text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vafilipiya 3:1-21
3 Eku heteleleni, vamakwerhu, hambetani mi tsaka eHosini.+ Ku mi tsalela swilo leswi fanaka a swi ndzi karhati, kambe swi sirhelela n’wina.2 Tivoneleni timbyana,+ tivoneleni vaendli va leswo biha, tivoneleni lava tsemaka nyama.+3 Hikuva hi hina lava yimbeke ngoma+ ya xiviri, lava endlaka ntirho wo kwetsima hi moya+ wa Xikwembu naswona hi tibuma ha Kreste Yesu,+ naswona ku tiyiseka ka hina a ku le nyameni,+4 loko ku ri ni loyi a ehleketaka leswaku u ni swisekelo swa ku tiyiseka enyameni, munhu wa kona hi mina.Loko munhu un’wana a ehleketa leswaku u ni swisekelo swa ku tiyiseka enyameni, mina ndza n’wi tlula swinene:+5 ndzi yimbe hi siku ra vunhungu,+ eka nyimba ya ndyangu wa Israyele, nyimba ya Benjamini,+ Muheveru+ la velekiweke a huma eka Vaheveru; malunghana ni nawu ndzi Mufarisi;+6 malunghana ni ku hiseka, ndzi xanise vandlha;+ malunghana ni ku lulama hi ku ya hi nawu, ndzi tikombise ndzi pfumala xisandzu.7 Kambe swilo leswi veke mpindzulo eka mina, ndzi swi teke ku ri ku lahlekeriwa hikwalaho ka Kreste.+8 Phela, hikwalaho ka sweswo, hakunene ndzi tlhela ndzi teka swilo hinkwaswo ku ri ku lahlekeriwa hikwalaho ka ntikelo lowu tlurisaka wa ku tiva Kreste Yesu Hosi+ ya mina. Hikwalaho ka yena ndzi pfumele ku lahlekeriwa hi swilo hinkwaswo naswona ndzi swi teka ku ri nhulu ya thyaka,+ leswaku ndzi kuma Kreste9 kutani ndzi kumiwa ndzi ri evun’weni na yena, ndzi nga ri na ku lulama ka mina, loku humaka enawini,+ kambe loku taka hi ripfumelo+ eka Kreste, ku lulama loku humaka eka Xikwembu exisekelweni xa ripfumelo,+10 leswaku ndzi tiva yena ni matimba ya ku pfuka+ ka yena eka lava feke ni ku hlanganyela eku xanisekeni+ ka yena, ndzi tiveka ehansi ka rifu ro fana ni ra yena,+11 ku vona loko hi ndlela yo karhi ndzi ta kuma ku pfuxiwa+ ko sungula eka lava feke.12 Ku nga ri swona leswaku se ndzi ku amukerile kumbe se ndzi endliwe ndzi hetiseka,+ kambe ndzi lwela+ ku vona loko ndzi ta khoma leswi Kreste Yesu a ndzi khomeke+ ha swona.13 Vamakwerhu, a ndzi titeki se ndzi swi khomile; kambe ku ni xilo xin’we malunghana na swona: Ku rivala swilo swa le ndzhaku+ ni ku nava ndzi ya emahlweni eka swilo swa le mahlweni,+14 ndzi lwela ku fikelela pakani+ ya hakelo ya ku vitaneriwa+ ehenhla hi Xikwembu hi ku tirhisa Kreste Yesu.15 Kutani, leswi vo tala va hina hi wupfeke,+ a hi veni ni langutelo+ leri ra mianakanyo; naswona loko hi ndlela yo karhi mi ri ni mboyamelo wa mianakanyo lowu hambaneke ni lowu, Xikwembu xi ta hlavutela langutelo leri nga laha henhla eka n’wina.16 Kambe, hi mpimo lowu hi endleke nhluvuko ha wona, a hi hambeteni hi famba hilaha ku hlelekeke+ eka ntila lowu fanaka.17 Hi vun’we vanani vatekeleri+ va mina, vamakwerhu, kutani mi veka tihlo eka lava va fambaka endleleni leyi fambisanaka ni xikombiso lexi hina hi mi vekelaka xona.+18 Hikuva va tele, lava a ndzi hamba ndzi vulavula ha vona kambe sweswi ndzi vulavula ha vona ndzi ri karhi ndzi rila, lava fambaka tanihi valala va mhandzi ya nxaniso ya Kreste,+19 naswona ku hela ka vona i ndzoviso,+ kasi xikwembu xa vona i khwiri+ ra vona, kutani ku vangama ka vona ku kumeka eka tingana+ ta vona, naswona va veka mianakanyo ya vona eka swilo leswi nga emisaveni.+20 Loko ku ri hina, lunghelo ra hina ra vutshamo+ ri le matilweni,+ ku nga ndhawu leyi nakambe hi rindzeleke+ muponisi hi mapfundza eka yona, Hosi Yesu Kreste,+21 loyi a nga ta pfuxeta miri+ wa hina lowu tsongahatiweke leswaku wu twananisiwa ni miri+ wakwe lowu vangamaka hi ku ya hi matirhelo+ ya matimba lawa a nga na wona, hambi matimba ya ku veka swilo hinkwaswo ehansi+ ka yena.


c: text/html

text:
Tinkomponi
Nkomponi itindzhawu to endla tinhundzu na vukorhokeri lebyi yelanaka hixitalo endzeni ka ikhonomi ya tiko.[1] Swihlovo swotala swa mbuyelo eka mabhinzu hi laha tikomponi tavona tisimekiweke kona na tinhudzu leti ti endliwaka.[2] Nkomponi yo edla tinhundzu hi yona komponi leyi veka ya nkoka eku endleni mintirho yo tala etikweni-nkulu ra Yuropa na Amerikha ya N'walungu hi tinguva ta kusungula ka tinkomponi. Leswi swi fambisane na ku antswisiwa ka tithekinoloji to fana na ku ceriwa ka nsimbhi na makhala.
Kusukela eka nguva ya kuakiwa ka tinkomponi, kwalomu ka vunharhu bya mbuyelo wa mabindzu ya misava wusekeriwe eka tinkomponi. Matiko yo tala lama hluvukeke matitshege ngopfu eka vukorhokeri na mabindzu ya tinkomponi ta wona.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Industry | Define Industry at Dictionary.com "'Definition of Industry'". 2014-02-04.
- ↑ "'Definition of Industry' Investopedia". Archived from the original on 2017-07-24.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 30:1-33
30 “Khombo eka vana vo sihalala,”+ ku vula Yehovha, “lava voyameleke eku hetisiseni ka makungu, ku nga ri ya mina;+ ni ku chulula leswi cheriwaka egandzelweni, ku nga ri hi moya wa mina, leswaku va tlhandleka xidyoho ehenhla ka xidyoho;+2 lava va sukaka va rhelela aEgipta,+ lava va nga vutisisangiki enon’wini wa mina,+ va tisirhelela hi khokholo ra Faro ni ku tumbela endzhutini wa Egipta!+3 Naswona khokholo ra Faro ri fanele ri mi khomisa tingana,+ ni ku tumbela endzhutini wa Egipta ku va ku tsongahatiwa.+4 Hikuva tihosana ta yena ti le Sowana,+ ni vayimeri vakwe va fika eHanese.5 Kunene un’wana ni un’wana u ta khomiwa hi tingana hikwalaho ka vanhu lava nga vuyerisiki munhu, lava nga pfuniki nchumu naswona va nga vuyerisiki, kambe va khomisa tingana ni ku tisa ndzhukano.”+6 Xileriso eka swiharhi swa le dzongeni:+ Etikweni ra maxangu+ ni ra swiyimo swo nonon’hwa, ra nghala ni yingwe leyi bongaka, ra mhiri ni nyoka ya ndzilo+ leyi hahaka, emakatleni ya timbhongolo va tlhandleka xuma xa vona, kasi eminhlaneni ya tikamela+ va tlhandleka timbuva ta vona. A va nge pfuni nchumu evanhwini.7 Vaegipta i vuhava ntsena, a va nge pfuni nchumu.+ Hikokwalaho ndzi vitane loyi ndzi ku: “Rahava+—va lo tshama va ku whii!”8 “Sweswi tana, tsala ehenhla ka xiphepherhele emahlweni ka vona, u swi tsala ebukwini,+ leswaku swi ta tirha enkarhini lowu taka, byi va vumbhoni hilaha ku nga riki na makumu.+9 Hikuva i vanhu lava xandzukaka,+ vana lava nga riki na ntiyiso,+ vana lava nga swi lavangiki ku yingisa nawu wa Yehovha;+10 lava byeleke lava va vonaka va ku, ‘Mi nga tshuki mi vona,’ ni le ka lava nga ni swivono va ku, ‘Mi nga tshuki mi va ni swivono swa swilo leswi kongomeke eka hina.+ Hi byeleni leswo nandziha; vanani ni swivono swa swilo swa vuxisi.+11 Hambukani endleleni; kendlukani endleleni.+ Herisani Mukwetsimi wa Israyele hikwalaho ka hina ntsena.’”+12 Hikokwalaho Mukwetsimi wa Israyele u te: “Leswi mi bakanyaka rito leri,+ nileswi n’wina mi tshembaka ku dyelela ni leswo gombonyoka naswona mi tiseketelaka hi swona,+13 hikokwalaho eka n’wina xidyoho lexi xi ta fana ni xiphemu lexi phemekeke lexi nga ekusuhi ni ku wa, ku kukumuka erirhangwini leri tlakukeke,+ ku wa loku ku nga taka hi xitshuketa, hi xinkarhana.+14 Kunene ri ta fayiwa ku fana ni ku fayiwa ka khuwana lerikulu ra vavumbi,+ ri pfotloseriwa ri nga tsetseleriwi, lerova exikarhi ka swiphemu-phemu swa rona leswi pfotlosiweke a ku nge kumiwi xiphemu xa vumba xo hlengeleta ndzilo exitikweni kumbe ku ka mati laha ku nga ni ndzhope.”+15 Hikuva Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, Mukwetsimi wa Israyele,+ u te: “Mi ta ponisiwa loko mi vuya, mi ta wisa. Matimba ya n’wina ma ta va ya ku pfumala ku kavanyetiwa ni ya ku tshembeka.”+ Kambe a mi swi rhandzanga.+16 Mi ye emahlweni mi ku: “E-e, kambe hi ta baleka hi tihanci!”+ Hi yona mhaka leyi mi nga ta baleka. “Naswona hi ta gada tihanci ta rivilo!”+ Hi yona mhaka leyi lava va mi hlongorisaka va nga ta va ni rivilo lerikulu.+17 Vanhu va 1 000 va ta rhurhumela hikwalaho ka ku tshinya ka munhu un’we;+ hikwalaho ka ku tshinya ka vanhu va ntlhanu mi ta baleka ku fikela loko mi ta va mi sele ku fana ni mhandzi ehenhla ka ntshava ni ku fana ni xikombiso exitsungeni.+18 Hikokwalaho Yehovha u ta tshama a langutele ku mi komba tintswalo,+ kutani u ta suka a yima a mi komba tintswalo.+ Hikuva Yehovha i Xikwembu xa vuavanyisi.+ Va tsaka+ hinkwavo lava tshamaka va n’wi languterile.+19 Loko vanhu va le Siyoni+ va ta tshama eYerusalema,+ a wu nge rili nikatsongo.+ Kunene u ta ku komba tintswalo loko a twa xirilo xa wena; entiyisweni loko a xi twa u ta ku hlamula.+20 Kunene Yehovha u ta mi nyika maxangu ma va xinkwa ni ntshikilelo wu va mati;+ kambe Muleteri wa n’wina Lonkulu a nge he tifihli naswona mahlo ya n’wina ma ta va mahlo lama vonaka Muleteri Lonkulu wa n’wina.+21 Tindleve ta n’wina ti ta twa rito endzhaku ka n’wina ri ku: “Ndlela hi leyi.+ Fambani hi yona,” loko mo tshuka mi ya exineneni kumbe mi tshuka mi ya eximatsini.+22 Kutani mi fanele mi nyamisa xifunengeto xa swifaniso swa n’wina leswi vatliweke swa silivhere+ ni xifunengeto xa xifaniso lexi endliweke hi ku n’okisiwa+ xa nsuku.+ Mi ta swi hangalasa.+ Ku fana ni wansati la nga ni switlhandla, mi ta ku eka xona: “I thyaka ntsena!”+23 Kunene u ta nisa mpfula, a yi nisela mbewu ya wena leyi u yi byaleke emisaveni,+ ni xinkwa ku nga ntshovelo wa misava, lexi faneleke xi nona naswona xi va ni mafurha.+ Esikwini rero swifuwo swa wena swi ta dya emadyelweni yo pfuleka.+24 Kutani tihomu ni timbhongolo leti rimaka misava ti ta dya furu leyi lungiweke hi leswo dzunga, leswi peperhiweke hi foxolo+ ni foroko.25 Ehenhla ka ntshava yin’wana ni yin’wana yo tlakuka ni le henhla ka xitsunga xin’wana ni xin’wana xo tlakuka ku fanele ku va ni swinambyana,+ makhele ya mati, esikwini ra ku dlaya lokukulu loko swihondzo swi wa.+26 Ku vonakala ka n’weti lowu thwaseke ku fanele ku fana ni ku vonakala ka dyambu leri vangamaka; ni ku vonakala loku vangamaka ka dyambu ku ta ku tlula ka nkombo,+ ku fana ni ku vonakala ka masiku ya nkombo, esikwini leri Yehovha a bohelelaka vanhu vakwe lava tshovekeke,+ a horisaka+ ni mbanga ya nkhavi wakwe.27 Waswivo! Vito ra Yehovha ri huma ekule, ra hisa hi ku hlundzuka+ kakwe ni mapapa yo tika. Loko ku ri milomu yakwe, yi tele xigwevo, ririmi ra yena ri kotisa ndzilo lowu lovisaka.+28 Naswona moya wakwe wu fana ni xinambyana xa mati yo tala lama fikaka enhan’wini,+ leswaku a hlunguhla matiko hi sefo+ leyi nga pfuniki nchumu; ni tomu+ leri tsendzelekisaka munhu ri ta va etinhlayeni ta vanhu.+29 N’wina mi ta va ni risimu+ ro fana ni ra nivusiku loko munhu a tihlawulekisela nkhuvo,+ ku tsaka ka mbilu ko fana ni ka loyi a fambaka ni xitiringo+ a nghena entshaveni ya Yehovha,+ Ribye ra Israyele.+30 Kunene Yehovha u ta endla leswaku xindzhuti xa rito+ rakwe xi twiwa naswona u ta endla leswaku ku rhelela ka voko rakwe ku voniwa,+ eku hlundzukeni+ lokukulu ni ndzilo+ wo lovisa ni mpfula leyikulu ni xidzedze+ ni swihangu.+31 Hikuva Asiriya u ta chava hikwalaho ka rito ra Yehovha;+ u ta n’wi ba hi nhonga.+32 Ku tlakuka kun’wana ni kun’wana ka nhonga yakwe yo ba leyi Yehovha a nga ta yi ehlisela ehenhla ka Asiriya, kunene ku ta fambisana ni swingomana ni tiharipa;+ entiyisweni hi tinyimpi ta ku tlakusiwa ka matlhari u ta lwa na vona.+33 Hikuva Tofete+ wa yena u lulamisiwile ku sukela eminkarhini ya sweswi; naswona u lunghiseleriwe hosi.+ U endle nhulu ya yena yi va yikulu. Ndzilo ni tihunyi swi tele. Ku hefemula ka Yehovha, ka wu hisa ku fana ni xinambyana xa xivavula.+


text:
Mintlango Ya Le Bibeleni
Tivonele Eka Ku Navela!
Dyondza hi khombo ra ku tikukumuxa eka Davhida, Absalomu na Yowabu. Kopa ntlango lowu, ivi u hlaya xitori lexi kutani u xi vona hi mahlo ya mianakanyo.
Swin'wana Eka Xiyenge Lexi
Titsongahate Loko U Tshinyiwa
U dyondza yini eka ndlela leyi Natani a vulavuleke ha yona na Davhida leswaku a n’wi lulamisa?
Tivonele Eka Ku Navela Loku Nga Riki Kunene
Endla xitoloveto lexi naswona u yi vona hi mahlo ya mianakanyo mhaka leyi ya le Bibeleni ya Davhida na Bati-xeba. Hi tihi tidyondzo leti hi nga ti dyondzaka?
Xikwembu Xi Horise Hezekiya
Hlaya mhaka leyi ya Bibele u vona ndlela leyi u nga antswisaka ha yona ndlela leyi u khongelaka ha yona.
SWITOLOVETO SWA TIMHAKA TA BIBELE


text:
Ku Chumayela Ni Ku Dyondzisa eMisaveni Hinkwayo
MISAVA HINKWAYO
MATIKO 239
VAHUWELERI 7 965 954
NTSENGO WA TIAWARA LETI HETIWEKE EVUTIRHELINI BYA NSIMU 1 841 180 235
TIDYONDZO TA BIBELE 9 254 963
EKA XIYENGE LEXI
Afrika
Vanhu va le Afrika va amukela ntiyiso wa Bibele naswona wu cinca vutomi bya vona. Hlaya hi ta xilovekelo lexi siku ni siku a xi dzaha tisigarete ta 60.
Matiko Ya Amerika
Mintokoto leyi landzelaka yi kombisa leswaku ku pfuna vanhu hi tindlela to hambana-hambana ni ku chumayela ntiyiso wa Bibele ku nga khathariseki nkaneto, swi nga va ni vuyelo lebyinene.
Asia Ni Le Middle East
Ku phikelela entirhweni wo chumayela swi tisa mikateko. Xiya matshalatshala lama endliweke leswaku ku pfuniwa wanuna loyi a nga voniki, a nga twiki naswona a nga vulavuriki leswaku a twisisa leswaku Xikwembu xa khathala ha yena.
Yuropa
Xihlawuhlawu xi nga vangiwa hi marungula lama hoxeke lama vuriwaka hi vanhu. Hlaya hi ndlela leyi nongonoko wa le ka xiya-ni-moya wu xi heriseke ha yona xihlawuhlawu eka Timbhoni ta Yehovha.
Oceania
Ku tsala mapapila i ndlela yin’wana leyi ntiyiso wa Bibele wu chumayeriwaka ha yona eChristchurch, le New Zealand. Ha yini van’wana va vula leswaku mapapila lawa i “Mapapila lama humaka eka Xikwembu?”


