text:
BIBELE YI HUNDZULA VUTOMI BYA VANHU
Ndzi we ndzi pfuka ndzi kala ndzi hlula
LEMBE RO VELEKIWA: 1953
TIKO LERI A HUMAKA EKA RONA: AUSTRALIA
MATIMU YAKWE: A NDZI GODZOMBERIWE HI KU HLALELA SWIFANISO SWA TIMHAKA TA MASANGU
VUTOMI BYA MINA BYA KHALE:
Tata wa mina u suke eJarimani a rhurhela eAustralia hi 1949. A a lava ntirho wa le mugodini ni wa le switichini swa gezi naswona u tshame etikoxikaya ra Victoria. Kwalaho, u tekane ni mana wa mina naswona ndzi velekiwe hi 1953.
Endzhaku ka malembenyana, mana wa mina u sungule ku dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha, naswona ndza ha tsundzuka tin’wana ta tidyondzo ta Bibele. Hambiswiritano, tata wa mina a a nga byi rhandzi vukhongeri. U sungule ku va ni madzolonga ni ku chavisa vanhu van’wana naswona manana a a n’wi chava. Manana u hambete a dyondza Bibele exihundleni naswona u sungule ku rhandza tidyondzo ta yona. Loko tatana a nga ri kona, manana a a bula na mina ni ndzisana ya mina ya nhwanyana hi leswi a swi dyondzeke eBibeleni. U hi byele hi misava ya paradeyisi leyi nga ta va kona kwala misaveni ni ndlela leyi hi nga ta tsaka ha yona loko hi tirhisa milawu ya Bibele ya mahanyelo.
Loko ndzi ri ni malembe ya 18, ndzi titwe ndzi boheka ku famba ekaya hikwalaho ka madzolonga lawa tatana a a ri na wona. Hambileswi a ndzi tshemba leswi manana a ndzi dyondziseke swona eBibeleni, a ndzi nga swi teki swi ri swa nkoka. Ndzi tsandzeke ku swi tirhisa. Ndzi sungule ku tirha tanihi mutivi wa gezi emugodini wa malahla. Loko ndzi ri ni malembe ya 20, ndzi teke nsati. Endzhaku ka malembe manharhu hi ve ni n’wana wa nhwanyana naswona ndzi sungule ku anakanyisisa hi swilo swa nkoka evuton’wini bya mina. A ndzi swi tiva leswaku Bibele yi nga swi kota ku pfuna ndyangu wa hina, kutani ndzi sungule ku dyondza ni un’wana wa Timbhoni ta Yehovha. Nsati wa mina a a nga ti rhandzi Timbhoni. Loko ndzi sungule ku hlanganyela na tona, nsati wa mina u ndzi byele leswaku ndzi hlawula eka ku tshika ku dyondza Bibele kumbe ndzi famba. Leswi a ndzi tsanile ndzi hlawule ku tshika ku hlanganyela ni Timbhoni. Endzhakunyana ndzi tisorile hileswi ndzi tsandzekeke ku hlawula ntiyiso.
Siku rin’wana vatirhikulorhi va ndzi kombe swifaniso swa timhaka ta masangu. A swi tsakisa swi tlhela swi siringa, naswona ndzi kingindziwe hi ripfalo. Leswi a ndzi tsundzuka leswi ndzi swi dyondzeke eBibeleni, a ndzi tshemba leswaku Xikwembu xi ta ndzi xupula. Kambe ndlela leyi a ndzi languta swifaniso leswi ha yona yi cincile. Hi ku famba ka nkarhi swi ndzi godzomberile.
Eka malembe lama tlulaka 20, ndzi endle leswi hambaneke ni leswi manana a ringeteke ku ndzi dyondzisa swona. Mahanyelo ya mina a ya kombisa leswi a ndzi tshamela ku ehleketa hi swona. Mabulo ya mina a ya talele hi nhlambha ni mafenya lama thyakeke. A ndzi ri ni langutelo leri hoxeke hi timhaka ta masangu. Hambileswi a ndzi tshama ni nsati wa mina a ndzi rhandzana ni vavasati van’wana. Siku rin’wana ndzi tilangute eka xivoni, ivi ndzi ku: ‘Ndza ku venga.’ Ndzi sungule ku nga ha tixiximi.
Ndzi hambane ni nsati wa mina naswona a ndzi nga ha tsakanga evuton’wini. Kutani ndzi khongele eka Yehovha hi mbilu hinkwayo. Ndzi tlhele ndzi sungula ku dyondza Bibele, hambileswi a ndzi hete malembe ya 20 ndzi nga dyondzi. Hi nkarhi wolowo tatana se a a lovile, naswona manana a a khuvuriwe a va Mbhoni ya Yehovha.
NDLELA LEYI BIBELE YI HUNDZULEKE VUTOMI BYA MINA HA YONA:
A ku ri ni ku hambana lokukulu exikarhi ka ndlela leyi a ndzi hanya ha yona, ni leswi milawu leyi tlakukeke ya Bibele yi vulaka swona. Kambe sweswi a ndzi tiyimisele ku kuma ku rhula ka mianakanyo loku Bibele yi ku tshembisaka. A ndzi tiyimisele ku basisa mavulavulelo ya mina ndzi tlhela ndzi antswisa ndlela leyi ndzi hlundzukaka ha yona. Ndzi endle xiboho xo tshika mahanyelo yo biha, ku gembula, vudakwa ni ku yivela muthori wa mina.
Vatirhikulorhi a va nga swi twisisi leswaku ha yini a ndzi lava ku endla ku cinca loku. Ku ringana malembe manharhu a va ndzi kucetela leswaku ndzi tlhelela eka vutomi bya mina bya khale. Loko ndzo tshuka ndzi tsandzeka ku tikhoma ivi ndzi hlundzuka kumbe ndzi rhukana, a va ta ku: “Joe loyi hi n’wi tivaka hi loyi!” Marito wolawo a ma ndzi twisa ku vava! Hi minkarhi yo tala a ndzi tivona ndzi ri mutsandzeki.
Entirhweni wa mina a ku tele swifaniso swa timhaka ta masangu eka tibuku ni le ka switirhisiwa swa elektroniki. Vatirhikulorhi a va ndzi rhumela swifaniso leswi thyakeke hi khompyuta tanihi leswi khale na mina a ndzi endla tano. A ndzi ringeta ku hlula ku godzomberiwa ka mina kambe a va tiyimisele ku ndzi endla ndzi tsandzeka. Ndzi kombele mpfuno eka munhu loyi a ndzi dyondza na yena Bibele. U ndzi yingiserile loko ndzi ri karhi ndzi n’wi phofulela. Hi ku tirhisa matsalwa ya Bibele, u ndzi kombe ndlela yo hlula ku godzomberiwa ka mina, ni ku hambeta ndzi lava mpfuno wa Yehovha hi xikhongelo.
Siku rin’wana ndzi kombele vatirhikulorhi leswaku hi hlangana. Loko va hlengeletanile, ndzi va byele leswaku va teka byala va nyika vavanuna vambirhi lava byi va godzombeleke. Ntlawa wolowo wu huwelele wu ku: “U nga swi endli sweswo! Vavanuna lava va ringeta ku hlula ku godzomberiwa ka vona!” Ndzi hlamule ndzi ku: “Na mina ndzi ringeta ku endla tano.” Ku sukela siku rero vavanuna volavo va yi xiyile ndlela leyi a ndzi lava ku hlula ha yona ku godzomberiwa ka mina hi swifaniso swa timhaka ta masangu naswona a va ha ndzi sindzisanga leswaku ndzi tlhelela eka vutomi bya mina bya khale.
Hi ku famba ka nkarhi, ni hi mpfuno wa Yehovha ndzi kote ku hlula ku godzomberiwa hi swifaniso swa timhaka ta masangu. Hi 1999, ndzi khuvuriwile ndzi va Mbhoni ya Yehovha, ndzi tsakile hi leswi ndzi kumeke lunghelo ro tlhela ndzi hanya vutomi lebyi tsakisaka.
Sweswi ndza swi twisisa leswaku ha yini Yehovha a venga swilo leswi a ndzi swi rhandza ku ringana nkarhi wo leha. Tanihi Tatana la nga ni rirhandzu a a lava ku ndzi sirhelela eka makhombo lama vangiwaka hi swifaniso swa timhaka ta masangu. Ma tiyisile marito lama nga eka Swivuriso 3:5, 6! Ndzimana yoleyo yi ri: “Tshemba Yehovha hi mbilu ya wena hinkwayo naswona u nga titshegi hi ku twisisa ka wena n’wini. N’wi tivise tindlela ta wena hinkwato, kutani yena u ta lulamisa tindlela ta wena.” Milawu ya Bibele a yi vanga leyi sirhelelaka ntsena kambe yi tlhela yi pfuna leswaku munhu a humelela.
NDLELA LEYI NDZI PFUNEKEKE HA YONA:
Enkarhini lowu hundzeke, vutomi bya mina a byi ndzi nyangatsa, kambe sweswi ndza tixixima naswona ndzi ni ku rhula. Ndzi hanya vutomi lebyi baseke naswona ndza swi xiya leswaku Yehovha u ndzi rivalerile naswona wa ndzi seketela. Hi lembe ra 2000 ndzi tekane na Karolin nsati wo xonga, loyi a rhandzaka Yehovha swinene ku fana na mina. Hi hanyisana hi ku rhula ekaya. Hi titwa ku ri lunghelo ku va exikarhi ka vamakwerhu va ntiyiso emisaveni hinkwayo.


c: text/html

text:
April 11-
17
YOBO 21-27
Risimu 83 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Yobo U Lwisane Ni Mianakanyo Yo Biha”: (10 min.)
Yb 22:2-7—Elifazi u nyikele ndzayo leyi a yi sekeriwe eka mhaka leyi nga riki ntiyiso ni le ka vonelo rakwe (w06 3/15 15 ¶7; w05 9/15 26-27; w95 2/15 27 ¶6)
Yb 25:4, 5—Bilidadi u nyikele xitsundzuxo lexi hoxeke (w05 9/15 26-27)
Yb 27:5, 6—Yobo a nga va pfumelelanga vanhu van’wana leswaku va n’wi endla a ehleketa leswaku a nge swi koti ku tshama a tshembekile (w09 8/15 4 ¶8; w06 3/15 15 ¶8)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Yb 24:2—Ha yini ku tlhentlhisa ndzilakana a ku ri nandzu lowukulu? (it-1-E 360)
Yb 26:7—I yini lexi xiyekaka hi ndlela leyi Yobo a hlamuseleke misava ha yona? (w15 6/1 5 ¶4; w11 7/1 26 ¶2-5)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: Yb 27:1-23 (u nga hundzi timinete ta mune)
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: g16.2 xifunengeto—Pfula ndlela yo endla riendzo ro vuyela. (u nga hundzi timinete timbirhi)
Riendzo Ro Vuyela: g16.2 xifunengeto—Pfula ndlela yo tlhela u n’wi endzela. (u nga hundzi timinete ta mune)
Dyondzo Ya Bibele: bh 145 ¶3-4 (u nga hundzi timinete ta tsevu)
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 129
Hlula Munhu Wa Tinyimpi U Nga Kalanga U Lwa Na Yena: (15 min.) Bulo ni vayingiseri. Tlanga vhidiyo ya tipopayi leyi nge Hlula Munhu Wa Tinyimpi U Nga Kalanga U Lwa Na Yena. (Nghena eka jw.org/ts kutani u pfula nhlokomhaka leyi nge TIDYONDZO TA BIBELE > VANTSHWA.) Endzhaku ka sweswo, vutisa swivutiso leswi landzelaka: I yini lexi nga endlaka leswaku munhu a xanisiwa exikolweni? Hi byihi vuyelo lebyi nga vaka kona hikwalaho ko xanisiwa? U nga langutana njhani ni ku xanisiwa kumbe u nga endla yini leswaku u swi papalata? I mani loyi u nga n’wi byelaka loko u xanisiwa exikolweni? Hlamusela rungula leri nga eka buku leyi nge Vantshwa Va Vutisa, Vholumo 2, ndzima 14.
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: ia ndz. 13 ¶1-12 (30 min.)
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 23 Ni Xikhongelo

