwawo ya ntirho wa mina wo sindzisiwa,+Kukondza ku fika ntshunxeko wa mina.+15 U ta vitana, mina ndzi ta ku hlamula.+U ta navela ntirho wa mavoko ya wena.16 Hikuva sweswi u tshamela ku hlaya magoza ya mina;+Lexi u xi vonaka i xidyoho xa mina ntsena.+17 Ku tlula nawu ka mina ku lemeriwe enkwameni,+Naswona u tote xidyoho xa mina hi xidamarheti.18 Hambiswiritano, ntshava leyi waka, yi nge he vi kona,Hambi ku ri ribye ri ta susiwa endhawini ya rona.19 Mati ma khukhula hambi ku ri maribye;Maboboma ya wona ma khukhula ntshuri wa misava.Xisweswo u herise ntshembo wa munhu wa nyama.20 Wa n’wi hlula hi masiku leswaku a famba;+U onha xikandza xakwe u kondza u n’wi hlongola.21 Vana vakwe va xiximiwa, kambe a nga swi tivi;+Kutani va va nchumu lowu nga nyawuriki, kambe a nga na mhaka na vona.22 I nyama yakwe ntsena leyi nga ta tshamela ku twa ku vava loko ya ha ri eka yena,Naswona moya-xiviri wakwe loko wa ha ri endzeni ka yena wu ta tshamela ku rila.”


text:
I Yini Leswi Bibele Yi Swi Vulaka?
I yini Mfumo wa Xikwembu?
VANHU VAN’WANA VA TSHEMBA leswaku wu yimela mfumo wa Xikwembu lowu nga embilwini ya munhu; van’wana va anakanya leswaku i vuyelo lebyi vaka kona hi ku va vanhu va endla matshalatshala yo tisa ku rhula emisaveni ni vun’we. U anakanya leswaku i yini Mfumo wa Xikwembu?
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Xikwembu xa le tilweni xi ta veka mfumo lowu wu nga ta ka wu nga lovisiwi. . . . Wu ta pfotlosa kutani wu herisa mimfumo leyi hinkwayo [ya vanhu].” (Daniyele 2:44) Mfumo wa Xikwembu i hulumendhe ya xiviri.
SWIN’WANA LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Mfumo wa Xikwembu wu fuma wu ri etilweni.—Matewu 10:7; Luka 10:9.
Xikwembu xi tirhisa Mfumo wa xona leswaku xi endla ku rhandza ka xona etilweni ni laha misaveni.—Matewu 6:10.
Mfumo wa Xikwembu wu ta ta rini?
XANA A WU TA KU YINI?
A nga kona la swi tivaka
Ku nga ri khale
A wu nge pfuki wu tile
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Mahungu lamanene lawa ya mfumo ma ta chumayeriwa emisaveni hinkwayo leyi akiweke leswaku byi va vumbhoni ematikweni hinkwawo; kutani hi kona makumu ma nga ta fika.” (Matewu 24:14) Loko mahungu lamanene ma ta va ma chumayeriwile hi ku helela, kutani Mfumo wa Xikwembu wu ta lovisa mafambiselo lawa yo homboloka.
I YINI SWIN’WANA LESWI HI NGA SWI DYONDZAKA EBIBELENI
A ku na munhu la swi tivaka leswaku Mfumo wa Xikwembu wu ta ta rini.—Matewu 24:36.
Vuprofeta bya Bibeleni byi komba leswaku Mfumo wa Xikwembu wu ta ta ku nga ri khale.—Matewu 24:3, 7, 12.