text:
NDIMA 14
Mwaya wako wu nga tsaka
1, 2. Nji txani atxi Jehovha a txi lavako ka timwaya?
JEHOVHA TXIZIMU a mahile mtxhadho wo khata. Bhiblia yi womba ti to ene a mahile wamsikati wo khata se e “mu yisa ka Adhamu”. Adhamu a ti tsakile ngutu ha koza a txi khene: “Awuwa ngu ditshuri i dirambu da marambu angu ni nyama ya nyama yangu.” (Genesisi 2:22, 23) Atiya ti hi komba ti to Jehovha a ti lava ti to vatekani ve va ava va nga tsaka.
2 To panda ngu ti to, vathu va vangi kha va nga za ve mana wutomi wo tsakisa wa mwaya. Hambi keto, Bhiblia yi ni matshina a mangi a milayo aya ma nga vhunako siro sa mwaya ti to si maha ti to mwaya wu va ni wutomi wa mwaya wu wu humelelako ti to ve tidila ngu ku va va di votshe kota mwaya.—Luka 11:28.
TXIZIMU TXI EMETE TXANI KA VAVAMNA
3, 4. a) Wamwamna a fanete e ñolisa ku txani msikati wakwe? b) Ngu ku txani ti di ni lisima ti to mwamna ni msikati ve divalelana?
3 Bhiblia yi womba ti to wamwamna a fanete e ñola msikati wakwe ngu txixonipho. Hi kombela u lera Vaefesu 5:25-29. Mbimo yotshe wamwamna a na ñola msikati wakwe ngu nzila ya lirando. Ene a na m’vhikela, e m’khatalela ni kwa mbi maha txilo atxi txi nga m’dayisako.
4 Kambe nji txani atxi wamwamna a fanelako ku txi maha ngako msikati wakwe a txi thuka e phazama? Vavamna va gelwa tiya: “Anu vavamna Simamani mi randa vasikati vanu mi si zumbi ngu ku va xupha.” (Vakolosa 3:19, Tradução do Novo Mundo) Vavamna, khumbulani ti to vasikati vanu va maha sihoxo ni vona. Se ngako u txi lava kudivalelwa siwonho sako ngu Txizimu, u fanete u divalela msikati wako. (Matewu 6:12, 14, 15) Ngako mwamna ni msikati va txi divalelana ngu kutxhatxheka, ti na maha ti to ve va ni wukati wo tsakisa.
5. Ngu ku txani wamwamna a di fanete e ninga lisima msikati wakwe?
5 Jehovha a emete ti to mwamna e ninga lisima msikati wakwe. Mwamna a fanete e pimisa kha kwati ngu silaveko sa msikati wakwe. Atiya nda lisima ngutu. Ngako wamwamna a txi xanisa msikati wakwe, Jehovha kha na mbi yi engisa mikombelo yakwe. (1 Pedro 3:7) Atxi txi mahako ti to vathu ve va va lisima ka Jehovha ngu ti to va mu randa. Kwakwe votshe va ni lisima.
6. Ti womba txani ku mwamna ni msikati ve va “nyama yimweyo”?
6 Jesu a txhamusete ti to mwamna ni msikati “hi nga ngadi vambidi, yova mmweyo dwe.” (Matewu 19:6) Vona va thembana se kha va fanela ku alakanyelana to biha. (Mavingwa 5:15-21; Vahebheru 13:4) Mmwane ni mmwane a fanete kukhatala ngu silaveko sa mkwawe ka timhaka ta mataho. (1 Vakorinto 7:3-5) Wamwamna a na khumbuli ti to “a walo m’thu wu a khalako a txi venga mmindi wakwe, aniko wa wugonga.” Se a fanete kuranda ni ku khatalela msikati wakwe. Ku pinda txani ni txani, msikati a lava ti to mwamna eva wa mnene ni ku m’randa.—Vaefesu 5:29.
TXIZIMU TXI EMETE TXANI KA VAVASIKATI
7. Ngu ku txani timwaya ti txi lava msungo wa mwaya?
7 Timwaya totshe ti lava awu i ku msungo wa mwaya, i ku m’thu wu a wu kongomisako ti to ve thumisana kwati. Ka 1 Vakorinto 11:3, Bhiblia yi khene: “Msungo wa wamwamna ngu Kristu; msungo wa wamsikati ngu wamwamna; se msungo wa Kristu ngu Txizimu.”
8. Wamsikati a nga txi kombisisa ku txani txithavo txo tshima ka mwamna wakwe?
8 Vavamna votshe va maha sihoxo. Kambe ngako msikati a txi seketela sisungo sa mwamna wakwe ngu mbilu yotshe ni ku thumisana nayo, mwaya wotshe wu na wuyelwa. (1 Pedro 3:1-6) Bhiblia yi khene: ‘Wamsikati a fanete kuxonipha mwamna wakwe.’ (Vaefesu 5:33) Se ku wombwa txani ngako mwamna a si tumelelani ni likholo la msikati? Ta laveka ti to wamsikati e va ni txixonipho txo tshima kwakwe. Bhiblia yi khene: “Nananu vavasikati, tivekeni hahatshi masoni ka vavamna vanu, kasiku, ngako vamwane vavamna va si engisi dipswi ve mana ku dhanwa ngu mtamo wa mahanyelo a vasikati vawe, hambi i singa ngu dona dipswi, ngu mhaka ya kuwona wutomi wanu wa kutiñola ni wa txithavo.” (1 Pedro 3:1, 2) Wamsikati wu i ku txikombiso txa txinene a nga vhuna mwamna ti to e pfisisa ni kuxonipha likholo lakwe.
9. a) Nji txani txi wamsikati a nga txi mahako i di ti to ku ni ti a si tumelelaniko ni mwamna wakwe? b) Ngu txihi Txialakanyiso atxi txi ku ka Titosi 2:4, 5?
9 Nji txani atxi wamsikati atxi mahako ngako a si tumelelani ni mwamna wakwe? Ene a nga phofula mawonelo akwe ngu txixonipho. Ngu txikombiso, Sara a gete Abrahamu timhaka ti ti nga mbi m’tsakisa, kambe Jehovha a m’gete tiya: “Maha totshe ati Sara a ku kombelako.” (Genesisi 21:9-12) Ta kala ti to wamwamna wu i ku Mkristu e maha sisungo si si lwisanako ni ti Bhiblia yi ti wombako, ngu toneto msikati wakwe a fanete ku mseketela. (Mithumo 5:29; Vaefesu 5:24) Wamsikati wa mnene a na khatalela mwaya wakwe. (Lera Titosi 2:4, 5.) Se ngako mwamna ni vanana va txi wona ti a va thumelisako tona, va na m’randa ni ku m’xonipha ngutu.—Mavingwa 31:10, 28.
10. Bhiblia yi womba txani ngu kulekana ni kudaya wukati?
10 Yimwane mbimo vatekani va nga tutumela kulekana. Hambi keto, Bhiblia yi womba ti to “wamsikati a si lekani ni mwamna wakwe” ni ti to “wamwamna nene a nga leki msikati wakwe”. (1 Vakorinto 7:10, 11) Ku ni sivangelo simwane aha va nga lekanako, kambe ati hi nga msakano. Ku wombwa txani ngu kudaya wukati? Bhiblia yi kombisa ti to txivangelo txo pfala txo daya wukati ngu ku va wamwamna mwendo wamsikati e otela ni m’thu wu i singako mkatakwe.—Matewu 19:9.
TXIZIMU TXI EMETE TXANI KA VAVELEKI
11. Ngu tihi ati i ku ta lisima ka totshe ati vanana va tilavako?
11 Vaveleki, hetani mbimo yo tala mi di ni vanana vanu. Vanana vanu va mi lava, se to pinda totshe mi fanete ku va gondisa mayelana ni Jehovha.—Dheuteronome 6:4-9.
12. Nji txani atxi vaveleki va nga txi mahako ti to ve vhikela vanana vawe?
12 Mafu awa a Sathane maya meya kubihani ngutu, se vaho ava va lavako kudayisa vanana vanu, hambi ku va xakela ngu ta mataho. Vaveleki vo tala va ti wona ti txi karata kuwombawomba ngu ta mataho ni vanana vawe. Kambe vaveleki va fanete kubhasopisa vanana vawe ka mhakeyo ni ku va gondisa ti to va nga tivhikelisa ku txani. Vaveleki va fanete kuvhikela vanana vawe. *—1 Pedro 5:8.
13. Vaveleki va nga vagondisisa ku txani vanana vawe?
13 Vaveleki va ni wutixamuleli wo gondisa vanana vawe nzila ya mahanyela. U nga va gondisisa ku txani vanana vako? Vanana vako va lava ku gondiswa, kambe u txi va laya khwa fanela ku nga wo va ngonyamu. (Jeremiya 30:11) Se u nga laye vanana u di henyile. U nga wombawombe nga “kuthola ka ditxhari” ni ku va bhongela. (Mavingwa 12:18) Gondisa vanana vako ti to ve pfisisa ti to ngu ku txani ti txi lava ve engisa.—Vaefesu 6:4; Vahebheru 12:9-11; Wona Titxhamuselo to gwitisa 30.
TXIZIMU TXI EMETE TXANI KA VANANA
14, 15. Ngu ku txani vanana va di fanete kuengisa vaveleki vawe?
14 Mbimo yotshe Jesu a engisile Tate wakwe, hambi ka mbimo yi ti nga txi nemela. (Luka 22:42; Johane 8:28, 29) Jehovha a emete ti to vanana ve engisa vaveleki vawe.—Vaefesu 6:1-3.
15 Vanana, hambi mi txi wona ti txi mi karatela kuengisa vaveleki vanu, khumbulani ti to mi txi engisa, mi tsakisa Jehovha ni vaveleki vanu. *—Mavingwa 1:8; 6:20; 23:22-25.
16. a) Sathane a thumisa txani ti to e duka vaphya ti to ve maha to biha? b) Ngu ku txani ti di ni lisima kusawula vangana va va randako Jehovha?
16 Dhiabhulosi a nga thumisa vangana vako ni vamwane va i ku titanga tako ti to ve kuduka kumaha to biha. Wa tiziva ti to mizamo ya vangana vako yi nga kunemelela ku yi lamba. Ngu txikombiso Dhina mwanana wa Jakobe a vite ni vangana ava va nga ti si randi Jehovha. Eto ti ve txikarato txa hombe kwakwe ni ka mwaya wakwe. (Genesisi 34:1, 2) Ngako awe u di ni vandoni ava va si randiko Jehovha, vona va nga kuduka ti to u maha ati Jehovha a ti nyenyako, se eto ti nga dyisa tshiku awe, vaveleki vaku hambi ni Jehovha. (Mavingwa 17:21, 25) Eto ngu tona ti mahako ti lava ti to u va ni vangana ava va randako Jehovha.—1 Vakorinto 15:33.
MWAYA WAKO WU NGA MANA LITSAKO
17. Ngu wuhi wutixamuleli awu mmwane ni mmwane a ku nawo ha mwayani?
17 Ngako votshe ha mwayani va txi londisela sileletelo sa Txizimu, vona va vayilela sikarato so tala. Ngako u di wamwamna, randa msikati wako ni ku mu ñola ngu lirando. I di ti to u wamsikati, ti veke hahatshi ni kuxonipha mwamna wako ni kuetetela txikombiso txa wamsikati wa ha ka Mavingwa 31:10-31. Ngako u di mveleki, gondisa vanana vako ti to ve randa Txizimu. (Mavingwa 22:6) U di tate, kongomisa mwaya wako “ngu fanelo yi yi lavekako”. (1 Timoti 3:4, 5; 5:8) Se vanana, engisani vaveleki vanu. (Vakolosa 3:20) Khumbulani ti to motshenu mi nga maha sihoxo, se ti vekeni hahatshi ni kudivalelana. Bhiblia yi ni wukongomisi wa Jehovha ka votshe ha mwayani.
^ par. 12 U nga mana to tala ta nzila yi u nga vhikelisako tona vanana vako ka ndima 32 ya dibhuku di di ku Aprenda do Grande Instrutor, di nga humiswa ngu Tifakazi ta Jehovha.
^ par. 15 Mwanana a nga mbi engisa vaveleki vakwe ngako va txi lava ku e maha timhaka ti ti lwisanako ni mlayo wa Txizimu.—Mithumo 5:29.


text:
Nhlampfurha
Nhlampfurha Murhi wa nhlampfurha i wa muhlovo wa rihlaza nakambe murhi lowu a wu kuli ngopfu naswona a wu lehanga. Loko moya wu ba, murhi lowu wa tshoveka hi ku olova hikuva wu larile. Nsinya lowu wu na matluka lamakulu ya swiphepherete, wu tlhela wu mila enhoveni na le makaya laha ku nga na tshanga ra tihomu. Nhlampfura i murhi wa nkoka eka vanhu vo fana na tin`anga hikuva va wu tirhisa ku tshungula vanhu lava va vabyaka. Mihandzu ya kona yi vuriwa tinhlampfurha. Marhavi ya nhlampfurha i yo tshwuka.[1][2]
Leswinga ndzeni
Matirhisele[Lulamisa | edit source]
Mihandzu ya Nhlampfurha:[Lulamisa | edit source]
Mihandzu ya nhlampfurha a yi dyiwi hi vanhu. Vana lavantsongo va fanele ku lemukisiwa hi murhi lowu leswaku a wu dyiwi hikuva wu ni khombo lerikulu eka vutomi bya vanhu. Loko tinhlampfurha ti swekiwile ti humesa mafurha lama tirhisiwaka hi tin`anga. Mihandzu ya nhlampfurha yi tswariwa yi ri hi xichocho. Mihandzu ya kona yi na muhlovo wa rihlaza loko yi nga si vupfa kasi loko yi vupfile yi cinca muhlovo wa rihlaza yi va ya ribungu.[1]
Ntirho wa mafurha ya Nhlampfurha:[Lulamisa | edit source]
Loko tin`anga ti lava ku endla mafurha ya nhlampfurha, ti tshova ntshetsho wa kona ti wu sweka. Loko ku swekiwa tinhlampfurha vanhu va fanele ku songa masangu hikuva loko swo ka swi nga ri tano mafurha ya tinhlampfurha a ma nga humi. Tinhlampfurha ti cheriwa embiteni ti bambateriwa leswaku ti ta kukumuka naswona ti fanerile ku heta mavhiki mambirhi kumbe ku tlula ti nga si swekiwa. Loko tikukumukile, ku cheriwa mati epotweni lerikulu kutani ti swekiwa dyambu hinkwaro ku ri karhi ku tshiveleriwa ndzilo swinene. Mafurha ya kona ma ya ehenhla kasi tinhlampfurha ti sala ehansi loko ku endliwa mafurha. Mafurha lama ma swekiwa eka siku ra vumbirhi, ku ri karhi ku minyiwa mafurha epotweni. Loko ku ri karhi ku swekiwa, ku sefiwa mati ku sala mafurha ntsena. Mafurha ya kona ya cheriwa emabodhleni laha ma swi kotaka ku tshama malembe yo tala ma nga onhaki, ma tlhela ma xavisiwa. Mafurha lama ma nga tirhisiwa ku orha misisi na ku tirhisiwa eka vana loko va ha ri vantsongo ku sivela vuvabyi bya swirhumbana na ku tlhela ma nwiwa ku tshungula nchuluko eka vana na ku tlhela ma horisa silondzo. Kasi mati ya matluka ya kona loko ma nwiwa ma horisa ku vava endzeni.[1]
Ntirho wa timintsu ta Nhlampfurha:[Lulamisa | edit source]
Mati ya timitsu ma horisa ku vava ka meno kasi matluka ya kona ma nga tlhela ma tirhisiwa ku thova munhu loko a vavisekile kumbe a pfimbile. Loko ti swekiwa ku tshiveriwa ndzilo lowukulu, ti cheriwa kona ti katingiwa ti kala ti cinca na muhlovo ti va ta ntima. Loko tinhlampfurha ti katingiwile ta hlantswiwa, ti tlhela ti anekiwa leswaku ti ta kandzeka na ku sileka kahle.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 MALAMULE, R.J (2015). "Mathyelo ya mavito ya minsinya yo tshungula mavabyi eka Skhukhuza, eMpumalanga: Maendlelo ya Onomasitiki". University of Limpopo.
- ↑ Phillips, Roger; Rix, Martyn (1999). Annuals and Biennials. London: Macmillan. p. 106. ISBN 0-333-74889-1.


