text:
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Khume Leswi Vantshwa Va Swi Vutisaka
Kuma switsundzuxo leswi tirhaka ni swiringanyeto leswi nga ku pfunaka leswaku swi ku fambela kahle evuton’wini.
XIVUTISO 1
Hi Mina Mani?
Ku tiva tipakani ta wena, ku tsana ka wena, laha u tsandzekaka kona ni leswi u swi lavaka swi ta ku pfuna leswaku u endla swiboho leswinene ehansi ka swiyimo swo tika.
XIVUTISO 2
Ha Yini Ndzi Karhateka Hi Ndlela Leyi Ndzi Langutekaka Ha Yona?
Xana a wu tsakisiwi hi ndlela leyi u langutekaka ha yona loko u tilanguta exivonini? Hi swihi swilo leswi u nga swi endlaka ku antswisa ndlela leyi u langutekaka ha yona?
XIVUTISO 3
Ndzi Nga Vulavula Njhani Ni Vatswari Va Mina?
Swiringanyeto leswi swi nga ku pfunaka leswaku swi ku olovela ku burisana ni vatswari va wena.
XIVUTISO 4
Ndzi Nga Swi Lulamisa Njhani Swihoxo Swa Mina?
Hi endla swihoxo nkarhi na nkarhi. Hi fanele hi endla yini?
XIVUTISO 5
Ndzi Fanele Ndzi Endla Yini Loko Ndzi Xanisiwa eXikolweni?
U ni matimba, u nga swi kota ku hlula munhu wa tinyimpi u nga kalanga u lwa na yena.
XIVUTISO 6
Ndzi Nga Wu Hlula Njhani Ntshikilelo Wa Tintangha?
Swi nga tikanyana ku yimela leswi u swi tivaka leswaku swi lulamile.
XIVUTISO 7
Ndzi Nga Endla Yini Loko Ndzi Tshikileleka Ku Endla Timhaka Ta Masangu?
Xiya leswi vantshwa van’wana va hlanganeke na swona hikwalaho ka leswi va endleke timhaka ta masangu
XIVUTISO 8
I Yini Leswi Ndzi Faneleke Ndzi Swi Tiva Hi Ku Xanisiwa Hi Timhaka Ta Masangu?
Vantshwa hi vona va xanisiwaka ngopfu. U nga ti sirhelela njhani?
XIVUTISO 9
Xana Ndzi Fanele Ndzi Pfumela Leswaku Swilo Swi Lo Tiendlekela?
Hi yihi nhlamuselo leyi twisisekaka?
XIVUTISO 10
Bibele Yi Nga Ndzi Pfuna Njhani?
Vanhu vo tala va vula leswaku Bibele yi talele hi mintsheketo, yi hundzele hi nkarhi kumbe swa tika ku yi twisisa. Wolawo i mavunwa ya rihlaza.


c: text/html

text:
Xivongo xi hlayiwa tani hi vito-nkulu ra munhu. Xivongo nakambe xithlela xivoniwa tani hi vito ra Muti kumbe ndyangu. Xitirhisiwa ku paluxa muti lowu munhu a humaka eka wona. Swivongo swi tirhisiwa ngopfu ku vulavula na/hi munhu wokarhi e mindhzavukweni yo tala. Ndhzavuko wunwana na wunwana wuni swinawana swa wona swa matirhisele ya Xivongo.
Phurojeki leyi, yi kongeme ku lavisisa nxaxamelo wa Swivongo swa Xitsonga, Xithswa na Xirhonga. Kuya emahlweni ye ta lavisisa kuhangalaka ka swi vongo leswi, hi Vundhzawu, na Ririmi. Swivongo swo tala leswi kumekaka aka xitsonga swi kona na le ka tindzimi tinwana to fana na Xizulu na Xiswazi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tivekele Pakani
Xikolo xi va xa nkoka xi tlhela xi tsakisa swinene loko u tiva leswaku tidyondzo leti u ti endlaka ti ta ku pfuna ku endla ntirho wihi.
KU YA exikolweni u nga ri na pakani swi fana ni ku nghenela mphikizano wo tsutsuma lowu nga riki na ntambhu laha u fikaka u chaputa kona. Bibele yi ri: “Tiva laha u kongomaka kona.” (Swivuriso 4:26, Bibele ya Contemporary English Version) Ku tivekela pakani swi ta ku pfuna leswaku u tshama u dzikise mianakanyo ya wena ni ku ku olovisela swilo loko se u tirha. U nga tivekela njhani pakani?
Tivutise, ‘Ndzi ta tihanyisa njhani?’ U nga hlweli ku tihlamula xivutiso lexi. Ematshan’weni ya sweswo, kunguhata swilo ka ha ri emahlweni. Ha yini? Hi xikombiso: Loko u lava ku teka riendzo, u fanele u rhanga hi ku hlawula ndhawu leyi u nga ta yi endzela. Kutani u ta languta mepe leswaku u kuma gondzo lerinene leri u nga fambaka ha rona u ya kwalaho. U nga endla leswi fanaka ni le xikolweni. Ehleketa hi ntirho lowu u nga ta wu endla kutani u hlawula tidyondzo leti nga ta ku pfuna leswaku u dyondzela ntirho wolowo.
Kambe hi lexi xilemukiso: Vantshwa vo tala va lava ku endla ntirho lowu va wu rhandzaka ntsena. Hi xikombiso, loko va tibyele leswaku va lava ku va swiyimbeleri, a va lavi no yi twa mhaka ya leswaku va tirha ntirho wun’wana. I yini leswi u nga swi endlaka?
- Ehleketa hi vuswikoti bya wena. Hi xikombiso, xana wa swi rhandza ku pfuna van’wana? Xana wa swi kota ku lunghisa michini? Xana wa ti kota tinhlayo? Xana wa ti tiva timhaka ta swa mabindzu? Xana wa swi kota ku lunghisa swilo?
- Ehleketa hi swilo leswi u nga swi hlawulaka. Hi yihi mintirho leyi fambisanaka ni vuswikoti bya wena? Vulavula ni van’wana hi mintirho yo hlayanyana leyi u nga yi hlawulaka ematshan’weni yo ehleketa ntsena hi ntirho wun’we lowu u wu rhandzaka. Nakambe ehleketa hi ndlela leyi anameke. Hi xikombiso, xana ntirho lowu u wu dyondzela u nga wu kuma loko wo tshuka u rhurhela etindhawini tin’wana? Xana ndzetelo lowu lavekaka wu ta ku hoxa exikweletini lexi nga ehenhla ka matimba ya wena?
- Ehleketa hi tindlela leti ku pfulekeleke. Loko se u wu hlawurile ntirho lowu u nga tsakelaka ku wu endla, kumisisa loko wu kumeka endhawini leyi u tshamaka eka yona. Xana wa ti tiva tikhampani leti nga ku tholaka? Loko u ti tiva, xana ti na rona lunghiselelo ro letela vatirhi lava humaka exikolweni lava nga si vaka ni ntokoto? Xana ti kona tikholichi leti nga ku dyondzisaka ntirho wolowo loko u heta xikolo?
Xitsundzuxo: Vulavula ni vatswari, vadyondzisi ni vanghana va wena lavakulu. Endla ndzavisiso eka layiburari leyi nga endhawini ya ka n’wina ni le ka Internet.
Makumu ya mhaka: Loko u ri ni pakani, dyondzo ya wena yi ta va ni xikongomelo.
Ha yini u nga sunguli sweswi? Leswi sweswi wa ha riki exikolweni, ehleketa hi tinhla tinharhu leti nga laha henhla. Ti tsale ehansi tipakani ta wena ivi u vulavula ha tona ni vatswari va wena.
DYONDZA SWO TALA
Xana U Titwa U Lava Ku Tshika Xikolo?
Xana u fanele ku tshika xikolo? I yini leswi u faneleke u anakanyisisa ha swona?
Hi Mina Mani?
Tindlela ta mune to tikambisisa ni ku kuma leswi u nga swona ni leswi u pfumelaka eka swona.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tikronika 34:1-33
34 Yosiya+ a a ri ni malembe ya nhungu+ hi vukhale loko a sungula ku fuma, u fume eYerusalema malembe ya 31.+2 U endle leswi lulameke ematihlweni ya Yehovha,+ a famba etindleleni ta Davhida kokwa wakwe;+ a nga hambukelanga exineneni kumbe eximatsini.+3 Hi lembe ra vunhungu ra ku fuma kakwe, loko a ha ri mufana,+ a sungula ku lava+ Xikwembu xa Davhida tata wakwe; hi lembe ra vu-12 a sungula ku basisa+ Yuda na Yerusalema hi ku susa tindhawu leti tlakukeke+ ni timhandzi to kwetsima+ ni swifaniso leswi vatliweke+ ni swifaniso leswi endliweke hi ku n’okisiwa.4 Ku tlula kwalaho, va hirimuxe tialitari+ ta Vabali+ emahlweni ka yena; yena a tsema swo tlhandleka+ murhi wa risuna leswi a swi ri ehenhla ka tona; a tshovelela timhandzi to kwetsima+ ni swifaniso leswi vatliweke+ ni swifaniso leswi n’okisiweke, swi va mapa,+ kutani a ma haxa ehenhla ka vuandlalo bya swilahlo swa lava a va swi endlela switlhavelo.+5 Marhambu+ ya vaprista a ma hisa ehenhla ka tialitari ta vona.+ Hi ndlela yoleyo a basisa Yuda na Yerusalema.6 Nakambe, emitini ya Manase+ na Efrayimi+ na Simiyoni ku ya fika eNeftali, etindhawini ta vona leti onhakeke matlhelo hinkwawo,7 a hirimuxa tialitari+ ni timhandzi to kwetsima,+ ni swifaniso leswi vatliweke+ a swi pfotlosa swi va mapa;+ a tsema swo tlhandleka+ murhi wa risuna hinkwaswo etikweni ra Israyele hinkwaro, endzhaku ka sweswo a vuyela eYerusalema.8 Hi lembe ra vu-18+ ra ku fuma kakwe, loko a basise tiko ni yindlu, a rhuma Xafani+ n’wana wa Azaliya na Maseya ndhuna ya muti na Yowa n’wana wa Yowahazi mutsari wa timhaka leswaku a lunghisa+ yindlu ya Yehovha Xikwembu xakwe.9 Va ta eka Hilkiya+ lowa muprista lonkulu, va n’wi nyika mali leyi a yi tisiwa endlwini ya Xikwembu, leyi Valevhi, lava a va langutela tinyangwa+ va yi hlengeleteke evokweni ra Manase+ na Efrayimi+ ni le ka tiko ra Israyele+ hinkwaro ni le ka tiko ra Yuda hinkwaro ni le ka Benjamini ni le ka vaaki va Yerusalema.10 Kutani va yi veka evokweni ra lava va endlaka ntirho lava va vekiweke ku langutela yindlu ya Yehovha.+ Kutani lava a va endla ntirho lava a va tirha endlwini ya Yehovha va yi tirhisa ku pfuxa ni ku lunghisa yindlu leyi.11 Va yi nyika lava tivaka ntirho wa mavoko ni vaaki+ leswaku va xava maribye lama vatliweke+ ni timhandzi leswaku ti va swimanyiso, ni ku tirhisa timhandzi ku aka tindlu leti tihosi+ ta Yuda ti ti loviseke.12 Vavanuna a va endla ntirho hi ku tshembeka;+ va veke Yahatana na Obadiya lava va Valevhi leswaku va va langutela, eka vana va Merari,+ Zakariya na Mexulama, eka vana va Kohata,+ leswaku va va valanguteri. Loko ku ri Valevhi, un’wana ni un’wana a a ri ni vutshila eka swichayachayana swa risimu,+13 a va langutela varhwali va ndzhwalo,+ ni valanguteri+ va vanhu hinkwavo lava va endlaka mintirho yo hambana-hambana; eka Valevhi+ a ku ri ni vamatsalana+ ni tindhuna ni varindzi va tinyangwa.+14 Loko va ha humesa mali+ leyi a yi tisiwa endlwini ya Yehovha, Hilkiya+ lowa muprista a kuma buku+ ya nawu+ wa Yehovha leyi tsariweke hi voko ra Muxe.+15 Hiloko Hilkiya a angula, a byela Xafani+ lowa matsalana a ku: “Ndzi kume buku ya nawu endlwini ya Yehovha.” Kutani Hilkiya a nyika Xafani buku.16 Xafani a tisa buku eka hosi, a tlhela a angula hosi, a ku: “Hinkwaswo leswi swi vekiweke evokweni ra malandza ya wena ma karhi ma swi endla.17 Kutani va chulula mali leyi kumekeke endlwini ya Yehovha va yi veka evokweni ra vavanuna lava va hlawuriweke ni le vokweni ra lava va endlaka ntirho.”+18 Xafani lowa matsalana a ya emahlweni a vikela hosi, a ku: “Ku ni buku+ leyi Hilkiya lowa muprista a ndzi nyikeke yona.”+ Xafani a sungula ku yi hlaya emahlweni ka hosi.+19 Hi ku hatlisa loko hosi yi twa marito ya nawu, xikan’we-kan’we yi handzula tinguvu ta yona hi le xikarhi.+20 Kutani hosi yi lerisa Hilkiya+ na Ahikama+ n’wana wa Xafani na Abidoni n’wana wa Mikiya na Xafani+ lowa matsalana+ na Asaya+ nandza wa hosi, yi ku:21 “Fambani mi ya ndzi vutisela+ eka Yehovha,+ mi vutisa ni hi leswi swi seleke eIsrayele ni le Yuda malunghana ni marito ya buku+ leyi kumiweke, hikuva i byikulu vukarhi+ bya Yehovha lebyi byi faneleke byi chuluriwa ehenhla ka hina hikwalaho ka leswi vatatana va nga ri hlayisangiki rito ra Yehovha, va nga endlangiki hi ku landza hinkwaswo leswi tsariweke ebukwini leyi.”+22 Hiloko Hilkiya ni lava hosi yi va vuleke va ya eka Hulida+ lowa muprofeta wa xisati,+ nsati wa Xalumu n’wana wa Tikwa, n’wana wa Harasi lowa muhlayisi wa tinguvu,+ tanihi leswi a a tshama le Yerusalema exiphen’wini xa vumbirhi; va vulavula na yena hi ndlela leyi.23 Yena a ku eka vona:“Yehovha Xikwembu xa Israyele u te, ‘Byelani munhu la mi rhumeke eka mina mi ku:24 “Yehovha u te, ‘Ndzi tisa khombo+ ehenhla ka ndhawu leyi ni le ka vaaki va yona,+ mindzhukano+ hinkwayo leyi tsariweke ebukwini leyi va yi hlayeke emahlweni ka hosi ya Yuda,+25 hikwalaho ka leswi va ndzi tshikeke,+ va famba va ya mbulukisela swikwembu swin’wana xitlhavelo,+ leswaku va ndzi hlundzukisa+ hi swiendlo hinkwaswo swa mavoko+ ya vona nileswaku vukarhi+ bya mina byi chuluriwa endhawini leyi, byi nga timiwi.’”+26 Eka hosi ya Yuda, leyi yi mi rhumeke leswaku mi vutisa Yehovha, mi ta yi byela mi ku: “Yehovha Xikwembu xa Israyele u te,+ ‘Loko ku ri marito+ lawa u ma tweke,27 hikwalaho ka leswi mbilu+ ya wena yi oloveke lerova u titsongahata+ hikwalaho ka Xikwembu loko u twa marito yakwe malunghana ni ndhawu leyi ni vaaki va yona, u titsongahatile emahlweni ka mina+ ni ku handzula+ tinguvu ta wena hi le xikarhi, u rila emahlweni ka mina, loko ku ri mina, ndzi swi twile,+ ku vula Yehovha.28 Waswivo, ndza ku lahla eka vatata wa wena, kunene u ta lahliwa esirheni ra wena hi ku rhula,+ naswona mahlo ya wena a ma nge ri voni khombo+ hinkwaro leri ndzi nga ta ri tisa endhawini leyi ni le ka vaaki va yona.’”’”+Kutani va tisa nhlamulo eka hosi.29 Hiloko hosi yi rhumela rito ni ku hlengeleta vakulukumba hinkwavo va Yuda ni va Yerusalema.+30 Kutani hosi yi tlhandlukela endlwini ya Yehovha+ yi ri ni vavanuna hinkwavo va Yuda ni vaaki va Yerusalema ni vaprista+ ni Valevhi ni vanhu hinkwavo, lavakulu ni lavatsongo; yi sungula ku hlaya+ va yingisile, marito hinkwawo ya buku ya ntwanano, leyi yi kumiweke endlwini ya Yehovha.+31 Hosi yi hambeta yi yime endhawini+ ya yona, yi endla ntwanano+ emahlweni ka Yehovha leswaku yi landzela Yehovha ni ku hlayisa swileriso+ swakwe ni switiyisekiso+ swakwe ni milawu+ yakwe hi mbilu+ ya yona hinkwayo ni hi moya-xiviri wa yona hinkwawo,+ leswaku yi endla+ marito ya ntwanano lawa a ma tsariwe ebukwini leyi.+32 Ku tlula kwalaho, hinkwavo lava va kumiweke eYerusalema ni le ka Benjamini yi endle leswaku va yima na wona. Vaaki va Yerusalema va endla hi ku landza ntwanano wa Xikwembu, Xikwembu xa vatata wa vona.+33 Endzhaku ka sweswo Yosiya a susa swilo hinkwaswo swo nyenyetsa+ etikweni hinkwaro leri ri nga ra vana va Israyele,+ a va nyika ntirho hinkwavo lava va kumiweke eIsrayele, wa ku tirhela Yehovha Xikwembu xa vona. Emasikwini yakwe hinkwawo a va tshikanga ku landzela Yehovha Xikwembu xa vatata wa vona.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tinhlayo 14:1-45
