text:
Hetshi ndi tshimela tshine tsha vha uri tsho ṋamelana tsha vha na maṱari o vuleaho, a kuvhangana sa tshigoḓelo maṱari a dovha avha na ṱhodzi dza vhuḓi ane a khakhisa zwimela zwire nga tsini, nga heyi nḓila he tshi tshimela tshi ya kona u shumisa zwimela zwi re nga tsini u itela u tsireledzwa. He tshi tshimela tshimela u bva fhasi mavuni lune zwi thusa uri tshi ya kona u imela na gomelelo tshi sa khou fa.
Mutumbu wa hone wo kuvhatedzwa, naho zwo ralo tsha vhuya tsha aṋwa mitshelo tshi khou fa. Heḽi ḽiluvha ḽina zwithu zwine zwa tou nga ṱhase dza mulilo na maṱari o ṱandavhuwaho. Maṱari ori ubva kha mutumbu wa ḽiluvha a dovha anga a khou vhuya zwa nga zwi khou ita tshiguthe. Muvhala wa uya fhambana ubva kha tshitopi na uno nga maṱari. Ḽi ya hula ḽa swika 1m vhulapfu.


c: text/html

text:
Guitarfish
Dzina ḽa muṱa ḽo ḓoweleyaho
Guitarfish
Alias
Wedgefish, Shovelnose shark
Dzina ḽa tshi saitsi
Rhinobatidae
Tshivhumbeo
U swika kha 3 m
Ṱhaluso
Ndi ndapfu ya lala ya vha na ṱhoho ya tshivhumbeo tsha triangle na ningo ya tshipulumbu. Ya vha na mutshila wa nnṱha une wa vha wo khwaṱhaho nga murahu. Ya vha na muvhala usa vhonaliho tshinwe tshifhinga uya vha na mathomathoma nga nnṱha. Na thumbu tshena.
Nḓivho yo ḓoweleyaho
Rhinonatidae ndi muṱa une wa vha na tshaka dza 7 na zwigwada zwa 45. U wela kha dzine dza ofhiwa. Mulomo, ningo na gulokulo zwi nga fhasi, na maṱo ane avha nga nnṱha. Maṋo ndi maṱuku, na one a tou nga o lala. Tshinwe tshifhinga iya wanala vhukati-kati ha maḓi. Ovoviviparous. Ṱhukhu dzi bebiwa na u hula. Iya kona u beba vhana vha no swika 10.
Kuḽele
Iḽa nga zwipuka zwo no wanala nṱha nṱha ha maṱi. Khovhe ṱhukhu.
U phaḓaladziwa
Dzi ya wanala hoṱhe hune ha vha na vhuḓalo ha maḓi.
Zwigwada zwo ḓoweleyaho
Bowmouth guitarfish - Rhina ancylostoma
Giant guitarfish - Rhynchobatus djiddensis
White-spotted guitarfish - Rhinobatos punctifer

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vhathu vha Bastaards vha Richtersveld
Dzi Ṱhundu
Nga murahu hamusi van der Ste atshi tumbula thavha ya copper, ho mbo ḓi vha na nḓila ya uya vhubvaḓuvha. Ayo ngo vha nḓila ye ya vha i tshi dzula i tshi khou shuma,nga nḓila dzoṱhe, fhedzi nga murahu ha minwaha ya 200 ya dzi ṱhundu ḽa Namaqualand. Hezwi hu vha ho kateliwa vha u zwima, vha u tandula, botanist, vha zwa u lima vha european, phuli dzo shavhaho na mbalo ya vhane vha vhidziwa dzi Bastaards (vhathu vhane vha vha na malofha o ṱanganananaho). Musi hu tshi swika havha vhathu vhaswa vha tshi khou lwela shango na zwishumiswa, ha thoma uvha na dzi nndwa dzo vhalaho kha vhonovho vhupo, nga maanḓa nga tshifhinga tsha gomelelo.
Tsha u thoma kha ri ambe nga havha vha Bastaards. Havha vha lushaka lo ṱanganaho malofha vho vha vha tshiḓivhiwa nga madzina o vhalaho, fhedzi mmbi ine ya vha na maanḓa yo vha i tshi vha vhidza ‘Bastaards’ (vhana vha Europeans vhane vha savhe vha tshena) kana ‘Bastaard-Hottentots’ (vhana vha zwisiwana na Khoikhoi).
Zwe zwa ḓiswa nga mulandu wa holu lushaka lwe lwa vha lu tshi khou vhudziswa vhubvo,vhunzhi ha vhathu (naho hu mafhungo o leluwaho) vho vha vha sa tei u wana vhudzulo kha mmbi ifhio na ifhio. Nga mulandu wa hezwi,nge vha ḓi wanela shango vhone vhaṋe.
Adam Kok
Hafha u dzhenelela kha tshigwada tsha mvelo tsha vha Nama, zwo dzhenelela kha zwiṱhavhane, pfunzo na vhushaka ha u pfuma. Vha dovha vha vha vho fara modicum ya zwa polotiki nga mulandu wa lutendo lwavho kha vhurereli ha tshi kriste, vhanwe vho kona na u vhila mabulasi kana pfanelo dza pfulo kha vhahulwane vha mmbi nahone vha hula vha tshi khou pfuma vha tshiya.
Muḓivhalea Adam Kok, mutumbuli wa tshitshavha tsha Griqua ovha o tou ḓiimisa. Kok o pfuluwa atshi khou bva Cape a tshi khou ya Piketberg, aya a dzula kha bulasi ḽa Stinkfontein nga 1751.
Nga murahu,ene na muṱa wawe vha pfulutshela Kamiesberg he vhana vhawe vha vhavha hone vha vhukati kha zwa u rengiselana na vha Europeans, vha Namaqua na vhathu vha maTswana.
Nga vho1780, minwe miraḓo ya muṱa wa Orange River,vhe vha ḓo dzula kha vhupo ha Kimberley, vha saathu u ṱuwa uya u ṱoḓa shango ḽavho. Hezwi zwa u sokou dzula u tshi khou pfuluwa ho vha hu wone mushumo wa trekboer vha sokou ḓa vha dzhia shango.
Vha Bosluis Basters
vha Bosluis Baster vho wana dzina ḽavho kha fhethu havho ha mvelo, bulasi ḽa Bo-Sluis (nntha ha sluice) azwi bvi kha ipfi ḽa tshivhuru ḽine ḽa ri ‘bosluis’, zwine zwa ambelwa kha maḓaka o ḓitikaho nga manwe kana o sianaho.
Ndi zwavhuḓi u ḓivha uri huna vhanwe vhane avho ngo vha vha mashudu vha ‘baster’, zwe zwa ḓo bva kha vhathu vha u thoma vha ‘bastaard’, zwi ambiwa kha ṱhonifho nga tshigwada tsho vhalaho tshine tsha ḓi hudza (hokatelwa na Rehoboth basters na Namibia). Vhathu vho vhalaho vha u kona u ambela vho no amba dzi mbuno nga heḽi ḓuvha murahu nga vho 1800,musi vhuimo havho sa vha ‘half-castes’ wo vha takusa sa vhathu vhane vha vha khwine u fhirisa vha ‘hottentots’ na dzinwe tshaka.
Kha nyimelo hei, u swika Bosluis Baster zwo sumbedza vha na vhushaka na vha Khoikhoi nga hunwe henefho. Ndo vhudziwa, lwa u thoma, zwigwada zwivhili zwo vha zwi tshinetiswa nga zwinwe, nga uṱavhanya nga vho 1980, ho mbo ḓi vha na mbingano vhukati ha mu Nama na Baster zwo ḓo imisa dzi tsie kha Eksteenfontein.Ṋamusi, naho zwo ralo, zwigwada zwa Richtersveld vho mbo ḓi thoma u shumisana na vhanwe ubva zwenezwo.
Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
161Pawulo a fika eDerbe ni le Listra. Kona, a ku ri ni mudyondzisiwa loyi a va ku i Timotiya; mana wa yena a a ri Muyuda, naswona a a ri mupfumeri; kambe tata wa yena a a ri Mugriki; 2Timotiya a a nkhenseka eka vamakwavo va le Listra ni va le Ikoniya. 3Pawulo a a lava ku famba na yena, kutani a n'wi teka, a n'wi yimbisa, hikwalaho ka Vayuda lava akeke ematikweni walawo, hikuva hinkwavo a va tiva leswaku tata wa Timotiya i Mugriki. 4Kutani loko vaapostola va ri karhi va hundza emitini leyi, va nyiketa vamakwavo milawu leyi nga vekiwa hi vaapostola ni vakulukumba va le Yerusalema, ni ku kombela leswaku yi hlayisiwa. 5Hi mukhuva lowu, tikereke ti tiyisiwa eku pfumeleni, ti andza siku rin'wana ni rin'wana.
6Vaapostola va tsemakanya matiko ya Firigiya ni ya Galatiya, kutani Moya lowo Kwetsima wu va sivela ku ya vula Rito etikweni ra Asiya.Tiko leri a ri endla xifundzha lexi Varhoma a va ku i Asiya 7Kuteloko va fikile endzilekaneni wa tiko ra Misiya, va ringeta ku nghena etikweni ra Bitiniya, kambe Moya wa Yesu a wu va pfumelelanga. 8Hikokwalaho va tsemakanya Misiya, kutani va rhelela va ya eTrowasi.
9Xivono xi humelela eka Pawulo nivusiku: Wanuna wa Makedoniya a yima emahlweni ka yena, a n'wi khongela, a ku: “Pelela eMakedoniya, u ta hi pfuna!” 10Loko Pawulo a vonile xivono lexi, hi hatla hi tilunghisela ku ya eMakedoniya, hi ku twisisa leswaku i Xikwembu lexi xi hi vitaneke ku ya twarisa Evhangeli eka vanhu va kona.
11Kuteloko hi sukile eTrowasi hi ngalava, hi tsemakanya lwandle ku ya fika exihlaleni xa Samotraka, kutani hi siku leri tlhandlamaka, hi ya eNeyapoli; 12loko hi suka kona, hi kongoma Filipiya, wu nga muti wa xitikwana xo sungula xa Makedoniya,Tiko ra Makedoniya a ri avanyisiwile hi switikwana swa mune ni ndhawu ya Varhoma.Xigriki: koloniya, hileswaku ndhawu leyi a yi ri emavokweni ya vanhu vo huma kule Kutani hi tshama masiku ma nga ri mangani emutini wolowo.
13Hi siku ra Savata hi huma emutini, hi ya nambyeni, laha hi anakanyeke leswaku ku nga va ni ndhawu yo khongela eka yona; kuteloko hi tshamile, hi vulavula ni vavasati lava hlengeletaneke kona. 14Kutani un'wana wa vona loyi a va ku i Lidiya, muxavisi wa tinguvu to vangama ta xivunguvungu, wa muti wa Tiyatira, wansati wo chava Xikwembu, a a ri eku yingiseni; kutani Hosi yi pfula mbilu ya yena leswaku a twisisa leswi vuriwaka hi Pawulo. 15Kuteloko a khuvuriwile swin'we ni va ndyangu wa yena, a hi khongela, a ku: “Loko mi vona leswaku ndzi munhu la pfumeleke ka Hosi hakunene, mi nga nghena ekaya ka mina, mi tshama kona.” Kutani a hi sindzisa ku ya kona.
16Siku rin'wana loko hi ya endhawini yo khongela ka yona, hi hlangana ni wanhwana loyi a a ri hlonga, loyi a a ri ni moya wa vungoma, a fumisa vini va yena hi ku vhumbha. 17Kutani a hi landza, hina na Pawulo, a ri karhi a huwelela, a ku: “Vavanuna lava i malandza ya Xikwembu xa le henhla-henhla, lava va mi tivisaka ta ndlela ya ku ponisiwa.” 18A hamba a endlisa sweswo hi masiku layo tala ku kondza Pawulo a karhateka swinene, kutani a hundzuluka, a ku ka moya: “Hi vito ra Yesu Kriste ndza ku lerisa ndzi ri: Huma eka wanhwana loyi!” Kutani hi nomu lo moya wu huma.
19Loko vini va wanhwana va vona leswaku va lahlekeriwe hi bindzu leri a va ri languterile, va khoma Pawulo na Silasi, va va kokela ehubyeni, emahlweni ka tindhuna; 20va va yisa eka letikulu ta kona va ku: “Vanhu lava i Vayuda, kutani va pfilunganya muti wa ka hina; 21va dyondzisa mikhuva leyi hi nga faneriki ku yi amukela ni ku yi endla, hina hi nga Varhoma.” 22Na wona ntshungu wu va pfukela hi matimba; tindhuna ti handzula swiambalo swa Pawulo na Silasi, ti lerisa leswaku va biwa hi minkhavi. 23Kuteloko va va humesile mimpfembeti hi ku va ba, va va hoxa ekhotsweni, va lerisa mulanguteri wa khotso ku va rindza swinene. 24Loko yena a kumile xileriso xexo, a va nghenisa ekhotsweni ra le xikarhi, kutani a manya milenge ya vona hi mintsandza.
25Exikarhi ka vusiku, Pawulo na Silasi a va khongela, va dzunisa Xikwembu hi ku yimbelela tinsimu, kutani vabohiwa lavan'wana va va yingisa. 26Kambe hi nomu lo, ku tsekatseka lokukulu ka misava ku va kona; kutani masungulo ya khotso ma tsekatsekisiwa; kan'we-kan'we tinyangwa hinkwato ti pfuleka, kutani tinketani ta vabohiwa hinkwavo ti ntshunxeka. 27Mulanguteri wa khotso a pfuka evurhongweni; kakuloko a vona tinyangwa ta khotso ti pfulekile, a hlomula fumu ra yena, a lava ku tidlaya, hikuva a a anakanya leswaku vabohiwa va balekile. 28Kambe Pawulo a huwelela hi rito ro tlakuka, a ku: “U nga tshuki u tivavisa, hikuva ha ha ri kona hinkwerhu.” 29Mulanguteri a kombela timboni, a nghena hi ku tsutsuma, a tiwisela emilengeni ya Pawulo na Silasi, a ri karhi a rhurhumela hi ku chava. 30Kutani loko a va humeserile ehandle, a ku: “Tihosi, xana ndzi fanele ku endla yini leswaku ndzi ponisiwa?” 31Vona va ku: “Pfumela eka Hosi Yesu, kutani u ta ponisiwa, wena ni va ndyangu wa wena.” 32Kutani va n'wi byela rito ra Hosi, a ri ni va le kaya ka yena hinkwavo. 33Kutani, enkarhini wolowo wa vusiku, mulanguteri a va teka a hlantswa mimpfembeti ya vona; kutani kan'we-kan'we a khuvuriwa, yena ni vanhu va yena hinkwavo. 34Endzhaku ka sweswo, a yisa Pawulo na Silasi ekaya ka yena, a va phamela swakudya, kutani a tsaka swin'we ni va ndyangu wa yena hinkwavo, hileswi a a pfumerile ka Xikwembu.
35Loko ri xa, tindhuna ti rhuma maphorisa ku ya lerisa leswaku vanhu lava va ntshunxiwa. 36Mulanguteri wa khotso a tivisa Pawulo mhaka leyi, a ku: “Tindhuna ti rhumele rito leswaku mi ntshunxiwa; kutani sweswi, humani, mi famba hi ku rhula.” 37Kambe Pawulo a ku ka maphorisa: “Va hi bile erivaleni hi nga si avanyisiwa, hina hi nga Varhoma, kutani va hi hoxa ekhotsweni! Xana sweswi va nga hi ntshunxa exihundleni xana? Nikutsongo! A va te vona vini, va ta hi humesela ehandle.” 38Maphorisa ma yisa marito walawo eka tindhuna; loko tona ti twa leswaku Pawulo na Silasi i Varhoma, ti chava. 39Kavaloko ti ta, ti kombela ku rivaleriwa,Kumbe: ti va khongotela ti va humesela ehandle, ti kombela leswaku va huma emutini, va famba. 40Kuteloko va humile ekhotsweni, va ya ekaya ka Lidiya; kona, va vonana ni vamakwavo, va va khongotela, kutani va tifambela.