text:
Dyondzo 1
I Yini Mahungu Lamanene?
1. Hi wahi mahungu lama humaka eka Xikwembu?
Xikwembu xi lava leswaku vanhu va tiphina hi vutomi emisaveni. Xi tumbuluxe misava ni swilo hinkwaswo leswi nga eka yona hikuva xi rhandza vanhu. Ku nga ri khale xi ta teka goza leswaku vanhu va matiko hinkwawo va va ni vumundzuku lebyinene. Xi ta herisa swilo hinkwaswo leswi vangelaka vanhu ku xaniseka.—Hlaya Yeremiya 29:11.
Ku hava hulumendhe leyi tshameke yi kota ku herisa madzolonga, mavabyi kumbe rifu. Kambe ku ni mahungu lamanene. Ku nga ri khale, Xikwembu xi ta siva tihulumendhe hinkwato ta vanhu hi hulumendhe ya xona. Vanhu lava nga ta fumiwa hi hulumendhe ya xona va ta tiphina hi ku rhula naswona va ta va ni rihanyo lerinene.—Hlaya Esaya 25:8; 33:24; Daniyele 2:44.
2. Ha yini swi ri swa xihatla ku twarisa mahungu lamanene?
Ku xaniseka ku ta hela loko Xikwembu xi herisa vanhu lavo biha emisaveni. (Sofaniya 2:3) Xana sweswo swi ta endleka rini? Rito ra Xikwembu ri profete hi swiyimo leswi xungetaka vanhu sweswi. Swilo swo biha leswi humelelaka emisaveni swi kombisa leswaku nkarhi wa Xikwembu wa ku teka goza wu tshinele.—Hlaya 2 Timotiya 3:1-5.
3. Hi fanele hi endla yini?
Hi fanele hi dyondza hi Xikwembu eRitweni ra xona ku nga Bibele. Yi fana ni papila leri hi tsaleriweke rona hi tatana la nga ni rirhandzu. Yi hi byela ndlela leyi hi nga hanyaka vutomi byo antswa ha yona sweswi ni ndlela leyi hi nga byi kumaka ha yona vutomi lebyi nga heriki emisaveni enkarhini lowu taka. I ntiyiso leswaku vanhu van’wana a va nge swi tsakeli loko va ku vona u pfuniwa ku twisisa Bibele. Kambe a hi fanelanga hi pfumelela van’wana va hi heta matimba leswaku hi nga dyondzi hi vumundzuku lebyinene.—Hlaya Swivuriso 29:25; Nhlavutelo 14:6, 7.


text:
U nga xengwe ngu mawonelo a vathu
“Ti woneleni kasiku ni wammweyo a si mi mahi tikhumbi ngu mawombelo a marindi a wutxhari wa vathu . . . ni mtumbuluko wa mafu.”—VAKOLOSA 2:8.
TINDANDO: 60, 26
1. Mpostoli Paulo a ma gete to txani Makristu a dibanza da Kolosa? (Wona mfota wu wu ku makhatoni.)
NGU DILEMBE da 60 kuya ka 61, mpostoli Paulo ati khotetwe Roma. Ene a bhalete Makristu a dibanza da Kolosa e va gela ti to ngu kutxani ti nga txi lava ve va ni “kualakanya kotshe ka Moya”, i ku wusikoti wo wona timhaka ngu ha Jehovha a ti wonaku ngu kona. (Vakolosa 1:9) A ti khene: “Ni womba tiya kasiku ni wammweyo a si mi kanganyisi ngu mapswi o dyelela. Ti woneleni kasiku ni wammweyo a si mi mahi tikhumbi ngu mawombelo a marindi a wutxhari wa vathu, ngu kulondetela siheno sa vathu ni mtumbuluko wa mafu, i singa ngu mlayo wa Kristu.” (Vakolosa 2:4, 8) Paulo a txhamusete ti to ngu kutxani mawonelo mamwani a vathu ma di bihile ni ku ngu kutxani ma txi dhundwa ngu vathu. Ngu txikombiso, mamwani mawonelo a vathu ma nga maha ti to vathu vamwani ve tiwona va di txharihile kupinda vamwani. Se Paulo a txi txharihisa vanathu ti to ve tiwonela ka mapimiselo a mafu ni kuvayilela simaho so biha.—Vakolosa 2:16, 17, 23.
2. Ngu kutxani hi di fanete ku tiwonela ka mawonelo a vathu?
2 Vathu ava va ku ni mapimiselo a mafu va lamba milayo ya Jehovha, se ngako hi si tiwoneli, mawonelo oneyo ma nga godholisa kuthemba kwathu wuzivi wa Txizimu. Ona ma maneka ka TV, internet, mthumoni mwendo txikolwani. Hi nga maha txani ti to hi vayilela mkuzetelo wonewo wo biha? Ka msungo mhaka wuwa hi na bhula ngu mtxhanu wa sikombiso sa mawonelo aya vathu va mafu va ku nawo ni ti to hi nga ma vayilelisa kutxani.
INA TI LAVA HI KHOLWA KA TXIZIMU?
3. Ngu yahi mawonelo aya ma nga toloveleka? Ngu kutxani?
3 “Hambi ni si kholwi ka Txizimu ni nga va m’thu wa mnene.” Ka matiko o tala mawonelo awa ma tolovelekile nyamsi wa ditshiku. Vathu vo ngeto, ti nga maha va sa khata ngu kupimisa kha kwati mayelano ni ti to Txizimu txi ho, kambe vo ti pfa basi va di khululekile kumaha ati va ti lavako. (Lera Masalmo 10:4.) Vamwani va khona va txharihile va txi womba tiya: “Kha ti zi ti lava ni kholwa ka Txizimu, na ti ziva ati i ku ta tinene.”
4. Hi nga m’vhunisa kutxani m’thu wu a si kholwiko ti to ku ni M’vangi?
4 Ina ta pfala kukholwa ka M’vangi? Vamwani va karateka va txi zama kuxota xamulo ka siyensiya. Kambe kha ti lavi ve za ve tikarata. Ina nyumba yi nga mila yi pune? Ahim-him! Yo akwa ngu m’thu. Phela sivangwa si si hanyako ta karata ngutu kupfisisa nzila yi si nga mahwa ngu yona kupinda nyumba yimwani ni yimwani. Hambi célula ya yidotho ngutu yi nga sikota kumaha célula yimwani yo fana nayo, ati nyumba yi si sikotiko kumaha. Eto ti la kuwomba ti to maselula ma sikota kuveka ni kupindisa madungula ka mamwani ya ma ku ngadi kuhuma, toneto ti maha ti to kuhuma mamwani o fana nawo. I mani awu a nga vanga ma célula onewo aya ma ku ni wusikoti wonewo? Bhiblia ya xamula yi txi khene: “Nyumba yihi ni yihi yi ni muaki wa yona, kambe awu a nga aka sotshe i Txizimu.”—Vahebheru 3:4
5. Hi nga m’vhunisa kutxani awu a ku khene ene wa ti ziva ta tinene hambi asi kholwi ka Txizimu?
5 Hi nga m’vhunisa kutxani awu a ku khene ene wa ti ziva ta tinene hambi asi kholwi ka Txizimu? Ditshuri ti to Bhiblia yi womba ti to hambi wu a si txi ziviko Txizimu, a nga tiziva ta tinene. (Varoma 2:14, 15) Ngu txikombiso, m’thu wa sikota kuxonipha ni kudhunda vaveleki vakwe. Kambe ngako a si londeteli milayo ya Txizimu, a nga maha sisungo so biha. (Isaya 33:22) Vathu vo tala va tumela ti to Txizimu txo laveka ngu mbimo ya sikarato basi. (Lera Jeremiya 10:23.) Kambe, hi nga pimiseni ti to hi nga ziva ta tinene na hi si kholwi ka Txizimu ni kulondisela mkongomiso wa milayo ya txona.—Masalmo 146:3.
INA WUKHONGELI WU NGA HI VHUNA?
6. Ngu tihi ati vathu va ti pimisako ngu wukhongeli?
6 “Hambi u si khongeli u nga zumba u di tsakile.” Vamwani va alakanya ti to wukhongeli wa nyenyeza, hi nga wa txilo. Wukhongeli wo tala wu gondisa gondo yo hya nzumani, kusinziswa kuhumisa misengo, mwendo kuseketela politika. Se kha ti kanakanisi aku vathu va wombako ti to hi nga tsaka hambi hi si na wukhongeli! Va nga thuka va txi khona, “Hambi ni di zumbile m’tini kwango, Txizimu txa ni wona ti to na txi engisa.”
7. Wukhozeli wa ditshuri wu nga kuvhunisa kutxani ti to u tsaka?
7 Ina ngu ditshuri hi nga tsaka hi si nga ni wukhongeli? Inna, m’thu a nga tsaka ku singa ni wukhongeli wa makuhu. Kambe a walo a nga tsakako na i singa mngana wa Jehovha, “Txizimu . . . txa makatekwa.” (1 Timoti 1:11) Totshe ati Jehovha a mahako ti vhuna vamwani. Ngako hi ku malanda akwe, hi zama kulava tinzila to vhuna vamwani. (Mithumo ya Vapostoli 20:35) Ngu txikombiso, alakanya ngu ti wukhozeli wa ditshuri wu nga vhunisako tona mwaya ti to wu va ni litsako. Hi gonda kuxonipha vangana vathu va wukati ni kuthembeka kwawe. Wukhozeli wa ditshuri wu vhuna vathu va Jehovha ti to ve thuma votshe ngu kudikha dibanzani ni ku kombisana lidhundo.—Lera Isaya 65:13, 14.
8. Ngu kuya ngu Matewu 5:3 vathu va li mana hani litsako?
8 Ina ngu ditshuri m’thu a nga tsaka na a si thumeli Txizimu? Nji txani atxi txi tisako litsako ka vathu? Vamwani va tiphina ngu mithumo mwendo misakano. Vamwani va tsaka ngako va txi kota kukhatalela maxaka ni vangana vawe. Hambiku toneto ti tsakisako, kambe ku ni to pinda eto. Athu kha hi fani ni sihari, kha si m’zivi M’vangi, kambe athu hi nga m’ziva hi tshumela hi m’khozela. Ha tsaka hi txi mkhozela, a hi mahisile toneto. (Lera Matewu 5:3.) Ngu txikombiso, ha tsaka ni kutsana ngako hi txi manana ni vanathu ti to hi khozela Jehovha. (Masalmo 133:1) Hi tshumela hi tsaka ngu ku va ni vanathu va ha mafuni kotshe, mahanyelo o basa ni ku va ni themba ya yinene ya mbimo yi yi tako.
INA TI LAVA HI LONDISELA MILAYO YA TXIZIMU?
9. a) Ngu yahi mawonelo a vathu mayelano ni timhaka ta mataho? b) Ngu kutxani Dipswi da Txizimu di txi womba ti to eto ti bihile?
9 “Kuotela ni m’thu na u sa txhadha nayo kha ta biha.” Vathu va nga womba tiya: “Tilondole u txi ngadi u txi hanya. Kha ta biha kuotela ni m’thu na u sa txhadha nayo.” Kambe Dipswi da Txizimu di tsimbisa kutiñola ko biha ngu ta mataho. * (Wona txhamuselo ya hahatshi.) (1 Vatesalonika 4:3-8.) Aku hi nga vangwa ngu Jehovha, a ni fanelo yo hi vekela milayo. Ava va nga txhadha ngu vona va tumelelwako ngu Jehovha ti to ve otela votshe. Ene a hi ningile milayo yoneyo nguku a hi dhundako. Wa tiziva ti to ngako hi txi yi londisela, hi na va ni wutomi wa wunene. Mwaya wu wu engisako milayo ya Txizimu wu na va ni lirando ni txixonipho ni kukhaliseka. Kambe Txizimu txi na tsayisa ava va ndakako milayo ya txona kha kwenye.—Vahebheru 13:4.
10. Makristu ma nga ti vayilelisa kutxani kutiñola ko biha ngu ta mataho?
10 Bhiblia yi hi gondisa kuvayilela kutiñola ko biha ngu ta mataho. Hi fanete hi tiwonela ka ti hi xalelako. Jesu a ti khene: “Awule a wonetelako wamsikati ngu ku mu navela, se a mahile nayo wugango mbiluni kwakwe. Ngako diso dako da txinene di txi ku khuvekisa, di phokonyole, u txi di tshotsha kule ni nawe.” (Matewu 5:28, 29) Ngu toneto, kha ha fanela kuxalela sithombe sa vathu va i ku simbwiri mwendo wutxenje wu wu ku ni manyala. Pawulo a ti khene: “Ha mmidini kwanu, dayani asi i ku sa mafu: Wugango, mahanyelo a nzambwa.” (Vakolosa 3:5) Ti lava hi tiwonela ka ti hi ti pimisako ni ti hi ti wombako.—Vaefesu 5:3-5.
INA HI FANETE KULAVA MITHUMO YI YI KU NI NDUMA?
11. Ngu kutxani vathu va txi tikarata ngu kulava mithumo ya timale?
11 “Ti to u tsaka ku laveka u mana mthumo wa timale.” Vathu va ditiko diya va nga hi kuzeta ti to hi heta mbimo hi txi lava mthumo wa timale, ngutu-ngutu wu wu ku ni nduma, awu wu no hi maha vanombwe mwendo hi ganya. Se aku vo tala va alakanyako ti to mthumo wa timale wu tisa litsako, nathu hi nga belelwa ngu mialakanyo yoneyo.
12. Ina u di ni mthumo wa timale u nga li mana litsako?
12 Ina u di ni nduma mwendo u di nombwe mthumoni u nga tshumela u mana litsako? Ahim-him. Alakanya ngu ti ti nga mahekela Sathani. Ayi mani nduma ni mtamo wu a nga ti wulava. Kambe Bhiblia yi womba ti to kha tsaka, ngu mhaka ya txiviti. (Matewu 4:8, 9; Mtuletelo 12:12) Kuhambana ni to, alakanya ati athu hi nga tsakisa tona ngu kugonda ngu Txizimu ni themba ya txona yo tsakisa ya mbimo yi yi tako. Kha ku nga ni mthumo wu wu nga hi ningako litsako lo fana ni liya. Ti to ve mana mithumo ya timale, vathu va phikizana, ve lwisana kumweko ni kubavelana. Bhiblia yi womba ti to “totshe ngu hinga moya.”—Ekleziyaste 4:4, Tradução do Novo Mundo.
13. a) Ina mthumo ngu wona i ku wa lisima ka wutomi wathu? b) Nji atxi txi nga tisela litsako Mpostoli Paulo?
13 Hotshethu ha ti lava ku khatalela silaveko sathu, se kha ta biha kusawula mthumo awu hi wu lavako. Kambe kha ha fanela ku teka mthumo i di wona i ku wa lisima ngutu ka wutomi wathu. Jesu a ti khene: “Ku walo m’thu wu a si kotako kuthumela vakoma vambidi, nguko mwendo a na vengela mmweyo e dhunda mmwane, mwendo a na namarela ka mmweyo e kanyisa mmwane. Kha mi na ku si kota kuthumela Txizimu ni thomba ya mafu.” (Matewu 6:24) Kuthumela Jehovha ni kugondisa vamwani Bhiblia, ti hi tisela litsako la hombe. Mpostoli Paulo a ti pfite toneto. Mbimo i nga ti ngadi mphya a ti zama kuhumelela e va ni mthumo wa nduma. Kambe a ti ta mana litsako mbimo yi a nga wona nzila yi didungula da Txizimu di nga txitxa ngu yona wutomi wa vathu va a nga va txhumayela. (Lera 1 Vatesalonika 2:13, 19, 20.) Kha ku nga ni mthumo awu wu nga hi tiselako litsako kufana ni kuthumela Jehovha ni kugondisa vamwani ngu ngene!
INA HI NGA SIKOTA KULULAMISA SIKARATO SA MAFU?
14. Ngu kutxani vathu va txi kholwa ti to vathu va nga lulamisa sikarato sawe?
14 “Vathu va nga sikota kululamisa sikarato sawe vapune.” Vathu vo tala va womba toneto. Ngu kutxani? I ti ku toneto o va ditshuri, nga ku si laveki milayo ya Txizimu, hi ndino maha ati hi ti lavako. Vathu vo tala va alakanya ti to tiyimbi se ta hunguteka, ti wombako ti to m’thu a nga sikota kugumisa wusiwana, tiyimbi, malwati ni wugevenga. Wuxolisisi wumwani wu womba tiya: “Konkuwa wutomi wa tshukwala nguko vathu se va tiemisete kutshukwatisa ditiko.” Ina toneto ditshuri? Ina ngu ditshuri vathu va sikota kugumisa sikarato asi si hi xanisako? He ti xolisiseni kha kwati.
15. Ngu tihi ati ti kombisako ti to sikarato sa vathu si nga di ho?
15 Ina vathu va yi hungutile yimbi? Ka tiyimbi timbidi ta hombe ta mafu, kufite vathu vo pinda 60 wa timiliyoni. Ngu 2015 vathu 12.4 wa timiliyoni va lekile miti yawe ngu yimbi ni kuxaniswa. Eto ti mahile ti to vathu va 65 wa timiliyoni ve pwata makhalo o zumba. Wugevenga ko? Ka makhalo o kari wu hungutekile. Kambe ka makhalo mamwani wugevenga ngu kuthumisa internet, kuxaniswa mtini, vamatisungi ni wukanganyisi so ya si engeteleka. Se malwati ko? Vathu vamwani se va tumbute mirende ya malwati o kari. Kambe ngu 2013 mahungu ma wombile ti to 9 wa timiliyoni ava va ko mbi se va ni 60 wa malembe va fite ngu malwati a timbilu, kutshanuka, mbeva, malwati a maphaphu ni malwati a txhukela. Wusiwana ko? Ngu ku ya ngu Banco Mundial, Afrika ngu 1990 mtengo wa vathu ava va ku ka wusiwana wa hombe i ti 280 wa timiliyoni kambe ngu 2012 wu kwete wu ya ka 330 wa timiliyoni.
16. a) Ngu kutxani Mfumo wa Txizimu i di wona basi wu no gumisa sikarato sa mafu? b) Ka Isaya ni Masalmo ngu tihi ati Mfumo wa Txizimu wo no ti maha?
16 Timhaka tiya kha ti xamalisi. Konkuwa tisengeletano ta mabhindu ni politika si tsimbitiswa ngu vathu va va si khataliko ngu vamwani. Se vathu vonevo va nge sikoti kugumisa tiyimbi, wugevenga, malwati ni wusiwana. Txizimu ngu txona txi nga sikotako. Ina wa tiziva ati Jehovha a no ta mahela vathu votshe? Mfumo wakwe wu na gumisa totshe ati ti wusako tiyimbi, i ku vathu vo bhayiza, wukanganyisi, kulwela ditiko, wukhongeli wa makuhu ni xefe ya kona Sathani. (Masalmo 46:8, 9) Mfumo wa Txizimu wu na gumisa wugevenga. Phela hambi konkuwa wu gondisa vathu va timiliyoni kudhundana ni kuthembana. Kuwalo wukoma wumwani wu nga mahako to fana ni tiya. (Isaya 11:9) Na i singa kale Jehovha a na gumisa malwati se vathu votshe ve va ni dihanyo do hetiseka. (Isaya 35:5, 6) Ene a na gumisa wusiwana ni kumaha ti to votshe vathu ve tsaka ni ku va ni wuxaka wa hombe nayo, ti pindako masaka a timale.—Masalmo 72:12, 13.
‘ZIVA TI U FANELAKO KUXAMULISA TONA’
17. Hi nga tivhikela ngu txani ka mawonelo a vathu?
17 Ngako u txi pfa timhaka ati ti nga toloveleka ti karata likholo lako, u nge khawe hi nga ta txilo, gonda ati Bhiblia yi wombako tona ngu mhaka ya kona. Bhulisana ni vanathu vo vitwa. Xolisisa ti to ngu kutxani vathu va txi tsakela mawonelo onewo, ngu kutxani ma di bihile ni ku hi nga ma vayilelisa kutxani. Hi nga tivhikela ngu txani ka mawonelo a vathu? Ngu kumaha ati Paulo a nga womba, a ti khene. “Hanyani ngu wuzivi ni va va ku hahanze . . . Ti to mi ziva ti mi fanelako kuxamulisa tona m’thu ni m’thu.”—Vakolosa 4:5, 6.
^ par. 9 Wuhunduluxeli wumwani wa Bhiblia wu pata tindimana ati ti ku ka Johani 7:53–8:11 ti woneka nga m’thu awu a fanelako ku xuxisa awu a nga maha wugango ngu wu a si ngako ni txionho. Kha va tizivi ti to tindimana toneto hi nga ta Mibhalo yo khata. Kambe mlayo wa Txizimu ka Vaisrayeli ngu wuwa: “Ngako wamwamna wo kari a txi manwa a di otete ni msikati wo tekwa, ngu wumbidi wawe va na dawa.”—Dhewuteronome 22:22.


