text:
NDZIMA 14
Yehovha U Lunghiselele “Nkutsulo Wa Lavo Tala”
1, 2. Xana Bibele yi xi hlamusela njhani xiyimo lexi vanhu va nga eka xona naswona hi yihi ndlela yin’we ntsena yo huma eka xona?
“NTUMBULUKO hinkwawo wu hambeta wu konya ni ku vaviseka swin’we.” (Varhoma 8:22) Leyi i ndlela leyi muapostola Pawulo a xi hlamuselaka ha yona xiyimo lexi terisaka vusiwana lexi hi nga eka xona. Hi ku ya hi langutelo ra munhu swi vonaka onge ku hava ndlela yo herisa ku xaniseka, xidyoho ni rifu. Kambe Yehovha a nga fani ni vanhu hikuva a nga tsandziwi hi nchumu. (Tinhlayo 23:19) Xikwembu xa vululami xi hi nyike ndlela yo huma emaxangwini. Ndlela ya kona i nkutsulo.
2 Nkutsulo i nyiko leyikulu ku tlula hinkwato leyi Yehovha a yi nyikeke vanhu. Wu endle leswaku hi kutsuriwa exidyohweni ni rifu. (Vaefesa 1:7) I xisekelo xa ntshembo wa vutomi lebyi nga heriki, hambi hi le tilweni kumbe eparadeyisini emisaveni. (Luka 23:43; Yohane 3:16; 1 Petro 1:4) Kahle-kahle nkutsulo i yini? Wu hi dyondzisa yini hi vululami bya Yehovha lebyi tlakukeke?
Lexi Endleke Leswaku Ku Laveka Nkutsulo
3. (a) I yini lexi endleke ku laveka nkutsulo? (b) Ha yini Xikwembu xi nga tshikanga ku gweva vana va Adamu hi rifu?
3 Lexi endleke leswaku ku laveka nkutsulo i xidyoho xa Adamu. Leswi Adamu a nga yingisangiki Xikwembu, u endle leswaku vana vakwe va vabya, va va ni gome, switlhavi ni rifu. (Genesa 2:17; Varhoma 8:20) Xikwembu a xi pfumelanga ku lawuriwa hi mintlhaveko kutani xi tshika xigwevo xa rifu. Loko a xi lo endla tano a xi ta va xi honise nawu wa xona n’wini lowu nge: “Hakelo leyi tisiwaka hi xidyoho i rifu.” (Varhoma 6:23) Naswona loko Yehovha a a lo tshika nawu wa yena wo lulama, a ku ta va ni hasahasa ni vubihi evuakweni hinkwabyo!
4, 5. (a) Xana Sathana u xi lumbete njhani Xikwembu, naswona ha yini a swi fanerile leswaku Yehovha a hlamula swihehlo sweswo? (b) Hi xihi xihehlo lexi Sathana a xi endleke malunghana ni malandza ya Yehovha yo tshembeka?
4 Hilaha hi swi voneke ha kona eka Ndzima 12, ku xandzuka ka le Edeni ku pfuxe mphikamakaneta leyikulu. Sathana u thyakise vito lerinene ra Xikwembu. Kahle-kahle, u vule leswaku Yehovha u ni mavunwa naswona u fuma hi nsele, u tsona swivumbiwa swakwe ntshunxeko. (Genesa 3:1-5) Hi ku vona onge u humelerile eku onheni ka xikongomelo xa Xikwembu xo tata misava hi vanhu lavanene, Sathana u vule leswaku Xikwembu xi tsandzekile. (Genesa 1:28; Esaya 55:10, 11) Loko Yehovha a a lo tshika mintlhontlho leyi yi nga hlamuriwi, vunyingi bya swivumbiwa swakwe swo tlhariha a byi ta va byi ku kanakanile ku tshembeka ka ku fuma kakwe.
5 Sathana u tlhele a lumbeta malandza ya Yehovha yo tshembeka, a vula leswaku ma N’wi gandzela ntsena hi leswi ma lavaka ku vuyeriwa ni leswaku loko mo va ehansi ka ntshikilelo, a nga kona ni un’we eka wona la nga tshamaka a tshembekile eka Xikwembu. (Yobo 1:9-11) Mintlhontlho leyi a yi ri ya nkoka swinene ku tlula maxangu lawa vanhu va nga eka wona. Leswi swi endle leswaku Yehovha a vona swi fanerile ku hlamula swihehlo swa mavunwa swa Sathana. Kambe xana a swi ta kotekisa ku yini leswaku Xikwembu xi tlhantlha mintlhontlho leyi, hi hala tlhelo xi ponisa vanhu?
Nkutsulo—Lowu Faneleke
6. Hi wahi marito man’wana lawa ma tirhisiweke eBibeleni ku hlamusela ndlela leyi Xikwembu xi nga ta ponisa vanhu ha yona?
6 Ntlhantlho wa Yehovha a wu ri wa tintswalo, naswona a wu lulamile swinene—a ku na munhu ni un’we loyi a a ta va ni ntlhantlho wo fana ni lowu. Kambe, a wu olova wu tlhela wu va wa xiyimo xa le henhla. Wu vitaniwa hi tindlela to hambana-hambana, va ku i ku xava, i ku vuyelelanisa, i nkutsulo, ni ku rivalelana. (Pisalema 49:8; Daniyele 9:24; Vagalatiya 3:13; Vakolosa 1:20; Vaheveru 2:17) Kambe rito leri ri yi hlamuselaka kahle mhaka leyi kumbexana hi leri ri nga tirhisiwa hi Yesu. U te: ‘N’wana wa munhu a nga telanga ku tirheriwa, kambe u tele ku tirhela ni ku nyikela moya-xiviri wakwe wu va nkutsulo [hi Xigriki, lyʹtron] wa lavo tala.’—Matewu 20:28.
7, 8. (a) EMatsalweni, xana rito leri nge “nkutsulo,” ri vula yini? (b) Nkutsulo wu lava leswaku ku va ni nchumu lowu fanaka ni wun’wana hi ndlela yihi?
7 Xana nkutsulo i yini? Rito ra Xigriki leri tirhisiweke laha ri huma eka riendli leri vulaka “ku ntshunxa.” Rito leri a ri tirhiseriwa ku hlamusela mali leyi hakeriwaka ku ntshunxa vakhotsiwa va nyimpi. Kahle-kahle nkutsulo wu nga ha hlamuseriwa tanihi nchumu lowu humesiwaka leswaku ku kutsuriwa nchumu wo karhi. Ematsalweni ya Xiheveru, rito leri nge “nkutsulo” (koʹpher) ri huma eka riendli leri vulaka ku “funengeta.” Hi xikombiso, Xikwembu xi byele Nowa leswaku a “funengeta” (ku nga muxaka wa rito leri fanaka na rona) ngalava hi xikontiri. (Genesa 6:14) Leswi swi pfuna ku vona leswaku nkutsulo na wona wu funengeta swidyoho.—Pisalema 65:3.
8 Lexi xiyekaka, Theological Dictionary of the New Testament yi vula leswaku rito leri (koʹpher) “minkarhi hinkwayo ri vula nchumu lowu ringanaka ni wun’wana,” kumbe lowu fanaka ni wun’wana. Xisweswo, xifunengeto xa areka ya ntwanano a xi ri ni xivumbeko lexi fanaka ni areka hi yoxe. Hilaha ku fanaka, leswaku xidyoho xi kutsuriwa kumbe xi funengetiwa, hakelo ya kona yi fanele yi ringana kahle kumbe yi yi funengeta kahle mbanga leyi vangiweke hi xidyoho. Xisweswo Nawu wa Xikwembu lowu nyikiweke tiko ra Israyele wu te: “Moya-xiviri wu ta hakeriwa hi moya-xiviri, tihlo hi tihlo, tino hi tino, voko hi voko ni nenge hi nenge.”—Deteronoma 19:21.
9. Ha yini vanhu va ripfumelo va nyikele hi magandzelo ya swiharhi, naswona Yehovha u ma langute njhani magandzelo wolawo?
9 Vanhu va ripfumelo ku sukela eka Avele ku ya emahlweni, va endlele Xikwembu magandzelo hi swiharhi. Hi ku endla sweswo, a va kombisa leswaku va swi tiva leswaku i vadyohi ni leswaku nkutsulo wa laveka, naswona va kombise ripfumelo ra vona eka lunghiselelo ra nkutsulo lowu Xikwembu xi wu tshembiseke hi “mbewu” ya xona. (Genesa 3:15; 4:1-4; Levhitika 17:11; Vaheveru 11:4) Yehovha u amukele magandzelo wolawo ni ku tsakela vagandzeri volavo. Nilokoswiritano, magandzelo ya swiharhi a yo va nchumu wo fanekisela ntsena. Swiharhi a swi nga ta xi herisa xidyoho xa munhu, hikuva i swivumbiwa swa le hansi loko swi pimanisiwa ni vanhu. (Pisalema 8:4-8) Hikwalaho Bibele yi ri: “Hikuva a swi koteki leswaku ngati ya tinkunzi ni ya timbuti yi susa swidyoho.” (Vaheveru 10:1-4) Magandzelo wolawo a ma fanekisela gandzelo ra nkutsulo ra xiviri leri a ra ha ri endleleni.
“Nkutsulo Lowu Yelanaka”
10. (a) Xana mukutsuri a a fanele a ringana na mani, naswona ha yini? (b) Ha yini a ku laveka gandzelo ra munhu un’we ntsena?
10 Muapostola Pawulo u vule leswaku, ‘hinkwavo va fa eka Adamu.’ (1 Vakorinto 15:22) Nkutsulo a wu lava leswaku ku fa munhu la ringanaka kahle na Adamu—munhu la hetisekeke. (Varhoma 5:14) A ku na muxaka wun’wana wa xivumbiwa lexi a xi ta swi kota ku enerisa xilaveko lexi xa vululami. I munhu la hetisekeke ntsena, loyi a nga riki ehansi ka xigwevo xa rifu ra Adamu, loyi a a ta “va nkutsulo lowu yelanaka”—la ringanaka na Adamu hilaha ku hetisekeke. (1 Timotiya 2:6) A swi nga lavi swona leswaku ku endliwa magandzelo hi vanhu va ntsandza-vahlayi leswaku ku enetiwa vatukulu hinkwavo va Adamu. Muapostola Pawulo u hlamuserile: “Xidyoho xi [nghene] emisaveni hi munhu un’we [Adamu] ni rifu hikwalaho ka xidyoho.” (Varhoma 5:12) “Tanihi leswi rifu ri nga kona hikwalaho ka munhu,” Xikwembu xi lunghiselele ku kutsula vanhu ‘hi munhu.’ (1 Vakorinto 15:21) Njhani?
“Nkutsulo lowu yelanaka eka hinkwavo”
11. (a) Xana mukutsuri a a ta “nantswa rifu hikwalaho ka vanhu hinkwavo” hi ndlela yihi? (b) Ha yini Adamu na Evha a va nga ta vuyeriwa eka nkutsulo lowu?
11 Yehovha u lunghiselele leswaku ku va ni munhu la hetisekeke loyi a nga ta nyikela hi vutomi byakwe hi ku tirhandzela. Hi ku ya hi Varhoma 6:23, “hakelo leyi tisiwaka hi xidyoho i rifu.” Loko a nyikela hi vutomi byakwe, mukutsuri a a ta “nantswa rifu hikwalaho ka vanhu hinkwavo.” Hi marito man’wana, a a ta hakelela xidyoho xa Adamu. (Vaheveru 2:9; 2 Vakorinto 5:21; 1 Petro 2:24) Leyi a ku ri mhaka ya ntikelo hi tlhelo ro avanyisa. Hi ku herisa xigwevo xa rifu eka vana va Adamu lava yingisaka, nkutsulo a wu ta tsuvula matimba lama onhaka ya xidyoho. *—Varhoma 5:16.
12. Kombisa ndlela leyi ku hakeriwa ka xikweleti ku vuyerisaka vanhu vo tala ha yona.
12 Hi xikombiso: Anakanya u ri karhi u tshama edorobeni leri vaaki va rona vo tala va tirhaka efektri leyikulu. Wena swin’we ni vaakelani va wena mi hakeriwa kahle naswona mi tihanyela vutomi bya kahle. Kukondza siku rin’wana fektri yoleyo yi pfariwa. Xivangelo xa kona i yini? Mufambisi wa fektri u dye timali, kutani bindzu ri wa. Wena ni vaakelani va wena mi tikuma mi nga ha ri na ntirho, naswona mi nga ha swi koti ku hakelela swikweleti swa n’wina. Vatekani, vana, vanhu lava kolotiwaka, hinkwenu ma cangayila hikwalaho ka mintirho yo homboloka ya munhu un’we. Xana ntlhantlho wu kona? Ina! Munhu la fuweke u ehlekete ku nghenelela a pfuna. Wa swi tiva leswaku fektri yoleyo ya pfuna. Naswona u anakanyela vatirhi lava vo tala ni mindyangu ya vona. Kutani u endla malunghiselelo yo hakelela swikweleti swa fektri yoleyo ni leswaku yi tlhela yi pfuriwa. Ku suriwa ka xikweleti lexi ku ponise vatirhi lava vo tala ni mindyangu ya vona swin’we ni vanhu lava a va kolotiwa. Hilaha ku fana, ku suriwa ka nandzu wa Adamu ku vuyerisa vanhu va ntsandza-vahlayi.
I Mani La Lunghiselelaka Nkutsulo?
13, 14. (a) Xana Yehovha u wu lunghiselele njhani nkutsulo wa vanhu? (b) Nkutsulo wu hakeriwa eka mani, naswona ha yini ku laveka hakelo yo tano?
13 I Yehovha ntsena la nga lunghiselelaka “Xinyimpfana . . . lexi susaka xidyoho xa misava.” (Yohane 1:29) Kambe Xikwembu a xi rhumelanga ntsumi yihi na yihi leswaku yi ta kutsula vanhu. Ematshan’weni ya sweswo, xi rhumele Loyi a a ta nyikela nhlamulo leyi hetisekeke eka xihehlo lexi Sathana a hehlaka malandza ya Yehovha ha xona. Ina, Yehovha u endle gandzelo lerikulu hi ku rhumela N’wana wakwe la tswariweke a ri swakwe, “loyi a n’wi rhandzaka hilaha ku hlawulekeke.” (Swivuriso 8:30) N’wana wa Xikwembu “u tichulurile” hi ku tirhandzela, a tshika vutomi bya le tilweni. (Vafilipiya 2:7) Yehovha u hundzisele vutomi ni vumunhu bya N’wana wa yena wa mativula wa le tilweni embelekweni wa wanhwana wa Muyuda, la vuriwaka Mariya. (Luka 1:27, 35) Tanihi munhu wa nyama, a a ta vitaniwa Yesu. Kambe hi tlhelo ra vuavanyisi a a ta vitaniwa Adamu wa vumbirhi, hikuva u ringana na Adamu hilaha ku hetisekeke. (1 Vakorinto 15:45, 47) Xisweswo, Yesu u swi kotile ku tinyikela a va gandzelo ra nkutsulo ra vanhu lava nga ni xidyoho.
14 Xana nkutsulo lowu a wu ta hakeriwa eka mani? Pisalema 49:7 yi vula hi ku kongoma leswaku nkutsulo a wu ta hakeriwa eka “Xikwembu.” Kambe xana a hi yena Yehovha a lunghiselelaka nkutsulo lowu? Ina, hi yena, kambe leswi a swi endli leswaku nkutsulo wu nga vi wa nkoka kumbe wu va ku tlanga hi nkarhi—ku fana ni ku humesa mali exikhwameni xin’wana u yi nghenisa eka xin’wana. Swi fanele swi twisisiwa leswaku nkutsulo a hi ku humesa nchumu lowu vonakaka, kambe i ku enerisa xilaveko xa nawu. Hi ku endla leswaku ku hakeriwa nkutsulo, hambi leswi wu n’wi koxeke swinene, Yehovha u kombise leswaku wa byi namarhela vululami byakwe lebyi hetisekeke.—Genesa 22:7, 8, 11-13; Vaheveru 11:17; Yakobo 1:17.