text:
Xitshopana
Muvala wa Xitshopana(Kumbe Halandi) i muvala lowunge xikarhi ka muvala wa tshopi na wa rihlaza eka nxaxamelo wa magandlati ya rivoningo. Muvala lowu wu vonaka loko magandlati ya rivoningo makhuluka exikarhi ka 570–590 wa ti nanomitara. I muvala wa xisimeko eka nkongomiso wa mavala wu tirhisiwa ngopfu eka ngandliso wa switsariwa. Eka nkongomiso wa mavala wa RBG, muvala wa xitshopana wu tirhisiwa ku vanga mavala eka tithelevixini na tikhompuyutara, naswona wu endliwa hi ku hlanganisa muvala wo tshwuka na wa rihlaza hi ku ringanana. Ti Caroteniod ti vanga muvala wa xitshopana eka matluka ya ximun'wana, tindzoho ta mavele, swiluva, maswira, mandza na minsenga, naswona ti kokela matimba ya miseve ya dyambu leswaku ti sirhelela mihandzu leyi.[1] Dyambu ri vonaka riri na muvala wa xitshopana loko ritsivuka kumbe ku pela, hikwalaho ka leswi xibhakabhaka xi hangalasaka miseve ya dyambu leyi ngana magandlati yo koma (Muvala wa rihlaza, wa wasi na wa vhangazi).
Hikwalaho ka ku tala ka sava ra tsumani ya xitshopana, muvala lowu i wun'wana wa mavala lama tirhisiweke ngopfu ekusunguleni ka vupfapfarhuti; naswona baku rale Lascaux etikweni ra Furhwa rina pfupfarhuto wa hanci ya xitshopana, leyi tsariweke kwalomu ka 17,000 wa malembe lama hundzeke. Vumba ra tsumani a ritirhisiwa ku fananisa nhlonge ya nsuku e masirheni ya mabaku ya le Egipta, wuthlela nakambe wu tirhisiwa eka mipfapfarhuto ya marhangu ya mimiti ya xirhoma.[2] Eka tikereke to sungula ta vukreste, muvala wa xitshopana a wu yelanisiwa na mupapa, ku katsa na mpfungulo wa nsuku wa mfumo, wuthlela wu yelanisiwa na Judasi Skariyoti naswona a wutirhisiwa ku funga vajagana. Eka lembe xidzana ra vu 20, mayuda aya sindzisiwa ku mbala xinyeletana xa muvala wa xitshopana. Khale ka tiko ra Chayina, muvala wa xitshopana wo vangama a wuri muvala wa mfumo naswona awu mbariwa hi hosi na ndyangu wale vuhosini ntsena, naswona va endzi vo hlawuleka va mfumo ava amukeriwa eka nguvo ya lehansi ya muvala wa xitshopana.[3]
Hikuya hi mbuyelo wa ku hlahluva mavonele ya vanhu e tikweni-nkulu ra Yuropa, tiko ra Khanada na ra Amerikha, muvala wa xitshopana wu yelanisiwa na mafenya, vunene, na ku ntshuxeka, kuthlandalmeta kwalano, wuthlela wu yelanisiwa na mona na vutoya.[4] Etikweni ra Irani, wu yelanisiwa na vuvabyi,[5] wuthlela wu yelanisiwa na vuthlarhi na nkhomano.[6] Etikweni ra Chayina, na matiko mn'wana ya tiko-nkulu ra Axiya, wuvoniwa tani hi muvala wo yelana na ntsako, kukwetsima, ntwanano na vuthlarhi.[7]
MintshahoEdit
- ↑ Armstrong, G.A.; Hearst, J.E. (1996). "Carotenoids 2: Genetics and molecular biology of carotenoid pigment biosynthesis". FASEB J. 10 (2): 228–37. PMID 8641556.
- ↑ "Pigments through the Ages – Antiquity".
- ↑ Cited in Eva Heller (2000), Psychologie de la couleur – effets et symboliques, p. 82.
- ↑ Eva Heller (2000), Psychologie de la couleur – effets et symboliques, pp. 69–86.
- ↑ "Culture of Iran: Festival of Fire". www.iranchamber.com.
- ↑ "Shades of doubt and shapes of hope: Colors in Iranian culture". www.payvand.com.
- ↑ Eva Heller (2000), Psychologie de la couleur – effets et symboliques, pp. 69–86


text:
41Hikokwalaho leswi Xikwembu, hi tintswalo ta xona, xi nga hi rhuma ku tirha ntirho wolowo, a hi heli mbilu. 2Hi tshikile mintirho hinkwayo ya munyama ni ya tingana; a hi hanyi hi ku xisetela vanhu; a hi soholoti Rito ra Xikwembu; kambe hi humesela ntiyiso erivaleni, kutani hi tikomba hi ri lava nkhensekaka eripfalweni ra un'wana ni un'wana, ne mahlweni ka Xikwembu. 3Hikuva loko Mahungu Lamanene ya hina ma fihlekile, ma fihlekile ntsena eka lava yaka eku loveni; 4xikwembu xa misava leyi xi pfarile miehleketo ya vanhu lava va nga pfumeriki; xi va sive mahlo leswaku va nga voni ku vangama ka Mahungu Lamanene lama twarisaka ku kwetsima ka Kriste, yena loyi a nga xifaniso xa Xikwembu. 5Hina a hi titwarisi, kambe hi twarisa Kriste Yesu, hi ku: I Hosi! Kutani hina hi tivula malandza ya n'wina hikwalaho ka Yesu. 6
Hikuva xona Xikwembu lexi nga te: “Ku vonakala a ku vangame emunyameni!” hi xona lexi nga vangamisa ku vonakala etimbilwini ta hina, hi ta tiva ku kwetsima ka xona loku vangamaka enghoheni ya Kriste.
7Kambe hina hi nyikiweke ku rhwala xuma lexi, hi fana ni timbita ta vumba; swi komba leswaku matimba lamakulu lawa, lama tlulaka hinkwaswo, ma huma eka Xikwembu, a ma humi eka hina. 8Hi kamanyetiwa hi matlhelo hinkwawo, kambe a hi manyiwanga; hi le ku kanakaneni, kambe a hi heli mbilu; 9ha hlotiwa, kambe a hi tshikiwanga ekhombyeni; ha tlumbiwa, kambe a hi herisiwi; 10minkarhi hinkwayo hi rhwala rifu ra Yesu emirini wa hina, leswaku vutomi bya Yesu na byona byi vonaka emirini wa hina. 11Hikuva hina, hambileswi hi nga lava hanyaka, hi nyiketiwa eku dlaweni minkarhi hinkwayo hikwalaho ka Yesu, leswaku vutomi bya Yesu byi vonaka entumbulukweni wa hina lowu faka. 12Kutani ke, rifu ra tirha eka hina, kambe vutomi bya tirha eka n'wina.
13
Leswi hi nga ni Moya wa ku pfumela, lowu fanaka ni wa loyi a nga tsala a ku: “Ndzi pfumerile, hikokwalaho ndzi vulavurile”, na hina ha pfumela, kutani hikwalaho ka swona ha vulavula; 14hikuva ha swi tiva leswaku Xikwembu lexi xi pfuxeke Hosi Yesu eku feni, xi ta hi pfuxa na hina swin'we na Yesu, kutani xi ta hi humelerisa swin'we emahlweni ka xona, hina na n'wina. 15Hinkwaswo leswi swi endliwile hikwalaho ka n'wina, leswaku loko tintswalo ta Xikwembu ti ri karhi ti andza, ti andzisa ni ntsengo wa lava nga ta nkhensa va vuyelela, eku dzuniseni ka Xikwembu.
16Hikokwalaho a hi heli mbilu; hambileswi hi hlakalaka hi tlhelo ra munhu wa hina wa le handle, hi tlhelo ra munhu wa hina wa le ndzeni, hi hundzuka lavantshwa siku rin'wana ni rin'wana. 17Hikuva maxangu lawa ya nga riki na ku tika ngopfu, lawa ya nga ya nkarhinyana ntsena, ma hi tisela ku kwetsima loku nga ni ntikelo swinene, loku nga heriki, loku tlulaka ngopfu mpimo hinkwawo. 18Kutani hi kongomisa mahlo ku nga ri eka leswi voniwaka, kambe eka leswi nga voniwiki; hikuva leswi voniwaka i swa nkarhinyana ntsena, kasi leswi nga voniwiki i swa minkarhi hinkwayo.


text:
111 Dzunisani Yehovha!*+א [Aleph]Ndzi ta dzunisa Yehovha hi mbilu ya mina hinkwayo+ב [Beth]Laha ntlawa wa vanhu vo lulama wu hlengeletaneke kona.ג [Gimel]2 Mitirho ya Yehovha i yikulu;+ד [Daleth]Vanhu hinkwavo lava yi tsakelaka va anakanyisisa hi yona.+ה [He]3 Ntirho wakwe wa vangama naswona wu sasekile,ו [Waw]Ku lulama ka yena ku ta va kona hilaha ku nga heriki.+ז [Zayin]4 U endla leswaku mitirho yakwe yo hlamarisa yi tsundzukiwa.+ח [Heth]Yehovha u ni ntwelavusiwana* ni tintswalo.+ט [Teth]5 Lava va n’wi chavaka u va nyika swakudya.+י [Yod]A nga wu rivali ntwanano wakwe.+כ [Kaph]6 U kombe vanhu vakwe mitirho yakwe ya matimbaל [Lamed]Hi ku va nyika ndzhaka* ya matiko.+מ [Mem]7 Mitirho yakwe i ntiyiso ni vululami;+נ [Nun]Swileriso swakwe hinkwaswo swa tshembeka.+ס [Samekh]8 Swi ta tshama swi tshembekile, sweswi ni hilaha ku nga heriki;ע [Ayin]Swi endliwe hi ntiyiso ni hi ku lulama.+פ [Pe]9 U kutsule vanhu vakwe.+צ [Tsade]U lerise leswaku ntwanano wakwe wu tshama hilaha ku nga heriki.ק [Qoph]Vito rakwe ra kwetsima naswona ra xiximeka.+ר [Resh]10 Ku chava Yehovha i masungulo ya vutlhari.+ש [Sin]Hinkwavo lava yingisaka swileriso swakwe va kombisa ku twisisa.+ת [Taw]U ta dzunisiwa hilaha ku nga heriki.
Tinhlamuselo ta le hansi
^ Kumbe “Haleluya,” leswi vulaka “Dzunisani Yah.” Yah i nkomiso wa vito leri nge Yehovha.


text:
261“Kutani mi ta endlela Ntsonga swisirhelelo swa khume hi ntsembyani wo saseka lowu lukiweke ni voya bya muhlovo wa rihlaza ra tilo ni wa xivunguvungu ni lowo tshwuka; mi ta swi sasekisa hi ku swi rhungelela swifaniso swa tikerubu 2Xisirhelelo xin'wana ni xin'wana xi ta va ni mimpimo leyi: 14 m ku leha ni 2 m ku anama; swisirhelelo hinkwaswo swi fanele ku va ni mimpimo yo ringana. 3Mi ta hlanganisa ntlhanu wa swisirhelelo swi endla xin'we; ni leswin'wana swa ntlhanu, mi swi hlanganisisa sweswo. 4Nsomo wa xisirhelelo xa le handle, eka swisirhelelo swa ntlhanu leswo sungula, mi ta wu rhungelela marimi hi tingoti ta rihlaza ra tilo; na wona nsomo wa xisirhelelo xa le handle, eka swisirhelelo swa ntlhanu leswa vumbirhi, mi ta wu rhungelela marimi. 5Mi ta rhungelela marimi ya 50 eka xisirhelelo lexo sungula, ni marimi ya 50 eka nsomo wa xisirhelelo lexo hetelela; marimi lawa ma fanele ku va ma langutana. 6Mi ta endla ni swikhweketo swa 50 swa nsuku, kutani mi khomanisa swisirhelelo hi swona, leswaku Ntsonga lowo Hlawuleka wu hlangana wu va xilo xin'we lexi heleleke.
7“Mi ta endla swin'wana swisirhelelo hi voya bya timbuti, leswi nga ta va swa ntsonga wa vumbirhi ehenhla ka Ntsonga lowo Hlawuleka; mi endla swisirhelelo leswi swi va 11. 8Swisirhelelo leswi swi ta va ni mimpimo leyi: 15 m ku leha ni 2 m ku anama; swisirhelelo leswi swa 11 swi fanele ku va ni mimpimo yo ringana. 9Kutani mi ta hlanganisa ntlhanu wa swisirhelelo swi endla xin'we, mi hlanganisisa sweswo ni leswin'wana swa 6; xisirhelelo lexa vu-6 mi ta xi petsa xi ringanana, xi va emahlweni ka Ntsonga. 10Nsomo wa xisirhelelo lexo sungula eka leswa ntlhanu, mi ta wu rhungelela marimi ya 50; na wona nsomo wa xisirhelelo lexo hetelela eka leswa 6, mi ta wu rhungelela marimi ya 50.
11“Kutani mi ta endla swikhweketo swa 50 swa koporo, mi nghenisa swikhweketo leswi eka marimi; mi hlanganisa Ntsonga wu va xilo xin'we lexi heleleke. 12Leswi nga ta sala emakumu ka swisirhelelo swa ntsonga wa vumbirhi, ku nga hafu ya xisirhelelo, swi ta tshikiwa swi ncikinya hala ndzhaku ka Ntsonga lowo Hlawuleka. 13Kambe leswi nga ta sala lomu matlhelo ya swisirhelelo swa ntsonga wa vumbirhi, swi ta tshikiwa swi ncikinya ematlhelo ka ntsonga lowo Hlawuleka, swi wu funengeta, 50 cm eka tlhelo rin'wana ni 50 cm eka lerin'wana.
14“Naswona, mi ta endla xo funengeta Ntsonga hi madzovo lama tlhuvutsiweke ya tinyimpfu ni ya timbuti.Kumbe: ya tidolofini (Vonani 25:5)
15“Mi ta vatla mapulangi hi murhi wa munga, mi yimisa Ntsonga ha wona. 16Pulangi rin'wana ni rin'wana ri ta va ni mimpimo leyi: 5 m ku leha, ni 75 cm ku anama. 17Epulangini rin'wana ni rin'wana, ku fanele ku va ni timhingu timbirhi leti nga ta hlanganisa mapulangi lawa; endlani tano ni le mapulangini hinkwawo ya Ntsonga. 18Mapulangi ya Ntsonga, mi ta ma veka hi ndlela leyi: Mapulangi ya 20 ma ta va etlhelo ra le dzongeni. 19Ehansi ka mapulangi lawa ya 20, mi ta veka minkotloto ya 40 ya silivhere. Ku ta va ni minkotloto mimbirhi ehansi ka pulangi rin'we, laha ku nga ta nghena timhingu ta rona timbirhi; ni minkotloto mimbirhi ehansi ka rin'wana pulangi, laha ku nga ta nghena timhingu ta rona timbirhi. 20Etlhelweni lera vumbirhi ra Ntsonga, en'walungwini, ku ta va ni mapulangi ya 20, 21ni minkotloto ya wona ya 40 ya silivhere, mimbirhi ehansi ka pulangi rin'we, ni mimbirhi ehansi ka rin'wana pulangi. 22Mi ta veka mapulangi ya 6 endzhaku ka Ntsonga hi tlhelo ra vupeladyambu. 23Etinhleni ta Ntsonga leta le ndzhaku, mi ta yimisa mapulangi mambirhi. 24Mapulangi lawa ma fanele ku va ma hambanile ehansi, kambe ehenhla ma ta hlanganisiwa exingwavileni lexo sungula. Mapulangi ya tinhla letimbirhi ma ta yimisiwa hi ndlela yoleyo, mambirhi eyinhleni yin'we. 25Mapulangi hinkwawo ya le tinhleni ma ta va 8, ma va ni minkotloto ya wona ya 16 ya silivhere, mimbirhi ehansi ka pulangi rin'wana ni rin'wana.
26“Mi ta vatla timhandze to hingakanya ha tona ta murhi wa munga, mi ti veka hi ndlela leyi: Ntlhanu wa timhandze ti ta hingakanya emapulangwini ya tlhelo rin'we ra Ntsonga: 27ntlhanu wa tona ti ta hingakanya emapulangwini ya tlhelo lerin'wana ra Ntsonga, ni tin'wana ta ntlhanu ti ta hingakanya emapulangwini lama nga endzhaku ka Ntsonga, hi tlhelo ra vupeladyambu. 28Mhandze ya le xikarhi yo hingakanya mapulangi, yi fanele ku suka emakumu ka Ntsonga yi ya fika emakumu ka wona. 29Mi ta nameka nsuku emapulangwini ya Ntsonga, mi endla ni swingwavila swa nsuku eka wona, laha timhandze leto hingakanya ha tona ti nga ta nghenisiwa kona; na tona timhandze leti, mi ta ti nameka nsuku. 30Mi ta dzima Ntsonga lowo Hlawuleka hi ku ya hi xivumbeko xa wona lexi mi kombiweke xona entshaveni.
31“Kutani mi ta endla xisirhelelo hi voya bya muhlovo wa rihlaza ra tilo, ni wa xivunguvungu, ni lowo tshwuka, ni ntsembyani lowo saseka lowu lukiweke; mi ta xi sasekisa hi ku xi rhungelela swifaniso swa tikerubu. 32Xisirhelelo lexi mi ta xi hayeka hi swikhweketo swa nsuku eka mune wa tiphuphutiphuphu, kumbe: tinsika ta murhi wa munga leti yimisiweke ehenhla ka minkotloto ya mune ya silivhere. 33
9:3-5
Mi ta xi hayeka xi sukela eka swikhweketo xi ya ehansi; kutani mi ta veka Areka ya Ntwanano endzhaku ka xona. Xisirhelelo lexi xi ta mi avanyisela xivandla lexo hlawuleka ni xivandla lexo hlawuleka ngopfu xa le mpfungwe. 34Mi ta tlhandleka xitshamu xa ndzivalelo ehenhla ka Areka ya Ntwanano, exivandleni lexo hlawuleka ngopfu. 35Mi ta veka tafula ehandle ka xisirhelelo; xitlhoma-timboni xona mi ta xi veka hi tlhelo ra dzonga ra Ntsonga, ku langutana ni tafula, kutani rona mi ta ri veka hi tlhelo ra n'walungu.
36“Mi ta endla xisirhelelo xo pfala nyangwa ya Ntsonga hi voya bya muhlovo wa rihlaza ra tilo, ni wa xivunguvungu, ni lowo tshwuka ni ntsembyani wo saseka lowu lukiweke, lowu rhungeleriweke mavalavala. 37Mi ta vatla tiphuphu ta ntlhanu hi murhi wa munga, to hayeka xisirhelelo xa le nyangweni, mi ti nameka nsuku; ni swikhweketo swa tona swi ta va swa nsuku; mi ta endlela timhandze leti eminkotloto ya koporo ya ntlhanu.”


