text:
Peshitta Ya Xisiriya
—Ndlela Yo Tiva Matimu Ya Vuhundzuluxeri Byo Sungula Bya Bibele
Hi 1892, mahahlwa lama vuriwaka Agnes Smith Lewis na Margaret Dunlop Gibson, ma teke riendzo hi tikamela leri tekeke masiku ya kaye ma ya endlwini ya Tinghwendza eSt. Catherine, eNtshaveni ya Sinayi. Ha yini vavasati lavambirhi lava a va ri kusuhi ni ku hlanganisa malembe ya 50 va teke riendzo ro tano, hi nkarhi lowu a swi ri ni khombo swinene ku ya endhawini leyi a yi vuriwa Vuxeni? Nhlamulo ya kona yi nga ku pfuna ku tshemba leswaku Bibele ya tshembeka.
EMAHLWENINYANA ko va Yesu a tlhandlukela etilweni, u lerise vadyondzisiwa vakwe leswaku va nyikela vumbhoni malunghana na yena “eYerusalema swin’we ni le tikweni hinkwaro ra Yudiya ni le Samariya ni ku ya fika endhawini ya le kule swinene ya misava.” (Mintirho 1:8) Vadyondzisiwa vakwe va endle tano hi ku hiseka ni hi xivindzi. Kambe, hi ku hatlisa ntirho wa vona wo chumayela wu sungule ku kanetiwa swinene le Yerusalema, leswi endleke leswaku Stefano a dlayiwa hikwalaho ka ripfumelo rakwe. Vadyondzisiwa vo tala va Yesu va balekele eAntiyoka le Siriya ku nga rin’wana ra madoroba lamakulu lawa a ma ri ehansi ka Mfumo wa Rhoma, doroba rero a ri ri ekule ni le n’walungwini wa Yerusalema hi 550 wa tikhilomitara.—Mintirho 11:19.
Vadyondzisiwa volavo va hambete va chumayela “mahungu lamanene” malunghana na Yesu eAntiyoka naswona vanhu vo tala lava nga riki Vayuda va ve vapfumeri. (Mintirho 11:20, 21) Hambileswi eAntiyoka a ku vulavuriwa Xigriki kambe ematikweni lawa a ma ri ekusuhi ni doroba rero ni le xifundzheni xin’wana a ku vulavuriwa Xisiriya.
MAHUNGU LAMANENE MA HUNDZULUXERIWA HI XISIRIYA
Tanihi leswi nhlayo ya Vakreste lava vulavulaka Xisiriya a yi ya yi andza hi lembe-xidzana ra vumbirhi, ku ve ni xilaveko xa leswaku mahungu lamanene ma hundzuluxeriwa hi ririmi ra vona. Xisweswo, swi tikomba onge Xisiriya ku nga ri Xilatini, i ririmi ro sungula leri swiphemu swa Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki swi hundzuluxeriweke ha rona.
Kwalomu ka 170 C.E., mutsari wa Musiriya Tatian (c. 120-173 C.E.) u hlanganise tibuku ta mune ta Tievhangeli kutani a ti kandziyisa hi Xigriki kumbe Xisiriya, tibuku teto hi ntolovelo a ti vuriwa Diatessaron, ku nga rito ra Xigriki leri vulaka leswaku “hi ku ya [hi] tibuku ta mune ta [Tievhangeli].” Hi ku famba ka nkarhi, Ephraem wa le Siriya (c. 310-373 C.E.) u kandziyise buku leyi vulavulaka hi Diatessaron, xisweswo a tiyisekisa leswaku a yi tirhisiwa ngopfu hi Vakreste va le Siriya.
Diatessaron ya ha ri ya nkoka ni le ka hina namuntlha. Ha yini? Hi va-1800, swidyondzeki swin’wana swi vule leswaku Tievhangeli ti tsariwe eku heleni ka lembe-xindzana ra vumbirhi, exikarhi ka 130 C.E. na 170 C.E., xisweswo a ti na rungula leri pakanisaka malunghana ni vutomi bya Yesu. Kambe matsalwa ya khale ya Diatessaron lama kumiweke hi nkarhi wolowo, ma kombisa leswaku tibuku ta Tievhangeli ta Matewu, Marka, Luka na Yohane se a ti tiveka swinene etindhawini to tala exikarhi ka lembe-xidzana ra vumbirhi. Sweswo swi kombisa leswaku ti fanele ti tsariwe khale. Ku engetela kwalaho, leswi Tatian, a nga katsangiki tievhangeli leti vuriwaka apocrypha loko a tsala Diatessaron, hilaha a endleke ha kona eka Tievhangeli leti amukelekaka, swi kombisa leswaku tievhangeli ta apocrypha a a ti nga tekiwi tanihi leti tshembekaka.
Eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vuntlhanu, Bibele ya vuhundzuluxeri bya Xisiriya yi sungule ku tirhisiwa swinene en’walungwini wa Mesopotamiya. Swi nga ha endleka leswaku yi hundzuluxeriwe hi lembe-xidzana ra vumbirhi kumbe ra vunharhu C.E., vuhundzuluxeri byebyo a byi ri ni tibuku hinkwato ta Bibele handle ka 2 Petro, 2 na 3 Yohane, Yudha na Nhlavutelo. A byi tiveka hi vito ra Peshitta, leswi vulaka “Olova” kumbe “Twisiseka.” Peshitta i matsalwa ya khale naswona ma endle leswaku rungula ra le Bibeleni ri tiviwa hi vanhu vo tala.
Lexi tsakisaka, matsalwa man’wana lama tsariweke hi voko ya Peshitta ma tsariwe siku leri fambisanaka ni lembe ra 459/460 C.E., leswi endlaka leswaku Peshitta yi va Bibele ya khale swinene leyi tsariweke hi voko leyi nga ni siku leri yi kandziyisiweke ha rona. Kwalomu ka 508 C.E., ku kandziyisiwe Peshitta leyi antswisiweke leyi katseke ni tibuku ta ntlhanu leti a ti kayivela. Yi thyiwe vito leri nge Philoxenian Version.
KU KUMIWE TIBUKU TO TALA TA XISIRIYA
Ku fikela hi lembe-xidzana ra vu-19, Matsalwa hinkwawo ya Vukreste ya Xigriki lawa a ma ri kona hi nkarhi wolowo a ma kandziyisiwe hi lembe-xidzana ra vuntlhanu kumbe ku tlula. Hikwalaho ka sweswo, swidyondzi swa Bibele a swi byi tsakela ngopfu vuhundzuluxeri byo sungula byo tanihi Vulgate ya Xilatini ni Peshitta ya Xisiriya. Hi nkarhi wolowo, van’wana a va tshemba leswaku matsalwa wolawo ya Peshitta a ma huma eka vuhundzuluxeri bya khale bya Xisiriya. Kambe matsalwa wolawo a ma nga tiviwi. Leswi Bibele ya Xisirya yi sunguleke ku va kona hi lembe-xidzana ra vumbirhi, Bibele yoleyo yi fanele yi hoxe xandla eka ndlela yo tiva matimu ya vuhundzuluxeri byo sungala bya Bibele naswona handle ko kanakana yi fanele yi ve mpfuno swinene eka swidyondzi swa Bibele. Xana a yi ri kona hakunene Bibele ya Xisiriya? Xana yi kumekile?
Ina. Ku kumiwe Tibibele timbirhi ta Xisiriya. Yo sungula yi kandziyisiwe hi lembe-xidzana ra vuntlhanu. A yi ri yin’wana ya matsalwa yo tala ya Xisiriya lama tsariweke hi voko lama tekiweke, endlwini ya tingwendza eKwandzasini ra Nitrian le Egipta ma ya vekiwa eMuziyama ya le Britain hi 1842. A ma vuriwa Curetonian ya Xisiriya hikuva makumiwe ma tlhela ma kandziyisiwa hi William Cureton, loyi a pfuneta ku ku hlayisa matsalwa emuziyama. Matsalwa lawa ya risima a ma tamele tibuku ta mune ta Tievhangeli leti a ti xaxametiwe hi ndlela leyi, Matewu, Marka, Yohane na Luka.
Tsalwa ra vumbirhi leri poneke ku ta fikela namuntlha i ra Sinaitic ya Xisiriya. Mahahlwa mambirhi lama tekeke riendzo leri a ri ri ni khombo lawa ku vulavuriweke ha wona eku sunguleni ka xihloko lexi, ma khumbeka eku kumiweni ka tsalwa leri. Hambileswi Agnes a a nga yanga eyunivhesiti, u dyondze tindzimi timbe ta nhungu, rin’wana ra tona i Xisiriya. Hi 1892, Agnes u tshubule nchumu wun’wana wo hlamarisa endlwini ya tingwendza le St. Catherine aEgipta.
U kume tsalwa ra Xisiriya leri tsariweke hi voko exiyindlwanini lexi a xi dzwiharile. Loko a hlamusela u vula leswaku, “a ri nga languteki, a ri lo pyi, hi thyaka naswona matluka ya rona hinkwawo se a ma lava ku manyana hileswi a ma nga pfuriwi” ku ringana madzana ya malembe. A ku ri buku leyi tsariweke hi voko leyi marito lawa a ma tsariwe eka yona ro sungula ma suriweke kutani ku tlhela ku tsariwa swin’wana eka yona hi Xisiriya hi voko malunghana ni vakwestsimi va xisati. Hambiswiritano, Agnes u vone swin’wana leswi a swi tsariwile ehansi ka yona ni marito “ya Matewu,” “ya Marka,” kumbe “ya Luka” lawa a ma tsariwe ehenhla ka yona. A a tamele codex leyi heleleke ya Xisiriya leyi a yi ri ni tibuku ta mune ta Tievhangeli. Swidyondzi swi tshemba leswaku codex leyi yi tsariwe eku heleni ka lembe-xidzana ra vumune.
Sinaitic ya Xisiriya yi tekiwa tanihi yin’wana ya tibuku ta nkoka ta Bibele leti tsariweke hi voko leti tshameke ti kumiwa swin’we ni Codex ya le Sinayi ya Xigriki leyi tsariweke hi voko ni Codex ya le Vatican. Sweswi ku tshembiwa leswaku Curetonian ni Sinaitic leyi leti tsariweke hi voko ti kopiwe eka tibuku ta Tievhangeli ta Xisiriya xa khale leti kandziyisiweke eku heleni ka lembe-xidzana ra vumbirhi kumbe eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vunharhu.
“RITO RA XIKWEMBU XA HINA RI TSHAMA HILAHA KU NGA RIKI NA MAKUMU”
Xana matsalwa lawa lama tsariweke hi voko ma nga va mpfuno eka swichudeni swa Bibele namuntlha? Ina. Hi xikombiso, anakanya hi mahetelelo yo leha ya Evhangeli ya Marka, lawa eTibibeleni tin’wana ma landzelaka Marka 16:8. Ma humelela eka Codex ya Xigriki ya Alexandrinus wa hi lembe-xidzana ra vuntlhanu, Vulgate ya Xilatini ni le kun’wana. Hambiswiritano, tibuku letimbirhi leti tshembekaka ta Xigriki ta hi lembe-xidzana ra vumune leti tsariweke hi voko, ku nga Codex ya le Sinayi ni Codex ya le Vatican, hatimbirhi ti helela eka Marka 16:8. Sinaitic ya Xisiriya a yi na wona mahetelelo yo leha, yi tiyisekisa vumbhoni bya leswaku mahetelelo wolawo ma engeteriwe hi ku famba ka nkarhi naswona a ma nga ri xiphemu xa Evhangeli ya Marka.
Xiya xikombiso xin’wana. Hi lembe-xidzana ra vu-19, Tibibele to tala a ti ri ni dyondzo ya mavunwa ya vunharhu-un’we eka 1 Yohane 5:7. Kambe, dyondzo leyi a yi nga ri kona eka matsalwa ya khale ya Xigriki lama tsariweke hi voko. Ni le ka Peshitta a ma nga ri kona leswi kombisaka leswaku ku engeteriwa ka 1 Yohane 5:7 i ku soholotiwa ka rungula ra le Bibeleni.
Yehovha u sirhelele Rito rakwe ro Kwetsima hilaha a tshembiseke ha kona. Eka rona hi kuma xitshembiso lexi nge: “Byanyi bya rihlaza byi omile, ku rhumbuka ku vunile; kambe loko ku ri rito ra Xikwembu xa hina, ri ta tshama hilaha ku nga riki na makumu.” (Esaya 40:8; 1 Petro 1:25) Bibele leyi vitaniwaka Peshitta yi pfunile swinene eka ku hundzuluxela rungula ra Bibele leri pakanisaka eka vanhu va tinxaka hinkwato.
DYONDZA SWO TALA
Bibele I Buku Leyi Humaka Eka Xikwembu
Xana Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u langutana ni swiphiqo swa wena? Ha yini u tshemba vuprofeta bya yona?


