text:
VANTSHWA VA VUTISA
I Yini Leswi Ndzi Faneleke Ndzi Swi Tiva Hi Ku Rhumela Ti-SMS?
:-) Ku rhumela ti-SMS ku nga va ndlela leyinene yo burisana ni vanghana loko ntsena swi endliwa hi ndlela leyinene.
:-( Loko swi nga tirhisiwi hi ndlela leyinene, swi nga onha vuxaka bya wena ni van’wana—swin’we ni ndhuma ya wena.
Xihloko lexi xi ta ku hlamusela leswi u faneleke u swi tiva malunghana ni
Swin’wana leswi nga kona:
Lava u va rhumelaka ti-SMS
Vantshwa vo tala va teka ku rhumelelana ti-SMS tanihi ndlela ya nkoka yo vulavurisana ni van’wana. Ku rhumela ti-SMS swi endla leswaku u kota ku vulavurisana ni munhu un’wana ni un’wana loyi u nga ni nomboro ya yena—handle ka loko vatswari va wena va nga ku pfumeleli.
“Tatana a nga swi lavi leswaku mina ni ndzisana ya mina hi vulavula ni vafana. Loko hi vulavula na vona, hi fanele hi tirhisa riqingho ra le ndlwini, ekamareni ro dyela naswona loko ku ri ni vanhu van’wana.”—Lenore.
Leswi u faneleke u swi tiva: Loko u nyika un’wana ni un’wana nomboro ya wena, u ta tinghenisa ekhombyeni.
“Loko u nga ri na mhaka leswaku nomboro ya wena u yi nyika mani, u nga ha rhumeleriwa ti-SMS kumbe swifaniso leswi u nga swi laviki.”—Scott.
“Loko nkarhi na nkarhi u rhumela munhu wa rimbewu rin’wana ti-SMS, hi ku hatlisa u nga tikuma se u n’wi rhandza.”—Steven.
Bibele yi ri: “
U tlharihile la voneke khombo kutani a tumbela.” (Swivuriso 22:3) Loko u va ni vuxiyaxiya, u nga ha papalata makhombo yo tala.
Mhaka ya xiviri: “
Mina ni jaha rin’wana a hi ri vanghana naswona a hi tshamela ku rhumelelana ti-SMS. A ndzi tibyela leswaku a hi ri vanghana ntsena. A ndzi nga swi voni swi hoxile ku fikela loko a ndzi byela leswaku wa ndzi rhandza. Ndzi sungule ku swi vona leswaku a ndzi nga fanelanga ndzi dzumba na yena ni ku n’wi rhumelela ti-SMS hilaha a ndzi endla hakona.”—Melinda.
Ehleketisisa ha yona. Xana u ehleketa leswaku vunghana bya Melinda ni jaha leri byi khumbeke njhani loko ri vule ndlela leyi ri titwaka ha yona?
Tlhela u ehleketisisa ha yona: I yini leswi Melinda a a ta swi endla leswaku yena ni jaha leri va va vanghana ntsena ku nga ri na swin’wana?
Leswi u swi rhumelaka eka ti-SMS
Swa olova ku rhumela ti-SMS naswona swa tsakisa ku rhumeriwa tona—kambe u nga rivali leswaku vanhu va nga ha twisisa leswi u swi tsaleke hi ndlela leyi hoxeke.
Leswi u faneleke u swi tiva: Leswi u swi tsaleke swi nga ha twisisiwa hi ndlela leyi hoxeke.
“Loko u tsaleriwe SMS a wu nge swi koti ku twa ndlela leyi munhu wa kona a titwaka ha yona, rito ra yena ni ku vona ndlela leyi munhu wa kona a a languteka ha yona loko a tsala. Swi nga ha vanga ku nga twisisani.”—Briana.
“Ndzi tiva vanhwanyana lava tionheke vito naswona va dumeke hi ku tlanga hi rirhandzu hikwalaho ka ti-SMS leti va ti rhumeleke majaha.”—Laura.
Bibele yi ri: “
Munhu wo lulama, u sungula a ehleketa a nga si hlamula.” (Swivuriso 15:28, Bibele—Mahungu Lamanene) Hi dyondza yini? Tlhela u hlaya SMS ya wena u nga si yi rhumela.
Nkarhi lowu u rhumelaka ti-SMS ha wona
Wena n’wini u nga tivekela swipimelo malunghana ni ku rhumela ti-SMS.
Leswi u faneleke u swi tiva: Loko u nga yi xalamukeli ndlela leyi u rhumelaka ti-SMS ha yona, u nga ha vonaka u delela naswona u hetelela u nga ha ri na vanghana.
“Swa olova ku rivala swipimelo leswi u tivekeleke swona emhakeni yo rhumela ti-SMS. Ndzi tikuma ndzi ri eku rhumeleni ka ti-SMS loko ndzi ri karhi ndzi vulavula ni munhu kumbe loko hi tshamile etafuleni hi ri eku dyeni.”—Allison.
“Swi ni khombo swinene ku rhumela SMS u ri eku chayeleni. Loko u chayela u nga langutanga laha u yaka kona, u nga ha tlumba.”—Anne.
Bibele yi ri: “
Xin’wana ni xin’wana xi ni nkarhi wa xona lowu vekiweke, . . . nkarhi wa ku miyela ni nkarhi wa ku vulavula.” (Eklesiasta 3:1, 7) Xitsundzuxo lexi xa tirha ni le mhakeni yo rhumela ti-SMS.
Switsundzuxo malunghana ni ku rhumela ti-SMS
Lava u va rhumelaka ti-SMS
;-) Yingisa nkongomiso wa vatswari va wena.—Vakolosa 3:20.
;-) U nga nyiki un’wana ni un’wana nomboro ya wena. Loko hi vutlhari u ala ku nyika vanhu rungula ra wena ra xihundla—ku katsa ni nomboro ya wena ya riqingho—u hlakulela vuswikoti lebyi nga ta ku pfuna loko se u kurile.
;-) U nga tolovele munhu ku tlula mpimo hi ku n’wi rhumela ti-SMS to tlanga hi rirhandzu. Loko u titwa se u sungula ku n’wi rhandza, swi tive leswaku u tivangela swiphiqo ni ku pfilunganyeka.
“Ndzi tiendlele vito lerinene eka vatswari va mina emhakeni yo tirhisa selfoni ya mina, hikwalaho va ndzi tshemba leswaku ndzi ta tirhisa vutlhari loko ndzi teka tinomboro ta vanhu leti ndzi nga ta ti hlayisa eka selfoni ya mina.”—Briana.
Leswi u swi rhumelaka eka ti-SMS
;-) Loko u nga si sungula ku tsala SMS, tivutise, ‘Xana swi kahle ku vulavula hi mhaka leyi ni munhu loyi hi ku tsala SMS?’ Swi nga endleka swi antswa ku n’wi fonela kunene kumbe ku rindza leswaku u vulavula na yena mi langutanile.
;-) U nga rhumeli swilo leswi a wu nga ta swi vula loko a wu ri ni munhu wa kona. Sarah loyi a nga ni malembe ya 23 u ri, “
Loko mhaka ya kona a wu nga ta n’wi byela u n’wi langutile, u nga n’wi rhumeli yona hi SMS.”
“Loko munhu a ku rhumela swifaniso leswi nga basangiki, byela vatswari va wena. Sweswo swi ta ku sirhelela naswona swi ta endla leswaku vatswari va wena va ku tshemba.”—Sirvan.
Nkarhi lowu u rhumelaka ti-SMS ha wona
;-) Tivekele swipimelo swa leswaku a wu nge yi tirhisi selfoni ya wena hi nkarhi wo karhi. Nhwanyana la vuriwaka Olivia u ri: “
Selfoni ya mina a ndzi yi tirhisi loko hi tshamile etafuleni hi ri eku dyeni kumbe loko ndzi ri eku hlayeni. Ndza yi tima hi nkarhi wa minhlangano ya Vukreste leswaku ndzi nga ringeki ku yi tirhisa.”
;-) Anakanyela van’wana. (Vafilipiya 2:4) U nga rhumeli ti-SMS loko u ri eku vulavuleni ni munhu.
“Ndzi tivekele swipimelo swa leswaku a ndzi nge rhumeli vanhu ti-SMS loko ndzi ri ni vanghana va mina handle ka loko swi boha. Nakambe vanhu lava ndzi nga va tolovelangiki, a ndzi va nyiki nomboro ya mina.”—Janelly.


c: text/html

text:
Loko Mpatswa Wu Rhandzana, Xana Swi Lulamile Ku Va Wu Tshama Swin’we Wu Nga Tekananga?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele yi vula hi ku kongoma leswaku “
Xikwembu xi ta avanyisa timbhisa ni vaoswi.” (Vaheveru 13:4) Rito ra Xigriki leri vulaka ‘vumbhisa,’ por·nei′a, ri katsa ku hlanganyela timhaka ta masangu mi nga tekananga. Hikwalaho, swi ta va swi hoxile emahlweni ka Xikwembu ku va mpatswa lowu nga tekanangiki wu tshama swin’we hambiloko wu tiyimisele ku tekana hi ku famba ka nkarhi.
Ku vuriwa yini loko mpatswa wu rhandzana swinene? Xikwembu xi lava leswaku wu tekana wu nga si hlanganyela timhaka ta masangu. Xikwembu hi xona xi hi vumbeke hi ri ni rirhandzu. Mfanelo ya Xikwembu leyikulu i rirhandzu. (1 Yohane 4:8) Xisweswo, xi ni xivangelo lexi twalaka xo vula leswaku vatekani hi vona ntsena lava faneleke va hlanganyela timhaka ta masangu.
DYONDZA SWO TALA
U NGA VA NI NDYANGU LOWU TSAKEKE
Titshege Hi Xikwembu Leswaku U Va Ni Vukati Lebyi Tsakisaka
Ku tirhisa swivutiso swimbirhi swo olova swi nga ku pfuna leswaku u antswisa vukati bya wena.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- We take care of the customer
- Available within 24 hours
- Professional and friendly staff
- Certified by Recycling Association
Cities we serve
Aiea, HI Anahola, HI Barbers Point N A S, HI Camp H M Smith, HI Captain Cook, HI Eleele, HI Ewa Beach, HI Fort Shafter, HI Haiku, HI Hakalau, HI Haleiwa, HI Hana, HI Hanalei, HI Hanamaulu, HI Hanapepe, HI Hauula, HI Hawaii National Park, HI Hawi, HI Hickam Afb, HI Hilo, HI Holualoa, HI Honaunau, HI Honokaa, HI Honolulu, HI Honomu, HI Hoolehua, HI J B P H H, HI Kaaawa, HI Kahuku, HI Kahului, HI Kailua, HI Kailua Kona, HI Kalaheo, HI Kalaupapa, HI Kamuela, HI Kaneohe, HI Kapaa, HI Kapaau, HI Kapolei, HI Kaumakani, HI Kaunakakai, HI Keaau, HI Kealakekua, HI Kealia, HI Keauhou, HI Kekaha, HI Kihei, HI Kilauea, HI Koloa, HI Kualapuu, HI Kula, HI Kunia, HI Kurtistown, HI Lahaina, HI Laie, HI Lanai City, HI Laupahoehoe, HI Lawai, HI Lihue, HI M C B H Kaneohe Bay, HI Makawao, HI Makaweli, HI Maunaloa, HI Mililani, HI Mountain View, HI Naalehu, HI Ninole, HI Ocean View, HI Ookala, HI Paauhau, HI Paauilo, HI Pahala, HI Pahoa, HI Paia, HI Papaaloa, HI Papaikou, HI Pearl City, HI Pearl Harbor, HI Pepeekeo, HI Princeville, HI Pukalani, HI Puunene, HI Schofield Barracks, HI Tripler Army Medical Center, HI Tripler Army Medical Ctr, HI Volcano, HI Wahiawa, HI Waialua, HI Waianae, HI Waikoloa, HI Wailuku, HI Waimanalo, HI Waimea, HI Waipahu, HI Wake Island, HI


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VUKATI
Ku Va Ni Vuxaka Lebyinene Ni Vatswari Va Nuna Kumbe Va Nsati
NTLHONTLHO
“Loko hi langutane ni xiyimo xo tika, nsati wa mina u byele vatswari vakwe hi mhaka yoleyo. Kutani tata wakwe u ndzi vitanile leswaku a ta ndzi pfuna eka xiyimo xolexo. Sweswo a swi ndzi tsakisanga.”—James. *
“Mana wa nuna wa mina a a rhandza ku vula a ku: ‘Ndzi tsundzuka n’wana wa mina swinene.’ A a vulavula na mina a ndzi byela ndlela leyi a va ri vanghana ha yona naswona sweswo swi ndzi endle ndzi titwa ndzi ri ni nandzu ku va ndzi tekane ni n’wana wakwe ni ku n’wi vangela gome.”—Natasha.
Xana swa koteka ku endla leswaku xiphiqo xa vatswari va nuna kumbe va nsati xi nga vi xa vukati?
LESWI U FANELEKE U SWI TIVA
Vukati byi endla leswaku ku va ni ndyangu lowuntshwa lowu hlanganeke. Bibele yi vula leswaku wanuna la tekaka “u ta siya tata wakwe ni mana wakwe naswona u fanele ku namarhela nsati wakwe.” Swi tano ni hi wansati malunghana ni vatswari vakwe ni nuna wakwe. Loko a tekiwa, Bibele yi vula leswaku lavambirhi va ta va “nyama yin’we.” I ndyangu lowuntshwa lowu hlanganeke.—Matewu 19:5.
Vukati bya wena byi fanele ku va byona byo rhanga ku ri ni vatswari va wena. Khanselara John M. Gottman u tsale a ku: “Xa nkoka eka vatekani i ku va minkarhi hinkwayo va dyondza ku vulavurisana eka xin’wana ni xin’wana. Ku antswisa ndlela leyi mi tirhisanaka ha yona ni nsati wa wena swi nga ha katsa ku tshika ni ku tihambanisa ni maxaka ya wena ya le kusuhi.” *
Vatswari van’wana swi nga ha va tikela ku titwananisa ni xiyimo. Wanuna un’wana u ri: “Loko hi nga si tekana, nsati wa mina a a tshamela ku rhangisa swilaveko swa vatswari vakwe. Endzhaku ka loko hi tekanile, mana wakwe u swi xiyile leswaku ku ni un’wana loyi se a rhangisiwaka emahlweni. Sweswo a swi nga n’wi oloveli ku swi amukela.”
Vatekani van’wana lava ha ku tekanaka na vona swi nga va tikela. James loyi a tshahiweke laha henhla u ri: “Ku va ni vatswari va nuna kumbe va nsati a swi fani ni ku va ni vanghana lava u tihlawuleleke vona. Swi fana ni loko un’wana a te: ‘U ni vanghana vambirhi lavantshwa, hambi wa swi lava kumbe a wu swi lavi.’ Hambiloko va ku karhata, se mi ndyangu wun’we.”
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Loko wena ni munghana wa wena wa vukati mi nga pfumelelani hi xiyimo xa vatswari va un’wana wa n’wina, tikarhatele ku lulamisa timhaka hi moya wa ntirhisano. Landzela xitsundzuxo xa Bibele xo ‘lwela ku kuma ku rhula ni ku ku landzelela.’—Pisalema 34:14.
Leswaku u kota ku endla tano, xiya swiendlakalo leswi landzelaka. Ha xin’we xi endliwa hi nuna kumbe ra nsati. Hambiswiritano, mitlhontlho yoleyo yi khumba wanuna ni wansati, naswona milawu leyi ku buriwaka ha yona yi nga ku pfuna ku tlhantlha timhaka to hlayanyana leti khumbaka vatswari va wena kumbe va nsati wa wena.
Nsati wa wena u navela leswaku u hanyisana ni mana wakwe. Kambe wena u vona swi tika.
Ringeta leswi: Burisana ni nsati wa wena hi mhaka leyi, naswona u tiyimisela leswaku mi twanana hi mhaka yoleyo. Nchumu wa nkoka a hi ndlela leyi u titwaka ha yona hi mana wa nsati wa wena kambe i ndlela leyi u titwaka ha yona hi nsati wa wena loyi u hlambanyeke leswaku u ta n’wi rhandza. Loko mi burisana ni nsati wa wena, tana ni ndlela yin’we kumbe timbirhi leti u nga antswisaka vuxaka bya wena ni mana wa yena ha tona, kutani u ti tirhisa. Loko nsati wa wena a xiya matshalatshala lawa u ma endlaka, handle ko kanakana u ta ya a ku xixima swinene.—Nawu wa Bibele: 1 Vakorinto 10:24.
Nuna wa wena u ri wena u tsakela swinene ku tsakisa vatswari va wena ku tlula ku tsakisa yena.
Ringeta leswi: Burisana ni nuna wa wena hi xiphiqo lexi, naswona u ringeta ku languta mhaka yoleyo hi ndlela leyi yena a yi vonaka ha yona. Hakunene nuna wa wena a nge titwi a kanganyisiwile loko u xixima vatswari va wena hi ndlela leyi faneleke. (Swivuriso 23:22) Hambiswiritano, swi nga ha lava leswaku u n’wi tiyisekisa hi marito ni hi swiendlo swa wena leswaku u rhangisa yena emahlweni ka vatswari va wena evuton’wini bya wena. Loko nuna wa wena a tiyiseka hi sweswo, a nge titwi a phikizana ni vatswari va wena emhakeni yo lava ku khathaleriwa hi wena.—Nawu wa Bibele: Vaefesa 5:33.
Nsati wa wena u ya eka vatswari vakwe loko a lava xitsundzuxo ematshan’weni yo ta eka wena.
Ringeta leswi: Vulavurisana ni nsati wa wena, naswona mi pfumelelana hi leswaku mi nga veka swipimelo kwihi. Tikarhatele ku anakanyela. Xana swi hoxile ku vulavurisana ni vatswari va wena minkarhi hinkwayo hi mhaka leyi ku karhataka? Hi rini laha swi nga ta va swi fanerile? Loko mi pfumelelana hi swipimelo leswi twalaka, mhaka yoleyo a yi fanelanga yi va xiphiqo.—Nawu wa Bibele: Vafilipiya 4:5.
^ ndzim. 4 Mavito ma cinciwile exihlokweni lexi.
^ ndzim. 9 Mhaka leyi yi huma eka buku leyi nge, The Seven Principles for Making Marriage Work.
DYONDZA SWO TALA
U NGA VA NI NDYANGU LOWU TSAKEKE
Ndlela Yo Va Ni Ku Rhula Ni Maxaka Ya Wena
U nga va xixima vatswari va wena handle ko hoxa vukati bya wena ekhombyeni.