15. Ha yini a swi fanerile leswaku Yesu a xaniseka a tlhela a fa?
15 Hi ximun’wana xa 33 C.E., Yesu Kreste u pfumerile ku langutana ni maxangu lama endleke leswaku ku hakeriwa nkutsulo. U pfumele ku khomiwa hikwalaho ka swihehlo swa mavunwa, a voniwa nandzu, ni ku beleriwa emhandzini ya rifu. Xana a swi boha leswaku Yesu a xaniseka hi ndlela leyi? Ina, hikuva a ku fanele ku tlhantlhiwa mphikamakaneta ya ku tshembeka ka malandza ya Xikwembu. Lexi xiyekaka, Xikwembu a xi pfumelanga leswaku ricece leri nga Yesu ri dlayiwa hi Heroda. (Matewu 2:13-18) Kambe loko Yesu a kurile, u swi kotile ku langutana ni minhlaselo ya matimba ya Sathana a ri karhi a wu twisisa kahle mphikamakaneta lowu nga kona. * Hi ku tshama a ‘tshembekile, a nga ri na nandzu, a nga nyamanga, a hambanile ni vadyohi,’ ku nga khathariseki ndlela yo biha leyi a khomiweke ha yona, Yesu u swi kombise hi ndlela leyi nga kanetekiki leswaku Yehovha u na wona malandza lama tshamaka ya tshembekile ehansi ka miringo. (Vaheveru 7:26) A swi hlamarisi leswaku enkarhini wolowo loko a nga si fa, Yesu u huwelerile a ku: “Swi hetisisiwile!”—Yohane 19:30.
A Heta Ntirho Wa Yena Wo Kutsula
16, 17. (a) Xana Yesu u yise ntirho wakwe wo kutsula emahlweni hi ndlela yihi? (b) Hikokwalaho ka yini Yesu a fanele a humelela “emahlweni ka Xikwembu hi xiviri hikwalaho ka hina”?
16 Yesu a a ha fanele a heta ntirho wa yena wo kutsula. Hi siku ra vunharhu endzhaku ka rifu ra Yesu, Yehovha u n’wi pfuxile. (Mintirho 3:15; 10:40) Hikokwalaho ka xiendlakalo lexi xa nkoka Yehovha a nga hakelanga N’wana wa yena ntsena hikwalaho ka ku tirha ka yena hi ku tshembeka, kambe u tlhele a n’wi nyika nkarhi wo heta ntirho wakwe wo kutsula tanihi Muprista Lonkulu wa Xikwembu. (Varhoma 1:4; 1 Vakorinto 15:3-8) Muapostola Pawulo u te: “Loko Kreste a ta a ri muprista lonkulu . . . , a nga nghenanga ni ngati ya timbuti ni ya swinkunzana, kambe u nghene ni ngati yakwe, kan’we swi helela kwalaho endhawini yo kwetsima kutani a hi kumela ku kutsuriwa loku nga heriki. Hikuva Kreste u nghenile, a nga nghenanga endhawini yo kwetsima leyi endliweke hi mavoko, leyi nga xifaniso xa swa xiviri, kambe etilweni hi koxe, kutani a humelela emahlweni ka Xikwembu hi xiviri hikwalaho ka hina.”—Vaheveru 9:11, 12, 24.
17 Kreste a a nga ta ya ni ngati ya yena etilweni. (1 Vakorinto 15:50) Ematshan’weni ya sweswo, u teke leswi ngati yoleyo a yi fanekiselaka swona: leswi vutomi bya yena lebyi hetisekeke, lebyi nyikeriweke, a byi yimela swona hi ku ya hi nawu. Kutani loko a fika emahlweni ka Xikwembu, u teke ntikelo wa leswi vutomi byebyo a byi yimela swona, a kutsula vanhu lava nga ni xidyoho. Xana Yehovha u ri amukerile gandzelo rero? Ina, naswona leswi swi vonakile hi Pentekosta ya 33 C.E., loko moya lowo kwetsima wu chuluriwa ehenhla ka vadyondzisiwa va 120 eYerusalema. (Mintirho 2:1-4) Hambileswi xiendlakalo lexi a xi tsakisa, nkutsulo hi nkarhi wolowo a ku ri kona wu sungulaka ku tisa mikateko leyi hlamarisaka.
Mikateko Leyi Tisiwaka Hi Nkutsulo
18, 19. (a) Xana hi yihi mintlawa yimbirhi leyi vuyeriwaka hi ku vuyelelana loku ngati ya Kreste yi endlaka leswaku ku va kona? (b) Eka lava va “ntshungu lowukulu,” hi yihi mimbuyelo leyi va yi kumaka sweswi ni leyi va nga ta yi kuma enkarhini lowu taka hikokwalaho ka nkutsulo?
18 Eka papila leri a ri tsaleleke Vakolosa, Pawulo u hlamusele leswaku Xikwembu xi vone swi fanerile ku vuyisa swilo hinkwaswo eka xona ha Kreste leswaku xi kondletela ku rhula hi ku tirhisa ngati leyi Yesu a yi halateke emhandzini ya nxaniso. Pawulo u tlhele a hlamusela leswaku ku vuyelelanisa koloko ku katsa mintlawa yimbirhi yo hambana, ku nga “swilo leswi nga ematilweni” ni “swilo leswi nga ehenhla ka misava.” (Vakolosa 1:19, 20; Vaefesa 1:10) Eka ntlawa lowo sungula ku ni Vakreste va 144 000 lava nyikiweke ntshembo wo tirha tanihi vaprista etilweni ni ku fuma tanihi tihosi ehenhla ka misava na Kreste Yesu. (Nhlavutelo 5:9, 10; 7:4; 14:1-3) Hi ku tirhisa vona mikateko ya nkutsulo yi ta chuluriwa hakatsongo-tsongo ehenhla ka vanhu lava yingisaka, hi nkarhi wo ringana gidi ra malembe.—1 Vakorinto 15:24-26; Nhlavutelo 20:6; 21:3, 4.
19 “Swilo leswi nga ehenhla ka misava” i vanhu lava nga ta tiphina hi vutomi lebyi hetisekeke eParadeyisini emisaveni. Nhlavutelo 7:9-17 yi va hlamusela tanihi “ntshungu lowukulu” lowu nga ta pona “enhlomulweni lowukulu.” Kambe a swi kali swi lava leswaku va rindza ku kondza ku fika nkarhi wolowo leswaku va tiphina hi vuyelo bya nkutsulo. “Va hlantswe tinguvu ta vona to leha va ti endla to basa hi ngati ya Xinyimpfana.” Hikokwalaho ka leswi va kombiseke ripfumelo eka nkutsulo, hambi ku ri sweswi va vuyeriwa hi tlhelo ra moya eka lunghiselelo leri ra rirhandzu. Va vuriwa lavo lulama tanihi vanghana va Xikwembu! (Yakobo 2:23) Hikwalaho ka gandzelo ra Yesu va nga “tshinelel[a] xiluvelo xa musa lowu nga faneriwiki hi ntshunxeko wo vulavula.” (Vaheveru 4:14-16) Loko va dyoha, va kuma ndzivalelo wa xiviri. (Vaefesa 1:7) Hambi loko va nga hetisekangi, va va ni ripfalo leri baseke. (Vaheveru 9:9; 10:22; 1 Petro 3:21) Ku vuyelelana ni Xikwembu a hi nchumu lowu wa ha taka kambe i nchumu lowu nga kona sweswi! (2 Vakorinto 5:19, 20) Hi nkarhi wa Gidi ra Malembe, hakatsongo-tsongo va ta “ntshunxiwa evuhlongeni bya ku onhaka” naswona eku heteleleni va ta va ni “ntshunxeko lowu vangamaka wa vana va Xikwembu.”—Varhoma 8:21.
20. Xana ku anakanyisisa hi nkutsulo swi ku khumba njhani wena?
20 “Ndzi nkhensa Xikwembu ha Yesu Kreste” hi ku endla lunghiselelo ra nkutsulo! (Varhoma 7:25) Lunghiselelo leri ri vonaka ri olova kambe loko u ri languta kahle ra chavisa. (Varhoma 11:33) Loko hi anakanyisisa ha wona hi ku tlangela, nkutsulo wu khumba timbilu ta hina wu tlhela wu hi tshineta ekusuhi ni Xikwembu xa vululami. Ku fana ni mupisalema, swa fanela leswaku hi dzunisa Yehovha tanihi loyi a “rhandza[ka] ku tshembeka ni vululami.”—Pisalema 33:5.
^ ndzim. 11 Adamu na Evha a va nga ta vuyeriwa eka nkutsulo lowu. Nawu wa Muxe wu ni nsinya wa nawu lowu landzelaka mayelana ni munhu loyi a dlayaka hi vomu: “Mi nga tshuki mi amukela nkutsulo wa moya-xiviri eka la dlayaka hi vomu loyi a faneriwaka hi ku fa.” (Tinhlayo 35:31) Swi le rivaleni leswaku Adamu na Evha a va faneriwa hi ku fa hikwalaho ka leswi va tluleke nawu wa Xikwembu hi vomu. Xisweswo va cukumete lunghelo ra ku hanya hilaha ku nga heriki.
^ ndzim. 15 Leswaku ku herisiwa xidyoho xa Adamu, Yesu a a fanele a fa, ku nga ri tanihi n’wana la hetisekeke kambe tanihi wanuna la hetisekeke. Tsundzuka leswaku Adamu u dyohe hi vomu a ri karhi a swi tiva kahle leswaku sweswo swi vula yini ni vuyelo bya kona. Kutani ke, leswaku a ta va “Adamu lowo hetelela” kutani a herisa xidyoho xexo, Yesu a a fanele a hlawula ku hlayisa vutshembeki bya yena eka Yehovha, a ri karhi a swi tiva leswaku u endla yini. (1 Vakorinto 15:45, 47) Xisweswo vutomi bya Yesu hinkwabyo lebyi a byi hanyeke hi ku tshembeka—lebyi katsaka rifu ra gandzelo—a a byi ri “xiendlo xin’we ntsena xa ku tsetselela.”—Varhoma 5:18, 19.


c: text/html

text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Marka 14:1-72
14 Kutani paseka+ ni nkhuvo+ wa swinkwa leswo-ke-comela a swi ta va kona hi siku+ ra vumbirhi. Naswona vaprista lavakulu ni vatsari a va lava ndlela yo n’wi khoma hi rhengu ra vuxisi va n’wi dlaya;+2 hikuva a va hamba va ku: “Ku nga ri enkhubyeni; swi nga ha endleka vanhu va pfuxa hasahasa.”+3 Loko a ha ri eBetaniya endlwini ya Simoni lowa nhlokonho,+ a ha vurhame eswakudyeni, wansati a ta ni xikutsu xa alabasta xa mafurha yo nun’hwela, narda ya xiviri, yo durha swinene. A faya xikutsu xa alabasta xi pfuleka, a ma chela enhlokweni yakwe.+4 A ku ri ni van’wana lava a va hlundzukile hikwalaho ka leswi: “Ha yini mafurha yo nun’hwela ma tlangisiwe hi ndlela leyi?+5 Hikuva mafurha lawa yo nun’hwela a ma ta va ma xavisiwe hi tidenari to tlula 300 ti nyikiwa swisiwana!” Naswona a va vilela swinene hi wansati loyi.+6 Kambe Yesu a ku: “Tshikani wansati loyi. Ha yini mi ringeta ku karhata wansati loyi? U ndzi endlele xiendlo lexinene.+7 Hikuva swisiwana+ mi tshama mi ri na swona nkarhi hinkwawo, naswona rini na rini loko mi swi lava, mi nga swi endlela leswinene, kambe a mi na mina nkarhi hinkwawo.+8 Wansati loyi u endle leswi a swi kotaka; u hlawule ku ndzi tota mafurha yo nun’hwela emirini wa mina ka ha ri emahlweni hi xikongomelo xa ku lahliwa ka mina.+9 Ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Kun’wana ni kun’wana laha mahungu lamanene ma nga ta chumayeriwa kona emisaveni+ hinkwayo, leswi wansati loyi a swi endleke na swona swi ta vuriwa, a tsundzukiwa ha swona.”+10 Kutani Yudasi Iskariyota un’wana wa lava 12, a ya eka vaprista lavakulu leswaku a n’wi xenga eka vona.+11 Loko va swi twa, va tsaka naswona va n’wi tshembisa ku n’wi nyika mali ya silivhere.+ Kutani a sungula ku lava ndlela leyinene yo n’wi xenga.+12 Kutani hi siku ro sungula ra swinkwa leswo-ke-comela,+ leri hi ntolovelo va endlaka xitlhavelo xa gandzelo ra paseka ha rona, vadyondzisiwa+ vakwe va ku eka yena: “Xana u lava leswaku hi ya ku lunghisela kwihi laha u nga ta dyela kona paseka?”+13 Hiloko a rhuma vadyondzisiwa vakwe vambirhi a ku eka vona: “Yanani emutini, naswona mi ta hlangana ni munhu a rhwale khuwana ra mati.+ Mi n’wi landzela,14 naswona laha a nga ta nghena kona, byelani n’wini wa yindlu mi ku, ‘Mudyondzisi u ri: “Ri kwihi kamara ra vaendzi ra mina leri ndzi nga dyelaka eka rona paseka+ ni vadyondzisiwa va mina?”’+15 U ta mi komba kamara lerikulu ra le henhla, ri lunghiseleriwile ri ri ni nhundzu; hi lunghiseleleni kwalaho.”+16 Kutani vadyondzisiwa va huma, va nghena emutini, va swi kuma swi ri hilaha a va byeleke hakona; kutani va lunghiselela paseka.+17 Nimadyambu, a ta ni lava 12.+18 Loko va ha vurhame etafuleni va ri eku dyeni, Yesu a ku: “Ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Un’wana wa n’wina, loyi a dyaka+ na mina, u ta ndzi xenga.”+19 Va sungula ku va ni gome naswona un’wana ni un’wana wa vona a ku eka yena: “A hi mina, a hi swona ke?”+20 A ku eka vona: “I un’wana wa lava 12, la nghenisaka voko na mina enkambaneni+ wun’we.21 I ntiyiso, N’wana wa munhu wa famba, hilaha swi tsariweke hakona malunghana na yena, kambe u ni khombo munhu yoloye loyi N’wana wa munhu a xengiwaka ha yena! A swi ta va swinene ngopfu loko munhu yoloye a a nga velekiwanga.”+22 Loko va ri karhi va dya, a teka xinkwa, a nkhensa, a xi phema a va nyika, a ku: “Xi tekeni, leswi swi vula miri+ wa mina.”23 A teka xinwelo, a nkhensa, a va nyika xona, hinkwavo va nwela eka xona.+24 Kutani a ku eka vona: “Leswi swi vula ‘ngati+ ya ntwanano’+ ya mina, leyi nga ta halateriwa+ vo tala.+25 Ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, A ndzi nge he tlheli ndzi nwa leswi humaka emadiriveni ya vhinya ku fikela siku rero loko ndzi swi nwa hi vuntshwa emfun’weni wa Xikwembu.”+26 Eku heteleleni, loko va yimbelele marito yo dzunisa,+ va huma va ya eNtshaveni ya Mitlhwari.+27 Kutani Yesu a ku eka vona: “Hinkwenu mi ta khunguvanyeka, hikuva ku tsariwile, ‘Ndzi ta ba murisi,+ kutani tinyimpfu ti ta hangalaka hinkwako.’+28 Kambe loko ndzi pfuxiwile, ndzi ta mi rhangela ku ya eGaleliya.”