text:
1Na velegidwe Jesu tigoni la Bhetlehema ga Judheya matshiguni ya mufumeli Herodhi, va di vboha Jerusalema vagengeli va nga bani va guta khu khuga-dambo. 2Va di ya wudzisa, khavo: "Mufumeli wa Vajudha a ngarigo gu velegwa, a gu manegela hayi? Hi wonide nyeledzi yaye khuga-dambo, hi dzude gasi guta mu khozela." 3Mufumeli Herodhi, na pwide mahungu maphya yaya, a di thuruga, gumogo ni vathu va Jerusalema gwatshavbo. 4Na tombaniside vakhongolo vatshavbo nya vaphasi nya mhamba ni vahevbudzi nya Nayo, a di va wudzisa, khuye: "Khu hayini a na gu velegedwago avbo Kristo?" 5Va di khavo: "Khu Bhetlehema ga Judheya, kholu khidzo gu nga lowago khidzo khu muphrofeti, a nga khuye: 6'Uwe Bhetlehema, litigo la Judha, khu vbindrwi khu mayigo nya makhongolo ya Judha, kholu muthangeli a na gu thangelago vathu vangu va na Israeli a na duga khu gwago!' " 7Khavbo avbo, Herodhi a di ranisa khu gisihaledza vathu vale va nya gugengela, a va wudzisela gwadi matshigu muni ma vbindridego hwane nya gu na va tumbulugedwe khu nyeledzi yile. 8A di va rumela Bhetlehema, a va embela, khuye: "Indrani muya vbweta guti gwadi gyanana gyogyo. Mwagu gi mana, deluni muta nyi embela, gasi eni neni nyi ya gi khozela." 9Na vbedzide gu ganela mufumeli Herodhi, va di phara ndzila yawe. Khavbo avbo, nyeledzi yile va nga bani va guta nayo khu khuga-dambo yi di wonega mbeli gwawe. Na yi vbohide avbo gi nga bani gi romo gyanana, yi di ema. 10Na va wone nyeledzi yile, va di tala khu gunengela. 11Va di bela nyumbani, va ya wona gyanana ni mayi waye Mariya; va di khidzima va gi khozela; va di tula sikhwama sawe, va gi luva khu ndralama, khu libani ni mafura. 12Na va layidwe khu Nungungulu khu ndroro a pwa va nga bweleli ga Herodhi, va di bwelela tigoni gwawe khu yimbe ndzila. 13Na va hongode, ngilozi ya Pfhumu gi di tumbulugela Josefe khu ndroroni, gi mu embela, khiyo: "Khuga u dzega gyanana ni mayi waye, u thavela Egipito. Indra khala iyoyo kala nyi gu tivise, kholu Herodhi a na vbweta gyanana, gasi gu gi songa." 14Josefe a di wuga, ni wutshigu wowo, a gu dzega gyanana ni mayi waye a gu hongola Egipito, 15iyo a nga ya khala kala gufa ga Herodhi. Gutadzisega kharati iso si nga ganedwago khu Pfhumu khu muphrofeti, khuye: "Khu Egipito nyi ranide Mwamana wangu." 16Khavbo avbo, Herodhi, na wonide khuye pembidwe khu vagengeli vale a di garadzega ngudzu, a ruma gusongedwa sanana satshavbo nya sikhwathana sa Bhetlehema ni mayigwana yaye yatshavbo, iso si nga bani si si gu vbindrisi myaga mivili, gulandrisa matshigu a nga embedwago khu vagengeli, gikhati a nga va wudzisago. 17Gu di tadzisega, kharati, iso si nga ganedwago khu muphrofeti Jeremiya, khuye: 18"Li di pwala lito tigoni ga Rama,lito nya dzihuwa nilo nya gililo: 'Khu Rakeli a lilago sanana saye;kha vbweti gu khongotedwa, kholu sanana saye si mwalo gambe, si di bhi!' " 19Na fude Herodhi, ngilozi ya Pfhumu yi di tumbulugela Josefe khu ndroroni, tigoni ga Egipito, khiyo: 20"Khuga u dzega gyanana ni mayi waye, u gu hongola tigoni ga Israeli, kholu va fude avo va nga bani a va gu vbweta gu songa gyanana." 21Josefe a di khuga a gu dzega gyanana ni mayi waye a wuya tigoni ga Israeli. 22Aholu, na pwide nya gupwani khu Arkelawo a nga tshikedzago wulanga wa babe waye kha nga mufumeli wa ya Judheya, a di khala hwanga gu hongola Judheya. Na layidwe khu Nungungulu khu ndroro, a di hongola tigoni ga Galileya. 23Iyo a nga ya khalago dhoropani ga Nazareta. Gu tadzisega, kharati, iso si nga ganedwago khu vaphrofeti, khavo: "A na ranwa Munazarenu."