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nelson Mandela
Nelson Rolihlahla Mandela(IPA: [xolíɬaɬa mandéːla]; loyi a tswariweke hi 18 Mawuwani 1918) i khale ka Presidenti ya Afrika Dzonga, i wo sungula ku hlawuriwa eka nhlawulo wa xidemokirasi lowu yimeleka vanhu hinkwavo. Loko nga si hlawuriwa , Mandela a a lwisana na mfumo wa xihlawuhlawu(apartheid) tanihi murhangeri wa African National Congress na vuthu ra nyimpi leri tiviweke hi ra Umkhonto we Sizwe. U hete 27 wa malembe ekhotsweni, yo tala ya wona eXihlaleni xa Robben, ehenhla ko voniwa milandzu leyi hlanganisaka ku kavanyeta matirhele ya mfumo wa xihlawuhlawu.
Exikarhi ka lava a va lwisana na mfumo wa xihlawuhlawu eAfrika-Dzonga na le misaveni hinkwayo, u vile mfungo wa ntshuxeko na ringana ka vanhu, hala tlhelo mfumo wa xihlawuhlawu na matiko lawa a ma wu seketela va nwi voneke yena na ANC tanihi mukhomanisi na mutherorisi.
Endzhaku ko tshunxiwa ekhotsweni hi 11 Nyenyenyani 1990, ku cinca ka yena eku tirhiseni ndlela yo vuyelelana na burisana swi pfune ku hundzula Afrika-Dzonga leswaku yi va tiko ra tinxaka to hambanahambana. Ku sukela loko mfumo wa xihlawuhlawu wu herile, u bumabumeriwe ngopfu hi vanhu vo tala, ku hlanganisa na valala vakwe va nkarhi lowu hundzeke.
Mandela u amukele masagwadi lama tlulaka dzana endzeni ka makume-mune wa malembe, leyi tivekaka ngopfu eka tona i mbuyelo wa kurhula wa Nobel (Nobel Peace Prize) hi lembe ra 1993. Enkarhini wa sweswi u tlangeriwa tanihi mufumi loyi a dyuhaleke loyi a ha riki na rito etimhakeni to tala. EAfrika-Dzonga u tiveka ngopfu hi ra Madiba, Vito ro hlawuleka leri nyikiwaka vakulu/tihosi ta rixaka ra va ka Mandela. Vito leri ri sungule ku tirhisiwa ngopfu ku vulavula hi Nelson Mandela.
Mandela u kombe Mahatma Gandhi tanihi munhu loyi a veke na nhlohlotelo ngopfu evutonwini bya yena, hi ta Filosofi ya ku tirhisa kurhula no langutana na vuxanisi hi ndlela leyi xiximekaka.
Leswinga ndzeni
Malembe ya vutomi yo vunthswa bya yena[Lulamisa | edit source]
Kutswariwa na rixaka[Lulamisa | edit source]
Mandela uvelekiwa eka ri xaka ra vaThembu leri (hintolovelo) fumeka e migangeni ya Transkayi e hansi ka Phurovinci ya Kapa e ka nhlangano wa Afrika Dzonga. U bebuleriwe eka muganga lowu tsonga wa Mvezo e xifundzeni xa Umtata, Nstindza wa Transkayi. Kokwa wa yena akuri Ngubengcuka (Loyi a lovekeka hi lembe ra 1832), Hosi-leyi fumaka ya vaThembu, lava eku heteleleni va hluriweke mfumo wa vukolonyi wa manghezi. Unwe wa majaha ya hosi, leyi a yi tiviwa hi ra Mandela, u ve kokwana wa Nelson, loyi a veke xihlovo xa Xivongo. Leswi a veke nwana wa hosi hi nsati wa le ximatsini wa rixaka ra vaka Ixhiba, Swi hluke swa rhavi ra yena a swi nga faneleki ku teka vuhosi bya vaThembu. Tata wa kwe, Gadla Henry Mphakanyiswa (1880–1928), hambiswiritano u vekiwile tani hi ndhuna ya ximutana xa Mvezo. Endzaku ko papalata mfumo wa vukolonyi, u tekeriwe mfumo naswona a rhurisiwa aya e Qunu na muti wakwe. Hambiswiritano, Gadla a a hari unwana wa vandla ra hosi, naswona u hoxe xandla eku vekiweni ka Jongintaba Dalindyebo e vuhosini bya vaThembu, loyi a nwi hakeleke hi ku teka Mandela ehansi ka timpapa takwe, endzaku ka rifu ra Gadla. Tata wa Mandela a a ri na vasati va mune, lava va nwi velekeleke vana va khume-nharhu(mjaha ya mune na tintombhi ta nkaye). Mandela u tswariwe hi nsati wa wa vunharhu wa Gadla ('Wa vunharhu' hi kuya hi mpimo wa rixaka ra vuhosi), Nosekeni Fanny, nwana wa nhwana wa Nkedama loyi a a ri wa vaMpemvu va rixaka ra ma Xhosa, Yindlu ya xinene, laha Mandela a kuleleke e ximutanini xa kona.[2] Vito ro nyikiwa ra yena Rolihlahla ri vula leswaku "kukoka rhavi ra murhi", kumbe hi laha kutolovelekeke, "nwa-timholova".[3]
Dyondzo[Lulamisa | edit source]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- Mandela, Nelson (1996). The illustrated long walk to freedom. Paul Duncan (abridgement and picture editing). Boston: Little, Brown and Company. ISBN 0316880205.
- ↑ Mandela 1996, pp. 16, 17
- ↑ Mandela, Nelson (2006). Mandela: The Authorized Portrait. ISBN 0-7407-5572-2. Retrieved 2008-05-26.
- ↑ Mandela 1996, p. 7.


text:
Play chess, backgammon, poker, skat, tetrinet and many other games. Groups, boards, photovoting and much more is an extensive online community with thousands of men and women you can get to know.
Mabunyu
Ri vhulunge ri sa lingiwe, u ri tsireledze milingoni." (Sia tari la 9 la Bible for Today's Family.CEV New Testament, Mateo 6:9-13) ("Khotsi ashu wa tadulu Dzina lau likhethwe, Muhuso wau u de.Dzikhonani, ha vho vhane vha dihudza na u humbula uri vha fhira vhanwe, a sivhone vha tevheli vha ngoho vha Yesu.Mateo -14 Linwe duvha Yesu o funza vhafunziwa vhawe a ri, "Arali Muthu e na nngu dza dana inwe ya xela naa ha nga litshi nngu dza 99 a ya u toda yo xelaho thavhani naa?
Vhathu vhane vha vha vhahulwane Muvhusoni wa Mudzimu vha a di tukufha dza vhunga vhana.A ri faneli u mu vhudza tshithu tshithihi lunzhi lunzhi kana ra di amba na u amba sa zwine vhathu vha ita, vhane vha sa divhe Mudzimu..Yesu o ri, "Ni fanela u rabela na ri:'Khotsi ashu wa tadulu, ri thuse u hulisa Dzina Lau, I da u vhumbe Muvhuso Wau, u itela uri munwe na munwe a re shangoni a U thetshelese sa musi u tshi thetsheleswa tadulu. Ri hangwele zwivhi sa musi ri tshi hangwela vhanwe.Yesu u do dzhia vhathu vhawe u ri vha vhe nae lini na lini. Vho vha vha tshi toda Yesu a tshi fhatutshedza vhana na u rabela Mudzimu a tshi vha rabelela.Hone vhathu vhavhi, kathihi na Sathane, vha do poswa ngomu heleni, fhethu ha u tambudzwa lini na lini, na u khethekana na Mudzimu. Vhatevheli vha Yesu (vhafunziwa vha Yesu) vho ligedza u pandela vhana.
Dzi-khonani, Mudzimu u fana na Mune wa tsimu, nahone Sathane ndi Muthu Muvhi.
One thought on “Mabunyu”
-
-
We have 35 holidays on 16 sites, offering volunteers the chance to restore a lock on the Grantham Canal or build a bridge on the Wey & Arun Canal. Share in the excitement as a volunteer by helping us to deliver our schools on reserves programme to visiting schools where typical activities range from hands on exploration of meadows, woods and ponds to playing environmental games.
-
Moreover, you can ask questions online anonymously on any topic and receive answers from the experienced community. If they don't monitor your private conversations this app would be amazing.


text:
Vuvabyi bya Rihuhu
Vuvabyi bya Rihuhu i xitsongwatsongwana xa vuvabyi lebyi vangaka ku pfimba ka byongo eka vanhu na swin'wana swiharhi swa ngati yo kufumela.[1] Swikombiso swo rhanga swi nga katsa mukhuhlwana na vonaka xi lumiwile.[1] swikombiso leswi swi landzeriwa hi xin'we kumbe ku tlula xa swikombiso leswi landzelaka: ku famba hi madzolonga, nyanyuko wo ka wu nga lawuleki, ku chava mati , ku hluleka ku fambisa swirho swin'wana swa miri, ku hlanganahlangana, na ku titivala.[1] Endzhaku ko vonakala ka swikombiso, vuvabyi bya rihuhu mikarhi yo tala byi yisa eku feni.[1] Nkarhi lowu nga kona exikarhi ka ku kuma vuvabyi na ku sungula swikombisa hi xitalo I n'hweti ku ya eka tin'hweti tinharhu. Hambiswiritano, nkarhi lowu wu hambana ku suka ehansi ka vhiki ku ya eka ku tlula lembe.[1] Nkarhi wu ya hi mpfhuka lowu xitsongwatsongwana xi faneleke ku wu famba ku fikelela sisiteme ya misiha yo lawula.[2]
Leswinga ndzeni
Xivangelo na mfembo[Lulamisa | edit source]
Vuvabyi bya rihuhu byi hundziseriwa eka vanhu kusuka eka swiharhi swin'wana. Vuvabyi bya rihuhu byi hundziseriwa loko xihari lexi tluletiweke xi khuhlana kumbe luma xihari xin'wana kumbe munhu. [1] Marhi ya xiharhi lexi tluletiweke nakambe ya nga hundzisela emahlweni vuvabyi bya rihuhu loko marhi ya hlangana na xiharhi xin'wana kumbe munhu.[1] Timhangu ta vuvabyi bya rihuhu to tala eka vanhu ti vangiwa hi ku lumiwa hi timbyana.[1] Ku tluala 99% wa timhangu ta vuvabyi bya rihuhu eka matiko lawa timbyana ti nga na vuvabyi bya rihuhu byi vangiwa hi ku lumiwa hi timbyana.[3] Eka MaAmerika , ku lumiwa hi timangadyana hi swona hi xitalo swi vangaka ntluleto wa vuvabyi bya rihuhu eka vanhu, naswona ehansi ka 5% ya timhangu ti huma eka timbyana.[1][3] Makondlo a ya tali ku khomiwa hi vuvabyi bya rihuhu.[3] Xitsongwatsongwana xa vuvabyi bya rihuhu xi ya ebyongweni hi ku landzelerisa misiha ya Periferali . Vuvabyi byi nga fembiwa endzhaku ka ku sungula ka swikombiso.[1]
Nsivelo na vutshunguri[Lulamisa | edit source]
Ku lawula swiharhi na minongonoko ya ntlhavelo swi hungutile xungeto wa vuvabyi bya rihuhu kusuka eka timbyana eka swifundza swo tala.[1] Ntlhavelo wa vanhu va nga si va na byona ku bumabumeriwile eka vanhu lava nga le ka xungeto. Ntlawa lowu nga le ka xungeto wa le henhla wu katsa vanhu lava tirhaka hi timangadyana kumbe lava tshamaka nkarhi wo leha eka tindhawu leti vuvabyi bya rihuhu byi nga kona.[1] Eka vanhu lava nga tivaka vuvabyi bya rihuhu, ntlhavelo wa vuvabyi bya rihuhu na immunoglobulin ya vuvabyi bya rihuhu swi tirha ku sivela vuvabyi loko munhu a amukela vutshunguri ku nga si sungula swikombiso swa vuvabyi bya rihuhu.[1] Hlantshwa laha u lumiweke na laha u khwayekeke ku ringana 15 wa timinete hi xisiphi na mati, povidone iodine , swibasisi tanihilaha swi nga dlayaka xitsongwatsongwana na ku vonaka swi tirha eka ku sivela ku hundziseriwa emahlweni ka vuvabyi bya riruhu. [1] Kova nhlayo yintsongo leyi nga pona eka vuvabyi bya rihuhu endzhaku ka ku komba swikombiso. Leswi swi endliwa hi vutshunguri bya tindhawu to tala lowu tivekaka tanihiNtwanano wa Milwaukee [4]
ntlhavelo[Lulamisa | edit source]
Template:Drugbox ntlhavelo wa vuvabyi bya rihuhu i ntlhavelo[[]]lowu tirhisiwaka ku sivela vuvabyi bya rihuhu.[5] Ku na yo hlaya leyi nga kona leyi ha yimbirhi yi nga hlayiseka na ku tirheka. yi nga tirhisiwa ku sivela vuvabyi bya rihuhu byi nga si naswona nkari wo leha endzhaku ku khomiwa hi xitsongwatsongwana xo tanihi ku lumiwa hi mbyana kumbe mhangadyana. Nsawuto lowu nga kona wu teka nkarhi wo leha endzhaku ka mimpimo yinharhu ya mirhi. Hi xitalo yi nyikiwa hi jekixeni edzobyeni kumbe nyameni. Endzhaku ko va na byona ntlhavelo wu tirhisiwa xikan'we na immunoglobulin ya vuvabyi bya rihuhu. ku bumabumeriwa leswaku lava nga le ka xungeto wo kuma vuvabyi va tlhaveriwa va nga se byi kuma. Ntlhavelo wu tirha eka vanhu na swin'wana swiharhi. Nsawutiso wa timbyana wa tirha eka ku sivela vuvabyi eka vanhu.[5]
Vuhlayiseki[Lulamisa | edit source]
Timiliyoni ta vanhu misava hinkwayo va tlhaveriwile na ku kumbetela leswaku leswi swi hlayisa ku tlula 250,000 wa vanhu hi lembe.[5] Wu nga tirhisiwa hi vuhlayiseki eka mitlawa ya malembe hinkwawo. Kwalomu ka 45 wa tiphesente ta vanhu va huma nkarhinyana ku tshukela na ku twa ku vava laha va tlhaviveko kona hi jekixini. Kwalomu ka 5 na 15 wa tiphesente ta vanhu va nga va na mukhuhlwana,ku pandziwa hi nhloko, kumbe ku nhlanta. Endzhaku ka ku khomiwa hi vuvabyi bya rihuhu a ku na leswi lwisanaka na leswi kombisiweke. Ntlhavelo wunyingi a wu na thimerosali Ntlhavelo lowu endliweke kusuka eka misiha wu tirhisiwa ntsena eka matiko yatsongo, ngopfungopfu eAsia na le Latini Amerika, kambe a wu tirhi kahle naswona wu na swivuyelandzhaku swinyingi. Ku tirhisa yona a swi bumabumeriwanga hi Nhlanganu wa Rihanyu wa Misava.[5]
Nxavo wa le holisele wu le xikarhi ka 44 na 78 USD eka khoso ya vutshunguri kusukela hi 2014.[6] Eka United States khoso ya ntlhavelo wa vuvabyi bya rihuhu yi tlula 750 USD.[7]
Epidemiyoloji[Lulamisa | edit source]
Vuvabyi bya rihuhu byi vanga kwalomu ka 55,000 wa mafu misava hinkwayo lembe hinkwaro.[1][8] Ku tlula 95% wa mafu lawa ya humelela e Asia na le Afrika.[1] Vuvabyi bya rihuhu byi kona eka ku tlula 150 wa matiko na matikonkulu ya Antartika.[1] Ku tlula tibiliyoni tinharhu ta vanhu ti tshama eka swifundza swa misava laha vuvabyi bya rihuhu byi nga kona. [1] EYuropa na le Australia, vuvabyi bya rihuhu byi kona ntsena eka timangadyana.[9] swihlala swinyingi leswitsongo a swi na vuvabyi bya rihuhu na switsanana.[10]
Ku yelanisa[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 "Rabies Fact Sheet N°99". World Health Organization. July 2013. Retrieved 28 February 2014.
- ↑ Cotran RS; Kumar V; Fausto N (2005). Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease (7th ed.). Elsevier/Saunders. p. 1375. ISBN 0-7216-0187-1.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 Tintinalli, Judith E. (2010). Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide (Emergency Medicine (Tintinalli)). McGraw-Hill. pp. Chapter 152. ISBN 0-07-148480-9.
- ↑ Hemachudha T, Ugolini G, Wacharapluesadee S, Sungkarat W, Shuangshoti S, Laothamatas J (May 2013). "Human rabies: neuropathogenesis, diagnosis, and management.". Lancet neurology 12 (5): 498–513. PMID 23602163. doi:10.1016/s1474-4422(13)70038-3.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 "Rabies vaccines: WHO position paper". Weekly epidemiological record 32 (85): 309–320. Aug 6, 2010.
- ↑ "Vaccine, Rabies". International Drug Price Indicator Guide. Retrieved 6 December 2015.
- ↑ Shlim, David (June 30, 2015). "Perspectives: Intradermal Rabies Preexposure Immunization". Retrieved 6 December 2015.
- ↑ Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Lim S, Shibuya K, Aboyans V, Abraham J, Adair T, Aggarwal R (Dec 15, 2012). "Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010.". Lancet 380 (9859): 2095–128. PMID 23245604. doi:10.1016/S0140-6736(12)61728-0.
- ↑ "Presence / absence of rabies in 2007". World Health Organization. 2007. Retrieved 1 March 2014.
- ↑ "Rabies-Free Countries and Political Units". CDC. Retrieved 1 March 2014.