text:
Yesu Kristo ndi nnyi?
Mbudziso: Yesu Kristo ndi nnyi?
Phindulo: U fhambana na mbudziso "Naa Mudzimu u hone" vhathu vha si gathi vha vhudzisa arali Yesu Kristo e hone. Zwo ḓowelea u tenda uri Yesu ndi muthu wa vhukuma we a tshila kha ḽifhasi ngei Isiraele miṅwahani ya 2000 yo fhiraho. Mafhungo a thoma musi hu tshi ambiwa nga ha u vha hone ha Yesu. Kanzhi vhurereli vhu funza uri Yesu ndi muporofita kana mufunzi wavhuḓi kana muthu wa Mudzimu. Vhuleme ndi uri Bivhili i ri vhudza uri Yesu ha sokou vha muporofita, mufunzi wavhuḓi, kana muthu wa Mudzimu.
C.S. Lewis kha bugu yawe ine ya pfi Mere Christianity o ṅwala mafhungo a tevhelaho: “Ndi khou lingedza u iledza uri vhathu vha songo amba tshithu tsha vhutsilu nga Hae [Yesu Kristo]: 'Ndo ḓiimisela u ṱanganedza Yesu sa mufunzi muhulwane wa zwa vhuḓifari, fhedzi a thi ṱanganedzi u amba hawe uri u Mudzimu.' Tshenetsho ndi tshithu tshine a ro ngo fanela u tshi amba. Muthu we a vha a tshi tou fana na vhaṅwe na u amba zwe Yesu a zwi amba o vha a sa ḓo vha mufunzi muhulwane wa zwa vhuḓifari. O vha a tshi ḓo vha e tsilu—kha vhuimo vhu fanaho na ha muthu ane a ri ha na tshivhi—kana o vha a tshi ḓo vha e Diabolo a bvaho heleni. Ni fanela u ita phetho. Arali hoyu muthu o vha e, nahone ndi, Murwa wa Mudzimu, kana e muthu a lwalaho ngeleloni kana zwiṅwe zwithu. Ni nga mu fhumudza sa tsilu, ni nga mu pfela nga mare na mu mu vhulaha sa ḽi dimoni; kana na wala fhasi na mu vhidza Murena na Mudzimu. Fhedzi ri songo ḓa na mafhungo a sa pfali nga ha u vha hawe mufunzi muhulwane wa muthu. Ha ngo ri ita uri ri ḓidzhiele yeneyo phetho. O vha a songo ḓiimisela u ita nga u ralo.”
Nga zwenezwo, Yesu o ri o nnyi? Bivhili i amba uri ndi nnyi? Tsha u thoma, kha ri sedze maipfi a Yesu a re kha Yohane 10:30, “Nṋe na Khotsi ri vhathihi.” Musi ni tshi a vhala lwa u thoma, zwi nga vhonala uri o vha a tshi khou amba uri ha Mudzimu. Naho zwo ralo, ṱhogomelani nḓila ye Vhayuda vha aravha ngayo kha zwe A zwi amba, “‘Vha-Yuda vha fhindula vha ri: A ri U kanḓi nge wa ita mishumo yavhuḓi, ri U kanḓa nge wa sema Mudzimu ngeno U muthu” (Yohane 10:33). Vhayuda vho dzhia maipfi a Yesu sa u ḓiamba uri u Mudzimu. Kha ndimana dzi tevhelaho, Yesu ho ngo khakhulula Vhayuda nga u vha vhudza uri, "A tho ngo ri ndi Mudzimu.” Zwenezwo zwi sumbedza uri Yesu o vha a tshi khou amba zwa vhukuma uri U Mudzimu nga u amba uri, “Nṋe na Khotsi ri vhathihi” (Yohane 10:30). Yohane 8:58 ndi iṅwe tsumbo: “Yesu a amba navho a ri: Ngoho, ngoho, ndi a ni vhudza: Abrahamu a sathu u vha hone, nṋe ndi hone.” Hafhu, Vhayuda vho aravha nga u ṱoḓa u kanḓa Yesu nga matombo (Yohene 8:59). Nge Yesu a amba uri "Ndi nṋe" ndi mafhungo a fanaho kokotolo na a re kha Thesitamende ya Kale a dzina ḽa Mudzimu (Ekisodo 3:14). Ndi ngani Vhayuda vha tshi nga ṱoḓa u kanḓa Yesu nga matombo arali A songo amba tshithu tshine vha tenda uri ndi u sema Mudzimu, na u amba uri u Mudzimu?
Yohane 1:1 i ri “Ipfi o vha e ene Mudzimu.” Yohane 1:14 i ri “Ipfi a shanduka a vha ṋama.” Zwenezwi zwi sumbedza uri Yesu ndi Mudzimu kha ṋama. Mufunziwa Thoma o amba na Yesu a ri, “Murena wanga! Mudzimu wanga” (Yohane 20:28). Yesu ho ngo mu khakhulula. Muapostola Paulo o Mu ṱalusa sa, “…Mudzimu muhulu, Mutshidzi washu Kristo Yesu” (Tito 2:13). Muapostola Petro u amba zwi fanaho, “…Mudzimu washu na ha Murena washu Yesu Kristo.” (2 Petro 1:1). Vhuporofita vhu re kha Thesitamende ya Kale vhu sumbedza zwine Kristo a vha zwone, “Ngauri ro bebelwa ṅwana, ro ṋewa murwa, Vhuhosi vhu kha shaḓa ḽawe; o irwa dzina ḽawe a pfi: Mulaya-vhuṱolo, Mudzimu-Muhali, Randalamo, Ṋe-mulalo” (Yesaya 9:6).
Nga zwenezwo, samusi C.S. Lewis o amba, u tenda uri Yesu ndi ene fhedzi mufunzi wavhuḓi ndi zwone. Yesu o amba uri ndi ene Mudzimu. Arali E si Mudzimu, nga zwenezwo u A zwifha, nahone zwenezwo zwa ita uri a si muporofita, mufunzi wavhuḓi, kana muthu wa Mudzimu. Vha tshi itela u talutshedza maipfi a Yesu, "vhaḓivhi" vha musalauno vha amba uri vha a "ḓivha ḓivhazwakale ya vhukuma ya Yesu" a vho ngo amba nga ha zwithu zwinzhi zwine Bivhili ya zwi amba nga Hae. A ro ngo fanela u ṱaṱisana na zwine Ipfi ḽa Mudzimu ḽa zwi amba nga zwe Yesu a zwi amba na u zwi ita. "Muḓivhi" a nga vha hani na nḓivho yo fhelelaho nga ha mafhungo o iteaho vhutshiloni ha Yesu miṅwahani ya mahumi mavhili yo fhiraho nga zwe Yesu a zwi ita kana zwe a si zwi ambi u fhira vhathu vhe a tshila navho, vha a shuma navho, na vhe vha funzwa nga Yesu nga Dzawe (Yohane 14:26)?
Ndi ngani hu tshi vhudziseswa nga ha u ri Yesu ndi nnyi? Ndi ngani zwi zwa ndeme u ḓivha uri Yesu ndi Mudzimu kana a si Mudzimu? Tshiitisi tsha ndeme ndi tsha uri arali Yesu o vha e si Mudzimu, lufu Lwawe lwo vha lu sa ḓo vha lwo linganela u itela u lifha tshigwevho tsha zwivhi zwa shango ḽoṱhe (1 Yohane 2:2). Ndi Mudzimu fhedzi ane a na kona u lifha tshenetshi tshigwevho (Vha-Roma 5:8; 2 Vha-Korinta 5:21). Yesu o fanela u vha Mudzimu u itela uri A lifhe tshikolodo tshashu. Yesu o vha a tshi fanela u vha muthu u itela uri A kone u fa. Vhathu vha ḓo tshizwa arali vha vha na lutendo kha Yesu Kristo. U vha ha Yesu mudzimu zwi sumbedza uri vhathu vha ḓo tshidzwa hu tshi shumiswa Ene. U vha ha Yesu mudzimu zwo ita uri A ri, “Ndi nṋe nḓila na mafhungo-ngoho na vhutshilo; a huna ane a ḓa ha Khotsi, arali a sa ḓi nga nṋe” (Yohane 14:6).
Vhuyelelani kha siaṱari ḽa Tshivenḓa
Yesu Kristo ndi nnyi?


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 36:1-22
36 Kutani hi lembe ra vu-14 ra Hosi Hezekiya, Senakeribi+ hosi ya Asiriya+ a tlhandluka ku ta hlasela miti leyi tiyisiweke ya Yuda, kutani a yi teka.+2 Eku heteleleni hosi ya Asiriya yi rhuma Rabuxake+ ku suka eLakixi+ a ya eYerusalema,+ eka Hosi Hezekiya, a ri ni vandla lerikulu ra nyimpi, kutani a yima a nga fambi empfelelweni+ wa xidziva xa le henhla+ egondzweni lerikulu ra nsimu ya muhlantswi.+3 Hiloko Eliyakimi+ n’wana wa Hilkiya a ta eka yena, loyi a a lawula vandyangu, na Xebina+ lowa matsalana na Yowa+ n’wana wa Asafa+ mutsari wa timhaka.+4 Hikwalaho Rabuxake a ku eka vona: “Ndzi kombela mi byela Hezekiya mi ku, ‘Hosi leyikulu,+ hosi ya Asiriya+ yi te: “Wo va yini ntshembo lowu u tshembeleke eka wona?+5 Wena u te (kambe i rito ra nomu), ‘Ku ni makungu ni matimba ya nyimpi.’+ Kutani i mani loyi u n’wi tshembeke, leswi u ndzi xandzukeleke?+6 Waswivo! U tshembe ku seketeriwa hi rihlanga leri ri pfotlokeke,+ ku nga Egipta,+ leri loko munhu o titshega ha rona, kunene ri nga nghenaka exandleni xakwe ri xi tlhava. Faro+ hosi ya Egipta u tano eka hinkwavo lava n’wi tshembaka.+7 Loko wo ndzi byela u ku, ‘Hi tshembe Yehovha Xikwembu xa hina,’ xana a hi yena loyi tindhawu takwe leti tlakukeke+ ni tialitari takwe swi susiweke hi Hezekiya,+ kasi u byela Yuda na Yerusalema a ku, ‘Mi fanele mi nkhinsama emahlweni ka alitari leyi’?”’+8 Kutani, sweswi ndzi kombela u hlambanya+ eka hosi yanga, hosi ya Asiriya,+ kutani ndzi ku nyika tihanci ta 2 000 ku vona loko u ta swi kota ku kuma vanhu lava nga ta ti gada.+9 Kutani, xana u nga xi tlherisisa ku yini xikandza xa ndhuna-nkulu yin’we ya malandza lamatsongo ya hosi yanga,+ kasi wena, u tshemba Egipta leswaku u kuma makalichi ni vagadi va tihanci?+10 Xana a ndzi pfumeleriwanga hi Yehovha leswaku ndzi ta hlasela tiko leri ndzi ri lovisa? Yehovha a ndzi byela a ku,+ ‘Tlhandluka u hlasela tiko leri, u fanele u ri lovisa.’”+11 Hiloko Eliyakimi+ na Xebina+ na Yowa+ va ku eka Rabuxake:+ “Hi kombela u vulavula ni malandza ya wena hi ririmi ra le Siriya,+ hikuva hi hina hi yingiseke; u nga vulavuli na hina hi ririmi ra Vayuda+ etindleveni ta vanhu lava nga erirhangwini.”+12 Kambe Rabuxake a ku: “Xana hosi yanga yi ndzi rhume ku vula marito lawa eka hosi ya n’wina ni le ka n’wina? Xana a hi le ka vanhu lava tshameke ehenhla ka rirhangu, leswaku va dya thyaka ra vona, va nwa mixixito ya vona swin’we na n’wina?”+13 Hiloko Rabuxake a yima,+ a huwelela hi rito lerikulu hi ririmi ra Vayuda,+ a ku: “Twanani marito ya hosi leyikulu, hosi ya Asiriya.+14 Hosi yi te, ‘Mi nga pfumeli ku xisiwa hi Hezekiya,+ hikuva a nge swi koti ku mi kutsula.+15 Naswona mi nga pfumeli Hezekiya a mi endla mi tshemba Yehovha,+ a ku: “Kunene Yehovha u ta hi kutsula.+ Muti lowu a wu nge nyiketiwi evokweni ra hosi ya Asiriya.”+16 Mi nga n’wi yingisi Hezekiya, hikuva hosi ya Asiriya yi te: “Tinyiketeni eka mina,+ mi ta eka mina kutani un’wana ni un’wana a dya emurhini wakwe wa vhinya ni un’wana ni un’wana a dya enkuweni wakwe,+ un’wana ni un’wana a nwa mati exihlobyeni xakwe,+17 kukondza ndzi fika ndzi mi yisa etikweni leri fanaka ni tiko ra n’wina,+ tiko ra koroni ni vhinyo leyintshwa, tiko ra xinkwa ni masimu ya vhinya;18 leswaku Hezekiya a nga mi yengi,+ a ku, ‘Yehovha u ta hi kutsula.’ Xana swikwembu swa matiko swi ma kutsurile matiko ya swona evokweni ra hosi ya Asiriya?+19 Xana swi kwihi swikwembu swa Hamati+ na Aripadi?+ Xana swi kwihi swikwembu swa Sefaravhayimi?+ Xana swi n’wi kutsurile Samariya evokweni ra mina?+20 Hi swihi exikarhi ka swikwembu hinkwaswo leswi kutsuleke tiko ra swona evokweni+ ra mina lerova Yehovha a nga kutsula Yerusalema evokweni ra mina?”’”+21 Kutani va miyela va nga n’wi hlamuli nchumu,+ hikuva xileriso xa hosi a xi ku: “Mi nga n’wi hlamuli.”+22 Kambe Eliyakimi+ n’wana wa Hilkiya, loyi a a lawula vandyangu,+ na Xebina+ lowa matsalana na Yowa+ n’wana wa Asafa mutsari wa timhaka va ta eka Hezekiya, va handzule tinguvu ta vona hi le xikarhi,+ va n’wi byela marito ya Rabuxake.+