Copyright
Learn More


text:
SWIENDLAKALONKULU SWA LEMBE LERI NGA HUNDZA
Swiviko—Leswi Humaka eMatikweni Man’wana
Ku Fikelela Vanhu Hinkwavo eCanada
Vhidiyo leyi nge Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele? yi hundzuluxeriwe hi tindzimi ta nhungu leti vulavuriwaka eCanada leswaku ku ta fikeleriwa swilaveko swa nsimu ya rhavi rolero. Eka tsima ra masiku ya khume ro chumayela eNunavik Arctic leri veke kona hi October 2014, vhidiyo leyi yi kombisiwe hi Xiinuktitut eka n’wini un’wana ni un’wana wa muti etindhawini ta 14, leti hi ku angarhela ku tshamaka vanhu vo tlula 12 000.
Mininjhere A A Tsakile
Hi September 2014, nhlengeletano ya matiko yo hambanahambana ya le Seoul a yi khomeriwe eXitediyamu xa Khapu ya Misava xa Sangam, le Korea Dzonga. Vanhu vo tlula 56 000 lava a va ri kona va tiphinile hi nongonoko wolowo. Mininjhere wa xitediyamu u kombise ku tlangela kakwe mahanyelo lamanene ni ntirhisano lowu Timbhoni ti veke na wona hi nkarhi wa xiendlakalo. U te: “Hinkwato a ti ri ni mahanyelo lamanene. Swi ndzi hlamarisile ku tivona ti ri karhi ti basisa xitediyamu ku tlula vanhu lava nga ni ntokoto lava hi va hirheke ku hi basisela. Ndzi navela onge vatirhi va hina va nga va ni moya lowu fanaka loko va ri karhi va endla ntirho. Leswaku vukhongeri bya hina byi va lebyinene, hi fanele hi ringeta ku fana ni Timbhoni ta Yehovha.”
Yehovha U Hi Nyike Ndzetelo Lowu Lavekaka
Hi May 2012, hulumendhe ya le Sweden yi ale xikombelo xa Timbhoni ta Yehovha xo kuma vukorhokeri lebyi a byi nyikiwa minhlangano yin’wana ya vukhongeri. Huvo leyi Fumaka yi nyike mpfumelelo wo yisa xivilelo eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vulawuri.
Huvo yi teke xiboho xo kambisisa mhaka leyi yi nga si endla xiboho. Vamakwerhu vo hlayanyana vo huma ematikweni yo hambanahambana va hlanganile ku vona leswaku va nga swi hlamula njhani swivutiso leswi nga ta vutisiwa ehubyeni. Leswi a va ta swi endla eHolweni ya Mfumo eStockholm.
Hi nkarhi lowu a va kambisisa swivutiso, ku gongondziwe eholweni. Makwerhu u pfule rivanti kutani ku humelela swinhwanyetana swimbirhi, leswi nga ni malembe ya 13 na 14, kutani swi titivisa. Swi vule leswaku swi lava ku vutisa swivutiso malunghana ni Timbhoni ta Yehovha. Makwerhu u ri: “A ndzi lava ku swi byela leswaku swi vuya siku rin’wana tanihi leswi a hi khomekile naswona a hi nga lavi ku kavanyetiwa.”
Nilokoswiritano, makwerhu u endle xiboho xo vulavula na swona. Swinhwanyetana sweswo a swi ri ni swivutiso swo tala, leswi swin’wana swa swona a swi ri malunghana ni timhaka leti khumbaka vanhu ni ku vhota. Endzhaku, makwerhu u vuyele eka vamakwerhu hinkwavo kutani a va byela swivutiso leswi swinhwanyetana sweswo a swi n’wi vutisa swona ni ndlela leyi a swi hlamuleke ha yona.
