text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Levhitika 23:1-44
23 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:2 “Byela vana va Israyele u ku eka vona, ‘Minkhuvo+ ya Yehovha leyi vekiweke, leyi mi faneleke ku yi huwelela+ i mintsombano yo kwetsima. Minkhuvo ya mina leyi vekiweke hi leyi:3 “‘Ntirho wu nga ha endliwa masiku ya tsevu, kambe hi siku ra vunkombo i savata ya ku wisa+ hilaha ku heleleke, i ntsombano wo kwetsima. Mi nga tshuki mi endla ntirho hambi wu ri wihi. I savata ya Yehovha etindhawini hinkwato leti mi tshamaka+ eka tona.4 “‘Leyi i minkhuvo+ ya Yehovha leyi vekiweke, mintsombano+ yo kwetsima, leyi mi faneleke mi yi huwelela hi minkarhi ya yona leyi vekiweke:+5 Hi n’hweti yo sungula hi siku ra vu-14 ra n’hweti,+ exikarhi ka madyambu lamambirhi i paseka+ ya Yehovha.6 “‘Kutani hi siku ra vu-15 ra n’hweti leyi i nkhuvo wa swinkwa leswo-ke-comela eka Yehovha.+ Mi ta dya swinkwa leswo-ke-comela+ masiku ya nkombo.7 Hi siku ro sungula mi ta va ni ntsombano wo kwetsima.+ Mi nga tshuki mi endla muxaka wihi ni wihi wa ntirho wo tika.8 Kambe masiku ya nkombo mi ta nyikela gandzelo ra Yehovha leri endliweke hi ndzilo. Hi siku ra vunkombo ku ta va ni ntsombano wo kwetsima. Mi nga tshuki mi endla muxaka wihi ni wihi wa ntirho wo tika.’”9 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:10 “Byela vana va Israyele u ku eka vona, ‘Loko mi hetelela mi fika etikweni leri ndzi mi nyikaka rona, naswona mi tshovele ntshovelo wa rona, mi fanele mi tisa nyandza ya swirhangana+ swa ntshovelo wa n’wina eka muprista.11 Yena u fanele a ndziwita nyandza emahlweni+ ka Yehovha leswaku mi amukeleka. Hi siku leri landzelaka savata, muprista u fanele a yi ndziwita.12 Kutani hi siku leri mi ndziwiteke nyandza ha rona, mi fanele mi nyikela khuna leritsongo leri hanyeke kahle, leri nga elembeni ra rona ro sungula, ri va gandzelo ro hisiwa eka Yehovha;13 ni mimpimo yimbirhi ya vukhume bya mpimo wa efa ya mapa lamanene lama tsakamisiweke hi mafurha, yi ri gandzelo ra yona ra mavele, yi ri gandzelo leri endleriweke Yehovha hi ndzilo, nun’hwelo lowu phyuphyisaka; naswona vumune bya mpimo wa hini wa vhinyo wu ri gandzelo ra yona ra swakunwa.14 Mi nga tshuki mi dya xinkwa kumbe mavele lama katingiweke kumbe mavele lamantshwa ku fikela siku+ leri, kukondza mi tisa gandzelo ra Xikwembu xa n’wina. I nawu wa hilaha ku nga riki na makumu eka switukulwana swa n’wina etindhawini ta n’wina leti mi tshamaka eka tona.15 “‘Kutani mi fanele mi tihlayela tisavata+ ta nkombo ku sukela esikwini ra le ndzhaku ka savata, ku sukela esikwini leri mi tiseke nyandza ya gandzelo leri ndziwitiwaka. Ti fanele ti hetiseka.16 Mi ta hlayela masiku+ ya 50 ku ya fikela eka siku ra le ndzhaku ka savata ya vunkombo, kutani mi fanele mi nyikela gandzelo ra mavele+ lerintshwa eka Yehovha.17 Mi ta tisa swinkwa+ swimbirhi swi huma etindhawini leti mi tshamaka eka tona swi va gandzelo leri ndziwitiwaka. Swi fanele swi ri mimpimo yimbirhi ya vukhume bya mpimo wa efa ya mapa lama silekeke kahle. Swi fanele swi bakiwa swi cheriwe comela,+ swi ri mihandzu leyi wupfaka ku sungula eka Yehovha.+18 Mi fanele mi nyikela swinkwa sweswo swin’we ni swinyimpfana+ swa matsune swa nkombo, leswi hanyeke kahle, ha xin’we xi ri ni lembe rin’we hi vukhale ni nkunzi leyitsongo ni makhuna mambirhi. Swi ta va gandzelo ro hisiwa eka Yehovha swin’we ni gandzelo ra swona ra mavele ni gandzelo ra swona ra swakunwa swi va gandzelo leri endliwaka hi ndzilo, ra nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha.19 Kutani mi fanele mi nyikela ximbutana+ xin’we xi va gandzelo ra xidyoho ni swinyimpfana swimbirhi swa xinuna, ha xin’we xi ri ni lembe rin’we hi vukhale, swi va xitlhavelo xa xinakulobye.+20 Kutani muprista u fanele a swi ndziwita+ swin’we ni swinkwa swa mihandzu leyi wupfaka ku sungula, swi va gandzelo leri ndziwitiwaka emahlweni ka Yehovha swin’we ni swinyimpfana swimbirhi swa xinuna. Swi ta va nchumu wo kwetsima wa muprista+ eka Yehovha.21 Esikwini rero mi fanele mi huwelela;+ mi ta va ni ntsombano wo kwetsima. Mi nga tshuki mi endla muxaka wihi ni wihi wa ntirho wo tika. I nawu wa hilaha ku nga riki na makumu etindhawini ta n’wina hinkwato leti mi tshamaka eka tona, eswitukulwaneni swa n’wina.22 “‘Kutani loko mi tshovela ntshovelo wa tiko ra n’wina, mi nga tshuki mi tshovela matlhelo ya nsimu ya n’wina hi ku helela, naswona mi nga tshuki mi khwaja+ ntshovelo wa n’wina. Mi ta swi siyela la xanisekaka+ ni la nga muluveri.+ Hi mina Yehovha Xikwembu xa n’wina.’”23 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:24 “Byela vana va Israyele u ku, ‘Hi n’hweti+ ya vunkombo hi siku ro sungula ra n’hweti, mi ta wisa hilaha ku heleleke, ku va xitsundzuxo hi ku biwa ka mhalamhala,+ ku va ntsombano+ wo kwetsima.25 Mi nga tshuki mi endla muxaka wihi ni wihi wa ntirho wo tika naswona mi fanele ku nyikela gandzelo ra Yehovha leri endliweke hi ndzilo.’”26 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:27 “Kambe, hi siku ra vukhume ra yona n’hweti leyi ya vunkombo i siku ra ku kombela ku rivaleriwa.+ Mi ta va ni ntsombano wo kwetsima naswona mi fanele mi xanisa mimoya-xiviri+ ya n’wina mi nyikela gandzelo+ leri endleriweke Yehovha hi ndzilo.28 Mi nga tshuki mi endla ntirho wa muxaka wihi ni wihi hi siku leri, hikuva i siku ra ku kombela ku rivaleriwa leswaku mi rivaleriwa+ emahlweni ka Yehovha Xikwembu xa n’wina;29 hikuva moya-xiviri wun’wana ni wun’wana lowu nga ta ka wu nga xaniseki esikwini leri wu fanele wu dlayiwa eka varikwavo.+30 Malunghana ni moya-xiviri wun’wana ni wun’wana lowu nga ta endla ntirho wa muxaka wihi ni wihi esikwini leri, ndzi fanele ndzi lovisa moya-xiviri wolowo eka varikwavo.+31 Mi nga tshuki mi endla ntirho+ wihi ni wihi. I nawu wa hilaha ku nga riki na makumu eswitukulwaneni swa n’wina, etindhawini hinkwato leti mi tshamaka eka tona.32 I savata ya n’wina leyi mi nga ta wisa hilaha ku heleleke ha yona,+ kutani mi fanele mi xanisa+ mimoya-xiviri ya n’wina hi siku ra vukaye ra n’hweti nimadyambu. Mi ta hlayisa savata ya n’wina ku sukela nimadyambu ku ya fika nimadyambu.”33 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:34 “Byela vana va Israyele u ku, ‘Hi siku ra vu-15 ra yona n’hweti leyi ya vunkombo i nkhuvo wa mintsonga eka Yehovha+ ku ringana masiku ya nkombo.35 Hi siku ro sungula i ntsombano wo kwetsima. Mi nga tshuki mi endla muxaka wihi ni wihi wa ntirho wo tika.36 Mi ta nyikela gandzelo leri endleriwaka Yehovha hi ndzilo masiku ya nkombo. Hi siku ra vunhungu mi ta va ni ntsombano wo kwetsima,+ kutani mi fanele mi nyikela gandzelo leri endleriwaka Yehovha hi ndzilo. I ntshungu wo xiximeka. Mi nga tshuki mi endla muxaka wihi ni wihi wa ntirho wo tika.37 “‘Leyi i minkhuvo+ leyi vekiweke ya Yehovha leyi mi nga ta yi huwelela yi ri mintsombano+ yo kwetsima leswaku mi nyikela gandzelo ra Yehovha leri endliwaka hi ndzilo:+ gandzelo ro hisiwa+ ni gandzelo ra mavele+ ra xitlhavelo ni gandzelo ra swakunwa+ hi ku ya hi xiyimiso xa siku ni siku,38 handle ka tisavata ta Yehovha+ ni tinyiko+ ta n’wina ni magandzelo ya n’wina hinkwawo ya xitshembiso lexi hlambanyiweke+ ni magandzelo ya n’wina hinkwawo ya ku tirhandzela,+ lawa mi faneleke mi wa nyika Yehovha.39 Hambiswiritano, hi siku ra vu-15 ra n’hweti ya vunkombo, loko mi hlengelete ntshovelo wa tiko, mi ta tlangela nkhuvo+ wa Yehovha masiku+ ya nkombo. Hi siku ro sungula i ku wisa loku heleleke ni hi siku ra vunhungu i ku wisa+ loku heleleke.40 Kutani hi siku ro sungula mi fanele mi teka mihandzu ya mirhi ya risima, switluka leswikulu swa mirhi ya micindzu+ ni marhavi ya mirhi leyi taleriweke hi marhavi ni mirhi ya phopla ya le nkoveni, mi fanele mi tsaka+ emahlweni ka Yehovha Xikwembu xa n’wina masiku ya nkombo.41 Mi fanele mi wu tlangela masiku ya nkombo wu ri nkhuvo wa Yehovha elembeni.+ Mi ta wu tlangela hi n’hweti ya vunkombo wu ri nawu wa hilaha ku nga riki na makumu eswitukulwaneni swa n’wina.42 Mi ta tshama emintsongeni masiku ya nkombo.+ Vanhu hinkwavo lava tumbulukeke eIsrayele va fanele va tshama emintsongeni,+43 ku endlela leswaku switukulwana swa n’wina swi ta tiva+ leswaku ndzi tshamise vana va Israyele emintsongeni loko ndzi va humesa etikweni ra Egipta.+ Hi mina Yehovha Xikwembu xa n’wina.’”44 Hikwalaho Muxe a vulavula hi minkhuvo+ leyi vekiweke ya Yehovha eka vana va Israyele.


c: text/html

text:
I Yini Nyimpi Ya Armagedoni?
Nhlamulo ya Bibele
Nyimpi ya Armagedoni yi kombetela eka nyimpi yo hetelela exikarhi ka mimfumo ya vanhu ni Xikwembu. Mimfumo leyi ni vaseketeri va yona va kaneta Xikwembu hi ku ala ku tiveka ehansi ka vuhosi bya xona. (Pisalema 2:2) Nyimpi ya Armagedoni yi ta lovisa mimfumo hinkwayo ya vanhu.—Daniyele 2:44.
Rito “Armagedoni” ri humelela kan’we eBibeleni eka Nhlavutelo 16:16. Hilaha swi profetiweke hakona, buku ya Nhlavutelo yi kombisa leswaku “endhawini leyi vuriwaka Har–Magedoni hi Xiheveru,” ‘tihosi ta misava hinkwayo leyi akiweke’ ti ta “ti hlengeletela nyimpi ya siku lerikulu ra Xikwembu xa Matimba Hinkwawo.”—Nhlavutelo 16:14.
I vamani lava nga ta lwa enyimpini ya Armagedoni? Yesu Kreste u ta rhangela vuthu ra nyimpi ra le tilweni leswaku a hlula valala va Xikwembu. (Nhlavutelo 19:11-16, 19-21) Valala lava va katsa lava lwisanaka ni vulawuri bya Xikwembu ni lava nga xi xiximiki.—Ezekiyele 39:7.
Xana Armagedoni yi ta lweriwa eVuxa Xikarhi hi ku kongoma? Nikatsongo. Ematshan’weni ya ku va yi lweriwa endhawini yin’we, nyimpi ya Armagedoni yi ta lweriwa emisaveni hinkwayo.—Yeremiya 25:32-34; Ezekiyele 39:17-20.
Minkarhi yin’wana, rito Armagedoni ri hundzuluxeriwa tanihi “Har–Magedon” (Har Meghiddohn′ hi Xiheveru), leswi vulaka “Ntshava ya Megido.” Ndhawu ya Megido yi tshame yi va doraba eIsrayele wa khale. Matimu ma komba leswaku ku lwiwe tinyimpi endhawini leyi, ku katsa ni tin’wana leti tsariweke eBibeleni. (Vaavanyisi 5:19, 20; 2 Tihosi 9:27; 23:29) Hambiswiritano, Armagedoni a yi kombeteli eka ndhawu hi ku kongoma leyi nga ekusuhi na Megido wa khale. A ku na ntshava leyikulu endhawini yoleyo naswona hambi ku ri rivala hinkwaro ra le Hansi ra Yizriyele a ri nge swi koti ku ringana vanhu lava nga ta lwa ni Xikwembu. Ematshan’weni ya sweswo, Armagedoni i xiyimo xa misava hinkwayo laha matiko ma nga ta hlangana kona ro hetelela ku lwa ni Xikwembu.
Ku ta va ku ri njhani hi nkarhi wa nyimpi ya Armagedoni? Leswi hi nga swi tiviki leswaku Xikwembu xi ta ma tirhisa njhani matimba ya xona, xi ta va xi ri ni matlhari ya xona ya ku lovisa yo tanihi lama xi ma tirhiseke enkarhini lowu hundzeke—xihangu, ku tsekatseka ka misava, ndhambi, ndzilo ni xivavula, rihati ni vuvabyi. (Yobo 38:22, 23; Ezekiyele 38:19, 22; Habakuku 3:10, 11; Zakariya 14:12) Hi ku pfilunganyeka, van’wana va valala va Xikwembu va ta dlayana kambe eku heteleleni va ta swi xiya leswaku i Xikwembu lexi lwaka na vona.—Ezekiyele 38:21, 23; Zakariya 14:13.
Xana Armagedoni ku ta va ku ri herisiwa ka misava? Ku ta va ku nga ri ku herisiwa ka pulanete ya hina tanihi leswi yi nga kaya ra hina leri nga riki na makumu. (Pisalema 37:29; 96:10; Eklesiasta 1:4) Ematshan’weni yo herisa vanhu, Armagedoni yi ta va ponisa hikuva “ntshungu lowukulu” wa malandza ya Xikwembu wu ta ponisiwa.—Nhlavutelo 7:9, 14; Pisalema 37:34.
Handle ka ku kombetela eka misava, rito “misava” eBibeleni minkarhi yin’wana ri kombetela eka vanhu vo biha lava kanetaka Xikwembu. (1 Yohane 2:15-17) Eka mongo wa mhaka leyi, Armagedoni ku ta va ku ri “ku hela ka misava.”—Matewu 24:3, Bibele Ya Xitsonga.
Armagedoni yi ta endlaka rini? Loko Yesu a vulavula hi “nhlomulo lowukulu” wo hetelela wa le nyimpini ya Armagedoni, u te: “Malunghana ni siku ra kona ni nkarhi wa kona a ku na munhu la swi tivaka, hambi ku ri tintsumi ta le matilweni hambi ku ri N’wana, kambe swi tiviwa hi Tatana ntsena.” (Matewu 24:21, 36) Nilokoswiritano, Bibele yi kombisa leswaku Armagedoni yi sungule hi nkarhi lowu Yesu a ha ri laha misaveni hi ku fanekisela, lowu sunguleke hi 1914.—Matewu 24:37-39.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dyondzo 8: Swihontlovila eMisaveni
Loko wo vona munhu wo leha ku fika elwangwini a ta a ku kongomile, a wu ta ehleketa yini? Munhu wo tano i xihontlovila! Ku tshame ku va ni swihontlovila swa xiviri emisaveni. Bibele yi kombisa leswaku vatata wa swihontlovila leswi a ku ri tintsumi ta le tilweni. Kambe, swi endlekise ku yini sweswo?
Tsundzuka, ntsumi yo biha leyi vuriwaka Sathana a yi pfuxa hasahasa. A yi ringeta ni ku kucetela tintsumi ta Xikwembu leswaku ti endla swo biha. Hi ku famba ka nkarhi, tin’wana ta tintsumi leti ti sungule ku yingisa Sathana. Ti tshike ku endla ntirho lowu Xikwembu a xi ti nyike wona etilweni. Ti rhelele emisaveni ti ta tiendlela mimiri ya nyama. Xana wa swi tiva leswaku ha yini ti endle tano?
Bibele yi vula leswaku hileswi vana lava va Xikwembu va voneke vavasati vo saseka emisaveni kutani va lava ku tshama na vona. Kutani va tile emisaveni ivi va tekana ni vavasati lava. Bibele yi vula leswaku sweswo a swi hoxile, hikuva Xikwembu xi endle tintsumi leswaku ti tshama etilweni.
Loko tintsumi ti kuma vana ni vasati va tona, vana lava a va nga fani ni vana van’wana. A swi nga vonaki loko va ha ku velekiwa. Kambe va ye mahlweni va kula swinene, va va ni matimba ngopfu, kukondza va va swihontlovila.
Swihontlovila leswi a swi hombolokile. Naswona a swi vavisa vanhu hikuva a swi ri swikulu ngopfu naswona a swi ri ni matimba. Swi ringete ku sindzisa vanhu hinkwavo leswaku va fana na swona hi vubihi.
Enoko se a a file, kambe a ku ri ni wanuna un’wana emisaveni loyi na yena a a lulamile. Vito ra wanuna loyi a ku ri Nowa. Minkarhi hinkwayo a a endla leswi Xikwembu xi swi lavaka.
Siku rin’wana Xikwembu xi byele Nowa leswaku nkarhi wu fikile wa leswaku xi lovisa vanhu lavo homboloka. Kambe Xikwembu a xi ta ponisa Nowa, ndyangu wakwe ni swiharhi swo tala. A hi voneni leswaku Xikwembu xi swi endlise ku yini leswi.
Genesa 6:1-8; Yudha 6.
Swivutiso
- Ku humelele yini loko tintsumi tin’wana ta Xikwembu ti yingise Sathana?
- Ha yini tintsumi tin’wana ti tshike ntirho wa tona etilweni kutani ti ta emisaveni?
- Ha yini a swi hoxile leswaku tintsumi ti ta emisaveni kutani ti tihundzula vanhu?
- Xana vana va tintsumi a va hambane njhani ni vana van’wana?
- Hilaha u swi vonaka hakona laha xifanisweni, xana vana va tintsumi va endle yini loko se va ri swihontlovila?
- Endzhaku ka Enoko, i mani wanuna wo lulama loyi a hanyeke emisaveni naswona ha yini Xikwembu xi n’wi tsakerile?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Genesa 6:1-8.
Xana Genesa 6:6 yi swi kombisa njhani leswaku ndlela leyi hi hanyaka ha yona yi nga khumba mintlhaveko ya Yehovha?
- Hlaya Yudha 6.
Xana tintsumi letiya ti “nga hlayisangiki xiyimo xa tona xo sungula” esikwini ra Nowa i xitsundzuxo eka hina hi ndlela yihi?


