text:
Xana Bibele Yi Nga Ndzi Pfuna Loko Ndzi Tshikilelekile?
Nhlamulo ya Bibele
Ina, hikuva mpfuno lowunene wu huma eka “
Xikwembu lexi chavelelaka, xi khutazaka ni ku phyuphyisa lava tshikilelekeke.”
Leswi Xikwembu xi swi nyikelaka ku pfuna lava tshikilelekeke
Matimba. Xikwembu xa ku ‘
phyuphyisa ni ku ku khutaza’ ku nga ri hi ku susa swiphiqo swa wena hinkwaswo kambe hi ku hlamula swikhongelo swa wena loko u kombela matimba yo langutana na swona. (Vafilipiya 4:13) U nga tiyiseka leswaku wa ku yingisa hikuva Bibele yi ri: “
Yehovha u le kusuhi ni lava va tshovekeke mbilu; Ni lava va pfotlokeke emoyeni wa va ponisa.” (Pisalema 34:18) Entiyisweni, Xikwembu xi nga ku twa hambiloko u nga swi koti ku hlamusela ndlela leyi u titwaka ha yona.
—Varhoma 8:26, 27.
Swikombiso leswinene. Mutsari un’wana wa Bibele u khongele eka Xikwembu a ku: “
Ndzi vitane eka wena ndzi ri evuentweni.” Mupisalema loyi, u kote langutane ni ku tshikileleka hi ku tsundzuka leswaku Xikwembu xa hi rivalela. U te: “
Loko a wu languta swihoxo, i mani loyi a a ta yima? Hikuva u ni ndzivalelo wa ntiyiso, leswaku u ta chaviwa.”
—Pisalema 130:1, 3, 4, Bibele—Mahungu Lamanene.
Ntshembo. Xikwembu xa hi chavelela sweswi naswona xi tshembisa ku herisa swiphiqo hinkwaswo leswi hi vangelaka ntshikilelo. Loko xi ta hetisisa xitshembiso xolexo, “
swilo swo sungula a swi nge tsundzukiwi, hambi embilwini a swi nge ti.”—Esaya 65:17.
Xiya: Timbhoni ta Yehovha ta wu xiya mpfuno lowu Xikwembu xi wu nyikelaka kambe ti tlhela ti lava mpfuno exibedlhele malunghana ni vuvabyi byo tanihi bya ntshikilelo. (Marka 2:17) Kambe a hi khutazi munhu ku tirhisa vutshunguri byo karhi; munhu un’wana ni un’wana u fanele a tiendlela xiboho eka sweswo.
DYONDZA SWO TALA
XALAMUKA!
Ndza Ha Hanyela Yini?
I yini lexi nga endlaka leswaku munhu a teka rifu tanihi munghana?


c: text/html

text:
Ziwutiso za vagonzi
Hi rini laha a vanhu va Nungungulu va nga mahilwe tikhumbi hi Babuloni loyi wa hombe?
A wukhumbi lego ga moya gi sangulile ka zana ga malembe ga wumbiri Nguveni ya Hina, gi famba kala 1919. Hikuyini a kuzwisisa loku ka kuswa ku fanelako?
A zikombiso zontlhe zi komba lezaku a wukhumbi legi gi gumesile hi 1919, a xikhati lexi a maKristu ma totilweko ma nga tlhanganyiswa ka bandla gi vuxilweko. Ehleketa hi mhaka leyi: A vanhu va Nungungulu va ringilwe va tlhela va basiswa ka malembe ma nga lanzela a kuyimiswa ka Mufumo wa Nungungulu le tilweni hi 1914. * (Mal. 3:1-4) Hi 1919, Jesu i lo yimisa “nanza gi tsumbekileko ni go tlhariha” hehla ka vanhu va Nungungulu va basisilweko kasi ku va “nyika zakuga [za moya] hi xikhati xi faneleko.” (Mat. 24:45-47) Lego give lembe legi a vanhu va Nungungulu va nga sangula hi gona ku tlhelela ka xiyimo xa moya va nyikilweko hi Nungungulu. Xive xikhati lexi kambe va nga tlhatlhiswa wukhumbini go fananisa ga Babuloni loyi wa hombe. (Kuv. 18:4) Kanilezi a wukhumbi lego gi sangulile rini?
Hi malembe yo tala, hi wa tlhamusela lezaku a wukhumbi lego gi sangulile hi 1918 niku gi wa yelana ni xikhatanyana xo kari lexi a vanhu va Nungungulu va ngava hasi ka Babuloni loyi wa hombe. Hi xikombiso, A Murinzeli wa 15 ka Março wa 1992, i wulile lezi: “Khwatsi hi lezi a malanza ya kale ya Nungungulu ma nga khonwa maya wukhumbini le Babuloni hi xikhati xo kari, hi 1918 a malanza ya Jehova ma nghenile ka wukhumbi go kari ga Babuloni loyi wa hombe.” Hambulezo, loku hi yile mahlweni hi kambisisa, hi wonile lezaku a wukhumbi lego gi sangulile mahlweni nguvu ka 1918.
Hi xikombiso, a hi ehleketeni hi xinwe xa ziprofeto za wukhumbi lego ni kutlhatlhiswa ka vanhu va Nungungulu. Xi tsalilwe ka Ezekieli 37:1-14. Ezekieli i lo wonisiwa nkova wu nga tele hi marambu. Jehova i lo tlhamusela Ezekieli lezaku a marambu lawo ma yimela “yindlu yontlhe ya ka Israeli.” A kutatiseka ka hombe ka xiprofeto lexi ku xungeta a “vaIsraeli va Nungungulu.” (Gal. 6:16; Miti. 3:21) Anzhako ka lezo, Ezekieli i lo wona a marambu lawo na ma hanya ma tlhela ma maha butho ga hombe. Lezo zi tlhamusela khwatsi a kuvuxiwa ka moya ka vanhu va Nungungulu loku ku gumesileko hi zimaho za 1919. Kanilezi a muwoniso lowu wu hi komba yini hi kuleha ka xikhati xa kona?
Xo sangula, hi wona lezaku a marambu ma wuliwa lezaku “ma womile” kutani “ma womile nguvu.” (Ezek. 37:2, 11) Lezo zi komba ku a vanhu va kona va wa file kale. Xa wumbiri, a kuvuxiwa loko ku famba hi kutsongwani-kutsongwani, a ku maheki hi khati ginwe. Zi sangula hi guwa ga wugotsogotso, zonake “a marambu ma tlhangana ma lungelelana ginwe ka ginwani.” Hi kulanzela, ku huma “misiha ka wona, ku mila ni nyama.” Khalekhale, a marambu, ni misiha ni nyama, zi lo fenengetwa hi hlonge. Anzhako ka lezo, “a moya wu lo enghena ka vona, va si hanya.” Hi kugumesa, Jehova i lo tlhelisa vanhu lavo tikweni gabye. Zontlhe lezo zi wa ta teka xikhati. — Ezek. 37:7-10, 14.
A vaIsraeli va kale va mbhetile xikhati xo leha na va hi tikhumbi. A wukhumbi gabye gi sangulile hi 740 Mahlweni ka Nguva ya Hina, laha a mufumo wa nwalungu wa khume ga tixaka wu nga khoziswa, zonake a votala va yiswa wukhumbini. Hi 607 Mahlweni ka Nguva ya Hina, a doropa ga Jerusalema gi lo loviswa, zonake a vanhu va mufumo wa Juda wa le dzongeni vonawu va yisiwa wukhumbini. A xikhati lexo xa wukhumbi xi mbhelile hi 537 Mahlweni ka Nguva ya Hina, a xikhati lexi a misalela ya vaJuda yi nga tlhela yi ya aketa a tempeli yi tlhela yi vuxa wukhozeli go basa le Jerusalema.
Loku hi cuwuka mitlhamuselo yontlhe leyo ya Mitsalo, zi sala kubaseni lezaku a wukhumbi ga vanhu va Nungungulu ka Babuloni loyi wa hombe gi tekile xikhati xo leha nguvu ku hunza zimaho za 1918-1919. A wukhumbi legi gi longoloka ni xikhati lexi a nyasavari wo fananisa a nga wa ta kula zinwe ni “vana va Mufumo” lava va fananiswako ni tirigu. (Mat. 13:36-43) A xikhati lexo xa kukula xi yimela xikhati lexi a maKristu ya lisine ma nga hi ma tsongwani nguvu ka lawa ya vahluwuki. Hi nga wula lezaku a bandla ga wuKristu gi wa hi wukhumbini ga Babuloni loyi wa hombe. A wukhumbi lego gi sangulile ka xikhati xo kari nzeni ka zana ga malembe ga wumbiri Nguveni ya Hina niku gi simamile kala kubasisweni ka tempeli ya moya xikhatini xa magumo. — Miti. 20:29, 30; 2 Tes. 2:3, 6; 1 Joh. 2:18, 19.
Nzeni ka xikhati lexo xo leha xa wukhumbi ga moya, a vafundisa ni vanghana vabye va politika, lava va nga xuva ku simama kuva ni wukosi, va lo valela vanhu vabye lezaku va nga kumi Mhaka ya Nungungulu. Ka zikhati zo kari, xi wa hi xigoho a ku lera Biblia hi lirimi la mabeleko. A vanhu vo kari va alileko va gi gonza va hisilwe timhanzeni. Ni wihi loyi a nga humesa mawonela yo hambana ni ya vafundisa i wa khomiwa hi tihanyi. Lezo zi lo valela mizamo yontlhe ya ku hangalasa lisine.
Ahati a kuhuma kabye wukhumbini ke? Va humile rini niku zi mahisile kuyini? A ntiro lowo wa kuhumesiwa wukhumbini ga moya wu mahekile hi kutsongwani-kutsongwani. Wu wa patsene ni guwa ga “wugotsogotso” ka mazana ya malembe ya kuta xikhatini xa magumo. Hambu lezi a tigonzo ta mawunwa ta wukhongeli ti nga hi ni ntamu wa hombe, a vanhu vo kari vo tsumbeka va zi kotile ku yimela wukhozeli ga lisine kala laha zi nga koteka. A vokari vabye va lo ti karatela ku humesa maBiblia hi tirimi ta vanhu va nyalidede. A vanwani va lo hangalasa lisine leli va nga li kuma lomu ka Mhaka ya Nungungulu.
Makunu kumbheleni ka va 1800, Charles Taze Russell ni vanghana vakwe va lo tira hi kuhiseka kasi ku vuxa lisine la Biblia. Zi wa ku khwatsi hi loku a misiha ni nyama zi no sangula ku mila lomu ka marambu ya moya. A Murinzeli (Zion’s Watch Tower) ni mabhuku manwani zi lo vuna vanhu va timbilu ti nene lezaku va pola lisine la moya. Hi kufamba ka masiku, a “Fotodrama da Criação” hi 1914 ni bhuku “A fihlakalo wu tatisekileko” (The Finished Mystery) hi 1917 zonawu zi lo tiyisa a vanhu va Nungungulu. Hi magumo, hi 1919, a vanhu va Nungungulu va lo nyikwa wutomi va tlhela va vekiwa tikweni gabye ga giswa ga moya, loku hi zi tlhamusela hi ka moya. Lezi makunu ku hunzako xikhati, a misalela leyo ya vatotilweko yi patsene ni lava va nga ni kutsumba ko hanya misaveni va wumba “yimpi ya tsanza-vahlayi.” — Ezek. 37:10; Zak. 820-23. *
Anzhako ka ku wona zikombiso lezi, zi te dlunya lezaku a vanhu va Nungungulu va nghenile wukhumbini ga Babuloni loyi wa hombe laha a wuhluwuki gi ngaya gi kula ka zana ga malembe ga wumbiri Nguveni ya Hina. Lexi xive xikhati xa munyama xo fana ni lexi a vaIsraeli va nga hi ka xona wukhumbini gabye. Kanilezi, hi tsaka nguvu hakuva hambu lezi a vanhu va Nungungulu va mbhetileko mazana yo tala ya malembe na va hi wukhumbini ga moya, nyamutlha hi hanya ka xikhati lexi “lava va tlharihileko va ta [nga] ngangamela” ni lexi a “vanyingi va ta [nga] hlaziwa, va basiswa”! — Dan. 12:3, 10.
Xana Satani i tekile Jesu hi xiviri a mu yisa tempeleni a xikhati a nga mu ringa ke?
Hi ndlela yo tsema, a hi nge wuli hi kutiya lezaku Jesu i yimile tempeleni hi xiviri kutani hi muwoniso. A mabhuku ya hina ma tshuka ma tlhamusela mhaka leyi hi matlhelo wontlhe ya mambiri.
A ku sangula ehleketa hi lezi a matimu ya Biblia ma zi wulako. Ka Ivangeli yakwe xungetano hi ximaho lexi, mupostoli Mateu i pimiselwe ku tsala lezi: “Zonake Satani i lo mu yisa [Jesu] mutini wo basa, a mu yimisa xixungweni xa tempeli.” (Mat. 4:5) A matimu ya Luka ma wulawulako hi mhaka yaleyi me ngalo: “I lo mu yisa Jerusalema, a mu yimisa xixungweni xa tempeli.” — Luka 4:9.
Ka masiku nzhako, a mabhuku ya hina ma wa tlhamusela lezaku a ximaho lexi kuzilava a xi vangi xa xiviri. Hi xikombiso, ka Murinzeli wa 1 ka Agosto wa 1961 hi xiPutukezi, ku tlhamuselwe lezi: “Zi wonekisa ku khwatsi a hi na xigelo xa ku alakanya ku zontlhe lezi zi kumbukiwako ka matimu ya kuringwa ka Jesu xiwuleni zive za xiviri. A ku na xitsunga hakunene lexi a munhu a nga kombiwako ka xona a ‘mifumo yontlhe ya misava ni wukosi ga yona.’ Hikwalaho, za zwisiseka a kuva hi chikelela magumo ya lezaku Satani a nga yisangi Jesu hi xiviri ‘mutini wo basa’ a ya mu ‘yimisa xixungweni xa tempeli.’ Kasi a xiringo lexo xiva ni ntamu zi wa nga lavi kuza xiva xa xiviri.” Hambulezo, ka makhati ma nga lanzela, a revista legi gi lo komba lezaku loku Jesu i wa no vumela xikombelo xa Satani na zi vile ku ti sunga.
A vanwani va wula lezaku kota lezi Jesu nga kala a nga hi muLevi, i wa nga vumelelwi ku yima xixungweni xo basa xa tempeli. Hikwalaho, va lo chikelela magumo ya lezaku ‘i yisilwe’ laho hi muwoniso. Lezo zi fana ni lezi zi nga mahekile ka muprofeti Ezekieli ka mazana ya malembe nzhako. — Ezek. 8:3, 7-10; 11:1, 24; 37:1, 2.
Hambulezo, loku ku hi lezaku a xiringo lexi xi vile muwoniso ntsena, ku vuka ziwutiso lezi:
Xi vile xiringo xa lisine kutani ku vile kualakanyela basi?
Loku ku hi lezaku a ziringo lezi zinwani zi wa hi za ku xenga Jesu lezaku a maha zilo za xiviri zo kota ku hunzula maribye ma maha xibaba kutani ku khozela Satani, xana a xiringo lexi xi wa nga ta fana nazo — zi lava ku futsi Jesu a tlula tempeleni hi xiviri?
Hi tlhelo ginwani, loku Jesu a yimile hi xiviri laha xixungweni xa tempeli, ku vuka ziwutiso zinwani kambe:
Xana Jesu i hambunyetile nayo hi ku yima laha xixungweni xo basa?
Jesu i sukisile kuyini xiwuleni aya Jerusalema?
Lezi hi zi kumileko loku hi yile mahlweni hi hlola mhaka leyi, zi hi vuna ku wona maalakanyo manwani lawa ma nga hlamulako a ziwutiso lezi zo gumesa za zimbiri.
Xo sangula, Mugonzisi D. A. Carson i tlhamusela lezaku a gezu ga xiGreki gaku hi·e·ron’, gi hunzuluselweko ku “tempeli,” ka matimu wontlhe ya mambiri “kuzilava gi wula a muako wontlhe, a gi wuli xipanze xo basa ha xoce.” Hikwalaho, zi wa nga ta lava kuza Jesu a yima hi laha ka wutshamu go basa ha goce. Hi xikombiso, kuzilava na a yimile hi laha khoneni ga le dzongeni hi tlhelo ga mutsuwuka-gambo wa tempeli. A pfhuka wa ku suka hi laho kala le hasi Nkoveni wa Kidroni wu wa ringana a 137 wa timetro. A xipanze lexo xa le dzongeni hi tlhelo ga mutsuwuka-gambo xi wa hi ni langwa li nga bhiyelwe niku xi wa hi xona xipanze xo tlakuka nguvu xa tempeli. Josephus, mutsali wa kale wa matimu, i wulile lezaku loku a munhu a yimile laho a cuwuka hasi, “i wa ta telwa hi sululwani” hi kota ya pfhuka lowo wa hombe. Kota lezi Jesu a nga kala a nga hi muLevi i wa nga ta beletelwa ku yima laho, niku a nga kona a nga wa ta zi sola.
Kanilezi i wa ta tekiswa kuyini le xiwuleni a yiswa tempeleni? Hi ndlela yo tsema, a hi na ku zi tiva. A tlhamuselo wu tsongwani lowu wu nga kona wa ziringo za Jesu a wu kombi a xikhati xi mbhelileko kutani wutshamu legi Jesu a nga hi ka gona le xiwuleni. Za koteka ku Jesu a tlhelile Jerusalema hi milenge, hambu lezi kuzilava zi nga wa ta teka xikhati xo kari. A matimu a ma wuli hi kukongoma lezaku Jesu i simamile a hi xiwuleni a xikhati a nga ringwa. Lexi xi wuliwako hi lezaku i yisilwe Jerusalema.
Makunu, ahati a xiringo lexi Jesu a nga kombiwa “yontlhe mifumo ya misava ni wukosi ga yona” ke? Zi te dlunya lezaku a nga wonangi mifumo yontlhe ya misava hi xiviri; a ku na xitsunga xa xiviri xa ku u nga yima ka xona u wona mifumo yontlhe ya misava. Hikwalaho, za koteka ku Satani a tirisile muwoniso wo kari kasi ku mu komba mifumo leyo, a ku fana ni lezi a munhu a nga tirisisako zona a komputadori kasi ku ku komba mifota ya matshamu yo hambanahambana ya misava. Kanilezi, hambu lezi zi kotekako ku ngha ku tirisilwe muwoniso, a ku “khozela” Satani zi wa tava za xiviri. (Mat. 4:8, 9) Hikwalaho, a xikhati lexi Satani a nga ringa Jesu hi ku mu yisa xixungweni xa tempeli, kuzilava i wa lava lezaku a veka wutomi gakwe mhangweni hi ku tlula futsi hi le hehla ka tempeli. Kanilezi Jesu i lo ala. Hi ndlela leyo, a xiringo lexi na xi vile ni ntamu nguvu ku hunza loku xi vile muwoniso ntsena.
Kota lezi hi wulileko kusanguleni ka nzima leyi, a hi nge wuli hi kukongoma lezaku a xiringo lexi xive xo tshamisa kuyini. Hikwalaho, a hi ngeyi hi ku zi susa ku Jesu i yile Jerusalema a ya yima xixungweni xa tempeli. Kanilezi lexi hi xi tivako hi tlhela hi nga kanakani hi lezaku Jesu i ringilwe futsi hi Satani niku ka makhati wontlhe i nyikile hlamulo wo tiya.
^ nzi. 2 Wona A Murinzeli wa 15 ka Julho wa 2013, pp. 10-12, tinz. 5-8, 12.
^ nzi. 1 A bhuku ga Ezekieli 37:1-14 ni ga Kuvululelwa 11:7-12 ma wulawula hi kuvuxiwa ka moya loku ku mahekileko hi 1919. Hambulezo, a xiprofeto xa Ezekieli xi wulawulile hi kuvuxiwa ka moya ka vontlhe vanhu va Nungungulu anzhako ka xikhati xo leha xa kuva wukhumbini. Kasi a xiprofeto xa Kuvululelwa xi wulawula hi kubelekwa kuswa ka moya ka ntlawa wu tsongwani wa vamakabye va totilweko lava va rangeleko anzhako ka xikhatana xi tsongwani xa kuetlela hi ku kurumetwa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
U nga mahisa ku txani ti to u wuyelwa ngu dibroxura diya
Dibroxura diya di na ku vhuna ku u tsakela ku gonda ngu ku kongoma ka Dipswi da Txizimu, diBhibhele. Mibhalo ayi yi ku magwito ka ndimana yimwane ni yimwane yi kombisa ha u no mana tixamulo ta kona ka diBhibhele dako ta siwotiso si singa nzihatiswa.
Mbimo yi u gondako tindimana ta diBhibhele, wona nzila yi ti xamulako ngu yona siwotiso soneso. Tifakazi ta Jehovha ti ti emisete ku ku vhuna ku u pfisisa txhamuselo ya Mibhalo.—Gonda Luka 24:32, 45.
Wona tiya: Mabhuku otshe ya ma nga kombiswa ka Dibroxura diya ma humisilwe ngu Tifakazi ta Jehovha.