Eka siku leri landzelaka, vamakwerhu va hlamarile loko Huvo yi va vutisa swivutiso swo fana ni leswi swinhwanyetana sweswo a swi va vutise swona. Makwerhu loyi a yimelaka nhlengeletano u ri: “A ndzi nga chuhanga hambileswi a ndzi ta va ndzi chuhile hikwalaho ka leswi a ndzi yime emahlweni ka magqweta ya xiyimo xa le henhla ya le tikweni. Kambe ndzi swi vonile leswaku Yehovha u na hina hi ku hi nyika ndzetelo ka ha sale siku leswaku hi ya tenga.”
Huvo yi yime na hina naswona nandzu wu tlheriseriwe eka hulumendhe leswaku yi ya teka xiboho lexintshwa.
Rhayisi Leyi Ken A Nyikeleke Ha Yona
Ken, loyi a nga ni malembe ya tsevu, u tshama eHaiti. A a tsakile loko a twa leswaku vandlha ra ka vona a ri ta akeriwa Holo ya Mfumo. U endle xiboho xo endla bokisi ra minyikelo exihundleni kutani a ri tumbeta ekamareni rakwe. Ematshan’weni yo dya mali leyi vatswari vakwe a va n’wi nyika yona leswaku a dya exikolweni, a a yi hoxa ebokisini rakwe. U endle leswi hi ku tshembeka kukondza ntlawa wo aka wu fika leswaku wu ta sungula ntirho. Kutani u va nyike bokisi rakwe, leri a ri ri ni mali leyi eneleke yo xava bege leyikulu ya rhayisi. Ku ringana masiku yo tala, rhayisi leyi Ken a nyikeleke ha yona a yi phameriwa vanhu lava a va tirha kwalaho eka swakudya swa ninhlikanhi.
Swileriso Leswi Humaka Eka Ndhuna
Eka lembe leri nga hundza, a swi ri swa nkoka ku kuma mpfumelelo wo nghena emigangeni ya le Sierra Leone leyi a yi pfariwile hikwalaho ka vuvabyi bya Ebola. Hi xikombiso, valanguteri va miganga a va fanele va kuma tibeji ni maphepha yo pfumelela timovha leswaku ti nghena emigangeni yoleyo, swin’we ni ya lava rhumelaka minkandziyiso ni mapapila. Swirho swa Komiti ya Mphalalo a swi fanele swi tisa michini yo pima ku hisa, murhi wo tengisa mati ni swakudya. Lexi hlamarisaka, maphepha lawa a ma laveka a ma kumeka nkarhi ni nkarhi.
Ku ni ntokoto wun’wana lowu a wu tiyisa ripfumelo. Vamakwerhu va yise xikombelo xa tibeji ta 34 ni maphepha ya 11 yo pfumelela timovha leswaku ti nghena emigangeni yoleyo kambe a va fanele va hlangana ni ndhuna ya vuthu leswaku va nyikiwa mpfumelelo. Vamakwerhu vambirhi lava humaka erhavini va hlangane ni ndhuna hi siku leri a va lava ku teka tibeji ni maphepha ya mpfumelelo. Kambe xikombelo xa vona a xi kumekanga. Vamakwerhu va komberiwe ku xi lava hi voxe eka nhulu ya swikombelo leswi a swi ri kwalaho kambe a va xi kumanga. Hi nkarhi wolowo, ndhuna yi byele matsalana wa yona leswaku se yi pfala hofisi ya yona nileswaku ku hava swikombelo leswi a swi ta kambisisiwa kukondza ku hundza mavhiki mambirhi. Vamakwerhu va khongelele embilwini hi timbilu ta vona hinkwato leswaku Yehovha a va pfuna emhakeni leyi. Kutani ndhuna yi langute vamakwerhu ivi yi va vutisa yi ku, “Xana mi lava tibeji ni maphepha mangani?” Loko va yi byela nhlayo, yi suke exitulwini kutani yi huwelela yi ku, “Swi tele swilo leswi mi swi kombelaka!”