14 Kutani ntshungu hinkwawo wu tlakusa marito ya wona, vanhu va hambeta va humesa marito ya vona va rila+ vusiku byebyo hinkwabyo.2 Vana va Israyele hinkwavo va sungula ku gungulela Muxe na Aroni,+ kutani ntshungu hinkwawo wu sungula ku va pfukela, wu ku: “Loko a hi lo fela etikweni ra Egipta kumbe loko a hi lo fela emananga lawa!3 Ha yini Yehovha a hi tisa etikweni leri leswaku hi ta wa hi banga?+ Vasati va hina ni vana va hina va ta phangiwa.+ Xana a swi antswi leswaku hi tlhelela aEgipta?”+4 Va kale va byelana va ku: “A hi hlawuleni murhangeri hi tlhelela aEgipta!”+5 Hiloko Muxe na Aroni va wa hi swikandza+ emahlweni ka nhlengeletano hinkwayo ya ntshungu wa vana va Israyele.6 Kutani Yoxuwa n’wana wa Nuni+ na Kalebe n’wana wa Yefune,+ lava va nga ya kambela tiko va handzula tinguvu ta vona hi le xikarhi,+7 va byela ntshungu hinkwawo wa vana va Israyele va ku: “Tiko leri hi tsemakanyeke eka rona leswaku hi ya ri kambela i tiko lerinene ngopfu.+8 Loko Yehovha a hi tsakela,+ kunene u ta hi nghenisa etikweni leri, a hi nyika rona, tiko leri khulukaka ntswamba ni vulombe.+9 Ntsena mi nga xandzukeli+ Yehovha; naswona mi nga va chavi vanhu va tiko+ leriya, hikuva i xinkwa xa hina. Xisirhelelo xa vona xi sukile ehenhla ka vona,+ Yehovha u na hina.+ Mi nga va chavi.”+10 Hambiswiritano, ntshungu hinkwawo wu kanela ku va khandla hi maribye.+ Kutani ku vangama ka Yehovha ku humelela eka vana va Israyele+ hinkwavo entsongeni wa nhlangano.11 Eku heteleleni Yehovha a byela Muxe a ku: “Xana vanhu lava va ta ndzi khoma hi ndlela leyi nga riki na xichavo+ ku fikela rini,+ naswona, xana va ta pfumala ripfumelo eka mina ku fikela rini, eka swikombiso hinkwaswo leswi ndzi swi endleke exikarhi ka vona?+12 Inge ndzi va ba hi ntungu ndzi va hlongola, ndzi ku endla tiko lerikulu ni leri nga ni matimba ku va tlula.”+13 Kambe Muxe a byela Yehovha a ku: “Vaegipta va ta twa leswaku hi matimba ya wena u rhangele vanhu lava va huma exikarhi ka vona.+14 Kutani va ta byela vaaki va tiko leri. Va swi twile leswaku hi wena Yehovha exikarhi ka vanhu lava,+ loyi u humeleleke u va langutile na vona va ku langutile.+ Hi wena Yehovha naswona papa ra wena ri yime ehenhla ka vona, u famba emahlweni ka vona u ri epapeni lerikulu ninhlikanhi ni le ndzilweni lowukulu nivusiku.+15 Loko wo dlaya vanhu lava ku fana niloko u dlaya munhu un’we,+ kunene matiko lama tweke ndhuma ya wena ma ta ku,16 ‘Hikwalaho ka leswi Yehovha a tsandzekeke ku nghenisa vanhu lava etikweni leri a va hlambanyeleke rona, u va dlaye emananga.’+17 Oho Yehovha, ndza ku kombela sweswi, kurisa+ matimba ya wena hilaha u vuleke hakona u ku,18 ‘Yehovha, la hlwelaka ku hlundzuka,+ la teleke musa wa rirhandzu,+ la rivalelaka xihoxo ni ku tlula nawu,+ kambe a nga ka a nga tshiki ku xupula+ la faneriwaka hi ku xupuriwa, la xupulaka vana hikwalaho ka xihoxo xa vatatana, ehenhla ka xitukulwana xa vunharhu ni le henhla ka xitukulwana xa vumune.’+19 Ndzi kombela u rivalela xihoxo xa vanhu lava hi ku landza vukulu bya musa wa wena wa rirhandzu, ni hilaha u va rivaleleke hakona vanhu lava ku sukela aEgipta ku ta fikela sweswi.”+20 Hiloko Yehovha a ku: “Ndza rivalela hi ku landza rito+ ra wena.21 Kutani hi tlhelo lerin’wana, leswi ndzi hanyaka, misava hinkwayo yi ta tatiwa hi ku vangama ka Yehovha.+22 Kambe vanhu hinkwavo lava va voneke ku vangama+ ka mina ni swikombiso+ swa mina leswi ndzi swi endleke aEgipta ni le mananga kambe va tshamela ku ndzi ringa+ ka khume, va nga yingisanga rito+ ra mina,23 va nga ka va nga ri voni tiko leri ndzi ri hlambanyeleke vatata wa vona, ina, hinkwavo lava va tirhisanaka na mina hi ndlela leyi nga riki na xichavo, va nga ka va nga ri voni.+24 Loko ku ri nandza wa mina Kalebe,+ hikwalaho ka leswi moya lowu hambaneke wu veke eka yena naswona a hambeteke a ndzi landzela+ hilaha ku heleleke, kunene ndzi ta n’wi tisa etikweni leri a yeke eka rona, kutani ri ta va ndzhaka ya vana vakwe.+25 Loko Vaamaleke ni Vakanana+ va ha tshama erivaleni ra le hansi, n’wina hundzulukani mundzuku mi suka mi ya emananga hi ndlela ya Lwandle ro Tshwuka.”+26 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe na Aroni a ku:27 “Xana ntshungu lowu wo biha wu ta ya emahlweni wu ndzi gungulela ku fikela rini?+ Ndzi ku twile ku gungula ka vana va Israyele loku va ndzi gungulelaka ha kona.+28 Va byele u ku, “‘Leswi ndzi hanyaka,” ku vula Yehovha, “ndzi nga ka ndzi nga mi endli hi ndlela leyi mi vuleke ha yona etindleveni+ ta mina!29 Mintsumbu ya n’wina yi ta wela+ emananga lawa, ina, hinkwavo lava tsarisiweke va n’wina, va nhlayo ya n’wina, lava va nga ni malembe ya 20 hi vukhale ku ya ehenhla, n’wina lava va ndzi gunguleleke.+30 Loko ku ri n’wina, mi nga ka mi nga ngheni etikweni leri ndzi tlakuseke voko+ ra mina ndzi hlambanya leswaku ndzi ta tshama na n’wina, handle ka Kalebe n’wana wa Yefune na Yoxuwa n’wana wa Nuni.+31 “‘“Kutani vana va n’wina lava mi vuleke leswaku va ta phangiwa,+ kunene na vona ndzi ta va tisa, hakunene lava va ta ri tiva tiko leri n’wina mi ri bakanyeke.+32 Kambe mintsumbu ya n’wina yi ta wela emananga lawa.+33 Vana va n’wina va ta va varisi emananga+ malembe ya 40, va ta hlamula hikwalaho ka swiendlo swa n’wina swa vumbhisa,+ kukondza mintsumbu ya n’wina yi hela emananga.+34 Hi ku landza nhlayo ya masiku lawa mi kambeleke tiko ha wona, masiku ya 40,+ siku rin’we ri yimela lembe rin’we, siku rin’we ri yimela lembe rin’we,+ mi ta hlamula hikwalaho ka swihoxo swa n’wina malembe ya 40,+ hikuva mi fanele mi swi tiva leswaku swi vula yini ku hambanisiwa na mina.+35 “‘“Mina Yehovha ndzi vurile, loko ku nga ri swona leswi ndzi nga ta swi endla eka ntshungu+ lowu wo biha hinkwawo, lowu hlengeletaneke ku lwa na mina: Va ta hela emananga lawa, naswona va ta fela+ kona.36 Kutani vavanuna lava Muxe a nga va rhuma leswaku va ya kambela tiko, lava loko va vuya va nga endla leswaku ntshungu hinkwawo wu n’wi gungulela, hi ku tisa xiviko xo biha hi tiko+ rero,37 ina, vavanuna lava va tiseke xiviko xo biha malunghana ni tiko rero va ta dlayiwa hi ntungu emahlweni ka Yehovha.+38 Kambe Yoxuwa n’wana wa Nuni na Kalebe n’wana wa Yefune va ta hambeta va hanya eka vavanuna lava a va ye eku kambeleni ka tiko.”’”+39 Loko Muxe a byele vana va Israyele hinkwavo marito lawa, vanhu va sungula ku rila swinene.+40 Ku tlula kwalaho, va pfuke nimpundzu swinene va ringeta ku tlhandlukela ehenhla ka ntshava, va ku: “Hi hina lava, kutani hi boheka ku tlhandlukela endhawini leyi Yehovha a yi vuleke. Hikuva hi dyohile.”+41 Kambe Muxe a ku: “Ha yini mi tlula xileriso xa Yehovha?+ Phela sweswo a swi nge humeleli.42 Mi nga tlhandluki, hikuva Yehovha a nga kona exikarhi ka n’wina, leswaku mi nga hluriwi emahlweni ka valala+ va n’wina.43 Hikuva Vaamaleke ni Vakanana va le mahlweni ka n’wina;+ kunene mi ta wa hi banga, hikuva leswi mi tlheleke mi tshika ku landzela Yehovha, Yehovha a nge fambi na n’wina.”+44 Hambiswiritano, va tiye nhlana va tlhandlukela ehenhla ka ntshava,+ kambe areka ya ntwanano ya Yehovha na Muxe a swi sukanga exikarhi ka nxaxa.+45 Kutani Vaamaleke+ ni Vakanana lava a va tshama entshaveni yoleyo va rhelela, va sungula ku va dlayetela ni ku va hangalasa ku ya fika eHorma.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Levhitika 1:1-17
1 Kutani Yehovha a vitana Muxe a vulavula na yena a ri entsongeni wa nhlangano,+ a ku:2 “Byela vana va Israyele+ u ku eka vona, ‘Loko munhu un’wana wa n’wina o tshuka a nyikela gandzelo eka Yehovha leri humaka eka swifuwo, mi ta nyikela gandzelo ra n’wina ri huma entlhambini wa tihomu ni le ntlhambini wa tinyimpfu.3 “‘Loko gandzelo rakwe ku ri gandzelo ro hisiwa+ leri humaka entlhambini wa tihomu, ra nkunzi, leri hanyeke kahle,+ u ta ri nyikela. U ta ri nyikela emahlweni ka Yehovha+ hi ku tirhandzela enyangweni ya ntsonga wa nhlangano.4 U fanele a tlhandleka voko ehenhla ka nhloko ya gandzelo ro hisiwa, naswona ri fanele ri amukeleka+ hi tintswalo eka yena leswaku ri va ro n’wi kombelela ku rivaleriwa.+5 “‘Kutani nkunzi leyitsongo yi ta tlhaviwa emahlweni ka Yehovha; naswona vana va Aroni, lava va nga vaprista+ va ta nyikela ngati ivi va xuva ngati ehenhla ka alitari+ leyi nga enyangweni ya ntsonga wa nhlangano, va yi rhendzela.6 Gandzelo ro hisiwa ri ta yevuriwa naswona ri tsemeleriwa hi swiphemu swa rona.+7 Kutani vana va Aroni, lava va nga vaprista va fanele va tshivela ndzilo ealitarini,+ va veka tihunyi hi ndlela ya kona endzilweni.+8 Vana va Aroni, lava va nga vaprista va ta veka swiphemu+ hi ndlela ya kona kutani nhloko ni mafurha ya tinso swi va ehenhla ka tihunyi leti nga endzilweni lowu nga ealitarini.9 Marhumbu+ ya rona ni manqina ya rona swi ta hlantswiwa hi mati; kutani muprista u fanele a swi mbulukisa hinkwaswo ealitarini swi va gandzelo ro hisiwa, gandzelo leri endliwaka hi ndzilo ri va nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha.+10 “‘Loko gandzelo rakwe ra gandzelo ro hisiwa ri huma entlhambini,+ u ta ri nyikela+ ri huma eka makhuna lamatsongo kumbe eka timbuti, ri ri xiphongo,+ ri hanye kahle.11 Ri fanele ri tlhaviwa emahlweni ka Yehovha etlhelo ka alitari, etlhelo ra le n’walungwini, kutani vana va Aroni, lava va nga vaprista va fanele va xuva ngati ya rona ehenhla ka alitari+ va yi rhendzela.12 U fanele a ri tsemelela hi swiphemu swa rona ni nhloko ya rona ni mafurha ya rona ya tinso, kutani muprista u ta swi veka hi ndlela ya kona ehenhla ka tihunyi leti nga endzilweni lowu nga ealitarini.+13 U ta hlantswa marhumbu+ ni manqina+ hi mati; kutani muprista u fanele a ri nyikela hinkwaro, a ri mbulukisa+ ealitarini. I gandzelo ro hisiwa, gandzelo leri endliwaka hi ndzilo ri va nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha.+14 “‘Kambe, loko gandzelo rakwe leri ri nga gandzelo leri hiseriwaka Yehovha ri endliwe hi ku tirhisa tinyenyana, u ta nyikela gandzelo rakwe hi magugurhwana+ kumbe hi swituvana.+15 Muprista u fanele a ri nyikela ealitarini kutani a ri khatlula+ nhloko, a ri mbulukisa ealitarini, kambe ngati ya rona yi ta chuluriwa etlhelo ka alitari.16 U fanele a susa chelele ra rona ni tinsiva ta rona a ti lahlela etlhelo ka alitari, etlhelo ra le vuxeni, endhawini ya nkuma lowu nga ni mafurha.+17 U fanele a ri handzula hi le timpapeni ta rona. A nga fanelanga a ri tsema hi le xikarhi.+ Kutani muprista u ta ri mbulukisa ealitarini ehenhla ka tihunyi leti nga endzilweni. I gandzelo ro hisiwa,+ gandzelo leri endliwaka hi ndzilo ri va nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha.+


text:
December 26–January 1
ESAYA 17-23
Risimu 123 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Ku Tirhisa Vulawuri Hi Ndlela Yo Biha Swi Endla Leswaku Munhu A Lahlekeriwa Hi Byona”: (10 min.)
Esa 22:15, 16—Xebina u tirhise vulawuri byakwe hi ndlela ya vutianakanyi (ip-1 238 ¶16-17)
Esa 22:17-22
—Yehovha u sive Xebina hi Eliyakimi (ip-1 238-240 ¶17-18)
Esa 22:23-25
—Mhaka ya Xebina yi hi dyondzisa tidyondzo ta nkoka (w07 1/15 8 ¶6; ip-1 240-241 ¶19-20)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Esa 21:1
—I ndhawu yihi leyi a yi vuriwa “mananga ya le lwandle” naswona ha yini? (w06 12/1 11 ¶2)
Esa 23:17, 18
—Xana mpindzulo wa Tiri wa swilo leswi vonakaka wu ve “wo kwetsima eka Yehovha” hi ndlela yihi? (ip-1 253-254 ¶22-24)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Esa 17:1-14
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: (u nga hundzi timinete timbirhi) bh—Tirhisa vhidiyo leyi nge Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele? leswaku u fambisa buku. (Xiya: U nga yi tlangi vhidiyo leyi hi nkarhi wa nkombiso.)
Riendzo Ro Vuyela: (u nga hundzi timinete ta mune) bh—Sungula dyondzo ya Bibele u yime enyangweni naswona pfula ndlela yo tlhela u n’wi endzela.
Dyondzo Ya Bibele: (u nga hundzi timinete ta tsevu) lv 150-151 ¶10-11—Kombisa ndlela leyi u nga xi pfunaka ha yona xichudeni xa wena.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 44
Xana U Ta ‘Tshama U Rindzile’?: (8 min.) Nkulumo leyi nga ta nyikeriwa hi nkulu leyi sekeriweke eka Xihondzo xo Rindza xa March 15, 2015, matluka 9-15. Khutaza hinkwavo leswaku va tshama va rindzile, hilaha murindzi wa le xivonweni xa Esaya ni vanhwana va ntlhanu va le xifanisweni xa Yesu va endleke hakona.—Esa 21:8; Mt 25:1-13.
