text:
XIENGETELO
Ku Tlhantlha Swiphiqo eTimhakeni Ta Mabindzu
Hilaha swi hlamuseriweke hakona eka 1 Vakorinto 6:1-8, muapostola Pawulo u hlamusela timhaka leti khumbaka ku mangalelana ka Vakreste. U hele matimba leswi Vakreste van’wana eKorinto va ‘xinyateke va ya ehubyeni emahlweni ka vanhu lava nga lulamangiki.’ (Ndzimana 1) Pawulo u nyike swivangelo leswi twalaka swa leswaku ha yini Vakreste va nga fanelanga va mangalelana etihubyeni kambe va fanele ku tlhantlha swiphiqo swa vona evandlheni. A hi kambisiseni swivangelo swin’wana leswi endleke leswaku Pawulo a nyika ndzayo leyi hi tlhela hi hlamusela swiyimo swi nga ri swingani leswi ndzayo leyi yi nga swi hlamuselangiki.
Loko hi va ni xiphiqo lexi khumbaka timhaka ta bindzu ni Mukreste-kulorhi, hi fanele ku lava tindlela to xi tlhantlha hi ku landza milawu ya Yehovha ku nga ri hi tindlela ta hina. (Swivuriso 14:12) Hilaha Yesu a kombiseke hakona, swa antswa ku nga veketeli mhaka kukondza yi nga ha tlhantlheki. (Matewu 5:23-26) Khombo ra kona, Vakreste van’wana va holova lerova va ya mangalelana ehubyeni. Pawulo u te: “Swi vula leswaku mi hlulekile hi ku helela leswi mi mangalelanaka.” Ha yini? Xivangelo xa nkoka hileswaku sweswo swi tisa ndzhukano eka vandlha ni le vitweni ra Xikwembu lexi hi xi gandzelaka. Hikwalaho hi fanele hi anakanyisisa hi xivutiso lexi Pawulo a xi vutiseke loko a ku: “Ha yini mi nga pfumeli ku dyeleriwa?”—Ndzimana 7.
Pawulo u tlhele a hlamusela leswaku Xikwembu xi hlele leswaku ku va ni lunghiselelo ro tlhantlha swiphiqo swo hambana-hambana evandlheni. Vakulu i vavanuna lava nga ni vutivi bya Matsalwa evandlheni naswona Pawulo u vule leswaku va “kota ku avanyisa exikarhi ka vamakwavo” loko swi ta ‘etimhakeni leti khumbaka vutomi lebyi.’ (Tindzimana 3-5) Yesu u vule leswaku timholovo leti khumbaka swidyoho leswikulu swo kota ku lumbetana ni vukanganyisi, ti fanele ti lulamisiwa hi ku teka magoza manharhu: ro sungula, i ku ringeta ku lunghisa mholovo mi ri vambirhi; loko swi tsandzile, ku landzela goza ra vumbirhi, ku nga ku ta ni mbhoni yin’we kumbe timbirhi; loko magoza lamambirhi ma tsandzekile, ku landzela ra vunharhu, ku nga ku yisa mhaka eka vakulu.—Matewu 18:15-17.
I ntiyiso leswaku vakulu evandlheni a hi magqweta kumbe van’wamabindzu naswona a swi kali swi lava leswaku va tiva nawu kumbe timhaka ta mabindzu. A va veki milawu leyi vamakwerhu va faneleke va yi landzela loko swi ta eka timholovo leti khumbaka timhaka ta bindzu. Ku ri na sweswo, va lava ku pfuna vamakwavo leswaku va tirhisa ndzayo ya Matsalwa nileswaku va tlhantlha swiphiqo swa vona hi ku rhula. Eka swiyimo leswi rharhanganeke ngopfu, va nga ha vutisa mulanguteri wa xifundzha kumbe rhavi ra Timbhoni ta Yehovha. Kambe ku ni swiyimo swin’wana leswi nga hlamuseriwangiki hi ndzayo leyi Pawulo a yi nyikeleke. Xana hi swihi swiyimo swa kona?
Eka swiyimo swin’wana, ku yisa mhaka ehubyeni ya tiko, ku ngo va xiendlo lexi nga enawini xo hetisisa swilaveko swo karhi handle ka vutianakanyi kumbe leswaku ku ta va ni ku rhula. Hi xikombiso, ku ya ehubyeni ku nga ha va ndlela yi ri yoxe yo kota ku hakeriwa mali ya ndzindza-khombo, ku kuma maphepha yo dlaya vukati, ku nyikiwa lunghelo ro kurisa vana, ku kuma mali yo sapota, ku tsarisiwa tanihi munhu la kolotiwaka eka bindzu leri weke ri kolota mali ni leswaku ku ta tiyisekisiwa leswaku hi wena mudyandzhaka wa xuma xo karhi. Ku ni swiyimo laha makwerhu a nga ha titwaka a boheka ku mangalela lava n’wi mangaleleke leswaku a ta tisirhelela ehubyeni. *
Loko ku mangala ko tano ku nga endliwi hikwalaho ko lava ku tirihisela, a ku nge tluli marito lama huhuteriweke lama vuriweke hi Pawulo. * Hambiswiritano, Mukreste ha un’we u fanele a tiyimisela ku kwetsimisa vito ra Yehovha ni ku kondletela ku rhula ni vun’we evandlheni. Vakreste va tiveka hi ku va ni rirhandzu naswona “rirhandzu . . . a ri lavi leswi vuyerisaka rona ntsena.”—1 Vakorinto 13:4, 5; Yohane 13:34, 35.
^ ndzim. 2 Eka swiyimo swin’wana leswi nga taliki ku va kona, Mukreste a nga ha dyohela Mukreste-kulobye hi ndlela yo biha swinene, yo fana ni ku pfinya, ku hlasela, ku dlaya kumbe ku yiva swilo swa nkoka. Loko swi ri tano, a swi bihanga ku mangala mhaka leyi emaphoriseni, hambileswi ku endla tano swi nga ta endla leswaku mi ya humelela ehubyeni.
^ ndzim. 3 Loko u lava rungula leri engetelekeke, vona Xihondzo xo Rindza xa March 15, 1997, matluka 17-22, ni xa October 15, 1991, matluka 25-8.
DYONDZA SWO TALA
Xana U Kombisa Moya Wa Njhani?
Hi nga endla yini leswaku hi va ni ku rhula ni van’wana? Dyondza eka swikombiso leswinene ni leswo biha leswi tsariweke eBibeleni.


c: text/html

text:
Timhangu Ta Ntumbuluko—Ha Yini Ti Tele Swonghasi?
TIMHANGU ti vonaka ti tele emahungwini. Vanhu vo tala ku tlula enkarhini lowu hundzeke va weriwa hi timhangu to hambana-hambana. Ndzawulo yo Endla Vulavisisi bya Timhangu eBelgium, yi vula leswaku hi 2010 ntsena a ku ri ni timhangu ta 373 naswona vanhu va kwalomu ka 296 000 va file hikwalaho ka tona.
Nhlayo ya timhangu leti vikiweke yi tlakuke hi ndlela leyi xiyekaka eka makume ya malembe lama nga hundza. Hi xikombiso, exikarhi ka 1975 na 1999, ku vikiwe timhangu ta kwalomu ka 300 lembe ni lembe. Hambiswiritano, exikarhi ka 2000 na 2010 avhareji a yi lava ku endla 400 hi lembe. Kumbexana na wena u un’wana wa lava va tivutisaka leswaku, ‘Ha yini ku ri ni timhangu to tala sweswi?’
Hambileswi minkarhi yo tala vanhu va vulaka leswaku timhangu to tano “ti vangiwa hi Xikwembu,” hakunene mhaka leyi a hi ntiyiso. Xikwembu a hi xona xi vangaka makhombo lama welaka vanhu vo tala namuntlha. Nilokoswiritano, Bibele yi profete leswaku a ku ta va ni timhangu enkarhini wa hina. Hi xikombiso, eka Matewu 24:7, 8, hi hlaya marito ya Yesu lama nge: “Ku ta va ni ku kayivela ka swakudya ni ku tsekatseka ka misava ku suka endhawini yin’wana ku ya eka yin’wanyana. Swilo leswi hinkwaswo i ku sungula ka switlhavi swa maxangu.” Ha yini Yesu a profete hi swiendlakalo leswi naswona swi vula yini eka hina?
Yesu N’wana wa Xikwembu a a hlamula xivutiso lexi a vutisiweke xona, lexi nge: “Xi ta va xihi xikombiso . . . xa makumu ya mafambiselo ya swilo?” (Matewu 24:3) U vulavule hi swilo swo hambana-hambana leswi a swi ta endleka, ku katsa ni makhombo lama boxiweke laha henhla. Kutani u ye emahlweni a vula mhaka leyi ya nkoka: “Loko mi vona swilo leswi swi humelela, tivani leswaku mfumo wa Xikwembu wu kusuhi.” (Luka 21:31) Hikokwalaho, timhangu leti ta ntumbuluko, i ta nkoka swinene eka hina. Ti kombetela eka nkarhi wa ku cinca lokukulu lowu nga kwala nyongeni.
Vanhu Lava Hoxaka Xandla Eka Timhangu
Nilokoswiritano, vanhu vo tala va ha tivutisa leswaku, Loko Xikwembu ku nga ri xona lexi vangaka timhangu leti, xana ti vangiwa hi mani kumbe hi yini? Hi nga twisisa nhlamulo ntsena loko hi xiya ntiyiso wa nkoka lowu boxiweke eBibeleni lowu nge: “Misava hinkwayo yi le hansi ka matimba ya lowo homboloka.” (1 Yohane 5:19) Ndzimana leyi yi paluxa leswaku a hi Xikwembu lexi vangaka swiyimo leswi tshikilelaka emisaveni, kambe minkarhi yo tala, i nala wa xona, “lowo homboloka”—loyi eBibeleni a hlamuseriwaka tanihi “Diyavulosi.”—Nhlavutelo 12:9, 12.
Hi ku kongomisiwa hi moya wakwe wa vutianakanyi, nala loyi wa Xikwembu u languta vanhu tanihi lava nga pfuniki nchumu. Tanihi leswi misava hinkwayo yi nga ehansi kakwe, u hlohlotele moya lowu fanaka eka vanhu. Hakunene, Bibele yi kombetela eka leswi loko yi profeta leswaku “emasikwini yo hetelela,” vanhu va ta va “lava tirhandzaka, varhandzi va mali, lava titivaka, lava titlakusaka.” (2 Timotiya 3:1, 2) Hikokwalaho, a swi hlamarisi leswaku Diyavulosi u vumbe fambiselo ra misava leri yaka ri andza loko vanhu va hanya hi ndlela yoleyo ni hi tindlela tin’wana. U khutaza moya wa vutianakanyi ni makwanga leswi hakanyingi swi vekaka vutomi bya vanhu ekhombyeni.
Xana makwanga lama nga kona namuntlha ma vanga timhangu hi ndlela yihi? Loko Nhlangano wa Matiko wu vika hi timhangu ta misava wu ri: “Vaaki va tala ku tshama etindhawini leti nga ni timhangu to tanihi tindhambhi. Ku engetela kwalaho, ku tsemeleriwa ka makhwati ni laha ku nga ni ndzhope swi onha matimba ya mbango ku tiyisela makhombo. Ku andza ka swilo leswi hinkwaswo i nxungeto wa ku cinca ka maxelo ya misava ni ku engeteleka ka mati elwandle hikwalaho ka ku andza ka mahiselo ya misava . . . lama vangiwaka hi mintirho ya vanhu.” Hambileswi yo tala ya “mintirho leyi ya vanhu” ku vuriwaka leswaku yi endleriwa ku hluvukisa ikhonomi, entiyisweni i ntirho wa vutianakanyi ni moya wa makwanga lowu hangalakaka ni misava.
Xisweswo, valavisisi vo tala sweswi va xiya leswaku madzolonga lama endliwaka hi vanhu ma endle leswaku timhangu leti nga eku humeleleni ti andza. Entiyisweni, vanhu va le ku seketeleni ka fambiselo leri Diyavulosi a ri tirhisaka leswaku a engetela timhangu leti xanisaka vanhu.
Kutani, hi swi vonile leswaku timhangu to tala ti vangiwa hi vusopfa bya mintirho leyi endliwaka hi vanhu. Timhangu tin’wana a ti ta va ti nga onhanga ngopfu loko a ti lo humelela etindhawini tin’wana. Eswiphen’wini swo tala swa misava, vuyelo bya timhangu ta ntumbuluko byi nyanyisiwe swinene hikwalaho ka swiendlo swa vanhu vo biha kumbe hileswi vanhu vo tala va bohekeke ku tshama etindhawini leti nga ni timhangu hikwalaho ka ku pfumala swa le mandleni, kumbe ku hambana hi swa timali leswi nga xiphemu xa misava ya namuntlha. I ntiyiso leswaku vanhu van’wana va xanisiwa hi timhangu, ku nga ri hikwalaho ka xihoxo xa munhu wo karhi kumbe ku honisa, kambe hikwalaho ka leswi ‘nkarhi ni xiendlakalo lexi nga languteriwangiki swi va welaka hinkwavo.’—Eklesiasta 9:11.
Ku nga khathariseki xivangelo xa kona, loko u humeleriwe hi mhangu ya ntumbuluko, xana u nga langutana njhani na yona? Sweswi hi ta languta eka leswi nga endliwaka loko timhangu ti humelela.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
XANA BYI LO ENDLIWA?
Vuswikoti Bya Swimilana
SWIMILANA swi tirhisa endlelo ro rharhangana leri vuriwaka fotosintesisi leswaku swi tswonga matimba eka miseve ya dyambu ku endla swakudya. Vulavisisi lebyi endliweke eka swimilana swo karhi byi paluxe leswaku swi ni endlelo rin’wana ro hlamarisa leri swi ri tirhisaka, ku nga ku hlayela mpimo lowu faneleke wo dya swakudya sweswo nivusiku.
Xiya: Ninhlikanhi, swimilana swi hundzula khabonidayokisayidi yi va xitachi ni chukele. Nivusiku, swimilana swa mixaka yo tala swi dya xitachi lexi swi xi hlayiseke ninhlikanhi, xisweswo a swi siki naswona swi ya emahlweni swi endla mintirho ya swona, ku katsa ni ku kula. Ku engetela kwalaho, swi dya xitachi lexi swi xi hlayiseke hi mpimo lowu faneleke—a swi hatlisi ngopfu kumbe swi nonoka ngopfu—leswaku swi va swi tirhise xitachi xa kwalomu ka 95 wa tiphesente loko ri xa ivi swi sungula ku endla xitachi xin’wana.
Timhaka leti ti kumiwe loko ku kambisisiwa ximilana xa murhi wa sinapi lexi vuriwaka Arabidopsis thaliana. Vakambisisi va kume leswaku ximilana lexi xi swi ava hi vukheta swakudya leswi xi swi hlayisaka hi ku ya hi ku leha ka vusiku, ku nga khathariseki leswaku ku sale tiawara ta nhungu, ta 12 kumbe ta 16 leswaku ri xa. Swi tikomba ximilana lexi xi ava xitachi lexi nga kona hi ku ya hi ku leha ka nkarhi lowu saleke ku fikela loko ri xa, kutani xi kumisisa mpimo lowu faneleke wo dya swakudya sweswo.
Swimilana swi swi tiva njhani leswaku swi hlayise mpimo wo tanihi kwihi wa xitachi? Swi wu kala njhani nkarhi? Naswona hi rihi endlelo leri swi pfunaka ku hlayela? Vulavisisi lebyi engetelekeke byi nga hi pfuna leswaku hi kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi.
U anakanya yini? Xana vuswikoti byo hlayela lebyi swimilana swi nga na byona byi lo tiendlekela kumbe byi lo endliwa?
DYONDZA SWO TALA
Xana Swilo Leswi Hanyaka Swi Lo Tumbuluxiwa?
I swa nkoka leswi u swi pfumelaka malunghana ni masungulo ya vutomi.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Mintirho 1:1-26
1 Mhaka yo sungula, Wena Teyofilo,+ ndzi yi tsale malunghana ni swilo hinkwaswo leswi Yesu a sunguleke ku swi endla ni ku dyondzisa+ ha swona,2 ku fikela esikwini leri a tlhandlukisiweke+ ha rona, endzhaku ka loko a humese xileriso hi moya lowo kwetsima a xi nyika vaapostola lava a va hlawuleke.+3 Ni le ka vona u tikombise hi switiyisekiso swo tala swa matimba a ri la hanyaka endzhaku ka loko a xanisekile,+ va ri karhi va n’wi vona masiku ya 40 naswona a vula swilo leswi khumbaka mfumo wa Xikwembu.+4 Loko a hlangane na vona u va lerisile a ku: “Mi nga suki eYerusalema,+ kambe tshamani mi rindzele leswi Tatana a swi tshembiseke,+ leswi mi swi tweke eka mina;5 hikuva Yohane, hakunene, u khuvule hi mati, kambe n’wina mi ta khuvuriwa hi moya lowo kwetsima+ emasikwini ma nga ri mangani ku sukela sweswi.”6 Kuteloko va hlengeletanile, va n’wi vutisa va ku: “Hosi, xana u vuyetela mfumo+ eIsrayele hi nkarhi lowu?”7 A ku eka vona: “A hi swa n’wina ku tiva minkarhi kumbe tinguva+ leswi Tatana a swi vekeke hi vulawuri+ byakwe;8 kambe mi ta amukela matimba+ loko moya lowo kwetsima wu fika ehenhla ka n’wina, naswona mi ta va timbhoni+ ta mina eYerusalema+ swin’we ni le tikweni hinkwaro ra Yudiya ni le Samariya+ ni ku ya fika endhawini ya le kule swinene ya misava.”+9 Endzhaku ko vula swilo leswi, va ri karhi va langutile, a tlakuseriwa+ ehenhla kutani papa ri n’wi tela ri n’wi funengeta va nga ha n’wi voni.+10 Loko va ha honolele exibakabakeni loko a famba,+ nakambe, waswivo, vavanuna vambirhi lava ambaleke tinguvu to basa+ a va yime etlhelo ka vona,11 kutani va ku: “Vavanuna va Galeliya, ha yini mi yima mi languta exibakabakeni? Yesu loyi a amukeriweke le xibakabakeni ehenhla a suka eka n’wina u ta ta hi mukhuva+ lowu fanaka ni lowu mi n’wi voneke a ya ha wona exibakabakeni.”12 Hiloko va vuyela+ eYerusalema va suka entshaveni leyi vuriwaka Ntshava ya Mitlhwari, leyi nga ekusuhi na Yerusalema, yi ri empfhukeni wa riendzo ra siku ra savata.+13 Kuteloko va nghenile, va tlhandlukela ekamareni+ ra le henhla, laha a va tshama kona, Petro na Yohane na Yakobo na Andriya, Filipi na Tomasi, Bartolomi na Matewu, Yakobo n’wana wa Alfiya na Simoni muhiseki, na Yudasi n’wana wa Yakobo.+14 Lava hinkwavo a va phikelela exikhongelweni+ hi mianakanyo yin’we, swin’we ni vavasati+ van’wana na Mariya mana wa Yesu ni vamakwavo.+15 Kutani emasikwini lawa Petro a suka a yima exikarhi ka vamakwavo a ku (ntshungu hinkwawo wa vanhu a wu ri kwalomu ka 120):16 “Vavanuna, vamakwerhu, a swi fanela leswaku tsalwa ri hetiseka,+ leri moya lowo kwetsima+ wu ri vuleke ka ha ri emahlweni hi nomu wa Davhida malunghana na Yudasi,+ loyi a veke mukongomisi wa lava khomeke Yesu,+17 hikuva u hlayiwe+ exikarhi ka hina naswona u kume xiavelo eka vutirheli+ lebyi.18 (Hikokwalaho, wanuna loyi u xave+ nsimu hi hakelo ya leswi nga lulamangiki,+ kutani a wa hi nhloko+ a handzuka hi le xikarhi, ku va ni huwa, marhumbu yakwe hinkwawo ma humela ehandle.19 Nakambe swi tiviwe hi vaaki hinkwavo va Yerusalema, lerova nsimu yoleyo hi ririmi ra vona yi vuriwe Hakeldama, hileswaku, Nsimu ya Ngati.)20 Hikuva ebukwini ya Tipisalema ku tsariwile, ‘Ndhawu leyi a tshamaka eka yona yi fanele yi va rhumbi, naswona ku nga vi na la tshamaka eka yona,’+ kutani, ‘Ntirho wakwe wa vulanguteri a wu tekiwe+ hi un’wana.’21 Hikokwalaho swa fanela leswaku eka vavanuna lava hlengeletaneke na hina enkarhini hinkwawo lowu Hosi Yesu a ngheneke ni ku huma exikarhi+ ka hina ha wona,22 ku sukela eku khuvuriweni kakwe hi Yohane+ ni ku fika esikwini leri a amukeriweke ha rona a huma eka hina,+ un’wana wa vavanuna lava u fanele ku va mbhoni swin’we na hina ya ku pfuxiwa+ kakwe eku feni.”23 Hiloko va veka vambirhi, Yosefa la vuriwaka Barsaba, loyi a thyiweke Yusto, na Matiyasi.24 Kutani va khongela va ku: “Wena, Yehovha, la tivaka timbilu ta hinkwavo,+ kombisa leswaku i mani eka vavanuna lava vambirhi loyi u n’wi hlawuleke,25 leswaku a teka ndhawu ya vutirheli lebyi ni vuapostola,+ lebyi Yudasi a hambukeke eka byona a ya endhawini ya yena.”26 Hiloko va va hoxela vuhlolotwana, kutani vuhlolotwana+ byi wela eka Matiyasi; kavaloko a hlayiwa swin’we ni vaapostola va 11.+