text:
Hikuyini a Timboni ta Jehova ti nga vumeliko ku cheliwa nkhata?
Lezi a votala va nga zi zwisisiko khwatsi
Mawunwa: A Timboni ta Jehova a ti zi lavi ku tiriwa hi vadokodela hakuva ti kholwa lezaku a matirela ni mimiri ya vadokodela a yi vuni.
Lisine: Hi lava matirela ya vadokodela ya ma nene kasi ku tiriwa mababyi ya hina ni ya maxaka ya hina. Loku hi babya zi lava ku mahiwa operasawu, hi lava vadokodela lava va vumelako ku hi maha operasawu na va nga hi cheli nkhata. Ha yi bonga nguvu a mizamo yi mahilweko kasi ku chukwatisa matirela ya vadokodela. Hi lisine, lezi a titlhari ta ku tira mababyi ti zi mahileko kasi ku tira Timboni ta Jehova na ti nga tirisi nkhata, zi vuna vanhu vo tala nyamutlha va nga hiko Timboni. Matikweni yo tala inyamutlha, a vanhu va nga hlawula ku tiriwa na ku nga tirisiwangi nkhata kasi va potsa zikarato zi vangiwako hi ku cheliwa nkhata, zo kota mababyi ya nkhata, ku tshuka a miri wu nga ha zi koti ku ti vikela mababyi manwani hi kota ya nkhata lowo, kutani zihoxo zinwani zi vangiwako hi kuphazama ka vanhu.
Mawunwa: A Timboni ta Jehova ti kholwa lezaku a kukholwa ku nga hanyisa munhu loku a babya.
Lisine: A hi mahi zihlamaliso kasi ku hanyisa vanhu hi kukholwa.
Mawunwa: A ku tiriwa na u nga cheliwangi nkhata za dhura nguvu.
Lisine: A ku tiriwa na u nga cheliwangi nkhata a zi lavi mali yo tala nguvu. *
Mawunwa: Lembe ni lembe kufa Timboni to tala hi ku ala ku cheliwa nkhata — lezo ni vanana.
Lisine: A mhaka leyo a hi lisine niku a yi na wumboni. Zi tolovelekile a ku a vadokodela va maha operasawu go karata nguvu na va nga chelangi nkhata. Lezo zi patsa ku maha operasawu laha ka mbilu, ka longo ni ku teka xiro xa munhu va xi chela ka munwani — zontlhe lezo na va nga chelangi nkhata. * A kutala ka zikhati, lava va tiriwako na va nga cheliwi nkhata — a ku patsa ni vanana — va tolovela ku hanya khwatsi a ku hunza lava va nga cheliwa nkhata. Ka ziyimo zontlhe lezo, a ku na munhu a nga wulako na a tiyiseka lezaku loku munhu a ala ku cheliwa nkhata i tafa kutani ku loku a vumela ku cheliwa nkhata i ta hanya.
Hikuyini a Timboni ta Jehova ti nga vumeliko ku cheliwa nkhata?
A mhaka leyi yi yelana ni wukhongeli ga hina. A yi yelani ni ku tiriwa mababyi ntsena. A Testamenta ga Kale ni le’ ga Giswa ma laya ziku dlunya lezaku hi fanele ku potsa nkhata. (Genesisi 9:4; Levi 17:10; Deuteronome 12:23; Mitiro 15:28, 29) Ahandle ka lezo, Nungungulu i wona nkhata kota wutomi. (Levi 17:14) Hikwalaho, a hi vumeli ku cheliwa nkhata hakuva hi ingisa lezi Nungungulu a hi layako, niku hi kombisa xichawo ka yena kambe hakuva hi yena a nga hi nyika wutomi.
A vanhu va cica mawonela yabye
Masiku nzhako, loku a munhu a ala ku cheliwa nkhata zonake a hlawula matirela manwani, a titlhari ta ku tira mababyi ti wa zi wona na zi hi ku ti sunga, kutani ku zi wona zi hi ku hunzeleta. Kanilezi ka malembana lawa, a zilo za cica. Hi xikombiso, hi 2004 ku humesilwe nzima lomu ka revista go kari gi wulawulako hi matirela ya mababyi, leyi yi nga wula lezi: “Ka malembe ma tako, a matirela ya mababyi lawa ma nga sangulisiwa kasi ku tira a Timboni ta Jehova, ma ta gumesa hi kuva wona hi to ma tirisa ka vontlhe.” * A nzima yinwani yi nga humesiwa hi 2010 ka revista Lung and Circulation, yi wulile lezi: “A ku maha operasawu a munhu loye a nga cheliwi nkhata, a zi faneli ku mahiwa ka Timboni ta Jehova ntsena. Kanilezi, zi fanele ku mahiwa ka vanhu vontlhe va mahiwako a operasawu.”
A vadokodela vo tala misaveni yontlhe va kari va maha operasawu go karata nguvu na va nga cheli nkhata, hi ku tirisa tindlela tinwani ta ku hlayisa nkhata. Ni ka matiko lawa ma kalako ma nga ganyangi, ka tiriwa vanhu na va nga cheliwangi nkhata niku ku na ni vanhu vo hlaya va nga hiko Timboni ta Jehova va hlawulako ku tiriswa lezo.
^ nzi. 8 Wona a Transfusion and Apheresis Science, vol. 33, n.° 3, p. 349.
^ nzi. 10 Wona a mabhuku The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, vol. 134, n.° 2, pp. 287-288; Texas Heart Institute Journal, vol. 38, n.° 5, p. 563; Basics of Blood Management, p. 2; ni Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, vol. 4, n.° 2, p. 39.
^ nzi. 14 Wona a The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, vol. 89, n.° 6, p. 918; ni Heart, Lung and Circulation, vol. 19, p. 658.
Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Volume 4, N.° 2, p. 39.


text:
Engisa Txizimu u hanya ngu ha ku si nga ku ni Magwito
M’vangi a lava ku hi kongomisa, ku hi vhikela ni ku hi katekisa.
Txiwuletiso
Ngu mhaka ya lirando li txi ku nalo, Txizimu txi hi gondisa nzila ya yinene yo hanya ngu yona.
Hi nga txi engisisa ku txani Txizimu?
Athu ha tiziva a ti hi fanelako ku ti maha ni ti to i mani wu a nga hi vhunako kumaha toneto.
I mani Txizimu txa ditshuri?
Hi nga gonda to tala ngu ditina da txona ni ku tumbula timwane ta tifanelo ta txona.
Wu ti Njani wutomi Paradhiseni?
Txienge txo khata txa Bhiblia txi txhamusela makhato a kona.
Ngu Yihi—Txhatxhazelo va nga yi Mana ngu ku Engisa Kwawe Sathane?
Silo so biha si khatile ku humelela.
Ndambi ya Hombe
—I mani a nga Engisa? Ni ku I Mani a nga mbi Engisa?
Ngu ku hi kuhambana aku ku nga ho ka nzila yi vathu va nga xamula ngu yona?
Hi nga Gonda Txani ka Ndambi ya Hombe?
Atiya hi nga mloro.
I ti Mani Jesu?
Ngu ku txani i di ta lisima ku m’ziva?
Lifo la Jesu li Womba Txani kwako?
Eto ti maha ti koteka ti to hi mana makatekwa.
Ngu Yihi Mbimo yi Paradhise yi Nota ngu Yona?
Bhiblia yi wombawomba ngu timhaka ti ti no humelela ka mbimo ya magwito.
Ngu Yihi Mikateko yi no Manwa ngu va va Engisako Txizimu?
Silo so biha khu na mbi ta si wona.
Jehovha ina wa Engisa Mikombelo yathu?
Ngu sihi silo si u nga si kombelako mayelano ni nene?
Ina Mwaya Wako Wu nga Li Manisa Ku txani Litsako?
M’vangi wa wukati a ningete mlayo wa wunene.
Hi nga Maha Txani ti to Hi tsakisa Txizimu?
Ahawa ku ni silo asi txi si nyenyako ni si txi si dhundako.
U nga ti Komba ngu Nzila muni to wa Thembeka ka Jehovha?
Minavelo yo va wo thembeka yi na gwesa ni sisungo sako.


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Endla Yini Loko Ndzi Ri Ni Xiphiqo Xa Rihanyo? (Xiyenge 2)
Swiphiqo swa rihanyo swi ta hi tindlela to tala.
Vanhu van’wana va ni swikombiso swa vuvabyi leswi u kokata ku swi vona, kasi van’wana a swi vonaki.
Swiphiqo swin’wana swa rihanyo i swa xinkarhana kambe swin’wana a swi heli.
Swin’wana swi nga tshunguleka kumbe swi lawuleka loko hihala tlhelo swin’wana swi ri karhi swinyanya—swi nga veka ni vutomi bya munhu ekhombyeni.
Vantshwa va langutana ni swiphiqo swa rihanyo swo hambana-hambana leswi tsariweke laha henhla. Eka xihloko lexi, u ta twa hi vantshwa va mune lava langutaneke ni swiphiqo swo tano. Loko u ri ni xiphiqo xa rihanyo, u nga ha khutaziwa hi leswi va swi vulaka.
GUÉNAELLE
Lexi ndzi tikelaka ngopfu, i ku amukela leswaku ku ni swilo leswi ndzi tsandzekaka ku swi endla. Ndzi lava ku endla swilo swo tala kambe siku rin’wana ni rin’wana ndzi fanele ndzi pfumelelana ni xiyimo xa mina.
Ndzi ni vuvabyi lebyi vuriwaka, motor-neuromuscular lebyi endlaka leswaku byongo bya mina byi nga koti ku hundzisela rungula emirini. Minkarhi yin’wana swirho swa mina ku sukela enhlokweni ku ya eswikunwanini, swa rhurhumela kumbe swi nga tirhi. Swa ndzi tikela ku endla swilo leswi tolovelekeke swo tanihi hi ku famba-famba, ku vulavula, ku hlaya, ku tsala ni ku twisisa vanhu van’wana. Loko swilo se swi ndzi tikela swinene, vakulu va le vandlheni ra ka hina va khongela na mina. Endzhaku ka sweswo ndzi titwa ndzi antswa.
Ku nga khathariseki ndzingo lowu ndzi langutanaka na wona, ndza swi tiva leswaku Yehovha wa ndzi tiyisaminkarhi hinkwayo. A ndzi lavi leswaku vuvabyi bya mina byi ndzi sivela ku n’wi tirhela hi ku helela. Ndzi swi teka swi ri swa nkoka ku pfuna van’wana va dyondza hi xitshembiso xa le Bibeleni xa leswaku ku nga ri khale Yehovha Xikwembu u ta hundzula misava yi va paradeyisi, laha ku xaniseka ku nga ta va ku nga ha ri kona.—Nhlavutelo 21:1-4.
Xivutiso xo anakanyisisa ha xona: Ku fana na Guénaelle,hi tihi tindlela leti u nga kombaka van’wana ntwela-vusiwana ha tona?
ZACHARY
Loko ndzi ri ni malembe ya 16, ndzi khomiwe hi vuvabyi bya khensa ya byongo. Madokodela ma ndzi byele leswaku ndzi ta hanya tin’hweti ta nhungu ntsena. Ku sukela hi nkarhi wolowo vutomi a byi tika.
Sweswi miri wa mina exineneni wu lamarile hikwalaho ka matshumba. A ndza ha swi koti ku famba, minkarhi hinkwayo ku fanele ku va ni munhu ekaya leswaku a ndzi pfuna.
Vuvabyi lebyi byi endle leswaku swi ndzi tikela ku vulavula kahle. A ndzi ri munhu wa migingiriko la rhandzaka ntlango wa waterskiing, basketball ni volleyball. Leswi ndzi nga Mbhoni ya Yehovha, a ndzi wu hisekela ntirho wo chumayela wa Vukreste. A ndzi tshembi leswaku vanhu vo tala va swi twisisa leswaku swi njhani ku tsandzeka ku endla swilo leswi u swi rhandzaka swinene.
Marito lama nga eka Esaya 57:15 ma ndzi khutaza hikuva ma ndzi tiyisekisa leswaku Yehovha Xikwembu u le kusuhi ni lava ‘pfotlokeke emoyeni’ naswona wa khathala hi mina. Nakambe Esaya 35:6 yi vulavula hi xitshembiso xa Yehovha xa leswaku ndzi ta tlhela ndzi kota ku famba ni ku n’wi tirhela ndzi nga ha vabyi.
Hambileswi minkarhi yin’wana swi ndzi tikelaka ku langutana ni vuvabyi bya mina, ndza tiyiseka leswaku Yehovha u na mina. Minkarhi hinkwayo loko ndzi titwa ndzi hela matimba kumbe ndzi chava ndzi vulavula na yena hi xikhongelo. A xi kona lexi nga ndzi hambanisaka ni rirhandzu ra Yehovha.—Varhoma 8:39.
Zachary u fe a ri ni malembe ya 18, endzhaku ka tin’hweti timbirhi ku vulavurisaniwe na yena. Ripfumelo ra yena eka xitshembiso xa Xikwembu xo pfuxa lava feke emisaveni ya paradeyisi ri tshame ri tiyile ku fika emakumu.
Xivutiso xo anakanyisisa ha xona: Xana xikhongelo xi nga ku pfuna njhani leswaku u tshama erirhandzwini ra Xikwembu ku fana na Zachary?
ANAÏS
Loko ndzi ri ni masiku ma nga ri mangani ndzi velekiwile, ndzi khomiwe hi vuvabyi bya ku mpfempfa ngati ebyongweni naswona byi endle ndzi lamala miri hinkwawo ngopfu-ngopfu milenge.
Sweswi ndzi kota ku famba mpfhuka wo koma hi ku tirhisa nxongotelo kambe hakanyingi ndzi tirhisa xitulu xa lava lamaleke. Nakambe ndzi ni vusindza lebyi endlaka swi ndzi tikela ku endla mintirho yo tanihi ku tsala.
Handle ko karhatiwa hi xiyimo xa mina, vutshunguri hi byoxe a byi ndzi tikela. A ndzi oloriwa swirho ku ringana masiku yo hlayanyana hi vhiki. Loko ndzi ri ni malembe ya ntlhanu, ndzi endliwe vuhundzuri lebyikulu naswona endzhaku ka sweswo ndzi endliwe byin’wana kanharhu. Vuhandzuri byimbirhi byo hetelela a byi tika hikuva a ndzi ri ekule ni le kaya, ku ringana tin’hweti tinharhu ndzi ri karhi ndzi hlakarhela.
Ndyangu wa ka hina wu ndzi pfunile swinene. A hi hleka swin’we naswona sweswo a swi ndzi pfuna loko ndzi titwa ndzi hele matimba. Mhani na vasesi va mina a va ndzi pfuna leswaku ndzi languteka kahl tanihi leswi a ndzi tikela ku endla tanoe. Ndza swi navela ku ambala tintangu ta swirhendze swa le henhla. Kambe ndzi ti ambale kan’we loko ndza ha ri n’wana hi ku nghenisa mavoko eka tona naswona sweswo a swi hi hlekisa hinkwerhu.
Ndzi ringeta ku nga pfumeleli vuvabyi bya mina byi ndzi heta matimba. Ndzi dyondza tindzimi, ndza hlambela naswona sweswo swi endla ndzi tsaka. Leswi ndzi Mbhoni ya Yehovha, ndzi rhandza ku ya burisana ni vanhu van’wana hi ripfumelo ra mina. Swi tikomba onge vanhu va rhiya ndleve loko ndzi vulavula na vona.
Vatswari va mina va tshamela ku ndzi byela leswaku xiyimo xa mina i xa nkarhinyana. Ku sukela loko va ndzi byele sweswo, ndzi tiyisa ripfumelo ra mina eka Yehovha ni le ka xitshembiso xakwe xo herisa ku xaniseka hinkwako ku katsa ni loku ndzi langutanaka na kona. Leswi swi ndzi nyika matimba yo tiyisela.—Nhlavutelo 21:3, 4.
Xivutiso xo anakanyisisa ha xona: U nga n’wi tekelela njhani Anaïs hi ku ka u nga pfumeleli xiphiqo xa wena xa vuvabyi xi ku heta matimba?
JULIANA
Ndzi ni vuvabyi lebyi vuriwaka autoimmune lebyi khumbaka mbilu, mahahu ni ngati. Ana se byi sungurile eka tinso.
Loko ndzi ri ni malembe ya khume ndzi khomiwe hi vuvabyi lebyi vuriwaka lupus lebyi ndzi vangeleke switlhavi, matshimbi ni ku va ni swipfukela. Minkarhi yin’wana ndzi titwa ndzi nga pfuni nchumu.
Loko ndzi ri ni malembe ya 13, un’wana wa Timbhoni ta Yehovha u tile ekaya. U ndzi hlayele Esaya 41:10 laha Yehovha Xikwembu a nge: “U nga chavi, hikuva ndzi na wena. . . . Kunene ndzi ta ku khoma swi tiya hi voko ra mina ra xinene ra ku lulama.” Rero a ku ri siku leri ndzi sunguleke ku dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha. Namuntha, endzhaku ka malembe ya nhungu, ndzi tirhela Yehovha hi mbilu hinkwayo naswona ndzi tiyimisele ku nga pfumeleli vuvabyi bya mina byi lawula vutomi bya mina. Ndza swi vona leswaku Yehovha u ndzi nyike “matimba lama tlulaka lama tolovelekeke” leswaku ndzi tshama ndzi ri ni langutelo lerinene.—2 Vakorinto 4:7.
Xivutiso xo anakanyisisa ha xona: Xana Esaya 41:10 yi nga ku pfuna njhani leswaku u tshama u ri ni langutelo lerinene ku fana na Juliana?