text:
121Muṋe washu o ṋea Mushe ndayo hedzino 2
dza Vhaisraele:
Arali musadzi a beba ṅwana wa mutuka u fhedza maḓuvha maṱanu na mavhili o kumala, u ḓi nga musi o vhona ṅwedzi. 3
Nga ḓuvha ḽa vhuṱanu na vhuraru uyo ṅwana nga a fumbiswe. 4Zwenezwo hu ḓo vha ho sala maḓuvha a 33 u swika musadzi uyo a tshi kumululwa nge malofha a ḓo vha o phopha oṱhe; a songo kwama tshithu tshikhethwa kana a dzhena denndeni ya u ṱangana na Mudzimu tshifhinga tsha u kumululwa hawe tsha vhuya tsha khunyelela.
5Arali musadzi a beba ṅwana wa musidzana u fhedza maḓuvha a 14 o kumala, u ḓi nga a tshi khou vhona ṅwedzi. Zwenezwo hu ḓo vha ho sala maḓuvha a 66 u swika a tshi kumuluwa nge malofha a ḓo vha o phopha oṱhe.
6Musi tshifhinga tshawe tsha u kumululwa tsho khunyelela, tshi nga vha tshi tsha ṅwana wa mutukana kana wa musidzana, o fanela u ḓisa ngwana ya ṅwaha muthihi ya tshiṱhavhelo tshi fhiswaho na ḽiivha ḽa tshiṱhavhelo tsha tshipfumelo a zwi swikise ha tshifhe muṋangoni wa dennde ya u ṱangana na Mudzimu. 7
14:21
27:8
Luk. 2:24
Tshifhe u ḓo ṋekedza Muṋe washu nduvho ya uyo musadzi a khunyeledza maitele a u mu kumulula, ndi hone a tshi ḓo vha o ṱamba dzitshika. Hezwo ndi zwine musadzi a fanela u zwi ita musi o beba ṅwana.
8Arali musadzi uyo a si na ngwana, nga a ḓise maivha mavhili, ḽiṅwe ḽi vhe ḽa tshiṱhavhelo tshi fhiswaho ḽiṅwe ḽi vhe ḽa tshiṱhavhelo tsha tshipfumelo, tshifhe u ḓo khunyeledza maitele a u mu pfumelela, ndi hone a tshi ḓo vha o kumuluwa.


text:
“Ṱavhanyani, Neo, a ri tshena tshifhinga!” hu amba Hope a tshi khou vhea fhasi mukhwama u lemelaho. Hope na Josh vho vha vho lindela Neo. Vhoṱhe vho vha vha tshi khou ya phakhani sa tshipiḓa tsha maano a Hope!Hope o mbo thoma u vhamba maano nga murahu ha u vhala bugu ntswa ye mme awe vha mu rengela. Yo vha i tshi amba nga ha musidzana we a tsireledza muvhundu wa hawe kha ḓithu ḽi shushaho. Hope o ḓiphiṋa nga iyo bugu lwe zwa ita uri a i fhedze nga ḓuvha ḽithihi nahone o ita na u lora nga ha ḓithu ḽi shushaho vhusiku uho!
“Ndi a fulufhela uri maano e na ri vhambela a ḓo nyanyula. Ndi ngani no dzhaya?” Neo u vhudzisa Hope zwenezwi a tshi khou vala munango wa nga phanḓa. Neo o vha o ambara muṅadzi wawe a u funesaho wa ḽihokokolwanzhe na phetsho ya iṱoni.“Nṋe sa inwi a thi ḓivhi tshithu, Neo. Hope o nkhumbela uri ndi ḓe na khaithi yanga phakhani,” hu amba Josh a tshi khou sumba khaithi yawe.
“Fulufhelani, ni ḓo ḓiphiṋa nga hezwi!” hu amba Hope zwenezwi a tshi khou tshimbilela phanḓa ha khonani dzawe. Neo na Josh vho tevhela, vha tshi khou lingedza u tshimbila nae fhethu huthihi.Musi vha tshi swika phakhani, vho vhona ṋeḓorobo o kuvhanganelwa nga gogo ḽihulu ḽa vhathu. “Hu khou itea mini?” Josh u vhudzisa muṅwe mufumakadzi o imaho henefho tsini.
“Inwi, ndi kale ṋeḓorobo a tshi khou ṱanganedza mbilaelo nnzhi nga ha uri a hu na mirunzi minzhi phakhani,” u ralo. “Zwenezwo, o mbo ḓi ita uri hu ṱavhiwe miri miswa minzhi nahone ṋamusi u fhano u ḓo pembelela izwi na vhathu vhoṱhe.”“Evho! Phakha yo dalesa lune maano anga ha nga ḓo shuma,” hu amba Hope, o kulea nungo.
“Maano a mini?” hu vhudzisa Neo na Josh mazha, vha tshi khou sedzana.“Ni a humbula tshiṱori tshe nda vhala nga ha musidzana wa muhali we a tsireledza muvhundu wa hawe?” hu vhudzisa Hope. “Fhedzi ha, ndo vha ndi khou lavhelela uri ri ḓo ita ḓithu ḽi shushaho, ra ḽi vhofhelela kha khaithi ya Josh ra kona ha u i fhufhisa nga henefha nṱha phakhani. Zwino vhonani!” hu amba Hope a tshi sumba kha vhathu vho imaho vho kuvhanganela ṋeḓorobo nga dakalo.
Neo o mbo vhona uri Hope o ṱungufhala hani. “Hope, ndi maano avhuḓi!” u ralo. “Kha ri ṱutshele hangei murahu ha ḓaka ḽihulu. A hu na ane a ḓo ri vhona.” Josh na Hope vha tenda nga ṱhoho nahone vha mbo ḓi ya.“Josh, iyani u ṱoḓa zwitanda. Neo, bvulani muṅadzi waṋu wa ḽihokokolwanzhe na phetsho ya iṱoni,” Hope u ṋea ndaela a tshi khou bvisa zwiambaro zwawe zwa karati na baḽoni ngomu mukhwamani wawe.Josh a wana zwitandana zwisekene tsini ha gokoko ḽa mathukhwi nahone khonani tharu dza mbo dzula murahu ha zwiṱaka hu tshi khou shumiswa muḓali u bvaho ngomu ha mukhwama wa Hope u vhofhekanya zwitandana nga tshivhumbeo tsha tshifhambano u sika muvhili wa ḓithu. Hope o mbo ḓadza muya ngomu ha baḽoni a ḽi vhofhelela kha ṱhoho ya ḓithu.
Vha ambadza ḓithu nga zwiambaro zwa Hope zwa karati na nga muṅadzi wa Neo wa ḽihokokolwanzhe na phetsho ya iṱoni. Josh a vhofhelela ḓithu kha khaithi yawe. Na zwenezwo vha vha vho no ḓilugisela!
Vhana vho dzumbama murahu ha zwiṱaka vha vhofholola thambo ya khaithi. Muya wa maanḓa u rotholaho wa mbo fhufhisela ḓithu muyani. Nṱha, nṱha, nṱha ḽa mbo ḓi ya, ḽi khou ralo u ṱutshela kule navho.Nga tshenetsho tshifhinga, Bella na mme awe vho vha vho swika phakhani u onyolosa milenzhe ya Noodle. Musi Noodle i tshi vhona ḓithu ḽi khou fhefheḓa muyani, ya thoma u huvha na u kokodza thambo ye ya vhofhiwa ngayo. Bella o lingedza u fara o khwaṱhisa kha thambo yo vhofhaho Noodle, fhedzi yone ya kokodza nga maanḓa u swikela a tshi litshedza. Noodle ya mbo ḓi ya na phakha. Bella na mme awe vha i gidimedza nga murahu.
Zwenezwo ḓithu ḽa mbo thoma u fhefheḓa ḽi tshi tsa fhasi ḽi tshi yela thungo lwa ṱhoho ya ṋeḓorobo zwenezwi a khou ṋea muvhigo! Noodle yo vha i tshi khou gidima i tshi yela thungo lwa ṋeḓorobo i tshi khou ralo u huvha ḓithu – ngeno Bella na mme awe vha murahu fhedzi vha si kule.
Josh a kokodza thambo ya khaithi, a khou lingedza uri ḓithu ḽi vhuelele hafhu nṱha muyani, fhedzi o vha o no lenga. Noodle ya fhufhela nṱha kha ḓithu, i tshi khou thula ṋeḓorobo. Zwipiḓa zwa mabambiri zwi re na tshipitshi tsha ṋeḓorobo khazwo zwa hasekana phakha yoṱhe, ngeno vhathu vha khou shavhela masia o fhambanaho.
Neo, Josh, Hope, Bella na mme awe vha gidimela uyo thusa. Vho wana ṋeḓorobo a fhasi tsini ha ḓithu ngeno Noodle i khou endela u huvha ḓithu. Vhana vho thusa u dzikisa Noodle ngeno mme a Bella vho thusa u vusa ṋeḓorobo.
Zwenezwo Hope a ṱalutshedza uri ndi ngani maano awe a songo tshimbila zwavhuḓi. Ṋeḓorobo a thetshelesa, nahone musi Hope o fhedza, a sokou mu lavhelesa … a mbo thoma u sea. “Zwino ni nga kona u ṅwala tshiṱori tshaṋu tsha ḓithu ḽi shushaho,” ṋeḓorobo vha dzinginya.
Na musi maano a Hope a songo tou shuma zwavhuḓi, ho vha ḓuvha ḽine vhoṱhe vha ḓo ḽi humbula!


text:
Nomsa a langute sesi wa yena, Mandisa, loko a ri karhi a hulela xo ambala enhan’wini. Manana wa vona a huwelela a ri exitangeni,
“Mandisa, ndzi kombela u ndzi yela evhengeleni. Hilowu nongoloko wa swo xava.” Mandisa a hlaya nongoloko wa swo xava,
“Xinkwa, majarini, botere ya timanga, jamu ya maapirikhoto, fulawuri, mandza, chukele, masi, tiya na munyu. Hinkwaswo ndzi ta lava tibeke timbirhi.”
Nomsa a ya ehenhla na le hansi. “Xana na mina ndzi nga ta? Ndzi kombela ku famba na wena?” A ri na mali leyi a yi hlayisile.
A rhandza swiwitsi leswikulu swa xirhendzewutani swa xilamula leswi nga le vhelengeleni. “Swa boha na?” Mandisa a hefemulela ehenhla.
A ri na malembe ya khumembirhi kasi Nomsa a ri na malembe ya tsevu naswona hi mikarhi yin’wana a karhala hi ndzisana ya yena loko a
famba na yena a n’wi sale endzhaku. “U ta fanela ku ndzi pfuna ku rhwala swilo ke.”
“Ndzi ta ku pfuna, ndzi ta ku pfuna!” ku tshembisa Nomsa. “Hlaya nongoloko nakambe, ndzi lava ku twa leswi hi faneleke ku swi xava.”
“Xinkwa, majarini, botere ya timanga, jamu ya maapirikhoto, fulawuri, mandza, chukele, masi, tiya na munyu,”
ku hlaya Mandisa loko Nomsa a ri karhi a hlayela hi tintiho. Khume ra swilo, xin’we eka rintiho rin’wana na rin’wana.
Nomsa a nga si swi kota ku hlaya, kambe a ri kahle eka ku tsundzuka swilo.
Vamakwavo va humile va nghena exitarateni. Moya a wu ri eku hungeni! A wu hunga swiambalo swa vona na ku hangalasa malakatsa
ma khunguluka na ku tsutsuma exitarateni. Loko va ri karhi va hundza laha ku tirhiwaka kona misisi eka garaji ya
Manana Ngubane va vona Fezeka na Phumla va ri karhi va luka misisi. Manana Ngubani a swi kota swinene ku luka misisi.
Fezeka na Phumla a va ri vanghana va Mandisa lavakulu. “Yoo, u languteka u sasekile!” ku vuvula Mandisa loko a ya laha ku endliwaka
kona misisi ku ya vona xitayili xintshwa xa malukelo. A xi sasekile swinene. “U ambarile hambe yintshwa,” Mandisa a byela Fezeka.
A korhama kutani hi le xikarhi ka tintiho a ringeta lapi leri va ri tirhiseke. “Xana lexi u xi kumile kwihi?” Nomsa a hefemulela ehenhla.
A lava ku ya fika evhengeleni hi xihatla. Kambe swilo hinkwaswo leswi Mandisa a ehleketa hi swona masiku lawa a ku ri swiambalo na misisi na tintangu.
“Ndzi rhandza vuhlalu bya wena lebyintshwa, Phumla!” ku vula Mandisa loyi a ri karhi a korhama ku khoma vuhlalu leyintshwa bya munghana wa yena.
Endzhaku, eeh-eeh! Moya wu vutla nongoloko wa swo xava evokweni ra Mandisa! Wu haha wu tlula khumbi, wu hundza na lwangu ra vaakelani.
Wu fambile, ku famba, ku famba! Wu fambile hakanene, wu fambile! “Ndzi le khombyeni sweswi,” ku vula Mandisa a ri karhi a vekela voko enon’weni wa yena.
“Ndzi fanele ku tlhelela ekaya ndzi ya kombela nongoloko wuntshwa eka Manana naswona ndza swi tiva leswaku u ta ndzi holovela!”
“U nga kali u endla sweswo! Ndza wu tsundzuka nongoloko wa swo xava,” ku vula Nomsa a ri karhi a tlulela ehenhla na le hansi.
“Ndzi tsundzuka hinkwaswo.” A yimisa swandla swa yena a sungula ku swi hlaya hi tintiho ta yena ta khume. Rintiho rin’wana na rin’wana a
ku ri nchumu lowu a wu ri eka nongoloko wa swo xava. “Xinkwa, majarini, botere ya timanga, jamu ya maapirikhoto, fulawuri, mandza, chukele,
masi, tiya na munyu!” a vula. Mandisa a languteka a hlamarile. “U tirhile, Sesi! Ndzi tsakile u fambe na mina.
A hi hatlisi hi ya evhengeleni ku ya xava swilo leswi. Handle ka swona Manana u ta nzdi holovela.” “Loko va fika eMambhele Cash Store,
Mandisa a kombela swilo hinkwaswo leswi Nomsa a swi tsundzuka hi tintiho ta yena ta khume kutani a swi chela endzeni ka mikwama yo xavela.
Nomsa a sondzolota bodhlele lerikulu ra swiwitsi swa xilamula na bodhlele ra swiwitsi swa tibaby jelly ekusuhi na thili.
U humesile mali ya yena a yi nyika Mandisa. A kombetela swiwitsi leswi a swi lava kutani Mandisa a swi xava.
Mandisa na yena a engetela hi lolipopo yo tshwuka. “Xexo i xa ku va u ndzi ponisile ndzi huma ekhombyeni,” ku vula Mandisa.
“Ndza swi tiva u rhandza lolipopo yo tshwuka.” Un’wana na un’wana u rhwarile nkwama wo xavela va ya ekaya Nomsa a ri karhi a
tswontswa lolipopo ya yena yo tshwuka. Ekaya, va hangunuxele mikwama ya leswi va nga swi xava etafuleni ra le xitangeni kutani Mandisa a vutisa a ku,
“Manana, xana ndzi nga endla tiphenikhekhi leswaku hi ta lalela hi tona namuntlha?” A swi tiva leswaku Nomsa u rhandza tiphenikhekhi.
“Ina,” ku vula manana wa vona. “Ndzi na ntirho wo tala wa xikolo ku wu lulamisa ndzhenga wa namuntlha.
Swi nga ndzi pfuna ngopfu loko wo lulamisa swo lalela.”
Havumbirhi Nomsa na Mandisa va pfuva fulawuri, mandza, masi, chukele na munyu wutsongo ku endla tiphenikheki.
Va tshikile swipfanganisiwa kuringana awara. Kutani va endla tiphenikhekhi na tiphenikehkhi na tiphenikhekhi to tala. Xitanga xi nun’hwela kahle!
Loko Tatana a vuya, u kongomile exitangeni. “Nhopfu ya mina yi ndzi byela leswaku hi ta lalela hi tiphenikhekhi!
Nakambe ndza swi vona leswaku tintombhi ta mina timbirhi hi swona swisweki. Xana mi ta chela yini endzeni ka tona?” a vutisa.
“Ku na swinyamanyamani leswi swi nga sala tolo. Hi nga tirhisa swona,” ku vula Mandisa. “Nakambe ku na jamu ya maapirikhoto.
Jamu ya maapirikhoto ndzi yi rhandza ku tlula swilo hinkwaswo emisaveni!” ku vula Nomsa a ri karhi a tlulela ehenhla na le hansi.
“Na mina,” ku vula Tatana a ri karhi a hleka. Loko Manana a ta exitangeni, a phokotela mavoko. “Mi tirhile kahle, tintombi ta mina!” a vula.
Tiphenikhekhi a ti nandziha swinene. “Ndzi tsundzuka swilo leswi hi swi tirhiseke eka rhisipi,” ku vula Nomsa.
U yimisele xandla xa yena ehenhla a swi hlayela hi tintiho ta yena ta ntlhanu, “Fulawuri, mandza, masi, chukele na munyu wutsongo!”
Tatana wa yena a hleka a n’wi bambatela makatla. “Nhwana wa mina wo tlhariha!” a vula. “Kumbe na mina ndzi fanele ndzi tirhisa tintiho ku tsundzuka swilo!”