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO
Leswi U Faneleke U Swi Tiva Hi Vuvabyi Bya Mianakanyo
Claudia loyi a ha ku byeriwa leswaku u ni vuvabyi bya swipfukela ni ntshikilelo lowu vaka kona endzhaku ka ku hlaseriwa u te: “A ndzi twa onge ndzi heleriwa hi moya. Ku va vanhu va nga ha ndzi xiximi hileswi ndzi nga ni vuvabyi bya mianakanyo a swi tika.”
Mark nuna wa Claudia u ri: “Swi ndzi tekele nkarhi wo leha ku amukela xiyimo xa hina. Kambe ndzi xiye leswaku ndzi fanele ndzi dzikisa mianakanyo ya mina eka ku va ndzi seketela nsati wa mina.”
LOKO wena kumbe munhu loyi u n’wi rhandzaka a ri ni vuvabyi bya mianakanyo, xana a wu ta titwa njhani? Lexi tsakisaka hileswaku vuvabyi bya mianakanyo byi nga tshunguleka. A hi kambisiseni swilo swi nga ri swingani leswi u faneleke u swi tiva leswi nga ta endla leswaku u byi twisisa kahle vuvabyi bya mianakanyo. *
Tinhla-nkulu Malunghana Ni Vuvabyi Bya Mianakanyo
“Vuvabyi bya mianakanyo byi khoma vanhu va madzana ya timiliyoni emisaveni hinkwayo naswona byi khumba vutomi bya varhandziwa va vona. Hi ku famba ka nkarhi munhu un’we eka va mune u ta khomiwa hi vuvabyi bya mianakanyo. Ntshikilelo i nchumu lowukulu lowu endlaka leswaku vanhu va vabya emisaveni hinkwayo. Rihuhu ni vuvabyi bya swipfukela i swin’wana swa swilo leswi vangaka vuvabyi bya mianakanyo. . . . Hambileswi vanhu vo tala va khumbekeke, vuvabyi bya mianakanyo a byi tiveki, bya honisiwa ni ku tekeriwa ehansi.”—Vandla ra Rihanyo ra Misava Hinkwayo (WHO [World Health Organization]).
Hi ku ya hi WHO, vanhu vo tala lava nga ni vuvabyi bya mianakanyo va papalata ku lava vutshunguri hikwalaho ko chava leswaku vanhu a va nge he va xiximi.
The National Alliance on Mental Illness yi vike leswaku hambileswi vuvabyi byo tala bya mianakanyo byi tshungulekaka, le United States vanhu lavakulu va kwalomu ka 60 wa tiphesente ni vantshwa va kwalomu ka 50 wa tiphesente lava nga ni malembe ya 8 ku ya eka 15 lava nga ni vuvabyi bya mianakanyo a va byi kumanga vutshunguri eka lembe leri nga hundza.
Ku Twisisa Vuvabyi Bya Mianakanyo
I yini vuvabyi bya mianakanyo? Vativi va hlamusela leswaku vuvabyi bya mianakanyo byi kavanyeta ndlela leyi munhu a ehleketaka ha yona, leyi a lawulaka mintlhaveko yakwe swin’we ni mahanyelo yakwe. Hakanyingi xiyimo lexi xi kavanyeta vuswikoti lebyi munhu a nga na byona byo vulavurisana ni van’wana ni ndlela leyi a swi langutaka ha yona swilaveko swakwe swa siku ni siku.
Vuvabyi bya mianakanyo a byi vangiwi hi ku tsana ka munhu
Swikombiso swa vuvabyi lebyi a swi fani, swi titshenge hi vuvabyi ni swiyimo swa munhu. Byi nga ha khoma vanhu va rimbewu rihi ni rihi, malembe, ndhavuko, rixaka, vukhongeri kumbe xiyimo xa dyondzo ni muholo. Vuvabyi bya mianakanyo a byi vangiwi hi ku tsana ka munhu. Loko vanhu lava nga ni vuvabyi lebyi va kuma vutshunguri lebyi faneleke, va nga tshunguriwa kutani va hanya vutomi lebyi vuyerisaka ni lebyi nga ni xikongomelo.
Ku Tshungula Vuvabyi Bya Mianakanyo
Vativi va vuvabyi bya mianakanyo va nga tshungula vanhu vo tala lava nga ni vuvabyi lebyi hi ndlela leyi humelelaka. Kutani goza ro sungula ra nkoka i ku kuma xiringanyeto eka dokodela leri nga ni vutivi ni ntokoto wo tshungula vanhu lava nga ni vuvabyi lebyi.
Hambiswiritano, lava xanisiwaka hi vuvabyi lebyi va nga vuyeriwa eka ntokoto wo tano ntsena loko va amukela vutshunguri lebyi faneleke. Leswi swi nga ha lava leswaku va hlula nchumu wihi ni wihi lowu nga ha va sivelaka ku vulavula ni van’wana hi vuvabyi lebyi bya mianakanyo. Vutshunguri bya kona byi nga ha katsa ku vulavula ni vativi lava leteriweke ku tshungula vuvabyi bya mianakanyo lava nga va pfunaka ku twisisa vuvabyi bya vona, ku tlhantlha swiphiqo ni ku va khutaza leswaku va nga tshiki vutshunguri bya vona. Loko va ri karhi va kamberiwa, xirho xa ndyangu kumbe munghana a nga va mpfuno swinene hi ku va tiyisa ni ku va seketela.
Vanhu vo tala va dyondze ku langutana ni vuvabyi bya mianakanyo endzhaku ka loko va xi twisise kahle xiyimo xa vona ni ku landzela vutshunguri lebyi va nyikiweke byona hi vativi va vuvabyi bya mianakanyo. Mark loyi a tshahiweke eku sunguleni u ri: “Emahlweni ko va ku kumiwa leswaku nsati wa mina u ni vuvabyi bya mianakanyo, a hi nga tivi swo tala hi vuvabyi lebyi. Kambe hi dyondze ku langutana ni xiyimo lexi ni ku va hi pfumelelana na xona. Hi ku famba ka nkarhi, hi vuyeriwe hi nseketelo lowu tshembekaka wa vativi va vuvabyi bya mianakanyo swin’we ni wa swirho swa ndyangu ni vanghana.”
Goza ro sungula ra nkoka i ku kuma xiringanyeto eka dokodela la nga ni vutivi ni ntokoto wo tshungula vanhu lava nga ni vuvabyi lebyi
Claudia u pfumelelana ni mhaka leyi. U ri: “Eku sunguleni loko ku kumeka leswaku ndzi ni vuvabyi lebyi a swi fana ni loko ndzi kuma xigwevo xo tshama ekhotsweni. Hambileswi vuvabyi bya mina byi endleke leswaku hi nga ha koti ku endla swo karhi havumbirhi bya hina, ndzi dyondze leswaku hambi ku ri swihinga leswi vonakaka swi tika swi nga hluriwa. Kutani ndzi langutana ni vuvabyi bya mina bya mianakanyo hi ku tirhisana ni madokodela, ni ku aka vuxaka ni van’wana.”
Ku Va Lava Hanyeke Kahle Hi Tlhelo Ra Moya I Swa Nkoka
Bibele a yi vuli swona leswaku ku aka vuxaka ni Xikwembu swi tshungula swiphiqo swa rihanyo. Nilokoswiritano, mindyangu yo tala emisaveni hinkwayo yi kume nchavelelo ni matimba eka leswi Bibele yi swi dyondzisaka. Hi xikombiso, Bibele ya hi tiyisekisa leswaku Muvumbi wa hina loyi a nga ni rirhandzu u tsakela ku chavelela lava “tshovekeke mbilu” ni lava “pfotlokeke emoyeni.”—Pisalema 34:18.
Hambileswi Bibele yi nga riki buku ya swa vutshunguri, yi nyikela nkongomiso lowu twisisekaka lowu nga hi pfunaka ku langutana ni swiyimo swo tika. Nakambe Bibele yi nga hi nyika ntshembo hi vumundzuku laha vanhu emisaveni va nga ta va va nga ha vabyi. Rito ra Xikwembu ri hi tshembisa leswi: “Hi nkarhi wolowo mahlo ya lava nga voniki ma ta pfuriwa, ni tindleve ta lava nga twiki ti ta pfuriwa. Hi nkarhi wolowo la khutaka u ta tlula kukota mhunti, ni ririmi ra la nga vulavuriki ri ta huwelela hi ku tsaka.”—Esaya 35:5, 6.
^ ndzim. 5 Leswaku hi nga cinca-cinci marito, exihlokweni lexi xiga lexi nge “vuvabyi bya mianakanyo” xi katsa mavabyi hinkwawo ya mianakanyo ku katsa ni mavabyi lama vonakaka eka mahanyelo ni le ka swiendlo swa munhu.
^ ndzim. 32 Xalamuka! a yi seketeli vutshunguri byo karhi. Vakreste va fanele va tiyiseka leswaku vutshunguri byin’wana ni byin’wana lebyi va byi tirhisaka a byi lwisani ni milawu ya Bibele.
^ ndzim. 40 Nakambe vona xihloko lexi nge “Tindlela To Langutana Ni Ntshikilelo,” eka nkandziyiso wa Xalamuka! ya May 2014.


text:
DOMINICAN REPUBLIC
“Ndzi Lwe Ku Fana Ni Nghala”
Luis Eduardo Montás
U VELEKIWE HI 1906
U KHUVURIWE HI 1947
MATIMU YAKWE HI KU KOMISA Khale ka mutirhela-mfumo eka vandla ra tipolitiki ra Rafael Trujillo. U dyondze ntiyiso wa le Bibeleni naswona u tirhele Yehovha hi ku tshembeka ku fikela loko a fa hi 2000.
LUIS loyi a nga xaka ra Trujillo, a a ri n’watinkota evandleni leri fumaka ra politiki leri vuriwaka Partido Dominicano (ku nga Vandla ra Dominican). Hambiswiritano, xikongomelo-nkulu xa vandla ra Trujillo a ku ri ku chavisa Luis naswona hambiloko a tshamela ku ringeta ku tshika ntirho, murhangeri a a nga pfumeli.
Loko Trujillo a endle leswaku vabuti wa Luis vambirhi va dlayiwa, Luis u ringete kambirhi ku dlaya murhangeri loyi. Hambiswiritano, kungu rakwe a ri humelelanga. Luis u kale a endzela ni swingomatanda leswaku swi ta n’wi pfuna ku dlaya munhu loyi, loyi a vuleke leswi landzelaka malunghana na yena: “U hanya ku fana ni xivandzana naswona u ti teka a ri wa nkoka ku tlula vanhu hinkwavo.” Loko a ri endlwini ya xingomantanda xin’wana, u vone buku leyi nge, “The Truth Shall Make You Free” leyi a yi ri etafuleni ivi a sungula ku yi hlaya. Luis u yi tsakele swinene buku yoleyo lerova u fambe na yona ekaya naswona hi ku famba ka nkarhi u gimete hi ku vula leswaku lebyi hi byona vukhongeri bya ntiyiso lebyi a a ri karhi a byi lava.
Loko Luis a endzele le Ciudad Trujillo, u ye eminhlanganweni ya Timbhoni ta Yehovha laha a nga kuma tibuku ni timagazini to hlayanyana. U hete vusiku hinkwabyo a ri karhi a hlaya minkandziyiso leyi naswona endzhakunyana u kombele ku dyondzeriwa Bibele. Loko a ri karhi a endla nhluvuko, Luis u teke xiboho xa ku tshika vandla ra Trujillo. Loko murhangeri a twa sweswo, u nyike Luis xikhundlha xa ku va muyimeri wa tiko ra Dominican le Puerto Rico. Kambe Luis u arile, hambileswi a a swi tiva leswaku sweswo a swi ta endla leswaku a xanisiwa.
Luis u te: “Ndzi xanisiwe hi tindlela to hambana-hambana naswona mfumo wu ndzi rhiyele mintlhamu yo tala. Kambe ndzi endle xiboho xo ka ndzi nga titsakisi hi swa misava leyi.” Luis u ve muhuweleri la hisekaka wa mahungu lamanene lerova vafundhisi va Khatoliki va n’wi thye vito va ku, “i muchumayeri.” Luis u khuvuriwe hi October 5, 1947, endzhaku ka tin’hweti ta tsevu loko a ta ve a ye eminhlanganweni ro sungula.
Endzhaku ka loko a khuvuriwile Luis u hlotiwile ivi a khomiwa ni ku pfaleriwa a ri yexe. U khomiwe ko hlaya evuton’wini byakwe. Kambe, nkarhi ni nkarhi loko a khomiwa ni ku yisiwa ehubyeni, a a tirhisa nkarhi wolowo ku chumayela. Luis u te: “Ndzi lwe ku fana ni nghala leswaku ndzi sirhelela ripfumelo ra mina, naswona ndzi khapakhapa mihloti ya ntsako loko ndzi tsundzuka xiyimo xexo.”
Ndhuma ya Luis tanihi nandza wo tshembeka wa Xikwembu yi xiyiwile hi vanhu va tiko. Hi 1994, phepha-hungu ra le Dominican leri vuriwaka El Siglo ri vule leswi landzelaka malunghana na Luis: “Nkulukumba Luis Eduardo Montás u tiviwa eSan Cristobal a ri munhu la hlutekeke emianakanyweni. I munhu la nga ni nyiko, la twelaka van’wana vusiwana naswona i munhu la rhuleke. Hinkwaswo leswi tiviwaka hi yena eka matimu ya le San Cristobal swi fambisana ni ntirho wakwe tanihi Mukreste.”