text:
Swivutiso Swa Vahlayi
Xana swi fanerile leswaku Vakreste va hisa ntsumbu?
Matsalwa a ma nyikeli vumbhoni lebyi lwisanaka ni ku hisa ntsumbu.
Ku ni marungula man’wana ya le Bibeleni lama hlamuselaka leswaku ku ni mintsumbu kumbe marhambu ya vanhu lava feke lama hisiweke. (Yox. 7:25; 2 Tikr. 34:4, 5) Leswi swi nga ha va swi kombise leswaku vanhu volavo a va nga faneriwi hi ku lahliwa hi ndlela yo xiximeka. Kambe loko ntsumbu wu hisiwa, a hi minkarhi hinkwayo a swi vula leswaku a wu nga faneriwi hi ku lahliwa hi ndlela leyi xiximekaka.
Leswi hi nga swi vona emhakeni ya ku fa ka Hosi Sawulo ni majaha yakwe manharhu. Hi mune ka vona va fe va ri karhi va lwa ni Vafilista. Un’wana wa majaha yakwe a ku ri Yonathani, loyi a a ri munghana lonkulu tlhelo museketeri wo tshembeka wa Davhida. Loko Vaisrayele lava nga ni vurhena lava a va tshama eYabexe-giliyadi va twa leswi humeleleke, va ye va ya teka mintsumbu yoleyo ya mune, va yi hisa, kutani va celela marhambu ya kona. Hi ku famba ka nkarhi Davhida u bumabumele Vaisrayele volavo hi leswi va swi endleke.—1 Sam. 31:2, 8-13; 2 Sam. 2:4-6.
Ntshembo wa le Matsalweni wa vafi i ku pfuxiwa eku feni—ku va Xikwembu xi endla leswaku munhu a tlhela a hanya. Ku nga khathariseki leswaku munhu la feke wa hisiwa kumbe a nga hisiwi, Yehovha a nga tsandzeki ku pfuxa munhu eku feni a ri ni miri lowuntshwa. Vaheveru vanharhu vo tshembeka lava a va fanele va dlayiwa hi ku hoxiwa ekheleni ra ndzilo hilaha Hosi Nebukadnetsara a a lerise hakona, a va kalanga va chava ku dlayiwa hi ndzilo hikuva Xikwembu a xi ta va pfuxa. (Dan. 3:16-18) Sweswo swi ve tano ni le ka malandza yo tshembeka ya Yehovha lawa a ma fanele ma dlayiwa ivi endzhaku ma hisiwa etikampeni ta nxaniso ta Manazi. Malandza yo tshembeka ya Xikwembu yo hambana-hambana ma fe loko ku ve ni ku buluka ko karhi kumbe hi tindlela tin’wana leti endleke leswaku ku lahleka vuthala bya lomu mintsumbu kumbe marhambu ya vona swi nga kona. Kambe ma ta pfuxiwa.—Nhlav. 20:13.
Yehovha a nga boheki ku tlhela a hlanganisa miri wa khale wa munhu leswaku a ta kota ku n’wi pfuxa eku feni. Leswi swi kombisiwa hi ndlela leyi Xikwembu xi va pfuxaka ha yona Vakreste lava totiweke leswaku va ya hanya etilweni. Ku fana na Yesu, loyi a “hanyisiweke a ri wa moya,” Vakreste lava totiweke na vona va pfuxiwa va ri vanhu lava fanaka kambe va ri ni mimiri ya moya. A xi kona xirho xa miri wa vona wa nyama lexi xi fambaka na vona etilweni.—1 Pet. 3:18; 1 Kor. 15:42-53; 1 Yoh. 3:2.
Ntshembo wa hina wa ku pfuxiwa eku feni, a wu titsheganga hi leswi nga ha endliwaka hi ntsumbu, kambe wu titshege hi ku va ni ripfumelo eka vuswikoti bya Xikwembu byo hetisisa switshembiso swa xona. (Mint. 24:15) I ntiyiso leswaku hi nga ha va hi nga yi twisisi hi ku helela ndlela leyi Xikwembu xi ri endleke ha yona singita ra ku pfuxa vanhu eku feni enkarhini lowu hundzeke kumbe ndlela leyi xi nga ta va pfuxa ha yona enkarhini lowu taka. Nilokoswiritano, hi veka ntshembo wa hina eka Yehovha. U hi nyike “xitiyisekiso” hi ku pfuxa Yesu.—Mint. 17:31; Luka 24:2, 3.
Vakreste va fanele va yi tekela enhlokweni mikhuva, langutelo ra vanhu va le ndhawini ya ka vona ni swilaveko swa nawu loko swi ta emhakeni yo lahla vanhu lava feke. (2 Kor. 6:3, 4) Kutani, i xiboho xa munhu hi yexe kumbe xa ndyangu xa leswaku ntsumbu wu ta hisiwa kumbe wu ta lahliwa kunene.


text:
1Vanathu, konkuwa ha mi zivisa makatekwa awa Txizimu txi ma kombisako ka Mabanza a Makhedhoniya. 2Hagari ka mihumbo ya kuxaniseka ka hombe, ayi ma nga dukwa ngu yona, kambe kutsaka kwawe ku to engeteleka, se hagari ka wusiwana wawe wa hombe va to humisa msengo wawe ngu wuha wa kupindisa mpimo. 3Na fakaza ti to va humisile ngu kuranda kwawe, madingano ni mtamo wawe, futsi kambe ni kupinda mtamo wawe. 4Va hi kombete ngu mtamo, kateko ya kusengela ni nathu ka mthumo wa kuvhuna vasawuleki va Txizimu. 5Na hi sa ti verela, vona va thangile ngu ku ti ningela ka Mkoma, ngu msana ve ti ningela ni kwathu ngu kuranda ka Txizimu. 6Ngu toneto, hi kombete ka Titosi ti taku e hetisa hagari kwanu mthumo wuwa wa wunene, kota nga ku i ku ene a nga wu khata. 7Se, ngaku mi nga talelwa ngu sotshe: Likholo, kuwombawomba, wuzivi, kukhutala kotshe, ni lirando li mi hi randako ngu lona, zamani kuhumelela kambe ka mthumo wuwa wa lirando. 8Kha ni wombi tiya ngu ku mi kurumeta, aniko ni lava ku mi duka ngu wunene wa vamwane, kasi kuwona wunene wa lirando lanu. 9Ma wu ziva wunene wa Mkoma wathu Jesu Kristu. Ene hambiko i ku nyamne wa sotshe, a ti mahile txisiwana, kasiku anu mi txi mana sotshe ngu kota ya wusiwana wakwe. 10Ngu toneto, na mi komba mialakanyo yangu ka mhaka yiya: atiya ti fanela anu, nguko hanyamwaka mi thangete votshe ngu kuthuma ni kuranda mthumo wuwa. 11Konkuwa, hetisani mthumo wanu, ti to ngaku mi ku ngadi mi txi ti lava, mi wu thuma madingano ni mtamo wanu. 12Ngukusa, ngako ku di ho kuxuva kuhumisa misengo, sa amukeleka asi mthu a ku naso; kha ku nga ni mhaka ya si a ku singa naso. 13Kha hi wombi tiya ngu kulava ti to vamwane va txi mana kuhehukelwa, se anu mi sala mi txi nemelwa, 14aniko ni lava ti to motshe mi txi dingana: Ka mbimo ya nyamsi kulaveka ti to kutalelwa kwanu ku txi hehukisa kupwata kwawe, kasiku, ka timwane timbimo, kutalelwa kwawe nivona ku ta hehukisa kupwata kwanu nanu. 15Se ngu toneto, ku na va ho kudingana kota nga ti ti nga bhalwa va txi khona: “Ka wule a nga ti taletwe kha sa sala, ni ka wule a nga ti ni sasidotho kha sa pwateka.” 16Txi na bongwe Txizimu txi nga ninga Titosi mbilu yo mi khutalela kufana ni nathu. 17Athu hi m'kombete kuta kheyo kwanu, se ene a tumete. Kambe nene a ti ti emisete ngu kale kuta kheyo kwanu ngu kuranda kwakwe apune. 18Hi m'ruma kuta ni mmwane mwanathu awu a dhundwako mabanzani kotshe ngu kota ya mthumo wakwe wo txhumayela Evhangeli. 19Hinga tona tiya tokha: A sawutwe ngu Mabanza otshe, kasiku e maha mmweyo wathu ka mthumo wuwa wa wunene, i ku mthumo wu hi wu thumako wa kupfalisa Mkoma ni kukombisa ti taku ngu ditshuri hi navela kuvhuna 20Hi thuma ngu wutxhari wuwa kasiku hi si solwi ngu mthu ngu kota ya msengo wuwa wa hombe wu ku manzani kwathu. 21Nguko, hi thela kota ngu kumaha mithumo ya yinene i singa masoni ka Mkoma dwe, kambe ni masoni ka vathu. 22Kumweko navo, ha rumela mwanathu wu, kukhutala kwakwe hi nga ku duka ngu sikhati so tala ni tinzila to tala, awu ni konkuwa a kombako ku mi khatalela ngutu, nguko wa mi themba ngutu. 23I di Titosi, mpangalati wangu ni txithumi kulothu masoni kwanu; kasi vamwane vanathu nzithumi sa kurumwa ngu mabanza ni wudhumo wa Kristu. 24Ngu toneto, va kombeni, ti txi woneka ha kubasani, masoni ka mabanza, ti taku ma va randa ni ti taku hi womba ditshuri ngako hi txi ti dhumisa ngu nganu.
Copyright
Learn More