text:
Ngu kuhi kudhunda ka Txizimu?
Txizimu txi navela ti to hi hanya ngu kudikha ni litsako ngu ha ku si gumiko ka mafu a paradhise!
Kambe awe u nga xamala, u txi khawe, ‘Ina toneto ti nga humelela?’ DiBhibhele di womba ti to Mfumo wa Txizimu wu na maha ti to toneto ti koteka ni ti to ngu dhunda ka Txizimu ti to vathu votshe ve gonda ngu Mfumo ni txikongomelo txa txona ngu ngathu.—Masalmo 37:11, 29; Esaya 9:7.
Txizimu txi lava ti to hi vhuneka.
Ku fana ni ku tate wa mnene a lavako ati i ku ta tinene ka vanana vakwe, Tate wathu wa nzumani a tsakela ti to hi tidila ngu litsako lo mbi guma. (Esaya 48:17, 18) Ene a thembisile: “awu a mahako kuranda ka Txizimu a na zumba ngu ha ku si gumiko.”—1 Johane 2:17.
Txizimu txi navela ti to hi tsimbila ka tinzila ta txona.
DiBhibhele di womba ti to Mvangi wathu a lava “ku hi gondisa mayelana ni tinzila takwe” ti to “hi tsimbila ka tinzila takwe.” (Esaya 2:2, 3) Txona txi lulamisete “vathu vava va fanelako ditina da txona” ti to kudhunda ka txona ku ziwa hagari ka mafu.—Mithumo 15:14.
Txizimu txi lava ti to hi txi khozela ngu nzila yimweyo.
Hahanze ko hambanisa vathu, wukhozeli wo basa wa Jehovha wu va tshanganisa ngu lirando lo tsana. (Johane 13:35) Mba mani ava nyamsi va gondisako vavamna ni vavasikati ka otshe makhalo nzila yo thumela Txizimu ngu wumwewo? Athu ha kuramba ti to u va ziva ngu kuthumisa dibroxura diya.


text:
I Yini Watch Tower Bible and Tract Society?
Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania i nhlangano lowu nga riki wa mabindzu lowu simekiweke hi 1884 ehansi ka milawu ya xifundzha xa Pennsylvania, le U.S.A. Wu tirhisiwa hi Timbhoni ta Yehovha leswaku wu seketela ntirho wa tona wa misava hinkwayo, lowu katsaka ku kandziyisa Tibibele ni minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni.
Hi ku ya hi milawu ya nhlangano lowu, swikongomelo swa wona i swa “vukhongeri, swo dyondzisa ni swo phalala,” ngopfungopfu ku “chumayela ni ku dyondzisa hi Mfumo wa Xikwembu lowu nga ehansi ka Kreste Yesu.” Vanhu va joyina nhlangano lowu loko va rhambiwile ntsena, ku nga ri hileswaku munhu u nyikela mali yo tanihi kwihi. Swirho swa nhlangano lowu ni vakongomisi va pfuna Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha.
Minhlangano Ya Le Nawini Leyi Tirhisanaka
Handle ka nhlangano wa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Timbhoni ta Yehovha ti tirhisa minhlangano yo tala ya le nawini ematikweni yo hambanahambana. Yin’wana ya minhlangano yoleyo yi ni swiga swo fana ni leswi nge “Watch Tower,” “Watchtower” kumbe vuhundzuluxeri bya swona eka mavito ya yona.
Minhlangano leyi yo hambanahambana ya le nawini yi endle leswaku hi fikelela swilo swo tala ku sukela loko yi simekiwile, swo tanihi leswi landzelaka:
Ku tsala ni ku kandziyisa. Hi kandziyise Tibibele ta kwalomu ka 220 wa timiliyoni ni minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni ya kwalomu ka 40 wa tibiliyoni, hi tindzimi to tlula 700. Website ya jw.org yi pfumelela vanhu leswaku va hlaya Bibele mahala eka Internet hi tindzimi leti tlulaka 120 ni ku kuma tinhlamulo ta swivutiso swa Bibele swo tanihi lexi nge, “I Yini Mfumo Wa Xikwembu?”
Dyondzo. Hi fambisa swikolo swo tala leswi dyondzisaka Bibele. Hi xikombiso, ku sukela hi 1943, Timbhoni ta Yehovha leti tlulaka 8 000 ti pfuneke ngopfu eka ndzetelo lowu dzikeke lowu nyikeriwaka hi Xikolo xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower, lowu endleke leswaku ti va varhumiwa kumbe ku yisa emahlweni ntirho wa hina wa misava hinkwayo. Kasi vhiki ni vhiki, vanhu va timiliyoni, ku katsa ni lava nga riki Timbhoni, va vuyeriwa eminhlanganweni leyi khomiwaka emavandlheni ya hina. Hi tlhela hi fambisa titlilasi to dyondzisa ku hlaya ni ku tsala naswona hi kandziyise buku leyi dyondzisaka vanhu ku hlaya ni ku tsala hi tindzimi ta 110.
Ku phalala. Hi phalale vanhu lava hlaseriweke hi timhangu leti vangiwaka hi vanhu, to tanihi ku dlayeteriwa ka Matutsi hi 1994 eRwanda kumbe timhangu ta ntumbuluko to tanihi ku tsekatseka ka misava hi 2010 eHaiti.
Hambileswi hi koteke ku endla swo tala hi ku tirhisa minhlangano ya le nawini leyi hi yi tirhisaka, kambe ntirho wa hina a wu titshegi hi yona. Mukreste un’wana ni un’wana u ni vutihlamuleri byo yingisa xileriso xa Xikwembu xo chumayela ni ku dyondzisa mahungu lamanene. (Matewu 24:14; 28:19, 20) Hi tshemba leswaku Xikwembu xi na hina eka ntirho lowu naswona xi ta ya emahlweni ‘xi wu kurisa.’—1 Vakorinto 3:6, 7.
DYONDZA SWO TALA
I VAMANI LAVA ENDLAKA KU RHANDZA KA YEHOVHA NAMUNTLHA?
Ndlela Leyi Minkandziyiso Ya Hina Yi Tsariwaka Yi Tlhela Yi Hundzuluxeriwa Ha Yona?
Hi kandziyisa minkandziyiso hi tindzimi to tlula 700. Ha yini hi endla matshalatshala lawa hinkwawo?
KU PFUNA EMUGANGENI
Loko Ku Ri Ni Mhangu, Rirhandzu Ri Hi Susumetela Ku Teka Goza
Ematikweni yo tala swinene, Timbhoni ta Yehovha ta phalala loko ku ri ni xilaveko.