text:
Tirhela Yehovha Masiku Ya Khombo Ma Nga Si Ta
“Tsundzuka Mutumbuluxi wa wena Lonkulu.”—EKL. 12:1.
1, 2. (a) Solomoni u huhuteriwe ku tsalela vantshwa ndzayo yihi? (b) Ha yini Vakreste lava nga ni malembe ya va-50 ni ku tlula va fanele va tsakisiwa hi ndzayo ya Solomoni?
HOSI SOLOMONI u huhuteriwe ku byela vantshwa marito lama nge: “Tsundzuka Mutumbuluxi wa wena Lonkulu emasikwini ya vujaha bya wena, masiku ya khombo ma nga si ta.” I yini “masiku ya khombo”? Solomoni u tirhise ririmi ro phata leswaku a hlamusela masiku ya khombo ya ku dyuhala—mavoko ni milenge leswi rhurhumelaka, ku pfumala meno, ku nga ha voni kahle, ku nga ha twi kahle, misisi yo basa ni miri lowu govekeke. A nga kona munhu la faneleke a kunguhata ku rindza kukondza a fika emalembeni wolawo a nga si sungula ku tirhela Yehovha.—Hlaya Eklesiasta 12:1-5.
2 Vakreste vo tala lava nga ni malembe ya va-50 ni ku tlula va ha ri ni matimba. Va nga ha va va ri ni misisi yo basa kambe swi nga ha endleka va nga ri na swiphiqo swa rihanyo leswi hlamuseriweke hi Solomoni. Xana Vakreste lava lava dyuhaleke va nga vuyeriwa eka ndzayo leyi huhuteriweke leyi a yi tsaleriwe vantshwa, leyi nge: “Tsundzuka Mutumbuluxi wa wena Lonkulu”? Xana ndzayo yoleyo yi vula yini?
3. Swi katsa yini ku tsundzuka Mutumbuluxi wa hina Lonkulu?
3 Hambiloko ho va hi ri ni malembe yo tala hi tirhela Yehovha, i swinene leswaku nkarhi na nkarhi hi anakanyisisa hi ndlela yo tlangela malunghana ni ndlela leyi Mutumbuluxi wa hina a nga lonkulu ha yona. Vutomi i nyiko leyi hlamarisaka. Ntumbuluko wu rharhangane swinene lerova a hi nge wu twisisi hi ku helela. Malunghiselelo ya Yehovha ma hambana-hambanile swinene lerova hi nga swi kota ku tiphina hi vutomi hi tindlela to tala. Loko hi anakanyisisa hi ntumbuluko wa Yehovha, hi titsundzuxa hi ndlela leyi a nga ni rirhandzu ha yona, a tlhariheke ha yona a tlhela a va ni matimba. (Ps. 143:5) Nakambe ku tsundzuka Mutumbuluxi wa hina Lonkulu swi katsa ku anakanyisisa hi leswi a swi languteleke eka hina. Ku anakanyisisa hi swilo sweswo hinkwaswo swi hi susumetela ku nkhensa Mutumbuluxi wa hina hi ku n’wi tirhela hi endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka ntsendze loko ha ha hanya.—Ekl. 12:13.
KU KUMA MALUNGHELO YO HLAWULEKA HAMBILOKO SE U KURILE
4. Hi xihi xivutiso lexi Vakreste lava nga ni ntokoto wa malembe yo tala va nga tivutisaka xona, naswona ha yini?
4 Loko u ri ni ntokoto wa malembe yo tala, u fanele u tivutisa xivutiso lexi, ‘Ndzi ta endla yini hi vutomi bya mina sweswi, tanihi leswi ndza ha riki ni matimba?’ Tanihi Mukreste la nga ni ntokoto, u ni malunghelo lawa van’wana va nga riki na wona. Leswi u swi dyondzeke eka Yehovha u nga swi hundzisela eka vantshwa. U nga tiyisa van’wana hi ku va byela mintokoto leyi u yi kumeke loko u ri karhi u tirhela Xikwembu. Hosi Davhida u khongerile a kombela ku kuma minkarhi yo endla sweswo. U tsarile: “Oho Xikwembu, u ndzi dyondzisile ku sukela evuntshweni bya mina ku ya emahlweni . . . Oho Xikwembu, u nga ndzi tshiki ku fikela emalembeni ya ku dyuhala ni ya ku va mpunga, ku fikela loko ndzi vulavula hi voko ra wena exitukulwaneni lexi taka, eka hinkwavo lava taka, hi matimba ya wena.”—Ps. 71:17, 18.
5. Vakreste lava kuleke va nga va avela njhani van’wana leswi va swi dyondzeke?
5 U nga va avela njhani van’wana vutlhari lebyi u byi kumeke emalembeni lama hundzeke? Xana u nga rhamba malandza ya Xikwembu lama ha riki vantshwa ekaya ka wena leswaku mi ta va ni mabulo lama akaka? Xana u nga va kombela leswaku va famba na wena ensin’wini kutani u va komba ntsako lowu u wu kumaka hi ku tirhela Yehovha? Elihu wa le minkarhini ya khale u te: “Masiku hi wona ma faneleke ma vulavula, naswona malembe lamanyingi hi wona ma faneleke ma endla vutlhari byi tiviwa.” (Yobo 32:7) Muapostola Pawulo u khutaze vavasati va Vakreste lava nga ni ntokoto leswaku va khutaza van’wana hi marito ya vona ni hi xikombiso xa vona. U tsale a ku: “Vavasati lava kuleke a va ve . . . vadyondzisi va leswi nga swinene.”—Tito 2:3.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA LESWAKU U PFUNA VAN’WANA
6. Ha yini Vakreste lava nga ni ntokoto wa malembe yo tala va nga fanelanga va byi tekela ehansi vuswikoti bya vona?
6 Loko u ri Mukreste la nga ni ntokoto, u nga endla swo tala ku pfuna van’wana. Anakanya hi leswi u swi twisisaka sweswi leswi a wu nga swi tivi emalembeni ya 30 kumbe ya 40 lama hundzeke. Wa swi kota ku tirhisa nkongomiso lowu sekeriweke eBibeleni. A swi kanakanisi leswaku u ni vuswikoti byo khumba timbilu ta van’wana hi ntiyiso wa le Bibeleni. Loko u ri nkulu wa vandlha, wa yi tiva ndlela yo pfuna vamakwerhu lava tekeke goza leri hoxeke. (Gal. 6:1) Kumbexana u dyondze ku langutela mintirho ya le vandlheni, tindzawulo ta le nhlengeletanweni kumbe ku akiwa ka Tiholo ta Mfumo. U nga ha va u swi tiva ku khutaza madokodela ku tirhisa maendlelo lama nga laviki leswaku va chela munhu ngati loko va n’wi endla vuhandzuri. Hambiloko wa ha ku dyondza ntiyiso, u ni ntokoto wa nkoka evuton’wini. Hi xikombiso, loko u kurise vana, u ni vutshila lebyi nga bya nkoka swinene. Vakreste lava kuleke va ni vuswikoti byo khutaza vanhu va Yehovha hi ku dyondzisa, ku kongomisa ni ku tiyisa vamakwavo.—Hlaya Yobo 12:12.
7. Vakreste lava kuleke va nga va letela njhani vantshwa?
7 U nga byi tirhisa njhani vuswikoti bya wena ku pfuna van’wana? Kumbexana u nga kombisa vantshwa ndlela yo sungula ni ku fambisa tidyondzo ta Bibele. Loko u ri makwerhu wa xisati, xana u nga pfuna vamanana lava ha riki vantshwa ku dyondza ku ringanisela loko va tirhela Yehovha va ri karhi va khathalela vana va vona? Loko u ri makwerhu wa xinuna, xana u nga dyondzisa vamakwerhu va xinuna lava ha riki vantshwa ku nyikela tinkulumo hi ku hiseka, va tlhela va antswisa ndlela leyi va chumayelaka ha yona mahungu lamanene? Xana u nga va komba ndlela leyi u va khutazaka ha yona vamakwerhu va xinuna ni va xisati lava dyuhaleke loko u va endzerile? Hambiloko u nga ha ri na matimba lawa u tshameke u va na wona, wa ha ri ni nkarhi lowunene wo letela vantshwa. Rito ra Xikwembu ri ri: “Ku saseka ka majaha i matimba ya wona, naswona ku vangama ka vakulukumba i mpunga wa vona.”—Swiv. 20:29.
KU TIRHA LAHA KU NGA NI XILAVEKO LEXIKULU
8. Muapostola Pawulo u endle yini hambiloko a dyuharile?
8 Muapostola Pawulo u tshame a khomekile swinene entirhweni wa Xikwembu hambiloko a dyuharile. Loko a ntshunxiwa ekhotsweni le Rhoma kwalomu ka 61 C.E., se a a ri ni malembe yo tala a tirhe hi matimba naswona a a tiyisele miringo yo tala tanihi murhumiwa, kutani a a ta va a hlawule ku tiolovisela vutomi hi ku chumayela le Rhoma. (2 Kor. 11:23-27) A swi kanakanisi leswaku vamakwerhu va le mutini wolowo lowukulu a va ta swi tsakela leswaku a tshama na vona a va seketela. Kambe Pawulo u swi xiyile leswaku xilaveko a xi ri xikulu swinene ematikweni man’wana. Hikwalaho u teke xiboho xo ya emahlweni ni ntirho wakwe wa vurhumiwa, a ri na Timotiya na Tito, va ya aEfesa endzhaku ka sweswo va ya eKreta kumbexana ni le Makedoniya. (1 Tim. 1:3; Tito 1:5) A hi swi tivi loko a yile eSpain, kambe a a kunguhate ku ya.—Rhom. 15:24, 28.
9. Petro a nga ha va a rhurhele rini laha a ku ri ni xilaveko lexikulu? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
9 Swi nga ha endleka leswaku loko muapostola Petro a rhurhela laha a ku ri ni xilaveko lexikulu a a ri ni malembe yo tlula 50. Hi swi tivisa ku yini? Loko ku ri leswaku a a ringana na Yesu kumbexana a ri nkulunyana eka yena, swi nga ha endleka a a ri ni malembe ya kwalomu ka 50 loko a hlangana ni vaapostola lavan’wana eYerusalema hi 49 C.E. (Mint. 15:7) Endzhaku ka loko Petro a ta va a hlangane na vona, u ye a ya tshama eBabilona, handle ko kanakana a a ya chumayela Vayuda vo tala lava a va tshama kwalaho. (Gal. 2:9) A a tshama kwalaho loko a tsala papila rakwe ro sungula leri huhuteriweke, kwalomu ka 62 C.E. (1 Pet. 5:13) Ku rhurhela laha ku nga ni xilaveko lexikulu ku nga ha va ntlhontlho, kambe Petro a nga pfumelelanga ku dyuhala kakwe ku n’wi sivela ku tiphina hi ku tirhela Yehovha hi mbilu hinkwayo.
10, 11. Hlamusela ntokoto wa vanhu van’wana lava rhurheleke laha ku nga ni xilaveko lexikulu hambiloko se va kurile.
10 Namuntlha, Vakreste vo tala lava nga ni malembe ya va-50 ni ku tlula va kuma leswaku swiyimo swa vona swi cincile ni leswaku va swi kota ku tirhela Yehovha hi tindlela letintshwa. Van’wana va rhurhele laha ku nga ni xilaveko lexikulu. Hi xikombiso, Robert u tsale a ku: “Mina ni nsati wa mina a hi ri ni malembe ya kwalomu ka 55 loko hi xiya leswaku hi pfulekeriwe hi malunghelo yo tala. N’wana wa hina wa jaha loyi o va yexe se a a hume muti, a hi nga ha ri na vatswari lava dyuhaleke lava a va lava ku khathaleriwa naswona a hi kume malinyana leyi a yi ri ndzhaka leyi hi siyeriweke yona hi vatswari va hina lava feke. Ndzi xiye leswaku loko ho xavisa yindlu ya hina, hi nga kota ku hakela xikweleti xa hina kutani hi va ni mali yo ringana kukondza ndzi kuma penceni ya mina. A hi twe leswaku eBolivia vanhu lava pfumelaka ku dyondzeriwa Bibele va tele ni leswaku swilo a swi durhi. Hikwalaho hi endle xiboho xo rhurha. A swi nga olovi ku tolovela kaya ra hina lerintshwa. Swilo hinkwaswo a swi hambanile ni leswi a hi swi toloverile eAmerika N’walungu. Kambe matshalatshala ya hina a ma hundzukanga nyuku wa mbyana.”
11 Robert u ya emahlweni a ku: “A hi rhangisa mintirho ya le vandlheni. Vanhu van’wana lava hi va dyondzeleke Bibele va khuvuriwile. Ndyangu wun’wana lowu hi wu dyondzeleke wu tshama endhawini leyi nga evusiwaneni eximutanini lexi ku nga tikhilomitara to hlayanyana ku ya kona. Kambe vhiki ni vhiki, swirho swa ndyangu wolowo swi famba mpfhuka wolowo wo leha swi ta eminhlanganweni edorobeni. Anakanya ndlela leyi a hi tsake ha yona loko hi vona ndyangu wolowo wu endla nhluvuko naswona n’wana wa wona wa jaha lonkulu a teka vuphayona!”
XILAVEKO LEXI NGA ENSIN’WINI LEYI KU TIRHISIWAKA TINDZIMI TIMBE
12, 13. Hlamusela ntokoto wa Mukreste loyi a sunguleke ku tirhela Yehovha hi tindlela letintshwa endzhaku ka loko a hume penceni.
12 Mavandlha ni mintlawa leyi tirhisaka tindzimi timbe swi nga vuyeriwa swinene eka xikombiso xa vamakwerhu lava dyuhaleke. Nakambe, swi nga tsakisa ku tirha eka nsimu yo tano. Hi xikombiso, Brian wa le Britain u tsale a ku: “Loko ndzi hlanganisa malembe ya 65 yo huma penceni, mina ni nsati wa mina a hi nga byi tsakeli vutomi. Vana va hina a va hume miti naswona a hi nga tali ku kuma vanhu lava tsakelaka rungula ra hina lava a hi ta va fambisela tidyondzo ta Bibele. Siku rin’wana ndzi hlangane ni jaha ra Muchayina leri a ri endla ndzavisiso eyunivhesiti ya kwalaho. Ri pfumerile loko ndzi ri rhamba ku ta eminhlanganweni ya hina naswona ndzi sungule ku dyondza Bibele na rona. Endzhaku ka mavhiki ma nga ri mangani, ri sungule ku ta ni mutirhi-kulobye wa Muchayina. Endzhaku ka mavhiki mambirhi, ri te ni mutirhi-kulobye wa vunharhu endzhaku ri ta ni wa vumune.
13 “Loko muendli wa ndzavisiso wa Muchayina wa vuntlhanu a kombela ku dyondzeriwa Bibele, ndzi te, ‘Ku va ka mina ni malembe ya 65 a swi vuli swona leswaku ndzi fanele ndzi tshika ku tirhela Yehovha.’ Hikwalaho ndzi vutise nsati wa mina, loyi a nga ntsongo eka mina hi malembe mambirhi, loko a ta swi tsakela ku dyondza Xichayina. Hi dyondze ririmi rolero hi ku yingisela tikhasete leti rhekhodiweke. Swoleswo swi endleke malembe ya khume lama hundzeke. Ku chumayela ensin’wini leyi ku tirhisiwaka ririmi rimbe swi hi endle hi titwa hi ri vantshwa nakambe. Ku ta fikela sweswi, se hi dyondze Bibele ni Machayina ya 112. Yo tala ya wona ma tile eminhlanganweni. Un’wana wa wona u phayona ensin’wini leyi hi tirhaka eka yona.”
TIPHINE HI KU ENDLA LESWI U NGA SWI KOTAKA
14. I yini leswi Vakreste lava dyuhaleke va nga fanelangiki va swi rivala naswona xikombiso xa Pawulo xi nga va khutaza njhani?
14 A hi Vakreste hinkwavo lava nga ni malembe ya va-50 va pfulekeriwaka hi nkarhi wo endla swilo leswintshwa entirhweni wa Yehovha. Van’wana va vona va ni swiphiqo swa rihanyo kasi van’wana va khathalela vatswari lava dyuhaleke kumbe vana. Kambe u nga rivali leswaku Yehovha u xi teka xi ri xa nkoka xin’wana ni xin’wana lexi u xi endlaka entirhweni wakwe. Hikwalaho hambiloko minkarhi yin’wana u pfa u hela matimba hikwalaho ka leswi u tsandzekaka ku swi endla, tiphine hi leswi u kotaka ku swi endla. Anakanya hi xikombiso xa muapostola Pawulo. A a khotsiwile endlwini yo karhi ku ringana malembe yo tala, a nga swi koti ku ya emahlweni ni maendzo yakwe ya vurhumiwa. Kambe nkarhi wun’wana ni wun’wana loko vanhu va n’wi endzela, a a vulavula na vona hi Matsalwa a tlhela a tiyisa ripfumelo ra vona.—Mint. 28:16, 30, 31.
15. Ha yini Vakreste lava dyuhaleke va ri va nkoka swinene?
15 Nakambe Yehovha u tlangela leswi vanhu lava dyuhaleke va kotaka ku swi endla entirhweni wakwe. Hambileswi Solomoni a vuleke leswaku masiku ya khombo laha vanhu va vaka va ri ni swiphiqo swa rihanyo a ma tsakisi evuton’wini, Yehovha u swi teka swi ri swa nkoka leswi Vakreste lava dyuhaleke va kotaka ku swi endla leswaku va n’wi dzunisa. (Luka 21:2-4) Mavandlha ma xi tlangela xikombiso xo tshembeka xa malandza lama tiyiseleke lama nga exikarhi ka wona.
16. Hi wahi malunghelo lawa Ana la dyuhaleke swi nga ha endlekaka a nga ma kumanga, kambe a a endla yini leswaku a gandzela Xikwembu?
16 Bibele yi vula leswaku wansati la dyuhaleke la vuriwaka Ana u ye emahlweni a dzunisa Yehovha hi ku tshembeka hambiloko a dyuharile. A a ri noni leyi nga ni malembe ya 84 loko Yesu a velekiwa. Swi le rivaleni leswaku a nga hanyanga nkarhi wo leha lerova a kota ku va mulandzeri wa Yesu, a totiwa hi moya lowo kwetsima kumbe a tiphina hi ku chumayela mahungu lamanene ya Mfumo. Kambe, Ana u tsakele ku endla leswi a a kota ku swi endla. “A a nga kali etempeleni, a a endla ntirho wo kwetsima vusiku ni nhlikanhi.” (Luka 2:36, 37) Loko muprista a ri karhi a humesa murhi wa risuna etempeleni mixo wun’wana ni wun’wana ni madyambu man’wana ni man’wana, Ana a a va a ri ni ntshungu lowu a wu hlengeletanile exivaveni a khongela hi mbilu kumbexana ku ringana hafu ya awara. Loko a vone Yesu loko a ha ri ricece, u sungule “ku vulavula hi n’wana eka hinkwavo lava rindzeleke ku kutsuriwa ka Yerusalema.”—Luka 2:38.
17. Hi nga va pfuna njhani Vakreste lava dyuhaleke ni lava vabyaka leswaku va hlanganyela evugandzerini bya ntiyiso?
17 Namuntlha, hi fanele hi lava tindlela to pfuna Vakreste lava dyuhaleke kumbe lava vabyaka. Van’wana lava a va ta swi tsakela ku va kona eminhlanganweni ya vandlha ni le tinhlengeletanweni va tsandzeka ku ya. Etindhawini tin’wana, hi rirhandzu mavandlha ma hlela leswaku vadyuhari volavo va yingisela minhlangano hi riqingho. Sweswo swi nge koteki etindhawini tin’wana. Nilokoswiritano, Vakreste lava tsandzekaka ku ya eminhlanganweni va nga pfuneta eku seketeleni ka vugandzeri bya ntiyiso. Hi xikombiso, swikhongelo swa vona swi nga endla leswaku swilo swi famba kahle evandlheni ra Vukreste.—Hlaya Pisalema 92:13, 14.
18, 19. (a) Ha yini Vakreste lava dyuhaleke swi nga ha endlekaka va nga yi xiyi ndlela leyi va va khutazaka ha yona van’wana? (b) I vamani lava nga tirhisaka ndzayo leyi nge: “Tsundzuka Mutumbuluxi wa wena Lonkulu”?
18 Swi nga ha endleka Vakreste lava dyuhaleke va nga yi xiyi ndlela leyi va va khutazaka ha yona van’wana. Hi xikombiso, hambileswi Ana a yeke etempeleni hi ku tshembeka malembe wolawo hinkwawo, swi nga ha endleka a a nga swi xiyi leswaku endzhaku ka madzana ya malembe xikombiso xakwe xi ta khutaza van’wana. Ndlela leyi Ana a a n’wi rhandza ha yona Yehovha yi tsariwe eMatsalweni. A swi kanakanisi leswaku ndlela leyi u rhandzaka Xikwembu ha yona yi tsariwe etimbilwini ta vapfumeri-kuloni. A swi hlamarisi leswi Rito ra Xikwembu ri nge: “Misisi ya mpunga i harhi ya ku saseka loko yi kumeka endleleni ya ku lulama.”—Swiv. 16:31.
19 A hi nge koti ku endla swilo hinkwaswo entirhweni wa Yehovha. Kambe onge van’wana va hina lava ha riki ni matimba va nga yingisa marito lawa lama huhuteriweke: “Tsundzuka Mutumbuluxi wa wena Lonkulu . . . masiku ya khombo ma nga si ta.”—Ekl. 12:1.