text:
Tuesday, June 3, 2014
Rito hi N'wana
Mhani, ha wena Nyavutswaka u tsandzekile ku ndzi vutla
Mhala a yi tshiki goni yi dlawa hi swivandzana na swikokovi
Manana, ririmi raku ra tsokombela, ri hlangula mihloti swa mangatsila
Malokotswana a sala a be hi tilo!
Mamani, kwaseniya u ndzi tivise koho
Ndzi tiba xifuva hi swoho swoleswo
A ndzi titshandzi, Nyumani a hi ra mehe vito
Mhakhe, ndlopfu i xakwa xaka la mina
Maxaka ya banana hi rhambu ra mfenhe
Mama, u be bembele u ku:
"A ndzi na n'wana la rhilaka mina N'wa-Mphata."
Leswi hi loko ndzi nyenyela
U dlayiseta u ku "a xuli mixoti n'wana ni, a swi ta xaxa."
Ou' Lady, a wu ni 'gayanga clipper' ni 'slayza'
A wu lavanga ku byarha ndzen'wa
U nga ta larha vurhongo bya makumu u nga tirivalelanga
Ma, rivalela kambe u nga rivali
Na wena u ta phahleriwa-vu mariyeta
- Hi Bantsi Makhandeni (2001 - 2003)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Vuqambhi
Vuqambhi i mpaluxo wa vuswikoti kumbe nyiko ya miehleketo yo tumbuluxa vu xongi. Vito art ritekiwa e ka Xilatini ars, leri hundzuluxeriwaka hiku kongoma kuri, "kuhleleka". vuqambhi byi twisisiwa kuri ku endla mintirho leyi lavaka vuswikoti bya munhu lebyi yeke hala ka mhlamuselo. Hambi lewsi vuqambhi byi hambanisiwaka na vuswikoti(craft) na vuti-olori(recreation), ndzelakano lowu wa byiharile. Viti vuqambhi-vuxongi(creative arts) i nhlengeleto wa vuleteri byo yelana na leswi endleriweke ku tsakisa va hlaleri kumbe vayingiseri leswaku va anakanyisisa haswona. Hikwalaho vuqambi byi hlanganisa swilo leswi tsariwaka(Swithopo Vutsari na Vuthlokovetseri); leswi tlangiwaka (Kucina, Mintlango, na Vuyimbeleri); Leswi hlaleriwaka(mpfapfarhuto ,Vuvatli, Ku teka swinepe, Vufanisi); kuya eka vuswikoti lebyi tirhisiwaka siku na siku ku hlanganisa na Vuaki byo sasekisa na ku rhunga swi ambalo. Vuqambhi bya ha ye lana nakambe na kunyikiwa, Vuxongi na ku pfuxa switwi(emotions).


text:
Brenda Fassie a khumbarheta Mandela
Brenda Fassie loyi a khumbekile,ntlhambi ya ndhuma ya Afrika Dzonga ya vuyimbeleri bya pop, a vukarha Mandela.
Brenda Fassie, loyi a tivekaka ngopfu hi MaBrr, u tiveka na hi xitayele xakwe xo hlawuleka xa vunanga, akota ku cinca hungu rinwana na rinwana kuva risimu. A dume hiku kota ku cinisa yindlu leyinga tala hi van’watipolotiki “ku cina vanga vileli” kukatsa na Mandela eka yinwani ya minkarhi leyi a yimbelela.
Mandela a tiveka hiku rhandza ngopfu munanga naswona a tekiwa ngopfu swinepe ari eku cineni emintlangwini emisaveni hinkwayo. U tshame a vula leswaku, "Vunanga naku cina swi endla leswaku ava na kurhula na misava.. naswona swi endla leswaku ava na kurhula emoyeni wakwe."
“Loko kuriku vanga dyondza ku zondha, vanga dyondzisiwa ku rhandza.” ~ Nelson Mandela
Nelson Mandela uvuyele e kaya kayena e Soweto endzhaku kaloko a humile e khotsweni hi 1990. Nelson u kulele e No. 8115 Vilakazi Street laha yindlu yayena yinga hundzuriwa museum yo tlangela vutomi bya kwe....more
Mandela a rhandziwa swinene hi vaseketeri va yena naswona ari xikombiso xa ntshuxeko eka vanhu hinkwavo. A langutiwa tani hi xivumbeko xa xikwembu kumbe muponisi e tikweni ra Afrika Dzonga,...more
Mandela akuma Honorary Doctorate e University ya Witwatersrand e Johannesburg....more
Valwela ntshuxeko lava, kukatsa na, Ruth First, Z.K. Mathews na Lionel "Rusty" Bernstein vapfapfarhute no amukela Freedom Charter leyi ayi vulavula hi matimba eka vanhu va tiko ra Afrika Dzonga....more


text:
Mabunyu pics Housewife hookup jakarta
Hi loko Peta a hlomula mbolo ya yena, leyi se yi nga vamba yi helela, a tota nhlungu hi marha, ivi a phendla rhaku ra Cecilia ra xinene ku a vona ndlela yo ya eka Dzingidzingi.Cecilia a swi kwarhamela swintsinini ku a kota ku amukela mbolo ya Peta yo bumbula.Hi loko Sesi Bertha yi tlakusa yi yi veka exisutini, switshamu swi sala ehandle.Peta a tlhentlha a languta madyi bunyu ya Sesi Bertha, ivi a yi phendla marhaku hi mavoko ya ri ya mbirhi, a ku; “yi nghenisi!” Sesi Bertha yi vhe yi sungula ku twisisa Xitsonga, ivi yi tshineta Peta kusuhi na yona hi ku n’wu koka hi mbolo.Ivi yi swi kwarhamela yi veka nhloko eka Peta: “I can tell, you too tight. Sesi Bertha yi xanda matihlo yi heleliwa hi matimba emilengeni, kambe Peta a yi belela swi ri tano! ” Rhandru Magwadi a huwelela a yimi hi le rivantini, Peta a hunduka a languta Rhandru, kambe a nga yimi ku khwinyetela.Hi loko Peta a yima ku khwinyetela, ivi na Sesi Bertha yi yima ku keta. Peta a twa mbolo ya yena yi nyakaleka loko Sesi Bertha va kha va buba hi ku twa magezi. ”Swi nyanya ku n’wu nyanyula, a hlamula hi ku omba Sesi Bertha ku yi nga xupuki, ivi a belela hi matimba, Sesi Bertha yi languta Rhandru ivi yi kahlula yi tsutsumisa xikanda loko yi twa Peta mbolo ya Peta yi sungula ku hisa.
Kelokitso Comprehensive, Nigerian Entertainment portal, kelokitso high school meadowlands, DJ Brian Rikhotso, Kelokitso Comprehensive High School, Zakes Bantwini, Johannesburg, Gauteng, Soweto, Gauteng, GCR FM, Microsoft, Funny Text Messages, Sandown Motors, Ma L.
Hi loko Sesi Bertha va languta Peta va n’wu nantswa mbolo kan’we, Peta a n’wayitela.
Phe Peta i na vusathani ngopfu, loko Sesi Bertha yi kha yi n’wu nantswa mbolo, u yi langute nga ku i xinhwanyetani xo rhanda swilo lexi a lavaku ku xi dyela nsele.
Sesi va le Ku hava ku Bertha a ta hlundzuka loko a langutane na mbolo ya Peta ya ntima…
Hi loko Sesi Bertha va sunguli ku n’wayitela bya ntswatsi wo homboloka, ivi va khoma mbolo ya Peta nga ku i xi xo luma, va yi mbuyetela hi voko ro vevuka ku yi nga va jumi yi nghena enon’weni.


text:
Mugqivela, October 13
Ololoxani mavoko lama lelemelaka ni matsolo lama gudlagudlaka.—Hev. 12:12.
Emisaveni hinkwayo Yehovha u hi nyike vamakwerhu lava khathalaka hi hina leswaku va hi khutaza. (Hev. 12:12, 13) Vo tala enkarhini wakwe va tiyisiwile hi ndlela yoleyo. Ninamuntlha swa ha ri tano. Hi nga va tiyisa njhani van’wana? Anakanya ndlela leyi Aroni na Huru va tshegeke mavoko ya Muxe ha yona. (Eks. 17:8-13) Na hina hi nga lava tindlela leti hi nga seketelaka ni ku pfuna van’wana ha tona. Hi nga pfuna vamani? Vamakwerhu lava langutanaka ni swiphiqo swa ku dyuhala, swiphiqo swa rihanyo, lava xanisiwaka hi mindyangu ya vona, lava nga ni xivundza kumbe lava feriweke hi vanhu lava va rhandzaka. Hi nga tlhela hi tiyisa vantshwa lava langutanaka ni nkucetelo wa ku tikhoma hi ndlela yo biha kumbe lava khutaziwaka ku hlongorisa rifuwo ra misava leyi. (1 Tes. 3:1-3; 5:11, 14) Lava tindlela to kombisa van’wana leswaku wa khathala ha vona eHolweni ya Mfumo, ensin’wini, loko u dya na vona kumbe loko u bula na vona hi riqingho. w16.09 1:13, 14
Sonto, October 14
Endlani hinkwaswo leswaku mi vangamisa Xikwembu.—1 Kor. 10:31.
Loko hi ambala hi ndlela leyi xiximekaka a hi endleli hina ntsena, kambe hi endlela Yehovha, vamakwerhu swin’we ni vanhu va le nsin’wini ya hina naswona sweswo swi endla leswaku rungula leri hi ri chumayela ri xiximeka ni ku vangamisa Yehovha. (Rhom. 13:8-10) Leswi i ntiyiso ngopfungopfu loko hi endla mintirho ya Vukreste, yo tanihi ku ya eminhlanganweni kumbe loko hi chumayela. Hi fanele hi ambala “hi ndlela leyi fanelaka [vanhu] lava vulaka leswaku va chava Xikwembu.” (1 Tim. 2:10) I ntiyiso leswaku swiambalo swin’wana leswi amukelekaka endhawini yo karhi swi nga ha endleka swi nga amukeleki eka yin’wana. Hikwalaho, vanhu va Yehovha emisaveni hinkwayo va yi tekela enhlokweni ndlela leyi vanhu va ndhawu yoleyo va titwaka ha yona leswaku va nga va khunguvanyisi. Loko hi ya etinhlengeletanweni, a hi fanelanga hi tekelela tifexeni ta misava leyi leti hundzeletiweke ta maambalelo kambe ku ri na sweswo hi fanele hi ambala hi ndlela leyi xiximekaka. Kutani a swi nge hi khomisi tingana ku tiviwa tanihi Timbhoni ta Yehovha. Swi ta hi olovela ku chumayela loko hi pfulekeriwa hi nkarhi. w16.09 3:7, 8
Musumbhunuku, October 15
Yindlu yin’wana ni yin’wana yi akiwa hi munhu, kambe loyi a akeke swilo hinkwaswo i Xikwembu.—Hev. 3:4.
Mhaka leyi Pawulo a yi vuleke ya leswaku yindlu yi mpfampfarhutiwa ni ku akiwa hi munhu wo karhi i ntiyiso! Handle ko kanakana, swilo leswi hanyaka, leswi rharhanganeke ku tlula yindlu swi vumbiwe hi munhu wo tlhariha swinene. Loko ku ri na munhu la kanakanaka leswi Bibele yi swi vulaka u nga ha sungula hi ku n’wi vutisa swivutiso. Kumisisa leswi a pfumelaka eka swona kutani u lava swihloko leswi nga ta n’wi tsakisa. (Swiv. 18:13) Loko a rhandza swilo swa sayense, a nga angula hi ndlela leyinene loko u boxa tinhla leti kombisaka ndlela leyi Bibele yi baka nhloko ya mhaka ha yona loko swi ta eka swa sayense. Vanhu van’wana va nga khumbiwa hi swikombiso leswi kombisaka leswaku vuprofeta bya Bibele bya hetiseka hi ndlela leyi pakanisaka minkarhi hinkwayo. Kumbexana u nga ha n’wi komba milawu ya le Bibeleni leyi kongomisaka, yo tanihi leyi nga eka Dyondzo ya le Ntshaveni. Tsundzuka leswaku pakani ya wena a hi ku phikizana na vanhu, kambe i ku fikelela timbilu ta vona leswaku va lava ku dyondza Bibele. Kutani va yingisele. Vutisa swivutiso leswi tlhontlhaka mianakanyo, tiphofule hi ndlela ya xichavo ngopfungopfu loko u vulavula ni vanhu lavakulu. Hakanyingi va ta xixima leswi u pfumelaka eka swona. w16.09 4:14-16


