text:
1Enu mu thumedwago, ningani sithumi sanu ogu gu fanedego ni gu ningana, na mu gu dziti gu khenu enu nenu mu na ni Pfhumu ndzadzini. 2Pharisani gu gira nombelo khu hefemulo ni gu bonga khu monyo; 3lombelelani gambe khu ethu, gasi Nungungulu a hi tulele wulanga, hifela guganela khu sihalo wa Kristo, owu nyi hungidwego khuwo nga gibotshwa, 4gasi nyi kodze guganela khu edzi gu vbwetegago khidzo. 5Vbanyani khu guti ni mapimo vbakari nya vale va si khodwigo, mu londrola gwadi gikhati mu gu nagyo. 6Mabhuloni gwanu ganelani mahungu nya gusalalegise, mu gu kodza gu ninga phindrulo nya guenele muthu ni muthu. 7Tikiko, ndriyangu nya gigodwa, githumi nya gutumbege ni muphasedzeli wangu thumoni ga Pfhumu, a nata mi tivisa mahungu yatshavbo nya guvbanye gwangu. 8Eni nyi ngu mu rumela iyo gwanu gasi guta mi tivisa mavbanyelo yathu ni gu tangadzisa myonyo yanu. 9Hi ngu mu rumela gumogo ni Onesimo, ndriyathu nya gigodwa nya gutumbege, a gu moyo wanu. Avo va nata mi embela satshavbo esi si dugelelago eno. 10Aristarko, a khothedwego gumogo ni eni, a ngu mi losedzela, a nuye Marko, ndruye wa Bharnabha. Gasi khu mahungu ya Marko, nyi mi ningideni sileletelo nya gukheni a guta mi holela, mu hakheni gwadi. 11A nuye Jesu, a ranwago pwani khu Justo a ngu mi losedzela. Ga vakhodwa vatshavbo nya gudugele nayoni nya Vajudha khavo ava basi va hengelago ni eni gu thumela mufumu wa Nungungulu, va ngu nyi phasedzela ngudzu. 12Hakhani gambe malosedzela ya Epafrasi a gu moyo nya libandla lanu a guromo thumoni wa Kristo Jesu. Uye milombeloni gwaye a ngu lombelela ngudzu ga Nungungulu gu khuye mu simame gutiya, mu landrisa khu guvbelela guhaladza gwa Nungungulu. 13Eni nyi fakazi nya edzi Epafrasi a garadzegago khidzo khu kotani yanu ni ya vandruye va guromo Laodikeya ni Hierapoli. 14Luka, n'yanga yathu nya gigodwa, ni Dhemasi va ngu mi losedzelani navo. 15Losedzelani vandruye va Laodikeya, mu losedzela nuye Ninfa ni libandla li tshanganago ndrangani gwaye. 16Hwane nya gu na mu hevbude lidangalila leli, li rumeleni ga libandla la Laodikeya, vafela guya li hevbula navo. Enu nenu hevbulani lidangalila mu na gu rumedwago khu Laodikeya. 17Embelani Arkipo khenu: "Thela kota khu thumo u ningidwego khu Pfhumu u wu sayisa." 18Khu gyandza gyangu nyi ngu lova esi: Nyi ngu mi losedzela eni, Pawulo. Mu nga divaledwi khu gu khenu nyi hungidwe dzitshinga. Wuhigo wu na khale ni enu!
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
1Se ni to wona tiya: Txinvutana txi ti emile txitimwi ka mmango wa Siyoni, kumweko ni digumi da mazana a mazana ni mune wa mazana a mazana ni mune wa makumi a mazana a vathu (144.000), avava va nga ti bhatwe ha mbanza ditina da Txinvutana ni da Tate wa txona. 2Ni to engisa dipswi da kuta ngu nzumani, do fana ni kudhuma ka mati ni kudhinda ka txingwalangwanda txa hombe; dipswi di ni nga di engisa di ti fana ni kutuma ka tiharpa ti txi vetwa ngu vaveti va tona. 3Va ti embelela lindando la liphya masoni ka txikhalo txa wukoma, ni masoni ka sihari sa mune ni ka madhota. A walo wu a nga ti si kota ku gonda lindandolo, hahanze ka va va digumi da mazana a mazana, ni mune wa mazana a mazana ni mune wa makumi a mazana (144.000), va nga poniswa ha mafuni. 4Avava ngu va va nga mbi ti nyeta ngu vavasikati: Mbotuma. Avava ngu vona va londetelako Txinvutana, hani ni hani txi yako kona. Avava va ponisilwe hagari ka vathu, ti to ve maha mihando yo khata ka Txizimu ni ka Txinvutana. 5Txima kha ku zivi kumanwa makuhu sisofuni kwawe. Kha va nga ni txisolo. 6Ni to wona yimwane ngelozi yi nga ti puruma hagari ka mpfhuka, yi di ni evangeli yo mbi na makhato ni magwito, kasiku yi huwelela ka vaaki va ha mafuni, ni yotshe mifumo, totshe tixaka, totshe tidimi ni votshe vathu. 7Yona yi ti wombawomba ngu dipswi da hombe, yi txi: “Thavani Txizimu mi txi pfalisa,nguko txi hokile txikhati txa ku lamula ka txona;khozelani awule a nga maha nzuma ni mafu, linene ni sisima.” 8Yimwane ngelozi, ayi ya wumbidi, yi to ya masoni ngu kuwomba, yi txi: “A wite, a wite, Bhabhilona wa hombe, awu a nga levisa yotshe mifumo ngu vhinya ya txiviti txa wugelegele wakwe.” 9Yimwane ngelozi kambe, ayi ya wuraru, yi to ya masoni ngu ku ti tekeleta, ngu dipswi da hombe, yi txi: “Ngako mthu a txi khozela txikalana ni txithombe txa txona, e amukela txixambanyo ha mbanza mwendo mu manzani, 10eyo nene a na sela vhinya ya kuhenya ka Txizimu, yo mbi timulwa ayi yi nga thelwa mu ka digombe da kuhenya ka txona; a na xaniswa ngu mndilo ni txivavula, masoni ka tingelozi to sawuleka, ni masoni ka Txinvutana. 11Wutshi wa kuxaniseka kwakwe wu na tuvika ngu hawa ku si gumiko: Ava va khozelako Txikalana ni txithombe txa txona, ni wuhi ni wuhi a amukelako txixambanyo txa ditina da txona, txima kha nga ni kuhumula, wusiku ni mtshikari.” 12Atiya ngu tona ti tsanisako kuhunisela ka vasawuleki, ava va veketako sirumo sa Txizimu ni likholo la Jesu. 13Konako ni to engisa dipswi da kuta ngu nzumani, di txi: “Bhala u txi khawe:Va katekile vafi vava, kukhukhela konkuwa va felako ka Mkoma. Inna, ku womba Moya, va na humula ka mikaralo yawe, nguko mithumo yawe ya va heleketa.” 14Msana keto ni to wona tiya: Ku ti ni direfu do basa, se txitimwi ka direfu ku ti khalahatshile mthu wo kari, wo fana ni Mwanana wa Mthu, a di ni m'bhoti wa nzalama ha msungo, se manzani kwakwe, a ti ni sikela yo lotwa. 15Konako yimwane ngelozi yi to huma ngu Dithepeleni, yi txi kwangula ngu dipswi da hombe ka wule a nga ti khalahatshile ha direfuni, yi txi: “Teka sikela yako u txi elula. Yi hokile mbimo ya kuelula, nguko thembwe ya mihando ya ha mafuni yi vitute.” 16Awu a nga ti khalahatshile ha direfuni a to rumela sikela yakwe ha mafuni se mafu me elulwa. 17Konako yi to huma yimwane ngelozi ngu ka Dithepele di di ku nzumani, niyona yi di ni sikela yo lotwa. 18Se yimwane ngelozi yi ku ni mtamo ka mndilo, yi to huma ngu ka txiluvelo, yi kwangula ngu dipswi da hombe ka yile yi nga ti ni sikela yo lotwa, yi txi: “Teka sikela yako yo lotwa, u txi wilela sizangwe sa mvhinya wa ha mafuni, nguko mauvha a wona ma vitute.” 19Konako ngelozi yi to ruma sikela ya yona ha mafuni yi elula mihando ya mvhinya wa ha mafuni, msana keto yi yi rinza nzekani ka kuhenya ka Txizimu. 20Mauvha ma to ya sukwa nzekani yi nga ti hahanze ka didhoropa, se ngu ka yona nzeka yile ku to huma mnoha, awu ngu kutala ka wona wu nga hokela matomu a mahanxi, wu txi hangalakisa toneto ka mnava wa mazana mararu a makilometro.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
XALAMUKA! OCTOBER 2012
U Nga Humelela Njhani eXikolweni?
Xana u lava ku humelela exikolweni Swihloko leswi swa nxaxamelo swi tlhuvutsa magoza ya ntlhanu lama pfunaka leswaku u humelela exikolweni.
U Nga Humelela Njhani eXikolweni?
Dyondzo ya wena yi nga ku vuyerisa. Eswihlokweni leswi swa nxaxamelo hi ta tlhuvutsa magoza ya ntlhanu lama nga ku pfunaka leswaku u humelela.
Tiyimisele
Hi swihi swivangelo swin’wana leswi ku khutazaka leswaku u humelela exikolweni?
Hleleka
Swiringanyeto swa ndlela leyi u nga papalataka ha yona ku va ni ntshikilelo hikwalaho ka ntirho-kaya ni ku pasa kahle exikolweni.
Kombela Mpfuno
Ku va ni lava ku pfunaka i swa nkoka. I mani loyi u nga yaka eka yena u ya lava mpfuno?
Khathalela Rihanyo Ra Wena
Ku khathalela rihanyo ra wena swi nga ku pfuna leswaku u wu endla kahle ntirho wa wena wa xikolo u tlhela u va ni rihanyo lerinene.
Tivekele Pakani
Xana wa swi tiva leswaku tidyondzo leti u ti endlaka ti ta ku pfuna ku endla ntirho wihi? Hi tihi timhaka leti u faneleke u ti kambisisa?
Leswi Vatswari Va Nga Swi Endlaka
Vana va langutana ni mintlhontlho yo tala exikolweni. U nga va pfuna njhani?
Ku Hlula Xiphiqo Xa Ku Nyuhela Ka Vantshwa
Twana ndlela leyi munhu un’wana loyi a a rhandza ku dya swakudya leswi nga riki na rihanyo a cinceke madyelo yakwe ha yona.
Hi Vona Tigorila
A hi fambeni swin’we ePhakeni ya Tiko ya Dzanga-Ndoki leswaku hi ya vona gorila leyi vuriwaka Makumba.
Switwi Swa Xifufunhunu Lexi Vuriwaka Black Fire
I yini leswi vanjhiniyara ni valavisisi va nga swi dyondzaka eka xifufunhunu lexi xo hlawuleka?
I Yini Leswi Ndzi Nga Swi Langutelaka eVukatini?—Xiyenge 2
Twana ndlela leyi u nga yi lunghekelaka ha yona mintlhontlho ya vukati.
Swiviko Swo Chavisa Swa Mahungu Ni Vana Va Wena
Xana vana va wena va chavisiwa hi mahungu? U nga va pfuna njhani leswaku ma nga va chavisi?
Xana Tinyeleti Ta Byi Khumba Vutomi Bya Wena?
Vanhu vo tala va tsutsumela eka vungoma bya swilo swa le mpfhukeni leswaku va kuma switsundzuxo ni nkongomiso evuton’wini bya vona. Xana tinyeleti ti nga hi pfuna hakunene?
Ku Hetisisa Vutihlamuleri Bya Wena Tanihi Mutswari
U nga n’wi pfuna njhani n’wana wa wena leswaku a lwisana ni mahanyelo yo biha lawa vana va hlangavetanaka na wona namuntlha?
Bibele—I Buku Leyi Nga Ni Vuprofeta Lebyi Pakanisaka, Xiyenge 6
Xana swilo leswi humelelaka emisaveni sweswi swi ni nhlamuselo yo hlawuleka? Kambisisa vuprofeta bya nkombo lebyi kombisaka leswaku hi hanya enkarhini wo hlawuleka.
Ta Rivala
Swihloko swa kona swi katsa: Mintshikilelo ya vutomi bya le madorobeni, Facebook ni ndlela leyi ku hlalela TV swi nga hungutaka malembe ya vutomi.
Swivutiso Swo Bula Ha Swona eNdyangwini
En’hwetini leyi dyondza hi Nowa, Nehemiya ni Timbhoni ta Yehovha ta le Zambia.


text:
1Msana ka digumi da malembe ni mune, ni tshumete ni kwela ni ya Jerusalema, kumweko ni Bharnabhasi, ni txi teka kambe ni nene Titosi. 2Ni kwete ni txi ya kona ngu kutulelwa ngu Txizimu. Ni xawutete masoni kwawe Evhangeli yi ni txhumayelako ka vamatiko; ni wonani navo ngu phuho avale i ku vathangeli va hombe, ni txi va xawutela nivona, ngu kuthava ti to ni nga tutuma mwendo ni nga va ni di tutumile mahala. 3Aniko hambi Titosi, a nga ti kumweko ni nani, ene i nga ti mgriki, kha kurumetwa kuyiswa wukwerani; 4mhaka yiya yi wusilwe ngu va va ti wombako ku mbanathu, na kasi makuhu; evo va ti ko txholovela hagari kwathu ngu kukanganyisa, kasi kumbzwingamela kuwona wuthuseki wathu, awu wu tako ngu ka Jesu Kristu, kufela ku ve tshumela ve hi beta wukhumbini. 5Kambe athu kha ha tumela ku ti veka hahatshi kwawe, hambi ngu txikhatianyana, kasiku ditshuri da Evhangeli di txi zumba di di tsani kwanu. 6Se ngu ditshelo da vale va nga ti woneka nga vathangeli va kona, mwendo kambe i ti singa vona, kha ni nga ni mhaka nato: Txizimu kha txi yi ngu khohe ya mthu - vonavo kha va nga ni kurumeta kuengetela txilo. 7Aniko vona va to ti wona ti to ani ni ningilwe kutxhumayela Evhangeli ka va vo mbi yiswa wukwerani, kufana ni Pedro nene a nga ningwa mthumo wo txhumayela Evhangeli ka va va fumwako ngu mlayo wa wukwera. 8Nguko awule a nga ninga Pedro mtamo wa kuthumela ava va wukwera, anani a ni ningile mtamo wa kuthumela ava i ku singa va wukwera. 9Ngu kuziva yona kateko yi ni nga ningwa, Jakobe ni Khefasi ni Johane ava va ziwako kota tisika ta dibanza, va hi losile ngu ku hi ninga manza a txinene, ani ni Bharnabhasi, ngu txikombiso txa kusengela kwathu navo, kasi athu hi txi ya txhumayela vamatiko, na vona ve ya txhumayela va wukwera. 10Tsena va to hi leleta ti to hi txi alakanya sisiwana; atiya ngu tona ti nani ni nga titi pandisekela ku ti maha. 11Aniko, mbimo yi Khefasi a nga ta Antiyokiya, ni tsani ni txi m'konama khohe ni khohe, nguko a titi fanela kukawukwa. 12Ngukusa mbimo yi va nga ti si nzi kubwaka ava va kuta ngu ka Jakobe, ene a titi dya kumweko ni va vo mbi ya wukwerani. Kambe mbimo yi vona va nga bwaka, a titi leka kudya navo, ngu kuthava va va wukwera. 13Vamwane vajudha va to wulelelwa ngu wukanganyisi wakwe, ahawa ko za Bharnabhasi nene e ndindwa ngu wona wukanganyisiwo. 14Kambe mbimo yi ni nga ti wona ti to se kha va tsimbili ngu nzila yo lulama, madingano ni ditshuri da Evhangeli, ni gete Khefasi masoni ka votshe vathu, ni txi khani: “Ngako awe u ku mjudha u hanyisako ku nga wamatiko, u si hanyisiko txijudha, u na si kotisa ku txani kukurumeta vamatiko ku ve hanyisa txijudha, kani?” 15Athu hi sivelekwa sa Vajudha, kha hi nga siwonhi sa vamatiko. 16Ha ti ziva ti to mthu kha si koti kumana wululami ngu kota ya mithumo ya Mlayo, aniko tsena a mana wululami ngu mtamo wa likholo ka Jesu Kristu; nanathu hi khotwe ka Kristu Jesu, kasiku hi mana wululami ngu likholo ka Kristu, i singa ngu mithumo ya Mlayo; ngukusa ni wammweyo kha na mbi mana wululami ngu kota ya mithumo ya Mlayo; 17Se, ngako athu hi lavako kumana wululami ngu ka Kristu, hi txi maneka hi di vawonhi, ti komba ti to Kristu ina i muemeli wa txiwonho kani? Lambi! 18Ngako ni txi tshumela ni txi aka atxiya ni nga txi khundumusela, ti komba ti to na ti pfa mnandu. 19Kunene, ani ngu mhaka ya Mlayo, ni fite ka wona kasiku ni hanyela Txizimu. Ni bethetwe ha txihambanoni kumweko ni Kristu. 20Ngu toneto, hi nga ngadi ani ni hanyako, aniko i Kristu a hanyako kwangu. Konkuwa, ni txi hanya wutomi wa mmidi, ni hanya ngu kukholwa ka Mwanana wa Txizimu, awu a nga ni randa, a txi ti ningela ngu ngani. 21Ani kha ni thavisi lisima la kateko ya Txizimu; nguko idiku ni mana wululami ngu mtamo wa Mlayo, lifo la Kristu li ndina va la mahala.
Copyright
Learn More