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Estere 4:1-17
4 Mordekayi+ a tiva hinkwaswo leswi endliweke;+ kutani Mordekayi a handzula tinguvu takwe hi le xikarhi, a ambala nguvu yo khwaxa,+ a tichela hi nkuma,+ a huma a ya exikarhi ka muti, a rila ngopfu ni hi xihluku.+2 Eku heteleleni a fika emahlweni ka nyangwa ya hosi,+ hikuva a ku na munhu loyi a a fanele a nghena enyangweni ya hosi a ambale nguvu yo khwaxa.3 Emigangeni hinkwayo yo hambana-hambana leyi nga ehansi ka vulawuri bya hosi,+ kun’wana ni kun’wana laha rito ra hosi ni nawu wa yona a wu fika kona, a ku ri ni xirilo+ lexikulu exikarhi ka Vayuda, ku titsona swakudya+ ni ku rila ni ku kalakala. Nguvu yo khwaxa+ ni nkuma+ swi andlariwa swi va sangu ra vo tala.4 Kutani vanhwanyana ni vatsheniwa+ va Estere va nghena va n’wi byela. Hosi ya xisati yi twa ku vava swinene. Hiloko yi rhumela tinguvu leswaku ti ya ambexiwa Mordekayi, ni ku n’wi hluvula nguvu yo khwaxa. A nga ti amukelanga.+5 Kutani Estere a vitana Hataki,+ un’wana wa vatsheniwa va hosi, loyi a n’wi endleke leswaku a n’wi langutela, a n’wi lerisa malunghana na Mordekayi, ku tiva nhlamuselo ya leswi ni vuxokoxoko bya kona.6 Hiloko Hataki a huma a ya eka Mordekayi entsendzeleni wa muti lowu a wu ri emahlweni ka nyangwa ya hosi.7 Kutani Mordekayi a n’wi byela swilo hinkwaswo leswi swi n’wi humeleleke,+ ni ntsengo wa mali leyi Hamani a nga vula leswaku u ta yi hakela evuhlayiselweni bya xuma+ xa hosi ku lwa ni Vayuda, va va lovisa.+8 Kopi+ ya tsalwa ra nawu leri nyiketiweke eXuxani+ leswaku va lovisiwa, a n’wi nyika yona leswaku a kombisa Estere ni ku n’wi byela leswaku a n’wi lerisa+ leswaku a ta eka hosi a ta kombela tintswalo eka yona,+ a kombelela vanhu va ka vona hi ku kongoma.+9 Hiloko Hataki+ a fika a byela Estere marito ya Mordekayi.10 Kutani Estere a byela Hataki a tlhela a n’wi lerisa malunghana na Mordekayi:+11 “Malandza hinkwawo ya hosi ni vanhu lava va nga emugangeni lowu nga ehansi ka vulawuri bya hosi va swi lemuka leswaku, wanuna wihi ni wihi ni wansati wihi ni wihi la nghenaka eka hosi exivaveni xa le mpfungwe+ a nga vitaniwanga, nawu+ wa yona wun’we hileswaku a dlayiwa; ntsena loko hosi yi n’wi tlakusela nhonga ya vuhosi ya nsuku, kunene u ta hambeta a hanya.+ Loko ku ri mina, a ndzi si vitaniwa leswaku ndzi ta eka hosi ku ringana masiku ya 30.”12 Kutani va byela Mordekayi marito ya Estere.13 Hiloko Mordekayi a angula Estere a ku: “U nga tshuki u anakanya eka moya-xiviri wa wena leswaku ndyangu wa hosi wu ta pona ku tlula Vayuda lavan’wana hinkwavo.+14 Hikuva loko u miyerile enkarhini lowu hinkwawo, mphalalo ni nkutsulo swi ta va swa Vayuda lava nga endhawini yin’wana;+ kambe loko ku ri wena ni yindlu ya tata wa wena, mi ta lova. I mani la tivaka leswaku lowu hi wona nkarhi wa leswaku u kuma ku fundzheka ka le vuhosini?”+15 Hiloko Estere a angula Mordekayi a ku:16 “Famba u ya hlengeleta Vayuda hinkwavo lava kumekaka eXuxani,+ u titsona swakudya+ hikwalaho ka mina, naswona u nga dyi hambi ku ri ku nwa ku ringana masiku manharhu,+ vusiku ni nhlikanhi. Na mina ni vanhwanyana va mina,+ ndzi ta titsona swakudya hilaha ku fanaka, kutani ndzi ta ta eka hosi, ku nga leswi swi nga pfumelelaniki ni nawu; loko ndzi fanele ndzi lova,+ ndzi fanele ndzi lova.”17 Kutani Mordekayi a hundza a endla hilaha Estere a n’wi leriseke hakona.


text:
NDZIMA 20
Xana Minkarhi Hinkwayo U Lava Ku Va Wo Sungula?
XANA u kona munhu loyi u n’wi tivaka loyi a lavaka ku va wo sungula minkarhi hinkwayo?— A nga ha susumeta munhu un’wana leswaku yena a va emahlweni. Xana u tshama u swi vona sweswo?— Mudyondzisi Lonkulu u vone ni vanhu lavakulu va ri karhi va lwela ku va vo sungula, kumbe ku kuma switshamo swa le mahlweni. A a nga swi rhandzi sweswo loko swi humelela. A hi vone leswi nga humelela.
Bibele yi hi byela leswaku Yesu u rhambiwe enkhubyeni lowukulu ekaya ra Mufarisi, loyi a a ri murhangeri lonkulu wa vukhongeri. Loko Yesu a fikile, u sungule ku languta vaendzi lava nghenaka, va ri karhi va tihlawulela switshamo leswi hlawulekeke ngopfu. Hiloko a sungula ku byela vanhu lava rhambiweke, xitori xin’wana. Xana wa swi lava ku xi twa?—
Yesu u te: ‘Loko munhu un’wana a ku rhamba enkhubyeni wa vukati, u nga hlawuli ndhawu yo antswa kumbe leyi hlawulekeke ngopfu.’ Wa swi tiva leswaku ha yini Yesu a vule sweswo?— U vule leswaku swi nga ha endleka ku ri ni munhu un’wana wo hlawuleka swinene la rhambiweke. Kutani hilaha u swi vonaka hakona exifanisweni, n’wini wa nkhuvo a nga ha fika kutani a ku: ‘Nyika munhu loyi ndhawu leyi kutani wena u ya tshama lahaya.’ Xana muendzi yoloye u ta titwa njhani?— U ta khomiwa hi tingana hikuva vanhu hinkwavo lava rhambiweke va ta n’wi languta loko a ya endhawini leyi nga hlawulekangiki.
Yesu a a kombisa leswaku a hi swinene ku navela ndhawu leyi tlakukeke eka hinkwato. Kutani u te: ‘Loko u rhambiwile enkhubyeni wa vukati, yana u ya tshama endhawini ya le hansi ngopfu. Kutani munhu loyi a ku rhambeke a nga ha ta eka wena kutani a ku: “Nakulorhi, tlhandlukela ehenhla.” Vaendzi hinkwavo va ta ku xixima loko u ri karhi u ya endhawini leyi hlawulekeke.’—Luka 14:1, 7-11.
Xana u yi twisisile yinhla ya xitori xa Yesu?— Hi lexi xikombiso lexi nga ta hi endla hi vona loko u yi twisisile. Titeke u ri karhi u khandziya bazi leri teleke hi vanhu. Xana u ta tsutsumela ku ya tshama exitulwini kutani u tshika munhu lonkulu a yima hi milenge?— Xana Yesu a a ta swi tsakela ku ku vona u endla tano?—
Un’wana a nga vula leswaku Yesu a nga na mhaka ni leswi hi swi endlaka. Kambe xana sweswo i ntiyiso?— Loko Yesu a ri enkhubyeni lowuya ekaya ra Mufarisi, a a ri karhi a languta vanhu lava hlawulaka switulu. Xana a hi swona leswaku wa ha swi vona leswi hi swi endlaka namuntlha?— Leswi Yesu a nga le matilweni, a swi kanakanisi leswaku u hi vona kahle.
Loko munhu a ringeta ku va wo sungula, swi nga vanga swiphiqo. Hakanyingi ku ni timholovo naswona vanhu va hlundzuka. Minkarhi yin’wana leswi swa humelela loko vana va famba swin’we hi bazi. Loko rivanti ra bazi ri pfuriwa, vana va tsutsumela ebazini leswaku va va vo sungula. Va lava ku tshama eswitulwini swa kahle, ngopfu-ngopfu leswi nga le mafasitereni. I yini leswi nga ha humelelaka?— Ina, va nga ha hlundzukelana.
Ku lava ku va wo sungula swi nga vanga swiphiqo swo tala. Swi tshame swi vanga timholovo exikarhi ka vaapostola va Yesu. Hilaha hi swi voneke hakona eka Ndzima 6 ya buku leyi, va phikizanile hileswaku i mani lonkulu exikarhi ka vona. Xana Yesu u endle yini?— Ina, u va tshinyile. Endzhakunyana va tlhele va phikizana. A hi vone leswaku swi sungule njhani.
Vaapostola swin’we ni vanhu van’wana, a va ri karhi va famba na Yesu ro hetelela, va ya emutini wa Yerusalema. Yesu a a ri karhi a vulavula na vona hi ta Mfumo, kutani Yakobo na Yohane a va ri karhi va ehleketa hi mhaka ya ku fuma na yena va ri tihosi. Va tlhele va vulavula ni mana wa vona Salome hi mhaka leyi. (Matewu 27:56; Marka 15:40) Loko va ri endleleni yo ya eYerusalema, Salome u tile eka Yesu, a nkhinsama emahlweni ka yena kutani a kombela ku vulavula na yena.
Yesu u vutisile: “Xana u lava yini?” U kombele leswaku Yesu a veka vana va yena ekusuhi na yena eMfun’weni wa yena, un’wana a tshama evokweni ra xinene kutani lon’wana a tshama evokweni ra ximatsi. Xisweswo, loko vaapostola lavan’wana va twa leswi Yakobo na Yohane va kombeleke mana wa vona leswaku a va kombelela swona, xana u ehleketa leswaku va titwe njhani?—
Va hlundzukele Yakobo na Yohane. Hiloko Yesu a nyika vaapostola va yena hinkwavo ndzayo ya vutlhari. Yesu u va byele leswaku vafumi va matiko va rhandza ngopfu ku va ni matimba ni ku va va nkoka. Va lava swikhundlha swa le henhla, leswaku munhu un’wana ni un’wana a ta va yingisa. Kambe Yesu u byele valandzeri va yena leswaku a va fanelanga va va tano. Ematshan’weni ya sweswo, Yesu u te: “Mani na mani la lavaka ku va wo sungula exikarhi ka n’wina u fanele ku va hlonga ra n’wina.” Anakanya hi mhaka leyi!—Matewu 20:20-28.
Xana wa wu tiva ntirho wa hlonga?— Hlonga ri tirhela vanhu van’wana ri nga langutelanga leswaku vona va ri tirhela. Ri hlawula xitshamo xa le hansi, ku nga ri xo sungula. Ri tikhoma tanihi munhu la nga riki wa nkoka. Phela tsundzuka leswaku Yesu u vule leswaku loyi a lavaka ku va wo sungula u fanele a tikhoma ku fana ni hlonga loko a ri ni van’wana.
Xana u anakanya leswaku leswi swi vula yini eka hina?— Xana hlonga ri nga phikizana ni n’wini wa rona malunghana ni leswaku i mani la nga ta kuma xitshamo xo hlawuleka? Xana u anakanya leswaku ri nga gungula malunghana ni leswaku i mani la nga ta rhanga a dya? U swi vonisa ku yini?— Yesu u vule leswaku hlonga ri endla leswi rhandziwaka hi n’wini wa rona minkarhi hinkwayo.—Luka 17:7-10.
Xisweswo, ematshan’weni yo ringeta ku va vo rhanga, i yini lexi hi faneleke hi xi endla?— Ina, hi fanele hi tikhoma ku fana ni hlonga loko hi ri exikarhi ka vanhu van’wana. Leswi swi vula leswaku hi fanele hi rhangisa van’wana. Hi teka van’wana va ri va nkoka ku hi tlula. Xana ti kona tindlela tin’wana leti u ehleketaka leswaku u nga rhangisa van’wana ha tona?— Swi nga va njhani loko wo tlhelela eka tluka 40 na 41 u tlhela u vona tindlela tin’wana leti u nga rhangisaka van’wana ha tona hi ku va tirhela.
Tsundzuka leswaku Mudyondzisi Lonkulu u rhangise van’wana hi ku va tirhela. Eka madyambu yo hetelela a ri ni vaapostola va yena u kale a nkhinsama a va hlambisa milenge. Na hina loko hi rhangisa van’wana hi ku va tirhela, hi ta va hi tsakisa Mudyondzisi Lonkulu swin’we ni Tata wakwe, Yehovha Xikwembu.
A hi hlaye tindzimana tin’wana ta Bibele leti ti hi khutazaka leswaku hi rhangisa vanhu van’wana: Luka 9:48; Varhoma 12:3; na Vafilipiya 2:3, 4.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezekiyele 25:1-17
25 Rito ra Yehovha ri ya emahlweni ri fika eka mina, ri ku:2 “N’wana wa munhu, veka xikandza xa wena xi languta vana va Amone, u profeta ku lwa na vona.+3 U fanele u vula leswi malunghana ni vana va Amone, ‘Yingisani rito ra Yehovha, Hosi leyi Lawulaka. Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Hikwalaho ka leswi u vuleke u ku Aha, ku lwa ni vukwetsimelo bya mina, hikwalaho ka leswi byi nyamisiweke, ni le henhla ka misava ya Israyele, hikwalaho ka leswi yi onhiweke, ni ku lwa ni yindlu ya Yuda, hikwalaho ka leswi va yeke evukhumbini,+4 hikokwalaho ndzi ku nyiketa eka vanhu va le Vuxeni u va ndzhaka,+ va ta yimisa marhangu ya vona eka wena, kunene va ta veka titabernakela ta vona eka wena. Vona va ta dya mihandzu ya wena, va ta nwa ntswamba wa wena.+5 Rhaba+ ndzi ta n’wi endla a va madyelo ya tikamela, vana va Amone ndzi va endla ndhawu leyi ntlhambi wu vundzaka eka yona;+ mi ta tiva leswaku hi mina Yehovha.”’”+6 “Hikuva Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Hikwalaho ka leswi u phokoteleke mavoko,+ u gima ehansi hi milenge, u tshamela ku tsakisiwa hi ku hlekula hinkwako ka moya-xiviri wa wena ehenhla ka misava ya Israyele,+7 hikokwalaho, hi mina loyi; ndzi tshambulutele voko ra mina ehenhla ka wena,+ ndzi ku nyiketa u va nchumu wo phangiwa hi matiko; ndzi ta ku susa evanhwini, ndzi ku lovisa ematikweni.+ Ndzi ta ku herisa,+ u ta tiva leswaku hi mina Yehovha.’8 “Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Hikwalaho ka leswi Mowabu+ na Seyiri+ va vuleke va ku: “Waswivo! Yindlu ya Yuda yi fana ni matiko laman’wana hinkwawo,”+9 hikokwalaho ndzi pfula rigiyagiya ra Mowabu emitini, emitini ya yena leyi nga emaaveni yakwe, ku khavisiwa ka tiko, Beta-yeximoto,+ Bali-meyoni,+ ku ya fika ni le Kiriyatayimi,+10 eka va le Vuxeni,+ etlhelo ka vana va Amone;+ ndzi ta n’wi endla a va nchumu lowu nga ndzhaka, leswaku a nga ha tsundzukiwi,+ ku nga vana va Amone, exikarhi ka matiko.11 Ndzi ta avanyisa eka Mowabu;+ va ta tiva leswaku hi mina Yehovha.’+12 “Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Hikwalaho ka leswi Edomu a tekeke goza a rihisela eka yindlu ya Yuda kutani va hambeta va endla leswi hoxeke ku tlurisa, va tirihisela eka vona,+13 hikokwalaho Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Ndzi ta tshambulutela voko ra mina ehenhla ka Edomu,+ ndzi dlaya munhu ni xifuwo eka yena,+ ndzi n’wi endla a va ndhawu leyi onhakeke ku suka eTemani,+ ku ya fika eDedani.+ Va ta dlayiwa hi banga.14 ‘Ndzi ta tirihisela eka Edomu hi voko ra vanhu va mina va Israyele;+ va ta endla aEdomu hi ku landza ku hlundzuka ka mina, hi ku landza vukarhi bya mina; va ta tiva ku rihisela ka mina,’+ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.”’15 “Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Hikwalaho ka leswi Vafilisita va rihiseleke,+ va hambeta va tirihisela hi ku rihisela, va hlekula hi moya-xiviri, leswaku va onha,+ hi vulala lebyi tshamaka hilaha ku nga heriki,+16 hikokwalaho Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Waswivo, ndzi tshambulutela voko ra mina ehenhla ka Vafilisita,+ ndzi ta herisa Vakereti,+ ndzi lovisa lavan’wana hinkwavo va le ribuweni ra lwandle.+17 Ndzi ta endla swiendlo leswikulu swa ku tirihisela eka vona, hi ku tshinya ka vukarhi;+ va ta tiva leswaku hi mina Yehovha loko ndzi tisa ku rihisela ka mina eka vona.”’”+