text:
“Mfumo Wa Wena A Wu Te”—Xana Wu Ta Fika Rini?
“Loko mi vona swilo leswi hinkwaswo, tivani leswaku u le kusuhi, etinyangweni.”—MAT. 24:33.
1, 2. (a) I yini leswi nga vangelaka munhu muxaka wo karhi wa ku va bofu? (b) I yini leswi hi nga tiyisekaka ha swona malunghana ni Mfumo wa Xikwembu?
U NGA ha va u swi xiyile leswaku a hi minkarhi hinkwayo vanhu va tsundzukaka vuxokoxoko lebyi fanaka malunghana ni xiendlakalo xo karhi. Hilaha ku fanaka, munhu swi nga ha n’wi tikela ku swi tsundzuka kahle leswi dokodela a swi vuleke endzhaku ka loko a n’wi kamberile. Kumbe munhu un’wana swi nga ha n’wi tikela ku kuma swilotlelo swakwe kumbe manghilazi yakwe ya mahlo hambiloko ma ri emahlweni ka yena. Swilo leswi hinkwaswo swi nga ha va swi fambisana ni leswi valavisisi va swi vulaka leswaku i muxaka wo karhi wa ku va bofu—ku nga voni nchumu wo karhi, kumbe ku rivala nchumu wo karhi hikwalaho ko ringeta ku endla swilo swo tala hi nkarhi wun’we. Ku vuriwa leswaku yoleyo i ndlela leyi byongo bya hina byi tirhaka ha yona.
2 Vanhu vo tala namuntlha i mabofu loko swi ta eka swiendlakalo leswi humelelaka emisaveni. Va nga ha pfumela leswaku misava yi cince swinene ku sukela hi 1914, kambe a va wu voni nkoka wa swiendlakalo sweswo. Hina swichudeni swa Bibele, ha swi tiva leswaku Mfumo wa Xikwembu wu te hi 1914 loko Yesu a vekiwa ku va Hosi etilweni. Kambe ha swi tiva leswaku xikhongelo lexi nge “Mfumo wa wena a wu te. Ku rhandza ka wena a ku endleke emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni,” a xi si hlamuriwa hi ku helela. (Mat. 6:10) Swi le rivaleni leswaku xi ta hlamuriwa hi helela loko ku herisiwa mafambiselo lawa yo homboloka ya swilo. Ku rhandza ka Xikwembu ku ta endleka emisaveni hilaha ku endlekaka hakona etilweni loko mafambiselo lawa ma ta va ma herisiwile.
3. Loko hi dyondza Rito ra Xikwembu hi kota ku vona yini?
3 Leswi hi dyondzaka Rito ra Xikwembu nkarhi na nkarhi, ha swi vona leswaku vuprofeta bya hetiseka sweswi. Wa nga vona ndlela leyi hi hambaneke ha yona ni vanhu vo tala! Va khomeke swinene hi vutomi bya vona lerova a va byi voni vumbhoni lebyi nga erivaleni bya leswaku Kreste u le ku fumeni ku sukela hi 1914 ni leswaku ku nga ri khale u ta lovisa misava leyi yo homboloka. Hambiswiritano, tivutise xivutiso lexi: Loko se u ri ni makume ya malembe u ri karhi u tirhela Xikwembu, xana wa ha tshemba leswaku makumu ya misava leyi ma tshinele swinene ni leswaku swiendlakalo leswi endlekaka laha misaveni swa swi kombisa sweswo? Hambiloko wa ha ku va Mbhoni, xana u khathala ngopfu hi yini? Ku nga khathariseki nhlamulo ya hina, a hi kambisiseni swivangelo swinharhu swa nkoka leswi endlaka hi tiyiseka leswaku Hosi leyi totiweke hi Xikwembu, yi ta teka magoza lama engetelekeke ku nga ri khale leswaku ku rhandza ka Xikwembu ku ta endliwa hi ku helela emisaveni.
VAGADI VA TIHANCI VA HUMELERILE
4, 5. (a) Yesu a a ri karhi a endla yini ku sukela hi 1914? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.) (b) Vagadi vanharhu va tihanci lava saleke Yesu endzhaku va yimela yini naswona vuprofeta lebyi byi hetiseke njhani?
4 Hi 1914, Yesu Kreste—loyi a kombisiwaka a gade hanci yo basa—u nyikiwe harhi yakwe ya le tilweni. U nambe a sungula ku hlula misava yo homboloka ya Sathana. (Hlaya Nhlavutelo 6:1, 2.) Vuprofeta lebyi nga eka Nhlavutelo ndzima 6 byi hi nyike xivangelo xo langutela leswaku endzhaku ka loko Mfumo wa Xikwembu wu sungule ku fuma, swiyimo swa laha misaveni a swi ta hatla swi nyanya ku biha—tinyimpi, ku kayivela ka swakudya, mavabyi ni swilo swin’wana leswi vangaka rifu. Makhombo lawa ma fanekiseriwa hi vuprofeta bya vagadi vanharhu va tihanci lava saleke Yesu Kreste endzhaku.—Nhlav. 6:3-8.
5 Hilaha ku profetiweke hakona, ku rhula ku ‘susiwile emisaveni,’ ku nga khathariseki switshembiso swa matiko yo tala swa leswaku ma ta tirhisana kutani ma hlayisa ku rhula. Nyimpi yo Sungula ya Misava a ku ri yona yo sungula eka tinyimpi to tala leti onheke leti suseke ku rhula emisaveni. Hambileswi ku endliweke nhluvuko lowukulu eka ikhonomi ni le ka sayense ku sukela hi 1914, ku pfumaleka ka swakudya ka ha wu xungeta nsirhelelo wa misava. Ku tlula kwalaho, a nga kona la nga kanetaka leswaku mixaka hinkwayo ya mavabyi, makhombo ya ntumbuluko ni ‘makhombo man’wana lama dlayaka’ swi ya emahlweni swi dlaya vanhu va timiliyoni lembe ni lembe. Swiendlakalo leswi swi ni khombo swinene, swi humelela minkarhi yo tala naswona swi dlaya vanhu vo tala ku tlula mpimo. Xana wa swi xiya leswaku sweswo swi vula yini?
6. I vamani lava xiyeke ku hetiseka ka vuprofeta bya le Bibeleni naswona va susumeteleke ku endla yini?
6 Vanhu vo tala va kavanyetiwe hi ku sungula ka Nyimpi yo Sungula ya Misava ni chachalaza ya le Spain. Kambe, Vakreste lava totiweke a va langutele lembe ra 1914 hi mahlo-ngati tanihi ku hela ka Minkarhi ya Vamatiko, kumbe “nkarhi lowu vekiweke wa matiko.” (Luka 21:24) A va nga tiyiseki kahle hi leswi a swi ta humelela. Nilokoswiritano, a va swi tiva leswaku hi lembe ra 1914 a ku ta endleka xiendlakalo xa nkoka eka Mfumo wa Xikwembu. Endzhakunyana ka loko va yi twisise kahle ndlela leyi vuprofeta bya le Bibeleni byi hetisekeke ha yona, va twarise eka van’wana hi xivindzi leswaku Mfumo wa Xikwembu wu sungule ku fuma. Matshalatshala ya vona yo chumayela hi Mfumo ma endle leswaku va xanisiwa hi ndlela ya tihanyi. Ku xanisiwa koloko loku humeleleke ematikweni yo tala na kona a ku ri ku hetiseka ka vuprofeta. Eka makume ya malembe lama landzeleke, valala va Mfumo wolowo va “[kunguhate] khombo hi xileriso xa nawu.” Va tlhele va tirhisa madzolonga, va khotsa ni ku dlaya vamakwerhu hi ku va hayeka, va va balesela kumbe va va tsema tinhloko.—Ps. 94:20; Nhlav. 12:15.
7. Ha yini vanhu vo tala va nga wu voni nkoka wa leswi endlekaka emisaveni namuntlha?
7 Ha yini vanhu vo tala va nga byi voni vumbhoni byo tala bya leswaku Mfumo wa Xikwembu se wa fuma etilweni? Ha yini va nga swi xiyi leswaku swiendlakalo swa laha misaveni swi hetisisa vuprofeta bya le Bibeleni lebyi vanhu va Xikwembu va nga ni malembe yo tala va ri karhi va byi twarisa? Xana swi nga ha endleka leswaku va xiya ntsena leswi va kotaka ku swi vona hi mahlo ya vona? (2 Kor. 5:7) Xana va khomeke swinene hi vutomi bya vona lerova a va swi voni leswi Xikwembu xi swi endlaka? (Mat. 24:37-39) Xana van’wana va vona va kavanyetiwa hi mavonelo ni tipakani ta misava ya Sathana? (2 Kor. 4:4) Hi fanele hi va ni ripfumelo swin’we ni vuswikoti byo vona leswi nga riki emahlweni ka hina ntsena, leswaku hi ta twisisa leswi Mfumo wa Xikwembu wu nga le ku swi endleni. Ha tsaka swinene leswi hi kotaka ku vona leswi nga le ku endlekeni hakunene!
VUBIHI BYI TINYIKA MATIMBA
8-10. (a) Tsalwa ra 2 Timotiya 3:1-5 ri hetiseke njhani? (b) Ha yini hi nga vulaka leswaku vubihi byi tinyike matimba?
8 Ku ni xivangelo xa vumbirhi lexi endlaka hi swi tiva leswaku ku nga ri khale Mfumo wa Xikwembu wu ta fuma misava: Vanhu va ya va nyanya ku biha. Hi ni malembe ya kwalomu ka dzana hi ri karhi hi vona swiyimo leswi profetiweke eka 2 Timotiya 3:1-5. Swilo leswi hlamuseriweke eka tindzimana toleto swi endleka emisaveni hinkwayo. Xana wa swi xiya leswaku vuprofeta lebyi byi hetiseke hi ndlela leyikulu? A hi kambisiseni swikombiso swin’wana leswi swi swi kombisaka kahle leswi.—Hlaya 2 Timotiya 3:1, 13.
9 Anakanya hi ku hambana loku nga kona exikarhi ka swilo leswi a swi tsema vanhu nhlana hi va-1940 kumbe hi va-1950 ni leswi endlekaka namuntlha entirhweni, eka vuhungasi, emintlangwini ni le ka fexeni. Madzolonga lamakulu ni mahanyelo yo biha ku tlula mpimo swi voniwa hinkwako. Vanhu va ringeta ku tsema van’wana nhlana hi madzolonga ya vona, mahanyelo ya vona yo biha ni ya tihanyi. Minongonoko ya thelevhixini leyi vo tala a va anakanya leswaku a yi nga lulamanga hi va-1950, sweswi yi tekiwa yi lulamele ku hlaleriwa hi mindyangu. Vo tala va wu xiyile nkucetelo lowukulu lowu vasodoma va nga na wona eka vuhungasi ni le ka fexeni ni ndlela leyi va ma seketelaka ha yona mahanyelo ya vona erivaleni. Nkateko wa kona, hina ha yi tiva ndlela leyi Xikwembu xi titwaka ha yona hi swilo leswi!—Hlaya Yudha 14, 15.
10 Kumbe Mukreste a nga ha anakanya hi leswi a swi tekiwa ku ri ku xandzuka ka vantshwa hi va-1950 ni leswi endlekaka namuntlha. Vatswari a va tshamela ku karhateka hi ku va vana va vona va dzaha fole, va nwa byala kumbe va cina hi ndlela leyi nga fanelangiki, naswona a swi fanerile leswaku va karhateka. Namuntlha hi tala ku twa swiviko leswi tsemaka nhlana swo fana ni leswi: Xichudeni lexi nga ni malembe ya 15 xi balesele vadyondzi-kulobye, xi dlaye vambirhi xi vavisa 13 wa vona. Ntlawa wa vantshwa lava dakweke va dlaye xinhwanyatana xa malembe ya kaye hi ndlela ya tihanyi kutani va ba tata wa xona ni xaka ra xona. Ku vuriwa leswaku vantshwa va le tikweni rin’wana ra le Asia hi vona va endleke hafu ya vugevenga lebyi humeleleke ku ringana malembe ya khume. A nga kona la nga kanetaka leswaku swilo swi nyanye ku biha.
11. Ha yini vanhu vo tala va nga swi xiyi leswaku swilo swi nyanya ku biha?
11 Muapostola Petro u vule hi ku kongoma a ku: “Emasikwini ya makumu ku ta va ni vahlekuri lava hlekulaka, va famba hi ku ya hi ku navela ka vona va ku: ‘Byi kwihi vukona byakwe lebyi tshembisiweke? Hikuva, ku sukela siku vatata wa hina va etleleke ha rona eku feni, swilo hinkwaswo swa ha tshame hilaha a swi ri hakona eku sunguleni ka ntumbuluko.’” (2 Pet. 3:3, 4) Ha yini vanhu van’wana va endla tano? Swi tikomba onge loko hi tshamela ku vona nchumu wo karhi, a ha ha vi na mhaka na wona. Loko langutelo ni mahanyelo ya vanhu swi cinca hakatsongo-tsongo a swi nge hi tsemi nhlana ngopfu, kambe ku cinca loku nga languteriwangiki ka mahanyelo ya munghana lonkulu ku nga hi tsema nhlana. Nilokoswiritano, ku hohloka loku ka mahanyelo hakatsongo-tsongo ku ni khombo.
12, 13. (a) Ha yini hi nga fanelanga hi hetiwa matimba hi leswi endlekaka emisaveni? (b) I yini lexi nga ta hi pfuna ku tiyisela masiku lawa yo hetelela lawa swi ‘nonon’hwaka ku langutana na wona’?
12 Muapostola Pawulo u hi lemuxile leswaku “emasikwini yo hetelela,” swiyimo swi ta ‘nonon’hwa ku langutana na swona.’ (2 Tim. 3:1) Kambe swa koteka ku langutana na swona, hikwalaho a hi boheki ku tumbela emisaveni. Hi nga swi kota ku hlula ku hetiwa matimba kwihi na kwihi kumbe ku chava loku hi nga ha vaka na kona hi ku pfuniwa hi Yehovha, moya wakwe ni vandlha ra Vukreste. Hi nga swi kota ku tshama hi tshembekile. “Matimba lama tlulaka lama tolovelekeke” i ya Xikwembu, a hi ya hina.—2 Kor. 4:7-10.
13 Pawulo u sungule vuprofeta byakwe lebyi vulavulaka hi masiku yo hetelela hi marito lama nge “tiva leswi.” Marito lawa ma tiyisekisa leswaku leswi vuriweke endzhaku ka wona swi ta humelela hakunene. A swi kanakanisi leswaku vanhu lava nga chaviki Xikwembu va ta ya emahlweni va nyanya ku biha kukondza Yehovha a tisa makumu. Van’wamatimu va pfumerile leswaku loko milawu ya leswinene ni leswo biha yi hohloka swinene, vanhu kumbe matiko ma hohlokile. A swi nga si tshama swi endleka leswaku milawu ya leswinene ni leswo biha yi hohloka emisaveni hinkwayo hi ndlela leyi yi hohlokeke ha yona sweswi. Vanhu vo tala va nga ha honisa leswi sweswo swi vulaka swona, kambe swiendlakalo leswi veke kona ku sukela hi 1914 swi fanele swi hi khorwisa leswaku Mfumo wa Xikwembu wu ta herisa vubihi hinkwabyo ku nga ri khale.
XITUKULWANA LEXI XI NGA KA XI NGA HUNDZI
14-16. Hi xihi xivangelo xa vunharhu xo tshemba leswaku Mfumo wa Xikwembu wu ta ‘ta’ ku nga ri khale?
14 Ku ni xivangelo xa vunharhu lexi endlaka hi khorwiseka. Leswi endlekeke exikarhi ka vanhu va Xikwembu swi kombisa leswaku makumu ma tshinele. Hi xikombiso, loko Mfumo wa Xikwembu wu nga si sungula ku fuma etilweni, ntlawa wa vatotiwa vo tshembeka a wu tirhela Xikwembu hi ku hiseka. Loko swin’wana swa leswi a va langutele leswaku swi ta endleka hi 1914 swi nga endleki, xana va endle yini? Vo tala va vona va tshame va tshembekile loko va ringiwa ni loko va xanisiwa naswona va ye emahlweni va tirhela Yehovha. Loko malembe ma ri karhi ma hundza, vo tala va vatotiwa volavo—kumbexana hinkwavo—va tshembeke kukondza va fa.
15 Yesu eka vuprofeta byakwe lebyi vulavulaka hi makumu ya mafambiselo lawa ya swilo u te: “Xitukulwana lexi xi nga ka xi nga hundzi ku nga si humelela swilo leswi hinkwaswo.” (Hlaya Matewu 24:33-35.) Ha swi twisisa leswaku loko Yesu a vulavula hi “xitukulwana lexi,” a a vulavula hi mintlawa yimbirhi ya Vakreste lava totiweke. Ntlawa wo sungula a wu ri kona hi 1914, naswona wu hatle wu xiya xikombiso xa vukona bya Kreste hi lembe rero. Lava a va vumba ntlawa lowu a va hanya hi 1914 naswona a va ri vana va Xikwembu lava totiweke hi moya hi lembe rero kumbe emahlweni ka lembe rero.—Rhom. 8:14-17.
16 Ntlawa wa vumbirhi lowu katsiweke eka “xitukulwana lexi” i vanhu lava totiweke lava hanyeke hi nkarhi wun’we ni ntlawa lowo sungula. Va hanye hi nkarhi wun’we ni lava ntlawa wo sungula, kambe va totiwe hi moya lowo kwetsima hi nkarhi lowu swirho swa ntlawa lowo sungula a swa ha ri laha misaveni. Hikwalaho, namuntlha “xitukulwana lexi” lexi Yesu a vulavuleke ha xona a xi katsi vanhu hinkwavo lava totiweke. Namuntlha, vanhu lava nga eka ntlawa wa vumbirhi se va dyuharile. Kambe, marito ya Yesu lama nga eka Matewu 24:34 ma hi tiyisekisa leswaku van’wana va “xitukulwana lexi [va] nga ka [va] nga hundzi” va nga si vona nhlomulo lowukulu. Leswi swi fanele swi hi khorwisa swinene leswaku ku nga ri khale Hosi ya Mfumo wa Xikwembu yi ta lovisa lavo homboloka kutani yi tisa misava leyintshwa yo lulama.—2 Pet. 3:13.
KU NGA RI KHALE KRESTE U TA HLULA
17. Hi xihi xiboho lexi hi xi fikelelaka endzhaku ko kambisisa vuprofeta lebyi?
17 Hi xihi xiboho lexi hi nga xi fikelelaka endzhaku ko kambisisa vuprofeta lebyi? Yesu u lemuxile leswaku a hi nga ta ri tiva siku kumbe nkarhi wa kona, naswona a hi wu tivi. (Mat. 24:36; 25:13) Kambe hilaha Pawulo a vuleke hakona, hi nga yi tiva “nguva” ya kona naswona ha yi tiva. (Hlaya Varhoma 13:11.) Hi hanya eka nguva ya kona, ku nga masiku yo hetelela. Loko hi xiyisisa vuprofeta bya le Bibeleni ni leswi Yehovha Xikwembu na Yesu Kreste va swi endlaka, a hi nge tsandzeki ku vona vumbhoni lebyi nga erivaleni bya leswaku mafambiselo lawa ya swilo ma le kusuhi ni ku hela.
18. Ku ta endleka yini hi lava alaka ku amukela Yesu Kreste tanihi Hosi ya vona?
18 Lava va alaka ku amukela vulawuri lebyikulu lebyi Yesu Kreste, Mugadi wa hanci yo basa la hlulaka, a nyikiweke byona, ku nga ri khale va ta boheka ku pfumela leswaku va endle xihoxo. A va nge swi koti ku balekela ndzoviso. Hi nkarhi wolowo, vo tala va ta huwelela hi ku chava, va ku: “I mani loyi a nga kotaka ku ri yimela?” (Nhlav. 6:15-17) Kambe ndzima leyi landzelaka ya Nhlavutelo yi nyikela nhlamulo. Vatotiwa ni lava va nga ni ntshembo wo hanya laha misaveni va ta ‘yima’ hi siku rolero hikuva va ta va va amukeleka eka Xikwembu. Endzhakunyana ka sweswo “ntshungu lowukulu” wa tinyimpfu toleto tin’wana wu ta pona nhlomulo lowukulu.—Nhlav. 7:9, 13-15.
19. Tanihi leswi u tiyisekaka leswaku makumu ma tshinele, i yini leswi u swi languteleke hi mahlo-ngati?
19 Loko hi xiyisisa vuprofeta bya le Bibeleni lebyi hetisekaka enkarhini wa hina, a hi nge kavanyetiwi hi misava ya Sathana; naswona hi ta swi twisisa leswi swiendlakalo swa laha misaveni swi vulaka swona. Ku nga ri khale Kreste u ta hetisa ku hlula kakwe kutani a lovisa misava leyi yo homboloka enkarhini wa nyimpi yo hetelela yo lulama. (Nhlav. 19:11, 19-21) Anakanya hi ntsako lowu Bibele yi hi tiyisekisaka leswaku hi ta va na wona endzhaku ka sweswo!—Nhlav. 20:1-3, 6; 21:3, 4.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Swirilo 3:1-66
א [ʼA′leph]3 Ndzi munhu la tiyeke emi-rini loyi a voneke ku xaniseka+ hikwalaho ka nhonga ya ku hlundzuka kakwe.2 U ndzi rhangerile, a ndzi fambisa emunyameni, ku nga ri eku vonakaleni.+3 Hakunene, u tshamela ku ndzi tlakusela voko ra yena siku hinkwaro.+ב [Behth]4 U hlakate nyama ya mina ni nhlonge ya mina.+ U tshove marhambu ya mina.+5 U akile ku lwa na mina, leswaku a ndzi rhendzela+ hi ximilana lexi nga ni chefu+ ni hi ku nonon’hweriwa.6 U ndzi tshamise etindhawini ta munyama+ kukota vanhu lava feke khale swinene.+ג [Gi′mel]7 U ndzi sivile onge u ndzi siva hi khumbi ra maribye, leswaku ndzi nga humi.+ U endle tinketana+ ta mina ta koporo ti tika.8 Naswona loko ndzi kombela mpfuno, ndzi huwelela leswaku ndzi pfuniwa, kunene u sivela xikhongelo xa mina.+9 U sive ndlela ya mina hi ribye leri vatliweke.+ U gombonyokise tindlela ta mina.+ד [Da′leth]10 Eka mina u kotisa bere leyi tumbeleleke,+ u kotisa nghala evutumbelweni.+11 U kavanyete tindlela ta mina, a ndzi hundzula fusi. U ndzi endle loyi a lahliweke.+12 U kunge vurha byakwe,+ a ndzi yimisa leswaku ndzi copiwa hi nseve.+ה [Heʼ]13 U nghenise miseve ya nkotloto wakwe eka tinso ta mina.+14 Ndzi hundzuke xihlekiso+ eka vanhu hinkwavo la-va lwaka na mina, ndzi va nhloko-mhaka ya risimu ra vona siku hinkwaro.+15 U ndzi nyike swilo swo bava+ leswi eneleke. U ndzi nwise xibaha.+ו [Waw]16 U tshova meno ya mina hi rikhwara.+ U ndzi kasise enkumeni.+17 Nakambe wena wa cukumeta lerova moya-xiviri wa mina wu pfumala ku rhula. Ndzi kohliwe hi leswinene.+18 Ndzi hambeta ndzi ku: “Vunene bya mina byi herile, ni ku langutela ka mina eka Yehovha.”+ז [Za′yin]19 Tsundzuka ku xaniseka ka mina ni ku pfumala kaya,+ xibaha ni ximilana lexi nga ni chefu.+20 Kunene moya-xiviri wa wena wu ta tsundzuka, wu korhamela ehansi, eka mina.+21 Leswi ndzi ta swi tlherisela embilwini+ ya mina. Hi yona mhaka leyi ndzi nga ta va ni moya wo rindza.+ח [Chehth]22 I swiendlo swa musa wa rirhandzu+ wa Yehovha leswi hi nga helangiki,+ hikuva tintswalo ta yena a ti nge heli hakunene.+23 I tintshwa mixo wun’wana ni wun’wana.+ Ku tshembeka ka wena ku tele.+24 “Yehovha i xiavelo xa mi-na,”+ ku vula moya-xiviri wa mina, “hi yona mhaka leyi ndzi nga ta va ni moya wo rindza eka yena.”+ט [Tehth]25 Yehovha hi lonene eka loyi a n’wi tshembaka,+ eka moya-xiviri lowu wu n’wi lavaka nkarhi hinkwawo.+26 I swinene leswaku munhu a rindzela+ ku ponisa ka Yehovha,+ a miyerile.+27 I swinene leswaku munhu la tiyeke emirini a rhwala joko evuntshweni bya yena.+י [Yohdh]28 A a tshame a ri yexe, a miyela,+ hikuva u veke xo karhi ehenhla ka yena.+29 A a nghenise nomu entshurini.+ Kumbexana ntshembo wu kona kwalaho.+30 A a nyike rhama eka loyi a n’wi baka.+ A a rhukaniwe hilaha ku eneleke.+כ [Kaph]31 Hikuva Yehovha a nge tshameli ku cukumeta hilaha ku nga riki na makumu.+32 Hikuva hambileswi a vangeke gome,+ kunene u ta tlhela a kombisa tintswalo hi ku ya hi ku tala ka musa wakwe wa rirhandzu.+33 Hikuva a nga xanisanga kumbe ku hlunamisa vana va vanhu swi huma embilwini yakwe.+ל [La′medh]34 Hi ku pfotlosa vakhotsiwa hinkwavo va misava+ hi milenge yakwe,+35 Hi ku hambukisa vuavanyisi bya munhu la tiyeke emirini emahlweni ka xikandza xa La nge Henhla-henhla,+36 Hi ku endla munhu a homboloka enandzwini wakwe, Yehovha a nga swi amukelanga.+מ [Mem]37 I mani loyi a vuleke leswaku ku fanele ku endleka swo karhi kasi Yehovha a nga swi lerisanga?+38 Enon’wini wa La nge Henhla-henhla swilo swo biha ni leswinene a swi humi.+39 Xana munhu la hanyaka a nga tshamela ku vilela hi ndlela yihi,+ munhu la tiyeke emirini hikwalaho ka xidyoho xakwe?+נ [Nun]40 A hi lavisiseni tindlela ta hina hi ti kambisisa,+ a hi tlheleleni eka Yehovha.+41 A hi tlakuseni mbilu ya hina swin’we ni swandla swa hina eka Xikwembu ematilweni:+42 “Hina hi tlule nawu, naswona hi tikhome hi ndlela ya vuxandzuki.+ Wena a wu rivalelanga.+ס [Sa′mekh]43 U sive ndlela yo tshinela eka wena u hlundzukile,+ u hambeta u hi hlongorisa.+ U dlayile; a wu tsetselelanga.+44 U sive ndlela yo tshinela eka wena hi papa lerikulu,+ leswaku xikhongelo xi nga hundzi.+45 U hi endla swikamba ni thyaka exikarhi ka vanhu.”+פ [Peʼ]46 Valala va hina hinkwavo va hi pfulele nomu wa vona.+47 Ku chava ni khele swi ve swa hina,+ ku onhaka ni ku wa.+48 Mahlo ya mina ma tshamela ku khuluka swinambyana swa mati hikwalaho ka ku wa ka nhwanyana wa vanhu va mina.+ע [ʽA′yin]49 Tihlo ra mina ri halaka mihloti naswona a ri nge miyeli, lerova ku wisa a ku kona,+50 Kukondza Yehovha a languta ehansi a vona a ri etilweni.+51 Tihlo ra mina ri vavise moya-xiviri wa mina,+ hikwalaho ka vanhwanyana hinkwavo va muti wa mina.+צ [Tsa·dheh′]52 Valala va mina va ndzi hlotile hakunene kukota nyenyana,+ ku nga ri na xivangelo.+53 Va miyete vutomi bya mina emugodini,+ va ndzi hoxetele hi maribye.54 Mati ma khulukele ehenhla ka nhloko ya mina.+ Ndzi te: “Kunene ndzi ta dlayiwa!”+ק [Qohph]55 Oho Yehovha, ndzi huwelele vito ra wena ndzi ri emugodini lowu enteke ngopfu.+56 U fanele u twa rito ra mina.+ U nga fihli ndleve ya wena leswaku u ndzi wisisa, u ndzi twa loko ndzi kombela ku pfuniwa.+57 U tshinerile esikwini leri ndzi ku vitaneke ha rona.+ U te: “U nga chavi.”+ר [Rehsh]58 Oho Yehovha, u teke ku lwa ka moya-xiviri wa mina.+ U kutsule vutomi bya mina.+59 Oho Yehovha, u vone ku hoxeriwa ka mina.+ Kambisisa ku avanyisiwa ka mina.+60 U vone ku rihisela ka vona hinkwako, leswi va ehleketaka ku ndzi endla swona.+ש [Sin] kumbe [Shin]61 Oho Yehovha, u twe ndzhukano wa vona, hinkwaswo leswi va ehleketaka ku ndzi endla swona.+62 Milomu ya lava va ndzi pfukelaka+ ni ku hlevetela ka vona ku lwa na mina siku hinkwaro.+63 Languta ku tshama ka vona ehansi ni ku yima ka vona.+ Mina ndzi nhloko-mhaka ya risimu ra vona.+ת [Taw]64 Oho Yehovha, u ta va khoma hi ndlela leyi va nga ta ku khoma ha yona, hi ku landza ntirho wa mavoko ya vona.+65 U ta va nyika mbilu leyi tikurisaka,+ ndzhukano wa wena eka vona.+66 U ta va hlongorisa hi ku hlundzuka, u va lovisa+ ehansi ka matilo ya Yehovha.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezekiyele 42:1-20
42 Hakatsongo-tsongo a ndzi tisa+ exivaveni xa le handle hi ndlela ya le tlhelo ra n’walungu.+ Kutani a ndzi tisa emuakweni wa kamara ro dyela+ lowu a wu ri emahlweni ka ndhawu+ ya le tlhelo ni lowu a wu ri emahlweni ka muako wa le n’walungwini.2 Emahlweni ka ku leha ka swisungunu swa 100 a ku ri ni vungheno bya le n’walungwini, ku anama ka kona a ku ri swisungunu swa 50.3 Emahlweni ka swisungunu swa 20 leswi a swi ri swa xivava xa le mpfungwe+ ni le mahlweni ka vuandlalo+ lebyi a byi ri bya xivava xa le handle a ku ri ni rikupakupa+ etlhelo ka rikupakupa eka swithezi swinharhu.4 Emahlweni ka makamara yo dyela a ku ri ni ndlela ya swisungunu swa khume hi ku anama endzeni,+ ndlela ya xisungunu xin’we, vungheno bya kona a byi ri en’walungwini.5 Loko ku ri makamara yo dyela, ya le henhla-henhla a ma komile, hikuva makupakupa a ma dya ndhawu ya wona, ku tlula ya le hansi swinene ni ku tlula ya le xikarhi, ya muako.6 Hikuva a ma ri eka swithezi swinharhu,+ a ma ri hava tiphuphu to fana ni tiphuphu ta swivava. Hi yona mhaka leyi ku tekiweke ndhawu yo tala ku tlula lawa ya le hansi ni ya le xikarhi ku suka ehansi.7 Rirhangu ra maribye leri a ri ri ehandle a ri ri ekusuhi ni makamara yo dyela ku ya exivaveni xa le handle emahlweni ka makamara laman’wana yo dyela. A ri lehe swisungunu swa 50.8 Hikuva ku leha ka makamara yo dyela lawa a ma ri exivaveni xa le handle a ku ri swisungunu swa 50, kutani waswivo, emahlweni ka tempele a ku ri swisungunu swa 100.9 Ehansi ka makamara lawa yo dyela a ku ri ni ndlela yo nghena leyi a yi ri evuxeni, loko munhu a nghena eka wona ku suka exivaveni xa le handle.10 Eka vuanamo bya rirhangu ra xivava ku ya evuxeni, emahlweni ka ndhawu+ ya le tlhelo ni le mahlweni ka muako, a ku ri ni makamara yo dyela.+11 Emahlweni ka wona a ku ri ni ndlela leyi a yi languteka ku fana ni makamara yo dyela lawa a ma ri etlhelo ra le n’walungwini,+ ku leha ka wona a ku ri tano, ni ku anama ka wona a ku ri tano; tindlela ta wona hinkwawo to huma a ti fana, ni ku akiwa ka wona a ku fana ni vungheno bya wona a byi fana.12 Vungheno lebyi a byi ri eku sunguleni ka ndlela, a byi fana ni vungheno bya makamara yo dyela lawa a ma ri etlhelo ra le dzongeni, ndlela leyi a yi ri emahlweni ka rirhangu ra ribye leri fanaka etlhelo ra le vuxeni, loko munhu a nghena eka wona.+13 A ya emahlweni a ku eka mina: “Makamara yo dyela ya le n’walungwini ni makamara yo dyela ya le dzongeni lawa ma nga emahlweni ka ndhawu ya le tlhelo,+ i makamara yo dyela yo kwetsima, laha vaprista lava va tshinelaka+ eka Yehovha va dyelaka kona swilo swo kwetsima ngopfu.+ Va swi veka kona swilo swo kwetsima ngopfu ni gandzelo ra mavele ni gandzelo ra xidyoho ni gandzelo ra nandzu, hikuva ndhawu leyi ya kwetsima.+14 Loko vaprista va nghenile, a va nge humi endhawini yo kwetsima ku ya exivaveni xa le handle, kambe a va veka kona tinguvu ta vona leti va tirhelaka ha tona hi ntolovelo,+ hikuva i nchumu wo kwetsima. Va ta ambala tinguvu tin’wana,+ va tshinela eka leswi swi yelanaka ni vanhu.”15 Kutani a heta mimpimo ya yindlu ya le mpfungwe, a ndzi humesa hi ndlela ya nyangwa leyi tlhelo ra yona ra le mahlweni a ri ri evuxeni,+ a yi pima hinkwayo.16 U pime tlhelo ra le vuxeni hi rihlanga ro pima. A ku ri tinhlanga ta 500, hi rihlanga ro pima,+ ematlhelo hinkwawo.17 U pime tlhelo ra le n’walungwini, tinhlanga ta 500, hi rihlanga ro pima, ematlhelo hinkwawo.18 U pime tlhelo ra le dzongeni, tinhlanga ta 500, hi rihlanga ro pima.19 U rhendzeleke a ya etlhelo ra le vupela-dyambu. U pime tinhlanga ta 500, hi rihlanga ro pima.20 U yi pime matlhelo ya mune. A yi ri ni rirhangu ematlhelo hinkwawo,+ hi ku leha ka tinhlanga ta 500 ni ku anama ka tinhlanga ta 500,+ ku hambanisa leswo kwetsima ni leswi nyameke.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 22:1-31
Eka mufambisi wa Mhunti ya Vurhonga. Miloti ya Davhida.22 Xikwembu xanga, Xi kwembu xanga, u ndzi tshikele yini?+Hikwalaho ka yini u ri ekule ni ku ndzi ponisa,+Emaritweni ya ku rila ka mina?+2 Oho Xikwembu xanga, ndzi tshamela ku vitana ninhlikanhi, a wu hlamuli;+Ni nivusiku, a ndzi miyeli.+3 Kambe wa kwetsima,+U tshama eku dzunekeni ka Israyele.+4 Vatata wa hina a va tshembe wena;+A va ku tshemba, naswona a wu tshamela ku va ponisa.+5 A va huwelela eka wena,+ kutani va hlayiseka;+A va tshemba wena, naswona a va khomiwanga hi tingana.+6 Kambe mina ndzi xivungwana,+ a ndzi munhu,Ndzi ndzhukano eka vanhu+ naswona ndza va nyenyetsa.7 Loko ku ri hinkwavo lava va ndzi vonaka, va ndzi hlekula;+Va hambeta va ndzi ahlamisela milomu ya vona, va hambeta va ndzi hlakahlela nhloko+ ya vona:8 “U tinyiketile eka Yehovha.+ A a n’wi ponise!+A a n’wi kutsule, tanihi leswi a n’wi tsakelaka!”+9 Hikuva hi wena Loyi a a ndzi humesa ekhwirini,+La ndzi endlaka ndzi va ni ntshembo loko ndzi ri emaveleni ya manana.+10 Ndzi lahleriwe ehenhla ka wena loko ndzi huma embelekweni;+U ve Xikwembu+ xanga loko ndzi huma ekhwirini ra manana.11 U nga vi ekule na mina, hikuva maxangu ma le kusuhi,+Hikuva a nga kona mupfuni+ un’wana.12 Swinkunzana swo tala swi ndzi rhendzerile;+Lava matimba va le Baxani va ndzi rhendzerile.+13 Va ndzi pfulele nomu+ wa vona,Ku fana ni nghala leyi handzulelaka naswona yi vombaka.+14 Ndzi chuluriwe+ ku fana ni mati,Naswona marhambu ya mina hinkwawo ma hambanisiwile.+Mbilu ya mina yi fana ni mhula;+Yi n’okile evuentweni bya swirho swa mina swa le ndzeni.+15 Matimba ya mina ma ome ku fana ni xibya xa vumba,+Ririmi ra mina ri endliwa leswaku ri namarhela maxinini+ ya mina;Naswona u ndzi veka entshurini wa rifu.+16 Hikuva timbyana ti ndzi rhendzerile;+Ntshungu wa vaendli va leswo biha wu ndzi rhendzerile.+Va le milengeni ya mina ni le mavokweni ya mina ku fana ni nghala.+17 Ndzi nga hlaya marhambu+ ya mina hinkwawo.Va ndzi languta, va ndzi honolela.+18 Va avelana+ tinguvu ta mina,Naswona va hoxa vuhlolotwana+ hikwalaho ka swiambalo swa mina.19 Oho Yehovha, u nga vi ekule.+Wena u ntamu+ wa mina, ndzi pfune hi ku anghwetla.+20 Kutsula moyaxiviri+ wa mina ebangeni,Wona ntsena, wu kutsule erhuveni ra mbyana;+21 Ndzi ponise enon’wini wa nghala,+U fanele u ndzi hlamula u tlhela u ndzi ponisa etimhondzweni ta tinkunzi leti levaka.+22 Ndzi ta vula vito+ ra wena eka vamakwerhu;+Ndzi ta ku dzunisa exikarhi ka nhlengeletano.+23 N’wina lava chavaka Yehovha, n’wi dzuniseni!+N’wina hinkwenu mi nga mbewu ya Yakobe, n’wi vangamiseni!+N’wi chaveni, n’wina hinkwenu mi nga mbewu ya Israyele.+24 Hikuva a nga n’wi langutelanga ehansi+Hambi ku ri ku nyenya ku xaniseka ka la xanisekaka;+Naswona a nga n’wi tumbetelanga xikandza xakwe,+U n’wi twile+ loko a kombela ku pfuniwa.25 Ku dzunisa ka mina loku humaka eka wena ku ta va enhlengeletanweni leyikulu;+Switshembiso leswi hlambanyiweke swa mina ndzi ta swi hetisisa emahlweni ka lava va n’wi chavaka.+26 Lavo rhula va ta dya va xurha;+Lava n’wi lavaka va ta dzunisa Yehovha.+Onge timbilu ta n’wina ti nga hanya hi masiku.+27 Makumu hinkwawo ya misava ma ta tsundzuka kutani ma tlhelela eka Yehovha.+Naswona mindyangu hinkwayo ya matiko yi ta nkhinsama emahlweni ka wena.+28 Hikuva vuhosi i bya Yehovha,+Naswona u fuma matiko.+29 Hinkwavo lava nyuheleke va misava va ta dya naswona va ta korhama;+Hinkwavo lava yaka entshurini va ta nkhinsama+ emahlweni ka yena,Naswona a nga kona la nga londzovotaka moyaxiviri wakwe wu hanya.+30 Mbewu yi ta n’wi tirhela;+Ku ta vulavuriwa hi Yehovha eka xitukulwana.+31 Va ta ta, va ta vulavula hi ku lulama+ kakweEka vanhu lava nga ta velekiwa, leswaku u endle leswi.+