text:
XIPIMO 19
Simama ku hlayisa wunghana ga wena na Jehova
1, 2. Hi nga gi kuma kwihi wuchavelo inyamutlha?
TI ALAKANYELE na u famba laha ndleleni hi siku ga xingulu. A tilo gi sangula ku phuma; ku sangula ku hatima, ku dzinza, zonake kuna vula ya hombe nguvu. U sangula ku lavetela wutshamu ga ku fihlala. Handle ko kanakana, a xikhati lexi u kumako wutshamu go fihlala kona, ga gi nene ni go woma, u tekela ku hefu!
2 Inyamutlha hi ka xiyimo xo fana ni lexo. A matshamela ya tiko maya ma biha nguvu. Hikwalaho, u nga ha ti wutisa aku: ‘Nzi nga gi kuma kwihi a wuchavelo ke?’ A mutsali wo kari wa Tisimu ta Biblia i tsalile lezi: ‘Nzi taku ha Jehova: U wuchavelo ga mina ni khokhola ga mina, Nungungulu wa mina loyi nzi mu tsumbako.’ (Tisimu 91:2) Hakunene, Jehova a nga hi vikela ka zikarato lezi hi kumanako nazo, niku i hi tsumbisa zilo za zi nene xikhatini xi tako.
3. Jehova hi nga mu maha wuchavelo ga hina hi ndlela muni?
3 Jehova a nga hi vikelisa kuyini? A nga hi vuna ku lwisana ni zikarato lezi hi kumanako nazo, niku i na ni ntamu wa hombe nguvu a ku hunza ni wihi a nga zamako ku hi mahela kubiha. Hambu loku hi tshuka hi humelelwa hi nchumu wo biha, handle ko kanakana Jehova i ta zi lulamisa xikhatini xi tako lezi zi to onheka. A Biblia gi hi kuca giku: “Mu ti hlayisa liranzweni la Nungungulu.” (Juda 21) Hikwalaho, hi fanele ku hlayisa wunghana ga hina na Jehova kasi a hi vuna loku hi kumana ni zikarato. Hi nga zi mahisa kuyini?
KOMBISA KU BONGA HI LIRANZO LA NUNGUNGULU
4, 5. Jehova i kombisile kuyini a liranzo lakwe ka hina?
4 Kasi hi hlayisa wunghana ga hina na Jehova, hi fanele ku zwisisa lezi a hi ranzisako zona. Hi nga alakanyela zontlhe lezi Jehova a hi maheleko: I hi nyikile misava yo saseka yi teleko hi tisinya ni zihari zo saseka. I hi nyikile zakuga zo nanziha kambe ni mati yo basa kasi hinwa. Jehova kambe i hi gonzisile vito gakwe ni matshamela yakwe ya ma nene nguvu hi ku tirisa a Biblia. A xa lisima ka zontlhe, i kombile lezaku wa hi ranza hi ku rumela Jesu laha misaveni — a nga N’wana wakwe a mu ranzako nguvu — lezaku a ta nyikela wutomi gakwe kasi ku hi ponisa. (Johani 3:16) Hi kota ya lezi Jesu a nyikeleko wutomi gakwe, hi rinzela zilo za zi nene xikhatini xi tako.
5 Ahandle ka lezo, Jehova i yimisile a Mufumo wa wuMessia, wu nga mufumo wa le tilweni wu to mbheta kuxaniseka kontlhe, na ku nga hi kale. A Mufumo lowu wu ta hunzula misava yiva paradise, lomu a vanhu va to hanya hi kurula na va tsakile kala kupinzuka. (Tisimu 37:29) Jehova kambe i kombisile liranzo lakwe ka hina hi ku hi gonzisa kuva ni mahanyela ma nene zezi. I hi ramba kambe lezaku hi wulawula naye hi mukombelo, niku xontlhe xikhati i tshama na a longile kuzwa mikombelo ya hina. Zi la su dlunya lezaku Jehova i kombisile liranzo lakwe ka hina hontlheni.
6. Zini u faneleko ku maha hi kota ya lezi Jehova a kombisileko liranzo ka hina?
6 Zini u faneleko ku maha hi kota ya lezi Jehova a kombisileko liranzo ka hina? Kombisa lezaku wa mu bonga hi zontlhe lezi a ku maheleko. A ya kubiha hi lezaku a vanhu vo tala a va mu bongi. Ni xikhatini lexi Jesu a nga hi laha misaveni, a vanhu va wa tshamisile zezo. Ka khati go kari, Jesu i lo hanyisa 10 wa vanhu va nga babya hi hlokonho. Kanilezi, munwe basi a nga bonga Jesu. (Luka 17:12-17) Kunene, hina hi lava ku fana ni loyi a nga wuya a ta bonga Jesu. Hi lava ku bonga Jehova xontlhe xikhati.
7. Hi fanele ku mu ranzisa kuyini Jehova?
7 Ahandle ka lezo, hinawu hi fanele ku ranza Jehova. Jesu i byelile vapizani vakwe lezaku va fanele ku ranza Jehova hi mbilu yabye yontlhe, ni muhefemulo wabye wontlhe, ni kupima kabye kontlhe. (Gonza Mateu 22:37.) Zi wula yini lezo ke?
8, 9. Hi nga mu kombisa kuyini Jehova lezaku ha mu ranza?
8 A ku wula lezaku ha mu ranza Jehova basi, a zi eneli. Loku hi mu ranza Jehova hi mbilu ya hina yontlhe, ni muhefemulo wa hina wontlhe, ni kupima ka hina kontlhe; hi ta zi kombisa hi mitiro. (Mateu 7:16-20) A Biblia gi gonzisa zi ku dlunya lezaku loku hi mu ranza Jehova, hi ta ingisa milayo yakwe. Lezo za karata ke? Ahihi, hakuva a “milayo yakwe a yi karati.” — Gonza 1 Johani 5:3.
9 Loku hi ingisa Jehova hi kuma litsako wutomini ga hina. (Isaya 48:17, 18) Kanilezi, xini xi to hi vuna ku hlayisa wunghana ga hina na Jehova? A hi zi wone.
SIMAMA KU TIYISA WUNGHANA GA WENA NA JEHOVA
10. Hikuyini u faneleko ku simama u gonza xungetano hi Jehova?
10 Zi mahisile kuyini a kuza uva munghana wa Jehova? Laha u nga kari u gonza Biblia, u no mu tiva khwatsi Jehova zonake u maha wunghana naye. A wunghana lego gi fana ni nzilo lowu u nga laviko ku wu timeka. A ku fana ni lezi a nzilo wu lavako tihunyi kasi wu nga timeki, u fanele ku simama u gonza xungetano hi Jehova kasi a wunghana ga nwina gi tshama na gi tiyile. — Mavingu 2:1-5.
11. Xana u ta ti zwisa kuyini mbilwini ya wena xungetano hi lezi u to gonza lomu ka Biblia?
11 Laha u toya u gonza Biblia, u ta gonza zilo zi to ku kuca nguvu mbilwini ya wena. Wona lezi a vapizani vambiri va Jesu va nga ti zwisa zona a xikhati lexi a nga va tlhamusela ziprofeto za Biblia. Va lo wula lezi: “Kasi a timbilu ta hina ti wa nga vuri nzeni ka hina, laha a nga kanela ka hina ndleleni, a hi vululela mitsalo ke?” — Luka 24:32.
12, 13. a) Xini xa ku xi nga tshuka xi humelela hi liranzo la hina hi Nungungulu? b) Hi nga maha yini kasi a liranzo la hina hi Jehova li nga titimeli?
12 A ku fana ni lezi zi nga humelela a vapizani va Jesu a xikhati lexi va nga zwisisa Mitsalo, kuzilava a mbilu ya wenawu yi khumbekile nguvu laha a u nga sangula ku zwisisa Biblia. Lezo zi ku vunile ku tiva Jehova ni ku mu ranza. Kunene, u wa nga ta tsakela ku a liranzo lelo li sangula ku titimela. — Mateu 24:12.
13 Lezi u sangulileko kuva munghana wa Nungungulu, u fanele ku kulula u nwatseka kasi a wunghana lego gi simama gi tiyile. U fanele ku simama ku gonza xungetano hi Jehova na Jesu, u tlhela u ehleketa hi lezi u zi gonzako ni ku lavetela tindlela ta ku zi tirisa wutomini ga wena. (Johani 17:3) A xikhati lexi u lerako kutani ku gonza Biblia, ti wutise lezi: ‘Xana lezi zi nzi gonzisa yini hi Jehova Nungungulu? Hikuyini nzi faneleko ku mu ranza hi mbilu ya mina yontlhe, ni muhefemulo wa mina wontlhe ke?’ — 1 Timote 4:15.
14. Xana a mukombelo wu vunisa kuyini lezaku a liranzo la hina hi Jehova li tshama na li tiyile?
14 Loku u hi ni munghana wa mu nene, u tolovela ku bhula naye hi ku khanzakanya, a hi zona? Lezo zi maha lezaku a wunghana ga nwina gi tshama na gi tiyile. Hi kufanana, loku hi khanzakanya ku wulawula na Jehova hi mukombelo, a liranzo la hina hi yena li tshama na li tiyile. (Gonza 1 Va Le Tesalonika 5:17.) A mukombelo xinyikiwo xa xi nene nguvu xi tako hi ka Dadani wa hina wa le tilweni. Xontlhe xikhati hi fanele ku chulula mbilu ya hina ka Jehova. (Tisimu 62:8) A hi faneli ku phindaphinda zalezi za zinwe. Kanilezi, hi fanele ku wulawula na zi sukela mbilwini. Kunene, loku hi simama ku gonza Biblia hi tlhela hi wulawula na Jehova na zi sukela mbilwini, a liranzo la hina hi yena li ta tshama na li tiyile.
BHULA NI VANWANI XUNGETANO HI JEHOVA
15, 16. Hi wahi mawonela ya wena hi ntiro wa kuxumayela?
15 Loku hi lava ku simama kuva vanghana va Jehova, hi fanele ku bhula ni vanwani kambe xungetano hi lezi hi zi kholwako. A ku wulawula hi Jehova ni vanwani i lungelo ga hombe nguvu. (Luka 1:74) Lowo i ntiro lowu Jesu a nyikileko maKristu wontlhe ya lisine. A munwe ni munwani wa hina i fanele ku xumayela mahungu yo saseka ya Mufumo wa Nungungulu. Wena ke, u sangulile ku xumayela? — Mateu 24:14; 28:19, 20.
16 Mupostoli Paule i wa wona a ntiro wa kuxumayela kota nchumu wa lisima nguvu. I wa wu wona kota “tshomba.” (2 Va Le Korinte 4:7) A ku wulawula ni vanwani xungetano hi Jehova ni makungo yakwe, i ntiro wa lisima nguvu ka yontlhe leyi u nga yi mahako. A ku xumayela i ndlela ya ku tirela Jehova, niku Jehova wa zi nyika nguvu lisima lezi u mu mahelako. (Maheberu 6:10) A ku xumayela kambe zi nga vuna wena ni lava va ku zwako, niku zi ku vuna ku simama u tiyisa wunghana ga wena na Jehova ni ku kuma wutomi ga pinzukelwa. (Gonza 1 Va Le Korinte 15:58.) Ku na ni ntiro wunwani u wu tivako wu nga wa ta ku nyika litsako lo fana ni lelo ke?
17. Hikuyini a ntiro wa kuxumayela wu nga wa xihatla?
17 A ntiro wa ku xumayela wa xihatla nguvu. Hi fanele ku “kanela a mhaka,” hi “pinyama” ntirweni lowu hi xihatla. (2 Timote 4:2) A vanhu va fanele ku tiva Mufumo wa Nungungulu. A Biblia gi wula lezi: “A siku ga hombe ga Jehova gi kusuhani, ga tshinela hi xihatla.” A kugumesa ka tiko legi ku nga ta hlwela. (Zefania 1:14; Habakuka 2:3) Handle ko kanakana, Jehova i ta lovisa tiko legi ga Satani go biha zezi. Lezo na zi nga se maheka, a vanhu va fanele ku tlharihisiwa kasi va fela ku hlawula ku tirela Jehova.
18. Hikuyini hi faneleko ku khozela Jehova na hi hi zinwe ni maKristu ya lisine?
18 Jehova i lava lezaku hi mu khozela na hi hi zinwe ni maKristu ya lisine. A Biblia gi ngalo: “Ngha hi khatalelana kasi ha susumetana liranzweni ni mitirweni yo saseka; na hi nga tsiki a tinkhozo ta hina khwatsi hi mukhuwo wa vanwani, kanilezi hi khongotelana; nguvunguvu kota lezi mu wonako lezaku a siku gi tshinela kusuhani.” (Maheberu 10:24, 25) Hi fanele ku maha zontlhe hi zi kotako kasi hi nga lovi mitlhanganweni. A mitlhangano yi hi nyika lungelo ga ku kucana ni ku tiyisana.
19. Zini zi to hi vuna ku ranza vamakabye va hina va maKristu?
19 Loku uya mitlhanganweni, u ta ya kuma vanghana va va nene lava va to ku vuna ku khozela Jehova. U ta kuma vamakabye vo hambanahambana lava vonawu va mahako zontlhe va zi kotako kasi ku mu khozela. Na vonawu a va mbhelelangi, va maha zihoxo kambe. Loku va tshuka va ku onhela, va tsetselele. (Gonza Va Le Kolosi 3:13.) Xontlhe xikhati, ti karatele ku wona matshamela ya ma nene ka vamakabye va wena. Hakuva loku u maha lezo, zi ta ku vuna ku va ranza, ni ku tiyisa nguvu a wunghana ga wena na Jehova.
WUTOMI LEGI GI NGA WUTOMI HAKUNENE
20, 21. Xini a “wutomi legi gi nga wutomi hakunene”?
20 Jehova i lava lezaku a vanghana vakwe vontlhe va kuma wutomi ga gi nene nguvu. A Biblia gi hi gonzisa lezaku a wutomi ga hina xikhatini xi tako, gi tava go hambana nguvu ni legi hi hanyako nyamutlha.
21 Xikhatini xi tako, hi ta hanya kala kupinzuka. Hi nga ta hanya 70 kutani 80 wa malembe basi. Hi ta hanya “wutomi ga pinzukelwa” lomu ka kurula, na hi tsakile, na hi nga hi na mababyi, lezo na hi hi lomu paradiseni go saseka kambe. Lezo hi lezi a Biblia gi zi vitanako ku “wutomi legi gi nga wutomi hakunene.” Jehova i tsumbisa ku hi nyika wutomi lego. Kanilezi, hi fanele ku maha zontlhe hi zi kotako kasi hi “khomisisa” a wutomi lego. — 1 Timote 6:19, NM.
22. a) Hi nga gi ‘khomisisa kuyini a wutomi ga pinzukelwa’? b) Hikuyini a wutomi ga pinzukelwa gi nga xinyikiwo xa mahala?
22 Hi nga gi ‘khomisisa kuyini a wutomi ga pinzukelwa’? Hi fanela ku “maha zo saseka,” hiva vo ganya hi “mitiro yi nene.” (1 Timote 6:18) Lezo zi wula ku hi fanele ku hanya hi lezi hi zi gonzako lomu ka Biblia. Hambulezo, a wutomi ga pinzukelwa a hi nge gi kumi hi kutikarata ka hina basi. A ku na lexi hi nga mahako kasi hi faneleka ku kuma wutomi ga pinzukelwa. Hi gi kuma kota xinyikiwo xa mahala lexi Jehova a nyikako malanza yakwe yo tsumbeka, gi nga xikombiso xa “tipswalo” takwe. (Va Le Roma 5:15) Jehova a Dadani wa hina wa le tilweni i lava ku ma nyika xinyikiwo lexi a malanza yakwe.
23. Hikuyini zi nga za lisima a ku maha ziboho za zi nene zezi?
23 Ti wutise lezi: ‘Nungungulu nzi mu khozelisa lezi a zi lavisako zona ke?’ Loku u wona lezaku xi kona u faneleko ku chukwatisa, chukwatisa zezi futsi. Loku hi tsumba Jehova hi tlhela hi maha zontlhe hi zi kotako kasi ku mu ingisa, i tava wuchavelo ga hina. Jehova i ta vikela vanhu vakwe vo tsumbeka masikwini yo gumesa ya tiko legi go biha ga Satani. Anzhako ka lezo, Jehova i ta maha zontlhe kasi hi hanya kala kupinzuka paradiseni, kota lezi a tsumbisileko. Handle ko kanakana, u ta kuma wutomi legi gi nga wutomi hakunene loku u maha ziboho za zi nene zezi!


text:
Henri-Alexandre Junod
Henri-Alexandre Junod (kumbe Henri A. Junod; 17. Mudyaxihi 1863 - † 22. Mudyaxihi 1934) a ari murhumiwa wa vukhongeri bya vuphurostentanti bya le Furwa naswona u tiveka ngopfu hi ntirho wa yena e xikarhi ka machangana/matsonga e n'walungu wa Afrika-Dzonga na le muzambhiki e xikarhi ka varhonga. Hambi leswi a loveke ari e Geneva, xileriso xa yena xo hetelela a kuri ku ya vekiwa e kaya rakwe ra makumo e Rikatla e tikweni ra Muzambhiki.
Vutomi
Henri Junod u velekiwe e ximutanini xa Val-de-Ruz ,Chézard-Saint-Martin e tikweni ra switzerland hi 17. Mudyaxihi 1863 (sonto), Laha tata wakwe mufundhisi Henri Junod na mana wakwe Marie-Dubied Junod a va ake kona. Henri na vamakwovo Daniel na Samuel vakurisiwile e hansi ka ndyangu wa vukhongeri bya vuswiss, laha tata wa vona a a ri mufundhisi kona.
Kusukela e ma lembeni ya vutsongwana, Henri u kombe mboyamelo eka tidyondzo ta ntivo-vuthlari(Science) ngopfu-ngopfu eka ta ntivo-vutomi(Biology). Leswi swi tsakise mudyondzisi wa yena Nkul. Billeter, kambe nhlohlotelo lowukulu a wu kumeka e kaya hi tata wa yena. Hiswona leswi endleke Henri ku tsakela vukhongeri swonghasi.
Swikombo swa le handle
Switsariwe hi xinghezi
- Henri-A. Junod
- Henri-A. Junod. Missionary & Scholar (English) (Google translated)
Switsariwe hi ti ndzimi timbe.
- Henri-A. Junod. Missionnaire et Savant (French)
- Biographie (French)
- Kurzbiographie (German)
- Junod als Kerfenkundler


text:
Ntivo-vuthlarhi, hiku angarha, i xiyimiso xo hlengeleta vutivi hindlela leyi hlahluvekaka. Hi ku kongoma ntivo-vuthlarhi i ndlela yo hlengeleta vutivi hi ku pima, kuringeta, na hi ku dyondza ntumbuluko, ku hlanganisa na marungula ya vu tivi lebyi hlengeletiweke hi vanhu hi ku hlahluva.
Va nwa-vuthlarhi seketela ku ti thsega hi tindlela ta ntivo-vuthlarhi, leswaku va vumba no hlela tinhlamuselo to ntumbuluko hi ku tirhisa ku pima no tiyisekisa mbuyelo wa kuhlahluva no ringeta. Hikwalaho Ntivo vuthlarhi(Science) byi ringeta ku papalata tinhlamuselo leti sekeriweke aka mimoya kufekela laha tinhlamuselo hinkwato ti hlahluviwa no tiyisekisiwa, naswona byi ala tinhlamuselo ta vukhale bya ma endlelo.
Marhavi ya ntivo-vuthlarhi ma hambanisiwa hi mintlawa yimbirhi: Ntivo-ntumbuluko(Natural sciences), vu kambisisi bya mafamisele ya ntumbuluko; Ntivo-ntumbuluko(Social sciences), vukambisisi bya ma hanyele ya vanhu. Leswaku dyondzo ya Tinhlayo yi tekiwa tani hi rhavi ra ntivo-vuthlarhi, swi le eka loyi a swi bumabumelaka.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Varhoma 3:1-31
3 Kutani, xana Muyuda+ u va tlula ha yini van’wana, kumbe ku yimba+ ku pfuna yini?2 Ku pfuna ngopfu hi tindlela hinkwato. Yo sungula eka hinkwato, hileswi a va tamerisiwe marito lama hlawulekisiweke ya Xikwembu.+3 Kutani swi ni mhaka yihi? Loko van’wana va nga ri kombisanga ripfumelo,+ xana ku pfumala ka vona ripfumelo swi nga ha endla vutshembeki+ bya Xikwembu byi va bya hava?+4 Sweswo swi nga tshuki swi endleka! Kambe Xikwembu a xi kumeke xi ri ni ntiyiso,+ hambiloko munhu un’wana ni un’wana a kumeka a ri muhembi,+ hilaha swi tsariweke hakona: “Leswaku u ta kombisiwa u ri loyi a lulameke emaritweni ya wena ni leswaku u ta hlula loko u avanyisiwa.”+5 Hambiswiritano, loko vubihi bya hina byi endla leswaku ku lulama+ ka Xikwembu ku vonakala erivaleni, hi ta ku yini ke? Xikwembu a xi hombolokanga+ loko xi humesa vukarhi bya xona, a swi tano ke? (Ndzi vulavula hilaha munhu+ a vulavulaka hakona.)6 Sweswo swi nga tshuki swi endleka! Loko swi nga ri tano, xana Xikwembu xi ta yi avanyisa hi ndlela yihi misava?+7 Kambe loko ntiyiso wa Xikwembu+ wu endliwe wu va lowu xiyekaka ngopfu eku vangameni ka xona hikwalaho ka vunwa bya mina, ha yini na mina ndzi avanyisiwa tanihi mudyohi?+8 Naswona ha yini hi nga vuli, hilaha hi lumbetiwaka+ hakona, ni hilaha vanhu van’wana va vulaka hakona, leswaku hi ri: “A hi endleni swilo swo biha leswaku ku ta ta+ swilo leswinene”? Vuavanyisi+ lebyi kumiwaka hi vanhu volavo byi pfumelelana ni vululami.+9 Kutani ku vuriwa yini ke? Xana hi le xiyin’weni+ xo antswa? Nikatsongo! Hikuva eku sunguleni hi endle xihehlo xa leswaku Vayuda ni Magriki hinkwawo va le hansi ka xidyoho;+10 hilaha ku tsariweke hakona: “Ku hava munhu loyi a lulameke, hambi ku ri un’we;+11 a nga kona la nga ni ku twisisa ko karhi, a nga kona la lavaka Xikwembu.+12 Vanhu hinkwavo va hambukile, hinkwavo ka vona a va ha pfuni nchumu; ku hava munhu loyi a endlaka musa, a nga kona hambi a ri un’we.”+13 “Nkolo wa vona i sirha leri pfulekeke, va tirhise vuxisi hi marimi+ ya vona.” “Vuxungu bya swihiridyana byi le ndzhaku ka milomu+ ya vona.”14 “Naswona nomu wa vona wu tele ku rhukana ni marito+ yo tlhava.”15 “Milenge ya vona yi hatlisela ku halata ngati.”+16 “Ku onhaka ni maxangu swi le tindleleni+ ta vona,17 a va yi tivanga ndlela ya ku rhula.”+18 “A ku kona ku chava Xikwembu ematihlweni+ ya vona.”19 Kutani ha swi tiva leswaku swilo hinkwaswo leswi Nawu+ wu swi vulaka wu swi kongomisa eka lava va nga ehansi ka Nawu, leswaku nomu wun’wana ni wun’wana wu ta pfariwa+ ni leswaku misava hinkwayo yi ta lulameriwa+ hi ku xupuriwa+ hi Xikwembu.20 Hikokwalaho, ku hava nyama leyi nga ta vuriwa leyi lulameke+ hikwalaho ka mintirho ya nawu+ emahlweni ka xona, hikuva nawu wu nyika vutivi lebyi kongomeke hi xidyoho.+21 Kambe sweswi handle ka nawu, ku lulama+ ka Xikwembu ku kombisiwile, ku nga loku Nawu+ ni Vaprofeta+ va nyikelaka vumbhoni+ bya kona;22 ina, ku lulama ka Xikwembu eka hinkwavo lava va nga ni ripfumelo,+ ha Yesu Kreste.+ Hikuva a ku na ku hambana.+23 Hikuva hinkwavo va dyohile,+ naswona va kayivela ku vangama ka Xikwembu,+24 kutani i nyiko+ ya mahala leyi endleke leswaku va vuriwa lava lulameke hi musa+ lowu nga faneriwiki, hi ku ntshunxiwa hi nkutsulo+ lowu hakeriweke hi Kreste Yesu.25 Xikwembu xi n’wi nyikerile a va gandzelo ra ku vuyelelana+ hi ku va ni ripfumelo engatini+ ya yena. Leswi xi swi endlele ku kombisa ku lulama ka xona n’wini, hikuva a xi rivalela swidyoho+ leswi humeleleke enkarhini lowu hundzeke loko Xikwembu xi ri karhi xi lehisa mbilu;+26 leswaku xi kombisa ku lulama+ ka xona n’wini enkarhini wa sweswi, leswaku xi kumeka xi lulamile loko xi vula leswaku munhu loyi a nga ni ripfumelo eka Yesu u lulamile.+27 Kutani ku tibuma+ ku kwihi ke? A ku pfumeleriwi. Hi nawu+ wihi ke? Xana hi lowa mintirho?+ E-e, a swi tano, kambe hi nawu wa ripfumelo.+28 Hikuva hi anakanya leswaku munhu u vuriwa la lulameke hi ripfumelo handle ka mintirho ya nawu.+29 Kumbe, i Xikwembu xa Vayuda ntsena+ ke? Xana a hi xa vona ni vanhu va matiko+ ke? Ina, ni vanhu va matiko i xa vona,+30 loko hakunene Xikwembu xi ri xona+ lexi nga ta vula vanhu lava yimbeke+ leswaku va lulamile, hikwalaho ka ripfumelo, ni leswaku vanhu lava nga yimbangiki+ va lulamile hikwalaho ka ripfumelo ra vona.31 Kutani, xana hi herisa nawu hikwalaho ka ripfumelo+ ra hina? Sweswo swi nga tshuki swi endleka! Ku ri na sweswo, hi tiyisa nawu.+