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Pisalema 44:1-26
Eka mufambisi. Ya vana va Kora.+ Maskili.44 Oho Xikwembu, hi switwile hi tindleve tahina,Vatata wa hina va hi rungulerile+Ntirho lowu u wu endleke emasikwini ya vona,+Emasikwini ya khale swinene.+2 U hlongole matiko hi voko ra wena,+Kutani u va byala ematshan’weni ya wona.+U hangalase vanhu va matiko u va hlongola.+3 Hikuva a va tekanga tiko hi banga ra vona,+Naswona voko ra vona a hi rona ri va poniseke.+Hikuva a ku ri voko ra wena ra xinene ni xandla+ xa wena ni ku vonakala ka xikandza xa wena,Hikuva u va tsakerile.+4 Wena u Hosi yanga, Wena Xikwembu.+Lerisa ku ponisa lokukulu eka Yakobe.+5 Ha wena hi ta susumeta swirha swa hina;+Hi vito ra wena hi ta va kandziyela ehansi lava va hi pfukelaka.+6 Hikuva a ndzi tshembanga vurha bya mina+Naswona a ndzi ponisiwanga hi banga ra mina.+7 Hikuva u hi ponisile eka swirha swa hina,+Naswona u va khomise tingana+ lava va hi vengaka swinene.8 Hi ta dzunisa Xikwembu siku hinkwaro,+Naswona hi ta vonga vito ra wena hilaha ku nga riki na makumu.+Seʹlah.9 Kambe sweswi u hi cukumetile naswona u tshamela ku hi tsongahata,+Naswona a wu humi ni mavuthu+ ya hina.10 U tshamela ku hi endla hi tlhentlha eka xirha,+Naswona lava va hi vengaka swinene va phange swilo.+11 U hi nyikele kukota tinyimpfu, ku fana ni nchumu lowu dyiwaka,+Naswona u hi hangalasile exikarhi ka matiko.+12 U xavisa vanhu va wena hi nxavo wa le hansi swinene,+Naswona a wu endlanga rifuwo hi nxavo wa vona.13 U hi veke hi va ndzhukano eka vaakelani va hina,+Xihlekulo ni xisandzu eka lava va hi rhendzeleke.+14 U hi veke hi va xihlekulo exikarhi ka matiko,+Vanhu va matiko va hi hlakahlela tinhloko.+15 Ku tsongahatiwa ka mina ku le mahlweni ka mina siku hinkwaro,Naswona tingana ti funengete mombo wa mina,+16 Hikwalaho ka rito ra loyi a ndzi rhukanaka ni la vulaka swo biha,Hikwalaho ka nala ni loyi a tirihiselaka.+17 Leswi hinkwaswo hi swona swi hi weleke ehenhla, naswona a hi ku rivalanga,+A hi endlanga hi vuxisi eka ntwanano+ wa wena.18 Mbilu ya hina a yi ku fularhelanga hi ku pfumala ripfumelo,+Hambi ku ri milenge ya hina a yi hambukanga endleleni ya wena.+19 Hikuva u hi pfotlosile endhawini ya timhungubye,+Naswona u hi funengete hi ndzhuti lowukulu.+20 Loko hi rivele vito ra Xikwembu xa hina,Kumbe hi tshambulute swandla swa hina eka xikwembu ximbe,+21 Xana Xikwembu a xi nge swi lavisisi leswi?+Hikuva xa swi vona swihundla swa le mbilwini.+22 Kambe hikwalaho ka wena hi dlayiwile siku hinkwaro;Hi tekiwe ku fana ni tinyimpfu leti yaka eku tlhaviweni.+23 Pfuka. Ha yini u ya emahlweni u etlela, Wena Yehovha?+Pfuka. U nga hi cukumeti hilaha ku nga heriki.+24 Ha yini u tshama u tumbete xikandza xa wena?Ha yini u rivala ku xaniseka ka hina ni ntshikilelo wa hina?+25 Hikuva moya-xiviri wa hina wu nkhinsame entshurini;+Makhwiri ya hina ma namarhele misava.26 Pfuka u hi pfuna+U hi kutsula hikwalaho ka musa wa wena wa rirhandzu.+


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 4:1-6
4 Entiyisweni vavasati va nkombo va ta khoma wanuna un’we esikwini rero,+ va ku: “Hi ta dya xinkwa xa hina vini hi tlhela hi ambala minkhancu ya hina vini; ntsena hi kombela ku vitaniwa hi vito ra wena leswaku hi susa ndzhukano wa hina.”+2 Esikwini rero leswi Yehovha a swi hlukisaka+ swi ta va swo khavisa ni ku vangamisa,+ kutani mihandzu ya tiko yi ta va swo tinyungubyisa ha swona+ ni swo saseka eka lava va balekeke va Israyele.+3 Kutani lava seleke eSiyoni ni lava siyiweke eYerusalema va ta vuriwa lava kwetsimaka eka yena,+ un’wana ni un’wana la tsarisiweke eYerusalema leswaku a hanya.+4 Enkarhini lowu Yehovha a nga ta hlantswa thyaka ra vanhwanyana va Siyoni+ a tlhela a hlantswa ku halata+ ngati+ ka Yerusalema exikarhi ka yena hi moya wa vuavanyisi ni hi moya lowu hisaka,+5 kunene Yehovha u ta tlhela a pfuxa papa ni musi ehenhla ka ndhawu yin’wana ni yin’wana ya Ntshava ya Siyoni+ ni le henhla ka ndhawu yakwe ya ntsombano ninhlikanhi, ni ku vangama ka malangavi ya ndzilo+ nivusiku;+ hikuva ehenhla ka ku vangama hinkwako ku ta va ni xisirhelelo.+6 Kutani ku ta va ni ntsonga lowu nga ta va ndzhuti ninhlikanhi loko ku ri ni ku hisa lokukulu,+ lowu nga ta va vutumbelo, lowu nga ta va ndhawu ya ku tifihla eka yona loko ku ri ni xidzedze ni loko ku na mpfula.+


text:
Langutelo Ra Bibele
Xana Tinyeleti Ta Byi Khumba Vutomi Bya Wena?
Xana wa ndzi rhandza?
Xana ndzi nga teka riendzo namuntlha?
Xana ndzi nga wu kuma tirho lowu?
VANHU vo tala va tsutsumela eka vungoma bya swilo swa le mpfhukeni * leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swo fana ni leswi nga laha henhla. Kambe, xana tinyeleti ta byi khumba hakunene vutomi bya wena? Xana ti nga ku pfuna leswaku u tiva leswi vumundzuku byi ku khomeleke swona? Bibele yi ri yini hi mhaka leyi?
Xana Tinyeleti Ti Nga Byi Khumba Vumundzuku Bya Hina?
Vanhu van’wana va kholwa leswaku a hi nge swi koti ku balekela swilo leswi nga ta hi humelela evuton’wini enkarhini lowu taka. Va vula leswaku vumundzuku bya hina byi kunguhatiwe khale naswona tinyeleti ti nga hi paluxela byona. Kambe Bibele yi vula leswi hambaneke ni sweswo. Yi hi byela leswaku Xikwembu xi nyika vanhu lunghelo ro tihlawulela leswi va swi lavaka, leswi swi vula leswaku swilo swo tala leswi va humelela evuton’wini hi vona va swi lawulaka. Hi xikombiso, Xikwembu xi byele Vaisrayele xi ku: “Ndzi veke vutomi ni rifu, nkateko ni ndzhukano emahlweni ka n’wina; mi fanele mi hlawula vutomi leswaku mi ta ya emahlweni mi hanya, n’wina ni vana va n’wina.”—Deteronoma 30:19.
Hi marito wolawo, Yehovha Xikwembu u swi veke erivaleni eka vanhu vakwe leswaku va nga swi kota ku lawula swilo swo tala leswi nga va humelelaka evuton’wini bya vona. Loko va yingisa swileriso swakwe, a va ta kuma mikateko kambe loko va nga swi yingisi, a va ta tivangela makhombo.
Ehleketisisa hi swivutiso leswi: Loko vumundzuku bya Muisrayele un’wana ni un’wana a byi tsariwe eka tinyeleti, xana a swi ta twala ku va Xikwembu xi va khutaza leswaku va hlawula vutomi? Xana a swi ta va swi lulamile eka Xikwembu ku va xi va xupula hikwalaho ka swiendlo swa vona leswi a va nga ta swi kota ku swi papalata?
Leswi Bibele yi swi dyondzisaka swi le rivaleni: Ndlela leyi hi hanyaka ha yona yi titshege hi swiboho leswi hi swi endlaka, ku nga ri hi tinyeleti.—Vagalatiya 6:7.
Xana Tinyeleti Ti Nga Byi Khumba Vumunhu Bya Hina?
Vangoma vo tala va tinyeleti a va yi tekeli enhlokweni mhaka ya leswaku swilo hinkwaswo leswi hi humelelaka evuton’wini swi kunguhatiwe khale. Mungoma un’wana wa tinyeleti u te: “Hi kota ku lawula swilo hinkwaswo leswi hi humelelaka evuton’wini bya hina.” Kambe u tlhele a ku: “Hi hala tlhelo, nkarhi lowu hi velekiwaka ha wona wu ni nkucetelo eka ndlela leyi vumunhu bya hina byi nga ta va xiswona.” Vanhu vo tala va swi tshemba sweswo. Va ehleketa leswaku leswi tinyeleti ni tipulanete ti nga ni nkucetelo wo karhi eka pulaneke ya hina, ti fanele ti tlhela ti va ni nkucetelo wo karhi eka hina. Bibele yi ri yini hi mhaka leyi?
Bibele a hi buku ya sayense leyi hlamuselaka vuxokoxoko hinkwabyo malunghana ni miri wa munhu swin’we ni vuako hinkwabyo. Hambiswiritano, yi hi hlamusela xikongomelo xa Xikwembu xo vumba swilo swa le mpfhukeni. Genesa 1:14, 15 yi ri: “Xikwembu xi ku, ‘A ku ve ni timboni etilweni, leti nga ta hambanisa nhlekanhi ni vusiku, ti komba tinguva . . . Timboni leti a ti pfurhe etilweni, ti voninga misava.’”—Bibele—Mahungu Lamanene.
Ehleketisisa hi xivutiso lexi: Loko Xikwembu a xi tumbuluxe tinyeleti leswaku ti kucetela vumunhu bya hina, xana a xi ta va xi nga hi byelanga sweswo?
I yini leswi hi nga gimetaka ha swona? Hi nga gimeta hileswaku tinyeleti i swin’wana swa swilo leswi Xikwembu xi swi tumbuluxeke kambe a ti byi kuceteli vumunhu bya hina.
Laha Hi Nga Wu Kumaka Kona Nkongomiso
I swinene loko hi lava ku tiva hi vumundzuku bya hina kumbe hi hina vini. Kambe ku ni xihlovo lexinene lexi hi nga byi lavaka eka xona vutivi byebyo ku nga ri eka tinyeleti.
Bibele yi vula leswaku Yehovha Xikwembu hi “Loyi a vulaka ka ha ri eku sunguleni leswi nga ta humelela emakumu.” (Esaya 46:10) U ni xikongomelo lexi a nga ta xi hetisisa. (Esaya 55:10, 11) Hi nga dyondza hi xikongomelo xakwe hi ku hlaya Bibele. Buku leyi ya khale leyi kwetsimaka, yi tlhela yi hi hlamusela leswaku ha yini hi xaniseka nileswaku Xikwembu xi ta swi herisa njhani swiyimo hinkwaswo leswi cinisaka vanhu gija. *—2 Petro 3:13; Nhlavutelo 21:1-4.
Bibele i xihlovo xa vutivi lexi nga hi pfunaka ku dyondza hi hina vini ni ku antswisa vumunhu bya hina. Ha yini? Hikuva ku yi hlaya swi ta hi pfuna leswaku hi tikambisisa hi vukheta. Hi xikombiso, Bibele yi vula leswaku Yehovha Xikwembu u ni “tintswalo,” u ‘hlwela ku hlundzuka’ naswona u “lunghekele ku rivalela.” (Eksoda 34:6; Pisalema 86:5) Xana hi na tona timfanelo teto? Bibele yi nga paluxa mianakanyo ya hina leyi hoxeke kutani yi hi pfuna ku vona laha hi faneleke hi lulamisa kona.
Hikwalaho, loko hi lava ku tiva hi vumundzuku bya hina kumbe hi hina vini, a hi fanelanga hi tsutsumela eka tinyeleti kambe hi fanele hi tsutsumela eBibeleni hikuva yi ‘huhuteriwe hi Xikwembu naswona yi pfuna ku dyondzisa, ku tshinya ni ku lulamisa swilo.’—2 Timotiya 3:16, 17.
^ ndzim. 6 Vungoma bya swilo swa le mpfhukeni i ku hlahluva hi dyambu, n’weti, tipulanete ni tinyeleti hikwalaho ko kholwa leswaku swilo leswi swi ni nkucetelo evuton’wini bya hina naswona swi nga hi pfuna leswaku hi titiva kahle.
^ ndzim. 19 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke hi xikongomelo xa Xikwembu, hlaya ndzima ya vunharhu ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.