c: text/html

text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Levhitika 14:1-57
14 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:2 “Lowu wu ta va nawu wa munhu la nga ni nhlokonho,+ esikwini ro tiyisekisa ku tenga kakwe, loko a fanele ku tisiwa eka muprista.+3 Muprista u ta huma a ya ehandle ka nxaxa, muprista u fanele a kambela; loko vuvabyi bya nhlokonho byi horile+ eka loyi a vabyaka hi nhlokonho,4 muprista u ta humesa xileriso; yena u ta tibasisa hi ku teka tinyenyana+ timbirhi leti hanyaka, leti baseke ni mukedari+ ni nguvu+ ya ribungwana ni hisopa.+5 Muprista u ta humesa xileriso kutani nyenyana yin’we yi ta dlayeriwa exibyeni xa vumba ematini+ lama khulukaka.6 Loko ku ri nyenyana leyi hanyaka u ta yi teka ni mukedari ni nguvu ya ribungwana ni hisopa, u fanele a swi peta swin’we ni nyenyana leyi hanyaka engatini ya nyenyana leyi nga dlayeriwa ematini lama khulukaka.7 Kutani u ta yi xuva+ ka nkombo+ eka loyi a tibasisaka nhlokonho naswona u ta n’wi vula la baseke,+ u fanele a tshika nyenyana leyi hanyaka yi ya enhoveni.+8 “Kutani loyi a tibasisaka u ta hlantswa tinguvu+ takwe, a byevula misisi yakwe hinkwayo naswona a hlamba+ ematini, u ta va a basile, endzhaku ka sweswo a nga nghena enxaxeni. U fanele a tshama ehandle ka ntsonga wakwe masiku+ ya nkombo.9 Kutani hi siku ra vunkombo u fanele a byevula misisi ya nhloko+ ya yena hinkwayo ni xilepfu ni tinxiyi. Ina, u fanele a byevula misisi yakwe hinkwayo, u ta hlantswa tinguvu takwe a hlamba nyama yakwe ematini; kutani u ta va a basile.10 “Kutani hi siku ra vunhungu+ u ta teka makhuna mambirhi lamatsongo lama hanyeke kahle, ni xinyimpfana xa ntswele lexi hanyeke kahle,+ xi ri elembeni ra xona ro sungula ni mimpimo yinharhu ya vukhume bya mpimo wa efa ya mapa lamanene swi va gandzelo ra mavele+ leri tsakamisiweke hi mafurha ni mpimo wun’we wa logo wa mafurha;+11 muprista la vulaka leswaku u basile u ta nyikela munhu loyi la tibasisaka ni swilo leswi emahlweni ka Yehovha enyangweni ya ntsonga wa nhlangano.12 Kutani muprista u ta teka khuna rin’we a ri humesa ri va gandzelo ra nandzu+ swin’we ni mpimo wa logo+ wa mafurha, u ta swi ndziwita swi va gandzelo leri ndziwitiwaka+ emahlweni ka Yehovha.13 Kutani u fanele a tlhava khuna leritsongo endhawini+ leyi gandzelo ra xidyoho ni gandzelo ro hisiwa swi tlhaveriwaka eka yona nkarhi ni nkarhi, endhawini yo kwetsima,+ hikuva ku fana ni gandzelo ra xidyoho, gandzelo ra nandzu i ra muprista.+ I nchumu wo kwetsima ngopfu.14 “Muprista u fanele a teka ngati yin’wana ya gandzelo ra nandzu, kutani muprista u ta yi tota emakumu ka ndleve ya xinene ya loyi a tibasisaka ni le khudzwini ra voko rakwe ra xinene ni le khudzwini ra nenge+ wakwe wa xinene.15 Kutani muprista u ta teka mpimo wun’wana wa logo+ wa mafurha a wu chela exandleni xa muprista xa ximatsi.16 Muprista u fanele a peta ritiho ra yena ra xinene emafurheni lama nga exandleni xakwe xa ximatsi kutani u fanele a xuva mafurha man’wana ka nkombo+ hi ritiho rakwe emahlweni ka Yehovha.17 Kutani hi mafurha laman’wana hinkwawo, lama nga exandleni xakwe, muprista u ta tota man’wana emakumu ka ndleve ya xinene ya loyi a tibasisaka ni le khudzwini ra voko rakwe ra xinene ni le khudzwini ra nenge wakwe wa xinene, ehenhla ka ngati ya gandzelo ra nandzu.+18 Mafurha lama seleke lama nga exandleni xa muprista u ta ma chela enhlokweni ya loyi a tibasisaka, muprista u ta n’wi kombelela ku rivaleriwa+ emahlweni ka Yehovha.19 “Kutani muprista u ta endla gandzelo ra xidyoho+ a kombela ku rivaleriwa ka loyi a tibasisaka hikwalaho ka ku pfumala ku tenga ka yena, endzhaku ka sweswo u ta tlhava gandzelo ro hisiwa.20 Muprista u ta humesa gandzelo ro hisiwa ni gandzelo ra mavele+ ealitarini, kutani muprista+ u fanele a n’wi kombelela ku rivaleriwa;+ u ta va a basile.+21 “Kambe, loko a ri xisiwana+ a nga ri na swona,+ u fanele a teka khuna rin’we leritsongo ri va gandzelo ra nandzu ra gandzelo leri ndziwitiwaka leswaku a ta kombela ku rivaleriwa ni vukhume bya mpimo wa efa ya mapa lamanene lama tsakamisiweke hi mafurha ma va gandzelo ra mavele ni mpimo wa logo wa mafurha22 ni magugurhwana+ mambirhi kumbe swituvana swimbirhi, hi ku ya hi leswi a nga na swona, xin’wana xi ta va gandzelo ra xidyoho lexin’wana xi va gandzelo ro hisiwa.23 Hi siku+ ra vunhungu u fanele a swi tisa leswaku ku ta tiyisekisiwa ku tenga+ kakwe eka muprista enyangweni ya ntsonga wa nhlangano+ emahlweni ka Yehovha.24 “Kutani muprista u fanele a teka khuna leritsongo ra gandzelo ra nandzu+ ni mpimo wa logo wa mafurha, muprista u ta swi ndziwita swi va gandzelo leri ndziwitiwaka emahlweni ka Yehovha.+25 Kutani u ta tlhava khuna ra gandzelo ra nandzu, muprista u ta teka ngati yin’wana ya gandzelo ra nandzu a yi tota emakumu ka ndleve ya xinene ya loyi a tibasisaka ni le khudzwini ra voko rakwe ra xinene ni le khudzwini ra nenge+ wakwe wa xinene.26 Kutani muprista u fanele a chela mafurha man’wana exandleni xa ximatsi+ xa muprista.27 Muprista u fanele a xuva+ mafurha man’wana lama nga exandleni xakwe xa ximatsi ka nkombo hi ritiho ra xinene emahlweni ka Yehovha.28 Kutani muprista u fanele a tota mafurha man’wana lama nga exandleni emakumu ka ndleve ya xinene ya loyi a tibasisaka ni le khudzwini ra voko rakwe ra xinene ni le khudzwini ra nenge wakwe wa xinene, ehenhla ka ndhawu ya ngati ya gandzelo ra nandzu.+29 Mafurha lama seleke lama nga exandleni xa muprista u ta ma chela enhlokweni+ ya loyi a tibasisaka, leswaku a ta n’wi kombelela ku rivaleriwa emahlweni ka Yehovha.30 “U fanele a nyikela rin’we ra magugurhwana kumbe xin’we xa swituvana leswi a nga kotaka+ ku swi kuma,31 xin’we xa leswi a nga kotaka ku swi kuma leswaku swi va gandzelo ra xidyoho+ naswona lexin’wana xi va gandzelo ro hisiwa+ swin’we ni gandzelo ra mavele; kutani muprista u fanele a kombela ku rivaleriwa ka loyi a tibasisaka+ emahlweni ka Yehovha.32 “Lowu i nawu eka loyi a a ri ni vuvabyi bya nhlokonho, loyi a nga va ka a nga ri na nchumu loko a tiyisekisa ku tenga kakwe.”33 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe na Aroni a ku:34 “Loko mi fika etikweni ra Kanana+ leri ndzi mi nyikaka ri va ndzhaka+ ya n’wina, kutani ndzi tisa vuvabyi bya nhlokonho endlwini ya tiko ra ndzhaka+ ya n’wina,35 loyi yindlu yi nga ya yena u fanele a ta byela muprista a ku, ‘Ku humelele nchumu lowu fanaka ni vuvabyi endlwini.’36 Muprista u ta humesa swileriso, kutani va fanele va humesa hinkwaswo endlwini muprista a nga si fika a ta kambela vuvabyi, leswaku a nga vuli leswaku swilo hinkwaswo leswi nga endlwini a swi tenganga; endzhaku ka sweswo muprista u ta fika a ta vona yindlu.37 Loko a vone vuvabyi, loko vuvabyi byi ri emakhumbini ya yindlu, ma ri ni mimbhovo ya rihlaza ra xitshopana kumbe yo tshwuka, naswona yi languteka yi ente ku tlula khumbi ra yindlu,38 muprista u fanele a huma endlwini a ya enyangweni ya yindlu, kutani u fanele a tshika+ yindlu masiku ya nkombo.39 “Muprista u fanele a tlhelela hi siku ra vunkombo kutani a kambela;+ loko vuvabyi byi hangalake ni makhumbi ya yindlu,40 muprista u fanele a humesa swileriso, kutani va fanele va xokola+ maribye lama nga ni vuvabyi, va fanele va ma lahlela ehandle ka muti endhawini leyi nga basangiki.41 Kutani u ta lerisa leswaku yindlu yi khwayiwa hinkwayo endzeni yi rhendzeriwa, va fanele va lahla vumba byo aka lebyi va byi khwayeke ehandle ka muti endhawini leyi nga basangiki.42 Va fanele va teka maribye man’wana va ma veka ematshan’weni ya maribye yo sungula; kutani yena u ta endla leswaku ku tekiwa ndzhope wun’wana wo aka, u ta lerisa leswaku yindlu yi phamiwa.43 “Hambiswiritano, loko vuvabyi byo tlhela byi va kona, byi humelela endlwini endzhaku ka loko ku xokoriwe maribye ni le ndzhaku ka loko ku khwayiwe yindlu yi tlhela yi phamiwa,44 muprista+ u fanele a fika a ta kambela; loko vuvabyi byi hangalake ni yindlu, i nhlokonho+ leyi dlayaka endlwini leyi. A yi basanga.45 U fanele a lerisa leswaku yindlu yi hirimuxiwa ni maribye ya yona ni timandzi ta yona ni vumba hinkwabyo bya yindlu byo aka, u fanele a lerisa leswaku swi rhwariwa swi yisiwa ehandle ka muti endhawini leyi nga basangiki.+46 Kambe mani na mani la nghenaka endlwini emasikwini wahi ni wahi ya ku tshikiwa+ ka yona yi ri yoxe u ta va la nga basangiki ku fika nimadyambu;+47 naswona mani na mani la etlelaka endlwini yoleyo u fanele a hlantswa tinguvu+ takwe, kutani mani na mani la dyelaka endlwini yoleyo u fanele a hlantswa tinguvu takwe.48 “Kambe, loko muprista a fika a languta, kutani waswivo, vuvabyi byi nga hangalakanga endlwini endzhaku ka loko yindlu yi phamiwile, muprista u fanele a vula leswaku yindlu yoleyo yi basile, hikuva vuvabyi byi herile.+49 Leswaku a tengisa yindlu exidyohweni, u fanele a teka tinyenyana+ timbirhi ni mukedari+ ni nguvu+ ya ribungwana ni hisopa.50 U fanele a dlaya nyenyana yin’we exibyeni xa vumba ematini+ lama khulukaka.51 Kutani u fanele a teka mukedari ni hisopa+ ni nguvu ya ribungwana ni nyenyana leyi hanyaka a swi peta engatini ya nyenyana leyi dlayiweke ni le matini lama khulukaka, naswona u fanele a yi xuva+ etlhelo leri langutaneke ni yindlu ka nkombo.+52 U fanele a tengisa yindlu exidyohweni hi ngati ya nyenyana ni mati lama khulukaka ni nyenyana leyi hanyaka ni mukedari ni hisopa ni nguvu ya ribungwana.53 Kutani u fanele a tshika nyenyana leyi hanyaka yi ya ehandle ka muti enhoveni, naswona u fanele a kombela leswaku yindlu yi rivaleriwa;+ yi ta va yi basile.54 “Lowu i nawu malunghana ni vuvabyi bya nhlokonho+ ni ku tsuvuka misisi+ loku nga tolovelekangiki55 ni nhlokonho ya nguvu+ ni le ndlwini56 ni swirhumbana ni rikhwekhwe ni ndzhosi,+57 ku endlela leswaku ku nyikiwa xiletelo+ loko nchumu wo karhi wu nga basanga niloko nchumu wo karhi wu basile. Lowu i nawu malunghana ni nhlokonho.”+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO | HA YINI SWILO SWO BIHA SWI HUMELELA VANHU VO LULAMA?
Ha Yini Swilo Swo Biha Swi Humelela Vanhu Vo Lulama?
Leswi Yehovha Xikwembu * a nga Muvumbi wa swilo hinkwaswo naswona a nga ni matimba hinkwawo, vanhu vo tala va nga ha n’wi sola hikwalaho ka xilo xin’wana ni xin’wana lexi endlekaka laha misaveni ku katsa ni swilo hinkwaswo swo biha. Hambiswiritano, xiya leswi Bibele yi swi vulaka malunghana ni Xikwembu xa ntiyiso:
“Yehovha u lulamile etindleleni takwe hinkwato.”—Pisalema 145:17.
“Tindlela [ta Xikwembu] hinkwato i vululami. Xikwembu xa vutshembeki, lexi nga riki na vuhomboloki; xi ni vululami naswona xi hava xisandzu.”—Deteronoma 32:4.
“Yehovha u ni xinakulobye lexikulu swinene ni tintswalo.”—Yakobo 5:11.
Xikwembu a hi xona xi vangaka swilo swo biha. Kambe, xana xi hlohlotela vanhu ku endla swo biha? Nikatsongo! Matsalwa ma ri: “Loko a ri endzingweni, munhu a nga vuli a ku: ‘Ndzi ringiwa hi Xikwembu.’” Ha yini? Hikuva “Xikwembu xi nga ka xi nga ringiwi hi swilo swo biha naswona xona a xi ringi munhu.” (Yakobo 1:13) Xikwembu a xi ringi munhu ni un’we hi ku n’wi hlohlotela leswaku a tikhoma hi ndlela yo biha. Xikwembu a xi endli swilo swo biha kumbe ku hlohlotela van’wana ku swi endla. Kutani, i mani loyi a faneleke a soriwa loko ku endleka swilo swo biha?
KU VA ENDHAWINI LEYI HOXEKE HI NKARHI LOWU HOXEKE
Loko Bibele yi hlamusela xivangelo xin’wana lexi endlaka vanhu va xaniseka yi ri: “Nkarhi ni xiendlakalo lexi nga languteriwangiki swa va wela hinkwavo.” (Eklesiasta 9:11) Loko swiendlakalo kumbe timhangu leti nga languteriwangiki ti humelela, ku nga khathariseki leswaku ti hlasele munhu kumbe e-e, swi titshege hi leswaku munhu wa kona u va a ri kwihi loko ti humelela. Emalembeni ya kwalomu ka 2 000 lama hundzeke, Yesu Kreste u vulavule hi khombo leri katsaka vanhu va 18 lava weriweke hi xihondzo xi va dlaya. (Luka 13:1-5) A va fanga hikwalaho ka ndlela leyi a va hanya ha yona khale, kambe a vo va ehansi ka xihondzo hi nkarhi lowu xi weke ha wona. Hi January 2010, mhangu ya ku tsekatseka ka misava yi hlasele tiko ra Haiti, naswona mfumo wa tiko rero wu vule leswaku ku fe vanhu vo tlula 300 000. Vanhu volavo va file ku nga khathariseki xiyimo xa vona. Mavabyi na wona ma nga ha hlasela vanhu nkarhi wun’wana ni wun’wana.
Ha yini Xikwembu xi nga sirheleli vanhu vo lulama eka timhangu?
Van’wana va nga ha vutisa va ku: ‘Xana Xikwembu a xi nge swi koti ku sivela makhombo yo tano lama dlayaka leswaku ma nga humeleli? Xana a xi nge swi koti ku sirhelela vanhu lavanene loko va langutane ni khombo?’ Leswaku Xikwembu xi kota ku endla tano, swi ta vula leswaku xi tiva swilo swo biha swi nga si endleka. Leswi Xikwembu xi nga ni vuswikoti byo tiva vumundzuku ka ha ri mahlweni, xivutiso lexi hi faneleke hi anakanyisisa ha xona hi lexi nge: Xana Xikwembu xi hlawula ku ma tirhisa hi ndlela leyi hundzeletiweke matimba ya xona yo tiva swilo swo tano leswi nga ta endleka enkarhini lowu taka?—Esaya 42:9.
Matsalwa ma ri: ‘Xikwembu xi le matilweni; xi swi endlile hinkwaswo leswi xi tsakeleke ku swi endla.’ (Pisalema 115:3) Yehovha u endla leswi a vonaka swi fanerile ku swi endla, ku nga ri xin’wana ni xin’wana lexi a nga kotaka ku xi endla. Nakambe u byi tirhisa hi ndlela leyi fanaka vuswikoti byakwe byo tiva swilo ka ha ri mahlweni. Hi xikombiso, endzhaku ka loko vuhomboloki byi tinyike matimba emitini ya khale ya Sodoma na Gomora, Xikwembu xi byele Abrahama xi ku: “Hakunene ndzi ta rhelela leswaku ndzi ya vona loko va endla hi ku helela hi ku pfumelelana ni xirilo lexi twakaleke eka mina, loko swi nga ri tano, ndzi ta swi tiva.” (Genesa 18:20, 21) Ku ringana nkarhi wo karhi, Yehovha u hlawule ku nga byi tivi vuhomboloki lebyi a byi ta va kona emitini yoleyo. Hilaha ku fanaka, Yehovha a nga hlawula ku ka a nga tivi swilo hinkwaswo leswi nga ta endleka. (Genesa 22:12) Kambe leswi a swi vuli leswaku Xikwembu xi ni ku nga hetiseki kumbe ku tsana ko karhi. Leswi ‘ntirho wa xona wu hetisekeke,’ xi byi tirhisa hi ku ringanisela vuswikoti bya xona bya ku tiva vumundzuku ni xikongomelo xa xona; a xi sindzisi vanhu ku landzela ndlela yo karhi. * (Deteronoma 32:4) Xana sweswo hinkwaswo swi hi byela yini hi Xikwembu? Leswaku xi kota ku hlawula ndlela leyi xi nga swi tivaka ha yona swilo leswi nga ta endleka naswona xi swi endla hi vutlhari.
XANA VANHU VA HOXA XANDLA?
Vanhu na vona va soriwa hikwalaho ka vubihi lebyi nga kona. Xiya ndlela leyi Bibele yi swi hlamuselaka ha yona leswi nga endlaka leswaku ku va ni swiendlo leswi nga ni khombo. “Un’wana ni un’wana u ringiwa hi ku kokiwa ni ku wongiwa hi ku navela ka yena n’wini. Kutani ku navela, loko ku xurhe, ku veleka xidyoho; kutani, xidyoho, loko xi hetisekile, xi tswala rifu.” (Yakobo 1:14, 15) Loko munhu un’wana ni un’wana a endla hi ku ya hi ku navela ka yena ko biha kumbe a endla vubihi loko, u ta kuma vuyelo bya swiendlo swa yena. Leswi vanhu va velekiweke va nga hetisekanga, va nga sungula ku va ni ku navela ko biha kutani ku navela koloko loko ku kurile ku nga vanga vuyelo byo vava. (Varhoma 7:21-23) Matimu ma kombisa leswaku vanhu va endle vubihi naswona sweswo swi vange ku xaniseka lokukulu. Ku tlula kwalaho, vanhu vo biha va nga kucetela van’wana leswaku va fana na vona kutani sweswo swi endla leswaku vubihi byi andza.—Swivuriso 1:10-16.
Vanhu va endle vubihi naswona sweswo swi vange ku xaniseka lokukulu
Xana Xikwembu xi fanele xi nghenelela naswona xi sivela vanhu leswaku va nga endli swo biha? Xiya ndlela leyi munhu a endliweke ha yona. Matsalwa ma vula leswaku Xikwembu xi endle munhu hi xifaniso xa xona. Hikwalaho, vanhu va ni vuswikoti byo kombisa timfanelo ta Xikwembu. (Genesa 1:26) Vanhu va nyikiwe leswaku va kota ku tihlawulela naswona va nga hlawula ku rhandza Xikwembu va tlhela va tshembeka eka xona hi ku endla leswi amukelekaka eka xona. (Deteronoma 30:19, 20) Loko Xikwembu a xi sindzisa vanhu ku landzela ndlela yo karhi, sweswo a swi ta kombisa leswaku ntshunxeko lowu va nga na wona wa ku tihlawulela a wu pfuni nchumu. Ha yini? Vanhu a va ta fana ni michini va endla leswi va kongomisiwaka leswaku va swi endla. A swi ta va tano loko dyondzo ya leswaku vutomi bya munhu byi lo kunguhatiwa a yi lawula ndlela leyi hi endlaka swilo ha yona ni hinkwaswo leswi hi humelelaka. Swa tsakisa leswi Xikwembu xi hi xiximaka hi ku va xi hi pfumelela hi tihlawulela leswi hi swi lavaka. Kambe sweswo a swi vuli leswaku vubihi lebyi vangiwaka hi swihoxo swa vanhu byi ta va kona hilaha ku nga heriki.
XANA VANHU VA HUMELERIWA HI SWILO SWO BIHA HIKWALAHO KA KARMA?
Loko a wo vutisa munhu loyi a nga Muhindu kumbe Mubudha xivutiso lexi nga eka xifunengeto xa magazini lowu, a nga hlamula a ku: “Swilo swo biha swi humelela vanhu vo lulama hikwalaho ka dyondzo ya Karma. Va hakela leswi va swi endleke enkarhini lowu hundzeke.” *
Malunghana ni dyondzo ya Karma, i swa nkoka ku xiya leswi Bibele yi swi vulaka hi rifu. Ensin’wini ya Edeni laha vanhu va sunguleke kona, Muvumbi u byele wanuna wo sungula Adamu a ku: “U nga ha tidyela u eneriseka eka murhi wun’wana ni wun’wana wa ntanga. Kambe loko ku ri murhi wa ku tiva leswinene ni leswo biha u nga tshuki u wu dya hikuva siku u nga ta wu dya, u ta fa hakunene.” (Genesa 2:16, 17) Loko Adamu a a nga dyohanga hi ku nga yingisi Xikwembu, a a ta va a hanye hilaha ku nga heriki. Rifu i hakelo ya ku nga yingisi nawu wa Xikwembu. Loko Adamu a va ni vana, “rifu ri tlulele vanhu hinkwavo.” (Varhoma 5:12) Hikwalaho, ku nga vuriwa leswaku “hakelo leyi tisiwaka hi xidyoho i rifu.” (Varhoma 6:23) Bibele yi tlhela yi ku: “Loyi a feke, xidyoho xa yena xi hlanguriwile.” (Varhoma 6:7) Hi marito man’wana, loko vanhu va fa, a va hambeti va xaniseka hikwalaho ka swidyoho swa vona.
Namuntlha vanhu vo tala va vula leswaku ku xaniseka ka vanhu ku fambisana ni dyondzo ya Karma. Hakanyingi munhu loyi a pfumelaka eka dyondzo leyi, loko a xaniseka ni loko vanhu van’wana va xaniseka a nga vileli. Kambe ntiyiso hileswaku mhaka leyi a yi kombisi ku ri ni ntshembo wa ku herisa vubihi. Ku vuriwa leswaku lexi nga ntshunxaka munhu i ku velekiwa ra vumbirhi hi mahanyelo lamanene ni vutivi byo hlawuleka. Leswi hinkwaswo swi hambanile ni leswi Bibele yi swi vulaka. *
LEXI VANGAKA VUBIHI
Munhu a hi yena a sunguleke vubihi. Sathana Diyavulosi loyi eku sunguleni a a ri ntsumi ya Xikwembu yo tshembeka, “a nga yimanga a tiyile entiyisweni,” u tise xidyoho emisaveni. (Yohane 8:44) U sungule mhaka ya ku xandzuka entangeni wa Edeni. (Genesa 3:1-5) Yesu Kreste u n’wi vule “lowo homboloka” ni “mufumi wa misava.” (Matewu 6:13; Yohane 14:30) Vanhu va landzela ndlela ya Sathana va tshika ndlela leyinene ya Yehovha. (1 Yohane 2:15, 16) 1 Yohane 5:19 yi ri: “Misava hinkwayo yi le hansi ka matimba ya lowo homboloka.” Ku ni swivumbiwa swin’wana swa moya leswi na swona swi xandzukeke swi landzela Sathana. Bibele yi vula leswaku Sathana ni madimona yakwe va ‘xisa misava hinkwayo’ va vanga “khombo eka misava.” (Nhlavutelo 12:9, 12) Loyi a faneleke a soriwa hikwalaho ka vubihi lebyi nga kona, i Sathana Diyavulosi.
Swi le rivaleni leswaku Xikwembu a hi xona xi vangaka swilo swo biha leswi humelelaka vanhu; a hi xona xi endlaka leswaku vanhu va xaniseka. Kambe xi tshembisa ku herisa vubihi hilaha xihloko lexi landzelaka xi nga ta kombisa hakona.
^ ndzim. 3 Yehovha i vito ra Xikwembu hi laha swi hlamuseriweke ha kona eBibeleni.
^ ndzim. 11 Loko u lava ku tiva leswaku ha yini Xikwembu xi pfumelela vubihi byi ya emahlweni, hlaya ndzima 11 ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 16 Loko u lava ku dyondza hi masungulo ya dyondzo ya Karma, hlaya eka matluka 8-12 ya broxara leyi nge Ku Humelela Yini Hi Hina Loko Hi Fa? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 18 Loko u lava ku tiva hi leswi Bibele yi swi dyondzisaka hi xiyimo xa vafi ni ntshembo wa lava feke, hlaya ndzima 6 na 7 ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Vubihi Ni Ku Xaniseka?
Vubihi byi sungule njhani naswona ha yini Xikwembu xi byi pfumelele byi ya emahlweni? Xana ku xaniseka ku ta kala ku hela?