Vamakwerhu va yi hlamusele nkoka wa ntirho wa vona ni ndlela leyi swilo swo phalala a swi va pfuna ha yona leswaku va langutana ni vuvabyi bya Ebola. Ndhuna yi yimenyana, ivi yi languta matsalana wa yona kutani yi ku: “Va nyike hinkwaswo leswi va swi lavaka.”


text:
Rhavi Ni Rungula Ro Valanga
Ha ku rhamba hi mandla mambirhi ku ta valanga marhavi ni vugandliselo bya hina. Kuma tindhawu ni minkarhi yo valanga.
Ukraine
Lvivska Street 64
Briukhovychi
79491 LVIV
UKRAINE
+38 032-240-9200
Ku Valanga
Hi Musumbhunuku ku ya fikela hi Ravuntlhanu
8:00 a.m. ku ya eka 10:30 a.m. na 1:00 p.m. ku ya eka 3:30 p.m.
Swi teka awara na hafu
Hi Ku Komisa
Ri langutela ntirho wa mavandlha yo tlula 1 700 ya Timbhoni ta Yehovha swin’we ni wo aka Tiholo ta Mfumo eUkraine. Ri hundzuluxela minkandziyiso ya Bibele hi Xiukraine.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 20:1-6
20 Elembeni leri Tartani+ a teke ha rona eAxidodo,+ loko a rhumiwe hi Sargoni hosi ya Asiriya,+ kutani a lwa na Axidodo, a ri teka;+2 enkarhini wolowo Yehovha a vulavula hi voko ra Esaya n’wana wa Amotsi,+ a ku: “Famba,+ u ntshunxa nguvu yo khwaxa emasengeni;+ u hluvula ni maphaxani ya wena emilengeni.”+ Hiloko a endla tano, a famba-famba a nga ambalanga, ni le milengeni a nga vehelanga nchumu.+3 Yehovha a ya emahlweni a ku: “Tanihi leswi nandza wa mina Esaya a famba-fambeke a nga ambalanga, ni le milengeni a nga vehelanga nchumu ku ringana malembe manharhu swi ri xikombiso+ ni muhlolo ehenhla ka Egipta+ ni le henhla ka Etiyopiya,+4 kutani hosi ya Asiriya yi ta rhangela ntlawa wa makhumbi ya Egipta+ ni lava nga evukhumbini va Etiyopiya, vafana ni vavanuna lava kuleke, va nga ambalanga, ni le milengeni va nga vehelanga nchumu, ni switshamo swi hluvuriwile, vuhava bya Egipta.+5 Kunene va ta tshukisiwa ni ku khomiwa hi tingana hi Etiyopiya ntshembo+ lowu va wu languteleke ni hi Egipta ku saseka ka vona.+6 Kutani vaaki va ribuwa leri va ta vula hakunene esikwini rero va ku, ‘Vonani leswi ntshembo lowu a hi wu languterile wu nga swona, lowu hi balekeleke eka wona leswaku hi pfuneka, leswaku hi kutsuriwa eka hosi ya Asiriya!+ Xana hina hi ta balekisa ku yini?’”