text:
Ndi Ngani Nga Zwiṅwe Zwifhinga Ṱhanzi Dza Yehova Vha Sa Fhinduli Musi Vha Tshi Pomokwa?
Ṱhanzi dza Yehova vha tevhela nyeletshedzo i bvaho Bivhilini ya u sa fhindula nga zwiṅwe zwifhinga musi vha tshi pomokwa na u goḓwa. Sa tsumbo, Bivhili i ri: “Ane a kaidza mugoḓi u ovha maṱamba.” (Mirero 9:7, 8; 26:4) Nṱhani ha u ḓidzhenisa kha dzitsemano nga nṱhani ha u pomokwa, ri livhisa ṱhogomelo kha u takadza Mudzimu.—Psalme ya 119:69.
Ndi ngoho uri “u fhumula hu na tshifhinga tshaho, na u amba hu na tshifhinga tshaho.” (Muhuweleli 3:7) Ri fhindula vhane vha ṱoḓa u ḓivha ngoho zwi tshi bva mbiluni, fhedzi ri iledza u ḓidzhenisa kha u ṱaṱa khani hu sa vhuyedzi tshithu. Nga zwenezwo, ri tevhela zwine ra zwi guda kha Yesu na Vhakriste vha u thoma.
Yesu ho ngo fhindula musi a tshi pomokwa phanḓa ha Pilato. (Mateo 27:11-14; 1 Petro 2:21-23) Nga hu fanaho, Yesu ho ngo fhindula musi a tshi pomokwa uri u a ḽesa na u nwesa. Nṱhani hazwo, o tendela nḓila ye a vha a tshi ḓifara ngayo i tshi ḓifhindulela kha vhapomoki vhawe, u tendelana na ngoho ine ya ri: “Vhuṱali vhu vhonala nga mishumo yaho yo lugaho.” (Mateo 11:19) Fhedzi musi zwiimo zwi tshi mu tendela, o vha a sa ofhi u fhindula vhe vha vha vha tshi mu pomoka.—Mateo 15:1-3; Marko 3:22-30.
Yesu o funza vhatevheli vhawe uri vha songo kulea nungo musi vha tshi pomokwa. O ri: “Ni takale musi vhathu vha tshi ni sema na u ni tovhola, vha tshi ni pomoka vhuvhi hoṱhe hu u zwifha nga nṱhani ha dzina ḽanga.” (Mateo 5:11, 12) Naho zwo ralo, Yesu o dovha a amba uri musi honoho u pomokwa hu tshi ita uri vhatevheli vhawe vha kone u ṱanziela, u ḓo ita zwe a zwi fulufhedzisa musi a tshi ri: “Ndi ḓo ni ṋea vhuṱali nahone ndi ḓo ni thusa uri ni ḓivhe zwine na ḓo zwi amba, vhahanedzi vhaṋu vhoṱhe vha nga si kone u ni pikisa kana u ni hanedza.”—Luka 21:12-15.
Muapostola Paulo o laya Vhakriste uri vha iledze u ṱaṱa khani dzi sa vhuyedzi tshithu na vhapomoki nahone o ṱalusa dzenedzo khani sa ‘zwithu zwi sa vhuyedzi na zwa mahandana.’—Tito 3:9; Vharoma 16:17, 18.
Muapostola Petro o ṱuṱuwedza Vhakriste uri vha imelele lutendo lwavho musi zwi tshi konadzea. (1 Petro 3:15) Fhedzi o zwi ṱhogomela uri kanzhi zwi nga sumbedzwa nga mishumo nṱhani ha u tou amba. O ṅwala uri: “Nga u ita zwo lugaho, ni fhumudze vhathu vha si na ṱhalukanyo vha sa ḓivhi tshithu.”—1 Petro 2:12-15.
Gudani Zwo Engedzeaho
MBUDZISO DZINE DZA ANZELA U VHUDZISWA
Ndi Mini Zwine Ṱhanzi dza Yehova vha Zwi Tenda?
Wanani manweledzo a 15 a zwine ra zwi tenda.
MBUDZISO DZINE DZA ANZELA U VHUDZISWA
Ndi Nnyi Muthomi wa Ṱhanzi dza Yehova?
Vhalani uri ndi ngani Charles Taze Russell a si muthomi wa vhurereli vhuswa.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eklesiasta 9:1-18
9 Hikuva hinkwaswo leswi ndzi swi nghenise embilwini ya mina, ni ku swi kambisisa hinkwaswo,+ leswaku lavo lulama ni lavo tlhariha ni mintirho ya vona yi le vokweni ra Xikwembu xa ntiyiso.+ Vanhu a va ri lemuki rirhandzu ni rivengo hinkwaro leri a va ri na rona eku sunguleni.+2 Hinkwavo va fana eka leswi hinkwavo va nga na swona.+ Lowo lulama+ ni lowo homboloka+ va ni makumu man’we,+ lonene ni la tengeke ni la nga tengangiki, loyi a humesaka xitlhavelo ni loyi a nga humesiki xitlhavelo. Lonene wa fana ni mudyohi;+ loyi a hlambanyaka wa fana ni loyi a a chava xihlambanyo lexi tiyisiweke.+3 Leswi hi swona swi nga khombo eka hinkwaswo leswi endliweke ehansi ka dyambu, hileswi ku nga ni makumu man’we eka hinkwavo,+ mbilu ya vana va vanhu na yona yi tele swo biha;+ naswona ku ni vuhunguki+ embilwini ya vona enkarhini wa ku hanya ka vona, naswona enkarhini wa ku hanya ka vona ni le ndzhaku ka vona—eka lava feke!+4 Hikuva eka mani na mani la katsiwaka eka lava va hanyaka hinkwavo, ku ni ntshembo, hikuva mbyana+ leyi hanyaka ya antswa swinene ku ri ni nghala leyi feke.+5 Hikuva lava hanyaka va swi tiva leswaku va ta fa;+ kambe loko ku ri lava feke, a va tivi nchumu nikatsongo,+ naswona a va ha ri na hakelo, hikuva ku tsundzukiwa ka vona ku rivariwile.+6 Rirhandzu ra vona, rivengo ra vona ni mavondzo ya vona se swi herile,+ naswona a va ha ri na xiavelo hilaha ku nga riki na makumu eka leswi swi nga ta endliwa ehansi ka dyambu.+7 Famba u ya dya swakudya swa wena hi ku tsaka, u nwa vhinyo ya wena hi mbilu leyinene,+ hikuva Xikwembu xa ntiyiso se xi tsakisiwe hi mintirho ya wena.+8 Tinguvu ta wena a ti tshame ti basile nkarhi wun’wana ni wun’wana,+ naswona mafurha ma nga pfumaleki enhlokweni ya wena.+9 Hanya vutomi ni nsati loyi u n’wi rhandzaka+ emasikwini hinkwawo ya vutomi bya wena bya hava lawa xi ku nyikeke wona ehansi ka dyambu, emasikwini hinkwawo ya vuhava bya wena, hikuva xexo i xiavelo xa wena evuton’wini+ ni ntirho wa wena wa matimba lowu u tikarhataka ha wona ehansi ka dyambu.10 Hinkwaswo leswi voko ra wena ri swi kumaka leswaku ri swi endla, swi endle hi matimba ya wena,+ hikuva a ku na ntirho hambi ku ri kungu, vutivi+ kumbe vutlhari+ eSheol,+ ndhawu leyi u yaka eka yona.+11 Ndzi tlhele ndzi swi vona ehansi ka dyambu leswaku lava va nga ni rivilo lerikulu a va hluli emphikizanweni,+ hambi ku ri lava va nga ni matimba a va hluli enyimpini,+ ni lavo tlhariha a va swi kumi swakudya,+ hambi ku ri lava twisisaka a va na rona rifuwo,+ ni lava va nga ni vutivi a va kombiwi tintswalo;+ hikuva nkarhi ni xiendlakalo lexi nga languteriwangiki swa va wela hinkwavo.+12 Hikuva munhu+ a nga wu tivi nkarhi wakwe.+ Ku fana ni tinhlampfi leti phasiwaka erikokeni ro biha,+ ni tinyenyana leti phasiwaka exirimbanini,+ ni vana va vanhu va yengiwa enkarhini wa khombo,+ loko wu va wela hi xitshuketa.+13 Kutani ndzi tlhele ndzi vona leswi malunghana ni vutlhari ehansi ka dyambu—naswona a byi ri byinene eka mina:14 A ku ri ni muti lowutsongo, naswona vanhu lava a va tshama eka wona a va nga talanga; kutani ku fika hosi leyikulu eka wona, hiloko yi wu rhendzela, yi aka makhokholo lamakulu.+15 Kutani eka wona ku kumiwa wanuna la pfumalaka kambe a tlharihile, wanuna yoloye u ponise muti hi vutlhari byakwe.+ Kambe a ku na munhu la tsundzukeke wanuna yoloye la pfumalaka.+16 Kutani mina ndzi ku: “Vutlhari bya antswa ku ri ni matimba;+ kambe, vutlhari bya loyi a pfumalaka byi languteriwa ehansi, ni marito yakwe a ma yingisiwi.”+17 Marito ya lavo tlhariha niloko ma ri exihundleni ma yingisiwa+ ku ri ni xirilo xa la fumaka exikarhi ka swihunguki.+18 Vutlhari bya antswa ku ri ni matlhari ya ku lwa, naswona mudyohi un’we a nga herisa swo tala leswinene.+


text:
Dyondzo 104: Yesu A Tlhelela eTilweni
Loko masiku ma ri karhi ma famba, Yesu u humelele eka valandzeri vakwe ko tala. Siku rin’wana u humelele eka vadyondzisiwa vakwe va kwalomu ka 500. Loko a humelela eka vona, xana wa swi tiva leswi Yesu a a vulavula na vona ha swona? Mfumo wa Xikwembu. Yehovha u rhumele Yesu emisaveni leswaku a ta dyondzisa hi Mfumo. Kutani u hambete a endla sweswo hambiloko se a pfuxiwile.
Xana wa tsundzuka leswaku mfumo wa Xikwembu i yini? Ina, Mfumo i hulumendhe ya Xikwembu ya xiviri leyi nga etilweni, naswona Yesu hi yena Loyi Xikwembu xi n’wi hlawuleke leswaku a va hosi. Tanihi laha hi dyondzeke hakona, Yesu u kombise leswaku u ta va hosi leyinene ngopfu hi ku phamela lava nga ni ndlala, a horisa lava vabyaka ni ku pfuxa lava feke!
Kutani loko Yesu a ta va hosi etilweni ku ringana gidi ra malembe, xana misava yi ta va njhani? Ina, misava hinkwayo yi ta va paradeyisi yo saseka. A ku nge he vi na tinyimpi, vugevenga, vuvabyi hambi ku ri rifu. Ha swi tiva leswaku leswi i ntiyiso hikuva Xikwembu xi endle misava yi va paradeyisi leswaku vanhu va yi tsakela. Hi yona mhaka leyi xi endleke ntanga wa Edeni eku sunguleni. Nakambe Yesu u ta tiyiseka leswaku leswi Xikwembu xi lavaka leswaku swi endliwa, swa hetiseka.
Kutani ku fike nkarhi wa leswaku Yesu a tlhelela etilweni. Yesu u humelele eka vadyondzisiwa vakwe ku ringana masiku ya 40. Hikwalaho a va tiyiseka leswaku wa hanya nakambe. Kambe loko a nga si siya vadyondzisiwa vakwe u va byele a ku: ‘Tshamani eYerusalema kukondza mi kuma moya lowo kwetsima.’ Moya lowo kwetsima i matimba ya Xikwembu lama tirhaka, ku fana ni moya lowu hungaka, a wu ta pfuna valandzeri vakwe ku endla ku rhandza ka Xikwembu. Eku heteleleni, Yesu u te: ‘Mi ta chumayela hi mina ku ya fika etindhawini ta le kule swinene ta misava.’
Endzhaku ka loko Yesu a vule leswi, ku humelele nchumu wo hlamarisa. U sungule ku tlhandlukela etilweni, hilaha u n’wi vonaka hakona laha. Kutani papa ri n’wi fihlile a nga ha vonaki, naswona vadyondzisiwa a va ha n’wi vonanga nakambe. Yesu u tlhandlukele etilweni, naswona u sungule ku fuma valandzeri vakwe emisaveni a ri kwale.
1 Vakorinto 15:3-8; Nhlavutelo 21:3, 4; Mintirho 1:1-11.
Swivutiso
- I vadyondzisiwa vangani lava voneke Yesu hi siku rin’we, naswona u vulavule na vona hi yini?
- Xana Mfumo wa Xikwembu i yini, naswona vutomi byi ta va njhani emisaveni loko Yesu a fuma a ri Hosi ku ringana gidi ra malembe?
- Xana Yesu u humelele eka vadyondzisiwa vakwe ku ringana masiku mangani, kambe sweswi i nkarhi wa leswaku a endla yini?
- Loko Yesu a nga si siya vadyondzisiwa vakwe, xana u va byele ku endla yini?
- Ku humelela yini eka xifaniso lexi, naswona swi te njhani leswaku Yesu a nga ha vonaki?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya 1 Vakorinto 15:3-8.
Ha yini muapostola Pawulo a vulavule hi ku tiyiseka malunghana ni ku pfuxiwa ka Yesu, naswona hi swihi swilo leswi Vakreste namuntlha va nga vulavulaka ha swona hi ku tiyiseka?
- Hlaya Mintirho 1:1-11.
Xana ntirho wo chumayela wu andze ku ya fika kwihi, hilaha Mintirho 1:8 yi swi hlamuseleke hakona ka ha ri emahlweni?