text:
Zulu
Ntumbuluko wa rixaka ra ma Zulu, leri kungavaka rona rixaka lerikulu swinene etikweni hinkwaro ra Afrika Dzonga, riwena eka ntlawa lowuntsongo wa rixaka ra vuhosi bya va Nguni leri tumbulukeke ekusuhi na nambu wa White Umfolozi River laha namuntlha kutivekaka tani hi KwaZulu-Natal kwalomuya kava 16th century. Shaka, loyi anga hetelela ari hosi ya ntlawa wuntsongo wa ma Zulu hi lembe ra 1818, hi yena anga sungula ku tumbuluxiwa ka rixaka ra ma Zulu kutani a aka rixaka lerikulu swinene e Dzongeni wa Afrika.
Vunanga, risimu xikan’we na ncino swi tlange xiphemu xa nkoka swinene eka vutomi bya mu Zulu, kungari eka munhu un’we ntsena, kambe na rixaka rihelerile....more
Khale, vutomi bya siku na siku emutini wa mu Zulu (umuzi) a byi landzelela maendlelo yokarhi lawa fanaka. Ku hambanyisiwa loku hambanyisekaka aku endliwa hikwalaho ka rimbewu, malembe na xiyimo....more
Hinkarhi waku fuma ka Shaka xikan’we na lavanga fuma endzhaku kayena, kukula na matimba ya rixaka ra ma Zulu swisukela eka nhlangano wa vusocha bya vona na vuswikoti....more
Nhlangano wa tipolotiki ta ma Zulu awu akiwe tani hi pyramid. E hansi ka xivumbeko lexi akuri miti (imizi) ya mani na mani, leyi ayiri na swiphemu swintsongo swa tipolotiki eka mfumo wa xiraka....more
Eka matimu hinkwawo ya xi Zulu, akuna xiphemu na xintsongo xa vutomi bya ndzhavuko wa xi Zulu laha vukhongeri byingariki na xiave: eka tinyimpi, mintirho, eka switeji na swiphiqo swa vutomi bya vanhu...more
Kwalomuya ka lembe rava 1550 Malandela, hosi leyi ayiri na nseketelo wuntsongo, lava avatshame ehansi ka xintshabyani xa Amandawe Hill e dzongeni wa tibuwa ta nambu wa Umhlatuze River...more
Hi 1787, Senzangakhona, hosi leyintsongo ya ma Zulu (loyi a kumeke vito rakwe kusuka eka n’wana wa jaha wa Malandela), atava a kume n’wana wa jaha kusuka e handle ka vukati, Shaka....more
Mimirhi ya xintu ya rixaka ra ma Zulu yina lomu yitumbulukaka kona exikarhi ka vukhale bya yona; xikan’we n kutirhisiwa na matotelo yawona yi cincile nyana eka malembe lawa yotala....more
Kutswariwa ka nwana exikarhi ka rixaka ra ma Zulu aswitshama swiri xivelelo eka vavasati ntsena, naswona vavanuna avanga pfumeleriwi kuva kona loko kutswariwa nwana....more
Eka vutomi bya khale bya ndzhavuko wa ma Zulu abyi vekiwe hi xivumbeko xa kahle na nhlonipho leswi aswiri na ntshamiseko. Munhu wun’wana na wun’wana ari na ndzhawu xikan’we na mintirho yokarhi...more
Matshamelo ya ntolovelo ya ndzhavuko wa vutomi bya xi Zulu, hilawa yanga rhandzela muti (umuzi). Kufikela masiku lawa, muti (umuzi) wutala kuva na nhloko ya muti (umnumzane)...more


text:
Rihati
Rihati ri vangiwa hi ku chika ka ndzilo wa gezi lowu kumekaka loko marifu mambirhi ma hlangana. Mpfumawulo wa rihati wa hlwela ku fika, loko wu ringanisiwa na rivilo ra rivoningo ra rihati.
Hi ku angarhela[Lulamisa | edit source]
Rihati ti ba misava kwalomu ka marhengu ya 40 - 50, sekondo yin'wana na yin'wana, leswi vulaka leswaku ri ba misava kwalomu ka 1.4 wa tibiliyoni hi lembe.[1] [2]
Kuna swivangelo swo tala leswi nga vangaka rihati naswona swi vangelo leswi swa hambana kuya hi tindzhawu ta misava. Swi vangelo leswi swi nga ha hlanganisa magonyele ya ndzhawu, mahungele ya moya, mberha na mpfhuka exikarhi ka ndzhawu na nambu kumbe mati.
Rihati hakanyingi ri vangiwa hi loko moya wo kufumela wu himana na moya wo titimela, naswona swi vanga ku dzolongana ka xibhakabhaka. Rihati ringa ha vangina na hi ximbhembhe, kumbe ximusi xa mindzilo ya nhova, hambi ku ri vuxika.[3][4]
Swiyelanisi[Lulamisa | edit source]
- ↑ Oliver, John E. (2005). Encyclopedia of World Climatology. National Oceanic and Atmospheric Administration. ISBN 978-1-4020-3264-6. Retrieved February 8, 2009.
- ↑ "Lightning". gsu.edu.
- ↑ New Lightning Type Found Over Volcano?
- ↑ "Bench collapse sparks lightning, roiling clouds".