+29 Kambe Petro a ku eka yena: “Hambiloko lavan’wana hinkwavo va nga khunguvanyeka, kambe mina a ndzi nge khunguvanyeki.”+30 Hiloko Yesu a ku eka yena: “Ndzi tiyisile ndzi ri eka wena, Namuntlha wena, ina, vusiku byolebyi, nkuku wu nga si ringa kambirhi, u ta ndzi ala kanharhu.”+31 Kambe a sungula ku vula hi ku tiyisa a ku: “Loko ndzi fanele ku fa na wena, a ndzi nge ku ali nikatsongo.” Ni lavan’wana hinkwavo va vula nchumu lowu fanaka.+32 Hiloko va fika endhawini leyi vuriwaka Getsemani, kutani a ku eka vadyondzisiwa vakwe: “Tshamani laha, ndza ha khongela.”+33 Hiloko a teka Petro na Yakobo na Yohane+ a famba na vona, kutani a sungula ku tshuka ni ku karhateka+ ngopfu.34 Kutani a ku eka vona: “Moya-xiviri wa mina wu ni gome+ lerikulu, ku yisa eku feni. Tshamani laha mi hambeta mi rindza.”+35 A ya emahlweninyana, a wela ehansi a khongela a vula leswaku loko swi koteka, awara yoleyo yi hundza eka yena.+36 A ya emahlweni a ku: “Abba, Tatana,+ swilo hinkwaswo swa koteka eka wena; susa xinwelo lexi eka mina. Kambe ku nga vi hi ku lava ka mina, kambe a ku ve hi ku lava ka wena.”+37 Kutani a ta, a va kuma va etlele, a ku eka Petro: “Simoni, u etlele ke? Xana a wu vanga na ntamu wo tshama u rindzile awara yin’we?+38 Vavanuna, tshamani mi rindzile naswona mi khongela,+ leswaku mi nga ngheni endzingweni. Ina, moya wu ni mapfundza, kambe nyama yi tsanile.”+39 Hiloko a tlhelela a ya khongela, a vula marito lama fanaka.+40 Nakambe a vuya a va kuma va etlele, hikuva mahlo ya vona a ma tika, kutani a va nga swi tivi leswi a va ta n’wi hlamula swona.+41 A ta ra vunharhu kutani a ku eka vona: “Enkarhini lowu mi etlele, ma wisa! Swi ringene! Awara yi fikile!+ Maswivo! N’wana wa munhu wa xengiwa emavokweni ya vadyohi.+42 Pfukani, a hi fambeni.+ Maswivo! Muxengi wa mina u tshinele.”+43 Kutani hi ku hatlisa, loko a ha vulavula, Yudasi, un’wana wa lava 12, a fika a ri ni ntshungu wu ri ni mabanga ni michizo wu huma eka vaprista lavakulu ni vatsari ni vakulukumba.+44 Muxengi wakwe a a va nyike xikombiso lexi va twananeke ha xona, a ku: “Loyi ndzi nga ta n’wi ntswontswa, hi yena; n’wi khomeni mi famba na yena a hlayisekile.”+45 Hiloko a ta a n’wi kongomile, a n’wi tshinelela kutani a ku: “Rabi,” hiloko a n’wi ntswontswa+ swinene hi rirhandzu.46 Kutani va yisa mavoko ya vona eka yena, va n’wi khoma.+47 Hambiswiritano, un’wana wa lava a va yime kwalaho ekusuhi a hlomula banga rakwe a khemba hlonga ra muprista lonkulu, a susa ndleve ya rona.+48 Kambe Yesu a va angula a ku: “Xana mi te eka mina ni mabanga ni michizo onge hi loko mi ta khoma xigevenga?+49 Siku ni siku a ndzi ri na n’wina etempeleni ndzi dyondzisa,+ kambe a mi ndzi khomanga. Nilokoswiritano, swa endleka leswaku ku ta hetiseka+ Matsalwa.”+50 Kutani hinkwavo va n’wi siya+ va baleka.+51 Kambe jaha rin’wana leri ambaleke nguvu ya ntsembyana wa risima emirini wa rona lowu nga ambexiwangiki ri n’wi landzela ekusuhi; kutani va ringeta ku ri khoma,+52 kambe ri siya nguvu ya rona ya ntsembyana ri tsutsuma ri nga ambalanga.53 Kutani va yisa Yesu eka muprista lonkulu, hiloko vaprista hinkwavo lavakulu ni vakulukumba ni vatsari va hlengeletana.+54 Kambe Petro, a n’wi landzela+ a ri ekulenyana ku fika exivaveni xa muprista lonkulu; a a tshame ni valanguteri va yindlu a ri karhi a tinyawusa endzilweni lowu pfurhaka.55 Hi nkarhi wolowo vaprista lavakulu ni Sanedri hinkwayo a va lava vumbhoni byo hehla Yesu leswaku va n’wi dlaya,+ kambe a va byi kumanga.+56 Hakunene, vo tala a va n’wi hehla hi vumbhoni bya mavunwa,+ kambe vumbhoni bya vona a byi nga twanani.+57 Nakambe, van’wana a va yima va n’wi hehla hi vumbhoni bya mavunwa va ku:58 “Hi n’wi twe a ku, ‘Ndzi ta wisa tempele leyi leyi endliweke hi mavoko, kutani hi masiku manharhu ndzi ta aka yin’wana leyi nga endliwangiki hi mavoko.’”+59 Ni hi swivangelo leswi, vumbhoni bya vona a byi nga twanani.60 Eku heteleleni muprista lonkulu a yima exikarhi ka vona, kutani a vutisa Yesu a ku: “Xana a wu anguli ha nchumu? Xana hi byihi vumbhoni lebyi lava va ku hehlaka ha byona?”+61 Hiloko a miyela a nga anguli nchumu.+ Nakambe muprista lonkulu a n’wi vutisa a ku: “Xana hi wena Kreste N’wana wa La Dzunekaka?”+62 Hiloko Yesu a ku: “Ndzi yena; kutani n’wina mi ta vona N’wana wa munhu+ a tshame evokweni ra xinene+ ra matimba naswona a ta hi mapapa ya tilo.”+63 Hikwalaho ka leswi muprista lonkulu a handzula tinguvu+ takwe ta le ndzeni kutani a ku: “Xana ha ha ti lavela yini timbhoni?+64 Mi xi twile xisandzu.+ Mi swi vonisa ku yini?” Hinkwavo va n’wi gweva leswaku u lulameriwa hi rifu.65 Kutani van’wana va sungula ku n’wi tshwutelela+ ni ku funengeta xikandza xakwe hinkwaxo va n’wi ba hi swibakela, va ku eka yena: “Profeta!” Naswona vatirhi va le hubyeni va n’wi makala exikandzeni, va n’wi teka.+66 Loko Petro a ha ri ehansi exivaveni, nandza un’wana wa xisati wa muprista lonkulu a fika,+67 loko a vona Petro a tinyawuxa, a n’wi languta hi ku kongoma, a ku: “Na wena, a wu ri na Munazareta, Yesu+ loyi.”68 Kambe a landzula, a ku: “A ndzi n’wi tivi ni leswi u swi vulaka a ndzi swi twisisi,” kutani a huma a ya enyangweni.+69 Kwalaho nandza wa xisati, loko a n’wi vona, a sungula ku byela lava a va yime ekusuhi a ku: “Loyi i un’wana wa vona.”+70 A tlhela a landzula. Nakambe endzhakunyana lava a va yime ekusuhi va ku eka Petro: “Hakunene u un’wana wa vona, hikuva, entiyisweni, u Mugaleliya.”+71 Kambe a sungula ku hlambanya ni ku tiyisa+ a ku: “A ndzi n’wi tivi munhu loyi mi vulavulaka ha yena.”+72 Hi ku hatlisa nkuku wu ringa ra vumbirhi;+ kutani Petro a tsundzuka marito lawa Yesu a n’wi byeleke wona: “Nkuku wu nga si ringa kambirhi, u ta ndzi ala kanharhu.”+ Kutani a hela matimba, a rila.+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
DYONDZO 18
Hi Va Pfuna Njhani Vamakwerhu Lava Nga eMaxangwini?
Loko mhangu yi hlasela, hi xihatla Timbhoni ta Yehovha ti sungula ku pfuna vamakwerhu lava hlaseriweke. Matshalatshala wolawo ma kombisa rirhandzu ra hina leri tiyeke eka van’wana. (Yohane 13:34, 35; 1 Yohane 3:17, 18) Hi pfuna hi tindlela tihi?
Hi nyikela hi mali. Loko ku va ni ndlala leyikulu eYudiya, Vakreste va lembe-xidzana ro sungula va le Antiyoka va rhumele mali leswaku va pfuna vamakwavo va vona va moya. (Mintirho 11:27-30) Hilaha ku fanaka, loko hi twa leswaku vamakwerhu eswiphen’wini swin’wana swa misava va langutane ni swiyimo swo tika, hi va rhumelela minyikelo ku suka emavandlheni ya hina leswaku yi va pfuna hi leswi va swi pfumalaka eminkarhini yo tika.—2 Vakorinto 8:13-15.
Hi va pfuna hi tindlela to hambana-hambana. Vakulu lava nga le ndhawini leyi mhangu yi humeleleke eka yona va lava xirho xin’wana ni xin’wana xa vandlha ku tiyisekisa leswaku xi hlayisekile. Komiti ya mphalalo yi kongomisa leswaku lava hlaseriweke va kuma swakudya, mati yo tenga, swiambalo, ndhawu yo tshama ni ku pfuniwa hi swa vutshunguri. Timbhoni to tala leti nga ni vutshila lebyi lavekaka ti ya laha ku humeleleke mhangu leswaku ti pfuneta hi ku tirhandzela eka ntirho wo phalala kumbe wo lunghisa makaya ni Tiholo ta Mfumo leti onhakeke. Ntsako lowu hi vaka na wona tanihi nhlengeletano ni ntokoto lowu hi wu kumaka hi ku tirha swin’we swi endla leswaku hi va ni vatirhi lava fanelekaka hi nkarhi wa maxangu. Hambileswi hi pfunaka “lava nga swin’we na hina eripfumelweni,” hi tlhela hi pfuna van’wana loko xiyimo xi hi pfumelela, ku nga khathariseki vukhongeri bya vona.—Vagalatiya 6:10.
Hi va chavelela hi Matsalwa. Lava hlaseriweke va lava nchavelelo. Hi nkarhi wolowo, hi kuma matimba eka Yehovha, “Xikwembu xa nchavelelo hinkwawo.” (2 Vakorinto 1:3, 4) Hi ntsako hi va chavelela hi switshembiso swa le Bibeleni lava nga ni gome, hi va tiyisekisa leswaku ku nga ri khale Mfumo wa Xikwembu wu ta herisa makhombo hinkwawo lama endlaka leswaku hi va ni switlhavi ni ku xaniseka.—Nhlavutelo 21:4.
Ha yini Timbhoni ti kota ku pfuna hi xihatla hi nkarhi wa timhangu?
Hi nga va chavelela njhani hi tlhelo ra moya lava poneke?
DYONDZA SWO TALA
Japani—Ku Sungula Vutomi Hi Vuntshwa Endzhaku Ka Lembe
Timbhoni ta Yehovha ti hambeta ti pfuna lava poneke eka mhangu ya ku tsekatseka ka misava ni tsunami.
Vhidiyo Yo Koma: Ku Phalala Lava Hlaseriweke Hi Xidzedze Xa Sandy
—Ku Kombisa Rirhandzu Hi Swiendlo
Hlalela xiviko xa ndlela leyi Timbhoni ta Yehovha ti va khathaleleke ha yona vagandzeri-kulobye ni van’wana endzhaku ka xidzedze lexi onheke ngopfu.


text:
I Yini Leswi Bibele Yi Swi Vulaka?
Ku endleka yini loko hi fa?
VANHU VAN’WANA VA TSHEMBA leswaku hi ya emahlweni hi hanya hi xivumbeko xin’wana, loko van’wana va tshemba leswaku rifu i makumu ya swilo hinkwaswo. I yini leswi u swi tshembaka?
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Lava feke, a va tivi nchumu nikatsongo.” (Eklesiasta 9:5) Loko hi fa, hi tshika ku va kona.
SWILO SWIN’WANA LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Adamu, wanuna wo sungula, u tlhelele entshurini loko a fa. (Genesa 2:7; 3:19) Hilaha ku fanaka, hinkwavo lava faka va tlhelela entshurini.—Eklesiasta 3:19, 20.
Vanhu hinkwavo lava faka va rivaleriwa swidyoho swa vona. (Varhoma 6:7) Endzhaku ka loko munhu a file, a nga yi emahlweni a xupuriwa hikwalaho ka swidyoho swakwe.
Xana lava feke va nga tlhela va hanya?
XANA A WU TA VULA U KU?
Ina
Nikatsongo
Kumbexana
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Ku ta va ni ku pfuxiwa” ka lava feke.—Mintirho 24:15.
HI SWIHI SWIN’WANA LESWI HI NGA SWI DYONDZAKA EBIBELENI?
Minkarhi yo tala, Bibele yi fanisa rifu ni ku etlela. (Yohane 11:11-14) Xikwembu xi nga swi kota ku pfuxa vafi, ku fana ni loko hi kota ku pfuxa munhu loyi a etleleke.—Yobo 14:13-15.
Bibele yi ni swiviko swo hlayanyana swa ku pfuxiwa ka lava feke, leswi swi hi nyika xitiyisekiso xo tshemba leswaku lava feke va ta pfuxiwa.—1 Tihosi 17:17-24; Luka 7:11-17; Yohane 11:39-44.
DYONDZA SWO TALA
Lava Feke Va Kwihi?
Dyondza hi leswi Bibele yi swi vulaka malunghana ni lava feke ni leswaku ha yini vanhu va fa.
Bibele Yi Ri Yini Hi Rifu?
Ku endleka yini loko hi fa? Xana wu kona ntshembo wa leswaku hi ta tlhela hi va ni varhandziwa va hina lava feke? Twana nhlamulo ya Bibele leyi chavelelaka ya swivutiso malunghana ni rifu.


text:
Ha Yini Hi Dyondza Xibengali?
Sweswinyana Timbhoni ta Yehovha ta 23 eQueens le New York, ti dyondze ku vulavula ni ku hlaya Xibengali ku nga ririmi leri vulavuriwaka eBangladesh ni le swiphen’wini swa India. Ti dyondzisiwe eka tlilasi leyi ku dyondziwaka ririmi hi xihatla hi Timbhoni-kulobye.
Tlilasi yo dyondza Xibengali a ku ri yin’wana ya titlilasi leti khomiweke eUnited States ni le matikweni man’wana. Xikongomelo xo hlanganyela eka titlilasi to tano, i ku dyondza ku bula hi rungula ra Bibele ni vanhu lava vulavulaka tindzimi tin’wana.
Magaly xichudeni xa le tlilasini ya Xibengali u ri: “Nhlayo ya vanhu lava vulavulaka Xibengali endhawini ya ka hina, yi andza hi ku hatlisa. Vanhu va lava tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka swo tanihi lexi nge, Ha yini ku ri ni ku xaniseka swonghasi? Loko ndzi byela vanhu hi switshembiso swa Xikwembu leswi tsakisaka hi vumundzuku, va lava ku tiva leswi engetelekeke. Kambe ririmi hi rona ri nga xiphiqo minkarhi hinkwayo.”