text:
Ku Chumayela eTindhawini Leti Nga Ekule Swinene Le Australia
Hlalela ndyangu lowu nga Timbhoni ta Yehovha lowu heteke vhiki ro tsakisa wu ri karhi wu chumayela ntiyiso wa Bibele eka vanhu lava tshamaka etindhawini leti nga ekule swinene le Australia.
Ku Chumayela Endhawini Leyi Nga Ekule Swinene Le Ireland
Ndyangu wun’wana wu hlamusela ndlela leyi wu tiyiseke vun’we bya wona ha yona loko wu ri karhi wu chumayela mahungu lamanene endhawini leyi nga yoxe.
Ku Chumayela Etlhelo Ka Nambu Wa Xingu
Ntlawa wa Timbhoni wu tlute hi xikepe lexi leheke timitara ta 15 leswaku wu ya chumayela hi Mfumo wa Xikwembu eka vanhu lava tshamaka etlhelo ka nambu.
Varhandzi Va Ku Rhula Va Hlangana Eka Xiendlakalo Xa Armada
Timbhoni ta Yehovha ti tirhisa swigolonyana ku va nyika mahala minkandziyiso ya Bibele vavalangi lava teke eka xiendlakalo lexi eFurwa.
Nchumu Lowuntshwa eManhattan le New York
Hlaya hi tsima ro hlawuleka ro pfuna vanhu va tiva rungula ra Bibele.
Xikolo Xa Giliyadi Lexi Se Xi Nga Ni Malembe Ya 70 Xi Ri Kona
Xikolo lexi xo hlawuleka xi sungule hi February 1, 1943 le New York. Se xi letele magidi ya vanhu ku dyondzisa van’wana hi Xikwembu.
Vhidiyo Yo Koma: Swi Koka Mahlo!
Vona ndlela leyi tsima ro hlawuleka ro chumayela eManhattan le New York ri va pfuneke ha yona vanhu vo tala leswaku va kuma tibuku leti sekeriweke eBibeleni.
Ha Yini Hi Dyondza Xibengali?
Ha yini Timbhoni ta Yehovha ta 23 eQueens le New York, U.S.A., ti dyondza ku vulavula ni ku hlaya Xibengali?