text:
Xana Vukhongeri, Xikwembu Kumbe Bibele Swi Nga Ndzi Pfuna Leswaku Ndzi Tsakela Vutomi?
Nhlamulo ya Bibele
Ina. Bibele, ku nga buku ya khale ya vutlhari, yi nyikela tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini naswona yi nga ku pfuna leswaku u va ni ntsako ni rihanyo lerinene. Kambisisa swivutiso swin’wana leswi yi swi hlamulaka.
Xana Muvumbi u kona? Bibele yi ri Xikwembu xi “tumbuluxe swilo hinkwaswo.” (Nhlavutelo 4:11) Tanihi Muvumbi wa hina, Xikwembu xa swi tiva leswi hi swi lavaka leswaku hi titwa hi enerisekile ni ku kuma ntsako evuton’wini.
Xana Xikwembu xa khathala hi mina? Ematshan’weni yo va yi vulavula hi Xikwembu tanihi lexi nga riki na mhaka ni vanhu, Bibele yi ri: ‘A xi le kule ngopfu ni un’wana ni un’wana wa hina.’ (Mintirho 17:27) Xi swi tekela enhlokweni swilo leswi ku humelelaka naswona xi tiyimesele ku ku pfuna leswaku u humelela evuton’wini.—Esaya 48:17, 18; 1 Petro 5:7.
Ku tiva Xikwembu swi nga ndzi pfuna njhani ndzi tsaka? Xikwembu xi hi vumbe hi ri ni ‘xilaveko xa moya,’ ku nga ndlala yo lava ku twisisa hlamuselo ni xikongomelo xa vutomi. (Matewu 5:3) Xilaveko xa hina xa moya xi tlhela xi katsa ku navela ku tiva Muvumbi wa hina ni ku va ni vuxaka na yena. Xikwembu xi ta ma tsakela matshalatshala ya wena yo lava ku xi tiva ku antswa, hikuva Bibele yi ri: “Tshinelani eka Xikwembu, kutani xi ta tshinela eka n’wina.”—Yakobo 4:8.
Vanhu va timiliyoni va kume leswaku ku va ni vuxaka ni Xikwembu swi antswise rihanyo ra vona ni ku endla leswaku va tsakela vutomi. Hambileswi ku tiva Xikwembu swi nga ta ka swi nga endli leswaku swiphiqo swa wena swi nyamalala, vutlhari bya xona lebyi kumekaka eBibeleni byi nga ku pfuna
Ku va ni vutomi bya ndyangu lebyi tsakisaka.
Ku va ni ku rhula ni van’wana.
Ku langutana ni swiphiqo swo tanihi ntshikilelo, swiphiqo swa timali ni vuvabyi lebyi nga tshungulekiki.
Vukhongeri byo tala lebyi tirhisaka Bibele entiyisweni a byi ti landzeli tdyondzo ta yona. Kambe vukhongeri bya ntiyiso lebyi namarhelaka leswi Bibele yi swi vulaka, byi ta ku pfuna leswaku u tiva Xikwembu.
DYONDZA SWO TALA
Hi Xihi Xikongomelo Xa Vutomi?
Xana u tshame u tivutisa leswaku, ‘Hi xihi xikongomelo xa vutomi?’ Dyondza ndlela leyi Bibele yi hlamulaka xivutiso xexo.
Leswi Vo Tala Va Nga Swi Tiviki Hi Ku Tumbuluxiwa Ka Swilo
Xana rungula ra le Bibeleni ra ku tumbuluxiwa ka swilo ra pfumelelana ni leswi vuriwaka hi sayense?
U Nga Va Ni Ndyangu Lowu Tsakeke
U nga va ni ndyangu lowu tsakeke hi ku va u tirhisa milawu ya le Bibeleni
Ndlela Leyi Mi Nga Yi Tirhisaka Ha Yona Mali
Mali ya ndyangu hi yona xihlovo xa timholovo. Twana leswaku Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u lulamisa xiphiqo xa wena xa mali.


