text:
Simama u ti veka hahatshi hagari ka siduko
‘Tsimbila ngu kutiveka hahatshi masoni ka Txizimu txako.’—MIKA 6:8.
TINDANDO: 48, 95
1-3. Ngu tihi ati mprofeti a nga mbi timaha? Kambe kuve ni wuyelo yihi? (Wona mfota wu wu ku makhatoni.)
KA MBIMO ya kale, mkoma wa Israeli Jerobhoamu a rumile vathu ti to ve aka txiluvelo ti to ve khozela sizimu sa makuhu didhoropani ka Bheteli. Jehovha a rumete mprofeti wa Judha ti to eya ningela didungula da wulamuli ka Jerobhoamu. Mprofeti a engisile Jehovha. Hambiku mkoma a nga henyela mprofeti, kambe a vhiketwe ngu Jehovha.—1 Vafumeli 13:1-10.
2 Jehovha a ti gete mprofeti ti to asi dyi mwendo kusela a ni Israeli. Ni ku a ti fanete ku wuya ngu yimwane nzila. Mbimo yi a nga tshumela ene a mananile ni dijaha di di nga m’hembela di txi ni dona i mprofeti wa Jehovha. Di rambile mprofeti ti to ve tsula votshe m’tini ve ya dya ni kusela. Mprofeti kha engisa Jehovha, ene a tsute ni dijaha dile. Se Jehovha a to henya, ene a to rumela ngonyamo yi ya daya mprofeti.—1 Vafumeli 13:11-24.
3 Kha hi ti zivi ti ti nga maha mprofeti wule asi engisi Jehovha. Kambe ati hi tizivako ngu ti to kha ‘tsimbila ngu kutiveka hahatshi’ masoni ka Txizimu. (Lera Mika 6:8.) Ka Bhiblia, kutsimbila ni Jehovha ti pata ku m’themba, kulondisela mkongomiso wakwe ni ku m’engisa. M’thu wu a dinganiselako a fanete kumaha mkombelo mbimo yotshe. Mprofeti a ti fanete kuwotisa ka Jehovha ti to e mu kongomisa. Nathu hi nga maha ti ti fanako ngako hi txi maha sisungo, mwendo hi si ti pfisisi ati Jehovha a ti lavako kwathu. Eto ti na hi vhuna kuvayilela kumaha siwonho sa hombe.
4. Hi na bhula ngu txani ka msungo mhaka wuwa?
4 Ka msungo mhaka wu wu nga pinda hi gondile ngu ti to ti womba txani kudinganisela ni ku ngu ku txani i di ka lisima. Kambe hi nga ti kotisa ku txani kudinganisela? Nga siemo sihi a ha kudinganisela kwathu ku nga dukwako? He bhuleni ngu siemo soneso sa siraru.—Mavingwa 11:2.
NGAKO SIEMO SI TXI TXITXA
5, 6. Bharzilayi a ti kombisile ngu nzila yihi ti to a txi dinganisela?
5 Nzila yi hi a ngulako ngu yona ngako hi txi manana ni ku txitxa ka siemo ni siavelo si nga kombisa ti to ha dinganisela mwendo ahim-him. He wone txikombiso txa Bharzilayi, mngana wo thembeka wa Dhavhidha. Mbimo yi a nga ti ni 80 wa malembe, a rambilwe ngu Dhavhidha ti to eya zumba nayo wukomani. Ene a lambile hambiku a nga txi ti ziva ti to i ti txiavelo txa lisima. A wombile ti to a ti fanete ku ningela mwanana wakwe Kimame.—2 Samueli 19:31-37.
6 Ngu ku txani Bharzilayi a di lambile kuamukela txirambo? Ina a txo lamba wutixamuleli mwendo a txo lava kuhanya do titila? Ahim-him. Ene i ti m’thu wo dinganisela. Ene a txi ti ziva ti to kha na ku ngadi e sikota kumaha ati a nga txi ti maha i di ngadi mfana. (Lera Vagalatiya 6:4, 5.) Nathu ti lava hi dinganisela. Ti lava hi si ti dinganisi ni vamwane loko hi txi lava kuthumela Jehovha. Eto nda lisima ngutu kupinda txiavelo txihi ni txihi. (Vagalatiya 5:26) Hi txi dinganisela hi na thumisana kwati ni vanathu ti to hi dhumisa Jehovha ni kuvhuna vamwane.—1 Vakorinto 10:31.
7, 8. Kudinganisela ti nga hi vhunisa ku txani ti to hi si ti thembi?
7 Ti nga thuka ti hi nemelela kudinganisela ngako hi txi amukela wutixamuleli mwendo txiavelo txo kari. Hi nga gonda ka txikombiso txa Nehemiya. Mbimo yi a nga wona ti to vathu va ni Jerusalema va txi tshangana ni sikarato, a kombete ka Jehovha ti to eva vhuna. (Nehemiya 1:4, 11) Jehovha a xamute mkombelo wa Nehemiya. Mkoma Artaxerxe a vekile Nehemiya ti to eva mkoma wa Jerusalema. Ene a ti ni mtamo ni ku a ti ganyile, futhi kha lava ku tikongomisa apune. Ene a lavile mkongomiso ka Jehovha ngu kugonda dipswi dakwe mbimo yotshe. (Nehemiya 8:1, 8, 9) Nehemiya kha thumisa txiavelo txakwe ngu nzila yo biha ti to e ti wuyelisa mwendo kuxanisa vathu vamwane.—Nehemiya 5:14-19.
8 Kufana ni Nehemiya, mbimo yi hi amukelako txiavelo mwendo wutixamuleli wo kari, hi fanete hi tsaniseka ti to ha dinganisela. Kha ha fanela kuthemba wusikoti wathu hipune. Ti nga mahisa ku txani ti to m’thu e khata ku tithemba apune? Ngu txikombiso, didhota do kari di nga lava ku khatalela mhaka yo kari dibanzani di sa khata ngu kumaha mkombelo. Mwendo mwanathu wo kari a nga maha txisungo txo kari a sa khata ngu kukombela txivhuno ka Jehovha. Kambe a txi dinganisela kha na mbi tithemba hambi a di mahile sisungo makhambi o tala. Mbimo yotshe wa ti ziva ti to kha na ku tidinganisa ni Jehovha. (Lera Mavingwa 3:5, 6.) Nyamsi vathu va vangi va dhunda ku tiveka masoni ka vamwane. Kambe Malanda a Jehovha kha ma mahi toneto. Hi nga tumeleleni ti to ku va ni wutixamuleli ti hi maha hi va va tshuko kupinda vamwane timwayani mwendo dibanzani. Kuhambana ni toneto, he khumbuleni ti to mthumo wathu ka lulamiselo ya Jehovha, ngu thumisana ni vanathu.—1 Timoti 3:15.
NGAKO VA TXI HI SOLA-SOLA MWENDO KU HI NDUNDUZELA
9, 10. Kudinganisela ti nga hi vhunisa ku txani ngako vamwane va txi hi sola-sola ngu nzila yo biha?
9 Mbimo yimwane ha pandiseka ngako vamwane va txi hi sola-sola. Eto ti humelete ka Ana. Hambiku a nga txi dhundwa ngu mwamna wakwe, kambe a sa tsaka. Penina msikati kulowe ati zumbela ku m’seka. Ana a singa ni mwanana. Ditshiku dimwane a yite dithepeleni e ya khongela. Mbimo yi Mprista Eli a nga m’wona a to pimisa ti to o xanga mwendo ku a levile! Ana a ti pandisekile ngutu. Kambe ene a xamute Eli ngu nzila ya txixonipho. Ka mkombelo wakwe ene a kombisile likholo ka Jehovha ni nzila yi a nga ti m’dhunda ngu yona.—1 Samueli 1:5-7, 12-16; 2:1-10.
10 Kudinganisela ti na hi vhuna “kusimama hi xula kubiha ngu wunene”. (Varoma 12:21) Mafu ya a Sathane ma tate ngu silo so biha. Ngu toneto kha ti hi xamalisi hi txi ñolwa ngu nzila yo biha. Mbimo yimwane ti nga hi nemelela hi txi manana ni sikarato. (Masalmu 37:1) Ti nga karata ngutu loko hi di ni sikarato ni vanathu dibanzani. Ngako ti txi humelela, hi fanete hi etetela Jesu. Bhiblia yi womba tiya: “Ene, mbimo yi va nga ti m’ruketela, kha ruketela nene. Mbimo yi va nga ti m’xanisa, kha va kwatela, aniko a to ti ningela ka wule a lamulako ngu kululama.” (1 Pedro 2:23) Jesu a ti ti veka hahatshi ni ku a ti ti ziva ti to Jehovha a na lulamisa wubihi wotshe. (Varoma 12:19) Nanathu hi lava ku tiveka hahatshi hi si ‘tshumeti wubihi ngu wubihi’.—1 Pedro 3:8, 9.
11, 12. a) Hi nga simamisa ku txani hi dinganisela ngako vamwane va txi hi ndunduzela mwendo ku hi guleta? b) Hi nga ti kombisisa ku txani ti to ha dinganisela ngu ma ambalelo athu?
11 Kudinganisela kwathu ku nga dukwa ngako vamwane va txi hi ndunduzela mwendo ku hi guleta. Ka mbimo ya kale, Esteri a guletilwe ni ku ndunduzelwa. Ka ditiko da Persiya, a ti pala votshe ngu kutshura. Mbimo yi mkoma a nga ti lava msikati, Esteri ni vamwane va langilwe kasiku ve ya ka wukhalo wo sawuleka ti to ve ya emela kulangwa ngu mkoma. I mani a nga langwa ngu mkoma? I Esteri. Kambe Esteri kha nga tiguleta, e khata kutialakanyela. Ene a simamile e dinganisela, e va ni wunene ni txixonipho.—Esteri 2:9, 12, 15, 17.
12 Ngako hi txi dinganisela, hi na Ambala ngu nzila yi yi kombisako ti to ha va xonipha vamwane ni nathu hi pune. Hahanze ko zama kukomba vamwane, hi na zama ku va ni “moya wo thutha ni wa kudikha.” (Lera 1 Pedro 3:3, 4; Jeremiya 9:23, 24) Ati hi ti wombako ni ti hi ti mahako, ti na kombisa nzila yi hi titekako ngu yona. Ngu txikombiso, hi nga maha ti to vamwane ve alakanya ti to athu hi sawulekile nguku hi tikotako kumaha, ati hi tizivako ni mu hi kuzivako. Mwendo ngu loko hi di mahile hi pune to kari ta lisima ngutu hambi i di ti to vamwane va hi vhuni. Kambe alakanya ngu Jesu. Phela adi ndindile vathu ngu wutxhari wu a nga ti nawo. Kambe mbimo yo tala Jesu a ti seketela mapswi akwe ka Dipswi da Txizimu. A si ti lavi ti to vathu ve mu dhumisa, kambe a lavile ti to ve dhumisa Jehovha.—Johane 8:28.
NGAKO HI TXI MAHA SISUNGO
13, 14. Kudinganisela ku nga hi vhunisa txani ti to hi maha sisungo sa sinene?
13 Hi fanete hi dinganisela mbimo yi hi mahako sisungo ni loko vamwane va txi maha sisungo asi si hi gwesako. Mbimo yi Paulo a nga ti Khezariya, ene a ti lava kuya Jerusalema ti to e ya hetisa mthumo wu a nga ti ningilwe ngu Jehovha. Kambe mprofeti Agabho a gete Paulo ti to a txo tsula kheya a ndina khotelwa mwendo kudawa. Vanathu va gete Paulo ti to asi tsuli. Kambe ene a lambile e tsula. Ti la kuwomba to Paulo a txo ti themba? Ahim-him. Ene a txi dinganisela ni ku a thembile ngutu Jehovha. Vanathu avale ni vona va ti dinganisela. Vona va seketete txisungo txa Paulo ve m’leka e tsula.—Mithumo 21:10-14.
14 Kudinganisela ti na hi vhuna ti to hi maha sisungo sa sinene, hambi mbimo yimwane hi si tizivi a ti ti no hi humelela masoni. Ngu txikombiso, hi nga alakanya ngu kuva vanyaphandule va mbimo yotshe. Kambe ku na humelela txani hi txo thuka hi lwala? Ngako vaveleki vathu va txi lwala se va txi lava txivhuno? Ngako hi txi kumba? Hi nambi si xamula sotshe siwotiso siya, ti lava hi maha mkombelo ni kualakanyisisa ngu sona. (Eklesiaste 8:16, 17) Kambe hi txi themba Jehovha hi na tumela ti to ha tandeka. Hi na xolisisa siemo sathu ni kukombela txivhuno, kambe txa lisima ngutu hi na kombela mkongomiso ka Jehovha ngu kumaha mkombelo, hi tshumela hi wu londisela. (Lera Eklesiaste 11:4-6.) Jehovha a nga hi katekisa, mwendo ku hi vhuna ti to hi txitxa sisungo sathu.—Mavingwa 16:3, 9.
NJI TXANI TXI NO HI VHUNA TI TO HI DINGANISELA NGUTU?
15. Kualakanyisisa ngu Jehovha ti na hi vhunisa ku txani ti to hi ti veka hahatshi?
15 Nji txani txi no hi vhuna ti to hi dinganisela ngutu? Hi na wombawomba ngu mune wa tinzila. Yo khata ka totshe ngu alakanyisisa ngu Jehovha. Eto ti na hi vhuna ti to hi txi ziva kwati Txizimu. Ngu kumaha eto hi na pfisisa ti to hi vadotho ngutu ni ku kha hi na ku tidinganisa ni Jehovha. (Isaya 8:13) Khumbula ti to hi thumela Txizimu txa mtamo wotshe, i singa vathu mwendo tingelozi. Kualakanyisisa ngutu ti na hi vhuna ti to hi tiveka hahatshi ka “diwoko da mtamo, da Txizimu”.—1 Pedro 5:6.
16. Kualakanyisisa ngu lirando la Txizimu ti hi vhunisa ku txani ti to hi dinganisela?
16 Nzila ya wumbidi ngu alakanyisisa ngu nzila yi Jehovha a hi randako ngu yona. Paulo a fananisile dibanza ni mmidi wa m’thu. Jehovha a mahile siro sotshe sa mmidi si di ni lisima. (1 Vakorinto 12:23, 24) Tximwetxo ngu tximwetxo ka Jehovha txi ni lisima. Ene kha hi dinganisi ni vamwane, ni ku kha leki ku hi komba lirando hambi hi txi thuka hi maha siwonho. Hi nga wona kutsakisa ka tona kuziva ti to Jehovha wa hi randa!
17. Hi na wuyelwa ngu txani ngako hi txi wona ati i ku ta tinene ka vamwane?
17 Ya wuraru ngu kufana ni Jehovha, wona ati i ku ta tinene ka vamwane. Hi txi zumbela ku wonetela ati va ti mahako mwendo ku va gela ti to ve maha to kari, eto ti na kombisa ti to kha hi dinganiseli, hahanze keto hi fanete kukombela ni ku amukela mawonelo awe. (Mavingwa 13:10) Hi na tsaka ni vanathu ngako va txi amukela siavelo sa siphya. Ni ku hi na bonga Jehovha nguku a hi tumelelako ti to hi m’thumela.—1 Pedro 5:9.
18. Ku toloveta livhalo lathu ti nga hi vhunisa ku txani ti to hi dinganisela ngutu?
18 Ya wumune, ngu thumisa matshina a milayo ti to hi toloveta livhalo lathu. Matshina oneyo ma hi gondisa ngu matipfelo ni mialakanyo ya Jehovha. Hi txi gonda kuengisa Jehovha, ti nga hi vhuna kumaha sisungo asi si m’tsakisako. Nji txani txi no tsanisa livhalo lathu? Ngu gonda Bhiblia, mkombelo, ni kuthumisa ati hi ti gondako. (1 Timoti 1:5) Ngako hi txi teka vamwane i di va lisima kwathu, Jehovha a hi thembisa ti to a na ‘hi gondisa’, ni ku hi vhuna ti to hi dinganisela ngutu.—1 Pedro 5:10.
19. Nji txani txi no hi vhuna kusimama hi dinganisela ngu ha ku si gumiko?
19 Ina wa mkhumbula mprofeti wa ni Judha awu hi nga bhula ngu ngene makhatoni ka msungo mhaka wuwa? Ene a luzile wutomi ni wuxaka wakwe ni Jehovha ngu mhaka yo mbi dinganisela. Kambe athu hi nga ti kota kusimama hi dinganisela hambi ti txi karata, ngu kuvhunwa ngu sikombiso sa malanda o thembeka a Jehovha. Mbimo yi hi yako hi thumela Jehovha, hi ya hi tshuketa hafuhi kwakwe. (Mavingwa 8:13) Ti singa ni mhaka ni ti to kuhumelela txani, he simameni hi tsimbila ni Jehovha. Eyo i lungelo ya hombe yi hi ku nayo. He maheni totshe ti to hi simama hi dinganisela ni kutsimbila ni Jehovha ngu ha kusi gumiko.