Leswi Nhlengeletano Yi Swi Hetisiseke: (7 min.) Tlangani vhidiyo ya December leyi nge Leswi Nhlengeletano Yi Swi Hetisiseke.
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) kr ndz. 6 ¶1-7, ni “Xiyenge 2
—Ku Chumayela Hi Mfumo—Ku Chumayela Mahungu Lamanene eMisaveni Hinkwayo”
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 141 Ni Xikhongelo


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Vakorinto 5:1-21
5 Hikuva ha swi tiva leswaku loko yindlu+ ya hina ya laha misaveni, ku nga ntsonga+ lowu, yi hahluka,+ hi ta kuma muako lowu humaka eka Xikwembu, ku nga yindlu leyi nga endliwangiki hi mavoko,+ leyi nga riki na makumu+ ematilweni.2 Hikuva endlwini leyi ya ku tshama eka yona ha konya+ hakunene, hi navela swinene ku ambala leyi nga ya hina leyi humaka etilweni,+3 leswaku, loko hi yi ambarile hakunene, a hi nge kumiwi hi nga ambalanga.+4 Entiyisweni, hina lava hi nga entsongeni lowu ha konya, hi tshikileriwile; hikuva a hi lavi ku yi hluvula, kambe hi lava ku ambala yin’wana,+ leswaku leswi faka swi mitiwa hi vutomi.+5 Kutani loyi a hi lunghiseleleke xilo xolexi i Xikwembu,+ lexi hi nyikeke mfungho+ wa leswi nga ta ta, ku nga moya.+6 Hikokwalaho minkarhi hinkwayo hi ni xivindzi lexi tiyeke naswona ha swi tiva leswaku, loko ha ha ri ni kaya ra hina emirini, a hi kona eHosini,+7 hikuva hi famba hi ripfumelo, ku nga ri hi ku vona.+8 Kambe hi ni xivindzi lexi tiyeke naswona hi swi tsakela swinene ku hambana ni miri ni ku endla kaya ra hina swin’we ni Hosi.+9 Hikokwalaho hi tlhela hi swi endla xikongomelo xa hina leswaku, ku nga khathariseki leswaku hi ni kaya ra hina eka yena kumbe a hi kona eka yena,+ hi amukeleka eka yena.+10 Hikuva hinkwerhu hi fanele hi kombisiwa emahlweni ka xitshamo xa vuavanyisi xa Kreste,+ leswaku un’wana ni un’wana a ta kuma hakelo yakwe hi swilo leswi endliwaka hi ku tirhisa miri, hi ku ya hi swilo leswi a a hanya hi swona, swi nga ha va swi ri swinene kumbe swi bihile.+11 Hikokwalaho, hi ku tiva ku chava+ ka Hosi, hi tshamela ku khorwisa+ vanhu, kambe hina hi kombisiwile eka Xikwembu. Hambiswiritano, ndzi tshemba leswaku hi kombisiwile emapfalweni+ ya n’wina.12 Nakambe a hi tibumabumeli+ eka n’wina, kambe hi mi nyika xivangelo xa ku tibuma malunghana na hina,+ leswaku mi ta swi kota ku hlamula lava tibumaka hi ku languteka+ ka le handle kambe ku nga ri ka mbilu.+13 Hikuva loko a hi hlanya,+ a hi ta va hi hlanya eka Xikwembu; loko hi hlutekile emianakanyweni,+ hi hlutekele n’wina.14 Hikuva rirhandzu leri Kreste a nga na rona ra hi susumeta, hikuva leswi hi swona leswi hi swi avanyiseke, leswaku munhu un’we u fele hinkwavo;+ xisweswo hinkwavo va file;15 naswona u fele hinkwavo leswaku lava va hanyaka va nga ha tihanyeli,+ kambe va hanyela loyi+ a va feleke a tlhela a pfuxiwa.+16 Hikwalaho ku sukela sweswi a hi tivi munhu hi tlhelo ra nyama.+ Hambiloko hi tive Kreste hi tlhelo ra nyama,+ hakunene sweswi a ha ha n’wi tivisi xisweswo nikatsongo.+17 Hikwalaho loko un’wana a ri ni vun’we na Kreste, u va xivumbiwa lexintshwa;+ swilo swa khale swi hundzile,+ waswivo, ku ni swilo leswintshwa.+18 Kambe swilo hinkwaswo swi huma eka Xikwembu, lexi endleke leswaku hi vuyelelana+ na xona ha Kreste xi tlhela xi hi nyika vutirheli+ bya ku vuyelelana,19 hileswaku, Xikwembu ha Kreste+ xi endle leswaku misava+ yi vuyelelana na xona,+ a xi yi hlayeli swivi+ swa yona, naswona xi hi nyike rito+ ra ku vuyelelana.+20 Hikokwalaho hi+ vayimeri+ lava khomelaka Kreste,+ onge hi loko Xikwembu xi endla xikombelo ha hina.+ Leswi hi nga vakhomeri va Kreste ha kombela+ hi ku: “Vuyelelanani ni Xikwembu.”21 Loyi a nga xi tivangiki xidyoho+ u endliwe a va xidyoho+ hikwalaho ka hina, leswaku hina hi ta va ku lulama+ ka Xikwembu ha yena.


text:
1Ngako Jesu a txi guleta maso, a to wona vanyatithombe, va txi thela miningelo yawe amu ka txiya txa msengo wa Dithepele. 2A to wona ni wamsikati wa txisiwana, wa noni, a txi veka konamo simaleana simbidi. 3Se a txi khene: “Kha ditshuri, ni khani kwanu: Noni yiya ya txisiwana yi ningete kupala votshe. 4Nguko votshe va va nga humisa msengo wa Txizimu, va tekile kutalelwani kwawe; kambe awuwa, atxi a nga txi ningela, a txi tekile wusiwanani kwakwe, i di sotshe si a nga ti khene a na hanya ngu sona.” 5Ngako vamwane vo kari va nga txi wombawomba ngu Dithepele, ti to di tshurisetwe ngu marigwi o tshura ni miningelo ya sithembiso, Jesu a to angula a txi khene: 6“Ma ta masiku, ayawa, ka sotshe si mi si wonako, ku no mbi sala dirigwi txitimwi ka dirigwi: Sotshe si na khundumuselwa.” 7Vona va to mu wotisa va txi khona: “Mgondisi, ti na maheka ditshiku muni toneto kani? Njikombiso muni txi no woneka, kasi kuzivisa ti to eto ti lava kuhumelela kani?” 8Ene a xamute a txi khene: “Ti woneleni, mi si tumeli kukanganyiswa, nguko vavangi va na ta ngu ditina dangu, va txi khona: ‘Ani ngani’, mwendo kambe ku khona: ‘Mbimo se yi hafuhi!’ Mi nga va londeteleni. 9Mbimo yi mi engisako va txi womba ngu tiyimbi ni mazunga, mi nga telweni ngu dizowa: Ti fanete kuthanga toneto ti txi humelela, kambe magwito a totshe kha ma na mbi woneka kunukunuko.” 10Ngu msana a va gete ku khene: Lixaka li na wukela limwane lixaka, mfumo wu na wukela wumwane mfumo. 11Ku na humelela kuzinginikela ka hombe ka mafu, se ka makhalo a mangi ku na va ni tinzala ni mitungu. Ku na humelela sidiwukiso so thisa, ni sikombiso sa hombe nzumani. 12Aniko ti si nzi kumaheka totshe tiya, va na mi ñola, va txi mi xanisa, va txi mi ningela masinagogani, va txi mi sekela mikorani; va na mi yisa ka vakoma ni vafumeli ngu ndava ya ditina dangu; 13Seni eto ti na mi ninga mbimo ya kufakaza wukholwa wanu. 14Ti bhaleni timbiluni kwanu ti to mi nga karatekeni ngu tile mi fanelako ku ti vhikelisa tona, 15nguko ani nipune ni na mi ninga mapswi a wuzivi, ayawa valala vanu va no mbi si kota ku ma xula, hambi ku ma kambula. 16Mi na ningelwa hambi ngu vatate vanu, ngu vananu ni maxaka anu, ni vandoni vanu; va na daya vamwane kwanu. 17Mi na vengelwa ngu votshe ngu ndava ya ditina dangu. 18Aniko kha ku na mbi lova hambi msisi wumwewo wa ha msungoni kwanu. 19Ngu kutimisela kwanu, mi na hanyisa mimoya yanu. 20Ngako mi txi wona Jerusalema a txi ranganyetwa ngu sikwata sa tiyimbi, zivani ti to kuvhandamuswa kwakwe ku hafuhi. 21Ka donedo ditshiku, ava va ku Judheya, va na thavele mitungani; ava va ku didhoropani, va na hume. Se ava va ku tithembweni, va nga thuke ve wulela didhoropani; 22nguko masikuyo masiku a kupharela, kasiku totshe ti ti nga bhalwa ti hetiseka. 23Va na va ni dikhombo va sirumbu ni va kumamisa ka oneyo masiku, ngukuva ku na va ni tixanisa ta hombe ha mafuni, ni kuhenyelwa ku na wela ditiko diya. 24Va na wa ngu kudawa ngu ditxhari, va na payulwa ve yiswa ka otshe matiko; se Jerusalema a na kandetelwa ngu vamatiko, kala kuza mbimo ya vamatiko yi va yi di tatisekile. 25“Ku na va ku di ni sikombekiso ha ditamboni, ha mtximani ni tinyeletini. Ha mafuni ku na va ho kuxaniseka ka matiko ngu kuthava diguwa da kudhuma ka mavimbi ni linene. 26Vathu va na tsivala ngu kuthava makhombo yawa ma no humelela ha ditikoni kotshe: Nguko mitamo ya nzumani yi na dekadekiswa. 27Konako se va na wona Mwanana wa Mthu a txi txhika a di marefuni, ni mtamo ni wudhumo wa hombe. 28Mbimo yi ti no khata kuhumelela tiya, gulani maso mi txi wona txitimwi, ngukusa ku hafuhi kuhanyiswa kwanu.” 29Se a to womba txifananiso txiya: “Wonani mxanvu ni yimwane mindonga. 30Mbimo yi yi khatako kuthunga linyenvu, ma ti ziva ti to ma hokile malanga. 31Ngu toneto, mbimo yi mi no wona kuhumelela tiya, ti ziveni ti taku wu hokile Mfumo wa Txizimu. 32Kha ditshuri na mi gela ku khani: kha li na mbi pinda aliya liveleko, na ti sa humelela tiya. 33Nzuma ni mafu si na pinda, aniko mapswi angu kha ma na mbi pinda. 34“Kambe ti woneleni, kasiku timbilu tanu ti si thuki ti nemelwa ngu ku ambi ti pimela ni wudevi ni kuvilela ngu sa wutomi wuwa, ti to ditshikudo di si mi ñoli ngu txidhukisa, 35nga mlawu, ngukuva di na wela votshe va va nga aka ha mafuni kotshe. 36Khutalani na mi txi khongela txotshe txikhati, kasiku mi va ni mtamo wa kuhuluka ka totshe ti ti no humelela, ni kuema mi di tsani masoni ka Mwanana wa Mthu.” 37Ni mtshikari, Jesu a ti zumba a txi gondisa Dithepeleni, kambe ni wusiku a ti huma e ya zumba mtungani, awu wu dhanwako ku mbwa Olivheti. 38Se votshe vathu va ti vindukela ve ta kwakwe, Dithepeleni, kasi kuta mu engisa.
Copyright
Learn More


text:
LANGUTELO RA BIBELE
Ku Xaniseka
Vanhu van’wana va vona onge Xikwembu hi xona xi vangaka ku xaniseka kumbe a xi khathali. Kambe, xana Bibele yi dyondzisa sweswo? Nhlamulo ya yona yi nga ha ku hlamarisa.
Xana Xikwembu xi hi vangela ku xaniseka?
“Ina, entiyisweni Xikwembu a xi endli hilaha ku hombolokeke.”—Yobo 34:12.
LESWI VANHU VA SWI VULAKA
Van’wana va vula leswaku swilo hinkwaswo leswi endlekaka, i ku rhandza ka Xikwembu. Xisweswo va tshemba leswaku Xikwembu hi xona xi hi vangelaka ku xaniseka. Hi xikombiso, loko ku va ni timhangu ta ntumbuluko va anakanya leswaku swiendlakalo sweswo i ndlela ya Xikwembu ya ku xupula lava dyoheke.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Bibele yi dyondzisa leswaku Xikwembu a xi hi vangeli ku xaniseka. Hi xikombiso, Bibele yi vula leswaku loko hi xaniseka ku ta va ku ri xihoxo ku vula hi ku: “Ndzi ringiwa hi Xikwembu.” Ha yini? Hikuva “Xikwembu xi nga ka xi nga ringiwi hi swilo swo biha naswona xona a xi ringi munhu.” (Yakobo 1:13) Leswi swi vula leswaku Xikwembu a hi xona xi hi vangelaka miringo kumbe ku xaniseka loku hi langutanaka na kona. Ku endla tano a swi ta va swi kombisa vuhomboloki kambe “Xikwembu a xi endli hilaha ku hombolokeke.”—Yobo 34:12.
Loko ku ri leswaku Xikwembu a hi xona xi hi vangelaka ku xaniseka, i mani? Lexi twisaka ku vava hileswaku hakanyingi vanhu va twisiwa ku vava hi vanhu van’wana lava nga hetisekangiki. (Eklesiasta 8:9) Ku engetela kwalaho, hi nga ha langutana ni makhombo hikwalaho ka ‘swiendlakalo leswi nga languteriwangiki,’ sweswo swi nga vangiwa hi ku va endhawini leyi hoxeke hi nkarhi lowu hoxeke. (Eklesiasta 9:11) Bibele yi dyondzisa leswaku “mufumi wa misava leyi” Sathana Diyavulosi hi yena a vangaka ku xaniseka hikuva “misava hinkwayo yi le hansi ka matimba ya lowo homboloka.” (Yohane 12:31; 1 Yohane 5:19) Sathana hi yena a vangelaka vanhu ku xaniseka ku nga ri Xikwembu.
Xana Xikwembu xi ni mhaka ni ku xaniseka ka hina?
Enkarhini wa maxangu ya vona hinkwawo, na yena a a ri emaxangwini.”—Esaya 63:9.
LESWI VANHU VA SWI VULAKA
Van’wana va anakanya leswaku Xikwembu a xi khathali hi swiphiqo swa hina. Hi xikombiso, mutsari un’wana u vule leswaku Xikwembu “a xi na tintswalo kumbe ntwela-vusiwana eku xanisekeni ka hina.” Mutsari loyi u tlhela a vula leswaku loko ku ri leswaku Xikwembu xi kona, “a xi khathali hi vanhu.”
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Bibele a yi dyondzisi leswaku Xikwembu a xi na ntwela-vusiwana kambe xi ni mhaka ni ku xaniseka ka hina naswona ku nga ri khale xi ta ku herisa. Xiya tinhla tinharhu ta le Bibeleni leti chavelelaka.
Xikwembu xa ku vona ku xaniseka ka hina. Ku sukela eku sunguleni ka ku xaniseka ka vanhu, a ku na nhloti ni wun’we lowu nga xiyiwangiki hi Yehovha * loyi a nga ni “mahlo lama vangamaka” lama vonaka swilo hinkwaswo. (Pisalema 11:4; 56:8) Hi xikombiso, loko valandzeri va xona va le minkarhini ya khale va tshikileriwa, Xikwembu xi te: “Entiyisweni ndzi vone ku xaniseka ka vanhu va mina.” Xana a xi ku ba hi makatla ku vava ka vona? Doo! Hikuva xi tlhele xi ku: “Ndza ku tiva swinene ku vava loku va ku twaka.” (Eksoda 3:7) Vanhu vo tala va chaveleleka hi ku twa marito lawa, ku tiva leswaku Xikwembu xa ku vona ku xaniseka hinkwako ka hina hambi ku ri makhombo lawa van’wana va nga ma voniki kumbe ku ma twisisa.—Pisalema 31:7; Swivuriso 14:10.
Xikwembu xi twelana na hina loko hi xaniseka. Ku xaniseka ka hina Yehovha Xikwembu a ngo ku vona ntsena kambe ku tlhela ku n’wi twisa ku vava. Hi xikombiso, Xikwembu a xi khumbeka swinene loko vagandzeri va xona va khale va xaniseka. Bibele yi ri: “Enkarhini wa maxangu ya vona hinkwawo, na yena a a ri emaxangwini.” (Esaya 63:9) Hambileswi Xikwembu xi tlakukeke swinene eka vanhu, xi twelana na vona lava xanisekaka onge hiloko ku vava ka vona ku ri embilwini ya xona. Hakunene “Yehovha u ni xinakulobye lexikulu swinene ni tintswalo.” (Yakobo 5:11) Ku engetela kwalaho, Yehovha wa hi pfuna leswaku hi langutana ni ku xaniseka ka hina.—Vafilipiya 4:12, 13.