text:
Leswi U Faneleke U Swi Tiva Hi Malariya
Vandla ra Rihanyo ra Misava Hinkwayo ri ringanyeta leswaku hi 2013 vanhu lava tlulaka timiliyoni ta 198 va ngheniwe hi malariya naswona va kwalomu ka 584 000 va dlayiwe hi yona. Vo tala eka lava feke a ku ri vana lava nga ehansi ka malembe ya ntlhanu. Vuvabyi lebyi byi xungeta vanhu vo tala ematikweni yo tala, kasi vanhu va kwalomu ka 3,2 wa tibiliyoni va le khombyeni ra ku dlayiwa hi byona.
1 MALARIYA I YINI?
Malariya i vuvabyi lebyi vangiwaka hi switsongwatsongwana. Swikombiso swa kona i ku hisa ka miri, ku rhurhumela, ku dzuka nyuku, ku pandziwa hi nhloko, ku vava ka miri, ku hlamba timbilu ni ku hlanta. Swikombiso swa kona swi tala ku va kona swi tlhela swi hangalaka eka masiku mambirhi ku ya eka manharhu.
2 MALARIYA MA HANGALAKA NJHANI EMIRINI?
Xitsongwatsongwana xa malariya lexi vuriwaka Plasmodia xi nghena engatini ya munhu loko a lumiwe hi nsuna ya xisati leyi nga ni xitsongwatsongwana xa malariya.
Xitsongwatsongwana lexi xi ya eka tisele ta xivindzi xa munhu la ngheniweke hi vuvabyi lebyi, kutani swi fika swi andza.
Loko sele ya xivindzi yi pandzeka, yi humesa xitsongwatsongwana lexi endzhaku ka nkarhi xi hlaselaka tisele to tshwuka ta munhu la ngheniweke hi vuvabyi lebyi. Loko swi ri eka tisele toleto swa andza.
Loko sele yo tshwuka yi pandzeka, yi humesa xitsongwatsongwana lexi yaka emahlweni xi hlasela tisele tin’wana.
Ku hlaseriwa ni ku pandzeka ka tisele to tshwuka ku ya emahlweni. Munhu la ngheniweke hi vuvabyi lebyi u va ni swikombiso swa malariya nkarhi ni nkarhi loko tisele ti pandzeka.
3 U NGA TISIRHELELA NJHANI?
Loko u tshama etikweni leri ku nga ni malariya . . .
Tirhisa nete yo sivela tinsuna. Yi fanele yi
cheriwa murhi wo sivela tinsuna.
nga vi ni timbhovo kumbe ku handzuka.
khonetiwa ehansi ka matirasi.
-
Fafazela murhi wo dlaya tinsuna endlwini.
Loko swi koteka nghenisa tisefo to sivela tinsuna ni switsotswana emafasitereni ni le tinyangweni, tirhisa ni michini yo hunga moya leyi endlaka leswaku tinsuna ti baleka.
Ambala swiambalo leswi nga ni mivala leyi vonakaka leswi pfalaka miri.
Loko swi koteka, papalata tindhawu to tlhuma, laha tinsuna ti taleke kona, laha ku nga ni mati lama nga lo yima laha tinsuna ti tswalanaka kona.
Loko u ri ni vuvabyi lebyi, hatla u ya tshunguriwa.
Loko u lava ku endzela tiko leri ku nga ni vuvabyi lebyi . . .
Kuma rungula leri faneleke u nga si famba. Switsongwatsongwana swa malariya swa hambana hi ku ya hi tindhawu, naswona leswi swi endla leswaku ni matshungulelo ya kona ma hambana. Nakambe swi kahle ku vulavurisana ni dokodela wa wena hi swilo leswi u faneleke ku swi xalamukela loko u ri ni mavabyi yo karhi.
Loko u ri eriendzweni, landzela swiletelo leswi nga eka xihloko lexi leswi khumbaka vanhu lava tshamaka laha ku nga ni malariya.
Loko u ngheniwa hi vuvabyi lebyi, hatlisa u kuma vutshunguri. Xiya leswaku swikombiso swa byona swi nga ha vonaka endzhaku ka vhiki ku ya eka mavhiki ya mune loko wa ha ku ngheniwa hi malariya.


text:
Vativi Va Khale Va Michini
MICHINI ya othomethiki yi sungule ku tirhisiwa etikhampaneni ta vumaki, ngopfu-ngopfu ku endla mintirho leyi endliwaka nkarhi ni nkarhi ni leyi phindha-phindhiwaka. Kambe michini yoleyo yi sungule rini ku tirhisiwa? Xana yi sungule ku tirhisiwa eka malembe-xidzana ma nga ri mangani lama hundzeke hi nkarhi wa ku sunguriwa ka tikhampani ta vumaki eYuropa? Swi nga ha ku hlamarisa ku tiva leswaku michini yoleyo yi sungule khale ku tirhisiwa.
Eku sunguleni ka nkarhi lowu a wu vuriwa nguva ya ntsako ya sayense ya Vuislam, leyi sunguleke hi lembe-xidzana ra vunhungu ku ya fika hi lembe-xidzana ra vu-13 ku ya emahlweni, swidyondzeki swa le Vuxa Xikarhi swi hundzuluxele tibuku ta sayense ni ta filosofi leti a ti vulavula hi swilo leswi endliweke hi Magriki lawa a ma dumile yo tanihi Archimendes, Aristotle, Ctesibius, Hero wa le Aleksandriya na Philo wa le Bizantiyamu ti va hi Xiarabu. * Leswi Mfumo wa Vuislam, lowu a wu sukela eSpain wu hundza hi le Afrika N’walungu ni le Vuxa Xikarhi wu ya fika eAfghanistan, se a wu ri ni tibuku leti ni tin’wana wu kote ku endla michini ya othomethiki.
N’wamatimu wa swilo swa thekinoloji Donald Hill u vula leswaku michini yoleyo a yi kota “ku tirha nkarhi wo leha—tiawara to tala, masiku yo tala kumbe nkarhi wo leha swinene—handle ko lawuriwa hi vanhu.” Ha yini? Vanjhiniyara va endle mafambiselo man’wana lama endlaka leswaku michini yoleyo yi kota ku tirha handle ko lawuriwa hi munhu. Michini yoleyo a yi tirhisa mati lama humaka emathangini lama vekiweke ehenhla leswaku yi tshamela ku endla gezi. A yi kota ku pfula ni ku pfala vhelevhe hi ndlela ya othomethiki kumbe ku cinca ndlela leyi mati ma khulukaka ha yona. Nakambe a yi ri ni fambiselo ro titima ni ku tilayitha swin’we ni leswi Hill a swi vulaka “endlelo ra khale ro sivela ku onhaka ka muchini loko xilo xin’wana xa wona xo tshuka xi onhaka.” Xiya swikombiso swin’wana.
Tintlhari Ta Banu Musa
Tintlhari tinharhu ta Banu Musa, leswi hi Xiarabu swi vulaka leswaku “vana va majaha va Musa,” va hanye hi lembe-xidzana ra vukaye eBaghdad. Va dyondze swo tala eka swilo leswi endliweke hi Magriki lama hanyeke emahlweni ka vona yo tanihi Philo na Hero swin’we ni vanjhiniyara va Machayina, Maindiya ni Maperesiya leswaku va endla michini leyi tlulaka dzana. Mutsari wa tibuku ta sayense Ehsan Masood u vula leswaku michini yoleyo yi katsa leyi pompaka mati exidan’wanini yi ma yisa ehenhla ma tlhela ma halakela kwalaho ma ri karhi ma ya ematlhelo yo hambana-hambana, tiwachi leti endlaka swilo swo hlamarisa ni michini leyi chelelaka vanhu mati hi ndlela ya othomethiki yi tlhela yi tatisa mati lama yi ma tirhiseke hi ku tirhisa tibolo leti papamalaka ematini, tivhelevhe ni ku koka mati hi tiphayiphi. N’wamatimu wa timhaka ta sayense Jim Al-Khalili u vule leswaku vana va majaha va Musa va tlhele va endla tirhoboto to olova leti ringanaka ni vanhu—to endlela vanhu tiya ni to tlanga xitiringo, “leti kumbexana a ku ri michini yo sungula ya othomethiki.”
Michini yoleyo ya othomethiki yi yelana swinene ni ya manguva lawa. Hambiswiritano, mutsari wa tibuku ta sayense Ehsan Masood u ri: “A yi tirhisa ngopfu mati ematshan’weni ya fambiselo ra elektroniki, kambe matirhelo ya yona yo tala ma fana.”
Al-Jazari—“Muendli Wa Tirhoboto”
Hi 1206, Ibn al-Razzaz al-Jazari u hete buku yakwe leyi minkarhi yin’wana yi hundzuluxeriwaka yi va Compendium on the Theory and Practice of the Mechanical Arts. A yi vitaniwa “dyondzo yo endla michini leyi hlelekeke.” Tin’wana ta tibuku ta thekinoloji ta al-Jazari ti hangalasiwe swinene ku tlula leti kandziyisiweke hi Banu Musa naswona tinhlamuselo ni mimpfampfarhuto yakwe swi tsariwe hi vuenti lerova vanjhiniyara va manguva lawa va nga swi kota ku endla michini yo fana ni yakwe hi vuntshwa.
Buku ya al-Jazari yi kombisa michini leyi tlakusaka mati, tiwachi leti tirhaka hi mati, tiwachi ta makhandlhela, michini leyi chelelaka vanhu mati, tirhoboto leti yimbelelaka swin’we ni pompo leyi hundzulaka matimba ya ku rhendzelekisiwa ka vhilwa lerikulu hi nkhuluko wa mati leswaku ma susumeta pistoni yi ya ehenhla ni le hansi leswaku yi pompa mati hi matimba lamakulu. Van’wamatimu va hluvulela al-Jazari xihuku hileswi a endleke michini yo pompa leyi tirhaka hi mati eka malembe-xidzana manharhu emahlweni ko va ku endliwa michini leyi fanaka ematikweni ya le Vupela-dyambu.
Al-Jazari u tlhele a endla tiwachi to hlamarisa kambe leti nga ta nkoka swinene. Leyi yi kombisiweke laha yi akiwe hi vuntshwa exitolo lexikulu xa Dubai. Fambiselo leri hlayelaka nkarhi i nkambana lowu boxeteriweke lowu vekiwaka ethangini ra mati endzeni ka khwiri ra ndlopfu. Nkambana wolowo wu tala hi mati hi timinete ta 30 kutani wu nyupela wu endla leswaku ku endleka swilo hi ku landzelelana hi ku tirhisa mapindza ni tibolo leti humaka eka xihondzo lexi nga enhlaneni wa ndlopfu. Loko ku hela hafu ya awara, nkambana wolowo wu tlhela wu papamala ehenhla ka mati ivi endlelo rero ri tlhela ri sungula. Wachi leyi swin’we ni michini yin’wana ya othomethiki leyi endliweke hi al-Jazari yi endle leswaku a nyikiwa xithopo lexi nge “muendli wa tirhoboto.”
Matimu lama vulavulaka hi vutlhari bya vanhu ma hlamarisa hakunene! Hambiswiritano, wolawo a ko va matimu lama tsakisaka ntsena. Ma tlhela ma hi pfuna ku va ni langutelo lerinene. Hi nkarhi lowu vanhu vo tala va tinyungubyisaka hi thekinoloji ya manguva lawa, hi tsundzuxiwa ku tlangela vanhu vo tlhariha lava hanyeke enkarhini lowu hundzeke.
^ ndzim. 3 Malunghana ni ntirho wo hundzuluxela lowu endliweke hi swidyondzeki swa Maarabu, hi kombela u hlaya xihloko lexi nge “Lexi Endleke Leswaku Xiarabu Xi Tirhisiwa Hi Vanhu Vo Dyondzeka,” eka magazini wa Xalamuka! wa February 2012.