text:
JW.ORG Yi Pfuna Vanhu Leswaku Va Antswisa Vutomi Bya Vona
Etindhawini hinkwato vanhu va vuyeriwa hi ku tirhisa jw.org. Twana man’wana ya marito yo khensa lawa vanhu va ma rhumeleke eNtsindza wa misava hinkwayo wa Timbhoni ta Yehovha ku sukela hi May 2014.
Vana
“Minkarhi yo tala, n’wana wa mina loko a vuya ekhirexe, a a vuya ni swilo swa vanghana vakwe swo tanihi tipensele, tithoyi ni manghilazi yo sirhelela dyambu. Hi ringete ko tala ku n’wi pfuna a xiya leswaku leswi a swi endlaka i ku yiva naswona ku yiva swi bihile. Matshalatshala ya hina a ma tirhanga ku fikela laha hi nga kopa vhidiyo leyi nge Ku Yiva Swi Bihile eka jw.org. Vhidiyo leyi yi hi pfunile swinene yi tlhela yi pfuna xifanyetana xa hina. Loko hi heta ku yi hlalela, xi vule leswaku xi lava ku tlherisela vanghana va xona swilo swa vona tanihi leswi sweswi xi swi tivaka leswaku Xikwembu xa swi venga ku yiva. Hakunene, website leyi yi hi pfunile!”—D. N, Afrika.
“Vhidiyo leyi nge Ku Yiva Swi Bihile leyi nga eka jw.org . . . yi hi pfunile swinene yi tlhela yi pfuna xifanyetana xa hina”
“Vana va mina va yi rhandza website leyi. Va kopa tivhidiyo to koma ta tipopayi leti va pfunaka ku tirhisa milawu ya Bibele emhakeni ya ku hemba ni ku yiva. Va tlhela va dyondza timfanelo tin’wana leti va nga ti tirhisaka evuton’wini bya vona, leswi va endlaka va va vanhu lavanene.”—O. W, West Indies.
Lava Nghenaka Xikolo
“A ndzi teka ku nghena xikolo ku ri ndzhwalo naswona a ndzi ehleketa hi ku xi tshika. Siku rin’wana, ndzi hlaye xihloko lexi nge ‘Xana Ndzi Fanele Ndzi Tshika Xikolo?’ eka website ya jw.org. Xi ndzi pfune ku va ni langutelo lerinene hi xikolo. Eka xihloko xolexo, ndzi xiye leswaku ku nghena xikolo swi ta ndzi letela ku va ni vumundzuku lebyinene ni ku ndzi pfuna ku va ni vutihlamuleri.”—N. F, Afrika.
“Switsundzuxo leswi tirhaka eka vantshwa leswi nga eka website leyi swi ndzi dyondzise ndlela ya ku va ni mahanyelo lamanene exikolweni”
“Switsundzuxo leswi tirhaka eka vantshwa leswi nga eka website leyi swi ndzi dyondzise ndlela ya ku va ni mahanyelo lamanene exikolweni. Ndzi dyondze ndlela ya ku tinyiketela eka tidyondzo ta mina ni ku papalata swilo leswi nga ndzi kavanyetaka.”—G, Africa.
“Mutirhikulobye a a vilela hi n’wana wakwe wa nhwanyana loyi a a xanisiwa hi nhwanyana un’wana exikolweni. Leswi swi endle leswaku a nga ha yi exikolweni masiku yo hlayanyana hileswi a a chava ku xanisiwa. Ndzi bule ni mutirhikulobye hi swiringanyeto swin’wana leswi kumekaka eka vhidiyo ya tipopayi leyi nge Hlula Munhu Wa Tinyimpi U Nga Kalanga U Lwa Na Yena leyi kumekaka eka jw.org. U tsakisiwe ngopfu hi xiringanyeto xo kombisa moya wo rhula ku hlula munhu loyi a xanisaka van’wana. U vulavule ni n’wana wakwe hi leswi a nga swi endlaka loko a hlangana ni munhu loyi a n’wi xanisaka. Eku heteleleni, nhwanyana loyi u titwe a ntshunxekile loko a ri exikolweni. Hi ku famba ka nkarhi, xiyimo xi cincile naswona nhwanyana loyi a a n’wi xanisa u ve munhu la rhuleke.”—V. K, Yuropa Vuxa.
Vantshwa
“Ndzi khensa swinene xihloko lexi nge ‘Ha Yini Ndzi Tixekelela?’ lexi nga eka website. Lexi i xiphiqo lexi ndzi karhateke nkarhi wo leha. A ndzi ehleketa leswaku ko va mina ntsena ndzi nga na xona nileswaku loko ndzo byela van’wana a va nga ta ndzi twisisa. Swikombiso leswi nga eka xihloko lexi swi ndzi pfunile. Eku heteleleni, ndzi kume leswaku u kona munhu loyi a ndzi twisisaka!”—Nhwanyana un’wana wa le Australia.
“Swikombiso leswi nga eka xihloko lexi swi ndzi pfunile. Eku heteleleni, ndzi kume leswaku u kona munhu loyi a ndzi twisisaka!”
“Website ya jw.org yi endle leswaku swi ndzi olovela ku kuma mpfuno eka swiphiqo leswi vantshwa va langutanaka na swona. Xihloko xin’wana xi ndzi pfune ku xiya tindlela ta ku xanisiwa hi timhaka ta masangu, ku vona leswaku a ndzi xanisiwa naswona ndzi dyondze tindlela letinene to langutana na kona.”—T. W, West Indies.
Vatswari
“N’wana wa mina wa mufana a a nga tshamiseki. Matikhomelo yakwe a ma ndzi karhata. Sweswo swi endle leswaku hi nga ha vulavurisani kahle. Siku rin’wana, ndzi nghene eka jw.org kutani ndzi hlawula xiyenge lexi nge mimpatswa ni vatswari. Ndzi kume swihloko swo tala leswi fambisanaka ni xiyimo lexi a ndzi ri eka xona naswona swi ndzi dyondzise ndlela leyinene yo vulavurisana ni n’wana wa mina wa mufana. Na yena yi n’wi pfunile website leyi. Sweswi u vulavula na mina xin’wana ni xin’wana.”—C. B, Afrika.
“Minkarhi yo tala eka jw.org ku humelela xihloko hi nkarhi lowunene leswaku xi hi pfuna ku langutana ni xiphiqo lexi vana va hina va langutanaka na xona”
“Tanihi vatswari, jw.org yi hi pfuna ku dyondzisa vana va hina. Hi xikombiso, vhidiyo ya tipopayi leyi kombisaka ndlela yo kuma munghana wa xiviri yi pfune vana va hina ku va ni langutelo lerinene hi ku va ni vanghana lavanene. Minkarhi yo tala eka jw.org ku humelela xihloko hi nkarhi lowunene leswaku xi hi pfuna ku langutana ni xiphiqo lexi vana va hina va langutanaka na xona. Yi ni switsundzuxo leswi tirhaka.”—E. L, Yuropa.
Vatekani
“Hi ni malembe ya tsevu hi tekanile ni nsati wa mina. Ku fana ni vatekani van’wana ni van’wana, hi langutane ni ntlhontlho wo twisisa tindlela leti hambaneke to vulavurisana, tindlela leti hi kurisiweke hi tona ni ku endla leswaku mavonelo ya hina ya swilo ma pfumelelana. Xihloko lexi nga eka jw.org lexi nge ‘Ku Yingisela Hi Ndlela Leyinene’ xi ndzi pfunile. Xi kombisa ndlela leyinene yo antswisa emhakeni ya ku yingisela. Ndzi xi hlayile kutani ndzi burisana ni nkatanga hileswi ndzi swi kumeke. Hi ringete ku tirhisa swiringanyeto leswi tirhaka leswi nga exihlokweni lexi.”—B. B, West Indies.
“Hakunene website leyi, yi sirhelele vukati bya hina”
“Se swi endla lembe ndzi ri karhi ndzi tihlanganisa ni Timbhoni ta Yehovha naswona ndzi ti khensa swinene hikwalaho ka website ya tona ya jw.org. Ndzi dyondze swilo swo tala eka website leyi, leswi katsaka ndlela leyi ndzi nga lawulaka ha yona ku hlundzuka ka mina ni ndlela ya ku va nuna tlhelo tatana lonene. Hakunene website leyi, yi sirhelele vukati bya hina.”
Lava Feke Tindleve
“Website ya jw.org yi ndzi pfune leswaku ndzi titwa ndzi ri wa nkoka. Ndzi kote ku antswisa ririmi ra mina ra mavoko hikwalaho ko hlalela tivhidiyo ta Ririmi ra Mavoko ra le Amerika. A ndzi tshamela ku titwa onge a ndzi nge swi koti ku tivekela tipakani letinene kambe loko ndzi hlalele vhidiyo leyi nge Ku Vona Rito Ra Xikwembu Hi Ririmi Ra Mina, yi ndzi khumbe mbilu ni ku ndzi tiyisa leswaku ndzi tiyiseka hi swilo swa nkoka evuton’wini.”—J. N, Afrika.
“Website ya jw.org yi ndzi pfune leswaku ndzi titwa ndzi ri wa nkoka”
“Hakunene website leyi i ya risima. Ndzi tirha hi ku tirhandzela ku pfuna vanhu lava feke tindleve ngopfungopfu vantshwa. Tivhidiyo to hambanahambana ta ririmi ra mavoko ti ndzi pfune leswaku ndzi antswisa ririmi ra mina ra mavoko. Website leyi yi ndzi pfune leswaku ndzi kota ku pfuna lava lavaka ku antswisa vutomi bya mindyangu ya vona ni vunghana bya vona.”—K. J, West Indies.
Lava Nga Voniki
“Website ya jw.org yi ndzi pfune swinene hambileswi ndzi nga voniki. Rungula leri ndzi ri kumaka eka yona a ri ta teka tin’hweti to hlaya ku va ndzi ri kuma hi poso. Website leyi yi pfune ndyangu wa mina yi tlhela yi ndzi pfuna ndzi titwa ndzi ri wa nkoka endhawini leyi ndzi tshamaka eka yona. Ndzi tlhela ndzi kuma rungula eka yona hi nkarhi wun’we ni lowu vanghana va mina lava vonaka va ri kumaka ha wona.”—C. A, Amerika Dzonga.
“Website leyi yi pfune ndyangu wa mina yi tlhela yi ndzi pfuna ndzi titwa ndzi ri wa nkoka endhawini leyi ndzi tshamaka eka yona”
“Lava nga swi kotiki ku hlaya hi minkandziyiso ya Braille kumbe lava nga riki na yona mali yo xava tibuku ta Braille, jw.org i xitirhisiwa xa risima eka vona. Website leyi yi ni rungula leri rhekhodiweke leri ngo yingiseriwa kunene kutani lava nga voniki va nga swi kota ku yingisela rungula ra sweswinyana ra tinhlokomhaka to hambanahambana. Yi endleriwe vanhu hinkwavo. Yi pfuna vanhu vo fana na mina leswaku va titwa va xiximiwa ni ku tekiwa va ri va nkoka.”—R. D, Afrika.
Lava Lavaka Ku Tiva Xikwembu
“Website ya n’wina yi hambanile ni ti-website tin’wana ta vukhongeri hikuva a yi tirhisi swiga swa vukhongeri ni marito lama nga twisisiwaka hi vafundhisi ntsena. Naswona a yi na rungula ro tala lerova swi tika ku ri twisisa. Yi olovile yi tlhela yi kongoma. A yi na marito yo leha kumbe filosofi. A yi endli leswaku ripfumelo ri vonaka ku ri nchumu lowu tikaka ku va na wona. Hambiswiritano, yi kombisa leswaku munhu un’wana ni un’wana a nga swi kota ku va ni ripfumelo.”—A. G, Asia.
“Yi olovile yi tlhela yi kongoma . . . Yi kombisa leswaku munhu un’wana ni un’wana a nga swi kota ku va ni ripfumelo”
“Ndzi ni vutomi lebyi tsakisaka hikwalaho ka jw.org. Emisaveni leyi nga tiviki nchumu hi Xikwembu, website leyi i xitirhisiwa lexi pfunaka ngopfu. Hi ku hatlisa, ndzi nga hlalela ni ku yingisela swihloko leswi hlamuselaka langutelo ra Xikwembu etimhakeni to karhi ni ku kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini.”—J. C, West Indies.
“Ndza khensa hikwalaho ka website leyi hikuva yi ndzi pfune ndzi tiva rito ra Xikwembu hambileswi ndzi tshamaka exikarhi ka makhwati ya Amerika Dzonga. Loko a ku nga ri website leyi, a ndzi ta va ndzi nga tivi nchumu.”—M. F, Amerika Dzonga.
DYONDZA SWO TALA
I VAMANI LAVA ENDLAKA KU RHANDZA KA YEHOVHA NAMUNTLHA?
I Yini Leswi Kumekaka Eka Web Site Ya Hina?
U nga dyondza leswi engetelekeke hi hina ni tidyondzo leti hi ti pfumelaka swin’we ni ku kuma tinhlamulo ta swivutiso swa wena swa Bibele.
XIHONDZO XO RINDZA
Xana Swa Koteka Ku Twisisa Bibele?
Yehovha Xikwembu u lava leswaku u tiva ntiyiso. U ta ku pfuna leswaku u twisisa Matsalwa.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Luka 1:1-80
1 Hambileswi vo tala va ringeteke ku hlengeleta rungula ra timhaka+ leti pfumeriwaka hi ku helela exikarhi ka hina,2 hilaha hi runguleriweke tona hakona hi lava ku sukela eku sunguleni+ va veke timbhoni+ ta ku swi vona hi mahlo ni vatameri va rungula,+3 na mina, hikwalaho ka leswi ndzi lavisiseke swilo hinkwaswo ku sukela emasungulweni hi ku kongoma, ndzi tibohile ku ku tsalela swona hi ntlhandlamano+ lowu twisisekaka, wena Teyofilo+ loyi a chavisekaka+ swinene,4 leswaku u ku tiva hi ku helela ku tiya ka swilo leswi u dyondzisiweke swona hi nomu.+5 Emasikwini ya Heroda,+ hosi ya Yudiya, a ku ri ni muprista un’wana loyi a a vuriwa Zakariya, wa ntlawa wa Abiya,+ naswona a a ri ni nsati loyi a n’wi tekeke eka vana va xisati va Aroni,+ vito ra yena a a ri Elizabeta.6 Havambirhi a va lulamile+ emahlweni ka Xikwembu hileswi a va famba hi ku pfumala xisandzu+ hi ku landza swileriso+ hinkwaswo ni swilaveko swa le nawini+ swa Yehovha.+7 Kambe a va nga ri na n’wana, hikuva Elizabeta a a ri mhika,+ naswona havambirhi a va kurile swinene hi malembe.8 Tanihi leswi a ri muprista exiavelweni xa ntlawa+ wakwe emahlweni ka Xikwembu,9 hi ku ya hi endlelo ro hlawuleka ra ntirho wa vuprista, ku fike nkarhi wa yena wa ku humesa murhi wa risuna+ loko a nghena evukwetsimelweni bya Yehovha;+10 naswona vunyingi hinkwabyo bya vanhu a byi khongela ehandle hi nkarhi wa ku humesa murhi wa risuna.+11 Ku humelele ntsumi ya Yehovha eka yena, yi yime etlhelweni ra xinene ra altari ya murhi wa risuna.+12 Kambe Zakariya u karhatiwe hi leswi a a swi vona, kutani a fikeriwa hi ku chava.+13 Hambiswiritano, ntsumi yi ku eka yena: “U nga chavi, Zakariya, hikuva xikombelo xa wena xi twiwe hi tindleve timbirhi,+ naswona nsati wa wena Elizabeta u ta va mana wa n’wana wa wena, kutani vito ra yena u ta n’wi vitana Yohane.+14 U ta va ni ntsako ni ku khana lokukulu, kutani vo tala va ta tsakela+ ku velekiwa ka yena;15 hikuva u ta va lonkulu emahlweni ka Yehovha.+ Kambe a nga fanelanga nikatsongo ku nwa vhinyo ni xakunwa lexi pyopyisaka,+ kutani u ta tala moya lowo kwetsima a ha ri embelekweni+ wa mana wakwe;16 yena u ta vuyisela vo tala va vana va Israyele eka Yehovha+ Xikwembu xa vona.17 Nakambe, u ta famba emahlweni ka yena hi moya ni matimba ya Eliya,+ leswaku a vuyisela timbilu+ ta vatatana eka vana ni lava nga yingisiki eka vutlhari lebyi pfunaka bya lava lulameke, leswaku a lunghiselela Yehovha+ vanhu lava lunghekeke.”+18 Kutani Zakariya a byela ntsumi a ku: “Xana ndzi nga tiyiseka njhani hi leswi? Hikuva ndzi dyuharile+ naswona nsati wa mina u kurile swinene hi malembe.”19 Ntsumi yi n’wi angula yi ku: “Hi mina Gabriyele,+ loyi a yimaka emahlweni ka Xikwembu, naswona ndzi rhumiwe leswaku ndzi vulavula+ na wena ni ku ku byela mahungu lamanene ya swilo leswi.20 Kambe waswivo, u ta miyela+ u nga swi koti ku vulavula ku fikela siku leri swilo leswi swi nga ta endleka ha rona, hikuva a wu ma kholwanga marito ya mina, lama nga ta hetiseka hi nkarhi wa kona lowu vekiweke.”21 Hi nkarhi wolowo vanhu a va ha rindzele Zakariya,+ naswona va sungule ku hlamala hi ku hlwela ka yena evukwetsimelweni.22 Kambe loko a huma a a nga swi koti ku vulavula na vona, va xiya leswaku wa ha ku vona singita+ evukwetsimelweni; kutani a ya emahlweni a va kowetela, kambe a tshama a ri mbheveve.23 Loko masiku ya ntirho wa yena wa le rivaleni ma herile,+ u mukile.24 Kambe endzhaku ka masiku lawa Elizabeta nsati wa yena a tika;+ kutani a tshama a ri swakwe ku ringana tin’hweti ta ntlhanu, a ku:25 “Yehovha u ndzi endla hi ndlela leyi emasikwini lawa, loko a ndzi nyike nyingiso wa yena leswaku a susa ndzhukano wa mina exikarhi ka vanhu.”+26 En’hwetini ya yena ya vutsevu ntsumi Gabriyele+ yi rhumiwe emutini wa Galeliya lowu vuriwaka Nazareta yi huma eka Xikwembu,27 yi ya eka nhwana loyi a a tshembisane ku tekana ni wanuna loyi a vuriwaka Yosefa wa yindlu ya Davhida; vito ra nhwana+ yoloye a ku ri Mariya.+28 Loko yi fika emahlweni ka yena, yi ku: “Xewani,+ wena loyi a tsakeriweke swinene, Yehovha+ u na wena.”+29 Kambe a a karhateke swinene hi rito leri kutani a sungula ku tivutisa leswaku loku ku nga va ku ri ku xeweta ka muxaka muni.30 Kutani ntsumi yi ku eka yena: “U nga chavi, Mariya, hikuva Xikwembu xi ku tsakerile;+31 kutani waswivo, u ta tika embelekweni wa wena, u ta veleka n’wana+ wa jaha, vito ra yena u ta n’wi thya Yesu.+32 Yena u ta va lonkulu+ naswona u ta vuriwa N’wana wa La nge Henhla-henhla;+ Yehovha Xikwembu u ta n’wi nyika xiluvelo+ xa Davhida tata+ wakwe,33 naswona u ta va hosi ehenhla ka yindlu ya Yakobe hi masiku, mfumo wakwe a wu nge vi na makumu.”+34 Kambe Mariya a ku eka ntsumi: “Xana leswi swi ta endlekisa ku yini, tanihi leswi ndzi nga tiviki+ wanuna hi tlhelo ra rimbewu?”35 Ntsumi yi n’wi hlamula yi ku: “Moya+ lowo kwetsima wu ta ta ehenhla ka wena, naswona matimba ya La nge Henhla-henhla ma ta ku funengeta. Hikwalaho ka sweswo lexi nga ta velekiwa na xona xi ta vuriwa lexo kwetsima,+ N’wana+ wa Xikwembu.36 Kutani waswivo, Elizabeta xaka ra wena na yena u tike n’wana wa jaha emalembeni ya yena ya vudyuhari, yena loyi a vuriwaka wansati wa mhika,+ naswona leyi i n’hweti ya yena ya vutsevu;37 hikuva ku hava lexi tivisiwaka hi Xikwembu lexi nga ta ka xi nga endleki.”+38 Kutani Mariya a ku: “Waswivo! Hlonga ra xisati+ ra Yehovha! Onge swi nga endleka eka mina hi ku ya hi leswi u swi tiviseke.” Kutani ntsumi yi suka eka yena.39 Xisweswo Mariya a pfuka emasikwini wolawo a ya etikweni ra tintshava hi ku hatlisa, emutini wa Yuda,40 kutani a nghena ekaya ra Zakariya a xeweta Elizabeta.41 Loko Elizabeta a twa Mariya a xeweta, ricece leri nga embelekweni wakwe ri tshuka-tshuka; kutani Elizabeta a tala hi moya lowo kwetsima,42 a huwelela hi ku huwelela lokukulu a ku: “U katekile exikarhi ka vavasati, naswona mbhandzu wa khwiri ra wena wu katekile!+43 Xisweswo, xana swi endlekise ku yini leswaku lunghelo leri ri va ra mina, leswaku mana wa Hosi+ ya mina a ta eka mina?44 Waswivo, loko mpfumawulo wa ku xeweta ka wena wu fika etindleveni ta mina, ricece leri nga embelekweni wa mina ri tshuka-tshuke hi ku tsaka+ lokukulu.45 Nakambe loyi a kholweke wa tsaka, hikuva swilo leswi vuriweke eka yena hi Yehovha+ swi ta endliwa+ hilaha ku heleleke.”46 Kutani Mariya a ku: “Moya-xiviri wa mina wu twa-risa Yehovha,+47 naswona moya wa mina a wu nge tshiki ku tsakisisa+ hikwalaho ka Xikwembu Muponisi+ wa mina;48 hikuva xi langute xiyimo xa le hansi xa hlonga ra xona ra xisati.+ Hikuva, waswivo, ku sukela sweswi switukulwana hinkwaswo swi ta ndzi vula loyi a tsakeke;+49 hikuva Lowa matimba u ndzi endlele swiendlo leswikulu, naswona vito+ ra yena ra kwetsima;50 kutani eka switukulwana swa switukulwana tintswalo ta yena ti le ka lava va n’wi chavaka.+51 U endle hi matimba hi voko+ ra yena, u va hangalasele ekule lava titlakusaka emakungwini ya timbilu+ ta vona.52 U wise vavanuna va matimba+ eswiluvelweni naswona u tlakuse lava titsongahataka;+53 lava nga ni ndlala u va xurhise va eneriseka hi swilo leswinene+ naswona lava a va ri ni rifuwo+ u va tlherise va nga ri na nchumu.54 U pfune Israyele nandza+ wa yena, leswaku a tsundzuka tintswalo,+55 hilaha a nga byela vatata wa hina hakona, Abrahama ni mbewu ya yena, hilaha ku nga heriki.”+56 Kutani Mariya u tshame na yena ku ringana kwalomu ka tin’hweti tinharhu, ivi a vuyela ekaya ra yena.57 Hiloko ku fika nkarhi wa leswaku Elizabeta a veleka, kutani a veleka n’wana wa jaha.58 Loko vaakelani ni maxaka ya yena va twa leswaku Yehovha u twarise tintswalo+ takwe eka yena, va tsaka+ swin’we na yena.59 Kutani hi siku ra vunhungu va ta leswaku va ta yimbisa n’wana lontsongo,+ naswona a va ta n’wi thya vito ra tata wa yena, Zakariya.60 Kambe mana wa yena a hlamula a ku: “A swi nge vi tano nikatsongo, kambe u ta vuriwa Yohane.”61 Kutani va ku eka yena: “A ku na munhu exikarhi ka maxaka ya wena loyi a vitaniwaka hi vito leri.”62 Kutani va ya vutisa tata wa yena hi ku tirhisa swikoweto leswaku a a lava a vuriwa mani.63 A kombela xiphepherhele a tsala leswi: “Vito ra yena i Yohane.”+ Kutani hinkwavo va hlamala.64 Hi ku hatlisa nomu wa yena wu pfuleka+ ni ririmi ra yena ri ntshunxeka, a sungula ku vulavula, a dzunisa Xikwembu.65 Ku chava ku va wela hinkwavo lava tshamaka ekusuhi na vona; ku sungula ku vulavuriwa hi swilo leswi hinkwaswo etikweni hinkwaro ra tintshava ra Yudiya,66 kutani hinkwavo lava swi tweke va swi hlayisa etimbilwini+ ta vona, va ku: “Kahle-kahle, xana n’wana loyi lontsongo u ta va yini?” Hikuva voko+ ra Yehovha a ri ri na yena hakunene.67 Kutani Zakariya tata wa yena a a tale moya lowo kwetsima,+ naswona u profetile+ a ku:68 “A ku dzunisiwe Yehovha Xikwembu xa Israyele,+ hikuva u hundzuluxele nyingiso wa yena eka vanhu+ va yena naswona u va kutsurile.+69 U pfuxe rimhondzo+ ra ku hi ponisa endlwini ya Davhida nandza wa yena,70 tanihi leswi yena, hi nomu wa vaprofeta va yena vo kwetsima va khale,+ a vulavuleke71 hi ku ponisiwa eka valala va hina ni le vokweni ra hinkwavo lava hi vengaka;+72 leswaku a endla tintswalo malunghana ni vatata wa hina ni ku tsundzuka ntwanano wa yena wo kwetsima,+73 ku nga xihlambanyo lexi a xi tiyiseke eka Abrahama tata+ wa hina,74 leswaku, endzhaku ka loko hi ponisiwile emavokweni ya valala,+ a hi nyika lunghelo ro n’wi endlela ntirho wo kwetsima hi nga chavi+75 hi vutshembeki ni ku lulama emahlweni ka yena emasikwini+ ya hina hinkwawo.76 Kambe loko ku ri wena, n’wana lontsongo, u ta vuriwa muprofeta wa La nge Henhla-henhla, hikuva u ta rhanga emahlweni ka Yehovha, u lunghisa+ tindlela ta yena,77 leswaku a tivisa vanhu va yena ta ku ponisiwa hi ku rivaleriwa swidyoho+ swa vona,78 hikwalaho ka ntsetselelo lowukulu wa Xikwembu xa hina. Hi ntsetselelo lowu vurhonga+ byi ta hi endzela byi huma ehenhla,+79 byi ta nyika ku vonakala eka lava tshamaka emunyameni ni le ndzhutini+ wa rifu, byi ta kongomisa milenge ya hina hilaha ku humelelaka endleleni ya ku rhula.”80 N’wana lontsongo a ya emahlweni a kula+ a tlhela a tiya emoyeni, naswona a a tshama emakwandzasini ku fikela siku ra ku tikombisa ka yena erivaleni eka Israyele.