text:
Bibele Leyi Endliweke Yi Tiya
Timbhoni ta Yehovha ti teka Bibele ku ri yona buku ya nkoka ku tlula hinkwato. Ti yi dyondza nkarhi ni nkarhi naswona ti tirhisa yona ku dyondzisa van’wana mahungu lamanene ya mfumo wa Xikwembu. (Matewu 24:14) Leswi vulaka leswaku ti tirhisa Tibibele ta tona nkarhi hinkwawo. Hikwalaho,Timbhoni ti endle matshalatshala leswaku Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima leyi pfuxetiweke ya 2013, yi va leyi kokaka mahlo yi tlhela yi tiya.
Bibele leyintshwa a yi fanele ku endliwa yi tiya. Loko vayimeri va ndhawu yo kandziyisela eka yona va Timbhoni eWallkill, New York, le U.S.A. va burisane ni muungameri wa khampani yin’wana yo hlanganisa tibuku hi makungu ya vona u te, “Bibele leyi mi yi lavaka a yi kona.” A tlhela a ku, “Swi khomisa tingana ku vona Tibibele to tala leti kokaka mahlo kambe ti nga tiyanga.”
Tibibele tin’wana ta Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa leti a ti kandziyisiwa enkarhini lowu hundzeke a ti nga tiyanga naswona minkarhi yin’wana loko ku hisa a ti kwamuka. Vakandziyisi va ringete ku kambisisa swifunengeto, swo namarheta hi swona ni swo hlanganisa swo hambana-hambana leswaku va endla Bibele yo tiya ehansi ka maxelo man’wana ni man’wana. Hi ku ya hi ndzavisiso wa vona, va endle Tibibele ti nga ri tingani kutani va ti rhumela Timbhoni ta le matikweni lawa ku hisaka swinene ni lawa ku titimelaka swinene leswaku va ti ringeta.
Endzhaku ka tin’hweti ta tsevu Tibibele leti ti tlherisiwile leswaku ti ya kamberiwa. Kutani vakandziyisi va antswise ndlela leyi va tiendlaka ha yona ivi va rhumela tin’wana leswaku ti ya ringetiwa. Tibibele hinkwato leti ringetiweke a ti ri 1 697. Exikarhi ka tona i nhlayo yitsongo ya leti onhakeke hi xihoxo. Hi xikombiso, yin’wana yi rivariwe ehandle nivusiku ku ri karhi ku na mpfula naswona yin’wana yi wele endzeni ka mati ya ndhambi leyi a yina na xidzedze. Sweswo hinkwaswo swi kombise leswaku ti tiye ku fikela kwihi.
Hi 2011, loko ta ha ringetiwa, Timbhoni ti xave michini leyintshwa ya rivilo lerikulu leyi hlanganisaka tibuku leswaku ti yi tirhisa etindhawini ta tona to kandziyisela eWallkill ni le Ebina, eJapani. Pakani ya kona a ku nga ri ku fikelela nhlayo leyikulu ntsena kambe ni leswaku ku kandziyisiwa Tibibele leti fanaka etindhawini letimbirhi.
Swifunengeto Swo Olova Swi Ni Swiphiqo
Eku sunguleni ka 2012, Timbhoni ti sungule ku endla Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa hi Xinghezi leyi nga ni xifunengeto lexi nga ngheniki mati leyi humesiweke hi 1984 hi muvala wo tshwuka ni wa ntima etindhawini timbirhi ta tona to kandziyisela. Hambiswiritano, michini leyintshwa yi tirhise glu ni dzovo ku namarheta xifunengeto lexi a xi nga si ringetiwa naswona swifunengeto leswi yi swi endleke swi petsekile endzhaku ka loko swi hlanganisiwe ni matluka ya Bibele. Matshalatshala yo sungula yo lulamisa xiphiqo lexi ma tsandzekile kutani ntirho wo kandziyisa wu yimisiwile.
Vaendli va swin’wana swa swifunengeto leswi va xiye leswaku ku petseka ka swona i xiphiqo lexi tolovelekeke naswona a swi olovi ku xi lulamisa. Ematshan’weni yo va Timbhoni ti tirhisa xifunengeto xo tsindziyela, a ti tiyimisele ku endla Bibele leyi nga ni xifunengeto xo olova lexi a xi ta endla leswaku yi languteka kahle. Endzhaku ka tin’hweti ta mune ku ri karhi ku ringetiwa ti-glu ni madzovo yo hambana-hambana, ku hetelele ku kumiwe ndlela leyinene yo hlanganisa leyi a yi ta endla leswaku ku kandziyisiwa ka Tibibele leti nga ni swifunengeto swo olova leswi a swi nga ta kukumuka wu ya emahlweni.
Ntirho Wo Kandziyisa Wu Tlhela Wu Yimisiwa
Hi September 2012, ntirho wo kandziyisa Bibele leyi se a yi humesiwile wu tlhele wu yimisiwa leswaku ku fambisiwa Tibibele hinkwato kutani ku yimeriwa ku kandziyisiwa ka Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa leyi pfuxetiweke. Ku kunguhuhatiwe leswaku yi humesiwa hi October 5, 2013, eka nhlangano wa lembe ni lembe wa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
Tindzawulo to kandziyisa ti rhumeriwe rungula leri lavaka ku kandziyisiwa ra Bibele leyi pfuxetiweke leri rhumeriweke hi khompyuta hi ra Ravuntlhanu, August 9, 2013 kutani hi siku leri landzelaka ti sungule ku ri kandziyisa. Bibele leyi heleleke yo sungula ku kandziyisiwa yi hetiwe hi August 15. Eka mavhiki ya nkombo lama landzeleke, ndzawulo yo kandziyisa eWallkill ni le Ebina ti tirhe vusiku ni nhlikanhi leswaku ti kandziyisa ni ku rhumela Tibibele to tlula 1 600 000 leswaku vanhu hinkwavo lava va teke eka nhlangano wa lembe ni lembe va ti kuma.
Hambileswi Bibele leyi pfuxetiweke yi endliweke yi saseka yi tlhela yi tiya kambe yi tamele rungula leri ponisaka vutomi. Hi siku leri landzeleke, wansati un’wana wa le United States, loyi a kumeke Bibele leyintshwa, u te: “Hikwalaho ka leswi yi pfuxetiweke, ndzi kota ku yi twisisa kahle.”
DYONDZA SWO TALA
Vhidiyo: Ku Fikelela Xilaveko Xa Tibibele
Vona ndlela leyi ndzawulo yo kandziyisa ya le Japani yi pfunaka ya yona leswaku yi fikelela xilaveko xa Tibibele emisaveni hinkwayo.
Bibele
—Yi Tamele Rungula Rihi?
Hi rihi rungula ra nkoka leri Bibele yi ri tameleke?


text:
INDONESIA
A A Ri Murhangeri Wa Tinsulavoya Kambe Endzhaku U Ve Muakatiko La Xiximekaka
Hisar Sormin
U VELEKIWE HI 1911
U KHUVURIWE HI 1952
MATIMU YAKWE HI KU KOMISA A a ri murhangeri wa ntlawa wa tinsulavoya kambe u hetelele a va xirho xa Komiti ya Rhavi.
SIKU rin’wana, Makwerhu Sormin u vitaniwe hi Mukongomisi loyi a nga ni Vutivi eka hofisi ya gqwetankulu.
Mukongomisi u te: “U huma laha Indonesia, ndzi byele ntiyiso. Xana Timbhoni ta Yehovha ti endla yini laha Indonesia?”
Makwerhu Sormin u hlamule a ku: “U nge ndzi ku byela matimu ya mina. Ndzi tshame ndzi va murhangeri wa ntlawa wa tinsulavoya kambe sweswi ndzi dyondzisa vanhu Bibele. Hi leswi Timbhoni ta Yehovha ti swi endlaka laha Indonesia, ti pfuna swigevenga leswaku swi va vaakatiko lavanene.”
Endzhakunyana Mukongomisi loyi a nga ni Vutivi u vule leswi: “Ndzi twa vanhu vo tala va rila hi Timbhoni ta Yehovha. Ndza swi tiva leswaku i vukhongeri bya kahle hikuva byi pfune Nkulukumba Sormin leswaku a cinca.”
DYONDZA SWO TALA
Ku Ta Tisa Ku Yini Ku Rhula Emisaveni?
Dyondza ndlela leyi Xikwembu xi nga ta ku tisa ha yona ku rhula emisaveni hi ku tirhisa Mfumo wa xona.


text:
TIMHAKA TA NAWU NI TIMFANELO TA VANHU
Timhaka Ta Nawu eTurkey
Huvo Ya Matiko Ya Yuropa Ya Timfanelo Ta Vanhu Yi Yima Ni Vanhu Va Mune Le Turkey
Xiboho xa vunharhu lexi tekiweke eka tiko ra Turkey xi tiyisekise leswaku Nhlengeletano ya le Yuropa yi sirhelela vanhu lava alaka ku endla ntirho wa vusocha hileswi ripfalo ra vona ri nga pfumeriki ni leswaku swirho hinkwaswo swa Huvo ya le Yuropa swi fanele swi xiya mfanelo yo landzela ripfalo.
UN Yi Vula Leswaku Tiko Ra Turkey Ri Fanele Ri Xixima Ripfalo Ra Vaaki Va Rona
Hlaya hi xiboho xa nkoka lexi tekiweke hi UN lexi nyikaka vaaki va le Turkey mfanelo yo ala ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo.