Ku pfuna swichudeni leswaku swi dyondza ririmi hi ku hatlisa hilaha swi nga kotaka ha kona, vadyondzisi a va tirhisa tindlela to dyondzisa leti tsakisaka. Ndlela yin’wana a yi katsa ku dyondza u ri karhi u tshukatshukisa miri leswaku u nga rivali hi ku olova.
Endzhaku ka dyondzo yin’wana ni yin’wana, swichudeni a swi namba swi tirhisa leswi swi dyondzeke, swi endzela vanhu lava vulavulaka Xibengali laha va tshamaka kona ni ku va rhamba leswaku swi ta bula na vona hi Bibele. Magaly u te: “Vanhu va tsaka ni swikunwana naswona va lava ku tiva leswaku ha yini ndzi dyondza ririmi ra vona. Leswi swi ndzi tekeleke nkarhi leswaku ndzi ri dyondza swi va pfunile ku vona nkoka wa rungula ra hina.”
Timbhoni ta Yehovha ti dyondza tindzimi timbe ti tlhela ti kuma ndzetelo wa ku dyondzisa eka titlilasi to dyondza ririmi. Exikarhi ka January 2006 na January 2012, ensin’wini ya rhavi ra le United States ntsena, ku ve ni titlilasi ta kwalomu ka 38 to dyondza ririmi leti ku leteriweke vadyondzisi va 2 244. Hi September 1, 2012, ku ve ni titlilasi to tlula 1 500 leti a ku dyondzisiwa tindzimi ta 37 naswona a ti kongomisiwa hi Timbhoni ta Yehovha ensin’wini ya rhavi ra le United States.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezra 8:1-36
8 Kutani hi lava varhangeri+ va tindlu ta vatatana ni ku tsarisiwa+ ka vona hi ku ya hi swivongo ka lava va nga ta tlhandluka na mina hi nkarhi wa ku fuma ka Atazekiseki+ lowa hosi, loko va huma eBabilona:2 Eka vana va Finiyasi,+ Gerixomu; eka vana va Ithamara,+ Daniyele;+ eka vana va Davhida,+ Hatuxi;3 eka vana va Xekaniya, eka vana va Paroxi,+ Zakariya, naswona a ku tsarisiwe vaxinuna va 150 eka yena;4 eka vana va Pahata-mowabu,+ Eliyeho-enayi n’wana wa Zerahiya, yena a ri ni vaxinuna va 200;5 eka vana va Zatu,+ Xekaniya n’wana wa Yahaziyele, a ri ni vaxinuna va 300;6 eka vana va Adini,+ Ebedi n’wana wa Yonathani, a ri ni vaxinuna va 50;7 eka vana va Elami,+ Yexaya n’wana wa Ataliya, a ri ni vaxinuna va 70;8 eka vana va Xefatiya,+ Zebadiya n’wana wa Mikayele, a ri ni vaxinuna va 80;9 eka vana va Yowabu, Obadiya n’wana wa Yehiyele, a ri ni vaxinuna va 218;10 eka vana va Bani,+ Xelomiti n’wana wa Yosifiya, a ri ni vaxinuna va 160;11 eka vana va Bebayi, Zakariya n’wana wa Bebayi,+ a ri ni vaxinuna va 28;12 eka vana va Azigadi,+ Yohanani n’wana wa Hakatana, a ri ni vaxinuna va 110;13 eka vana va Adonikamu,+ lavo hetelela, hi lawa mavito ya vona: Elifalete, Yehiyele na Xemaya, a va ri ni vaxinuna va 60;14 eka vana va Bigivhayi,+ Utayi na Zabudi, a va ri ni vaxinuna va 70.15 Kutani ndzi va hlengeleta enambyeni+ lowu taka eAhavha;+ hi dzima mixaxa kwalaho masiku manharhu, leswaku ndzi kambela vanhu+ ni vaprista,+ kambe a ndzi kumanga munhu eka vana va Levhi.+16 Hiloko ndzi rhumela rito leswaku ku vitaniwa Eliyezere, Ariyele, Xemaya na Elinathani na Yaribi na Elinathani na Natani na Zakariya na Mexulama, varhangeri, na Yowaribi na Elinathani, valeteri.+17 Ndzi va lerisa malunghana na Ido la nga murhangeri wa le ndhawini ya Kasifiya, ndzi va byela marito+ lawa va nga ta ma vula eka Ido ni vamakwavo Vanethinimi+ endhawini ya Kasifiya, leswaku va hi tisela lava va nga ta tirha+ endlwini ya Xikwembu xa hina.18 Kutani va hi tisela hi ku ya hi voko lerinene+ ra Xikwembu xa hina leri ri nga eka hina, munhu wa vutlhari,+ a huma eka vana va Maheli+ ntukulu wa Levhi+ n’wana wa Israyele, ku nga Xerebiya+ ni vana vakwe ni vamakwavo, va ri 18;19 Haxabiya a ri na Yexaya va huma eka vana va Merari,+ vamakwavo ni vana va vona, va ri 20.20 Eka Vanethinimi, lava Davhida ni tihosana va va nyikeke ntirho wa Valevhi, a ku ri ni Vanethinimi va 220, lava hinkwavo ka vona va hlawuriweke hi mavito.21 Kutani ndzi huwelela leswaku ku va ni ku titsona swakudya kwalaho enambyeni wa Ahavha, leswaku hi titsongahata+ emahlweni ka Xikwembu xa hina, leswaku hi kuma ndlela+ leyi yi hi lulameleke eka xona, ni ya vana+ va hina ni ya nhundzu ya hina.22 Hikuva a ndzi nyuma ku kombela vandla ra nyimpi+ ni vagadi va tihanci+ va hosi leswaku va hi pfuna ku lwa ni nala endleleni, hikuva hi byele hosi hi ku: “Voko+ ra Xikwembu ri na hinkwavo lava xi lavaka leswaku xi va endlela leswinene,+ kambe ntamu wa xona ni ku hlundzuka+ ka xona swi le henhla ka hinkwavo lava va xi tshikaka.”+23 Hikwalaho hi titsone swakudya+ hi tlhela hi kombela+ eka Xikwembu xa hina malunghana ni leswi, lerova xi pfumela leswaku hi kombela+ eka xona.24 Hiloko ndzi hambanisa vaprista lava rhangelaka va 12, ku nga Xerebiya,+ Haxabiya,+ ni vamakwavo va khume.25 Kutani ndzi va pimela silivhere ni nsuku ni swingolongondzwana,+ munyikelo wa yindlu ya Xikwembu xa hina lowu hosi+ ni vatsundzuxi+ va yona ni tihosana ta yona ni Vaisrayele+ hinkwavo lava a va ta kumeka va swi nyikeleke.26 Hiloko ndzi va pimela evokweni ra vona titalenta ta silivhere+ ta 650 ni swingolongondzwana swa silivhere swa 100 leswi swi durhaka titalenta timbirhi ni nsuku ni titalenta ta 100,27 ni minkambana ya nsuku ya 20 leyi durhaka tidarika ta 1 000 ni swingolongondzwana swimbirhi swa koporo leyinene, swa ku tshwuka loku vangamaka, ku fana ni nsuku lowu navelekaka.28 Kutani ndzi va byela ndzi ku: “Mi nchumu lowu kwetsimaka+ eka Yehovha, ni swingolongondzwana+ i nchumu lowu kwetsimaka, ni silivhere ni nsuku i magandzelo ya ku tirhandzela lama yaka eka Yehovha Xikwembu xa vatata wa n’wina.29 Tshamani mi xalamukile naswona mi rindzile ku fikela loko mi swi pima+ emahlweni ka vaprista lava rhangelaka ni Valevhi ni tihosana ta vatata wa Israyele eYerusalema, etiholweni to dyela+ eka tona ta yindlu ya Yehovha.”30 Vaprista ni Valevhi va amukela ntiko wa silivhere ni nsuku ni swingolongondzwana, leswaku va swi tisa eYerusalema endlwini ya Xikwembu xa hina.+31 Eku heteleleni hi suka enambyeni wa Ahavha+ hi siku ra vu-12 ra n’hweti+ yo sungula hi ya eYerusalema, kutani voko ra Xikwembu xa hina a ri ri na hina, lerova xi hi kutsula+ exandleni xa nala ni le ka lava va hi tumbeleleke endleleni.32 Hiloko hi fika eYerusalema+ hi tshama kona masiku manharhu.33 Kutani hi siku ra vumune, hi sungula ku pima silivhere ni nsuku+ ni swingolongondzwana+ endlwini ya Xikwembu xa hina hi swi nghenisa evokweni ra Meremoto+ n’wana wa Yuriya lowa muprista a ri na Eliyazara n’wana wa Finiyasi, va ri na Yozabadi+ n’wana wa Yexuwa na Nowadiya n’wana wa Binuyi,+ lava va nga Valevhi,34 hi nhlayo ni ntikelo wa hinkwaswo, endzhaku ka sweswo ntiko hinkwawo wu tsariwe ehansi hi nkarhi wolowo.35 Lava va humaka evukhumbini, lava a va ri evukhumbini+ eku sunguleni, va nyikela switlhavelo swo hisiwa+ eka Xikwembu xa Israyele, tinkunzi+ ta 12 ta tiko hinkwaro ra Israyele, makhuna+ ya 96, swinyimpfana swa xinuna swa 77, swiphongo+ swa 12 swi va magandzelo ya xidyoho, hinkwaswo swi ri gandzelo ro hisiwa eka Yehovha.36 Hiloko milawu+ ya hosi hi yi nyika valanguteri+ ni tindhuna-nkulu+ leti nga entsungeni wa Nambu,+ kutani va pfuna vanhu+ ni yindlu ya Xikwembu xa ntiyiso.


text:
Swivutiso Swa Vahlayi . . .
Xana Xikwembu Xi Tshama eNdhawini Yin’we?
Vukhongeri byo hambana-hambana byi hlamusela Xikwembu tanihi lexi kumekaka kun’wana ni kun’wana, ku nga rito leri hlamuselaka leswaku Xikwembu xi kumeka etindhawini hinkwato hi nkarhi wun’we. Hi xikombiso, New Catholic Encyclopedia yi kombetela eka Xikwembu tanihi “lexi nga kona naswona hi xona lexi endlaka leswaku swilo hinkwaswo swi va kona.” Hilaha ku fanaka, John Wesley, musunguri wa Kereke ya Methodist, u tsale rungula leri nga ni nhloko-mhaka leyi nge, “Eka Xikwembu Lexi Kumekaka Kun’wana Ni Kun’wana” leri eka rona a vuleke leswaku “ku hava ndhawu, leyi nga ni swipimelo kumbe leyi nga riki na swipimelo swa ntumbuluko, leyi Xikwembu xi nga kumekiki eka yona.”
Xana Bibele yi dyondzisa yini? Xana Xikwembu xi kumeka kun’wana kun’wana etindhawini hinkwato etilweni, emisaveni hambi ku ri eka muxaka wa vanhu hi nkarhi wun’we?
Entiyisweni, Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi ni ndhawu leyi xi tshamaka eka yona, ku nga matilo. Yi vulavula hi xikhongelo xa Hosi Solomoni lexi eka xona a khongeleke eka Xikwembu a ku: “Onge wena u nga swi yingisa u ri ematilweni, ndhawu ya wena yo tshama eka yona.” (1 Tihosi 8:43) Loko Yesu Kreste a dyondzisa vadyondzisiwa vakwe ndlela yo khongela, u va byele leswaku va fanele va kongomisa swikhongelo swa vona eka “Tata wa hina la nge matilweni.” (Matewu 6:9) Bibele yi vula leswaku endzhaku ka ku pfuxiwa kakwe, Kreste u nghene “etilweni hi koxe, kutani a humelela emahlweni ka Xikwembu hi xiviri.”—Vaheveru 9:24.
Tindzimana leti ti swi veka erivaleni leswaku Yehovha Xikwembu a nga tshami kun’wana ni kun’wana, kambe u tshama etilweni ntsena. Entiyisweni, Xikwembu a xi tshami eka atimosifiya leyi rhendzeleke misava kumbe empfhukeni lowukulu. Matilo ya xiviri a ma nge n’wi ringani Muvumbi wa vuako. (1 Tihosi 8:27) Bibele yi hi byela leswaku “Xikwembu i Moya.” (Yohane 4:24) Xi tshama etilweni laha ku nga xivandla xa moya lexi nga riki xiphemu xa vuako bya xiviri.—1 Vakorinto 15:44.
Xana ku vuriwa yini hi tindzimana ta Bibele leti vulaka leswaku Xikwembu xi kumeka kun’wana ni kun’wana? Hi xikombiso, hilaha swi tsariweke hakona eka Pisalema 139:7-10, Davhida u vule leswi malunghana ni Xikwembu: “Xana ndzi nga ya kwihi ndzi balekela moya wa wena, naswona ndzi nga ya kwihi ndzi balekela xikandza xa wena? Loko ndzo tlhandlukela etilweni, u ta va u ri kona; loko ndzo andlala sangu ra mina eSheol, waswivo, u ta va u ri kona. Loko ndzo teka timpapa ta vurhonga, leswaku ndzi ta tshama elwandle leri nga ekule ngopfu, ni kwalaho voko ra wena ri ta ndzi kongomisa.” Entiyisweni, xana tindzimana leti ti kombisa leswaku Xikwembu xi kumeka kun’wana ni kun’wana, eka tin’wana ta tindhawu leti boxiweke laha henhla?
Xiya leswaku eku sunguleni Davhida u vutise a ku: “Xana ndzi nga ya kwihi ndzi balekela moya wa wena?” * Hi ku tirhisa moya wa xona lowo kwetsima, Xikwembu xi nga vona nchumu wun’wana ni wun’wana ni ku tirhisa matimba ya xona kun’wana ni kun’wana, handle ko ya endhawini yoleyo hi ku kongoma kumbe ku tshama eka yona. Hi xikombiso: Emalembeni ya sweswinyana van’wasayense va kote ku kambela misava eka pulanete ya Mars, laha swi endlaka tikhilomitara ta timiliyoni ku suka eMisaveni. Njhani? Ku nga ri ku ya kona hi ku kongoma, kambe hi ku kambisisa swinepe hi vuenti ni rungula ra swilo leswi rhumelaka rungula ri tlhelela eMisaveni hi ku tirhisa xibamubamu lexi rhumeriwaka eka Mars.
Hilaha ku fanaka, Yehovha Xikwembu a nga fanelanga a va kun’wana ni kun’wana, leswaku a kota ku vona nchumu wun’wana ni wun’wana lowu endlekaka evuakweni. Rito ra Xikwembu ri ri: “A xi kona xivumbiwa lexi nga vonakiki emahlweni ka xona.” (Vaheveru 4:13) Moya lowo kwetsima wa Yehovha wu nga kumeka kun’wana ni kun’wana, wu n’wi pfumelela leswaku a vona swilo hinkwaswo ni ku hetisisa xikongomelo xakwe, a ri “endhawini ya [yena] yo kwetsima” ematilweni.—Deteronoma 26:15.
^ ndzim. 8 Rito ra Xiheveru leri hundzuluxeriweke ri va “moya” ri kombetela eka matimba ya Xikwembu lama tirhaka, ku nga matimba lawa xi ma tirhiselaka ku hetisisa ku rhandza ka xona.


text:
Bibele Yi Ri Yini Malunghana Ni Paseka?
Nhlamulo ya Bibele
Ku tlangeriwa ka Paseka a ku sekeriwanga eBibeleni. Loko u languta matimu ya kona, u ta vona leswaku entiyisweni Paseka yi vula yini—i ndhavuko lowu humaka eka mihivahivani ya khale ya vuswikoti byo veleka. Xiya leswi landzelaka:
Vito: The Encyclopædia Britannica yi te: “
Vito ra Xinghezi leri nge Easter a ri tiveki kahle leswaku ri huma kwihi; muprista wa Anglo-Saxon, Venerable Bede u ri kume eka Anglo-Saxon xikwembukati xa ximun’wana, Eostre hi lembe-xidzana ra vunhungu.” Swikombo swin’wana swi ri yelanisa ni xikwembukati xa ku velekisa xa le Phoenicia lexi vuriwaka Astarte, lexi nga ni loyi a fanaka na xona wa le Babilona ku nga Ishtar.