c: text/html

text:
MATIMU
Ni wuyetwe ngu kutsimbila ni vathu vo txhariha
KHA NI divali ati ti nga humelela ka malembe ya ma nga pinda. Ditshiku dimwane ni mixo, ku ti titila ngutu ka didhoropa ka Brookings, khe Estados Unidos. Eto ti kombisa ti to se hi la kubela ka mbimo ya wuxika. Ani ni vamwane hi ti mu ka nyumba yo titila, aha hi nga txo fa ngu pheho. Masoni ka nyumba yi hi nga ti ka yona ku ti ni dithangi adi di nga ti tate ngu mati aya ma nga ti omile ngu pheho. Ina wa ti lava kuziva ti to ni txi maha txani ka wukhalo wonewo? Ema ni kutxhamusela matimu ango.
MWAYA WATHU
Vaveleki vango va bhabhatisilwe ngu 1934, ni ku va thembisile kuthumela Jehovha ngu yotshe mbilu yawe. Ni velekilwe ngu 7 ka Março wa 1936. Vaveleki vango va ti ni mune wa vanana, ani ni ti wa m’dotho wa kona. Kasiku hi kota ku ti hanyisa hi ti thuma ka thembwe ya yidotho ayi yi nga ti Estados Unidos. Kambe txa lisima ngutu kwathu i ti kumaha kuranda ka Jehovha. Dibanza dathu di ti didhoropani ka Conde, wuphemba ka Estados Unidos. Tate wango Clarence i ti dilanda da mtxawa (konkuwa i ku mtshanganisi wa mmidi wa madhota) ngu msana mnanda wakwe Alfred nene a ve mtshanganisi wa mmidi wa madhota.
Mbimo yotshe mwaya wathu wu tiya mitshanganoni ni ka mthumo wa thembwe. Hi ti bhula ni vathu ngu themba ayi yi ku mu ka Bhiblia. Txikombiso txa vaveleki vango txi hi vhuni ti to hi dhunda Jehovha. Ani ni ndiyangu Dorothy, hi ve vahuweleli hi di ni 6 wa malembe. Ngu 1943 ni ti bhalisile ka Txikolwa txa Wuthumeli wa Nzumani.
Mitshangano ya m’ganga ni ya txigava i ti ya lisima ngutu kwathu. Kha ni wu divali m’wombawombo wa mwanathu Grant Suiter ka mtshangano wa m’ganga ngu 1949, awu wu nga ti ti khene: “Phela ngu swela ka ti mi ti pimisako!” Ene a hi kuzetile ti to hi tiningetela ka mthumo wo txhumayela Mfumo wa Txizimu. Ngu toneto ni bhabhatisilwe ngu 12 ka Novembro wa 1949 ka mtshangano wa txigava wu wu nga londisela. Wa yi khumbula nyumba yo titila ayi ni nga yi womba makhatoni? Phela ani ni vamwane va vararu hi bhabhatisilwe kona kheya ka dithangi da simbi.
Msana keto, ni ti lava ku va nyaphandule, se ni khatile ngu 1 ka Janeiro wa 1952 ni di ni 15 wa malembe. Bhiblia yi khene: “Awule a tsimbilako ni vazivi, a na mana wuzivi”, ni ku ka mwaya wathu ku ti ni vathu vo txhariha ava va nga ni seketela ka mthumo wa wu nyaphandule. (Mavingwa 13:20) Mbimo yo tala ni ti txhumayela ni Julius, mnanda wa tate wango awu a nga ti ni 60 wa malembe. Ene i ti wa hombe kwango kambe ni txi ti dhunda kuthuma nayo. Ni gondile ngutu ka txikombiso txakwe. Ndiyangu Dorothy nene a ve nyaphandule.
NI VHUNWI NGU VAWONELELI VA TXIGAVA
Mbimo yi ni nga ti ngadi mfana, vaveleki vango va ti ti dhunda kuramba vawoneleli va txigava ni vasikati vawe ti to hi ta bhula navo. Mwaya wa Jesse ni Lynn Cantwell wu ni vhuni ngutu. Wona wu txi ni kuzeta ngutu kuthumela Jehovha ni ku va nyaphandule. Wona wu ti ni ramba ti to ni ya txhumayela nawo ngako wu txi endela dibanza da ha fuhi ni m’tini. Ni ti wu dhunda ngutu mwaya wonewo. Ni ti lava kufana navo ni ñoleka ngu mthumo wa Jehovha.
Muwoneleli mmwane wa txigava i ti Bud Miller. Mbimo yi ene ni msikati wakwe Joan va nga endela dibanza dathu, ni ti ni 18 wa malembe. Ka mbimo yoneyo ti lavile ku ni ya ti henjeleta wukomani aha ku nga ti sawulwa vathu ava va no tsula mwendo kwa mbi tsula wusotxhwani. Vona va ti lava ti to ni maha mthumo wo kari, kambe ani ni ti pimisa ti to mthumo wonewo wu ti lwisana ni ti Jesu a nga ti womba ti to hi si sengeli ka politika. Ati ni nga txi tilava i ti kutxhumayela. (Johane 15:19) Ngu toneto ni kombete ti to ni si wu mahi mthumo wonewo ngako ni ku mthumeli awu a txhumayelako mahungu a manene.
Mwanathu a ni gete ti to a ndina tsula ni nani wukomani kasiku ku ya lamulwa mhaka yango. Ni tsakile ngutu nguko ni ti ti ziva ti to mwanathu Bud i ti wamwamna wa txibindi ni ku a si thavi m’thu. Ene a ti yi ziva kwati Bhiblia. Eto ti ni tsanisile! Kona wukomani kheya, va tumete txikombelo txango. Se ni ti khululekile kuthumela Jehovha.
Msana keto, ni dhanwi ti to ni ya Bhetele. Ni ti ya thuma ka thembwe ya Torre de Vigia ayi yi nga ti Staten Island, Nova York. Ni zumbile kona txipimo txa malembe mararu. Koneho ni zivile vanathu vo txhariha, ava ni nga ti thuma navo. Yoneyo i ti mbimo yo tsakisa ngutu!
NI THUMA BHETELE
Ka thembwe ya Bhetele ku ti ni txititxhi txa radhiyo txa WBBR. Sengeletano yi thumisile txititxhi txonetxo ngu 1924 kala 1957. Ka thembwe yoneyo ku ti ni vathumi va Bhetele va kona mu ka 15 kuya ka 20. Kambe ku ti ni mwanathu wo kumba awu i nga ti msawuleki awu hi nga ti thuma nayo, i ku Eldon Woodworth. Ene a ti fana ni tate kwathu, ni ku a hi gondisile timhaka ta tingi ngutu. Mbimo yimwane hi txi thuka hi phazamisana ngu txathu, mwanathu Eldon a txi khene: “Ta xamatisa a ti Mkoma a kotako ku timaha ka vathu ava a va thumisako.”
Mwanathu Frederick Franz nene hi ti zumba nayo ni ku a hi vhunile ngutu. Ene a ti txharihile ni ku a ti yi ziva kwati Bhiblia. Ene a ti khatala ngu mmwane ni mmwane wathu. Mwanathu mmwane wu i nga ti msawuleki awu nene a nga hi vhuna ngutu i Harry Peterson. Txibongo txakwe txi ti karata, i ti Papargyropoulos. Kambe athu hi ti m’dhana ku i Peterson. Ene a ti thuma ko bhika, ni ku a ti hiseka. Kambe kha tumelela ti to mthumo wakwe wa Bhetele wu m’vhalela kutxhumayela. Ngu mtxima, a ti ningela nyanda ya mabhuku. Aku a nga txi yi ziva kwati Bhiblia a ti koti kuxamula siwotiso a si hi nga ti naso.
NI GONDILE KA VAVASIKATI VO TXHARIHA
Kona tithembweni kheya, hi ti lulamisela mihando ni matawa hi si xayisa ka wukhalo wa kona ti to si thumiswa ngu mwaya wa Bhetele. Hi ti thuma ngutu. Ani ni ti thuma ni mwanathu wa txisikati wo txhariha awu a nga ti dhanwa ku i Etta Huth. Ngene a nga ti maha diphepha da ma lulamiselelo a sakudya. Mbimo yimwane vanathu ava va nga ti zumba ha fuhi ni Bhetele va txi ta ve ta hi vhuneta, mwanathu Etta a ti vhuneta ko thangela mthumo. Hambiku a nga ti wu ziva kwati mthumo, ene a ti va xonipha vanathu ava va nga txi khatalela thembwe. Ene i ti txikombiso txa txinene kwathu.
Angela Romano i ti mmweyo wa vaphya ava va nga txi ta ve ta hi vhuna. Ene a vhunwi ngu Etta mbimo yi a nga ziva ditshuri. Ani ni Angela hi txhadhile ngu Abril wa 1958, se hi ni 58 wa malembe hi txi thumela Jehovha. Ene a txharihile ni ku a thembekile ka Jehovha. Ngu toneto mwaya wathu wu tsani. Ani na mthemba ngutu, ti singa ni mhaka ni sikarato si hi mananako naso.
HI THUMILE KOTA VARUMIWA NI MUWONELELI WA TXIGAVA
Msana kova va di xavisile thembwe yile ngu 1957, ni thumilenyana Bhetele ka Brooklyn. Mbimo yi hi nga txhadha hi humile Bhetele. Hi thumile malembe mararu kota vanyaphandule ka wukhalo wa ha fuhi ni ha Bhetele yi nga ti kona. Ni tshumete ni thumela vanyamne va txititxhi txa txiphya atxi txi nga ti dhanwa ku i WPOW.
Ani ni Angela hi hehukisile wutomi nguko hi ti lava kuya thuma ka wukhalo wu wu ku ni txilaveko. Ngu toneto ngu 1961, hi rambilwe ti to hi ya va vanyaphandule vo sawuleka ka didhoropa da Falls City, Nebraska. Mbimo yi hi nga hoka hi rambilwe ti to hi ya ka Txikolwa txa Wuthumeli wa Mfumo khe Nova York kudingana mtxima. Hi tsakile ngutu ngu txikolwa txonetxo. Hi ti pimisa ti to hi na tshumelela ka txiavelo txathu txa kale, kambe mbimo yi hi nga heta hi rambilwe ti to hi ya va varumiwa khe Camboja, ditiko di di manekako wulambwe ka Ásia. Eto ti hi xamatisile! Ka ditiko donedo do tshura, hi woni, hi engisile , ni kudya simaha sa siphya. Ni ku hi ti lava ti to votshe ve engisa mahungu a manene.
Kambe ngu mhaka ya sikarato sa politika khe Camboja, hi rumetwe ku ya wulambwe ka Vietnã. Msana ka malembe mambidi ni lwate ngutu. Hi tshumete hi ya Estados Unidos ti to ni ya khatalela dihanyo dango. Se mbimo yi ni nga tshukwala, hi tshumete hi va vanyaphandule.
Ngu Março wa 1965, ni kombetwe ti to ni va muwoneleli wa txigava ni wa m’ganga kudingana 33 wa malembe. Malembenyana o kari hi endete mabanza a hafuhi ni didhoropa da Nova York, ni tshumete ni vhuneta ka mitshangano ya m’ganga. Hi ti wu dhunda ngutu mthumo wuwa. Mitshangano yo tala ya m’ganga ayi hi nga va nayo hi yi mahete khe Estádio Yankee.
HI TSHUMELA HI YA BHETELE
Ani ni Angela hi amukete siavelo sa siphya, simwane si ti karata. Ngu 1995, hi rambilwe ti to ni ya gondisa ka Escola de Treinamento Ministerial. Ngu 1998, hi dhanwi ti to hi ya Bhetele. Ti tsakisile kutshumela hi ya Bhetele msana ka 40 wa malembe! Phela ni khatile mthumo wo sawuleka wa mbimo yotshe kona khe Bhetele. Ni thumilenyana ka Hofisi ya Mthumo ni txi gondisa ka sikolwa sa singi. Ngu 2007, Mmidi wu wu Fumako wu mahile Hofisi ya Txikolwa Txa Wuthumeli wa Nzumani ti to yi kathalela sotshe sikolwa a si si nga ti ho kona Bhetele mule. Ani ni thumile kota muwoneleli wa hofisi yoneyo kudingana malembenyana o kari.
Ka malembe ya ma nga londisela ku ve ni kutxitxa ko kari ka sikolwa sa Bhetele. Ngu 2008, ku khatile Txikolwa txa Madhota a Dibanza. Kala 2010 madhota ya ma pindako 12 wa timiliyoni ma yite ka txikolwa txonetxo khe Bhetele ka Patterson ni Brooklyn. Nyamsi txikolwa txonetxo txi mahwa makhalo a mangi. Kambe ngu 2010, Escola de Treinamento Ministerial txi txitxilwe ditina txi va Escola Bíblica para Irmãos Solteiros. Ku tshumetwe kumahwa tximwane txikolwa atxi txi dhanwako ku i Escola Bíblica para Casais Cristãos.
Ngu Setembro wa 2014, ku ve ni kutxitxa kumwane, sikolwa soneso sa simbidi si txitxilwe si va Txikolwa txa Vatxhumayeli va Mfumo. Ava va nga txhadha ni va va nga mbi txhadha se va nga ya ka txikolwa txonetxo. Vanathu vo tala va tsakile kuziva ti to txikolwa txonetxo txi na va ho ka matiko awe. Ti tsakisile kuwona vanathu va txiya ka txikolwa txonetxo. Ni tsakile ngutu kuziva vanathu ava va nga hehukisa wutomi wawe ti to ve kota ku ya ka txikolwa txonetxo.
Ni txi alakanya ngu ti ti nga ni humelela ka wutomi wangu, kukhukhela ka mbimo yi ni nga bhabhatiswa kala nyamsi, ti ni maha ni bonga ngutu Jehovha ngu kona ha ka vathu vo txhariha ava ni nga va ziva. Vona va ni vhuni ti to ni m’ziva kwati Jehovha ni ku mthumela. Vamwane i ti vaphya kwangu, kasi vamwane i ti va hombe, va txi ta ngu ka matiko o hambana ni dango. Kambe simaho sawe si kombisile ti to vona va ti mu dhunda ngutu Jehovha. Ngu toneto na m’bonga Jehovha ngu kona ha ka vangana vo txhariha ava va nga ni gondisa timhaka ta tingi ngutu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: Leswi Timbhoni ta Yehovha ti landzelaka xikombiso xa Vakreste va lembe-xidzana ro sungula, a ti na vafundhisi. Swirho hinkwaswo leswi khuvuriweke i vatirheli lava tinyiketeleke naswona swi tlhela swi hlanganyela eku chumayeleni ni le ku dyondziseni. Timbhoni ta Yehovha ti hleriwe hi mavandlha lama nga ni swirho swa kwalomu ka 100. Eka rin’wana ni rin’wana, ku ni vavanuna lava nga ni vuxaka lebyinene ni Xikwembu lava tirhaka tanihi “vakulukumba,” kumbe vakulu. (Tito 1:5) A va hakeriwi hikwalaho ka ntirho lowu va wu endlaka.


text:
Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? (Nkongomiso Wa Dyondzo)
Nkongomiso lowu wu ta ku pfuna leswaku u kota ku twisisa ni ku hlamusela tidyondzo leti sekeriweke eBibeleni.
I Yini Leswi Hi Nga Swi Dyondzaka eBibeleni?
Xitirhisiwa lexi xo dyondza Bibele xi endleriwe ku ku pfuna leswaku u dyondza leswi Bibele yi swi vulaka hi tinhlokomhaka to hambanahambana, to tanihi leti nge ha yini hi xaniseka, ku endleka yini loko hi fa, ndlela yo va ni ntsako endyangwini ni tin’wana to tala.
NDZIMA 1
Hi Yihi Dyondzo Leyi Nga Ntiyiso Malunghana Ni Xikwembu? (Xiyenge 1)
Xana u nga hlamula u ku yini loko munhu un’wana a ku, “Xikwembu xi xupula vanhu hi ku va xanisa”?
NDZIMA 1
Hi Yihi Dyondzo Leyi Nga Ntiyiso Malunghana Ni Xikwembu? (Xiyenge 2)
Xana swa koteka hakunene ku va munghana wa Xikwembu?
NDZIMA 2
Bibele I Buku Leyi Humaka Eka Xikwembu (Xiyenge 1)
Leswi Bibele yi tsariweke hi vanhu, ha yini yi vuriwa ‘buku leyi humaka eka Xikwembu’?
NDZIMA 2
Bibele I Buku Leyi Humaka Eka Xikwembu (Xiyenge 2)
Rungula ra yona hi rona leri khorwisaka leswaku Bibele yi huma eka Xikwembu.
NDZIMA 3
Hi Xihi Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava? (Xiyenge 1)
Xana Xikwembu xi endle leswaku swilo swi va hi ndlela leyi swi nga ha yona namuntlha?