text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Ndlela Leyi Vana Va Nga Byi Cincaka Ha Yona Vukati
Charles: * “Mina na Mary a hi tsakile loko hi veleka n’wana wa hina wa nhwanyana. Kambe a ndzi nga ha kumi nkarhi lowu eneleke wo etlela eka tin’hweti to sungula endzhaku ka loko a velekiwile. Tindlela hinkwato leti a hi hlele leswaku hi ta n’wi kurisa ni ku n’wi khathalela ha tona n’wana wa hina, a hi ti landzelanga.”
Mary: “Loko n’wana wa hina a velekiwa, vutomi bya mina byi cincile. Se a ndzi hanyela ku endlela n’wana masi, ku n’wi cinca napukeni kumbe ku n’wi miyeta loko a rila. Ndzi endle ku cinca lokukulu evuton’wini bya mina. Mina na Charles swi hi tekele tin’hweti leswaku hi tlhela hi rhandzana hilaha a hi rhandzana hakona eku sunguleni.”
VO TALA va nga pfumela leswaku ku va ni vana swi tisa ntsako lowukulu evuton’wini. Bibele yi hlamusela vana tanihi “hakelo” leyi humaka eka Xikwembu. (Pisalema 127:3) Ku fana na Charles na Mary, mimpatswa leya ha ku vaka ni vana vo sungula ya swi tiva leswaku vana va nga byi cinca vukati. Hi xikombiso, manana loyi a ha ku velekaka, a nga ha khathalela ngopfu n’wana wakwe kambe a nga swi xiyi leswaku miri wakwe ni mbilu yakwe swi khumbeke ku fikela kwihi. Hilaha ku fanaka, tatana na yena a nga ha hlamarisiwa hi vuxaka lebyi nsati wakwe a nga na byona ni n’wana wa vona. A nga ha sungula ku va ni mavondzo ya leswaku nsati wakwe a nga ha tinyiki nkarhi wo va na yena.
Entiyisweni ku velekiwa ka n’wana wa mativula swi nga ha tisa ntlhontlho evukatini. Ku va munhu a titwa a nga rhandziwi ni swiphiqo leswi nga tlhantlhiwangiki leswi mimpatswa yi nga na swona swi nga ha sungula ku vonaka hikwalaho ka leswi se yi nga ni vana.
Xana mimpatswa leya ha ku vaka ni vana yi nga langutana njhani ni mintlhontlho leyi vaka kona loko n’wana a ha ku velekiwa? I yini leswi mpatswa wu nga swi endlaka leswaku wu va ni vuxaka lebyi tiyeke? Xana wu nga ti tlhantlha njhani timholovo leti vaka kona loko n’wana a kurisiwa? A hi kambisiseni swiphiqo sweswo ha xin’we-xin’we kutani hi xiya ndlela leyi milawu ya Bibele yi nga wu pfunaka ha yona leswaku wu swi tlhantlha.
XIPHIQO 1: Hi xitshuketa wansati u sungula ku khathala ngopfu hi n’wana.
N’wana la ha ku velekiwaka u lava nkarhi wo tala wa mana wakwe. Manana a nga ha titwa a enerisekile loko a ri karhi a khathalela n’wana wakwe. Hi hala tlhelo, nuna wakwe a nga ha titwa a honisiwa. Manuel, la tshamaka eBrazil, u ri: “Ku va nsati wa mina a sungule ku khathala ngopfu hi n’wana ematshan’weni ya mina a swi ndzi tikela ku swi amukela. Eku sunguleni, a ho va vambirhi ntsena kambe swilo swi cince loko hi kuma n’wana.” Xana u nga langutana njhani ni xiphiqo xo tano?
Bibele yi ri: “Rirhandzu ri ni mbilu yo leha ni musa.” Rirhandzu “a ri lavi leswi vuyerisaka rona ntsena, a ri hlundzuki.” (1 Vakorinto 13:4, 5) Loko n’wana a velekiwa, i yini leswi nuna ni nsati va nga swi endlaka leswaku va tirhisa ndzayo leyi?
Wanuna wo tlhariha u ta kombisa leswaku hakunene wa n’wi rhandza nsati wakwe hi ku twisisa ndlela leyi miri ni mianakanyo yakwe swi khumbekaka ha yona loko n’wana a ha ku velekiwa. Loko a endla tano, u ta xi twisisa xivangelo xo va nsati wakwe a cinca-cinca ndlela leyi a titwaka ha yona. * Adam, la tshamaka eFurwa naswona a nga tatana wa xinhwanyetana lexi nga ni tin’hweti ta 11 u ri: “Minkarhi yin’wana swa ndzi tikela ku twisisa ndlela leyi nsati wa mina a titwaka ha yona. Kambe ndza swi xiya leswaku leswi a swi vangiwi hikwalaho ka mina. Kambe swi vangiwa hi mintshikilelo ya vutihlamuleri lebyintshwa lebyi hi nga na byona.”
Xana minkarhi yin’wana nsati wa wena a nga ma tlangeli matshalatshala ya wena yo pfuna? Loko swi ri tano, u nga khunguvanyeki hi ku hatlisa. (Eklesiasta 7:9) Ematshan’weni ya sweswo, n’wi lehisele mbilu kutani u ringeta ku rhangisa swilaveko swakwe eka swa wena naswona leswi swi ta ku pfuna leswaku u nga hlundzuki.—Swivuriso 14:29.
Hi hala tlhelo, wansati la twisisaka u ta ringeta ku khutaza nuna wakwe eka leswi a ringetaka ku n’wi pfuna ha swona. U ta n’wi dyondzisa ku khathalela n’wana, ku n’wi cinca napukeni kumbe ku n’wi endlela masi—hambileswi eku sunguleni a nga ta pfa a endla swihoxo.
Ellen, la nga ni malembe ya 26, u xiye leswaku u fanele a cinca ndlela leyi a a tirhisana ha yona ni nuna wakwe. U ri: “Ndzi boheke ku tshika ku lawula ngopfu eka ndlela leyi a hi n’wi khathalela ha yona n’wana wa hina. Ndzi tlhele ndzi boheka ku tikhoma loko nuna wa mina a ringeta ku landzela swiringanyeto leswi ndzi n’wi byeleke swona malunghana ni ku khathalela n’wana wa hina.”
RINGETANI LESWI: Vavasati, loko vanuna va n’wina va khathalela vana hi ndlela leyi hambaneke ni leyi n’wina mi endlaka ha yona, mi nga va xopa-xopi kumbe mi tlhela mi endla mintirho leyi va yi endleke. Va bumabumeleni eka leswi va swi endleke, xisweswo mi ta endla leswaku va titshemba naswona leswi swi ta endla leswaku va hambeta va mi seketela. Vavanuna, tshikani mintirho leyi nga pfuniki nchumu leswaku mi ta kota ku pfuna vasati va n’wina, ngopfu-ngopfu eka tin’hweti to sungula loko n’wana a ha ku velekiwa.
XIPHIQO 2: Ku hunguteka ka ndlela leyi mi rhandzanaka ha yona.
Hikwalaho ko karharisiwa hi ku nga etleli ni hi swiphiqo swin’wana, mimpatswa yo tala leya ha ku vaka ni vana swa yi tikela ku heta nkarhi swin’we. Vivianne, manana wa le Furwa la nga ni vana vambirhi u ri: “Eku sunguleni a ndzi khomeke ngopfu hi ku khathalela n’wana lerova ndzi rivala ni leswaku ndzi ni nuna.”
Hi hala tlhelo, wanuna a nga ha tsandzeka ku swi xiya leswaku nsati wakwe u khumbeke ku fikela kwihi hikwalaho ko tika. N’wana a nga ha lava nkarhi ni matimba ya n’wina lerova swi nga ha mi oloveli ku kuma nkarhi wo dzumba swin’we kumbe wo hlanganyela timhaka ta masangu. Kutani i yini leswi mpatswa wu nga swi endlaka ku tiyisekisa leswaku n’wana wa wona loyi wu n’wi rhandzaka a nga vi xihinga?
Loko Bibele yi vulavula hi vukati yi ri: “Wanuna u ta siya tata wakwe ni mana wakwe naswona u fanele ku namarhela nsati wakwe, kutani va fanele va va nyama yin’we.” * (Genesa 2:24) Xikongomelo xa Yehovha Xikwembu a ku ri leswaku vana va hetelela va siya vatswari va vona. Xikwembu xi langutele leswaku wanuna ni wansati va va nyama yin’we vutomi bya vona hinkwabyo. (Matewu 19:3-9) Xana ku va mpatswa wu tlangela yinhla leyi swi nga wu pfuna njhani leswaku wu tiva leswi wu faneleke wu swi rhangisa?
Vivianne, la tshahiweke laha henhla u ri: “Ndzi anakanyisise hi marito lama nga eka Genesa 2:24 naswona ndzimana yoleyo yi ndzi pfune ndzi xiya leswaku ndzi fanele ndzi va “nyama yin’we” ni nuna wa mina, ku nga ri n’wana wa mina. Kutani ndzi swi xiyile leswaku ndzi fanele ndzi tiyisa vukati bya hina.” Theresa, manana wa xinhwanyetana lexi nga ni malembe mambirhi u ri: “Loko ndzi twa onge se a ndza ha ri na mhaka ni nuna wa mina, ndzi ringeta ku tinyika nkarhi wo va na yena siku ni siku hambiloko ndzi nga heti nkarhi wo leha ndzi ri na yena.”
Loko u tekile, i yini leswi u nga swi endlaka leswaku u tiyisa vukati bya wena? Byela nsati wa wena leswaku wa n’wi rhandza. Sweswo swi kombise hi swiendlo. Tikarhatele ku lulamisa swiphiqo hinkwaswo leswi nsati wa wena a nga ha vaka a ri na swona. Sarah, manana la nga ni malembe ya 30 u ri: “Wansati u lava u n’wi tiyisekisa leswaku wa ha n’wi teka a ri wa nkoka naswona wa n’wi rhandza, hambileswi miri wakwe wu cinceke hikwalaho ka leswi a tikile.” Alan, la tshamaka eJarimani naswona a nga tatana wa swifanyetana swimbirhi, u swi vona swi ri swa nkoka ku va vavanuna va seketela vasati va vona eka ndlela leyi va titwaka ha yona. U ri: “Minkarhi hinkwayo ndzi ringeta ku chavelela nsati wa mina loko a ri ni gome.”
I ntiyiso leswaku ku velekiwa ka n’wana swi endla leswaku mpatswa wu nga ha wu kumi kahle nkarhi wo hlanganyela timhaka ta masangu. Kutani nuna ni nsati va fanele va bula hi swilaveko swa vona. Bibele yi vula leswaku ku cinca kun’wana ni kun’wana loku khumbaka timhaka ta masangu ku fanele ku endliwa hi ku va mpatswa wu “pfumelelana.” (1 Vakorinto 7:1-5) Leswi swi lava leswaku mi bula ha yona mhaka leyi. Hikwalaho ka ndlela leyi u kurisiweke ha yona kumbe ndhavuko wa ka n’wina, swi nga ha ku tikela ku bula ni nkataku hi timhaka ta masangu. Kambe mabulo yo tano i ya nkoka eka mpatswa lowu ku nga ro sungula wu va ni n’wana. Vanani ni ntwela-vusiwana, mi lehiselana mbilu naswona mi tshembeka. (1 Vakorinto 10:24) Xisweswo, wena ni nkataku mi ta papalata ku nga twanani kutani mi tiyisa rirhandzu ra n’wina.—1 Petro 3:7, 8.
Nakambe mpatswa wu nga tiyisa rirhandzu ra wona loko wu byelana ni ku kombana rirhandzu. Wanuna wo tlhariha u ta teka ntirho lowu endliwaka hi nsati wakwe wu ri wa nkoka. Vivianne u ri: “Loko ri pela, hakanyingi ndzi twa onge a ndzi endlanga nchumu—hambileswi ndzi vaka ndzi khomekile hi ku khathalela n’wana!” Hambileswi wansati a nga ha tshamaka a khomekile swinene, wansati la twisisaka a nge yi tekeli ehansi ndlela leyi nuna wakwe a ringetaka ku n’wi pfuna ha yona.—Swivuriso 17:17.
RINGETANI LESWI: Vamanana, loko vana va n’wina va etlele na n’wina etlelani. Xisweswo mi ta kuma matimba yo hetisisa vutihlamuleri bya n’wina tanihi vavasati lava tekiweke. Vatatana, loko swi koteka pfukani ni vusiku mi mamisa vana bodlela kumbe mi va cinca napukeni leswaku vasati va n’wina va ta wisa. Nkarhi na nkarhi, tiyisekisa nsati wa wena leswaku wa n’wi rhandza hi ku n’wi tsalela xipapilana, u n’wi rhumela ti-SMS kumbe u n’wi bela riqingho. Tanihi mpatswa, tinyikeni nkarhi wo bula. Bulani hi timhaka leti khumbaka n’wina, ku nga ri ta n’wana ntsena. Endlani leswaku vuxaka bya n’wina byi tshama byi tiyile kutani swi ta mi olovela ku langutana ni swiphiqo swo va vatswari.
XIPHIQO 3: Ku ka mi nga pfumelelani malunghana ni ku kurisa n’wana.
Mpatswa wu nga ha xiya leswaku ndlela leyi wu kurisiweke ha yona yi endla leswaku wu holova. Manana wa Mujapani la vuriwaka Asami ni nuna wakwe, Katsuro, va tshame va va ni xiphiqo lexi. Asami u ri: “A ndzi vona onge Katsuro u khoma xinhwanyetana xa hina ku fana ni tandza, kasi yena a a vona onge mina ndza xi karhata.” I yini leswi mi nga swi endlaka leswaku mi nga dyondzisi n’wana wa n’wina swilo leswi hambaneke?
Hosi Solomoni wo tlhariha u te: “Munhu u vanga nyimpi hi ku tikukumuxa ntsena, kambe eka lava va kanelaka swin’we ku ni vutlhari.” (Swivuriso 13:10) I yini leswi u swi tivaka malunghana ni ndlela leyi nkataku a lavaka ku n’wi kurisa ha yona n’wana wa n’wina? Loko mi rindza kukondza n’wana a velekiwa emahlweni ko va mi bula hi ndlela leyi mi nga ta n’wi kurisa ha yona, sweswo swi ta endla leswaku mi holova ematshan’weni yo va mi tlhantlha xiphiqo.
Hi xikombiso, xana se mi burile hi swivutiso leswi landzelaka: “Xana hi nga n’wi dyondzisa njhani n’wana wa hina tindlela letinene to dya ni to etlela? Xana minkarhi hinkwayo hi fanele hi n’wi tlakula loko a rila hi nkarhi wo etlela? Xana hi fanele hi endla yini loko swi n’wi tikela ku tirhisa xihambukelo?” Swi le rivaleni leswaku swiboho leswi mi nga ta swi teka swi ta hambana ni swa mimpatswa yin’wana. Ethan, tatana wa vana vambirhi u ri: “Mi fanele mi vulavurisana leswaku mi ta dyondzisa n’wana wa n’wina swilo leswi fanaka. Kutani havumbirhi bya n’wina mi ta swi kota ku enerisa swilaveko swakwe.”
RINGETA LESWI: Ringeta ku ehleketa hi tindlela leti vatswari va wena va ku kuriseke ha tona. Hlawula leswaku hi tihi leti u nga rhandzaka leswaku n’wana wa n’wina a kula ha tona ni leti u nga ti laviki. Bula ni nkataku hileswi u swi ehleketaka.
N’wana A Nga Endla Leswaku Vukati Byi Tsakisa
Tanihi leswi vanhu lava fambaka ehenhla ka ayisi swi lavaka leswaku va lehisa mbilu leswaku va kota ku famba kahle ehenhla ka yona, na n’wina mi lava nkarhi leswaku mi ta tolovela vutihlamuleri bya n’wina lebyintshwa tanihi vatswari. Hi ku famba ka nkarhi mi ta byi tolovela.
Ku kurisa n’wana swi nga mi pfuna mi vona leswaku mi rhandzana ku fikela kwihi naswona swi nga byi cinca hi ku helela vuxaka bya n’wina. Kambe swi ta tlhela swi mi pfuna leswaku mi hlakulela ni timfanelo ta nkoka. Loko mi tirhisa ndzayo ya vutlhari leyi nga eBibeleni, mi ta titwa ku fana ni tatana la vuriwaka Kenneth. U ri: “Ku kurisa vana swi endle leswaku mina na nsati wa mina hi tiphina evukatini bya hina. Sweswi ha rhandzana swinene naswona ha twisisana.” Ku cinca ko tano ku nga ha va kona evukatini loko mpatswa wu va ni n’wana.
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile exihlokweni lexi.
^ ndzim. 11 Eka mavhiki ma nga ri mangani loko vamanana va ha ku veleka, va va ni ntshikilelo. Van’wana va khomiwa hi ntshikilelo wa mianakanyo. Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke malunghana ni ku langutana ni xiphiqo lexi, vona xihloko lexi nge “Ndzi Hlule Ntshikilelo Lowu Vaka Kona Endzhaku Ka Ku Bebula,” eka Xalamuka! ya August 8 2002 ni lexi nge “Understanding Postpartum Depression (Ku Twisisa Ntshikilelo Wa Mianakanyo Lowu Vamanana Van’wana Va Vaka Na Wona Loko Va Heta Ku Veleka)” eka Xalamuka! (ya Xinghezi) ya June 8, 2003, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha. Swihloko leswi swi nga hlayiwa eka website ya www.watchtower.org.
^ ndzim. 19 Hi ku ya hi buku ya xidyondzi xin’wana, rito ra Xiheveru leri hundzuluxeriweke ri va “namarhela” eka Genesa 2:24 ri nga ha vula ‘ku khomelela eka munhu un’wana hi rirhandzu ni hi ku tshembeka.’
TIVUTISE . . .
Eka vhiki leri hundzeke, i yini leswi ndzi swi endleleke nkatanga ku kombisa leswaku ndza swi tlangela leswi a swi endlaka endyangwini wa hina?
Xana ndzi hetelele rini ku tinyika nkarhi wo bula ni nkatanga hi timhaka leti khumbaka hina ku nga ri to kurisa n’wana?
DYONDZA SWO TALA
U NGA VA NI NDYANGU LOWU TSAKEKE
Ndlela Yo Dyondzisa N’wana Wa Wena
Ku tshinya swi katsa swo tala ku tlula ku veka milawu ni ku xupula.
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Ndyangu Wa Wena Wu Nga Va Ni Ntsako Hi Ndlela Yihi?
Yehovha ku nga Xikwembu lexi tsakeke u lava leswaku mindyangu yi va ni ntsako. Kuma ndzayo ya Bibele leyi pfunaka leyi yaka eka vavanuna, vavasati, vatswari ni vana.