text:
FEBRUARY 27, 2015
UNITED STATES
Timbhoni Ti Kuma Masagwadi Hikwalaho Ka Miako Ya Tona
NEW YORK—Timbhoni ta Yehovha leti tivekaka hi ntirho wa tona wo chumayela emisaveni hinkwayo, ti kume sagwadi hikwalaho ka ndlela leyi ti nga onhiki mbango loko ti aka.
Ntlawa wa Green Building Initiative (GBI) wu nyike Timbhoni switifiketi hikwalaho ka miako ya tona yimbirhi leyintshwa leyi nga eUnited States erhavini ra le Wallkill, le New York: Muako wo Tshama wa F, lowu heleke ku akiwa hi 2012 ni Muako wa Tihofisi, lowu nga hela hi 2014. Miako leyi hi yona leyi endleke leswaku Timbhoni ti kuma masagwadi ya le henhla lama humaka eka Four Green Globes.
Shaina Sullivan, Mukongomisi wa Vunavetisi wa ntlawa wa GBI u ri: “Emisaveni hinkwayo, ko va tiphesente leti nga ehansi ka mune ta miako leyi kumeke switifiketi swa le henhla swa Four Green Globes.” Sullivan u tlhele a vula leswaku Muako wa Tihofisi wa le Wallkill “hi wona wo sungula le New York State ku kuma xitifiketi lexi.” Jenna Middaugh, Minijhere wa Tsima ra GBI, u te: “Ku sukela hi 2006, exikarhi ka miako ya 23 [eUnited States] leyi nyikiweke switifiketi swa Four Green Globes, Muako wa Hofisi ya Watchtower eWallkill hi wona lowu wu yi tlulaka hinkwayo hi 94 wa tiphesente.”
Ntlawa wa GBI wu langutela Green Globes tanihi lowu kambelaka miako ni ku pasisa mimpfampfarhuto ni ku akiwa ka miako. Ku kuma xitifiketi swilaveko xa Green Globes, ku laveka mpfampfarhuto wa muako lowu kombisaka ku nga tirhisiwi mati yo tala, gezi ro tala ni ndlela leyi wu nga onhiki mbango ha yona.
David Bean, murhangeri eka mimpfampfarhuto ya miako ya Timbhoni eUnited States, u ri: “Switifiketi leswi hi swi kumeke swi kombisa ku hleleka ka mimpfampfarhuto ni ntirho wo aka lowu hi wu endleke eka mintirho ya hina hinkwayo. Nakambe hi lava Green Globes yi pasisa mimpfampfarhuto ni ntirho wo aka Ntsindza wa hina lowuntshwa wa misava hinkwayo eWarwick, le New York.”
Zeny St. Jean, loyi a langutelaka ntirho wa ku mpfampfarhuta wa matsima yo aka emisaveni hinkwayo ya Timbhoni ta Yehovha, u ri: “Tanihi leswi xikongomelo xa hina ku nga ku yisa emahlweni ntirho wo chumayela rungula ra le Bibeleni, ha ma tlangela masagwadi lawa tanihi leswi kombisaka ndlela leyi mimpfampfarhuto ya miako yi endliweke ha yona ni ntirho wo aka lowu hi ringetaka ku wu endla eka miako ya hina emisaveni hinkwayo swi xiyiwile.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ha Yini Ndzi Nga Ri Na Vanghana?
U le ku hlaleleni ka swifaniso swa xikhubyana lexa ha ku endliwaka. Vanghana va wena hinkwavo va kona naswona swi le rivaleni leswaku a va le ku tiphineni. Kambe ku ni munhu un’wana la nga riki kona naswona munhu yoloye hi wena!
Wa tivutisa, ‘Ha yini va nga ndzi rhambanga?’
Ku navela ka wena ku lava ku tiva nhlamulo ya kona swi ku endla u hlundzuka. U titwa u xengiwile! Swi fana niloko xinghana xa wena xi hohloke ku kota yindlu leyi nga tiyangiki leyi endliweke hi makhadi. U titwa u ri ni xivundza naswona wa tivutisa, ‘Ha yini ndzi nga ri na vanghana?’
Xitoloveto xo tikambela
I Ntiyiso kumbe i Mavunwa
Loko u ri ni vanghana vo tala a wu nge vi na xivundza.
Loko u tirhisa website yo aka xinghana a wu nge vi na xivundza.
Loko u rhumela ti-SMS to tala a wu nge vi na xivundza.
Loko u endlela vanhu van’wana swilo a wu nge vi na xivundza.
Nhlamulo ya swivulwa leswa mune i mavunwa.
Ha yini?
Ntiyiso malunghana ni xinghana ni xivundza
Ku va ni vanghana vo tala a swi vuli swona leswaku a wu nge pfuki u ve ni xivundza.
“Ndza khathala swinene hi vanghana va mina kambe minkarhi yin’wana ndzi ehleketa leswaku vona a va na mhaka na mina. U nga va ni xivundza lexikulu loko u ri ni vanghana kambe va tikomba va nga ku rhandzi kumbe va nga ri na mhaka na wena.”—Anne.
Ku tirhisa website yo aka xinghana a swi vuli swona leswaku a wu nge pfuki u ve ni xivundza.
“Vanhu van’wana va va ni vanghana vo tala hilaha va hlengeletaka swipopana hakona. Kambe ku va ni kamara leri taleke hi swipopana a swi nge ku endli u titwa u rhandziwa. Loko u nga ri na xinghana lexinene, vanghana lava u nga na vona eka website yo aka xinghana a va nge ku pfuni hi nchumu ku fana ni swipopana.”—Elaine.
Ku rhumela ti-SMS to tala a swi vuli swona leswaku a wu nge pfuki u ve ni xivundza.
“Minkarhi yin’wana loko u ri ni xivundza u tshamela ku languta selfoni ya wena ku vona loko un’wana wa vanghana va wena a ku rhumele SMS. Loko ana se u ri ni xivundza ivi u xiya leswaku ku hava loyi a ringeteke ku ku fonela, sweswo swi nga endla leswaku xivundza xa wena xi nyanya!”—Serena.
Ku endlela van’wana swilo a swi vuli swona leswaku a wu nge pfuki u ve ni xivundza.
“Minkarhi hinkwayo ndzi ringeta ku endlela vanghana va mina swilo kambe ndzi xiye leswaku vona a va nga ndzi endleli nchumu. A ndzi tisoli hileswi ndzi va endleleke swilo kambe swi ndzi heta matimba leswi vona va nga ndzi kombangiki musa lowu mina ndzi va kombeke wona.”—Richard.
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: Xivundza xi sungula emianakanyweni ya munhu. Nhwanyana la vuriwaka Jeanette u te, “Xi le ndzeni ka munhu ku nga ri ehandle.”
Xana u nga endla yini loko u nga ri na vanghana naswona u ri ni xivundza?
Ndlela yo hlula xivundza
Titshembe.
“Xivundza xi nga vangiwa hi ku nga titshembi. Swa tika ku sungula xinghana loko u tibyela leswaku vanhu va ku teka u ri xikangalafula.”—Jeanette.
Bibele yi ri: “U fanele u rhandza warikwenu kukota loko u tirhandza.” (Vagalatiya 5:14) Leswaku hi va ni xinghana lexinene hi fanele hi tirhandza kambe a hi fanelanga hi tikukumuxa.—Vagalatiya 6:3, 4.
Papalata ku titshandza.
“Xivundza xi fana ni ndhawu ya nhlangasi. Loko u tlakusa milenge, u ya u mbombomela swinene. Loko u tshamela ku titshandza, xivundza xi ta tinyika matimba naswona vanhu va ta ku papalata.”—Erin.
Bibele yi ri: “Rirhandzu . . . a ri lavi leswi vuyerisaka rona ntsena.” (1 Vakorinto 13:4, 5) Entiyisweni loko hi tiehleketelela ku tlula mpimo, hi hetelela hi nga ha vi na musa eka van’wana ivi vanhu va nga swi tsakeli ku va vanghana va hina. (2 Vakorinto 12:15) Ntiyiso wa mhaka hi lowu: Loko ku humelela ka wena ku titshege hi ndlela leyi van’wana va endlaka swilo ha yona, a wu nge humeleli! Kahle-kahle, marito yo tanihi lama nge “Ku hava la ndzi fonelaka” ni lama nge “Ku hava la tshameke a ndzi rhamba endhawini yo karhi” ma endla leswaku ntsako wa wena wu va emavokweni ya vanhu van’wana. Xana loko u endla sweswo, a wo va nyika matimba yo tala ku tlula lama va faneleke?
U nga vi munghana wa munhu un’wana ni un’wana.
“Vanhu lava nga ni xivundza va lava ku nyikiwa nyingiso kutani va nga hetelela va nga ha ri na mhaka leswaku nyingiso wolowo wu kuma eka mani. Lexi vona va xi lavaka i ku rhandziwa ntsena. Kambe vanhu van’wana va ta ku endla u titwa u rhandziwa ivi va ku dyelela. Kutani u ta va ni xivundza lexi u nga xi tshamaka u va na xona evuton’wini.”—Brianne.
Bibele yi ri: “Loyi a fambaka ni vanhu vo tlhariha u ta tlhariha, kambe loyi a tirhisanaka ni lavo hunguka, a swi nge n’wi fambeli kahle.” (Swivuriso 13:20) Munhu loyi a twaka ndlala a nga dya xin’wana ni xin’wana. Hilaha ku fanaka, vanhu lava lavaka vanghana hi mbilu hinkwayo va nga va lava etindhawini hinkwato leti hoxeke. Va nga kala va phasiwa hi ku olova hi vanhu lava nga ni swikongomelo swo biha, va tibyela leswaku vanghana vo tano a va bihanga nileswaku a va fanelanga va langutela ku va ni vanghana vo antswa.
Makumu ya mhaka: Vanhu hinkwavo va khomiwa hi xivundza minkarhi yin’wana; ko hambana nsena mpimo lowu xi va khomaka ha wona. Hambileswi xivundza xi nga tshikileleka swinene kambe xo va ndlela leyi munhu a titwaka ha yona. Hakanyingi ndlela leyi hi titwaka ha yona yi sungula emianakanyweni ya hina naswona hi nga swi kota ku lawula matitwelo ya hina.
U nga languteli leswikulu eka van’wana. Jeanette loyi a boxiweke eku sunguleni, u ri: “A hi vanhu hinkwavo lava nga ta va vanghana va wena hilaha ku nga heriki, kambe u ta va kuma vanhu lava khathalaka hi wena. Nakambe ku khathaleriwa hi kona loku lavekaka. Hi kona loku pfuna munhu a nga vi na xivundza.”
Kuma mpfuno lowu engetelekeke. Hlaya nhloko-mhaka leyi nge “ Ku Hlula Ku Chava Emhakeni Ya Vunghana.” Tlhela u kopa PDF leyi nge “Ndlela Yo Langutana Ni Ku Va Ni Xivundza.”
DYONDZA SWO TALA
Xana U Ni Xivundza?
Xiya swilo swinharhu leswi nga ku pfunaka ku hlula xivundza ni ku aka xinghana lexi tiyeke.
Munghana Wa Xiviri U Njhani?
Swa olova ku kuma vanghana lava nga riki va ntiyiso kambe xana munghana wa xiviri u nga n’wi kuma njhani?


text:
TA RIVALA
Leswi Endlekaka Le Amerika
Swiviko swa mahungu swa le Amerika swi kombisa leswaku vutlhari bya Bibele i bya nkoka naswona a byi hundzeriwi hi nkarhi.
Leswaku U Hunguta Ntshikilelo—Hunguta Ku Hlaya Tie-mail
Ndzavisiso lowu endliweke eVancouver le Canada wu kombisa leswaku vanhu va nga hunguta ntshikilelo loko va hlaya tie-mail kanharhu ntsena hi siku ematshan’weni yo tihlaya nkarhi ni nkarhi. Kostadin Kushlev, loyi a kongomisa ndzavisiso wolowo u vule leswi loko a gimeta: “Vanhu swa va tikela ku papalata ku tshamela ku hlaya tie-mail, kambe ku endla tano swi nga va hungutela ntshikilelo.”
XIVUTISO XO ANAKANYISISA HA XONA: Leswi hi hanyaka eka “minkarhi ya mangava leyi swi nonon’hwaka ku langutana na yona,” xana a hi fanelanga hi lava tindlela to hunguta ntshikilelo?
Ku Sirheleriwa Ka Tihlampfi
Nhlangano wa vandla ro hlayisa swiharhi wu vula leswaku, eBelize ni le swihlaleni swin’wana swa Caribbean “xiphiqo xa ku hela ka tinhlampfi se xa antswa hi leswi ku nga ni tindhawu leti swi nga ha pfumeleriwiki ku phasa tinhlampfi eka tona.” Wu tlhela wu ku: “Swi nga ha teka lembe ku ya eka malembe ya tsevu leswaku ku va ni ku andza ka tinhlampfi etindhawini leti swi nga pfumeleriwiki ku phasa tihlampfi eka tona kambe leswaku ti andza swinene swi nga ha teka malembe yo tala swinene.” Janet Gibson wa nhlangano wolowo loko a vulavula hi le Belize u ri: “A swi kanakanisi leswaku ku sivela ku phasa tinhlampfi etindhawini to karhi swi nga ha pfuna leswaku ku papalatiwa xiphiqo xa ku hela ka tinhlampfi ni ku hlayisa ntumbuluko.”
XIVUTISO XO ANAKANYISISA HA XONA: Ku va ntumbuluko wu kota ku ti vuyetela, xana a swi kombisi leswaku ku ni Muvumbi?
Madzolonga eBrazil
Phephahungu ra Agência Brasil ri vula leswaku madzolonga ma ya ma nyanya eBrazil. Hi 2012, nhlayo ya vanhu lava dlayiwaka yi tlakuke yi hundza eka 56 000, ku nga nhlayo ya le henhla ku tlula malembe laman’wana leyi Ndzawulo ya Rihanyo yi tshameke yi yi vika. Luís Sapori mutivi wa vuhlayiseki bya vanhu, u vula leswaku ku andza koloko ku kombisa leswaku vanhu va fe mapfalo. Loko vanhu va sungula ku ba milawu hi makatla, “va endla swilo swo tivana na vona hi ndlela ya tihanyi.”
XANA A WU SWI TIVA? Bibele yi vule leswaku rirhandzu “ri ta hola” naswona ku kala nawu ku ta andza.