NDZIMA 3
Hi Xihi Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava? (Xiyenge 2)
Loko Xikwembu a xi lava leswaku misava yi va paradeyisi, ha yini swi nga ri hi ndlela yoleyo sweswi?
NDZIMA 3
Hi Xihi Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava? (Xiyenge 3)
Xana Xikwembu xi kunguhate leswaku vanhu va ti lulamisela swiphiqo?
NDZIMA 4
Yesu Kreste I Mani? (Xiyenge 1)
U nga n’wi hlamula njhani munhu la vulaka leswaku Yesu a a ri munhu lonene ntsena?
NDZIMA 4
Yesu Kreste I Mani? (Xiyenge 2)
U nga n’wi hlamula njhani munhu loko a ku Yesu u ringana ni Xikwembu?
NDZIMA 4
Yesu Kreste I Mani? (Xiyenge 3)
U swi kombise njhani leswaku u ni matimba ni ku rhula?
NDZIMA 5
Nkutsulo I Nyiko Ya Nkoka Leyi Humaka Eka Xikwembu (Xiyenge 1)
Xana swa koteka ku ponisiwa hikwalaho ka ripfumelo?
NDZIMA 5
Nkutsulo I Nyiko Ya Nkoka Leyi Humaka Eka Xikwembu (Xiyenge 2)
Xana rifu ra wanuna loyi a feke magidi ya malembe lama hundzeke ri nga ku khumba njhani namuntlha?
NDZIMA 6
Lava Feke Va Kwihi? (Xiyenge 1)
Xana lava feke va hanya endhawini yin’wana? Xana va le ku tshweni etiheleni?
NDZIMA 6
Lava Feke Va Kwihi? (Xiyenge 2)
Xana rifu i ra ntumbuluko?
NDZIMA 7
Ntshembo Wa Xiviri Hi Varhandziwa Va Wena Lava Feke (Xiyenge 1)
Loko u va ni gome, xana swi vula leswaku a wu na ntshembo hi ku pfuxiwa ka lava feke?
NDZIMA 7
Ntshembo Wa Xiviri Hi Varhandziwa Va Wena Lava Feke (Xiyenge 2)
U nga n’wi hlamula njhani munhu loyi a vulaka leswaku mhaka ya ku pfuxiwa ka lava feke a hi ntiyiso?
NDZIMA 8
Mfumo Wa Xikwembu I Yini? (Xiyenge 1)
Ha yini Xikwembu xi pfumela leswaku vanhu va fuma tanihi tihosi etilweni hambileswi xi nga ni tintsumi ta ntsandzavahlayi?
NDZIMA 10
Swivumbiwa Swa Moya—Swi Hi Khumba Njhani (Xiyenge 2)
Xana swi hoxile ku ringeta ku tihlanganisa ni madimona?
NDZIMA 16
Seketela Vugandzeri Bya Ntiyiso (Xiyenge 2)
U nga hlamusela njhani leswi u swi pfumelaka hi ndlela ya vutlhari u tlhela u xixima langutelo ra van’wana?
NDZIMA 17
Tshinela Eka Xikwembu Hi Xikhongelo (Xiyenge 2)
Dyondza leswi Bibele yi swi vulaka hi leswaku hi nga khongela rini naswona njhani.
NDZIMA 17
Tshinela Eka Xikwembu Hi Xikhongelo (Xiyenge 3)
Bibele yi dyondzisa leswaku Xikwembu xi hlamula swikhongelo hi tindlela to hambanahambana. Xi swi hlamula njhani naswona rini?
NDZIMA 18
Nkhuvulo Ni Vuxaka Bya Wena Na Xikwembu (Xiyenge 1)
Ha yini swi boha leswaku mukreste a khuvuriwa? I yini leswi faneleke swi susumetela Vakreste leswaku va khuvuriwa?
NDZIMA 18
Nkhuvulo Ni Vuxaka Bya Wena Na Xikwembu (Xiyenge 2)
I magoza wahi lama Mukreste a faneleke a ma teka loko a nga si khuvuriwa? Xana sweswo swi swi khumba njhani swiboho swa Mukreste?


text:
Xana Bibele Yi Nga Ndzi Pfuna Ku Va Ni Ndyangu Lowu Tsakeke?
Nhlamulo ya Bibele
Ina. Hi lexi xitsundzuxo xa vutlhari lexi sekeriweke eBibeleni lexi pfuneke vavanuna ni vavasati va timiliyoni ku va ni ndyangu lowu tsakeke:
Tsarisa vukati bya wena hi nawu. Ku tiboha vutomi hinkwabyo hi ku tsarisa vukati hi nawu i masungulo ya ndyangu lowu tsakeke.
—Matewu 19:4-6.
Kombisa rirhandzu ni xichavo. Leswi swi katsa ku khoma munghana wa wena wa vukati hi ndlela leyi na wena u lavaka ku khomiwa ha yona.
—Matewu 7:12; Vaefesa 5:25, 33.
Papalata marito lama tlhavaka. Vulavula hi ndlela ya musa, hambiloko munghana wa wena wa vukati a vula kumbe a endla swilo leswi ku twisaka ku vava. (Vaefesa 4:31, 32) Eka Swivuriso 15:1, Bibele yi ri: “Loko nhlamulo yi olova, yi tlherisa vukarhi, kambe rito leri tlhavaka ri pfuxa ku hlundzuka.”
Tshembanani. Kombisa swiendlo swa rirhandzu naswona u endla timhaka ta masangu ni munghana wa wena wa vukati ntsena. (Matewu 5:28) Bibele yi ri: “Vukati a byi xiximeke exikarhi ka hinkwavo, ni sangu ra vukati ri nga vi ni xilo lexi nyamisaka.”
—Vaheveru 13:4.
Letela vana va wena hi rirhandzu. U nga debyisi voko naswona papalata ku kariha.
—Swivuriso 29:15; Vakolosa 3:21.


text:
Xana Timhangu Ta Ntumbuluko I Nxupulo Lowu Humaka Eka Xikwembu?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele a yi dyondzisi swona leswaku Xikwembu hi xona xi vangaka timhangu ta ntumbuluko leti hi ti vonaka namuntlha. Vuavanyisi bya Xikwembu lebyi hlamuseriwaka eBibeleni a byi fani nikatsongo ni timhangu ta ntumbuluko.
Xikwembu xi ni vuxiyaxiya. Bibele yi ri: “
Munhu u vona ntsena leswi vonakaka ematihlweni; kambe loko ku ri Yehovha, u vona leswi mbilu yi nga swona.”—1 Samuwele 16:7.
Yehovha u kambisisa timbilu ta vanhu naswona u lovisa ntsena lavo homboloka.—Genesa 18:23-32.
Xikwembu xi rhanga hi ku va lemukisa, xisweswo xi pfulela lavo lulama ndlela yo pona.
Kasi hi hala tlhelo, timhangu ta ntumbuluko a ti tali ku nyikela swilemukiso naswona ti dlaya ni ku vavisa vanhu handle ko hlawula ndluwa ti siya hove. Hi mpimo wo karhi, vanhu va nyanyise timhangu teto hi ku onha mbango ni ku tshama etindhawini leti rhandziwaka hi ku tsekatseka ka misava, tindhambi ni maxelo yo biha.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 24:1-67
24 Sweswi Abrahama a a dyuhele, a a ri ni malembe yo tala; naswona Yehovha a a katekise Abrahama hi swilo hinkwaswo.+2 Hikwalaho Abrahama a ku eka nandza lonkulu vandyangu wakwe, loyi a a lawula hinkwaswo leswi a a ri na swona:+ “Ndzi kombela u veka voko ra wena ehansi ka ndzhumbi+ wa mina,3 hikuva ndzi fanele ndzi ku hlambanyisa hi Yehovha,+ Xikwembu xa matilo ni Xikwembu xa misava, leswaku a wu nge n’wi tekeli n’wananga nsati eka vana va Vakanana lava ndzi tshamaka+ exikarhi ka vona,4 kambe u ta ya etikweni ra rikwerhu ni le maxakeni+ ya mina, kunene u ta tekela n’wananga Isaka nsati.”5 Kambe, nandza a ku eka yena: “Ku ta endleka yini loko wansati yoloye a nga swi naveli ku ta na mina etikweni leri? Xana ndzi fanele ndzi tiyiseka leswaku ndzi tlherisela n’wana wa wena etikweni leri u humeke eka rona?”+6 Hiloko Abrahama a ku eka yena: “Tivonele leswaku u nga tlheriseli n’wananga kona.+7 Yehovha Xikwembu xa matilo la ndzi humeseke endlwini ya tatana ni le tikweni ra maxaka+ ya mina ni loyi a vulavuleke na mina,+ la hlambanyeke eka mina, a ku, ‘Tiko+ leri ndzi ta ri nyika mbewu+ ya wena,’ u ta rhuma ntsumi leyi nga ta ku rhangela emahlweni,+ kunene u ta tekela n’wananga nsati kona.+8 Loko wansati yoloye a nga swi naveli ku vuya na wena, u ta ntshunxeka eka xihlambanyo lexi u xi hlambanyeke eka mina.+ Ntsena u nga tlheriseli n’wananga etikweni rero.”9 Hiloko nandza a veka voko rakwe ehansi ka ndzhumbi wa n’wini wakwe Abrahama, kutani a hlambanya eka yena malunghana ni mhaka leyi.+10 Hikwalaho nandza a teka tikamela ta khume eka tikamela ta n’wini wakwe, a famba a khome+ xilo xin’wana ni xin’wana lexinene xa n’wini wakwe. Kutani a suka a khoma ndlela a ya eMesopotamiya emutini wa Nakori.11 Eku heteleleni a nkhinsamisa tikamela exihlobyeni xa mati lexi nga ehandle ka muti, hi nkarhi wa madyambu,+ hi nkarhi lowu vavasati lava kaka mati a va tolovele ku huma+ ha wona.12 Kutani a ku: “Yehovha Xikwembu xa n’wini wanga Abrahama,+ ndzi kombela u endla swi koteka namuntlha emahlweni ka mina naswona u kombisa n’wini wanga Abrahama+ musa wa rirhandzu.+13 Sweswi ndzi yime enseledyaneni wa mati, naswona vana va vanhwanyana va vanhu va muti va huma ku ta ka mati.+14 Leswi swi faneleke ku humelela hileswaku nhwanyana loyi ndzi nga ta ku eka yena, ‘Ndzi kombela u rhula khuwana ra wena leswaku ndzi nwa mati,’ entiyisweni na yena a nga ta ku, ‘Nwana mati, ndzi ta tlhela ndzi nyika ni tikamela ta wena mati,’ hi yena loyi u nga ta n’wi nyika nandza+ wa wena, Isaka; kutani u ndzi tivisa ha swona leswaku u komba n’wini wanga rirhandzu leri tshembekeke.”+15 Kuteloko a nga si heta ku vulavula,+ hiloko ku humelela Raveka, loyi a nga velekeriwa Bethuwele+ n’wana wa Milka+ nsati wa Nakori,+ makwavo wa Abrahama, naswona khuwana ra yena a ri ri ekatleni.+16 Nhwanyana loyi a a koka-mahlo swinene hi ku languteka,+ a ri nhwana, naswona a ku nga ri na wanuna la nga tshama a tivana na yena hi tlhelo ra rimbewu;+ kutani a rhelela enseledyaneni a fika a tata khuwana, a khupuka.17 Xikan’we-kan’we nandza a tsutsuma a n’wi hlanganisa, kutani a ku: “Ndzi kombela u ndzi nwisanyana mati ya khuwana+ ra wena.”18 Hiloko a ku: “Nwana hosi yanga.” A hatlisa a ehlisela khuwana rakwe evokweni rakwe a n’wi nyika a nwa.+19 Loko a hete ku n’wi nyika a nwa, a ku: “Ndzi ta kela ni tikamela ta wena kukondza ti heta ku nwa.”+20 Hikwalaho a hatlisa a chululela khuwana rakwe exitsengeleni, a tsutsuma a ya ka mati+ exihlobyeni hi ku phindha-phindha, a kela tikamela hinkwato.21 Nkarhi lowu hinkwawo wanuna loyi a a n’wi langute hi ku hlamala, a miyerile ku vona loko Yehovha a endle riendzo rakwe ri humelela kumbe ri nga humeleli.+22 Kutani loko tikamela ti hete ku nwa, wanuna loyi a teka xingwavila+ xa le nhompfini xa nsuku lexi ntiko wa xona wu nga hafu ya xikele ni vusenga+ byimbirhi bya mavoko, lebyi ntiko wa byona a wu ri tixikele ta nsuku ta khume,23 a ya emahlweni a ku: “Xana u n’wana wa mani? Ndzi kombela u ndzi byela. Xana ku ni kamara endlwini ya tata wa wena laha hi nga etlelaka kona vusiku+ lebyi?”24 Hiloko a ku eka yena: “Ndzi n’wana wa Bethuwele+ n’wana Milka, loyi a nga n’wi tswalela Nakori.”+25 A ya emahlweni a ku eka yena: “Hi ni byanyi ni furu yo tala, ni ndhawu yo etlela eka yona vusiku lebyi.”+26 Kutani wanuna loyi a nkhinsama a tiwisela emahlweni ka Yehovha+27 a ku: “A ku dzunisiwe Yehovha+ Xikwembu xa n’wini wanga Abrahama, loyi a nga tshikangiki musa wakwe wa rirhandzu ni vutshembeki byakwe eka n’wini wanga. Loko ndzi ri endleleni, Yehovha u ndzi rhangele a ndzi tisa endlwini ya vamakwavo va n’wini wanga.”+28 Kutani nhwanyana a tsutsuma a ya byela vandyangu wa mana wakwe hi swilo leswi.29 Raveka a a ri ni makwavo wa xinuna loyi vito rakwe a ku ri Labani.+ Kutani Labani a tsutsumela eka wanuna loyi a a ri ehandle enseledyaneni.30 Kuteloko a vona xingwavila xa le nhompfini ni vusenga+ emavokweni ya makwavo niloko a twa marito ya Raveka makwavo, a ku: “Hi yona ndlela leyi wanuna loyi a vulavuleke na mina ha yona,” hiloko a ya eka wanuna loyi, kutani waswivo, a a yime ekusuhi ni tikamela enseledyaneni.31 Hiloko a ku: “Tana, wena munhu la katekisiweke wa Yehovha.+ Hikwalaho ka yini u yime laha handle, kasi mina ndzi yi lunghisile yindlu ni ndhawu ya tikamela?”32 Kutani wanuna a nghena endlwini, a ntshunxa matomu ya tikamela ni ku nyika tikamela byanyi ni furu, a n’wi nyika ni mati leswaku a hlamba milenge yakwe ni milenge ya vavanuna lava a va ri na yena.+33 Kutani ku vekiwa swakudya emahlweni ka yena, kambe a ku: “A ndzi nge dyi ndzi nga si vulavula timhaka ta mina.” Hikwalaho yena a ku: “Vulavula!”+34 A ya emahlweni a ku: “Ndzi nandza+ wa Abrahama.35 Yehovha u katekise n’wini wanga swinene hikuva u hambeta a n’wi endla lonkulu naswona u n’wi nyika tinyimpfu ni tihomu ni silivhere ni nsuku ni malandza ya xinuna ni ya xisati ni tikamela ni timbhongolo.+36 Ku tlula kwalaho, Sara nsati wa n’wini wanga u tswalele n’wini wanga n’wana se a dyuhele;+ kutani u ta n’wi nyika hinkwaswo leswi a nga na swona.+37 Hikwalaho n’wini wanga u ndzi hlambanyisile a ku, ‘U nga tshuki u tekela n’wananga nsati eka vana va Vakanana etikweni leri ndzi tshamaka+ eka rona.38 E-e, kambe u ta ya endlwini ya tatana ni le ndyangwini+ wa ka hina, hi kona laha u nga ta tekela n’wananga+ nsati kona.’39 Kambe ndzi ku eka n’wini wanga, ‘Ku ta endleka yini loko wansati yoloye a nga lavi ku vuya na mina?’+40 Yena a ku eka mina, ‘Yehovha, loyi ndzi fambeke+ emahlweni ka yena u ta rhuma ntsumi+ yakwe yi famba na wena, kunene yi ta endla leswaku u humelela endleleni+ ya wena; kutani u fanele ku tekela n’wananga nsati endyangwini wa ka hina ni le ndlwini ya tatana.+41 Loko u fika endyangwini wa ka hina, hi nkarhi wolowo u ta ntshunxiwa exibohweni xa xihlambanyo xa mina, loko va nga ku nyiki yena, u ta ntshunxeka exibohweni xa xihlambanyo+ xa mina.’42 “Loko ndzi fika enseledyaneni namuntlha, ndzi te, ‘Yehovha Xikwembu xa n’wini wanga Abrahama, loko kunene u endla leswaku ndlela ya mina leyi ndzi yi fambaka+ yi humelela,43 sweswi ndzi yime enseledyaneni wa mati. Leswi swi faneleke ku humelela hileswaku nhwanyana+ la nga ta huma ku ta ka mati, loyi ndzi nga ta ku eka yena: “Ndzi kombela ku nwa matinyana ekhuwaneni ra wena,”44 ni loyi kunene a nga ta ndzi byela a ku: “Nwanani mati, ndzi ta tlhela ndzi kela ni tikamela ta wena mati,” hi yena wansati loyi Yehovha a n’wi nyikaka n’wana wa n’wini wanga.’