text:
Robben Island: Pawn ya Polotiki
U Sudzuluwa ha Maanda kha zwa Polotiki
Nga 1948, ḽihoro ḽa Nationalist Party ḽo thuba (vhatshena) khetho dza tshitshavha nahone Smuts ovha si tshena maanḓa. Ndi hone u thoma ha thambulo ya minwaha ya 50 na vengo. Ipfi ḽine wa nga ḽi amba ngazwo zwo leluwa unga tou ri muvhuso wa tshiṱalula. Uya kha minwe minwaha i tevhelaho, muvhuos wo mbo ḓi amba milayo minzhi ye ya vha i tshi khou itelwa u vhaisa vhathu vhatsu na ma coloured vha Afrika Tshipembe.
Musi zwine zwa vha zwi tshi khou vha ṱuṱuwedza kha hezwi hu dzi khakhathi dza zwi sa vhudziswi vhubvo hazwo uri ndi kha vho makhulu wavho vha mavhuri vho no lovhaho, ni songo humbulela uri zwa muvhuso wa tshiṱalula zwo vha zwi tshi khou itwa nga zwa lukanda fhedzi lini. Ho vha huna inwe mbuno kha hezwi zwithu: vho vha vha na ṱhodea dza uri muthu ane avha mutshena a fhe vhathu vhatsu mishumo ya fhasi.
Ndi zwavhukuma, hezwi musi zwi tshi ya kha muvhuso wa shango hune havha uri ho ḓala vhathu vhatsu zwo vha zwi tshi ḓo ita uri vha zwi lwise vha gwalabe. Vha mulayo vha Zwihumbula uri vha fanela uvha na fhethu hune vha ḓo vhea hone vha dzia dzia khakhathi. Zwino, nga 1959, Minister wa Justice a ḓivhadza uri Robben Island hu kho ḓo vha khothoni. Zwishumiswa zwa thoma uya na hone nḓila dzoṱhe dza u dzhena tshiṱangadzimeni dza imiswa. Ha thoma zwithu zwine zwa konḓa tshiṱangadzimeni.
Minwaha ya Muvhuso wa Tshiṱalula
Nga 1958, ho mbo ḓi dzhena muthu ane avha na bono avha ene Prime Minister, Dr. H.F. Verwoerd. Na maipfi awe ano nga o shelwa mutoli, na hezwo zwawe zwa u sumbedza uri ene una bono zwa ḓisa tshifanyiso tshine tsha vha mulimo tsha muvhuso wa tshiṱalula zwa fhambanya u bvelela, he vhathu vhatsu vha shanduka vha vha vhone vhaki vha maḓi na vhareḓi vha khuni. Zwine vha wana nga murahu ha musi vho shuma ngaurali Verwoerd avha fulufhedzisa uri u ḓo lavhelesa mvelelo ya vhathu vhatsu nga nḓila ya tshi kriste.
Verwoerd o zwi ḓivha uri hu ḓo vha na khanedzano kha vhathu vha Afrika, tsheyo ya vha ya u lugisa, Robben Island sa khotho ya vhathu vhane vha ḓo lwa na muhumbulo wa muvhuso. Tsengo ya Treason Trial, ine khayo vha humbulelwa vho vha vha 150, vha tshi bva kha dzinwe tshaka, vha tshi khu pomokiwa uri vha khou lingedza u wisa muvhuso na hone vha gwevhiwa. Ubva nga 1961, khotho ya zwigevhenga yo runwa tshiṱangadzimeni uri vha yo vha tshi khou lugisa musi hu tshi ḓo farwa vhathu vha zwa polotiki. Tsengo ya Treason Trail, yo fhela nga murahu ha minwaha miṋa husina o fariwaho.
Nga hetsho tshifhinga, ANC yo vha i tshi tikedzwa nga tshi tshavha na hone nga hezwi ho no rangiwa phanḓa vhathu vhanzhi, vha vhanzhi nahone nga mulalo, vha tshi khou gwalabela muvhuso. U balelwa havho u swikelela zwine vha vha vha tshi khou zwifuna zwo ḓaḓisa vhanwe, naho zwo ralo nahone havha na munwe munna wa mulilo ano pfi Robert Sobukwe a bva kha ANC athoma zwigwada zwinzhi zwa tshisole tshine tsha vhidzwa upfi Pan Africanist Congress (PAC), nga 1959.
Muthu wa u Thoma u ya Khothoni ya Robben Island nga zwa Polotiki
Nga 1960, nga murahu ha musi vhathu vho dzhia tsheo vha Defiance Campaign vha tshi khou lwisana na mulayo wa u tshimbila wo fara basa. Kha munwe wa mugwalabo phanḓa ha mapholisana Sharpeville, tsini Vereeniging, mapholisa vha thuntsha tshitshavha. Vha vhulaha vhathu vha 69, vhunzhi ha vhathu vhane vha vha uri vho vhulaiwa vho thutshiwa kha miṱana ngauri vho vha vha tshi khou shavha. Hetshi tshiwo tsho mangadza tshi tshavha na vhathu vhanga nnḓa. Muvhuso wa Afrika Tshipembe zwe vha ḓo amba zwo mangadza. Vha ANC na vha PAC ha vho pfi ndi zwiimiswa zwisihoho mulayoni zwa imiswa u shuma.
Mulayo muswa wo vha u tshi khou itela uri zwi leluwe u fara vhathu vha vharangaphanḓa vha vhathu vhatsu. Nga murahu, Verwoerd o ḓo litsha zwa British Commonwealth a amba uri Afrika Tshipembe ndi Republic. Nga hetshi tshipiḓa, vhoṱhe vha PAC na ANC vha dzhia tsheyo ya u dzhia zwiṱhavhane uri vha kone u lwisana na muvhuso wa tshiṱalula, vhoṱhe vha thoma zwa u ita zwithavhane, zwine zwa vhidzwa Poqo na Umkhonto we Siswe, nga ṱhonifho.
Nga murahu ha u matsha ha Sharpeville, muthu wa u thoma u fariwa wa zwa polotiki nahone a iswa Robben Island ho vha vhunzhi havho hu vhathu vha PAC Poqo. V0ho thoma uswika nga 1960 uya phanḓa, vha tshi khou ḓa kha tshiṱangadzimeni tshine tsha vha uri tsho oma hune ho laṱedzwa nga masole ho vha hu songo luga na luthihi uri hu vhe khotho. Vhafariwa vha u thoma ndi vhone vhe vha mbo ḓi vhewa mushumoni wa u ita matombo uri vha kone u ḓiitela sele dza u dzula.
Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
Languta, Yingisa, Hanya Buku 5
概要: Elisha, Daniel, Jonah, Nehemiah, Esther. 24 sections. It has a picture book to go along with the recording.
文本文字
Manghenelo
Xewani! (Xewani vanghana) Buku leyi ya rihlaza ya swifaniso yi hi byela hi vakulukumba va Bibele la va va nga tshemba Xikwembu hi minkarhi ya swiphiqo. Loko u yingisa khasete leyi, pfula ka xifaniso lexi landzelaka loko u twa mpfumawulo lowu.
Xifaniso 1: Naamani u endzela yindlu ya Elisha
2 Tihosi 5:1-12
Elisha a ri mudyondzisi ni muprofeta lonkula wa Xikwembu e Israyel. Siku rin'wana wa nuna loyi vaku i Naaman u tile endlwini ya yena. Naaman a ri mufambisi wa mavuthu ya le Siriya ni nala wa vaIsrayele. Naaman a ri nhenha ni matimba swinene, kambe a ri ni nhlokomo (vuvabyi bya nhlonge). U tile e Israyel hi ku twa leswaku Elisha wa swi kota ku horisa nhlokomo. Kambe Elisha a nga humelanga ni le handle ku ta n'wi xeweta. Elisha u rhumele nandza wa yena ku byela Naaman leswi: "Famba u ya hlamba enambyeni wa Yordan ka nkombo (7x) kutani u ta tenga eka nhlokono wa wena."
Naaman a hlundzuka (kariha) a ku: "A ndzi ku uta humela eka mina, u ta yima a khongela Xikwembu xa yena, a ndzi khumba hi voko, a hanyisa nhlokono wa mina." Kutani Naamna a tlhela a famba a hlundzuke ngopfu.
Xifaniso 2: Naaman e nambyeni
2 Tihosi 5:13-19
Malandza ya Naaman va n'wi khongotela va ku atshike ku kariha ni ku ti kukumuxa. Va n'wi khorwisa leswaku a yingisa xileriso xa muprofeta. Kutani Naaman a ngirimela e Yordan a ti peta ka nkombo (7) a hlamba. Languta xifaniso! Naaman u tsake ngopfu. Nhlokono wa yena a wu basisiwile, u hanyile. Elisha a nga chavi munhu hikuva a tshembe Xikwembu lexi kulu. Aswi tiva leswaku Xikwembu xa yena Xi kota ku endla hinkwaswo. Na swona a swi tiva leswaku un'wana na u n'wana ufanele ku yingisa Rito ra Xikwembu (Bibele). Na hina hi fanele ku kombela Xikwembu Xi hi pfuna ku endla leswinene ni ku Xi tshemba minkarhi hinkwayo.
Xifaniso 3: Elisha ni xigolonyana xa ndzilo
2 Tihosi 6:8-17
Enkarhini lowu Siria a yilwa na Israyel. Xikwembu Xi byela nandza wa Xona Elisha minkarhi hinkwayo leswaku vaSiria va ta hlasela Israyel, kutani Elisha a tsundzuxa hosi hi makungu lawa ya vaSiria. Hosi ya Siria yi lerisile masocha ya yona yiku "Fambani mi ya kamba laha Elisha a nga kona, ndzi ta rhuma vanhu va ya n'wi khoma." Siku ri n'wana ni mixo Elisha ni malandza ya yena va pfuka va huma, kutani maswivo tinyimpi ta va Siria tirhendzele muti lowu va tshamaka ka wona. Kutani nandza wa yena a huwelela a ku: "Yo! N'wini wanga hi ta endla yini?" Elisha aku: "U nga chavi, hikuva lava va nga na hina va tele ku tlula la va nga na vona." Kutani Elisha a kombela aku Xikwembu wa nga hanyanyisa mahlo ya nandza a swi vona. Kutani nandza a languta (pfula mahlo) a vona ntshava yi tele hi mahanci ni magolonyi ya ndzilo swi rhendzele Elisha exikarhi. Xikwembu Xi rhumele leswi ku ta va sirhelela.
Vanghana! Loko malandza ya Xikwembu ma yingisa milawu ya Xikwembu, Xikwembu Xi ni matimba uyo rhangela no biyelela vana va Xona. Hikokwalaho ke, a va fanelanga ku chava nchumu kumbe munhu.
Xifaniso 4: Elisha ni Nyimpi ya mabofu
2 Tihosi 6:17-23; VaHeberu 10:30; Swivuriso 25:21
Ka ku loko vaSiria va tshinela ku ta teka Elisha, Elisha a khongela ka Xikwembu aku: "Wa nga ba mahlo ya tiko leri hi riphume!" Hi nomu lo, masocha hinkwawo a ma nga ha voni. Kutani Elisha a ya ka vona aku: "Ndzi landzeleni ndzi ta mi yisa e ka munhu loyi mi n'wi lavaka." Elisha a va rhangela a va yisa eSamaria e muti wu kulu wa Israyel. Elisha a tlhela a khongela na kambe aku: "Hosi wa nga hanyanyisa vanhu lava leswaku va ta vona." Kutani vaSiriya va swi vona leswaku va le xikarhi ka muti wa valala va vona.
Hosi ya Israyel a yi lava ku va dlaya kambe Elisha aku "Va nyike swakudya ni mata vanwa u va tshika va tlhela va muka." Hosi yi endlise leswi Elisha a nga n'wi byela swona.
Vanghana, Xikwembu xa Elisha i xi xikulukumba ku tlula nala u n'wana na u n'wana. Xikwembu Xi hi lerisile e ka Rito ra Xona leswaku hi ngati rihiseli e ka valala va hina hi kuva Xi te "Ku rihisa i ka Mina ndzi ta va rihisela ndzi ri mina."
Na swona Xikwembu Xite: "Loko nala wa wena a ri ni ndlala, n'wi nyike swakudya a dya, loko ari ni torha n'wi nyike swa ku nwa (mati) a nwa."
Xifaniso 5: Ta ku hlaseriwa ka Samaria
2 Tihosi 6:24 - 7:2
Mavuthu ya nyimpi ya vaSiriya mata na kambe ku ta lwa ni va Israyel. Va rhendzele muti wa Samaria nkarhi wa ku leha. Kutani va Israyel e mutini a va ri hava swa kudya.
Languta xifaniso lexi! Ku te loko hosi ya Israyel yi hundza erirhangwini ra muti, ku humelela vavasati va mbirhi va ta e ka yena, va kombela va ku ka yena hi pfune we hosi. A va khomiwile hi ndlala ngopfu va kondza va dya vana va vona. Hosi a yi swi tivanga leswaku yi nga endla yini. A hlundzukile hikuva Xikwembu a xi va ponisanga e ka vaSiria, kutani a lava ku dlaya Elisha, nandza wa hosi.
Kutani Elisha a rhumela mahungu lawa e ka hosi. "Xikwembu Xi vurisa sweswo Xiri: 'Mundzuku hi nkarhi wolowo xirhundzu xin'we xa mapa ni maxalana (barley) swi ta xavisiwa etinyangweni to Samaria.'
Xifaniso 6: Ta vanhu va mune va nhlokono
2 Tihosi 7:3-20
Enkarhini wolowo vavanuna va mune a va tshamile etinyangweni ta Samaria. Hinkwavo a va ri ni nhlokono. Kutani va byelana vaku: "Hikwalaho ka yini hi fanele ku tshama laha hifa? A hi yeni e ka nyimpi ya vaSiria." Nkarhinyana wolowo kasi va Siriya va twa mpfumawulo wu kulu wonge inyimpi le yi taka. Va chuhile ngopfu va suka va sukela swilo swa vona va baleka. Loko va nhlokono va fika e mixaxeni ya vaSiriya, va kume ku ri hava munhu kwalano. Kutani va nhlokono va fikile va teka swakudya ni hinkwaswo leswi va swi lavaka (rhandzaka), kutani va byelana vaku "Leswi hi swi endlaka a hi swona, namuntlha isiku ra mahungu la manene, kasi hina ho miyela na wona."
Hi ku hatlisa va tlhelerile e Samaria va ya byela varindzi va le nyangweni wa muti kutani vana va ya byela va yindlu ya vukosi e tsindza. Kan'we kan'we vanhu a va sungula ku xavisa swa kudya etinyangweni ta Samaria tanihi leswi Xikwembu Xi nga vula hi nomu wa Elisha.
Xikwembu Xi ponisile Israel e ka valala va vona, Xi tlhela Xi ponisa Elisha nandza wa Xona. Vaghana! Xikwembu Xi rhumerile Yesu Kriste ku ta hi chuncha eka matimba yo biha ya xidyoho na Sathan. Xikwembu a Xi swi rhandzi leswaku munhu a ya laha a nga ta biwa hila ku nga heriki. Lawa i Mahungu lamanene la wo huma eka Rito ra Xikwembu, hi fanele ku a velana wona.
Xifaniso 7: Yonasi a balekela Xikwembu
Yonas 1:1-7
Endzhaku ka ku lova la Elisha, ku ve kona muprofeta e Israyel vaku i Yonasi. Xikwembu Xi ku ka Yonasi: "Suka u ya Ninivha muti lowu kulu u wu vulavulela hikuva ku homboloka ka wona ku tlhandlukile e mahlweni ka mina."
Vanhu va Ninivha na vona a vari valala va Israel. Yonasi anga lavanga ku ya ka vona, kutani a ringeta ku balekela mombo wa Xikwembu. Yonasi a kuma byatso lebyi yaka ematikweni ya le kule. A hakela mali ya rendzo ra kona kutani a famba. Ku nga siya kule nyana ku pfuka mheho yi kulu e lwandle. Vanhu lava a va ri byatsweni va rhurhumela va chava. Kutani va ku: "Tanani hi hlahluva hi ta tiva leswaku khombo levi ri humelele hikwalaho ka mani." Kava loko va hlahluva kutani tinhlolo ti khoma Yonasi.
Xifaniso 8: Yonasi endzeni ka hlampfi le yikulu
Yonasi 1:8 - 2:10
Vatluti va ku ka Yonasi, "U endlile yini?" Yena ava byela leswaku u balekela mombo wa Xikwembu. Kutani va ku ka yena: "Hi ta ku endla yini leswaku lwandle leri ri hi miyelela?"
Yonasi a hlamula a ku: "Ndzi tlakuleni mi ndzi hoxa elwandle. Ndza swi tiva leswaku xihuhuri lexi kulu lexi xi mi humelela hikwalaho ka swidyoho swa mina." Vavanuna lava a va rhandzanga ku dlaya Yonasi, kambe mheho yi tlakuka hi matimba, kutani va teka Yona va n'wi hoxa elwandle.
Hambi swi ritano, Yonasi a nga fangi ematini. Languta xifaniso! Nhlampfi le yi kulu yi mitile Yonasi. U tshamile ekhwirini ra nhlampfi masiku manlaru a karhi a hanya. Kutani nhlampfi yi ya hlanta Yonasi eribuweni laha ku omeke.
Xifaniso 9: Yonasi e Ninivha
Yonasi 3:1-10
Xikwembu Xi vulavula na Yonasi na kambe. "Suka u ya Ninivha u ya huwelela mahungu lama ndzi nga ta ku byela wona." Kutani Yonasi a yingisa Xikwembu a ya Ninivha a ya tshinya vanhu va kona a ku: "Ku ha sele masiku ya mune wa makume (40) ntsena kutani Ninivha yi ta mbundzuxiwa."
Hosi ni vanhu hinkwavo va tiko va huwelela eka Xikwembu leswaku Xi va ponisa. Va hundzukile ka tindlela ta vona to biha, kutani Xikwembu Xi va tshika ku va ba Xi va tsetselela. Vanghana, hinkwerhu hi fana na Yonasi ni vanhu va Ninivha. Hinkwerhu a hi yingisanga Xikwembu, hi endlile swidyoho.
Hi fanele hi ku biwa (panichiwa). Kambe Xikwembu Xa hi rhandza. Xi rhumerile Yesu ku ta hi tsinya ni ku hi ponisa leswaku hi ta hundzuka swidyohweni swa hina. Yesu U fele swidyoho swa hino. U tshamile e sirheni masiku manharhu, ku kotisa Yonasi a nga tshama masviku manharhu ekhwirini ra nhlampfi. Yesu U pfukile ku feni. Kutani U ta hi nyika vutomi lebyi nga heriki eka lava va nga ta hundzuka e swidyohweni ni le tindleleni to biha ta vona va landzela ndlela ya Yesu.
Xifaniso 10: Ester ni Hosi
Ester 1:1 - 2:18
Ester a ri nhwanyana wa mu Yuda wo huma e tikweni ra Israyel. Vatswari va yena va lovile kutani a sala a hlayisiwa hi malume (kokwana) wa kwe. Endzhaku ka nyimpi, Ester na Mordekai va khomiwile ni vanhu va Israel kutani va yisiwa e tikweni ra Peresa. Hosi ya Pereshia a ri wa nuna wa matimba swinene vanhu hinkwavo a va n'wi chava. Loko nkosikazi (nsati wa hosi) a nga n'wi tsakisanga a n'wi susa a n'wi siva hi u n'wana.
Kutani hosi yi lerisa leswaku ku vitaniwa vanhwanyana vo saseka va tisiwa endlwini ya yena yo saseka e ntsindza. Kutani eka vanhwanyana va lava hinkwavo ku hlawuriwile Ester ku va nkosikazi lon'tshwa. Kambe Ester a nga byelangi munhu leswaku hi yena mu Yuda.
Xifaniso 11: Mordekai a ala ku korhama no nkhinsamela
Ester 3:1 - 4:17, 5:14; Johanne 3:16
Hamani a ri muchaviseki lo nkulu wa nkoka e Pershia. Vanhu hinkwavo va fanele ku korhamela no nkhinsamela Hamani ku n'wi xixima loko a karhi a hundza xikarhi ka vona. Mordekai a nga swi endlanga sweswo. Mordekai a ta gandzela Xikwembu Xin'we xa Ntiyiso. U a rile ku nkhinsamela Hamani. Hamani a hlundzuka swinene, a ti yimisela ku tirihisela e ka Mordekai. Siku rin'wana a byela hosi aku: "Ku ni vanhu va n'wana lava nga hangalakeke la va avaneke xikarhi ka vanhu va matiko hinkwawo ya ku fuma ka wena, va tlhela va nga hlayisi milawu ya wena hosi." A a vula maYuda lawa.
Hamani a tlhela a vula aku: "A ku endliwe nawu wa leswaku vanhu lava va dlayiwa, va heriswa." Hamani a nyika e hosi mali ku n'wi xava. Kutani hosi yi n'wi pfumela xikombelo xa yena kambe ayi amukelanga mali ya yena. Kutani nawu wu endliwile e tikweni ra mfumo wa Peresa (Pershia) leswaku va Yuda hinkwava va dlayiwa va tlhela va va tekela (phanga) nundzu ya vona hinkwayo hi siku ro karhi.
Hamani a dzima timhandze to leha laha ku ngata hayekiwa kona Mordekai. Mordekai a byela Ester leswaku u fanele ku ya kombelela vanhu va ka vona leswaku va nga dlayiwi (eka hosi). Kambe Ester a ku "Loko munhu aya endlwini ya hosi a nga vitaniwanga, hi yena loyi a nga ta dlayiwa." Kutani Ester a kombe la vaYuda hinkwavo leswaku va ti tsona swa kudya, va nga dyi va nga nwi masiku manharu va n'wi khongelela. A ku yena ni malandza ya yena na vona va ta endlisa xisweswo, endzhaku ka sweswo ndzi ta ya eka hosi hambi leswi nawu wu alaka, loko swi vula kufa, ndzi tafa.
Rito ra Xikwembu Ri hi dyondzisa leswaku tani hi vaKriste hi fanele ku nyiketa vutomi bya hina loko hi fanele ku fela vamakwerhu.
Xifaniso 12: Ta nkhuvo wa Ester
Ester 5:1 - 7:10
Xikwembu Xi hlamurile swikhongelo swa vaYuda. Hosi yi pfumelela Ester ku ta endlwini ya yena ku ta vulavula na yena. U rhambile hosi eka n'wi (Ester) rhambile ka mikhuvo mimbirhi yo hlawuleka, a tlhela a rhamba na Hamani. Enkhubyeni hosi yi vutisile leswi: "Nkosikazi Ester, u lava yini?"
Ester a hlamula aku: "Ku navela kamina hi leswaku mina ni va ka hina hi tshikiwa hi hanya tani hi leswi hi xavisiweke leswaku hi dlayiwa." Hosi yi ku: "I mani munhu loyi u kwihi munhu loyi a nga tshikaka a vula no endla swo tani?" Kutani Esther a ku: "Nala wa hina hi yena mabihambilu loyi Hamani." Hosi yi hlundzuka ngopfu loko yi twile makungu yo biha ya Hamani, kutani yi endla leswaku Hamani a ya hayekiwa etimhandzeni leti a ti lungiseriwa ku ya haeyeka Mordekai, kutani va Yuda hinkwavo va pona e ku dlayiweni.
Vanghana, Ester a ti yimisele ku fa a fela va ka vona ku va sirhelela e ku dlayiweni. Kambe, tsundzukani ha Hosi Yesu, u hi rhandzile swo a kondza a hi fela leswaku hi nga tshuki hi lova hi va ni vutomi le byi nga heriki, ka si a hi fanele hi lovile hikwalaho ka swa hina.
Manghenelo
Va vanuna va mbirhi vo vuriwa Daniel na Nehemia a va sindzisiwa ku fana na Mordekai na Ester ku ya hanya e tikweni ra valala va vona. Daniel na Nehemia kambe vona va gandzerile Xikwembu Xi ri Xinwe xa Ntiyiso, hi loko va va vanhu va nkulukumba e ka Xikwembu. Languta xifaniso lexi landzelaka loko u twa mpfumawulo lowu.
Xifaniso 13: Daniel ni vanakulobye/vanghana
Daniel 1:1-21
Xifaniso lexi xi kombisa Daniel ni vanakubbye va nharhu. A vari vaYuda. Va yisiwile e Babylona hi valala va vona. Hosi ya Babilona a yi lava leswaku va yi gandzela. Kutani a va fanele ku dyondza ririmi, mahanyelo ni mikhuva ya vaBabilona. Daniel ni vanghana vakwe va arile ku dya swa kudya swo xa wula swa hosi. A swiri leswi lwaka ni mikhuva ya va Yuda. A va swi tiva leswaku va fanele ku hlayisa no xixima milawu ya Xikwembu, kutani va kombela leswaku va nyikiwa matsavu ku dya wona ni ku nwa mati ntsena. Ndhuna kumbe nuna loyi a va hlayisa a fikela hi ku chava leswaku majaha lawa ma ta tsana va ondza va kondza va khomiwa hi mavabyi. Kambe Xikwembu Xi va hlayisile, a va nyunhwela va tsakisa, va tlhariha ku tlula va va nuna hinkwavo lava va tirhelaka hosi ya Babilona.
Xifaniso 14: Daniel ni hosi ya le Babilona
Daniel 2:1-49
Hosi ya le Babilona yi lorhile. Yi komberile vabvumbi ni vangoma leswaku va n'wi hlavutela norho lowu wa yena. Kambe a ku va nga na u n'we loyi a nga swi kota, kutani hosi yi endla leswaku hinkwavo va dlayiwa.
Daniel ni vanghana va yena a va khongela Xikwembu, kutani Xikwembu Xi hlavutela norho wa hosi eka Daniel. Daniel a ya e hosini a fika aku: "Ku na Xikwembu ematilweni le xi xi hlavutelaka swihundla hinkwaswo, Xikwembu lexi, lexi kulu Xi byela hosi leswi swi nga ta humelela emikarhini leyi taka. Daniel a byela hosi leswaku enorhweni wa yena u vonisiwile mifumo hinkwayo ya misava, ni leswaku u vone mfumo wun'we lowu kulu lowu wu heriseke mifumo hinkwayo. Imfumo wa Xikwembu lowu wu taka fuma hi laha ku nga heriki. Hosi yi tsakesiwile hi marito ya Daniel.
Tintlhari ni vangoma va pfumeleriwile ku hanya, kutani va veka Daniel ku va mufumi ni ndhuna yi kulu e hansi ka hosi e tikweni hinkwaro ra Babilona. Hinkwaswo leswi swi endlekaka la misaveni swi le hansi ka matimba ni ku fambisiwa hi Xikwembu lexi lexi kulu, le xi Daniel a vulavulaka ha Xona. Loko swi ri tano hi nga hundzukeleni ka va ngoma ni vabvumbi, kambe a hi hundzukeleni ka Xikwembu le xi kulu le xi xi hanyaka, hi Xi tshemba leswaku hi ta kota ku endla leswi nene.
Xifaniso 15: Xifaniso xa Xikwembu
Daniel 3:1-12
Hosi ya Babilona yi simekile xifaniso lexi kulu xa nsuku. Yi rhambile tihosana, tindhuna, vafumi ni vaavanyisi hinkwavo leswaku va ta vona xifaniso lexi. Nandza wa hosi a lerisa vanhu hinkwavo leswaku: "Loko mitwa mpfumawulo wa switiringo ni mhalamhala ni hinkwaswo swa ku yimba, mi ta wa hansi hi matsolo, minkhinsama mi gandzela xifaniso lexi xa nsuku, Un'wana na un'wana loyi a nga gandzeriki xifaniso lexi, u ta hoxiwa e kheleni ra ndzilo lowo kariha ngopfu."
Daniel ni vanghana va yena va Shadrack, Meshack na Abednego va arile ku nkhinsamela xifaniso lexi. Va gandzerile Xikwembu Xin'we ntsena. Vavanuna van'wanava ya ka hosi va fika va ku ka hosi: "Ku na va Yuda va n'wana eka mfumo wa wena, lava va nga yingiseriki xileriso lexi a va ku xiximi wena hosi. A va swi tirheli swikwembu leswi swa xifaniso xa nsuku a va swi nkhinsameli.
Xifaniso 16: Ekhele ra ndzilo (Onto)
Daniel 3:13-28, Eksoda 20:3-5
Hosi yi rhumerile ku ya vitana vanghana va Daniel ha va nharhu. Yi ku ka vona: "Loko mi nga gandzeli kumbe ku nkhinsamela xifaniso lexi xa nsuku, mi ta hoxiwa e kheleni ra ndzilo lowo kariha ngopfu. Hi xihi Xikwembu lexi xi nga ta kota ku mi ponisa evokweni ra mina?"
Vavanuna lava va hlamula vaku: "Xikwembu le Xi hi Xi tirhelaka Xi ta hi ponisa, ni loko Xi nga endli a hi nge xi gandzeli xi faniso xa nsuku."
Hi loko Sahrack na Meshack na Abednego va hoxiwa kheleni ra ndzilo. Kutani hosi yi huwelela hi rito le ri kulu yiku: "Langutani/Vonani! ndzi vona va vanuna va mune va fambafamba endzilweni, loyi Un'wana u fana ni n'wana wa swikwembu kumbe (N'wana wa Xikwembu).
Loko va vanuna lava va nharhu va huma e ndzilweni a va nga tshwangi na swi tsanana. Hosi yiku: "A ku dzunisiwe Xikwembu xa Shadrack Meshack na Abednego, Lexi Xi rhumeleke ntsumi ya Xona ku ta ponisa malandza ya Xona ..........
hikuva a ku na xikwembu xi n'wana le xi xi nga ponisaka hi ndlela leyi."
Vanghana, Xikwembu lexi Xi lerisile tinxaka hinkwato Xiku: "U nga tshuki u va ni swikwembu swin'wana e hansi ka Mina, u nga ti endleli swifaniso swi n'wana, u swi korhamela/nkhinsamela u swi gandzela.
Xifaniso 17: Daniel u khongela Xikwembu
Daniel 6:1-13
Daniel a ri ni matimba (mfumo) ngopfu) e tikweni rero ra Babilona. Vatirhela-mfumo va n'wana a va ri ni vukwele eka yena. A va nga kumi xihoxo eka yena hikuva Daniel a yingisa hosi (Hosi). Kutani valala va Daniel va ya ka hosi vaku: "Hosi yi fanele ku humesa nawu lowu wu nge un'wana ni un'wana loyi a nga ta kumeka a khongela Xikwembu xi n'wana kumbe munhu u n'wana ku ngari wena hosi, ka masiku la wa ya makume ma nharu ma taka, a nga khongeli wena hosi, awu hosi, u ta hoxiwa e kheleni ra tinghala." Hosi yi pfumelelana ni va vanuna lava, kutani yi endla nawu wo tani lo wu ntshwa. Daniel u twile nawu lowu lo wu ntshwa wa hosi, kambe a yisa mahlweni hi ku khongela Xikwembu ka nharhu hi siku ku kotisa leswi a a endlisa xi swona na khale.
Loko valala va yena va n'wi vona a khongela va tsutsuma va ya ka hosi va ku: "Daniel a nga yingiseli nawu lowu wu wu endleke.
Xifaniso 18: Daniel e kheleni ra Tinghala
Daniel 6:14-24
Hosi a yi nga swi lavi leswaku Daniel a ya fela e kheleni ra tinghala, kambe a nga swi koti ku hundzuluxa nawu lowu. Kutani Daniel a hoxiwa kheleni ra tinghala. Kutani hosi yi pfuka ni mixo (mpundzu) swinene hi siku le ri landzaka yi tsutsumela e kheleni ra tinghala, kutani a vitana aku: "Daniel nandza wa Xikwembu le Xi Xi hanyaka, Xikwembu xa wena xi swi kotile ku ku lamulela etinghaleni xana? Daniel a hlamula a ku: "XIKWEMBU XA MINA XI RHUMERILE NTSUMI YA XONA YI SIVILE MILOMU VA TINGHALA."
Ka va loko hosi yi tsaka hi ku tlurisisa. Daniel a humesiwa e kheleni ra tinghala. Hi ku lerisa ka hosi, ku tisiwa valala va Daniel va ta hoxiwa e kheleni ra tinghala, hi nomu lo, tinghala ti va tsemelela switlupu-tlupu. Vanghana, Hi nga chaveni leswi munhu a nga hi endlaka swona loko hi tshembele e ka Xikwembu le Xi Xi hanyaka le Xi poniseke Daniel ni vanghana va yena. Hambi loko vanhu va hi dlaya, hi ni ku tshemba hikuva Yesu u humile e ka Xikwembu ku ta hi nyika vutomi le byi nga heriki eka hinkwavo lava va n'wi rhandzaka va n'wi tirhela.
Xifaniso 19: Nehemia a mahlweni ka hosi leyi kulu
Nehemia 1:1 - 2:7
Nehemia u hanyile e Babilona endzhaku ka nkarhi wa Daniel. Nehemia a ri mu Yuda wo tshemba Xikwembu. Nehemia a ri nandza wa hosi leyi kulu. Siku ri nwana loko a yisa e vhinyo eka hosi, hosi yi ku ka yena: "Hikwalaho ka yini mombo wa wena wu hlunamile .....?"
Nehemia a hlunamile hikuva Yerusalem muti wa va kokwa-wa-kokwa wa vona a wu onhakile wu ri marhumbi ntsena, ni va Yuda lava a va tshama kona a va ri khombyeni, ku karhatekeni lo ku kulu. Kutani Nehemia u byerile hosi hinkwaswo hi Yerusalem ni vanhu va kona, va Yuda. Kutani hosi yi ku: "Xi kona xi n'wana lexi u lavaka ku xi kombela e ka mina?" Nehemia a khongela ka Xikwembu a miyerile a ku ka hosi: "Loko hosi yi pfumela kumbe ku swi tsakela, ndzi rhume e mutini wa va tata wa hina ndzi tlhela ndzi ya wu aka." Xikwembu Xi hlamurile xikhongelo xa Nehemia, hosi yi n'wi pfumelela e ka xikombelo xa yena. Xikwembu Xi fuma e henhla ka tihosi ni vafumi hinkwavo va misava leyi, loko vanhu va Xikwembu va khongela, va endla leswi tsakisaka Xikwembu, kutani Xikwembu Xi nyika swikombelo hinkwaswo ku ya hi mpfumelelano wa ku rhandza ka Xona.
Xifaniso 20: Nehemia u kambela marhumbi ya muti-nkulu
Nehemia 2:8-20
Hosi yi nyika Nehemia swilo swo a ka hi swona timhandze ni swi n'wana na swi n'wana ni va va nuna va ku ya ya n'wi pfuna. Nehemia ni vapfuni va yena va fambile rendzo ro leha kuya e Yerusalem. Valala va va Yuda va twile hi ta makungu ya Nehemia. Va Yuda va karhiha (kwata) ngopfu. A va nga swi lavi leswaku ku va ni munhu loyi a pfunaka va Yuda. Nehemia a nga va chavi valala va yena. U lavile ku ya kambela Yerusalem, kutani u tlhandlukele kwale a rhendzeleka ni muti a vona makhumbi hinkwawo la ma ma bundzuxiweke.
U yile kona ni vusiku leswaku a nga voniwi hi munhu ni ku tiva leswaku u endla yini. Hi mundzhuku wa kona ni mixo, Nehemia a vitana va Yuda hinkwavo a ku: "Tanani hi pfuxa rirhangu ra Yerusalem, kutani hi nga ti tshama etinganeneni ni le nhlomulweni. A va byela a ku Xikwembu Xi na mina, na swona ndzi kumile mpfumelelo wo huma eka hosi ya Babilona. Kutani va Yuda va hlamula va ku: "A hi sunguleni ku aka."
Xifaniso 21: Ta ku akiwa ka rirhangu
Nehemia 3:1 - 6:19
Languta xifaniso lexi, Va Yuda va sungule ku tirha. Van'wana va susa mathyaka loko va n'wana va aka rirhangu va hoxa tinyangwa va nghenisa timbati. Valala va va Yuda va kwata ngopfu, va kariba swinene. Kutani Nehemia a kombela na kambe eka Xikwembu. A lava leswaku Xikwembu Xi n'wi kombo leswi a faneleke ku swi endla. Kutani Nehemia a veka va va nuna lava va hlomeke e rirhangwini ku rindza vatirhi.
U n'wana na u n'wana u hlomile hi matlharhi va ti lunghisela myimpi. Valala va tsandzekile ku dlaya Nehemia kumbe va Yuda va n'wana. Ntirho wu yile mahlweni. Hi nkarhi wo ringana 52 wa masiku, rirhangu a ri herile ri akiwile. Hina hi hava vutlharhi byo tiva leswi swi nga leswinene. Hi hava matimba yo endla leswi lulameke. Xikwembu Xi na matimba hinkwawo ni vutlharhi hinkwabyo. Ku fana na Nehemia, hi fanele ku khongela Xikwembu, hi Xi tshemba, hi Xi yingisa, hi yingisa Rito ra Xona, ha kona hi ta tiva leswaku Xi ta hi lwela.
Xifaniso 22: Ezra u hlaya Nawu
Nehemia 8:1 - 13:31
Loko marhangu ma herile ku aka, va Yuda va hlengeletana e Yerusalem, Ezra muprista wa Xikwembu, u va hlayerile nawu wa Xikwembu. Wu le ka Rito ra Xikwembu ku nga Bibele. Vanhu va n'wana va sungula ku rila. Va swi tivile leswaku a va hlayisanga no yingisa milawu ya Xikwembu. Hikokwalaho Xikwembu Xi nga endla leswaku valala va vona va va dlaya va herisa ni muti wa vona. VaJuda va swi lavila ku tlhela etindleleni ta vona to biha va landzela tindlela to luluma ta Xikwembu na kambe. Nehemia a ku ka vanhu: "Mi nga hlundzuki, kumbe ku hlunama hikuva ntsoko wa Hosi imatimba ya n'wina." Vanghana, mi nawo ntsako? Xikwembu Xi hi nyika ntsako ni matimba ya Moya loko hi tiva Xikwembu, hi yingisa Rito lero Kwetsima ku nga Bibele. Yingisani ndzi mi byela leswaku mi nga xi tivisa ku yini Xikwembu le Xi xa Nehemia. Hi Xona Xikwembu Xi ri Xoxe xa Ntiyiso.
Xifaniso 23: Yesu eXihambanweni
Yohane 19:17-30
Indlela i yin'we ntsena ya ku tiva Muvumbi-nkulu ku nga Xikwembu. Xikwembu Xi rhumele N'wana wa Xona, Yesu ku ta hi komba ndlela. Yesu U hanyile la misaveni khale ngopfu, malembe yo tala swinene la ma nga hundza. U endlile swilo swo tala ngopfu leswinene swo pfuna hina vanhu. U hi kombile ni ndlela yo hanya ya ku tsakisa Xikwembu. Kambe a hi landzelanga tindlela ta Yena. Hi dyohele Xikwembu. Xikwembu Xi ba mudyohi loyi a cukumetaka tindlela ta Xona, kutani endzaku ka rifu munhu wo tano wa hlongoriwa, a susiwa e ka Yena a yisiwa etiheleni la a nga ta tshwa hi la ku nga heriki.
Rito ra Xikwembu ri hi dyondzisa leswaku Xikwembu Xi endlile munhu wo sungula hi ntshuri wa misava, na swona loko hifa miviri ya hina yi tlhelela entshurini laha hi nga huma kona. Kambe miri wa moya, lowu wu nga xiphemu xa hina, wu tlhelela ka Xikwembu le Xi Xi nga hi nyika wona laha hi nga ta kuma hakelo ya hina kumbe ku biwa hi laha ku nga heriki. Yingisani, Xikwembu Xi ponise Elisha na Daniel e ku dlayweni hi mavoko ya vanhu, Kambe Xi pfumela va bihi va dlaya Yesu. Va n'wi gongondzela e Xihambanweni e mbandzini.
Yesu u rhwele maxangu ya swidyoho swa u n'wana na u n'wana hikuva a rhandza vanhu hinkwavo. Kutani loko hi ti sola, hi hundzuka, Xikwembu Xi ta hi rivalela swidyoho swa hina leswaku hi ta n'wi tiva hi landzela tindlela ta Yena nakambe Hikuva e ka valandzeri va Yesu va ntiyiso, a ku ngavi na rifu kumbe nhlomulo, kambe va ta rhandza notirhela Yena hi la ku nga heriki.
Xifaniso 24: Yesu u komba ndlela yo ya ka vutomi lebyi nga heriki
Matt. 7:13-14; Johanne 14:6; VaRoma 3:10-23
Vanghana, loko vanhu va tshamela ku nga yingisi Xikwembu, va famba hi ndlela ya budula yo anama laha Sathan anga n'winyi wa swidyoho, Ndlela leyi yi yisa exivandleni xa nhlomulo lowu nga heriki. Un'wana ni u n'wana loyi a veleki waka laha misaveni leyi, u nghenela ndlela leyi yo anama. (Leyi intiyiso-ntiyiso eka mina na wena.) Hikuva Rito ra Xikwembu ri ri "Hinkwerhu hi dyohile....." Hikwalaho ka kuva hinkwavo vanhu hi ri vadyohi hinkwerhu hi fanele ku biwa kumbe hi nkhayi wa Xikwe mbu, Kambe Xikwembu Xi rhumerile N'wana wa Xona Yesu ku ta rhwala swidyoho a biwa ematshan'weni ya hina. Xikwembu Xi pfuxile Yesu e kufeni, kutani wa hanya ku hi komba ndlela yo tlhelela ka Xikwembu. Yesu u te: "Hi mina Ndlela ni Ntiyiso ni Vutomi a ku na munhu loyi a nga taka ka Tatana loko ku ngari hi Mina." Lava va landzelaka Ndlela ya Yesu, a va nga ngheni endzhaweni ya nhlomulo lowu wu nga heriki, kambe Sathan ni va landzeri va yena va ta ya kona. Hi fanele ku landzela ndlela ya Yesu sweswi. Indlela yo tika yo khuma. Hikwalaho ka swidyoho swa la misaveni vanhu va ta xaniseka, la misaveni.
Kambe Yesu U na lava va N'wi landzelaka minkarhi hinkwayo ku va nyika matimba. E ka va landzeri va Yesu, ku na nthsembo no langutela hikuva ndlela ya Yena Yesu yi yisa etilweni.
Etilweni a ku na nhlomulo kumbe kuxaniseka, kambe ku na ntsako ni ku rhulo hilaha ku nga heriki a ka vanhu hinkwavo lava va yaka etilweni va ta gandzela no rhandza Xikwembu va tshama na Xona hi laha ku nga heriki. Loko u lava ku tshika tindlela ta Satan u famba hindlela ya Yesu leyi yi yi saka ka Xikwembu u nga khongerisa xi leswi: Tatana Xikwembu xa le matilweni, ndzi fambile endleleni ya Satan ndzi landzela ku navela ka mina, ni mianakanyo yo biha ni tindela ta mina to biha, Ndzi kombela ku rivaleriwa mina ndzi nga mudyohi. Ndza nkhensa Hosi Yesu hikuva U file e Xihambanweni, U rhwele maxangu ya swidyoho swa mina. Inkomu hikuva Ngati ya Wena yi ndzi hlantswe e ka swidyoho hinkwaswo. Hosi Yesu ndzi ku amukela tanihi Hosi ni Muponisi wa mina. Inkomu Hosi hikwalaho ka Moya wa wena lowo kwetsima, wu ndzi nyika matimba ya kuva N'wana wa Xikwembu, ndzi ta yingisa Rito ra Xikwembu ku nga Bibele. Ndzi kombela leswi hi vito ra N'wana wa wena Hosi Yesu. Amen.