text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Xixima Munghana Wa Wena Wa Vukati
Will * u ri: “Loko Rachel a hlundzukile, u rila nkarhi wo leha. Loko hi tshama ehansi leswaku hi vulavula, wa khunguvanyeka kumbe a ala ku vulavula na mina. Swi vonaka onge mhaka ya hina yo vulavurisana a yi tirhi. Ndzi twa onge ndzi nga lahla thawula.”
Rachel u ri: “Loko Will a vuya ekaya, a ndzi ri karhi ndzi rila. Ndzi ringete ku n’wi hlamusela xivangelo xo va ndzi rila, kambe a nga ndzi nyikanga ndleve. U ndzi byele leswaku a hi swa nkoka, ndzi swi tshika naswona a swi fanelanga swi ndzi hlundzukisa. Sweswo swi ndzi endle ndzi hlundzuka swinene.”
XANA minkarhi yin’wana u titwa ku fana na Will kumbe Rachel? Havumbirhi bya vona va swi lava ku vulavurisana kambe hakanyingi va pfilunganyeka. Ha yini?
Vavanuna ni vavasati a va vulavuli ku fana naswona swilaveko swa vona a swi fani. Nkarhi na nkarhi wansati a nga ha navela ku phofula ndlela leyi a titwaka ha yona. Hi hala tlhelo, vavanuna vo tala va ringeta ku endla ku rhula hi ku tlhantlha swiphiqo hi ku hatlisa ni ku papalata swiphiqo swo tika. Kambe, xana u nga ku hlula njhani ku hambana loku kutani u vulavurisana ni nkataku? Hi ku va u n’wi xixima.
Munhu la xiximaka u teka van’wana va ri va nkoka naswona u lava ku twisisa ndlela leyi va titwaka ha yona. Ku sukela loko wa ha ri ntsongo, swi nga ha endleka leswaku u dyondze ku xixima vanhu lava nga ni vutihlamuleri lebyikulu kumbe lava nga ni ntokoto ku ku tlula. Hambiswiritano, xiphiqo lexi nga kona evukatini i ku xixima mavonelo ya un’wana ku fana ni munhu la nga ni vutihlamuleri lebyikulu kumbe ntokoto, ku nga munghana wa wena wa vukati. Linda la nga ni malembe ya nhungu a tekiwile u ri: “A ndzi swi tiva leswaku Phil u rhiya ndleve loko vanhu va vulavula na yena naswona wa swi twisisa leswi va n’wi byelaka swona. Kutani na mina a ndzi lava leswaku a ndzi kombisa musa.” Swi nga ha endleka leswaku u rhiya ndleve loko vanghana va wena hambi ku ri vanhu lava u nga va tiviki va vulavula na wena naswona u va kombisa xichavo. Kambe, xana wa n’wi anakanyela munghana wa wena wa vukati?
Ku nga xiximi ku endla leswaku endyangwini ku va ni swiphiqo ni nkwetlembetano lowukulu. Mufumi la tlhariheke u te: “Xa antswa xiphemu lexi omeke xa xinkwa laha ku nga ni ku rhula ematshan’weni ya yindlu leyi nga ni switlhavelo swo tala swa ku holova.” (Swivuriso 17:1) Bibele yi byela vavanuna leswaku va xixima vasati va vona. (1 Petro 3:7) “Wansati” na yena “u fanele ku va ni xichavo xo enta eka nuna wakwe.”—Vaefesa 5:33.
Xana mi nga vulavurisana njhani hi xichavo? Xiya switsundzuxo swin’wana swa le Bibeleni leswi pfunaka.
Loko Nkataku A Lava Ku Ku Byela Swo Karhi
Xiphiqo:
Vanhu vo tala va rhandza ngopfu ku vulavula ku tlula ku rhiya ndleve. Xana u un’wana wa vona? Bibele yi n’wi hlamusela tanihi xiphukuphuku munhu un’wana ni un’wana loyi a “angulaka malunghana ni mhaka yo karhi kambe a nga si yi twa.” (Swivuriso 18:13) Kutani rhiya ndleve emahlweni ko va u vulavula. Ha yini? Kara la nga ni malembe ya 26 a tekiwile u ri: “Ndza swi tsakela loko nuna wa mina a nga ringeti ku ndzi tlhantlhela swiphiqo hi nkarhi wolowo. A nga swi lavi hambi ku ri ku swi twisisa kumbe ku kumisisa leswaku ha yini swi ve kona. Ndzi lava ntsena leswaku a ndzi yingisa ni ku va a pfumelelana ni leswi ndzi titwisaka xiswona.”
Hi hala tlhelo, vavanuna ni vavasati van’wana va kanakana ku tiphofula naswona va titwa va nga ntshunxekanga loko vanghana va vona va vukati va va sindzisa leswaku va vulavula hileswi va titwisaka xiswona. Lorrie loyi a ha ku tekiwaka u xiye leswaku nuna wakwe u heta nkarhi wo leha emahlweni ko va a n’wi byela leswi a titwisaka xiswona. U ri: “Ndzi fanele ndzi lehisa mbilu kutani ndzi rindzela yena leswaku a phofula leswi a titwisaka xiswona.”
Ntlhantlho:
Loko wena ni nkataku mi lava ku vulavula hi nchumu lowu vangaka ku avana, vula mhaka leyi loko havumbirhi bya n’wina mi rhurile naswona mi ntshunxekile. Xana ku vuriwa yini loko nkataku a kanakana ku vulavula? Xiya leswaku “xitsundzuxo lexi nga embilwini ya munhu xi fana ni mati yo enta, kambe munhu wa ku twisisa hi loyi a nga ta xi humesa.” (Swivuriso 20:5) Loko u humesa bakiti exihlobyeni hi ku hatlisa, mati ma ta halaka. Hilaha ku fanaka, loko u vulavula ni nkataku u hlundzukile a nga ha tiyimelela naswona a mi nge swi koti ku vulavurisana kahle. Ematshan’weni ya sweswo, n’wi vutise swivutiso hi vutlhari ni hi xichavo naswona lehisa mbilu loko nkataku a nga hatliseli ku phofula leswi a titwisaka xiswona hilaha a wu lava hakona.
Loko nkataku a nga vulavuli, “hatlisa emhakeni yo twa, [u] nonoka emhakeni yo vulavula, [u] nonoka emhakeni ya vukarhi.” (Yakobo 1:19) Muyingiseri lonene a nga yingiseli ntsena leswi vuriwaka kambe u ringeta ku twisisa ndlela leyi munhu yoloye a titwaka ha yona. Loko nkataku a vulavula, ringeta ku twisisa leswi a titwisaka xiswona. Nkataku a nga vona leswaku wa n’wi xixima kumbe a wu n’wi xiximi—hi ndlela leyi u n’wi yingiselaka ha yona.
Yesu u hi dyondzise ndlela yo yingisa. Hi xikombiso, loko wanuna loyi a a vabya a ya eka yena, Yesu a nga n’wi tshungulanga hi nkarhi wolowo. U rhange hi ku yingisa xikombelo xa wanuna yoloye. Kutani a pfumelela leswi a swi tweke leswaku ku va swona leswi n’wi susumetelaka ku endla swo karhi. Eku heteleleni, u tshungule wanuna yoloye. (Marka 1:40-42) Loko nkataku a vulavula, landzela xikombiso lexi fanaka. Tsundzuka leswaku nkataku u lava ku tweriwa vusiwana ku nga ri ku tlhantlha xiphiqo hi ku hatlisa. Kutani rhiya ndleve. Ringeta ku titwa hi ndlela leyi a titwaka ha yona. Nkarhi na nkarhi khathala hi swilaveko swa nkataku. Hi ku endla tano, u ta va u kombisa leswaku wa n’wi xixima.
RINGETA LESWI: Loko enkarhini lowu taka nkataku a sungula ku vulavula na wena, papalata ku hatlisa u hlamula. Rindza kukondza a heta ku vulavula naswona u twisisa leswi a swi vuleke. Endzhakunyana, n’wi tshinelele kutani u n’wi vutisa u ku, “Xana u ehleketa leswaku hakunene a ndzi rhiye ndleve loko u ri karhi u vulavula?”
Loko U Ri Ni Swo Karhi Swo Swi Vula
Xiphiqo:
Linda loyi a boxiweke eku sunguleni u ri: “Switori swa mafenya swi endla swi tikomba onge swi tolovelekile ku vulavula ku biha hi nkataku, ku n’wi rhuketela ni ku n’wi sapatela.” Vanhu van’wana va kulele emindyangwini leyi nga riki na mavulavulelo ya xichavo. Hi ku famba ka nkarhi, loko va nghenela vukati swa va tikela ku papalata mavulavulelo wolawo emindyangwini ya vona. Ivy loyi a tshamaka eCanada u ri: “Ndzi kulele endhawini leyi ku sapatela, ku vulavulela ehenhla ni ku nyikana mavito lama nga riki ya xiviri swi tolovelekeke.”
Ntlhantlho:
Loko u vulavula ni van’wana hi nkataku, vula “rito rin’wana ni rin’wana lerinene leri akaka hi ku landza xilaveko xa kona, leswaku ri nghenisa leswi tsakisaka eka lava swi twaka.” (Vaefesa 4:29) Vulavula ha yena hi ndlela leyi nga ta endla leswaku van’wana va n’wi xixima.
Hambiloko u ri ni nkataku, papalata ku n’wi sapatela kumbe ku n’wi nyika vito leri nga riki rinene. EIsrayele wa khale, Mikala u hlundzukele nuna wakwe, ku nga Hosi Davhida. U n’wi sapaterile kutani a vula leswaku u tikhome ku fana ni “un’wana wa vavanuna lava kalaka dzano.” Marito yakwe ma khunguvanyise Davhida naswona a ma xi tsakisanga Xikwembu. (2 Samuwele 6:20-23) Hi dyondza yini emhakeni leyi? Loko u vulavula ni nkataku, ma hlawule hi vukheta marito ya wena. (Vakolosa 4:6; nhlamuselo ya le hansi ya NW) Phil, loyi a nga ni malembe ya nhungu a tekile wa pfumela leswaku yena ni nsati wakwe ka ha ri ni timhaka leti va nga pfumelelaniki eka tona. U xiye leswaku minkarhi yin’wana leswi a swi vulaka swi nyanyisa xiyimo. U te: “Ku kaneta leswi vuriwaka hi nkataku entiyisweni swi nga ha onha vuxaka bya n’wina, hambiloko leswi u swi vulaka ku ri ntiyiso. Ndzi kume leswaku sweswo swi endla leswaku vuxaka bya hina byi ya emahlweni.”
Noni leyi dyuhaleke ya le minkarhini ya khale yi khutaze vingi va yona leswaku va “kuma ndhawu yo wisela eka yona endlwini ya nuna [wa yona].” (Rhuti 1:9) Loko nuna ni nsati va xiximana, va endla leswaku kaya ra vona ri va “ndhawu yo wisela eka yona.”
RINGETANI LESWI: Wena ni nkataku, tivekeleni nkarhi wo bula hi swiringanyeto leswi nga ehansi ka xihlokwana lexi. Vutisa nkataku u ku: “Loko ndzi vulavula ha wena exikarhi ka vanhu, xana u titwa ndzi ku xiximile kumbe ndzi ku tsongahatile? Xana hi kwihi laha ndzi nga antswisaka kona?” Rhiya ndleve loko nkataku a ku byela ndlela leyi a titwaka ha yona. Ringetani ku tirhisa swiringanyeto leswi mi swi tweke.
Amukela Ndlela Leyi Nkataku A Nga Xiswona
Xiphiqo:
Leswi Bibele yi vulaka leswaku mpatswa wu fanele wu va “nyama yin’we,” mimpatswa leya ha ku nghenelaka vukati yi gimeta hileswaku mimpatswa yi fanele yi va ni mavonelo man’we ni vumunhu lebyi fanaka. (Matewu 19:5) Hambiswiritano, yi hatla yi swi xiya leswaku mavonelo yo tano a hi ntiyiso. Loko se va tekanile, va tala ku holova hileswi va nga faniki. Linda u ri: “Nchumu lowukulu lowu endlaka leswaku hi nga fani hileswi Phil a nga karhatekiki ngopfu ku tlula mina. Minkarhi yin’wana a nga karhateki loko mina ndzi karhatekile kutani sweswo swi endla leswaku ndzi hlundzuka hikuva swi vonaka onge a swi n’wi tovi helo leswi ndzi dyaka.”
Ntlhantlho:
Havumbirhi bya n’wina, amukelani leswi mi nga xiswona mi tlhela mi xixima mavonelo ya un’wana ni un’wana wa n’wina lama nga faniki. Hi xikombiso: Mahlo ni tindleve ta wena a swi tirhi ku fana; kambe swa tirhisana leswaku u kota ku tsemakanya gondzo u hlayisekile. Adrienne, loyi a nga ni malembe ya kwalomu ka 30 a tekile u ri: “Loko mavonelo ya hina ma nga lwisani na Rito ra Xikwembu, mina ni nuna wa mina ha pfumelelana leswaku hi va ni mavonelo lama nga faniki. Hambileswi hi tekaneke naswona hi faneleke hi tirhisana, a hi fani.”
Loko nkataku a ri ni vonelo leri hambaneke kumbe a endla swilo hi ndlela leyi hambaneke ni ya wena, u nga dziki ntsena eka swilaveko swa wena. Khathala hi ndlela leyi nkataku a titwaka ha yona. (Vafilipiya 2:4) Kyle la nga nuna wa Adrienne u ri: “A hi minkarhi hinkwayo ndzi twisisaka kumbe ku pfumelelana ni mavonelo ya nsati wa mina. Kambe ndzi tibyela leswaku ndzi n’wi rhandza ku tlula leswi ndzi ri rhandzisaka swona vonelo ra mina. Loko a tsakile, na mina ndza tsaka.”
RINGETA LESWI: Ti tsale ehansi tindlela leti mavonelo ya nkataku ni ndlela leyi a endlaka swilo ha yona ti hambaneke ha yona ni ta wena.—Vafilipiya 2:3.
Ku xixima hi yin’wana ya tindlela to tisa ntsako ni ku endla leswaku vukati byi va lebyi khomelelaka. Linda u ri: “Ku xixima swi tisa ku eneriseka ni nsirhelelo evukatini. Ku xixima i swa nkoka leswaku hi ku hlakulela.”
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile.
TIVUTISE . . .
Xana mavonelo ya nkatanga lama hambaneke ni ya mina ma nga wu antswisa njhani ndyangu wa hina?
Ha yini swi ri swa nkoka ku pfumelelana ni mavonelo ya nkataku loko ma nga lwisani ni milawu ya Bibele?
DYONDZA SWO TALA
U NGA VA NI NDYANGU LOWU TSAKEKE
Titshege Hi Xikwembu Leswaku U Va Ni Vukati Lebyi Tsakisaka
Ku tirhisa swivutiso swimbirhi swo olova swi nga ku pfuna leswaku u antswisa vukati bya wena.
XIHONDZO XO RINDZA
Vavanuna—Endlani Makaya Ya N’wina Ma Va Ndhawu Leyi Phyuphyisaka
Ndyangu wu nga ha va wu yime kahle hi tlhelo ra timali kambe wu nga ri na ntsako.
XIHONDZO XO RINDZA
U Nga Endla Njhani Leswaku U Va Ni Ntsako eVukatini?
Ndzayo ya Bibele malunghana ni ndlela leyi u nga vaka ni ntsako endyangwini hikuva byi huma eka Musunguri wa vukati, Yehovha Xikwembu.