+45 “Ndzi nga si heta ku vulavula+ embilwini ya mina,+ waswivo, Raveka a huma a ri ni khuwana rakwe ekatleni; a rhelela enseledyaneni a ta ka mati.+ Kutani ndzi ku eka yena, ‘Ndzi kombela+ u ndzi nyika ndzi nwa.’46 Hikwalaho a hatlisa a rhula khuwana rakwe, a ku, ‘Nwana,+ naswona ndzi ta tlhela ndzi nwisa ni tikamela ta wena.’ Kutani ndzi nwa, naswona a nwisa ni tikamela.47 Endzhaku ka sweswo ndzi n’wi vutisa ndzi ku, ‘Wena u n’wana wa mani?’+ yena a ku, ‘Ndzi n’wana wa Bethuwele n’wana wa Nakori, loyi Milka a nga n’wi tswalela yena.’ Hikwalaho ndzi n’wi vehela xingwavila enhompfini yakwe ni vusenga emavokweni.+48 Kutani ndzi nkhinsama ndzi tiwisela emahlweni ka Yehovha, ndzi dzunisa Yehovha Xikwembu xa n’wini wanga Abrahama,+ loyi a nga ndzi rhangela hi ndlela+ ya ntiyiso leswaku n’wana wa n’wini wanga ndzi ta n’wi tekela n’wana wa makwavo.49 Loko hakunene u kombisa musa wa rirhandzu ni vutshembeki eka n’wini wanga,+ ndzi byele sweswi; kambe, loko swi nga ri tano, ndzi byele leswaku ndzi ta hundzulukela evokweni ra xinene kumbe eka ra ximatsi.”+50 Kutani Labani na Bethuwele va hlamula va ku: “Nchumu lowu wu huma+ eka Yehovha. A hi nge swi koti ku vulavula swo biha kumbe leswinene eka wena.+51 Hi loyi Raveka emahlweni ka wena. N’wi teke u famba, a a ve nsati wa n’wana wa n’wini wa wena, hilaha Yehovha a vuleke+ hakona.”52 Kuteloko nandza wa Abrahama a twa marito ya vona, xikan’we-kan’we a tiwisela emisaveni emahlweni ka Yehovha.+53 Kutani nandza loyi a humesa swilo swa silivhere ni swilo swa nsuku ni tinguvu a nyika Raveka; a nyika makwavo ni mana+ wakwe swilo swo hlawuleka.54 Endzhaku ka sweswo, yena ni vavanuna lava a va ri na yena va dya ni ku nwa, kutani va etlela kona vusiku byebyo, va pfuka nimixo.Kutani a ku: “Ndzi tshikeni ndzi ya eka n’wini wanga.”+55 Hiloko makwavo ni mana wakwe va ku: “Nhwanyana a a tshame na hina kwalomu ka masiku ya khume. Endzhaku ka sweswo a nga famba.”56 Kambe a ku eka vona: “Mi nga ndzi khomeleli, hikuva Yehovha u endle leswaku ndlela+ ya mina yi humelela. Ndzi tshikeni, leswaku ndzi ta ya eka n’wini wanga.”+57 Kutani va ku: “A hi vitaneni nhwanyana hi twa nomu+ wakwe.”58 Va vitana Raveka, va ku eka yena: “Xana u ta famba ni wanuna loyi?” Yena a ku: “Ndzi tiyimiserile ku famba.”+59 Hiloko va fambisa Raveka makwavo wa vona+ ni muhlayisi+ wakwe ni nandza wa Abrahama ni vanhu vakwe.60 Kutani va katekisa Raveka va ku eka yena: “Mawaku wena makwerhu, onge u nga va magidi ma andzisiwe ka 10 000, mbewu ya wena a yi hluke enyangweni ya lava va yi vengaka.”+61 Endzhaku ka sweswo Raveka ni vatirhi+ vakwe va xisati va tlakuka va ya gada tikamela,+ va landzela wanuna loyi; kutani nandza a teka Raveka a khoma ndlela.62 Kutani Isaka a ta hi ndlela leyi yaka eBera-lahayi-royi,+ hikuva a a tshama etikweni ra Negebu.+63 Isaka a a humile a famba-famba leswaku a ta anakanyisisa+ a ri enhoveni hi nkarhi wa madyambu. Loko a tlakusa mahlo a languta, waswivo, a ku ta tikamela!64 Loko Raveka a tlakusa mahlo a vona Isaka, a xika ekameleni.65 Kutani a ku eka nandza: “I mani munhu luya a fambaka enhoveni a taka ku ta hi hlanganisa?” nandza a ku: “I n’wini wanga.” Kutani a teka lapi ra nhloko a tifunengeta.+66 Nandza a rungulela Isaka hinkwaswo leswi a swi endleke.67 Endzhaku ka sweswo Isaka a n’wi tisa entsongeni wa Sara mana+ wakwe. Hiloko a teka Raveka a va nsati+ wakwe; kutani a n’wi rhandza,+ Isaka a kuma nchavelelo endzhaku ko lahlekeriwa hi mana+ wakwe.


text:
B.K.M Mtombeni
Bennet Keats Mpilele Mtombeni kumbe (Mthombheni), (14 N'wendzamhala 1926 - † 03 Mudyaxihi 1976) A ari mutsari wa tibuku, na maphepha-hungu ya xitsonga, naswona a ari murhangeri na mugingirikeri wa ririmi ra Xitsonga leswi swi n'wi thyiseke vito ra Nhlalala ya madoroba.[1][2] Uvile xirho xa Ndzawulo ya Ririmi na Ndhavuko wa Xitsonga (Bureau for Tsonga Language and Culture) kusukela loko yisimekiwa hi lembe ra 1938 ku fiko loko a lova.[3] Mthombeni a a tiveka ngopfu hi ndlela ya yena yo tsala "Xitsonga xo tenga, xo hlantsweka, xi khuluka hi ku olova hi swigaririmi leswo hlawuleka".[2]
Mtombeni a a tekane na Josephine Thokozile Nkosi naswona a va katekisiwe hi majaha mambirhi na ntombhi yin'we kunga: Floyd Mandia Mthombeni, Leslie Marhule Mtombeni na Lauretta Thandiwe Mtombeni.[1]
Leswinga ndzeni
Matimu[Lulamisa | edit source]
Bennet Keats Mpilele Mtombeni imativula ya Mugimeti Mtombeni, naswona u tswariwile hi 14 Nw'endzamhala hi 1926 eBurgersdorp exifundzeni xa Tzaneen e limpopo.
Usungurile xikolo hi lembe ra 1936 exikolweni xale hansi eShiluvana Primary, laha a paseke ntanga ya 6. Kusuka kona uyile eJoni aya lava ntirho anga wukumi. Uyisile tidyondzo takwe emahlweni naswona a kala a kuma Junior Certificate, naswona endzaku ka nkarhinyana apasa Matriki ya yena, leswi n'wi pfuleleke tindlela ta kuyina emahleni tidyondzo ta yena ta B.A Degree leti a ari karhi atihetisisa loko ata lova.
Hi lembe ra 1950 laha a ari na malembe ya khume-mbirhi-mune wamalembe, Mpilele uthoriwile eSouth African Railways and Harbours tani hi phorisa. Hi 1960 uthoriwile e University of South Africa, laha a tirheke kona malimbi mabirhi tani hi murhumiwa. Kusukela hi 1963 kuya eka 1971, uthoriwile eka South African Milk Board. Hikwalaho ka migingiriko ya yena eka rixaka ra matsonga na ku chivirikela ku antswisa vutomi na mayimele ya Vatsonga emadorobheni, uthoriwile hi mfumo wa Gazankulutani hi muyimeri wosungula wa le madorobheni wa vatsonga. Leswi ekusunguleni, mfumo wa Gazankulu awuri hava ofisi, Mpilele u tirhele e kaya rakwe ra le Atteridgeville, naswona endzaku a rhurheriwa e Saulsville, kusuhi n masirha laha mfumo wa Gazankulu wusimekeke ofisi kona.[1]
Hi lembe ra 1972 usungurile ku tsala eka phepha-hungu ra Ndzawulo ya Vutisi leri ari vitiwa "Nhluvuko". U tsarile hi kuhambeta ku fikela loko a talova hi 1976. Xivangelo-nkulu xo tsala eka phephe-hungu ra "Nhluvuko" a kuri ku pfuxa Matsonga yarikwavo emadorobheni leswaku vatimila no tivonakarisa exikarhi tinxaka tin'wana. Hikwalaho ku vurhangeri byakwe usungule kutiviwa hi ra "Nhlalala ya madoroba".
Mtombeni a ari xirho xo xiximeka xa ndzawulo ya swa ndzhavuko na ririmi ra Xitsonga (Bureau for Tsonga Language and Culture). Uvile mutshami-xitulu wa Komiti ya tibuku naswona athlela ava Xirho xavulawuri bya yona.[1]
Rifu na kutsundzukiwa[Lulamisa | edit source]
Mtombeni u hundzile emisaveni exibhedlele ya Tembisa endzhaku ka vuvabyi byokoma, Hi siku ra vu 3 eka Mudyaxihi hilembe ra 1976 ari na malembe ya 50 hivukhale. Ulovile endzhaku ka masiku ya khume na mune loko ku lovile mativula yakwe Floyd, loyi a nweleke e nambyini wa Crocodile River. Havambirhi va vekiwe hisiku rin'we endzhaku ka ntirhu wa rifu lowuveke e Atteridgeville Community Hall. Rifu rakwe rindzinginisile vanhu votala eGazankulu naswona mfumo wa Gazankulu awu yimeriwe hi nkulukumba H.W.E Ntsan'wisi tani hi mukhandli wa nhlonge.[1]
Nkulumo ya H.W.E. Ntsan'wisi yo khangla nhlonge:[Lulamisa | edit source]
Nkulukumba uvekile nkulumo leyi landzelaka eka ntirho wa rifu ra tatan Mtombeni e Atteridgeville Community Hall.[1]
Nhenha ya tinhenha laha madorobeni yi hi siyile.
Nhlalala leyi a yi hlengeleta rixaka ra hina haleno madorobeni yi timekile.Muhandzi wa tindzalama ta ririmi ra hina eku enteni ka rona ni le ku anameni ka rona u fambile. --(H.W.E Ntsan'wisi, 1976, 326 [1])
Xihontlovila xa ririmi ra Vatsonga xi fambile.
Mutsari wa Mavala ya yingwe u hundzile.
Mutsari wa Mihizo ya kayivela u fambile.
Mutsari wa Vuhlangi bya vuhlangi u lovile.
Mutsari wa Ndzi tshikeni u chupukile.
Mutsari wa Ndzhaka ya vusiwana u nyamalarile.
Mutsari wa Mibya ya nyekanyeka u porokile.
Mutsari wa Malangavi ya mbilu u timekile.
Ririmi ra Vatsonga ri lahlekeriwile.
Rixaka ra Vatsonga ri lahlekeriwile.
Ntsan'wisi u tirhisile nkarhi lowu ku tsundzuxa rixaka leswaku ndzhaka leyi siyiweke hi Mtombeni ya vutsari yi fanele kuhlayisiwa no yisiwa emahlweni.
A hi rileni Mpilele wa Mtombeni hi ri karhi hi tsundzuka leswaku wa hanya hikuva u hi siyele ndzhaka leyi hi nga ta sala hi n'wi vona ha yona hi matsalwa lawa a ya siyeke. A nga yanga na vutlhari bya yena emasirheni, u hi siyerile byona ... tindzalama ta ririmi ra hina, leswaku hi sala na swona swi va ndzhaka ya hina. --(H.W.E Ntsan'wisi, 1976, 326 [1])
Ku chavelela kusuaka eka Phepha-hungu ra Nluvuko:[Lulamisa | edit source]
Muhleri wa phepha-hungu ra "Nhluvuko" u engetele rito rakwe eka marito ya vakhandli va nhlonge hi marito lama landzelaka:
... Mpilele a a ri mutsari wa vatsari. Ndzi nga engeta ndzi vula leswaku a a ri egondzweni ra vatsari va vatsari. Exikarhi ka malembe mo ringana khume voko ra yena ri tsarile ku ringana nhungu wa tibuku. --(Nhluvuko, Vol. 17, No. 12 ya 1976:331 [1])
Eleji ya Dokodela Maluleke hi B.K.M Mtombeni: [Lulamisa | edit source]
Dokodela Maluleke utsarile eleji (Vutsari bya matimu ya mufi) naswona unyikele nxaxamelo lowu hlelekeke wa vutsari byakwe.[4] Eleji yakwe hi leyi landzelaka:
Leswo u etlele, ndzi mbhoni,Wu ta ka wu khapa hi vutivi ...
Leswo hikwalaho ka yini u late rimbambu,
Swi tiva hi Tatana ...
U te Ndzi tshikeni; u chukuvanya bya hlampfi exinjoveni,
U chukuvanyisa hi Malangavi ya mbilu,
Mbilu ya wena a yi pfurha,
Yi oxa hi malangavi,
Yi rhukurha ku vona Mibya ya nyekanyeka,
Mbilu yaku yi khahla tiko ro dadavala.
Tiko ri dadavala bya phunjavunja,
Mihizo ya kayivela yi kayivele wonge i mali ya xisiwana,
Vusweti bya rixaka byi ku dzudze Vuhlangi bya vuhlangi,
Vusweti byi ku dlokodla mbilu,
U ka u mila ntshiva u teka vunghwazi.
U mila Mavala ya yingwe,
Mavala ya yingwe ya ku tikirheta enhlohlorhini ya Everest,
Moya wo kwetsima wu ku tlhoma xidlodlo,
Wu ku rhuma ku ya hlikih/a Vutsonga,
Khamba ri ku sivile ri ku khina,
U nga si heta ku haxa evhangeli ya wena.
A wu vanga na makwanga,
U haxile Ndzhaka ya vusiwana,
U phamele rixaka;
A wu sweka hi byongo,
U phama hi penisele,
U phamela ebukwini;
Voko raku i nkombe wa nsuku,
Byongo byaku i nambu wa Nile.
Ririmi raku ematsalweni ri olova wonge i nhluvi;
Ririmi raku a ri gogonyi,
Marita yaku ya gemba; ya hlakah/a byongo;
Ya kucete/a; ya titimeta torha ra vutivi;
Ya tshunxa mapindzi; mafundzu ya nyekanyeka.
Tintlharhi ti aneka vut/harhi byaku erivaleni,
Ntokoto waku wu andlariwa tani hi sangu,
Ntokoto waku wa mameka; a wu pundzulanga,
Vutlharhi byaku byi phapha byongo bya vah/ayi vaku
U nombhela eka novhele,
u nyanganya bya vulombe,
Nghimeto u hava eka swihungwana,
U tlanga xinave-nave,
A wu kongomi, wo khovolela,
Timhaka wo thya, u thya swange i ncuva,
Marita yaku ya hakuta ntlhaveko,
Mbilu yi sa' yi pfempfa hi ku nave/a.
Leswo phata u swi nyenyile,
U vona ya ri Matshopetana ya tindzumulo
Xa wena i ku boxa tshumba,
U komba mhaka hi rintiho; u honokela mhaka
U nga copeti,
U monya leswi phewaka;
Ntivo-vuhleketi waku wu hi hlantswe mahlo,
Nkunghwa wu sukile,
Hi ta jikula hi chela eka ndzheko wa Ndzhaka ya vusiwana,
--(D.R. Maluleke in Nkuzana (1989:72-74)[4])
Vutsari[Lulamisa | edit source]
Tatana Mtombeni u tsarile tibuku leti landzelaka exikarhi ka malembe ya 1966 ku ya eka lembe ra 1976:
- Malangavi ya mbilu - 1966 (King Williamstown: Better Books)
- Mibya ya nyekanyeka - 1967 (Pretoria: Voortrekkerpers)
- Ndzhaka ya vusiwana - 1973 (Goodwood: Via Afrika)
- Ndzi tshikeni - 1973 (Pretoria: Van Schaik's Publishers)
- Vuhlangi bya vuhlangi - 1973 (Pretoria: Van Schaik's Publishers)
- Mavala ya yingwe - 1974 (Braamfontein: Sasavona Books)
- Mihizo ya kayivela - 1974 (Braamfontein: Sasavona Books)
- Matshopetana ya tindzumulo - 1977 (Braamfontein: Sasavona Books)
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 Nkuzana, K.J., 1996. "A critical assessment of BKM Mtombeni's creative works" (Doctoral dissertation). Retrieved 12 March 2016
- ↑ 2.0 2.1 Ntsanwisi, H.W.E, 1977. "Foreword to Matshopetana Ya Tindzumulo". Retrieved 12 March 2016
- ↑ Masunga, S.H, 1999. "Language management in South Africa : a case study of the Xitsonga Language Board" Dissertation (MA - General Linguistics)--University of Pretoria. Retrieved 12 March 2016
- ↑ 4.0 4.1 Maluleke, V.R. 1987. B.K.M. Mtombeni as a short story writer (unpublished) Honours Article, Pretoria: Unisa.