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VANTSHWa
Loko U Tshikana Ni Loyi U Rhandzanaka Na Yena
NTLHONTLHO
“A ndzi tibyele leswaku ndzi kume munhu loyi a ndzi faneleke. A ndzi anakanya leswaku ‘hi ta hanya swin’we hi nga hambani.’ Kambe endzhaku ka tin’hweti timbirhi hi ri karhi hi rhandzana, ndzi n’wi tshikile. A ndzi nga tshembi leswaku rirhandzu ra hina ri nga onhaka hi ku hatlisa!”—Anna. *
“A swi tikomba hi twanana eka swilo swo tala. A ndzi tiyiseka leswaku hi ta tekana. Kambe loko nkarhi wu ri karhi wu famba, ndzi sungule ku xiya leswaku kahlekahle a hi fambisani. Loko ndzi swi xiyile leswaku ku va hi ya emahlweni hi rhandzana ku ta va ku ri xihoxo lexikulu, ndzi n’wi tshikile.”—Elaine.
Xana u tshame u humeleriwa hi mhaka leyi fanaka? Loko swi ri tano, xihloko lexi xi ta ku pfuna leswaku u kota ku langutana ni xiyimo lexi.
LESWI U FANELEKE U SWI TIVA
Ku tshikana ni munhu loyi u rhandzanaka na yena, swa vava hambiloko ku ri wena u n’wi tshikeke. Nhwanyana un’wana loyi a vuriwaka Sarah loyi a tshikaneke ni jaha rakwe endzhaku ka tin’hweti ta tsevu, u ri: “Ndzi twe ku vava swinene. A hi tiphina swin’we kambe a swi tlhaveriwanga hi dyambu. A ndzi pfa ndzi twa tinsimu leti a hi rhandza ku ti yingisela hi ri vambirhi naswona a swi ndzi tsundzuxa minkarhi yo tsakisa leyi hi veke na yona. Loko ndzi ri etindhawini leti a hi rhandza ku ya eka tona, mbilu ya mina a yi vava naswona a ndzi n’wi tsundzuka. A ndzi twa ku vava hambileswi ku nga mina ndzi n’wi tshikeke.”
Ku tshikana swa vava kambe swi nga ha va swinene. Elaine u ri: “A wu swi lavi ku vavisa munghana wa wena kambe hi hala tlhelo wa swi xiya leswaku swi ta mi vavisa havumbirhi bya n’wina loko mi sindzisa ku rhandzana.” Sarah u ri: “Loko u nga tsakanga ni munhu loyi u rhandzanaka na yena a swi nge endleki leswaku u tsaka loko mi catile, hikwalaho ku tshikana i xiboho lexinene.”
Ku tshikana ni munhu a swi vuli leswaku u munhu wo biha. I ntiyiso leswaku a hi minkarhi hinkwayo ku rhandzana ku hetelelaka hi vukati. Loko wena ni munghana wa wena mi nga pfumelelani eka swilo swo tala i swinene leswaku mi tshikana. Loko sweswo swi ku humelela, a swi vuli leswaku u tsandzekile. U nga swi kota ku ya mahlweni ni vutomi. Njhani?
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
U nga endli onge a wu twi ku vava. Elaine loyi ku vulavuriweke hi yena eku sunguleni u ri: “Ndzi lahlekeriwe hi munghana wa mina lonkulu.” Loko u tshikana ni munhu loyi u rhandzanaka na yena swi tolovelekile leswaku u va ni gome. Jaha leri vitaniwaka Adam ri ri: “Ku tshikana swa vava hambi u swi tiva leswaku swi ta ku vuyerisa.” U nga ha titwa ku fana na hosi Davhida wa le Bibeleni. Loko a ri enhlomulweni u tsale leswi: ‘Vusiku hinkwabyo ndzi tsakamisa sangu ra mina hi mihloti.’ (Pisalema 6:6) I swinene ku langutana ni ku vava koloko, u nga endli onge a wu twi ku vava. Ku twisisa ndlela leyi u titwaka ha yona i goza ro sungula leri nga ta ku pfuna leswaku u hola.—Nawu wa Bibele: Pisalema 4:4.
Tshama ni vanhu lava khathalaka hi wena. Hi nkarhi wolowo a swi nge olovi. Anna loyi ku vulavuriweke ha yena laha henhla u ri: “Eku sunguleni a ndzi nga swi lavi ku vona vanhu. A ndzi titwa ndzi lava nkarhi wo hlakarhela, ndzi rivala hinkwaswo, ni ku twisisa leswi humeleleke.” Hi ku famba ka nkarhi Anna u vone nkoka wa ku heta nkarhi ni vanghana vakwe lavakulu leswaku va n’wi tiyisa. U tlhela a ku: “Sweswi ndzi titwa ndzi ri ni ku rhula ka mianakanyo naswona a ndza ha twi ku vava ku fana ni le ku sunguleni.”—Nawu wa Bibele: Swivuriso 17:17.
Dyondza eka leswi humeleleke. Tivutise: ‘Xana leswi endlekeke swi endle leswaku ndzi xiya laha ndzi faneleke ndzi antswisa kona? I yini leswi ndzi nga swi endlaka loko ndzi tlhela ndzi rhandzana ni munhu un’wana?’ Nhwanyana loyi a vuriwaka Marcia u ri: “Endzhaku ka nkarhi, a ndzi kota ku swi twisisa ku antswa leswi nga humelela. Hambiswiritano, swi ndzi tekele nkarhi ku amukela mhaka ya ku tshikiwa.” Adam loyi ku vulavuriweke ha yena laha henhla u titwa hi ndlela leyi fanaka. U ri: “Ku hundze lembe ndza ha twa ku vava. Swi ndzi tekele nkarhi wo leha ku dyondza eka leswi swi ndzi humeleleke. Leswi ndzi humeleke swi ndzi dyondzise swo tala hi mina, hi vanhwanyana ni hi ku rhandzana. Sweswi mbilu ya mina a ya ha twi ku vava hi mhaka leyi.”
Khongela. Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi ‘horisa vanhu lava timbilu ta vona ti vavisekeke naswona xi boha timbanga ta vona leti vavaka.’ (Pisalema 147:3) Xikwembu a xi hi hlawuleli vanhu lava hi nga ta tekana na vona kutani a hi fanelanga hi xi sola loko hi hambana. Xikwembu xa khathala hi ndlela leyi u titwaka ha yona. Xi phofuleli ndlela leyi u titwaka ha yona hi xikhongelo.—Nawu wa Bibele: 1 Petro 5:7.
^ ndzim. 4 Mavito ma cinciwile eka xihloko lexi.
DYONDZA SWO TALA
Xana U Swi Lunghekerile Ku Rhandzana?
Xiya swivutiso swa mune leswi nga ku pfunaka ku tiva loko u swi lunghekerile ku rhandzana.
Xana Ndzi Byi Lunghekerile Vukati?
Leswaku u hlamula xivutiso xexo u fanele u titiva kahle. Ku tikambisisa hi vukheta swi ta ku pfuna.


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO | U NGA VA MUNGHANA WA XIKWEMBU
A Ku Na Ndlela Yo Antswa eVuton’wini Ku Tlula Leyi
U nga endla yini leswaku u va ekusuhi ni Xikwembu? Hi kambisise tindlela leti landzelaka leti u nga ti tekaka leswaku u va ni vunghana na xona:
Tiva u tlhela u tirhisa vito ra Xikwembu ku nga Yehovha.
Vulavurisana na xona minkarhi hinkwayo hi xikhongelo ni ku hlaya Rito ra xona ku nga Bibele.
Minkarhi hinkwayo endla leswi tsakisaka Yehovha.
Hi ku ya hi leswi nga laha henhla, xana u nga vula leswaku u endla leswi lavekaka leswaku u va ekusuhi ni Xikwembu? Xana ku kona laha u nga antswisaka kona? I ntiyiso leswaku ku laveka matshalatshala kambe anakanya hi vuyelo bya kona.
Jennifer wa le United States u te: “Matshalatshala man’wana ni man’wana lawa munhu a ma endlaka leswaku a va ni vuxaka ni Xikwembu, i ya nkoka swinene. Vuxaka lebyi byi tisa mikateko yo tala: ku tshemba Xikwembu, ku twisisa ngopfu timfanelo ta xona, kambe ku tlula hinkwaswo, u ta ya u xi rhandza swinene. A ku na ndlela yo antswa evuton’wini ku tlula leyi!”
Loko u lava ku va ni vuxaka ni Xikwembu, Timbhoni ta Yehovha ta swi tsakela ku ku pfuna. Ti nga hlela leswaku ti dyondza Bibele na wena mahala. Wa rhambiwa ku va u hlanganyela na tona eHolweni ya Mfumo leyi nga kusuhi na wena, laha u nga ta tsakela vunghana ni vanhu lava vuxaka bya vona ni Xikwembu va byi tekaka byi ri bya nkoka. * Loko u endla tano, u ta titwa hilaha mupisalema a titweke hakona loko a ku: “Loko ku ri mina, ku tshinela eka Xikwembu i swinene eka mina.”—Pisalema 73:28.
^ ndzim. 9 Leswaku u kombela ku dyondzeriwa Bibele kumbe ku kuma Holo ya Mfumo leyi nga ekusuhi ni laha u tshamaka kona, hi kombela u vulavula ni munhu loyi a ku nyikeke magazini lowu kumbe u nghena eka Web site ya hina ya www.jw.org/ts kutani u pfula laha ku tsariweke, TIHLANGANISE NA HINA emakumu ka tluka.
DYONDZA SWO TALA
I Yini Dyondzo Ya Bibele?
Kuma tinhlamulo ta swivutiso malunghana ni nongonoko wa hina wa dyondzo ya mahala ya Bibele.
Ku Endliwa Yini eHolweni Ya Mfumo?
Nghena endzeni u vona leswi endliwaka.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Vakorinto 3:1-18
3 Xana ha+ sungula nakambe ku tibumabumela? Kumbe, xana swi nga ha endleka, ku fana ni vanhu van’wana, hi lava mapapila+ ya xibumabumelo lama taka eka n’wina kumbe lama humaka eka n’wina?2 N’wina mi papila+ ra hina, leri tsariweke etimbilwini ta hina, leri tivekaka naswona ri hlayiwaka hi vanhu+ hinkwavo.3 Hikuva mi kombisiwe mi ri papila ra Kreste leri tsariweke hi hina hi nga vatirheli,+ leri nga tsariwangiki hi inki kambe hi moya+ wa Xikwembu lexi hanyaka, ku nga ri eswiphepherheleni swa ribye,+ kambe eswiphepherheleni swa nyama, etimbilwini.+4 Kutani ha Kreste hi ni ku tiyiseka+ ka muxaka lowu eka Xikwembu.5 Ku nga ri leswaku hina hi faneleka kahle ku languta nchumu wun’wana ni wun’wana wu ri lowu humaka eka hina,+ kambe ku faneleka kahle ka hina ku huma eka Xikwembu,+6 lexi xi hi endleke hi faneleka kahle ku va vatirheli va ntwanano lowuntshwa,+ ku nga ri va nawu lowu tsariweke,+ kambe va moya;+ hikuva nawu lowu tsariweke wu gwevela+ rifu, kambe moya wa hanyisa.+7 Ku tlula kwalaho, loko nawu lowu humesaka rifu+ ni lowu kovotliweke hi tinhlanga emaribyeni+ wu ve kona hi ku vangama,+ lerova vana va Israyele va nga xi honoleli xikandza xa Muxe hikwalaho ka ku vangama ka xikandza+ xakwe, ku vangama loku a ku ta herisiwa,8 ha yini ku tirha ka moya+ ku nga vangami+ hilaha ku engetelekeke swinene?9 Hikuva loko nawu lowu a wu humesa xigwevo+ a wu vangama,+ ku vangama+ loku humesaka ku lulama+ ku andza swinene ngopfu.10 Entiyisweni, hambi ku ri lexi nga tshama xi endliwa lexi vangamaka xi tekeriwe ku vangama emhakeni+ leyi, hikwalaho ka ku vangama loku ku xi tlulaka.+11 Hikuva loko lexi a xi ta herisiwa a xi nghenisiwe hi ku vangama,+ lexi salaka a xi ta va ni ku vangama+ lokukulu ngopfu.12 Hikokwalaho, leswi hi nga ni ntshembo+ wo tano, hi tirhisa ntshunxeko lowukulu wo vulavula,13 naswona a hi endli ku fana na Muxe la nga veka nturhu+ exikandzeni xakwe, leswaku vana va Israyele va nga honoleli makumu+ ya lexi nga ta herisiwa.14 Kambe matimba ya vona ya mianakanyo ma tlanyarile.+ Hikuva ku fikela siku leri ra namuntlha, nturhu wowolowo wa ha ri kona, a wu susiwi loko ku hlayiwa ntwanano+ wa khale, hikuva wu herisiwa ha Kreste.+15 Entiyisweni, ku fikela ni namuntlha, nkarhi wun’wana ni wun’wana loko ku hlayiwa nawu wa Muxe,+ nturhu wu le timbilwini+ ta vona.16 Kambe loko ku hundzukeriwa eka Yehovha, nturhu wa susiwa.+17 Kutani Yehovha i Moya;+ naswona laha moya+ wa Yehovha+ wu nga kona, ku ni ntshunxeko.+18 Hinkwerhu ka hina,+ loko hi vonakarisa ku vangama ka Yehovha+ kukota swivoni hi swikandza leswi fununguriweke, hi hundzuleriwa+ exifanisweni+ lexi fanaka ku suka eku vangameni ku ya eku vangameni,+ hilaha swi endliwaka hakona hi Yehovha+ la nga Moya.