text:
1Vanavangu: Ni mi bhalela timhaka tiya kasiku mi si wonhi. Kambe ngako mmweyo wanu a txi wonha, hina ni Mthaveleli masoni ka Tata: Ene Jesu Kristu mululami. 2Ene ngene i ku mhamba ya kudihela siwonho sathu, futsi hi nga siwonho sathu kugwita, aniko i mudiheli wa siwonho sa votshe vathu. 3Hi komba ti to ha m'ziva Tate, ngako hi txi veketa milayo yakwe. 4Awu a wombako ti to “ani na m'ziva”, na a si veketi milayo yakwe, a womba makuhu, futsi kha na ditshuri. 5Kasi awule a veketako dipswi dakwe, kha ditshuri lirando la Txizimu li hetisekile kwakwe. Ngu tona tiya ni ti zivisako tona ti to hi ka txona Txizimu. 6Awule a wombako ti to a zumba ka txona, a fanete kutsimbila nga ti ene Jesu a nga tsimbitisa tona. 7Vorandeka ngutu, hi nga txirumo txa txiphya ni mi bhalelako, aniko njirumo txa kale, ni nga txi amukela kukhukhela makhatoni: Txirumo txi txa kale ngu dipswi diya mi nga di engisa. 8Kambe njirumo txa txiphya ni mi bhalelako txona, atxiya kwakwe Kristu ni kwanu i ku txa ditshuri, nguko txidema txa pinda, se liwoningo la ditshuri la woninga. 9Awule a wombako ti to a liwoningoni, na a txi vengela mwanawe, a ngadi txidemani ni konkuwa. 10Awu a randako mwanawe a zumba liwoningoni, se kwakwe kha ku nga ni txikhuvekiso. 11Kambe awu a vengelako mwanawe a txidemani, a tsimbila txidemani, kha zivi mu a yako kona, nguko txidema txi fayile maso akwe. 12Ni bhalela anu, vanavangu nguko siwonho sanu si divaletwe ngu ditina da Kristu. 13Ni bhalela anu, vatate, nguko ma m'ziva awule i ku ene kukhukhela makhatoni. Ni bhalela anu, vavaphya, nguko mi xute m'bihi. 14Ni mi bhalete anu, vanavangu nguko ma m'ziva Tate. Ni mi bhalete anu, vatata, nguko ma m'ziva awule i ku ene kukhukhela makhatoni. Ni mi bhalete anu, vavaphya, nguko mi na ni mtamo, ni Dipswi da Txizimu di akile kwanu, na kambe mi xute M'bihi. 15Mi nga randeni mafu, hambi ni si si ku ha mafuni. Awu a randako mafu, lirando lo randa Tate kha li nga ho kwakwe. 16Nguko sotshe si si ku ho ha mafuni, kunavela ka mmidi, kunavela ka maso ni ku ti kulisa ngu tithomba, hi nga si si tsakelwako ngu Tate, aniko si tsakelwa ngu vathu va ha mafuni. 17Kasi mafu ma pinda ni kunavela ka ona, kambe awu a mahako kuranda ka Txizimu, a zumba ngu hawa ku si gumiko. 18Vanavangu, txi hokile txikhati txo gwitisa. Mi ti engisile ti to wa ta Mkaneti wa Kristu, na kasi va ho vavangi vakaneti va Kristu; ngu konaho hi ti zivako ti to txi hokile txikhati txo gwitisa. 19Vona va humete hagari kwathu, aniko i ti singa va ka kwathu. Idiku i ti va ka kwathu, nga va di zumbile ni nathu. Aniko va humile, kasiku ti txi woneka ti to hi nga votshe i nga ti va ka kwathu. 20Aniko anu mi amukete Moya wo Sawuleka, se motshe mina ni wuzivi. 21Ani kha na mi bhalela ngukuva mi si zivi ditshuri, aniko ni mi bhalete ngu kuwa mi di zivako, nguko ku walo makuhu awa ma humako ngu ka ditshuri. 22Ngu mani i ku wa makuhu, i singa wule a kanetako ti to Jesu i Mesiya, kani? Mthu wo ngeto, ngeneyo Mkaneti wa Kristu, a lambako Tate ni Mwanana. 23Wuhi ni wuhi a lambako Mwanana, Tate kha nga ni nene: awu a fakazelako Mwanana, ni Tate wa ho kwakwe. 24Aniko, anu khutalani, kasiku ti txi zumba kwanu ati mi nga ti engisa, kukhukhela makhatoni. Ngako ti txi zumba kwanu ati mi nga ti engisa kukhukhela makhatoni, nanu mi na zumba ka Mwanana ni ka Tate. 25Txithembiso txi a nga hi mahela ngu txiya: wutomi wo mbi guma. 26Ni mi bhalela timhaka tiya ngu mhaka ya vale va lavako ku mi timeta. 27Se anu, Moya wuwa mi nga wu amukela kwakwe Kristu wu zumbile kwanu, se kha mi ngadi mi txi fanela kugondiswa ngu mthu; nguko Moya wa ditshuri, kha wu wombi makuhu. Ngu konaho, zumbani kwakwe Kristu, nga tiya Moya wu nga mi gondisa tona. 28Ngu konaho, vanavangu, zumbani kwakwe Kristu, kasiku mbimo yi a no ti wonekisa, hi na va ni kuthemba ka hombe, hi si vi ni tingana, kuwuyani kwakwe. 29Ngako mi ti zivako ti to ene a lulamile, ti ziveni ti to wuhi ni wuhi a mahako to lulama, a velekilwe ngu ngene.