text:
Ḽavhuraru, 17 January
Ho vha hu si na we a vha a tshi kona u amba luambo lwa Vhayuda.
Musi ri sa koni u pfesesa zwine Bivhili ya zwi funza nga luṅwe luambo, zwi nga vhea vhushaka hashu na Yehova khomboni. Ḓanani ḽa vhuṱanu ḽa miṅwaha B.C.E., Nehemia o vha a tshi vhilaela musi a tshi pfa uri vhaṅwe vhana kha Vhayuda vhe vha humela Babele vho vha vha sa koni u amba Luheberu. Nga nṱhani ha uri vhenevho vhana vho vha vha sa koni u pfesesa nga vhuḓalo Bivhili, vhushaka havho na Mudzimu ho vha vhu khomboni. (Neh. 8:2, 8). Vhaṅwe vhabebi vha Vhakriste vhane vha khou shuma tsimuni ya dziṅwe nyambo, vho ṱhogomela uri vhushaka ha vhana vhavho na Yehova vhu khou thenga-thenga. Ndi ngani? Musi ri tshi vhala nga luṅwe luambo, zwi nga kha ḓi sa ri kwama u fana na nḓila ine zwa nga ri kwama ngayo musi ri tshi zwi vhala nga luambo lwashu lwa ḓamuni. Zwiṅwe hafhu, u sa kona u davhidzana zwavhuḓi nga luṅwe luambo zwi nga netisa nahone zwa kwama vhushaka hashu na Yehova nga nḓila i si yavhuḓi. Nga zwenezwo, musi ri tshi dzula ri na lutamo lwa u shumela Yehova ri tshivhidzoni tsha luṅwe luambo, ri ita zwavhuḓi ri tshi tsireledza vhushaka hashu na Yehova.—Mat. 4:4. w16.10 2:4-6
Ḽavhuṋa, 18 January
Lutendo ndi . . . u sumbedza u vha na vhuṱanzi kha zwithu zwi sa vhonali.
Lutendo lune Vhakriste vha vha nalwo ndi pfaneleo yavhuḓi vhukuma. A si vhoṱhe vhane vha vha nalwo. (2 Vhathes. 3:2) Naho zwo ralo, Yehova o ṋea vhagwadameli vhawe “lutendo.” (Vharoma 12:3; Vhagal. 5:22) Vhoṱhe vha re na lutendo vha fanela u livhuwa vhukuma. Yesu Kristo o amba uri Khotsi awe wa ṱaḓulu u sendedza vhathu khae a tshi shumisa ene. (Yoh. 6:44, 65) Naho zwo ralo, u vha na lutendo kha Yesu zwi ita uri zwi konadzee kha vhathu uri vha hangwelwe zwivhi. Zwenezwo zwi ita uri ri vhe na tshilavhelelwa tsha u ḓiphina nga u vha na vhushaka ha tshoṱhe na Yehova. (Vharoma 6:23) Ndi mini zwe ra zwi ita u itela uri ri fanelee u wana yeneyi phaṱutshedzo yavhuḓi? Sa vhaitazwivhi, ro fanelwa nga u fa. (Ps. 103:10) Fhedzi Yehova o vhona zwithu zwavhuḓi kha riṋe. Nga vhuthu hawe vhuhulu, o ri thusa uri ri kone u guda mafhungo maḓifha. Zwenezwo zwo ita uri ri vhe na lutendo kha Yesu na u lavhelela vhutshilo vhu sa fheli.—1 Yoh. 4:9, 10. w16.10 4:1, 2
Ḽavhuṱanu, 19 January
[Paulo o] ṱuṱuwedza vhafunziwa vha henefho nga maanḓa.
Kha marifhi awe, Paulo o amba zwivhuya nga ha Vhakriste ngae. O tshimbila na vhaṅwe vhavho lwa miṅwaha minzhi nahone a zwi timatimisi uri o vha a tshi ḓivha vhukhakhi havho, fhedzi o amba zwithu zwavhuḓi nga havho. Sa tsumbo, Paulo o ṱalusa Timotheo sa ‘ṅwana wawe a fulufhedzeaho ane a mu funa Murenani’ we a vha a tshi ḓo ṱhogomela zwithu zwine zwa kwama vhaṅwe Vhakriste. (1 Vhakor. 4:17; Vhafil. 2:19, 20) Muapostola o khoḓa Tito kha tshivhidzo tsha Korinta sa ‘khonani yawe na mushumisani nae u itela u ni vhuyedza.’ (2 Vhakor. 8:23) Timotheo na Tito vha nga vha vho ṱuṱuwedzea vhukuma musi vha tshi pfa zwe Paulo a zwi humbula nga havho. Paulo na Baranaba vho vhea vhutshilo havho khomboni musi vha tshi vhuyelela fhethu he vha vhuya vha vutshelwa hone. Sa tsumbo, naho vho sedzana na u pikiswa hu vhavhaho ngei Lisitara, vho vhuyelela henengei hu u itela u ṱuṱuwedza vhafunziwa vhaswa uri vha dzule vhe na lutendo. (Mish. 14:19-22) Musi e Efesa,nga murahu ha u sedzana na gogo ḽo sinyuwaho, o ṱuṱuwedza vhafunziwa henefho.—Mish. 20:1. w16.11 1:10, 11


text:
Nkombiso Wo Hlawuleka Wa Bibele eFrance
Vaendzi va magidi lava teke eka xiendlakalo xa minkombiso ya 2014 eRouen, en’walungu wa France, va kokiwe mahlo hi nkombiso wa Bibele ku nga wun’wana wa minkombiso leyi a yi ri kona, lowu a wu ri ni nhlokomhaka leyi nge “Bibele—Tolo, Namuntlha Ni Mundzuku.”
Vaendzi vo tala va kokiwe mahlo hi vhidiyo leyi hlamuselaka Bibele ya khale leyi tsariweke hi voko leyi a yi kombisiwa eka swikirini leswi a swi ri ehandle ka ndhawu yoleyo ya nkombiso wa Bibele. Loko va nghena endzeni, a va dyondza ndlela leyi Bibele yi pfunaka ha yona, matimu ya yona, ndlela leyi pakanisaka ha yona etimhakeni ta sayense ni ndlela leyi kumekaka ha yona hi xitalo.
Nkombiso lowu wu tlhele wu komba ndlela leyi Bibele yi poneke ha yona emalembeni yo tala lama hundzeke leswi endlaka leswaku sweswi vahlayi va tibiliyoni va kota ku yi kuma yi kandziyisiwe hi tindlela to hambanahambana ni hi swivumbeko swa elektroniki. Vaendzi va kume kopi ya mahala ya Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha hi tindzimi to tlula 120.
Vaendzi vo tala va tlangele matshalatshala ya Timbhoni yo endla leswaku vanhu va kuma Bibele. Mutirhi un’wana wa xisati loyi a tirhaka ku pfuna vantshwa loyi a a hlalele nkombiso eka xikirini ni ntlawa wa vantshwa lava a a famba na vona, u te: “Bibele i ndzhaka ya hina. I buku leyi pfunaka. Nkarhi ni nkarhi loko ndzi yi hlaya, ndzi kuma ndlela leyi ndzi nga langutanaka ni swiphiqo swa mina ha yona.”
Kokwana un’wana loyi a nga ni malembe ya 60 u hlamarisiwe hi leswaku a nga kuma Bibele mahala. U te: “Hinkwerhu hi fanele hi yi hlaya hikuva i ya nkoka evuton’wini bya hina!”


text:
‘Hakunene Xikwembu Xi N’wi Endle Hosi Ni Kreste’
Loko nkarhi wu ri karhi wu famba, hi nga va ni ku kanakana naswona ripfumelo ri nga tsana. Vana ni ripfumelo leri tiyeke eka Yesu, ku nga Mesiya loyi a tshembisiweke tlhelo Hosi ya Mfumo wa Xikwembu.
‘Hakunene Xikwembu Xi N’wi Endle Hosi Ni Kreste’ (Xiyenge I)
I yini lexi endlaka u tshemba leswaku Xikwembu xi endle Yesu Hosi ni Kreste?
‘Hakunene Xikwembu Xi N’wi Endle Hosi Ni Kreste’ (Xiyenge II)
Xiya leswi nga ku pfunaka leswaku u va ni ripfumelo leri tiyeke eka Yesu.


text:
XIVUTISO 3
Ndzi Nga Vulavula Njhani Ni Vatswari Va Mina?
A WU TA ENDLA YINI?
Ehleketa hi xiyimo lexi: I Ravunharhu nimadyambu. Geoff wa malembe ya 17, u hetile ku endla mintirho yakwe ya le kaya naswona u lunghekele ku wisa! U layita TV kutani a tshama exitulwini xakwe lexi a xi rhandzaka.
Hi nkarhi wolowo, tata wakwe u nghena hi le nyangweni naswona u tikomba a nga tsakanga.
“Geoffrey! Ha yini u tidyela nkarhi hi ku hlalela TV kasi a wu fanele u pfuna makwenu hi ntirho wakwe wa xikolo? A wu si tshama u endla leswi u byeriwaka swona!”
Geoff u n’unun’uta swi twala, a ku: “Se u sungurile.”
Tata wakwe a ku: “U ri yini n’wana ndziwena?”
Geoff u hefemulela ehenhla a languta tata wakwe hi ndlela yo delela a ku: “A ndzi vulanga nchumu.”
Tata wakwe se u hlundzukile. U ri: “U nga vulavuli na mina hi ndlela yoleyo.”
Loko a wu ri Geoff, a wu ta va u yi sivele njhani mholovo leyi?
EHLEKETISISA HI MHAKA LEYI!
Ku vulavurisana ni vatswari va wena swi fana ni ku chayela movha. Loko u kuma ndlela yi pfariwile, u lava yin’wana u ya famba hi yona.
XIKOMBISO:
Nhwanyana la vuriwaka Leah u ri: “Swa ndzi tikela ku vulavula na tatana. Minkarhi yin’wana ndzi vulavula na yena ivi a ku, ‘A wu ku yini?’”
LEAH A NGA HLAWULA EKA MAGOZA LAMANHARHU.
A nga huwelela tata wakwe.
Leah a nga huwelela a ku: “Tatana, mhaka leyi i ya nkoka! Yingisela!”
A nga tshika ku vulavula ni tata wakwe.
Leah a nga namba a tshika ku byela tata wakwe xiphiqo xakwe.
A nga ha tlhela a vulavula hi mhaka leyi hi nkarhi wun’wana.
Leah a nga ha vulavula ni tata wakwe hi ku kongoma endzhaku ka nkarhi kumbe a n’wi tsalela papila a n’wi byela xiphiqo xakwe.
A wu ta khutaza Leah ku hlawula ku endla yini?
XIYA: Tata wa Leah u ehleketa hi mhaka yo karhi naswona a nga swi xiyi leswaku Leah u karhatekile. Loko Leah o hlawula Goza A, swi nga ha endleka tata wakwe a nga swi twisisi leswaku ha yini a n’wi huwelela. Goza leri ri nga ha endla leswaku tata wakwe a nga n’wi yingiseli, naswona sweswo swi ta kombisa leswaku a nga n’wi xiximi tata wakwe. (Vaefesa 6:2) Kutani a swi kanakanisi leswaku goza leri a ri nge pfuni nchumu.
Hambileswi Goza B ri nga ha vonakaka onge ra olova, kambe a hi vutlhari ku ri teka. Ha yini? Leswaku Leah a kota ku langutana ni swiphiqo leswi a nga na swona, u fanele a vulavula ni tata wakwe naswona tata wakwe u fanele a tiva leswaku ku humelela yini evuton’wini bya Leah leswaku a ta kota ku n’wi pfuna. Loko a nga vulavuli a nge wu kumi mpfuno nikatsongo.
Hambiswiritano, eka Goza C, Leah a nga pfumeleli xihinga lexi xi n’wi sivela ku vulavurisana ni tata wakwe. Ku ri na sweswo, u ringeta ku vulavula na yena hi mhaka yoleyo hi nkarhi wun’wana. Loko Leah a hlawula ku tsalela tata wakwe papila, a nga ha titwa a antswa endzhaku ka sweswo.
Ku tsala papila swi nga ha tlhela swi n’wi pfuna leswaku a swi hlamusela kahle leswi a lavaka ku swi byela tata wakwe. Loko tata wakwe a hlaya papila rero, u ta twa leswi Leah a a ringeta ku n’wi byela swona naswona sweswo swi nga ha n’wi pfuna leswaku a swi twisisa kahle swiphiqo swa n’wana wakwe. Hikwalaho, Goza C ri pfuna Leah na tata wakwe. Ku nga khathariseki leswaku u vulavula ni tata wakwe hi ku kongoma kumbe hi papila, goza leri ri fambisana ni xitsundzuxo xa le Bibeleni xo “[lavisisa] swilo leswi endlaka ku rhula.”—Varhoma 14:19.
Hi wahi magoza man’wana lawa Leah a nga ha ma tekaka?
Ringeta ku ehleketa hi goza rin’we kutani u ri tsala laha hansi. Kutani tsala vuyelo lebyi goza rero ri nga ha vaka na byona.
Goza:
Vuyelo:
PAPALATA KU VULAVULA HI NDLELA LEYI NGA TA ENDLA VATSWARI VA WENA VA NGA SWI TWISISI LESWI U SWI VULAKA
Tsundzuka leswaku leswi u swi vuleke ni leswi vatswari va wena va anakanyaka leswaku u vula swona, a hi minkarhi hinkwayo swi fanaka.
HI XIKOMBISO:
Vatswari va wena va ku vutisa leswaku ha yini u tikomba u nga tsakanga. Wena u ri, “A ndzi swi lavi ku vulavula hi mhaka ya kona.”
Kambe vatswari va wena va twa onge u ri: “A ndzi nge mi phofuleli ta le mbilwini ya mina hikuva a ndzi mi tshembi. Ndzi ta byela vanghana va mina xiphiqo lexi ku nga ri n’wina.”
Tianakanye u langutane ni xiphiqo lexikulu kutani mutswari wa wena a vula leswaku u ta ku pfuna. Kambe wena u ri: “U nga karhateki. Ndzi ta swi kota ku tilulamisela xiphiqo lexi.”
Vatswari va wena va nga ha twa onge u ri:
Nhlamulo yo antswa yi nga ha ku:


text:
Ku Phayona Swi Tiyisa Vuxaka Bya Hina Ni Xikwembu
“I swinene ku yimbelelela Xikwembu xa hina miloti.”—PS. 147:1.
1, 2. (a) Ku nga va ni vuyelo byihi loko hi anakanya hi tlhela hi vulavula hi munhu loyi hi n’wi rhandzaka? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.) (b) Hi swihi swivutiso leswi hi nga ta swi tlhuvutsa?
KU ANAKANYA ni ku vulavula hi munhu loyi hi n’wi rhandzaka swi nga tiyisa vunghana bya hina ni munhu yoloye. Swi tano ni hi vuxaka bya hina na Yehovha Xikwembu. Loko Davhida a ha ri murisi, u hete vusiku byo tala a langute matilo lama nga ni tinyeleti a tlhela a anakanyisisa hi ndlela leyi Muvumbi wa swona a hlamarisaka ha yona. U tsarile a ku: “Loko ndzi vona matilo ya wena, mintirho ya tintiho ta wena, n’weti ni tinyeleti leswi u swi lunghiseleleke, xana munhu wa nyama wo va yini lerova u nga n’wi anakanya, ni n’wana wa munhu wa nyama leswaku u n’wi khathalela?” (Ps. 8:3, 4) Naswona endzhaku ka loko muapostola Pawulo a anakanyisise hi ndlela leyi xikongomelo xa Yehovha xi hetisekaka hi ndlela yo hlamarisa ha yona malunghana ni Vaisrayele va moya, u te: “Mawaku ku enta ka rifuwo ni vutlhari ni vutivi bya Xikwembu!”—Rhom. 11:17-26, 33.
2 Loko hi ya ensin’wini, hi anakanya hi tlhela hi vulavula hi Yehovha. Sweswo swi ni vuyelo lebyinene. Maphayona yo tala ma kume leswaku ndlela leyi ma rhandzaka Xikwembu ha yona yi kurile hi leswi ma hetaka nkarhi wo tala ensin’wini. Ku nga khathariseki leswaku wa phayona sweswi kumbe u tivekele pakani ya ku phayona, anakanya hi xivutiso lexi: Vuphayona byi nga byi tiyisa njhani vuxaka bya wena na Yehovha? Loko u ri phayona, tivutise, ‘I yini lexi nga ta ndzi pfuna ku ya emahlweni ni ntirho lowu lowu vuyerisaka?’ Loko u nga si phayona, tivutise, ‘I mindzulamiso yihi leyi ndzi nga yi endlaka leswaku ndzi ta sungula ku phayona?’ A hi kambisiseni tindlela leti vuphayona byi nga byi tiyisaka ha yona vuxaka bya hina ni Xikwembu.
NDLELA LEYI VUPHAYONA BYI TIYISAKA VUXAKA BYA HINA NI XIKWEMBU HA YONA
3. Hi khumbeka njhani loko hi vulavula ni van’wana hi mikateko ya Mfumo ya le nkarhini lowu taka loko hi ri ensin’wini?
3 Ku bula ni van’wana hi mikateko ya Mfumo ya le nkarhini lowu taka swi hi tshineta eka Yehovha. Hi rihi tsalwa leri u rhandzaka ku ri tirhisa loko u chumayela hi yindlu ni yindlu? Xana ku nga ha va ku ri Pisalema 37:10, 11; Daniyele 2:44; Yohane 5:28, 29; kumbe Nhlavutelo 21:3, 4? Nkarhi hinkwawo loko hi bula ni van’wana hi switshembiso swoleswo, ha tsundzuka leswaku Xikwembu xa hina lexi hananaka i munyiki wa “nyiko yin’wana ni yin’wana leyinene ni nyiko yin’wana ni yin’wana leyi hetisekeke.” Sweswo swi hi tshineta eka xona.—Yak. 1:17.
4. Ha yini ku tlangela ka hina vunene bya Xikwembu ku kula loko hi vona vanhu lava nga riki na wona nkongomiso wa Xikwembu?
4 Ku xiya leswaku vanhu vo tala lava hi va chumayelaka a va na wona nkongomiso wa Xikwembu, swi tiyisa ndlela leyi hi wu tlangelaka ha yona ntiyiso. Vanhu emisaveni a va na nkongomiso lowu tshembekaka lowu va pfunaka leswaku va humelela va tlhela va tsaka. Vo tala va karhateka hi vumundzuku naswona a va na ntshembo. Va lava xikongomelo xa vutomi. Ni vanhu vo tala lava nghenaka kereke va ma tiva katsongo Matsalwa. Va fana swinene ni vanhu va le Ninivha wa khale. (Hlaya Yonasi 4:11.) Loko hi heta nkarhi wo tala ensin’wini, hi ku vona kahle ku hambana exikarhi ka xiyimo xa moya xa lava hi va chumayelaka ni xa vanhu va Yehovha. (Esa. 65:13) Hi tsundzuxiwa hi vunene bya Yehovha hi leswi a nga khathaleliki swilaveko swa hina swa moya ntsena; kambe a rhambaka vanhu hinkwavo leswaku va ta phyuphyisiwa hi tlhelo ra moya va tlhela va kuma ntshembo wa xiviri.—Nhlav. 22:17.
5. Ku pfuna van’wana hi tlhelo ra moya swi nga endla hi titwa njhani hi swiphiqo swa hina vini?
5 Ku pfuna van’wana hi tlhelo ra moya swi endla swi hi olovela ku papalata ku vilela ku tlula mpimo hi swiphiqo swa hina. Trisha, phayona ra nkarhi hinkwawo, u wu vonile ntiyiso wa marito wolawo loko vatswari va yena va dlaye vukati. U ri: “A ku ri nkarhi wo tika swinene evuton’wini bya mina.” Siku rin’wana loko a ri ni gome swinene naswona a titwa a nga swi lavi ku ya ensin’wini, u hetelele a yile a ya fambisa dyondzo ya Bibele ni vana vanharhu lava a va kulela endyangwini lowu a wu ri ni swiphiqo swo tala. Tata wa vona a a va sukerile naswona buti wa vona a a va khome hi ndlela ya tihanyi. Trisha u ri: “Xiphiqo xihi ni xihi kumbe nhlomulo lowu a ndzi langutane na wona a ku nga ri nchumu loko wu pimanisiwa ni xiyimo xa vona. Loko hi ri karhi hi dyondza, switihlwana swa vona a swi kombisa ntsako naswona a va hlekelela hikwalaho ko tsaka. Vana volavo a va ri nyiko leyi humaka eka Yehovha, ngopfu-ngopfu hi siku rero.”
6, 7. (a) Ripfumelo ra hina ri tiyisiwa njhani loko hi dyondzisa van’wana ntiyiso wa le Bibeleni? (b) Ku humelela yini hi ku tlangela ka hina vutlhari bya Xikwembu loko hi vona swichudeni swa Bibele swi antswisa vutomi bya swona hi ku tirhisa milawu ya le Matsalweni?
6 Ku dyondzisa van’wana ntiyiso wa le Bibeleni swi tiyisa ripfumelo ra hina. Muapostola Pawulo u tsarile malunghana ni Vayuda van’wana va le nkarhini wa yena, lava tsandzekeke ku endla leswi a va swi dyondzisa van’wana, a ku: “Xana wena, loyi u dyondzisaka un’wanyana, a wu tidyondzisi ke?” (Rhom. 2:21) Sweswo swi hambanile ni leswi endliwaka hi maphayona namuntlha! Ma ni nkarhi wo tala wo dyondzisa van’wana ntiyiso ni ku fambisa tidyondzo ta Bibele. Leswaku ma kota ku endla tano hi ndlela leyi humelelaka ma fanele ma lunghiselela dyondzo yin’wana ni yin’wana leyi ma nga ta yi fambisa kumbexana ma tlhela ma endla ndzavisiso leswaku ma ta hlamula swivutiso. Phayona leri vuriwaka Janeen ri ri: “Nkarhi wun’wana ni wun’wana loko ndzi kuma nkarhi wa ku dyondzisa van’wana ntiyiso, ndza swi xiya leswaku ntiyiso wolowo wa dzika emianakanyweni ni le mbilwini ya mina. Hikwalaho, ripfumelo ra mina a ri yimi ndhawu yin’we kambe ra kula.”
7 Ku vona swichudeni swa Bibele swi antswisa vutomi bya swona hi ku tirhisa milawu ya le Bibeleni swi kurisa ku tlangela ka hina vutlhari bya Xikwembu. (Esa. 48:17, 18) Sweswo swi hi pfuna leswaku hi tiyimisela swinene ku ya emahlweni hi tirhisa milawu leyi evuton’wini bya hina. Adrianna, loyi na yena a nga phayona u ri: “Vutomi bya vanhu byi nga ha hlangana-hlangana loko va titshega hi vutlhari bya vona vini. Kambe loko va sungula ku titshega hi vutlhari bya Yehovha, va sungula ku vuyeriwa hi nkarhi wolowo.” Hilaha ku fanaka, Phil u ri: “U vona ndlela leyi Yehovha a kotaka ha yona ku hundzula vanhu lava va tsandzekeke loko va ringeta ku tihundzukela vona vini.”
8. Ku tirha ni vamakwerhu ensin’wini swi hi pfuna njhani?
8 Ku tirha ni vamakwerhu ensin’wini swa hi tiyisa hi tlhelo ra moya. (Swiv. 13:20) Maphayona yo tala ma heta nkarhi wo tala ma ri ensin’wini ni vapfumeri-kulobye. Leswi swi va nyika nkarhi lowu engetelekeke wo “khutazana.” (Rhom. 1:12; hlaya Swivuriso 27:17.) Phayona leri vuriwaka Lisa ri ri: “Hakanyingi entirhweni ku ni moya wo phikizana ni wa mavondzo. Siku ni siku u twa rihlevo ni nhlambha. Naswona vanhu va nga endla xin’wana ni xin’wana leswaku va ta tlula van’wana. Minkarhi yin’wana wa hlekuriwa kumbe u vungunyiwa hikwalaho ka mahanyelo ya wena ya Vukreste. Hambiswiritano, ku tirha ensin’wini ni Vakreste-kulorhi swa ndzi tiyisa swinene. Ndzi vuya ekaya ndzi phyuphyile ku nga khathariseki leswaku ndzi karhele ku fika kwihi.”
9. Ku phayona ni munghana wa hina wa vukati swi nga xi khumba njhani xiboho xa vukati xa miluko yinharhu?
9 Ku phayona ni munghana wa hina wa vukati swi tiyisa xiboho xa vukati xa miluko yinharhu. (Ekl. 4:12) Madeline, loyi a phayonaka ni nuna wakwe u ri: “Mina ni nuna wa mina hi kota ku heta nkarhi hi ri karhi hi vulavula hi siku ra hina ensin’wini kumbe swin’wana leswi hi swi kumeke loko hi hlaya Bibele leswi hi nga swi tirhisaka ensin’wini. Lembe rin’wana ni rin’wana loko hi phayona swin’we, vuxaka bya hina bya kula.” Hilaha ku fanaka, Trisha u ri: “Mina ni nuna wa mina hi pfumelelanile leswaku hi nga ngheni exikweletini, hikwalaho a hi lwi hi mhaka ya mali. Hi tirha swin’we, hikwalaho hi khomeka hi ku endla maendzo ya hina yo vuyela ni ku fambisa tidyondzo ta Bibele, leswi hi pfunaka ku tiyisa vukati bya hina ni vuxaka bya hina na Yehovha.”
10. Loko hi rhangisa Mfumo ivi Xikwembu xi hi seketela, ndlela leyi hi tshembaka Yehovha ha yona yi khumbeka njhani?
10 Ku tshemba ka hina Yehovha ka kula loko hi rhangisa timhaka ta Mfumo, hi seketeriwa hi Yehovha ni ku vona ndlela leyi a swi hlamulaka ha yona swikhongelo swa hina. Sweswo swi tano eka Vakreste hinkwavo vo tshembeka. Kambe maphayona ma kume leswaku ma kota ku ya emahlweni ma phayona hileswi ma tshembaka Yehovha. (Hlaya Matewu 6:30-34.) Curt, loyi a nga phayona tlhelo mulanguteri wa xifundzha la khomelaka, u pfumele ku endzela vandlha leri a ku ri mpfhuka lowu endlaka tiawara timbirhi na hafu ku suka ekaya rakwe ku ya eka rona. Yena ni nsati wakwe loyi na yena a phayonaka, a va ri ni petirolo yo va fikisa evandlheni rolero ntsena kambe a yi nga ta ringana ku va vuyisa, naswona a a ta hola hi vhiki leri landzelaka. Curt u ri: “Ndzi sungule ku tivutisa loko ndzi endle xiboho lexinene.” Endzhaku ko khongela, va endle xiboho xa leswaku va ta xi endla xiavelo xolexo, va tiyiseka leswaku Xikwembu xi ta swi khathalela swilaveko swa vona. Loko va ri kusuhi no famba, makwerhu un’wana wa xisati u va bele riqingho kutani a va byela leswaku u va khomele nyiko. A ku ri mali leyi ringaneke ku hetisa riendzo ra vona. Curt u ri: “Loko u tshama u ri karhi u humeleriwa hi swilo swo fana ni leswi, swa olova ku vona leswaku Yehovha u hi nyika leswi hi swi pfumalaka.”
11. Hi yihi mikateko yin’wana leyi kumiwaka hi maphayona?
11 Ina, hakanyingi maphayona ma kume leswaku loko ma endla leswi engetelekeke entirhweni wa Yehovha ma tlhela ma kurisa vuxaka bya wona na yena, ma ‘kuma’ mikateko yo tala. (Det. 28:2) Nilokoswiritano, ku phayona ku ni mintlhontlho ya kona. A nga kona nandza wa Xikwembu loyi a nga riki na swiphiqo leswi vangiwaka hi ku xandzuka ka Adamu. Hambileswi maphayona man’wana ma bohekeke ku tshika ku phayona ku ringana nkarhi wo karhi, hakanyingi swa koteka ku tlhantlha kumbe ku papalata swiphiqo swoleswo. I yini lexi nga ha pfunaka maphayona ku ya emahlweni ma tsakela ntirho wa wona wo hlawuleka?
KU YA EMAHLWENI NI NTIRHO WA VUPHAYONA
12, 13. (a) Phayona ri fanele ri endla yini loko swi ri tikela ku hlanganisa tiawara ta rona? (b) Ha yini swi ri swa nkoka swinene ku tinyika nkarhi wo hlaya Bibele siku ni siku, wo va ni dyondzo ya munhu hi yexe ni wo anakanyisisa?
12 Maphayona yo tala ma tshama ma khomeke ngopfu. Swi nga ha ma tikela ku endla swilo swa wona hinkwaswo, hikwalaho i swa nkoka ku hleleka. (1 Kor. 14:33, 40) Loko phayona swi ri tikela ku hlanganisa tiawara ta rona, swi nga ha lava leswaku ri tlhela ri kambisisa ndlela leyi ri wu tirhisaka ha yona nkarhi wa rona. (Efe. 5:15, 16) Ri nga ha tivutisa: ‘Ndzi heta nkarhi wo tanihi kwihi ndzi tihungasa? Xana ndzi fanele ndzi titsona swo tala? Xana ndzi nga cinca xiyimiso xa ntirho wa mina?’ Mukreste un’wana ni un’wana u ta pfumela leswaku swa olova ku engetela swilo eka xiyimiso xa yena; hikwalaho maphayona swi nga ha lava ma tshama ma ri karhi ma tivutisa swivutiso leswi kutani ma endla mindzulamiso loko swi laveka.
13 Ku hlaya Bibele siku ni siku, dyondzo ya munhu hi yexe ni ku anakanyisisa swi fanele swi va xiphemu xa xiyimiso xa phayona. Hikwalaho, phayona ri fanele ri tiyiseka leswaku swilo leswi nga riki swa nkoka a swi ri dyeli nkarhi lowu ri wu vekeleke ku endla swilo swa nkoka. (Filp. 1:10) Hi xikombiso, anakanya hi phayona loko ri vuya ekaya endzhaku ko heta siku hinkwaro ensin’wini. Ri tiyimisele ku tirhisa madyambu wolawo leswaku ri lunghiselela minhlangano leyi landzelaka. Kambe, ri rhanga ri hlaya mapapila lama teke hi poso. Endzhaku ri pfula khompyuta ya rona kutani ri hlaya ri tlhela ri hlamula ti-e-mail. Loko ra ha pfule khompyuta, ri nghena eka Web site yo karhi ku vona loko nxavo wa nchumu wo karhi lowu ri wu lavaka wu ehlile. Ri nga si swi xiya, se ku hele kwalomu ka tiawara timbirhi naswona a ri si sungula ku lunghiselela minhlangano. Ha yini lexi ku ri xiphiqo? Vatlangi lava nga ni vutshila va fanele va khathalela mimiri ya vona loko va lava ku endla ntirho wa vona malembe yo tala. Hilaha ku fanaka, maphayona ma fanele ma va ni dyondzo ya munhu hi yexe nkarhi ni nkarhi leswaku ma ta kota ku tiyisela entirhweni wa vuphayona.—1 Tim. 4:16.
14, 15. (a) Ha yini maphayona ma fanele ma hanya vutomi byo olova? (b) Loko phayona ri va ni swiphiqo ri fanele ri endla yini?
14 Maphayona lawa swilo swi ma fambelaka kahle ma tikarhatela ku hanya vutomi byo olova. Yesu u khutaze vadyondzisiwa vakwe ku va ni tihlo ro olova. (Mat. 6:22) U hanye vutomi byo olova leswaku a ta endla vutirheli byakwe a nga kavanyetiwi hi nchumu. U te: “Timhungubye ti ni micele ni tinyenyana ta tilo ti ni byetlelo, kambe N’wana wa munhu a nga na ndhawu yo veka nhloko yakwe.” (Mat. 8:20) Phayona leri dyondzaka eka xikombiso xa Yesu ra swi tsundzuka leswaku loko ri ri ni swilo swo tala leswi vonakaka, ri ta boheka ku tirhisa nkarhi wo tala ri swi khathalela ni ku swi lunghisa.
15 Maphayona ma swi xiya leswaku ntirho wa wona wu hlawulekile kambe a ma titeki ma antswa ku tlula van’wana. Ku ri na sweswo, nyiko yihi na yihi kumbe lunghelo leri hi nga ha vaka hi ri na rona hi ri kume hikwalaho ka musa lowu nga faneriwiki wa Xikwembu. Hikwalaho, leswaku munhu a ya emahlweni a ri phayona u fanele a titshega hi Yehovha. (Filp. 4:13) Ku ta va ni swiphiqo ni swihinga. (Ps. 34:19) Loko swi va kona, maphayona ma fanele ma lava nkongomiso eka Yehovha kutani ma n’wi pfumelela a ma pfuna, ematshan’weni yo hatla ma tshika ku phayona. (Hlaya Pisalema 37:5.) Loko ma swi vona leswaku Xikwembu xa ma pfuna hi ndlela ya rirhandzu, ma ta tshinela eka xona tanihi Tata wa wona wa le tilweni la ma khathalelaka.—Esa. 41:10.
XANA U NGA TEKA VUPHAYONA?
16. U fanele u endla yini loko u lava ku phayona?
16 Loko u lava ku kuma mikateko yo fana ni ya maphayona, tivisa Yehovha hi ku navela ka wena. (1 Yoh. 5:14, 15) Vulavula ni maphayona. Tivekele tipakani leti nga ta ku pfuna ku va phayona. Keith na Erika va endle tano. A va tirha nkarhi hinkwawo naswona ku fana ni mimpatswa yo tala leyi nga tintangha ta vona, a va xave yindlu ni movha leyintshwa endzhakunyana ka loko va ha ku tekana. Va ri: “A hi anakanya leswaku swilo sweswo swi ta hi enerisa—kambe a swi hi enerisanga.” Loko Keith a heleriwe hi ntirho, u teke vuphayona bya nkarhinyana. U ri: “Ku phayona swi ndzi tsundzuxe hi ntsako lowu ndzi wu kumaka loko ndzi ri ensin’wini.” Va ve vanghana va mpatswa wun’wana lowu nga maphayona, lowu va pfuneke ku vona ntsako lowu vaka kona loko vanhu va hanya vutomi byo olova naswona va phayona. Keith na Erika va endle yini? “Hi tsale tipakani ta hina ta moya, hi ti namarheta exigwitsirisini xa hina kutani hi fungha pakani ha yin’we loko hi yi fikelerile.” Hi ku famba ka nkarhi va kote ku phayona.
17. Ha yini ku ta va ku ri vutlhari ku anakanyisisa hi ku cinca xiyimiso xa wena kumbe ndlela leyi u hanyaka ha yona leswaku u ta phayona?
17 Xana u nga va phayona? Loko u vona onge a wu nge swi koti ku phayona sweswi, endla leswi u nga swi kotaka leswaku u tshinela eka Yehovha hi ku tirha nkarhi lowu engetelekeke ensin’wini. Endzhaku ko khongela eka Yehovha ni ku anakanyisisa hi xiyimo xa wena, u nga ha swi xiya leswaku loko u endla ku cinca ko karhi eka xiyimiso xa wena kumbe evuton’wini bya wena u ta kota ku phayona. Loko u sungula ku phayona, u ta va ni ntsako lowukulu ku tlula swilo swihi ni swihi leswi u nga ta titsona swona. U ta eneriseka swinene hileswi u rhangiseke timhaka ta Mfumo eka ta wena. (Mat. 6:33) U ta va ni ntsako lowukulu hileswi u nyikaka van’wana. Ku tlula kwalaho, u ta va ni nkarhi wo tala wo anakanya ni ku vulavula hi Yehovha, u kurisa ndlela leyi u n’wi rhandzaka ha yona kutani u n’wi tsakisa.