text:
Xana Swa Koteka Ku Va Ni Rirhandzu Leri Tiyeke?
“Ku hisa ka [rirhandzu] ku fana ni ku hisa ka ndzilo, langavi ra Yah.”—RISIM. 8:6.
1, 2. I vamani lava nga vuyeriwaka loko va yi kambisisa hi vukheta buku ya Risimu Ra Solomoni, naswona ha yini? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
‘VONA ndlela leyi vatekani lava va langutanaka ha yona ni ndlela leyi va khomaneke hi rirhandzu ha yona! A nga kona la nga alaka leswaku va rhandzana hakunene!’ Nkulu loyi a ha ku tsarisaka mucato wa vatekani volavo u anakanya hi xiendlakalo xolexo. Loko vanhu volavo va ha ku tekanaka va ri karhi va cina enkhubyeni wa vukati, wa tivutisa a ku: ‘Xana vukati bya vona byi ta khomelela? Loko malembe ma ri karhi ma hundza, xana rirhandzu ra vona ri ta kula kumbe ri ta hela?’ Loko wanuna ni wansati va rhandzana hakunene, vuxaka bya vona byi ta va lebyi tiyeke hambiloko swiyimo swi tika. Hambiswiritano, leswi vukati byo tala byi hahlukaka, swa twala ku tivutisa loko swi koteka ku va ni rirhandzu leri tiyeke.
2 Ni le nkarhini wa Hosi Solomoni wa le Israyele wa khale, vanhu vo tala a va nga ri na rirhandzu ra ntiyiso. Loko Solomoni a vulavula hi xiyimo xa mahanyelo xa le nkarhini wakwe u tsarile a ku: “Ndzi kume munhu wun’we eka vanhu va gidi, kambe exikarhi ka lava hinkwavo, a ndzi n’wi kumanga wansati. Waswivo! Ndzi kume leswi ntsena, leswaku Xikwembu xa ntiyiso xi endle vanhu va va vo lulama, kambe vona va tilukele mano yo tala.” (Ekl. 7:26-29) Mahanyelo a ma hohlokile swinene enkarhini wa Solomoni hikwalaho ka nkucetelo wa vavasati vambe lava a va gandzela Bali, lerova swi n’wi tikerile ku kuma wanuna kumbe wansati loyi a a ri ni mahanyelo lamanene. * Nilokoswiritano, xiphato lexi a xi tsaleke malembe ya kwalomu ka 20 emahlweni ka kwalaho, ku nga buku ya Risimu Ra Solomoni, xi kombisa leswaku wanuna ni wansati va nga va ni rirhandzu leri tiyeke. Xi tlhela xi hlamusela kahle leswaku rirhandzu rolero ri njhani ni leswaku ri nga kombisiwa njhani. Vagandzeri va Yehovha lava ngheneleke vukati ni lava nga byi nghenelangiki va nga dyondza swo tala malunghana ni rirhandzu rolero hi ku yi kambisisa hi vukheta buku leyi ya le Bibeleni.
SWA KOTEKA KU VA NI RIRHANDZU RA NTIYISO!
3. Ha yini swi koteka leswaku wanuna ni wansati va rhandzana hi rirhandzu ra ntiyiso?
3 Hlaya Risimu Ra Solomoni 8:6. Xiga lexi nge “langavi ra Yah” lexi tirhisiweke ku hlamusela rirhandzu xi vula swo tala. Rirhandzu ra ntiyiso i “langavi ra Yah” hi leswi Yehovha a nga Musunguri wa rirhandzu rolero. U vumbe munhu hi xifaniso xa yena a ri ni vuswikoti byo kombisa rirhandzu. (Gen. 1:26, 27) Loko Xikwembu xi tise wansati wo sungula, Evha, eka Adamu wanuna wo sungula, Adamu u vule marito yo phata. A swi kanakanisi leswaku Evha u titwe a ri ekusuhi swinene na Adamu, tanihi leswi a a “tekiwe” eka yena. (Gen. 2:21-23) Tanihi leswi Yehovha a nyikeke vanhu vuswikoti byo kombisa rirhandzu, swa koteka leswaku wanuna ni wansati va rhandzana hi rirhandzu leri tiyeke.
4, 5. Hi ku komisa hlamusela leswi buku ya Risimu Ra Solomoni yi vulavulaka ha swona.
4 Rirhandzu leri wanuna ni wansati va nga rhandzanaka ha rona ri ni timfanelo tin’wana handle ka ku va leri tiyeke ntsena. Tin’wana ta tona ti hlamuseriwe kahle ebukwini ya Risimu Ra Solomoni. Leswi yi tsariweke ku fana ni risimu, yi vulavula hi wanhwana wa le ximutanini xa Xunemi kumbe Xuleme la rhandzanaka ni murisi. Leswi Solomoni a kokiweke hi ku saseka ka wanhwana loyi, u tisiwe enxaxeni wa Solomoni, loyi a a dzime nxaxa ekusuhi ni ntanga wa vhinya lowu a wu rindziwa hi wanhwana loyi. Hambiswiritano, swi nambe swi tikomba to ho suka leswaku wanhwana loyi u rhandzana ni murisi. Loko Solomoni a ri karhi a ringeta ku n’wi wonga, wanhwana loyi u vule hi ku ntshunxeka leswaku u navela ku va ni murhandziwa wa yena. (Risim. 1:4-14) Murisi u nghene enxaxeni kutani yena ni wanhwana wakwe va byelana marito yo saseka lama kombisaka rirhandzu.—Risim. 1:15-17.
5 Solomoni u tlhelele eYerusalema a famba ni wanhwana loyi; kutani murisi u n’wi landzelerile. (Risim. 4:1-5, 8, 9) Hinkwaswo leswi Solomoni a swi endleke leswaku a ta rhandziwa hi wanhwana loyi a swi pfunanga nchumu. (Risim. 6:4-7; 7:1-10) Eku heteleleni, hosi leyi yi n’wi tshikile a tlhelela ekaya. Risimu leri ri gimeta hi ku va wanhwana loyi a navela leswaku murhandziwa wakwe a ‘hatlisa ku fana ni mhala’ naswona a n’wi hlangaveta a ri karhi a tsutsuma.—Risim. 8:14.
6. Ha yini swi tika ku tiva vanhu lava vulavulaka ebukwini ya Risimu Ra Solomoni?
6 Hambileswi “risimu leri dumeke” ra Solomoni ri qambhiweke hi ndlela yo saseka ri tlhela ri va ra nkoka, swa tika ku tiva leswaku i vamani lava vulavulaka eka rona. (Risim. 1:1) Hi ku ya hi The New Interpreter’s Dictionary of the Bible, “swilo swo tanihi switori ni mavito a hi swa nkoka ngopfu.” Mavito ya vanhu lava vulavulaka ma nga ha va ma nga boxiwanga leswaku vuxongi bya ku phata ni bya risimu byi nga lahleki. Nilokoswiritano, munhu a nga swi tiva leswaku i mani la vulaka marito yo karhi hi ku yingisela leswi munhu yoloye a swi vulaka kumbe leswi vuriwaka eka yena.
“SWIKOMBISO SWA WENA SWA RIRHANDZU SWA ANTSWA KU TLULA VHINYO”
7, 8. I yini lexi nga vuriwaka hi ‘swikombiso swa rirhandzu’ leswi ku vulavuriwaka ha swona ebukwini ya Risimu Ra Solomoni? Nyika swikombiso.
7 Ebukwini ya Risimu Ra Solomoni ku vulavuriwa ngopfu hi ‘swikombiso swa rirhandzu’ exikarhi ka wanhwana ni murisi. Hambileswi swikombiso swoleswo swa vona swi nga ha vaka swi nga tolovelekanga eka hina hi leswi buku leyi yi tsariweke malembe yo tlula 3 000 lama hundzeke ni leswi ndhavuko wa vona wu nga ha vaka wu hambanile ni wa hina, swikombiso swoleswo swi ni nhlamuselo ya nkoka naswona ndlela leyi vanhu volavo a va titwa ha yona yi tolovelekile eka hina. Hi xikombiso, murisi loyi u bumabumele mahlo yo olova ya wanhwana hi ku ma fanisa ni “ya matuva.” (Risim. 1:15) Wanhwana loyi yena u fanise mahlo ya murisi ni matuva ku nga ri mahlo ya matuva. (Hlaya Risimu Ra Solomoni 5:12.) Eka wanhwana loyi, ndzololo ya murisi leyi rhendzeriweke hi xiphemu xo basa xa mahlo a yi saseke ku fana ni matuva lama hlambaka hi ntswamba.
8 Murisi ni wanhwana wakwe va bumabumelanile hikwalaho ka ku saseka ka vona, kambe a swi helelanga kwalaho. Xiya leswi murisi loyi a swi vulaka hi mavulavulelo ya wanhwana loyi. (Hlaya Risimu Ra Solomoni 4:7, 11.) Milomu ya yena ku vuriwa leswaku yi “thona xihlenge xa vulombe.” Ha yini? Hikuva xihlenge xa vulombe xi tsokombela ngopfu xi tlhela xi va ni nantswo ku tlula vulombe lebyi se byi biweke hi moya. “Vulombe ni ntswamba swi le hansi ka ririmi ra [yena],” leswi vulaka leswaku ku fana ni vulombe ni ntswamba, mavulavulelo yakwe ma tsakisa naswona i manene. Swi le rivaleni leswaku loko murisi a byela wanhwana a ku, “u sasekile hi ku helela, . . . naswona a wu na xivati,” a a nga anakanyi hi ku saseka ka wanhwana loyi ntsena.
9. (a) Rirhandzu leri nga kona exikarhi ka vatekani ri katsa yini? (b) Ha yini swi ri swa nkoka leswaku vatekani va kombisana swikombiso swa rirhandzu?
9 Vukati a ko va ntwanano ntsena lowu endliwaka kambe ku nga kombisiwi rirhandzu. Entiyisweni, Vakreste lava tekaneke va kombisana rirhandzu. Kambe i rirhandzu ra muxaka muni? Xana i rirhandzu leri lawuriwaka hi milawu leyi kongomisaka ya le Bibeleni? (1 Yoh. 4:8) Xana ri katsa rirhandzu ra ntumbuluko—leri swirho swa ndyangu swi rhandzanaka ha rona? Xana rirhandzu leri ri katsa vuxaka lebyikulu lebyi nga kona exikarhi ka vanghana va xiviri? (Yoh. 11:3) Xana i rirhandzu leri vanhu lava rhandzanaka va kombisanaka rona? (Swiv. 5:15-20) Entiyisweni, tanihi vatekani mi fanele mi kombisana rirhandzu ra xiviri hi tindlela leti hinkwato. Mi nga tiyisekisana leswaku ma rhandzana hi leswi mi swi vulaka ni ku swi endla. I swa nkoka leswaku vatekani va nga pfumeleli mintirho ya siku ni siku yi endla leswaku va nga swi koti ku kombisana swikombiso swa rirhandzu. Swikombiso swoleswo swi nga endla leswaku mi titwa mi sirhelelekile naswona mi tsakile evukatini bya n’wina. Eka mindhavuko leyi u kumaka leswaku hakanyingi vatekani vo hlanganisiwa naswona wanuna ni wansati va va va nga tivani, va fanele va byelana ndlela leyi va rhandzanaka ha yona kutani sweswo swi ta endla leswaku rirhandzu ra vona ri kula naswona vukati bya vona byi tiya.
10. Ku nga va ni vuyelo byihi loko vatekani va tsundzuka ndlela leyi va kombisanaka rirhandzu ha yona?
10 Swikombiso swa rirhandzu exikarhi ka vatekani swi ni vuyelo byin’wana lebyinene. Hosi Solomoni u tshembise ku endlela wanhwana wa Muxulami “vuhlalu bya nsuku, swin’we ni tikunupu ta silivhere.” U n’wi dzunisile a vula leswaku a a “[saseke] ku fana ni n’weti lowu thwaseke, [a a tenge] ku fana ni dyambu leri vangamaka.” (Risim. 1:9-11; 6:10) Kambe wanhwana loyi u tshame a tshembekile eka murisi wakwe loyi a a n’wi rhandza. I yini lexi n’wi tiyiseke xi tlhela xi n’wi chavelela loko va nga ri swin’we? Wa hi hlamusela wanhwana loyi. (Hlaya Risimu Ra Solomoni 1:2, 3.) A ku ri ku tsundzuka ‘swikombiso swa rirhandzu’ swa murisi. Eka wanhwana loyi, swikombiso swoleswo a swi “antswa ku tlula vhinyo” leyi tsakisaka mbilu, naswona vito ra murisi a ri n’wi chavelela ku fana ni “mafurha loko ma chuluriwa” enhlokweni. (Ps. 23:5; 104:15) Ku tsundzuka rirhandzu leri vatekani va kombisanaka rona swi nga kurisa rirhandzu ra vona. I swa nkoka leswaku vatekani va tshama va ri karhi va kombisana rirhandzu.
MI NGA PFUXI RIRHANDZU EKA MINA “KUKONDZA NA MINA NDZI TITWA NDZI SWI RHANDZA”
11. Vakreste lava nga byi nghenelangiki vukati va nga dyondza yini hi leswi wanhwana wa Muxulami a hlambanyiseke van’wana leswaku va nga ringeti ku pfuxa rirhandzu eka yena?
11 Vakreste lava nga nghenelangiki vukati, ngopfu-ngopfu lava lavaka munhu loyi va nga ta tekana na yena, va nga dyondza swo karhi ebukwini ya Risimu Ra Solomoni. Wanhwana loyi a a nga n’wi rhandzi Solomoni. U hlambanyise vanhwanyana va Yerusalema a ku: “Mi nga tshuki mi ringeta ku hlohlotela kumbe ku pfuxa rirhandzu eka mina kukondza na mina ndzi titwa ndzi swi rhandza.” (Risim. 2:7; 3:5) Ha yini? Hikuva swi ta va swi nga ri swinene ku rhandzana ni munhu un’wana ni un’wana. Hikwalaho, Mukreste la navelaka ku nghenela vukati u ta va a tlharihile loko a rindzela ku kuma munhu loyi a nga ta n’wi rhandza hakunene.
12. Ha yini wanhwana wa Muxulami a a rhandza murisi?
12 Ha yini wanhwana wa Muxulami a a rhandza murisi? I ntiyiso leswaku a a ri mpohlo, a a fana ni “mhala”; mavoko yakwe a ma tiyile ku fana ni “tinhonga ta nsuku”; naswona milenge yakwe a yi sasekile yi tlhela yi tiya ku fana ni “tiphuphu ta mavula.” Kambe a a nga ri na matimba a tlhela a va mpohlo ntsena. ‘Ku fana ni muapula exikarhi ka mirhi ya khwati, a a ri tano murhandziwa wakwe exikarhi ka majaha.’ Loko wanhwana la tshembekaka eka Yehovha a kala a titwa hi ndlela yoleyo hi jaha rakwe, swi vula leswaku a ri rhandza Yehovha.—Risim. 2:3, 9; 5:14, 15.
13. Ha yini murisi a a rhandza wanhwana wa Muxulami?
13 Ku vuriwa yini hi wanhwana wa Muxulami? Hambileswi a a sasekile lerova a kala a rhandziwa hi hosi leyi hi nkarhi wolowo a yi ri ni “tihosi ta xisati ta 60 ni vasati lavatsongo va 80 ni vanhwanyana lava nga hlayekiki,” wanhwana loyi a a titeka tanihi “safroni ya le rivaleni ra le ribuweni,” ku nga xiluva lexi tolovelekeke. Wanhwana loyi a a titsongahata swinene. A swi hlamarisi leswi a a “fana ni khon’wa exikarhi ka mfava wa mitwa,” ku nga nchumu lowu a wu nga tolovelekanga eka murisi! A a tshembeka eka Yehovha.—Risim. 2:1, 2; 6:8.
14. Rirhandzu leri hlamuseriweke ebukwini ya Risimu Ra Solomoni ri va dyondzisa yini Vakreste lava nga si byi nghenelaka vukati kambe va lavaka ku byi nghenela?
14 EMatsalweni, Vakreste va lerisiwa ku teka kumbe ku tekiwa “eHosini ntsena.” (1 Kor. 7:39) Munhu la nga si byi nghenelaka vukati kambe a lavaka ku byi nghenela a nga fanelanga a kombisa ku tsakela munhu la nga riki Mbhoni naswona u ta lava munghana wa vukati exikarhi ka vagandzeri va Yehovha vo tshembeka ntsena. Ku tlula kwalaho, leswaku mi kota ku langutana ni mintshikilelo ya vutomi ya siku ni siku kambe mi ri karhi mi ri ni ku rhula evukatini ni vun’we swi lava leswaku mi va mi ri ni ripfumelo eka Xikwembu naswona mi tinyiketele eka xona—ku nga timfanelo letinene leti u nga langutaka tona eka munhu loyi u lavaka ku tekana na yena. Toleto hi tona timfanelo leti murisi ni wanhwana wa Muxulami a va ri na tona.
MUTEKIWA WANGA U FANA NI “NTANGA LOWU BIYERIWEKE”
15. Wanhwana wa Muxulami a nga va xikombiso lexinene eka vavanuna ni vavasati lava chavaka Xikwembu lava nga si nghenelaka vukati hi ndlela yihi?
15 Hlaya Risimu Ra Solomoni 4:12. Ha yini murisi a fanisa murhandziwa wakwe ni “ntanga lowu biyeriweke”? Entangeni lowu biyeriweke a ku ngheni mani na mani. Ku ngheniwa ntsena hi gede leri lotleriwaka. Wanhwana wa Muxulami u fana ni ntanga wolowo hikuva a a rhandza ntsena wanuna loyi a a ta tekana na yena, ku nga murisi. Leswi a nga pfumelangiki ku rhandzana ni hosi, u tikombise a fana ni “rirhangu” ku nga ri “nyangwa” lowu pfulekaka swinene. (Risim. 8:8-10) Hilaha ku fanaka, vavanuna ni vavasati lava chavaka Xikwembu lava nga si nghenelaka vukati va ta rhandzana ntsena ni vanhu lava va nga ta tekana na vona.
16. Loko u rhandzana ni munhu wo karhi, u nga dyondza yini ebukwini ya Risimu Ra Solomoni?
16 Siku rin’wana hi ximun’wana loko murisi a kombele wanhwana wa Muxulami leswaku va famba va tiolola, vamakwavo va wanhwana loyi a va n’wi pfumelelanga ku famba na yena. Ku ri na sweswo, va n’wi nyike ntirho wo langutela ntanga wa vhinyo. Ha yini? Xana a va nga n’wi tshembi? Xana a va anakanya leswaku a nga ha tikhoma hi ndlela yo biha? Entiyisweni, a va lava ku sirhelela makwavo wa vona leswaku a nga tikumi a ri exiyin’weni lexi nga ta endla leswaku a tikhoma hi ndlela yo biha. (Risim. 1:6; 2:10-15) Vakreste lava nga byi nghenelangiki vukati va nga dyondza swo karhi emhakeni leyi: Loko mi nga si tekana, tiyisekani leswaku vuxaka bya n’wina byi tshama byi tengile. Papalatani tindhawu leti ku nga riki na vanhu van’wana lava mi vonaka. Kombisanani rirhandzu hi ndlela leyi baseke.
17, 18. U vuyeriwe njhani hi ku kambisisa buku ya Risimu Ra Solomoni?
17 Hi ntolovelo Vakreste va tekana va ri karhi va rhandzana swinene. Tanihi leswi Yehovha a lavaka leswaku vatekani va tshama swin’we vutomi hinkwabyo, i swa nkoka leswaku va tikarhatela leswaku rirhandzu ra vona ri tshama ri ri karhi ri pfurha naswona ri kula.—Mar. 10:6-9.
18 Loko u lava munghana wa vukati, u fanele u kuma munhu loyi u nga ta n’wi rhandza hakunene naswona mi tiyisa rirhandzu rolero, hilaha swi kombisiweke hakona ebukwini ya Risimu Ra Solomoni. Ku nga khathariseki leswaku u lava munghana wa vukati kumbe se u nghenele vukati, onge u nga va ni rirhandzu ra ntiyiso—“langavi ra Yah.”—Risim. 8:6.
^ ndzim. 2 Vona Xihondzo xo Rindza xa January 15, 2007, tluka 31.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Swivuriso 22:1-29
22 Ku fanele ku hlawuriwa vito ematshan’weni ya rifuwo ro tala;+ tintswalo ta antswa ku tlula silivhere ni nsuku.+2 La fuweke ni loyi a pfumalaka va hlanganile.+ Muendli wa vona hinkwavo i Yehovha.+3 U tlharihile la voneke khombo kutani a tumbela,+ kambe la nga riki na ntokoto u ye emahlweni kutani u fanele a xupuriwa.+4 Ku titsongahata ni ku chava Yehovha swi tisa rifuwo, ku vangama ni vutomi.+5 Mitwa ni swirimbana swi le ndleleni ya lowo homboloka;+ loyi a rindzaka moya-xiviri u va ekule ngopfu na swona.+6 Letela mufana hi ndlela leyi nga yakwe;+ hambiloko a kurile a nge hambuki eka yona.+7 La fuweke hi loyi a fumaka lava va pfumalaka,+ naswona mulombi i nandza wa mulombisi.+8 Loyi a byalaka leswi nga lulamangiki u ta tshovela swo biha,+ kambe nhonga ya ku hlundzuka kakwe yi ta fika emakumu ka yona.+9 Loyi a nga ni tihlo leri nga ni musa u ta katekisiwa, hikuva u nyike xisiwana swakudya swakwe.+10 Hlongola muhlekuri, leswaku mholovo yi ta hela ni nandzu ni tingana swi ta hela.+11 Loyi a rhandzaka ku tenga ka mbilu+—hosi yi ta va nakulobye hikwalaho ka milomu yakwe yo xonga.+12 Mahlo ya Yehovha ma hlayise vutivi,+ kambe u onha marito ya muxengi.+13 Lolo ri te:+ “Ku ni nghala ehandle!+ Ndzi ta dlayiwa exikarhi ka mintsendzele!”14 Nomu wa wansati la nga tiviwiki i mugodi wo enta.+ Loyi a soriweke hi Yehovha u ta wela eka wona.+15 Vuphukuphuku byi tsimbiwe embilwini ya mufana;+ nhonga ya ndzayo hi yona yi nga ta byi susa byi ya ekule na yena.+16 Loyi a dyelelaka xisiwana leswaku a kuma swilo swo tala,+ ni loyi a nyikaka la fuweke, kunene u ta pfumala.+17 Rhiya ndleve u yingisa marito ya lavo tlhariha,+ leswaku u ta pfulela mbilu ya wena vutivi bya mina.+18 Hikuva swa tsakisa loko u ma hlayisa ekhwirini ra wena,+ leswaku ma ta simekiwa ma tiya emilon’wini ya wena.+19 Leswaku ntshembo wa wena wu va eka Yehovha,+ wena ndzi ku nyike vutivi namuntlha.20 Xana a ndzi ku tsalelanga ku ta fikela sweswi hi switsundzuxo ni vutivi,+21 ku ku komba ntiyiso wa marito ya ntiyiso, leswaku u ta tlherisela marito ya ntiyiso—eka loyi a ku rhumeke?+22 U nga xi kanganyisi xisiwana hileswi xi nga xisiwana,+ naswona la xanisekaka, u nga n’wi pfotlosi enyangweni.+23 Hikuva Yehovha u ta va rivalela,+ hakunene u ta kanganyisa moya-xiviri lowu wu va kanganyisaka.+24 U nga vi nakulobye wa loyi a voyameleke eku hlundzukeni;+ naswona u nga ngheni ni munhu la karihaka ngopfu,25 leswaku u nga yi toloveli ndlela ya yena kutani u vekela moya-xiviri wa wena ntlhamu.+26 U nga ngheni exikarhi ka lava va phokotelaka mavoko,+ exikarhi ka lava va tiyisekisaka swikweleti.+27 Loko u nga ri na nchumu xo hakela ha xona, ha yini a fanele a teka sangu ra wena ehansi ka wena?28 U nga wu tlhentlhisi ndzilakana lowu vekiweke khale swinene, lowu endliweke hi vatata wa wena.+29 Xana u n’wi vonile munhu la nga ni vuswikoti entirhweni wakwe? U ta yima emahlweni ka tihosi;+ a nge yimi emahlweni ka vanhu lava tolovelekeke.