text:
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Xana yi ta va kona hulumendhe yin’we leyi nga ta fuma misava hinkwayo?
Anakanya hi ndlela leyi hulumendhe ya misava hinkwayo yi nga va vuyerisaka ha yona vanhu. Namuntlha vanhu vo tala va xaniseka hileswi va nga swisiwana, kasi van’wana i swigwili. Kambe hulumendhe ya misava hinkwayo leyi twisisaka swilaveko swa vanhu, yi ta tiyiseka leswaku munhu un’wana ni un’wana u kuma leswi a swi lavaka. Xana u vona onge vanhu va ta swi kota ku tisa hulumendhe yo tano?—Hlaya Yeremiya 10:23.
Ematin’wini hinkwawo ya vanhu, tihulumendhe ti tsandzeke hi tindlela to tala ku khathalela lava ti va fumaka, ngopfungopfu swisiwana. Vafumi van’wana va ni tihanyi. (Eklesiasta 4:1; 8:9) Kambe Xikwembu xa Matimba Hinkwawo xi tshembisa ku simeka hulumendhe leyi nga ta siva tihulumendhe hinkwato. Mufumi wa yona u ta va khathalela swinene vanhu.—Hlaya Esaya 11:4; Daniyele 2:44.
I yini leswi Mfumo wa Xikwembu wu nga ta swi endla?
Yehovha Xikwembu u hlawule Mufumi wa misava hinkwayo la fanelekaka, ku nga N’wana wakwe Yesu. (Luka 1:31-33) Loko Yesu a ha ri laha misaveni, a a swi tsakela ku pfuna vanhu. Tanihi Hosi, u ta hlanganisa vanhu va matiko hinkwawo ni ku ntshunxa vanhu eku xanisekeni hinkwako.—Hlaya Pisalema 72:8, 12-14.
Xana vanhu va ta n’wi amukela Yesu tanihi Mufumi? E-e, kambe Yehovha u lehisa mbilu. (2 Petro 3:9) U nyika vanhu nkarhi wo amukela Yesu tanihi Mufumi. Ku nga ri khale, Yesu u ta herisa vanhu vo biha ivi a tisa ku rhula ni nsirhelelo emisaveni hinkwayo.—Hlaya Mikiya 4:3, 4.


text:
Mondzo
Mondzo wu mila enhoveni laha ku nga tala misinya swinene. Murhi lowu wa kala swinene hikuva vanhu va wu tirhisa mitirho yo tala swinene, wu tlhela wu tsindzihela. Vanhu va wu tirhisa ku aka hi wona tindlu ta vona, ku tshivela ndzilo, ku vatla tifanichara na swinwana na swinwana. Ndzilo wo tshiveriwa hi murhi wa mondzo wa pfurha swinene, wu tlhela wu va na makala yo tala swinene. Hi mikarhi liya ya khale, vanhu a va tirhisa makala ya mondzo eka ayini ya malahla ku ayina hi yona. Xigodo xa mondzo xi tirhisiwa ku endla matshuri na misi yo kandza mavele. Murhi lowu a wu dyiwi hi muhlwa. Hambi u aka darata hi wona a wu dyiwi hi muhlwa..[1][2]
Leswinga ndzeni
Matirhisele[Lulamisa | edit source]
Ntirho wa Mahanti ya Mondzo:[Lulamisa | edit source]
Vanhu va tala ku vatla tindyelo to dyela ka tona swakudya. Murhi lowu a wu olovi ku wu kuma enhoveni hikuva vanhu va wu tirhisa swinene. Loko vanhu va wu kuma va tsema va wu pulanela swilo swo hambanahambana. Mahanti ya mondzo ma tirhisiwa ku tshungula munhu loko a ttshwile hi ndzilo. Mahanti ya murhi lowu ma phaphiwa ma omisiwa, ma tlhela ma kandziwa hi tshuri kutani ma sefiwa. Xilondzo xi hola hi ku olova loko ku cheriwa mapa ya murhi lowu. Tikereke tinwana ti tirhisa nkuma wa mondzo ku vat i tshungula vanhu eka mavabyi ya vona. Vanhu lava va olela nkuma va chela exibyeni na mati va endla xiwacho xo hanyisa vanhu hi xona, va tlhela va tshemba leswaku loko va hlamba hi mati ya mondzo va ta suka mabadi lama va nga na wona emirini.[2]
Ntirho wa matluka ya Mondzo:[Lulamisa | edit source]
Matluka ya mondzo ya omisiwa ya tsondzeriwa hi nyuziphepha, va yi lumeka endzilweni va dzaha ku endlela ku tshungula mukhuhlwana. Loko ku swekiwa timitsu ta murhi lowu, mati lama humaka ma tirhisiwa ku pfula mbeleko eka vavasati lava va nga velekeki vana. Mati lama ma tlhela ma tsungula vuvabyi bya nchuluko na muthundagazi loko u wu nwa. Nkuma wa kona wu tirhisiwa ku hlantswa meno ma basa ma ku paa!. Murhi wa mukhuhlwana wu endliwa hi matluka. Vanhu va teka swiluva swa wona murhi lowu swi virisiwa kutani swi nwiwa leswaku swi tshungula mukhuhlwana. Swiluva swa nsinya wa mondzo swi pfuna munhu loko a khomiwile hi vuvabyi by mukhuhlwana, a tlhela a hisa matluka ya kona a dzaha, a kokela endzeni. Kutani munhu yoloye u ta kuma ku tshunguleka eka vuvabyi bya mukhuhlwana. Munhu loyi u ta sungula ku hefemula kahle. [3]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Herrmann, E. "A Collation and Overview of research information on Combretum imberbe (Combretaceae)". daff.gov.za. Department of Water affairs and Forestry. Retrieved 12 May 2015.
- ↑ 2.0 2.1 MALAMULE, R.J (2015). "Mathyelo ya mavito ya minsinya yo tshungula mavabyi eka Skhukhuza, eMpumalanga: Maendlelo ya Onomasitiki". University of Limpopo.
- ↑ Grant, R (2006). Sappi tree spotting: Lowveld, including Kruger National Park. Pretoria: Jacana Media (Pty) Ltd. p. 119. ISBN 978177009237 Check
|isbn=value (help).


text:
MATIKO NI VANHU
Ku Endzela Tiko Ra Nicaragua
VANHU va tala ku vula leswaku Nicaragua i tiko ra mativa ni tivholkeno. Tiko leri ri ni tiva lerikulu swinene eCentral America leri vuriwaka Tiva ra Nicaragua. Vanhu va kwalaho va ri vitana Cocibolca, leswi vulaka “Lwandle ro Tsokombela.” Ri ni swihlala swo tala naswona hi rona ntsena leri nga ni mati yo tenga lama nga ni tinhlampfi ta le lwandle to kota nyankwave, xipfondzo ni tarpon.
Nakambe eNicaragua ku ni xin’wana xa swifundzha leswi nga ekule swinene swa le Central America ku nga Ribuwa ra Mosquito. Xifundzha lexi xi aname tikhilomitara ta 65 naswona xi fika ni le ribuweni ra le vuxeni ku ya fika eHonduras. Mamiskito (ku nga matsalelo man’wana ya Mosquito) i rin’wana ra tinxaka ta vanhu lava tshamaka eNicaragua lava matimu ma kombisaka leswaku i khale va tshama kwalaho ku nga si fika vanhu lava humaka eYuropa hi va 1500.
Mamiskito i vanhu lava hanyisanaka naswona va ni mikhuva leyi nga tolovelekangiki. Hi xikombiso, Ximiskito a xi na wona marito yo thopa yo fana na, “Nkulukumba.” Etindhawini ta le makaya, loko vana va vitana munhu lonkulu va ri i “Malume” kumbe “Hahani” hambiloko a nga ri xaka ra vona. Mukhuva wa khale wa Mamiskito, i ku va wansati a pfuxela vanghana kmbe maxaka yakwe hi ku khumbanisa rhama rakwe eka ra un’wana. Loko va ri karhi va pfuxelana, wansati loyi ku nga yena a nga sungula a pfuxela u koka moya hi tinhompfu.
Minkandziyiso leyi vulavulaka hi timhaka ta Bibele hi Ximayangna ni Ximiskito, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha


text:
DOMINICAN REPUBLIC
“Ntshembo Wa Mfumo A Hi Norho”
Efraín De La Cruz
U VELEKIWE HI 1918
U KHUVURIWE HI 1949
MATIMU YAKWE HI KU KOMISA Ku nga khathariseki ku khomiwa ni ku biwa hi ndlela ya tihanyi emakhotsweni ya nkombo, a swi n’wi endlanga leswaku a anakanya hi ku tshika ku chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu.
HI 1948, mina ni nsati wa mina Paula ni n’wana wa hina wa nhwanyana hi sungule ku ya eminhlanganweni ya Timbhoni ta Yehovha eBlanco Arriba. A hi boheka ku famba 40 wa tikhilomitara ku ya ni ku vuya, kambe ku hava siku ni rin’we leri hi nga tshama hi xwa eminhlanganweni. Hi January 3, 1949, mina na Paula hi khuvuriwile.
Endzhaku ka tin’hweti ta tsevu van’wana evandlheni va khomiwile kutani va gweviwa ku tshama tin’hweti tinharhu ekhotsweni. A hi boheka ku etlela ehansi naswona a hi nyikiwa mabanana mambisi na tiya kan’we hi siku. Loko hi ntshunxiwa ekhotsweni, vatirhela-mfumo va hi xungetile, va ehleketa leswaku hi ta tshika ku chumayela. Kambe loko hi tlhelela ekaya, hi sungule ku tlhela hi ya eminhlanganweni ni ku chumayela exihundleni. Tanihi leswi vatirhela-mfumo a va tshama va hi veke tihlo, a hi hlangana emakaya ya vamakwerhu, emapurasini ya kofi kumbe emapurasini. Ematshan’weni ya leswaku hi khomela minhlangano endhawini yin’we, loko hi gimeta minhlangano a hi tivisiwa ndhawu leyi hi nga ta khoma minhlangano leyi landzelaka eka yona. Loko hi ya eku chumayeleni, a hi famba hi un’we un’we; a hi ambala swiambalo swa ntirho naswona a hi nga yi tirhisi minkandziyiso kumbe Bibele. Nilokoswiritano, exikarhi ka 1949 na 1959, ndzi pfaleriwe eka makhotso yo hambana-hambana ku ringana ka nkombo laha eka rin’we ra wona ndzi pfaleriweke tin’hweti tinharhu ku ya eka tsevu.
A ndzi fanele ndzi tshama ndzi xalamukile swinene hikuva van’wana va lava a va ndzi xanisa a ku ri maxaka ya mina. Hambileswi a ndzi etlela etintshaveni ni le mapurasini leswaku ndzi papalata ku khomiwa, minkarhi yin’wana a ndzi khomiwa. Endzhaku ko khomiwa ro sungula, ndzi yisiwe ekhotsweni ra La Victoria le Ciudad Trujillo, laha a ku ri ni vabohiwa va 50 ku ya eka 60 exitokisini. Kwalaho a hi kuma swakudya kambirhi hi siku, nimixo a hi dya mukapu kasi nimadyambu a hi dya rhayisi yitsongo ni tinyawa. Timbhoni hinkwato a ti chumayela vabohiwa-kulobye naswona a ti khoma minhlangano nkarhi ni nkarhi leyi a yi fambisiwa hi ku bula hi tindzimana ta Bibele leti ti ti nhlokohateke ni ku hlamusela mintokoto ya le nsin’wini ya hina.
Loko ndzi khomiwa ro hetelela, socha rin’wana ri ndzi be nhloko ni timbambu hi le ndzhaku ka xibamu. Hambileswi ni sweswi ndzi twaka ku vava hikwalaho ko biwa ni ku khomiwa hi ndlela yo biha, kambe miringo yoleyo yi tiyise ripfumelo, ku tiyisela ni ku tiyimisela ka mina ku tirhela Yehovha.
Sweswi ndzi ni malembe ya 96 naswona ndzi nandza wa vutirheli evandlheni. Hambileswi ndzi nga kotiki ku famba mpfhuka wo leha, ndzi tshama emahlweni ka yindlu ya mina kutani ndzi chumayela vanhu hinkwavo lava hundzaka hi ndlela. Ntshembo wa Mfumo a hi norho eka mina. I wa xiviri naswona ndzi ni malembe yo tlula 60 ndzi ri karhi ndzi chumayela hi wona. Misava leyintshwa i ya xiviri eka mina hilaha a swi ri hakona loko ndzi twa rungula ra Mfumo ro sungula. *
^ ndzim. 3 Efraín De La Cruz u fe loko ku ri karhi ku tsariwa rungula leri.