Xikwembu xi ta ku herisa ku xaniseka hinkwako ka vanhu. Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi ta ku herisa ku xaniseka hinkwako laha misaveni. Yehovha u ta tirhisa Mfumo wa matilo leswaku a cinca xiyimo xa vanhu. EBibeleni Xikwembu xi tshembisa leswaku loko nkarhi wolowo wu fika, “xi ta sula mihloti hinkwayo ematihlweni ya vona, rifu a ri nge he vi kona, hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona. Swilo swo sungula swi hundzile.” (Nhlavutelo 21:4) Ku ta endleka yini hi lava se va feke? Xikwembu xi ta va pfuxela laha misaveni leswaku na vona va tsakela vutomi lebyi nga ta va byi nga ha ri na ku xaniseka. (Yohane 5:28, 29) Xana vanhu va ha ta karhatiwa hi ku tsundzuka ku xaniseka ka khale? E-e hikuva Yehovha u tshembisa a ku: “Swilo swo sungula a swi nge tsundzukiwi, hambi embilwini a swi nge ti.”—Esaya 65:17. *
^ ndzim. 13 Yehovha i vito ra Xikwembu hilaha swi kombisiweke hakona eBibeleni.
^ ndzim. 15 Leswaku u kuma leswaku ha yini Xikwembu xi pfumelela ku xaniseka ni leswaku xi ta ku herisa njhani, hi kombela u hlaya ndzima 8 na 11 ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Vubihi Ni Ku Xaniseka?
Vubihi byi sungule njhani naswona ha yini Xikwembu xi byi pfumelele byi ya emahlweni? Xana ku xaniseka ku ta kala ku hela?
Mfumo Wa Xikwembu I Yini?
I mani Hosi ya Mfumo wa Xikwembu naswona Mfumo wu ta hetisisa yini?


text:
Ku Endla Matiko Ma Lunghekela ‘Ku Dyondzisiwa Hi Yehovha’
“Hosana . . . yi va mupfumeri, hikuva a yi hlamarisiwe hi dyondzo ya Yehovha.”—MINTIRHO 13:12.
1-3. Ha yini a swi nga va oloveli vadyondzisiwa va Yesu ku chumayela mahungu lamanene “ematikweni hinkwawo”?
YESU KRESTE u nyike valandzeri vakwe ntirho wo tala wo wu endla. U va lerise leswaku va “endla vanhu va matiko hinkwawo va va vadyondzisiwa.” A va fanele va chumayela “mahungu lamanene . . . ya mfumo” eka vanhu “emisaveni hinkwayo leyi akiweke leswaku byi va vumbhoni ematikweni hinkwawo.”—Matewu 24:14; 28:19.
2 Vadyondzisiwa a va rhandza Yesu swin’we ni mahungu lamanene. Kambe swi nga ha endleka a va tivutisa va ku, ‘Hi ta swi endlisa ku yini leswi Yesu a hi leriseke ku swi endla?’ Xo sungula, a va nga talanga. Nakambe, a va dyondzisa vanhu leswaku Yesu i N’wana wa Xikwembu, kambe vanhu a va swi tiva leswaku Yesu a a dlayiwile. Ku tlula kwalaho, vanhu vo tala a va anakanya leswaku vadyondzisiwa a va ri “vanhu lava nga dyondzekangiki, lava tolovelekeke.” (Mintirho 4:13) Varhangeri va vukhongeri va Vayuda a va dyondze eswikolweni swa vukhongeri, kambe vadyondzisiwa a va nga yanga eswikolweni swoleswo. Naswona rungula leri a va ri chumayela a ri nga fambisani ni mikhuva ya Vayuda leyi varhangeri va vukhongeri a va ri ni madzana ya malembe va yi dyondzisa. Leswi vadyondzisiwa a va nga xiximiwi eIsrayele, va nga ha va va tivutisile loko ku ta va ni vanhu lava a va ta va yingisela eMfun’weni lowu a wu ri ni matimba wa Rhoma.
3 Yesu u lemuxe vadyondzisiwa vakwe leswaku a va ta vengiwa va tlhela va xanisiwa ni leswaku van’wana va vona a va ta dlayiwa. (Luka 21:16, 17) Vanghana va vona ni mindyangu ya vona a yi ta va xenga. Nakambe, vanhu van’wana lava a va ta tivitana vadyondzisiwa va Kreste a va ta dyondzisa mavunwa. Vadyondzisiwa a va ta dyondzisa etindhawini leti a ti ta va ti taleriwe hi vugevenga ni madzolonga. (Matewu 24:10-12) Kutani a va ta swi kotisa ku yini ku chumayela ku ya fika “endhawini ya le kule swinene ya misava”? (Mintirho 1:8) Swi nga ha endleka vadyondzisiwa va tivutisile leswaku a va ta swi kotisa ku yini ku endla ntirho lowu ku nga khathariseki swihinga leswi hinkwaswo.
4. Byi ve byihi vuyelo bya ntirho wo chumayela?
4 Hambileswi vadyondzisiwa a va swi tiva leswaku ntirho lowu a wu nga ta olova, va yingise xileriso xa Yesu naswona va chumayele eYerusalema, eSamariya ni le matikweni man’wana. Endzhaku ka malembe ya kwalomu ka 30, a va fike etindhawini to tala lerova muapostola Pawulo u vule leswaku a va “[chumayele] eka ntumbuluko hinkwawo lowu nga ehansi ka tilo.” Naswona vanhu lava humaka ematikweni yo tala va ve vadyondzisiwa. (Vakolosa 1:6, 23) Hi xikombiso, loko Pawulo a chumayele exihlaleni xa Kipra, mufumi kumbe hosana ya le Rhoma, u ve mudyondzisiwa hikuva u “hlamarisiwe hi dyondzo ya Yehovha.”—Hlaya Mintirho 13:6-12.
Yesu u tshembise leswaku u ta va ni vadyondzisiwa vakwe ni leswaku moya lowo kwetsima wu ta va pfuna ku chumayela
5. (a) Yesu u va tshembise yini vadyondzisiwa vakwe? (b) Buku yin’wana ya matimu yi vule yini malunghana ni nkarhi wa vaapostola?
5 Vadyondzisiwa a va swi tiva leswaku a va nga ta swi kota ku chumayela emisaveni hinkwayo hi matimba ya vona. Kambe a va swi tiva leswaku Yesu u tshembise leswaku u ta va na vona ni leswaku moya lowo kwetsima wu ta va pfuna. (Matewu 28:20) Swiyimo swin’wana swa le nkarhini wolowo na swona swi nga ha va swi va pfunile vadyondzisiwa. Entiyisweni, buku yin’wana ya matimu yi hlamusela leswaku nkarhi wa vaapostola a wu ri nkarhi lowunene eka Vakreste, wo sungula ku chumayela ni leswaku endzhakunyana Vakreste va swi xiyile leswaku Xikwembu xi va lunghiselele ndlela.
6. (a) Hi ta bula hi yini exihlokweni lexi? (b) Hi ta bula hi yini exihlokweni lexi landzelaka?
6 Xana Yehovha u cince swiendlakalo swa misava swa le nkarhini wa vaapostola leswaku Vakreste va ta kota ku endla ntirho wo chumayela? Bibele a yi vuli nchumu hi mhaka yoleyo. Kambe ha swi tiva leswaku Yehovha a a lava leswaku vanhu va yena va chumayela mahungu lamanene ni leswaku Sathana u tsandzekile ku va sivela. Exihlokweni lexi, hi ta bula hi swilo swin’wana swa le nkarhini wa vaapostola leswi nga ha vaka swi endle leswaku swi va olovela vadyondzisiwa ku chumayela. Exihlokweni lexi landzelaka, hi ta bula hi swilo swin’wana leswi hi pfuneke eminkarhini ya hina leswaku hi chumayela mahungu lamanene emisaveni hinkwayo.
KU RHULA KA LE RHOMA
7. A ku ri yini Ku Rhula ka le Rhoma, naswona a ku hambane njhani ni minkarhi yin’wana?
7 Enkarhini wa vaapostola, ku rhula loku a ku ri kona eMfun’weni wa Rhoma ku endle leswaku swi va olovela vadyondzisiwa ku chumayela. Nkarhi wolowo a wu vuriwa Ku Rhula ka le Rhoma, kumbe Pax Romana hi Xilatini. Hi nkarhi wolowo, hulumendhe ya Rhoma yi herise ku xandzuka kun’wana ni kun’wana lokutsongo. I ntiyiso leswaku a ti ri kona tinyimpi, hilaha Yesu a profeteke hakona leswaku ti ta va kona. (Matewu 24:6) Varhoma va lovise muti wa Yerusalema hi lembe ra 70, naswona va lwe tinyimpi letitsongo ekusuhi ni ndzilakana wa mfumo wa vona. Kambe etindhawini to tala emfun’weni wolowo a ku ri ni ku rhula, naswona vadyondzisiwa a swi va olovela ku fambafamba ni ku chumayela. Ku rhula koloko ku ve kona ku ringana malembe ya kwalomu ka 200. Buku yin’wana yi vula leswaku ematin’wini hinkwawo ya vanhu, a ku nga si tshama ku va ni nkarhi wo leha hi ndlela yoleyo wa ku rhula laha a ku khumbeka vanhu vo tala.
8. Ku Rhula ka le Rhoma ku va pfune njhani vadyondzisiwa?
8 Kwalomu ka malembe ya 250 endzhaku ka Kreste, mukambisisi la vuriwaka Origen u tsale swo karhi malunghana ni nkarhi lowu wa ku rhula. U vule leswaku leswi Varhoma a va fuma ematikweni yo tala swinene, swi va oloverile vadyondzisiwa ku chumayela eka wona hinkwawo. Vanhu a va hanyisana hi ku rhula eswimitanini swa vona, a va nga lwi leswaku va sirhelela tiko ra vona. Hikwalaho Origen u anakanya leswaku hikwalaho ka xiyimo xolexo, vanhu vo tala a va ta swi kota ku yingisela vadyondzisiwa loko va va chumayela hi rirhandzu ni hi ku rhula. Hambileswi vadyondzisiwa a va xanisiwa, va tirhise nkarhi wolowo wa ku rhula hi ndlela leyinene kutani va chumayela mahungu lamanene kun’wana ni kun’wana.—Hlaya Varhoma 12:18-21.
KU FAMBAFAMBA A SWI OLOVA
9, 10. Hi swihi swilo swin’wana leswi endleke leswaku swi va olovela vadyondzisiwa ku fambafamba?
9 Varhoma va endle mapatu lama nga mpfhuka lowu tlulaka 80 000 wa tikhilomitara lawa a ma ya etindhawini to tala leti a ti lawuriwa hi mfumo wolowo. Masocha ya vuthu leri nga ni matimba ra Rhoma a ma ta famba hi ku olova emapatweni wolawo ma ya kun’wana ni kun’wana leswaku ma ya lwela tiko ra wona naswona ma lawula vanhu va le mfun’weni wolowo. Vakreste va tirhise mapatu wolawo va famba emakhwatini, va tsemakanya mananga ni le tintshaveni leswaku va ya chumayela etindhawini to tala.
Mapatu lama akiweke hi Varhoma ma endle leswaku swi olovela vadyondzisiwa ku chumayela etindhawini to tala
10 Ku engetela eka mapatu wolawo, Varhoma a va tlhela va famba hi mabyatso. A va tluta emilambyeni ni le migerhweni kumbe elwandle va ya emahlalukweni ya madzana lawa a ma ri kona emfun’weni wolowo. Entiyisweni, Varhoma a va tirhisa tindlela to tlula 900 ta le lwandle. Hikwalaho ni Vakreste a va famba hi mabyatso va ya etindhawini to tala. A swi nga lavi va va ni mapasi yo endza leswaku va nghena ematikweni man’wana. Nakambe, makhamba a ma nga talanga emapatweni hikuva a ma swi tiva leswaku Varhoma a va swi xupula hi ndlela yo vava swigevenga. Naswona leswi a ku ri ni swikepe swo tala swa masocha ya le Rhoma elwandle, vatluti a va nga chavi leswaku va nga hlaseriwa hi tinsulavoya ta le lwandle. Hambileswi Bibele yi vulaka leswaku Pawulo u fambe hi mabyatso lama nga fika ma tshoveka ni leswaku u tshame a va ekhombyeni elwandle minkarhi yin’wana, a yi vuli leswaku u hlaseriwe hi tinsulavoya ta le lwandle. Hikwalaho ku famba hi patu ni hi byatso a swi nga ri na khombo.—2 Vakorinto 11:25, 26.
RIRIMI RA XIGRIKI
11. Ha yini vadyondzisiwa va tirhise Xigriki?
11 Tindhawu to tala leti a ti fumiwa hi Varhoma ti tshame ti hluriwa hi Alekzanda Lonkulu, mufumi wa Mugriki. Hi yona mhaka vanhu va le tindhawini toleto a va dyondze ku vulavula Xigriki lexi a xi tiviwa tanihi Xikoine. Hikwalaho, vadyondzisiwa va swi kotile ku va chumayela hi ririmi rolero. A va tlhela va va tshahela Matsalwa ya Xiheveru hikuva a ma hundzuluxeriwile ma yisiwa eka Xigriki. Vanhu vo tala a va byi tiva vuhundzuluxeri lebyi, lebyi vuriwaka Septuagint, lebyi a byi hundzuluxeriwe hi Vayuda lava a va tshama aEgipta. Vatsari va Bibele va tlhele va tirhisa Xigriki ku tsala Bibele hinkwayo. Xigriki a xi ri ni marito yo tala, hikwalaho a ri ri ririmi lerinene ro hlamusela ntiyiso lowu enteke wa Bibele. Naswona Xigriki xi pfune mavandlha leswaku ma kota ku vulavurisana ni ku va ni vun’we.
12. (a) I yini codex, naswona ha yini a swi olova ku yi tirhisa ku tlula buku-nsongwa? (b) Vakreste vo tala va sungule rini ku tirhisa tibuku?
12 I yini leswi Vakreste va le nkarhini wa vaapostola va swi tirhiseke leswaku va dyondzisa vanhu Bibele? Eku sunguleni a va tirhisa tibuku-nsongwa. Kambe a swi nga olovi ku tirhisa tibuku-nsongwa kumbe ku famba na tona. Loko Vakreste va lava ku hlaya tsalwa, a va fanele va phurumula buku-nsongwa kutani va yi petsa loko va hetile. Hakanyingi tibuku-nsongwa a ti tsariwa eka tlhelo rin’we ntsena. Evhangeli ya Matewu a yi tata buku-nsongwa yin’we. Kutani vanhu va sungule ku tirhisa codex, leyi a yi ri yona buku yo sungula. Muhlayi a a pfula buku yoleyo hi ku olova ivi a lava tsalwa. Van’wamatimu va vula leswaku Vakreste va nambe va sungula ku tirhisa tibuku ni leswaku endzhaku ka lembe ra 100, vo tala va vona a va tirhisa tibuku.
NAWU WA LE RHOMA
13, 14. (a) Pawulo u sirheleleke njhani hileswi a a ri muaki wa le Rhoma? (b) Vakreste va vuyeriwe njhani eka nawu wa le Rhoma?
13 Vakreste va le minkarhini ya vaapostola va vuyeriwile eka nawu wa le Rhoma. Hi xikombiso, Pawulo a a ri muaki wa le Rhoma, naswona minkarhi yo tala nawu a wu n’wi sirhelela loko a ri karhi a fambafamba. Loko masocha ya Varhoma ma khome Pawulo eYerusalema naswona ma ri kusuhi ni ku n’wi ba, u ma byele leswaku a a ri muaki wa le Rhoma. U tsundzuxe ndhuna ya wona leswaku muaki wa le Rhoma a nga fanelanga a biwa a nga si tengisiwa. Hikwalaho “vavanuna lava a va lava ku n’wi konanisa va ri karhi va n’wi xanisa va n’wi sukela; kutani ndhuna ya nyimpi yi chava loko yi kumisise leswaku [Pawulo] a a ri Murhoma ni leswi yi n’wi boheke.”—Mintirho 22:25-29.
Vakreste va tirhise nawu wa le Rhoma leswaku va ‘lwela ni ku simeka hi nawu’ mfanelo ya vona yo chumayela
14 Leswi Pawulo a a ri muaki wa le Rhoma swi khumbe ndlela leyi a khomiweke ha yona le Filipiya. (Mintirho 16:35-40) Naswona loko ntshungu lowu hlundzukeke wu lave ku vavisa Vakreste van’wana le Efesa, xirho xa mfumo xi miyete ntshungu wolowo kutani xi tsundzuxa vanhu volavo leswaku a va tlula nawu wa le Rhoma. (Mintirho 19:35-41) Endzhakunyana, loko a ri eKhezariya, Pawulo u tirhise mfanelo yakwe ya leswaku a ya tengisiwa emahlweni ka mufumi wa le Rhoma. Loko a ri kwalaho u lwele mahungu lamanene. (Mintirho 25:8-12) Hikwalaho Vakreste va tirhise nawu wa le Rhoma leswaku va ‘lwela ni ku simeka hi nawu’ mfanelo ya vona yo chumayela.—Vafilipiya 1:7.