Mimpfundla: I mfungho wa vuswikoti byo veleka “
lowu sukelaka eka minkhuvo ni swifanekiselo swa khale swa minkhuvo ya ximun’wana ya vuhedeni bya Yuropa ni le Vuxa Xikarhi.”—Encyclopædia Britannica.
Matandza: Hi ku ya hi xihlamusela marito xa Funk & Wagnalls Standard Dictionary of Folklore, Mythology and Legend, ku laviwa ka matandza ya Paseka lawa swi nga endlekaka leswaku ma tisiwa hi mpfundla wa Paseka, “
a ko va mhaka ntsena kambe a swi kombisa mihivahivani ya ku veleka.” Eka mindhavuko yin’wana va tshemba leswaku tandza ra Paseka leri khavisiweke “
hi singita ri nga tisa ntsako, rifuwo, rihanyo ni nsirhelelo.”—Traditional Festivals.
Swiambalo leswintshwa swa Paseka: “
A swi langutiwa swi ri mukhuva wo biha naswona a ku ri khombo ku xeweta xikwembu xa Vascandinavia xa Ximun’wana kumbe Eastre, loko u nga ambalanga tinguvu letintshwa.”—The Giant Book of Superstitions.
Mintirho ya ku huma ka dyambu: Yi fana ni mihivahivana ya khale ya lava a va gandzela dyambu leyi “
a yi endliwa loko vusiku byi ringana ni nhlikanhi, ku hoyozeriwa dyambu ni matimba ya rona lamakulu lama tisaka vutomi lebyintshwa eka hinkwaswo leswi milaka.”—Celebrations—The Complete Book of American Holidays.
The American Book of Days loko yi hlamusela masungulo ya Paseka yi ri: “
Swi le rivaleni leswaku Kereke yi tekelele mikhuva ya vuhedeni ya khale emasikwini ya yona yo sungula ivi yi yi hlamusela hi ndlela ya Vukreste.”
Bibele ya lemukisa malunghana ni ku gandzela Xikwembu hi ndlela ya mindhavuko kumbe mikhuva leyi nga xi tsakisiki. (Marka 7:6-8) 2 Vakorinto 6:17 yi ri: “‘
Mi tihambanisa,’ ku vula Yehovha, ‘naswona tshikani ku khumba xilo lexi nga basangiki.’” Paseka i mukhuva wa vuhedeni lowu faneleke wu papalatiwa hi lava lavaka ku tsakisa Xikwembu.
DYONDZA SWO TALA
Xitsundzuxo Xa Rifu Ra Yesu
Lembe ni lembe vanhu va timiliyoni va hlangana leswaku va ta tsundzuka siku ra ku fa ka Yesu. Na wena wa rhambiwa ku va u ta twa leswaku xiendlakalo lexi xa nkoka xi ku khumba njhani.
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Tlangeli Paseka?
Vanhu vo tala va teka Paseka ku ri nkhuvo wa Vukreste. Ha yini Timbhoni ta Yehovha ti nga yi tlangeli?


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | XANA XIKWEMBU XI RI YINI HI TINYIMPI?
Ndlela Leyi Xikwembu A Xi Ti Languta Ha Yona Tinyimpi eMinkarhini Ya Khale
Vaisrayele, ku nga vanhu va Xikwembu va le minkarhini ya khale, a va tshikileriwa. Va khongele eka Xikwembu hi ku phindhaphindha leswaku xi va pfuna, kambe a va pfuniwanga hi nkarhi wolowo. Vatshikileri va vona a ku ri tiko ra Egipta leri a ri ri ni matimba. (Eksoda 1:13, 14) Ku ringana malembe yo tala, Vaisrayele va rindzele leswaku Xikwembu xi herisa ku tshikileriwa ka vona hi Vaegipta. Eku heteleleni, nkarhi wa Xikwembu wa leswaku xi va ntshunxa wu fikile. (Eksoda 3:7-10) Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi lwe ni Vaegipta. Xi hlasele Vaegipta hi makhombo yo hambanahambana ivi endzhaku xi lovisa hosi ya le Egipta ni mavuthu ya yona eLwandle ro Tshwuka. (Pisalema 136:15) Yehovha Xikwembu u ti kombise a ri “nhenha ya nyimpi” eka vanhu va yena.—Eksoda 15:3, 4.
Leswi Xikwembu xi lweke ni Vaegipta swi kombisa leswaku a hi tinyimpi hinkwato leti xi ti vengaka. Minkarhi yin’wana, xi byele Vaisrayele leswaku va lwa nyimpi. Hi xikombiso, xi va lerise leswaku va lwa ni Vakanana, lava a va hombolokile swinene. (Deteronoma 9:5; 20:17, 18) Xi lerise Davhida Hosi ya Vaisrayele leswaku a lwa ni Vafilista lava a va va xanisa. Xikwembu xi tlhele xi byela Davhida ndlela leyi a a ta va hlula ha yona.—2 Samuwele 5:17-25.
Marungula lawa ya le Bibeleni ma kombisa leswaku loko Vaisrayele va tshikileriwa, Xikwembu xi pfumelele leswaku va lwa nyimpi leswaku xi va sirhelela ni ku sirhelela vugandzeri bya ntiyiso. Kambe xiya tinhla letinharhu malunghana ni ku va Xikwembu xi pfumelele tinyimpi teto.
I XIKWEMBU NTSENA LEXI NGA NI MFANELO YO VULA LESWAKU I MANI LOYI A NGA TA LWA NYIMPI. Eka xiendlakalo xin’wana, Xikwembu xi byele Vaisrayele xi ku: “Sweswi a mi nge lwi.” Ha yini? Xikwembu a xi ta va lwela. (2 Tikronika 20:17; 32:7, 8) Xi endle tano minkarhi yo tala, ku fana ni leswi hlamuseriweke eku sunguleni ka xihloko lexi. Minkarhi yin’wana Xikwembu xi lerise vanhu va xona ku nga Vaisrayele ku lwa eka tinyimpi leti xi ti pfumeleleke, to fana ni leti a ti katsa ku va va sirhelela ni ku lwela Tiko ra vona leri Tshembisiweke.—Deteronoma 7:1, 2; Yoxuwa 10:40.
I XIKWEMBU NTSENA LEXI NGA NI MFANELO YO VULA LESWAKU NYIMPI YI TA LWIWA RINI. Malandza ya Xikwembu a ma fanele ma rindzela nkarhi lowu a xi ta va byela leswaku va lwa ni lava a va va tshikilela ku nga matiko lawa a ma va rhendzerile. A va nga fanelanga va ya enyimpini va nga byeriwanga. Loko va endla tano, a xi nga va seketeli. Kahlekahle, Bibele yi kombisa leswaku loko Vaisrayele va ya enyimpini Xikwembu xi nga va pfumelelanga, a va hluriwa. *
XIKWEMBU A XI KU TSAKELI KU FA KA VANHU, KU KATSA NI LAVO HOMBOLOKA. Yehovha Xikwembu hi yena xihlovo xa vutomi ni Muvumbi wa vanhu. (Pisalema 36:9) Hikokwalaho, a nga tsaki loko vanhu va fa. Kambe, lexi vavaka hileswaku vanhu van’wana vo biha va luka marhengu yo tshikilela ni ku dlaya van’wana. (Pisalema 37:12, 14) Minkarhi yin’wana Xikwembu xi pfumelele tinyimpi leswaku xi herisa vubihi byebyo. Kambe, hambileswi xi pfumeleleke Vaisrayele leswaku va lwa tinyimpi, a xi “hlwela ku hlundzuka,” xi tlhela xi kombisa “musa” eka vatshikileri va vona. (Pisalema 86:15) Hi xikombiso, xi byele Vaisrayele leswaku loko va nga si lwa ni tiko ro karhi, a va fanele va rhanga va “tivisa marito ya ku rhula” leswaku va nyika tiko rero nkarhi wo cinca tindlela ta rona ni leswaku ri nga lwi. (Deteronoma 20:10-13) Hi ndlela yoleyo, Xikwembu xi kombise leswaku ‘ku fa ka lowo homboloka a xi ku tsakeli, kambe xi tsakela leswaku lowo homboloka a tlhela endleleni yakwe, a ya emahlweni a hanya.’—Ezekiyele 33:11, 14-16. *
Se ha swi xiya leswaku eminkarhini ya khale, Xikwembu a xi tirhisa tinyimpi ku herisa vubihi ni lava a va tshikilela van’wana. Kambe Xikwembu hi xona a xi ri ni mfanelo yo vula leswaku nyimpi ya kona yi ta lwiwa rini naswona i vamani lava nga ta katseka eka yona. Kambe, xana Xikwembu xi tsakisiwa hi ku dlayeteriwa ka vanhu? Doo! Entiyisweni, xa ma venga madzolonga. (Pisalema 11:5) Xana langutelo ra Xikwembu hi tinyimpi ri cince loko N’wana wa xona Yesu Kreste a sungula ku chumayela laha misaveni?
^ ndzim. 7 Hi xikombiso, eka xiendlakalo xin’wana, Vaisrayele va hluriwile hi Vaamaleke ni Vakanana hi leswi va nga ya lwa na vona Xikwembu xi nga va pfumelelanga. (Tinhlayo 14:41-45) Eka malembe yo tala lama landzeleke, Hosi Yosiya wo tshembeka u ye enyimpini, Xikwembu xi nga n’wi pfumelelanga naswona sweswo swi endle leswaku a fa.—2 Tikronika 35:20-24.
^ ndzim. 8 Vaisrayele a va ma tivisanga marito ya ku rhula loko va nga si lwa ni Vakanana. Ha yini? Hikuva Vakanana a va nyikiwe malembe ya 400 leswaku va lulamisa tindlela ta vona to biha. Hi nkarhi lowu Vaisrayele va lweke na vona, Vakanana se a va hombolokile. (Genesa 15:13-16) Hikwalaho, a va fanele va lovisiwa. Kambe, loko Mukanana a cinca tindlela takwe a a nga lovisiwi.—Yoxuwa 6:25; 9:3-27.
DYONDZA SWO TALA
Vaisrayele Va Nghene eTikweni Ra Kanana
Loko Vaisrayele va nghena etikweni ra Kanana, ha yini Yehovha a ponise Rahava ni ndyangu wakwe eYeriko?
Rahava U ‘Vuriwe La Lulameke Hikwalaho Ka Mintirho’
Xana rungula ra Rahava ri swi kombisa njhani leswaku ku hava ni un’we wa hina loyi a nga riki wa nkoka eka Yehovha? Hi nga dyondza yini eka ripfumelo rakwe?


text:
1Likholo njitsaniso txa kumana simaha si hi si rinzelako, futsi kambe njikombiso txa sile hi si si woniko. 2Ngu mhaka ya likholo, vakale va mani nduma ya yinene. 3Ngu likholo, ha ti pfisisa ti to nzuma ni mafu si mahilwe ngu Dipswi da Txizimu. Ngu toneto, asi si wonekako si tumbulukete ka si si si wonekiko. 4Ngu likholo, Abhele a mahile mhamba ka Txizimu, ayi yi amukelekako kupinda ya Kayini. Ngu mhaka ya yona mhamba yiya, ene a fakazetwe ngu Txizimu ku mbwo lulama, se ngu toneto a amukete mnigelo wakwe. Ngu konaho ka lona likholo hambiko a nga fa, ene wa wombawomba. 5Ngu likholo, Enoki a guletilwe txitimwi kasiku e pona ka lifo. Kha va m'mana nguko Txizimu txi m'tekile. Kambe a si nzi kuguletwa, a fakazetwe ti to a tsakisile Txizimu. 6Se hahanze ka likholo kha ti koteki ku txi tsakisa Txizimu, nguko, awule a tshuketelako hafuhi ka Txizimu, a fanete kukholwa ti to txona txi ho, ni ti to txa ninga txhatxhazelo ka vale va txi lavako. 7Ngu likholo, Nowa, a di zivisilwe ngu Nyatxitimwi timhaka tile ti nga si nzi kuwoneka, a vekete lisima txiziviso txiya, a txi aka Ngalava kasi kuponisa ngamu yakwe. Ngu mhaka ya toneto, a abanisile ditiko, a txi amukela kululama kuwa ku manwako ngu likholo. 8Ngu likholo, vakale va mani nduma ya yinene. Ngu likholo, Abrahamu, ngako a di dhanwi ngu Txizimu, a engisile a txi khukha e tsula ka ditiko di a nga ti fanela ku di amukela, di txi maha thomba yakwe, a tsute a si zivi ti to a ya hayi. 9Ngu likholo, ene a akile nga muwuyi ka ditiko di a nga ti thembisilwe, a txi zumba midhuteni kufana ni Isaake ni Jakobe, vadyi kulowe va yona thombayo ya yimweyo ya txithembiso. 10Nguko, a ti rinzela kuwona didhoropa da ku akwa di di ni makhato o tsana, adiya mpimisi ni muaki wa dona i ku Txizimu. 11Ngu likholo, Sara nene, hambiko a nga ti kumbile ngutu, a mani txirumbu nguko a tumete ti to awule a nga m'mahela txithembiso, a tsanisile. 12Ngu lona likholo kambe, mthu wa mmweyo wa kusavelwa ngu lifo a si kotile kuveleka ngamu ya yingi yo dinganiswa ni kutala ka tinyeleti ta nzumani, to mbi balwa kufana ni titshenda ta mtxhefa wa lineneni. 13Votshe vathu vava va fete kukholwani, na va si nzi kumana si va nga ti thembisilwe sona. Vona va to si wona ni ku si tsakela ngu kule dwe, va txi ti tshanza ti to vona mbawuyi ni vaendi ha mafuni. 14Kha ditshuri, avale va wombisako tiya, va komba ti to ku ho mwani kwawe, amu va ku vilelako. 15Se idiku vo alakanya mwani mu va nga ku leka, va ndina mana ditshuri da kutshumelela kona. 16Aniko, vona va vilela mwani ka nzumani. Ngu toneto, Txizimu kha txa pfa tingana ngu kuwomba ti to i Txizimu txawe. Kha ditshuri, txona txi va lulamisete didhoropa. 17Ngu likholo, Abrahamu, mbimo yi a nga dukwa, a ningete Isaake. A ningete mwanana wakwe wammweyo ekha ngu ku a nga amukela sithembiso, 18a txi gelwa ku khona: “Liveleko lako li na huma ngu ka Isaake.” 19Ene a ti pima ti to Txizimu txi ni mtamo wa kuwusa hambi vakufa. Ngu toneto, a tshumete a txi m'mana mwanana wakwe, atiya ti fanako ni kufa a txi tshumela e wuka. 20Ngu likholo liya kambe, Isaake a kombelete Jakobe ni Esawu makatekwa a mbimo yi yi tako. 21Ngu likholo, Jakobe, a di hafuhi ni kufa, a katekisile mmweyo ni mmweyo wa vanana va Josefa, a txi khozela na a di tshikite ahawa ka mtxheketelo wakwe. 22Ngu likholo Josefa, a di hafuhi ni kufa, a mahile txialakanyiso txa kurura ka vanana va Israyeli, a txi va leleta ati va no m'tshotshisa tona. 23Ngu likholo, Mosi, a di velekilwe, a to ya siswa ngu vatate vakwe kuza ku guma mitxima yiraru, nguko va mu woni kutshura, va si khatali txilo ngu mthetho wa mfumeli. 24Ngu likholo, Mosi ngako a di kute, a lambile kudhanwa ti to i mwanana wa Faro. 25A ti woni i di tshuko kuxaniseka kumweko ni vathu va Txizimu, kupinda ku ti tsakisa mbimo ya yidotho ngu kuhanya txiwonhoni. 26Ene a woni kuxaniswa ka Kristu ku di ni lisima ngutu kupinda tithomba ta Egipta, nguko, ene a ti rinzela kuamukela hakhelo. 27Ngu likholo, a humile Egipta, a si thavi kuhenyelwa ngu mfumeli. Se ene a to tsana e lamba nga wo wona awule a si wonekiko. 28Ngu likholo a mahile Pasika, a txi xwayela matimba ngu mnoha, kasiku mfuvisi a si gwesi vanana va matiwula a Vaisraeli. 29Ngu likholo, va tshawunyetile linene lo bhilivila, nga vo tsimbila txitimwi ka mafu a kuwoma; kasi Vaegipta, ngako va txi duketa kumaha toneto ni vona, va to mitwa ngu linene. 30Ngu likholo, libhiyo la Jeriko li khundumukile msana ka kuranganyetwa mtxhanu wa masiku ni mambidi. 31Ngu likholo, Rahabi wa digelegele, kha dawa kumweko ni vakanganyisi, nguko a amukete sinyengwane ngu kuthutha. 32Nji txani kambe ni fanelako kuwomba, kani? Nguko mbimo, nga yi si dingani ti to ni womba mahungu ngu ta Gidhiyoni, ni Bharake, ni Samusoni, ni Jafete, ni Dhavhidha, ni Samueli, ni vaprofeti. 33Vona, ngu likholo, va xute matiko, va lamute ngu kululama, va mani asi va nga ti thembisilwe sona, va vhate sisofu sa tingonyamo, 34va timile midhikila ya mndilo, va hulukile kudawa ngu matxhari, amu ka dikhodho va mani mtamo, va hindukile ve maha tindena yimbini, va tovete mitxawa ya tiyimbi ta valala. 35Vavasikati va tshumete ve mana vafi vawe va nga wuswa kufani. Vamwane va wiletwe sihango, ve lamba kuthuswa ngu kulava kuwuswa kufani ngu nzila ya tshuko. 36Vamwane kambe va timisete ka mixaniso ya kutseketselwa, va kwapetwe ngu txisepu, ve sungwa ngu makhetxe, ve khotelwa mkorani. 37Va fayetetwe ngu marigwi, ve sahwa ngu masaho. Va datwe ngu kubhayetelwa ngu matxhari, va pengisilwe va di ambate madhowo a tinvuta ni a tiphongo, ve xaniswa ni kutsotsorolwa, ve khotelwa mikorani. 38Vona, ditiko di nga ti si va faneli, va tendelekile txiwulani ni mimangoni, mikeleni ni magivini ka mafu, 39Aniko, votshe vathu vava, hambiko va nga mahelwa wufakazi wa wunene ngu kota ya kukholwa kwawe, kha va mana asi va nga ti thembisilwe kuamukela sona. 40Nguko, Txizimu txi ti ni mamwane makungo a tshuko a kudingana athu, kasiku vona va si hoki kuhetisekani, hahanze kwathu.