text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Ku Letela Ni Ku Xupula Vana
John: * Loko vatswari va mina va nga si ndzi xupula hikwalaho ka leswi ndzi endleke nchumu wo biha, a va tikarhatela ku twisisa leswaku ha yini ndzi wu endlile nchumu wolowo. Ndzi ringeta ku tirhisa ndlela leyi fanaka loko ndzi lava ku xupula swinhwanyetana swa mina. Nsati wa mina Alison, u kurisiwe hi ndlela leyi hambaneke ni leyi mina ndzi kurisiweke ha yona. Vatswari vakwe a va hatlisela ku n’wi xupula. Swi tikomba onge a va xupula vana va vona handle ko rhanga va kumisisa leswaku ha yini va endle nchumu wo biha. Minkarhi yin’wana ndzi ehleketa leswaku nsati wa mina u xupula vana va hina hilaha vatswari vakwe a va n’wi xupula hakona.
Carol: Tatana u tshike ndyangu wakwe loko ndzi ri ni malembe ya ntlhanu ntsena. A a nga ri na mhaka na mina ni vamakwerhu va mina vanharhu. Manana u tirhe hi matimba leswaku a hi wundla naswona ndzi boheke ku khathalela vamakwerhu lavatsongo va xisati. A swi ndzi tikela ku tlanga ku fana ni vana van’wana hikuva a ndzi fanele ndzi endla mintirho leyi a yi endliwa hi mutswari. Ku fikela ninamuntlha ndzi teka swilo hi ndlela ya vutswatsi ku nga ri ya vuhlangi. Loko vana va mina va lava ku layiwa, ndza karhateka naswona ndzi heta nkarhi wo tala ndzi ri karhi ndzi ehleketa hi swihoxo leswi va swi endleke. Ndzi lava ku tiva leswaku ha yini sweswo swi endlekile nileswaku swi endleke njhani. Kasi nuna wa mina Mark, a a nga karhateki ngopfu hi sweswo. U kurisiwe hi tatana loyi a a va rhandza swinene vana vakwe kambe a a nga debyisi voko, naswona a a n’wi rhandza swinene mana wakwe. Nuna wa mina u swi tlhantlha hi xihatla swiphiqo swa swinhwanyetana swa hina. U kambisisa xiyimo xa kona, a xi lulamisa kutani swi helela kwalaho.
HILAHA mhaka ya John na Carol yi swi kombisaka hakona, ndlela leyi u kurisiweke ha yona yi nga yi khumba swinene ndlela leyi u letelaka ni ku xupula vana va wena ha yona. Loko nuna ni nsati va kurisiwe hi tindlela leti nga faniki, va nga ha va ni mavonelo lama nga faniki yo letela vana. Minkarhi yin’wana sweswo swi endla leswaku ku va ni swiphiqo evukatini.
Swiphiqo swi nga ha nyanya loko vatswari va karhele. Vatekani lava ha ku kumaka n’wana wo sungula va nga xiya leswaku ku letela vana swa karharisa naswona swi dya nkarhi wo tala. Joan, loyi yena ni nuna wakwe Darren, va kuriseke swinhwanyetana swimbirhi, u te: “Ndza swi rhandza swinhwanyetana swa mina, kambe hakanyingi a swi nga ndzi yingisi loko ndzi swi byela leswaku swi ya eku etleleni. A swi pfuka nimpundzu swinene, hi nkarhi lowu a swi fanele swa ha etlele. A swi ndzi nghena enon’wini loko ndzi lava ku vulavula. Tintangu, swiambalo ni swilo leswi a swi tlanga ha swona a swi nga swi tlheriseli endhawini ya swona naswona a swi tshika swakudya swi nga funengetiwanga.”
Jack, loyi nsati wakwe a a ri ni ntshikilelo emianakanyweni endzhaku ka loko a veleke n’wana wa vona wa vumbirhi, u te: “Hakanyingi a ndzi vuya hi le ntirhweni ndzi karhele naswona a ndzi tshamela ku pfuka nivusiku ndzi tshama ni ricece. Leswi swi endle leswaku swi hi tikela ku letela ni ku tshinya xinhwanyetana xa hina nkarhi na nkarhi. Xi sungule ku va ni mavondzo hileswi a hi heta nkarhi wo tala hi khathalela ricece.”
Loko vatswari lava karhaleke va nga pfumelelani malunghana ni ndlela leyi va nga letelaka n’wana wa vona ha yona, sweswo swi nga vanga timholovo letikulu. Loko swiphiqo sweswo swi nga tlhantlhiwi swi nga hambanisa vatswari ivi n’wana a namarhela mutswari loyi a n’wi lemaka. Hi yihi milawu ya le Bibeleni leyi nga pfunaka vatswari leswaku va va ni vun’we loko va ri karhi va letela vana va vona?
Tivekeleni Nkarhi Wo Tshama Mi Ri N’wexe
Xikwembu a xi lava leswaku wanuna ni wansati va tekana va nga si va na vana naswona va hambeta va tshama swin’we ni loko vana va vona se va hume miti. Bibele yi vula leswi hi vukati: “Leswi Xikwembu xi swi paneke swin’we, ku nga tshuki ku va ni munhu la swi hambanisaka.” (Matewu 19:6) Nakambe mhaka leyi fanaka yi kombisa leswaku Xikwembu a xi lava leswaku n’wana a hetelela a “siya tata wakwe ni mana wakwe.” (Matewu 19:5) Kutani ku kurisa vana ko va nchumu lowu vaka kona ntsena evukatini, kambe a hi swona leswi vekaka masungulo ya byona. Hakunene vatswari va fanele va tivekela nkarhi wo letela vana va vona, naswona va fanele va tsundzuka leswaku vukati lebyi tiyeke i ndhawu leyinene laha vana va nga kurisiwaka kona.
Hi yihi ndlela yin’wana leyi vatswari va nga tiyisaka vuxaka bya vona ha yona hi nkarhi wa ku kurisa vana? Loko swi koteka, minkarhi hinkwayo tivekeleni nkarhi lowu mi nga ta tshama swin’we vana va nga ri kona. Loko mi endla tano mi ta va ni nkarhi wo vulavula hi timhaka ta nkoka leti khumbaka ndyangu wa n’wina naswona mi ta va ni nkarhi wa ku tiphina mi tibulela ta n’wina. I ntiyiso leswaku a swi olovi ku va vatswari va tivekela nkarhi wa ku tshama swin’we. Alison, manana loyi ku vulavuriweke ha yena eku sunguleni ka xihloko lexi, u te: “Loko swi tikomba onge mina ni nuna wa mina hi ta va ni xinkarhana xo tshama swin’we hi tibulela ta hina, xihlangi xa hina xi lava leswaku hi xi khathalela kumbe n’wana wa hina wa malembe ya tsevu u lava leswaku hi n’wi pfuna ku kuma tikhirayoni takwe.”
Joan na Darren, lava ku vulavuriweke ha vona eku sunguleni ka xihloko lexi, va tivekele nkarhi wa ku titshamela voxe hi ku vekela swinhwanyetana swa vona nkarhi lowu a swi fanele swi etlela ha wona. Joan u te: “Minkarhi hinkwayo a hi veke nkarhi lowu swinhwanyetana swa hina a swi fanele swi ya etlela ha wona. Sweswo swi nyike mina na Darren nkarhi wo tigedlha hi tibulela ta hina.”
Ku va vatswari va vekela vana va vona nkarhi wo ya eku etleleni a swi va nyiki nkarhi wa leswaku va tibulela ta vona ntsena kambe swi tlhela swi pfuna ni n’wana leswaku a nga “tiehleketeleli ku tlula mpimo lowu a faneleke ku tiehleketelela ha wona.” (Varhoma 12:3) Vana lava leteriweke ku xixima nkarhi lowu va vekeriweke wona wa ku ya eku etleleni, va ta hetelela va swi xiya leswaku hambileswi va nga va nkoka endyangwini kambe a hi vona ntsena va nga va nkoka. Va fanele va fambisana ni maendlelo ya swilo ya le kaya ematshan’weni yo ehleketa leswaku vona va ta endla ku rhandza ka vona ekaya.
RINGETANI LESWI: Vekelani vana va n’wina nkarhi wo ya eku etleleni naswona mi tiyiseka leswaku nkarhi wolowo wa landzeriwa minkarhi hinkwayo. Loko n’wana wa n’wina a kombela ku endla nchumu wutsongo loko a nga si ya eku etleleni, ku fana ni ku lava ku nwa mati, mi nga ha n’wi pfumelela ku endla tano. Kambe mi nga n’wi pfumeleli leswaku a nga yi eku etleleni hi nkarhi lowu vekiweke hikuva a kombela swilo a nga heti. Loko n’wana wa n’wina a kombela ku tshamanyana timinete ta ntlhanu naswona mi lava leswaku a endla tano, n’wi pimeleni nkarhi wolowo hi ku seta wachi leswaku yi rila loko timinete teto se ti herile. Loko wachi yi rila, n’wana u fanele a ya eku etleleni handle ko va mi n’wi pfumelela leswaku a kombela swilo swin’wana. “Ina wa n’wina a a ve Ina, E-e wa n’wina a va E-e.”—Matewu 5:37.
Vana Va Nga Mi Bananisi Hi Rhanga Ro Hisa
Xivuriso xin’wana xi ri: “N’wananga, yingisa ndzayo ya tata wa wena, naswona u nga wu fularheli nawu wa mana wa wena.” (Swivuriso 1:8) Ndzimana leyi ya le Bibeleni yi kombisa leswaku tatana na manana va ni mfanelo yo vekela vana va vona milawu. Nilokoswiritano, hambi loko vatswari va kurisiwe hi ndlela leyi fanaka, swi nga ha endleka leswaku va nga pfumelelani hi ndlela leyi vana va faneleke va leteriwa ni ku tshinyiwa ha yona nileswaku hi yihi milawu leyi faneleke yi tirhisiwa eka xiyimo xo karhi. Xana vatswari va nga xi lulamisa njhani xiyimo xexo xo tika?
John, loyi ku vulavuriweke ha yena eku sunguleni, u ri, “Ndzi ehleketa leswaku a swi kahle ku holova emahlweni ka vana.” Hambiswiritano, u vule leswaku ku endla tano a swi olovi nikatsongo. John u ri: “Vana va ni vuxiyaxiya ngopfu. Hambiloko xinhwanyetana xa hina xi nga hi vonanga loko hi holova, kambe xa swi vona leswaku ku ni leswi nga fambiki kahle loko xi hi languta.”
John na Alison va swi kotise ku yini ku hlula xiphiqo lexi? Alison u te: “Loko ndzi nga yi tsakeli ndlela leyi nuna wa mina a tshinyaka xinhwanyetana xa hina ha yona, a ndzi vuli nchumu kukondza xi humela ehandle laha xi nga ta ka xi nga hi twi loko hi vulavula. A ndzi lavi leswaku xi tirhisa ku nga pfumelelani ka hina leswaku xi yingisa ntsena loyi a yimaka na xona. Loko xi vona leswaku a hi pfumelelani, ndzi xi byela leswaku swirho hinkwaswo swa ndyangu swi fanele swi yingisa nawu wa Yehovha wa vunhloko nileswaku mina ndzi yingisa tata wa xona kutani na xona xi fanele xi yingisa ndzayo ya hina vatswari va xona.” (1 Vakorinto 11:3; Vaefesa 6:1-3) John u ri: “Loko hi hlanganile hinkwerhu, hi mina loyi hakanyingi ndzi tshinyaka swinhwanyetana swa hina. Kambe loko Alison a yi tiva kahle mhaka ya kona, ndza n’wi tshika leswaku a swi tshinya kutani mina ndzi n’wi seketela. Loko ndzi nga pfumelelani na yena emhakeni yo karhi, ndzi vulavula na yena endzhakunyana.”
Xana mi nga endla yini leswaku ku nga pfumelelani ka n’wina malunghana ni ndlela yo laya ni ku tshinya vana swi nga endli leswaku mi hlundzukelana, xisweswo vana va n’wina va nga ha mi xiximi?
RINGETANI LESWI: Vekani nkarhi vhiki ni vhiki leswaku mi vulavurisana hi timhaka leti khumbaka ku letela vana, naswona mi vulavula hi timhaka tihi na tihi leti kumbexana mi nga pfumelelaniki ha tona. Ringeta ku twisisa mavonelo ya nkataku naswona u xixima mhaka ya leswaku na yena wa va rhandza vana va n’wina.
Ku Kurisa Vana A Swi Tiyise Rirhandzu Ra N’wina
A swi kanakanisi leswaku ku kurisa ni ku letela vana a hi matlangwana. Minkarhi yin’wana ntirho wolowo wu nga ha lava leswaku u tirhisa matimba ya wena hinkwawo. Kambe hi ku famba ka nkarhi vana va n’wina va ta huma miti kutani wena ni nkataku mi ta tlhela mi titshamela n’wexe. Xana vukati bya n’wina byi ta tiya kumbe byi ta tsana hikwalaho ka swilo leswi mi humeleleke enkarhini lowu hundzeke loko ma ha kurisa vana? Nhlamulo ya kona yi ta titshega hi leswaku mi wu tirhisa kahle ku fikela kwihi nawu lowu nga eka Eklesiasta 4:9, 10 lowu nge: “Vambirhi va antswa ku tlula un’we, hikuva va ni hakelo leyinene ya ku tikarhata ka vona. Hikuva loko un’we wa vona o wa, loyi un’wana a nga pfuxa munghana wakwe.”
Loko vatswari va khomisana, ku nga va ni vuyelo lebyi tsakisaka. Carol, loyi ku vulavuriweke ha yena eku sunguleni ka xihloko lexi, u vule leswi malunghana ni mhaka leyi: “A ndzi swi tiva leswaku nuna wa mina u ni timfanelo to tala letinene, kambe ku va hi kurise vana swin’we swi endle leswaku ndzi vona ni timfanelo ta yena letintshwa. Loko ndzi ri karhi ndzi n’wi vona a khathalela swinhwanyetana swa hina swi endle leswaku ndzi n’wi xixima ni ku n’wi rhandza swinene.” John u vule leswi hi Alison: “Ku vona ndlela leyi nsati wa mina a veke manana la khathalaka swi endle leswaku ndzi n’wi rhandza ngopfu ni ku n’wi xixima.”
Loko u tivekela nkarhi wa ku tshama ni nkataku mi tibulela ta n’wina naswona mi khomisana loko mi ri karhi mi kurisa vana, vukati bya n’wina byi ta tiya loko vana va ri karhi va kula. Hi xihi xikombiso lexinene lexi mi nga xi vekelaka vana va n’wina?
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile.
TIVUTISE . . .
Xana ndzi heta nkarhi wo tanihi kwihi vhiki ni vhiki ndzi ri ni nkatanga hi tibulela ta hina hi ri hexe?
Xana ndzi n’wi seketela njhani nkatanga loko a tshinya vana va hina?


text:
Rhavi Ni Rungula Ro Valanga
Ha ku rhamba hi mandla mambirhi ku ta valanga marhavi ni vugandliselo bya hina. Kuma tindhawu ni minkarhi yo valanga.
Ghana
Nungua Police Checkpoint
Hse. No. J 348/4
Tema Beach Road
Nungua
ACCRA
GHANA
+233 30-701-0110
+233 30-2712-456
+233 30-2712-457
+233 30-2712-458
Ku Valanga
Hi Musumbhunuku ku ya fikela hi Ravuntlhanu
8:00 a.m. ku ya eka 11:00 a.m. na 1:00 p.m. ku ya eka 4:00 p.m.
Swi teka awara
Hi Ku Komisa
Ku hundzuluxeriwa minkandziyiso ya Bibele hi Xitwi, Xiewe, Xiga, Xidangme, Xinzema, Xifrafra ni Xidagaare. Ku endliwa tivhidiyo ni swin’wana leswi yingiseriwaka hi Xitwi, Xiewe ni Xiga. Hi lembe ri aka kwalomu ka 60 wa Tiholo ta Mfumo naswona ri rhumela minkandziyiso leyi tikaka magidi ya tithani etikweni hinkwaro ra Ghana.