VAYUDA A VA TSHAMA EMATIKWENI YO TALA
15. Vayuda vo tala a va tshama kwihi loko Yesu a ri laha misaveni?
15 Swi kona swin’wana leswi nga ha vaka swi pfune Vakreste va le nkarhini wa vaapostola leswaku va chumayela emisaveni hinkwayo. Hi nkarhi wolowo, Vayuda a va nga kumeki eIsrayele ntsena kambe a va kumeka ematikweni yo tala. Ha yini? Madzana ya malembe emahlweni ka kwalaho, Vayuda va yisiwe evuhlongeni eAsiriya naswona endzhaku ka malembe yo tala van’wana va yisiwe evuhlongeni eBabilona. Endzhakunyana, loko Vaperesiya va fuma Vababilona, Vayuda a va tshama eMfun’weni hinkwawo wa Peresiya. (Estere 9:30) Loko Yesu a ri laha misaveni, a ku ri ni Vayuda eMfun’weni hinkwawo wa Rhoma, etindhawini to tanihi le Egipta ni le swiphen’wini swin’wana swa Afrika N’walungu, ku katsa ni le Greece, Asia Minor (Turkey) ni le Mesopotamiya (Iraq). Ku anakanyiwa leswaku eka vanhu vo tlula 60 wa timiliyoni lava a va tshama emfun’weni wolowo, vo tlula mune wa timiliyoni a va ri Vayuda. Hambileswi Vayuda a va hangalakile etindhawini to tala, a va nga byi tshiki vukhongeri bya vona.—Matewu 23:15.
16, 17. (a) Leswi a ku ri ni Vayuda ematikweni yo tala, vanhu lava a va nga ri Vayuda va vuyeriwe njhani? (b) Vakreste va xi landzele njhani xikombiso xa Vayuda?
16 Leswi Vayuda a va tele ematikweni yo tala, vanhu vo tala lava a va nga ri Vayuda a va ma tiva Matsalwa ya Xiheveru naswona va dyondze leswi Vayuda a va pfumela eka swona. Hi xikombiso, va dyondze leswaku ku ni Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso nileswaku lava va xi tirhelaka va fanele va yingisa milawu ya xona. Va dyondze leswaku Matsalwa ya Xiheveru a ma huma eka Xikwembu naswona a ma ri ni vuprofeta byo tala lebyi a byi vulavula hi Mesiya. (Luka 24:44) Hikwalaho loko Vakreste va chumayela mahungu lamanene, Vayuda ni lava a va nga ri Vayuda se a va swi tiva swin’wana swa swilo leswi Vakreste a va chumayela ha swona. Pawulo a a lava ku kuma vanhu lava a va ta yingisela mahungu lamanene. Minkarhi yo tala a a ya emasinagogeni, laha Vayuda a va gandzela kona, naswona u tirhise Matsalwa leswaku a kanerisana na vona.—Hlaya Mintirho 17:1, 2.
17 Vayuda a va hlengeletana nkarhi ni nkarhi emasinagogeni kumbe etindhawini leti nga rivala leswaku va ta gandzela. A va yimbelela tinsimu, va khongela va tlhela va bula hi Matsalwa. Vakreste va landzele xikombiso xa vona naswona namuntlha hi endla leswi fanaka emavandlheni ya hina.
YEHOVHA U VA PFUNILE LESWAKU VA CHUMAYELA
18, 19. (a) Swiyimo swa le nkarhini wa vaapostola swi pfune Vakreste leswaku va endla yini? (b) Xihloko lexi xi ku endla u titwa njhani hi Yehovha?
18 Nkarhi wa vaapostola a wu hlawulekile ematin’wini. EMfun’weni wa Rhoma, a ku ri ni ku rhula, vanhu vo tala a va vulavula ririmi leri fanaka naswona nawu a wu sirhelela vanhu. A swi olova ku fambafamba naswona vanhu ematikweni yo tala a va va tiva Vayuda ni Matsalwa ya Xiheveru. Swilo leswi hinkwaswo swi pfune Vakreste leswaku va ya emahlweni va endla ntirho lowu Xikwembu xi va nyikeke wona.
19 Kwalomu ka malembe ya 400 emahlweni ka ku va Yesu a ta laha misaveni, Plato, mutivi wa filosofi wa Mugriki u tsale leswaku vanhu swa va tikela swinene ku tiva Muvumbi ni leswaku a va swi koti ku byela vanhu hinkwavo emisaveni malunghana na yena. Kambe Yesu u te: “Swilo leswi vanhu va nga swi kotiki Xikwembu xa swi kota.” (Luka 18:27) Swi le rivaleni leswaku swi kotekile ku endla ntirho wo chumayela hikwalaho ka mpfuno wa Yehovha. U lava leswaku “vanhu va matiko hinkwawo” va twa mahungu lamanene va tlhela va n’wi tiva. (Matewu 28:19) Xihloko lexi landzelaka xi ta hlamusela ndlela leyi mahungu lamanene ma chumayeriwaka ha yona emisaveni hinkwayo namuntlha.


text:
Xana Yesu U Fele eXihambanweni?
Nhlamulo ya Bibele
Vanhu vo tala va teka xihambano ku ri mfungho lowu tolovelekeke ngopfu wa Vukreste. Hambiswiritano, Bibele a yi vuli nchumu malunghana ni lexi Yesu a feleke eka xona, xisweswo a ku na munhu la nga tivaka xivumbeko xa xona hi ku helela. Nilokoswiritano, Bibele yi nyikela vumbhoni bya leswaku Yesu u fele emhandzini leyi ololokeke ku nga ri exihambanweni.
Hakanyingi loko Bibele yi kombetela eka nchumu lowu Yesu a feleke eka wona yi tirhisa rito ra Xigriki leri nge, stau·ros′. (Matewu 27:40; Yohane 19:17) Hambileswi vuhundzuluxeri byi tirhisaka rito leri nge “xihambano,” swidyondzi swo tala swi pfumela leswaku ri vula “mhandzi leyi ololokeke.” * Hi ku ya hi buku leyi vuriwaka A Critical Lexicon and Concordance to the English and Greek New Testament rito leri nge, stau·ros′ “a ri si tshama ri hlamuseriwa tanihi timhandzi timbirhi leti hingakanyaneke ti endla xivumbeko xo karhi.”
Bibele yi tlhela yi tirhisa rito ra Xigriki leri nge, xy′lon tanihi mavizweni wa rito leri nge, stau·ros′. (Mintirho 5:30; 1 Petro 2:24) Rito leri ri vula “rihunyi,” “mhandzi kumbe “nsinya.” * Xisweswo The Companion Bible yi gimeta yi ku: “A ku na marito eka Testamente Leyintshwa ya Xigriki lama vulaka timhandzi timbirhi.”
Xana Xikwembu xa ku pfumelela ku tirhisiwa ka xihambano evugandzerini?
Ku nga khathariseki xivumbeko xa nchumu lowu Yesu a feleke eka wona, tinhla leti landzelaka ni tindzimana ta Bibele ti kombisa leswaku a hi fanelanga hi tirhisa xihambano evugandzerini.
Xikwembu a xi byi amukeli vugandzeri lebyi tirhisaka swifaniso kumbe mimfungho, ku katsa ni xihambano. Xikwembu xi lerise Vaisrayele leswaku va nga tirhisi “xivumbeko xa xifanekiselo xin’wana ni xin’wana” evugandzerini bya vona, hilaha ku fanaka ni Vakreste va byeriwe leswaku va ‘balekela ku gandzela swifaniso swa hava.’
—Deteronoma 4:15-19; 1 Vakorinto 10:14.
Vakreste va lembe-xidzana ro sungula a va xi tirhisanga xihambano evugandzerini. * Tidyondzo ni xikombiso xa vaapostola swi vekele Vakreste hinkwavo ntila lowu va faneleke va wu landzela.
—2 Vatesalonika 2:15.
Ku tirhisiwa ka xihambano swi sukela eka vuhedeni. * Endzhaku ka malembe ya madzana Yesu a file, loko tikereke ti hambuka eka leswi a a swi dyondzisa, swirho leswintshwa swa kereke “a swi pfumeleriwe hi vunyingi leswaku swi tlhelela eka ku tirhisa mimfungho ya vuhedeni,” ku katsa ni xihambano. (The Expanded Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words) Hambiswiritano, Bibele a yi swi seketeli leswaku vanhu va tirhisa mimfungho ya vuhedeni leswaku yi va pfuna va kota ku hundzuka.
—2 Vakorinto 6:17.
^ ndzim. 4 Hlaya New Bible Dictionary, Nkandziyiso Wa Vunharhu, leyi tsariweke hi D. R. W. Wood, tluka 245; Theological Dictionary of the New Testament, Vholumo VII, tluka 572; The International Standard Bible Encyclopedia, Nkandziyiso Lowu Pfuxetiweke, Vholumo 1, tluka 825; The Imperial Bible-Dictionary, Vholumo II, tluka 84.
^ ndzim. 5 Hlaya The Expanded Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words, tluka 1165; A Greek-English Lexicon, leyi tsariweke hi Liddell na Scott, Nkandziyiso Wa Vukaye, matluka 1191-
^ ndzim. 9 Hlaya Encyclopædia Britannica, 2003, eka “Cross”; The Cross
^ ndzim. 10 Hlaya The Encyclopedia of Religion, Vholumo 4, tluka 165; The Encyclopedia Americana, Vholumo 8, tluka 246; ni Symbols Around Us, matluka 205-
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Xi Tirhisi Xihambano eVugandzerini?
Hambileswi hi nga Vakreste, a hi xi tirhisi xihambano evugandzerini bya hina. Ha yini?
Yesu Kreste I Mani?
Kuma leswaku ha yini Yesu a file. Leswi nkutsulo wu nga swona ni leswi Yesu a swi endlaka sweswi.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yoxuwa 12:1-24
12 Hi leti tihosi ta tiko leti vana va Israyele va ti hluleke ni tiko ra tona leri va ri tekeke ri va ndzhaka ya vona entsungeni wa Yordani ku ya evuhuma-dyambu,+ ku suka enkoveni wa Arinoni+ ku tlhandlukela eNtshaveni ya Herimoni+ na Arabha+ hinkwaro etlhelo ra vuhuma-dyambu:2 Sihoni+ hosi ya Vaamori loyi a a tshama eHexiboni,+ a a fuma ku suka eArowere+ lowu a wu ri eribuweni ra nkova wa Arinoni+ ni le xikarhi ka nkova, hafu ya Giliyadi ku ya fika enkoveni wa Yaboko,+ ndzilakana wa vana va Amone,3 ni le Arabha+ ku ya fika elwandle ra Kinereti+ etlhelo ra vuxa ni ku ya fika elwandle ra Arabha, Lwandle ra Munyu,+ ku ya evuxeni etlhelo ka Beta-yeximoto,+ ni le dzongeni ehansi ka magiyagiya ya Pisiga.+4 Ni ndhawu ya Ogo+ hosi ya Baxani, leyi a yi siyeriwe Varefayimi,+ loyi a a tshama eAxitaroti+ ni le Edireyi,+5 loyi a a fuma eNtshaveni ya Herimoni+ ni le Saleka ni le Baxani+ hinkwaro ku ya fika endzilakaneni wa va ka Gexura+ ni va ka Mukati+ ni hafu ya Giliyadi, ku ya fika endhawini ya Sihoni+ hosi ya Hexiboni.+6 Va hluriwe hi Muxe nandza wa Yehovha ni vana va Israyele,+ endzhaku ka sweswo Muxe nandza wa Yehovha a nyika va ka Ruveni+ ku va ndzhaka ya vona ni va ka Gadi+ ni hafu ya nyimba ya Manase.+7 Leti i tihosi ta tiko leti Yoxuwa ni vana va Israyele va ti hluleke etlhelo ka Yordani ku ya evupela-dyambu, ku suka eBali-gadi+ erivaleni ra Lebanoni+ ku ya fika eNtshaveni ya Halaka+ leyi tlhandlukelaka eSeyiri,+ lowu endzhaku Yoxuwa a wu nyikeke tinyimba ta Israyele wu va ndzhaka ya tona hi swiavelo swa tona,+8 endhawini ya tintshava ni le Xefela ni le Arabha ni le magiyagiyeni ni le mananga ni le Negebu+—Vaheti, Vaamori+ ni Vakanana, Vaperezi, Vahivhi ni Vayebusi:+9 Hosi ya Yeriko,+ yin’we; hosi ya Ayi,+ leyi a yi ri etlhelo ka Bethele, yin’we;10 hosi ya Yerusalema,+ yin’we; hosi ya Hebroni,+ yin’we;11 hosi ya Yaramutu,+ yin’we; hosi ya Lakixi,+ yin’we;12 hosi ya Egiloni,+ yin’we; hosi ya Gezere,+ yin’we;13 hosi ya Debiri,+ yin’we; hosi ya Gedere, yin’we;14 hosi ya Horma, yin’we; hosi ya Aradi, yin’we;15 hosi ya Libna,+ yin’we; hosi ya Adulamu, yin’we;16 hosi ya Makeda,+ yin’we; hosi ya Bethele,+ yin’we;17 hosi ya Tapuwa, yin’we; hosi ya Hefere,+ yin’we;18 hosi ya Afeke, yin’we; hosi ya Laxaroni, yin’we;19 hosi ya Madoni,+ yin’we; hosi ya Hasora,+ yin’we;20 hosi ya Ximroni-meroni, yin’we; hosi ya Akixafa,+ yin’we;21 hosi ya Tanaka, yin’we; hosi ya Megido,+ yin’we;22 hosi ya Kedexi, yin’we; hosi ya Yokiniyama+ eKarimeli, yin’we;23 hosi ya Dori exitsungeni xa ntshava ya Dori,+ yin’we; hosi ya Goyimi eGiligala, yin’we;24 hosi ya Tirisa, yin’we; tihosi hinkwato a ti ri 31.+


text:
XANA TI LO ENDLIWA?
Tigere Ta Xitsotswana Lexi Vuriwaka Issus
VUNJHINIYARA bya tigere i nchumu lowu a ku ehleketiwa leswaku wu endliwa ntsena hi vutlhari bya munhu. Kambe ku kumiwe leswaku a swi tano. Ku kumiwe leswaku xitsotswana lexi vuriwaka Issus lexi kumekaka emintangeni ya le Yuropa xi ni tigere. *
Xitsotswana lexi xi kota ku tlula timitara leti ringanana 3,9 hi sekoni. Xi kota ku baleka hi ku tlula kunene, hi ku copeta ka tihlo. Leswaku xitsotswana lexi xi kota ku tlula kahle, xi fanele xi tlakusa milenge ya xona ya le ndzhaku hi nkarhi wun’we. Xana xi swi kotisa ku yini ku endla sweswo?
Xiya: Van’wasayense va kume tigere leti khomaneke laha milenge ya xitsotswana lexi ya le ndzhaku yi sungulaka kona. Loko xitsotswana lexi xi tlula, tigere toleto ti endla leswaku milenge hayimbirhi yi tlula hi nkarhi wun’we. Loko swi nga ri tano, rivilo ra xona a ri nga ta lawuleka.
Loko swihadyana swin’wana swi tlula, swi va swi pfuniwa hi misiha leswaku milenge ya swona yi kota ku fambisana. Kambe loko xitsotswana lexi a xo fana na swona a xi ta nonoka. Hi yona mhaka xi tirhisaka tigere. Mutsari ni mulavisisi Gregory Sutton u ri: “Hi tala ku vona tigere eka nchumu lowu endliweke hi vanhu.” U tlhela a ku, “sweswo swi endliwa hi leswi hi nga lavisisiki hi vukheta.”
U anakanya yini? Xana tigere ta xitsotswana lexi vuriwaka Issus ti lo endliwa kumbe ti lo tiendlekela?
^ ndzim. 3 Tigere leti ta nyamalala loko xitsotswana lexi xi dzuvula ro hetelela.
DYONDZA SWO TALA
Xana Swilo Leswi Hanyaka Swi Lo Tumbuluxiwa?
I swa nkoka leswi u swi pfumelaka malunghana ni masungulo ya vutomi.


text:
MHAKA YA VUTOMI
Ndzi Feriwa Hi Tatana
—Ndzi Kuma Tatana Un’wana
TATANA u velekiwe hi 1899, eGraz le Austria, hikwalaho a a ri jaha hi nkarhi wa Nyimpi yo Sungula ya Misava. U tsarisiwe ku va socha ra le Jarimani endzhakunyana ka loko Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava yi sungurile hi 1939. U dlayiwe hi 1943 enyimpini le Rhaxiya. Khombo ra kona, yoleyo i ndlela leyi ndzi feriweke hi Tatana ha yona loko ndzi ri ni malembe ya kwalomu ka mambirhi ntsena. A ndzi kotanga ku n’wi tiva naswona a ndzi swi navela swinene ku va na tatana, ngopfu-ngopfu loko ndzi xiya leswaku vafana van’wana vo tala exikolweni va na vatatana. Hi ku famba ka nkarhi, loko ndzi ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi, ndzi chavelelekile loko ndzi dyondza hi Tata wa hina wa le tilweni, Tatana la tlakukeke loyi a nga taka a nga fi.—Hab. 1:12.