text:
Xana Mi Pfumela Leswaku Vukhongeri Bya N’wina Hi Byona Ntsena Bya Ntiyiso?
Vanhu lava rhandzaka vukhongeri va fanele va tiyiseka leswaku vukhongeri lebyi va byi hlawuleke bya amukeleka eka Xikwembu ni le ka Yesu. Loko swi nga ri tano, a swi nga ta pfuna nchumu ku va eka byona.
Yesu Kreste a a nga pfumelelani na yona mhaka ya leswaku ku ni vukhongeri byo tala ni tindlela to tala leswi yisaka eku ponisiweni. Kambe u te: “
Nyangwa leyi yisaka evuton’wini yi khumile, ni gondzo ra kona ri larile, naswona a hi vangani lava ri kumaka.” (Matewu 7:14) Timbhoni ta Yehovha ti tshemba leswaku gondzo rero se ti ri kumile. Loko a swi nga ri tano, a ti ta lava vukhongeri byin’wana.


text:
Ku Endla Leswaku Rito Ra Xikwembu Ri Tiveka eMalembeni Ya Le Xikarhi eSpaniya
“Rini na rini loko ndzi ri endleleni yo ya eSpaniya, eka hinkwaswo, lexi ndzi xi languteleke loko ndzi ri eriendzweni ro ya kona i ku hundza ndzi mi vona, mi ndzi heleketanyana loko se ndzi enerisiwilenyana hi ku tshama na n’wina.”—Varhoma 15:24.
MUAPOSTOLA PAWULO u tsalele Vakreste-kulobye va le Rhoma marito wolawo kwalomu ka lembe ra 56 C.E. Ku nga khathariseki leswaku hakunene Pawulo u yile eSpaniya, Bibele a yi swi hlamuseli. Hambiswiritano, hikwalaho ka matshalatshala ya Pawulo ni varhumiwa van’wana lava nga Vakreste, mahungu lamanene lama humaka eRitweni ra Xikwembu, ku nga Bibele, ma fike eSpaniya hi lembe-xidzana ra vumbirhi C.E.
Hi ku hatlisa, Vakreste va sungule ku andza eSpaniya. Hikwalaho ka sweswo, ku ve ni xilaveko xa leswaku vanhu va kwalaho va va ni Bibele leyi hundzuluxeriweke hi Xilatini. Leswi swi vangiwe hileswi hi lembe-xidzana ra vumbirhi, Spaniya a ri fumiwa hi Mfumo wa Rhoma naswona Xilatini xi ve ririmi leri vulavuriwaka eMfun’weni hinkwawo wa Rhoma.
TIBIBELE TA XILATINI TI ENERISE XILAVEKO LEXI A XI RI KONA
Vakreste vo sungula va le Spaniya va humese Tibibele to hlayanyana ta Xilatini leti tivekaka tanihi Vetus Latina Hispana. Tibibele leti ta Xilatini ti hangalasiwe eSpaniya ku ringana malembe yo tala emahlweni ko va Jerome a heta Bibele yakwe leyi dumeke ya Xilatini leyi vitaniwaka Vulgate eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vuntlhanu C.E.
Bibele ya Jerome, leyi a yi heteke a ri eBetlehema, le Palestina—yi hatle yi fika eSpaniya. Loko Lucinius, loyi a nga xichudeni xa Bibele lexi fuweke a twa leswaku Jerome a a ri eku tsaleni ka Bibele ya Xilatini, u lave leswaku loko swi koteka a namba a kuma kopi ya Bibele leyi, leyintshwa. U rhume vatsari va tsevu eBetlehema leswaku va ya yi kopa kutani va vuya ni kopi ya yona eSpaniya. Eka malembe-xidzana lama landzeleke, hakatsongo-tsongo Bibele ya Vulgate yi sive Bibele ya Vetus Latina Hispana. Tibibele teto ta Xilatini ti endle leswaku vanhu va le Spaniya va kota ku hlaya Bibele ni ku twisisa rungula ra yona. Kambe loko Mfumo wa Rhoma wu tshika ku fuma tiko leri ra Spaniya, ku ve ni swilaveko swa leswaku Bibele yi hundzuluxeriwa hi tindzimi tin’wana letintshwa.
BIBELE LEYI TSARIWEKE EKA SWILETI
Hi lembe-xidzana ra vuntlhanu, Mavisigoth ni tinxaka tin’wana ta Majarimani ti hlasele Spaniya kutani ku ve ni ririmi lerintshwa ra Xigoth enhlonhleni ya tiko rero. Vahlaseri volavo a va ri ni Vukhongeri lebyi tiviwaka tanihi Vuarius, lebyi a byi lwisana ni dyondzo ya Vunharhu-un’we. Nakambe va te ni Bibele ya vona ya Xigoth leyi vitaniwaka Ulfilas. Ku tirhisiwe Bibele leyi eSpaniya kukondza ku hela lembe-xidzana ra vutsevu, loko Reccared, hosi leyi nga Muvisigoth, a va Mukhatoliki kutani a tshika vukhongeri bya Vuarius. U endle leswaku tibuku hinkwato ta vukhongeri bya Vuarius ti hlengeletiwa kutani ti hisiwa, ku katsa ni Bibele ya Ulfilas. Sweswo swi endle leswaku Tibibele hinkwato ta Xigoth ti nga ha vi kona eSpaniya.
Kambe, hi nkarhi wolowo Rito ra Xikwembu ri hambete ri hangalaka eSpaniya. Handle ka Xigoth, a ka ha ri ni ririmi ra Xilatini leri a ri vulavuriwa etikweni hinkwaro ra Spaniya leri endzhakunyana ri endleke leswaku le Nhlonhleni ya Iberia ku vulavuriwa tindzimi ta le Rhoma. * Matsalwa ya khale lama tsariweke hi Xilatini ma tiveka tanihi swileti swa Vagoth tanihi leswi ma tsariweke eka swipetlu swa xileti. Ma tsariwe hi lembe-xidzana ra vutsevu ni ra vunkombo naswona man’wana ya wona ma ni tindzimana leti tekiweke eka Tipisalema ni le ka Tievhangeli. Xileti xin’wana xi ni Pisalema 16 hinkwayo.
Ku va ku ri ni tindzimana ta Matsalwa leti tsariweke eswiletini swi kombisa leswaku hi nkarhi wolowo vanhu a va hlaya Rito ra Xikwembu va tlhela va ri kopa. Swi nga ha endleka vadyondzisi va tirhise tindzimana ta Bibele tanihi switoloveto eka vana lava dyondzaka ku hlaya ni ku tsala. Swileti a ku ri switirhisiwa leswi chipeke swo tsalela eka swona, ku hambana ni dzovo ro tsindziyela ro durha leri yindlu ya tinghwendza ya le malembeni ya le xikarhi a ti swi tirhisela ku endla Tibibele leti nga ni swifaniso.
Bibele yin’wana leyi durhaka ya swifaniso a yi vekiwe ekerekeni ya San Isidoro eLeón le Spaniya. Yi endliwe hi 960 C.E., yi ni matluka ya 516 lama loko ma pimiwa ma leheke kwalomu ka 47 wa tisentimitara yi andzisiwa ka 34 naswona yi tika kwalomu ka 18 wa tikhilogiramu. Bibele yin’wana leyi sweswi yi nga kona eLayiburari ya Vatican, i Bibele ya Ripoll, leyi endliweke kwalomu ka 1020 C.E. I yin’wana ya Tibibele leti nga ni swifaniso leswi mpfampfarhutiweke swinene swa Tibibele ta le Malembeni ya le Xikarhi. Leswaku ku endliwa swifaniso swo tano, nghwendza yi nga ha va yi hete siku hinkwaro yi ri karhi yi endla letere rin’we ro sungula kumbe vhiki hinkwaro yi ri karhi yi tsala tluka ro sungula. Hambiloko ti ri ta risima, Tibibele teto a ti swi kotanga ku hangalasa Rito ra Xikwembu exikarhi ka vanhu.
BIBELE YA XIARABU
Hi lembe-xidzana ra vunhungu, ku sungule ririmi rin’wana eSpaniya leri endleke leswaku ku va ni Vuislam enhlonhleni ya tiko rero. Etindhawini leti Mamoslem ma nga fika ma tifuma, ririmi ra Xiarabu ku ve rona leri ri vulavuriwaka ngopfu ku tlula ra Xilatini naswona ku ve ni xilaveko lexikulu xa ku va ni vuhundzuluxeri bya Bibele bya ririmi leri.
Ku sukela hi lembe-xidzana ra vuntlhanu ku ya eka ra vunhungu C.E., Bibele ya Xilatini ni Xiarabu yi endle leswaku vanhu va le Spaniya va kota ku hlaya Rito ra Xikwembu
Swi le rivaleni leswaku Tibibele to tala ta Xiarabu—ngopfu-ngopfu Tievhangeli—ti hangalake eSpaniya emalembeni ya le xikarhi. Swi tikomba onge hi lembe-xidzana ra vunhungu, John, bixopo wa le Seville, u hundzuluxele Bibele hinkwayo hi Xiarabu. Lexi twisaka ku vava hileswaku to tala ta Tibibele teto ta Xiarabu a ta ha ri kona. Yin’wana ya Tibibele teto ta Xiarabu leti ku nga Tievhangeli leti tsariweke exikarhi ka lembe-xidzana ra vukhume yi hlayisiwile ekerekeni leyi nga eLeón, le Spaniya.
TIBIBELE TA XIPANIYA
Eku heleni ka Malembe ya le Xikarhi, Xicastilia kumbe Xipaniya, xi sungule ku vulavuriwa eNhlonhleni ya le Iberia. Ririmi leri lerintshwa a ri ta va ra nkoka eku hangalaseni ka Rito ra Xikwembu. * Bibele yo sungula ya Xipaniya a yi vitaniwa La Fazienda de Ultra Mar (Swiendlo Swa Ku Tsemakanya Lwandle) leyi tsariweke eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vu-13. Bibele leyi yi ni rungula ra riendzo ra Vaisrayele naswona yi katsa ni rungula leri nga eka tibuku ta ntlhanu to sungula ta Matsalwa ni tibuku tin’wana ta Matsalwa ya Xiheveru swin’we ni Tievhangeli ni Mapapila.
Valawuri va kereke a yi va tsakisanga Bibele leyi. Hi 1234, Huvo ya le Tarragona, yi lerise leswaku Tibibele hinkwato ta ririmi ra xintu ti fanele ti yisiwa eka mufundhisi wa kwalaho leswaku ti ta hisiwa. Lexi tsakisaka hileswaku xileriso lexi a xi endlanga leswaku Bibele yi nga ha hundzuluxeriwi. Hosi Alfonso X (1252-1284), u tekiwe tanihi musunguri wa ku tsala swilo hi ririmi ra Xipaniya, loyi a laveke leswaku Matsalwa ma hundzuluxeriwa hi ririmi rero lerintshwa ni ku tlhela a swi seketela. Tibibele ta Xipaniya leti tsariweke hi nkarhi wolowo ti katsa Pre-Alfonsine Bible na Alfonsine Bible leyi veke kona endzhakunyana, leyi a yi ri Bibele leyikulu eka Tibibele ta Xipaniya ta le nkarhini wolowo.
Tibibele teto hatimbirhi ti pfunete ku antswisa ririmi lerintshwa ra Xipaniya. Thomas Montgomery loyi a nga xidyondzi u vula leswi malunghana ni Pre-Alfonsine Bible: “Muhundzuluxeri wa Bibele leyi u endle ntirho wa kahle swinene, hikuva u hundzuluxele hi ku pakanisa naswona a tirhisa ririmi leri hlantswekeke. . . . Ririmi ra kona ra twala naswona ra olova, leswi a swi ta pfuna vanhu lava nga xi tiviki kahle Xilatini.”
Hambiswiritano, Tibibele teto to sungula ta Xipaniya ti hundzuluxeriwe ku suka eka Vulgate ya Xilatini ematshan’weni yo hundzuluxeriwa ku suka eka tindzimi to sungula. Ku sukela hi lembe-xidzana ra vu-14, swidyondzi leswi nga Vayuda swi humese Tibibele to hlayanyana ta Xipaniya ta Matsalwa ya Xiheveru leti swi ti hundzuluxeleke ku suka eka Xiheveru hi ku kongoma. Hi nkarhi wolowo, Spaniya a ri ri ni Vayuda vo tala eYuropa naswona vahundzuluxeri lava nga Vayuda a va swi kota ku kuma matsalwa ya vona ya Xiheveru leswaku va ti hundzuluxelela Tibibele ta vona. *
Xikombiso xin’wana lexi xiyekaka a ku ri xa Alba Bible, leyi hetiweke hi lembe-xidzana ra vu-15. Wanuna loyi a vulavulaka Xipaniya loyi a nga eka xikhundlha xa le henhla, Luis de Guzmán, u lerise Rabi Moisés Arragel leswaku a hundzuluxela Bibele hi Xicastizo (lexi hlantswekeke) xa le Spaniya. U nyikele swivangelo swimbirhi swo va a kombela Bibele leyi, leyintshwa. Xo sungula u te: “Tibibele leti namuntlha ti kumekaka hi ririmi leri sunguriweke eRhoma a ti pakanisi” kasi xa vumbirhi hileswaku, “Vanhu vo fana na hina va lava tinhlamuselo ta le matlhelo eka tindzimana to tika.” Xikombelo xakwe xi kombisa leswaku vanhu va le nkarhini wakwe a va rhandza ku hlaya Bibele ni ku tlhela va yi twisisa. Nakambe xi kombisa leswaku Matsalwa ya ririmi ra xintu se a ya hangalasiwe swinene eSpaniya.
Ha va nkhensa vahundzuluxeri ni vakopi va le malembeni ya le xikarhi, vanhu lava dyondzekeke va le Spaniya va nga hlaya Bibele hi ririmi ra vona handle ko tikeriwa. Hikwalaho ka sweswo, n’wamatimu Juan Orts González u xiye leswaku “vanhu va le Spaniya a va tiva Bibele swinene ku tlula vanhu va le Jarimani kumbe eNghilandhi emahlweni ko va Lutere a velekiwa.”
“Vanhu va le Spaniya a va tiva Bibele swinene ku tlula vanhu va le Jarimani kumbe eNghilandhi emahlweni ko va Lutere a velekiwa.”—N’wamatimu Juan Orts González
Hambiswiritano, eku heleni ka lembe-xidzana ra vu-15, Vakonanisi va le Spaniya va sivele ku hundzuluxeriwa ka Matsalwa hi ririmi rin’wana ni rin’wana ra xintu. Bibele yi yirisiwe nkarhi wo leha eSpaniya. Ku yirisiwa koloko ku hetelele ku herisiwile endzhaku ka loko ku hundze malembe-xidzana manharhu. Hi nkarhi wolowo wa mangava, vahundzuluxeri va nga ri vangani lava nga ni vurhena va humese Tibibele letintshwa ta Xipaniya naswona va boheke ku ti ngungumerisa va ti yisa eSpaniya. *
Loko matimu lawa ya Bibele emalembeni ya le xikarhi eSpaniya ma paluxeka, vakaneti va endle matshalatshala yo herisa Rito ra Xikwembu hi tindlela to tala. Nilokoswiritano, va tsandzekile ku herisa rito ra Lowa Matimba Hinkwawo.—Pisalema 83:1; 94:20.
Ntirho wa ku tinyiketela wa swidyondzi swo tala wu endle leswaku Bibele yi hangalaka eSpaniya emalembeni ya le xikarhi. Vahundzuluxeri va manguva lawa va tekelele vanhu volavo lava hundzuluxeleke Matsalwa hi Xilatini, Xigoth, Xiarabu ni Xipaniya. Hikwalaho ka sweswo, namuntlha vanhu va timiliyoni lava vulavulaka Xipaniya va nga hlaya Rito ra Xikwembu hi ririmi leri va ri twisisaka.
^ ndzim. 10 Tindzimi leti ti katsa Xicastile, Xicatalan, Xigalicia ni Xiputukezi.
^ ndzim. 17 Namuntlha, Xipaniya i ririmi ra manana leri vulavuriwaka hi vanhu va kwalomu ka 540 wa timiliyoni.
^ ndzim. 20 Vona xihloko lexi nge “Vito Ra Xikwembu Ni Xikombelo Xa Alfonso de Zamora Xa Matsalwa Lama Pakanisaka,” lexi nga eka nkandziyiso wa magazini lowu wa December 1, 2011.
^ ndzim. 23 Vona xihloko lexi nge “Casiodoro de Reina A Lwela Bibele Ya Xipaniya” lexi nga eka nkandziyiso wa magazini lowu wa June 1, 1996.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yeremiya 17:1-27
17 “Xidyoho xa Yuda xi tsariwe ehansi hi xitsalo xa nsimbi.+ Xi kovotliwe exiphepherheleni xa mbilu ya vona+ hi rinhi ra dayimani, ni le timhondzweni ta tialitari ta vona,+2 loko vana va vona va tsundzuka tialitari ta vona ni timhandzi ta vona to kwetsima etlhelo ka murhi lowukulu, ehenhla ka switsunga swo tlakuka,+3 etintshaveni ta le nhoveni. Rifuwo ra wena, ni xuma xa wena hinkwaxo, ndzi ta swi nyikela swi phangiwa+—tindhawu ta wena leti tlakukeke hikwalaho ka xidyoho ematikweni ya wena hinkwawo.+4 Naswona hi ku tirhandzela, u tshika ndzhaka leyi ndzi ku nyikeke yona.+ Ndzi ta tlhela ndzi endla leswaku u tirhela valala va wena etikweni leri u nga ri tivangiki;+ hikuva mi lumekiwe ku fana ni ndzilo hi ku hlundzuka ka mina.+ Ku ta pfurha hilaha ku nga riki na makumu.”5 Yehovha u te: “A a rhukaniwe munhu la tiyeke emirini loyi a tshembaka munhu wa la misaveni+ kutani entiyisweni a endla nyama yi va voko rakwe,+ loyi mbilu yakwe yi fularhelaka Yehovha.+6 Kunene u ta fana ni murhi lowu nga woxe etimbaleni ta le kwandzasini naswona a nge swi voni leswinene loko swi fika;+ kambe u ta tshama etindhawini leti omeke emananga, etikweni ra munyu leri nga riki na vaaki.+7 U katekile munhu la tiyeke emirini loyi a tshembaka Yehovha ni loyi ntshembo wakwe ku nga Yehovha.+8 Kunene u ta fana ni murhi lowu byariweke ekusuhi ni mati, lowu naviselaka timitsu ta wona laha mati ma khulukaka kona; naswona a nge ku voni ku hisa loko ku fika, kambe switluka swakwe swi ta va swikulu.+ Hi lembe ra dyandza+ a nge vileli, naswona a nge tshiki ku veka mihandzu.9 “Mbilu yi kanganyisa ngopfu ku tlula hinkwaswo naswona yi ni khombo.+ I mani la nga yi tivaka?10 Mina Yehovha, ndzi kambisisa mbilu,+ ndzi kambela tinso,+ leswaku ndzi nyika un’wana ni un’wana hi ku ya hi tindlela ta yena,+ hi ku landza mihandzu ya swiendlo swakwe.+11 Loyi a endlaka rifuwo, ku nga ri hi vululami,+ u fana ni n’hwari leyi fukameleke leswi yi nga swi tshikelangiki. U ta ri tshika loko masiku yakwe ma fika exikarhi,+ naswona emakun’wini yakwe u ta va xihunguki.”+12 Ku ni xiluvelo xo vangama lexi nga ehenhla ku sukela eku sunguleni;+ i ndhawu ya vukwetsimelo bya hina.+13 Oho Yehovha, ntshembo wa Israyele,+ hinkwavo lava va ku siyaka va ta khomiwa hi tingana.+ Lava va ndzi gwinehelaka+ va ta tsariwa ehansi emisaveni, hikuva va siye xihlovo xa mati lama hanyaka, ku nga Yehovha.+14 Oho Yehovha, ndzi horise kutani ndzi ta hola.+ Ndzi ponise kutani ndzi ta pona;+ hikuva wena hi wena loyi ndzi ku dzunisaka.+15 Waswivo! Ku ni lava va ndzi byelaka va ku: “Ri kwihi rito ra Yehovha?+ Hi kombela ri ta.”16 Kambe loko ku ri mina a ndzi hatliselanga ku va murisi loyi a ku landzelaka, naswona siku ra khombo a ndzi ri navelanga nikatsongo. Wena u ri tivile rito ra milomu ya mina; ri fike emahlweni ka xikandza xa wena.17 U nga tshuki u va nchumu lowu chavisaka eka mina.+ U vutumbelo bya mina esikwini ra khombo.+18 Lava va ndzi xanisaka a va khomisiwe tingana,+ kambe mina ndzi nga khomisiwi tingana.+ Vona a va khomiwe hi ku chava, kambe mina ndzi nga khomiwi hi ku chava. Va tisele siku ra khombo,+ kutani u va wisa hi ku wa loku phindhiweke kambirhi.+19 Yehovha u ndzi byele a ku: “Famba u ya yima enyangweni ya vana va vanhu leyi tihosi ta Yuda ti nghenaka ha yona ti tlhela ti huma ha yona, ni le tinyangweni hinkwato ta Yerusalema.+20 U fanele u ti byela u ku, ‘Twanani rito ra Yehovha, n’wina tihosi ta Yuda ni tiko hinkwaro ra Yuda na n’wina hinkwenu vaaki va Yerusalema, lava nghenaka hi tinyangwa leti.+21 Yehovha u te: “Langutelani mimoya-xiviri ya n’wina,+ naswona hi siku ra savata mi nga tshuki mi rhwala ndzhwalo wihi ni wihi mi wu nghenisa hi tinyangwa ta Yerusalema.+22 Mi nga tshuki mi humesa ndzhwalo emakaya ya n’wina hi siku ra savata; naswona mi nga tshuki mi endla ntirho.+ Kutani mi fanele mi hlawulekisa siku ra savata, hilaha ndzi leriseke vatata wa n’wina hakona;+23 kambe a va yingisanga hambi ku ri ku rhiya ndleve ya vona,+ va hambete va nonon’hwisa nhamu+ ya vona leswaku va nga yingisi nileswaku va nga yi amukeli ndzayo.”’+24 “‘“Kutaku loko mi ndzi yingisa swinene,”+ ku vula Yehovha, “mi nga wu tisi ndzhwalo hi tinyangwa ta muti hi siku ra savata naswona mi hlawulekisa siku ra savata+ hi ku ka mi nga wu endli ntirho wihi ni wihi,+25 kunene ku ta tlhela ku nghena ni tihosi ni tihosana+ hi tinyangwa ta muti lowu, ti tshama exiluvelweni xa Davhida,+ ti khandziya kalichi ni tihanci, tona ni tihosana ta tona, vanhu va Yuda ni vaaki va Yerusalema; kunene muti lowu wu ta va ni vaaki hilaha ku nga riki na makumu.26 Entiyisweni vanhu va ta ta va huma emitini ya Yuda ni le kusuhi na Yerusalema ni le tikweni ra Benjamini+ ni le tikweni ra le hansi+ ni le ndhawini ya tintshava+ ni le Negebu,+ va tisa gandzelo ro hisiwa+ leri heleleke ni xitlhavelo+ ni gandzelo ra mavele+ ni murhi wa risuna,+ va tisa ni xitlhavelo xo nkhensa endlwini ya Yehovha.+27 “‘“Kambe loko mi nga ndzi yingisi hi ku hlawulekisa siku ra savata ni ku ka mi nga wu rhwali ndzhwalo,+ kambe wu nghenisiwa hi tinyangwa ta Yerusalema hi siku ra savata, ndzi ta tshivela ndzilo etinyangweni ta yena,+ kunene wu ta lovisa swihondzo swa Yerusalema+ swo tshama eka swona, a wu nge timiwi.”’”+