text:
MATIMU
Ni ti mahile “Sotshe ka votshe”
“Hi nga kubhabhatiso, u na sala wekha!” Eto ngu ti tate a nga ti womba a txi gela mame ngu dilembe da 1941. Hambi keto mame a mahile txisungo txo e bhabhatiswa, ngu ditshuri tate a hi tsukute e khukha ha m’tini. Eto ti mahekile ni ti ni 8 wa malembe basi.
TI SI se ku maheka totshe eto, ani se ni txi di dhundha ditshuri. Mame a mani mabhuku o kari, kambe ani kha na nga sakana ngu ona. Ani ni txi dhunda kuwona sithombe basi. Tate a si ti lavi ti to mame e ni gondisa ati ene a nga txi ti gonda. Kambe ani ni txi lava kuziva to tala ni ku ni txi ti dhunda kumaha siwotiso. Mbimo yi tate a nga khukha ha m’tini, ni to khata kugonda Bhiblia ni mame. Koneho ni mahile txisungo txa ti to ni thumela Jehovha wutomi wangu wotshe. Ni bhabhatisilwe ngu 1943, ka didhoropa da Blackpool aniya Inglaterra, ni ti ni 10 wa malembe
NI KHATILE KU THUMELA JEHOVHA
Mbimo yotshe ni txiya ka mthumo wa thembwe ni mame. Ka mbimo yoneyo hi txi thumisa mtxhini wo kari ti to hi txhaya didhisku, awu wu dhanwako ku i fonogramu. I ti wa hombe ni ku wu txi peza 5 wa makilo. Hi nga pimisa, fanyana wo nga ani ni rwala mtundo wotshe wuleya?
Mbimo yi ni nga ti ni 14 wa malembe, ni navete kuva nyaphandule. Kambe mame a di khene ni ti fanete ku khata ngu kuwombawomba ni m’woneleli wa txigava, awuwa kale ka kona a nga ti dhanwa ku “mthumeli wa vanathu”. Ene a di khene ni di fanete kukhata ngu ku gondela mthumo wo kari awu wu nga ti na ni vhuna ni ti ka mthumo wa wunyaphandule. Se ni m’engisile ni maha ti a nga tiwomba. Msana ka malembe mambidi, ni wotisile mwoneleli mmwane wa txigava ti to ina ti ndi na koteka ku ni txiva nyaphandule kani. Ene a wombile tiya: “Ina ti nga koteka fanyana!”
Ngu dilembe da 1949 ani ni mame hi lekile sotshe si hi nga ti naso ti to hi rura hiya didhoropani ka Middleton, hafuhi ni Manchester, ti to ni thuma kota nyaphandule. Msana ka mune wa malembe ni sawute mwanathu mmweyo ti to ni thuma nayo ka mthumo wa wunyaphandule. Bhetel yi hi gete ti to hi ti fanete kurura hiya thumela ka dibanza da diphya di ngadi-ngadi ku tulwa da Irlam. Mame a sate ni nyaphandule mmwane ka dimwane didhoropa.
Ni ti ni 17 wa malembe basi, kambe ani ni mngana wangu ti txi lava ti to hi tsimbitisa yotshe mitshangano. Ku singa ni vanathu vo tala dibanzani kwathu ti to hi thumisana navo. Msana ka mbimo yo kari ni rurete ka dibanza dimwane da Buxton, adi di nga ti ni vahuweleli va vadhotho, kambe di nga ti lava txivhuno. Totshe eto ti ni lulamisete ti to ni amukela wutixamuleli wumwane ka mbimo yi yi tako.
Ngu 1951, ni kombete ku ya txikolwani txa Giliyadhi. Kambe ngu Dezembro wa 1952, ni dhanwi ti to ni ya wusotxhwani. Ni kombete ti to ni si tsuli ngu kona ha ka ku ni nga ti mthumeli wa mbimo yotshe, kambe wukoma wu lambile txikombelo txangu, ni ku ti lavile ti to niya zumba jele txipimo txa mtxhanu wa mitxima. Ni ti kona jele kheya ni rambilwe ti to ni ya va ka mtxawa wa wu 22 wa txikolwa txa Giliyadhi. Ngu Julho ka 1953, mbimo yi ni nga huma ngu jele ni endile ni ya Nova York ngu ngalava ya Georgic.
Mbimo yi ni nga hoka Nova York, ni xalete mtshangano wa Sociedade do Novo Mundo, wa 1953. Ni gwitile ni bela txitimela ni ya didhoropani da South Lansing, aha txi nga txi ñolelwa kona txikolwa txa Giliyadhi. Ti txi lava ni bela txitimela mwendo txibhomba. Aku i nga ti kona ni nga huma ngu jele ni singa ni male. Ni lombile male ya 25 centavos ka wu ni nga ti khalahatshile nayo ti to ni hakela txibhomba.
NI THUMILE KA DITIKO DIMWANE
Txikolwa txa Giliyadhi txi hi vhunile kuwona ti to hi nga ti kotisa ku txani ku ‘ti maha sotshe ka votshe’. (1 Vakorinto 9:22) Ni avetwe kuya thumela Filipinas ni Paul Bruun ni Raymond Leach. Kambe ti lavile ku hi emanyana mitximanyana yo tala ti to hi amukela diphepha da mtumelelo kasi ku hi bela ka ditiko donedo. Koneho hi bete ngalava hiya didhoropani ka Roterdã, aniya Holanda. Msana keto hi pindile ngu linene la Mediterrâneo, ngu mlonga wa Suez ni ngu linene la Indico hi hoka Malásia. Hi khukhile ngu kheya hi ya Hong Kong. Msana ka 47 wa masiku, se hi hokile Manila ngu 19 ka Novembro wa 1954.
Ti lavile ti to hi tolovela vathu va ditiko dimwane ni lidimi limwane. Kambe makhatoni ka kona hi amukete txiavelo txo ya thuma ka dibanza di di nga di didhoropani ka Quezon ahawa vo tala va nga txi wombawomba txingiza. Ngu koneho, msana ka mitxima ya 6, hi si se na nga sikota kuwombawomba txilo ngu txitagalo, i ku limwelo la tidimi ti ti wombawombwako Filipina. Kambe eto ti ndina txitxa i si nga kale.
Ditshiku dimwane hi txi wuya ngu thembweni, ani ni mwanathu Raymond hi amukete dipasi adi di nga ti womba ti to hi ndina thuma kota vawoneleli sa sigava. Eto ti mahekile ngu maio wa 1955, ani ni to kova ni 22 wa malembe basi! Kambe txiavelo txonetxo txi ndina ni vhuna ti to ni pfisisa kwati ti to ti womba txani ku ‘ti maha sotshe ka votshe’
Ngu txikombiso, ni ningete m’wombawombo wangu wo khata kota m’woneleli wa txigava masoni ka sitolo asi si ku ka txidhoropana txileya. Ka mbimo yoneyo, kheya Filipina, ku ti ni txitoloveto txa ti to miwombawombo yi mahelwa tiruwani! Mbimo yi ni nga endela mamwane mabanza ni txi veka miwombawombo mu sititxhini, makhaloni a mabhindu, kampuni ka bholwa, kambe makhalo a mangi ni txi mahela tiruwani. Kuve ni dikhambi kheya dhoropani ka San Pablo ku ngawa mati a hombe aya ma nga ni vhalela ni ku veka m’wombawombo kheya wuxaviseloni. Ani ni va site ni mawonelo a ti to vanathu va va ku ni wutixamuleli ve khata kuveka miwombawombo Nyumbani ya Mfumo. Madhota ma gwitile me wotisa ti to mwendo va ndina wu teka kota mtshangano wa ha kubasani kota ku wu nga ti mahelwa ka makhalo a vathu votshe.
Mbimo yotshe ni txi zumba, m’tini ka vanathu. M’ti wa kona i singa wa va nombwe, kambe wu txi zumba wu di basile. Makhambi o tala ti txi lava ni otela ha didhowoni ni fenengela mpama. Ku txi sambwa hayi? Sisambelo si ti hahanze ka m’ti ha mtengelengani, ahawa ti nga ti hehuka kuxalelwa ngu vathu votshe va va pindako. Ti txi lava ku ni gondela kusamba ni sa ambula simaha ti to vathu va si xaleli wumbwiri wangu. Ni txi tsimbila ngu sibhomba. Mbimo yimwane ni txi bela ngalava ti to ni ya ka tximwani txa sitondolo. Ka malembeyo otshe ni si se kuxava mmovha.
Koneho ni khatile kuwombawomba txitagalo, kambe kha na nga va ni kuya txikolwani. Ni gondete ngu kuengisela vanathu va txi wombawomba hi di ka mthumo wa thembwe ni mbimo yi hi ku mitshanganoni. Vanathu va txi ti lava ku ni vhuna ngu toneto va txi ni vhuna ngaku ni txi tandeka kuwombawomba. Eto ti txi ni tsakisa.
Ku pindile mbimo yo kari, kambe ani ti txi lava niya ni tolovelana ni siavelo sa siphya. Ngu txikombiso, ngu 1956, mwanathu Nathan Knorr a endete ditikoni ka Filipina, kambe hi mahile mtshangano wa hombe wa m’ganga ni vanathu va dotshe ditiko. Ani ni sawutwe ti to ni thuma kota mu amukeli ni mtxhamuseli (repórteres e jornalistas) ka mbimo ya mtshangano. Ni si zivi kumaha mthumo wonewo, kambe vanathu va ni gondisile. Ka dilembe di di nga londisela, mwanathu Frederick Franz a endete mzinda wa Tifakazi ta Jehovha, ni ku ani ni gondile to tala kwakwe. Mbimo yi a nga ningela m’wombawombo a ti ambate siambalo si si nga toloveleka sa Filipina, si si dhanwako ku i barong Tagalog. Eto ti tsakisile vanathu va ditiko dileya. Ati a nga ti maha mwanathu Franz ti ni gondisile ti to ti txi lava ni maha ti ti fanako ti to vathu ve tsaka.
Ngu msana ni mahile m’woneleli wa txigava. Ni woni ti to ti txi lava ni maha kutxitxa ko kari. Ka mbimo yoneyo, hi txi xalelisa filmi ya A Felicidade da Sociedade do Novo Mundo. Mbimo yotshe ti txi lava hi xalelisa filmi tiruwani, kambe sidodwani si txi hi karata. Si txi ndindwa ngu digezi da mtxhini wu hi nga txi xalelisa ngu wona, aha si nga txi hokela ha ko swira ngu kupomela digezi dotshe. Ti txi karata ku gwita hi thavisela sidodwani sileya. Ti si hehuki ku lulamisela mitshangano yileya, kambe ani ti txi ni tsakisa kuziva ti to vathu va txiya ve yi ziva kwati sengeletano ya Jehovha.
Ka makhalo mamwane, vapaderi va ti zumbela ku gela wukoma ti to wu si hi tumeleli kumaha mitshangano ya txigava. Ngaku hi txi maha mtshangano hafuhi ni txhetxhe, vapaderi va txi veta simbi yi maha ngutu likwaha ti to hi sipfi txilo ka m’wombawombo. Hambi keto vo tala ka wukhalo wuleya va gondile ditshuri, se nyamsi mba thumeli va Jehovha.
MTHUMO WA WUPHYA NI KURURA
Ngu 1959, ni ti ya thumela Bhetel. Ni di ya gonda to tala. Msana ka mbimo yo kari ni rambilwe ti to ni endela matiko mamwane kota mwoneleli wa txigava. Ka limwelo la maendo oneyo ni ti ya ziva misiyonario mmweyo wa txisikati ni di Tailândia, awu a dhanwako ku i Janet Dumond. Hi txi thumisa dipapilo ti to hi bhula, ngu msana hi gwitisile kutxhadha. Se hotshe hi thumela Jehovha hi di tsakile kudingana 51 wa malembe.
Ni endete 33 wa matiko ni txi pfuxela vanathu. Na m’bonga Jehovha ngu siavelo sango so khata, si ni gondisile ku thumisana ni vanathu va matiko o hambanelana, ni kumaha timhaka ngu tinzila to hambana-hambana. Maendo onewo ma ni mahile ni wona kwati ti to Jehovha a dhunda vathu va tixaka totshe.—Mithumo 10:34, 35.
KU TXITXA KUYA MASONI
Ani ni Janet ti hi tsakisile ngutu kuthuma ni vanathu va Filipina. Kambe hi nga txi thumela Bhetel, ayi yi ku didhoropani ka Quezon. Mbimo yi ni nga hoka Filipina ka 60 wa malembe ya ma nga pinda, hi ti 20 mil wa vahuweleli. Kambe nyamsi hi konamu ka 200 mil. Hambiku hi nga heta malembe eyo otshe, ti lava ni ti toloveta ni totshe ti Jehovha a lavako ti to ni ti maha. Ngu txikombiso konkwanyana ti lavile ti to ni ti pfananisa ni kutxitxa ka kuphya ka sengeletano ya Jehovha.
Hi ti karatela kumaha totshe ti Jehovha a ti lavako. Eto ngu ti ti mahako ti to wutomi wathu wu tsakisa ngu ditshuri. A nathu hi maha kutxitxa kumwane ni kumwane aku ku lavekako ti to hi thumela vanathu. Ngaku Jehovha a txi hi katekisa hi na simama hi tikaratela ku ‘timaha sotshe ka votshe’.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Pisalema 35:1-28
Ya Davhida.35 Oho Yehovha, kambisisa mhaka ya mina ya lava va ndzi mangalelaka;+Lwana ni lava va lwaka na mina.+2 Khoma xitlhangu lexitsongo ni xitlhangu lexikulu,+Pfuka u ndzi pfuna,+3 Hlomula fumu ni xihloka lexi tsemaka hala ni hala leswaku u ya hlangana ni lava va ndzi hlongorisaka.+Byela moyaxiviri wa mina u ku: “Ndzi muponisi wa wena.”+4 Onge va nga khomiwa hi tingana ni ku tsongahatiwa lava hlotaka moyaxiviri wa mina.+Onge va nga tlherisiwa ni ku yisiwa ehansi lava va ndzi bohelaka makungu ya khombo.+5 Onge va nga fana ni mungu emahlweni ka mheho,+Ntsumi ya Yehovha a yi va susumete.+6 Ndlela ya vona a yi ve munyama ni tindhawu leti rhetaka,+Ntsumi ya Yehovha a yi va hlongorise.7 Hikuva ku nga ri na xivangelo va ndzi fihlele mugodi wa vona lowu nga ni rikoka;+Ku nga ri na xivangelo va wu celele moyaxiviri wa mina.+8 A a weriwe hi ndzoviso a nga swi tivi,+Ni rikoka rakwe leri a ri fihleke a ri n’wi khome;+A a wele eka rona a lova.+9 Kambe moyaxiviri wa mina a wu tsake eka Yehovha;+A wu khane hi ku ponisa kakwe.+10 Marhambu ya mina hinkwawo a ma vule ma ku:+“Oho Yehovha, i mani la fanaka na wena,+La kutsulaka munhu la xanisekaka eka loyi a nga ni matimba ku n’wi tlula,+La xanisekaka ni la nga xisiwana eka loyi a n’wi kanganyisaka?”+11 Ku va ni timbhoni ta madzolonga;+Ti ndzi vutisa leswi ndzi nga swi tiviki.+12 Ti ndzi hakela hi swo biha hikwalaho ka leswinene,+Ku lahlekeriwa moyaxiviri wa mina.+13 Loko ku ri mina, a ndzi ambala nguvu yo khwaxa+ loko ti vabya,Moyaxiviri+ wa mina a ndzi wu xanisa hi ku titsona swakudya,Xikhongelo xa mina a xi vuyela+ exifuveni xa mina.14 Onge hiloko ku ri nakulorhi, onge hiloko ku ri makwerhu,+A ndzi fambafamba ku fana ni la rilaka mana wakwe.+Loko ndzi hlunamile, a ndzi nkhinsama.15 Kambe loko ndzi khwita, a ti tsaka naswona ti hlengeletana;+A ti hlengeletanela ku lwa na mina,+Ti ndzi ba ndzi nga swi tivi;+Ti ndzi sandza ti nga miyeli.+16 Exikarhi ka vavungunyi lava gwinehaka hikwalaho ka xinkwa+A ti ndzi getserisela meno.+17 Oho Yehovha, xana u ta swi vona+ ku fikela rini?Vuyisa moyaxiviri wa mina eku hlaseleni ka vona,+Wona ntsena+ eka swinghalana leswi nga ni ntshiva.18 Ndzi ta ku vonga enhlengeletanweni leyikulu;+Ndzi ta ku dzunisa exikarhi ka vanhu vo tala.+19 Lava va nga valala va mina ku nga ri na xivangelo va nga tsaki ehenhla ka mina;+Loko ku ri lava va ndzi vengaka ku nga ri na xivangelo, va nga tsopeti tihlo.+20 Hikuva a va vulavuli ku rhula;+Kambe eka lava miyeleke emisaveniVa hambeta va boha makungu ya vuxisi.+21 Va ndzi ahlamisela milomu ya vona.+Va te: “Aha, Aha, tihlo ra hina ri swi vonile.”+22 Oho Yehovha,+ u swi vonile. U nga miyeli.+Oho Yehovha, u nga vi ekule na mina.+23 Tipfuxe u xalamukela vuavanyisi bya mina,+Oho Xikwembu xanga, wena Yehovha, emhakeni ya mina ya le nawini.+24 Ndzi avanyise hi ku landza ku lulama ka wena, Wena Yehovha Xikwembu xanga,+Va nga tsaki ehenhla ka mina.+25 Va nga vuli embilwini ya vona va ku: “Aha, mo yaxiviri wa hina!”+Va nga vuli va ku: “Hi n’wi mitile.”+26 Volavo a va ambexiwe tingana naswona va yisiwa ehansi swin’we+Lava tsakelaka khombo ra mina.+Volavo a va ambale tingana+ ni ku tsongahatiwa, lava tikukumuxaka eka mina.+27 A va tsake ni ku tsakisisa lava tsakelaka ku lulama ka mina,+A va hambete va ku:+“Yehovha a a twarisiwe, la tsakisiwaka hi ku rhula ka nandza wakwe.”+28 Ririmi ra mina a ri vule ku lulama+ ka wena hi rito ra le hansi,Ri ku dzunisa siku hinkwaro.+


text:
Dyondzisa Vana Va Wena
Xeme U Vone Vubihi Bya Switukulwana Swimbirhi
XEME n’wana wa Nowa u ponile loko ku lovisiwa xitukulwana xo sungula lexi a a hanya eka xona, kutani a hanya eka lexi landzeleke. Xana wa swi tiva leswaku ha yini xitukulwana xo sungula lexi Xeme a a hanya eka xona xi lovisiwile, nileswaku yena swin’we ni ndyangu wa ka vona hinkwawo va swi kotise ku yini ku hanya eka xitukulwana lexi landzeleke?— * A hi buleni hi mhaka leyi.