text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Dyondzisa Vana Va Wena Mahanyelo Lamanene
Loida, * manana wa le Mexico, u ri: “Vantshwa va nyikiwa tikhondomu exikolweni kutani va ehleketa leswaku ku endla timhaka ta masangu a swi bihanga, ntsena loko va tisirhelela.”
Nobuko, manana wa le Japani, u ri: “Ndzi vutise n’wana wa mina wa jaha leswaku loko yena ni ntombhi yakwe vo tikuma va ri vambirhi i yini leswi va nga swi endlaka. U hlamule a ku: ‘A ndzi swi tivi.’”
LOKO n’wana wa wena a ha ri ricece, xana a wu tiyiseka leswaku kaya ra wena ri hlayisekile? Kumbexana a wu pfala tintambu ta gezi, u susa swilo leswi nga n’wi tsemaka naswona u n’wi sivela leswaku a nga khandziyi switepisi—leswi hinkwaswo a wu swi endla leswaku u n’wi sirhelela.
Hi nkarhi wolowo, swi nga ha endleka leswaku a swi ku olovela ku n’wi sirhelela, kambe sweswi u karhatiwa hi swilo swo tala, ku katsa ni swivutiso leswi nge: ‘Xana n’wana wa mina wa jaha u hlalela swifaniso swo navetisa rimbewu?’ ‘Xana n’wana wa mina wa nhwanyana u rhumela swifaniso swakwe hi selfoni, leswi eka swona a nga ambalangiki nchumu?’ Kambe xivutiso lexi ku karhataka ngopfu hi lexi nge, ‘Xana n’wana wa mina se wa swi navela ku nghenela timhaka ta masangu?’
Va Swi Tumbeta
Vatswari van’wana va tshama va veke vana va vona tihlo vusiku ninhlikanhi. Hi ku famba ka nkarhi, vatswari vo tala va swi xiyile leswaku ku tshama va veke vana va vona tihlo swi endla leswaku va va tumbetela leswi va swi endlaka.
Swi le rivaleni leswaku ku va vatswari va tshama va veke vana va vona tihlo a swi pfuni nchumu. Yehovha Xikwembu a nga swi sindzisi swivumbiwa swakwe leswaku swi n’wi yingisa, kutani na wena a wu fanelanga u endla tano. (Deteronoma 30:19) Kambe, xana u nga va pfuna njhani vana va wena leswaku va endla swiboho swa vutlhari swa mahanyelo?—Swivuriso 27:11.
Lexi nga ku pfunaka i ku tshama u ri karhi u bula na vona naswona leswi u fanele u swi endla ku sukela loko va ha ri vatsongo. * (Swivuriso 22:6) Kutani loko va fika emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi, hambeta u burisana na vona. Tanihi mutswari, loko n’wana wa wena a ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi, swilo hinkwaswo u fanele a byeriwa hi wena. Alicia, nhwanyana wa le Britain u ri: “Vanhu vo tala va ehleketa leswaku hi fanele hi vulavula ni vanghana va hina hi timhaka ta masangu, kambe sweswo a hi ntiyiso. Ha tsaka loko vatswari va hina va vulavula na hina hi timhaka leti.”
Nkoka Wa Milawu Leyinene Ya Mahanyelo
Loko vana va ri karhi va kula va fanele va tiva swo tala hi timhaka ta masangu ku tlula ku byeriwa ndlela leyi n’wana a taka ha yona laha misaveni. Nakambe va fanele va “[letela] matimba ya vona ya ku twisisa hi ku ma tirhisa leswaku va hambanisa leswi lulameke ni leswi hoxeke.” (Vaheveru 5:14) Hi ku komisa, va fanele va tiva ntiyiso malunghana ni timhaka ta masangu leti faneleke naswona va hanya hi wona. Xana u nga n’wi dyondzisa njhani n’wana wa wena mahanyelo lamanene?
Rhanga hi ku kambisisa mahanyelo lawa wena u ma tekaka ma ri ya nkoka. Hi xikombiso, u nga ha va u pfumela leswaku vumbhisa, ku nga vuxaka bya rimbewu lebyi endliwaka hi vanhu lava nga tekanangiki, byi hoxile. (1 Vatesalonika 4:3) Swi nga ha endleka leswaku vana va wena va swi tiva sweswo; naswona va nga ha tshaha tindzimana ta Bibele leti vulavulaka hi mhaka leyi. Loko va vutisiwa hi mhaka leyi, swi nga ha va olovela ku vula leswaku vuxaka bya rimbewu emahlweni ka vukati byi hoxile.
Kambe ka ha ri ni swilo swo tala leswi u faneleke u va dyondzisa swona. Buku leyi nge Sex Smart yi vula leswaku vantshwa van’wana va nga ha vula leswaku va pfumelelana ni leswi vatswari va vona va va dyondziseke swona hi timhaka ta masangu loko yi ku: “Ntiyiso wu ta va pfuna leswaku va nga titeli ni mavonelo ya vona. Loko va tikuma va ri exiyin’weni lexi eka xona va faneleke va hlawula leswinene eka leswo biha va pfilunganyeka.” Leswi hi swona leswi endlaka leswaku milawu leyinene ya mahanyelo yi va ya nkoka. Xana u nga n’wi pfuna njhani n’wana wa wena leswaku a hanya ha yona?
Yi veke erivaleni ndlela leyi u lavaka leswaku va hanya ha yona.
Xana wa pfumela leswaku timhaka ta masangu ti fanele ti endliwa hi vanhu lava tekaneke ntsena? Kutani tshama u ri karhi u byela vana va wena hi mhaka leyi. Hi ku ya hi buku leyi nge Beyond the Big Talk, vulavisisi byi kombisa leswaku “emindyangwini leyi vatswari va dyondziseke vana va vona va kondlo-a-ndzi-dyi leswaku timhaka ta masangu ti bihile, hakanyingi vana volavo va tikhoma kukondza va nghenela vukati.”
Hilaha swi boxiweke hakona eku sunguleni, ku dyondzisa vana va wena mahanyelo lamanene a swi vuli swona leswaku va ta hanya ha wona. Ku yi veka erivaleni milawu leyi u lavaka leswaku ndyangu wa wena wu hanya ha yona swi ta pfuna vana va wena leswaku va va ni xikombiso lexi va nga xi tekelelaka loko va kula. Mindzavisiso yi kombisa leswaku vantshwa vo tala a va ma tekeleli mahanyelo lawa vatswari va vona va va dyondziseke wona, naswona leswi swi sungula ku vonaka va ha ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi.
RINGETA LESWI: Tirhisa timhaka leti humaka eka mahungu kutani u va byela hi mahanyelo lawa va faneleke va va na wona. Hi xikombiso, loko ku vulavuriwa hi wanuna la xaniseke wansati hi timhaka ta masangu u nga ha ku: “Yi ndzi khomisa tingana ndlela leyi vavanuna van’wana va va khomaka ha yona vavasati. U ehleketa leswaku i yini lexi endlaka leswaku va va khoma hi ndlela leyi?”
Va byele ntiyiso hinkwawo hi timhaka ta masangu.
Switsundzuxo swa laveka. (1 Vakorinto 6:18; Yakobo 1:14, 15) Hakanyingi Bibele yi kombisa leswaku vuxaka bya rimbewu i nyiko leyi humaka eka Xikwembu, ku nga ri ntlhamu lowu Sathana a hi phasaka ha wona. (Swivuriso 5:18, 19; Risimu Ra Solomoni 1:2) Ku byela vana wa wena lava nga emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi hi makhombo lama vangiwaka hi timhaka ta masangu ntsena, swi nga ha endla leswaku va va ni vonelo leri hoxeke hi mhaka leyi naswona va yi vona yi nga fambisani na Matsalwa. Nhwanyana un’wana wa le Furwa la vuriwaka Corrina u ri: “Vatswari va mina va vulavula ngopfu hi ku tikhoma loko biha hi tlhelo ra rimbewu, kutani leswi swi endle leswaku ndzi swi teka swi nga ri swinene ku endla timhaka ta masangu.”
Tiyiseka leswaku vana va wena va tiva ntiyiso hinkwawo malunghana ni timhaka ta masangu. Manana un’wana wa le Mexico la vuriwaka Nadia u ri: “Leswi ndzi tshamelaka ku swi dyondzisa vana va mina hileswaku swa tsakisa ku endla timhaka ta masangu, i swa ntumbuluko naswona Yehovha Xikwembu u swi endlele leswaku vanhu va tiphina ha swona. Kambe ti fanele ti endliwa ntsena hi vanhu lava tekaneke. Ti nga hi tisela ntsako kumbe ku xaniseka, swi titshege hi ndlela leyi hi ti endlaka ha yona.”
RINGETA LESWI: Enkarhini lowu taka loko u vulavula ni n’wana wa wena hi timhaka ta masangu, gimeta bulo ra n’wina hi ku vulavula kahle ha tona. U nga chavi ku vula leswaku timhaka ta masangu i nyiko yo saseka leyi humaka eka Xikwembu leyi a nga yi tsakelaka loko se a nghenele vukati. N’wi pfune kukondza a va emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi laha a nga ta swi kota ku tiyimela, a hanya hi milawu ya Xikwembu.
N’wi pfune leswaku a vona vuyelo bya kona.
Leswaku vantshwa va endla swiboho leswinene evuton’wini, va fanele va swi tiva leswaku swiboho leswi va swi endlaka swi nga ha va ni vuyelo lebyinene kumbe byo biha. U nga ehleketi leswaku ku va va tiva leswinene ni leswo biha swi ringene. Emma, wansati un’wana wa le Australia la nga Mukreste u ri: “Loko ndzi anakanyisisa hi swihoxo leswi ndzi swi endleke loko ndza ha ri muntshwa, ndzi nga vula leswaku ku tiva milawu ya Xikwembu a swi vuli swona leswaku u ta yi landzela. I swa nkoka ku twisisa vuyelo lebyi vaka kona loko u yi landzela ni loko u nga yi landzeli.”
Bibele ya pfuna swinene naswona milawu ya yona yo tala leyi kandziyisiwaka yi hlamusela vuyelo bya leswo biha. Hi xikombiso, Swivuriso 5:8, 9 yi khutaza vantshwa leswaku va balekela vumbhisa ‘leswaku va nga nyiki van’wana xindzhuti xa vona.’ Hilaha tindzimana teto ti kombisaka hakona, ku hlanganyela timhaka ta masangu hi nga si nghenela vukati swi endla leswaku hi nga ha xi tirheli hi ku tshembeka Xikwembu naswona hi lahlekeriwa hi xindzhuti. Leswi swi nga ha tlhela swi endla leswaku vanhu lava lavaka ku nghenela vukati lava nga na tona timfanelo leti va nga ha hi tsakeli ngopfu. Ku anakanyisisa hi makhombo lama vaka kona hi tlhelo ra nyama ni ra moya, swi nga ku pfuna leswaku u wa u pfuka leswaku u hanya hi milawu ya Xikwembu. *
RINGETA LESWI: Tirhisa swifaniso ku pfuna n’wana wa wena la nga emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi leswaku a vona vutlhari byo hanya hi milawu ya Xikwembu. Hi xikombiso, u nga ha ku: “Ndzilo lowu hi swekaka ha wona wa pfuna; kambe ndzilo lowu hisaka nhova wa onha. Xana hi kwihi ku hambana loku nga kona eka mindzilo leyimbirhi? Xana nhlamulo ya wena yi fambisana njhani ni mindzilakano leyi Xikwembu xi yi vekeke malunghana ni timhaka ta masangu?” Tirhisa rungula leri nga eka Swivuriso 5:3-14 ku pfuna n’wana wa wena leswaku a twisisa vuyelo byo biha bya vumbhisa.
Takao wa le Japani la nga ni malembe ya 18 u ri: “Ndza swi tiva leswaku ndzi fanele ndzi endla leswi nga swinene kambe ndzi tshama ndzi ri karhi ndzi lwisana ni ku navela ka nyama.” Vantshwa lava titwaka hi ndlela yoleyo va nga chaveleleka hi ku tiva leswaku a hi vona ntsena. Hambi ku ri muapostola Pawulo, Mukreste la tiyeke u te: “Loko ndzi navela ku endla leswi lulameke, leswo biha swi kona eka mina.”—Varhoma 7:21.
Vana va kondlo-a-ndzi-dyi va ta va va endla kahle loko va swi xiya leswaku a hi minkarhi hinkwayo swi biheke ku lwisana ni ku navela ka nyama. Ku nga va pfuna leswaku va swi veka erivaleni leswaku va lava ku va vanhu va muxaka muni. Ku nga ha tlhela ku va pfuna leswaku va anakanyisisa hi xivutiso lexi, ‘Xana ndzi lava ku tiviwa tanihi munhu wo tshembeka kumbe munhu la tekekaka naswona a pfumelaka ku kongomisiwa hi ku navela kun’wana ni kun’wana ka nyama?’ Ku va ni mahanyelo lamanene swi ta pfuna n’wana wa wena leswaku a xi hlamula hi vutlhari xivutiso lexi.
^ ndzim. 3 Mavito man’wana ma cinciwile exihlokweni lexi.
^ ndzim. 10 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke malunghana ni ndlela leyi u nga ri sungulaka ha yona bulo ni vana va wena swin’we ni rungula leri u faneleke u va byela rona hi ku ya hi malembe ya vona, vona Xihondzo xo Rindza xa November 1, 2010, matluka 12-14.
^ ndzim. 22 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, vona xihloko lexi nge “Vantshwa Va Vutisa . . . Xana Ku Hlanganyela Timhaka Ta Masangu Swi Nga Endla Leswaku Hi Rhandzana Swinene?” eka Xalamuka! ya April 2010 leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
TIVUTISE . . .
I yini lexi kombisaka leswaku n’wana wa mina la nga emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi u ni mahanyelo lamanene?
Loko ndzi vulavula ni n’wana wa mina hi timhaka ta masangu, xana ndzi ti hlamusela tanihi nyiko leyi humaka eka Xikwembu kumbe ntlhamu wa Sathana?
DYONDZA SWO TALA
U NGA VA NI NDYANGU LOWU TSAKEKE
Ndlela Yo Dyondzisa N’wana Wa Wena
Ku tshinya swi katsa swo tala ku tlula ku veka milawu ni ku xupula.


text:
SWIFANISO SWA TIMHAKA TA LE BIBELENI
Yakobe Na Esawu
Hlaya hi swifaniso swa mhaka ya le Bibeleni eka Internet kumbe eka PDF leyi printekaka. Xiya ndlela leyi vamakwavo lavambirhi va dyondzeke ha yona ku hanyisana.
Swin'wana Eka Xiyenge Lexi
Yehovha A Tiyisa Gidiyoni
Vavanuna lava a va rhangeriwe hi Gidiyoni va dlaye vuthu ra Vamidiyani laha socha rin’we a ri boheka ku lwa ni masocha ya 450.
Rahava A Yingisa Swiletelo
Ndyangu wun’wana wu ponile loko marhangu ya muti wa Yeriko ma wa.
Vaisrayele Va Endla Rhole Ra Nsuku
Vaisrayele va endle xifaniso ivi va vula leswaku xiyimela Xikwembu, xana xi swi pfumelerile sweswo?


text:
Ha Yini Vanhu Va Fa?
Nhlamulo ya Bibele
I swa ntumbuluko ku tivutisa leswaku ha yini vanhu va fa, ngopfu-ngopfu loko hi feriwa hi munhu loyi hi n’wi rhandzaka. Bibele yi ri: “Ndzhombo lowu tswalaka rifu i xidyoho.”—1 Vakorinto 15:56.
Ha yini vanhu hinkwavo va dyoha va tlhela va fa?
Vanhu vo sungula ku nga Adamu na Evha, va lahlekeriwe hi vutomi bya vona hikuva va dyohele Xikwembu. (Genesa 3:17-19) Rifu a ku ri vuyelo bya vona bya ku xandzukela Xikwembu lexi nga xona “xihlovo xa vutomi.”—Pisalema 36:9; Genesa 2:17.
Adamu u hundzisele xidyoho eka vatukulu vakwe hinkwavo. Bibele yi ri: “Leswi xidyoho xi ngheneke emisaveni hi munhu un’we, ni rifu hikwalaho ka xidyoho, xisweswo rifu ri tlulele vanhu hinkwavo hikuva hinkwavo va dyohile.” (Varhoma 5:12) Vanhu hinkwavo va fa hikuva va dyohile.—Varhoma 3:23.
Ndlela leyi rifu ri nga ta herisiwa ha yona
Xikwembu xi tshembise nkarhi lowu ha wona xi nga “ta mita rifu hi masiku.” (Esaya 25:8) Leswaku xi susa rifu, xi fanele xi herisa nchumu lowu ri vangeke ku nga xidyoho. Xikwembu xi ta endla tano hi ku tirhisa Yesu Kreste, loyi a “susaka xidyoho xa misava.”—Yohane 1:29; 1 Yohane 1:7.
DYONDZA SWO TALA
Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
Lava Feke Va Kwihi?
Dyondza hi leswi Bibele yi swi vulaka malunghana ni lava feke ni leswaku ha yini vanhu va fa.


text:
JW LIBRARY
Switirhisiwa Swa iPad, iPhone Na iPod touch
JW Library i progreme ya le nawini leyi endliweke hi Timbhoni ta Yehovha. Yi katsa vuhundzuluxeri byo tala bya Bibele swin’we ni tibuku ni tibroxara to dyondza Bibele ha tona.
EKA XIYENGE LEXI
Sungula Ku Tirhisa JW Library—iOS
Dyondza ku tirhisa swiyenge swa JW Library eka switirhisiwa swa iOS.
Ndlela Yo Khwatihata Marito—iOS
Dyondza ndlela yo khwatihata marito eka progreme ya JW Library eka switirhisiwa swa iOS.
Leswi Tshamelaka Ku Vutisiwa—Layiburari Ya JW (iOS)
Kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi tshamelaka ku vutisiwa.