text:
XALAMUKA! FEBRUARY 2013
Swiphiqo Swo Rhurhela eTikweni Rimbe
Hi swihi swiphiqo leswi vahlapfa va langutanaka na swona ematikweni lawa va rhurhelaka eka wona?
Ta Rivala
Twana hi ta swiendlakalo swa sweswinyana ni timhaka leti tsakisaka leti humaka emisaveni hinkwayo.
Ndlela Leyi Mi Nga Tshikaka Ha Yona Ku Holova
Xana wena ni loyi u tekaneke na yena mi tshamela ku holova? Twana ndlela leyi milawu ya Bibele yi nga byi sirhelelaka ha yona vukati bya n’wina.
Swiphiqo Swo Rhurhela eTikweni Rimbe
Xana ku rhurhela etikweni rimbe swi vula leswaku ndyangu wa wena wu ta hanya vutomi byo antswa?
Muendli Wa Tirhoboto A Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
Profesa Massimo Tistarelli u hlamusela leswaku ha yini a tshike ku pfumela eka dyondzo ya ku tiendlekela ka swilo.
Plato
Hlaya leswaku i yini leswi endleke leswaku tidyondzo ta Plato ti hlanganisiwa ni ta Vukreste.
Swisiwana
Twana ndlela leyi Xikwembu xi kombisaka ha yona leswaku xa khathala hi swisiwana.
Ncila Wa Xipululu Lexi Vuriwaka Agama
Xipululu lexi xi swi kotisa ku yini ku tlula xi suka ehansi xi ya phatsama ekhumbini?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
I Yini Leswi Ndzi Faneleke Ndzi Swi Tiva Hi Ku Rhumela Ti-SMS?
Ku rhumela ti-SMS swi nga ku onhela vito ni vunghana. Kuma leswaku sweswo swi nga endlekisa ku yini.
Mhaka Ya Yakobe Na Esawu
Hlaya hi Yakobe na Esawu, vamakwavo vambirhi lava dyondzeke ku hanyisana.


text:
Dyondzo 9: Nowa A Aka Ngalava
Nowa a a ri ni nsati ni vana vanharhu va vafana. Mavito ya vana vakwe a ku ri Xeme, Hamu na Yafeta. Naswona hinkwavo a va tekile. Xisweswo a ku ri ni vanhu va nhungu endyangwini wa Nowa.
Xikwembu xi kombele Nowa leswaku a endla nchumu lowu nga tolovelekangiki. Xi n’wi byele leswaku a aka ngalava leyikulu. Ngalava leyi a yi ri yikulu ku fana ni xikepe, kambe a yi fana ni bokisi lerikulu, ro leha. Xikwembu xi te: ‘Yi endle yi va ni swithezi swinharhu, u endla makamara endzeni ka yona.’ Makamara lawa a ma ta va ya Nowa ni ndyangu wakwe, ya swiharhi ni ya swakudya hinkwaswo leswi a va ta swi lava.
Xikwembu xi tlhele xi byela Nowa ku lunghisa ngalava leswaku mati ma nga tshuki ma nghena endzeni ka yona. Xikwembu xi te: ‘Ndzi ta tisa ndhambi leyikulu kutani ndzi lovisa misava hinkwayo. Un’wana ni un’wana la nga riki engalaveni u ta fa.’
Nowa ni vana vakwe va yingise Yehovha kutani va sungula ku aka. Kambe vanhu lavan’wana a vo hleka. Va ye emahlweni va endla swo biha. A nga kona la kholweke Nowa loko a va byela leswi Xikwembu a xi ta swi endla.
Swi teke nkarhi wo leha ku aka ngalava hikuva a yi ri yikulu ngopfu. Eku heteleleni, endzhaku ka malembe yo tala, va yi hetile. Kutani Xikwembu xi byela Nowa ku nghenisa swiharhi engalaveni. Xikwembu xi n’wi byele leswaku swiharhi swin’wana a swi nghenisa hi swimbirhi-mbirhi, swa nkati ni swa matsune. Kambe Xikwembu xi byele Nowa leswaku a nghenisa muxaka wun’wana wa swiharhi hi nkombo-nkombo. Xikwembu xi tlhele xi byela Nowa ku nghenisa swinyenyana hi mixaka-xaka ya swona hinkwayo. Nowa u endle leswi Xikwembu xi swi vuleke.
Endzhaku ka sweswo Nowa ni ndyangu wakwe na vona va nghene engalaveni. Hiloko Xikwembu xi pfala nyangwa. Nowa ni ndyangu wakwe va rindze va ri endzeni. Ehleketa leswaku a swi ta va njhani loko na wena a wu ri endzeni ka ngalava na vona, u rindzile. Xana ndhambi a yi ta va kona hakunene hilaha Xikwembu xi vuleke hakona?
Genesa 6:9-22; 7:1-9.
Swivutiso
- A va ri vangani endyangwini wa Nowa, naswona mavito ya vana vakwe vanharhu a ku ri vamani?
- Hi wihi nchumu lowu nga tolovelekangiki lowu Xikwembu xi kombeleke Nowa leswaku a wu endla, naswona ha yini?
- Xana vaakelani va Nowa va angule njhani loko a va byela hi ta ngalava?
- Xana Xikwembu xi byele Nowa leswaku a endla yini hi swiharhi?
- Endzhaku ka loko Xikwembu xi pfale nyangwa wa ngalava, Nowa ni ndyangu wakwe a va fanele va endla yini?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Genesa 6:9-22.
I yini lexi endleke leswaku Nowa a va mugandzeri wo hlawuleka wa Xikwembu?
Xana Yehovha u titwa njhani hi madzolonga, naswona leswi swi fanele swi yi khumba njhani ndlela leyi hi hlawulaka vuhungasi ha yona?
Xana hi nga n’wi tekelela njhani Nowa loko hi kuma nkongomiso lowu taka hi nhlengeletano ya Yehovha?
- Hlaya Genesa 7:1-9.
Xana mhaka ya leswaku Yehovha u teke Nowa munhu la nga hetisekangiki a ri lowo lulama yi hi khutaza njhani namuntlha?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 7:1-17
Risimu ra xirilo ra Davhida leri a ri yimbeleleke Yehovha malunghana ni marito ya Kuxi wa ka Benjamini.7 Oho Yehovha Xikwembu xanga,+ ndzi tumbela+ eka wena.Ndzi ponise ni ku ndzi kutsula eka hinkwavo lava ndzi xanisaka,+2 Leswaku a nga vi kona la handzulelaka moyaxiviri wa mina hilaha nghala yi endlaka hakona,+A ndzi wutla loko ndzi nga ri na mukutsuri.+3 Oho Yehovha Xikwembu xanga, loko ndzi endle leswi,+Loko ndzi nga ri na vululami evokweni+ ra mina,4 Loko ndzi rihisele la tlheriselaka swo biha eka mina,+Kumbe ndzi tekele la ndzi vengaka kambe a nga humeleli,+5 Nala a a lavisise moyaxiviri+ wa minaA a ndzi rhangele a kandziyela vutomi bya mina ehansi emisaveniNaswona a endla leswaku ku vangama ka mina ku tshama entshurini. Se′lah.6 Oho Yehovha, humelela hi ku hlundzuka+ ka wena;Tlakuka u hlundzuke ngopfu eka lava va ndzi vengaka,+Ndzi xalamukele,+ tanihi leswi u humeseke xileriso xa vuavanyisi.+7 Rhendzeriwa hi ntshungu wa vanhu va matiko,Naswona u vuyela ehenhla u lwa na vona.8 Yehovha u ta gweva vanhu.+Oho Yehovha, ndzi avanyise hi ku landza ku lulama+ ka minaNi hi ku landza ku tshembeka+ loku nga eka mina.9 Ndzi kombela leswaku vubihi bya lavo homboloka byi hela,+U tiyisa la lulameke;+Tanihi leswi Xikwembu xi lulameke,+ xi kambela mbilu+ ni tinso.+10 Xitlhangu xa mina xi le ka Xikwembu,+ Muponisi wa lava lulameke embilwini.+11 Xikwembu i Muavanyisi+ wo lulama,Naswona Xikwembu xi humesa swigwevo siku rin’wana ni rin’wana.12 Loko a nga ri kona la nga ta tlhela,+ xi ta lota+ banga ra xona,Kunene xi ta kunga vurha bya xona, xi ta byi lunghiselela ku copa.+13 Xi fanele xi tilunghisela swichayachayana swa rifu;+Miseve ya xona xi ta yi endla yi pfurha.+14 Waswivo! U kona la tikeke hi swilo swo biha,+Naswona u tike ku karhateka kutani u boheka ku veleka mavunwa.+15 U cele mugodi, a ya emahlweni a wu cela;+Kambe u ta wela emugodini lowu a wu celeke.+16 Ku karhateka kakwe ku ta tlhelela enhlokweni yakwe,+Ni madzolonga ma ta xikela+ ethavathaveni yakwe.17 Ndzi ta dzunisa Yehovha hi ku landza ku lulama kakwe,+Naswona ndzi ta yimbelelela vito+ ra Yehovha La nge Henhlahenhla+ miloti.


text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) AUGUST 2014
Nkandziyiso lowu wu ni swihloko leswi dyondziwaka evandlheni ku sukela hi September 29 ku ya ka October 26, 2014.
Xana U Kuma “Swakudya . . . Hi Nkarhi Lowu Faneleke”?
Xana munhu u fanele a kota ku hlaya minkandziyiso hinkwayo leyi hlonga ro tshembeka ri yi humesaka leswaku a ta kota ku tshama a tiyile hi tlhelo ra moya?
Hi Xihi Xiphemu Xa Vavasati Eka Xikongomelo Xa Yehovha?
Twana hi vuyelo lebyi veke kona eka vavanuna ni vavasati hikwalaho ka ku xandzukela Xikwembu. Kambisisa mintokoto ya vavasati van’wana vo tshembeka va le nkarhini lowu hundzeke. Nakambe, twana ndlela leyi vavasati lava nga Vakreste va hoxaka xandla ha yona entirhweni wa Xikwembu namuntlha.
Tirhisa Rito Ra Xikwembu
—Ra Hanya!
Timbhoni ta Yehovha hinkwato ti lava ku chumayela hi ndlela leyinene enisn’wini. Xiya swiringanyeto swin’wana leswi tirhaka swo tirhisa Rito ra Xikwembu leri nga ni matimba swin’we ni swiphephana swa hina leswaku hi sungula mabulo ni vanhu.
Ndlela Leyi Yehovha A Tshinelaka Eka Hina Ha Yona
Hi fanele hi va ni vuxaka lebyikulu na Yehovha. Twana ndlela leyi nkutsulo ni Bibele swi kombisaka ha yona leswaku Yehovha u hi tshineta eka yena.
Yingisa Rito Ra Yehovha Kun’wana Ni Kun’wana Laha U Nga Kona
Twana ndlela leyi swi nga swa nkoka ha yona ku yingisa rito ra Yehovha ni ku vulavula na yena. Xihloko lexi xi ta hi pfuna leswaku hi vona ndlela leyi hi nga swi papalataka ha yona ku pfumelela Sathana ni mukhuva wa hina wo endla xidyoho swi hi sivela ku yingisa Yehovha.
‘Vuya U Ta Tiyisa Vamakwenu’
Loko makwerhu a tshame a va nkulu kambe a tekeriwe lunghelo rolero, xana a nga tlhela a “fikelela ntirho wa ku va mulanguteri”?
Swivutiso Swa Vahlayi
Loko Yesu a vula leswaku lava nga ta pfuxiwa eku feni “a va teki naswona a va hlomisiwi,” xana a a vulavula hi ku pfuxeriwa emisaveni?
“Eureka Drama” Yi Pfune Vo Tala Ku Kuma Ntiyiso Wa Bibele
Nkombiso lowu wo koma wa “Photo-Drama of Creation” a yi kombisiwa ni le tindhawini ta le kule, hambiloko ku nga ri na gezi.