Loko Xeme a ha ri ntsongo, Bibele yi vula leswaku “vubihi bya munhu” a byi ri byikulu. Swilo hinkwaswo leswi vanhu a va swi anakanya a swi “bihile nkarhi hinkwawo.” Hikwalaho, xana wa swi tiva leswaku Xikwembu xi endle yini?— Xi tise ndhambi leyi loviseke xitukulwana xexo xo homboloka. Muapostola Petro u tsale a ku: “Misava ya nkarhi wolowo yi lovisiwile ha wona loko mati [ya ndhambi] ma yi khubumeta.”—Genesa 6:5; 2 Petro 3:6.
Xana wa swi twisisa leswaku ha yini Xikwembu xi lovise xitukulwana xexo?— Vanhu a va hombolokile naswona leswi a va swi anakanya a swi “bihile nkarhi hinkwawo.” Yesu u vulavule hi mhaka leyi. U vule leswaku “[e]mahlweni ka ndhambi,” vanhu a va tiphina hikuva a ‘va dya va tlhela va nwa’ naswona “vavanuna va teka . . . vavasati va hlomisiwa.” Yesu u engetele a ku: ‘A va lemukangi nchumu ku fikela loko ndhambi yi fika yi va kukula hinkwavo.’—Matewu 24:37-39.
Xana i yini leswi vanhu volavo va tsandzekeke ku swi lemuka kumbe ku swi vona?— Nowa, tata wa Xeme a a ri “muchumayeri wa leswo lulama,” kambe vanhu a va n’wi yingisanga. Nowa u yingise Xikwembu kutani a aka ngalava, ku nga nchumu lowu phaphamalaka lowu a wu ta sirhelela yena swin’we ni ndyangu wakwe eka Ndhambi. Yena ni nsati wakwe swin’we ni vana va vona, ku nga Xeme, Hamu na Yafeta ni vasati va vona, hi vona ntsena lava lemukeke leswi Xikwembu a xi lava leswaku va swi endla. Kasi vanhu lavan’wana hinkwavo a va tiendlela leswi va swi rhandzaka, kutani va kukuriwe hi Ndhambi.—2 Petro 2:5; 1 Petro 3:20.
Kwalomu ka lembe endzhaku ka loko Ndhambi yi sungurile, loko Xeme ni ndyangu wakwe va huma engalaveni misava a yi omile. Vanhu hinkwavo vo homboloka va lovisiwile, kambe sweswo a swi tlhaveriwanga hi dyambu. Kanana, n’wana wa Hamu buti wa Xeme, u endle nchumu wo karhi wo biha lerova Nowa a kala a ku: “A ku rhukaniwe Kanana.” Nimrodo, ntukulu wa Hamu na yena a a hombolokile. U kanete Yehovha Xikwembu xa ntiyiso ni ku byela vanhu leswaku va aka xihondzo xo leha lexi vuriwaka Babele leswaku va tiendlela ndhuma. Xana u ehleketa leswaku mhaka leyi yi n’wi khumbe njhani Xeme ni tata wakwe?—Genesa 9:25; 10:6-10; 11:4, 5.
Leswi swi twise vona na Yehovha ku vava. Xana wa swi tiva leswi Yehovha a swi endleke?— U pfilunganye ririmi ra vanhu leswaku va nga ha twanani. Xisweswo vanhu va boheke ku tshika ku aka kutani va hangalaka va ya etindhawini to hambana-hambana ni vanhu lava vulavulaka ririmi leri fanaka ni ra vona. (Genesa 11:6-9) Kambe Xikwembu a xi ri cincanga ririmi ra Xeme ni ndyangu wakwe. Kutani a va ta kota ku tshama swin’we naswona va pfunana leswaku va xi tirhela. Xana u tshame u tivutisa leswaku Xeme u tirhele Yehovha nkarhi wo tanihi kwihi?—
Malembe hinkwawo lama Xeme a ma hanyeke a ma ri 600. U hanye malembe ya 98 emahlweni ka Ndhambi ivi endzhaku ka yona a hanya malembe ya 502. Hi nga tiyiseka leswaku u pfune Nowa ku aka ngalava ni ku lemukisa vanhu hi Ndhambi leyi a yi ri eku teni. Kambe xana u ehleketa leswaku Xeme u endle yini eka malembe yo tlula 500 lama a ma hanyeke endzhaku ka Ndhambi?— Nowa u vitane Yehovha tanihi “Xikwembu xa Xeme.” Xeme u fanele a hambete a tirhela Yehovha ni ku pfuna swirho swa ndyangu wa ka vona ku endla hilaha ku fanaka. Endzhakunyana, ndyangu wa Xeme wu katse Abrahama, Sara na Isaka.—Genesa 9:26; 11:10-31; 21:1-3.
Sweswi anakanya hi xitukulwana xa namuntlha lexi yaka emahlweni xi nyanya ku endla vuhomboloki ku sukela esikwini ra Xeme. I yini leswi nga ta humelela eka xona?— Bibele yi vula leswaku xa “hundza.” Kambe xiya xitshembiso lexi nge: “Loyi a endlaka ku rhandza ka Xikwembu u tshama hi masiku.” Kutani loko hi endla ku rhandza ka Xikwembu, hi nga ha va exikarhi ka lava nga ta pona kutani va nghena emisaveni leyintshwa ya Xikwembu. Hikwalaho ko pfuniwa hi Xikwembu hi nga swi kota ku hanya hilaha ku nga heriki hi tsakile emisaveni!—1 Yohane 2:17; Pisalema 37:29; Esaya 65:17.
^ ndzim. 3 Loko u hlayela vana, mfungho lowu wu endleriwe ku ku tsundzuxa leswaku u yima, kutani u rindzela leswaku va hlamula xivutiso xa kona.


text:
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Aka Mindyangu Kumbe Ta Yi Hahlula?
Tanihi Timbhoni ta Yehovha, hi ringeta ku aka mindyangu ya hina swin’we ni ya vaakelani va hina. Hi xixima Xikwembu tanihi Musunguri wa lunghiselelo ra ndyangu. (Genesa 2:21-24; Vaefesa 3:14, 15) EBibeleni, xi dyondzisa tidyondzo leti pfuneke vanhu emisaveni hinkwayo leswaku va va ni vukati lebyi tiyeke ni lebyi tsakisaka.
Ndlela Leyi Timbhoni Ta Yehovha Ti Pfunaka Ha Yona Ku Tiyisa Mindyangu
Hi ringeta hi matimba ku tirhisa ndzayo ya Bibele tanihi leswi yi hi pfunaka leswaku hi va vavanuna, vavasati ni vatswari lavanene. (Swivuriso 31:10-31; Vaefesa 5:22–6:4; 1 Timotiya 5:8) Vutlhari lebyi kumekaka eBibeleni byi pfuna ni mindyangu leyi nga ni swirho leswi nga ni vukhongeri lebyi hambaneke leswaku yi humelela. (1 Petro 3:1, 2) Twana leswi vuriweke hi vanhu lava nga riki Timbhoni lava vanghana va vona va vukati va veke Timbhoni ta Yehovha:
“Malembe ya tsevu yo sungula hi tshama swin’we, a hi tshamela ku holova ni ku khunguvanyisana. Endzhaku ka loko Ivete a ve un’wana wa Timbhoni ta Yehovha, a ndzi rhandza swinene ni ku ndzi lehisela mbilu. Ku cinca loku a ku endleke ku sirhelele vukati bya hina.”—Clauir, la humaka eBrazil.
“A ndzi nga swi tsakeli loko nuna wa mina Chansa a sungula ku dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha hikuva a ndzi ehleketa leswaku ti hahlula mindyangu. Ku sukela hi nkarhi wolowo, ndzi xiye leswaku Bibele yi sirhelela vukati bya hina.”—Agness, la humaka eZambia.
Entirhweni wa hina wo chumayela, hi komba vaakelani va hina ndlela leyi ku hanya hi milawu leyi kumekaka eBibeleni ku nga va pfunaka ha yona ku
Xana ku cinca ku vanga ku avana evukatini?
Minkarhi yin’wana ka ku vanga. Hi xikombiso, hi 1998 khampani ya vulavisisi ya Sofres yi vike leswaku vukati byin’we eka bya 20 byi ve ni swiphiqo leswikulu loko munghana un’we wa vukati a va un’wana wa Timbhoni ta Yehovha.
Yesu u vule ka ha ri emahlweni leswaku lava va hanyaka hi tidyondzo takwe minkarhi yin’wana va ta va ni swiphiqo endyangwini. (Matewu 10:32-36) N’wamatimu Will Durant u xiye leswaku ehansi ka Mfumo wa Rhoma, “Vakreste a va hehliwa hi ku hahlula mindyangu,” * leswi namuntlha tin’wana ta Timbhoni ta Yehovha ti hehliwaka ha swona. Xana leswi swi vula leswaku Timbhoni ti vanga ku avana evukatini?
Loko Huvo ya Matiko ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu yi teka xiboho xa yona eka nandzu wa leswaku Timbhoni ta Yehovha ti hahlula mindyangu, yi vule leswaku swirho swa mindyangu leswi nga riki Timbhoni hi swona leswi vangaka swiphiqo, swi tlhela swi ala ku xixima ntshunxeko ni mfanelo ya Timbhoni yo gandzela hi ku ntshunxeka.” Huvo yi tlhele yi vula leswi: “Mhaka leyi yi tolovelekile eka vukati lebyi nga ni vukhongeri lebyi hambaneke naswona swi tano hi Timbhoni ta Yehovha.” * Niloko ti langutana ni ku xungetiwa hikwalaho ka vukhongeri bya tona, Timbhoni ta Yehovha ti ringeta hi matimba ku landzela ndzayo ya Bibele leyi nge: “Mi nga tlheriseli swo biha hi swo biha hambi eka mani. . . Loko swi koteka, swi titshege hi n’wina, vanani ni ku rhula ni vanhu hinkwavo.”—Varhoma 12:17, 18.
Xivangelo xa ku va Timbhoni ta Yehovha ti tekana ni Timbhonikulobye
Timbhoni ti tirhisa xileriso lexi humaka eBibeleni xa ku teka “eHosini ntsena,” leswi vulaka ku tekana ni munhu la nga ni ripfumelo leri fanaka ni ra tona. (1 Vakorinto 7:39) Xileriso lexi xi huma eBibeleni naswona xa pfuna. Hi xikombiso, xihloko xin’wana lexi kandziyisiweke hi 2010 xa magazini wa Journal of Marriage and Family xi vule leswaku “mimpatswa leyi nga ni ripfumelo leri fanaka, leyi hanyaka hi ku pfumelelana na rona ni hi leswi yi swi pfumelaka” yi va ni vukati lebyinene. *
Hambiswiritano, Timbhoni a ti khutazi Timbhonikulobye leswaku ti tshika munghana wa tona wa vukati la nga riki Mbhoni. Bibele yi ri: “Loko makwerhu a ri ni nsati loyi a nga pfumelangiki, kambe yena a tiyimisele ku tshama na yena, a nga n’wi tshiki; ni wansati loyi a nga ni nuna loyi a nga pfumelangiki, kambe nuna loyi a tiyimisele ku tshama na yena, a nga n’wi tshiki nuna wa yena.” (1 Vakorinto 7:12, 13) Timbhoni ta Yehovha ti hanya hi xileriso lexi.
^ ndzim. 17 Hlaya Caesar and Christ, tluka 647.
^ ndzim. 18 Hlaya hi xiboho lexi nga tekiwa eka nandzu wa Timbhoni ta Yehovha ta le Moscow ni Tin’wana leti nga mangalela tiko ra Rhaxiya, matluka 26-27, ndzima 111.