text:
NDZIMA YA VUMUNE
Yesu Kreste I Mani?
Hi wihi ntirho wo hlawuleka lowu Yesu a wu endlaka?
A a huma kwihi?
A a ri munhu wa njhani?
1, 2. (a) Ha yini ku tiva swo karhi hi munhu la dumeke swi nga vuli swona leswaku u n’wi tiva hilaha ku heleleke? (b) Hi wahi mavonelo yo hambana-hambana lawa vanhu va nga na wona ha Yesu?
KU NI vanhu vo tala lava dumeke emisaveni. Van’wana va dume emugangeni lowu va tshamaka eka wona, kasi van’wana va dume edorobeni kumbe etikweni ra rikwavo. Kambe ku ni lava va dumeke emisaveni hinkwayo. Hambiswiritano, ku tiva ntsena leswaku ximani-mani u dumile a swi vuli leswaku u n’wi tiva hilaha ku heleleke. A swi vuli leswaku u tiva vuxokoxoko bya ndhavuko wa yena ni leswi a nga xiswona.
2 Emisaveni hinkwayo ku na leswi vanhu va nga tshama va swi twa ha Yesu Kreste, hambileswi a hanyeke la misaveni kwalomu ka malembe ya 2 000 lama hundzeke. Hambiswiritano, vanhu vo tala va ni mavonelo yo hambana-hambana hi leswi Yesu a a ri xiswona hakunene. Van’wana va vula leswaku a a ri munhu lonene ntsena. Van’wana va ri a a ri muprofeta. Kasi van’wana va vula leswaku Yesu i Xikwembu kutani u fanele a gandzeriwa. Xana swi tano hakunene?
3. Ha yini swi ri swa nkoka leswaku u va ni vutivi lebyi kongomeke ha Yesu?
3 I swa nkoka leswaku u va ni vutivi lebyi kongomeke ha Yesu. Ha yini? Hikuva Bibele yi ri: “Leswi swi vula vutomi lebyi nga heriki, ku nghenisa ka vona vutivi ha wena, Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso, ni loyi u n’wi rhumeke, Yesu Kreste.” (Yohane 17:3) Ina, ku va ni vutivi lebyi kongomeke ha Yehovha Xikwembu na hi Yesu Kreste swi nga endla leswaku u kuma vutomi lebyi nga heriki. (Yohane 14:6) Ku tlula kwalaho, Yesu u veke xikombiso lexinene xa ndlela leyi hi nga hanyaka ha yona ni leyi hi faneleke hi hanyisana ni van’wana ha yona. (Yohane 13:34, 35) Eka ndzima yo sungula ya buku leyi, hi twe dyondzo leyi nga ntiyiso malunghana ni Xikwembu. Sweswi a hi kambisiseni leswi kahle-kahle Bibele yi swi dyondzisaka ha Yesu Kreste.
MESIYA LA TSHEMBISIWEKE
4. Rito leri nge “Mesiya” ni leri nge “Kreste,” ma vula yini?
4 Khale ka khaleni loko Yesu a nga si velekiwa la misaveni, Bibele yi profete hi ta ku ta ka loyi Xikwembu a xi ta n’wi rhumela tanihi Mesiya kumbe Kreste. Rito leri nge “Mesiya,” (leri humaka eka rito ra Xiheveru) na “Kreste” (leri humaka eka rito ra Xigriki), havumbirhi bya wona ma vula “Mutotiwa.” Munhu loyi la tshembisiweke a a ta totiwa, leswi vulaka leswaku Xikwembu a xi ta n’wi hlawula leswaku a endla ntirho wo hlawuleka. Eka tindzima tin’wana leti landzelaka hi ta dyondza swo tala hi xikhundlha xo hlawuleka lexi Mesiya a nga ta nyikiwa xona leswaku a hetisisa switshembiso swa Xikwembu. Hi ta tlhela hi dyondza hi mikateko leyi Yesu a nga hi tiselaka yona sweswi. Hambiswiritano, a swi kanakanisi leswaku loko Yesu a nga si velekiwa, vanhu vo tala va lave ku tiva leswaku ‘I mani loyi a a ta va Mesiya?’
5. I yini lexi vadyondzisiwa va Yesu a va nga xi kanakani ha yena?
5 Hi lembe-xidzana ro sungula C.E., vadyondzisiwa va Yesu wa le Nazareta a va nga kanakani nikatsongo leswaku a a ri yena Mesiya la tshembisiweke. (Yohane 1:41) Un’wana wa vadyondzisiwa, ku nga wanuna la vuriwaka Simoni Petro, u byele Yesu hi ku kongoma a ku: “U Kreste.” (Matewu 16:16) Kambe, i yini lexi tiyisekiseke vadyondzisiwa volavo, lexi na hina hi nga tiyisekaka ha xona leswaku hakunene Yesu i Mesiya la tshembisiweke?
6. Kombisa ndlela leyi ha yona Yehovha a pfuneke vanhu va yena lava tshembekaka leswaku va tiva Mesiya.
6 Vaprofeta va Xikwembu lava hanyeke emahlweni ko va Yesu a ta emisaveni, va profete timhaka to tala ha Mesiya. Timhaka leti a ti ta pfuna vo tala leswaku va kota ku n’wi tiva. Hi nga swi fanisa hi ndlela leyi: A hi nge u rhumiwa ku ya landza munhu loyi u nga si tshamaka u n’wi vona, munhu loyi u le xitichini xa mabazi lexi nga lo mphaa, hi vanhu kumbe exitichini xa xitimela kumbe erivaleni ra swihaha-mpfhuka leri ku kalaka ni vuphelo bya marha hi ku tala ka vanhu. Xana a swi nga ta ku olovela loko u byeriwe swo karhi hi munhu wa kona? Hilaha ku fanaka, Yehovha u tirhise vaprofeta va le Bibeleni leswaku va hlamusela hi vuxokoxo, leswi Mesiya a a ta swi endla ni leswi a a ta langutana na swona. Ku hetiseka ka vuprofeta byebyo byo tala a ku ta pfuna vanhu lava tshembekaka leswaku va n’wi tiva hi ku olova.
7. Hi wahi marito ya vaprofeta vambirhi lama hetisekeke, lawa a ma khumba Yesu?
7 Anakanya hi swikombiso swimbirhi ntsena. Xo sungula, loko ka ha sale malembe lama tlulaka 700 leswaku a ta emisaveni, muprofeta Mikiya u profete leswaku Loyi a tshembisiweke u ta velekeriwa eBetlehema, ku nga ximutana xa le tikweni ra Yuda. (Mikiya 5:2) Kahle-kahle Yesu u velekeriwe kwihi? Kona eximutanini xexo! (Matewu 2:1, 3-9) Xikombiso xa vumbirhi, loko ka ha sale malembe-xidzana yo tala leswaku a velekiwa, vuprofeta lebyi tsariweke eka Daniyele 9:25, byi boxe rona lembe leri Mesiya a a ta velekiwa ha rona—ku nga 29 C.E. * Ku hetiseka ka vuprofeta lebyi ni byin’wana, ku kombisa leswaku Yesu a a ri Mesiya la tshembisiweke.
8, 9. Hi byihi vumbhoni lebyi humeleke erivaleni loko Yesu a khuvuriwa, bya leswaku a a ri Mesiya?
8 Vumbhoni byin’wana bya leswaku Yesu a a ri Mesiya byi humele erivaleni loko lembe ra 29 C.E. ri ya eku heleni. Rona lembe rero, Yesu u ye eka Yohane lowa Mukhuvuri, leswaku a ta n’wi khuvula eNambyeni wa Yordani. Yehovha u tshembise Yohane leswaku u ta n’wi nyika xikombiso lexi a nga ta tiva Mesiya ha xona. Yohane u xi vonile xikombiso xexo loko a khuvula Yesu. Loko Bibele yi vula leswi endlekeke, yi ri: “Loko Yesu a khuvuriwile, a huma hi ku hatlisa ematini; kutani waswivo, matilo ma pfuleka, a vona moya wa Xikwembu wu xika ku fana ni tuva wu ta ehenhla ka yena. Waswivo! Nakambe, ku huma rito ematilweni, ri ku: ‘Loyi i N’wananga, la rhandzekaka, loyi ndzi n’wi amukeleke.’” (Matewu 3:16, 17) Endzhaku ka loko Yohane a vonile ni ku twa leswi endlekeke, a nga swi kanakananga nikatsongo leswaku Yesu u rhumiwe hi Xikwembu. (Yohane 1:32-34) Yesu u ve Mesiya, kumbe Kreste, la hlawuriweke ku va Murhangeri ni Hosi, loko moya wa Xikwembu kumbe matimba ya xona lama tirhaka, ma chuluriwe ehenhla ka yena siku leri a khuvuriweke ha rona.—Esaya 55:4.
9 Ku hetiseka ka vuprofeta bya Bibele ni xitiyisekiso xa Yehovha Xikwembu hi byakwe, ku swi veka erivaleni leswaku Yesu a a ri Mesiya la tshembisiweke. Kambe, Bibele yi hlamula swivutiso swin’wana swimbirhi swa nkoka ha Yesu Kreste: Xo sungula, xana a a huma kwihi? Xa vumbirhi, a a ri munhu wa njhani?
YESU A A HUMA KWIHI?
10. Xana Bibele yi vula leswaku Yesu a a ri kwihi loko a nga si ta la misaveni?
10 Bibele yi dyondzisa leswaku Yesu a a tshama etilweni loko a nga si ta la misaveni. Mikiya u profete leswaku Mesiya a a ta velekiwa eBetlehema a tlhela a vula leswaku a a ri wa ‘masungulo lama sukelaka eminkarhini yo sungula.’ (Mikiya 5:2) Yesu hi byakwe u vule ko tala leswaku a a tshama etilweni a nga si velekiwa tanihi munhu wa nyama. (Yohane 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5) Tanihi xivumbiwa xa moya etilweni, Yesu a a ri ni vuxaka byo hlawuleka na Yehovha.
11. Bibele yi swi kombisa hi ndlela yihi leswaku Yesu i N’wana wa Yehovha la rhandzekaka ngopfu?
11 Yesu i N’wana la rhandzekaka ngopfu eka Yehovha—ku ni xivangelo lexi twalaka xa sweswo. U vuriwa “mativula ya ntumbuluko hinkwawo,” hikuva hi yena xivumbiwa xo sungula lexi Xikwembu xi xi tumbuluxeke. * (Vakolosa 1:15) Ku ni xivangelo xin’wana lexi endlaka leswaku N’wana loyi a rhandzeka ngopfu. Hi yena “N’wana la tswariweke a ri swakwe.” (Yohane 3:16) Leswi swi vula leswaku Yesu hi yena loyi Xikwembu xi n’wi vumbeke hi xoxe. Naswona Yesu hi yena loyi Xikwembu xi n’wi tirhiseke loko xi vumba swilo leswin’wana hinkwaswo. (Vakolosa 1:16) Nakambe, Yesu u vuriwa “Rito.” (Yohane 1:14) Leswi swi hi byela leswaku Xikwembu a xi tirhisa yena leswaku a xi vulavulela, a swi kanakanisi leswaku a a hundzisa marungula ni swileriso leswi humaka eka Tatana, a swi hundzisela eka vana lavan’wana va moya ni va nyama.
12. Hi swi tivisa ku yini leswaku N’wana loyi wa mativula a nga ringani ni Xikwembu?
12 Xana N’wana loyi wa mativula wa ringana ni Xikwembu hilaha van’wana va vulaka hakona? Bibele yi vula leswaku a swi tano. Hilaha hi voneke hakona eka ndzimana leyi hi humaka eka yona, N’wana loyi u vumbiwile. Swi le rivaleni leswaku u ni masungulo, kasi Yehovha Xikwembu a nga na masungulo kumbe makumu. (Pisalema 90:2) N’wana la tswariweke a ri swakwe a nga si tshama ni siku ni rin’we a teriwa hi mianakanyo ya leswaku a tiringanisa ni Tata wa yena. Bibele yi swi humesela erivaleni leswaku Tatana u nkulu eka N’wana. (Yohane 14:28; 1 Vakorinto 11:3) Yehovha hi yena a ri yexe la nga “Xikwembu xa Matimba Hinkwawo.” (Genesa 17:1) Hikwalaho a nga kona la ringanaka na yena. *
13. Xana Bibele yi vula yini loko yi ku, N’wana “i xifaniso xa Xikwembu lexi nga vonakiki”?
13 Yehovha ni N’wana wa yena wa mativula va hete tibiliyoni ta malembe va ri vanakulobye lavakulu—ka ha sele nkarhi wo leha leswaku ku vumbiwa matilo lama nga ni tinyeleti swin’we ni misava. A swi kanakanisi leswaku a va rhandzana ngopfu! (Yohane 3:35; 14:31) N’wana loyi la rhandzekaka a a tekelele Tata wa yena. Hi yona mhaka leyi Bibele yi vulaka leswaku N’wana loyi “i xifaniso xa Xikwembu lexi nga vonakiki.” (Vakolosa 1:15) Ina, N’wana loyi wa le tilweni u swi kombisile leswaku u tekelele timfanelo ni vumunhu bya Tata wa yena hilaha n’wana wa munhu wa nyama a nga tekelelaka tata wakwe hakona hi tindlela to hambana-hambana.
14. Swi tise ku yini leswaku N’wana wa Yehovha la nga yexe a velekiwa a ri munhu wa nyama?
14 N’wana wa Yehovha la tswariweke a ri swakwe u suke etilweni hi ku tirhandzela, a ta emisaveni leswaku a ta va munhu wa nyama. Kambe, u nga ha vutisa u ku, ‘Swi kotekise ku yini leswaku munhu wa moya a velekiwa a ri munhu wa nyama?’ Leswaku sweswo swi koteka, Yehovha u endle singita. Loko N’wana wa yena wa mativula a ha ri etilweni, Yehovha u teke vutomi bya yena a byi nghenisa embelekweni wa nhwana wa Muyuda, la vuriwaka Mariya. A swi kalanga swi lava tatana wa nyama. Hi ndlela yoleyo Mariya u veleke n’wana la hetisekeke kutani a n’wi thya vito ra Yesu.—Luka 1:30-35.
XANA YESU A A RI MUNHU WA NJHANI?
15. Ha yini hi vula leswaku ha Yesu hi kota ku n’wi tiva kahle Yehovha?
15 Leswi Yesu a swi vuleke ni ku swi endla loko a ri la misaveni, swi hi pfuna leswaku hi n’wi tiva ku antswa. Kasi xa nkoka swinene, ha Yesu, hi kota ku n’wi tiva kahle Yehovha. Ha yini swi ri tano? Phela u nga rivali leswaku N’wana loyi i xifaniso lexi heleleke xa Tata wa yena. Hi yona mhaka leyi Yesu a byeleke un’wana wa vadyondzisiwa va yena a ku: “Loyi a ndzi voneke u vone na Tatana.” (Yohane 14:9) Tibuku ta mune ta Bibele leti vuriwaka Tievhangeli—ku nga Matewu, Marka, Luka na Yohane—ti hi byela swo tala hi ta vutomi, mintirho ni hi vumunhu bya Yesu Kreste.
16. Xana rungula ra Yesu a ri dzike ngopfu eka yini, naswona a ri huma eka mani?
16 Yesu a a tiveka ngopfu tanihi “Mudyondzisi.” (Yohane 1:38; 13:13) Xana a a dyondzisa yini? Rungula ra yena a ri dzike ngopfu eka “mahungu lamanene ya mfumo”—ku nga Mfumo wa Xikwembu, hulumendhe ya le tilweni, leyi nga ta fuma misava hinkwayo ni leyi nga ta tisela vanhu lava yingisaka mikateko ya hilaha ku nga heriki. (Matewu 4:23) Rungula leri a ri huma eka mani? Yesu hi byakwe u te: “Leswi ndzi swi dyondzisaka a hi swa mina, kambe i swa loyi a ndzi rhumeke,” ku nga Yehovha. (Yohane 7:16) Yesu a a swi tiva leswaku Tata wakwe u lava leswaku vanhu va twa mahungu lamanene ya Mfumo. Eka Ndzima 8, hi ta dyondza leswi engetelekeke hi Mfumo wa Xikwembu ni leswi wu nga ta swi endla.
17. Yesu a a dyondzisa kwihi, naswona ha yini a a tikarhatela ku dyondzisa vanhu?
17 Hi kwihi laha Yesu a a dyondzisa kona? A a dyondzisa kun’wana ni kun’wana laha a a kuma vanhu kona—ematiko-xikaya ni le madorobeni, eswimitanini, etindhawini ta vuxaviselo ni le makaya ya vanhu. Yesu a a nga rindzeli leswaku vanhu va ta eka yena. A a ya eka vona. (Marka 6:56; Luka 19:5, 6) Ha yini Yesu a tikarhate hi ndlela yoleyo, a heta nkarhi wo tala swonghasi a chumayela ni ku dyondzisa? Hikuva loko a endla tano, a a endla leswi Xikwembu xi n’wi rhumeke swona. Minkarhi hinkwayo Yesu a a endla ku rhandza ka Tata wa yena. (Yohane 8:28, 29) Kambe, a ku ri ni xivangelo xin’wana lexi endleke leswaku a chumayela. A a yi twela vusiwana mintshungu leyi a yi ta eka yena yi ta n’wi vona. (Matewu 9:35, 36) A yi honisiwa hi varhangeri va vukhongeri, lava a va fanele va yi dyondzisa ntiyiso malunghana ni Xikwembu ni hi swikongomelo swa xona. Yesu a a swi tiva kahle leswaku vanhu va ni torha ra rungula ra Mfumo.
18. Hi tihi timfanelo ta Yesu leti ti ku tsakisaka ngopfu?
18 Yesu a a ri munhu wa rirhandzu ni ntwela-vusiwana swinene. Hi yona mhaka leyi a swi olova leswaku vanhu va n’wi tolovela naswona a a ri ni tintswalo. Hambi ku ri vana a va titwa va ntshunxekile loko va ri na yena. (Marka 10:13-16) Yesu a a nga ri na xihlawuhlawu. A a venga vukanganyisi ni vuhomboloki. (Matewu 21:12, 13) U kombe vavasati xichavo hambileswi hi nkarhi wolowo a va tekeriwa ehansi naswona va nga ri na timfanelo to ya kwihi. (Yohane 4:9, 27) Yesu a a titsongahata swi suka embilwini. Siku rin’wana u hlambise vaapostola va yena milenge, ku nga ntirho lowu hi ntolovelo wu endliwaka hi nandza.
19. Hi xihi xikombiso xa leswaku Yesu a a tshama a tiyimisele ku nyika vanhu leswi va swi pfumalaka?
19 Yesu a a tshama a tiyimisele ku nyika vanhu leswi va swi pfumalaka. Leswi swi vonake kahle loko a hanyisa vanhu hi singita, hi ku pfuniwa hi matimba ya moya wa Xikwembu. (Matewu 14:14) Hi xikombiso, wanuna un’wana loyi a a ri ni nhlokonho, u fike eka Yesu, a ku: “Loko u swi lava, u nga ndzi basisa.” Yesu u twe ku vava ni ku xaniseka loku a ku twiwa hi wanuna loyi. Hiloko ntwela-vusiwana wu n’wi susumetela leswaku a tshambuluta voko a khumba wanuna yoloye, ivi a ku: “Ndza swi lava. Basisiwa.” Kutani wanuna yoloye a hanyisiwa! (Marka 1:40-42) Anakanya ndlela leyi wanuna yoloye a titweke ha yona!
U TSHEMBEKE KU YA FIKA EMAKUMU
20, 21. Yesu u xi veke njhani xikombiso xa ku tshembeka eka Xikwembu etimhakeni hinkwato?
20 Yesu u veke xikombiso lexinene ngopfu xa ku yingisa Xikwembu etimhakeni hinkwato. U tshame a tshembekile eka Tata wa yena wa le tilweni, eka swiyimo hinkwaswo leswi a langutaneke na swona hambileswi a kanetiweke ni ku xanisiwa hi tindlela to hambana-hambana. Yesu u yime a tiyile kutani u kote ku hlula miringo ya Sathana. (Matewu 4:1-11) Ku ve ni nkarhi lowu maxaka ya Yesu a ma nga pfumeli eka yena, ma kala ma vula leswaku “wa hlanya.” (Marka 3:21) Kambe Yesu a nga swi pfumelelanga sweswo leswaku swi n’wi kavanyeta; u ye emahlweni ni ntirho wa Xikwembu. Hambileswi Yesu a rhukaniweke ni ku tseketseriwa, u tikhomile, a nga ringetanga ku tirihisela eka valala va yena.—1 Petro 2:21-23.
21 Yesu u tshame a tshembekile kukondza a fa rifu ra tihanyi emavokweni ya valala va yena. (Vafilipiya 2:8) Twana leswi a swi tiyiseleleke hi siku ro hetelela a ha ri munhu wa nyama. U khomiwile, a hehliwa hi timbhoni ta mavunwa, a voniwa nandzu hi vaavanyisi vo homboloka, a hlekuriwa hi ntshungu lowu n’wi pfukeleke a tlhela a xanisiwa hi masocha. Loko se a beleriwe emhandzini, u koke moya ro hetelela kutani a huwelela a ku: “Swi hetisekile!” (Yohane 19:30) Hambiswiritano, endzhaku ka masiku manharhu Yesu a file, Tata wa yena wa le tilweni u n’wi pfuxile, ivi a n’wi nyika vutomi bya moya. (1 Petro 3:18) Endzhaku ka mavhiki ma nga ri mangani, u tlhelele etilweni. U fike kona a “tshama evokweni ra xinene ra Xikwembu,” kutani a yimela leswaku a nyikiwa matimba ya vuhosi.—Vaheveru 10:12, 13.
22. I yini leswi Yesu a swi hetisiseke hi ku tshama a tshembekile kukondza a fa?
22 I yini leswi Yesu a swi hetisiseke hi ku tshama a tshembekile kukondza a fa? Kahle-kahle, rifu ra Yesu ri hi pfulele ndlela yo kuma vutomi lebyi nga heriki emisaveni leyi nga paradeyisi, hi ku pfumelelana ni xikongomelo xa Yehovha xa le ku sunguleni. Ndzima leyi landzelaka yi ta hlamusela leswaku rifu ra Yesu ri swi endlisa ku yini sweswo.
^ ndzim. 7 Leswaku u kuma nhlamuselo hi vuprofeta bya Daniyele lebyi hetisekeke eka Yesu, vona Xiengetelo lexi kumekaka eka matluka 197-9.
^ ndzim. 11 Yehovha u vitaniwa Tatana hikuva hi yena Mutumbuluxi. (Esaya 64:8) Tanihi leswi Yesu a tumbuluxiweke hi Xikwembu, u vitaniwa N’wana wa Xikwembu. Swi tano ni hi swivumbiwa leswin’wana swa moya, na swona swi vitaniwa vana va Xikwembu ku katsa na Adamu hi yexe.—Yobo 1:6; Luka 3:38.
^ ndzim. 12 Leswaku u kuma vumbhoni lebyi engetelekeke bya leswaku N’wana loyi wa mativula a nga ringani ni Xikwembu, vona Xiengetelo eka matluka 201-4.