text:
Timfanelo ta ximunhu
Xiyenge xa vumbirhi xa Vumbiwa ra Afrika Dzonga xi hlanganisa Timfanelo ta Ximunhu, vumbiwa leri sirhelelaka timfanelo leti hlanganisaka, vumunhu, vupolitiki ku hlanganisa timfanelo ta rihanyo na manindzu. Timfanelo leti nga eka vumbiwa to tirhisiwa eka milawu hinkawyo, naswona ti boha marhavi hinkwawo ya mfumo, kuhlanganisa vurhangeri bya tiko, phalamende na Tihuvo tanawu.
Vumbiwa ro sungula ra Timfanelo ta ximunhu laha Afrika Dzonga, a tikumeka eka xiyenge xa vunharhu xa vumbiwa ra xinkarhana ra lembe ra 1993, leri simekiweke tani hi xiphemu xa mbulavuriswano wo herisa mfumo wa xihlawuhlawu.[1] Vumbiwa ra sweswi risimekiwe hi 4 Nyenyankulu 1997.
Leswinga ndzeni
- 1 Nxaxamelo wa Timfanelo
- 1.1 Ndzingano
- 1.2 Xindzhuti xa Ximunhu
- 1.3 Vutomi
- 1.4 Ntshuxeko na Vuhlayiseki bya munhu
- 1.5 Vuhlonga na Nsindziso wa ntirho
- 1.6 Xihundla
- 1.7 Ntshuxeko wa vukhongeri, ku tshembhela na mavonelo
- 1.8 Ntshuxeko wo Humesela mavonelo
- 1.9 Hlengeletana, Ku kombisa kuvilela, Phiketa na Xivilelo
- 1.10 Ntshuxeko wa Xinghana
- 1.11 Timfanelo ta Xipolitiki
- 1.12 Vuaka-tiko
- 1.13 Ntshuxeko wo Famba-famba na Vutshamo
- 1.14 Ntshuxeko wa Bindzu, Ntirho na Xiphrofexini
- 1.15 Vuxaka bya swa Mintirho
- 1.16 Mbango
- 1.17 Nhundzu
- 1.18 Tindlu
- 1.19 Nhlayiso wa swa Rihanyo, Swakudya, Mati na Nsirhelelo wa Vaaki
- 1.20 Vana
- 1.21 Dyondzo
- 1.22 Ririmi na Ndzhavuko
- 1.23 Ndzhavuko, Vukhongeri na Miganga ya swa Lingwisitiki
- 1.24 Ku fikelela mahungu
- 1.25 Goza ra Mafambiselo ro twala
- 1.26 Ku fikelela Tikhoto
- 1.27 Ku khomiwa, ku Pfaleriwa na ku Hehliwa ka Vanhu
- 2 Kupimiwa ka milawu
- 3 Swiyelanisi
Nxaxamelo wa Timfanelo[Lulamisa | edit source]
Ndzingano[Lulamisa | edit source]
A ku nge vi na xi hlawuhlawu ehenhla ka wena. Kambe pfhumba ro ringananisa emintirhweni (affirmative action) na xihlawuhlawu xo twala swa pfumeleriwa.
Hinkwerhu ha ringana emahlweni ka nawu naswona a ku nge vi na xihlawuhlawu ehenhla ka hina.
Xindzhuti xa Ximunhu[Lulamisa | edit source]
Xindzhuti xa wena xi fanele ku hloniphiwa no sirheleriwa.
Hinkwerhu hi na Xindzhuti xa Ximunhu lexi faneleke ku hloniphiwa.
Vutomi[Lulamisa | edit source]
U na mfanelo ya vutomi
Hinkwerhu hi na mfanelo wa vutomi.
Ntshuxeko na Vuhlayiseki bya munhu[Lulamisa | edit source]
A wu nge pfaleriwi u nga tengisiwi,u xanisiwa kumbe ku tshinyiwa hi ndlela leyi nga riki kahle. Madzolonga ya le mindyangwini a ya pfumeleriwi.
A wu nge khomiwi u pfaleriwa kuri hava ku tengisiwa kumbe ku xanisiwa hi ndlela yin’wana.
Vuhlonga na Nsindziso wa ntirho[Lulamisa | edit source]
Vuhlonga na Nsindziso wa ntirho a swi pfumeleriwi.
A wu nge tshikileriwi hi vuhlonga kumbe nsindziso wa ntirho.
Xihundla[Lulamisa | edit source]
A wu nge sechiwi kumbe kaya ra wena ri sechiwa kumbe ku sechiwa nhundzu ya wena.
Mfanelo ya wena ya xihundla yi katsa miri wa wena, ndyangu na nhundzu.
Ntshuxeko wa vukhongeri, ku tshembhela na mavonelo[Lulamisa | edit source]
U nga tshembhela no ehleketa swihi na swihi leswi u swi lavaka naswona u nga landzelela vukhongeri lebyi u byi tsakelaka.
U na mfanelo ku ehleketa, ku tshembha no khongela hi ndlela yihi na yihi leyi u yi tsakelaka.
Ntshuxeko wo Humesela mavonelo[Lulamisa | edit source]
Vanhu hinkwawo (ku katsa na vamahungu) va nga vula leswi va swi tsakelaka.
U na mfanelo wo vula, ku hlaya no dyondza swin’wana na swin’wana leswi va swi hlawulaka kambe mbhulavulo wa rivengo a wu pfumeleriwi.
Hlengeletana, Ku kombisa kuvilela, Phiketa na Xivilelo[Lulamisa | edit source]
U nga kombisa ku vilela, phiketa no yisa xivilelo. Kambe u fanele ku endla leswi hi ku rhula.
U na mfanelo wo hlengeletana hi ku rhula, ku kombisa ku vilela.
Ntshuxeko wa Xinghana[Lulamisa | edit source]
U nga va na xinghana na mani namani kuya hi leswi u swi lavisaka xiswona.
U na mfanelo wo va na xinghana na mani na mani.
Timfanelo ta Xipolitiki[Lulamisa | edit source]
U nga seketela nhlangano wa tipoliti lowu u wu tsakelaka. Loko u ri muaka tiko, no va na kwalomu ka 18 wa malembe u nga vhota.
U nga vumba nhlangano wa tipolitiki, u va na hofisi no vhotela nhlangano wihi na wihi eka minhlawulo leyi ntshuxekeke no va kahle.
Vuaka-tiko[Lulamisa | edit source]
Vuaka-tiko bya wena a byi nge susiwi eka wena.
Ku hava muaka-tiko loyi a nga tsoniwa vuaka-tiko.
Ntshuxeko wo Famba-famba na Vutshamo[Lulamisa | edit source]
U nga ya no tshama kwihi na kwihi laha Riphabliki ra Afrika Dzonga.
U na mfanelo yo nghena no huma laha Riphabliki hi ku tsakela ka wena.
Ntshuxeko wa Bindzu, Ntirho na Xiphrofexini[Lulamisa | edit source]
Unga endla ntirho wihi na wihi lowu u wu tsakelaka.
U na mfanelo yo hlawula ntirho wihi na wihi wa swa nawu kumbe ntirho hi ndlela yo ntshuxeka.
Vuxaka bya swa Mintirho[Lulamisa | edit source]
U nga joyina minhlangano ya vatirhi no tereka
Mutirhi un’wana na un’wana na muthori u na mfanelo wo kondletela no kanerisana ku yisa emahlweni swikongomelo swa vona.
Mbango[Lulamisa | edit source]
U na mfanelo ya mbango lowu tengeke U na mfanelo to yo sirheleriwa, mbango lowu tengeke.
Nhundzu[Lulamisa | edit source]
Nhundzu ya wena yi nga tekiwa ntsena eka wena loko ku landzeleriwe milawu leyi faneleke.
Ku hava munhu loyi a nga tsoniwaka nhundzu, handle ka loko ku landzeleriwe nawu wa mani na mani.
Tindlu[Lulamisa | edit source]
Mfumo wu fanele ku vona leswaku vanhu va kuma tindlu ta kahle.
U na mfanelo yo kuma yindlu leyi faneleke.
Nhlayiso wa swa Rihanyo, Swakudya, Mati na Nsirhelelo wa Vaaki[Lulamisa | edit source]
Mfumo wu fanele ku vona leswaku u kuma swakudya na mati, Nhlayiso wa Rihanyo na nsirhelelo wa vaaki.
U na mfanelo ya rihanyo ra kahle, swakudya leswi eneleke na mati na nsirhelelo wa vaaki
Vana[Lulamisa | edit source]
Vana va malembe ya le hansi ka 18 va na timfanelo to hlawuleka, ku fana na mfanelo wova va nga xanisiwi.
N’wana un’wana na un’wana u na mfanelo yo va na vito etikweni na nsirhelelo eka ku xanisiwa no va ku tlangiwa hi yena.
Dyondzo[Lulamisa | edit source]
U na mfanelo ya dyondzo ya mani na mani, ku katsa dyondzo ya lavakulu, hi ririmi ra wena (loko leswi swi koteka).
U na mfanelo yo kuma dyondzoya mani na mani hi ririmi ra ximfumo leri u ri tsakelaka.
Ririmi na Ndzhavuko[Lulamisa | edit source]
U nga tirhisa ririmi ra wena ku, na kulandzelela ndzhavuko lowu u wutsakela.
U na mfanelo yo tirhisa ririmi leri u ri tsakelaka no tlangela ndzhavuko wa wena.
Ndzhavuko, Vukhongeri na Miganga ya swa Lingwisitiki[Lulamisa | edit source]
Miganga yi nga tiphina hi mindzhavuko ya yona; va landzelela vukhongeri bya vona, no tirhisa ririmi ra vona.
U na mfanelo yo vumba, joyina no hlayisa mintlawa ya swa vona ya ndzhavuko, lingwisitiki na vukhongeri lebyi va byi tsakelaka.
Ku fikelela mahungu[Lulamisa | edit source]
U na mfanelo yo fikelela mahungu wahi na wahi lawa mfumo wunga na wona.
U nga fikelela mahungu lawa yanga na mfumo ku sirhelela timfanelo ta wena.
Goza ra Mafambiselo ro twala[Lulamisa | edit source]
Magoza hi mfumo ya faneleku twala.
U na mfanelo ya goza ra mafambiselo leri nga le nawini, ro twala no va kahle.
Ku fikelela Tikhoto[Lulamisa | edit source]
U nga va na xiphiqo xa swa nawu lexi bohiweke hi khoto, kumbe xiyenge lexi fanaka.
U na mfanelo yo o loloxa minkwetlembetano ya swa nawu ekhoto kumbe eka ku tengiwa kun’wana loku nga voyamiki.
Ku khomiwa, ku Pfaleriwa na ku Hehliwa ka Vanhu[Lulamisa | edit source]
Mfanelo yo sirhelela vanhu lava khomiweke, khotsiweke kumbe ku hehliwa.
Loko u khomiwa, u na mfanelo yo miyela, ku yisiwa ekhoto ku nga si hela 48 wa tiawara na mfanelo wo va na muyimeri wa swa na nawu.
Kupimiwa ka milawu[Lulamisa | edit source]
Hinkwayo milawu leyi yi landza nawu wa misava,[2] naswon yi tirha eka hinkwavo lava tshamaka e Rhiphabliki ya Afrika Dzonga. Hinkwato timfanelo leti ti nga pimiwa loko swi twala ku endla tano.[3]
Swiyelanisi[Lulamisa | edit source]
- ↑ Cockrell, Alfred (July 1997). "The South African Bill of Rights and the 'Duck/Rabbit'". Modern Law Review 60 (4): 513–537. doi:10.1111/1468-2230.00096.
- ↑ Brice Dickson, "Human Rights in the 21st Century," Amnesty International Lecture, Queen's University, Belfast, 11 November 1999.
- ↑ Rautenbach, Malherbe. "Constitutional Law, 4th Edition," 2004. ISBN 978-0-409-05053-0


text:
Sayensi
Sayensi indlela yotumbuluxa, kuaka no hlela vutivi byi andlaleka hindlela yo hlamusela no vhumba hi ta mbangu.[nb 1][2]
Sayensi yihambanisiwa hi swiphemeu leswilandzelaka, Sayensi yantumbuluko leyi nga dyondzo hi ta misava leyivonakaka, Sayensi ya mahanyele ya vanhu leyi dyondzo ya vanhu na switshungu, naswona kuva na Sayensi yaximfumo yo fana na Dyondzo-Tinhlayo.
Alhazen hi yena loyi a simekeke ndlela ya kambisisa swilo ya sayensi ematikweni ya vuxa-vukarhi.[3][4][5]
Leswinga ndzeni
Matimu[Lulamisa | edit source]
Sayensi hikuya himongo wayona wo sungula akuri vito leri aritirhisiwa kuhlamusela vutivi byo karhi, kuhambana na dlela yokuma vutivi brokarhi. Hikukongoma imuhlovo wavutivi lebyi vaakatiko vakotaka to hlumausela no avelana hibyona. Hixikombiso, vutivi himatirhele ya swilo swantumbuluko byihlengeletiwe khale matimu yangase tsariwa etibukwini nswona byi tise tindlela to hleketa loku rharhanganeke. Leswi switikomba ekutumbuluxiweni ka tikhalendara leti rharhanganeke, tindlela to sweka swimilana leswingana vuxungu leswaku swudyeka, na ku aka miako yo leha kufana na tiphiramidi.
Ndlela ya endla Sayensi[Lulamisa | edit source]
Ndlela yo endla sayensi iku lava ku hlamusela swiendlakalo swantumbuluko hi kuengeta engeta.[nb 2] kuvhumba vhumba indlela yin'wana ya sayensi yo hlanganiso switandzaku eka swivangelo.
loko vuvhumbi byi hambana naswutandzaku, bya thsikiwa ivikuvhumbiwa ndlela yinwana.[29] Kambe loko vutivi byikota kuvhumba switandhzaku naswona vumbhoni byikhomeka, vutivi byebyo bya engeteriwa eka swiyenge swa Sayensi leyi amukeriweke.[30]
Dyondzo-Tinhlayo na Sayensi[Lulamisa | edit source]
Dyondzo-Tinhlayo iyankoka ngopfu eka Sayensi. Dyondzo-Tinlhayo yifana na ririmi leri kotaka kuhlamusela Sayensi. Kuxopaxopa naku hlengeleta mimpimo kuhlanganisa na ku vhumba switandzaku swa Vutivi bya Sayensi hakanyingi swilava kutirhisiwa ka dyondzo-tinhlayo.
Vavasati eka tidyondzo ta Sayensi[Lulamisa | edit source]
Sayensi hakanyingi yitale ku dyondziwa notirhisiwa hi vaxinuna kambe ahinkarhi hinkwawo.[nb 3] Vavasati khale nakhaleni avatshamele ku langutana na xihlawuhlawu e mintirweni nale tidyondzweni ta Sayensi.[nb 4][6]
Tinoti hi Sayensi[Lulamisa | edit source]
- ↑ "... modern science is a discovery as well as an invention.
- ↑ di Francia 1976, p. 13: "The amazing point is that for the first time since the discovery of mathematics, a method has been introduced, the results of which have an intersubjective value!"
- ↑ Women in science have included:
- ↑ Nina Byers,Contributions of 20th Century Women to Physics which provides details on 83 female physicists of the 20th century.
Swikombo na mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ "Nobel Prize Facts".
- ↑ Wilson, Edward (1999).
- ↑ Haq, Syed (2009).
- ↑ Sabra, A. I. (1989).
- ↑ http://www.light2015.org/Home/ScienceStories/1000-Years-of-Arabic-Optics.html
- ↑ Bonnie Spanier, From Molecules to Brains, Normal Science Supports Sexist Beliefs About Differences, The Gender and Science Reader ( New York: Routledge 2001)


text:
Dyondzo-Tinyeleti
Dyondzo ya tinyeleti (kusukela eka Xigriki: aσtpovouίa ) i sayensi leyi lavisisaka hi ta tinyeleti ta tilo na swilo leswinge matilweni. Yi tirhisa Tinhlayo, Ntivo-Ntumbuluko na Ntivo-Mirhi leswaku yi hlamusela xihlovo xa tinyeleti leti na na matumbuluxelo ya kona.[1]
Tidyondzo ta tinyeleti i ti dyondzo ta khale ngopfu ta syensi naswona vutivi lebyi a byi tiviwa hi vanhu vakhale ka Bhabhilona; Vagriki; Mabhaniyani; VaGibhita; VaNubiya; Machayina na va Maya, lava a va hlahluva xibhakabhaka na vusiku.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Unsöld, Albrecht; Baschek, Bodo (2001). Classical Astronomy and the Solar System - Introduction. p. 1.