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO
Ha Yini U Fanele U Khongela?
U nga ha tivutisa u ku, ‘Loko ku ri leswaku Xikwembu xi tiva swilo hinkwaswo ku katsa leswi ndzi swi anakanyaka ni leswi ndzi swi lavaka, ha yini ndzi fanele ndzi khongela?’ Xexo i xivutiso xa nkoka. Yesu u tshame a vula leswaku Xikwembu xi “tiva swilo leswi mi swi lavaka mi nga si swi kombela eka xona.” (Matewu 6:8) Hosi Davhida wa le Israyele wa khale u yi xiyile mhaka leyi naswona u tsale a ku: “Hikuva a ri kona rito eririmini ra mina, kambe waswivo, wena Yehovha, ana se u swi tiva hinkwaswo.” (Pisalema 139:4) Kutani ha yini hi fanele hi khongela eka Xikwembu? Leswaku hi kuma nhlamulo ya xivutiso xexo, a hi xiyeni leswi Bibele yi swi vulaka hi swikhongelo swa vagandzeri va Xikwembu. *
“Tshinelani eka Xikwembu, kutani xi ta tshinela eka n’wina.”—Yakobo 4:8
XIKHONGELO XI HI ENDLA HI TSHINELA EKA XIKWEMBU
Hambileswi Bibele yi vulaka leswaku Yehovha * Xikwembu u tiva swilo hinkwaswo, yi tlhela yi vula ni leswaku wa khathala hi vagandzeri vakwe. (Pisalema 139:6; Varhoma 11:33) Mianakanyo yakwe leyi hetisekeke a yi fani ni khompyuta leyi ngo hlayisa rungula ra munhu un’wana ni un’wana. Entiyisweni, Xikwembu xi khathala swinene hi leswi hi swi anakanyaka hikuva xi lava leswaku hi va ekusuhi na xona. (Pisalema 139:23, 24; Yakobo 4:8) Hi yona mhaka leyi Yesu a khutazeke valandzeri vakwe leswaku va khongela hambileswi Tata wakwe a swi tivaka kahle leswi va swi lavaka. (Matewu 6:6-8) Loko hi khongela nkarhi ni nkarhi eka Muvumbi wa hina, vuxaka bya hina na yena byi ta ya byi kula.
Minkarhi yin’wana swi nga ha tika ku tiva leswi hi faneleke hi swi vula loko hi khongela. Leswi Xikwembu xi tivaka ni leswi hi nga si swi kombelaka naswona xi swi tivaka kahle swilaveko swa hina, xi hi nyika leswi hi swi lavaka. (Varhoma 8:26, 27; Vaefesa 3:20) Loko hi vona leswaku Xikwembu xa hi pfuna hi ndlela yo karhi, hambi ku ri hi ndlela leyi hi nga yi langutelangiki, vuxaka bya hina na xona bya kula.
XANA XIKWEMBU XI HLAMULA SWIKHONGELO HINKWASWO?
Bibele yi hi tiyisekisa leswaku Xikwembu xa Matimba Hinkwawo xi yingisa swikhongelo swa malandza ya xona lama tshembekaka kambe yi tlhela yi hi byela swivangelo swa leswaku ha yini swikhongelo swin’wana xi nga swi yingisi. Hi xikombiso, hi nkarhi lowu a ku ri ni madzolonga yo tala le Israyele wa khale, Xikwembu xi rhume muprofeta Esaya leswaku a byela vanhu a ku: “Hambiloko mi endla swikhongelo swo tala, a ndzi yingisi; mavoko ya n’wina ma tele ku halata ngati.” (Esaya 1:15) Swi le rivaleni leswaku Xikwembu a xi swi yingisi swikhongelo swa vanhu lava tlulaka milawu ya xona kumbe lava khongelelaka swilo leswi nga riki swinene.—Swivuriso 28:9; Yakobo 4:3.
Bibele yi tlhela yi ku: “Ku nga khathariseki leswaku i yini lexi hi xi kombelaka hi ku ya hi ku rhandza ka xona, xa hi twa.” (1 Yohane 5:14) Xana sweswo swi vula leswaku Xikwembu xi ta nyika vagandzeri va xona xin’wana ni xin’wana lexi va xi lavaka? Doo! Anakanya hi mhaka ya muapostola Pawulo loyi a kombeleke Xikwembu kanharhu leswaku xi n’wi susa “mutwa enyameni.” (2 Vakorinto 12:7, 8) Swi nga ha endleka leswaku Pawulo a a ri ni vuvabyi bya matihlo lebyi nga tshungulekiki. Sweswo a swi nga n’wi dyisi byi rhelela. Pawulo a a ri ni nyiko ya ku tshungula lava vabyaka naswona u tshame a pfuxa munhu la feke kambe yena u boheke ku kayakaya ni vuvabyi lebyi a a ri na byona. (Mintirho 19:11, 12; 20:9, 10) Hambileswi xikhongelo xakwe xi nga hlamuriwangiki hi ndlela leyi a a yi languterile, Pawulo u tlangele ndlela leyi Xikwembu xi n’wi hlamuleke ha yona.—2 Vakorinto 12:9, 10.
“Ku tiyiseka loku hi nga na kona ha xona, i ka leswaku, ku nga khathariseki leswaku i yini lexi hi xi kombelaka hi ku ya hi ku rhandza ka xona, xa hi twa.”—1 Yohane 5:14
I ntiyiso leswaku swikhongelo swa vanhu van’wana va le Bibeleni swi hlamuriwe hi ndlela ya singita. (2 Tihosi 20:1-7) Kambe hambi ku ri enkarhini wa ku tsariwa ka Bibele, a hi vanhu hinkwavo lava a va hlamuriwa hi ndlela yo tano. Van’wana a va hela matimba loko va vona onge Xikwembu a xi swi hlamuli swikhongelo swa vona. Hosi Davhida u vutise a ku: “Oho Yehovha, xana u ta ndzi rivala ku fikela rini? Hi masiku?” (Pisalema 13:1) Kambe loko Davhida a xiye ndlela leyi Yehovha a n’wi poniseke ha yona eswiyin’weni swo tala, u tlhele a tshemba Xikwembu. Loko a ya emahlweni ni xikhongelo xakwe, Davhida u te: “Loko ku ri mina, ndzi tshembe musa wa wena wa rirhandzu.” (Pisalema 13:5) Ku fana na Davhida, vagandzeri va Yehovha namuntlha va fanele va hambeta va khongela kukondza Yehovha a hlamula swikhongelo swa vona.—Varhoma 12:12.
NDLELA LEYI XIKWEMBU XI HLAMULAKA SWIKHONGELO HA YONA
Xikwembu xi hi nyika swilaveko swa nkoka.
A hi minkarhi hinkwayo laha vatswari lava nga ni rirhandzu va nambaka va nyika vana va vona xin’wana ni xin’wana lexi va xi kombelaka. Hilaha ku fanaka, swi nga endleka Xikwembu xi nga hi hlamuli hi ndlela leyi hi yi languteleke kumbe hi nkarhi lowu hi wu languteleke. Kambe hi fanele hi tiyiseka leswaku Muvumbi wa hina, la fanaka ni tatana la nga ni rirhandzu, u ta hi nyika swilaveko swa nkoka hi nkarhi ni hi ndlela leyi faneleke.—Luka 11:11-13.
Xikwembu xi nga hi hlamula hi ndlela leyi hi nga yi langutelangiki.
Ku vuriwa yini loko hi khongelela ku pfuniwa eka xiphiqo lexi tshamelaka ku hi karhata? Loko hi nga hlamuriwi hi ndlela leyi a hi yi languterile, xana hi fanele hi anakanya leswaku Yehovha a nga swi hlamulanga swikhongelo swa hina? I swinene ku xiya tindlela tin’wana leti hi nga ti langutelangiki leti Xikwembu xi nga ha vaka xi hi hlamule ha tona. Hi xikombiso, swi nga ha endleka leswaku munghana loyi a ku rhandzaka u ku pfune hi swo karhi hi nkarhi lowu a wu swi lava ha wona. (Swivuriso 17:17) Xana swi nga endleka leswaku Yehovha hi yena a endleke leswaku munghana yoloye a ku pfuna? Ku tlula kwalaho, Xikwembu xi nga hlamula swikhongelo swa hina hi ku tirhisa Bibele. Eka yona hi nga kuma tindlela leti nga hi pfunaka ku tiyisela swiphiqo swa hina.—2 Timotiya 3:16, 17.
Minkarhi yo tala Xikwembu a xi swi susi swiphiqo swa hina kambe xi hi nyika matimba ya leswaku hi kota ku swi tiyisela. (2 Vakorinto 4:7) Hi xikombiso, loko Yesu a kombela Tata wakwe leswaku a susa maxangu lawa a a langutane na wona hileswi a a chava leswaku ma ta endla leswaku vito ra Xikwembu ri sandziwa, Yehovha u rhume ntsumi yakwe leswaku yi ya n’wi tiyisa. (Luka 22:42, 43) Hilaha ku fanaka, Xikwembu xi nga ha tirhisa munghana lonkulu leswaku a hi khutaza loko swi tika. (Swivuriso 12:25) Hikwalaho, hi fanele hi tshama hi ri karhi hi tsundzuka leswaku Xikwembu xi nga tirhisa tindlela tin’wana ku hlamula swikhongelo swa hina.
Xikwembu xi nga hi hlamula hi nkarhi lowu xi vonaka wu ri wunene.
Bibele yi vula leswaku “hi nkarhi lowu faneleke.”Xikwembu xa Matimba Hinkwawo xi pfuna vanhu lava titsongahataka. (1 Petro 5:6) Kutani loko swi tikomba onge Yehovha wa hlwela ku hlamula swikhongelo swa hina, a hi fanelanga hi swi teka onge a nga na mhaka na hina. Ematshan’weni ya sweswo, leswi Muvumbi wa hina loyi a hi rhandzaka a tivaka swilo hinkwaswo, u hlamula swikhongelo swa hina hi ndlela leyi a tivaka leswaku yi ta hi vuyerisa.
“Hikokwalaho, titsongahateni ehansi ka voko ra matimba ra Xikwembu, leswaku xi ta mi tlakusa hi nkarhi lowu faneleke.”—1 Petro 5:6
Hi xikombiso, a hi nge n’wana wa wena u kombela leswaku u n’wi xavela xikanyakanya. Xana u ta namba u n’wi xavela? Loko u vona onge a nga si kula ku ringana leswaku a va ni xikanyakanya, u nga ha vona swi antswa ku nga hatli u n’wi xavela. Hambiswiritano, hi ku famba ka nkarhi u nga n’wi xavela xona loko u vona leswaku swa fanela. Hilaha ku fanaka, loko u hambeta u khongela, Xikwembu xi ta ku “nyika leswi mbilu ya wena yi swi navelaka” hi nkarhi lowu faneleke.—Pisalema 37:4, Bibele—Mahungu Lamanene.
TIYISEKA LESWAKU YEHOVHA WA SWI YINGISA SWIKHONGELO
Bibele yi khutaza Vakreste va ntiyiso leswaku va nga tshiki ku teka xikhongelo xi ri xa nkoka. Van’wana va nga vula leswaku a swi olovi ku endla tano. Loko ku ri leswaku hi ni xiphiqo lexi nga hi dyisiki byi rhelela kumbe hi nga kombiwanga vululami eka timhaka to karhi, swi nga ha tika ku rindza kukondza Xikwembu xi hi endlela leswi hi swi lavaka. Kambe hi ta va hi endla kahle loko hi tshama hi ri karhi hi tsundzuka leswi Yesu a swi dyondziseke malunghana ni ku hambeta hi khongela.
Yesu u vulavule hi xifaniso xa noni leyi a yi ri xisiwana leyi a yi hambeta yi ya eka muavanyisi loyi a a nga anakanyeli leswaku yi ta kombisiwa vululami. (Luka 18:1-3) Hambileswi muavanyisi yoloye eku sunguleni a aleke ku yi pfuna, eku heteleleni u tibyele a ku: “Ndzi ta tiyiseka leswaku yi kuma vululami, leswaku yi nga ha tshameli ku ta, yi ta ndzi xanisa ku tlula mpimo.” (Luka 18:4, 5) Hi ku ya hi ririmi ra Xigriki, muavanyisi yoloye u pfune noni leyi leswaku yi nga n’wi “onhi ndhuma.” * Loko muavanyisi la nga anakanyeliki a pfune noni yoleyo hikwalaho ka leswi a a chava ndlela leyi vanhu a va ta n’wi teka ha yona, hakunene Xikwembu xa hina lexi nga ni rirhandzu xi ta kombisa vululami hi ndlela leyikulu eka “lava huwelelaka eka xona vusiku ni nhlikanhi.” Hilaha Yesu a vuleke hakona, Xikwembu “xi ta endla leswaku ku endliwa vululami eka vona hi ku hatlisa.”—Luka 18:6-8.
“Hambetani mi kombela, mi ta nyikiwa.”—Luka 11:9
Hambileswi minkarhi yin’wana hi nga karhalaka ku kombela mpfuno, a hi fanelanga hi tshika ku khongela. Loko hi hambeta hi khongela, hi va hi kombisa leswaku hi swi lava hi mbilu hinkwayo ku pfuniwa hi Xikwembu. Swi ta tlhela swi hi pfuna ku xiya loko Xikwembu xi swi hlamurile swikhongelo swa hina kutani sweswo swi ta endla leswaku hi va ni vuxaka lebyikulu na xona. Hi nga tiyiseka leswaku Yehovha u ta hi hlamula loko hi hambeta hi khongela swi huma embilwini naswona hi ri ni ripfumelo.—Luka 11:9.
^ ndzim. 3 Loko hi lava leswaku Xikwembu xi yingisa swikhongelo swa hina, hi fanele hi tikarhatela ku yingisa milawu ya xona. Loko hi endla tano, hi ta vona ndlela leyi xikhongelo xi nga hi pfunaka ha yona hilaha xihloko lexi xi hlamuselaka hakona. Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, hlaya ndzima 17 ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 5 Yehovha i vito ra Xikwembu hilaha swi hlamuseriweke hakona eBibeleni.
^ ndzim. 22 Eminkarhini ya Bibele, Xikwembu a xi langutele leswaku vaavanyisi va le Israyele va khathalela ngopfu tinoni ni vana lava nga riki na vatswari.—Deteronoma 1:16, 17; 24:17; Pisalema 68:5.


text:
XIPHEMU 12
I Yini Leswi U Nga Swi Endlaka Leswaku U Va Ni Ndyangu Lowu Tsakeke?
Rirhandzu hi rona ri endlaka leswaku ku va ni ntsako endyangwini. Vaefesa 5:33
Xikwembu xi lava leswaku vukati byi vumbiwa hi wanuna un’we ni wansati un’we.
Wanuna la nga ni rirhandzu u n’wi khoma kahle nsati wakwe naswona wa n’wi twisisa.
Wansati u fanele a tirhisana ni nuna wakwe.
Vana va fanele va yingisa vatswari va vona.
Kombisa musa naswona u tshembeka, u nga vi ni tihanyi. Vakolosa 3:5, 8-10
Rito ra Xikwembu ri vula leswaku wanuna u fanele a rhandza nsati wakwe hi ndlela leyi a wu rhandzaka ha yona miri wakwe naswona wansati u fanele a va ni xichavo lexi enteke eka nuna wakwe.
Swi hoxile ku va ni vuxaka bya rimbewu ni munhu loyi u nga tekanangiki na yena. Hi hala tlhelo, ku teka tshengwe na swona a hi swinene.
Rito ra Yehovha ri dyondzisa mindyangu ndlela yo va ni ntsako.
DYONDZA SWO TALA
Ndyangu Wa Wena Wu Nga Va Ni Ntsako Hi Ndlela Yihi?
Yehovha ku nga Xikwembu lexi tsakeke u lava leswaku mindyangu yi va ni ntsako. Kuma ndzayo ya Bibele leyi pfunaka leyi yaka eka vavanuna, vavasati, vatswari ni vana.