text:
Xana Ma Wu Endla Ntirho Wa Vurhumiwa?
Ina. Kun’wana ni kun’wana laha hina Timbhoni ta Yehovha hi kumekaka kona, hi ringeta ku kombisa moya wa vurhumiwa hi ku tshamela ku burisana ni vanhu hi ripfumelo ra hina.—Matewu 28:19, 20.
Ku tlula kwalaho, Timbhoni tin’wana ti endzela emigangeni yin’wana kumbe ti rhurhela kona, laha ku nga ni vanhu lava nga si ma twaka mahungu lamanene lama humaka eBibeleni. Tin’wana ti rhurhela ematikweni mambe leswaku ti ndlandlamuxa ntirho wa tona wo chumayela. Ti tsaka swinene hileswi ti hoxaka xandla eku hetisekeni ka vuprofeta lebyi vuriweke hi Yesu, lebyi nge: “Mi ta va timbhoni ta mina . . . ku ya fika endhawini ya le kule swinene ya misava.”—Mintirho 1:8.
Hi 1943, hi simeke xikolo xo letela van’wana va varhumiwa va hina. Ku sukela nkarhi wolowo, Timbhoni leti tlulaka 8 000 ti ye eXikolweni xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower.
DYONDZA SWO TALA
Ku Ya Fika eMakumu Ka Misava
Xikolo xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower xi dyondzisa ndlela leyi ntirho wo chumayela wu nga wa nkoka ha yona. Vuyeriwa eka mintokoto ya varhumiwa lava yeke exikolweni lexi xo hlawuleka.
Xikolo Xa Giliyadi Lexi Se Xi Nga Ni Malembe Ya 70 Xi Ri Kona
Xikolo lexi xo hlawuleka xi sungule hi February 1, 1943 le New York. Se xi letele magidi ya vanhu ku dyondzisa van’wana hi Xikwembu.
Ku Thwasa Ka Ntlawa Wa Vu-134 Wa Xikolo Xa Bibele Xa Giliyadi Xa Watchtower
Ntlawa wa vu-134 wa swichudeni swa xikolo xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower wu thwase hi March 9, 2013. Eka nongonoko ku vulavuriwe hi ndlela leyi xikolo lexi xi pfuneke ha yona ku sukela loko xi sungurile emalembeni ya 70 lama hundzeke.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Matewu 17:1-27
17 Endzhaku ka masiku ya tsevu Yesu a teka Petro na Yakobo na Yohane makwavo a tlhandlukela na vona entshaveni leyi tlakukeke va ri voxe.+2 Hiloko a hundzuriwa emahlweni ka vona, kutani xikandza xakwe xi vangama kukota dyambu,+ ni tinguvu takwe ta le handle ti vangama kukota ku vonakala.+3 Kutani waswivo, Muxe na Eliya va humelela eka vona, va bula na yena.+4 Petro a angula Yesu a ku: “Hosi, i swinene leswaku hi va laha. Loko u swi rhandza, ndzi ta dzima mintsonga yinharhu laha, wun’wana wu va wa wena, wun’wana wu va wa Muxe, wun’wana wu va wa Eliya.”+5 Loko a ha vulavula, waswivo, papa leri vangamaka ri va funengeta, kutani waswivo, rito ri huma epapeni ri ku: “Loyi i N’wananga, la rhandzekaka, loyi ndzi n’wi amukeleke;+ n’wi yingiseni.”+6 Loko vadyondzisiwa va twa sweswo va wa hi swikandza swa vona va chava ngopfu swinene.+7 Kutani Yesu a tshinela, a va khumba, a ku: “Pfukani, mi nga chavi.”+8 Loko va tlakusa mahlo, a va vonanga munhu loko ku nga ri Yesu ntsena.+9 Kuteloko va rhelela hi le ntshaveni, Yesu a va lerisa, a ku: “Mi nga byeli munhu xivono lexi ku fikela loko N’wana wa munhu a pfuxiwa eka lava feke.”+10 Hambiswiritano, vadyondzisiwa va n’wi tlhandleka xivutiso: “Kutani, ha yini vatsari va vula leswaku ku fanele ku rhanga Eliya a ta?”+11 A va angula a ku: “Hakunene Eliya wa ta naswona u ta vuyetela swilo hinkwaswo.+12 Hambiswiritano, ndzi ri eka n’wina Eliya ana se u tile naswona a va n’wi xiyanga kambe va n’wi endle swilo leswi va swi lavaka. Hi ndlela leyi na yena N’wana wa munhu wa ha ta xanisiwa hi vona.”+13 Kutani vadyondzisiwa va xiya leswaku a a vulavula na vona hi ta Yohane Mukhuvuri.+14 Naswona loko va fika entshungwini,+ munhu un’wana a n’wi tshinelela, a nkhinsama ehansi ivi a ku:15 “Hosi, vana ni tintswalo eka n’wana wa mina, hikuva u ni switshetshela naswona wa vabya, u tala ku wela endzilweni ni le matini;+16 naswona ndzi n’wi tise eka vadyondzisiwa va wena, kambe va tsandzekile ku n’wi hanyisa.”+17 Yesu a angula a ku: “N’wina xitukulwana+ xo pfumala ripfumelo ni xo homboloka, xana ndzi fanele ndzi ya emahlweni na n’wina ku fikela rini? Xana ndzi fanele ku mi lehisela mbilu ku fikela rini? N’wi tise laha ka mina.”18 Kutani Yesu a tshinya dimona, ivi ri huma eka yena;+ mufana a hanyisiwa hi wona nkarhi wolowo.+19 Endzhaku ka sweswo vadyondzisiwa va ta eka Yesu exihundleni va ku: “Ha yini hina hi tsandzekile ku ri hlongola?”+20 A ku eka vona: “Hikwalaho ka ripfumelo ra n’wina leritsongo. Hikuva ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Loko mi ri ni ripfumelo leri ringanaka ni ndzoho ya sinapi, mi ta byela ntshava leyi mi ku, ‘Suka laha u ya lahaya,’ kutani yi ta suka, naswona ku hava lexi nga ta mi tsandza.”+21 ——22 Loko va ha hlengeletane swin’we eGaleliya Yesu a va byela leswi: “N’wana wa munhu u ta nyiketiwa emavokweni ya vanhu,+23 naswona va ta n’wi dlaya, kutani u ta pfuxiwa hi siku ra vunharhu.”+ Hikwalaho va va ni gome+ lerikulu ngopfu.24 Loko va fika eKapernawume, vavanuna lava hlengeletaka tidrakma timbirhi [ta xibalo] va tshinelela Petro ivi va ku: “Xana mudyondzisi wa n’wina a nga hakeli tidrakma timbirhi [ta xibalo]?”+25 A ku: “Ina.” Hambiswiritano, loko va nghena endlwini Yesu a n’wi rhangela a ku: “U swi vonisa ku yini, Simoni? Xana u ehleketa leswaku tihosi ta misava ti yi kuma eka vamani mindzuvo kumbe xibalo xa nhloko? Xana ti swi kuma eka vana va tona kumbe ti swi kuma eka vafambi?”26 Loko a ku: “Eka vafambi,” Yesu a ku eka yena: “Kutani, kahle-kahle vana va tona a va hakeli xibalo.27 Kambe leswaku hi nga va khunguvanyisi,+ yana elwandle, u hoxa xinjovo, ivi u teka nhlampfi yo sungula leyi nga ta huma, naswona loko u pfula nomu wa yona, u ta kuma mali ya nsimbi ya statera. Yi teke u ya hakelela mina na wena.”+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 15:1-9
15 Ku avanyisiwa ka Mowabu:+ Hikuva nivusiku u tekeriwe leswi nga swa yena, Ara+ wa Mowabu u miyetiwile. Hikuva nivusiku u tekeriwe leswi nga swa yena, Kiri+ wa Mowabu u miyetiwile.2 U tlhandlukele eNdlwini ni le Diboni,+ etindhawini leti tlakukeke, eku rileni. Mowabu u rilela Nebo+ na Medeba.+ Tinhloko hinkwato leti nga eka yena i mpandla;+ malepfu hinkwawo ma tsemetiwile.3 Eswitarateni swa yena va tikhame hi nguvu yo khwaxa.+ Ehenhla ka malwangu+ ya kona ni le mintsendzeleni ya kona va kolola hinkwavo, va rila hi xiviti.+4 Hexiboni na Eliyale+ va huwelela. Rito ra vona ri twiwe ku ya fika eYahasa.+ Hi yona mhaka leyi vavanuna lava hlomeke va Mowabu va tshamelaka ku huwelela. Moya-xiviri wa yena wu rhurhumerile endzeni ka yena.5 Mbilu ya mina yi rilela Mowabu.+ Vabaleki va kona va fike ni le Sowara+ ni le Egilata-xelixiya.+ Hikuva exigangeni xa Luhiti+—un’wana ni un’wana u tlhandlukela kona a ri karhi a rila; hikuva endleleni leyi yaka eHoronayima+ va pfuxa xirilo xa maxangu.6 Hikuva mati ya Nimirimi+ ma va ku onhetela lokukulu. Hikuva byanyi bya rihlaza byi omile, byanyi byi herile; a ku na nchumu xa rihlaza.+7 Hi yona mhaka leyi leswi nga sala ni nhundzu ya vona leyi va yi hlayiseke, va hambetaka va swi teka va swi tsemakanyisa nkova wa murhi wa phopla.8 Hikuva xirilo xi rhendzeleke ni ndhawu ya Mowabu.+ Ku kolola ka kona ku fika aEgilayimi; ku kolola ka kona ku fika ni le Bera-elimi,9 hikuva mati ya Damone ma tele ngati. Hikuva ehenhla ka Damone ndzi ta veka swilo leswi engetelekeke, ku fana ni nghala eka vabaleki va Mowabu lava balekaka ni lava seleke etikweni.+


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO | BIBELE YI TAMELE RUNGULA RIHI?
“Hi Kume Mesiya”!
Kwalomu ka malembe-xidzana ya mune endzhaku ka loko xiphemu xa buku yo hetelela ya Bibele ya Xiheveru xi tsariwile, vuprofeta bya Mikiya malunghana na Mesiya byi hetisekile: Yesu u velekiwe eBetlehema. Endzhakunyana ka kwalomu ka malembe ya 30, hi 29 C.E., xiphemu xo sungula xa vuprofeta bya Daniyele malunghana ni ku ta ka Mesiya xi hetisekile. Yesu u khuvuriwile naswona Xikwembu xi n’wi tote hi moya lowo kwetsima. Hi nkarhi lowu faneleke, Mesiya loyi a ku ri khale a rindzeriwile, ku nga Mbewu, u fikile!
Hi ku hatlisa, Yesu u sungule vutirheli byakwe, “a chumayela ni ku vula mahungu lamanene ya mfumo wa Xikwembu.” (Luka 8:1) Hilaha swi profetiweke hakona, Yesu u tikombise a ri ni musa, a ri ni ku rhula ni ku tlhela a khathala hi van’wana. Tidyondzo takwe a ti twisiseka ti tlhela ti tsakisa naswona u horise vanhu va “vulema bya mixaka hinkwayo,” a kombisa leswaku Xikwembu xi na yena. (Matewu 4:23) Vanhu lavakulu ni lavatsongo va ye eka Yesu ivi va gimeta hi ku vula leswi: “Hi kume Mesiya”!—Yohane 1:41.
Yesu u profete leswaku emahlweni ko va Mfumo wakwe wu fuma hi ku helela, misava a yi ta va ni tinyimpi, ku tsekatseka ka misava ni swiphiqo swin’wana swo tala. U khutaze hinkwavo leswaku va ‘tshama va rindzile.’—Marka 13:37.
Yesu a a ri munhu loyi a a hetisekile loyi a hambeteke a yingisa Xikwembu, kambe a a ri ni valala lava eku heteleleni va endleke leswaku a dlayiwa. Kambe rifu rakwe ri nyikele xitlhavelo lexi hetisekeke xa leswaku hi tlhela hi hanya tanihi leswi Adamu na Evha va hi ngheniseke exidyohweni lexi a xi endle leswaku hi lahlekeriwa hi vutomi lebyi nga heriki eParadeyisini.
Rifu ra Yesu ri hetisise vuprofeta, tanihi leswi Xikwembu xi n’wi pfuxeke a ri xivumbiwa xa moya lexi nga ni matimba endzhaku ka masiku manharhu. Kutani Yesu u humelele eka vadyondzisiwa vakwe vo tlula 500. Emahlweni ko va a tlhandlukela etilweni, Yesu u lerise valandzeri vakwe leswaku va yisa mahungu lamanene malunghana na yena ni Mfumo wakwe eka “vanhu va matiko hinkwawo.” (Matewu 28:19) Xana xiavelo xexo va xi tamele hi ndlela yihi leyi humelelaka?


text:
Xana Yesu A A Ri Munhu Lonene Ntsena?
Nhlamulo ya Bibele
Yesu a a nga ri munhu lonene ntsena. U tikombise a ri munhu loyi a susumeteleke vanhu vo tala swinene ematin’wini. Xiya leswi van’wamatimu ni vatsari lava va swi vuleke ha yena:
“Yesu wa Nazareta . . . a swi kanakanisi leswaku ku vulavuriwa ngopfu ha yena ematin’wini ku tlula vanhu hinkwavo.”—H. G. Wells, n’wamatimu wa Munghezi.
“Ku hava munhu ni un’we loyi a susumeteleke vanhu vo tala ematin’wini ku tlula [Yesu], loyi hambi ku ri sweswi a ha va susumetelaka.”—Kenneth Scott Latourette, n’wamatimu tlhelo mutsari wa Muamerika.
Bibele ya hlamusela leswaku ha yini Yesu a susumetele vanhu vo tala ku tlula vanhu van’wana lavanene lava tshameke va hanya. Loko Yesu a vutise vaapostola vakwe leswaku va ehleketa leswaku hi yena mani, un’wana wa vona u hlamule kahle a ku: “
U Kreste, N’wana wa Xikwembu lexi hanyaka.”—Matewu 16:16.
DYONDZA SWO TALA
I Mani Yesu Kreste?
Ha yini Yesu a file? Xana Yesu u endla yini sweswi? Kuma ta tinhlamulo ta kona ni swivutiso swin’wana eBibeleni ya wena.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Estere 6:1-14
6 Evusikwini byebyo vurhongo bya hosi byi hangalaka.+ Hiloko yi vula leswaku ku tisiwa buku ya swiviko+ swa mintirho ya minkarhi. Hiloko yi hlayiwa emahlweni ka hosi.2 Hi ku famba ka nkarhi ku kumiwa ku tsariwe leswi Mordekayi a swi vikeke+ malunghana na Bigithana na Terexi, vatirhi vambirhi+ va le hubyeni va hosi, valanguteri va tinyangwa lava a va lava ku tlhandleka voko eka Hosi Ahasuwerusi.3 Kutani hosi yi ku: “Xana hi kwihi ku fundzhiwa ni nchumu lowukulu lowu endleriweke Mordekayi eka leswi?” Hiloko malandza ya hosi, vatirheli va yona, va ku: “A ku endliwanga nchumu ha yena.”+4 Endzhaku hosi yi ku: “I mani loyi a nga exivaveni?” Kutani Hamani hi yena loyi a a ri exivaveni+ xa le handle xa yindlu ya hosi leswaku a byela hosi yi hayeka Mordekayi emhandzini+ leyi a n’wi lunghiseleleke yona.5 Hiloko mutirheli wa hosi a ku eka yena: “Hi loyi Hamani+ a yimeke exivaveni.” Kutani hosi yi ku: “A a nghene.”6 Loko Hamani a nghena, hosi yi ku eka yena: “Xana ku nga endliwa yini hi munhu loyi ku fundzheka ka yena ku tsakiseke hosi?”+ Hiloko Hamani a ku embilwini yakwe: “I mani loyi hosi yi nga tsakelaka ku n’wi fundzha ku tlula mina?”+7 Kutani Hamani a byela hosi a ku: “Loko ku ri munhu loyi hosi yi tsakisiweke hi ku fundzheka kakwe,8 a va tise nguvu ya vuhosi+ leyi hosi yi yi ambalaka ni hanci leyi yi gadiwaka+ hi hosi, leyi enhlokweni ya yona ku veheriweke xifunengeto xa nhloko xa vuhosi.9 A ku vekiwe nguvu ni hanci, swi languteriwa hi un’wana wa tihosana+ ta swiyimo swa le henhla ta hosi; va fanele va swi ambexa munhu loyi ku fundzheka kakwe ku tsakiseke hosi, va n’wi gadisa hanci a rhendzeleka entsendzeleni+ wa muti,+ va fanele va huwelela emahlweni ka yena va ku, ‘Ku endliwa hi ndlela leyi eka munhu loyi ku fundzheka kakwe ku tsakiseke hosi.’”+10 Xikan’we-kan’we hosi yi byela Hamani yi ku: “Hi ku hatlisa, teka nguvu ni hanci, hilaha u vuleke hakona, u endla tano eka Mordekayi lowa Muyuda la tshameke enyangweni ya hosi. U nga tshiki mhaka ni yin’we yi nga hetisekanga eka hinkwaswo leswi u swi vuleke.”+11 Hiloko Hamani a teka nguvu+ ni hanci, nguvu a yi ambexa Mordekayi,+ a n’wi fambisa hi hanci entsendzeleni+ wa muti, a huwelela emahlweni ka yena a ku:+ “Ku endliwa hi ndlela leyi eka munhu loyi ku fundzheka kakwe ku tsakiseke hosi.”+12 Endzhaku ka sweswo Mordekayi a tlhelela enyangweni ya hosi.+ Loko ku ri Hamani, a tsutsumela endlwini yakwe a ri karhi a rila, a funengete nhloko.+13 Hamani a rungulela Zerexi+ nsati wakwe ni vanakulobye hinkwavo, hinkwaswo leswi swi n’wi humeleleke. Kutani tintlhari+ takwe na Zerexi nsati wakwe va ku eka yena: “Loko Mordekayi loyi u sunguleke ku wa emahlweni ka yena a huma eka Vayuda, a wu nge n’wi hluli, kunene u ta wa emahlweni ka yena.”+14 Loko va ha vulavula na yena, vatirhi va le hubyeni va fika, kutani hi xihatla+ va teka Hamani a ya enkhubyeni+ lowu endliweke hi Estere.