text:
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Vusweti
Hambileswi vanhu va endlaka matshalatshala ya ku herisa vusweti, ka ha ri ni timiliyoni ta vanhu emisaveni lava hanyaka evuswetini.
Xana swa koteka leswaku swisiwana swi tsaka?
LESWI VANHU VA SWI VULAKA
Vanhu vo tala va tshemba leswaku rifuwo hi rona ri endlaka leswaku munhu a tsaka evuton’wini a tlhela a eneriseka. Leswi vanhu lava nga swisiwana va nga dyondzekangiki, va nga kumiki vutshunguri bya xiyimo xa le henhla ni swin’wana, ku vuriwaka leswaku a va na ntsako ni ku eneriseka evuton’wini.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Bibele yi dyondzisa leswaku lexi endlaka leswaku munhu a va ni ntsako wa xiviri evuton’wini, a hi mali leyi a nga na yona kambe i ku va ni vuxaka lebyinene ni Muvumbi. Bibele yi ri: “Va tsaka lava khathalaka hi xilaveko xa vona xa moya.” (Matewu 5:3) Lava khathalaka hi vuxaka bya vona ni Xikwembu, va lava nkongomiso wa xona eka hinkwaswo naswona va nga dyondza ntiyiso wa le Bibeleni lowu va chavelelaka ni ku va nyika ku rhula ka mianakanyo, ku nga khathariseki xiyimo xa vona xa timali. Leswi hi swona swi tisaka ntsako wa xiviri.
Lava twisisaka ni ku landzela switsundzuxo swa le Bibeleni, va swi kota ku langutana ni vusweti. Hi xikombiso, Bibele yi pfuna vanhu leswaku va papalata mikhuva leyi nga ni khombo yo fana ni ku dzaha fole ni ku nwa byala ku tlula mpimo. Mikhuva yo tano yi heta mali naswona eku heteleleni yi nga endla leswaku munhu a vabya, a lava vutshunguri lebyi durhaka.—Swivuriso 20:1; 2 Vakorinto 7:1.
Bibele ya hi lemukisa loko swi ta emhakeni ya makwanga ni rifuwo. (Marka 4:19; Vaefesa 5:3) Swilemukiso sweswo swi nga pfuna munhu leswaku a papalata ku tirhisa mali hi ndlela leyi nga riki yinene loko swi ta emhakeni ya ku gembula kumbe “ku rhandza mali,” ku nga leswi Bibele yi vulaka leswaku i “rimitsu ra mixaka hinkwayo ya swilo swo biha.” (1 Timotiya 6:10) Matsalwa ma hi lemukisa ma ku: “Hambiloko munhu a ri ni swo tala, vutomi byakwe a byi humi eka swilo leswi a nga na swona.” (Luka 12:15) Swi le rivaleni leswaku mali a yi nge byi xavi vutomi. Kambe ku hanya hi milawu ya Bibele, swi endla leswaku munhu a hanya vutomi lebyi nga ni xikongomelo ni ku va ni ntsako wa xiviri.
Hambileswi vanhu lava nga evuswetini swi va tikelaka ku kuma swakudya, swiambalo ni ndhawu yo tshama, va nga va ni ntsako loko va eneriseka, va khathala ngopfu hi ku tsakisa Muvumbi ni ku hanya hi ku pfumelelana ni ku rhandza ka yena. Va xiya ntiyiso wa le Bibeleni lowu tshembisaka leswaku “nkateko wa Yehovha—hi wona lowu fuwisaka, naswona a nga engeteli ku vaviseka eka wona.”—Swivuriso 10:22.
TSALWANKULU: “Va tsaka lava khathalaka hi xilaveko xa vona xa moya.” —Matewu 5:3.
Xana vusweti byi ta hela?
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Vanhu va tsandzekile ku herisa vusweti kambe hi nkarhi lowu faneleke, Xikwembu xi ta herisa leswi vangaka vusweti, ku nga makwanga lawa vanhu ni mimfumo yi nga na wona. (Eklesiasta 8:9) Muvumbi u ta herisa mimfumo ya vanhu lava anakanyelaka vona ntsena. Mfumo wakwe a wu nge vi na xihlawuhlawu, wu ta pfuna vanhu hinkwavo emisaveni. Bibele yi kombisa kahle leswaku Hosi ya Mfumo wa Xikwembu yi ta pfuna lava nga evuswetini. “Yi ta kutsula xisiwana lexi kombelaka ku pfuniwa . . . Yi ta va ni nsovo eka loyi a pfumalaka ni loyi a nga xisiwana, Yi ta ponisa moya-xiviri wa swisiwana.”—Pisalema 72:12-14.
Misava yi ta hundzuka paradeyisi, vusweti a byi nge he vi kona naswona vanhu hinkwavo va ta va ni tindlu ni swakudya. Eka buku ya le Bibeleni ya Esaya, Yehovha u tshembisa leswaku vanhu va yena “va ta aka tindlu va tshama eka tona; kunene va ta rima masimu ya vhinya va dya mihandzu ya wona. . . . Ntirho wa mavoko ya vona, vahlawuriwa va mina va ta wu tirhisa hi xitalo.” (Esaya 65:21, 22) Vanhu a va nge he hanyi hi rikoko ra xilondza, va ta tsakela “nkhuvo wa swakudya swo nona” ni swin’wana leswi Yehovha a nga ta va nyika swona.—Esaya 25:6.
HA YINI MHAKA LEYI YI RI YA NKOKA?
Loko lava nga evuswetini va anakanyisisa hi xitshembiso xa Xikwembu xa ku herisa vusweti emisaveni, va tiyiseka leswaku Xikwembu xa khathala hi vona ni leswaku ku xaniseka ka vona ku le kusuhi ni ku hela. Ku langutela eka xitshembiso xo tano swi ta nyika munhu matimba yo tiyisela swiyimo swo tika sweswi.
TSALWANKULU: “Yi ta kutsula xisiwana lexi kombelaka ku pfuniwa . . . Yi ta va ni nsovo eka loyi a pfumalaka ni loyi a nga xisiwana, yi ta ponisa moya-xiviri wa swisiwana.”—Pisalema 72:12, 13.