NDZI TIHLANGANISA NI NHLANGANO WA BOY SCOUTS
Loko ndzi ri ni malembe ya nkombo, ndzi ve xirho xa nhlangano wa vantshwa lowu vuriwaka Boy Scouts. Nhlangano lowu lowu sunguriweke hi 1908 eGreat Britain, hi Robert Stephenson Smyth Baden-Powell, ndhuna ya masocha ya le Britain, i wa misava hinkwayo. Hi 1916, u sungule nhlangano wa Wolf Cubs (kumbe Cub Scouts) wa vafana lavatsongo lava a va ringana na mina.
A ndzi swi tsakela loko hi mahelo-vhiki hi etlela ekhwatini ematendeni, hi ambala yunifomo hi tlhela hi macha loko ku chayiwa swigubu. Ngopfu-ngopfu a ndzi swi tsakela ku va ni vafana lavan’wana va nhlangano lowu, ku katsa ni ku yimbelela loko hi ri karhi hi orha ndzilo nimadyambu ni ku tlanga mintlango ekhwatini. Hi tlhele hi dyondza swo tala hi ntumbuluko, leswi endleke leswaku ndzi tsakela swilo leswi endliweke hi Muvumbi wa hina.
Eka nhlangano lowu wa Boy Scouts a hi khutaziwa ku endla nchumu lowunene siku ni siku. Wolawo i marito ya vona yo thopa. A hi xewetana hi marito lama nge, “Tshama U Lunghekile.” Leswi a swi ndzi tsakisa. Eka ntlawa wa hina wa vafana vo tlula dzana, kwalomu ka hafu ya vona a va ri Makhatoliki, hafu a va ri Maprotestente kasi un’we a a ri Mubudha.
Ku sukela hi 1920, ku khomiwe tinhlengeletano ematikweni yo hambana-hambana kumbe minkhuvo endzhaku ka malembe ma nga ri mangani. Ndzi ye eka Nkhuvo wa vunkombo wa World Scout eBad Ischl, le Austria, hi August 1951 ni le ka wa vukaye eSutton Park, ekusuhi ni le Birmingham, eNghilandhi, hi August 1957. Eka lowa vukaye, a ku ri ni vafana va kwalomu ka 33 000 lava humaka ematikweni ni le tindhawini ta 85. Hi tlhele hi endzeriwa hi vanhu va kwalomu ka 750 000 enkhubyeni wolowo, ku katsa ni Hosi ya Xisati Elizabeth wa le Nghilandhi. Eka mina a va fana ni vamakwerhu va le misaveni hinkwayo. A ndzi nga swi tivi hi nkarhi wolowo leswaku ku nga ri khale a ndzi ta tolovelana ni vamakwerhu lava tsakisaka swinene—va moya.
NDZI HLANGANA RO SUNGULA NI MBHONI YA YEHOVHA
Hi ximun’wana xa 1958, a ndzi ri kusuhi ni ku heta ku dyondzela ku tirha ku tisela vanhu swakudya ni swakunwa eGrand Hotel Wiesler le Graz, eAustria. Rudolf Tschiggerl, mutirhi-kulorhi tlhelo munhu la nga ni vuswikoti byo baka, u ndzi chumayele hi xitshuketa. A ndzi nga si tshama ndzi twa nchumu hi ntiyiso. U rhange a vulavula hi dyondzo ya Vunharhu-un’we ivi a vula leswaku a yi sekeriwanga eBibeleni. A ndzi seketela Vunharhu-un’we naswona a ndzi lava ku n’wi kombisa leswaku a a nga vulavuli ntiyiso. A ndzi n’wi rhandza mutirhi-kulorhi loyi naswona a ndzi lava ku n’wi khorwisa leswaku a tlhelela eKerekeni ya Khatoliki.
Rudolf, loyi a hi n’wi vitana Rudi, u ndzi kumele Bibele. A ndzi lava leswaku yi va yi ri vuhundzuluxeri bya Khatoliki. Ndzi sungule ku yi hlaya naswona swi nga si ya kwihi ndzi kume leswaku Rudi u hoxe xiphephana eBibeleni lexi a xi kandziyisiwe hi Sosayiti ya Watchtower. A ndzi nga xi tsakeli hikuva a ndzi vona onge xi nga ha va xi ri ni marito lama twalaka ma ri ntiyiso kasi a hi ntiyiso. Hambiswiritano, a ndzi tiyimiserile ku burisana na yena hi Bibele. Rudi a a twisisa naswona a a nga ndzi nyiki nchumu lexi kandziyisiweke. Ku ringana kwalomu ka tin’hweti tinharhu, a hi bula nkarhi na nkarhi hi Bibele laha hakanyingi a hi bula ku ya fikela nivusiku.
Endzhaku ka loko ndzi hete ku dyondzela ntirho wo tisela vanhu swakudya ehotela ya le dorobeni ra le ndhawini ya ka hina le Graz, manana u ndzi hakelerile leswaku ndzi ya emahlweni ni dyondzo ya mina exikolweni xo dyondzela ku fambisa hotela. Kutani, ndzi rhurhele eBad Hofgastein laha xikolo lexi a xi ri kona, ku nga doroba leri nga le nkoveni wa tintshava ta Alps. A xi ri ekusuhi ni Grand Hotel le Bad Hofgastein naswona minkarhi yin’wana a ndzi tirha kona leswaku ndzi kuma ntokoto wo tlula leswi ndzi swi dyondzeke etlilasini.
NDZI ENDZERIWA HI VAMAKWERHU VAMBIRHI VA XISATI VA VARHUMIWA
Rudi u rhumele adirese ya mina leyintshwa erhavini ra Vienna, kasi rhavi rona ri yi rhumele eka vamakwerhu vambirhi va xisati lava a va ri varhumiwa, ku nga Ilse Unterdörfer na Elfriede Löhr. * Siku rin’wana mutirhi wa le ndhawini yo amukela vaendzi ehotela u ndzi vitanile kutani a ndzi byela leswaku ku ni vavasati vambirhi hala handle emovheni naswona a va lava ku vulavula na mina. A ndzi pfilunganyekile hikuva a ndzi nga va tivi. Kambe ndzi yile eka vona. Endzhakunyana, ndzi kume leswaku a va ri Timbhoni leti a ti ngungumerisa minkandziyiso hi nkarhi wa mfumo wa Manazi eJarimani loko ntirho wa ha yirisiwile emahlweni ka Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava. Ni le mahlweni ko va nyimpi yi sungula, va khomiwile hi maphorisa ya le Jarimani ya le xihundleni (Magestapo) kutani va yisiwa ekampeni ya nxaniso eLichtenburg. Kutani, hi nkarhi wa nyimpi, va rhurhiseriwe ekampeni ya le Ravensbrück ekusuhi ni le Berlin.
Vamakwerhu volavo va xisati a va lave ku ringana na manana hi malembe, kutani a ndzi va xixima. Hi yona mhaka a ndzi nga lavi ku va dyela nkarhi ndzi burisana na vona ivi kumbexana endzhaku ka mavhiki kumbe tin’hweti ndzi va byela leswaku a ndza ha swi lavi ku ya emahlweni ndzi burisana na vona. Kutani ndzi va komberile leswaku va ndzi tsalela matsalwa lama vulavulaka hi dyondzo ya Khatoliki ya ntlhandlamano wa vaapostola. Ndzi va byele leswaku ndzi ta ya na wona eka mufundhisi wa kwalaho kutani ndzi ya burisana na yena hi wona. A ndzi anakanya leswaku hi nkarhi wolowo ndzi ta swi vona leswaku ntiyiso hi wihi.
NDZI DYONDZA HI TATANA WA XIVIRI LA KWETSIMAKA WA LE TILWENI
Dyondzo ya Rhoma Khatoliki ya ntlhandlamano wa vaapostola yi vula leswaku vapapa va tshama va ri karhi va tlhandlamana ku sukela eka muapostola Petro. (Kereke leyi yi hlamusela marito ya Yesu lama tshahiweke eka Matewu 16:18, 19 hi ndlela leyi hoxeke.) Kereke ya Khatoliki yi tlhela yi vula leswaku mupapa a nga hoxisi etimhakeni ta dyondzo loko a vulavula a ri eka xikhundlha xa yena. A ndzi swi tshemba leswi naswona a ndzi ehleketa leswaku loko mupapa, loyi Makhatoliki ma n’wi vitanaka Tatana wo Kwetsima, a nga hoxisi etimhakeni ta dyondzo ni leswi a vuleke leswaku dyondzo ya Vunharhu-un’we i ntiyiso, yi fanele yi ri ntiyiso. Kambe loko a hoxisa, dyondzo yoleyo yi nga ha va yi ri mavunwa. A swi hlamarisi leswi Makhatoliki yo tala ma tekaka dyondzo ya ntlhandlamano wa vaapostola yi ri ya nkoka swinene, tanihi leswi ntiyiso kumbe mavunwa ya tidyondzo tin’wana ta Khatoliki wu titshegeke hi dyondzo yoleyo.
Loko ndzi ye eka mufundhisi, a nga swi hlamulanga swivutiso swa mina, kambe u humese buku exelufini yakwe leyi vulavulaka hi dyondzo ya Khatoliki ya ntlhandlamano wa vaapostola. Ndzi fambe na yona ekaya hilaha a ringanyeteke hakona, ndzi fika ndzi yi hlaya kutani ndzi tlhelela eka yena ndzi ri ni swivutiso swo tala. Eku heteleleni leswi mufundhisi loyi a a tsandzeka ku hlamula swivutiso swa mina u te: “A ndzi nge ku khorwisi na wena a wu nge ndzi khorwisi. . . . Swi helela kwala!” A a nga ha swi lavi ku tlhela a burisana na mina.
Hi nkarhi wolowo, a ndzi tiyimiserile ku dyondza Bibele na Ilse na Elfriede. Va ndzi dyondzise swo tala hi Yehovha Xikwembu, Tatana wa xiviri la Kwetsimaka wa le tilweni. (Yoh. 17:11) A ku nga si va ni vandlha endhawini yoleyo, kutani vamakwerhu lavambirhi va xisati a va fambisa minhlangano emutini wun’wana lowu ndyangu wa kona a wu tsakela. A ku ta vanhu vatsongo. Vamakwerhu volavo va xisati a va cincana ku fambisa minhlangano yoleyo tanihi leswi a ku nga ri na makwerhu wa xinuna la khuvuriweke loyi a a ta rhangela. Minkarhi yin’wana makwerhu wa xinuna wa le ndhawini yin’wana a a ta a ta nyikela nkulumo ya le rivaleni endhawini leyi hirhiweke.
NDZI SUNGULA KU CHUMAYELA
Ilse na Elfriede va sungule ku dyondza na mina Bibele hi October 1958 naswona ndzi khuvuriwe endzhaku ka tin’hweti tinharhu hi January 1959. Loko ndzi nga si khuvuriwa, ndzi kombele ku famba na vona hi yindlu ni yindlu leswaku ndzi vona ndlela leyi ntirho wo chumayela a wu endliwa ha yona. (Mint. 20:20) Endzhaku ka loko ndzi fambe na vona kan’we, ndzi kombele nsimu ya mina leyi a ndzi ta tirha eka yona. Va ndzi avele ximutana lexi a ndzi ta ya eka xona ndzi ya chumayela hi yindlu ni yindlu ndzi ri ndzexe ndzi tlhela ndzi endla maendzo yo vuyela eka lava tsakelaka. Makwerhu wa xinuna wo sungula loyi ndzi fambeke na yena hi ya chumayela hi yindlu ni yindlu a ku ri mulanguteri wa xifundzha loyi endzhaku ka nkarhi a hi endzeleke.
Hi 1960, endzhaku ka loko ndzi hete ku dyondzela ku tirha ehotela, ndzi tlhelele edorobeni leri a ndzi huma eka rona leswaku ndzi ya ringeta ku pfuna maxaka ya mina leswaku ma dyondza ntiyiso wa le Bibeleni. Ku ta fikela ni sweswi, a nga kona loyi a amukeleke ntiyiso, kambe van’wana va kombisa ku tsakela.
NDZI NGHENELA NTIRHO WA NKARHI HINKWAWO
Hi 1961 emavandlheni ku hlayiwe mapapila lama humaka ehofisini ya rhavi lawa a ma khutaza vamakwerhu ku phayona. A ndzi nga si teka naswona a ndzi hanye kahle, kutani ndzi swi vonile leswaku a ndzi nga ri na xivangelo xa ku nga phayoni. Ndzi vulavule na Kurt Kuhn, mulanguteri wa muganga leswaku u swi vona njhani leswaku ndzi tirha tin’hweti ti nga ri tingani leswaku ndzi ta kota ku xava movha, lowu nga ta ndzi pfuna loko ndzi phayona. U te yini? U te: “Xana Yesu ni vaapostola a va lava movha leswaku va nghenela ntirho wa nkarhi hinkwawo?” Sweswo swi ndzi pfunile. Ndzi kunguhate ku sungula ku phayona hi ku hatlisa. Kambe leswi a ndzi tirha tiawara ta 72 vhiki rin’wana ni rin’wana erhesiturente ya le hotela, a ndzi fanele ndzi rhanga ndzi endla ku cinca ko karhi.
Ndzi kombele muthori wa mina loko a ta ndzi pfumelela ku tirha tiawara ta 60. U amukele xikombelo xa mina a tlhela a ndzi hakela muholo lowu fanaka. Endzhakunyana, ndzi n’wi komberile loko swi ta koteka ku va ndzi tirha tiawara ta 48 hi vhiki. U tlhele a amukela xikombelo xa mina naswona a nga wu hungutanga muholo wa mina. Ndzi tlhele ndzi kombela leswaku a ndzi pfumelela ku tirha 36 wa tiawara hi vhiki kumbe tiawara ta tsevu hi masiku ya tsevu, kutani na xona xikombelo lexi u xi amukerile. Lexi hlamarisaka a ndza ha hola muholo lowu fanaka! Swi tikomba onge muthori wa mina a a nga swi lavi leswaku ndzi famba. Ndzi sungule ku va phayona ra nkarhi hinkwawo hikwalaho ka sweswo. Hi nkarhi wolowo, maphayona a ma fanele ma vika tiawara ta 100 hi n’hweti.
Endzhaku ka tin’hweti ta mune, ndzi hlawuriwe ku va phayona ro hlawuleka ni ku va nandza wa vandlha evandlheni leritsongo exifundzheni xa Carinthia, edorobeni ra Spittal an der Drau. Hi nkarhi wolowo, maphayona yo hlawuleka a ma fanele ma vika tiawara ta 150 hi n’hweti. A ndzi nga ri na munhu wo phayona na yena, kambe a ndzi yi teka yi ri ya nkoka swinene ndlela leyi Gertrude Lobner, makwerhu wa xisati loyi a a ri xandla xa nandza wa vandlha a ndzi seketeleke ha yona ensin’wini. *
KU CINCA SWIAVELO HI KU HATLISA
Hi 1963, ndzi hlawuriwe ku va mulanguteri wa muganga. Minkarhi yin’wana a ndzi famba hi xitimela ndzi suka eka vandlha leri ndzi ya eka rin’wana, ndzi rhwale tibege to tika. Vamakwerhu vo tala a va nga ri na timovha, kutani a ku nga ri na munhu loyi a ta ndzi landza exitichini xa xitimela. Leswaku ndzi nga tikokeli mahlo ya vanhu, a ndzi nga swi lavi ku khandziya thekisi loko ndzi ya emutini lowu a ndzi ta tshama eka wona, kutani a ndzi famba hi milenge.
Hi 1965, ndzi rhambiwe ku ya eka ntlawa wa vu-41 wa Xikolo xa Giliyadi, ndzi nga si teka. Vo tala lava a ndzi ri na vona eka ntlawa wolowo a va nga si nghenela vukati. Lexi ndzi hlamariseke swinene, loko ndzi thwasile ndzi averiwe ku tlhelela eAustria leswaku ndzi ya emahlweni ni ntirho wo endzela mavandlha. Hambiswiritano, loko ndzi nga si suka eUnited States, ndzi komberiwe ku famba ni mulanguteri un’wana wa muganga mavhiki ya mune. Ndzi swi tsakele swinene ku tirha na Anthony Conte, makwerhu la rhandzekaka loyi na yena a a rhandza nsimu naswona a a ri ni vuswikoti swinene ensin’wini. Hi tirhe swin’we en’walungwini wa New York endhawini leyi vuriwaka Cornwall.