text:
NDZIMA YA VUKHUME-NHUNGU
Nkhuvulo Ni Vuxaka Bya Wena Ni Xikwembu
Munhu u fanele a khuvuriwa njhani leswaku a va Mukreste?
Hi wahi magoza lawa u faneleke u ma teka leswaku u fanelekela ku khuvuriwa?
Munhu u tinyiketela njhani eka Xikwembu?
Hi xihi xivangelo xa nkoka xa leswaku munhu a khuvuriwa?
1. Ha yini ndhuna ya le hubyeni ya le Etiyopiya yi kombele ku khuvuriwa?
“WASWIVO! Nhlengeleto wa mati hi lowu; i yini lexi ndzi sivelaka ku khuvuriwa?” Xivutiso lexi xi tlakusiwe hi ndhuna ya le hubyeni ya le Etiyopiya eka lembe-xidzana ro sungula. Mukreste la vuriwaka Filipi u yi dyondzise leswaku Yesu i Mesiya la tshembisiweke. Wanuna loyi wa Muetiyopiya u teke goza hikuva leswi a swi dyondzeke eMatsalweni swi n’wi khumbe mbilu. U swi veke erivaleni leswaku u lava ku khuvuriwa!—Mintirho 8:26-36.
2. Ha yini u fanele u anakanyisisa hi mhaka ya ku khuvuriwa?
2 Loko ku ri leswaku tindzima leti hundzeke ta buku leyi u ti dyondze hi vukheta ni Mbhoni ya Yehovha, swi nga endleka leswaku na wena u tivutisa leswaku, ‘I yini lexi ndzi sivelaka ku khuvuriwa?’ Se u dyondze hi ta xitshembiso xa Bibele xa vutomi lebyi nga heriki eParadeyisini. (Luka 23:43; Nhlavutelo 21:3, 4) Nakambe u dyondze hi xiyimo xa xiviri xa vafi ni hi ntshembo wa ku pfuxiwa ka vona. (Eklesiasta 9:5; Yohane 5:28, 29) Swi nga endleka leswaku se u sungule ku hlanganyela ni Timbhoni ta Yehovha eminhlanganweni ya vandlha, naswona u tivonele hi ya wena ndlela leyi vugandzeri bya tona byi nga bya ntiyiso ha yona. (Yohane 13:35) Xa nkoka swinene, u fanele se u sungule ku aka vuxaka na Yehovha Xikwembu.
3. (a) Yesu u va lerise yini valandzeri va yena? (b) Nkhuvulo wa mati wu endlisiwa ku yini?
3 U nga swi kombisa njhani leswaku u lava ku tirhela Xikwembu? Yesu u byele valandzeri va yena a ku: “Fambani mi ya endla vanhu va matiko hinkwawo va va vadyondzisiwa, mi va khuvula.” (Matewu 28:19) Yesu hi yexe u ve xikombiso hi ku khuvuriwa ematini. A nga phuphuteriwanga hi mati naswona a nga cheriwanga mati enhlokweni. (Matewu 3:16) Rito leri nge “khuvula” ri huma eka rito ra Xigriki leri vulaka ku “peta.” Hikwalaho, loko Mukreste a khuvuriwa, u fanele a petiwa kumbe a nyuperisiwa ematini.
4. Xana ku khuvuriwa ematini swi kombisa yini?
4 Hinkwavo lava lavaka ku va ni vuxaka na Yehovha Xikwembu va fanele va khuvuriwa ematini. Ku khuvuriwa u voniwa hi mani na mani swi kombisa leswaku u navela ku tirhela Xikwembu. Swi kombisa leswaku u tsakela ku endla ku rhandza ka Yehovha. (Pisalema 40:7, 8) Hambiswiritano, ku ni magoza yo karhi lawa u faneleke u ma teka leswaku u fanelekela ku khuvuriwa.
KU LAVEKA VUTIVI NI RIPFUMELO
5. (a) Hi rihi goza ro sungula leswaku u fanelekela ku khuvuriwa? (b) Ha yini minhlangano ya Vukreste yi ri ya nkoka?
5 Ana se u sungurile ku teka goza ro sungula. Njhani? Hi ku nghenisa vutivi bya Yehovha Xikwembu na Yesu Kreste, kumbexana hi ku dyondzeriwa Bibele nkarhi na nkarhi. (Yohane 17:3) Kambe a swi heleli eku dyondzeni ntsena. Vakreste va fanele va “tala vutivi lebyi kongomeke bya ku rhandza ka [Xikwembu].” (Vakolosa 1:9) Lexi pfunaka swinene emhakeni leyi i ku va kona minkarhi hinkwayo eminhlanganweni ya vandlha ya Timbhoni ta Yehovha. I swa nkoka ku va kona eminhlanganweni yoleyo. (Vaheveru 10:24, 25) Ku va kona minkarhi hinkwayo eminhlanganweni swi ta ku pfuna leswaku u engetela vutivi bya wena hi Xikwembu.
6. U fanele u va ni vutivi bya tanihi kwihi bya Bibele leswaku u kota ku khuvuriwa?
6 A swi kali swi lava leswaku u tiva Bibele hinkwayo leswaku u fanelekela ku khuvuriwa. Ndhuna ya le hubyeni ya le Etiyopiya a yi ri ni vutivi byo karhi, kambe a yi lava ku pfuniwa leswaku yi twisisa swiyenge swo karhi swa Matsalwa. (Mintirho 8:30, 31) Swi tano ni le ka wena, ka ha ri ni swo tala leswi u faneleke u swi dyondza. Entiyisweni, u ta tshama u ri karhi u dyondza swo karhi hi Xikwembu. (Eklesiasta 3:11) Hambiswiritano, loko u nga si khuvuriwa, u fanele ku dyondza u tlhela u amukela tidyondzo ta masungulo ta Bibele. (Vaheveru 5:12) Tidyondzo toleto ti katsa ntiyiso hi xiyimo xa vafi ni nkoka wa vito ra Xikwembu ni Mfumo wa xona.
7. Xana ku dyondza Bibele ku fanele ku va ni vuyelo byihi eka wena?
7 Kambe, a swi ringananga ku va ni vutivi ntsena, hikuva “handle ka ripfumelo a swi koteki ku xi tsakisa kahle [Xikwembu].” (Vaheveru 11:6) Bibele yi hi byela leswaku loko vanhu van’wana emutini wa khale wa Korinto, va twa rungula leri a ri chumayeriwa hi Vakreste, va ‘khorwile kutani va khuvuriwa.’ (Mintirho 18:8) Hilaha ku fanaka, dyondzo ya Bibele yi fanele yi endla leswaku u va ni ripfumelo leri sekeriweke eRitweni ra Xikwembu leri huhuteriweke. Dyondzo ya Bibele yi fanele yi ku pfuna leswaku u va ni ripfumelo eka switshembiso swa Xikwembu ni le ka matimba lama ponisaka ya xitlhavelo xa Yesu.—Yoxuwa 23:14; Mintirho 4:12; 2 Timotiya 3:16, 17.
KU BYELA VAN’WANA NTIYISO WA BIBELE
8. I yini lexi nga ta ku susumeta leswaku u byela van’wana leswi u swi dyondzeke?
8 Loko ripfumelo ra wena ri ya ri kula embilwini ya wena, swi ta ku tikela ku miyela u nga swi byeli van’wana leswi u swi dyondzeke. (Yeremiya 20:9) U ta boheka ku byela van’wana hi Xikwembu ni hi swikongomelo swa xona.—2 Vakorinto 4:13.
9, 10. (a) I vamani lava u nga va byelaka leswi u swi dyondzeke eBibeleni? (b) Xana u fanele u endla yini loko u lava ku huma nsimu swin’we ni Timbhoni ta Yehovha?
9 U nga sungula ku byela van’wana leswi u swi dyondzeke eBibeleni hi ku vulavula ni maxaka, vanghana, vaakelani ni vatirhi-kuloni hi vutlhari. Hi ku famba ka nkarhi u ta navela ku chumayela ku fana ni Timbhoni ta Yehovha. Loko se u navela ku endla tano, byela Mbhoni leyi dyondzaka na wena Bibele. Loko swi vonaka onge wa faneleka ku chumayela ni vandlha, ku ta endliwa malunghiselelo ya leswaku wena ni loyi a ku dyondzisaka Bibele, mi hlangana ni vakulu vambirhi va vandlha.
10 Leswi swi ta ku pfuna leswaku u tolovelana ni vakulu van’wana lava nga Vakreste, lava risaka ntlhambi wa Xikwembu. (Mintirho 20:28; 1 Petro 5:2, 3) Loko vakulu volavo va vona leswaku wa swi twisisa ni ku swi pfumela leswi Bibele yi swi dyondzisaka, naswona u hanya hi ku pfumelelana ni misinya ya milawu ya Xikwembu, nileswaku hakunene u lava ku va Mbhoni ya Yehovha, va ta ku byela leswaku wa faneleka ku huma nsimu swin’we ni vandlha tanihi muhuweleri la nga khuvuriwangiki wa mahungu lamanene.
11. Hi swihi swilo leswi van’wana va faneleke va swi fularhela va nga si fanelekela ku huma nsimu swin’we ni vandlha?
11 Vakulu lava ku kambelaka va nga ha xiya leswaku ku ni swilo leswi wa ha faneleke u swi lunghisa emahanyelweni ya wena leswaku u ta fanelekela ku huma nsimu swin’we ni vandlha. Ku nga ha va ku ri ku tshika mikhuva leyi a wu yi endla exihundleni. Hikwalaho, leswaku u faneleka ku va muhuweleri la nga khuvuriwangiki, u fanele ku va se u tshike ku endla swidyoho leswikulu, swo kota ku tikhoma ko biha hi tlhelo ra rimbewu, vudakwa ni ku tirhisa swidzidzirisi.—1 Vakorinto 6:9, 10; Vagalatiya 5:19-21.
KU HUNDZUKA NI KU HUNDZULUKA
12. Ha yini ku hundzuka ku ri mhaka ya nkoka?
12 Ku ni magoza man’wana lawa u faneleke u ma teka u nga si fanelekela ku khuvuriwa. Muapostola Petro u te: “Hundzukani mi hundzuluka leswaku ku hlanguriwa swidyoho swa n’wina.” (Mintirho 3:19) Ku hundzuka swi vula ku tisola hikwalaho ka nchumu wo karhi lowu u wu endleke. Swi fanerile leswaku munhu a hundzuka loko a tshame a hanya hi ndlela yo biha, kambe i swa nkoka ku hundzuka hambiloko munhu a hanye hi ndlela leyi a yi vonaka yi ri yinene. Ha yini? Hikuva hinkwerhu hi vadyohi kutani hi lava leswaku Xikwembu xi hi rivalela. (Varhoma 3:23; 5:12) Loko u nga si sungula ku dyondza Bibele, a wu nga swi tivi leswaku ku rhandza ka Xikwembu i yini. Kutani a swi nga ta koteka leswaku u endla ku rhandza ka xona hilaha ku heleleke! Hi yona mhaka leyi swi nga swa nkoka leswaku u hundzuka.
13. Swi vula yini ku hundzuluka?
13 Ku hundzuka ku fanele ku landzeriwa hi ku “hundzuluka.” U fanele u endla swin’wana endzhaku ka loko u tisorile. U fanele u fularhela mahanyelo ya wena ya khale kutani u tiyimisela hi mbilu hinkwayo ku hambeta u endla leswinene. Ku hundzuka ni ku hundzuluka i magoza lawa u faneleke u ma teka u nga si khuvuriwa.
KU TINYIKETELA
14. Hi rihi goza ra nkoka leri u faneleke u ri teka u nga si khuvuriwa?
14 Ku ni goza rin’wana ra nkoka leri u faneleke u ri teka u nga si khuvuriwa. U fanele u tinyiketela eka Yehovha Xikwembu.
15, 16. Swi vula yini ku tinyiketela eka Xikwembu, naswona i yini lexi susumetelaka munhu leswaku a endla tano?
15 Loko u tinyiketela hi xikhongelo eka Yehovha Xikwembu hi mbilu hinkwayo, u tshembisa leswaku u ta tirhela yena ntsena hilaha ku nga heriki. (Deteronoma 6:15) Kambe, ha yini munhu a fanele a navela ku tirhela Xikwembu? A hi endle xikombiso hi jaha leri gangisaka ntombhi. Loko ri tshama ri ri karhi ri yi vona ni ku vona mahanyelo ya yona lamanene, ri ya ri yi rhandza hi mbilu hinkwayo. Hi ku famba ka nkarhi ri ta kombela ku cata na yona. I ntiyiso leswaku loko ri cata na yona, ri ta byarha vutihlamuleri lebyi engetelekeke. Kambe rirhandzu ri ta endla leswaku jaha leri swi ri olovela ku teka goza rero ra nkoka.
16 Loko u sungula ku tiva ni ku rhandza Yehovha, u susumeteleka ku n’wi tirhela hi mbilu hinkwayo, ni ku gandzela yena ntsena. Un’wana ni un’wana la lavaka ku landzela N’wana wa Xikwembu, Yesu Kreste, u fanele a ‘titshika.’ (Marka 8:34) Hi titshika hi ku tiyiseka leswaku ku navela ka hina ni tipakani ta hina a swi hi siveli ku yingisa Xikwembu hi mbilu hinkwayo. Leswi vulaka leswaku u fanele u rhanga hi ku tiyimisela ku endla ku rhandza ka Yehovha Xikwembu evuton’wini bya wena u nga si khuvuriwa.—1 Petro 4:2.
KU HLULA KU CHAVA LESWAKU U TA TSANDZEKA
17. Ha yini van’wana va chava ku tinyiketela eka Xikwembu?
17 Van’wana va chava ku teka goza ro tinyiketela eka Yehovha hileswi va vonaka onge i ku teka goza lerikulu. Va chava leswaku va ta va ni vutihlamuleri lebyikulu eka Xikwembu loko se va ri Vakreste lava tinyiketeleke. Hikwalaho ko chava leswaku va nga ha endla swidyoho ivi va khomisa Yehovha tingana, va vona swi antswa leswaku va tshama va nga tinyiketelanga eka yena.
18. I yini lexi nga ku susumetaka leswaku u tinyiketela eka Yehovha?
18 Loko u ri karhi u dyondza ku rhandza Yehovha, u ta susumeteleka ku tinyiketela eka yena ni ku endla hinkwaswo leswi u nga swi kotaka leswaku u tshama u tinyiketerile. (Eklesiasta 5:4) Swi le rivaleni leswaku loko se u tinyiketerile, u ta lava ku “famba hi mukhuva lowu fanelaka eka Yehovha leswaku [u] n’wi tsakisa hi ku helela.” (Vakolosa 1:10) A swi nge ku tikeli nikatsongo ku endla ku rhandza ka Xikwembu hikuva wa xi rhandza. A swi kanakanisi leswaku u ta pfumelelana ni muapostola Yohane, la tsaleke a ku: “Ku rhandza Xikwembu, hi kona ku hlayisa swileriso swa xona; kasi loko swi ri swileriso swa xona a swi tiki.”—1 Yohane 5:3.
19. Ha yini u nga fanelanga u chava ku tinyiketela eka Xikwembu?
19 A swi kali swi lava leswaku u va la hetisekeke leswaku u ta tinyiketela eka Xikwembu. Yehovha u tiva ku tsana ka wena naswona a nge pfuki a langutele leswaku u endla leswi u nga kotiki ku swi endla. (Pisalema 103:14) Wa swi lava leswaku u tinyiketela eka yena kutani u ta ku pfuna a tlhela a ku seketela. (Esaya 41:10) Tiyiseka leswaku loko u tshembe Yehovha hi mbilu ya wena hinkwayo, u ta “lulamisa tindlela ta wena.”—Swivuriso 3:5, 6.
KU KOMBISA KU TINYIKETELA KA WENA HI KU KHUVURIWA
20. Ha yini ku tinyiketela eka Yehovha ku nga fanelanga ku va mhaka ya le xihundleni ntsena?
20 Swilo leswi ha ha ku bulaka ha swona, loko wo swi dyela marhambu ya nhloko, swi ta ku pfuna leswaku u tinyiketela eka Yehovha hi xikhongelo. Un’wana ni un’wana la rhandzaka Xikwembu hi mbilu hinkwayo, u fanele a tlhela a “vula erivaleni hi nomu wa yena leswaku a ponisiwa.” (Varhoma 10:10) Xana u nga swi endlisa ku yini sweswo?
21, 22. U nga ri kombisa njhani ripfumelo ra wena “erivaleni”?
21 Byela muhlanganisi wa huvo ya vakulu evandlheni ra ka n’wina leswaku u lava ku khuvuriwa. U ta hlela leswaku vakulu van’wana va ku vutisa swivutiso leswi katsaka tidyondzo ta masungulo ta Bibele. Loko vakulu volavo va swi vona leswaku wa faneleka, va ta ku byela leswaku u lunghekela ku khuvuriwa enhlengeletanweni leyi landzelaka. * Hi ntolovelo ku va ni nkulumo etinhlengeletanweni to tano, leyi hlamuselaka leswi ku khuvuriwa swi vulaka swona. Endzhaku ka sweswo, xivulavuri xi ta rhamba hinkwavo lava yaka eku khuvuriweni leswaku va hlamula swivutiso swimbirhi swo olova, leswi kombisaka leswaku va ri “vula erivaleni” ripfumelo ra vona.
22 Nkhuvulo hi wona wu swi vekaka erivaleni leswaku munhu u tinyiketerile eka Xikwembu naswona se i Mbhoni ya Yehovha. Lava yaka eku khuvuriweni va nyuperisiwa ematini leswaku va kombisa mani na mani leswaku va tinyiketerile eka Yehovha.
LESWI KU KHUVURIWA KA WENA KU VULAKA SWONA
23. Xana swi vula yini ku khuvuriwa “hi vito ra Tatana ni ra N’wana ni ra moya lowo kwetsima”?
23 Yesu u vule leswaku vadyondzisiwa va yena va ta khuvuriwa “hi vito ra Tatana ni ra N’wana ni ra moya lowo kwetsima.” (Matewu 28:19) Leswi vulaka leswaku munhu la khuvuriwaka u tiva xikhundlha xa Yehovha Xikwembu ni xa Yesu Kreste. (Pisalema 83:18; Matewu 28:18) Nakambe wa swi tiva leswaku i yini moya wo kwetsima kumbe matimba lama tirhaka ya Xikwembu nileswaku swi tirha yini.—Vagalatiya 5:22, 23; 2 Petro 1:21.
24, 25. (a) Xana ku khuvuriwa swi fanekisela yini? (b) Hi swihi swivutiso leswi faneleke swi hlamuriwa?
24 Hambiswiritano, ku khuvuriwa a hi ku petiwa ntsena ematini. Ku yimela nchumu wo karhi wa nkoka swinene. Ku nyuperisiwa ematini swi fanekisela ku fa emahanyelweni ya wena ya khale. Ku humesiwa ematini swi kombisa leswaku se u hanyela ku endla ku rhandza ka Xikwembu. Nakambe, tsundzuka leswaku u tinyiketele eka Yehovha Xikwembu hi ku kongoma, ku nga ri eka ntirho wo karhi kumbe ndlela yo karhi, vanhu vo karhi kumbe nhlengeletano yo karhi. Ku tinyiketela ni ku khuvuriwa ka wena i masungulo ya vuxaka lebyikulu ni Xikwembu—ku nga vuxaka bya xiviri eka wena na xona.—Pisalema 25:14.
25 Loko u khuvuriwa a swi vuli leswaku u ta ponisiwa. Muapostola Pawulo u tsale a ku: “Hambetani mi tirhela ku ponisiwa ka n’wina hi ku chava ni ku rhurhumela.” (Vafilipiya 2:12) Ku khuvuriwa ko va masungulo ntsena. Hikwalaho, xivutiso hi leswaku, U nga endlisa ku yini leswaku u tshama u ri karhi u rhandza Xikwembu? Ndzima ya hina yo hetelela yi ta hlamula xivutiso lexi.
^ ndzim. 21 Lunghiselelo ra nkhuvulo ri tshama ri ri kona etinhlengeletanweni ni le mintsombanweni leyi Timbhoni ta Yehovha ti vaka na yona lembe ni lembe.


text:
June 27–
July 3
TIPISALEMA 52–59
Risimu 38 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Lahlela Ndzhwalo Wa Wena Eka Yehovha”: (10 min.)
Ps 55:2, 4, 5, 16-18
—Minkarhi yin’wana Davhida a a vilela swinene evuton’wini bya yena (w06 6/1 11 ¶3; w96 4/1 27 ¶2)
Ps 55:12-14
—N’wana wa Davhida ni munghana wakwe wo tshembeka va tirhisanile leswaku va n’wi xenga (w96 4/1 29 ¶6)
Ps 55:22
—Davhida a a ri ni ntshembo wa leswaku Yehovha u ta n’wi pfuna (w06 6/1 11 ¶4; w99 3/15 22-23)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Ps 56:8
—Xana xiga lexi nge “chela mihloti ya mina eguleni ra wena ra dzovo” xi vula yini? (w09 6/1 28 ¶5; w08 10/1 26 ¶3)
Ps 59:1, 2
—Xana ntokoto wa Davhida wu hi dyondzisa yini hi xikhongelo? (w08 3/15 14 ¶13)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Ps 52:1–53:6
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: (u nga hundzi timinete timbirhi) Fambisa xin’wana xa swiphephana. Komba loyi u vulavulaka na yena khodi leyi nga eka tluka ro hetelela.
Riendzo Ro Vuyela: (u nga hundzi timinete ta mune) Kombisa ndlela yo endla riendzo ro vuyela eka munhu loyi a amukeleke xiphephana.
Dyondzo Ya Bibele: (u nga hundzi timinete ta tsevu) fg dyondzo 3 ¶2-3—Gimeta hi ku tlanga vhidiyo ya le ka jw.org leyi nge Hi Nga Tiyiseka Njhani Leswaku Leswi Nga eBibeleni I Ntiyiso?
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 56
Swilaveko swa vandlha: (7 min.)
“Xikwembu I Mupfuni Wa Mina”: (8 min.) Bulo ni vayingiseri. Kombela vayingiseri leswaku va nyikela tinhlamulo hilaha va nga kotaka hakona eka swivutiso leswi xaxametiweke leswaku hinkwavo va ta khutazeka hi tinhlamulo ta van’wana. (Rhm 1:12) Khutaza vahuweleri leswaku va tirhisa buku leyi nge Nkongomiso Wo Endla Ndzavisiso leswaku va kuma mpfuno eka Rito ra Xikwembu loko va langutana ni swiphiqo.
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) ia ndz. 18 ¶14-21 ni mpfuxeto eka tl. 161
Gimeta Hi Ku Vutisa Xivutiso Xa Mpfuxeto Xa Vhiki Leri U Tlhela U Vutisa Ni Lexi Nga Ta Kambisisiwa Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 121 Ni Xikhongelo