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ha Yini Ndzi Fanele Ndzi Pfuna Van’wana?
Swihundla swimbirhi leswi vanhu vo tala va nga swi tiviki
Xihundla #1: Loko u nyika na wena u ta nyikiwa.
Vanhu va ta swi xiya leswaku wa hanana naswona swi ta endla leswaku na vona va ku nyika. Bibele yi ri:
“Hanyani hi ku nyika, kutani vanhu va ta mi nyika. . . . Xipimo lexi mi pimaka ha xona, va ta mi pimela ha xona na n’wina.”—Luka 6:38.
“Ndlela leyi u khomaka van’wana ha yona, na wena u ta khomiwa ha yona.”—Luka 6:38, Contemporary English Version.
Xihundla #2: Loko u pfuna van’wana, na wena wa pfuneka.
Ku endlela van’wana leswinene swi endla leswaku u tixixima u tlhela u titwa u enerisekile hikwalaho ko hanana. Bibele yi ri:
“Ku nyika swi tisa ntsako lowukulu ku tlula ku amukela.”—Mintirho 20:35.
“Loko u endla nkhuvo, rhamba swisiwana, swigono, lava khutaka, lava feke mahlo; kutani u ta tsaka, hikuva a va na nchumu lexi va nga ku tlheriselaka xona.”—Luka 14:13, 14.
Vantshwa lava khathalaka hi van’wana
Vantshwa lava khathalaka hi vanhu van’wana va kumeka hinkwako! Xiya swikombiso swin’wana.
“Minkarhi yin’wana loko ndzi tshame esofeni ndzi ri karhi ndzi hlalela TV, ndzi ehleketa hi vatswari va mina lava nga entirhweni ni ndlela leyi va nga ta va va karhele ha yona loko va vuya ekaya. Hikwalaho, ndzi namba ndzi tlakuka ndzi hlantswa swibya ni ku basisa yindlu. Leswi vatswari va mina va rhandzaka kofi, ndzi va endlela yona. Loko manana a fika ekaya wa ndzi bumabumela a ku: ‘Ku basile la ndlwini naswona ka nun’hwela, ndza nkhensa n’wananga!’ Swa ndzi tsakisa ku vona ndlela leyi vatswari va mina va tsakaka ha yona loko ndzi endle leswinene.”—Casey.
“Vatswari va mina va ndzi seketerile ni ku ndzi endlela hinkwaswo leswi a ndzi swi kombela. Ndzi tsundzuka lembe leri hundzeke loko movha wa vona wu onhakile, ndzi va nyike mali leswaku va yi yisa eku lunghisiweni hambileswi a ku ri mali yo tala. Eku sunguleni a va pfumelanga ku yi teka kambe ndzi va sindzisile leswaku va yi teka. Swi tele swinene leswi vona va ndzi endleleke swona. Ndzi titwe ndzi tsake ngopfu leswi ndzi nga va pfuna.”—Holly.
Xana a wu swi tiva? Vantshwa vo tala va Timbhoni ta Yehovha va kuma ntsako hi ku dyondzisa van’wana Bibele. Van’wana va rhurhele ematikweni man’wana laha ku nga ni xilaveko xa vadyondzisi va Bibele.
“Ndzi suke eUnited States ndzi ya eMexico ku ya pfuna ku dyondzisa van’wana Bibele. Minkarhi yin’wana swa tika ku hanana hi mali kumbe swilo swo karhi hikuva ndzi va ndzi nga ri na swona. Kambe ndzi xiye leswaku loko ndzi nyikela hi nkarhi ni matimba ya mina entirhweni wo chumayela, swi tsakisa ngopfu ku tlula ku nyikela hi nchumu wo karhi.”—Evan.
Ndzi nga va pfuna njhani van’wana?
Xana u nga swi tsakela ku twa leswaku swi tsakisa njhani ku pfuna van’wana? Xiya swiringanyeto swi nga ri swingani.
Ku pfuna ndyangu wa ka n’wina:
Basisa ekaya, hlantswa swibya kumbe u basisa kamara ra wena u nga kalanga u byeriwa
Sweka
Tsalela vatswari va wena u va byela ndlela leyi u va rhandzaka ha yona
Pfuna makwenu hi ntirho wa xikolo
Ku pfuna lava nga riki va ndyangu wa ka n’wina:
Rhumela munhu la vabyaka khadi
Basisela muakelani la dyuhaleke jarata
Endzela munhu la tshamaka a ri endlwini hikwalaho ka vuvabyi
Xavela munhu la langutaneke ni minkarhi yo tika nyiko
Lexi nga ku pfunaka: Anakanya hi swilo swo karhi leswi u nga swi endlaka kutani u tivekela pakani ya ku pfuna munhu un’we vhiki leri. U ta hlamala ndlela leyi u nga ta tsaka ha yona!
“Loko u pfuna van’wana na wena wa tsaka. Wa titwa leswaku u kote ku endla swo karhi naswona u vona ndlela leyi van’wana va tlangelaka ha yona. Swi nga endleka loko wa ha sungula ku pfuna van’wana a wu nga swi teki swi ri nchumu kambe sweswi wa swi vona leswaku swi ku nyika ntsako. Leswi u swi endleke a swi nge ku endli u titwa u lahlekeriwe hi swo karhi hikuva u ta vuyeriwa swinene.”—Alana.
DYONDZA SWO TALA
TIBUKU NI TIBROXARA
Vantshwa—Xana Mi Ta Endla Yini Hi Vutomi Bya N’wina?
LESWI TINTANGHA TA WENA TI SWI VULAKA
Cameron U Kume Vutomi Byo Tsakisa
Xana wa swi lava ku va ni vutomi byo tsakisa? Twana ndlela leyi Cameron a kumeke vutomi byo tsakisa endhawini leyi a a nga ehleketi leswaku a nga byi kuma eka yona.


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | KU KURISA VANA
Loko Ntombhi Ya Wena Ya Kondlo-a-ndzi-dyi Yi Tshikilelekile
NTLHONTLHO
N’wana wa wena wa nhwanyana u vula leswaku u tshikilelekile. Hi ku hlamala u tivutisa u ku, ‘A ri ni malembe ya 13? Wa ha ri ntsongo ku va a tshikileleka!’ Hambiswiritano, loko u nga si byela n’wana wa wena marito wolawo, xiya swivangelo swin’wana leswi nga ha endlaka leswaku n’wana wa nhwanyana wa malembe ya kondlo-a-ndzi-dyi a tshikileleka.
LESWI WU VANGAKA
Ku cinca loku vaka kona emirini. Ku cinca loku vaka kona emirini eka n’wana wa kondlo-a-ndzi-dyi ku nga endla leswaku n’wana wa nhwanyana a karhateka swinene, ngopfu-ngopfu loko tintangha takwe ti n’wi rhangela kumbe yena a rhangela tintangha takwe. Anna, * loyi sweswi a nga ni malembe ya 20 u ri: “A ku ri mina nhwana wo sungula ku ambala bra naswona a ndzi titwa ndzi nga ntshunxekanga. Loko ndzi tipimanisa ni tintangha ta mina, a ndzi nga tiphini, a ndzi titwa ndzi ri munhu la nga tolovelekangiki!”
Ku cinca eka ndlela leyi u titwaka ha yona. Karen, loyi sweswi a nga ni malembe ya 17 u ri: “A swi ndzi nyangatsa ku ka ndzi nga tivi leswaku ha yini ndzi heta siku hinkwaro ndzi tsakile kambe nivusiku ndzi rila swinene. A ndzi nga swi tivi leswaku a ku humelela yini ha mina. A swi vonaka onge a ndzi swi koti ku lawula ndlela leyi ndzi titwaka ha yona.”
Ku ya enkarhini ro sungula. Muntshwa la vuriwaka Kathleen u ri: “Hambileswi manana a ndzi hlamuseleke leswi a swi ta humelela, kambe loko ndzi ya enkarhini ro sungula a ndzi nga si swi lunghekela. A ndzi hlamba ko hlayanyana hi siku hikuva a ndzi titwa ndzi thyakile. Hi hala tlhelo vabuti wa mina vanharhu a va ndzi vungunya ku tlula mpimo. A va ehleketa onge ku ya ka mina enkarhini a swi hlekisa.”
Ntshikilelo lowu humaka eka vanhu van’wana. Marie, loyi sweswi a nga ni malembe ya 18 u ri: “Loko ndzi ri ni malembe ya kwalomu ka 12 na 14, ntshikilelo wa tintangha a wu ri wukulu swinene. Vana va le xikolweni a va ri ni tihanyi eka munhu un’wana ni un’wana loyi a a endla leswi hambaneke ni swa vona.” Anita la nga ni malembe ya 14 u ri: “Eka malembe lawa ndzi nga eka wona i swa nkoka ku va la amukelekaka eka ntlawa wo karhi wa vanghana, naswona swa vava swinene loko va nga ri na mhaka na wena.”
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Khutaza n’wana wa wena wa nhwanyana ku vulavula hi ntshikilelo lowu a nga na wona. Eku sunguleni swi nga ha n’wi nonon’hwela ku vulavula. Kambe u nga n’wi heleli mbilu, landzela xitsundzuxo xa le Bibeleni xo “hatlisa emhakeni yo twa, [u] nonoka emhakeni yo vulavula.”—Yakobo 1:19.
Wu tekele enhlokweni ntshikilelo lowu n’wana wa wena a nga na wona. Tsundzuka leswaku a nga na wona ntokoto lowu wena u nga na wona evuton’wini hikwalaho a nga na swo tala leswi a nga ringanisaka ntshikilelo wakwe na swona—naswona a nga si dyondza ndlela yo langutana na wona.—Nawu wa Bibele: Varhoma 15:1.
U nga tikiseli n’wana wa wena hi ku n’wi nyika mintirho yo tala. Hi ku ya hi buku leyi nge Teach Your Children Well, vantshwa lava nga ni mintirho yo tala “hakanyingi va ni swikombiso leswi vonakaka swa ku tshikileleka, swo tanihi ku pandziwa hi nhloko ni ku lumalumiwa ekhwirini.”—Nawu wa Bibele: Vafilipiya 1:9, 10.
Tiyiseka leswaku n’wana wa wena u kuma nkarhi lowu eneleke wo wisa. Vantshwa vo tala a va swi rhandzi ku etlela. Kambe, loko n’wana wa wena a nga kumi nkarhi lowu eneleke wo wisa, a nge swi koti ku anakanya hi ndlela leyinene naswona u ta tsandzeka ku langutana ni ntshikilelo.—Nawu wa Bibele: Eklesiasta 4:6.
Pfuna n’wana wa wena leswaku a kuma tindlela letinene to hunguta ntshikilelo. Eka vanhwanyana van’wana, ku endla vutiolori swi hunguta ku tshama va ri eku vileleni. Bibele yi ri: “Ku letela miri swa pfuna.” (1 Timotiya 4:8) Vanhwanyana van’wana va kume leswaku ku tsala ehansi swilo leswi va humelelaka siku ni siku swi va pfuna ku langutana ni ntshikilelo. Brittany la nga ni malembe ya 22 u ri: “Loko ndza ha ri ntsongo a ndzi tsala swiphiqo leswi a ndzi tsandzeka ku swi tlhantlha. Sweswo a swi ndzi pfuna ku twisisa ndlela leyi a ndzi titwa ha yona hi xiphiqo xo karhi kutani a swi ndzi pfuna ku xi tlhantlha hi ku olova kumbe ku rivala ha xona.”
N’wi vekele xikombiso. Wena u langutana njhani ni ntshikilelo? Xana u lava ku endla mintirho yo tala leyi nga ta ku tsandza ivi u sungula ku chuha loko u ri karhi u yi endla? Xana u tirha hi matimba, u nga tinyiki nkarhi wo endla swilo swa nkoka evuton’wini? Vafilipiya 4:5 yi ri: “Ku anakanyela ka n’wina a ku tiviwe.” Tsundzuka, n’wana wa wena u langute xikombiso xa wena naswona u dyondza eka xona—ku nga ha va lexinene kumbe lexo biha.
^ ndzim. 6 Mavito ma cinciwile exihlokweni lexi.
DYONDZA SWO TALA
XALAMUKA!
Ndzi Nga Wu Hlula Njhani Ntshikilelo?
Hlaya hi swilo leswikulu leswi vangaka ntshikilelo ni magoza lawa u nga ma tekaka yo swi lawula.


text:
Swivutiso Swa Vahlayi . . .
Xana U Fanele U Pfumela Eka Dyondzo Ya Vunharhu-un’we Leswaku U Va Mukreste?
Buku ya le xikolweni xa le henhla leyi vuriwaka World Religions in Denmark, leyi humesiweke hi 2007 yi hlamusele Timbhoni ta Yehovha tanihi Vakreste lava nga tatiki ni xandla lava landzelaka leswi Bibele yi swi vulaka. Entiyisweni, Timbhoni ta Yehovha i vukhongeri bya Vukreste lebyi nga bya vunharhu hi ku kula eDenmark.
Hambiswiritano, bixopo wa Kereke ya Tiko ya le Denmark u sole xiboho xa mutsari wa buku yoleyo xo va a katse Timbhoni eka yona. Ha yini? Bixopo u te: “Ndza ha fanele ndzi hlangana ni mufundhisi loyi a tekaka [Timbhoni ta Yehovha] ti ri Vakreste. A ti pfumeli eka dyondzo ya Vunharhu-un’we leyi nga ya nkoka swinene evugandzerini bya Vukreste.”
Annika Hvithamar mutsari wa buku yoleyo, loyi a nga mukambisisi wa tidyondzo ta vukhongeri u vule leswaku loko vanhu va vutisiwa leswaku ha yini va tivula Vakreste, u nge va twi va vula leswaku hileswi va pfumelaka leswaku Xikwembu i Vunharhu-un’we. Ku tlula kwalaho xiyenge xa buku yoleyo lexi nga ni nhloko-mhaka leyi nge “Xana U Mukreste?” xi ri: “Dyondzo ya Vunharhu-un’we i yin’wana ya tidyondzo leti tikaka swinene ku ti twisisa etidyondzweni ta Vukreste.” Xi engetela xi ku: “Minkarhi hinkwayo swa tika ku hlamusela Vakreste lava nga nghenangiki xikolo leswaku ha yini Xikwembu lexi Vakreste va xi gandzelaka xi ri xikwembu xin’we ku nga ri swinharhu.”
“Dyondzo ya Vunharhu-un’we i yin’wana ya tidyondzo leti tikaka swinene ku ti twisisa etidyondzweni ta Vukreste”
Leswi Bibele yi swi dyondzisaka hi Xikwembu na Yesu swi le rivaleni naswona swi olovile. Swa olova ku swi twisisa. A ku kona laha rito “Vunharhu-un’we” ri kumekaka kona eRitweni ra Xikwembu hambi ku ri nhlamuselo ya rona. Bibele yi swi veka erivaleni leswaku Yesu Kreste i N’wana wa Xikwembu wa mativula. (Vakolosa 1:15) Nakambe yi vulavula hi Yesu tanihi ‘muhlanganisi exikarhi ka Xikwembu ni vanhu.’ (1 Timotiya 2:5) Malunghana na Tatana, Bibele yi ri: “Wena loyi vito ra wena u nga Yehovha, wena u ri wexe u La nge Henhla-henhla emisaveni hinkwayo.”—Pisalema 83:18.
Timbhoni ta Yehovha ti tshemba leswaku ku pfumela eka Yesu i swa nkoka. (Yohane 3:16) Hikwalaho ka sweswo, ti xi tekela enhlokweni xileriso xa Yesu lexi nge: “Ku tsariwile, ‘U fanele ku gandzela Yehovha Xikwembu xa wena, naswona u fanele ku endlela yena ntsena ntirho wo kwetsima.’” (Matewu 4:10) Hakunene munhu loyi a tikarhatelaka ku yingisa swileriso swa Yesu a nga vuriwa Mukreste.


text:
Xana Upimisa Yini hi Wumundzuku?
Xana misava . . .
yitatshamisa xileswi?
yitatlulisa mpimu?
yitayampsa?
LESWI BIBELE LISWIVULAKA
“Xikwembu . . . xitahlangula mihloti ya vona, lifu litahela, hambi mahlomulu, kurila kumbe kuvaviseka switahela. Swilo swa khale se swihelile.”—Nhlavutelo 21:3, 4, Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa.
KUTIVA LESWI WINGAKUPFUNA NJHANI
Utava ni ntirhu wa kutsakisa.—Esaya 65:21-23.
Akungahatava ni mavabyi kumbe kuhlupheka, nikatsongo.—Esaya 25:8; 33:24.
Utava ni wutomi litsakisaka, lelingaheliki swin’we ni ndjangu ni vanghanu va wena.—Tipisalema 37:11, 29.
XANA HINGASWIKHOLWA LESWI BIBELE LISWIVULAKA?
Ina, vona swivangelo swimbirhi:
Xikwembu xi ni makotelu ya kuhetisisa leswi xiswitshembisaka. Ka Bibele, hi Yehovha ntsena lweyi avitiwaka “Nkulukumba” hikuva a ni ntamu lowungaheliki. (Nhlavutelo 15:3) Hikwalaho, ataswikota kuyendla leswaku misava yiyampsa hilaha atshembiseke hakona. Bibele lili “ka Xikwembu swilo hinkwaswu swakoteka.”—Matewu 19:26.
Xikwembu xinavela kuhetisisa xitshembisu lexo. Hi xikombisu, Yehovha avilela kupfuxa vanhu lavafeke.—Yobo 14:14, 15.
Bibele litlhela lihikomba swaku N’wana wa Xikwembu, Yesu, ahanyise vanhu lava avavabya. Hayini ayendle leswo? Hikuva aani lirhandzu lihumaka mbilwini. (Marka 1:40, 41) Kunavela ka yena kupfuna vanhu akuli xikombisu xa wumunhu la B’ava wakwe, Yehovha.—Yohane 14:9.
Hingatiyiseka leswaku Yehovha na Yesu valava kuhipfuna leswaku hitiphina hi wumundzuku la kutsakisa!—Tipisalema 72:12-14; 145:16; 2 Petro 3:9.
PIMISA HI LESWI
Xikwembu xitayihundzulisa kuyini misava leswaku xiyiyampsisa?
Bibele lihlamula xivutisu lexi ka MATEWU 6:9, 10 ni ka DANIYELE 2:44.