Loko ndzi tlhelela eAustria, ndzi averiwe ku endzela xifundzha lexi eka xona ndzi hlanganeke na Tove Merete, makwerhu wa xisati wo saseka loyi a a nga si tekiwa. U kuriseriwe entiyisweni ku sukela loko a ri ni malembe ya ntlhanu. Loko vamakwerhu va hi vutisa leswaku hi hlangane njhani, hi va hlamula hi ndlela ya misavu hi ku, “Rhavi hi rona ri nga hlela leswaku hi hlangana.” Hi tekane endzhaku ka lembe, hi April 1967 naswona hi pfumeleriwe ku ya emahlweni hi tirha swin’we entirhweni wo endzela mavandlha.
Haxawa xa kona, ndzi xiye leswaku Yehovha hi musa wakwe lowu nga faneriwiki, u ndzi amukele tanihi n’wana wakwe wa moya. Xisweswo ndzi sungule ku va ni vuxaka byo hlawuleka ni Tata wa mina wa le tilweni swin’we ni hinkwavo lava hi ku ya hi Varhoma 8:15, va ‘huwelelaka va ku: “Abba, Tatana!”’
Mina na Merete hi ye emahlweni hi tirha swin’we entirhweni wo endzela mavandlha ni swifundzha ku fikela hi 1976. Minkarhi yin’wana hi xixika, a hi boheka ku etlela emakamareni lama titimelaka swinene. Siku rin’wana loko hi pfuka hi kume leswaku emakumu ka nkumba wa hina wa le henhla a ku tiyile ku tlhela ku va ko basa hikwalaho ka moya wa hina lowu a hi wu hefemula! Hi hetelele hi endle xiboho xo famba ni hitara leyitsongo ya gezi leswaku hi ta kota ku kufumeta kamara nivusiku. Etindhawini tin’wana, loko hi lava ku tirhisa xihambukelo nivusiku, a hi fanele hi famba egambokweni hi ya eka xihambukelo xa le handle lexi hi ntolovelo a xi nghenisa moya wo titimela. Nakambe leswi a hi nga ri na ndhawu ya hina, hakanyingi hi Musumbhunuku a hi tshama ekaya leri a hi amukeriwe eka rona hi vhiki ro hlawuleka. Kutani hi Ravumbirhi nimixo a hi ya eka vandlha leri landzelaka.
Swa ndzi tsakisa ku vula leswaku nkatanga la rhandzekaka u ndzi seketele swinene malembe wolawo hinkwawo. U rhandza nsimu naswona a ndzi si tshama ndzi boheka ku n’wi khutaza ku ya ensin’wini. Nakambe u rhandza vamakwerhu naswona wa khathala swinene hi vanhu van’wana. Sweswo swi ndzi pfune swinene.
Hi 1976 hi rhambiwile leswaku hi ya tirha erhavini ra le Austria eVienna naswona ndzi hlawuriwe ku va xirho xa Komiti ya Rhavi. Hi nkarhi wolowo, rhavi ra le Austria a ri langutela ntirho wa le matikweni yo hlayanyana ya le Yuropa Vuxa ri tlhela ri hlela leswaku ku rhumeriwa minkandziyiso hi vutlhari ematikweni wolawo. Makwerhu Jürgen Rundel hi yena loyi a a rhangela entirhweni lowu, a rhandza ku teka goza ku sungula. Ndzi ve ni lunghelo ro tirha na yena naswona endzhakunyana ndzi komberiwe ku langutela ntirho wa vuhundzuluxeri wa tindzimi ta khume ta le Yuropa Vuxa. Jürgen ni nsati wakwe, Gertrude va ha tirha hi ku tshembeka va ri maphayona yo hlawuleka eJarimani. Ku sukela hi 1978, rhavi ra le Austria a ri andlala rungula ra timagazini eka khompyuta onge hiloko ri lo kandziyisiwa kutani ri ti kandziyisa hi tindzimi ta tsevu eka muchini lowutsongo. Hi tlhele hi rhumela swikhokhelo ematikweni yo hambana-hambana lawa a ma swi kombela. Otto Kuglitsch, loyi sweswi a tirhaka ni nsati wakwe, Ingrid, erhavini ra le Jarimani, a ku ri yena loyi a tirhana ni sweswo.
Vamakwerhu va le Yuropa Vuxa va tlhele va humesa minkandziyiso ematikweni ya vona hi ku tirhisa michini yo endla tikopi kumbe hi ku tlhela va kandziyisa rungula leri a ri kumeka eka tifilimi. Hambiswiritano, a va ha wu lava mpfuno wa le matikweni man’wana. Yehovha u sirhelele ntirho lowu naswona erhavini, a hi va rhandza vamakwerhu lava va bohekeke ku tirha ehansi ka swiyimo swo tika ni loko va yirisiwile ku ringana malembe yo tala.
RIENDZO RO HLAWULEKA RO YA EROMANIA
Hi 1989, ndzi ve ni lunghelo ro ya eRomania na Makwerhu Theodore Jaracz, xirho xa Huvo leyi Fumaka. Xikongomelo xa riendzo rero a ku ri ku ya pfuna vamakwerhu vo tala leswaku va tlhelela enhlengeletanweni. Ku sukela hi 1949, va tshike ku tihlanganisa ni nhlengeletano hikwalaho ka swivangelo swo hambana-hambana naswona a va vumbe mavandlha ya vona. Kambe, va ye emahlweni va chumayela ni ku khuvula vanhu. Va tlhele va yisiwa ekhotsweni hikwalaho ko ala ku hlanganyela eka tipolitiki, ku fana ni vamakwerhu lava a va ri xiphemu xa nhlengeletano leyi a yi amukeleka entsindza wa misava hinkwayo. Ntirho wa hina a wa ha yirisiwile eRomania, kutani hi hlangane exihundleni ekaya ka Makwerhu Pamfil Albu swin’we ni vakulu va mune ni swirho swa Komiti ya Tiko ra Romania leyi amukelekaka. Hi tlhele hi ta na Rolf Kellner wo huma eAustria leswaku a ta hi tolokela.
Hi vusiku bya vumbirhi bya nhlangano lowu a hi ri na wona, Makwerhu Albu u khorwise vakulu-kulobye va mune leswaku va tihlanganisa na hina, a ku, “Loko hi nga swi endli sweswi, swi nga endleka hi nga ha kumi nkarhi wun’wana.” Endzhaku ka sweswo, vamakwerhu va kwalomu ka 5 000 va tlhelele enhlengeletanweni. Hakunene Yehovha u hlurile kasi Sathana u khomisiwe tingana!
Loko lembe ra 1989 ri ya eku heleni, loko Vukhomunisi byi nga si hela eYuropa Vuxa, mina ni nsati wa mina hi kume xirhambo lexi humaka eka Huvo leyi Fumaka xo ya tirha entsindza wa misava hinkwayo le New York. Sweswo swi hi hlamarisile swinene. Hi sungule ku tirha eBethele ya le Brooklyn hi July 1990. Hi 1992, ndzi hlawuriwile leswaku ndzi pfuneta eka Komiti ya Ntirho ya Huvo leyi Fumaka, naswona ku sukela hi July 1994, ndzi ve ni lunghelo ro va xirho xa Huvo leyi Fumaka.
NDZI ANAKANYA HI SWILO LESWI HUNDZEKE NI KU LANGUTELA VUMUNDZUKU
Minkarhi leyi ndzi nga tshama ndzi tirha ku tisela vanhu swakudya ni swakunwa ehotela yi hundze khale. Sweswi ndzi ni lunghelo ro hlanganyela eku lunghiseleleni ni le ku phameleni ka swakudya swa moya eka vamakwerhu va le misaveni hinkwayo. (Mat. 24:45-47) Loko ndzi anakanya hi malembe yo tlula 50 lawa ndzi ma heteke ndzi ri eka ntirho wa nkarhi hinkwawo, ndzi tlangela swinene ndzi tlhela ndzi tsaka hikwalaho ka leswi Yehovha a katekisaka vamakwerhu va hina emisaveni hinkwayo. Ndzi rhandza ku va kona emintsombanweni ya hina ya matiko, laha ku kandziyisiwaka mhaka yo dyondza hi Yehovha, Tata wa hina wa le tilweni ni ntiyiso wa Bibele.
Ndzi khongelela leswaku vanhu va timiliyoni va dyondza Bibele, va amukela ntiyiso naswona va tirhela Yehovha hi vun’we swin’we ni vamakwerhu lava nga Vakreste emisaveni hinkwayo. (1 Pet. 2:17) Ndzi swi langutele hi mahlo-ngati ku vona vafi va pfuxiwa laha misaveni, ndzi ri le tilweni kutani eku heteleleni ndzi kuma tata wa mina wa nyama. Ndzi tshemba leswaku yena na manana ni maxaka ya mina man’wana lama rhandzekaka va ta lava ku gandzela Yehovha eParadeyisini.
Ndzi swi langutele hi mahlo-ngati ku vona vafi va pfuxiwa laha misaveni, ndzi ri le tilweni kutani eku heteleleni ndzi kuma tata wa mina wa nyama
^ ndzim. 15 Vona mhaka ya vutomi ya vona eka Xihondzo xo Rindza (xa Xinghezi) xa November 1, 1979.
^ ndzim. 27 Sweswi, ematshan’weni ya nandza wa vandlha ni xandla xa nandza wa vandlha, ku ni muhlanganisi wa huvo ya vakulu ni matsalana.


text:
Ku Langutana Ni Ku Feriwa Hi Munghana Wa Vukati
BIBELE yi swi veka erivaleni yi ku: Wanuna u fanele a “[rhandza] nsati wakwe hilaha a tirhandzaka hakona.” Wansati na yena u fanele a “va ni xichavo xo enta eka nuna wakwe.” Havumbirhi bya vona va fanele va hetisisa swiphemu swa vona tanihi “nyama yin’we.” (Efe. 5:33; Gen. 2:23, 24) Hi ku famba ka nkarhi, vanhu vambirhi lava tekaneke va tinyiketela hi ku helela, un’wana eka lowun’wana naswona va ya emahlweni va rhandzana swinene. Ku tinyiketela koloko ku nga ha fanisiwa ni timitsu ta misinya yimbirhi leyi byariweke ekusuhi na kusuhi. Ndlela leyi vatekani lava tsakeke va titwaka ha yona ya kula.
Kambe ku vuriwa yini loko nuna kumbe nsati a fa? Xiboho lexi va hlanganiseke xa tsemeka. La saleke u sala a ri ni gome ni xivundza naswona swi nga endleka a hlundzuka kumbe a tivona nandzu. Loko Daniella a ri ni malembe ya 58 a tekiwile a a tiva vanhu vo tala lava feriweke hi vanghana va vona va vukati. * Kambe endzhaku ka loko nuna wa yena a file, u te: “A ndzi nga si tshama ndzi yi twisisa mhaka leyi. A wu nge yi twisisi kukondza u langutana na yona.”
KU VAVA LOKU TIKOMBAKA KU NGA HELI
Valavisisi van’wana va vula leswaku a wu kona ntshikilelo lowu vavaka swinene ku tlula ntshikilelo wa ku feriwa hi munhu loyi a wu tekane na yena loyi a wu n’wi rhandza. Vanhu vo tala lava feriweke va pfumelelana na yona mhaka yoleyo. Nuna wa Millie u ni malembe yo tala a file. Loko a hlamusela vutomi bya yena tanihi noni u ri: “Ndzi titwa onge ndzi lamarile.” A a hlamusela xiyimo xa mintlhaveko yakwe lexi a xi vangiwa hi ku feriwa hi nuna wakwe loyi a a ri ni malembe ya 25 a tekane na yena.
Susan a a anakanya leswaku tinoni leti a ti rila vanuna va tona malembe yo tala endzhaku ka ku fa ka vona a to swi hundzeleta. Hi ku famba ka nkarhi, nuna wakwe loyi a va ri ni malembe ya 38 va tekanile u file. Se ku hundze malembe yo tlula 20, kambe u ri: “Ndzi anakanya hi yena siku ni siku.” U tala ku xiririka mihloti hileswi a n’wi tsundzukaka swinene.
Bibele ya swi tiyisekisa leswaku ku vava loku twiwaka hi munhu loko a feriwe hi munghana wa vukati ka tika swinene naswona ku teka nkarhi wo leha. Endzhaku ka ku fa ka Sara, Abrahama nuna wakwe ‘u fikile a ta ba nkosi wa Sara ni ku n’wi rila.’ (Gen. 23:1, 2) Hambileswi a a pfumela eku pfuxiweni ka vafi, Abrahama u ve ni gome lerikulu loko a feriwa hi murhandziwa wakwe. (Hev. 11:17-19) Endzhaku ka ku fa ka nsati wakwe Rahele, Yakobe a nga hatlanga a n’wi rivala. U vulavule ha yena hi ndlela ya rirhandzu eka vana vakwe va majaha.—Gen. 44:27; 48:7.
Hi fanele hi dyondza yini eka swikombiso leswi swa le Matsalweni? Lava feriweke hi vanghana va vona va vukati va heta malembe yo tala va ha twa ku vava. A hi fanelanga hi teka mihloti ya vona ni gome ra vona tanihi xikombiso xa ku tsana, kambe hi fanele hi yi teka yi ri ndlela leyi kombisaka leswaku va titwa va lahlekeriwile swinene. Va nga ha lava leswaku hi va twela vusiwana hi tlhela hi va seketela ku ringana nkarhi wo leha.
KU LANGUTANA NI SIKU HA RIN’WE
Loko munhu a feriwa hi munghana wakwe wa vukati, vutomi a byi nambi byi tlhelela eka ndlela leyi a byi ri ha yona loko a nga si nghenela vukati. Endzhaku ka malembe yo tala a nghenele vukati, nuna hi ntolovelo u tiva ndlela yo chavelela nsati wakwe ni yo n’wi khutaza loko a ri ni gome kumbe a karhatekile. Loko nuna se a file, munhu loyi a a tshamela ku n’wi kombisa rirhandzu a tlhela a n’wi chavelela a nga ha ri kona. Hilaha ku fanaka, hi ku famba ka nkarhi nsati na yena u dyondza ndlela yo endla nuna wakwe a titwa a sirhelelekile naswona a tsakile. A ku na nchumu lowu fanaka ni ku n’wi khumba ka yena hi ndlela leyinene, marito yakwe yo chavelela ni ndlela leyi a swi khathalelaka ha yona swilo leswi nuna wakwe a swi tsakelaka ni swilaveko swakwe. Loko nsati wakwe a fa, a nga ha titwa a ri xikangalafula. Hikwalaho, van’wana lava feriweke va karhateka hi vumundzuku naswona va ni ku chava. Bibele yi nga va pfuna njhani leswaku va titwa va sirhelelekile naswona va ri ni ku rhula?
“Mi nga tshuki mi vilela hi siku leri tlhandlamaka, hikuva siku leri tlhandlamaka ri ta va ni mivilelo ya rona. Vubihi bya siku rin’wana ni rin’wana byi enele rona.” (Mat. 6:34) Marito wolawo ya Yesu ma tirha ngopfu eka swilaveko swa nyama evuton’wini, kambe ma pfune vo tala leswaku va tiyisela loko va feriwe hi munghana wa vukati la rhandzekaka. Endzhaku ka tin’hweti to tala a feriwe hi nsati, nuna un’wana la vuriwaka Charles u tsale a ku: “Ndza ha n’wi tsundzuka Monique, naswona minkarhi yin’wana ndzi n’wi tsundzuka ngopfu. Hambiswiritano, ndza swi xiya leswaku leswi swi tolovelekile ni leswaku loko nkarhi wu ri karhi wu famba ku vava loku ndzi ku twaka ku ta hetelela ku hungutekile.”
Charles a a fanele a tiyisela “loko nkarhi wu ri karhi wu famba.” U swi endlise ku yini sweswo? U te, “Yehovha u ndzi pfunile leswaku ndzi swi kota ku langutana ni siku ha rin’we.” Charles a nga hluriwanga hi gome. Ku vava loku a a ku twa a ku helanga hi siku rin’we, kambe a ku n’wi hlulanga. Loko u feriwe hi munghana wa vukati, u nga karhateki hi siku leri landzelaka. A wu swi tivi leswaku siku leri landzelaka ri ta ku khutaza njhani.
Rifu a ri nga ri xiphemu xa xikongomelo xa Yehovha xo sungula. Ku ri na sweswo, i “mintirho ya Diyavulosi.” (1 Yoh. 3:8; Rhom. 6:23) Sathana u tirhisa rifu ni ku chava rifu leswaku a lawula vanhu ku fana ni mahlonga ni ku va endla va nga vi na ntshembo. (Hev. 2:14, 15) Sathana wa tsaka loko munhu a lahlekeriwa hi ntshembo wa ku kuma ntsako wa xiviri ni ku eneriseka, hambi ku ri emisaveni leyintshwa ya Xikwembu. Hikwalaho, ku vava lokukulu loku twiwaka hi munhu la feriweke hi munghana wa vukati ku vangiwa hi xidyoho xa Adamu ni ku xandzuka ka Sathana. (Rhom. 5:12) Yehovha u ta ku herisa ku onhaka loku vangiweke hi Sathana naswona u ta hlula tlhari rakwe ra tihanyi, ku nga rifu. Vanhu lava ntshunxiweke eka ku chava loku Sathana a ku tirhisaka va katsa vanhu vo tala lava feriweke hi vanghana va vona va vukati, ku fana na wena.