text:
TOLO A NGA HA VUYI
Va Yime Va Tiyile “eNkarhini Wa Ndzingo”
LOKO ku sungula Nyimpi yo Sungula ya Misava hi 1914 vanhu vo tala va swi xiyile leswaku Swichudeni swa Bibele a swi nga ta hlanganyela enyimpini. (Esa. 2:2-4; Yoh. 18:36; Efe. 6:12) Malandza ya Xikwembu ma endle yini eBritain?
Nawu wa Ntirho wa Vusocha wa hi 1916 wa le Britain a wu vula leswaku vavanuna lava nga tekangiki lava a va ri ni malembe ya 18 ku ya eka 40 va fanele va ya evusocheni. Nawu lowu a wu nga va sindzisi vanhu lava a va nga swi lavi ku ya evusocheni “hikwalaho ka vukhongeri bya vona kumbe mahanyelo ya vona lamanene.” Hulumendhe yi simeke tihuvo leswaku ti kambisisa leswaku i vamani lava a va fanele va pfumeleriwa ku nga yi evusocheni nileswaku ha yini.
Hi nkarhinyana wo koma, Swichudeni swa Bibele swa kwalomu ka 40 swi khomiwile swi pfaleriwa emakhotsweni ya vusocha naswona nhungu wa swona swi rhumeriwe enyimpini eFurwa. Leswi vamakwerhu va le Britain va twisiweke ku vava hi xiendlo lexi xo homboloka, va tsalele Holobye-nkulu Herbert Asquith papila ro vilela hi ku khotsiwa ka vamakwerhu volavo, va ri fambisa ni xikombelo lexi a ku sayine vanhu va 5 500.
Endzhaku ka sweswo ku fike mahungu ya leswaku nhungu wa vona lava rhumeriweke le Furwa va gweviwe ku baleseriwa hileswi va aleke ku lwa enyimpini. Kambe loko vamakwerhu va ha forile leswaku va ta baleseriwa, swigwevo swa vona swi cinciwile ivi va boheka ku heta malembe ya khume ekhotsweni. Va tlheriseriwe eNghilandhi leswaku va ya tirhela swigwevo swa vona emakhotsweni lama tolovelekeke.
Loko nyimpi yi ri karhi yi ya emahlweni, ni vavanuna lava tekeke a va fanele va ya evusocheni. Eka nandzu wun’wana wa le Manchester eNghilandhi, muhehliwa a ku ri Henry Hudson, loyi a a ri dokodela tlhelo Xichudeni xa Bibele. Hi August 3, 1916, huvo yi vule leswaku wa kolota, yi n’wi rihisa kutani yi n’wi yisa evusocheni. Hi nkarhi lowu fanaka a ku ri ni nandzu wun’wana lowu a wu tengiwa le Edinburgh, eScotland. James Frederick Scott, mukhalipotiya loyi a a ri ni malembe ya 25 a nga voniwanga nandzu. Hulumendhe yi endle xikombelo eka nandzu wolowo kambe yi wu tshika hikwalaho ka nandzu wun’wana lowu a yi fanele yi wu tenga le London. Hi nkarhi wolowo, makwerhu la vuriwaka Herbert Kipps u voniwe nandzu, a rihisiwa kutani a yisiwa evusocheni.
Hi September 1916, vamakwerhu va xinuna va 264 va endle xikombelo xa ku ka va nga yi evusocheni. Eka vamakwerhu volavo, ntlhanu wa vona va pfumeleriwile ku nga yi, 154 wa vona va nyikiwe “ntirho wo tirhela tiko,” 23 wa vona va nyikiwe ntirho evusocheni lowu a wu nga katsi ku lwa, 82 wa vona va yisiwe evusocheni naswona van’wana va tengisiwile kutani va khotsiwa. Vanhu vo tala va lwisane ni ndlela ya tihanyi leyi vavanuna lava a va khomiwe ha yona ekhotsweni kutani hulumendhe yi va suse ekhotsweni ra masocha yi va yisa etikampeni leti ku tirhaka vanhu lava nga laviki ku ya evusocheni.
Edgar Clay na Pryce Hughes, loyi endzhakunyana a veke mulanguteri wa rhavi ra le Britain, va tirhe edan’wini le Wales. Hi hala tlhelo, Herbert Senior, un’wana wa vamakwerhu va nhungu lava vuyeke hi le Furwa, u yisiwe eKhotsweni ra Wakefield le Yorkshire. Van’wana va tirhele swigwevo swa vona va tirhisiwa ku fana ni mahlonga ehansi ka swiyimo swo tika le Khotsweni ra Dartmoor, leri a ri ri ni vanhu vo tala lava aleke ku ya evusocheni.
Frank Platt, Xichudeni xa Bibele lexi pfumeleke ku endla mintirho leyi nga katsiki ku lwa, u xanisiwe nkarhi wo leha hi ndlela ya tihanyi loko a lerisiwe ku ya lwa ivi a ala. Atkinson Padgett, loyi a dyondzeke ntiyiso endzhakunyana ka loko a tsarisele vusocha, na yena u khomiwe hi ndlela ya tihanyi hi valawuri va masocha hileswi a aleke ku lwa enyimpini.
Hambileswi vamakwerhu a va nga swi twisisi hi ku helela leswi ku nga yi evusocheni a swi katsa swona, a va lava ku tsakisa Yehovha Xikwembu. Lava va boxiweke hi mavito eka xiviko lexi va veke xikombiso lexinene xa ku nga yi evusocheni “enkarhini wa ndzingo” lowu a wu tika swinene. (Nhlav. 3:10)—Tolo a nga ha vuyi eBritain.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yeremiya 1:1-19
1 Marito ya Yeremiya+ n’wana wa Hilkiya, un’wana wa vaprista lava a va ri eAnathoti+ etikweni ra Benjamini;+2 loyi rito ra Yehovha ri fikeke eka yena emasikwini ya Yosiya+ n’wana wa Amoni,+ hosi ya Yuda, elembeni ra vu-13 ra ku fuma+ ka yena.3 Kutani ri hambeta ri fika emasikwini ya Yoyakimi+ n’wana wa Yosiya, hosi ya Yuda, kukondza ku hela lembe ra vu-11 ra Sedekiyasi+ n’wana wa Yosiya, hosi ya Yuda, kukondza Yerusalema a ya evukhumbini hi n’hweti ya vuntlhanu.+4 Hiloko rito ra Yehovha ri fika eka mina, ri ku:5 “Ndzi ku tivile+ ndzi nga si ku vumba ekhwirini,+ naswona ndzi ku hlawulekisile+ u nga si huma embelekweni. Ndzi ku endle muprofeta wa matiko.”6 Kambe ndzi te: “Oho, Wena Yehovha, Hosi leyi Lawulaka! Phela entiyisweni a ndzi swi tivi ku vulavula,+ hikuva ndza ha ri mufana.”+7 Yehovha a ya emahlweni a ku eka mina: “U nga vuli u ku, ‘Ndza ha ri mufana.’ Kambe u fanele u ya eka hinkwavo lava ndzi nga ta ku rhuma eka vona; u fanele u vulavula+ xin’wana ni xin’wana lexi ndzi nga ta ku lerisa xona.8 U nga chavisiwi hi swikandza swa vona,+ hikuva ‘ndzi na wena leswaku ndzi ku kutsula,’+ ku vula Yehovha.”9 Kavaloko Yehovha a tshambuluta voko a ndzi khumba nomu.+ Kutani Yehovha a ku eka mina: “Ndzi veke marito ya mina enon’wini wa wena.+10 Waswivo, ndzi ku lerisile esikwini leri leswaku u va ehenhla ka matiko ni le henhla ka mimfumo,+ leswaku u simula, u hlanhla, u lovisa ni ku hirimuxa,+ u aka ni ku byala.”+11 Kutani rito ra Yehovha ri ya emahlweni ri fika eka mina, ri ku: “Xana u vona yini Yeremiya?”Hiloko ndzi ku: “Ndzi vona xihluke xa murhi wa almondi.”12 Yehovha a ya emahlweni a ku eka mina: “U vone kahle, hikuva ndzi tshama ndzi xalamukele rito ra mina leswaku ndzi ri hetisisa.”+13 Kutani rito ra Yehovha ri fika eka mina ra vumbirhi, ri ku: “Xana u vona yini?”Hiloko ndzi ku: “Ndzi vona mbita ya nomu lowukulu leyi pfurheteriwaka, nomu wa yona wu le tlhelo ra n’walungu.”14 Hiloko Yehovha a ku eka mina: “Khombo ri ta ntshunxiwa ri huma en’walungwini, ri wela vaaki hinkwavo va tiko.+15 Hikuva ‘ndzi vitana mindyangu hinkwayo ya mimfumo ya le n’walungwini,’ ku vula Yehovha;+ ‘kunene yi ta ta kutani wun’wana ni wun’wana wu ta veka xiluvelo xa wona evunghenweni bya tinyangwa ta Yerusalema,+ ni le ka marhangu ya wona hinkwawo ni le mitini hinkwayo ya Yuda.+16 Kutani ndzi ta vulavula na yona hi vuavanyisi bya mina malunghana ni vubihi+ hinkwabyo bya yona, hikuva va ndzi siyile,+ va tshamela ku mbulukisa switlhavelo eka swikwembu+ swin’wana ni ku nkhinsamela mintirho ya mavoko ya vona.’+17 “Loko ku ri wena, u fanele u tikhama masenge,+ u suka u yima, u va byela hinkwaswo leswi ndzi ku lerisaka swona. U nga tshuki u va chava,+ leswaku ndzi nga ku endli u va chava.18 Kambe loko ku ri mina, namuntlha ndzi ku endle muti lowu tiyisiweke ni phuphu ya nsimbi ni marhangu ya koporo+ ku lwisana ni tiko hinkwaro,+ eka tihosi ta Yuda, eka tihosana ta wona, eka vaprista va wona ni le ka vanhu va tiko.+19 Kunene va ta lwa na wena, kambe a va nge ku hluli,+ hikuva ‘mina ndzi na wena,’+ ku vula Yehovha, ‘leswaku ndzi ku kutsula.’”+