text:
Xana Ku Xaniseka Ku Ta Kala Ku Hela?
Xana u nga vula u ku . . .
ina?
nikatsongo?
kumbexana?
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Xikwembu . . . xi ta sula mihloti hinkwayo ematihlweni ya vona, rifu a ri nge he vi kona, hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona.”—Nhlavutelo 21:3, 4.
NDLELA LEYI SWESWO SWI NGA KU VUYERISAKA HA YONA
Xitiyisekiso xa leswaku Xikwembu a hi xona xi vangaka swiphiqo swa hina.—Yakobo 1:13.
Swa hi chavelela ku tiva leswaku Xikwembu xi yi twisisa hi ku helela ndlela leyi hi titwaka ha yona loko hi xaniseka.—Zakariya 2:8.
Hi ni ntshembo wa leswaku ku xaniseka hinkwako ku ta hela.—Pisalema 37:9-11.
XANA HI NGA SWI TSHEMBA HAKUNENE LESWI BIBELE YI SWI VULAKA?
Ina, hikwalaho ka swivangelo swimbirhi:
Xikwembu xi venga ku xaniseka ni vuhomboloki. Xiya ndlela leyi Yehovha Xikwembu a titweke ha yona loko vanhu va yena eminkarhini ya le Bibeleni va khomiwa hi ndlela ya tihanyi. Bibele yi vula leswaku a a karhatekile hikwalaho ka lava “a va va yingayingisa.”—Vaavanyisi 2:18.
Xikwembu xa va venga vanhu lava vavisaka van’wana. Hi xikombiso, Bibele yi vula leswaku “mavoko lama halataka ngati leyi nga riki na nandzu” ma nyenyetsa eka xona.—Swivuriso 6:16, 17.
Xikwembu xa khathala hi hina. A hi munhu un’wana ni un’wana ntsena a tivaka “khombo rakwe ni ku vaviseka kakwe” kambe Yehovha na yena wa ma tiva!—2 Tikronika 6:29, 30.
Hi ku tirhisa Mfumo wakwe, ku nga ri khale Yehovha u ta herisa ku xaniseka ka munhu un’wana ni un’wana. (Matewu 6:9, 10) Kambe sweswi, hi rirhandzu u chavelela lava n’wi lavaka hi mbilu hinkwayo.—Mintirho 17:27; 2 Vakorinto 1:3, 4.
XIVUTISO XO ANAKANYISISA HA XONA
Ha yini Xikwembu xi pfumelela ku xaniseka?
Bibele yi hlamula xivutiso xexo eka VARHOMA 5:12 na 2 PETRO 3:9.
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Vubihi Ni Ku Xaniseka?
Vubihi byi sungule njhani naswona ha yini Xikwembu xi byi pfumelele byi ya emahlweni? Xana ku xaniseka ku ta kala ku hela?


text:
A A Ri Wa Ndyangu Wa Kayafasi
Minkarhi yin’wana, vayimburi va kuma swilo leswi tiyisekisaka hi ku kongoma kumbe swi nga kongomi leswaku munhu wo karhi wa le Bibeleni u tshame a va kona. Hi xikombiso, hi 2011, swidyondzi swa le Israel swi humese rungula leri tiyisekisaka mhaka yoleyo. I bokisi ro hoxa marhambu ya vafi leri nga ni malembe ya 2 000, leri endliweke hi ribye ri tlhela ri khavisiwa laha ku hoxiwaka marhambu ya munhu la feke endzhaku ka loko nyama ya yena yi borile.
Bokisi leri ri ni marito lama nge: “Meriyamu n’wana wa xisati wa Yexuwa n’wana wa jaha wa Kayafasi, muprista wa Masiya la humaka eBeth ′Imri.” Muprista lonkulu wa Muyuda loyi a a katseka eku tengisiweni ka Yesu ni le ku dlayiweni ka yena a a ku ri Kayafasi. (Yoh. 11:48-50) N’wamatimu Flavius Josephus u n’wi vula “Yosefa, loyi a a vuriwa Kayafasi.” Entiyisweni bokisi leri a ri ri ra un’wana wa maxaka ya yena. Tanihi leswi marito lawa a ma tsariwe eka bokisi leri a ri kumiwe enkarhini lowu hundzeke a ku anakanyiwa leswaku i ya muprista lonkulu loyi a n’wi vitanaka Yehosef bar Caiapha, kumbe Yosefa, n’wana wa Kayafasi, * swi nga ha endleka Meriyamu a a ri xaka ra Kayafasi.
Hi ku ya hi rungula leri humaka eka Israel Antiquities Authority (IAA), bokisi ro hoxa marhambu ra Meriyamu ri tekeriwe makhamba lawa ma phangeke esirheni ra khale. Vakambisisi va nchumu lowu lowu yimburiweke ni marito lama tsariweke eka wona swi tiyisekisa leswaku ma tshembeka.
Bokisi leri ri tlhela ri hi byela nchumu wun’wana lowuntshwa. Ri vulavula hi “Masiya,” loyi a a ri wo hetelela eka mintlawa ya vaprista ya 24, lava a va tirha hi ku cincana etempeleni eYerusalema. (1 Tikr. 24:18) Nhlangano wa IAA wu vula leswaku marito lama tsariweke eka bokisi leri ma paluxa leswaku “ndyangu wa Kayafasi a wu ri maxaka ya ntlawa wa Masiya.”
Eka marito wolawo ku tlhela ku vulavuriwa hi Beth ′Imri. Swi nga ha endleka ku ri ni tindlela timbirhi leti xiyenge lexi xa marito lawa xi hundzuluxeriweke ha tona. Nhlangano wa IAA wu ri: “Ndlela yo sungula hileswaku Beth ′Imri i vito ra ndyangu wa vaprista—vana va majaha va Imere (Ezra 2:36-37; Nehemiya 7:39-42) loyi vatukulu va yena va katsaka swirho swa ntlawa wa Masiya. Ndlela ya vumbirhi hi [leswaku Beth ′Imri i] ndhawu leyi mufi [Meriyamu] a a huma eka yona kumbe laha ndyangu wa ka vona hinkwawo a wu huma kona.” Bokisi ra Meriyamu ri nyikela vumbhoni bya leswaku Bibele yi vulavula hi vanhu va xiviri lava a va huma emindyangwini ya xiviri.
^ ndzim. 3 Malunghana ni bokisi ro hoxa marhambu ra Kayafasi, vona xihloko lexi nge “Muprista La Tlakukeke Loyi A Avanyiseke Yesu,” eka Xihondzo xo Rindza xa January 15, 2006, matluka 10-13.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yobo 15:1-35
15 Elifazi wa Mutemani a ya emahlweni a hlamula a ku:2 “Xana munhu wo tlhariha a nga hlamula hi vutivi lebyi nga mheho,+Kumbe, xana a nga tata khwiri rakwe hi mheho ya le vuxeni?+3 Ku tshinya hi rito ntsena a swi nge pfuni nchumu,Naswona marito ntsena a ma nge pfuni nchumu hi woxe.4 Hambiswiritano, wena hi wexe u endla leswaku ku chava Xikwembu ku nga vi na matimba,Naswona u endla onge Xikwembu a xi khathali.5 Hikuva xidyoho xa wena xi letela nomu wa wena,Naswona u hlawula ririmi ra vanhu va mano.6 I nomu wa wena lowu vulaka leswaku wena u hombolokile, a hi mina;Naswona milomu ya wena hi yona yi ku hehlaka.+7 Xana hi wena munhu wo sungula ku velekiwa,+Kumbe, switsunga+ swi nga si va kona u velekiwe hi switlhavi swa ku veleka?8 Xana wa swi yingisa swihundla swa Xikwembu,+Xana u tivona ku ri wena ntsena la tlhariheke?9 Entiyisweni, i yini lexi u xi tivaka lexi hina hi nga xi tiviki?+I yini lexi u xi twisisaka lexi hina hi nga xi twisisiki?10 Lowa mpunga ni la kuleke hi na vona,+La nga nkulu hi masiku eka tata wa wena.11 Xana nchavelelo wa Xikwembu a wu enelanga eka wena,Kumbe rito leri u byeriwaka rona hi ku olova?12 Hikwalaho ka yini mbilu ya wena yi ku teka,Naswona hikwalaho ka yini mahlo ya wena ma hatima?13 Hikuva u endla leswaku moya wa wena wu fularhela Xikwembu,Naswona u endle leswaku marito ma huma enon’wini wa wena.14 Xana munhu wa nyama wo va yini leswaku a nga va la baseke,+Kumbe munhu un’wana ni un’wana la velekiweke hi wansati leswaku a va la lulameke?15 Waswivo! A xi na rona ripfumelo eka vakwetsimi va xona,+Entiyisweni matilo hi woxe a ma basanga ematihlweni ya xona.+16 Swi tano ngopfu loko munhu a nyenyetsa naswona a onhakile,+Munhu la nwaka leswi nga lulamangiki ku fa-na niloko a nwa mati!17 Ndzi ta ku byela. Ndzi yingise!+Leswi ndzi swi vonile, kutani inge ndzi swi rungula,18 Leswi vuriwaka hi lavo tlhariha+Leswi va nga swi fihlangiki, swi huma eka vatata wa vona.19 Hi vona ntsena va nyikiweke tiko,Naswona a nga kona mufambi la hundzeke exikarhi ka vona.20 Lowo homboloka wa xaniseka emasikwini yakwe hinkwawo,Ni malembe hinkwawo lama hlayiseriweke muxanisi.21 Mpfumawulo wa swilo swo chavisa wu le tindleveni takwe;Hi nkarhi wa ku rhula la phangaka u wela ehenhla ka yena.+22 A nga kholwi leswaku u ta huma emunyameni,+Naswona u hlayiseriwe banga.23 Wa yingayinga a lava xinkwa—xana xi kwihi?+U swi tiva kahle leswaku siku ra munyama+ ri n’wi lunghekerile.24 Maxangu ni ku vaviseka swi tshamela ku n’wi chavisa;+Swa n’wi hlula kukota hosi leyi lunghekeleke muhlaseri.25 Hikuva u tshambuluta voko rakwe ku lwa ni Xikwembu,Naswona u ringeta ku tikombisa a tlakukile ehenhla ka Lowa Matimba Hinkwawo;+26 Hikuva u tsutsumela ku lwa na xona a sihalarise nhamu,Hi timbilu to tiya ta switlhangu swakwe;27 Hikuva entiyisweni u funengeta xikandza xakwe hi ku nyuhela kakweNaswona u chela mafurha exisutini xakwe,+28 U tshama emitini leyi nga ta herisiwa;Etindlwini leti vanhu va nga ta ka va nga tshami eka tona hi masiku,Leti entiyisweni ti nga ta va tinhulu ta maribye.29 A nge fuwi ni rifuwo rakwe a ri nge engeteleki,Ni misava a nge yi tati hi leswi a swi kumeke.+30 A nge wu fularheli munyama;Langavi ri ta omisa xirhabyana xa yena,Naswona u ta hambukela etlhelweni hi ku huhuta ka nomu wa xona.+31 A nga tshuki a veka ripfumelo eka swilo leswi nga pfuniki nchumu, leswi pepetsekaka,Hikuva u ta kuma leswi nga pfuniki nchumu;32 Swi ta hetiseka siku rakwe ri nga si fika.Entiyisweni xihluke xakwe a xi nge kuli kahle.+33 U ta cukumeta madiriva yakwe lama nga wupfangiki ku fana niloko a cukumeta vhinya,A cukumeta swiluva swakwe ku fana niloko a cukumeta murhi wa mutlhwari.34 Hikuva ntshungu wa vagwinehi i mhika,+Ni ndzilo wu fanele wu dya mintsonga ya lava fumbarherisaka.+35 Ku tikiwa ku karhateka naswona ku velekiwa swilo swo biha,+Ni makhwiri ya vona ma lunghiselela vuxisi.”