text:
LANGUTELO RA BIBELE
Ku Anakanyisisa
I yini ku anakanyisisa?
“Ndzi ta anakanyisisa hi mintirho ya wena hinkwayo, ndzi ta ehleketa hi ntirhisano wa wena.” —Pisalema 77:12.
LESWI VANHU VA SWI VULAKA
Vanhu va anakanyisisa hi tindlela to tala, tin’wana ta tona ti huma eka vukhongeri bya khale bya le matikweni ya le Vuxeni. Mutsari un’wana loko a vulavula hi mhaka leyi u te: “Mianakanyo a yi fanelanga yi kavanyetiwa leswaku yi ta kota ku anakanyisisa kahle.” Marito yakwe ma kombisa leswaku loko munhu a nga kavanyetiwi loko a ri karhi a anakanyisisa hi marito kumbe swifaniso swo karhi, swi ta endla leswaku a va ni ku rhula ka mianakanyo ni ku titwa a phyuphyile.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Bibele yi kandziyisa nkoka wa ku anakanyisisa. (1 Timotiya 4:15, nhlamuselo ya le hansi ya NW) Hambiswiritano, ku anakanyisisa loku yi ku khutazaka, a ku katsi ku susa swo karhi emianakanyweni kumbe ku phindha-phindha rito ro karhi kumbe xivulwa. Kambe, ku anakayisisa loku Bibele yi vulavulaka hakona ku katsa ku ehleketisisa hi tinhloko-mhaka to karhi u ri ni xikongomelo, to tanihi ta timfanelo ta Xikwembu ni ta ntumbuluko. Wanuna un’wana loyi a a tshembekile eka Xikwembu u khongerile a ku: ‘Ndzi anakanyisisa hi ntirho wa wena hinkwawo, ndzi anakanyisisa hi ntirho wa mavoko ya wena hi ku hiseka.’ (Pisalema 143:5) U tlhele a ku: ‘Ndzi ku tsundzuka ndzi ri ehenhla ka sangu ra mina, ndzi anakanyisisa ha wena exikarhi ka ku rindza ka nivusiku.’—Pisalema 63:6.
U nga vuyeriwa njhani hi ku anakanyisisa?
‘Mbilu ya lowo lulama ya anakanyisisa a nga si hlamula.’—Swivuriso 15:28.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Ku anakanyisisa lokunene ku antswisa vumunhu bya hina, ku endla leswaku hi va ni vuswikoti byo lawula mintlhaveko ya hina ni ku va ni mahanyelo lamanene—leswi, swi engetela eka vutivi ni ku twisisa mavulavulelo ni mahanyelo ya hina. (Swivuriso 16:23) Ku anakanyisisa loku ku tlhela ku endla leswaku hi va ni vutomi lebyi tsakisaka byi tlhela byi vuyerisa. Loko Pisalema 1:3 yi vulavula hi munhu loyi a anakanyisisaka hi Xikwembu nkarhi ni nkarhi, yi ri: ‘U ta fana ni murhi lowu byariweke etlhelo ka swinambyana swa mati, lowu humesaka mbhandzu wa wona hi nguva ya kona, lowu switluka swa wona swi nga vuniki. Kutani hinkwaswo leswi a swi endlaka swi ta humelela.’
Ku anakanyisisa swi hi pfuna ku antswisa ndlela leyi hi twisisaka swilo ha yona ni ku swi tsundzuka. Hi xikombiso, loko hi hlaya hi mhaka yo karhi mayelana ni ntumbuluko kumbe nhloko-mhaka yo karhi ya le Bibeleni, hi dyondza timhaka to tala leti tsakisaka. Kambe loko hi anakanyisisa hi timhaka toleto, hi vona ndlela leyi ti hlanganaka ha yona nileswi hi swi dyondzeke enkarhini lowu hundzeke. Ku fana ni muvatli loyi a hundzulaka swilo swo karhi a endla nchumu wo saseka, ku anakanyisisa ku hi pfuna leswaku hi hlanganisa timhaka ti va leti twisisekaka.
Xana ku anakanyisisa ku fanele ku kongomisiwa?
“Mbilu yi kanganyisa ngopfu ku tlula hinkwaswo naswona yi ni khombo. I mani la nga yi tivaka?”—Yeremiya 17:9.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Endzeni, etimbilwini ta vanhu, hi kona laha ku humaka ku anakanya ko biha, vumbhisa, vukhamba, ku dlaya hi vomu, vuoswi, ku navela, swiendlo swa vuhomboloki, vuxisi, ku tikhoma ko biha, tihlo ro xondzolota, . . . ku pfumala ku anakanyela.” (Marka 7:21, 22) Ina, ku fana ni ndzilo, ku anakanyisisa ku fanele ku kongomisiwa! Loko swi nga ri tano, mianakanyo yo biha yi nga pfuxa ku navela ko biha loku nga endlaka munhu a tsandzeka ku tilawula ivi a sungula swiendlo swo biha.—Yakobo 1:14, 15.
Hikwalaho, Bibele yi hi khutaza ku anakanyisisa hi ‘swilo leswi nga ntiyiso, leswo tenga, leswi rhandzekaka ni leswi dzunekaka.’ (Vafilipiya 4:8, 9) Loko hi dyondza hi swilo swo tano hi tlhela hi anakanyisisa hi swona, hi ta va ni timfanelo letinene, mavulavulelo lamanene ni ku va ni vuxaka lebyinene ni van’wana.—Vakolosa 4:6.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tikronika 26:1-23
26 Kutani vanhu+ hinkwavo va Yuda va teka Uzhiya,+ yena a ri ni malembe ya 16 hi vukhale, va n’wi endla+ hosi ematshan’weni ya Amaziya+ tata wakwe.2 Hi yena la pfuxeke Elata,+ kutani a wu vuyisela eYuda endzhaku ka hosi leyi etleleke ni vatata wakwe.+3 Uzhiya+ a a ri ni malembe ya 16 hi vukhale loko a sungula ku fuma, u fume malembe ya 52 eYerusalema. Vito ra mana wakwe a ku ri Yekoliya+ wa le Yerusalema.4 A hambeta a endla leswi lulameke ematihlweni ya Yehovha,+ hi ku landza hinkwaswo leswi Amaziya tata wakwe a swi endleke.+5 A ya emahlweni a susumeteleka ku lava+ Xikwembu emasikwini ya Zakariya, muleteri emhakeni ya ku chava Xikwembu xa ntiyiso;+ naswona emasikwini lawa a a lava Yehovha ha wona, Xikwembu xa ntiyiso xi n’wi katekisile.+6 A huma a ya lwa ni Vafilisita,+ a boxa rirhangu ra Gati+ ni rirhangu ra Yabine+ ni rirhangu ra Axidodo,+ endzhaku ka sweswo a aka miti etikweni ra Axidodo+ ni le xikarhi ka Vafilisita.7 Xikwembu xa ntiyiso xi hambeta xi n’wi pfuna+ ku lwa ni Vafilisita ni Vaarabiya+ lava a va tshama eGurubali ni le Mewunimi.+8 Vaamone+ va sungula ku humesa ndzuvo+ eka Uzhiya. Eku heteleleni ndhuma+ yakwe yi fika aEgipta, hikuva a a kombise ntamu lowukulu ngopfu.9 Tlhandlakambirhi, Uzhiya u ake swihondzo+ eYerusalema ekusuhi ni Nyangwa ya le Yinhleni+ ni le kusuhi ni Nyangwa ya le Nkoveni+ ni le kusuhi ni Rirhangu ro Tshega Muako, a swi tiyisa.10 Ku tlula kwalaho, u ake swihondzo+ emananga, a cela swihlovo swo tala (hikuva a ku ri ni swifuwo swo tala ngopfu leswi a swi ri swa yena), ni le Xefela+ ni le tikweni leri andlalekeke. A ku ri ni varimi ni varimi va masimu ya vhinya etintshaveni ni le Karimeli, hikuva a a rhandza vurimi.11 Tlhandlakambirhi, Uzhiya a va ni vandla leri nghenelaka nyimpi, leri ri humaka ri ya evusocheni hi mintlawa ya masocha,+ hi nhlayo ya ku tsarisiwa+ ka rona hi voko ra Yeyiyele lowa matsalana+ na Maseya ndhuna leyi lawuriwaka+ hi Hananiya wa tihosana ta hosi.+12 Nhlayo hinkwayo ya varhangeri va vatatana,+ ya vavanuna va vurhena,+ va matimba,+ a ku ri 2 600.13 Mavuthu ya nyimpi lawa a ma lawuriwa hi vona a ma ri vavanuna va 307 500 lava a va lwa nyimpi, hi matimba ya vandla ra nyimpi ku pfuna hosi leswaku yi lwa ni nala wa yona.+14 Uzhiya a ya emahlweni a va lunghiselela vuthu hinkwaro, switlhangu+ ni matlhari+ ni swihuku+ ni tinguvu ta mahakatimba ya nsimbi+ ni mavurha+ ni maribye ya xipelupelu.+15 Ku tlula kwalaho, eYerusalema u endle michini yo lwa nyimpi, leyi yi qambhiweke hi vamaki, leswaku yi va ehenhla ka swihondzo+ ni le henhla ka yinhla, leswaku yi copa miseve ni maribye lamakulu. Hiloko ndhuma+ yakwe yi fika ekule ngopfu, hikuva a a pfuniwe hi ndlela yo hlamarisa kukondza a va ni matimba.16 Kambe, hi ku hatlisa loko a va ni matimba, mbilu yakwe yi titlakusa+ kukondza a vanga ku onhaka,+ lerova a endla hi ndlela leyi pfumalaka ku tshembeka eka Yehovha Xikwembu xakwe, a fika etempeleni ya Yehovha ku ta hisa mirhi ya risuna ehenhla ka alitari ya murhi wa risuna.+17 Xikan’we-kan’we Azariya lowa muprista a ri ni vaprista va Yehovha, vavanuna va vurhena, va matimba va 80, va n’wi sala endzhaku.18 Hiloko va suka va yima va lwa na Uzhiya lowa hosi,+ va ku eka yena: “A hi ntirho wa wena,+ Wena Uzhiya, ku hisela Yehovha murhi wa risuna, kambe i ntirho wa vaprista, vana va Aroni,+ lava va hlawulekisiweke, ku hisa murhi wa risuna. Huma evukwetsimelweni; hikuva u endle hi ndlela leyi nga tshembekangiki, naswona Yehovha Xikwembu a nge ku vangamisi.”+19 Kambe Uzhiya a hlundzuka+ a ha khome xibya xo hisela+ murhi wa risuna, loko a ha karihele vaprista, ku huma+ nhlokonho+ emombyeni wakwe emahlweni ka vaprista endlwini ya Yehovha etlhelo ka alitari ya murhi wa risuna.20 Loko Azariya lowa muprista lonkulu ni vaprista lavan’wana hinkwavo va hundzukela eka yena, waswivo, a a biwe hi nhlokonho emombyeni!+ Hiloko va n’wi humesa kwalaho hi ku hatlisa, na yena a hatlisela ku huma, hikuva Yehovha a a n’wi bile.+21 Uzhiya+ lowa hosi a hambeta a va ni nhlokonho ku fikela esikwini ra ku fa kakwe, naswona a hambeta a tshama endlwini a nga endli nchumu, tanihi leswi a a ri ni nhlokonho;+ hikuva a a hambanisiwe ni yindlu ya Yehovha, kasi Yohatama n’wana wakwe a langutela yindlu ya hosi, a avanyisa vanhu va tiko.22 Timhaka letin’wana ta Uzhiya,+ to sungula ni to hetelela, Esaya+ n’wana wa Amotsi+ lowa muprofeta u ti tsarile.23 Eku heteleleni Uzhiya a etlela ni vatata wakwe; kutani va n’wi lahla ni vatata wakwe, eswilahlweni swa tihosi,+ hikuva va te: “U ni nhlokonho.” Kutani Yohatama+ n’wana wakwe a sungula ku fuma ematshan’weni ya yena.


text:
Vabyari Va Le Mpfhukeni Va Le Makhwatini Lama Nga Ni Timpfula
HILAHA varimi va swi tivaka ha kona, leswaku swimilana swi kota ku kula kahle, swi titshege hi ku byala mbewu emisaveni leyi noneke hi nguva leyi faneleke. Hambiswiritano, lexi hlamarisaka hi leswaku swimilana swin’wana leswi kulaka kahle emakwhatini lama nga ni timpfula, swi byariwa nivusiku naswona swi byariwa hi vabyari va le mpfhukeni. Vabyari va le mpfhukeni lava byalaka i Vamangadyana—van’wana va vona va tiviwa tanihi vamangadyana lavakulu (flying foxes). *
Va Haxa Mbewu
Vunyingi bya vamangadyana lava va haha nivusiku va hlota misinya ni swimilana swa le khwatini leswi va nga ta kuma swakudya ni vulombe bya swiluva eka swona. Loko va ri karhi va hlotana ni swakudya, vamangadyana va gayela mihandzu leyi va yi dyeke kutani va humesa tinyungu ni mbewu leyi nga gayelekangiki. Leswaku va hetisisa ntirho wa vona wo byala, va tlhela va nonisa swiluva loko va ri karhi va nwa vulombe bya swona lebyi va byi rhandzaka ngopfu.
Leswi vamangadyana va nga fambaka mpfhuka wo leha nivusiku, va nga byala timbewu endhawini leyikulu. Nakambe leswi va byalaka timbewu loko va ri karhi va gayela va tlhela va “nonisa” ni swimilana. A swi hlamarisi leswi swimilana swa mixaka-xaka swa le makwhatini lama nga ni timpfula swi titshegeke hi vamangadyana leswaku va swi nonisa ni ku hangalasa timbewu ta swona.
Tanihi leswi vamangadyana va nga fambaka mpfuka wo leha va ri ntlawa lowukulu, va fanele va ri ni vuswikoti byo tiva ndlela ni mahlo lama vonaka hi ndlela yo hlamarisa. Endhawini leyi nga ni xinyama, va vona kahle ku tlula ndlela leyi vanhu va vonaka ha yona. Va nga tlhela va kota ku hambanisa mihlovo hi ku hambana ka yona. A va tali ku haha ninhlikanhi hilaha va endlaka ha kona nivusiku.
Vutomi Bya Ndyangu
Eka rixaka ra vamangadyana lava vuriwaka Samoan flying fox loko nuna ni nsati vo kala va rhandzana a va hambani vutomi hinkwabyo. Hilaha swi xiyiweke ha kona eka tinxaka tin’wana, mangadyana wa xisati hi yena loyi a khathalelaka vana vakwe, u tshama na vona mavhiki ma nga ri mangani naswona u va an’wisa ku kondza va kula. Eka muxaka wa vamangadyana lava byalaka timbewu, loko mangadyana wa xisati a veleka u pfuniwa hi “sungukati.”
Lexi twisaka ku vava, hi leswaku vamangadyana vo tala lava byalaka timbewu va le khombyeni ro herisiwa, hileswi tindhawu leti va tshamaka eka tona ti onheteriwaka. Eswihlaleni leswi nga eDzongeni wa Pacific, ku nyamalala ka vamangadyana lava byalaka timbewu swi ta vanga khombo hikuva mixaka yin’wana ya swimilana swa le swihlaleni sweswo swi tikomba onge a swi nge he nonisiwi loko vamangadyana lava va nga ha ri kona. Handle ko kanakana, ntirho lowu endliwaka hi vabyari lava va le mpfhukeni i wa nkoka swinene.
^ ndzim. 2 Vamangadyana va kumeka eAfrika, Asia, Australia ni le Swihlaleni swin’wana swa le Pacific.