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Xana Rimbewu Ra Nomu I Ku Endla Timhaka Ta Masangu Hakunene?
Hi ku ya hi xiviko xa Tindzawulo to Lawula ni ku Sivela Mavabyi ta le United States, kwalomu ka hafu ya vanhu lava vutisiweke swivutiso lava nga ni malembe ya 15 ku ya eka 19 va hlanganyele eka rimbewu ra nomu. Sharlene Azam, mutsari wa buku leyi nge Oral Sex Is the New Goodnight Kiss, u ri: “Loko u vulavula ni vantshwa [hi rimbewu ra nomu] va ta ku byela leswaku a swi bihanga. Kahlekahle a va ri teki ku ri ku endla timhaka ta masangu.”
U swi vonisa ku yini?
Hlamula swivutiso leswi landzelaka u ku ina kumbe e-e.
Xana nhwanyana a nga tika loko a endla rimbewu ra nomu?
Ina
E-e
-
Xana u nga khomiwa hi vuvabyi loko u endla rimbewu ra nomu?
Ina
E-e
-
Xana rimbewu ra nomu i ku endla timhaka ta masangu hakunene?
Ina
E-e
-
Xana hi wihi ntiyiso?
Ringanisa tinhlamulo ta wena eka leti landzelaka.
Xana nhwanyana a nga tika loko a endla rimbewu ra nomu?
Nhlamulo: E-e. Lexi i xivangelo xin’wana lexi endlaka vanhu va fikelela xiboho lexi hoxeke xa leswaku rimbewu ra nomu a ri na khombo.
Xana u nga khomiwa hi vuvabyi loko u endla rimbewu ra nomu?
Nhlamulo: Ina. U nga tluleriwa hi vuvabyi bya hepatitis (A kumbe B), genital warts, gonorrhea, herpes, HIV na syphilis.
Xana rimbewu ra nomu i ku endla timhaka ta masangu hakunene?
Nhlamulo: Ina. Xiendlo xin’wana ni xin’wana lexi katsaka swirho swa rimbewu swa munhu un’wana, ku katsa ku etlelana, rimbewu ra nomu, rimbewu ra le mahosi kumbe tlangisa swirho swa rimbewu swa munhu un’wana i ku endla timhaka ta masangu.
Ha yini swi ri swa nkoka?
Kambisisa matsalwa ma nga ri mangani eBibeleni lama vulavulaka hi rimbewu ra nomu.
Bibele yi ri: “Xikwembu xi rhandza leswaku . . . mi papalata vumbhisa.”
Rito ra ririmi ro sungula leri hundzuluxeriweke ri va “vumbhisa” ri kombetela eka mixaka hinkwayo ya timhaka ta masangu ni munhu loyi u nga tekanangiki na yena, ku katsa ku etlelana, rimbewu ra nomu, rimbewu ra le mahosi kumbe ku tlangisa swirho swa rimbewu swa munhu un’wana. Munhu loyi a endlaka vumbhisa a nga kuma vuyelo lebyi nga riki byinene, lebyi vavaka ngopfu ku nga va ku onha vuxaka bya yena na Xikwembu.
Bibele yi ri: “Loyi a hanyaka hi vumbhisa u dyohela miri wa yena n’wini.”
Rimbewu ra nomu ri nga endla leswaku munhu a kuma vuyelo byo vava emirini ni hi tlhelo ra moya. Nakambe ri nga endla leswaku a twa ku vava embilwini. Buku leyi nge Talking Sex With Your Kids yi ri: “Ku etlelana a hi kona ntsena loku endlaka munhu a titwa a nga pfuni nchumu kumbe a tisola. Ku titwa ko tano ku nga ha vangiwa hi ku endla muxaka wihi ni wihi wa timhaka ta masangu swi nga fanelanga. Hinkwaswo i timhaka ta masangu.”
Bibele yi ri: “Mina Yehovha, ndzi Xikwembu xa wena, Loyi a ku dyondziselaka ku ku pfuna.”
Xana wa pfumela leswaku milawu ya Xikwembu malunghana ni timhaka ta masangu ya ku pfuna hakunene? Kumbe u ehleketa leswaku yi ku tsona swo karhi? Leswaku u kota ku hlamula swivutiso leswi, ehleketa hi mimfungho ya le gondzweni lerikulu yo yimisa timovha, yo hunguta rivilo ni yin’wana. Xana u yi teka yi ri leyi tsonaka muchayeri swo karhi kumbe ya n’wi sirhelela? A ku ta humelela yini loko wena swin’we ni vachayeri van’wana mi nga yi landzeli?
Swi tano ni hi milawu ya Xikwembu. Loko u nga yi landzeli, u ta tshovela leswi u swi byalaka. (Vagalatiya 6:7) Buku leyi nge Sex Smart yi ri: “Loko u papalata leswi u pfumelaka eka swona ivi u endla leswi u swi tivaka kahle leswaku a hi swinene, u ta ya u nga ha tixiximi. Ku hambana ni sweswo, loko u hanya hi ku pfumelelana ni milawu ya Xikwembu, u ta va ni mahanyelo lamanene. Ku tlula kwalaho, u ta va ni ripfalo leri baseke.
DYONDZA SWO TALA
Bibele Yi Ri Yini Hi Vusodoma?
Hi rihi langutelo ra Xikwembu hi swiendlo swa vusodoma? Loko munhu a ri ni ku navela ka vusodoma, xana a nga swi kota ku tsakisa Xikwembu?
Xana Swi Hoxile Ku Endla Timhaka Ta Masangu U Nga Si Nghenela Vukati?
Twana leswi Bibele yi swi vulaka hi ku endla timhaka ta masangu u nga si nghenela vukati ni swi endlo swin’wana swa ku tikhoma ko biha hi tlhelo ra rimbewu.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Swivuriso 1:1-33
1 Swivuriso+ swa Solomoni+ n’wana wa Davhida,+ hosi ya Israyele,+2 leswaku munhu a tiva vutlhari+ ni ndzayo,+ a twisisa marito ya vutlhari,+3 a amukela ndzayo+ leyi nyikaka ku twisisa,+ ku tshembeka,+ vuavanyisi+ ni vunene,+4 a nyika vutlhari eka lava nga riki na ntokoto,+ a nyika jaha vutivi+ ni vuswikoti byo ehleketa.+5 Munhu wo tlhariha u ta yingisa a tlhela a amukela swiletelo leswi engetelekeke,+ munhu la twisisaka hi loyi a amukelaka nkongomiso wa vutshila,+6 leswaku a twisisa xivuriso ni rito ro nonon’hwa,+ marito ya tintlhari+ ni mawetana+ ya tona.7 Ku chava Yehovha i masungulo ya vutivi.+ Vutlhari ni ndzayo i swilo leswi swiphukuphuku swi swi languteleke ehansi.+8 N’wananga, yingisa ndzayo ya tata wa wena,+ naswona u nga wu fularheli nawu wa mana wa wena.+9 Hikuva swona i harhi leyi kokaka mahlo enhlokweni+ ya wena ni sindza ra risima enhan’wini+ ya wena.10 N’wananga, loko vadyohi va ringeta ku ku kanganyisa, u nga pfumeli.+11 Loko va hambeta va ku: “Famba na hina. A hi tumbeleleni leswaku hi halata ngati.+ A hi tumbeleleni vanhu lava nga riki na nandzu, ku nga ri na xivangelo.+12 A hi va miteni va ri karhi va hanya+ ku fana na Sheol,+ hinkwavo ka vona, ku fana ni lava va rhelelaka emugodini.+13 A hi kumeni mixaka hinkwayo ya swilo swa risima, swa nkoka.+ A hi tateni tindlu ta hina hi swilo leswi phangiweke.+14 U fanele u hoxa vuhlolotwana bya wena exikarhi ka hina. A ku ve ni nkwama wun’we ntsena wa hina hinkwerhu”+—15 n’wananga, u nga fambi na vona.+ U nga kandziyi endleleni+ ya vona.16 Hikuva milenge ya vona yi tsutsumela evubihini lebyikulu,+ naswona va anghwetlela ku ya halata ngati.+17 Hikuva rikoka ri andlaleriwe swa hava emahlweni ya xilo lexi nga ni timpapa.+18 Hikwalaho vona va tumbelela ku halata ngati ya lava;+ va tumbelela mimoya-xiviri ya vona.+19 Hikwalaho ti tano tindlela ta munhu un’wana ni un’wana la bindzulaka hi ndlela leyi nga lulamangiki.+ Ti herisa moya-xiviri wa vini va tona.+20 Vutlhari+ bya ntiyiso byi hambeta byi huwelela hi matimba exitarateni.+ Byi hambeta byi humesa rito ra byona emintsendzeleni.+21 Byi huwelela byi ri ehenhla emakumu ka switarata leswi nga ni huwa.+ Byi humesa marito ya byona byi ri evunghenweni bya tinyangwa ta muti:+22 “Xana n’wina lava nga riki na ntokoto mi ta hambeta mi rhandza ku pfumala ntokoto ku fikela rini,+ naswona n’wina vahlekuri mi ta hambeta mi navela ku hlekula+ hi ku kongoma ku fikela rini, n’wina lava hungukeke mi ta hambeta mi venga vutivi ku fikela rini?+23 Hundzukani loko ndzi mi tshinya.+ Kutani ndzi ta endla leswaku moya wa mina wu twala eka n’wina;+ ndzi ta mi tivisa marito ya mina.+24 Hikuva ndzi huwelerile kambe mi ya emahlweni mi ala,+ ndzi tshambulute voko ra mina kambe a nga kona la nyikelaka nyingiso,+25 naswona mi hambeta mi honisa switsundzuxo swa mina hinkwaswo,+ ni ku tshinya ka mina a mi ku amukelanga,+26 loko ku ri mina, ndzi ta hleka khombo ra n’wina,+ ndzi ta vungunya loko ku ta swilo leswi mi swi chavaka,+27 loko leswi mi swi chavaka swi ta kukota xidzedze,+ naswona khombo ra n’wina ri fika laha kukota xidzedze lexikulu, loko maxangu ni minkarhi yo nonon’hwa swi mi wela.+28 Enkarhini wolowo va ta hambeta va ndzi vitana, kambe a ndzi nge hlamuli;+ va ta hambeta va ndzi lava, kambe a va nge ndzi kumi,+29 hikwalaho ka leswi va vengeke vutivi,+ nileswi va nga ku hlawulangiki ku chava Yehovha.+30 A va xi amukelanga xitsundzuxo xa mina;+ ku tshinya ka mina hinkwako a va ku xiximanga.+31 Kutani va ta dya mihandzu ya ndlela ya vona,+ va ta tala switsundzuxo swa vona vini.+32 Hikuva ku xandzuka+ ka lava va nga riki na ntokoto hi kona ku nga ta va dlaya,+ naswona ku nga khathali ka xihunguki hi kona ku nga ta va lovisa.+33 Loko ku ri loyi a ndzi yingisaka, u ta tshama a sirhelelekile+ naswona a nge kavanyetiwi hi ku chava khombo.”+


text:
Rhavi Ni Rungula Ro Valanga
Ha ku rhamba hi mandla mambirhi ku ta valanga marhavi ni vugandliselo bya hina. Kuma tindhawu ni minkarhi yo valanga.
Indonesia
Saksi Saksi Yehuwa Indonesia
Jl. Kelinci Raya No. 36
JAKARTA PUSAT 10710
INDONESIA
+62 251-8240534
Ku Valanga
Hi Musumbhunuku ku ya fikela hi Ravuntlhanu
8:00 a.m. ku ya eka 11:00 a.m. na 1:00 p.m. ku ya eka 4:00 p.m.
Swi teka awara ni hafu
Hi Ku Komisa
Ku hundzuluxeriwa minkandziyiso ya Bibele hi Xiindonesia ni Ririmi ra Mavoko ra le Indonesia. Ku endliwa tivhidiyo ni swin’wana leswi yingiseriwaka.


text:
MBULAVURISANO | HANS KRISTIAN KOTLAR
Mutivi Wa Tisele Leti Hanyaka U Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
Hi 1978, ntirho wo sungula wa Dok. Hans Kristian Kotlar wo endla ndzavisiso wa swa sayense a a wu endla eXibedlhele xa Norwegian Radium laha a endleke ndzavisiso hi vuvabyi bya khensa ni ndlela leyi masocha ya miri ma lwisanaka ni mavabyi ha yona. Nakambe hi nkarhi wolowo u sungule ku tsakela ku kambisisa ndlela leyi swilo leswi hanyaka swi veke kona ha yona. Mutsari wa Xalamuka! u n’wi vutise hi ndzavisiso wakwe ni ripfumelo rakwe eka vukhongeri.
I yini lexi ku endleke u lava ku tiva ndlela leyi swilo leswi hanyaka swi veke kona ha yona ni xikongomelo xa vutomi?
Tatana a a ri Mukhatoliki naswona manana a a ri Muprotestente. Hambiswiritano, a va nga byi teki byi ri bya nkoka vukhongeri. Loko ndzi ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi, a ndzi tivutisa hi xikongomelo xa vutomi naswona ndzi hlaye tibuku ta Vubudha, Vuhindu ni Vumoslem. Ndzi kale ndzi kombela Xikwembu leswaku xi ndzi komba ntiyiso.
Hi va-1970, eka swa timolekhuli ta ntivo-vutomi se a ku endliwe nhluvuko hi ndlela yo hlamarisa naswona a ndzi tivutisa loko swi ta swi kota ku hlavutela ndlela leyi vutomi byi sunguleke ha yona. Ndlela leyi tisele leti hanyaka ti tirhaka ha yona yi ndzi tsakisile, xisweswo ndzi hlawule ku dyondza hi tisele leti hanyaka. Ku engetela kwalaho, vaprofesa va mina vo tala a va vula leswaku vutomi byi lo tiendlekela hi ndlela ya ntumbuluko naswona a ndzi va tshemba.
I yini lexi nga endla leswaku u tsakela ku dyondza Bibele?
Timbhoni ta Yehovha timbirhi ti hi endzerile ekaya. Hambileswi a ti ri ni musa, mina ndzi ve ni nsele eka tona naswona ndzi ti byele leswaku a ndzi ri tsakeli rungula ra tona. Nsati wa mina u ndzi twile. Hiloko a ku: “Hans Kristian, sweswo a hi vumunhu. U lava ku tiva xikongomelo xa vutomi.” A a tiyisile, naswona ndzi khomiwe hi tingana. Hikwalaho ndzi landze Timbhoni toleto. Loko hi ri karhi hi bula, ndzi ti byele leswaku ndzi lava ku tiva loko Bibele yi pfumelelana ni sayense.
Ti xi hlamule njhani xivutiso xexo?
Ti ndzi kombe leswi Bibele yi swi vulaka malunghana ni Xihlovo xa matimba lama nga kona evuakweni hinkwabyo. Tsalwa leri ti ri hlayeke ri ri: “Tlakuselani mahlo ehenhla mi vona. I mani loyi a tumbuluxeke swilo leswi? . . . Hikwalaho ka ku tala ka matimba lamakulu, nileswi a nga ni ntamu lowukulu, ku hava ni xin’we xa swona lexi pfumalekaka.” * Marito wolawo ma ndzi tsakisile swinene. Nakambe a swi vonaka swi twisiseka leswaku munhu wo tlhariha loyi a nga Xihlovo xa matimba hi yena ntsena la nga endla leswaku ku va ni ku hleleka evuakweni hinkwabyo.
Xana langutelo ra wena hi ku tihundzukela ka swilo ri cincile?
Hakatsongo-tsongo ndzi swi xiyile leswaku mavonelo yo hambana-hambana ya dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo a ma nga ri na vumbhoni lebyi pakanisaka etimhakeni ta sayense. Entiyisweni, ko va switori leswi endleriweke ku hlamusela leswaku swilo swo hlamarisa leswi kumekaka eka swilo leswi hanyaka, swo tanihi masocha ya miri, swi nga tiendlekela hi ndlela ya vuphukuphuku. Loko ndzi ya ndzi dyondza hi masocha ya miri, ndzi ye ndzi yi xiya ndlela leyi ma rharhanganeke ha yona ni ndlela leyi ma tirhaka ha yona. Xisweswo, ndzavisiso lowu ndzi wu endleke wu endle leswaku ndzi gimeta hi ku vula leswaku vutomi byi sunguriwe hi Muvumbi wo tlhariha.
Ndzavisiso lowu ndzi wu endleke wu endle leswaku ndzi gimeta hi ku vula leswaku vutomi byi sunguriwe hi Muvumbi wa vutlhari
Xana u nga hi nyika vumbhoni byo karhi bya swilo leswi tumbuluxiweke?
Masocha ya miri i ndlela leyi hlamarisaka leyi hleriweke kahle ni matirhelo lama endleriweke ku hi sirhelela eka swilo swo hambana-hambana, ku katsa tibaktheriya ni switsongwatsongwana. Hi hala tlhelo, matirhelo wolawo ma nga aviwa ma va mafambiselo mambirhi lama tirhisanaka. Ro sungula, ri hlasela switsongwatsongwana leswi ngheneke emirini ku nga si hela tiawara to tala. Ra vumbirhi, ri teka masiku yo hlayanyana ri nga si sungula ku tirha kambe ri hlasela switsongwatsongwana swo karhi. Nakambe fambiselo leri ra vumbirhi, ri ni vuswikoti byo tsundzuka, lerova loko xitsongwatsongwana xo karhi xo tlhela xi vuya endzhaku ka malembe, masocha lawa ya miri ma ta kota ku lwisana na xona hi ku hatlisa. Fambiselo leri ri tirha kahle swinene lerova hakanyingi a wu swi xiyi loko u ngheniwe hi xitsongwatsongwana xo karhi ni leswaku xi hlaseriwe hi ku hatlisa. Nakambe nchumu wun’wana lowu hlamarisaka i ndlela leyi masocha ya miri ma kotaka ku hambanisa ha yona swilo leswi nga lavekiki emirini ni mixaka ya madzana ya tisele leti kumekaka emimirini ya hina.
Hi byele, ku endleka yini loko xitsongwatsongwana xi nghena emimirini ya hina?
Switsongwatsongwana swi nghena emimirini ya hina loko hi hefemula, hi dya, hi tikhoma-khoma swirho, kumbe swi nghena hi le nhlongeni. Loko masocha ya miri ma twa leswaku miri wu sungula ku hlaseriwa, ma humesa tiphrotheyini to tala. Tiphrotheyini toleto ta tiyisana leswaku ti lwisana ni nhlaselo wolowo. Fambiselo ra kona ri rharhangane ngopfu.
Xana hi nga vula leswaku vutivi bya wena bya sayense byi tiyise ripfumelo ra wena eka Xikwembu?
Ina! Matimba ni ndlela leyi masocha ya mimiri ya hina swi rharhanganeke ha yona swi kombisa leswaku ku ni Muvumbi wo tlhariha a tlhela a va ni rirhandzu. Ndzi nga tlhela ndzi vula leswaku sayense yi tiyise ripfumelo ra mina eBibeleni. Hi xikombiso, Swivuriso 17:22 yi hi byela leswaku “mbilu leyi tsakeke i muhanyisi lonene.” Valavisisi va tshubule leswaku xiyimo xa hina xa mianakanyo xi nga khumba ndlela leyi masocha ya mimiri ya hina ma tirhaka ha yona. Hi xikombiso, ntshikilelo wu nga endla leswaku masocha ya miri ma tsana.
Ha yini tintangha ta wena to tala ti nga pfumeli leswaku Xikwembu xi kona?
Swivangelo swa tona swa hambana. To tala ti tshemba leswi ti dyondzisiweke swona, hilaha a swi ri hakona ha mina. Kumbexana ti ehleketa leswaku dyondzo ya ku tiendlekela ka swilo yi seketeriwa hi vumbhoni bya sayense. Tin’wana a ti kali ti anakanyisisa hi ndlela leyi swilo leswi hanyaka swi veke kona ha yona. Ti terisa vusiwana. Ndzi ehleketa leswaku ti fanele ti vutisa swivutiso leswi engetelekeke.
Ha yini u ve Mbhoni ya Yehovha?
Ndzi tsakisiwe hi malwandla ya tona ni ripfumelo ra tona eka xitshembiso xa Muvumbi xa vumundzuku lebyinene. * Naswona ripfumelo rero ri sekeriwe eka ku endla ndzavisiso ni le ka mianakanyo leyi twalaka, ku nga ri eka mintsheketo kumbe swilo leswi ngo mbamberiwa kunene. *