text:
MHAKA YA VUTOMI
Ndzi Endla Ntirho Wa Yehovha Wu Va Wa Mina
Endzhaku ko thwasa exikolweni xa le henhla hi January 1937, ndzi amukeriwe eYunivhesiti ya Mfumo ya le Iowa, leyi nga ekusuhi ni laha a hi tshama kona evupela-dyambu-xikarhi bya le United States. Leswi a ndzi nghena xikolo hi hala tlhelo ndzi ri karhi ndzi tirha leswaku ndzi ta hakelela tidyondzo ta mina a swi endla leswaku ndzi nga vi na wona nkarhi wo endla swin’wana. Ku sukela loko ndza ha ri muntshwa mianakanyo ya mina a yi dzike ngopfu eka ku dyondza hi miako yo leha ni mabuloho lama tsemakanyaka ehenhla ka milambu.
Eku sunguleni ka 1942, endzhakunyana ka loko tiko ra United States, ri nghenele Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava, a ndzi endla lembe ra vuntlhanu ekholichi naswona a ku sale tin’hweti ti nga ri tingani leswaku ndzi kuma digri ya mina ya malembe ya mune yo va munjhiniyara loyi a mpfampfarhutaka tipulani ta miako. A hi tshama hi ri vanharhu ekamareni rin’we. Un’wana wa lava a ndzi tshama na vona u ringanyete leswaku ndzi vulavula ni munhu loyi a a “endzela vafana exithezini xa le hansi.” Kwalaho ndzi hlangane na John O. (Johnny) Brehmer loyi a nga Mbhoni ya Yehovha. Ndzi hlamarisiwe hi ndlela leyi a nyikela tinhlamulo ta Bibele ha yona eka xivutiso xin’wana ni xin’wana. Swi ndzi tsakisile kutani ndzi sungula ku dyondza Bibele na Johnny nkarhi na nkarhi naswona eku heteleleni ndzi fambe na yena entirhweni wakwe wo chumayela nkarhi wun’wana ni wun’wana loko ndzi swi kota.
Tata wa Johnny, ku nga Otto, u ve Mbhoni loko a ha ri muungameri wa bangi eWalnut le Iowa. Otto u tshike xikhundlha xexo leswaku a nghenela vutirheli bya nkarhi hinkwawo. Hi ku famba ka nkarhi, xikombiso xakwe lexinene, ku katsa ni xa ndyangu wakwe, swi ndzi khutaze ku endla xiboho xa nkoka.
NKARHI WO ENDLA XIBOHO
Siku rin’wana, nhloko ya yunivhesiti yi ndzi byele leswaku tidyondzo ta mina a ti ya ehansi naswona a ndzi nga ta thwasa. Ndzi tsundzuka ndzi ri karhi ndzi khongela eka Yehovha Xikwembu hi mbilu ya mina hinkwayo ndzi kombela leswaku a ndzi nyika nkongomiso. Endzhakunyana, ndzi vitaniwile leswaku ndzi ta hlangana ni munjhiniyara loyi a nga profesa. U ndzi byele leswaku u kume xikombelo xa mina xa ku va munjhiniyara naswona u ndzi hlamule hi thelegiramu handle ko ndzi vutisa kutani a vula leswaku ndzi ta kuma xikhundlha xexo. Ndzi n’wi nkhensile profesa yoloye kambe ndzi n’wi hlamusele leswaku ha yini ndzi tiyimisele ku tirhela Yehovha. Hi June 17, 1942, ndzi khuvuriwile naswona hi nkarhi wolowo ndzi nyikiwe ntirho wo va phayona, hilaha vachumayeri va nkarhi hinkwawo va Timbhoni ta Yehovha va vitaniwaka hakona.
Endzhakunyana hi 1942, ndzi lerisiwe ku joyina ntirho wa vusocha, kutani ndzi ye emahlweni ka huvo ya lava tsarisaka vusocha, ndzi hlamusela leswaku ha yini ndzi nga yi enyimpini. Ndzi humese maphepha lama humaka eka tiprofesa ta le kholichi leti tsaleke malunghana ni mahanyelo ya mina lamanene ni vutshila bya mina lebyinene byo va munjhiniyara loyi a mpfampfarhutaka miako. Ku nga khathariseki vumbhoni byebyo lebyinene, ndzi hetelele ndzi hakerisiwa mali ya ndziho leyi ringanaka 10 000 wa tidolara (ta le United States) [R100 000] naswona ndzi gweviwe ku tshama malembe ya ntlhanu ekhotsweni leri nga eUnited States eLeavenworth, le Kansas.
VUTOMI BYA MINA LOKO NDZI RI EKHOTSWENI
Vantshwa vo tlula 230 lava nga Timbhoni va gweviwe ku tshama ekhotsweni leri nga etikweni ra Leavenworth leri eka rona va tirhaka ku rima. Leri a ku ri purasi leri eka rona a hi tirha hi ri karhi hi rindziwa hi varindzi vo hlayanyana. Van’wana va vona a va swi tiva leswaku a hi hlanganyeli eka swa tipolitiki naswona a va ma xixima mavonelo ya hina.
Varindzi va nga ri vangani va yime ni matshalatshala ya hina yo ya emahlweni ni xiyimiso xa hina xa ku khoma minhlangano ya Bibele. Va tlhele va hi pfuna ku nghenisa minkandziyiso ya Bibele ekhotsweni. Murindzi wa khotso u tlhele a endla xikhokhelo xa magazini lowu vitaniwaka Consolation (lowu sweswi wu vuriwaka Xalamuka!)
KU NTSHUNXIWA KA MINA NI NTIRHO WA VURHUMIWA
Endzhaku ko tirha malembe manharhu ya xigwevo xa mina xa malembe ya ntlhanu, ndzi ntshunxiwe hi February 16, 1946, eka tin’hweti ti nga ri tingani endzhaku ka loko Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava yi herile. Hi ku hatlisa, ndzi tlhele ndzi va muchumayeri wa nkarhi hinkwawo. Ndzi kume xiavelo xa ku tlhelela edorobeni ra Leavenworth le Kansas. Xiavelo xexo xi ndzi chavisile hikuva Timbhoni ta Yehovha a ti vengiwa swinene kwalaho. A swi tika ku kuma ntirho wa ku tihanyisa, kasi ku kuma ndhawu yo tshama swona a swi tika no tlurisa.
Ndzi tsundzuka loko murindzi un’wana loyi ndzi hlanganeke na yena a ndzi huwelela a ku, “Hatlisa u huma laha!” Loko ndzi vona nhonga yo tlanga besibolo leyi a yi khomile, ndzi khomiwe hi rhumbyana kutani ndzi suka hi ku hatlisa. Endlwini yin’wana, wansati u te, “Yimanyana ndza ta sweswi” kutani a pfala rivanti. Ndzi yimile kukondza hi xitshuketa ku pfuriwa fasitere ra le xithezini xa le henhla kutani ndzi cheriwa hi mati ya thyaka lama hlantsweke swibye. Nilokoswiritano, ntirho wa mina wo chumayela wu ve ni vuyelo. Endzhakunyana ndzi twe leswaku van’wana lava ndzi va nyikeke minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni va ve Timbhoni.
Hi 1943 ku simekiwe xikolo lexintshwa xa varhumiwa en’walungwini wa New York. Ndzi rhambiwile leswaku ndzi ya eka xona naswona ndzi thwase eka ntlawa wa vu-10 hi February 8, 1948. Xikolo xexo xi sungule ku vitaniwa Xikolo xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower. Loko ndzi thwasile ndzi kume xiavelo xo ya eGold Coast laha sweswi ku tiviwaka tanihi Ghana.
Loko ndzi fika eGold Coast, xiavelo xa mina a ku ri ku chumayela vatirhela-mfumo va hulumendhe ni valungu. Hi mahelo-vhiki a ndzi tirha na vandlha ra Timbhoni ta Yehovha ni ku pfuna swirho swa rona entirhweni wo chumayela hi yindlu ni yindlu. Ndzi tlhele ndzi endzela etindhawini leti nga ni Timbhoni leti nga toxe kutani ndzi ti letela entirhweni wo chumayela. Ku engetela kwalaho, a ndzi ri mulanguteri wa xifundzha ekusuhi ni le Ivory Coast, laha sweswi ku tivekaka tanihi Côte d’Ivoire.
Loko ndzi ri karhi ndzi tirha etindhawini teto, ndzi dyondze ku hanya hilaha Vantima va le matiko-xikaya a va hanya hakona—ndzi etlela endlwini leyi akiweke hi misava ivi yi fuleriwa hi byanyi, ndzi dya hi tintiho ni ku ya enhoveni loko ndzi ti pfuna hilaha Vaisrayele va endleke hakona emananga. (Deteronoma 23:12-14) Ku endla tano swi pfune mina swin’we ni varhumiwa-kulorhi leswaku hi va ni ndhuma leyinene. Vasati va vatirhela-mfumo van’wana va kwalaho va sungule ku dyondza Bibele na hina. Kutani loko vakaneti va hi karhata ni ku hi lerisa leswaku hi humesa tivhisa ta hina, vasati va vatirhela-mfumo a va sindzisa vanuna va vona leswaku va hi pfuna naswona swi ve tano!
Ku fana ni varhumiwa vo tala va le Afrika, na mina ndzi hetelele ndzi khomiwa hi dari. A ndzi khomiwa hi xirhami ni ku hisa miri leswi ndzi endleke ndzi penga. Minkarhi yin’wana a ndzi fanele ndzi khoma rihlaya ra mina ra le hansi leswaku ri nga rhurhumeli. Ku nga khathariseki swilo sweswo hinkwaswo, ntirho wa mina wu ye emahlweni wu ndzi nyika ntsako ni ku eneriseka.
Eka malembe ya mina ya mune yo sungula eAfrika, ndzi tsalelane mapapila na Eva Hallquis, loyi a ndzi hlangane na yena emahlweni ko va ndzi suka eUnited States. Ndzi twe leswaku a a ta thwasa eka ntlawa wa vu-21 wa Xikolo xa Giliyadi hi July 19, 1953, eka ntsombano wa matiko yo hambana-hambana wa Timbhoni ta Yehovha eXitediyamu xa Yankee le New York. Ndzi vulavule ni murhangeri wa xikepe leswaku ndzi tirha endzeni ka xikepe xakwe ivi hakelo ya mina ku va ku khandziya mahala ndzi ya eUnited States.
Endzhaku ka masiku ya 22, laha minkarhi yin’wana lwandle a ri pfa ri kariha, ndzi kote ku fika kutani ndzi ya hlangana na Eva eyindlu-nkulu ya Timbhoni ta Yehovha ya le Brooklyn. Kwalaho, loko ndzi ri elwangwini ra yindlu laha a ndzi kota ku ri vona kahle nhlaluko ra New York ni le vugima-musi, ndzi n’wi gangisile. Endzhakunyana, Eva u te eGold Coast leswaku a ta tirha na mina kwalaho.
KU KHATHALELA SWILAVEKO SWA NDYANGU
Endzhaku ko tirha na Eva ku ringana malembe yo hlayanyana eAfrika, ndzi kume papila leri humaka eka mana wa mina, a ndzi byela leswaku Tatana u khomiwe hi khensa. Loko hi kuma livhi eka xiavelo xa hina, mina na Eva hi tlhelele eUnited States. Vuvabyi bya Tatana byi ye byi nyanya kutani a swi tekanga nkarhi leswaku a funya buwa.
Endzhakunyana ka loko hi tlhelele eGhana, ku ringana kwalomu ka malembe ya mune, hi twe leswaku Manana wa vabya swinene. Van’wana va vanghana va hina va ringanyete leswaku mina na Eva hi tlhelela ekaya hi ya n’wi khathalela. Xexo a ku ri xiboho xo tika swinene lexi a hi nga si tshama hi xi endla. Endzhaku ko tirha malembe ya 15 ndzi ri murhumiwa, lawa eka wona hi heteke 11 wa wona hi ri swin’we, hi tlhelele eUnited States.
Loko malembe ma ri kari ma famba, a hi cincana ku khathalela Manana, hi n’wi pfuna leswaku a ya eminhlanganweni loko a swi kota. U fe hi January 17, 1976, a ri ni malembe ya 86. Kambe endzhaku ka malembe ya kaye ndzi tsemeke nhlana no tlurisa. Eva a a khomiwe hi khensa. Hi lwisane ni vuvabyi byebyo hi tindlela hinkwato, kambe hi tsandzekile hiloko a fa hi June 4, 1985 a ri ni malembe ya 70.
KU CINCA LOKUKULU ENTIRHWENI LOWU ENERISAKA
Hi 1988, ndzi rhambiwe eka ku nyiketeriwa ka muako lowuntshwa wa rhavi lowu ndlandlamuxiweke erhavini ra le Ghana. Hakunene xexo i xiendlakalo lexi nga rivalekiki! Kwalomu ka malembe ya 40 lama hundzeke, loko ndzi fika eGhana endzhaku ko thwasa eGiliyadi, a ko va ni Timbhoni ta kwalomu ka madzana ma nga ri mangani ntsena. Hi 1988, a ku ri ni Timbhoni to tlula 34 000 naswona sweswi ku ni Timbhoni ta kwalomu ka 114 000!
Endzhaku ka loko ku hundze malembe mambirhi ndzi endzele eGhana, ndzi tekane ni munghana lonkulu wa Eva, ku nga Betty Miller, hi August 6, 1990. Havumbirhi bya hina hi hambete hi endla ntirho wa Yehovha. Hi ri langutele hi mahlo-ngati siku leri hi nga ta tlhela hi vona vakokwa wa hina, vatswari na Eva emisaveni loko va pfuxiwa eParadeyisini.—Mintirho 24:15.
Ndzi khapakhapa mihloti loko ndzi ehleketa hi lunghelo ro tsakisa ro tirhisiwa hi Yehovha ku tlula malembe ya 70 entirhweni wakwe. Nkarhi na nkarhi ndza n’wi nkhensa ku va a ndzi kongomisa ku endla ntirho wakwe. Hambileswi sweswi ndzi nga ni malembe ya va-90, Yehovha, munjhiniyara loyi a nga mumpfampfarhuti lonkulu evuakweni hinkwabyo, u ya emahlweni a ndzi nyika matimba ni ku ndzi khutaza leswaku ndzi endla ntirho wakwe.


text:
1“Vanathu ni vatate, konkuwa engisani ti ni lavako ku mi gela, kasiku ni txi ti fakazela.” 2Ngako va nga mu engisa a txi wombawomba ngu txihebheru, va to malala votshe va txi katila. Ene a to ya masoni ngu kuwombawomba, a txi khene: 3“Ani ni mjudha. Ni velekelwa Tarso ka Kilikiya. Aniko ni kulete ka dona didhoropa diya, ni txi gondiswa ngu Gamaliyeli kuveketa tatinene Mlayo wa vatate vathu, ni ti ni kukhutala ka hombe ngu timhaka ta Txizimu, nga tiya nananu motshe mi mahako nyamsi. 4Ni xanisile vathu va Nzila yiya, ve za ve dawa. Ni va sungisete ngu titxhini, ni va beta mikorani, vavamna ni vavasikati. 5Mphaxeli wa hombe ni dotshe dibanza da madhota va si kota ku ni fakazela. Vona va ni ningile mapapilo awa va nga bhalela vanathu va Dhamasku. Se ani ni tsute koneyo kasi kuya va wuyisa Jerusalema va di sungilwe ngu tingomondo kufela kuta tsayiselwa kheno. 6“Kutingako ni di ngadi ha nzila, na ni txi tshuketela Dhamasku, kunukunuko, ngu mbimo ya hafuhi ni dhina, ni to ranganyetwa ngu kuphatima ka hombe. 7Se ni to wa hahatshi, ni engisa dipswi di nga ni gela, di txi: ‘Sawule, Sawule, u ni xanisela txani?’ 8Ani ni to angula, ni txi khani: ‘Ngawe mani, Mkoma?’ Konaho ene a to xamula a txi khene: ‘Ani ngani Jesu wa Nazareta, awuwa awe u mu xanisako.’ 9Ava ni nga ti navo va ku woni kuphatima kule, aniko kha va di engisa dipswi da wule a nga ti wombawomba ni nani. 10Se ni tshumela ni txi khani: ‘Nji txani ni fanelako ku txi maha kani, Mkoma?’ Mkoma a to khene: ‘Khukha u txi tsula Dhamasku. Eho u na ya gelwa ti u fanelako ku ti thuma.’ 11Aniko, ngako ni nga ti si woni ngu mhaka ya kutshodwa ngu kuphatima kuleya ni to hoka Dhamasku ngu kuñoletwa lisole ngu va ni nga ti navo. 12“Koneyo ku ti ni mthu wo kari, a nga ti dhanwa ku i Ananiya, i nga ti mthu wa wukhongeli ni mlondeteli wa Mlayo, awu a nga ti sumwa wunene ngu Vajudha va didhoropa. 13Ene a ni tete, a ta ni gela ku khene: ‘Sawule, mwanathu, tshumela u wona.’ Se kunukunuko ni to tshumela ni tuleka maso, se ni khata ku mu wona. 14Se ene a to ni gela ku khene: ‘Txizimu txa vatate vathu txi ku sikete kasiku u txi ziva kuranda ka txona, kuwona Mlulami ni kuengisa dipswi da kuhuma ngu txisofuni kwakwe. 15Ngukusa u fanete kuva u di fakazi masoni ka votshe vavamna, ya tiya u nga ti wona ni ku ti engisa. 16U ngadi u txi kanakana ngu txani? Kuluveta! Amukela txibhabhatiso ni divalelo ya siwonho sako ngu kukhozela ditinani kwakwe.’ 17“Ni di wile Jerusalema, ngu mbimo yi ni nga ti khongela Dithepeleni, ni to gulwa moyani; 18se ni txi wona Mkoma, a txi ni gela ku khene: ‘Kuluveta, u txi khukha Jerusalema, nguko vathu va kona kha va na mbi amukela wufakazi wu u wu wombako kwawe ngu ngani.’ 19Ani ni xamute ni txi khani: ‘Mkoma, vona va ti ziva ti to ngani ni nga ti tsimbila masinagogani, ni ñolela ni va khotela mkorani ni ku va kwapela, ava va kholwako kwako; 20seni kambe, mbimo yi wu nga thekela mnoha wa fakazi yako Sitefane, nanani ni ti konaho, ni txi ema kumweko navo, ni txi woneleta siambalo sawe.’ 21Aniko ene a to ni gela ku khene: ‘Tsula, ni na ku rumela ka vamatiko, aniya kule.’ ” 22Vona va to ya masoni ngu ku mu engisa kala ka mapswi awa, aniko ngu msana va to gula dipswi, va txi: “A na fuviswe ha mafuni mamoyo, kha nga ni fanelo ya kuhanya!” 23Ngako va nga ti si leki kukwangula ni kuzuza tinguwo ni kupaletela mafu, 24nduna yi to rumela ti to ene Paulo e betwa khokholani, a txi thethiswa ngu kukwapelwa ngu timhika, kasi kuziva ti to i mhaka muni va mu mahelako diguwa ngu yona. 25Kutingako va txi lava ku mu sunga, kasiku e kwapelwa, Paulo a to gela nduna ya dizana, yi nga ti ha mthumoni, a txi khene: “Mi na ni mtamo wa kukwapela txivelekwa txa muRoma, awu ni kuabaniswa a nga mbi nga abaniswa, kani?” 26Ngako yi txi engisa toneto, nduna ya dizana yi to tutuma; yi ya gela nduna ya hombe ya yimbi, yi txi: “Nji txani u lavako kumaha? Mamoyo njivelekwa txa muRoma!” 27Nduna ya hombe yi to ya wotisa Paulo yi txi: “Hinga ni gela, awe u txizikwa txa muRoma kani?” Ene a to angula a txi khene: “Im!” 28Nduna ya hombe yi to tshumela yi womba, yi txi: “Txibongo txiya ani ni txi xavile ngu male ya yingi ngutu.” Paulo a nje khene: “Ani no va txivelekwa txa muRoma!” 29Kunukunuko, avale va nga ti lava ku mu thethisa, va to hangalaka. Se nduna ya hombe niyona yi to thava ngu kuziva ti to Paulo njivelekwa txa muRoma, awu ene a nga ti mu sungile. 30Mangwanani ka kona, ngu kulava kuziva tatinene mhaka yi vajudha va nga ti mu mangalela ngu yona, a to mu thukunyula e ramba vaphaxeli va hombe ni dotshe Dibanza. A to neha Paulo e mu emisa masoni kwawe.
Copyright
Learn More