text:
Xikombo Xa Tinhlokomhaka Ta Xihondzo Xo Rindza Xa 2016
Xi komba nkandziyiso lowu xihloko lexi xi nga eka wona
BIBELE
BIBELE YI HUNDZULA VUTOMI BYA VANHU
A Ndzi Karhatekile eMbilwini Ndzi Tlhela Ndzi Rhandza Madzolonga (A. De la Fuente), No. 5
Ndzi Dyondze Ku Xixima Vavasati Ndzi Tlhela Ndzi Tixixima (J. Ehrenbogen), No. 3
Ndzi Nyike Lembe Rin’we Ntsena Ra Ku Rhula Ni Ntsako (A. Broggio), No. 1
Ndzi We Ndzi Pfuka Ndzi Kala Ndzi Hlula (J. Mutke), No. 4
SWIHLOKO LESWI DYONDZIWAKA EVANDLHENI
A Hi Tlangeleni Musa Wa Xikwembu Lowu Nga Faneriwiki, July
Chumayela Mahungu Lamanene Ya Musa Lowu Nga Faneriwiki, July
Dyondza Eka Malandza Yo Tshembeka Ya Yehovha, Feb.
“Fambani Mi Ya Endla Vanhu Va Matiko Hinkwawo Va Va Vadyondzisiwa,” May
“Hambetani Mi Khongotelana [Kumbe Ku Khutazana] Siku Rin’wana Ni Rin’wana,” Nov.
Hambeta U Lwa Leswaku U Kuma Mikateko Ya Yehovha, Sept.
Ha Yini Hi Fanele Hi Hlangana Swin’we Leswaku Hi Gandzela? Apr.
Ha Yini Hi Fanele Hi ‘Tshama Hi Rindzile’? July
“Hi Ta Famba Na N’wina,” Jan.
Ku Nkhensa Yehovha Tanihi Muvumbi Wa Hina, June
“Ku Tiyisela A Ku Endle Ntirho Wa Kona Wu Helela,” Apr.
Ku Tirha Swin’we Ni Xikwembu Swi Tisa Ntsako, Jan.
Ku Tshembeka Ku Endla Leswaku Hi Amukeleka Eka Xikwembu, Apr.
Lahlela Ku Vilela Hinkwako Eka Yehovha, Dec.
Lava Mfumo, Ku Nga Ri Swilo, July
Leswi Nga Pfunaka Vakreste Ku Va Ni Vukati Lebyi Humelelaka, Aug.
‘Loko U Anakanya Hi Swilo Swa Moya U Ta Kuma Vutomi Ni Ku Rhula,’ Dec
Lulamisa Timholovo Hi Ndlela Ya Rirhandzu, May
Masungulo Ya Vukati Ni Xikongomelo Xa Byona, Aug.
“Mavoko Ya Wena Ma Nga Tshuki Ma Lelemela,” Sept.
‘Mi Nga Rivali Ku Va Ni Musa Eka Vanhu Lava Humaka eMatikweni Man’wana’, Oct.
Mi Ntshunxiwile Hikwalaho Ka Musa Lowu Nga Faneriwiki, Dec.
Mi Susumetiwa Hi ‘Nyiko Ya Xikwembu Ya Mahala Leyi Nga Hlamuselekiki’ Jan.
Moya Wu Nyikela Vumbhoni Swin’we Ni Moya Wa Hina, Jan.
Ndlela Leyi Nhlengeletano Ya Xikwembu Yi Hleriweke Ha Yona, Nov.
Tekelela Vanghana Lavakulu Va Yehovha, Feb.
Tiyimiseleni Ku Endla Leswaku ‘Rirhandzu Ra N’wina Ra Vumakwerhu Ri Ya eMahlweni’! Jan.
Tikombiseni Mi Ri Lava Tshembekaka Eka Yehovha, Feb.
Tshama U Ri Ni Vuxaka Lebyinene Na Yehovha Hambiloko U Ri eNsin’wini Ya Ririmi Rimbe, Oct.
U Nga Katseka Njhani Eku Tiyiseni Ka Vun’we Bya Hina Tanihi Vakreste? Mar.
U Nga Katseki Eka Tipolitiki Ni Le Ka Tinyimpi eMisaveni Leyi Nga Riki Na Vun’we, Apr.
U Swi Endla Njhani Swiboho Swa Wena? May
Va Humesiwe eMunyameni, Nov.
Vana Ni Ripfumelo Eka Switshembiso Swa Yehovha, Oct.
Vana Ni Ripfumelo Leri Tiyeke Eka Ntshembo Lowu U Nga Na Wona, Oct.
Vantshwa Mi Nga Tilunghiselela Njhani Leswaku Mi Khuvuriwa? Mar.
Vantshwa Tiyisani Ripfumelo Ra N’wina, Sept.
Vantshwa Xana Mi Swi Lunghekerile Ku Khuvuriwa? Mar.
Va Tihambanise Ni Vukhongeri Bya Mavunwa, Nov.
Vatswari Pfunani Vana Va N’wina Leswaku Va Va Ni Ripfumelo Leri Tiyeke, Sept.
Vuyeriwa Swinene Eka Malunghiselelo Ya Yehovha, May
Xana Bibele Ya Ha Ya eMahlweni Yi Cinca Vutomi Bya Wena? May
Xana Ndlela Leyi U Ambalaka Ha Yona Yi Vangamisa Xikwembu? Sept.
Xana Rito Ra Xikwembu I Ra Nkoka Swinene Eka Wena? Nov.
Xana Wa N’wi Pfumelela Muvumbi Lonkulu Leswaku A Ku Vumba? June
Xana Wa Wu Vona Nkoka Wo Endla Nhluvuko Hi Tlhelo Ra Moya? Aug.
Xana Wa Wu Vona Nkoka Wo Letela Van’wana? Aug.
Yehovha U Hakela Lava N’wi Lavaka Hi Mbilu Hinkwayo, Dec.
Yehovha U Kongomisa Vanhu Vakwe eNdleleni Ya Vutomi, Mar.
Yehovha U N’wi Vitane “Nakulorhi,” Feb.
“Yehovha Xikwembu Xa Hina I Yehovha Un’we,” June
SWIHLOKO SWIN’WANA
A ku ri vamani “vaprista lavakulu” lava boxiweke
eMatsalweni ya Vukreste ya Xigriki?, No. 1
Diyavulosi I Mani? No. 2
Eminkarhini Ya Ku Tsariwa Ka Bibele, Tibukunsongwa A Ti Endliwa Ni Ku Tirhisiwa Njhani?, No. 1
Hi Le Ka Swiyimo Swihi Laha Varhangeri Va Vukhongeri Va Vayuda A Va Pfumelela Ku Dlaya Vukati?, No. 4
Hi Wahi Malapi Ni Tidayi Leswi A Swi Kumeka Eminkarhini Ya Ku Tsariwa Ka Bibele?, No. 3
I Yini Mfumo Wa Xikwembu? No. 5
Ku Endleka Yini Loko Hi Fa? No. 1
Ku Yingisa Xitsundzuxo Swi Nga Ponisa Vutomi Bya Wena!, No. 2
Leswi Hi Swi Dyondzaka Eka Swinyenyana, No. 6
Loko Sathana a ringa Yesu, xana u teke Yesu a n’wi yisa etempeleni? (Mt 4:5; Lk 4:9), Mar.
Loko U Feriwa Hi Loyi U N’wi Rhandzaka, No. 3
Misava Leyi Nga Riki Na Madzolonga Yi Tshinele! No. 4
“Ndzi Tiyimiserile Ku Famba” (Raveka), No. 3
“Nyimpi I Ya Yehovha” (Davhida), No. 5
Nyimpi Ya Davhida Na Goliyadi—Xana Yi Ve Kona Hakunene? No. 5
Rito Leri Vuleke Swo Tala! (“N’wananga”), Nov.
Swivono Leswi Vulavulaka Hi Lava tshamaka eTilweni, No. 6
U Nga Wu Kuma Kwihi Nchavelelo? No. 5
Vona Loko Leswi U Swi Pfumelaka Swi Fana Ni Leswi Bibele Yi Swi Dyondzisaka, No. 4
Xana A Swi Endleka Enkarhini Wa Khale Leswaku Munhu A Fika A Haxa Mfava Ensin’wini Ya Munhu Un’wana? Oct.
Xana I Swa Nkoka Ku Va Xiphemu Xa Vukhongeri Byo Karhi? No. 4
Xana Loko Hi Khongela Hi Fanele Hi Tshama Kumbe Hi Yima Hi Ndlela Yo Karhi? No. 6
Xana Mfumo Wa Rhoma A Wu Nyike Valawuri Va Vayuda Lava A Va Lawula Yudiya Enkarhini Wa Vaapostola Ntshunxeko Wo Tanihi Kwihi?, Oct.
Xana Vukhongeri Byi Sungule Hi Munhu? No. 4
Xana Xikwembu Xa Swi Hlamula Swikhongelo? No. 6
SWIVUTISO SWA VAHLAYI
Ha yini valala va Yesu va tirhise mhaka ya ku hlamba mavoko leswaku va n’wi sola? (Mr 7:5) Aug.
Wanuna loyi a ri ni rimhondzo ra matsalana ro chela inki ni vavanuna va tsevu lava khomeke matlhari yo pfotlosa (Ezk 9:2), June
Xana vanhu va Xikwembu va ve mahlonga ya Babilona Lonkulu rini? Mar.
TIMBHONI TA YEHOVHA
TIMHAKA TA VUTOMI
Khale Ka Tinani Tiva Vamakwavo Va Moya Va Ntiyiso (F. and A. Fernández), Apr.
Ndlela Leyi Ku Nyika Swi Ndzi Tiseleke Ntsako Ha Yona (R. Parkin), Aug.
Ndzi Amukele Ntiyiso Hambileswi Ndzi Nga Riki Na Mavoko (B. Merten), No. 6
Ndzi Tekelele Swikombiso Leswinene (T. McLain), Oct.
Ndzi Tikarhatela Ku Va “Swilo Hinkwaswo Eka Vanhu Hinkwavo” (D. Hopkinson), Dec.
Yehovha U Endle Leswaku Ndzi Humelela eNtirhweni Wakwe (C. Robison), Feb.
VUTOMI NI TIMFANELO TA VUKRESTE
Hambeta U Tirhela Yehovha U Tsakile, Feb.
Ha Yini U Fanele U Tshembeka? No. 1
“Hlayisa Vutlhari Lebyi Pfunaka?,” Oct.
Ku Gandzela eTindhawini To Kwetsima, No. 2
Ku Hlula Ku Titwa U Nga Sirhelelekanga, No. 1
Ku Lwela Mahungu Lamanene Eka Valawuri Lava Tlakukeke, Sept.
Ku Va Ni Moya Wo Rhula—Swi Kombisa Vutlhari, Dec.
I Swa Risima Ku Tlula Tidayimani (ku tshembeka), June
Lava Nchumu Wo Antswa Ku Tlula Nsuku (vutlhari lebyi humaka eka Xikwembu), Aug.
Mi Nga Vileli, No. 1
Xana Ku Chumayela Ka Wena Ku Fana Ni Mberha? Apr.
Xana U Nga Pfuna eVandlheni Ra Ka N’wina?, Mar.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 47:1-31
47 Hikwalaho Yosefa a fika a ta vikela Faro a ku:+ “Tatana ni vamakwerhu ni mintlhambi ya vona ya tinyimpfu ni mintlhambi ya vona ya tihomu ni hinkwaswo leswi va nga na swona va fikile va huma etikweni ra Kanana, va laha tikweni ra Goxeni.”+2 Eka nhlayo hinkwayo ya vamakwavo a teka vanhu va ntlhanu, leswaku a va kombisa eka Faro.+3 Faro a ku eka vamakwavo: “Ntirho wa n’wina i yini?”+ Kutani va ku eka Faro: “Malandza ya wena i varisi va tinyimpfu,+ hina ni vatata wa hina.”+4 Endzhaku ka sweswo va ku eka Faro: “Hi te ku ta luvela etikweni,+ hikuva a ku na madyelo ya ntlhambi wa malandza ya wena,+ hikuva ndlala i yikulu ngopfu etikweni ra Kanana.+ Kutani hi kombela leswaku u pfumelela malandza ya wena ma tshama etikweni ra Goxeni.”+5 Hiloko Faro a ku eka Yosefa: “Tata wa wena ni vamakwenu va te eka wena laha.6 Tiko ra Egipta ri le hansi+ ka wena. Tshamisisa tata wa wena ni vamakwenu endhawini leyinene ngopfu ya tiko.+ A va tshame etikweni ra Goxeni,+ loko u tiva ku ri ni vanhu+ lava nga ni xivindzi exikarhi ka vona, u va veka va va valanguteri va tihomu ta mina.”+7 Kutani Yosefa a tisa Yakobe tata wakwe a n’wi tivisa eka Faro, Yakobe a katekisa Faro.+8 Faro a ku eka Yakobe: “Xana i mangani masiku ya malembe ya vutomi bya wena?”9 Hiloko Yakobe a ku eka Faro: “Masiku ya malembe ya vuluveri bya mina i malembe+ ya 130. Masiku ya malembe ya vutomi bya mina ma ve matsongo ma tlhela ma va ni ku karhateka,+ naswona a ma fikanga eka masiku ya malembe ya vutomi bya vatatana, emasikwini ya vutomi bya vuluveri+ bya vona.”10 Endzhaku ka sweswo Yakobe a katekisa Faro kutani a suka emahlweni ka Faro.+11 Hikwalaho Yosefa a tshamisisa tata wakwe ni vamakwavo naswona a va nyika ndhawu etikweni ra Egipta, endhawini leyinene ngopfu ya tiko, etikweni ra Ramsese,+ hilaha Faro a leriseke hakona.12 Yosefa a hambeta a nyika tata wakwe ni vamakwavo ni hinkwavo vandyangu wa tata wakwe xinkwa,+ hi ku ya hi nhlayo ya vana lavatsongo.+13 Kutani a ku nga ha ri na xinkwa etikweni hinkwaro, hikuva ndlala a yi ri yikulu+ ngopfu; tiko ra Egipta ni tiko ra Kanana ma heleriwa hi swakudya hikwalaho ka ndlala.+14 Yosefa a hlengeleta mali hinkwayo leyi a yi kumeka hi koroni leyi vanhu a va yi xava etikweni ra Egipta ni le tikweni ra Kanana;+ Yosefa a hambeta a tisa mali endlwini ya Faro.15 Hi ku famba ka nkarhi mali ya tiko ra Egipta ni ya tiko ra Kanana yi tirhisiwa yi hela, kutani hinkwavo Vaegipta va ta eka Yosefa, va ku: “Hi nyike xinkwa!+ Hikwalaho ka yini hi fanele hi fa emahlweni ka wena hikwalaho ka leswi mali yi heleke?”+16 Kutani Yosefa a ku: “Loko mali yi herile, tisani swifuwo swa n’wina ndzi ta mi cincisela xinkwa hi swifuwo swa n’wina.”17 Kutani va tisa swifuwo swa vona eka Yosefa; Yosefa a hambeta a va cincisela xinkwa hi tihanci ta vona ni swifuwo swa tinyimpfu ni swifuwo swa tihomu ni timbhongolo,+ a hambeta a va cincisela xinkwa hi swifuwo swa vona hinkwaswo elembeni rero.18 Hakatsongo-tsongo lembe rero ri hela, kutani hi lembe leri tlhandlamaka va ta eka yena va ku: “Hosi ya hina a hi nge yi fihleli kambe mali ni swifuwo hi swi nyike hosi ya hina.+ A ku salanga nchumu emahlweni ka hosi ya hina handle ka mimiri ya hina ni tiko ra hina.+19 Hikwalaho ka yini hi fanele hi fa ematihlweni+ ya wena, hina ni tiko ra hina? Hi xave hi xinkwa, hina ni tiko ra hina,+ hina ni tiko ra hina hi ta va mahlonga ya Faro; hi nyike mbewu leswaku hi hanya hi nga fi naswona tiko ra hina ri nga sali ri pfumala vaaki.”+20 Kutani Yosefa a xavela Faro+ tiko hinkwaro ra Vaegipta, hikuva Muegipta un’wana ni un’wana u xavise nsimu yakwe, hikuva ndlala a yi ri yikulu eka vona; kutani tiko ri va ra Faro.21 Loko ku ri vanhu, a va susa a va tisa emitini ku suka emakumu man’wana ya ndhawu ya Egipta ku ya eka makumu laman’wana.+22 I nsimu ya vaprista ntsena leyi a nga yi xavangiki,+ hikuva swiavelo swa vaprista a swi huma eka Faro, a va dya swiavelo leswi Faro a a va nyika swona.+ Hi yona mhaka leyi va nga yi xavisangiki nsimu+ ya vona.23 Kutani Yosefa a byela vanhu a ku: “Maswivo, namuntlha n’wina ni masimu ya n’wina ndzi mi xavile mi va va Faro. Mbewu hi leyi, mi ta yi byala etikweni.+24 Loko yi humese ntshovelo+ mi ta nyika Faro+ xiphemu xa vuntlhanu, kambe swiphemu swa mune swi ta va mbewu ya n’wina ya nsimu ni swakudya swa n’wina ni swa lava va nga etindlwini ta n’wina ni vana va n’wina lavatsongo leswaku va dya.”+25 Hikwalaho va ku: “U londzovote vutomi+ bya hina. Onge hi nga kuma ku tsakeriwa ematihlweni ya hosi ya hina, naswona hi ta va mahlonga ya Faro.”+26 Yosefa a veka xileriso xa nawu ehenhla ka ndhawu ya Faro aEgipta leyi lombisiweke leswaku a kuma xiphemu xa vuntlhanu ku ta fika ni namuntlha. Nsimu ya ntlawa lowu hlawulekeke wa vaprista hi yona ntsena leyi nga vangiki ya Faro.+27 Israyele a hambeta a tshama etikweni ra Egipta, etikweni ra Goxeni;+ va tshamisekile va tswalana va andza+ ngopfu.28 Yakobe a hambeta a hanya etikweni ra Egipta malembe ya 17, lerova masiku ya Yakobe, malembe ya vutomi bya yena ma va malembe+ ya 147.29 Hakatsongo-tsongo masiku ya ku fa+ ka Israyele ma tshinela. Kutani a vitana n’wana wa yena Yosefa a ku eka yena: “Loko sweswi ndzi kume ku tsakeriwa ematihlweni ya we-na, ndzi kombela u veka voko ra wena ehansi ka ndzhumbi+ wa mina, u ndzi komba musa wa rirhandzu ni vutshembeki.+ (Ndzi kombela u nga ndzi lahli aEgipta.)+30 Ndzi ta etlela ni vatatana,+ u fanele u ndzi rhwala u ndzi humesa aEgipta u ya ndzi lahla emasirheni+ ya vona.” Hikwalaho a ku: “Ndzi ta endla hi ku pfumelelana ni rito ra wena.”31 Kutani a ku: “Ndzi hlambanyele.” Kutani a n’wi hlambanyela.+ Hiloko Israyele a wela etinhlokweni ta sangu ra yena.+