text:
Solly u rhangi ndlela a humesa album ya yena for Spring, and the lead singles, ku nga Mbyana leyi na Rirhandzu ro Xavelela ta ba swinene. A hi endleni leswi hi nga duma hi swona n’whe Vatsonga, hi xava tioriginal #TeamOriginal. Lexi ni xi tivaku i ku Makhense u ta ku cinisa u nga ri ku swi laveni, u na nyiko n’wanuna luya.
Swi na nkoka ku tsunduka leswaku Hangalasa i mfana ka Makhense, kambe just like with Limpopo Poison, we lost another super combo over beef, sigh… Beef yi tisa competitive edge eka vunanga bya Xitsonga, moya lowu wu suka eka ku hambana ka Benny Mayengani, Prince Rhangani na Joe Shirimani. Phe highlights ta the last three years ka vunanga bya Xitsonga i ti beef exikarhi ka swiyimbeleri…
In the meantime, Yi sukini vhuthu!
Siku ra Ngati Page 4 Track list:
- Summer time
- Xikolo
- Penalty ()
- Rirhandzu ra le Byalweni
- Mikwembu
- Siku ra ngati
- N’hweti yi helini
- Rito ra Hosi
- Mageza popini
- Vuxaka bya faa
- Rirhandzu ro xavelela – Download
- Mbyana leyi – Download
#TeamOriginal


text:
Matimba
Rito Matimba leri nga ἐvέpYeιa kumbe energeia rihlamusela "kugingirika" hi xigriki.[1]. Eka ti dyondzo ta Fiziksi, Matimba mahundziseriwa eka nchumu wokarhi leswaku leswaku matirha, naswona manga cinciwa muhlovo, kambe matimba ama tumbuluxiwi kumbe ku herisiwa.[note 1]
Mixakka ya matimba mahlanganisa matimba yo fambisa swilo, matimba lama hlayisiweke hikwalaho ka matshamele ya nchumu wokarhi ekusuhi na matimba yo koka kumbe ya gezi, matimba yo tivuyelela, matimba ya khemikhali lama chunsiwaka loko ku hisiwa mafurha, matimba ya rivoningo na matimba yo kufumeta.
Tinoti[Lulamisa | edit source]
- ↑ The second law of thermodynamics can impose limitations on the capacity of a system to transfer energy by performing work, since some of the system's energy might necessarily be "wasted" in the form of [[:en:Heat|heat] instead.


text:
Hi n’wheti ya Mudyaxihi, hi lembe ra 2016, Professor Mavila u humesi album leyi yi nga thyiwa HUKU YA NTIMA; kambe vuhumeso lebyi byi hundze na moya. HUKU YA NTIMA yi ba ku tlula Mariana na Give Me More combined, kambe, hikuva Professor Mavila i nsini ya ndumo wa le hansi – vunanga bya yena bya kayivela eka rhendzeleko.
HUKU YA NTIMA a hi album yi nga na matimba yo koka rinoko hi ‘first listen’, i album leyi yi lavaku nkarhi – 3 listen minimum. HUKU YA NTIMA i album ya xitandi – a hi Mindzhumba, a hi Electro – i Traditional Tsonga ya Mambawulele. HUKU YA NTIMA yi faneliwa hi Juke Box, i nga heta na mali ya fole loko wo kumana na yona yi kha yi ku bela.
Professor Mavila hi tin’wani ta tinsini ti tirhisaku vuhlaveleri bya Electro eka vunanga bya yena. Vuhlaveleri i khale byi ri kona eka vunanga bya Xitsonga, H. W. Makhuvele a byi rhanda ngopfu. Vuhlaveleri bya Electro byi sunguli na ti DJ na ti MC ta le mintlangwini, ivi byi fika eka minkandziyiso yo hambana hambana ya tinsini ta Electro na Mindzhumba, tani hi vo Russian Army, DJ TT Makhanya, Kenny Bevhula etc.
Hi lowu nxanxameto wa HUKU YA NTIMA;
- Papila ra vakon’wani – Ntumani wo ehluta (Click to Download)
- Huku ya ntima – 7/10
- Khindla
- Va ta tsaka (merwe) feat. Mathandani – 10/10 Ntumani wo ehluta (Click to Download)
- Moya wanga feat. Mambawulele
- Vhivha Dokodela
- Maxangu
- Ni nghenile
- Papila remix
- Khindla remix
Album yi kumeka eka 071 297 0966 (Mavila) na 083 506 0610 (Makhubele)