^ ndzim. 20 Hlaya magazini wa Journal of Marriage and Family, Vholumo 72, Ndzima 4, (August 2010), tluka 963.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vafilipiya 1:1-30
1 Mina Pawulo na Timotiya, mahlonga+ ya Kreste Yesu, eka vakwetsimi hinkwavo evun’weni na Kreste Yesu lava nga eFilipiya,+ swin’we ni valanguteri ni malandza ya vutirheli:2 Onge mi nga va ni musa lowu nga faneriwiki ni ku rhula loku humaka eka Xikwembu Tata wa hina ni le ka Hosi Yesu Kreste.+3 Ndzi nkhensa Xikwembu xa mina nkarhi hinkwawo loko ndzi mi tsundzuka+4 eka xikombelo xin’wana ni xin’wana xa mina lexi ndzi xi endlelaka n’wina hinkwenu,+ ndzi ri karhi ndzi endla xikombelo xa mina hi ntsako,5 hikwalaho ka munyikelo+ lowu mi wu endleke eka mahungu lamanene ku sukela eka siku ro sungula ku fika enkarhini lowu.6 Hikuva ndza tiyiseka hi leswi, leswaku loyi a sunguleke ntirho lowunene eka n’wina u ta wu heta+ ku fikela esikwini+ ra Yesu Kreste.7 Swi lulamile eka mina ku ehleketa leswi malunghana na n’wina hinkwenu, hikwalaho ka leswi mi nga embilwini+ ya mina, hinkwenu mi hlanganyela+ na mina eka musa lowu nga faneriwiki, etimpecanini ta mina ta khotso+ ni le ku lweleni+ ni le ku simekeni ka mahungu lamanene hi nawu.+8 Hikuva Xikwembu i mbhoni ya mina ya ndlela leyi ndzi mi navelaka ha yona hi xinakulobye lexikulu+ xo fana ni lexi Kreste Yesu a nga na xona.9 Kutani leswi ndzi hambetaka ndzi swi khongelela hi leswi, leswaku rirhandzu ra n’wina ri ya ri andza+ ngopfu hi vutivi lebyi kongomeke+ ni ku twisisa+ loku heleleke;10 leswaku mi tiyiseka hi swilo+ swa nkoka swinene, leswaku mi pfumala xivati+ ni ku ka mi nga va khunguvanyisi+ van’wana ku fikela esikwini ra Kreste,11 ni leswaku mi tala mbhandzu wo lulama,+ lowu taka ha Yesu Kreste, ku va ku vangamisiwa ni ku dzunisiwa+ ka Xikwembu.12 Kutani ndzi navela leswaku mi tiva, vamakwerhu, leswaku timhaka ta mina a ti endlanga swin’wana handle ka leswaku mahungu lamanene+ ma ya emahlweni,13 lerova timpecana+ ta mina ti tiviwa+ erivaleni hi ku fambisana na Kreste exikarhi ka Varindzi hinkwavo va Mufumi-nkulu ni lavan’wana hinkwavo;+14 naswona vo tala va vamakwerhu eHosini, lava titwaka va tiyiseka hikwalaho ka timpecana ta mina ta khotso, va kombisa xivindzi lexikulu xo vulavula rito ra Xikwembu handle ka ku chava.15 I ntiyiso, van’wana va chumayela Kreste hi mona ni nkwetlembetano,+ kambe van’wanyana va chumayela hi ku tirhisa vunene.+16 Lava va le ndzhaku va twarisa Kreste erivaleni hi rirhandzu, hikuva va swi tiva leswaku ndzi vekiwe laha leswaku ndzi lwela+ mahungu lamanene;17 kambe lavo sungula va swi endla hi ku kanetana,+ ku nga ri hi nsusumeto wo tenga, hikuva va ehleketa ku ndzi pfuxela nhlomulo+ etimpecanini ta mina ta khotso.18 Kutani ku vuriwa yini? A ku na nchumu, handle ka leswaku hi ndlela yin’wana ni yin’wana, hambi hi vukanganyisi+ kumbe hi ntiyiso, Kreste u twarisiwa erivaleni,+ kutani ndza tsaka ha swona. Entiyisweni, ndzi ta hambeta ndzi tsaka,19 hikuva ndza swi tiva leswaku leswi swi ta tisa ku ponisiwa ka mina hi xikombelo+ xa n’wina ni ku nyikiwa moya wa Yesu Kreste,+20 hi ku pfumelelana ni ku langutela+ ka mina hi mahika ni ku tshemba+ leswaku a ndzi nge khomiwi hi tingana+ hi ndlela yihi ni yihi, kambe leswaku hi ntshunxeko wo vulavula+ Kreste u ta twarisiwa sweswi hi miri+ wa mina, hambi hi vutomi kumbe hi rifu,+ ku fana ni le nkarhini hinkwawo lowu hundzeke.21 Hikuva eka mina ku hanya i Kreste,+ kutani ku fa+ i mpindzulo.22 Kutani loko ku ri ku hambeta ndzi hanya ndzi ri wa nyama, sweswo i mihandzu ya ntirho wa mina+—kasi nchumu lowu ndzi nga wu langaka a ndzi wu boxi.23 Ndzi tshikeleriwa hi swilo leswi swimbirhi;+ kambe leswi ndzi swi navelaka i ku ntshunxiwa ni ku va na Kreste, hikuva leswi, hakunene, swi antswa ngopfu.+24 Hambiswiritano, swa fanela swinene leswaku mina ndzi tshama ndzi ri wa nyama hikwalaho ka n’wina.+25 Kutani, leswi ndzi tiyisekaka hi leswi, ndza swi tiva leswaku ndzi ta xwa+ ni ku tshama na n’wina hinkwenu leswaku mi endla nhluvuko+ ni ku kuma ntsako lowu fambisanaka ni ripfumelo ra n’wina,26 leswaku ku khana ka n’wina ha Kreste Yesu ku khapakhapa loko ndzi tlhela ndzi va na n’wina.27 Ntsena tikhomeni hi mukhuva lowu fanelaka+ mahungu lamanene malunghana na Kreste, leswaku, hambi ndzi ta ndzi ta mi vona kumbe ndzi nga vi kona, ndzi twa hi ta swilo leswi khumbaka n’wina, leswaku mi yima mi tiyile hi moya wun’we, mi pfunana hi moya-xiviri+ wun’we ku lwela ripfumelo eka mahungu lamanene,28 naswona hambi hi ndlela yihi mi nga tshukisiwi hi vakaneti+ va n’wina. Nchumu lowu i xitiyisekiso xa ndzoviso eka vona, kambe eka n’wina i xa ku ponisiwa;+ naswona xikombiso lexi xi huma eka Xikwembu,29 hikuva n’wina mi nyikiwe lunghelo hikwalaho ka Kreste, ku nga ri ro veka ripfumelo+ ra n’wina eka yena ntsena, kambe ni ku xaniseka+ hikwalaho ka yena.30 Hikuva mi ni nyimpi yo fana ni leyi mi yi voneke malunghana na mina+ ni yo fana ni leyi mi twaka ha yona sweswi malunghana na mina.+


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Samuwele 18:1-33
18 Davhida a sungula ku hlaya vanhu lava a va ri na yena ni ku veka varhangeri ehenhla ka vanhu va magidi ni varhangeri ehenhla ka vanhu va madzana.+2 Ku tlula kwalaho, Davhida a rhuma xiphemu xa vunharhu+ xa vanhu va ri ehansi ka voko ra Yowabu,+ ni xiphemu xa vunharhu xi ri ehansi ka voko ra Abixayi+ n’wana wa Seruya, makwavo wa Yowabu,+ ni xiphemu xa vunharhu xi ri ehansi ka voko ra Itaya+ lowa Mugati. Hosi yi byela vanhu yi ku: “Hakunene mina ndzi ta huma na n’wina.”3 Kambe vanhu va ku: “U nga humi,+ hikuva loko hinkwerhu hi baleka, a va nge yi veki mbilu eka hina;+ loko xiphemu xa hina xo fa, a va nge yi veki mbilu eka hina,+ hikuva u ringana na hina hi ri 10 000; swi ta antswa loko wo hi tirhela, u hi pfuna+ u ri emutini.”4 Hiloko hosi yi ku eka vona: “Xin’wana ni xin’wana lexi vonakaka xi ri xinene ematihlweni ya n’wina ndzi ta xi endla.”+ Hosi yi hambeta yi yima etlhelo ka nyangwa,+ vanhu hinkwavo va huma hi madzana ni hi magidi.+5 Hosi yi lerisa Yowabu na Abixayi na Itaya, yi ku: “Mi ndzi khomela rona kahle+ jaha leri Absalomu.” Vanhu hinkwavo va swi twile loko hosi yi lerisa varhangeri hi mhaka ya Absalomu.6 Vanhu va khoma ndlela va ya enhoveni leswaku va ya hlangana na Israyele; kutani nyimpi yi va ekhwatini ra Efrayimi.+7 Eku heteleleni vanhu va Israyele+ va hluriwa+ kwalaho emahlweni ka malandza ya Davhida, ku dlaya ku va kukulu esikwini rero, ku va vavanuna va 20 000.8 Kwalaho nyimpi yi hangalaka etikweni hinkwaro leri a ri vonaka. Ku tlula kwalaho, khwati ri dye vanhu ku tlula lava va dyiweke hi banga esikwini rero.9 Emakumu, Absalomu a tikuma a ri emahlweni ka malandza ya Davhida. Absalomu a a gade meyila, kutani meyila yi fika ehansi ka marhavi lama rharhanganeke ya murhi lowukulu ngopfu, kutani nhloko yakwe yi hakamela emurhini lowukulu, a ncikinya exikarhi ka matilo ni misava+ loko meyila leyi a a yi gadile yi hundza.10 Munhu un’wana a swi vona kutani a byela Yowabu,+ a ku: “Waswivo, ndzi vone Absalomu a ncikinya emurhini lowukulu.”11 Hiloko Yowabu a ku eka munhu loyi a a n’wi byela: “Waswivo u swi vonile, ha yini u nga n’wi dlayanga a wela emisaveni kwalaho? Kutani a ndzi ta ku nyika swiphemu swa silivhere swa khume ni vamba.”+12 Kambe munhu loyi a ku eka Yowabu: “Hambiloko a ndzi pima swiphemu swa silivhere swa 1 000 exandleni xanga, a ndzi nga ta tshambuluta voko ndzi lwa ni n’wana wa hosi; hikuva hosi yi lerise wena na Abixayi na Itaya hi yingisile, yi ku, ‘Un’wana ni un’wana a langutela jaha leri, Absalomu.’+13 Loko swi nga ri tano a ndzi ta va ndzi xenge moya-xiviri wa yena kutani mhaka ya kona hinkwayo a yi nga ta fihliwa eka hosi,+ naswona wena a wu ta yimela etlhelo.”14 Kutani Yowabu a ku: “Inge ndzi nga hlweli hi ndlela leyi emahlweni ka wena!” Hiloko a teka mimphiselo yinharhu exandleni xakwe a yi tlhava+ embilwini+ ya Absalomu a ha hanya, a ri exikarhi ka murhi lowukulu.15 Kutani vatirhi va khume lava va rhwalaka matlhari ya Yowabu va fika va tlhava Absalomu leswaku va n’wi dlaya.+16 Sweswi Yowabu a yimba nanga+ leswaku vanhu va tlhela va tshika ku hlongorisa Israyele; hikuva Yowabu u sivele vanhu volavo.17 Emakumu va teka Absalomu va n’wi hoxa ekhwatini, ekheleni lerikulu, kutani va fumba nhulu leyikulu ngopfu ya maribye ehenhla ka yena.+ Loko ku ri tiko hinkwaro ra Israyele, un’wana ni un’wana u baleke a muka.18 Loko Absalomu a ha hanya, u teke a tlhela a tiyimisela phuphu+ leyi nga eRivaleni ra le Hansi ra Hosi,+ hikuva u te: “A ndzi na n’wana leswaku vito ra mina ri tshama ri ri karhi ri tsundzukiwa.”+ Hikwalaho phuphu yoleyo u yi thye vito rakwe,+ yi ya emahlweni yi vitaniwa Ribye ra Xitsundzuxo ra Absalomu ku ta fikela esikwini leri.19 Loko ku ri Ahimazi+ n’wana wa Sadoki, u te: “Ndzi kombela ku tsutsuma ndzi ya vikela hosi mahungu lawa, hikuva Yehovha u avanyise ku yi ntshunxa evokweni ra valala va yona.”+20 Kambe Yowabu a ku: “A wu munhu wa ku vika mahungu esikwini leri, u fanele u vika mahungu hi siku rin’wana; kambe esikwini leri u nga tshuki u vika mahungu, hikwalaho ka leswi ku feke n’wana wa hosi.”+21 Hiloko Yowabu a byela Mukuxi+ a ku: “Famba, u ya byela hosi leswi u swi voneke.” Kutani Mukuxi a korhama eka Yowabu, a sungula ku tsutsuma.22 Ahimazi n’wana wa Sadoki a ku eka Yowabu nakambe: “Ndzi kombela ku endleka xin’wana ni xin’wana lexi nga endlekaka, inge na mina ndzi tsutsuma ndzi sala Mukuxi hi le ndzhaku.” Kambe Yowabu a ku: “Ha yini wena u fanele u tsutsuma n’wananga, kasi mahungu ya wena a ma kumiwanga?”23 Hambiswiritano, u te: “A ku endleke xin’wana ni xin’wana lexi nga endlekaka, inge ndzi tsutsuma.” Hiloko a ku eka yena: “Tsutsuma!” Kutani Ahimazi a sungula ku tsutsuma hi ndlela ya Muganga,+ eku heteleleni a hundza Mukuxi.24 Davhida a a tshame exikarhi ka tinyangwa timbirhi.+ Hi nkarhi wolowo murindzi+ a ya elwangwini ra nyangwa leyi nga erirhangwini. Hi ku famba ka nkarhi a tlakusa mahlo a languta, kutani waswivo, a ku ri ni munhu la tsutsumaka a ri yexe.25 Hiloko murindzi a humesa rito a byela hosi, kutani hosi yi ku: “Loko a ri yexe, ku ni mahungu enon’wini wakwe.” A hambeta a ta, a tshinela hakatsongo-tsongo.26 Murindzi a tlhela a vona munhu un’wana a tsutsuma. Hikwalaho murindzi a vitana murindzi wa nyangwa, a ku: “Waswivo! Munhu un’wana u tsutsuma a ri yexe,” hiloko hosi yi ku: “Na yena u tamele mahungu.”27 Murindzi a ya emahlweni a ku: “Matsutsumelo ya lowo sungula ndzi ma vona ma fana ni matsutsumelo+ ya Ahimazi+ n’wana wa Sadoki,” kutani hosi yi ku: “Loyi i munhu lonene,+ u fanele a ta ni mahungu lamanene.”+28 Eku heteleleni Ahimazi a humesa rito, a ku eka hosi: “Swi famba kahle!” Hiloko a korhama eka hosi, xikandza xakwe xi langute emisaveni. A ya emahlweni a ku: “A ku dzunisiwe+ Yehovha Xikwembu xa wena, loyi a nyiketeke+ vavanuna lava va tlakuseke voko ra vona ku lwa ni hosi yanga leyi nga mufumi!”29 Kambe hosi yi ku: “Xana swi famba kahle hi jaha leri, Absalomu?” Ahimazi a ku: “Ndzi vone mpfilumpfilu lowukulu enkarhini lowu Yowabu a rhumeke nandza wa hosi ni nandza wa wena, a ndzi tivi leswaku a ku ri yini.”+30 Kutani hosi yi ku: “Kendluka u yima laha.” Hiloko a kendluka a yima a nga fambi.31 Waswivo, Mukuxi+ a fika, Mukuxi a sungula ku vula a ku: “Hosi yanga leyi nga mufumi a yi amukele mahungu, hikuva namuntlha Yehovha u avanyise ku ku ntshunxa evokweni ra hinkwavo lava va ku pfukelaka.”+32 Kambe hosi yi ku eka Mukuxi: “Xana swi famba kahle hi jaha leri, Absalomu?” Mukuxi a ku: “Onge valala va hosi yanga leyi nga mufumi ni hinkwavo lava va ku pfukelaka hikwalaho ka vubihi va nga fana ni jaha leri.”+33 Hiloko hosi yi karhateka, kutani yi tlhandlukela ekamareni ra le lwangwini,+ leri nga ehenhla ka nyangwa, yi rila; loko yi ri karhi yi famba yi te: “N’wananga Absalomu, n’wananga, n’wananga+ Absalomu! Oho, loko a ku fe mina, mina ematshan’weni ya wena Absalomu n’wananga, n’wananga!”+


text:
MAHANYELO YA VAKRESTE
Ndlela Yo Tirhisa Broxara Leyi Nge Yingisa Xikwembu
Broxara leyi nge Yingisa Xikwembu yi endleriwe ku dyondzisa tidyondzo ta xisekelo ta Bibele ngopfungopfu eka vanhu lava swi va tikelaka ku hlaya. Dyondzo yin’wana ni yin’wana leyi nga ni matluka mambirhi yi ni swifaniso leswi lunghiseleriweke hi vukheta leswi nga ni miseve leyi kombetelaka eka xifaniso lexi kombisaka mhaka leyi mi nga ta bula hi yona.
Broxara leyi nge Yingisa Xikwembu Kutani U Hanya Hilaha Ku Nga Heriki yi ni swifaniso leswi fanaka ni swa broxara leyi nge Yingisa Xikwembu, kambe leyo sungula yi ni rungula ro tala leri nga tirhisiwaka hi xichudeni lexi hlayaka kahle. Hakanyingi vahuweleri va tsakela ku khoma yona loko xichudeni xi khome broxara leyi nge Yingisa Xikwembu. Matluka yo tala ma ni bokisi leri nga ni rungula leri engetelekeke leri ku nga buriwaka ha rona, kambe sweswo swi ta ya hi vuswikoti bya xichudeni.
U nga ti fambisa nkarhi wun’wana ni wun’wana tibroxara leti, hambi ku nga fambisiwi tona nh’weti yoleyo. Loko u fambisa dyondzo ya Bibele, tirhisa swifaniso leswaku u hlamusela rungula ra le Bibeleni. Vutisa swivutiso leswaku xichudeni xi katseka eka bulo ku tiyiseka leswaku leswi mi swi dyondzaka xa swi twisisa. Hlayani mi tlhela mi bula hi matsalwa lama nga ehansi ka tluka rin’wana ni rin’wana. Endzhaku ka loko mi hete ku hlaya broxara leyi, dyondzani buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? kumbe leyi nge I Yini Leswi Hi Nga Swi Dyondzaka eBibeleni? leswaku u ta pfuna xichudeni xa wena ku lunghekela ku khuvuriwa.


text:
KUHANYA TANIHI VAKRESTE
Tekelela Wumunhu la Xikwembu—Kutitsongahata
HAYINI SWILI SWA LISIMA?
Kutitsongahata kuhipfuna kuva ni wuxaka lelikulu na Yehovha.—Pis 138:6
Kutitsongahata kuyendla leswaku hihanyisana kahle ni van’wana.—Flp 2:3, 4
Kutikukumuxa swa dlaya.—Swiv 16:18; Ezk 28:17
UNGASWI ENDLISA KUYINI?
Kombela ndzayo utlhela uyitirhisa.—Pis 141:5; Swiv 19:20
Tiyimiseli kuyendlela van’wana mintirho ya le hansi.—Mt 20:25-27
Ungapfumeleli wuswikoti kumbe malunghelo lawa ungana wona swikuyendla utikukumuxa.—Rhm 12:3
HLALELA VHIDIYO LELINGE: PAPALATA SWILO LESWIDLAYAKA KUTSHEMBEKA—KUTIKUKUMUXA. NDZHAKU KA LESWO HLAMULA SWIVUTISO LESWILANDZELAKA:
Xana mayangulelo ya hina loko hilayiwa mavula yini ha hina?
Xana xikhongelo xingahipfuna njhani kuhlakulela kutitsongahata?
Hi tihi tindlela tin’wana tokombisa kutitsongahata?