text:
Tekelela Tintswalo Ta Yehovha Ni Vululami Byakwe
“Avanyisani hi vululami bya ntiyiso; hanyisanani hi musa wa rirhandzu ni tintswalo.”—ZAK. 7:9.
TINSIMU: 21, 69
1, 2. (a) Xana Yesu a titwa njhani hi Nawu wa Xikwembu? (b) Xana vatsari ni Vafarisi a va wu soholota njhani Nawu?
YESU a a wu rhandza Nawu wa Muxe. A swi hlamarisi sweswo hikuva nawu wolowo a wu huma eka munhu wa nkoka eka Yesu ku nga Yehovha Xikwembu. Ndlela leyi Yesu a wu rhandza ha yona nawu wa Xikwembu yi tsariwe eka Pisalema 40:8, leyi nge: “Ndzi tsakisiwe hi ku endla ku rhandza ka wena, Ni nawu wa wena wu le ndzeni ka swirho swa mina swa le ndzeni.” Yesu u swi kombise hi marito ni hi swiendlo leswaku Nawu wa Xikwembu wu hetisekile, wa vuyerisa naswona hinkwaswo leswi tsariweke eka wona swa hetiseka.—Mat. 5:17-19.
2 Yesu u fanele a twe ku vava ngopfu loko vatsari ni Vafarisi va soholota Nawu wa Tata wakwe! Yesu u vule leswi hi ndlela leyi a wu landzelela ha yona nawu, u te: “Hikuva mi nyikela vukhume bya musuzwane ni bya aneta ni bya kumini.” Kambe xihoxo xa vona a ku ri yini? U engetele a ku: “Kambe mi honise timhaka ta ntikelo lowukulu ta Nawu, ku nga vululami, tintswalo ni vutshembeki.” (Mat. 23:23) Ku hambana ni Vafarisi volavo lava a va ti vona va lulame ngopfu, Yesu a wu twisisa Nawu swin’we ni timfanelo leti faneleke ti kombisiwa eka xileriso ha xin’we.
3. Hi ta kambisisa yini exihlokweni lexi?
3 Tanihi Vakreste a hi le hansi ka ntwanano wa Nawu. (Rhom. 7:6) Hambiswiritano, Yehovha u hi hlayisele Nawu wolowo eRitweni rakwe ku nga Bibele. Yehovha u lava leswaku hi nga honisi “timhaka ta ntikelo lowukulu” ku nga ku landzela misinya ya milawu eka wona. Hi xikombiso, hi yihi misinya ya milawu leyi hi yi xiyaka eka lunghiselelo ra miti ya vutumbelo? Xihloko lexi hundzeke xi hlamusele leswi hi swi dyondzaka eka magoza lama a ma fanele ma tekiwa hi mudyohi. Kambe eka miti ya vutumbelo hi tlhela hi dyondza hi Yehovha ni ndlela leyi hi nga ti tekelelaka ha yona timfanelo takwe. Hikwalaho, xihloko lexi xi ta hlamula swivutiso swinharhu: Miti ya vutumbelo yi ti kombisa njhani tintswalo ta Yehovha? Yi hi dyondzisa yini hi ndlela leyi a langutaka vutomi ha yona? Yi byi kombisa njhani vululami byakwe? Eka xiyimo ha xin’we vona tindlela leti u nga tekelelaka Tata wa wena wa le tilweni ha tona.—Hlaya Vaefesa 5:1.
“MITI LEYI YI MI FANELEKE” I XIKOMBISO XA TINTSWALO
4, 5. (a) Miti ya vutumbelo a yi endliwe leswaku swi olova ku ya eka yona hi ndlela yihi naswona hikwalaho ka yini? (b) Xana leswi swi hi dyondzisa yini hi Yehovha?
4 A swi olova ku ya eka miti ya tsevu ya vutumbelo. Yehovha u lerise Vaisrayele leswaku va hlawula miti ya vutumbelo yi va ematlhelo ha mambirhi ya Nambu wa Yordani, yinharhu yi va etlhelo lerin’wana kasi leyin’wana yi va eka lerin’wana. Hikwalaho ka yini? Sweswo a swi ta pfuna mudyohi leswaku a kuma vutumbelo hi ku hatlisa. (Tinhl. 35:11-14) Magondzo lama yaka emitini ya vutumbelo a ma fanele ma tshama ma lunghisiwe kahle. (Det. 19:3) Hi ku ya hi ndhavuko wa Vayuda, emagondzweni wolawo a ku vekiwe mimfungho leyi kongomisaka mudyohi ku ya emutini wa vutumbelo. Leswi a ku ri ni miti ya vutumbelo, munhu loyi a dlayeke munhu un’wana hi xihoxo a nga boheki ku balekela etikweni rimbe laha a ta ringeka ku gandzela swikwembu swa mavunwa.
5 Anakanya hi mhaka leyi: Yehovha loyi a simekeke nawu wa leswaku ku xupuriwa lava dlayaka hi vomu, u tlhele a endla lunghiselelo ra leswaku lava nga dlayangiki hi vomu va tweriwa vusiwana ni ku sirheleriwa! Mukambisisi un’wana u tsale a ku: “Swilo hinkwaswo swi endliwe swi twisiseka swi tlhela swi olova, yoleyo a ku ri ndlela ya Xikwembu yo kombisa vanhu tintswalo.” Yehovha a hi muavanyisi loyi a nga ni tihanyi, loyi a tsakisiwaka hi ku xupula malandza yakwe. Ku ri na sweswo i “Xikwembu lexi fuweke hi tintswalo.”—Efe. 2:4.
6. Xana langutelo ra vafarisi a ri hambana njhani ni tintswalo ta Xikwembu?
6 Kambe Vafarisi a va nga tiyimiselanga ku kombisa van’wana musa. Hi xikombiso, hi ku ya ndhavuko wa vona a va nga n’wi rivaleli munhu loko a endle xidyoho lexi fanaka hi ku phindhaphindha ku tlula kanharhu. Yesu u hlamusele langutelo leri Vafarisi a va ri na rona hi vadyohi, eka xifaniso xa Mufarisi loyi a khongela a ku: “Xikwembu xanga, ndza ku nkhensa hikuva a ndzi fani ni vanhu lavan’wana, vadyeleri, lava nga lulamangiki, vaoswi, kumbe hambi ku ri muluvisi loyi.” kambe muluvisi a ri eku khongeleni a kombela leswaku Xikwembu xi n’wi komba tintswalo. Ha yini Vafarisi a va nga va kombisi van’wana tintswalo? Bibele yi vula leswaku “a va teka [van’wana] va nga ri nchumu.”—Luka 18:9-14.
7, 8. (a) U nga n’wi tekelela njhani Yehovha loko un’wana a ku dyohela? (b) Ha yini ku rivalela van’wana swi kombisa leswaku wa titsongahata?
7 Tekelela Yehovha ku nga ri Vafarisi. Vana ni ntwelavusiwana. (Hlaya Vakolosa 3:13.) Ndlela yin’wana yo endla tano, i ku endla leswaku vanhu van’wana swi va olovela ku ta eka wena va ta kombela ku rivaleriwa. (Luka 17:3, 4) Tivutise: Xana ndza swi kota ku rivalela van’wana hambiloko va ndzi dyohela hi ku phindhaphindha? Xana ndzi tiyimisele ku endla ku rhula ni munhu loyi a ndzi dyoheleke kumbe a ndzi twiseke ku vava?
8 Ku rivalela swi kombisa leswaku wa titsongahata. Kambe Vafarisi va tsandzekile ku titsongahata hikuva a va tekela vanhu ehansi. Hambiswiritano, tanihi Vakreste hi fanele hi titsongahata hi “teka van’wana va ri lava tlakukeke” eka hina naswona hi va rivalela. (Filp. 2:3) Xana u ta tekelela Yehovha hi ku titsongahata? Tshama u lunghekele ku rivalela van’wana. U nga hatliseli ku hlundzuka kambe kombisa van’wana tintswalo.—Ekl. 7:8, 9.
XIXIMA VUTOMI “LESWAKU KU NGA VI NA NANDZU WA NGATI EHENHLA KA WENA”
9. Yehovha u va kombise njhani Vaisrayele leswaku vutomi bya kwetsima?
9 Xikongomelo xa miti ya vutumbelo a ku ri ku sirhelela Vaisrayele leswaku va nga vi ni nandzu wa ngati. (Det. 19:10) Yehovha u rhandza vutomi naswona u venga “mavoko lama halataka ngati leyi nga riki na nandzu.” (Swiv. 6:16, 17) Hambileswi Xikwembu xi kwetsimaka naswona xi nga ni vululami, a xi nga wu honisi nandzu wa munhu loyi a nga dlayangiki hi vomu. I ntiyiso leswaku munhu loyi a dlayeke hi xihoxo a kombiwa tintswalo. Hambiswiritano, a a fanele a hlamusela nandzu wakwe eka vakulukumba, loko ku kumeke leswaku u dlaye hi xihoxo a fanele a ya tshama emutini wa vutumbelo kukondza muprista lonkulu a fa. Mikarhi yin’wana a swi vula leswaku munhu a a ta heta vutomi byakwe a ri emutini wa vutumbelo. Vuyelo lebyi byo vava a byi endla leswaku Vaisrayele va xiya ndlela leyi vutomi byi kwetsimaka ha yona. Ku kombisa leswaku va xixima Munyiki wa Vutomi, a va fanele va papalata swiendlo hinkwaswo leswi a swi ta veka vutomi bya van’wana ekhombyeni.
10. Hi ku ya hi leswi Yesu a swi vuleke, xana vatsari ni Vafarisi va swi kombise njhani leswaku a va khathali hi vutomi?
10 Yehovha a a nga fani ni vatsari ni Vafarisi lava a va nga khathali hi vutomi. Njhani? Yesu u va byele leswi: “Hikuva mi teke xilotlelo xa vutivi; n’wina a mi nghenanga, naswona lava nghenaka mi va siverile!” (Luka 11:52) A va fanele va pfuna van’wana leswaku va twisisa Rito ra Xikwembu ni ku va pfuna leswaku va famba egondzweni leri yaka evuton’wini lebyi nga heriki. Ematshan’weni ya sweswo va hambukise vanhu eka “Murhangeri Lonkulu wa vutomi” ku nga Yesu Kreste, va va kongomisa egondzweni leri yaka endzovisweni. (Mint. 3:15) Ku tikukumuxa ni vutianakanyi ka vatsari ni vafarisi ku endle leswaku vanga khathali nikatsongo hi vutomi ni swilaveko swa van’wana. Hakunene a va ri ni tihanyi naswona a va pfumala tintswalo!
11. (a) Muapostola Pawulo u swi kombise njhani leswaku u languta vutomi hilaha Xikwembu xi byi langutaka hakona? (b) I yini leswi nga ta hi pfuna leswaku hi va ni langutelo leri muapostola Pawulo a ri na rona hi nsimu?
11 Hi nga ri papalata njhani langutelo ra vatsari ni Vafarisi ivi hi tekelela Yehovha? Hi fanele hi tlangela nyiko ya vutomi hi tlhela hi yi xixima. Muapostola Pawulo u swi endlile sweswo hi ku chumayela hi ku hiseka. Hikwalaho ka sweswo, Pawulo u te: “Ndzi basile engatini ya vanhu hinkwavo.” (Hlaya Mintirho 20:26, 27.) Hambiswiritano, Pawulo a a nga chumayeli hileswi a titwa nandzu kumbe leswaku a hetisisa nawu. Ku ri na sweswo, a a rhandza vanhu naswona a teka vutomi bya vona byi ri bya nkoka. (1 Kor. 9:19-23) Hilaha ku fanaka, hi fanele hi tikarhatela ku hlakulela ku va ni langutelo leri fanaka ni ra Xikwembu hi vutomi. Yehovha ‘u navela leswaku vanhu hinkwavo va hundzuka.’ (2 Pet. 3:9) Xana na wena u navela tano? U ta kuma leswaku ku hlakulela ku va ni tintswalo swi ta ku khutaza leswaku u hisekela ntirho wa nsimu ni ku tirha u tsakile.
12. Ha yini vuhlayiseki byi ri bya nkoka eka malandza ya Xikwembu?
12 Hi ta va hi kombisa leswaku hi ni langutelo leri fanaka ni ra Yehovha hi vutomi loko hi rhangisa vuhlayiseki. Hi fanele hi chayela ni ku tirha hi ndlela leyi hlayisekeke, loko hi aka, loko hi lunghisa ni loko hi ya etindhawini ta vugandzeri. U nga rhangisi mali kumbe ntirho ku tlula vuhlayiseki. Xikwembu xa hina xi lulamile naswona mikarhi hinkwayo xi endla leswinene. Hi lava ku xi tekelela. Vakulu va fanele va rhangisa vuhlayiseki bya vona ni bya van’wana. (Swiv. 22:3) Loko nkulu a ku tsundzuxa hi ta swiletelo swa vuhlayiseki n’wi yingise. (Gal. 6:1) Languta vutomi hilaha Yehovha a byi langutaka hakona ‘leswaku u nga vi na nandzu wa ngati.’
“AVANYISA . . . HI KU LANDZA VUAVANYISI LEBYI”
13, 14. Xana vakulukumba va le Israyele a va byi kombisa njhani vululami bya Xikwembu?
13 Yehovha u lerise vakulukumba va le Israyele leswaku va tekelela vululami bya yena lebyikulu. Vakulukumba a va fanele va sungula va lavisisa ntiyiso. Nakambe a va fanele va kambisisa xikongomelo xa mudlayi, ndlela leyi a angulaka ha yona ni leswi a nga tshama a swi endla leswaku va vona loko swi fanerile ku n’wi komba tintswalo. Leswaku va kombisa vululami bya Xikwembu a va fanele va kambisisa loko “a a n’wi vengile” niloko ‘a a n’wi tumbelerile.’ (Hlaya Tinhlayo 35:20-24.) Loko va kambisisa vumbhoni bya van’wana, a ku fanele ku va bya timbhoni timbirhi leti seketelaka nandzu wa ku va a dlaye hi vomu.—Tinhl. 35:30.
14 Endzhaku ka loko vakulukumba va lavisise ntiyiso a va fanele va kambisisa xikongomelo xa munhu la dlayeke ku nga ri ntsena nandzu wakwe. A va lava vutlhari ni vuswikoti byo kambisisa mhaka yoleyo. Ku tlula kwalaho a va lava moya lowo kwetsima wa Yehovha, leswaku wu va pfuna leswaku va kombisa timfanelo takwe ku nga vutlhari, tintswalo ni vululami.—Eks. 34:6, 7.
15. Kombisa ku hambana eka ndlela leyi Yesu a languta vadyohi ha yona ni ya vafarisi.
15 Vafarisi a va languta leswi mudyohi a swi endleke ematshan’weni yo lavisisa leswi nga embilwini yakwe. Loko Vafarisi va vone Yesu a ri karhi a dya swakudya ekaya ka Matewu, va vutise vadyondzisiwa vakwe va ku: “Ha yini mudyondzisi wa n’wina a dya ni valuvisi ni vadyohi?” Yesu u va hlamule a ku: “Vanhu lava hanyeke a va lavi n’anga, kambe yi laviwa hi lava va vabyaka. Kutani, fambani, mi ya dyondza nhlamuselo ya marito lawa, ‘Ndzi lava tintswalo, ku nga ri xitlhavelo.’ Hikuva ndzi tele ku ta vitana vadyohi, ku nga ri vanhu lava lulameke.” (Mat. 9:9-13) Xana sweswo swi vula leswaku Yesu a yimelela vadyohi? Nikatsongo. Rungula leri Yesu a ri chumayela vanhu a ri vula leswaku va fanele va hundzuka eswidyohweni swa vona. (Mat. 4:17) Nilokoswiritano, Yesu u swi xiyile leswaku van’wana va “valuvisi ni vadyohi” a va lava ku hundzuka. A va nga tanga hi leswi a vo lava swakudya ntsena ekaya ka Matewu. Kambe vo tala va vona a “va sungula ku n’wi landzela.” (Mar. 2:15) Lexi twisaka ku vava, Vafarisi va tsandzeke ku vona leswi Yesu a a swi vona eka vanhu lava. Ku hambana ni Xikwembu xa tintswalo ni vululami lexi a va vula leswaku va xi gandzela, Vafarisi a va vitana vanhu vadyohi va tlhela va va byela leswaku Xikwembu a xi va rhandzi.
16. I yini leswi komiti ya vuavanyisi yi faneleke yi ti karhatela ku swi twisisa?
16 Ninamuntlha vakulu va fanele va tekelela Yehovha, hikuva “u rhandza vululami.” (Ps. 37:28) Va fanele va sungula va lavisisa hi vukheta ku vona loko makwerhu a dyohile hakunene. Loko ku kumeka leswaku u dyohile, nandzu wolowo wu fanele wu tameriwa hi ku ya Matsalwa. (Det. 13:12-14) Loko vakulu va ri eka komiti ya vuavanyisi va fanele va va ni vuxiyaxiya leswaku va vona loko mudyohi a hundzukile hakunene. A hi mikarhi hinkwayo swi olovaka ku vona loko munhu a hundzukile kumbe a nga hundzukanga. Ku hundzuka swi katsa ndlela leyi mudyohi a langutaka xidyoho xakwe ha yona ni leswi nga embilwini yakwe. (Nhlav. 3:3) Mudyohi u fanele a hundzuka leswaku a kombisiwa tintswalo. *
17, 18. Vakulu va nga swi vona njhani loko mudyohi a hundzukile hakunene? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
17 Ku hambana na Yehovha na Yesu vakulu a vange swi koti ku vona leswi nga embilwini ya munhu. Loko u ri nkulu, i yini lexi nga ku pfunaka leswaku u vona loko mudyohi a hundzukile hakunene? Xo sungula khongela u kombela ku twisisa ni vutlhari. (1 Tih. 3:9) Xa vumbirhi, hlaya Rito ra Xikwembu ni minkandziyiso leyi humaka eka hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha leswaku swi ku pfuka u kota ku hambanisa loko munhu a hundzukile kumbe a nga hundzukanga. (2 Kor. 7:10, 11) Vona ndlela leyi Matsalwa ma va hlamuselaka ha yona lava hundzukeke ni lava nga hundzukangiki. Xana Bibele yi yi hlamusela njhani ndlela leyi va ti twaka ha yona, langutelo ra vona ni mahanyelo ya vona?
18 Xo hetelela, kambisisa loko mudyohi a hundzukile ku nga ri leswi a swi endleke. Anakanyisisa hi xikongomelo xa mudyohi swin’we ni ku tsana kakwe. Bibele yi profete leswi loko yi vulavula hi Yesu nhloko ya vandlha: “A nge avanyisi hi ku ya hi leswi a swi vonaka ematihlweni ya yena, kumbe a tshinya hi ku ya hi leswi twiwaka hi tindleve takwe ntsena. Kutani u ta avanyisa swisiwana hi ku tshembeka, naswona u ta tshinya hi vunene ku pfuna lavo rhula emisaveni.” (Esa. 11:3, 4) N’wina vakulu Yesu u mi hlawurile leswaku mi risa vandlha rakwe naswona u ta mi pfuna leswaku mi avanyisa hilaha a avanyisaka hakona. (Mat. 18:18-20) Ha tsaka leswi hi nga ni vakulu lava tikarhatelaka ku endla tano! Ha ma tlangela matshalatshala ya vona yo kombisa tintswalo ni vululami emavandlheni!
19. I dyondzo yihi leyi u yi kumeke eka miti ya vutumbelo leyi u tiyimiseleke ku yi tirhisa?
19 Nawu wa Muxe wu kombise ‘vutivi ni ntiyiso’ wa Yehovha swin’we ni milawu yakwe yo lulama. (Rhom. 2:20) Hi xikombiso, miti ya vutumbelo yi dyondzisa vakulu ku ‘avanyisani hi vululami ni ntiyiso’ naswona yi tlhela yi dyondzisa hinkwerhu ku ‘hanyisana hi musa wa rirhandzu ni hi tintswalo.’ (Zak. 7:9) Hina a ha ha ri ehansi ka Nawu wa Muxe. Kambe leswi Yehovha a nga cinciki, timfanelo takwe to tanihi musa ni tintswalo ta ha ri ta nkoka eka yena. Hakunene i lunghelo ku gandzela Xikwembu lexi hi endliweke hi xifaniso xa xona naswona hi nga kotaka ku tekelela timfanelo ta xona ni ku kuma vutumbelo eka xona!
^ ndzim. 16 Vona “Swivutiso Swa Vahlayi” eka Xihondzo xo Rindza xa September 15, 2006, tl. 30.