Malunghana ni lava nga ta pfuxeriwa ku hanya laha misaveni, a swi kanakanisi leswaku ku ta cinca swo tala exikarhi ka vuxaka bya vanhu. Anakanya hi vatswari ni vakokwana lava nga ta pfuxiwa eku feni ivi va endliwa lava hetisekeke swin’we ni vana va vona ni vatukulu va vona. Vanhu a va nge he dyuhali. Xana vana va nga ha boheka ku dyondza ku teka vakokwa wa vona hi ndlela leyi hambaneke swinene ni leyi va va tekaka ha yona namuntlha? Naswona xana a hi pfumeli leswaku ku cinca koloko ku ta va xiphemu xa ku antswisiwa ka ndyangu wa vanhu?
Ku ni swivutiso swo tala leswi nga ha anakanyiwaka malunghana ni vanhu lava nga ta pfuxiwa eku feni, tanihi lava feriweke hi vanghana va vukati vambirhi kumbe ku tlula. Vasaduki va vutise xivutiso malunghana ni wansati loyi nuna wakwe wo sungula a feke, ivi ku fa ni wa vumbirhi, kutani va hetelela va fe va hlayile vavanuna lava. (Luka 20:27-33) Xana byi ta va byihi vuxaka bya vanhu volavo loko va pfuxiwile eku feni? A hi swi tivi naswona a swi pfuni ku kumbetela kumbe ku karhateka hi swilo swoleswo leswi hi nga swi tiviki. Leswi hi faneleke hi swi endla sweswi, i ku tshemba Xikwembu. Nchumu wun’we lowu hi nga tiyisekaka ha wona hileswaku, xin’wana ni xin’wana lexi Yehovha a nga ta xi endla enkarhini lowu taka xi ta va xinene, ku ta va nchumu lowu nga languteriwaka hi mahlo-ngati hayi lowu nga chaviwaka.
NTSHEMBO WA KU PFUXIWA KA VAFI WA HI CHAVELELA
Dyondzo yin’wana leyi nga erivaleni leyi kumekaka eRitweni ra Xikwembu i ya leswaku varhandziwa lava feke va ta pfuxiwa eku feni. Marungula ya le Bibeleni ya ku pfuxiwa ka vanhu enkarhini lowu hundzeke ma swi tiyisekisa leswaku “hinkwavo lava nga eka masirha-bako ya xitsundzuxo va . . . ta twa rito ra [Yesu] kutani va huma.” (Yoh. 5:28, 29) Vanhu lava nga ta va va hanya hi nkarhi wolowo va ta tsaka loko va tlhela va hlangana ni vanhu lava pfuxiweke eku feni. Hi hala tlhelo, a hi nge swi koti ku anakanya ntsako lowu lava nga ta pfuxiwa eku feni va nga ta va na wona.
Loko vafi va ri karhi va pfuxiwa, vanhu va ta tsaka hi ndlela leyi va nga si tshamaka va tsaka ha yona. Vanhu va tibiliyoni lava a va file va ta tlhela va hanya. (Mar. 5:39-42; Nhlav. 20:13) Ku anakanyisisa hi singita leri ra le nkarhini lowu taka swi fanele swi chavelela vanhu hinkwavo lava feriweke hi varhandziwa va vona.
Xana ku ta va ni munhu la nga ta va ni xivangelo lexi twalaka xo va ni gome loko vanhu va pfuxiwa eku feni? Nhlamulo ya Bibele i e-e. Hi ku ya hi Esaya 25:8, Yehovha “entiyisweni u ta mita rifu hi masiku.” Sweswo swi katsa ku herisiwa hi ku helela ka vuyelo lebyi vavaka bya rifu, hikuva vuprofeta byolebyo byi ya emahlweni byi ku: “Yehovha, Hosi leyi Lawulaka yi ta sula mihloti eswikandzeni hinkwaswo.” Loko sweswi u ri ni gome hikwalaho ka leswi u feriweke, entiyisweni ku pfuxiwa ka vafi ku ta ku nyika xivangelo xo tsaka.
A nga kona munhu la swi twisisaka hi ku helela swilo hinkwaswo leswi Xikwembu xi nga ta swi endla emisaveni leyintshwa. Yehovha u ri: “Tanihi leswi matilo ma tlakukeke ku tlula misava, hikwalaho tindlela ta mina ti tlakukile ku tlula tindlela ta n’wina, ni miehleketo ya mina ku tlula miehleketo ya n’wina.” (Esa. 55:9) Xitshembiso xa Yesu malunghana ni ku pfuxiwa ka vafi loku nga ta va kona xi hi nyika nkarhi wo tshemba Yehovha, hilaha Abrahama a endleke hakona. Nchumu wa nkoka lowu Mukreste un’wana ni un’wana a faneleke a wu endla sweswi i ku endla leswi Xikwembu xi hi kombelaka leswaku hi swi endla xisweswo hi ‘hlayiwa leswaku hi faneriwa hi ku kuma mafambiselo wolawo ya swilo’ swin’we ni lava nga ta pfuxiwa eku feni.—Luka 20:35.
XIVANGELO XO VA NI NTSHEMBO
Ematshan’weni ya ku nga dyi byi rhelela, hlakulela ntshembo. Hi ku ya hi langutelo ra vanhu, vumundzuku a byi nge tsakisi. Kambe Yehovha u hi tshembisa swilo leswinene ngopfu. A hi nge yi tivi hi ku kongoma ndlela leyi Yehovha a nga ta swi enerisa ha yona swilaveko swa hina ni ku navela ka hina, kambe a hi fanelanga hi kanakana leswaku u ta swi enerisa. Muapostola Pawulo u tsale a ku: “Ntshembo lowu voniwaka a hi ntshembo, hikuva loko munhu a vona xilo, xana u veka ntshembo wa yena eka xona? Kambe loko hi ri ni ntshembo eka lexi hi nga xi voniki, hi hambeta hi xi rindzela hi ku tiyisela.” (Rhom. 8:24, 25) Ku swi tshemba hi mbilu hinkwayo leswi Xikwembu xi swi tshembiseke swi ta ku pfuna leswaku u tiyisela. Loko u tiyisela, u ta tiphina hi vumundzuku lebyi tsakisaka laha Yehovha a nga ta “ku nyika leswi komberiwaka hi mbilu ya wena.” U ta enerisa “ku navela ka xilo xin’wana ni xin’wana lexi hanyaka.”—Ps. 37:4; 145:16; Luka 21:19.
Loko Yesu a ri kusuhi ni ku dlayiwa, vaapostola vakwe va ve ni gome lerikulu. Yesu u va chavelele hi marito lawa: “Mi nga pfumeleli timbilu ta n’wina ti karhateka. Kombisani ripfumelo eka Xikwembu, mi kombisa ripfumelo ni le ka mina.” U te: “A ndzi nge mi siyi mi ri swisiwana. Ndza ta eka n’wina.” (Yoh. 14:1-4, 18, 27) Marito yakwe a ma ta endla leswaku eka malembe-xidzana lawa a ma ta landzela, valandzeri vakwe lava totiweke va va ni xivangelo xo va ni ntshembo va tlhela va tiyisela. Lava navelaka ku vona varhandziwa va vona loko va pfuxiwa eku feni na vona a va na xivangelo xo va ni gome. Yehovha ni N’wana wa yena a va nge va tshiki va ri ni gome ra ku feriwa. U nga tiyiseka hi mhaka yoleyo!
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile.
DYONDZA SWO TALA
Ku Hava Lexi Nga Ta Hi “Hambanisa Ni Rirhandzu Ra Xikwembu”
Hlula vunwa ra leswaku a a wu rhandziwi ni leswaku a wu pfuni nchumu eka Xikwembu.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Matewu 24:1-51
24 Kuteloko Yesu a huma etempeleni, vadyondzisiwa vakwe va n’wi tshinelela ku n’wi komba miako ya tempele.+2 A va angula a ku: “Xana ma swi vona swilo leswi hinkwaswo? Ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Laha a swi nge endleki leswaku ku siyiwa ribye ehenhla ka ribye rin’wana ri nga wisiwanga.”+3 Loko a ha tshame eNtshaveni ya Mitlhwari, vadyondzisiwa va ya eka yena etlhelweni, va ku: “Hi byele, Xana swilo leswi swi ta endleka rini, naswona xi ta va xihi xikombiso xa vukona+ bya wena ni xa makumu ya mafambiselo ya swilo?”+4 Kutani Yesu a va hlamula a ku: “Tivoneleni leswaku ku nga vi na munhu la mi hambukisaka;+5 hikuva vo tala va ta ta hi vito ra mina, va ku, ‘Hi mina Kreste,’ naswona va ta hambukisa vo tala.+6 Mi ta twa hi ta tinyimpi ni swiviko swa tinyimpi; vonani leswaku mi nga chavisiwi. Hikuva swilo leswi swi fanele ku endleka, kambe makumu ma ta va ma nga si fika.+7 “Hikuva tiko ri ta pfukela tiko+ rin’wana ni mfumo wu ta pfukela mfumo+ wun’wana, kutani ku ta va ni ku kayivela+ ka swakudya ni ku tsekatseka+ ka misava ku suka endhawini yin’wana ku ya eka yin’wanyana.8 Swilo leswi hinkwaswo i ku sungula ka switlhavi swa maxangu.9 “Kutani vanhu va ta mi nghenisa enhlomulweni,+ va mi dlaya,+ naswona mi ta vengiwa+ hi matiko hinkwawo hikwalaho ka vito+ ra mina.10 Nakambe vo tala va ta khunguvanyeka+ naswona va ta xengana va tlhela va vengana.+11 Naswona ku ta humelela vaprofeta+ vo tala va mavunwa va hambukisa vo tala;+12 nakambe rirhandzu ra vo tala ri ta hola+ hikwalaho ka ku engeteleka ka ku kala nawu.+13 Kambe loyi a tiyiseleke+ ku fika emakumu hi yena la nga ta ponisiwa.+14 Naswona mahungu lamanene+ lawa ya mfumo+ ma ta chumayeriwa emisaveni hinkwayo leyi akiweke leswaku byi va vumbhoni ematikweni+ hinkwawo; kutani hi kona makumu+ ma nga ta fika.15 “Hikokwalaho, loko mi vona nchumu+ lowu nyenyetsaka lowu onhetelaka, hilaha swi vuriweke hakona hi ku tirhisa muprofeta Daniyele, wu yime endhawini+ yo kwetsima, (muhlayi a a twisise,)16 kutani lava nga eYudiya a va balekele+ etintshaveni.17 Munhu loyi a nge lwangwini ra yindlu a nga xiki a ta humesa nhundzu leyi nga endlwini yakwe;18 naswona munhu la nge nsin’wini a nga tlheleli endlwini a ya teka nguvu yakwe ya le handle.19 Khombo eka vavasati lava tikeke ni lava an’wisaka vana emasikwini+ wolawo!20 Hambetani mi khongela leswaku ku baleka ka n’wina ku nga fiki hi vuxika, kumbe hi siku ra savata;21 hikuva endzhaku ka sweswo ku ta va ni nhlomulo+ lowukulu lowu ku nga si tshamaka ku humelela lowu fanaka na wona hi mpfhuka misava yi va kona ku fikela sweswi,+ e-e, naswona a wu nge he tlheli wu va kona.22 Entiyisweni, loko masiku wolawo a ma nga hungutiwanga, ku hava nyama leyi a yi ta ponisiwa; kambe hikwalaho ka vahlawuriwa,+ masiku wolawo ma ta hungutiwa.+23 “Endzhaku ka sweswo, loko un’wana a ku eka n’wina, ‘Vonani! Hi loyi Kreste,’+ kumbe, ‘Hi luya,’ mi nga swi kholwi.+24 Hikuva ku ta humelela lava tivulaka Kreste+ hi vunwa ni vaprofeta+ va mavunwa naswona va ta endla mahlori+ lamakulu ni swihlamariso leswaku va hambukisa ni vahlawuriwa+ loko swi koteka.25 Maswivo! Ndzi mi lemukisile ka ha ri emahlweni.+26 Hikokwalaho, loko vanhu va ku eka n’wina, ‘Maswivo! U le mananga,’ mi nga yi; ‘Maswivo! U le makamareni ya le mpfungwe,’ mi nga swi kholwi.+27 Hikuva tanihi leswi rihati+ ri humaka etindhawini ta le vuxeni, ri voninga ku ya etindhawini ta le vupela-dyambu, swi ta va tano hi vukona bya N’wana wa munhu.+28 Kun’wana ni kun’wana laha ku nga ni ntsumbu, magama+ ma ta hlengeletana kona.+29 “Hi ku hatlisa endzhaku ka nhlomulo wa masiku wolawo dyambu ri ta hundzuka ntima,+ ni n’weti+ a wu nge he humesi ku vonakala ka wona, ni tinyeleti ti ta wa hi le tilweni, ni matimba ya matilo ma ta ninginisiwa.+30 Endzhaku ka sweswo xikombiso xa N’wana wa munhu+ xi ta humelela etilweni, endzhaku ka sweswo tinyimba hinkwato ta misava ti ta tiba hi xirilo,+ kutani ti ta vona N’wana wa munhu a ta a ri emapapeni ya tilo hi matimba ni ku vangama+ lokukulu.31 U ta rhuma tintsumi takwe hi mpfumawulo lowukulu wa mhalamhala,+ ti ta hlengeleta vahlawuriwa+ va yena va huma etimhehweni+ ta mune, ku suka emakun’wini man’wana ya matilo ku ya emakun’wini man’wanyana.32 “Kutani dyondzani mhaka leyi hi xifaniso xa nkuwa: Hi ku hatlisa loko rhavi ra wona leritsongo ri sungula ku olova naswona ri humesa matluka, ma swi tiva leswaku ximumu xi le kusuhi.+33 Hi ku fanana na n’wina, loko mi vona swilo leswi hinkwaswo, tivani leswaku u le kusuhi, etinyangweni.+34 Ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, xitukulwana+ lexi xi nga ka xi nga hundzi ku nga si humelela swilo leswi hinkwaswo.35 Tilo ni misava swi ta hundza,+ kambe marito ya mina ma nga ka ma nga hundzi.+36 “Malunghana ni siku ra kona ni nkarhi+ wa kona a ku na munhu la swi tivaka, hambi ku ri tintsumi ta le matilweni hambi ku ri N’wana, kambe swi tiviwa hi Tatana+ ntsena.37 Hikuva hilaha masiku ya Nowa+ a ma ri hakona, ni masiku ya vukona bya N’wana wa munhu ma ta va tano.+38 Hikuva kukota leswi a va ri xiswona emasikwini wolawo ya le mahlweni ka ndhambi, va dya, va nwa, vavanuna va teka ni vavasati va hlomisiwa, ku fikela siku leri Nowa+ a ngheneke ha rona engalaveni;+39 nileswi va nga lemukangiki nchumu ku fikela loko ndhambi yi fika yi va kukula hinkwavo,+ swi ta va tano ni hi vukona bya N’wana wa munhu.40 Kutani vavanuna vambirhi va ta va va ri ensin’wini: un’wana u ta tekiwa kasi un’wanyana u ta siyiwa;41 vavasati vambirhi va ta va va sila eribyeni:+ un’wana u ta tekiwa kasi un’wanyana u ta siyiwa.+42 Hikokwalaho tshamani mi rindzile, hikuva a mi ri tivi siku leri Hosi ya n’wina yi nga ta ta ha rona.+43 “Kambe tivani nchumu wun’we, leswaku loko n’wini wa yindlu a a tiva nkarhi lowu khamba a ri ta ta ha wona,+ a a ta va a hitekile a nga pfumelanga leswaku yindlu ya yena yi ngheneriwa.44 Hikwalaho na n’wina tshamani mi lunghekile,+ hikuva N’wana wa munhu u ta ta hi nkarhi lowu mi nga wu ehleketiki.45 “Kahle-kahle i mani hlonga+ ro tshembeka ni ro tlhariha, leri n’wini wa rona a ri vekeke ehenhla ka va yindlu yakwe, ku va nyika swakudya swa vona hi nkarhi lowu faneleke?+46 Ra tsaka+ hlonga rero loko n’wini wa rona a fika a nga ta ri kuma ri endla tano!47 Ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, U ta ri veka ehenhla ka hinkwaswo leswi nga swa yena.+48 “Kambe loko hlonga lero biha ro tshuka ri tibyela embilwini+ ri ku, ‘N’wini wa mina wa hlwela,’+49 ivi ri sungula ku ba mahlonga-kulobye ri tlhela ri dya ni ku nwa ni swidakwa leswikulu,50 n’wini wa hlonga rero u ta ta hi siku leri ri nga ri langutelangiki ni hi nkarhi+ lowu ri nga wu tiviki,51 kutani u ta ri xupula hi ndlela leyi vavaka+ swinene naswona u ta ri avela endhawini yin’we ni vakanganyisi. Kwalaho hi laha ku rila ni ku getsela ka meno ya rona ku nga ta va kona.+