text:
Xiviko Xa Nhlangano Wa Lembe Ni Lembe
“Buku Ya Xikwembu I Ndzalama”
Hi mahelo-vhiki ya October 5 na 6, 2013, vayingiseri va 1 413 676 ematikweni ya 31 va ve kona eka nhlangano wa lembe ni lembe wa vu-129 wa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, hi xiviri eHolweni ya Tinhlengeletano ya Timbhoni ta Yehovha eJersey City, le New Jersey, eU.S.A., kumbe hi ku wu hlalela hi ku tirhisa Internet.
Guy Pierce, xirho xa Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha, a a ri mutshama-xitulu wa nhlangano wolowo. U pfuxe ku tsakela ka vayingiseri hi ku va tiyisekisa leswaku nongonoko wolowo wu ta hlamula swivutiso swa nkoka swa Bibele, wu endla leswaku ku voninga ka ntiyiso ku vangama swinene ni ku nyika ‘swakudya swa moya hi nkarhi lowu faneleke.’
“Nkombiso Lowu Dzunisaka Yehovha.”
Mark Sanderson wa Huvo leyi Fumaka u nyikele vuxokoxoko malunghana ni nkombiso lowuntshwa entsindza wa misava hinkwayo wa Timbhoni eBrooklyn, le New York, eU.S.A., lowu nga ni nhloko-mhaka leyi nge “Bibele Ni Vito Ra Xikwembu.” Nkombiso lowu wu kandziyisa nkoka wa ku va kona ka vito ra Xikwembu eka Matsalwa ya Xiheveru ni Matsalwa ya Vakreste ya Xigriki naswona ku ni Tibibele to tala ta khale, tibuku ta khale leti gandlisiweke hi vuntshwa ni matluka ya Bibele ya le Malembeni ya le Xikarhi.
Swilo swin’wana swa nkoka eka nhlengeleto lowu swi katsa matluka ya Bibele ya lembe-xidzana ra vu-16 lama hundzuluxeriweke hi William Tyndale, loyi a a ri muhundzuluxeri wo sungula wa Bibele loyi a hundzuluxeleke vito ra Xikwembu hi Xinghezi, swin’we ni tluka ra nkandziyiso wa Xipaniya wa 1602 lowu tiviwaka tanihi Bibele ya Reina-Valera, leyi hundzuluxelaka vito ra Xikwembu ri ku “Iehova.” Nakambe eka nkombiso lowu ku ni Bibele ya Xinghezi leyi tiviwaka tanihi Great Bible (leyi kandziyisiweke hi 1549), Bibele ya Elias Hutter leyi nga ni tindzimi ta 12 (Nkandziyiso wa 1599, lowu nakambe wu vitaniwaka Nuremberg Polyglot), ni Bibele ya Geneva (leyi kandziyisiweke hi 1603), leti hinkwato ka tona ti tirhisaka vito ra Xikwembu.
Makwerhu Sanderson u rhambe hinkwavo leswaku va ya vona nkombiso wa Bibele, a ku: “Hi khongela hi timbilu ta hina hinkwato leswaku . . . wu pfuna vanhu va timbilu letinene va malembe yo hambana-hambana, lava dyondzekeke ngopfu ni lava nga dyondzekangiki ngopfu, leswaku va rhandza swilo swimbirhi leswi hinkwerhu ka hina hi swi rhandzaka
Ndzimana Ya Lembe Ya 2014.
Endzhaku ka loko Gerrit Lösch wa Huvo leyi Fumaka a nyikele nkatsakanyo wa xihloko xa Xihondzo xo Rindza xa vhiki rero, Makwerhu Pierce u tivise ndzimana ya lembe ya 2014, leyi nge “Mfumo wa wena a wu te.” (Matewu 6:
“Nyiko Ya Risima Leyi Humaka Eka Xikwembu.”
Endzhaku, vayingiseri va hlalele vhidiyo leyi vulavulaka hi matimu ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa, ku nga Bibele leyi kandziyisiwaka hi Timbhoni ta Yehovha naswona vanhu van’wana va yi tekaka tanihi byin’wana bya vuhundzuluxeri lebyinene lebyi tshameke byi kandziyisiwa. Loko Nathan Knorr a humese vholumo yo sungula ya vuhundzuluxeri lebyi eka Nhlengeletano ya Matiko leyi a yi ri ni nhloko-mhaka leyi nge Ku Andza Ka Mfumo Wa Le Tilweni, u nyike vayingiseri xitsundzuxo lexi ninamuntlha xa ha tirhaka, a ku: Hlaya vuhundzuluxeri lebyi hi vurhon’wana. Byi dyondze. Pfuna van’wana leswaku va byi dyondza hikuva byi ta va pfuna leswaku va kota ku vitana vito ra Yehovha.
“Ku Tsundzuka Minkarhi Ya Khale.”
Samuel Herd wa Huvo leyi Fumaka u nyikele nkulumo leyi, leyi a yi katsa ni mbulavurisano lowu rhekhodiweke wa swirho swa mune swa ndyangu wa Bethele ya le United States leswi a swi ri kona loko Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa yi humesiwa ro sungula hi tivholumo ta tsevu exikarhi ka 1950 na 1960.
Eunice Timm u tsundzuke a tirhisa Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa eminhlanganweni ya Vukreste. A a tlangela switirhisiwa swa yona swo endla ndzavisiso swo tanihi swikombo. Tanihi leswi a swi ta tika ku teka tivholumo teto hinkwayo u ya na tona eminhlanganweni, u vule leswaku a a teka leti a a ti lava ntsena swin’we ni Bibele leyitsongo ya King James Version leswaku a yi tirhisa loko ko tshuka ku hlayiwa tindzimana leti a a nga swi langutelanga leswaku ti hlayiwa.
Bibele leyintshwa yi khumbe ni swiphemu swin’wana swa vugandzeri bya hina. Hi xikombiso, Fred Rusk u hlamusele leswaku emahlweni ka 1950, lava a va averiwa ku khongela endyangwini ya Bethele a va tirhisa swiga leswi humaka eka Bibele ya King James Version, swo tanihi lexi nge “thy kingdom come.” Kambe endzhakunyana ka loko ku humesiwe Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa, va tshike mavulavulelo ya Xinghezi xa khale naswona va sungule ku tirhisa mavulavulelo ya siku ni siku loko va khongela erivaleni.
John Wischuk a nga tsakisiwanga hi ndlela leyinene leyi Bibele leyi yi hundzuluxeriweke ha yona ntsena kambe ni ndlela leyi Komiti ya Vuhundzuluxeri bya Bibele bya Misava Leyintshwa yi titsongahataka ha yona. U te: “A va nga swi lavi leswaku ku vuriwa mavito ya vona loko va ha hanya kumbe loko se va file hikuva a va lava leswaku ku dzuneka hinkwako ku ya eka Yehovha Xikwembu.” Loko Charles Molohan a phofula ndlela leyi ntlawa hinkwawo wu yi tlangelaka ha yona Bibele leyi, u te: “Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi hi pfuna ku tiyisekisa timbilu ta hina leswaku leswi hi swi pfumelaka hakunene i ntiyiso swin’we ni ku tiyisa ripfumelo ra hina leswaku hi kota ku ya eka vanhu hi va pfuna leswaku va va ni ripfumelo.”
“Hi Va Twa Va Vulavula Tindzimi Ta Hina Malunghana Ni Swilo Leswikulu Ngopfu Swa Xikwembu.”
(Mintirho 2:
Makwerhu Jackson u vule leswaku se ku hundze malembe yo tlula 60 hi mpfhuka ku humesiwe vholumo yo sungula ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa. Hi nkarhi wolowo, ririmi ra Xinghezi ri cincile kambe xikongomelo xa hina xa ntirho wo hundzuluxela Bibele a xi cincanga. Hi lava ku hundzuluxela Rito ra Xikwembu rito hi rito hilaha hi nga kotaka hakona handle ko cinca mongo wa leswi ri swi vulaka.
Hi 2005, Huvo leyi Fumaka yi dzike swinene eka xilaveko xo hundzuluxela Bibele hi tindzimi to tala. Ku sukela hi lembe rero, nhlayo ya tindzimi leti Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa yi kumekaka ha tona yi andzile yi suka eka 52 yi ya eka 121, naswona sweswi yi hundzuluxeriwa hi tindzimi tin’wana leti engetelekeke ta 45. Tanihi leswi vahundzuluxeri va hundzuluxeleke Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa hi tindzimi tin’wana, va kombele ku hlamuseriwa marito kumbe swiga swo karhi. Ku fikela sweswi, swivutiso swo tano swo tlula 52 000 swi rhumeriwile ni ku hlamuriwa naswona swo tala swa swona swi paluxe tindhawu laha matsalwa ya Xinghezi ma nga antswisiwaka kumbe ma tsariwa hi ririmi ra manguva lawa.
Hi xikombiso, Makwerhu Jackson u hlamusele leswaku Tibibele ta khale ta Xinghezi ta Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa eka 1 Samuwele 14:11 a ti vula leswaku Yonathani ni murhwali wa swihlomo swakwe “exposed themselves to the outpost of the Philistines.” Leswaku ku papalatiwa ku va vahlayi va yi twisisa hi ndlela leyi nga riki yona, Bibele leyintshwa leyi pfuxetiweke yi vula leswaku “revealed their presence.” Hilaha ku fanaka, eku sunguleni Mikiya 2:6 yi tirhise xiga lexi hundzuluxeriweke rito hi rito lexi nge: “Do not you people let words drop. They let words drop.” Xiga lexi sweswi xi hlayekisa xileswi: “ ‘Stop preaching!’ they preach.”
Emalembeni ya ntlhanu lama hundzeke, Huvo leyi Fumaka yi veke komiti leswaku yi pfuxeta Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa, naswona se yi hetile ku yi pfuxeta. Bibele leyi pfuxetiweke yi sasekile, yi hlayeka hi ku olova naswona yi tiye ngopfu lerova yi ta tshama yi languteka hambiloko se yi ri ni malembe yo tala yi tirhisiwa. Makwerhu Jackson u tivise leswaku Tibibele ta Xinghezi ta marito lamakulu ni letitsongo leti nghenaka exikhwameni ti ta kandziyisiwa ku nga ri khale.
Ku “Tamela Khwatsi Rito Ra Ntiyiso.”
Stephen Lett wa Huvo leyi Fumaka u pfuxete switirisiwa swin’wana swa Bibele leyintshwa leyi pfuxetiweke, a teka nhloko-mhaka yakwe eka 2 Timotiya 2:
Xiyenge xa le mahlweni lexi nga ni nhloko-mhaka leyi nge “An Introduction to God’s Word,” xi ni tindzimana ta Bibele leti hlamulaka swivutiso swa 20 swa malunghana ni tidyondzo ta xisekelo ta Bibele.
Xita-ndzhaku A xi hlamusela swiyenge swa Bibele leyintshwa leyi pfuxetiweke, swo tanihi ku cinca ka matsalelo ni marito swin’we ni ndlela leyi vito ra Xikwembu ri hundzuluxeriweke ha yona eka yona.
Xita-ndzhaku B, xi vumbiwa hi swiyenge swa 15 leswi nga ni mivalavala, swi ni mimepe ni tidayagiramu leti nga ta pfuna swinene loko munhu a tiendlela dyondzo ya yena n’wini swin’we ni loko a dyondzisa van’wana.
Eku sunguleni ka buku yin’wana ni yin’wana ya Bibele, ku ni xiyenge lexi nge “Outline of Contents” lexi katsakanyaka buku hinkwayo, xisweswo xi pfuna muhlayi leswaku a kuma xiyenge lexi a xi lavaka hi ku hatlisa. Xitirhisiwa lexi xi siva tinhloko-mhaka leti a ti tsariwa eka tluka rin’wana ni rin’wana eka vuhundzuluxeri bya khale.
Xiyenge lexi nge “Glossary of Bible Terms” xi nyikela tinhlamuselo to koma ta marito ya madzana lama tirhisiweke eBibeleni.
Xiyenge lexi nge “Bible Words Index” xi hungutiwe swinene. Sweswi xi katsa ntsena marito ni tindzimana leti tirhisiwaka ngopfu eku chumayeleni ni le ku dyondziseni.
Swikombo leswi kumekaka eka kholomu leyi nga exikarhi ka tluka rin’wana ni rin’wana, na swona swi hungutiwile swinene. Kambe sweswi swi katsa ntsena swikombo leswi nga pfunaka swinene entirhweni wo chumayela.
Tinhlamuselo ta le hansi ti kombisa tindlela tin’wana leti marito ma hundzuluxeriweke ha tona, ku hundzuluxela rito hi rito ni rungula leri hlamuselaka mongo wa mhaka.
JW Library.
John Ekrann, xirho xa Komiti ya Rhavi ra United States, xi kombise progreme leyintswa ya JW Library ya switirhisiwa swa elektroniki, swo tanihi ti-smartphone ni ti-tablet. Progreme leyi yi ni vuhundzuluxeri lebyi pfuxetiweke bya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa swin’we ni Tibibele tin’wana ta ntlhanu. Yi humesiwe mahala eka switolo leswikulu swa tiprogreme hi October 7, 2013.
“Ku Hundzuluxela Rito Ra Xikwembu Hi Ndlela Yo Hundzisela Mongo Lowu Faneleke.”
Anthony Morris wa Huvo leyi Fumaka u ye emahlweni a hlamusela milawu leyi kongomiseke Komiti ya Vuhundzuluxeri bya Bibele bya Misava Leyintshwa loko yi lunghiselela ku hundzuluxela vuhundzuluxeri lebyintshwa lebyi pfuxetiweke. Hi ku tirhisa leswi tsariweke eka 1 Vakorinto 14:
Hi xikombiso, loko Genesa 31:20 yo hundzuluxeriwa rito hi rito a yi ta hlayekisa xileswi: “Jacob stole the heart of Laban.” Hambiswiritano, xiga xa Xiheveru lexi tirhisiweke laha xi ni nhlamuselo leyi hambaneke ni ya xiga xa Xinghezi, kutani Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa sweswi byi hundzuluxela xiga lexi hi ndlela leyi: “Jacob outwitted Laban.” Hilaha ku fanaka, vuhundzuluxeri bya rito hi rito bya 1 Vakorinto 7:
Makwerhu Morris u te: “Bibele yi tsariwe hi ririmi leri tolovelekeke, leri tirhisiwaka siku ni siku hi vanhu lava tolovelekeke
“Ku Tirhisa ‘Marito Lama Tsakisaka’ Ni ‘Marito Lama Pakanisaka Ya Ntiyiso.’ ”
David Splane wa Huvo leyi Fumaka u tlhuvutse nhloko-mhaka leyi, leyi sekeriweke eka Eklesiasta 12:10. Vatsari va Bibele a va ri ni vuxiyaxiya loko va tsala mianakanyo ya Xikwembu naswona Komiti yo sungula ya Vuhundzuluxeri bya Bibele bya Misava Leyintshwa na yona yi kombise vuxiyaxiya entirhweni wa yona. Bibele leyi pfuxetiweke ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa yi ya emahlweni yi landzela nawu lowu: “Tsala marito lama pakanisaka ya ntiyiso” naswona endla rungula ra Xikwembu ri twisiseka kahle.
Makwerhu Splane u te: “Marito yo tala ya Xinghezi ma ni tinhlamuselo to tala.” Hi xikombiso, Tibibele ta khale ta Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ti tirhise xiga lexi nge “pattern of healthful words” eka 2 Timotiya 1:
Makwerhu Splane u tlhele a hlamusela mindzulamiso leyi endliweke leswaku yi fambisana ni ku cinca ka ririmi ra Xinghezi. Hi xikombiso, rito leri nge “belela,” leri tirhisiweke eka Tibibele to sungula ta Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa leswaku ku hlamuseriwa ndlela leyi Yesu a dlayiweke ha yona, hakanyingi ri vula ku tlhava miri wa munhu hi mhandzi yo tontswa ivi u wu tshika wu khomelela eka yona. Tanihi leswi Yesu a nga beleriwangiki hi mhandzi ya nxaniso, vuhundzuluxeri lebyintshwa lebyi pfuxetiweke byi tirhisa swiga swo tanihi leswi nge “u beleriwe hi swipikiri emhandzini” leswaku byi hlamusela ndlela leyi a dlayiweke ha yona.
Makwerhu Splane u gimete hi ku vula a ku: “Hi mi khongelela leswaku onge ku hlaya ni ku dyondza Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa swi nga mi endla mi tshinela swinene eka Yehovha. Nakambe onge a nga va Tatana, Xikwembu ni Munghana wa n’wina.”
Mahetelelo.
Makwerhu Pierce u fanise Bibele leyintshwa leyi pfuxetiweke ni swakudya eka ‘nkhuvo’ wa Yehovha. (Esaya 25:6) Kutani u wu gimete kahle nongonoko lowu hi ku kombela vayingiseri leswaku va yimbelela risimu 114 leri nga ni nhloko-mhaka leyi nge “Buku Ya Xikwembu I Ndzalama” leri humaka ebukwini ya tinsimu leyi nge Yimbelelelani Yehovha.


text:
“Tihlayiseni eRirhandzwini Ra Xikwembu”
Buku leyi yi ta ku pfuna leswaku u ya emahlweni u tirhisa milawu ya Bibele evuton’wini bya wena xisweswo, u tihlayisa erirhandzwini ra Xikwembu.
Papila Leri Humaka Eka Huvo Leyi Fumaka
Huvo Leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha yi khutaza hinkwavo lava rhandzaka Yehovha leswaku va landzela ntila wa Yesu loyi a tsameke erirhandzwini ra Tata wakwe.
NDZIMA 1
Leswi Ku Rhandza Xikwembu Swi Vulaka Swona
Bibele yi swi hlamusela hi ku olova leswaku hi nga xi rhandza njhani Xikwembu.
NDZIMA 2
U Fanele U Endla Yini Leswaku U Va Ni Ripfalo Lerinene?
Xana swa koteka ku va ni ripfalo leri nga basangiki eka Xikwembu?
NDZIMA 3
Rhandza Lava Xikwembu Xi Va Rhandzaka
Yehovha u va hlawula kahle vanghana, na hina hi fanele hi endla tano.
NDZIMA 4
Ha Yini Hi Fanele Hi Xixima Vulawuri?
Matsalwa ma hlamusela swiendlakalo swinharhu laha Yehovha a hi byelaka leswaku hi xixima vulawuri bya van’wana.
NDZIMA 5
Hi Nga Swi Kotisa Ku Yini Ku Tshama Hi Nga Ri Xiphemu Xa Misava?
Rito ra Xikwembu ri hlamusela tindlela ta ntlhanu laha eka tona hi nga fanelangiki hi va xiphemu xa misava.
NDZIMA 6
Ndlela Yo Hlawula Vuhungasi Lebyinene
Swivutiso swinharhu swi nga ku pfuna leswaku u hlawula hi ndlela leyinene.
NDZIMA 7
Xana Vutomi I Bya Risima Eka Wena Hilaha Byi Nga Hakona Eka Xikwembu?
IXana ku katseka swo tala handle ko teka vutomi bya munhu un’wana?
NDZIMA 8
Xikwembu Xi Rhandza Vanhu Lava Baseke
Bibele yi nga ku pfuna leswaku u papalata swiendlo leswi nga basangiki eka Yehovha.
NDZIMA 9
“Balekelani Vumbhisa”
Lembe ni lembe, madzana ya Vakreste va tikhoma hi ndlela yo biha hi tlhelo ra rimbewu. U nga swi papalata njhani ku phasiwa hi ntlhamu lowu?
NDZIMA 10
Vukati I Nyiko Leyi Humaka Eka Xikwembu Xa Rirhandzu
U nga byi lunghiselela njhani vukati lebyi humelelaka? Loko se u nghenele vukati u nga endla leswaku byi khomelela hi ndlela yihi?
NDZIMA 11
“Vukati A Byi Xiximeke”
Swivutiso swa tsevu swi nga ku pfuna leswaku u antswisa vukati bya wena.
NDZIMA 12
Vulavulani Marito ‘Lamanene Lama Akaka’
Marito ma nga vavisa van’wana kumbe ma va aka. Dyondza ndlela yo tirhisa marito hi laha Yehovha a lavaka ha kona.
NDZIMA 13
Minkhuvo Leyi Nga Tsakisiki Xikwembu
Minkhuvo yin’wana ni tiholideyi leti nga ha tikombaka ti vangamisa Xikwembu entiyisweni ta n’wi hlundzukisa.
NDZIMA 14
Tshembeka Eka Swilo Hinkwaswo
Loko u nga si tshembeka eka van’wana, ku ni goza leri u faneleke u rhanga u ri teka
NDZIMA 15
Tsakela Ntirho Wa Wena
Tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka swa ntlhanu ti nga ku pfuna loko u fanele u amukela ntirho wo karhi kumbe doo!.
NDZIMA 16
Kaneta Diyavulosi Ni Marhengu Ya Yena Ya Vukanganyisi
Ha ma xiya matimba ya Sathana, kambe hi pfumelela a hi xisa. Ha yini?
NDZIMA 17
‘Tiakeni eRipfumelweni Ra N’wina Ro Kwetsima Swinene’
Magoza manharhu ma nga ku pfuna leswaku u tiyisa ripfumelo ra wena leswaku u ta tshama erirhandzwini ra Xikwembu.
XIENGETELO
Xana Hi Fanele Hi N’wi Languta Njhani Munhu Loyi A Susiweke?
Xana swa boha ku tihambanisa na vona hi ku helela lava susiweke?
XIENGETELO
Ha Yini Vavasati Va Fanele Va Funengeta Nhloko Naswona Va Endla Tano Loko Swi Te Yini?
Bibele yi vulavula hi tinhla tinharhu leti nga ta ku pfuna leswaku u kuma nhlamulo.
XIENGETELO
Ku Losa Mujeko, Ku Vhota, Ku Tirhela Tiko
Hi yihi ndzayo ya le matsalweni leyi nga ta ku pfuna leswaku u va ni ripfalo leri baseke emhakeni leyi?
XIENGETELO
Swiphemu Leswitsongo Swa Ngati Ni Vuhandzuri
Hi ku teka magoza yo olova u nga swi kota ku langutana ni mintlhotlho ya swa vutshunguri.
XIENGETELO
Ku Hlula Mukhuva Wa Ku Enerisa Ku Navela Ka Wena Hi Ku Tikhoma-khoma Swirho Swa Le Xihundleni
U nga wu hlula njhani mukhuva lowu wo biha?
XIENGETELO
Xana Bibele Yi Ri Yini Hi Ku Dlaya Vukati Ni Ku Thalana?
Xana hi ku ya hi Bibele, hi le ka xiyimo xihi laha munhu loyi a dlayeke vukati a nga tlhelaka a byi nghenela?
XIENGETELO
Ku Tlhantlha Swiphiqo eTimhakeni Ta Mabindzu
Xana Mukreste a nga yisa Mukrestekulobye ehubyeni ya tiko?