text:
December 4-10
SOFANIYA 1–HAGAYI 2
Risimu 151 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Lavani Yehovha Ri Nga Si Fika Siku Ra Ku Hlundzuka Ka Yena”: (10 min.)
[Tlanga vhidiyo leyi nge Xingheniso Xa Sofaniya.]
Sf 2:2, 3—Lavani Yehovha, lavani ku lulama, lavani ku rhula (w01 2/15 18-19 ¶5-7)
[Tlanga vhidiyo leyi nge Xingheniso Xa Hagayi.]
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Sf 1:8—Hi xihi xilemukiso lexi hi xi kumaka eka ndzimana leyi? (w07 11/15 11 ¶3)
Hg 2:9—Tempele ya Zerubabele a yi vangama ku tlula tempele ya Solomoni hi tindlela tihi? (w07 12/1 9 ¶3)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ku dyondzise yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla tin’wana leti u ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Hg 2:1-14
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Lunghiselela Swingheniso Swa N’hweti Leyi: (15 min.) Bulo leri katsaka ni vayingiseri leri sekeriweke eka nhlokomhaka leyi nge “Swingheniso Leswi Hi Nga Swi Tirhisaka.” Tlanga vhidiyo ha yin’we ya xingheniso kutani mi bula hi tinhla leti mi nga ti tirhisaka. Khutaza vahuweleri leswaku va yi fambisa swinene Xalamuka! leyi hilaha va nga kotaka hakona. No. 6 2017. Leswi xikongomelo xa hina ku nga ku bula ni vanhu, hi nga wu siyi magazini lowu loko hi nga kumi munhu ekaya.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 30
Swilaveko Swa Vandlha: (5 min.)
Ririmi Leri Tengeke Ri Endla Leswaku Ku Va Ni Ku Rhula Ni Vun’we (Sf 3:9): (10 min.) Bulo leri katsaka ni vayingiseri leri sekeriweke eka Xihondzo xo Rindza xa August 15, 2012, tluka 12, ndzimana 4. Tlangani vhidiyo leyi nge, Lava A vari Valala Lava Kulu Va Hundzuka Vanghana.
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) kr ndz. 22 ¶8-16
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 136 Ni Xikhongelo


text:
Rhavi Ni Rungula Ro Valanga
Ha ku rhamba hi mandla mambirhi ku ta valanga marhavi ni vugandliselo bya hina. Kuma tindhawu ni minkarhi yo valanga.
Finland
Puutarhatie 60
FI-01300 VANTAA
FINLAND
+358 9-825-885
Ku Valanga
Hi Musumbhunuku ku ya fikela hi Ravuntlhanu
8:00 a.m. ku ya eka 11:00 a.m. na 1:30 p.m. ku ya eka 4:00 p.m.
Swi teka awara ni hafu
Hi Ku Komisa
Rhavi ra le Finland ri langutela ntirho wa Timbhoni ta Yehovha ta kwalomu ka 29 000 aEstonia, Finland, Latvia ni le Lithuania. Ri tlhela ri langutela ku hundzuluxeriwa ka minkandziyiso ya Bibele hi tindzimi ta ntlhanu leti vulavuriwaka ni ta mune ta ririmi ra mavoko. Ri kandziyisa timagazini, tibroxara ni swiphephana leswi endlaka 24 wa timiliyoni hi tindzimi leti tlulaka 100 lembe ni lembe.


text:
XIYENGE 14
Xikwembu Xi Vulavule Hi Ku Tirhisa Vaprofeta Va Xona
Yehovha u hlawule vaprofeta leswaku va yisa marungula lama vulavulaka hi vuavanyisi, vugandzeri lebyi tengeke ni ntshembo wa Mesiya
HI NKARHI wa tihosi ta le Israyele na Yuda, a ku ri ni ntlawa wo hlawuleka wa vavanuna, ku nga vaprofeta. Vavanuna volavo a va ri ni ripfumelo lerikulu ni xivindzi naswona a va twarisa marungula ya nkoka ya Xikwembu. Xiya tinhloko-mhaka ta mune leti vaprofeta va Xikwembu va vulavuleke ha tona.
1. Ku lovisiwa ka Yerusalema. Loko ka ha sele malembe yo tala swinene, Esaya na Yeremiya lava a va ri vaprofeta va Xikwembu, va sungule ku lemuxa leswaku muti wa Yerusalema a wu ta lovisiwa ivi ku nga ha tshami munhu. Va paluxe xivangelo xo va muti wolowo wu weriwa hi vukarhi bya Xikwembu hi ndlela leyi twisisekaka. Leswi muti wolowo a wu vula leswaku wu yimela Yehovha swi tikombe ku ri mavunwa hikuva vaaki va wona a va endla mikhuva ya vukhongeri bya mavunwa, va onhakile naswona a va ri ni madzolonga.—2 Tihosi 21:10-15; Esaya 3:1-8, 16-26; Yeremiya 2:1–3:13.
2. Ku vuyeteriwa ka vugandzeri lebyi tengeke. Endzhaku ka malembe ya 70 vanhu va Xikwembu va ri evuhlongeni, a va ta ntshunxiwa eBabilona. A va ta tlhelela etikweni ra vona leri a ri ri rhumbi ivi va ya pfuxeta tempele ya Yehovha le Yerusalema. (Yeremiya 46:27; Amosi 9:13-15) Loko ka ha sele malembe ya 200 leswaku sweswo swi endleka, Esaya u profete leswaku Korexe hi yena loyi a a ta hlula muti wa Babilona ivi a pfumelela vanhu va Xikwembu leswaku va ya vuyetela vugandzeri lebyi tengeke. Esaya u tlhele a hlamusela ndlela leyi nga tolovelekangiki leyi Korexe a a ta wu hlula ha yona muti wolowo.—Esaya 44:24–45:3.
3. Ku fika ka Mesiya ni swilo leswi a swi ta n’wi humelela. Mesiya a a ta velekeriwa emutini wa Betlehema. (Mikiya 5:2) A a ta titsongahata, a fika eYerusalema a gade mbhongolo. (Zakariya 9:9) Hambileswi a a ri ni moya wo rhula naswona a ri ni musa, vanhu a va nga ta n’wi tiva naswona vo tala a va ta n’wi ala. (Esaya 42:1-3; 53:1, 3) A a ta dlayiwa hi ndlela yo vava swinene. Xana vutomi bya yena a byi ta helela kwalaho? Doo, hikuva xitlhavelo xa yena a xi ta endla leswaku swidyoho swa vanhu vo tala swi rivaleriwa. (Esaya 53:4, 5, 9-12) Sweswo a swi ta endleka endzhaku ka loko a pfuxiwile eku feni.
4. Ku fuma ka Mesiya emisaveni. Vanhu lava nga hetisekangiki a va swi koti ku tifuma hi ku rhula kambe Hosi leyi nga Mesiya yi vitaniwa Hosana ya Ku Rhula. (Esaya 9:6, 7; Yeremiya 10:23) Loko ku fuma yena, vanhu hinkwavo va ta hanyisana hi ku rhula va tlhela va hanyisana kahle ni swiharhi hinkwaswo. (Esaya 11:3-7) Vuvabyi byi ta va byi nga ha ri kona. (Esaya 33:24) Hambi ku ri rifu ri ta miteriwa makumu. (Esaya 25:8) Loko ku fuma Mesiya, vanhu lava feke va ta pfuxiwa leswaku va hanya laha misaveni.—Daniyele 12:13.
—Xi sekeriwe ebukwini ya Esaya, Yeremiya, Daniyele, Amosi, Mikiya ni ya Zakariya.


text:
LANGUTELO RA BIBELE
Ku Endla Timhaka Ta Masangu U Nga Si Nghenela Vukati
Xana swi hoxile ku endla timhaka ta masangu u nga si nghenela vukati?
“Hikuva Xikwembu xi rhandza leswaku . . . mi papalata vumbhisa.”—1 Vatesalonika 4:3.
LESWI VANHU VA SWI VULAKA
Mindhavuko yin’wana yi pfumelela vanhu lava kuleke lava nga tekanangiki lava tshamaka swin’we leswaku va endla timhaka ta masangu. Etindhawini tin’wana swi tekiwa swi amukeleka ku va vantshwa lava nga si tekanaka va endla timhaka ta masangu ta muxaka wo karhi.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Bibele yi tirhisa rito “vumbhisa” loko yi vulavula hi muxaka wo karhi wa timhaka ta masangu leti endliwaka hi vanhu lava nga si tekanaka. Xikwembu xi langutele leswaku vagandzeri va xona va “papalata vumbhisa.” (1 Vatesalonika 4:3) Vumbhisa i xidyoho lexikulu, tanihi vuoswi, vungoma, vudakwa, ku gandzela swifaniso swa hava, ku dlaya ni vukhamba.—1 Vakorinto 6:9, 10; Nhlavutelo 21:8.
LEXI ENDLAKA MHAKA LEYI YI VA YA NKOKA
Xivangelo xin’wana hileswaku Bibele yi vula leswaku “Xikwembu xi ta avanyisa timbhisa.” (Vaheveru 13:4) Xa nkoka swinene, loko hi yingisa milawu ya Xikwembu malunghana ni ku tikhoma hi ndlela leyinene etimhakeni ta masangu, hi kombisa leswaku hi rhandza Yehovha Xikwembu. (1 Yohane 5:3) Kutani yena u katekisa lava yingisaka swileriso swakwe.—Esaya 48:18.
Xana swi bihile ku va vanhu lava nga si tekanaka va hlanganyela eka muxaka wo karhi wa timhaka ta masangu?
“Vumbhisa ni thyaka ra muxaka wun’wana ni wun’wana kumbe makwanga swi nga vuriwi hambi ku ri ku vuriwa exikarhi ka n’wina.”—Vaefesa 5:3.
LESWI VANHU VA SWI VULAKA
Vanhu vo tala va anakanya leswaku a swi bihanga loko vanhu lava nga tekanangiki va khoma-khomana hi ndlela leyi nga ta endla leswaku va navela ku endla timhaka ta masangu, ntsendze loko va nga ti endlanga.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Loko Bibele yi vulavula hi ku tikhoma loko biha hi tlhelo ra rimbewu, a yi vulavuli hi vumbhisa ntsena kambe yi vulavula ni hi ku tikhoma loku ‘thyakeke’ hi tlhelo ra rimbewu ni ku ‘tikhoma ko biha.’ (2 Vakorinto 12:21) Swi le rivaleni leswaku ku ni tindlela to tala ta ku tikhoma hi ndlela yo biha hi tlhelo ra rimbewu, leti nga xi tsakisiki Xikwembu loko ti endliwa hi vanhu lava nga si nghenelaka vukati hambiloko va nga endli timhaka ta masangu hi ku kongoma.
Kahle-kahle leswi Bibele yi swi vulaka malunghana ni timhaka ta masangu hi leswaku ti fanele ti endliwa hi wanuna ni wansati lava tekaneke. Nakambe Bibele yi sola “ku navela ka ku lava vuxaka bya rimbewu.” (1 Vatesalonika 4:5) Xana sweswo swi vula yini? Xiya xikombiso lexi nga ha tirhaka hi ndlela leyi fanaka eka wanuna kumbe eka wansati: Wansati a nga ha va a tiyimiserile ku nga endli timhaka ta masangu ni wanuna loyi a rhandzanaka na yena. Kambe, u khoma-khomana na yena hi ndlela leyi pfuxaka ku navela ka timhaka ta masangu. Hi ku endla tano, va le ku naveleni ka swilo leswi nga riki swa vona. Hikwalaho, va ni nandzu wa ku “navela ka ku lava vuxaka bya rimbewu.” Bibele yi sola makwanga yo tano ya rimbewu.—Vaefesa 5:3-5.
U nga swi papalata njhani ku tikhoma hi ndlela yo biha hi tlhelo ra rimbewu?
“Balekelani vumbhisa.”—1 Vakorinto 6:18.
LEXI ENDLAKA MHAKA LEYI YI VA YA NKOKA
Hi ku ya hi Bibele, lava endlaka timhaka ta masangu va nga si nghenela vukati va le khombyeni ro lahlekeriwa hi vunghana lebyi va nga na byona ni Xikwembu.—Vakolosa 3:5, 6.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Bibele yi khutaza vanhu leswaku va ‘balekela vumbhisa.’ (1 Vakorinto 6:18) Leswi swi vula leswaku munhu u fanele a papalata swilo hinkwaswo hilaha a nga kotaka hakona, leswi nga n’wi pfuxelaka ku navela ku endla timhaka ta masangu. (Swivuriso 22:3) Hi xikombiso, leswaku munhu a tshama a basile emahanyelweni, i swa nkoka leswaku a papalata ku tihlanganisa ni vanhu lava nga yi xiximiki milawu ya Xikwembu leyi vulavulaka hi timhaka ta masangu. Bibele ya lemuxa yi ku: “Loyi a fambaka ni vanhu vo tlhariha u ta tlhariha, kambe loyi a tirhisanaka ni lavo hunguka, a swi nge n’wi fambeli kahle.”—Swivuriso 13:20.
Ku tshamela ku anakanya hi swilo leswi thyakeke swi nga endla leswaku munhu a tikhoma hi ndlela yo biha hi tlhelo ra rimbewu. (Varhoma 8:5, 6) Xisweswo, i vutlhari ku papalata vuyimbeleri, tivhidiyo, minkandziyiso ni nchumu wun’wana ni wun’wana lowu kombisaka timhaka ta masangu kumbe lowu hi ndlela yo karhi wu khutazaka swiendlo swa ku tikhoma hi ndlela yo biha hi tlhelo ra rimbewu, leswi hlundzukisaka Xikwembu.—Pisalema 101:3.


text:
JUNE 4, 2014
MAHUNGU YA MISAVA
Timbhoni Ti Sungula Mintsombano Ya Matiko
ENEW YORK—Ntsombano wo sungula wa matiko wa Timbhoni ta Yehovha lowu nga ta teka masiku manharhu, lowu nga ni nhloko-mhaka leyi nge “Hambetani Mi Lava Mfumo Wa Xikwembu Ku Sungula!,” wu ta sungula nimixo hi Ravuntlhanu, June 6, 2014, eFord Field eDetroit, Michigan, le USA. Swiyenge swa ntsombano lowu swi ta haxiwa kunene etindhawini tin’wana eArizona, eCalifornia, eFlorida, eIllinois, eMissouri, eNew Jersey ni le North Carolina naswona swi ta tolokiwa hi Xialbaniya, Xikorea, Xipolixi ni Xiputukezi.
J. R. Brown, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha entsindza wa tona eBrooklyn, le New York, u te: “Eka mavhiki manharhu yo hetelela, Timbhoni ta le Detroit ni ta le madorobeni lama nga ta hlalela nongonoko lowu hi lunghiselelo ra Internet, a ti ri karhi ti rhamba vaakelani va tona leswaku va va kona eka xiendlakalo lexi. EDetroit, hi langutele vanhu va tinxaka-xaka va kwalomu ka 45 000 ku katsa ni vapfhumba vo tlula 2 000 lava humaka eAustralia, eCanada, eGermany ni le Taiwan.”
Hi nguva ya ximumu, Timbhoni ta le United States ti ta khoma mintsombano ya 16 ya matiko eswitediyamu leswikulu eswifundzheni swa khume. Etindhawini tin’wana nongonoko wu ta nyikeriwa wu helerile kumbe wu nga helelanga hi Xialbania, Xiarabu, Xiarmenia, Xicanton, Xichuukese, Xicreole xa le Haiti, Xifurwa, Xigriki, Xihindi, Xiiloko, Xiindonesia, Xijapani, Xikorea, Ximandarin, Ximarshall, Xintariyana, Xipaniya, Xiperesiya, Xipolixi, Xiromania, Xirhaxiya, Ririmi ra Mavoko ra le Amerika, Xisamoa, Xitagalog, Xitwi ni Xivietnam. Ku sukela hi June 2014 ku fikela hi 2015, Timbhoni ti ta khoma mintsombano ya matiko eAustralia, aEcuador, aEngland, eGermany, eGreece, eMexico, eSouth Korea ni le Zimbabwe.
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yeremiya 47:1-7
47 Leri i rito ra Yehovha eka Yeremiya lowa muprofeta malunghana ni Vafilisita,+ Faro a nga si herisa Gaza.+2 Yehovha u te:“Waswivo! Mati ma ta ma huma+ en’walungwini+ naswona ma endle nkova lowu teleke. Ma ta khukhula tiko ni leswi teleke eka rona, muti ni lava tshamaka eka wona.+ Kunene vanhu va ta huwelela, un’wana ni un’wana la tshamaka etikweni u ta rila.+3 Loko ku twala mpfumawulo wa swigingi swa masondzo ya tihanci takwe,+ loko ku ketlaketla makalichi yakwe ya nyimpi,+ pongo ra mavhilwa ya yena,+ vatatana a va nge hundzulukeli eka vana, hikwalaho ka ku lelemela ka mavoko ya vona,4 hikwalaho ka siku leri taka ra ku phangela Vafilisita+ hinkwavo, ku dlaya muponi un’wana ni un’wana loyi a a pfuna+ eTiri+ ni le Sidoni.+ Hikuva Yehovha u phangela Vafilisita,+ lava seleke exihlaleni xa Kafitoro.+5 Ku va ni mpandla+ ku ta fika eGaza.+ Axikeloni+ u miyetiwile. Wena salela ra rivala ra le hansi, xana u ta tixekelela ku fikela rini?+6 “Aha, banga ra Yehovha!+ Xana u ta tshama u nga miyeli ku fikela rini? Tlhomeka enkotlotweni wa wena.+ Wisa u miyela.7 “Xana ri nga miyerisa ku yini, kasi ri lerisiwe hi Yehovha? I ra Axikeloni ni vugima-lwandle.+ U hlawule leswaku ri va kwalaho.”