Copyright
Learn More


text:
U Nga ‘Kariheli Yehovha’
“Vuphukuphuku bya munhu wa la misaveni byi gombonyokisa ndlela yakwe, naswona mbilu yakwe yi karihela Yehovha.”—SWIV. 19:3.
1, 2. Ha yini hi nga fanelanga hi vona Yehovha nandzu hikwalaho ka swiphiqo swa vanhu? Kombisa.
A HI nge u ni malembe yo tala u tekile naswona u tsakile. Kambe siku rin’wana loko u vuya ekaya, u fike u kuma leswaku hinkwaswo leswi nga endlwini ya wena swi onhiwile. Fanichara ni swibye swi fayeteriwile kasi mete na wona wu onhiwile. Yindlu ya wena yo saseka yi fana ni ndhawu leyi hlaseriweke hi mhangu. Xana a wu ta holova u ku, “Ha yini nsati wa mina a endle leswi?” Kumbe a wu ta vutisa u ku, “I mani la endleke leswi?” A swi kanakanisi leswaku xivutiso lexa vumbirhi hi xona lexi nga ta ta emianakanyweni ya wena. Ha yini? Hikuva wa swi tiva leswaku nkataku loyi u n’wi rhandzaka a nge ri onhi kaya ra n’wina.
2 Namuntlha, misava yi onhiwe hi nthyakiso, madzolonga ni mahanyelo yo biha. Tanihi swichudeni swa Bibele, ha swi tiva leswaku Yehovha a hi yena a vangaka swiphiqo leswi hinkwaswo. U vumbe misava leyi leswaku yi va paradeyisi yo tsakisa. (Gen. 2:8, 15) Yehovha i Xikwembu xa rirhandzu. (1 Yoh. 4:8) Matsalwa ma hi hlamusele muvangi wa swiphiqo swo tala swa misava leyi. A ku na un’wana handle ka Sathana Diyavulosi, “mufumi wa misava.”—Yoh. 14:30; 2 Kor. 4:4.
3. Hi nga ha sungula ku va ni langutelo leri hoxeke hi swiphiqo swa hina hi ndlela yihi?
3 Hambiswiritano, a hi nge soli Sathana hikwalaho ka swiphiqo swa hina hinkwaswo. Ha yini? Hikuva swin’wana swa swiphiqo swa hina swi vangiwa hi swihoxo swa hina. (Hlaya Deteronoma 32:4-6.) Hi nga ha vula leswaku ha yi pfumela mhaka leyi kambe leswi hi nga hetisekangiki, hi nga sungula ku va ni langutelo leri hoxeke hi swiphiqo swa hina naswona sweswo swi nga va ni khombo. (Swiv. 14:12) Hi ndlela yihi? Ematshan’weni yo tivona nandzu kumbe ku vona Sathana nandzu hikwalaho ka swiphiqo swa hina, hi nga ha sungula ku vona Yehovha nandzu. Hi nga ha kala hi “karihela Yehovha.”—Swiv. 19:3.
4, 5. Mukreste a nga “karihela Yehovha” hi ndlela yihi?
4 Xana swi nga koteka leswaku hi “karihela Yehovha”? Entiyisweni a swi nge hi pfuni nchumu ku endla tano. (Esa. 41:11) Xana hi nga va hi langutele ku vuyeriwa hi yini? Mutlhokovetseri un’wana u tshame a ku: “Mavoko ya wena ma kome swinene leswaku ma nga kota ku lwa ni Xikwembu.” Swi nga ha endleka hi nga vuli hi ku kongoma leswaku hi hlundzukele Yehovha. Kambe Swivuriso 19:3 yi vula leswaku vuphukuphuku bya munhu “byi gombonyokisa ndlela yakwe, naswona mbilu yakwe yi karihela Yehovha.” Ina, munhu a nga ha karihela Xikwembu embilwini yakwe. Langutelo rero ri nga sungula ku vonaka hi tindlela leti tumbeleke. Munhu a nga ha va ni xikhomela eka Yehovha hi ndlela yo fanekisela. Hikwalaho, munhu yoloye a nga ha tshika ku hlanganyela ni vandlha kumbe a nga ma seketeli hi ku helela malunghiselelo yo gandzela Yehovha.
5 I yini leswi nga hi susumetelaka ku “karihela Yehovha”? Hi nga wu papalata njhani ntlhamu wolowo? I swa nkoka leswaku hi tiva tinhlamulo ta swivutiso leswi. Phela, vuxaka bya hina na Yehovha Xikwembu bya katseka!
I YINI LESWI NGA HI SUSUMETELAKA KU “KARIHELA YEHOVHA”?
6, 7. Ha yini Vaisrayele va le nkarhini wa Muxe va sungule ku sola Yehovha?
6 I yini leswi nga susumetelaka mbilu ya nandza wo tshembeka wa Yehovha leswaku yi sungula ku sola Xikwembu? A hi kambisiseni swilo swa ntlhanu leswi nga ha hi endlaka hi kariha naswona hi ta tlhela hi tlhuvutsa swikombiso swa le Bibeleni leswi kandziyisaka ndlela leyi van’wana enkarhini lowu hundzeke va weleke eka ndzingo wolowo ha yona.—1 Kor. 10:11, 12.
7 Hi nga kuceteriwa hi swilo swo biha leswi van’wana va swi vulaka. (Hlaya Deteronoma 1:26-28.) Vaisrayele a va ha ku kutsuriwa evuhlongeni aEgipta. Yehovha hi singita a a ha ku tisa makhombo ya khume eka tiko rolero leri tshikilelaka naswona endzhaku ka swona u lovise Faro ni vuthu rakwe ra nyimpi eLwandle ro Tshwuka. (Eks. 12:29-32, 51; 14:29-31; Ps. 136:15) Vanhu va Xikwembu a va lunghekele ku nghena eTikweni leri Tshembisiweke. Kambe, hi nkarhi wolowo Vaisrayele va sungule ku sola Yehovha. I yini lexi endleke va kombisa ku pfumala ripfumelo ko tano? Va hetiwe matimba va tlhela va chavisiwa hi xiviko xo biha lexi tisiweke hi vanhu van’wana lava rhumiweke ku ya kambela tiko. (Tinhl. 14:1-4) Ku ve ni vuyelo byihi? Xitukulwana hinkwaxo a xi pfumeleriwanga ku nghena ‘etikweni rolero lerinene.’ (Det. 1:34, 35) Xana na hina minkarhi yin’wana hi nga pfumelela swilo swo biha leswi vuriweke hi van’wana swi tsanisa ripfumelo ra hina kutani swi hi endla hi sola ndlela leyi Yehovha a hi kongomisaka ha yona?
8. Ha yini vanhu va Xikwembu va le nkarhini wa Esaya va vone Yehovha nandzu hikwalaho ka swiphiqo swa vona?
8 Maxangu ni ku nonon’hweriwa swi nga ha hi heta matimba. (Hlaya Esaya 8:21, 22.) Enkarhini wa Esaya, tiko ra Yuda a ri ri eku xanisekeni. A ri rhendzeriwe hi valala. Swakudya a swi kala. Vanhu vo tala a va ri ni ndlala. Kambe xa nkoka swinene, a ku ri ni ndlala ya moya. (Amo. 8:11) Hambiswiritano, ematshan’weni yo lava mpfuno eka Yehovha leswaku va kota ku langutana ni maxangu wolawo, va sungule ku “rhukana” hosi ya vona ni Xikwembu xa vona. Ina, va vone Yehovha nandzu hikwalaho ka swiphiqo swa vona. Loko hi weriwe hi khombo kumbe swiphiqo swo karhi, xana na hina hi nga vula etimbilwini ta hina hi ku, ‘A a ri kwihi Yehovha loko ndzi lava mpfuno wa yena?’
9. Ha yini Vaisrayele va le nkarhini wa Ezekiyele va ve ni langutelo leri hoxeke?
9 A hi tivi vuxokoxoko hinkwabyo. Leswi Vaisrayele va le nkarhini wa Ezekiyele a va nga tivi vuxokoxoko hinkwabyo, a va anakanya leswaku ndlela ya Yehovha a yi ‘nga lulamisiwangi kahle.’ (Ezek. 18:29) A va endla onge a va ri ni mfanelo yo avanyisa Yehovha ni ku endla xiboho loko a endla swilo hi ndlela leyinene, hambileswi a va nga twisisi swivangelo swa yena hinkwaswo. Loko hina minkarhi yin’wana hi nga ri twisisi hi ku hetiseka rungula ro karhi ra le Bibeleni kumbe ndlela leyi swilo swi endlekaka ha yona evuton’wini bya hina, xana na hina embilwini hi nga vona onge ndlela ya Yehovha a yi lulamanga naswona a yi ‘lulamisiwanga kahle’?—Yobo 35:2.
10. Munhu a nga ha landzela xikombiso xo biha xa Adamu hi ndlela yihi?
10 Hi vona van’wana nandzu hikwalaho ka swidyoho ni swihoxo swa hina. Eku sunguleni ka matimu ya vanhu, Adamu u vone Xikwembu nandzu hikwalaho ka xidyoho xa yena n’wini. (Gen. 3:12) Hambileswi Adamu a tluleke nawu wa Xikwembu hi vomu naswona a byi tiva kahle vuyelo bya kona, u sole Yehovha. Entiyisweni, u vule leswaku Yehovha u n’wi nyike nsati la nga riki lonene. Ku sukela hi nkarhi wolowo, van’wana va landzele xikombiso xa Adamu xa ku sola Xikwembu hikwalaho ka swihoxo swa vona. Hi fanele hi tivutisa hi ku, ‘Xana ndzi nga hela matimba ndzi tlhela ndzi pfilunganyeka hikwalaho ka swihoxo swa mina lerova ndzi sungula ku anakanya leswaku milawu ya Yehovha ya tika swinene?’
11. Hi nga dyondza yini eka Yonasi?
11 Hi sungula ku tianakanyela ku tlula mpimo. Muprofeta Yonasi u hlundzukile loko Yehovha a kombise tintswalo eka vanhu va le Ninivha. (Yon. 4:1-3) Ha yini? A a chava leswaku va ta anakanya leswaku a a ri muprofeta wa mavunwa hikuva muti wolowo a wu lovisiwanga endzhaku ka loko a vule leswaku wu ta lovisiwa. Swi tikomba onge Yonasi a a karhateka swinene malunghana ni leswi vanhu a va ta anakanya swona hi yena ku tlula ku anakanya hi Vaninivha lava hundzukeke. Xana na hina hi nga sungula ku tianakanyela ku tlula mpimo lerova hi “karihela Yehovha” hileswi a nga hatlangiki a tisa makumu? Loko se hi ri ni makume ya malembe hi chumayela leswaku siku ra Yehovha ri tshinele, xana hi nga ha sungula ku helela Yehovha mbilu loko van’wana va hi sandza loko hi twarisa leswi Bibele yi swi vulaka?—2 Pet. 3:3, 4, 9.
NDLELA YO PAPALATA KU “KARIHELA YEHOVHA”
12, 13. Loko embilwini ya hina hi sungula ku nga pfumelelani ni leswi Yehovha a swi endlaka kumbe a swi pfumelelaka leswaku swi humelela, hi fanele hi endla yini?
12 Hi nga endla yini loko hi nga pfumelelani ni leswi Yehovha a swi endlaka kumbe a swi pfumelelaka leswaku swi endleka? Tsundzuka leswaku a hi vutlhari ku endla tano. Vuhundzuluxeri byin’wana bya Swivuriso 19:3 byi ri: “Vuhunguki bya munhu byi onha timhaka ta yena kutani a hlunamela Yehovha.” (Byington) Loko ha ha anakanya hi mhaka yoleyo, sweswi a hi kambisiseni swilo swa ntlhanu leswi nga ta hi pfuna leswaku hi nga hlundzukeli Yehovha.
13 Hlayisa vuxaka bya wena na Yehovha byi tiyile. Hi nga papalata mboyamelo wa ku karihela Xikwembu loko hi tshama hi ri ni vuxaka lebyikulu na xona. (Hlaya Swivuriso 3:5, 6.) Hi fanele hi tshemba Yehovha. Nakambe a hi fanelanga hi anakanya leswaku hi tiva ku antswa ku n’wi tlula kumbe hi anakanya leswaku swilaveko swa hina i swa nkoka swinene. (Swiv. 3:7; Ekl. 7:16) Langutelo ro tano ri ta hi pfuna leswaku hi nga soli Yehovha loko ku humelela swilo swo biha.