text:
Munhu Loyi A Tirhaka Ku Timela Ndzilo Loyi Hi Siku Rero A A Nga Tirhi U Ponise Vanhu
Hi Sonto, January 5, 2014, Serge Gerardin a a ri endleleni yo ya enhlengeletanweni ya Timbhoni ta Yehovha hi bazi ekusuhi ni le Paris, eFurwa, loko a vona mhangu yo chavisa swinene. U ri: “Movha wun’wana wu chayise khumbi leri sirhelelaka buloho, hi loko wu haha wu ya chayisa buloho ivi wu wa mavhilwa ya wona ma languta ehenhla kutani wu sungula ku pfurha.”
Serge u ni malembe yo tlula 40 a ri karhi a tirha ku timela ndzilo. Tanihi leswi a rhangelaka ntlawa wo timela ndzilo, u hatle a teka goza. U ri: “Hambileswi a hi famba eka tlhelo rin’wana ra gondzo lerikulu, ndzi kombele muchayeri wa bazi leswaku a yima kutani ndzi tsutsumela laha movha a wu tshwa kona.” Serge u twe ku kalakala, “Ndzi pfuneni! Ndzi pfuneni!” U ri: “A ndzi ambale sudu na thayi naswona a ndzi nga ri na swona swiambalo swa vuhlayiseki. Ku kalakala ka vanhu volavo ku ndzi endle ndzi swi vona leswaku swi nga koteka leswaku va ponisiwa!”
Loko Serge a ri karhi a rhendzeleka hi movha wolowo, u hlanganisiwe hi mukhandziyi loyi a pfilunganyekile kutani a n’wi yisa endhawini leyi hlayisekeke. Serge u ri: “U ndzi byele leswaku ka ha ri ni vanhu van’wana vambirhi endzeni ka movha. Kambe hi nkarhi wolowo se a ku ri ni timovha to hlayanyana leti a ti yimile. Kambe vanhu a va nga swi koti ku tshinela hikwalaho ka ku hisa ni malangavi.”
Vachayeri vo hlayanyana va tilori va te ni swo timela ndzilo. Va ye eka tlhelo leri Serge a a yime eka rona, kutani va wu timela swa xinkarhana. Kambe muchayeri a a manyekile ehansi ka movha. Kutani Serge ni vanhu van’wana lava a va yimile va tlakule movha ivi va humesa muchayeri va n’wi yisa endhawini leyi hlayisekeke.
Serge u ri: “Hi nkarhi wolowo, ndzilo wu tlhele wu sungula ku pfurha hi matimba!” Kambe mukhandziyi un’wana a a ri karhi a lengalenga exitulwini hikwalaho ka leswi a tibohe hi bandhi. Kutani ku fike mutirhi un’wana loyi a tirhaka ku timela ndzilo loyi na yena a a nga ri entirhweni, a ambale swiambalo swa vachayeri va swithuthuthu. Serge u ri: “Ndzi n’wi byele leswaku swi nga endleka movha lowu wu ri ekusuhi ni ku buluka kutani hi koke wanuna yoloye.” Ku nga si hela ni minete, movha wu bulukile.
Loko mintlawa yo timela ndzilo ni ya swilamulelamhangu yi fika, yi tshungule vanhu lava weriweke hi mhangu kutani yi timela ni ndzilo. Serge u kume vutshunguri hikwalaho ka leswi mavoko yakwe a ma vavisekile ni ku tshwa. Loko a ya khandziya bazi leyi a fambaka hi yona, vavanuna vo hlayanyana va tsutsumele eka yena kutani va n’wi nkhensa.
Serge u tsakile hikwalaho ka leswi a koteke ku pfuna. U ri: “Ndzi vone onge Yehovha Xikwembu xa mina u ndzi nyike vutihlamuleri byo va ponisa. Leswi endlaka leswaku ndzi tsaka hileswaku ndzi kote ku pfuna vanhu volavo.”
DYONDZA SWO TALA
KU PFUNA EMUGANGENI
Loko Ku Ri Ni Mhangu, Rirhandzu Ri Hi Susumetela Ku Teka Goza
Ematikweni yo tala swinene, Timbhoni ta Yehovha ta phalala loko ku ri ni xilaveko.


text:
NoticeboardActions
- ${title}
Noticeboard
Xikombelo xaku langiwa
Ku thoriwa ka swirho eka SABC
XIKOMBELO XA KU LANGIWA
KU THORIWA KA SWIRHO EKA BODO YA NHLANGANO WA SWA VUHAXI WA AFRIKA-DZONGA (SABC)
Mihlangano na/kumbe vanhu va rhambiwa ku langa vanhu ku pfala swivandla swa swirho leswi nga riki
xiphemu xa vufambisi eka Bodo ya Nhlangano wa swa Vuhaxi wa Afrika-Dzonga tanihilaha swi vekiweke hakona eka Xiyenge xa 13 xa Nawu wa swa Vuhaxi wa Nomboro ya 4 wa 1999.
Nhlangano wa swa Vuhaxi wa Afrika-Dzonga wu tumbuluxiwile ku ya hi Nawu wa swa Vuhaxi wa (1936) tanihi bindzu ra mfumo ku nyika vukorhokeri bya vuhaxi bya rhadiyo na thelevhixini eka Afrika-Dzonga.
Swirho swa Bodo loko swi langutiwa swi ri swin’we, swi fanele swi va vanhu lava:
- va faneleke ku tirha eka Bodo ku ya hi mithwaso ya vona, vuswikoti na ntokoto eka swiphemu swa tidyondzo ta pholisi ya vuhaxi na thekinoloji, xinawana xa vuhaxi, nawu wa vuhangalasamahungu, tirhelo ra swa mabindzu na swa timali, nxaviso, vutekamahungu, vuhungasi na dyondzo, timhaka ta swa vaaki na swa vatirhi
- va tiyimiseleke eka vunene, ntshuxeko wo humesa mavonelo, mfanelo ya vaaki ku tivisiwa xikan’we na ku va erivaleni na vutihlamuleri eka lava nga le hofisini ya vaaki
- va yimela swiyenge hinkwaswo swa vanhu va Rhiphabiliki
- va tiyimiseleke eka swikongomelo na milawu tanihilaha swi boxiweke hakona eka Chatara ya SABC
- nga vaakatiko va Afrika-Dzonga lava tshamaka eka Rhiphabiliki nkarhi hinkwawo.
Ku langiwa loku tsariweke ku fanele ku va na vito hi xitalo na adirese ya nhlangano na/kumbe munhu loyi a langiwaka, ku amukela loku sayiniweke hi muyimelakulangwa ka ku langiwa na Papila ra ku Titivisa ra wena, leri nyikaka katsongo vuxokoxoko lebyi landzelaka:
- Vito hi xitalo, nomboro ya pasi na rimbewu
- Adirese ya ku tihlanganisa, tinomboro ta riqingho na fekisi na adirese ya imeyili
- Ntokoto wa khale (ku tshahiwa masiku na mihlangano leyi khumbhekaka)
- Tikhopi leti tiyisisiweke ta mithwaso ya xiakhademiki na pasi.
Ku langiwa na swivutiso swi fanele ku kongomisiwa eka Komiti ya Vuangameri ya Huvo ya Rixaka eka swa Vuhlanganisi, (Kongomisa eka: Tatana Thembinkosi Ngoma, Matsalana wa Komiti) 3rd Floor, 90 Plein Street, Cape Town, 8000 kumbe imeyilela eka tngoma@parliament.gov.za kumbe fekisela eka 0865225740.
Swivutiso hi riqingho swi nga endliwa eka (021) 403 3733.
Siku ro pfala ku langiwa: Ravuntlhanu, 30 Khotavuxika 2017 hi 16:00.
Mi komberiwa ku tekela enhlokweni leswaku vayimelakulangwa va nga boheka ku kamberiwa mithwaso na ku va hava milandzu. Ku langiwa loku nga ta hlwela ku tisiwa ku nge tekeriwi enhlokweni.
Xi humesiwile hi Tatana CHM Maxegwana, Xirho xa Palamende – Mutshamaxitulu, Komiti ya Vuangameri ya Huvo ya Rixaka eka swa Vuhlanganisi.
www.parliament.gov.za
ADVERTISEMENT
NoticeboardActions
- ${title}