text:
1Na gu tshade matshigu mavili gasi gu hodza buzo nya Phasika, ni oyu nya sibaba nyambana mela, vakhongolo nya vaphasi nya mhamba ni vahevbudzi nya Nayo va di vbweta lipindru nya gumole Jesu khu gisihaledza va mu songa. 2Aholu, va di khavo: "Hi nga mu moli vbakari nya buzo hi nga wugedwa khu vathu." 3Jesu, na romo dhoropani ga Bhetaniya, ndrangani ga Simoni, a nga bani a gu ranwa pwani nya sokono. Na khade vbamezatunu, a di vboha nyamayi moyo ni gisasi nya mafura nya gunungele ngudzu, ma nga rengwa khu dzitsapawu nya dzingi. A di gi pandra a guhula mafura hungoni ga Jesu. 4Vambe va di sola va ganela khu gyawe khavo: "Ma gu haganisedwa ginani mafura yale! 5Nari pwani ma di rengiswa khu gipimo nya mazana mararu dzitsapawu nya prata na ma phaside sisiwana. Va di mu hembulula va swireka." 6Aholu, Jesu a di khuye: "Mu digeni, mwa gu mu garadzela ginani? A nyi girede thumo nya wadi. 7Sisiwana mu naso enu gikhati gyatshavbo. Mu na si phasa mwa gu dzina. Gasi eni, kha nyi na khala nanu kala gupindruga. 8Uye giride khavbo a nga kodza khavbo: hegulede gu todza mafura givili gyangu, gasi gu gi dongisela guya dzingwa. 9Khu lisine, nyi ngu mi embelani gu kheni: ni evbini yi na gu hevbudwago Ivhangeli yeyi tigoni gwatshavbo, gu na khumbugwa esi a giridego nyamayi yoyu, gasi a alakanywe." 10Khavbo avbo, Judha Sikarioti, moyo nya vale nya likhumi na vavili, adiya ga vakhongolo nya vaphasi nya mhamba, ni vahevbudzi nya Nayo gasi guya ningela Jesu. 11Na va mu pwide, va di tala khu gutsaka, va mu tumbisa dzitsapawu. Gu khugela vbale, uye a di vbweta gikhati nya gyadi nya gu mu ningele khigyo. 12Khu litshigu nya guhegule nya buzo nya sibaba nya mbana mela, a gu litshigu va songago nvutana nya Phasika, vapizane va di mu wudzisa khavo: "Khu hayini u vbwetago gu khuwe hi dongisela avbo Phasika?" 13Jesu a di ruma vapizane vavili vaye, khuye: "Indrani dhoropani, mu na mana mwama nari ni khali nya mati. Mu landreni. 14Avbo a na gu belago, embelani mune-ndranga khenu, Muhevbudzi a ngu wudzisa khuye: 'Khu yevbini nyumba nyi na hodzelago umo Phasika ni vapizane vangu?' 15A na mi yeyedza nyumba nya yikhongolo yi gu ni gitezi, mu na mana meza na yi ladzidwe, dongiselani umo." 16Vapizane va di hongola dhoropani, va ya mana satshavbo kha nga edzi a nga ganelago khidzo. Va diya dongisela Phasika. 17Na li hwide, a di hongola ni vale nya likhumi na vavili. 18Na vari vbamezatunu, va hodza, Jesu a di khuye: "Khu lisine nyi ngu mi embelani, moyo nya enu nyi hodzago nanu, a na nyi ningela." 19Va di tshaniseka, muthu ni muthu a di wudzisa khu gipandre gyaye khuye: "Kheni gani, Pfhumu?" 20A di va hakha khuye: "Moyo nya enu nya likhumi na vavili, wule a tsovelago mbiya mweyo ni eni. 21Khu lisine, Mwamana va Muthu a gu landra ndzila yaye kha nga edzi gu lovidwego khidzo khu mahungu yaye; aholu libango li na ni wule a na nyi ningelago. Adiri tshukwana muthu yoyo na sa velegwa." 22Na va gu hodza, Jesu a di dzega gibaba a gi kategisa, a gi ningela ga vapizane vaye, khuye: "Dzegani, egi khu givili gyangu." 23Khavbo avbo, a di dzega gikombe a bonga a va ninga va tshiyelana; 24a di va embela khuye: "Oyu novba wangu; novba nya gidzumeledzwano, wu na vbaladzedwago va nya gutala. 25Khu lisine nyi ngu mi embelani gu kheni gima kha nyi na nga sela gambe wadwa nya dziuvha, kala litshigu lile nyi na gu wu selago nya luphye mufumuni wa Nungungulu." 26Na va girile nombelo nya dzindzimo, va di duga va gu hongola Gigomoni nya Miolivha. 27Jesu a di va embela khuye: "Enu mwatshavbo mu na khunguvanyega, kholu, gu lovidwe pwani: 'Nyi na songa muhavisi, dzi phalalega dzinvuta.' 28Aholu, hwane nya gu na nyi wugide, nyi na mi hegudzani gu vboha Galileya." 29Pedro a di khuye: "Ambari va phalalega vatshavbo, eni gima kha nyi na bwelela hwane nyi gu diga." 30Jesu a di mu hakha khuye: "Khu lisine nyi ngu gu embela, wutshigu wa muhuno, u na nyi danga guraru khonge na wu si gu embi guvili." 31Aholu, uye a di engedza gu sambanya a tiyisa khuye: "Ambari ga gu lomba gufa nago, gima kha nyi na gu danga." Vatshavbo va di ganela kharato. 32Va di hongola wulanga wu ranwago pwani Getsemani, Jesu a di embela vapizane vaye khuye: "Khalani avba nyi ngu hongola nyiya lombelela." 33A di dzega Pedro ni Jakobe ni Johane a gu hongola navo, a phela gupwa rerema ni gu tshaniseka. 34A di va embela khuye: "Monyo wangu wu tade khu gutshaniseka nya gufe. Khalani avba mu nyi bangaladze." 35Na ndreyide vbadugwana, a di khidzima a neredza khovbe vbavbatshi, a lomba ga Nungungulu khuye sa gu kodzega a vbuluga ga gikhati gile nya wuvi, 36a di khuye: "Abba, Baba! U gu Mukodzi nya satshavbo, nyi ndreyisele gikombe gegi nya wuvi. Ambari ulo gu nga giregi gugola gwangu, gu na girege gugola gwago." 37Khavbo avbo, a di bwelela a gu hongola avbo va nga bani varomo avbo vapizane. A diya va mana na va lade, a gu embela Pedro khuye: "Simoni, wa gu lala? Khwa dzi kodza gu wona wora mweyo basi. 38Lirelani na mu gu lombelela gasi mu si thegi gusengwani. Hefemulo wu tade khu tshivba, aholu givili gi mwalo tshivba." 39A di hongola nya luphye aya lombelela khu magana ya mamowo. 40Na wide gambe, a dita va mana na va lade, kholu va di tade khu ligovbe. Negi nya gu mu hakhe va di si giti. 41Na wide nya wuraru, a dita khuye: "Olu lalani mu hefemula. Gi vbohide gikhati, Mwamana wa Muthu a na ningedwa ga sighohi. 42Khugani hi hongole, a ngu vboha oyu a vbwetago gu nyi ningela." 43Jesu na nga gu ganela a di vboha Judha, moyo nya vale nya likhumi na vavili nari ni gidzemo nya gingi nya vathu, na va pharide matshari ni sighomba, va nga rumedwa khu vakhongolo nya vaphasi nya mhamba ni vahevbudzi nya Nayo ni madhota. 44Oyu a nga mu ningelago, a di va ningide giyeyedzo, khuye: "Wule nyi na gu mu bejarigo, khuye. Mu nga mu digi, indrani naye nyamba mu nyesedza." 45Judha, na vbohile a di hidzimela ga Jesu aya khuye "Rabi," a mu bejari. 46Avo va di dzegela gu mola Jesu va mu hunga. 47Khavbo avbo, moyo nya ava va nga bani vari ni Jesu, a di homola litshari a gu pila ndzeve githumi gya khongolo nya vaphasi nya mhamba. 48Jesu a di khusa lito khuye: "Mu di donga matshari ni sighomba khwatshi mwa guta mola gighevenga. 49Matshigu yatshavbo nyi diri Nyumbani ga Nungungulu nyi gu hevbudza, kha mwa nyi mola. Aholu gu giregide kharato gasi gu tadzisega Milowo." 50Khavbo avbo, vapizane va di mu diga va gu thava vatshavbo. 51A di landrisedwa khu lidzaha limwedo li nga bani li fenengede lasolo basi. Va di li mola, 52aholu, li di diga lasolo li thava wumbwiri. 53Va di dzega Jesu va gu hongola naye ga khongolo nya vaphasi nya mhamba; avbo va diya tshangana vatshavbo vakhongolo nya vaphasi nya mhamba, madhota ni vahevbudzi nya Nayo. 54Pedro a di landra khu hwindzo, kala aya bela ndrangani ga muphasi nya khongolo, aya khala ni dzindruna a gu wora nilo. 55Vakhongolo nya vaphasi nya mhamba ni phatha watshavbo va di vbweta gilo nya gu mu singedze gasi va mane gu mu songa, aholu kha va gi mana. 56Nya vangi va di ninga wukustumunyu nya malipha aholu, wukustumunyu wawe wu di hambanelana. 57Vambe va di khuga va mu singedza malipha khavo: 58"Hi mu pwide na gu ganela khuye:'Nyi na pfhungumula Nyumba ya Nungungulu yi nga vbahwa khu mandza nya vathu, khu matshigu mararu nyi vbaha yawalo nyamba vbahwa khu mandza nya vathu.' " 59Ni ga egi gisingedzo, malipha yawe kha ma kotsana. 60Khavbo avbo, muphasi nya khongolo a di khuga vbakari nya gidzemo a wudzisa Jesu khuye: "Ina khu hakhi gilo khu satshavbo sesi va gu ketsarigo khiso gani?" 61Aholu, uye a di degula nyamba mu hakha. Muphasi nya khongolo a di wudzisa gambe khuye: "Ina khuwe Mesiya, Mwamana wa Nungungulu nya gurungudzwe, gani?" 62Jesu a di khuye: "Kheni. Mu na wona Mwamana wa Muthu na khade nyamudye ga Babe nya tshivba yatshavbo, na gu tshiga khu ndzadzini vbakari nya mapfhi." 63Khavbo avbo, muphasi nya khongolo a di pferula dzingandzu dzaye na gu khuye: "Wufakazi muni hi nga gu wu vbwetago gambe? 64Kha mwa gipwa givalo gunu-gunu olu? Mwari khenu ginani?" Vatshavbo va di khavo: "A na songwe!" 65Khavbo avbo, vambe va di phela gu mu hetshela, va mu fenengedza khovbe khu mwendra; va mu veta khu dzipama, na va gu khavo: "Nga tumba." Ni dzindruna nidzo dzi di mu veta khu dzipama. 66Pedro nari vbavbandze a di tedwa khu nyamahegyane nya githumi gya muphasi nya khongolo. 67Nyamahegyane, na wonile Pedro na gu wora nilo, a di mu khedza gwadi, khuye: "Uwe nuwe udiri ni Jesu Munazarenu." 68Uye a di danga khuye: "Kha nyi siti esi u si ganelago, ne vbadugwana." Khavbo avbo, a di khuga aya khala vbamwanyatunu. Gikhati gyogyo wu di emba khonge. 69Githumi gile gi di mu wona gambe, gi embela ava va nga bani varomo vbale khigyo: "Oyu nuye moyo nya avo." 70Aholu, uye a di danga nya wuvili. Khadukhadu, vale va nga bani varomo vbale va di embela Pedro khavo: "Khu lisine a nuwe u moyo wawe, kholu u Mugalilewu nuwe." 71Khavbo avbo, Pedro a di phela gu danga na gu vbenyavbenya, a sambanya khuye: "Kha nyi muti muthu yoyo mu mu thulago." 72Khu gikhati gyogyo khonge wu di emba. Khavbo avbo, Pedro a di dundruga magana ya Jesu a nga khuye: "Uwe u na nyi danga guraru khonge na si gu embi guvili," a di garadzega, a gu lila.
Copyright
Learn More


text:
Ta Rivala
Italy
Hi 2011 eItaly, ku xavisiwe swikanyakanya swo tala ku tlula timovha. Swivangelo swin’wana leswi vangaka sweswo i ku tsekatseka ka ikhonomi, ku durha ka petirolo ni leswi ku lunghisa timovha swi durhaka swinene. Kasi, swikanyakanya a swi durhi ku swi lunghisa, swa olova ku swi tirhisa naswona swa pfuna swinene.
Armenia
Huvo ya le Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu yi teke xiboxo xa leswaku hulumendhe ya Armenia yi delele timfanelo ta majaha ya 17, lava hinkwavo ka vona va nga Timbhoni ta Yehovha, lava pfaleriweke endzhaku ka loko va ale ku endla ntirho lowu nga fambisaniki ni vusocha va languteriwe hi valawuri va masocha. Hulumendhe yi lerisiwe ku hakela mali yo riha ni ya swikoxo swa magqweta swa majaha lawa ya 17.
Japani
Eka vana lava humeleriweke hi vugevenga lebyi vangiweke hi ti-Web site to endla xinghana eka tona, lava endlaka tiphesente ta 63 a va lemukisiwanga hi vatswari va vona malunghana ni makhombo lama nga vaka kona eka tona. Eka milandzu ya 599 leyi kambisisiweke, vanhu lava endlaka 74 wa tiphesente lava endlaka vugevenga lebyi va pfumerile leswaku xikongomelo xa vona xo tirhisa ti-Web site leti a ku ri ku endla timhaka ta masangu ni vana.
Chayina
Madoroba lamakulu ma le ku lawuleni ka nhlayo ya timovha letintshwa leti faneleke ti tsarisiwa, tanihi ndlela yo ringeta ku hunguta ku tlimbana ka timovha emagondzweni. Hi xikombiso, doroba ra Beijing ri ta tsarisa timovha ta 240 000 ntsena hi lembe. Hi August 2012, vanhu va kwalomu ka 1 050 000 va nghenele mphikizano lowu humeseke switifiketi swo tsarisa timovha swa 19 926, leswi vulaka leswaku i munhu un’we ntsena eka va 53 loyi xikombelo xakwe xi amukeriweke.


text:
Ha Yini Vanhu Va Fa?
Nhlamulo ya Bibele
I swa ntumbuluko ku tivutisa leswaku ha yini vanhu va fa, ngopfu-ngopfu loko hi feriwa hi munhu loyi hi n’wi rhandzaka. Bibele yi ri: “Ndzhombo lowu tswalaka rifu i xidyoho.”—1 Vakorinto 15:56.
Ha yini vanhu hinkwavo va dyoha va tlhela va fa?
Vanhu vo sungula ku nga Adamu na Evha, va lahlekeriwe hi vutomi bya vona hikuva va dyohele Xikwembu. (Genesa 3:17-19) Rifu a ku ri vuyelo bya vona bya ku xandzukela Xikwembu lexi nga xona “xihlovo xa vutomi.”—Pisalema 36:9; Genesa 2:17.
Adamu u hundzisele xidyoho eka vatukulu vakwe hinkwavo. Bibele yi ri: “Leswi xidyoho xi ngheneke emisaveni hi munhu un’we, ni rifu hikwalaho ka xidyoho, xisweswo rifu ri tlulele vanhu hinkwavo hikuva hinkwavo va dyohile.” (Varhoma 5:12) Vanhu hinkwavo va fa hikuva va dyohile.—Varhoma 3:23.
Ndlela leyi rifu ri nga ta herisiwa ha yona
Xikwembu xi tshembise nkarhi lowu ha wona xi nga “ta mita rifu hi masiku.” (Esaya 25:8) Leswaku xi susa rifu, xi fanele xi herisa nchumu lowu ri vangeke ku nga xidyoho. Xikwembu xi ta endla tano hi ku tirhisa Yesu Kreste, loyi a “susaka xidyoho xa misava.”—Yohane 1:29; 1 Yohane 1:7.
DYONDZA SWO TALA
Lava Feke Va Kwihi?
Dyondza hi leswi Bibele yi swi vulaka malunghana ni lava feke ni leswaku ha yini vanhu va fa.


text:
1Khavbo avbo, vandriyangu khu gukhodwa, enu mu ranidwego nenu khu Nungungulu, khusani maho mu khedza Jesu a rumedwego khu Nungungulu, guta khala Muphasi nya Khongolo nya mhamba nya gukhodwe hi gu sambanyago. 2Kholu uye tumbegile ga Nungungulu a mu emisidego thumoni momu, kha nga Mosi a nga tumbegago mithumoni yatshavbo ya Nyumbani ga Nungungulu. 3Kholu, nya nga olu muvbahi nya nyumba a gu na ni wuzundzo guvbindra nyumba a vbahidego, kharato nugo, Jesu a ngufela gu ningwa wuzundzo nya wukhongolo guvbindra Mosi. 4Nyumba ni nyumba ya gu vbahwa khu muthu nya gukari, aholu, Nungungulu khuye Muvbahi nya silo satshavbo. 5Mosi khade githumi nya gutumbege ngudzu Nyumbani ga Nungungulu, ganede khu silo Nungungulu a nga vbweta gu si tivisa khu gikhati gyakone. 6Aholu, Kristo tumbegide nga gyanana gi rwadego thumo nya gusayise Nyumba ya Nungungulu. Ethu hi na khala nyumba yaye ha gu tiya ga esi hi si tumbago. 7Khu kharato, kha nga li ganelago Liphuvbo nya gu Age omu nya Milowo, khilo: "Muhuno, mwa gupwa lito la Nungungulu, 8mu nga bangi mihungo kha nga vakokwe vanu va nga nyi wugela, va nyi linga giwulani. 9Ambari va nga wona esi nyi nga girago giwulani gipimo nya magumi mana myaga. 10Khidzo kharato nyi nga khala giviti navo,nyi ganela kheni:'Ava vathu nya guvivbedwe khu myonyo,kha va dzini gu landrisa dzindzila dzangu.' 11Nyi di khala giviti nyi sambanya kheni:'Ava vathu gima kha va na nga bela tigoni nya gitumbiso, wulangani nya guhefemule nyi wu dongisedego.' " 12Vandriyangu, dziwoneleni gasi a si manegi ni moyo vbakari gwanu, nya monyo nya guvivbe ni gumba khodwa a ndreya a diga Nungungulu a vbanyago. 13Aholu, tiyiselanani, khu gyanu, gikhati gyatshavbo, na mu nga guvbanya ga litshigu la "Muhuno" yoyu a thudwago khu Milowo nya gu Age. Girani esi, gasi ni moyo wanu a si sengwi khu gighoho a gu banga hungo. 14Khu lisine, ethu hi ngu hengela ni Kristo, gambe hi na simama gu hengela naye, ha gu tiya kala mahegiso ni gutumba hi nga bani hiri nago guhegulani. 15Milowo nya gu Age yari khiyo: "Muhuno, mwa gupwa lito la Nungungulu,mu nga bangi mihungo,kha nga vakokwe vanu va nga nyi wugela." 16Gasi khu va mani va ngapwa lito la Nungungulu bwelo khavbo va mu wugela? Khu vatshavbo vale va nga duswago khu Mosi tigoni ga Egipito. 17Gasi khu va mani va nga swihadza Nungungulu gipimo nya magumi mana myaga? Khu vale va ngafago giwulani khu kota nya sighoho sawe. 18Gasi Nungungulu a di thula va mani gikhati a nga sambanyago khuye: "Ava vathu gima kha va na nga bela tigoni nya gitumbiso, nyi nga va dongisela guya hefemula umo?" A di thula vale va nga mu wugela. 19Khavbo avbo, hi ngu wona gu khethu, gumba khodwa gwawe khugo gu nga va tandregisa gu bela tigoni nya guhefemule va nga tumbiswago.
Copyright
Learn More