14, 15. I yini leswi nga ta hi pfuna leswaku hi nga kuceteriwi hi swilo swo biha leswi van’wana va swi vulaka?
14 U nga pfumeli ku kuceteriwa hi swilo swo biha leswi van’wana va swi vulaka. Vaisrayele va le nkarhini wa Muxe a va ri ni swivangelo swo tala swo tshemba leswaku Yehovha u ta va pfuna va nghena eTikweni leri Tshembisiweke. (Ps. 78:43-53) Kambe loko va twe xiviko xo biha xa tinhlori ta khume leti nga tshembekangiki, a va ri “tsundzukanga voko ra [yena.]” (Ps. 78:42) Loko hi anakanyisisa hi mintirho ya Yehovha, hi tsundzuka swilo hinkwaswo leswinene leswi a hi endleleke swona, hi ta tiyisa vuxaka bya hina na yena. Hikwalaho, a hi nge pfumeleli leswi vanhu van’wana va swi vulaka swi hi hambanisa na Yehovha.—Ps. 77:11, 12.
15 Ku vuriwa yini loko hi ri ni langutelo ro biha hi vapfumeri-kulorhi? Sweswo swi nga hi hambanisa na Yehovha. (1 Yoh. 4:20) Loko Vaisrayele va gungurile loko Aroni a vekiwe ku va muprista lonkulu a swi fana ni loko va gungulela Yehovha. (Tinhl. 17:10) Hilaha ku fanaka, loko hi gungula hi lava Yehovha a va tirhisaka ku kongomisa xiphemu xa laha misaveni xa nhlengeletano yakwe, hi ta va hi gungulela Yehovha.—Hev. 13:7, 17.
16, 17. I yini leswi hi faneleke hi swi tsundzuka loko hi ri ni swiphiqo?
16 Tsundzuka leswaku Yehovha a hi yena a vangaka swiphiqo swa hina. Hambileswi Vaisrayele va le nkarhini wa Esaya a va fularhele Yehovha, A a ha swi lava ku va pfuna. (Esa. 1:16-19) Ku nga khathariseki xiphiqo lexi hi nga ha langutanaka na xona, hi nga chaveleleka hi ku tiva leswaku Yehovha wa hi khathalela naswona u lava ku hi pfuna. (1 Pet. 5:7) Entiyisweni, u hi tshembisa ku hi nyika matimba yo tiyisela.—1 Kor. 10:13.
17 Loko hi xaniseka—ku fana na Yobo—hi fanele hi tsundzuka leswaku Yehovha a hi yena a hi vangelaka ku xaniseka koloko. Yehovha wa byi venga vuhomboloki; u rhandza ku lulama. (Ps. 33:5) Onge hi nga fana na Elihu munghana wa Yobo loyi a nga te: “A swi ve ekule swinene ni Xikwembu xa ntiyiso leswaku xi endla hilaha ku hombolokeke, ni Lowa Matimba Hinkwawo ku endla hilaha ku nga lulamangiki!” (Yobo 34:10) Yehovha a hi yena a vangaka swiphiqo swa hina kambe u hi nyika “nyiko yin’wana ni yin’wana leyinene ni nyiko yin’wana ni yin’wana leyi hetisekeke.”—Yak. 1:13, 17.
18, 19. Ha yini hi fanele hi tshemba Yehovha minkarhi hinkwayo? Kombisa.
18 Tshemba Yehovha minkarhi hinkwayo. Xikwembu xi hetisekile naswona mianakanyo ya xona yi tlakuke ku tlula ya hina. (Esa. 55:8, 9) Hikwalaho loko hi titsongahata hakunene, hi fanele hi pfumela leswaku a hi twisisi swilo hinkwaswo. (Rhom. 9:20) Minkarhi yo tala, a hi tivi ntiyiso hinkwawo malunghana ni xiyimo xo karhi. A swi kanakanisi leswaku u swi xiyile leswaku xivuriso lexi xi tiyisile: “Munhu loyi a rhangaka a boxa mhaka ya yena, u vonaka a vulavula ntiyiso, ku kondza ku humelela loyi a n’wi kanetaka.”—Swiv. 18:17, New International Version.
19 Loko hi ri ni munghana loyi hi n’wi tshembaka ivi a endla swin’wana leswi eku sunguleni hi nga swi twisisiki kumbe hi vona onge a swi tolovelekanga, xana hi ta hatlisela ku anakanya leswaku leswi a swi endleke swi hoxile? Kumbe hi ta n’wi ehleketelela leswinene, ngopfu-ngopfu loko se hi ri ni malembe yo tala hi n’wi tiva? Loko hi kota ku tirhisana ni vanghana va hina lava nga hetisekangiki hi ndlela yoleyo ya rirhandzu, hi fanele hi tiyimisela ku tshemba Tata wa hina wa le tilweni, loyi tindlela ta yena ni mianakanyo ya yena swi tlakukeke ku tlula swa hina!
20, 21. Ha yini swi ri swa nkoka leswaku hi nga soli Yehovha hikwalaho ka swiphiqo swa hina?
20 Tsundzuka xivangelo xa xiviri xa swiphiqo swa hina. Ha yini hi fanele hi endla tano? Swiphiqo swin’wana swa hina ho tivangela. Loko hi lo tivangela, hi fanele hi pfumela mhaka yoleyo. (Gal. 6:7) U nga ringeti ku sola Yehovha hikwalaho ka swiphiqo swa wena. Ha yini sweswo swi nga twali? Anakanya hi xikombiso lexi: Movha yi nga ha va yi swi kota ku famba hi rivilo ra le henhla. A hi nge muchayeri wa yona u tsutsuma swinene loko a jika ekhonweni, ivi movha ya yena yi chayisa. Xana muchayeri u fanele a sola vaendli va movha wolowo? Doo! Hilaha ku fanaka, Yehovha u hi vumbe hi ri ni ntshunxeko wo tiendlela swiboho. Kambe u tlhele a hi dyondzisa ndlela yo endla swiboho swa vutlhari. Kutani ha yini hi fanele hi sola Muvumbi wa hina hikwalaho ka swihoxo swa hina?
21 I ntiyiso leswaku a hi swiphiqo swa hina hinkwaswo leswi vangiwaka hi swihoxo swa hina ni swiendlo swa hina leswi hoxeke. Swiendlakalo swin’wana swi endleka hikwalaho ka “nkarhi ni xiendlakalo lexi nga languteriwangiki.” (Ekl. 9:11) Kambe, a hi fanelanga hi rivala leswaku Sathana Diyavulosi hi yena muvangi lonkulu wa vuhomboloki. (1 Yoh. 5:19; Nhlav. 12:9) Hi yena nala—ku nga ri Yehovha!—1 Pet. 5:8.
SIRHELELA VUXAKA BYA WENA BYA RISIMA NA YEHOVHA
22, 23. Hi fanele hi endla yini loko hi hela matimba hikwalaho ka swiphiqo swa hina?
22 Loko u ri ni swiphiqo, tsundzuka xikombiso xa Yoxuwa na Kalebe. Ku hambana ni tinhlori letin’wana ta khume, vavanuna lavambirhi vo tshembeka va tise xiviko lexinene. (Tinhl. 14:6-9) Va kombise ripfumelo eka Yehovha. Nilokoswiritano, va boheke ku tsendzeleka emananga ku ringana malembe ya 40 swin’we ni Vaisrayele lavan’wana. Xana Yoxuwa na Kalebe va gungurile kumbe va hlundzuka hileswi vona a va nga fanelanga va xupuriwa? Doo! Va tshembe Yehovha. Xana va katekisiwile? Ina! Hambileswi xitukulwana hinkwaxo xi feleke emananga, vavanuna lavambirhi va pfumeleriwe ku nghena eTikweni leri Tshembisiweke. (Tinhl. 14:30) Hilaha ku fanaka, Yehovha u ta hi katekisa loko hi nga “karhali” ku endla ku rhandza ka yena.—Gal. 6:9; Hev. 6:10.
23 Loko u hele matimba hikwalaho ka leswi u nga ni swiphiqo, hikwalaho ka swihoxo swa van’wana kumbe hikwalaho ka leswi u endlaka swihoxo, xana u fanele u endla yini? Tsundzuka timfanelo leti hlamarisaka ta Yehovha. Anakanya swilo swo saseka leswi Yehovha a ku tshembiseke swona. Tivutise, ‘Xana vutomi bya mina a byi ta va byi ri njhani loko a ndzi nga ri na vuxaka lebyikulu na Yehovha?’ Minkarhi hinkwayo tshama u ri ekusuhi na yena naswona u nga pfumeleli mbilu ya wena yi n’wi karihela!


text:
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Ni Milawu Loko Swi Ta eMhakeni Ya Ku Rhandzana?
Xana ku rhandzana ko va vuhungasi kumbe swi vula swo tala?
Vupfumeri
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Pfumela Eka Yesu?
Xiya leswaku ha yini ku kombisa ripfumelo eka Yesu swi ri swa nkoka eka Vakreste va ntiyiso.
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Pfumela Leswaku Vukhongeri Bya Tona Hi Byona Ntsena Bya Ntiyiso?
Xana Yesu u vule leswaku ku ni tindlela to tala leti yisaka eku poniseni?
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Tshemba Leswaku Hi Tona Ntsena Leti Nga Ta Ponisiwa?
Bibele yi hlamusela leswaku i vamani lava nga ta ponisiwa.
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Byi Xixima Vukhongeri Byin’wana?
Vona ndlela leyi ku xixima ku va hambanisaka ha yona Vakreste va ntiyiso ni van’wana.
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Pfumeli Ku Pomperiwa Ngati?
Ku ni mavunwa yo tala lama vuriwaka hi Timbhoni ta Yehovha ni ku pomperiwa ngati. Kuma ntiyiso malunghana ni ripfumelo ra hina emhakeni leyi.
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Pfumela Leswaku Misava Yi Tumbuluxiwe Hi Masiku Ya Xiviri Ya Tsevu?
Xana a wu swi tiva leswaku mavonelo yo hlayanyana ya swidyondzeki leswi pfumelaka leswaku misava yi tumbuluxiwe hi masiku ya xiviri ya tsevu ma kanetana ni Bibele?
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Pfumela Eka Testamente Ya Khale?
Xana swiphemu swin’wana swa Bibele swi hundzeriwe hi nkarhi? Dyondza ndlela leyi Vakreste va nga vuyeriwaka ha yona eka matimu ni ndzayo leyi pfunaka leyi nga eka Matsalwa ya Xiheveru.
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Cince Bibele Leswaku Yi Fambisana Ni Leswi Ti Pfumelaka Eka Swona?
Tikumele vumbhoni bya kona.
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Xi Tirhisi Xihambano eVugandzerini?
Hambileswi hi nga Vakreste, a hi xi tirhisi xihambano evugandzerini bya hina. Ha yini?
Nhlengeletano
Ha Yini Mi Tirhisa Vito Leri Nge Timbhoni Ta Yehovha?
Twana laha vito leri ri humaka kona.
I Mani Musunguri Wa Timbhoni Ta Yehovha?
Kuma leswaku ha yini Charles Taze Russell ku nga ri yena musunguri wa vukhongeri lebyintshwa.
Ntirho Wa Timbhoni Ta Yehovha Wu Seketeriwa Njhani Hi Timali?
Timbhoni ta Yehovha a ti humesi minhlengo kumbe vukhume kambe vona ndlela leyi ntirho wo chumayela emisaveni hinkwayo wu kulaka ha yona.
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Humesa Vukhume?
Xana Timbhoni ta Yehovha ti lerisiwa ku nyikela hi ntsengo wo karhi wa mali?
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Ni Vafundhisi Lava Ti Va Holelaka?
Xana Timbhoni ta Yehovha ti ni vafundhisi? I vamani lava nga vatirheli?
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Ni Vachumayeri Va Xisati?
Xana vavasati va hoxa xandla hi ndlela yihi eka ntirho wa misava hinkwayo wo chumayela lowu endliwaka hi Timbhoni ta Yehovha?
Ma Hleriwe Njhani Mavandlha Ya Timbhoni Ta Yehovha?
Vona ndlela hi kongomisiwaka ni ku leteriwa ha yona.
I Yini Huvo Leyi Fumaka Ya Timbhoni Ta Yehovha?
Xana swirho swa Huvo leyi Fumaka i varhangeri va nhlengeletano ya hina?
Membership
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Va Papalata Lava Tshameke Va Va Swirho Swa Vukhongeri Bya Tona?
Minkarhi yin’wana ku susa munhu evandlheni swa fanela naswona swi nga n’wi pfuna leswaku a tlhelela evandlheni.
Preaching
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nghena Hi Yindlu Ni Yindlu?
Kuma leswi Yesu a byeleke valandzeri vakwe vo sungula leswaku va swi endla.
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Ringeta Ku Ponisiwa Hi Ku Chumayela Hi Yindlu Ni Yindlu?
Twana leswi hi pfumelaka eka swona loko swi ta emhakeni yo ponisiwa nileswaku ku nga kumiwa njhani.
Ha Yini Timbhoni Ti Endzela Vanhu Lava Nga Ni Vukhongeri Bya Vona?
I yini lexi hi susumetelaka ku endzela vanhu lava nga ni vukhongeri bya vona?
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Sindzisa Vanhu Ku Cinca Tikereke Ta Vona?
Xana Timbhoni ta Yehovha ti cincisa vanhu tikereke ta vona? Xana va sindzisa vanhu ku cinca vukhongeri bya vona?
I Yini Dyondzo Ya Bibele?
Kuma tinhlamulo ta swivutiso malunghana ni nongonoko wa hina wa dyondzo ya mahala ya Bibele.
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Wu Endla Ntirho Wa Vurhumiwa?
I vamani lava endlaka ntirho wa vurhumiwa naswona ha yini? Xana va kuma ndzetelo wo hlawuleka eka ntirho lowu?
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Ni Vachumayeri Va Xisati?
Xana vavasati va hoxa xandla hi ndlela yihi eka ntirho wa misava hinkwayo wo chumayela lowu endliwaka hi Timbhoni ta Yehovha?
Meetings and Worship
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Wu Vitani Kereke Muako Wa Tona Wa Vugandzeri?
Kuma leswaku vito leri nge “Holo ya Mfumo ya Timbhoni ta Yehovha” ri huma kwihi naswona ha yini hi ri tirhisa.
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Xi Tirhisi Xihambano eVugandzerini?
Hambileswi hi nga Vakreste, a hi xi tirhisi xihambano evugandzerini bya hina. Ha yini?
View of the Bible
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Ni Bibele Ya Tona?
Ku tirhisa vuhundzuluxeri byo hambana-hambana bya Bibele swi nga kurisa vutivi bya wena. Swilo swinharhu leswi nga ku vuyerisaka loko u tirhisa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa eka dyondzo ya wena.
Xana Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Pakanisa?
Ha yini Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi hambanile ni vuhundzuluxeri byin’wana byo tala?
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Cince Bibele Leswaku Yi Fambisana Ni Leswi Ti Pfumelaka Eka Swona?
Tikumele vumbhoni bya kona.
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Pfumela Eka Testamente Ya Khale?
Xana swiphemu swin’wana swa Bibele swi hundzeriwe hi nkarhi? Dyondza ndlela leyi Vakreste va nga vuyeriwaka ha yona eka matimu ni ndzayo leyi pfunaka leyi nga eka Matsalwa ya Xiheveru.
Community and Political Involvement
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Hlanganyeli Eka Tipolitiki?
Xana ti xungeta vuhlayiseki bya tiko?
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Yi eNyimpini?
Emisaveni hinkwayo Timbhoni ta Yehovha ti tiviwa hi ku nga yi enyimpini. Dyondza hi leswaku ha yini hi nga yi.
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Phalala Loko Ku Ri Ni Mhangu?