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vaheveru 5:1-14
5 Hikuva muprista un’wana ni un’wana lonkulu la tekiweke exikarhi ka vanhu u vekeriwa vanhu leswaku a ungamela swilo leswi khumbanaka ni Xikwembu,+ leswaku a ta nyikela tinyiko ni switlhavelo swa swidyoho.+2 Wa swi kota ku tirhisana hi ku ringanisela ni lava pfumalaka vutivi ni lava dyohaka hileswi na yena a rhendzeriweke hi ku tsana+ kakwe,3 naswona hikwalaho ka swona u boheka ku endla magandzelo ya swidyoho hi mpimo lowu fanaka, loko a tiendlela ni loko a endlela vanhu.+4 Nakambe, munhu u kuma ku xiximeka loku, ku nga ri hi ku tilavela,+ kambe ntsena loko a vitaniwa hi Xikwembu,+ ku fana na Aroni.+5 Hilaha ku fanaka Kreste a nga tivangamisanga+ hi ku tiendla muprista lonkulu,+ kambe u vangamisiwe+ hi loyi a vulavuleke malunghana na yena: “U n’wana wa mina; mina, namuntlha, ndzi tata+ wa wena.”6 Hilaha a vulaka hakona nakambe endhawini yin’wana: “U muprista hi masiku hi ku ya hi mukhuva wa Melkisedeke.”+7 Emasikwini lawa ha wona a a ri wa nyama [Kreste] u endle swikombelo ni swikhongelo+ eka Loyi a a swi kota ku n’wi ponisa eku feni, hi swirilo swa matimba+ ni mihloti, naswona u twiwe hi tindleve timbirhi hikwalaho ka nchavo+ wakwe lowu nga ni vukwembu.8 Hambileswi a a ri N’wana, u dyondze ku yingisa eka swilo leswi a xanisekeke+ ha swona;9 naswona loko a endliwe la hetisekeke+ u ve ni vutihlamuleri bya ku ponisa+ hinkwavo lava n’wi yingisaka+ hilaha ku nga heriki,10 hikuva Xikwembu xi n’wi vule hi ku kongoma leswaku i muprista lonkulu hi ku ya hi mukhuva wa Melkisedeke.+11 Hi ni swo tala swo swi vula malunghana na yena, leswi swi nonon’hwaka ku swi hlamusela, hileswi mi tlanyaleke eku tweni+ ka n’wina.12 Hikuva, kunene, hambileswi mi faneleke ku va vadyondzisi+ hikwalaho ka nkarhi, nakambe mi lava un’wana la nga ta mi dyondzisa ku sukela eku sunguleni swilo swa masungulo+ swa marito lama hlawulekisiweke ya Xikwembu;+ naswona mi fana ni lava lavaka ntswamba, ku nga ri swakudya swo tiya.+13 Hikuva mani na mani la dyaka ntswamba a nga tolovelananga ni rito ra ku lulama, hikuva i xihlangi.+14 Kambe swakudya leswi tiyeke i swa vanhu lava wupfeke, lava va letelaka matimba+ ya vona ya ku twisisa hi ku ma tirhisa leswaku va hambanisa leswi lulameke ni leswi hoxeke.+


text:
Afrika
Afrika i tiko-nkulu ra vumbirhi hi vukulu naswona i ro sungula hi ntalo wa va aki, ku landzela Axiya. Ku fikela kwalomu ka 30.2 wa timiliyoni ta km²) kuhlanganisa na swihlala leswi rhendzeleke, ri funengeta kwalomu ka 6% wa misava na 20.4% wa vundhzawu hinkwabyo bya misava.[2] Kwalomu ka 1,201 wa timiliyoni ta vanhu (kusukela hi lembe ra 2005)[3] e tindhzawini ta 61, ri yimila kwalomu ka 14.2% wa nthsungu wa misava. Tiko-nkulu leri ri rhendzeriwe hi Lwandle ra Meditera e nwalungwini, Suez Canal na lwandle ro tshuka enwalungwini bya vuxa, lwandle ra Indiya u dzongeni ra vuxa, na lwandle ra Atlantiki e vupela-dyambu. Kuni 53 wa matiko, kuhlanganisa na Madagascar na swihlala leswi tsongo.
Ntsengo wa malembe ya vaaka tiko ra Afrika, wukomba leswaku kuna vantshwa votala etikweni-nkulu leri kutlula amtiko-nkulu man'wana;[4][5] Malembe ya vukhale eka hafu ya vaaka tiko hilembe ra 2012 akuri 19.7, kasi ntsengo lowu awuri 30.4 loku kulangutiwa vanhu va misava hinkwayo.[6] Algeria hi rona tiku leri kulu eAfrika kuya hi kuanama, kasi Nayjeriya hiyona yingana vaaka tiko votal kutlula matiko man'wana ya Afrika. Tiko-nkulu leri ra Afrika, ngopfungopfu Nkava ya Afrika, hiyona leyi ku pfumeriwaka leswaku vanhu vu tumbuluke ku suka kona, naswona ku kumeke marhambu yotala ya vanhu vakhale endzhawini leyi, lama tikombaka mari na malembe ya kwalomu ka 200,000 hivukhale,[7] Afrika yi tsemiwa hi ntila wa equator naswona tiko-nkulu leri ri hlanganisa tinguva hinkwato kusukela e dzongeni kuya a n'walungu.[8]
Afrika yina switikwana swo tala, mindzhavuko na tindzimi to tala. Eka nguva ya vukolonyi matiko ya Yuropa ma kwetlembetanile mahlurisana ku phanga na kufuma kwalomu ka matiko hinkwawo ya Afrika. Afrika rina tindzhawu, ti ikhonomi, vuxaka bya matimu na swiyimso swa tihulumendhe swo hambana hambana. Hambiswiritano, matiko yo tala ya Afrika wa manguva lawa maha tinyanga ma fidzula ya vukolonyi bya lembe xidzana ra vu 20. Matiko ya Afrika ma ringete ku tirhisiana hi ku simeka Nhlangano wa matiko ya Afrika, leyi ngana ntsindza wa yona eAddis Ababa.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ "World Population" - POPULATION REFERENCE BUREAU - (2016 WORLD POPULATION DATA SHEET)
- ↑ Sayre, April Pulley. (1999) Africa, Twenty-First Century Books. ISBN 0-7613-1367-2.
- ↑ "World Population Prospects: The 2006 Revision" United Nations (Department of Economic and Social Affairs, population division)
- ↑ Washington Post
- ↑ Harry, Njideka U. (11 September 2013). "African Youth, Innovation and the Changing Society". Huffington Post.
- ↑ ABDOULIE JANNEH (April 2012). "item,4 of the provisional agenda – General debate on national experience in population matters: adolescents and youth". UNITED NATIONS ECONOMIC COMMISSION FOR AFRICA. Retrieved 15 December 2015.
- ↑ Homo sapiens: University of Utah News Release: 16 February 2005
- ↑ Visual Geography. "Africa. General info". Retrieved 24 November 2007.


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | HA YINI U FANELE U TSHEMBEKA?
Ku Nga Tshembeki Ku Ku Khumba Njhani?
“Minkarhi hinkwayo ku va ni swiyimo swo tika leswi lulamisiwaka hi ku nga tshembeki.”—Samantha, wa laha Afrika Dzonga.
Xana u pfumelelana na yona mhaka leyi? Ku fana na Samantha, hinkwerhu hi langutana ni swiyimo swo tika minkarhi yin’wana. Ndlela leyi hi angulaka ha yona loko hi langutane ni swiyimo leswi hi ringaka leswaku hi nga tshembeki, yi nga kombisa leswi nga swa nkoka eka hina. Hi xikombiso, loko ku lava ndhuma swi ri swa nkoka eka hina, hi ta vona ku nga tshembeki ku ri nchumu lowunene. Hambiswiritano, loko van’wana va kuma ntiyiso wa mhaka yoleyo hakanyingi swi endla leswaku ku va ni vuyelo byo biha. Xiya leswi landzelaka.
KU NGA TSHEMBEKI SWI ENDLA LESWAKU KU NGA VI NA KU TSHEMBANA
Vuxaka byi va kona loko vanhu va tshembana. Loko vanhu vambirhi va tshembana, va titwa va sirhelelekile. Kambe ku tshembana a ku endleki hi ku hatlisa. Vanhu va nga tshembana loko va heta nkarhi va ri swin’we, va vulavula hi ku tshembeka naswona va nga ri na vutianakanyi. Hambiswiritano, ku tshembana ku nga hela loko un’wana a nga tshembeki. Nakambe loko vanhu va nga ha tshembani, swi nga tika leswaku va tlhela va tshembana.
Xana u tshame u kanganyisiwa hi munhu loyi a wu anakanya leswaku i munghana lonene? Loko swiri tano, u titwe njhani? Swi nga ha endleka u twe ku vava, hambi ku ri ku titwa u kanganyisiwile. Sweswo swa twisiseka hakunene. Swa kanakanisanyana leswaku ku nga tshembeki swi nga onha vuxaka lebyinene bya vanhu.
KU TSHAMA NI LAVA NGA TSHEMBEKIKI SWI NGA KU ENDLA U NGA TSHEMBEKI
Nkambisiso lowu endliweke hi Robert Innes, profesa wa ikhonomi wa le Yunivhesiti ya le California, u kume leswaku “ku nga tshembeki ku nga tlulela.” Xisweswo, ku nga tshembeki ku nga fanisiwa ni xitsongwatsongwana—loko u ya tihlanganisa ni munhu la nga mukanganyisi, u va ekhombyeni ra ku va la nga tshembekiki.
U nga swi papalata njhani ku nga tshembeki? Bibele yi nga ku pfuna. Hi kombela leswaku u kambisisa milawu yi nga ri yingani ya le Bibeleni.


text:
TSHIPIḒA 11
Naa Yehova U A Ri Thetshelesa?
Mudzimu u pfa thabelo dzashu. 1 Petro 3:12
Yehova ndi “Mupfi wa dzithabelo.” (Psalme ya 65:2) U ṱoḓa ri tshi amba nae zwi tshi bva mbiluni dzashu.
Rabelani Yehova, hu si muṅwe muthu.
Ri nga rabelela zwithu zwinzhi. 1 Yohane 5:14
Rabelelani uri zwine Mudzimu a zwi funa zwi itwe ṱaḓulu na kha ḽifhasi.
Humbelani Yehova uri a ni thuse u ita zwivhuya. Ni nga dovha na rabelela zwiḽiwa, mushumo, vhudzulo, zwiambaro, na mutakalo.
Rabelani nga dzina ḽa Yesu u itela u sumbedza uri ni dzhiela nṱha zwe a ni itela zwone.
Gudani Zwo Engedzeaho
MAFHUNGO MAḒIFHA A BVAHO HA MUDZIMU!
Ni Nga Sendela Hani Tsini Na Mudzimu?
Vhalani arali Mudzimu a tshi thetshelesa thabelo dzoṱhe, nḓila ine ra tea u rabela ngayo na zwiṅwe zwine ra tea u zwi ita u itela u sendela tsini na Mudzimu.


text:
TITSHOMBA TI NGA KA MHAKA YA NUNGUNGULU | JEREMIA 51-52
Zontlhe lezi Jehova a zi wulileko zi tatisekile hi kumbhelela
Jehova i profetile zilo zi nga hata zi guma zi tatiseka hi nzhati ni xidokho.
“Lotani a tigalala”
“A tinhenha ta Babuloni ti tsikile a kulwa”
Nabonido a tsalileko mahungu yo kari xungetano hi ku lovisiwa ka Babuloni i te: “A butho ga Kurusi gi nghenile Babuloni na gi nga lwangi.” Lezo zi wula ku a ku vangi ni yimpi niku za zwanana ni xiprofeto xa Jeremia.
‘Babuloni i tava tinhulu ta maribye niku i tava xiwula kala kupinzuka’
Kusukela 539 Mahlweni ka Nguva ya Hina, a wudzunzo ga Babuloni gi no sangula ku mbhela. Alexandro wa Hombe i file hi xitshuketi na a ha zama ku a tiko ga Babuloni a gi mahe tsinza. Kusanguleni ka nguva ya wuKristu, ku wa ha sele vaJuda vo kari le Babuloni. Hikwalaho, mupostoli Pedro i va enzele kasi a ya va vuxela. Kanilezi ka zana ga malembe ga wumune Nguveni ya hina, a doropa ga Babuloni gi lova rumbi.


text:
Mwaya wako wu nga mana litsako
Mi nga va ni wukati ni mwaya wu wu nga tsaka nguko thumisa matshina a milayo.
Txiwuletiso
Awe u nga va ni mwaya wu wu nga tsaka ngu kuthumisa mawonelo aya ma nga seketelwa mu ka diBhibhele aya ma ku ha ka dibroxura diya.
TXIENGE 1
Themba Txizimu ti to u va ni wukati wu wu tsakisako
Kuthumisa siwotiso simbidi so hehuka ti nga kuvhuna ku tshukwatisa wukati wako
TXIENGE 2
Thembeka ka mkatako
Ti ni lisima ngutu ku thembeka wukati ku pinda kuvayilela wugango?
TXIENGE 3
Nzila yo lulamisa sikarato
Ku tshuketelana ku nga maha ti to ku va ni kuhambana hagari ka wukati wu wu nga tsana ni wu wu ku ni litsako ni wukati wu wu nga mbi tsana ni wo mbi tsakisa.
TXIENGE 4
Nzila yo thumisa male
U themba txani ti to mi bhulisana ngu kuthembeka?
TXIENGE 5
Nzila yo va ni kudikha ni maxaka
U nga xonipha vaveleki vako na ti si onhi wukati wanu.
TXIENGE 6
Nzila yi vanana va nga txitxako txiemo txa wukati ngu yona
Ina ku va ni mwanana ti nga tsanisa wuxaka wanu?
TXIENGE 7
Ngu yihi nzila yo gondisa mwanana wako?
Kugondisa ti pata kulaya ngu kululama ni ku ningela txitsayiso.
TXIENGE 8
Mi txi humelelwa ngu dikhombo
Kombela txivhuno.
TXIENGE 9
Khozelani Jehovha kota mwaya
Ngu yihi nzila yo tidila ngutu ngu wukhozeli wa mwaya?