text:
Ku na tsalwa leri nga tshama ri hlamusela xivumbeko xa timhaka leti nga endla ku Gazankulu yi tirhisiwe tani hi nteve wo pfilunganya Vatsonga. Eka vulavusisi lebyi nga endliwa hi VIVMAG, byi kombe ku Vatsonga va yimbelela risimu ro a va ri tivi. Vatsonga va nhlayo ya le henhla, ngopfu lava nga hanya ehansi ka Mfumo wa Tiko Xikaya ra Gazankulu, va xi tiva kahle xiphato lexiya xi nga na marito mo fana na:
“Vatsonga
Vatukulu va Gwambe na Dzavani
Swihluke swa Nghunghunyani
Vamaboxa-ndleve”
Mhaka yi hlamarisaka i ku, Vatsonga vo tala, a va se swi tiva ku Gwambe, Dzavani, Nghunghunyani i va mani. Tin’wani ta tinhlamulo leti Vatsonga va nyikaka tona hi leti:
- Gwambe na Dzavani i nuna na nsati, hi vona vatswari va Vatsonga hinkwavo.
- Gwambe na Dzavani i nuna na nsati, i vatswari va Nghunghunyani na Soshangani.
- Gwambe na Dzavani i vamakwavo, i vana va Nghunghunyani.
- Gwambe na Dzavani i vamakwavo, i vana va Soshangani.
- Gwambe na Dzavani i vankatikulobye, hinkwavo i vasati va Nghunghunyani
- Gwambe i n’wana Dzavani
- Gwambe i n’wana Nghunghunyani.
- Nghunghunyani i makwavo lonkulu wa Soshangani.
Tinhlamulo leti, a ti humi ka swihlangi kumbe tindzumulo, i tinhlamulo leti vuriwaka hi vanhu lavakulu. Handle ka fenya leri ti nga na rona, ti komba kahle ku, Vatsonga va pfilunganyeke ngopfu, hi ku tirhisa swiphato swo a va swi twisisi.
XANA GWAMBE, DZAVANI, NGHUNGHUNYANI I VA MANI?
- Gwambe i kokwa waxinuna wa va ka Valoyi.
- Dzavani i kokwa waxinuna wa Van’wanati va ka Maluleke.
- Nghunghunyani i kokwa wa xinuna wa va ka Amashangaan.
XANA VATUKULU VA GWAMBE I VA MANI?
Vatukulu va Gwambe i vanhu va ka:
- Valoyi
- Mukansi
- Makaringi
- Madzenga
- Mathevula
- Mbadze
- Mparhuke
- Xilowa etc… na hinkwavo lava nga marhavi ma xivongo xa ka Valoyi, i vatukulu va Gwambe.
XANA VATUKULU VA DZAVANI I VA MANI?
Vatukulu va Dzavani i va:
- Maluleke
- Mangolele
- Mapayi
- Xikundu
- Mhinga etc… na hinkwavo lava va nga va swivongo leswi nga marhavi ma xivongo xa ka Maluleke, i vatukulu va Dzavani.
XANA SWIHLUKE SWA NGHUNGHUNYANI I VA MANI?
Swihluke swa Nghunghunyani i vanhu va ka:
- Nxumalo
- Mkhatshwa
- Mabhaduye
- Muyanga
- Masuku
- Nguyuza etc… na vanhu hinkwavo va swivongo leswi nga marhavi ma xivongo xa ka Nxumalo ehansi ka rixaka ra Vatsonga na mfumu wa ka Dlamani (Swazi).
XANA MABOXA-NDLEVE I VA MANI?
Na swona swi vula yini?
Rixaka ro boxa tindleve i Vangoni. Leswo boxa tindleve swi te na Vangoni eVutsonga. Vatsonga lava a va khomiwa enyimpini, a va pandziwa tindleve, tani hi ndlela yo va fungha ku i mahlonga, ku endlela ku na loko va tsutsuma, va ta voneka hi ku olova. Vatsonga lava nga pandziwa tindleve, a va vuriwa “Mabulandlela / Mabuyendleya”, ku nga swioxa-nyama swa ka Amashangaan, hi vona a va rhumiwa ku famba va yiva no phanga.
Vatsonga lavo pandziwa tindleve, lava se a va amukele vuhlonga bya vona, na vona se a va pandza tindleve ta vana va vona vaxinuna, ku hetisisa mhaka leyi nge: N’wana wa hlonga i hlonga. Vatsonga lava va nga ala ku fumiwa hi Amashangaan, a va pandziwangi tindleve.
Ku vula rixaka ra Vatsonga ku i Vamaboxa-ndleve, i ku rhukana rixaka hi ku ri thya ku i rixaka ra mahlonga. Hambi ku ri vona lavaya va nga pandziwa tindleve, kumbe vatukulu va vona, swa tshwama ku va tikirheta ndzhukano wo va vula mahlonga. Vatsonga, swiphato swo rhukana rixaka, swivulwa swo pfilunganya rixaka, switlhokovetselo swo simeka vuhlonga eka Vatsonga, swi fanele ku hungutiwa, ku swi nga vi mbewu ya mfava eka vatukulu va n’wina.


text:
Byala bya Xitsonga
Byala bya Xitsonga (Kumbe Byala bya Xintu) i byala lebyi swekiwaka hi kuya hi ndlela na ndhavuko wa Vatsonga. A ku ri na migingiriko yo hlaya ku fana na tsimo, ku fulela yindlu, ku phahla na yin’wana leyi a yi endliwa laha a ku fanele ku swekiwa byalwa bya xintu leswaku loko va ri karhi va gingirika va va va ri ku hungaseni hi ku nwa byalwa bya xintu. Byalwa lebyi hi ndhavuko a byi nwiwa hi vanhu lavakulukumba, ngopfungopfu vakhalabye ni vakhegula. Loko se va xurhile a wu ta twa hi loko ku sungula pongo, ku yimbeleriwa tinsimu ku ciniwa ku tlhela ku tsakiwa.[1]
Xikongomelo xin’wana hi byalwa lebyi a byi nwiwa a ku ri ku endlela leswaku ku va na vuxaka lebyinene exikarhi ka vakulukumba hikuva byalwa munhu a nga ta nwa a ri yexe naswona a byi nga xavisiwi. Byalwa bya xintu a byi swekiwa byi yisiwa na le vukosini laha vanhu va tiko a va vitaniwa va ya nwa mahala. Leswi na swona a swi vumba vuxaka lebyinene exikarhi ka hosi na vanhu va yona. Vukanyi na byona a byi endliwa laha vakulukumba a va rhambana hi mindyangu yo hambanahambana va ya nwa. Na kona evukanyini a ku hambananga na le byalweni hikuva a ku yimbeleriwa, ku ciniwa ku tlhela ku tsakiwa. Loko makanyi ya sungula ku tshana a ya rhwaleriwa kutani ku endliwa vukanyi. Vukanyi a byi sungula hi ku yisiwa evukosini ku ya luva hosi byi nga si nwiwa emindyangwini.[1]
Byala bya Xintu[Lulamisa | edit source]
Tani hileswi Vatsonga na vona va nga rin’wana ra tinxaka ta vantima lava kumekaka laha Afrika-Dzonga, va swi kotile na vona ku fana na tinxaka tin’wana hi ku titshulela swakunwa swo hambanahambana leswaku va kota ku timula torha loko va hlanganile eka mitirho yo hambanahambana ya ndhavuko wa vona.
Vatsonga va titshulele tinxaka to hambanahambana ta mabyalwa ya xintu ku fana na:
Nxaxamelo lowu awu helelanga.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Nukeri, Emilinah Reginah (2012). "Nkanelo wa yin'wana ya mindhavuko ya ririmi ra Vatsonga hi ku kongomisa eka swakunwa swa ndhavuko". University of Limpopo.


text:
Mfuwo wa Albertina Sisulu
Albertina Sisulu, loyi a tivekaka ku antswa tani hi “Mother of the Nation kumbe Ma Sisulu”, una ndhuma tani hi mulwela ntshuxeko wa tiko ra Afrika Dzonga xikan’we na nghamu ya mulwela ntsuxeko, Walter Sisulu.
U tiveka swinene hikokwalaho ka vuswikoti eka vurhangeri na matimba ya vumanana lebyi nga endla leswaku a suka e Transkei kuyava nhenhakazi ya nhlohletelo swinene e Afrika Dzonga. A tishamela a timiyelerile tani hintolovelo na ntumbuluko wayena kambe ari wansati wotiya swinene nokota ku kondzelela eka malembe lawa yotala yaku xanisiwa hi mabunu loko kahari na xihlawuhlawu leswi hiswona swinga endla leswaku ava wansati wohlawuleka kuva a tlangeriwa.
Khale ka president Jacob Zuma un’wi hlamusela tani hi khokholo ra nseketelo kungari eka muti wa ka Sisulu, kambe na vandla ro lwela ntshuxeko, laha anga hlayisa, a khutaza, a ongola xikanwe naku dyondzisa varhangeri votala na lava vanga rhanga emahlweni eka ku simekiwa ka Afrika Dzonga lontshwa wa xidimokirasi.
Manana Sisulu utshama a avelana hi leswi aswitsundzuka hi mudyondzisi wa yena loyi anga n’wibyela leswaku; “Mahanyelo ya yena i mudyondzisi wa matimba swinene. Yana matimba kutlula xin’wana na xin’wana lexi anga xivulaka.” Hiku languta mahanyelo ya manana Sisulu, aswi hlamarisi kutwa leswaku marito lawa yan’wi hlohleterile.
Ndzhaka yayena yile ka mihandzu yaku lwela ntshuxeko loku ko leha no tika swinene. Una xivandla xohlawuleka swinene xo xiximiwa exikarhi ka varhangeri va Afrika Dzonga. E mahlweni ka kulwela ntshunxeko, yena na ndyangu wa yena va xanisiwile swinene hi varhangeri va xihlawula mbala va mfumo wa xihlawuhlawu. Eka hinkwaswo leswi uyile emahlweni atiyimiserile naswona anga pfumelelangi ku chavisiwa, leswi aswinga susi miehleketo yayena eka ku lwela ntshuxeko wa tiko rerhu raku pfumala xihlawu-hlawu. “Ringeta tani hileswi vanga ringetaka ku, kambe avange tshovi moya wayena, avanga endli leswaku akwata kumbe ku tala mbilu, avangata hlula rirhandzu ra yena,” kuvula Archbishop Desmond Tutu loko a vulavula hi manana Sisulu.
Albertina Thethiwe u hlangane rosungula na Walter Sisulu loko a ha tirha exibedlhele xa Johannesburg General Hospital hi lembe ra 1941. Ari n’watipolotiki lontsongo swinene hinkarhi wakona....more
Endzhaku kaloko atava a hetile exikolweni xale henhla, Albertina Sisulu u tekile xiboho xakuva aya dyondzela vunese....more
Albertina Sisulu i wun’wani wa vanhu lava hloniphiwaka ngopfu eka matimu ya tiko ra Afrika Dzonga. U kumile kuxiximiwa ko hlaya eka vukorhokeri na kutiyimisela kayena eka kulwisana na xihlawu-hlawu...more
Endzhaku kaloko Albertina atava a tekanile na Walter uvuye a nghena hi nhloko eka misava ya yena ya tipolotiki. Loko atava aye evuchavela whawha kuya rhangela vuthu ra Umkhonto we Sizwe...more
Utswariwe ari nwana wa Bonilizwe na Monikazi Thethiwe hiti 21 October 1918, e ndzhawini ya Tsomo ekhale ka Transkei, Nontsikelelo Thethiwe ari n’wana wa vumbirhi eka vana vantlhanu....more
Albertina Sisulu angari eka timhaka ta tipolotiki kufikela a hlangana na Walter hi 1941. Na hinkarhi walowo, a nghenela tinhlengeletano ntsena tani hiku n’wiseketela....more


text:
Xitsonga, tani hi ririmu rin’wani na rin’wani ri na marito yo lomba. Kambe Vatsonga va na ntolovelo wo tirhisa marito yo lomba na hi ri na wona marito ya lawo eka Xitsonga. Rito “riqingo” hi rin’wani ra marito yo lombiwa leri ri tirhisiwaku hi Vatsonga, kambe riqingo i rito ro lombiwa eka Xizulu, “Uqingo”, leri vulaka Line kumbe Telephone Line.
Se hi Xitsonga i yini Riqingo?
- Ntwala-kule i Telephone
- Ntsheko i Cellphone
- Ntihla i Network Signal
- Xihondzo xa Nhlanganisi i Network Tower
- Moya i Airtime
- Dzelemba i Data Bundle
- Xihungwana i SMS
- Nsalo i Balance
- Ku tlhovetsa – Dial
- Ku tsheka – To make a call
- Ntshekuvo – Conference Call
- Ntshekosiva – Call Block
- Ntshekondzisa – Call divert
- Tsala – Type
- Rhumela – Send
- Sula – Delete
SWIKOMBISO SWA TIRHISELO RA MARITO LAWA EKA SWIVULWA
Ndzi heta ku xava ntsheko wa Nokia Lumnia.
Ndzi ringete ku ku tsheka tolo, kambe a ndzi ri na xiphiqo xa ntihla.
Xava dzelemba ra 50MB loko u lava ku ehluta tinsimu ta DJ Mudoro
Swi ta lava hi endla ntshekuvo, mina, wena na hahani, hi ta kota ku bula mhaka leyi.
Loko munhu a ku xanisa hi leswo tsheka na vusiku, wo tshekosiva nhlayo ya yena, i ta lumba mhandze.