text:
TOLO A NGA HA VUYI
“A Ndzi Fana Ni Mfutsu Endzeni Ka Xikhamba Xa Yona”
EKA tsima lerikulu ro chumayela leri tekeke masiku ya kaye leri endliweke hi August/September 1929, vahuweleri vo tlula 10 000 va chumayele etikweni hinkwaro ra United States hi ku hatlisa swinene. Va fambisele vanhu tibuku ni swibukwana leswi ringanaka kotara ya miliyoni. Exikarhi ka vahuweleri volavo va Mfumo a ku ri ni makhalipotiya ya kwalomu ka gidi. Nhlayo ya wona a yi andzile! Bulletin * yi vule leswaku, “a swi hlamarisa swinene” leswi nhlayo ya maphayona a yi andze kanharhu ku sukela hi 1927 ku ya eka 1929.
Eku heleni ka 1929, ikhonomi yi wile. Hi Ravumbirhi hi October 29, 1929 ku wa ka minxavo eNew York Stock Exchange ku vange xiphiqo lexikulu xa ikhonomi emisaveni hinkwayo lexi vangeke Ku Hohloka Lokukulu Ka Ikhonomi. Tibangi ti sale ti ri evuswetini lerova ti pfariwile. Mapurasi a ma nga ha tirhi. Tifektri letikulu ti pfariwile. Vanhu va timiliyoni va heleriwe hi mintirho. Hi 1933, nhlayo ya tiyindlu ta le United States leti bangi a yi ti tekela vanhu hikwalaho ko tsandzeka ku ti hakela yi fike eka 1 000 hi siku.
Xana vachumayeri va nkarhi hinkwawo a va ta swi kotisa ku yini ku chumayela hi nkarhi wolowo laha a ku ri ni swiphiqo swoleswo? Nchumu wun’wana lowu a wu ta va pfuna a ku ri ku va ni kharavhani. A yi ta endla leswaku maphayona ma kota ku endla ntirho wa wona ma ri ni malinyana yitsongo hikuva a ma nga ta hakela rhente kumbe xibalo. * Naswona hi nkarhi wa ntsombano, a ma nga boheki ku ya etlela ehotela. Hi 1934, Bulletin yi humese tipulani to aka yindlu leyitsongo kambe leyi a yi ri exiyin’weni lexinene, leyi nga ni swilo swo tanihi tiphayiphi ta mati, xitofu xo sweka, mubedo lowu petsekaka ni swilo leswi a swi ta yi endla yi kufumela.
Maphayona emisaveni hinkwayo ma tiendlele tikharavhani. Victor Blackwell u ri: “Nowa a nga ri na ntokoto wo endla byatso naswona na mina a ndzi nga ri na ntokoto kumbe vutivi byo endla kharavhani.” Kambe u yi akile.
Avery na Lovenia Bristow a va ri ni kharavhani. Avery u te: “A ndzi fana ni mfutsu endzeni ka xikhamba xa yona—minkarhi hinkwayo a ndzi famba ni kharavhani ya mina.” Va ka Bristow a va phayona na Harvey na Anne Conrow lava movha wa vona lowu nga kharavhani a wu namekiwe maphepha yo tsindziyela lama totiweke xikontiri emakhumbini ya wona. Nkarhi na nkarhi loko va ya endhawini yin’wana maphepha wolawo a ma wa. Avery u ri: “A ku si tshama ku va ni munhu la voneke kharavhani ya muxaka wolowo naswona endzhaku ka sweswo ku hava munhu la nga tshama a vona yo fana na yona!” Kambe Avery u vule leswaku va ka Conrow ni majaha ya vona mambirhi “a ku ri ndyangu lowu a wu tshama wu tsakile.” Harvey Conrow u tsarile a ku: “A hi nga pfumali nchumu naswona a hi titwa hi sirhelelekile entirhweni wa Yehovha hikwalaho ka nkhathalelo wakwe wa rirhandzu.” Endzhakunyana, va ka Conrow, swin’we ni vana va vona va ye eXikolweni xa Giliyadi naswona endzhaku va averiwe ku ya tirha tanihi varhumiwa ePeru.
Va ka Battaino na vona a va phayona tanihi ndyangu. Endzhaku Giusto na Vincenza va kume leswaku a va ta va ni n’wana, xisweswo va teke movha ya Ford ya 1929 ivi va yi cinca yi va kharavhani leyi a yi “languteka ku fana ni hotela yo saseka” loko yi pimanisiwa ni matende lawa a va tshama eka wona eku sunguleni. Va ye emahlweni ni xiavelo xa vona lexi a va xi rhandza, va chumayela Mantariyana lama tshamaka eUnited States, va ri ni xinhwanyetana xa vona.
Vanhu vo tala a va yingisela mahungu lamanene kambe a va ri swisiwana naswona a va nga tirhi, xisweswo a va nga ri na yona mali yo nyikelela minkandziyiso ya Bibele. Hikwalaho, a va va nyika swilo swo hambana-hambana leswi a va ri na swona leswaku va ta kuma minkandziyiso. Maphayona mambirhi ma longoloxe swilo swa 64 swo hambana-hambana leswi ma nyikiweke hi vanhu lava tsakelaka. Swilo swa kona a swi katsa “swilo leswi xavisiwaka eswitolo.”
Fred Anderson u hlangane ni n’wamapurasi loyi a a lava minkandziyiso ya hina yo hlayanyana ivi a nyikela hi manghilazi ya mahlo lawa a ma ri ya mana wakwe. Epurasini leri landzelaka, wanuna un’wana a a tsakela minkandziyiso ya hina kambe u te: “A ndzi na manghilazi yo hlaya ha wona.” Kambe u kote ku hlaya tibuku toleto hi manghilazi ya muakelani wakwe naswona u nyikelele tibuku swin’we ni manghilazi.
Herbert Abbott a a famba ni xihahlu xa tihuku lexi rhwalekaka emovheni wakwe. Endzhaku ko va vanhu va nyikele hi tihuku tinharhu kumbe ta mune, a a ti xavisa emakete ivi a kuma mali yo chela petirolo. U tsarile a ku: “Minkarhi yin’wana a hi pfumala ni peni yo tshwuka. Kambe a hi swi pfumelelanga sweswo leswaku swi hi tshikisa. Loko hi ri ni petirolo a hi hambeta hi chumayela hi veka ntshembo wa hina eka Yehovha.”
Ku titshega hi Yehovha ni ku tiyimisela lokukulu swi endle leswaku vanhu vakwe va kota ku hanya eka malembe wolawo yo tika. Siku rin’wana loko ku ri ni mpfula ya xidzedze Maxwell na Emmy Lewis va baleke va huma ekharavhanini ya vona ivi va hlalela loko murhi lowu waka wu yi tsema hi le xikarhi. Maxwell u tsale a ku: “Swilo leswi a swi nga ri swihinga, a ko va swilo leswi a swi endleka naswona a hi si tshama hi anakanya hi ku lahla thawula. A ku ri ni ntirho wo tala lowu a wu fanele wu endliwa naswona a hi tiyimisele ku wu endla.” Handle ko hela matimba, Maxwell na Emmy va tlhele va endla kharavhani yin’wana va pfuniwa hi vanghana va vona lava nga ni rirhandzu.
Eminkarhini ya hina yo nonon’hwa, Timbhoni ta Yehovha ta timiliyoni leti hisekaka ti kombisa moya lowu fanaka wo tiyimisela. Ku fana ni maphayona wolawo ya khale, hi tiyimisele ku hambeta hi chumayela ku kondza Yehovha a ku ntirho wu herile.
^ ndzim. 3 Sweswi yi vitaniwa Vutirheli Bya Hina Bya Mfumo.
^ ndzim. 5 Hi nkarhi wolowo, maphayona yo tala a ma nga tirhi. A ma kuma minkandziyiso ya Bibele hi nxavo wa le hansi naswona a ma xava swilo swo tihanyisa ma tirhisa minyikelo leyi ma yi kumeke loko ma fambise minkandziyiso.


text:
SWIENDLAKALONKULU SWA LEMBE LERI NGA HUNDZA
Ku Nyiketeriwa Ka Marhavi
MAKWERHU wa xisati loyi a a ri eka nongonoko wo nyiketeriwa ka rhavi ra le Madagascar lowu a wu khomiwe hi Mugqivela January 24, 2015 u te: “A ndzi tsakile swinene.” Yena swin’we ni vaendzi van’wana va 583 a va tsakile ku vona makamara lamantshwa ya 19, ku katsa ni ndhawu yo dyela leyi ndlandlamuxiweke ni khixi leri pfuxetiweke hi vuntshwa. Ku ndlandlamuxiwe tihofisi ta ndzawulo ya Ntirho, ya Timali swin’we ni yo Pulana ni ku Aka ya le Tikweni. Ku engetela kwalaho, ndzawulo yo Rhekhoda swin’we ni ya Ririmi ra Mavoko ti kume tindhawu letintshwa to rhekhodela eka tona naswona ku sunguriwe Ndzawulo yo Tsala Braille. Endzhaku ko twa matimu ya ntirho wo chumayela wa le Madagascar, vaendzi va tiphine hi nkulumo yo nyiketela leyi nyikeriweke hi Mark Sanderson xirho xa Huvo leyi Fumaka.
Vanhu va Yehovha eJakarta, le Indonesia, a va tsakile loko ndhambi leyi a yi ri edorobeni rero yi phya hi nkarhi wa ku nyiketeriwa ka miako leyintshwa ya rhavi hi February 14, 2015. Sweswi rhavi ri ni xithezi xin’we xa tihofisi eka muako lowu nga ni swithezi swa 42 swin’we ni swithezi swa 12 leswi nga ekusuhi ni muako wun’wana. Tindzawulo to hlayanyana ta le Bethele ti le kusuhi ni miako yitsongo leyi nga kwalaho. Anthony Morris xirho xa Huvo leyi Fumaka u nyikele nkulumo yo nyiketela naswona hi siku leri landzelaka vanhu va 15 257 a va hlengeletane exitediyamu xa bolo leswaku va rhiya ndleve loko a ri karhi a nyikela nkulumo leyi nga ni nhlokomhaka leyi nge, “Hambeta U Tiyisela Ku Endla Leswi Nga Swinene.” Nongonoko a wu hlaleriwa hi endlelo ra Internet hi vanhu va 11 189 lava humaka etindhawini tin’wana ta 41, leswi endleke leswaku ku va xiendlakalo lexikulu xa vanhu va Yehovha lexi nga si tshamaka xi va kona eIndonesia. Ronald Jacka, un’wana wa varhumiwa vo sungula ku ya eIndonesia u ri: “Loko ndzi fika hi 1951, a ku ri ni vahuweleri va 26 ntsena etikweni hinkwaro. Kambe namuntlha, vanhu vo tlula 26 000 va ve kona eka nongonoko lowu wo hlawuleka. Hakunene Yehovha u katekise vanhu vakwe eIndonesia!”