text:
Vutleketli
Vutleketli i kufambafamba ka vanhu, swiharhi na tinhundzu kusuka endzhawini yokarhi kuya eka yin'wana. mixaka ya swavutleketli yihlanganisa, swihahampfhuka,[1] switimela,[2] mimovha[3] naswin'wana na swin'wana. Tavutleketli tinga hambanisiwa hikuya hi maakele ya swilo swo famba hiswona na vukorhokeri lebyi yelanaka. Vutleketli ibyankoka swinene hikuva byi endla leswaku vanhu vakota ku xaviselana tinhundzu, leswinga swa nkoka eka nhluvuko wa vanhu.
Swiakiwo swa vutleketli swihlanganisa, magondzo, tinjhanjhi, vuphatsami bya swihahampfhuka, Ribuwa ra switimela swa mati, switchi swa mabhazi, tindzhawu to hlayisa nhundzu, tindzawu to xavisa mafurha ya movha, na tin'wana tindzhawu leti yelanaka. Switichi leswi swingaha thlela switirhisiwa ku cinca vakhandziyi, nhundzu kumbe ku lunghisa swifambo.
Kasi vukorhokeri byi hlanganisa tindlela to fambisa swifambo swa vutleketli, milawu leyi faneke ku landzeleriwa na vulawuri bya swa vutleketli.