Copyright
Learn More


text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) OCTOBER 2015
Nkandziyiso lowu wu ni swihloko leswi dyondziwaka evandlheni ku sukela hi November 30 ku ya ka December 27, 2015.
Xana Wa Swi Vona Leswaku Xikwembu Xi Ku Pfuna Njhani eVuton’wini?
Bibele yi va yi vula yini loko yi vulavula hi “voko” ra Xikwembu?
“Hi Nyike Ripfumelo Leri Engetelekeke”
Xana ripfumelo ri kurisiwa hi ku tiyimisela ntsena?
Tirhela Yehovha Handle Ko Kavanyetiwa
Kwalomu ka malembe ya 60 lama hundzeke, Xihondzo xo Rindza xi swi vule ka ha ri emahlweni swilo leswi sweswi swi hetisekaka hi ndlela leyi hlamarisaka.
Tshama U Ri Karhi U Anakanyisisa Hi Swilo Swa Moya
Xana u nga ya emahlweni u tiwundla hi tlhelo ra moya niloko u nga ha ri na Bibele?
“Mi Hambeta Mi Va Komba Xichavo Vanhu Va Muxaka Wolowo”
I vamani vapfuni eka tikomiti ta Huvo leyi Fumaka? Hi yihi mintirho ya vona?
Ku Tshinela Eka Xikwembu I Swinene Eka Mina
Loko Sarah Maiga a ri ni malembe ya kaye a nga ha kuli, kambe u kurile hi tlhela ra moya.
“Un’wana Ni Un’wana La Nga Riki Na Ntokoto U Pfumela Rito Rin’wana Ni Rin’wana”
Hi nga va tiva njhani vanhu lava rhumelaka van’wana rungula ra mavunwa, lava rhumelaka timhaka ta mavunwa hi e-mail , lava kanganyisaka vanhu swin’we ni rungula rin’wana leri nga riki ntiyiso leri u nga ha ri kumaka?


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Yi Amukela Njhani Milawu Ya Vatswari Va Mina?
Swi nga endleka leswaku u tiva tintangha ta wena leti vuyaka ekaya nivusiku, ti ambalaka hi ndlela leyi ti rhandzaka ha yona naswona ti yaka ni vanghana va tona kun’wana ni kun’wana laha ti lavaka kona. Kumbexana vatswari va tona va tshama va khomekile lerova a va swi xiyi leswi ti swi endlaka.
Hambiswiritano, Bibele yi vula leswaku siku rin’wana ti ta khomisa vatswari va tona tingana. (Swivuriso 29:15) Xin’wana lexi endlaka leswaku vanhu va nga vi na rirhandzu namuntlha hileswaku vanhu vo tala va kurisiwe emindyangwini leyi vana a va tiendlela ku rhandza.—2 Timotiya 3:1-5.
Ematshan’weni yo navela ku fana ni vantshwa lava tiendlelaka ku rhandza, ringeta ku twisisa leswaku milawu leyi vatswari va wena va ku vekelaka yona yi kombisa leswaku va ku rhandza. Leswi va ku vekelaka milawu leyi faneleke yi ku kongomisa, va tekelela Yehovha Xikwembu, la byeleke vanhu va yena a ku:
“Ndzi ta endla leswaku u va ni ku twisisa naswona ndzi ku letela hi ndlela leyi u faneleke u famba ha yona. Ndzi ta ku tsundzuxa ndzi veke tihlo ra mina ri ri ehenhla ka wena.”—Pisalema 32:8.