text:
GIPIMO 1
Khu mani Nungungulu?
1, 2. Siwudziso muni esi vathu va oloveyago gu gira?
SANANA si ngu gira siwudziso nya singi. U nga si tshamuseya gilogyo, ganiolu si vbedza khiso, ‘Khu ginani?’ Tepo u pimago gu si ninga tshamuselo, si nga tsanga si gu wudzisa gambe khiso, ‘Ganiolu khu ginani?’
2 Gani hi sanana mwendro hi vakhongolo, hatshavbothu hi na ni siwudziso. Si nga girega na hi gu dzi wudzisa gu khethu ginani hi na hodzago mwendro hi na ambalago ambari gu renga. Mwendro hi na ni siwudziso nya lisima ngudzu nyo yelane ni guvbanya ambari mindru wa tshigu. Ganiolu ho mba mana miphindrulo yi pwisisegago nya siwudziso sathu, hi nga thuga hi diga gu yi vbwetedzeya.
3. Khu ginani vathu nya vangi va pimisago gu khavo kha si kodzegi gu mana miphindrulo nya siwudziso sawe nya lisima?
3 Ina Bhibhiliya yi nayo miphindrulo nya siwudziso nya lisima hi si girago? Vathu nya vangi adzina vo pimisa kharato, ganiolu vo wona khatshi Bhibhiliya yi ngu garadza ngudzu gu yi pwisisa. Adzina vo pimisa gu khavo vahevbudzi ni vapaderi basi va gu nayo miphindrulo yakona. Nigu vambe vo khala dzitshoni gu dzumeya gu khavo kha va yiti miphindrulo. Uwe ke, wo si wona kharini?
4, 5. Siwudziso muni nya lisima u gu naso? Khu ginani gu vbwetegago gu u simama gu vbwetedzeya miphindrulo yakona?
4 Gudzina saye u ngu vbweta miphindrulo nya siwudziso nya nga esi: Khu ginani nyi velegidwego? Ginani gi na nyi giregeyago tepo nyi na fago? Khade kharini Nungungulu? Muhevbudzi nya khongolo, Jesu, a di khuye: “Lombani, mu na ningwa; vbwetani, mu na si mana; khokhothani, mu na tuledwa.” (Matewu 7:7) U nga digi gu vbwetedzeya kala u mana miphindrulo nyo tumbege.
5 Khu lisine, wo simama “gu vbweta,” u na yi mana miphindrulo omu nya Bhibhiliya. (Mavingu 2:1-5) Miphindrulo yakona kha yi garadzi gu yi pwisisa. Esi u na si hevbulago si na gu gira u vbanya womi nyo tsakise olu ni gu mana wumindru nyo tsakise. Hongole hi bhule khu giwudziso gimwegyo gi garadzago vathu nya vangi.
INA NUNGUNGULU A NGU HI KHATHALEYA MWENDRO VIVBEDWE KHU MONYO?
6. Khu ginani vambe vathu va gu khavo Nungungulu kha khathali khu gutshaniseka gwawe?
6 Vathu nya vangi vo pimisa gu khavo Nungungulu kha hi khathaleyi. Vari khavo nari pwani Nungungulu khu lisine a di gu khathala, mafu na ma sa khala kharati. Hi ngu wona dzinyimbi, guvengana ni wusiwana mafuni gwatshavbo. Vathu va ngu dwala, va tshaniseka va bwe vafa. Vambe va ngu wudzisa gu khavo, ‘Nungungulu o ba a hi khathaleya, khu ginani a si fuvisigo gutshaniseka gwatshavbo gogu?’
7. a) Vathangeyi nya dzitshetshe vo va hevbudza kharini vathu gu khavo Nungungulu vivbedwe khu monyo? b) Khu ginani hi tiyisegago gu khethu Nungungulu mwalo nandru khu silo nyo vivbe si dugeleyago?
7 Vathangeyi nya dzitshetshe dzimbe dzitepo va ngu gira vathu va khodwa gu khavo Nungungulu vivbedwe khu monyo. Go dugeleya gilo nyo vivbe, vari khavo gugola ga Nungungulu. Pwani a di dzina gu khuye gi dugeleya. Tepo va ganeyago kharato, khu lisine vo rwega nandru wakona Nungungulu. Ganiolu Bhibhiliya yo hevbudza gu khiyo Nungungulu gima kha giri guvivba. Jakobe 1:13 o hi embeya gu khuye Nungungulu kha lingi muthu khu silo nyo vivbe. Wari khuye: “Muthu a gu lingwa a nga ganeli khuye: ‘Khu Nungungulu a nyi lingago.’ Nungungulu kha dzi kodzi gu lingwa khu guvivba, gambe kha lingi muthu.” Isoso so tshamuseya gu khiso ambari olu Nungungulu a si himbedzeyigo gudugeleya nya silo nyo vivbe, uye gima kha giri silo soso. (Leri Joba 34:10-12.) Hongole hi wone giyeyedzo.
8, 9. Khu ginani si vivbidego gu rwega nandru Nungungulu khu sigaradzo sathu? Ninga giyeyedzo.
8 Nga dundrugeya khu lidzaha li vbanyago ni vavelegi valo. Babe walo a ngu li gola ngudzu nigu a li hevbudzide dzindziya nyo hunge makungo nya yadi. Khavbovbo, lidzaha li pandruga li khuga ndrangani. Li ya gira silo nyo vivbe, li thegeya sigaradzoni. Ina u na rwega nandru babe walo khu silo nyo vivbe si dugeleyago lidzaha lolo kholu a nga ne gu li himbedzeya gu khuga ndrangani? Khu lisine ne! (Luka 15:11-13) Gu fana ni babe yoyo, Nungungulu kha himbedzeya vathu tepo va hathidego gu pandruga ni gu gira silo nyo vivbe. Khu kharato go dugeleya sigaradzo, gu vbwetega gu hi dundruga gu khethu khandri Nungungulu a girago gu si dugeleya. Si vivbide gu rwega nandru wowo Nungungulu.
9 Gyomo gighelo nyo pwale ngudzu gi girago Nungungulu a si himbedzeyi gudugeleya nya silo nyo vivbe kala olu. Omu nya Gipimo 11 u na hevbula esi Bhibhiliya yi si tshamuseyago khisoso. Ganiolu tiyisega gu khuwe Nungungulu a ngu hi haladza nigu uye gima mwalo nandru khu sigaradzo sathu. Khu lisine, Uye khuye enga a gu na ni tshivba nyo si lulamise. — Isaya 33:2.
10. Khu ginani hi kodzago gu tiyisega gu khethu Nungungulu a na lulamisa satshavbo si ghohetedwego khu vathu nyo vivbe myonyo?
10 Nungungulu agide. (Isaya 6:3) Satshavbo a girago si lulamide, si agide nigu khyadi. Khu kharato hi ngu kodza gu mu tumba. Vathu nya nyama kha va khala kharato. Dzimbe dzitepo va ngu gira silo nyo vivbe. Nigu ambari mufumeli a lulamidego guvbindra vatshavbo mwalo tshivba nyo lulamise satshavbo si ghohetedwago khu vathu nyo vivbe myonyo. Mwalo a gu na ni tshivba nya yikhongolo nya nga eyi Nungungulu a gu nayo. Uye a ngu si kodza nigu a na lulamisa satshavbo si ghohetedwego khu vathu nyo vivbe myonyo. A na fuvisa guvivba gwatshavbo kala gupindruga. — Leri Dzindzimo 37:9-11.
O DZIPWA KHARINI NUNGUNGULU TEPO VATHU VA TSHANISEKAGO?
11. O dzipwa kharini Nungungulu khu gutshaniseka gwago?
11 O dzipwa kharini Nungungulu tepo a wonago esi si giregago mafuni ni esi si gu dugeleyago? Bhibhiliya yo hevbudza gu khiyo Nungungulu a ngu “gola gululama.” (Dzindzimo 37:28) Khu kharato uye a ngu khathala ngudzu khu silo nyo lulame ni esi nyo vivbe. A ngu venga gu wona vathu na va tshaniseka. Bhibhiliya yari khiyo monyo waye wu di “swihala ngudzu” tepo a wonidego mafu ya gale na ma tade khu guvivba. (Genesi 6:5, 6) Nungungulu kha vbindrugedza. (Malakiya 3:6) Bhibhiliya yari khiyo khu lisine Nungungulu a ngu khathala khedzi u dzi pwago khidzo. — Leri 1 Pedro 5:7.
12, 13. a) Khu ginani hi haladzago hi bwe hi khathaleya vambe, nigu ho dzipwa kharini khu gutshaniseka gu gu romo mafuni? b) Khu ginani hi tiyisegago gu khethu Nungungulu a na fuvisa gutshaniseka ni guvivba gwatshavbo?
12 Bhibhiliya yi ngu tshamuseya gambe gu khiyo Nungungulu hi giride khu mufananiso waye. (Genesi 1:26) Isoso so tshamuseya gu khiso Nungungulu hi giride na hiri ni makhalelo nya yadi nya nga aya a gu nawo. Khu kharato wo ba u garadzega khu gu wona vathu nya mba na nandru na va gu tshaniseka, dziti gu khuwe Nungungulu a ngu tshaniseka ngudzu khiso guvbindra uwe! Ho siti kharini isoso?
13 Bhibhiliya yo hi hevbudza gu khiyo “Nungungulu lihaladzo.” (1 Johane 4:8) Satshavbo esi Nungungulu a si girago so kutswa khu lihaladzo. Khu kharato ethu hi ngu haladza kholu Nungungulu a haladzago. Nga pimisa khesi: Nari pwani u diri ni tshivba, ina u di hadzi gu fuvisa gutshaniseka ni guvivba gwatshavbo mafuni? Khu lisine nu gu fuviside, kholu u ngu haladza vathu. Ahati Nungungulu ke? Uye na ni tshivba, nigu olu a hi haladzago, a na fuvisa gutshaniseka ni guvivba gwatshavbo. Tiyisega gu khuwe satshavbo situmbiso si khumbugidwego gupheyani nya livru yeyi khu lisine si na tadzisega! Ganiolu gasi gu tumba situmbiso sesi, gu vbwetega gu uti simbe khu Nungungulu.
NUNGUNGULU O VBWETA GU KHUYE U MUTI
14. Khu levbini lina la Nungungulu, nigu ho dziti kharini gu khethu gu vbwetega gu hi li thumisa?
14 Wo vbweta gu gira wupari ni muthu, ginani u oloveyago gu pheya khigyo u mu embeya? Lina lago. Ina Nungungulu na ni lina? Dzitshetshe nya dzingi dzari khidzo lina laye khu Nungungulu mwendro khu Pfhumu, ganiolu ayoyo kandri malina. Malito basi ma tshamuseyago esi a gu iso, gu fana ni “mufumeli” mwendro “muthangeyi.” Nungungulu hi embede gu khuye lina laye khu Jehovha. Dzindzimo 83:18, omu nya Tradução do Novo Mundo, yari khiyo: ‘Va na dziti gu khavo uwe, u gu ni lina Jehovha, khuwe wenga u Khugegidego Ngudzu mafuni gwatshavbo.’ Valovi nya Bhibhiliya va thumiside lina la Nungungulu khu gipimo nya magumi mazana dzinyondro. Jehovha o vbweta gu khuye uti lina laye u bwe u li thumisa. O gu embeya lina laye gasi u kodza gu khala pari yaye.
15. Lo tshamuseya ginani lina Jehovha?
15 Lina la Nungungulu, Jehovha, li na ni tshamuselo nyo ete. Lo tshamuseya gu khilo Nungungulu a ngu kodza gu tadzisa ni gevbini gitumbiso a gi girago nigu a ngu kodza gambe gu tadzisa makungo yaye. Kha tandrwi khu gilo. Khu Jehovha enga a kodzago gu manega ni lina leli. *
16, 17. Khu wevbini tshamuselo nya: a) “nya Tshivba Yatshavbo”? b) “Pfhumu nya gupindruge”? c) “Muvangi”?
16 Kha nga hi si wonidego, Dzindzimo 83:18 yo ganeya esi khu Jehovha: ‘Khuwe wenga u Khugegidego Ngudzu.’ Nigu, Gutuledwa 15:3 wari khuye: “Pfhumu Nungungulu, nya Tshivba Yatshavbo, sigiro sago sikhongolo, si ngu liwugisa! Dzindzila dzago dzi lulamide, dzi na ni lisine, uwe Pfhumu nya [gupindruge, NM].” Mo tshamuseya ginani malito “nya Tshivba Yatshavbo”? Mari khayo Jehovha na ni tshivba nya yikhongolo guvbindra ni wevbini muthu ndzadzini ni mafuni. Nigu malito “Pfhumu nya gupindruge” mo tshamuseya gu khayo uye mwalo maphelo ambari mahegiso, womo tepo yatshavbo. Dzindzimo 90:2 yo tshamuseya gu khiyo uye womo gukhugeya gupindruga kala gupindruga. Ina isoso kha si samadzisi?
17 Khu Jehovha basi a gu Muvangi. Gutuledwa 4:11 wari khuye: “Pfhumu Nungungulu wathu, u ngu yedwa khu gu hakha gidhumo, ni rungudzo ni tshivba, kholu khuwe Muvangi nya silo satshavbo; khu gudzina gwago u si vangide ni gu si tumbulugisa.” Khu lisine, gukhugeya ga dzingilozi ndzadzini, dzinyeledzi vbatshani, mihandro misimboni, kala ga dzindzandzi linene — khu Jehovha a giridego silo satshavbo u kodzago gu si dundrugeya!
U NGA SI KODZA GU KHALA PARI YA JEHOVHA?
18. Khu ginani vathu va pimisago gu khavo gima kha va na si kodza gu khala dzipari dza Nungungulu? Ginani egi Bhibhiliya yi gi ganeyago khisoso?
18 Tepo vathu va lerigo khu makhalelo nyo samadzise ya Jehovha, vo khala hwanga ni gu bwe va pimisa gu khavo, ‘Nungungulu na ni tshivba nya yikhongolo, khugegide ngudzu nigu womo hwindzo ngudzu, si nga kodzega kharini gu a nyi khathaleya?’ Ganiolu ina Nungungulu kamo o vbweta gu khuye hi dzipwa kharato? Ne vbadugwana. Nungungulu o vbweta gu khala vbafuvbi ni ethu. Bhibhiliya yari khiyo Nungungulu “mwalo hwindzo ga moyo ni moyo nya ethu.” (Mithumo 17:27) Nungungulu o vbweta gu khuye u hidzimeya gwaye, nigu a ngu tumbisa gu khuye “uye nuye a na mi hidzimelela.” — Jakobe 4:8.
19. a) U nga si kodza kharini gu khala pari ya Nungungulu? b) Khu mevbini makhalelo ya Jehovha u ma golago ngudzu?
19 U nga si kodza kharini gu khala pari ya Nungungulu? Jesu a di khuye: “Guvbanya nya gupindruge khogu: vati uwe basi kha nga Nungungulu nya lisine, ni guti Jesu Kristo, a gu uye u nga mu rumelago.” (Johane 17:3) Simama gu hevbula, u nati Jehovha ni Jesu. Nigu guvbindra isoso u nga mana guvbanya nya gupindruge. Khu giyeyedzo, hi hevbude gu khethu “Nungungulu lihaladzo.” (1 Johane 4:16) Ganiolu, uye gambe na ni mambe makhalelo nya mangi nya yadi. Bhibhiliya yo hi embeya gu khiyo Jehovha muthu nya “wuhindzi ni gupwela wusiwana; a hwelago gu goroga, a tadego khu wuwadi ni [lisine, NM].” (Ekisodha 34:6) Jehovha ‘khwadi, a ngu tsetseleya.’ (Dzindzimo 86:5) Nungungulu na ni gutimiseya nigu tumbegide. (2 Pedro 3:9; Gutuledwa 15:4) Tepo u lerigo Bhibhiliya, u na hevbhula nya singi si yelanago ni makhalelo yaye nya yadi.
20-22. a) Hi nga dzipwa kharini na hiri vbafuvbi ni Nungungulu na hi si kodzi gu mu wona? b) Ginani gi vbwetegago gu u gi gira wo kutsedzedwa khu vambe gu diga gu hevbula Bhibhiliya?
20 U nga dzipwa kharini nuri vbafuvbi ni Nungungulu nu si kodzi gu mu wona? (Johane 1:18; 4:24; 1 Thimoti 1:17) Tepo u lerigo khu Jehovha omu nya Bhibhiliya, u na muti kha nga Muthu nya lisine. (Dzindzimo 27:4; Varoma 1:20) Tepo u yago u hevbula ngudzu khu Jehovha, u na mu haladza kamo ngudzu u bwe u dzipwa nu romo vbafuvbi ngudzu naye.
21 U na pwisisa gu khuwe Jehovha Babe wathu. (Matewu 6:9) Hi ningide womi, nigu o vbweta gu khuye hi vbanya gwadi khavba si kodzegago khavbo. Isoso khiso babe nya lihaladzo a vbweteyago sanana saye. (Dzindzimo 36:9) Khu lisine, Bhibhiliya yo hevbudza gu khiyo u nga si kodza gu khala pari ya Jehovha. (Jakobe 2:23) Ngapwa isoso. Jehovha, Muvangi nya ndzadzi ni mafu, o vbweta gu khuye u khala pari yaye!
22 Vambe vathu gudzina saye va nga vbweta gu khavo u diga gu hevbula Bhibhiliya. Gudzina vo thava gu khavo u na diga tshetshe yago. Ganiolu u nga dzumeyi ni moyo a gu digisa gu khala pari ya Jehovha. Uye Pari nya yadi ngudzu guvbindra dzatshavbo.
23, 24. a) Khu ginani gu vbwetegago gu u simama gu gira siwudziso? b) Ginani hi na ganeyago khigyo omu nya gipimo gi landreyago?
23 Olu u hevbulago Bhibhiliya, u na mana silo u no ne gu si pwisisa gwadi. U nga khali dzitshoni gu gira siwudziso mwendro gu lomba giphaso. Jesu a di khuye gu vbwetega gu hi dzi nogisa gu fana ni sanana nya sidugwana. (Matewu 18:2-4) Nigu sanana si ngu gira siwudziso nya singi. Nungungulu o vbweta gu khuye u mana miphindrulo yakona. Khu kharato, hevbula Bhibhiliya khu ndruda gasi u tiyisega gu khuwe esi u si hevhulago lisine. — Leri Mithumo 17:11.
24 Ndziya nya tshukwana nya gu muti khiyo Jehovha khu gu hevbula Bhibhiliya. Omu nya gipimo gi landreyago, hi na tugula gu khethu khu ginani Bhibhiliya yi hambanago ni dzilivru dzatshavbo.
^ ndri. 15 A bari gu omu nya Bhibhiliya yago li mwalo lina Jehovha mwendro wo ba u dzina guti simbe khu tshamuselo ni maranelo nya lina la Nungungulu, gira wuhindzi u leri Tshamuselo 1.