text:
Swiletelo swa Asafa.
781N'wina vanhu va mina,
twanani leswi ndzi lavaka ku mi dyondzisa swona,
rhiyani ndleve mi yingisa leswi ndzi swi vulaka.
2
Ndzi lava ku vulavula hi swivuriso,
ndzi hlamusela swihundla swa minkarhi leyi hundzeke.
3Timhaka leti hi ti twile ha ti tiva,
hikuva vatata wa hina va hi byele tona.
4A hi nga ti fihleli vatukulu va vona,Van'wana va ri: A hi nga ti fihleli vana va vona
vona lava va taka endzhaku ka hina,
hi ta va tivisa mintirho leyo dzuneka ya HOSI Xikwembu ni matimba ya xona,
hi va byela ni leswo hlamarisa leswi xi swi endleke.
5Xikwembu xi vekile nawu exikarhi ka Vaisraele,
xi wu lerisa vona va ka Yakobo;
xi lerisile vatata wa hina,
leswaku va wu dyondzisa vana va vona,
6kutani ni lava va ha taka va ta tiva timhaka leti,
va tlhela va ti dyondzisa ni vana va vona.
7Hi mukhuva wolowo, va ta tshemba Xikwembu, va nga rivali mintirho ya xona;
va ta hlayisa swileriso swa xona.
8Naswona xi lavile leswaku vana lava va nga fani ni vatata wa vona,
va nga vanhu lava tiariseke va ala ku yingisa,
vanhu lava kanakanaka,
lava nga tshembekangiki eka Xikwembu.
9Va ka Efrayimi lava tivaka swinene ku copa miseve,
va balekile esikwini ra nyimpi,
10hikuva a va tshovile ntwanano wa vona na Xikwembu
va ala ku landzelela Nawu wa xona.
11Mintirho leyikulu yo hlamarisa leyi xi yi endleke va ri karhi va yi vona,
va yi rivarile.
12
Xikwembu xi kombile vatata wa vona mintirho leyo hlamarisa,
loko va ha ri erivaleni ra Sowani le Egipta.
13
Xi avanisile mati ya lwandle, ma endla tindhundhuma ematlhelweni mambirhi,
kutani xi va tsemakanyisa, va hundza.
14
Ninhlekanhi a xi va rhangela hi papa,
kasi vusiku byin'wana ni byin'wana, a xi va voningela ndlela hi ndzilo.
15
Tinhl. 20:2-13
Emananga xi pandzile maribye,
xi va timula torha hi mati layo tala lawa onge a ma huma exidziveni.
16Xi humesile swinambyana eribyeni,
mati ma khuluka tanihi nambu.
17Hambiswiritano a va tshikanga ku dyohela Xikwembu;
loko va ri kwale mananga, va yile emahlweni va ala ku yingisa Xikwembu xa le henhla-henhla.
18
Tinhl. 11:4-23,31-35
Va ringile Xikwembu havomu,
va xi kombela swakudya leswi a va swi navela.
19Va lwile ni Xikwembu hi ku vulavula ka vona, va ku:
“Xana xi nga hi phamela swakudya kwala mananga ke?
20Ha swi tiva leswaku xi bile ribye,
mati ma huma ma hobomulana kukota nambu.
Kambe xana xi nga ha humesa vuswa ni nyama,
xi phamela vanhu va xona xana?”
21Loko HOSI Xikwembu xi twa marito lawa, xi hlundzukerile va ka Yakobo, vona Vaisraele,
xi va karihela kukota ndzilo lowu pfurhaka,
22hikuva a va nga pfumeli eka xona,
naswona a va nga tshembi leswaku xi nga va ponisa.
23Hambiswiritano xi vulavurile ni matilo ehenhla,
xi ma lerisa ku pfula tinyangwa ta wona,
24
kutani xi va phamerile swakudya leswi humaka etilweni
hi ku va nisela manna va dya.
25A va ri vanhu ntsena, kambe va dyile swakudya swa swivumbiwa swa le tilweni,
va phameriwa swona hi Xikwembu va dya va xurha.
26Xi tlherisele moya wa le vuxeni ematilweni,Kumbe: Xi hungisile moya wa le vuxeni xi ri ematilweni
kutani hi ntamu wa xona xi hungisa moya wa le dzongeni.
27Xi va rhumele tinyanyana to ringana ni ritshuri kumbe sava ra lwandle hi ku tala,
va dya nyama ya tona;
28xi ti wisele hinkwako emixaxeni ya vona,
ti kumeka kusuhi ni mintsonga ya vona,
29kutani va dya va tiphina,
hikuva Xikwembu a xi va nyikile leswi a va swi navela.
30Kambe loko va ha dya,
ni ku mita va nga si mita,
31Xikwembu xi va hlaserile hi vukari bya xona,
xi dlaya van'wana exikarhi ka lavo chaviseka,
xi wisela hansi tinhenha ta Israele.
32Hinkwaswo leswi a swi va sivelanga ku dyoha;
hambiloko Xikwembu xi va kombile leswo hlamarisa, a va xi tshembanga.
33Hikokwalaho xi komisile masiku ya vona ya ku hanya,
ma hundza tanihi moyanyana ntsena,
xi herisa vutomi bya vona hi makhombo.
34Loko Xikwembu xi ri karhi xi va herisa, Vaisraele va vuyele eka xona,
va hundzuka va xi khongela.
35Va tsundzukile leswaku Xikwembu lexi nga henhla-henhla
i ribye ra vona ni muhlayisi wa vona.
36Kambe eku vulavuleni ka vona a va nga tshembeki,
a va byela Xikwembu emavunwa.
37
A va nga xi namarheli hi mbilu
kambe a va tshova ntwanano wa xona.
38Hambiswiritano, leswi xona xi nga ni tintswalo,
xi va rivalerile milandzu ya vona xi nga va heriseli makumu;
minkarhi yo tala xi tikhomile,
xi nga va hlundzukeli ku tlula mpimo.
39Xi swi tivile leswaku i vanhu va nyama ni ngati ntsena,
ni leswaku va fana ni moyanyana lowu hungaka wu nga ha vuyi.
40Loko va ri emananga, Vaisraele va tiarisile ko tala eka Xikwembu,
va xi vavisa mbilu ematikweni lawa ya ku oma.
41A va tshikanga ku xi ringa, va xi vangela gome,
xona Muhlawuleki wa Israele.
42Va rivarile leswi xi va endleleke swona
esikwini leri xi va kutsuleke eka valala,
43ri nga siku leri xi nga tikomba ha rona,
hi ku endla mahlori lamakulu erivaleni ra Sowani le Egipta.
44
Mati ya milambu hinkwayo ya Vaegipta, xi ma hundzurile ngati,
va nga ha koti ku ma nwa.
45
Xi va rhumele mabawa, ma va lumetela,
ni mintlambya leyi yi va xaniseke.
46
Hinkwaswo leswi va swi byaleke emasin'wini ya vona,
xi swi nyiketile tinjiya ni swivungu swi dya.
47
Xikwembu xi herisile mirhi ya vona ya vhinya hi xihangu,
mirhi ya minkuwa xi yi bile hi gwitsi.hi gwitsi, kumbe: hi ndhambi ya mati
48Xi herisile tihomu ta vona hi ntungu,
swifuwo swa vona leswitsongo xi swi bile hi matshumba.hi ntungu ... hi matshumba, kumbe: hi xihangu ... hi ndlati
49Xi tile hi ku hlundzuka lokukulu,
xi va ba hi vukari bya xona lebyi pfurhaka,
xi va vangela makhombo hinkwawo lama dlayaka.
50A xi rheletanga vukari bya xona,
a xi va ponisanga eku feni,
xi va bile hi makhombo xi nga va tsetseleli.
51
Xi dlele mativula hinkwawo etikweni ra le Egipta,
ma nga mativula ya le mitini ya va ka Hamu.
52
Kutani xi fambisile vanhu va xona tanihi murisi,
xi va byisile emananga ku fana ni swifuwo.
53
Xi va hlayisile, va famba va nga chavi nchumu,
valala va vona xi va mbombometile elwandle.
54
Yox. 3:14-17
Xi fikisile Vaisraele etikweni ra xona lero hlawuleka,
etintshaveni leti xi nga tikumela tona hi matimba ya xona.
55
Xikwembu xi hlongorile vamatiko va suka emahlweni ka Vaisraele,
xi nyika Vaisraele tiko ra kona leswaku ri va ra vona;
kutani va titshamele emitini ya konaKumbe: kutani va titshamela emitini ya valala
hi ku ya hi tinyimba ta ka vona.
56
Hambiswiritano va tiarisile, va ringa Xikwembu xa le henhla-henhla,
va ala ku yingisa swileriso swa xona.
57Va fularhele Xikwembu, va lwa na xona kukota vatata wa vona;
a va nga tshembeki, va fana ni vurha bya ngoti yo debya.
58Va hlundzukisile Xikwembu hi switsunga swa vona swa vukhongeri bya hava;
va xi tlhave mbilu hi ku tivatlela swikwembu swa vona swa swifaniso.
59Xikwembu xi vonile timhaka leti,
kutani xi hlundzukela Vaisraele, xi va tshikela makumu.
60
Yer. 7:12-14
26:6
Xi herisile vutshamo bya xona bya le Xilo,
wu nga ntsonga lowu a xi tshama eka wona exikarhi ka vanhu va xona.
61
Xi tshike valala va famba ni areka ya xona,
yona xikombiso xa matimba ni ku dzuneka ka xona.
62Xi hlundzukerile vanhu va xona,
xi va nyiketa leswaku va dlawa hi tlhari.
63Majaha ma dlawe hi ndzilo,
vanhwana a va ha twanga tinsimu ta minkhuvo ya vukati.
64Vaprista va ka vona va fe hi tlhari,
kambe tinoni ta vona a ti va rilanga.
65Hikokwalaho N'wini wa hinkwaswo ú suke a yima kukota munhu la pfukaka evurhongweni,
ku fana ni nhenha leyi baka huwa hi mhaka ya vhinyo.
66Valala va yena ú va hangalasile,
va tlhela ni tingana letikulu.
67Ú tshikile va ka Yosefa,
va nyimba ya ka Efrayimi a nga va hlawulanga,
68kambe ú hlawurile va nyimba ya ka Yuda,
ni ntshava ya Siyoni leyi a yi rhandzaka.
69Xivandla xa yena lexo hlawuleka, ú xi akile xi tiya kukota matilo lama tlakukeke,
xi tiya ku fana ni misava leyi nga ta va kona hilaha ku nga heriki.
70
II Sam. 7:8
I Tikr. 17:7
Xikwembu xi hlawurile Davhida nandza wa xona,
xi n'wi susa eku riseni ka swifuwo,
71xi n'wi tshikisa ku risa tinyimpfu,
xi n'wi endla murisi wa va ka Yakobo,
va nga vona Vaisraele vanhu va xona.
72Davhida ú rhangerile Vaisraele hi mbilu yo basa,
a va fambisa hi vutlhari.


text:
Vapfumari va nyikeriwa swakudya
Orlando Chauke
Ku tlula kwalomu ka dzana wa vaaki lava nga ringenelangiki ku kuma mpfuno eka mfumo va nykeleriwile hi swakudya leswi humaka eka xiyimbeleri xa vunanga bya vukhongeri na n’wamabindzu la tivekaka edorobeni ra Giyani Howard Mashaba.
Ku nyikeriwile kwalomu ka kutlula 112 wa maphasela ya swakudya eka ndhawu ya swakudya ya masipala wa Giyani, hi nkarhi lowu a ku simekiwa pfhumba leri kongomisiweke eka ku pfuna vanhu lava nga ringanelangiki ku kuma mpfuno ku suka eka mfumo. Ku komberiwa vanhu hinkwavo lava lavaka ku nyikela hi swakudya va tirhisa ndhawu leyi hikuva vanhu a va pfumeleriwi ku nyikela vanhu lava pfumalaka hi voxe handle ka ku tirhisa tindlela ta masipala.
Loko a vulavula hi nkarhi lowu a ku nyikeriwa swakudya, Sydwel Mabunda , mutumbuluxi wa Xitsonga Gospel Music Award Organisation, lowu niyeleke ku tlula dzana ra maphasela ya swakudya, u vule leswaku va vone swi fanerile leswi va swi endleke ku pfuna miganga ya vaaki. “Tani hi nhlangano lowu nga ri ki wo bindzurisa, hi tshembhela eka vaaki ku kuma mpfuno eka migingiriko ya hina, hikokwalaho hi vona swi fanerile ku nyikela laha na hina hi pfunekaka kona, ngopfu ngopfu eka lava nga kumiki mpfuno eka mfumo”.
Xirho xin’wana eka nhlangano lowu, Gezani Mabunda u vule leswaku migingiriko ya nhlangano yo nyikela masagwadi ya lembe na lembe yi ta ya emahlweni ehandle ka xinghunghumani xa Covid-19, laha a vuleke leswaku va ta tirhisa online ku fambisa ntirho lowu, laha a kombiseke leswaku endzhaku ka ntungu wa Corona, va ta nyikela masagwadi lawa kahle eka vahluri, laha a nga tlhela a kombela vaaki ku seketela ntirho wa vona.
Meyara wa masipala wa Giyani Basani Shibambu u amukerile swakudya leswi laha a vuleke leswaku loko vanhu hinkwavo va tinyiketerile ku seketela van’wani vanhu ku fana na leswi swi endliweke hi lava, vanhu hinkwavo emisaveni a va ta tlela va dyile. “Loko hi ka ri hi simeka pfhumba leri namuntlha, ndzi khensa ku tinyiketela ka n’wina eka pfhumba leri.”
“I vanhu vo fana na n’wina lava tisaka ku tshembha eka vaaki, hambi ku nga ri na nchumu, loko a hi ri na vanhu lava tinyikelaka ku fana na n’wina, a hi nga ta dlawa hi ndlala emisaveni, ku vula meyara hi ku khensa nhlangano lowu.