text:
I Yini Leswi Nxaxamelo Wa Minkarhi Ya Bibele Wu Swi Kombisaka Hi Lembe Ra 1914?
Nhlamulo ya Bibele
Nxaxamelo wa minkarhi ya Bibele wu kombisa leswaku Mfumo wa Xikwembu wu simekiwe etilweni hi 1914. Leswi swi kombisiwa hi vuprofeta lebyi tsariweke eka ndzima ya vumune ya buku ya Bibele ya Daniyele.
Nkatsakanyo wa vuprofeta byebyo. Xikwembu xi endle leswaku Hosi Nebukadnetsara ya le Babilona a lorha norho lowu nga vuprofeta wa murhi lowukulu lowu tsemiweke. Xikundzu xa wona xi bohiwile leswaku xi nga ha kuli ku ringana “minkarhi ya nkombo,” kambe loko minkarhi yoleyo yi hundza, xikundzu a xi ta tlhela xi kula.
Ku hetiseka ko sungula ka vuprofeta byebyo. Murhi lowukulu wu fanekisela Hosi Nebukadnetsara. (Daniyele 4:
Vumbhoni bya leswaku vuprofeta byebyo byi hetiseka hi ndlela leyikulu. Xikongomelo-nkulu xa vuprofeta lebyi a ku ri leswaku “vanhu lava hanyaka va ta tiva leswaku La nge Henhla-henhla i Mufumi emfun’weni wa vanhu nileswaku loyi a lavaka ku n’wi nyika u n’wi nyika wona naswona eka wona u veka hambi ku ri xisiwana evanhwini.” (Daniyele 4:
Eku sunguleni, Xikwembu xi veke mfumo lowu a wu yimela vuhosi bya xona emisaveni, ku nga tiko ra khale ra Israyele. Xikwembu xi pfumelele leswaku mfumo wolowo wu ‘onhiwa’ hikuva tihosi ta wona ti sungule ku nga ha tshembeki, kambe xi profete leswaku “loyi mfanelo yi nga ya yena” xi ta n’wi nyika vuhosi. (Ezekiyele 21:25-
Murhi lowu hlamuseriwaka eka Daniyele ndzima 4 wu fanekisela yini? Minkarhi yin’wana, eBibeleni mirhi yi fanekisela vuhosi. (Ezekiyele 17:22-
Swi vula yini ku tsemiwa ka murhi? Tanihi leswi ku tsemiwa ka murhi a swi fanekisela ku kavanyetiwa ka vuhosi bya Nebukadnetsara, swi tlhele swi fanekisela ku kavanyetiwa ka vuhosi bya Xikwembu emisaveni. Leswi swi endleke loko Nebukadnetsara a lovisa muti wa Yerusalema, laha tihosi ta Israyele a ti tshama kona “exiluvelweni xa Yehovha” tanihi vayimeri va Xikwembu.
“Minkarhi ya nkombo” yi fanekisela yini? “Minkarhi ya nkombo” yi fanekisela nkarhi lowu Xikwembu xi pfumeleleke matiko leswaku ma fuma emisaveni handle ko kavanyetiwa hi mfumo lowu xona xi wu vekeke. “Minkarhi ya nkombo” yi sungule hi October 607 B.C.E., loko muti wa Yerusalema wu lovisiwa hi Vababilona hi ku ya hi nxaxamelo wa minkarhi ya Bibele. *
“Minkarhi ya nkombo” yi teka nkarhi wo tanihi kwihi? Minkarhi yoleyo a yi nga ta va malembe ya nkombo hilaha swi veke hakona emhakeni ya Nebukadnetsara. Yesu u nyikele nhlamulo loko a vule leswaku “Yerusalema [xifaniso xa vuhosi bya Xikwembu] wu ta kandziyeriwa hi matiko, kukondza ku hetiseka nkarhi lowu vekiweke wa matiko.” (Luka 21:24) “Nkarhi lowu vekiweke wa matiko,” ku nga nkarhi lowu Xikwembu xi pfumeleleke vuhosi bya xona leswaku byi “kandziyeriwa hi matiko,” wa fana ni “minkarhi ya nkombo” leyi ku vulavuriwaka ha yona eka Daniyele ndzima 4. Kutani leswi swi vula leswaku “minkarhi ya nkombo” a yi nga si hela ni le nkarhini lowu Yesu a a ri laha misaveni.
Bibele yi nyikela ndlela yo kumisisa leswaku a yi lehe ku fikela kwihi “minkarhi ya nkombo” leyi ku profetiweke ha yona. Yi vula leswaku “minkarhi” yinharhu ni hafu yi ringana ni masiku ya 1 260, kutani “minkarhi ya nkombo” yi ringana ni nhlayo yoleyo loko yi phindhiwa kambirhi kumbe masiku ya 2 520. (Nhlavutelo 12:
^ ndzim. 10 Loko u lava vuxokoxoko byin’wana bya leswaku ha yini ku tirhisiwe lembe ra 607 B.C.E, hlaya xihloko lexi nge “Xana Muti Wa Khale Wa Yerusalema Wu Lovisiwe Rini?
DYONDZA SWO TALA
Xana Hi Hanya “eMasikwini Yo Hetelela”?
Anakanyisisa hi ndlela leyi swiendlo ni malangutelo ya vanhu lava hi rhendzeleke swi kombisaka ha yona leswaku sweswi hi hanya “emasikwini yo hetelela” lawa Bibele yi profeteke ha wona.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Samuwele 17:1-29
17 Ahitofele a ku eka Absalomu: “Ndzi kombela ku hlawula vavanuna va 12 000 ndzi pfuka ndzi hlongorisa Davhida vusiku bya namunthla.+2 Ndzi ta n’wi kuma a hele matimba naswona a tsane mavoko hamambirhi,+ kunene ndzi ta n’wi chavisa; vanhu hinkwavo lava va nga na yena va ta baleka, kunene ndzi ta dlaya hosi yi ri yoxe.+3 Ndzi tlherisela vanhu hinkwavo eka wena. Wanuna loyi u n’wi lavaka u ringana ni ku vuya ka vona hinkwavo; vanhu hinkwavo va ta va ni ku rhula.”4 Rito leri a ri lulamile ematihlweni ya Absalomu+ ni le matihlweni ya vakulukumba hinkwavo va Israyele.5 Hambiswiritano, Absalomu u te: “Ndzi kombela u ndzi vitanela Huxayi+ lowa Muaraki, hi twa leswi swi nga enon’wini wakwe.”6 Kutani Huxayi a nghena eka Absalomu. Hiloko Absalomu a ku eka yena: “Ahitofele u vulavule hi ku landza rito leri. Xana hi fanele hi endla hi ku landza rito rakwe? Loko swi nga ri tano, wena vulavula.”7 Huxayi a ku eka Absalomu: “Kungu leri Ahitofele a ri kunguhateke a hi rinene emhakeni leyi!”+8 Huxayi a ya emahlweni a ku: “Wena u n’wi tiva kahle tata wa wena ni vavanuna va yena, leswaku va ni matimba,+ naswona va vaviseke moya-xiviri,+ ku fana ni bere ya ntswele leyi lahlekeriweke hi vana enhoveni;+ tata wa wena i mulwi wa nyimpi,+ a nge etleli ni vanhu lava.9 Waswivo! Sweswi u tumberile+ eka rin’wana ra makhele kumbe eka yin’wana ya tindhawu letin’wana; kunene hi ku hatlisa loko o wela ehenhla ka vona eku sunguleni, loyi a swi twaka u ta boheka ku swi twa a ku, ‘Vanhu lava va landzelaka Absalomu va hluriwile!’10 Hambi ku ri wanuna wa vurhena loyi mbilu yakwe yi kotisaka ya nghala,+ kunene u ta tsana hi ku pfumala matimba;+ hikuva tiko hinkwaro ra Israyele ra swi lemuka leswaku tata wa wena i munhu wa matimba,+ naswona vavanuna lava va nga na yena i va vurhena.+11 Kungu ra mina hi leri: Hakunene tiko hinkwaro ra Israyele a ri hlengeletiwe eka wena, ku suka eDani ku ya eBera-xeba,+ va fana ni sava ra lwandle hi vunyingi,+ na wena u famba u ya enyimpini.+12 Hi fanele hi fika ku ta lwa na yena endhawini yin’wana laha kunene a nga kumiwaka eka yona,+ hina hi ta va ehenhla ka yena ku fana ni mberha+ loko wu wela emisaveni; kunene a ku nge sali ni un’we eka yena ni le ka vavanuna lava va nga na yena.13 Loko o balekela emutini wun’wana, tiko hinkwaro ra Israyele ri fanele ri teka mapindza ri ma yisa emutini wolowo, kunene hi ta wu koka hi wu yisa enkoveni, ku fikela loko ku nga kumiwi hambi ku ri ribye.”+14 Hiloko Absalomu ni vavanuna hinkwavo va Israyele va ku: “Kungu ra Huxayi lowa Muaraki ra antswa+ ku tlula kungu ra Ahitofele!” Yehovha u lerise+ leswaku ku pfilunganyiwa kungu+ ra Ahitofele hambileswi a ri ri rinene,+ ku endlela leswaku Yehovha a tisa khombo+ ehenhla ka Absalomu.15 Endzhaku Huxayi a byela Sadoki+ na Abiyatara lava va nga vaprista, a ku: “Ahitofele u bohe kungu ra Absalomu ni vakulukumba va Israyele hi ndlela leyi ni leyi; kasi mina ndzi bohe kungu hi ndlela leyi ni leyi.16 Sweswi rhumelani rito hi ku hatlisa, mi byela Davhida,+ mi ku, ‘U nga tshami etimbaleni ta le kwandzasini ta mananga vusiku lebyi, kunene u fanele u pela,+ hikuva hosi ni vanhu hinkwavo lava va nga na yona va nga tshuka va mitiwa.’”+17 Loko Yonathani+ na Ahimazi+ va ha yime aEni-rogele,+ nandza wa xisati a famba a ya va byela. Kutani va famba, hikuva a va fanele va byela Hosi Davhida; a va nga swi koti ku humelela va nghena emutini.18 Hambiswiritano, jaha rin’wana ri va vonile ivi ri byela Absalomu. Hiloko lava vambirhi va famba hi ku hatlisa, kutani va fika endlwini ya munhu un’wana eBahurimi,+ loyi a a ri ni xihlovo exivaveni xakwe; kutani va rhelela va ya eka xona.19 Endzhaku ka sweswo wansati a teka nkhancu a wu andlala ehenhla ka nomu wa xihlovo, kutani a fumba mavele lama kandziweke ehenhla ka wona;+ a ku na nchumu ni wun’we lowu wu tiviweke ha swona.20 Malandza ya Absalomu ma fika eka wansati loyi endlwini yakwe, ma ku: “Xana Ahimazi na Yonathani va kwihi?” Wansati loyi a ku eka vona: “Va hundzele emahlweni ku suka laha va ya ematini.”+ Hiloko ma hambeta ma lavisisa, kambe a ma va kumanga,+ kutani ma vuyela eYerusalema.21 Endzhaku ka loko ma fambile, va huma exihlobyeni, va ya byela Hosi Davhida, va ku eka Davhida: “N’wina, sukani mi yima, mi tsemakanya mati hi ku hatlisa; hikuva Ahitofele u tsundzuxe+ hi ndlela leyi ku lwa na n’wina.”22 Hi ku hatlisa Davhida a suka a yima swin’we ni vanhu hinkwavo lava a va ri na yena, va ya emahlweni va pela Yordani ku fikela loko ku va ni ku vonakala nimixo,+ ku fikela loko a nga ri kona ni un’we la pfumalekaka wa vona, la nga wu pelangiki Yordani.23 Loko ku ri Ahitofele, a vona leswaku kungu ra yena a ri landzeriwanga,+ kutani a bohela mbhongolo a suka a ya endlwini yakwe emutini wa rikwavo.+ Hiloko a nyika vandyangu wakwe swileriso+ kutani a tisunga,+ a fa.+ U lahliwe+ exilahlweni xa vatata wakwe.24 Loko ku ri Davhida, u fike eMahanayimi,+ Absalomu a pela Yordani, yena ni vavanuna hinkwavo va Israyele va ri na yena.25 Amasa+ u vekiwe hi Absalomu ematshan’weni ya Yowabu+ a lawula vuthu ra nyimpi; Amasa a a ri n’wana wa munhu loyi vito rakwe a ku ri Itira+ lowa Muisrayele, loyi a nga tivana na Abigayele+ n’wana wa Nahaxi, makwavo wa xisati wa Seruya, mana wa Yowabu.26 Kutani Israyele na Absalomu va dzima mixaxa etikweni ra Giliyadi.+27 Hi ku hatlisa loko Davhida a fika eMahanayimi, Xobi n’wana wa Nahaxi wa le Rhaba+ wa vana va Amone,+ na Makiri+ n’wana wa Amiyele+ wa le Lo-debara, na Barizilayi+ lowa le Giliyadi la humaka eRogelimi+28 va tise masangu ni swihlambelo ni swibya swa muvumbi, ni koroni ni maxalana ni mapa+ ni mavele lama katingiweke+ ni tinyawa+ ni swinyawana+ ni mavele lama omisiweke;29 ni vulombe+ ni phehlwa+ ni tinyimpfu ni tihongwa ta tihomu, va swi tisele Davhida ni vanhu lava a va ri na yena leswaku va dya,+ hikuva va te: “Vanhu va khomiwe hi ndlala naswona va karhele, va ni torha emananga.”+


text:
“Tiyiseka Hi Swilo Swa Nkoka Swinene”
“Tiyiseka hi swilo swa nkoka swinene.” —FILP. 1:10.
1, 2. I vuprofeta byihi malunghana ni masiku ya makumu lebyi faneleke byi tsakise vadyondzisiwa va Yesu, naswona ha yini?
EKU heteleleni Petro, Yakobe, Yohane na Andriya a va ri voxe ni N’wini wa vona. Leswi Yesu a swi vuleke emahlweni ka kwalaho malunghana ni ku lovisiwa ka tempele a swi va karhata swinene. (Mar. 13:1-4) Hikwalaho, va n’wi vutisile va ku: “Hi byele, Xana swilo leswi swi ta endleka rini, naswona xi ta va xihi xikombiso xa vukona bya wena ni xa makumu ya mafambiselo ya swilo?” (Mat. 24:1-3) Yesu u sungule ku va byela hi swiendlakalo kumbe hi swiyimo, leswi a swi nga ta cinca vutomi bya vona hi ndlela leyikulu ntsena kambe leswi a swi ta humelela emasikwini ya makumu ya mafambiselo ya swilo yo homboloka ya Sathana. Ku ni xiendlakalo xin’we lexi faneleke xi tsakise vadyondzisiwa va Yesu. Endzhaku ko va byela hi swilo leswi chavisaka swo tanihi tinyimpi, ku pfumaleka ka swakudya ni ku andza ka ku kala nawu, Yesu u profete leswaku a ku ta endleka mhaka yin’wana yo tsakisa leyi na yona a yi ta fungha masiku ya makumu. U te: “Mahungu lamanene lawa ya mfumo ma ta chumayeriwa emisaveni hinkwayo leyi akiweke leswaku byi va vumbhoni ematikweni hinkwawo; kutani hi kona makumu ma nga ta fika.”—Mat. 24:7-14.
2 Vadyondzisiwa va Yesu va tsakele ku chumayela mahungu lamanene ya Mfumo swin’we na Kreste. (Luka 8:1; 9:1, 2) Swi nga ha endleka va swi tsundzukile leswaku u te: “Hakunene, ntshovelo i wukulu, kambe vatirhi a hi vangani. Hikokwalaho kombelani N’wini wa ntshovelo leswaku a rhumela vatirhi entshovelweni wa yena.” (Luka 10:2) Kambe a va ta chumayela njhani “emisaveni hinkwayo leyi akiweke” ni ku nyikela “vumbhoni ematikweni hinkwawo”? Xana vatirhi a va ta huma kwihi? Loko a va lo languta enkarhini lowu taka loko va tshame na Yesu hi siku rero! A swi kanakanisi leswaku a va ta hlamala loko va vona ku hetiseka ka marito wolawo ma nga ri mangani lawa sweswi ma kumekaka eka Matewu 24:14.
3. Luka 21:34 yi hetiseka njhani namuntlha, naswona i ku tikambela kwihi loku hi faneleke hi ku endla?
3 Hi hanya enkarhini lowu ku hetisekaka vuprofeta bya Yesu. Vanhu va timiliyoni va chumayela mahungu lamanene ya Mfumo emisaveni hinkwayo. (Esa. 60:22) Kambe, Yesu u kombise leswaku van’wana a swi ta va tikela ku rhangisa ntirho wo chumayela evuton’wini bya vona emasikwini lawa ya makumu. A va ta hambukisiwa ni ku “tshikileriwa.” (Hlaya Luka 21:34.) Na hina ha ku vona ku hetiseka ka marito wolawo. Vanhu van’wana va Xikwembu a va rhangisi swilo swa nkoka swinene evuton’wini. Leswi swi nga ha vonaka eka swiboho leswi va swi endlaka malunghana ni ntirho wa ku tihanyisa, dyondzo leyi tlakukeke, swilo leswi vonakaka leswi va tihlengeletelaka swona ku katsa ni nkarhi lowu va wu hetaka eka mintlangu ni le ka vuhungasi. Van’wana va hela matimba hikwalaho ka mintshikilelo ni ku vilela ka vutomi. Tivutise: ‘Ku vuriwa yini hi mina? Swiboho swa mina swi kombisa yini hileswi ndzi swi rhangisaka evuton’wini bya mina?’
4. (a) Pawulo u va khongelele yini Vakreste va le Filipiya naswona ha yini? (b) Hi ta kambisisa yini exihlokweni lexi ni lexi landzelaka, naswona swihloko leswi swi ta hi pfuna njhani?
4 Vakreste lava a va hanya hi lembe-xidzana ro sungula a va fanele va endla matshalatshala leswaku va rhangisa ntirho wa Xikwembu evuton’wini bya vona. Muapostola Pawulo u vone ku ri ni xilaveko xo khongelela leswaku lava nga le Filipiya va “tiyiseka hi swilo swa nkoka swinene.” (Hlaya Vafilipiya 1:9-11.) Ku fana na muapostola Pawulo, vo tala enkarhini wolowo a va “kombisa xivindzi lexikulu xo vulavula rito ra Xikwembu handle ka ku chava.” (Filp. 1:12-14) Hilaha ku fanaka, vo tala va hina namuntlha hi chumayela Rito ra Xikwembu hi xivindzi. Nilokoswiritano, xana ku kambisisa leswi nhlengeletano ya Yehovha yi swi hetisisaka sweswi swi nga hi pfuna ku hisekela ntirho wa nkoka swinene wa ku chumayela? Ina swi nga hi pfuna! Exihlokweni lexi, hi ta kambisisa lunghiselelo leri Yehovha a ri tirhisaka leswaku a hetisisa marito ya Matewu 24:14. Nhlengeletano ya Yehovha yi endla yini naswona ku tiva sweswo swi hi pfuna njhani hina ni mindyangu ya hina? Exihlokweni lexi landzelaka, hi ta kambisisa leswi nga hi pfunaka ku tiyisela nileswaku hi tshama hi fambisana ni nhlengeletano ya Yehovha.
XIPHEMU XA LE TILWENI XA NHLENGELETANO YA YEHOVHA XI YA EMAHLWENI
5, 6. (a) Ha yini Yehovha a kombise malandza ya yena swivono swa xiphemu xa le tilweni xa nhlengeletano ya yena? (b) Ezekiyele u vone yini exivonweni?
5 Ku ni swilo swo tala leswi Yehovha a hlawuleke ku nga swi tsali eRitweni ra yena. Hi xikombiso, a nga hlamuselanga vuxokoxoko bya ndlela leyi byongo byi tirhaka ha yona kumbe ndlela leyi vuako hinkwabyo byi tirhaka ha yona, hambileswi rungula rero a ri ta tsakisa swinene! Ku ri na sweswo, Yehovha u hi nyike rungula leri hi ri lavaka leswaku hi ta twisisa swikongomelo swa yena ni ku hanya vutomi bya hina hi ku pfumelelana na swona. (2 Tim. 3:16, 17) Kambe, swa tsakisa leswi Bibele yi hi hlamuselaka hi xiphemu xa nhlengeletano ya Yehovha lexi nga vonakiki! Ha tsaka loko hi hlaya hi tinhlamuselo ta lunghiselelo ra Yehovha ra le tilweni leti tsariweke hi Esaya, Ezekiyele, Daniyele na Yohane eka buku ya Nhlavutelo. (Esa. 6:1-4; Ezek. 1:4-14, 22-24; Dan. 7:9-14; Nhlav. 4:1-11) Onge hiloko Yehovha a pfule nguvu kutani a hi pfumelela ku languta etilweni. Ha yini a hi nyike rungula leri?
6 Yehovha u lava hi nga rivali leswaku hi xiphemu xa nhlengeletano ya vuako hinkwabyo. Xiphemu xa nhlengeletano ya Yehovha lexi nga vonakiki xi tirha hi matimba leswaku xi hetisisa swikongomelo swa yena. Hi xikombiso, Ezekiyele u vone xiphemu xa nhlengeletano ya Yehovha lexi nga vonakiki xi yimeriwa hi kalichi leyikulu ya le tilweni. Kalichi leyi a yi famba hi rivilo lerikulu naswona a yi hundzulukela kun’wana ni kun’wana hi xihatla. (Ezek. 1:15-21) Kalichi leyi a yi famba mpfhuka wo leha swinene hi ku va mavhilwa ya yona ma hundzuluke kan’we ntsena. Exivonweni, Ezekiyele u tlhele a vona Mugadi wa kalichi. U te: “Hiloko ndzi vona nchumu lowu fanaka ni ku hatima ka mpfangano wa nsuku ni silivhere, ku fana ni ku languteka ka ndzilo hinkwako . . . A ku ri ku languteka ka xivumbeko xa ku vangama ka Yehovha.” (Ezek. 1:25-28) Ezekiyele u fanele a hlamarisiwe swinene hi xivono lexi! U vone Yehovha a ri karhi a lawula nhlengeletano ya yena hi ku helela, a yi kongomisa hi ku tirhisa moya wa yena wo kwetsima. Kalichi ya le xivonweni i xikombiso xo hlamarisa xa xiphemu xa le tilweni xa nhlengeletano ya Yehovha leyi yaka emahlweni!
7. Xivono lexi voniweke hi Daniyele xi hi nyika ntshembo hi ndlela yihi?
7 Daniyele na yena u vone xivono lexi hi nyikaka ntshembo. U pfumeleriwe ku vona Yehovha a kombisiwe tanihi “Nkulukumba wa Masiku,” a tshame exiluvelweni lexi nga malangavi ya ndzilo. Xiluvelo xexo a xi ri ni mavhilwa. (Dan. 7:9) Yehovha a a lava leswaku Daniyele a vona leswaku nhlengeletano ya Yena yi le ku fambeni, yi hetisisa xikongomelo xa Yena. Daniyele u tlhele a vona “loyi a fanaka ni n’wana wa munhu,” ku nga Yesu, a nyikiwa ntirho wo langutela xiphemu xa laha misaveni xa nhlengeletano ya Yehovha. Mfumo wa Kreste lowu hetisekeke a wu nge vi kona malembe ma nga ri mangani ntsena. Kambe, “i ku fuma loku tshamaka hilaha ku nga heriki loku ku nga ta ka ku nga hundzi, mfumo wakwe a wu nge lovisiwi.” (Dan. 7:13, 14) Hi susumeteleka ku tshemba Yehovha ni ku tiva leswi a swi hetisisaka. “Ku fuma ni xindzhuti ni mfumo” u swi nyike Yesu, N’wana wa yena loyi a ringiweke a tlhela a kombisa leswaku wa faneleka. Yehovha wa n’wi tshemba N’wana wa yena. Hikwalaho, na hina hi nga byi tshemba vurhangeri bya Yesu.
8. Swivono swa nhlengeletano ya Yehovha swi endle leswaku Ezekiyele na Esaya va titwa njhani naswona swi fanele swi endla hi titwa njhani?
8 Swivono leswi swa xiphemu lexi nga vonakiki xa nhlengeletano ya Yehovha swi fanele swi endla hi titwa njhani? Ku fana na Ezekiyele, hi tsakisiwa hileswi Yehovha a swi endlaka. (Ezek. 1:28) Ku anakanyisisa hi nhlengeletano ya Yehovha swi nga hi pfuna leswaku hi teka goza, hilaha swi endleke hakona eka Esaya. Loko a nyikiwe nkarhi wo ya byela van’wana hileswi Yehovha a swi endlaka, a nga kanakananga ku ya. (Hlaya Esaya 6:5, 8.) Esaya a a tiyiseka leswaku hi ku pfuniwa hi Yehovha, a a ta kota ku hlula swiphiqo swin’wana ni swin’wana. Hilaha ku fanaka, swivono leswi swa xiphemu lexi nga vonakiki xa nhlengeletano ya Yehovha swi fanele swi hi susumetela ku yi seketela hi ku endla swo tala entirhweni wa yena. Hakunene swa khutaza ku tiva leswaku hi xiphemu xa nhlengeletano leyi tshamaka yi ri eku endleni ka ku rhandza ka Yehovha!
XIPHEMU XA LAHA MISAVENI XA NHLENGELETANO YA YEHOVHA
9, 10. Ha yini ku laveka xiphemu lexi vonakaka xa nhlengeletano ya Yehovha?
9 Hi ku tirhisa N’wana wa yena, Yehovha u simeke lunghiselelo laha misaveni leri tirhisanaka ni xiphemu lexi nga vonakiki xa nhlengeletano leyi. Ha yini a ku laveka lunghiselelo leri vonakaka leswaku ku hetisisiwa ntirho lowu hlamuseriweke eka Matewu 24:14? Xiya swivangelo swinharhu.
10 Xo sungula, Yesu u vule leswaku vadyondzisiwa va yena va ta chumayela ni le “[ndhawini] ya le kule swinene ya misava.” (Mint. 1:8) Xa vumbirhi, a ku laveka malunghiselelo ya leswaku ku kumeka swakudya swa moya nileswaku ku khathaleriwa lava hlanganyelaka entirhweni lowu. (Yoh. 21:15-17) Xa vunharhu, a ku fanele ku endliwa malunghiselelo leswaku lava va chumayelaka mahungu lamanene va ta hlengeletana swin’we leswaku va gandzela Yehovha ni ku dyondzisiwa ndlela ya ku hetisisa ntirho lowu. (Hev. 10:24, 25) Tipakani leti a ti nga ta hetisisiwa hi xiwelo. Leswaku valandzeri va Kreste va ti hetisisa hi ku helela, ntirho lowu a wu fanele wu hleriwa kahle.
11. Hi swi kombisa njhani leswaku ha ma seketela malunghiselelo lama endliwaka hi nhlengeletano ya Yehovha?
11 Hi swi kombisa njhani leswaku ha ma seketela malunghiselelo lama endliwaka hi nhlengeletano ya Yehovha? Ndlela yin’wana ya nkoka i ku va minkarhi hinkwayo hi veka ntshembo wa hina eka lava Yehovha na Yesu va va vekeke leswaku va hi rhangela entirhweni wo chumayela. Vamakwerhu lava a va ta va va tirhisa matimba ya vona ni ntamu wa vona va lulamisa swiphiqo leswi nga kona emisaveni kambe a va endli swona sweswo. Kambe, xiphemu lexi vonakaka xa nhlengeletano ya Yehovha a xi tshama xi dzikise mianakanyo ya xona eka yini?
VA RHANGISA “SWILO SWA NKOKA SWINENE”
12, 13. Vakulu lava nga Vakreste va xi hetisisa njhani xiavelo xa vona, naswona ha yini sweswo swi ku khutaza?
12 Vakulu lava nga Vakreste lava nga ni ntokoto emisaveni hinkwayo va nyikiwe vutihlamuleri bya ku hlela ni ku rhangela entirhweni wo chumayela hi Mfumo ematikweni lawa va nga eka wona. Hikwalaho, loko vamakwerhu lava va endla swiboho, va lava nkongomiso eRitweni ra Xikwembu, va ri endla ‘rivoni emilengeni ya vona ni ku vonakala endleleni ya vona,’ va tlhela va khongelela nkongomiso wa Yehovha.—Ps. 119:105; Mat. 7:7, 8.
13 Ku fana ni lava a va rhangela hi lembe-xidzana ro sungula, vakulu lava nga Vakreste lava langutelaka ntirho wo chumayela namuntlha va tinyiketele “ni le vutirhelini bya rito.” (Mint. 6:4) Va tsaka swinene hi nhluvuko lowu endliwaka entirhweni wo chumayela mahungu lamanene laha va tshamaka kona ni le misaveni hinkwayo. (Mint. 21:19, 20) A va veki milawu yo tala ni maendlelo ya kona. Ku ri na sweswo, va landzela Matsalwa ni nkongomiso wa moya lowo kwetsima wa Xikwembu loko va endla malunghiselelo lama lavekaka leswaku ntirho wo chumayela wu ya emahlweni. (Hlaya Mintirho 15:28.) Hi ku endla tano, vamakwerhu lava lava nga ni vutihlamuleri va veka xikombiso lexinene eka hinkwavo lava nga emavandlheni lawa va nga eka wona.—Efe. 4:11, 12.
14, 15. (a) Hi wahi malunghiselelo lama endliweke leswaku ku seketeriwa ntirho wo chumayela emisaveni hinkwayo? (b) U titwa njhani hi xiphemu lexi u nga na xona eku seketeleni ka ntirho wo chumayela hi Mfumo?
14 Vamakwerhu vo tala va tirha siku ni siku leswaku va lunghiselela minkandziyiso, minhlangano ni mintsombano ya hina. Magidi ya vatirhi vo tirhandzela va tirha hi matimba leswaku va hundzuluxela minkandziyiso hi tindzimi leti tlulaka 600, leswaku vanhu vo tala va kota ku dyondza “swilo leswikulu ngopfu swa Xikwembu” hi ririmi ra vona. (Mint. 2:7-11) Vamakwerhu va xinuna ni va xisati lava ha riki vantshwa va tirha hi matimba laha ku endliwaka kona minkandziyiso eka michini leyi nga ni rivilo swinene ni laha ku endliwaka tibuku. Endzhaku minkandziyiso leyi yi rhumeriwa ni le mavandlheni ya le tindhawini leti nga ekule swinene.
15 Ku endliwe malunghiselelo yo tala leswaku hi ta kota ku dzikisa mianakanyo ya hina eka ntirho wo chumayela mahungu lamanene ni mavandlha ya hina. Hi xikombiso, magidi ya vatirhi va ku tirhandzela va pfuneta eku akiweni ka Tiholo ta Mfumo ni Tiholo ta Tinhlengeletano, va pfuna lava hlaseriweke hi timhangu ta ntumbuluko kumbe lava lavaka vutshunguri bya xihatla, va hlela tinhlengeletano ni mintsombano ya hina ni ku dyondzisa eswikolweni swa vutirheli bya mfumo, loko hi boxa swilo swi nga ri swingani ntsena. Hi xihi xikongomelo xa ntirho lowu hinkwawo? Wu endleriwa ku hi pfuna ku chumayela mahungu lamanene, hi endla nhluvuko entiyisweni ni ku pfuna vanhu vo tala leswaku va va vagandzeri va Yehovha. Xana xiphemu xa laha misaveni xa nhlengeletano ya Yehovha xi rhangise swilo swa nkoka swinene? Ina xi swi rhangisile!
LANDZELA XIKOMBISO XA NHLENGELETANO YA YEHOVHA
16. I yini leswi mi nga endlaka ndzavisiso ha swona eka vugandzeri bya n’wina bya ndyangu kumbe eka dyondzo ya wena ya munhu hi yexe?
16 Xana hi pfa hi tinyika nkarhi wa ku anakanyisisa hi leswi nhlengeletano ya Yehovha yi swi endleke? Van’wana va hlawule ku tinyika nkarhi eka vugandzeri bya vona bya ndyangu kumbe eka dyondzo ya munhu hi yexe va endla ndzavisiso hi timhaka leti va tlhela va anakanyisisa ha tona. Swivono leswi kombiweke Esaya, Ezekiyele, Daniyele na Yohane swi nga endla leswaku dyondzo yi tsakisa. Buku leyi nge, Timbhoni Ta Yehovha I Vahuweleri Va Mfumo Wa Xikwembu ni minkandziyiso yin’wana kumbe ti-DVD leti nga kona hi ririmi ra wena swi nga ku dyondzisa swilo swo tala leswi tsakisaka malunghana ni nhlengeletano leyi.
17, 18. (a) Dyondzo leyi yi ku pfune njhani? (b) I swivutiso swihi leswi hi faneleke hi tivutisa swona?
17 I swinene ku anakanyisisa hi ndlela leyi Yehovha a yi tirhisaka ha yona nhlengeletano ya yena leswaku a seketela ntirho wo chumayela. A hi tiyimiseleni ku rhangisa swilo swa nkoka swinene hi ri karhi hi fambisana ni nhlengeletano leyi leyi hlamarisaka. Loko hi endla tano swi ta hi tiyisa leswaku hi tiyimisela ku fana na Pawulo, loyi a tsaleke a ku: “Leswi hi nga ni vutirheli lebyi hi ku ya hi tintswalo leti hi kombisiweke tona [a hi tshiki].” (2 Kor. 4:1) U tlhele a khutaza vatirhi-kulobye a ku: “Hi nga tshiki ku endla leswi nga swinene, hikuva hi nguva leyi faneleke hi ta tshovela loko hi nga karhali.”—Gal. 6:9.
18 Xana wena kumbe ndyangu wa wena mi fanele mi endla ku cinca ko karhi leswaku mi kota ku rhangisa swilo swa nkoka swinene? Xana u nga olovisa vutomi bya wena leswaku u kota ku endla leswi engetelekeke entirhweni wa nkoka swinene wo chumayela? Exihlokweni lexi landzelaka, hi ta kambisisa swilo swa ntlhanu leswi nga ta hi pfuna leswaku hi fambisana ni nhlengeletano ya Yehovha.


text:
XIHONDZO XO RINDZA NO. 6 2016
I Vamani Lava Tshamaka eTilweni?
U nga twisisa leswi endlekaka etilweni hi ku hlaya Bibele.
Xana Wa Tivutisa Leswaku I Vamani Lava Tshamaka eTilweni?
Xana hi nga swi kota ku kuma tinhlamulo leti tshembekaka?
Swivono Leswi Vulavulaka Hi Lava Tshamaka eTilweni
I yini leswi Matsalwa ma swi vulaka hi Yehovha Xikwembu, Yesu Kreste ni hi tintsumi to tshembaka?
Leswi Hi Swi Dyondzaka Eka Swinyenyana
Eka swinyenyana a hi dyondzi ntsena hi vuswikoti bya Xikwembu byo tumbuluxa kambe hi dyondza ni swilo swo tala swa nkoka.
Lefèvre d’Étaples
—A Lava Leswaku Vanhu Va Hlaya Rito Ra Xikwembu Hi Ririmi Ra Vona
U swikotise ku yini ku fikelela pakani yakwe hambiloko a kanetiwa?
Ndzi Amukele Ntiyiso Hambileswi Ndzi Nga Riki Na Mavoko
Jaha leri humeleriweke hi nghozi leyi ri siyeke ri lamarile kambe ri dyondzeke hi muvumbi.
I Yini Leswi Bibele Yi Swi Vulaka
Xana Xikwembu xa swi hlamula swikhongelo?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Xana Xikwembu Xi Vumbe Diyavulosi Leswaku A Hi Ringa?
Nhlamulo ya Bibele ya twisiseka yi tlhela yi chavelela.