Xiya ndlela leyi hi va pfunaka ha yona vanhu lava nga Timbhoni ni lava nga riki Timbhoni lava weriweke hi mhangu.
Personal and Family Life
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Byi Amukela Vutshunguri?
Vanhu van’wana va anakanya leswaku Timbhoni ta Yehovha a ti byi amukeli vutshunguri. Xana sweswo i ntiyiso?
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Pfumeli Ku Pomperiwa Ngati?
Ku ni mavunwa yo tala lama vuriwaka hi Timbhoni ta Yehovha ni ku pomperiwa ngati. Kuma ntiyiso malunghana ni ripfumelo ra hina emhakeni leyi.
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Aka Mindyangu Kumbe Ta Yi Hahlula?
Timbhoni ta Yehovha minkarhi yin’wana ti hehliwa hi ku hahlula mindyangu. Kambe xana Timbhoni hi tona leti vangaka ku avana?
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Ni Milawu Loko Swi Ta eMhakeni Ya Ku Rhandzana?
Xana ku rhandzana ko va vuhungasi kumbe swi vula swo tala?
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ta Ti Yirisa Tifilimi, Tibuku Ni Tinsimu?
Hi yihi milawu ya xisekelo leyi Mukreste a faneleke a yi tirhisa loko a hlawula vuhangasi?
Customs and Celebrations
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Tlangeli Khisimusi?
Vanhu vo tala va yi tlangela Khisimusi hambiloko va tiva masungulo ya yona. Kuma leswaku ha yini Timbhoni ta Yehovha ti nga yi tlangeli.
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Tlangeli Paseka?
Vanhu vo tala va teka Paseka ku ri nkhuvo wa Vukreste. Ha yini Timbhoni ta Yehovha ti nga yi tlangeli?
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Tlangeli Masiku Ya Ku Velekiwa?
Xiya swilo swa mune swa minkhuvo ya ku tlangela ku velekiwa leswi Xikwembu xi nga swi tsakeliki.
Who Are Jehovah’s Witnesses?
Xana Timbhoni Ta Yehovha I Vakreste?
Hi kombela u xiya ndlela leyi hi hambaneke ha yona ni mintlawa ya vukhongeri leyi vuriwaka Vakreste.
Xana Timbhoni Ta Yehovha I Maprotestente?
Swivangelo swimbirhi leswi hambanisaka Timbhoni ta Yehovha eka vukhongeri byin’wana lebyi nga riki bya Khatoliki kambe byi tivulaka bya Vukreste.
Xana Timbhoni Ta Yehovha I Mpambukwa Lowu Humaka eAmerika?
Xiya tinhla ta mune hi nhlengeletano leyi, leyi nga kona emisaveni hinkwayo.
Xana Timbhoni Ta Yehovha I Maziyoni?
Tidyondzo ta hina ti sekeriwe eMatsalweni naswona a hi teki rixaka ro karhi ri tlakukile ku tlula rin’wana.
Xana Timbhoni Ta Yehovha I Mpambukwa?
Xiya swilo swimbirhi leswi tolovelekeke leswi vanhu va swi anakanyaka hi mpambukwa ni ntiyiso malunghana ni Timbhoni ta Yehovha.


text:
XIYENGE 24
Pawulo U Tsalele Mavandlha
Mapapila ya Pawulo ma tiyise Vakreste va lembe-xidzana ro sungula
VANDLHA leri a ra ha ku simekiwa ra Vukreste a ri ta hetisisa xiyenge xa nkoka eka xikongomelo xa Yehovha. Kambe Vakreste va lembe-xidzana ro sungula va hatle va hlaseriwa. Xana a va ta tshembeka eka Xikwembu loko va xanisiwa hi vakaneti ni loko va langutane ni swiphiqo swin’wana swa le vandlheni? Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki ma ni mapapila ya 21 lama nga ni xitsundzuxo ni xikhutazo leswi a swi laveka.
Mapapila ya 14—lama sukelaka eka Varhoma ku ya eka Vaheveru—ma tsariwe hi muapostola Pawulo. Mapapila wolawo ma vitaniwa hi mavito ya vanhu lava a ma tsaleriwe vona—ku nga ha va munhu wo karhi kumbe swirho swa vandlha ro karhi. Xiya timhaka tin’wana leti mapapila ya Pawulo ma vulavulaka ha tona.
Xitsundzuxo malunghana ni mahanyelo ni ku tikhoma lokunene. Lava va endlaka vumbhisa, vuoswi ni swidyoho swin’wana leswikulu “va nge dyi ndzhaka ya mfumo wa Xikwembu.” (Vagalatiya 5:19-21; 1 Vakorinto 6:9-11) Vagandzeri va Xikwembu va fanele va va ni vun’we ku nga khathariseki leswaku i va rixaka rihi. (Varhoma 2:11; Vaefesa 4:1-6) Va fanele va tsakela ku titsona swo karhi leswaku va pfuna vapfumeri-kulobye lava pfumalaka. (2 Vakorinto 9:7) Pawulo u te: “Khongelani minkarhi hinkwayo.” Hakunene, vagandzeri va khutaziwa ku chulula leswi nga le timbilwini ta vona eka Yehovha hi xikhongelo. (1 Vatesalonika 5:17; 2 Vatesalonika 3:1; Vafilipiya 4:6, 7) Xikwembu xi yingisa swikhongelo leswi vuriwaka hi ripfumelo.—Vaheveru 11:6.
I yini leswi nga ta pfuna mindyangu leswaku swilo swi yi fambela kahle? Vanuna va fanele va rhandza vasati va vona tanihi mimiri ya vona. Vasati va fanele va va ni xichavo xo enta eka vanuna va vona. Vana va fanele va yingisa vatswari va vona, hikuva leswi swa xi tsakisa Xikwembu. Vatswari va fanele va kongomisa ni ku letela vana va vona hi rirhandzu, va tirhisa milawu leyi kongomisaka leyi kumekaka eRitweni ra Xikwembu.—Vaefesa 5:22–6:4; Vakolosa 3:18-21.
Vakreste va pfuniwile ku twisisa xikongomelo xa Xikwembu. Swiyenge swo tala swa Nawu wa Muxe a swi sirhelela ni ku kongomisa Vaisrayele ku kondza ku fika Kreste. (Vagalatiya 3:24) Hambiswiritano, Vakreste a va nga boheki ku hlayisa Nawu wolowo loko va gandzela Xikwembu. Loko Pawulo a tsalela Vaheveru, ku nga Vakreste lava kurisiweke hi ndlela ya Xiyuda, u hlamusele leswi Nawu a wu vula swona ni ndlela leyi xikongomelo xa Xikwembu xi hetisekaka ha yona eka Kreste. Pawulo u hlamusele leswaku swiyenge swo hambana-hambana swa Nawu wolowo a swi ri vuprofeta bya nkoka. Hi xikombiso, ku endliwa ka switlhavelo hi swiharhi a swi fanekisela rifu ra Yesu leri nga gandzelo, leri a ri ta endla leswaku vanhu va rivaleriwa swidyoho hi ku helela. (Vaheveru 10:1-4) Xikwembu xi herise ntwanano wolowo wa Nawu hi ku tirhisa rifu ra Yesu, hikuva a wu nga ha laveki.—Vakolosa 2:13-17; Vaheveru 8:13.
Nkongomiso malunghana ni ndlela leyi vandlha ri faneleke ri hleriwa ha yona. Vavanuna lava tiyimiseleke ku tirhisiwa evandlheni va fanele va va ni mahanyelo lamanene va tlhela va va ni timfanelo leti hlamuseriweke eBibeleni. (1 Timotiya 3:1-10, 12, 13; Tito 1:5-9) Vagandzeri va Yehovha Xikwembu va fanele va hlengeletana ni vapfumeri-kulobye nkarhi na nkarhi leswaku va khutazana. (Vaheveru 10:24, 25) Minhlangano ya vandlha yi fanele yi va leyi akaka naswona yi dyondzisa.—1 Vakorinto 14:26, 31.
Loko Pawulo a tsala papila ra vumbirhi leri yaka eka Timotiya, a a ri eRhoma; a a khotsiwile naswona a a yimele ku avanyisiwa. A ku ri vanhu va nga ri vangani lava nga ni xivindzi lava a va n’wi endzela. Pawulo a a swi tiva leswaku a a saleriwe hi nkarhi wutsongo. U te: “Ndzi lwe nyimpi leyinene, ndzi tsutsume pfhumba ndzi kondza ndzi heta, ndzi hlayise ripfumelo.” (2 Timotiya 4:7) Swi nga ha endleka Pawulo u dlayeriwe ripfumelo endzhakunyana ka kwalaho. Kambe, hambi ku ri namuntlha mapapila ya muapostola loyi ma ha kongomisa vagandzeri va ntiyiso va Xikwembu.
—Xi sekeriwe eka Varhoma; 1 Vakorinto; 2 Vakorinto; Vagalatiya; Vaefesa; Vafilipiya; Vakolosa; 1 Vatesalonika; 2 Vatesalonika; 1 Timotiya; 2 Timotiya; Tito; Filemoni; Vaheveru.


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | KU KURISA VANA
Ku Dyondzisa Vana Leswaku Va Yingisa
NTLHONTLHO
A hi nge wena ni n’wana wa wena loyi a nga ni malembe ya mune mi tshamela ku kanetana naswona n’wana wa wena hi yena a talaka ku vula rito ro hetelela.
Loko u n’wi rhuma leswaku a endla swo karhi a nga swi lavi, u endla onge a nga ku twanga.
Loko u n’wi byela leswaku a nga endli swo karhi, u va ni ximbilwambilwana a kalakala.
U nga tivutisa u ku: ‘Xana leyi ko va ndlela ya ku kula? Xana loko a ya a kula u ta swi tshika?’
U nga dyondzisa n’wana wa wena leswaku a yingisa. Kambe hi nga si bula hi mhaka leyi, kambisisa leswi n’wi endlaka a tikhoma hi ndlela yoleyo.
XIVANGELO XA KU VA A ENDLA TANO
Loko n’wana wa wena a ha ku velekiwa, ntirho wa wena tanihi mutswari a ku ri ku n’wi khathalela ntsena. A wu n’wi khathalela eka xin’wana ni xin’wana. Xa yena a ku ri ku rila ntsena ivi wena u ta hi ku tsutsuma u lava ku tiva leswaku ku endleka yini. I ntiyiso leswaku hi nkarhi wolowo ku endla tano a swi ri swa nkoka. Ricece ri lava nkhathalelo wa mutswari nkarhi hinkwawo.
Kambe endzhaku ka tin’hweti to tala n’wana u ta sungula ku lava ku tiendlela swilo a endla onge yena se i hosi ivi vatswari va va malandza lawa a nga ta ma yisa hala ni hala. Loko n’wana se a ri ni malembe mambirhi, u sungula ku xiya leswaku vuhosi bya yena byi herile. Vatswari va yena a va ha endli xin’wana ni xin’wana lexi a xi lavaka; kambe va lava leswaku a va yingisa. Leswi swi endla leswaku n’wana a sungula ku chava swinene. Van’wana va sungula ku va ni ximbilwambilwana. Van’wana va sungula ku nga ha va yingisi vatswari naswona va lava ku vona leswaku va ta endla yini.
Hi nkarhi wolowo wo tika, mutswari u fanele a kombisa leswaku hi yena a lawulaka ni ku nyikela milawu naswona n’wana u fanele a yingisa milawu yoleyo. Kambe, xana mutswari a nga endla yini loko n’wana a nga lavi ku yingisa hilaha swi kombisiweke hakona eka mhaka leyi?
LESWI MUTSWARI A NGA SWI ENDLAKA
Kongomisa. N’wana u ta ku yingisa ntsena loko a swi xiya leswaku hi wena u rhangelaka ekaya. Kombisa vulawuri bya wena hi ndlela leyi ringaniselaka. Masiku lawa, vanhu lava tivulaka vativi va endle leswaku rito leri nge vulawuri ri nga ha vi na nkoka. Un’wana u kale a vula leswaku vulawuri bya vatswari a byi “amukeleki.” Kambe entiyisweni loko mutswari a debyisa voko swi nga endla leswaku n’wana a pfilunganyeka, a tiendlela ku rhandza, a tilawula. Sweswo a swi endli leswaku a kula a ri ni mahanyelo lamanene.—Nawu wa Bibele: Swivuriso 29:15.
Tshinya n’wana. Xihlamusela marito xin’wana xi hlamusela rito leri nge tshinya tanihi “ku letela loku pfunaka munhu leswaku a yingisa kumbe a lawuleka ngopfungopfu loko a tlule nawu.” Kambe ku tshinya a ku fanelanga ku nga twisiseki kumbe ku va nxaniso. A ku fanelanga ku siya n’wana a pfilunganyekile a nga tiyimiseli ku hundzuka.—Nawu wa Bibele: Swivuriso 23:13.
Twisiseka. Vatswari van’wana va kombela vana va vona leswaku va va yingisa. (“Ndzi kombela u ya basisa kamara ra wena.”) Swi nga endleka leswi swi twala tanihi mavulavulelo lamanene. Kambe sweswo swi endla leswaku n’wana a vona onge a swi bohi ku endla leswi a komberiwaka swona. Ematshan’weni yo debyisa voko, nyika n’wana wa wena swileriso leswi twalaka.—Nawu wa Bibele: 1 Vakorinto 14:9.
Teka xiboho. Loko u ku e-e, u nga cinci naswona tiyiseka leswaku n’wina tanihi vatswari ma pfumelelana. Loko mi vurile leswaku mi ta n’wi xupula njhani n’wana loko a nga yingisi, endlani tano. Mi nga kanetani ni n’wana kumbe ku ringeta ku hlamusela leswaku ha yini mi teke xiboho xo karhi. Xiyimo xi ta mi olovela n’wina ni n’wana loko ‘ina wa n’wina a va ina’ naswona “e-e wa n’wina, a va e-e.”—Yakobo 5:12.
Vana ni rirhandzu. Endyangwini a ku fanelanga ku tirha mhaka ya xidemokrati kumbe ku khomana hi voko ra nsimbi. Kambe ndyangu i lunghiselelo ra Xikwembu leri eka rona vana va faneleke va kongomisiwa hi rirhandzu leswaku va va ni mahanyelo lamanene. Sweswo swi katsa ku va va tshinyiwa leswaku va dyondza ku yingisa ni ku titwa va sirhelelekile.
DYONDZA SWO TALA
Ku Kurisa Vana Lava Anakanyelaka eMisaveni Leyi Nga Ni Vutianakanyi
Xiya tindhawu tinharhu leti u nga pfunaka vana va wena eka tona leswaku va papalata moya wa vutianakanyi.
Dyondzisani Vana Va N’wina
Vatswari, tirhisani timhaka leti ku dyondzisa vana va n’wina tidyondzo ta nkoka ta Bibele.


text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) NOVEMBER 2013
Hi nga swi kombisa njhani leswaku ha ku tlangela ku lehisa mbilu ka Xikwembu loko ha ha rindzele leswaku Yehovha a herisa mafambiselo lawa yo homboloka? Yehovha na Yesu va wu risa njhani ntlhambi wa vona wa laha misaveni namuntlha?
“Mi Xalamuka eSwikhongelweni”
Ha yini Vakreste va ntiyiso va fanele va khongela nkarhi na nkarhi? I vamani lava vuyeriwaka loko u khongelela vamakwerhu?
Ndlela Leyi Hi Nga Pfunetaka Ha Yona Ku Enerisa Swilaveko Swa Van’wana
Twana ndlela leyi minyikelo ya misava hinkwayo ya Timbhoni ta Yehovha yi pfunaka ku enerisa swilaveko swa van’wana ha yona.
Hi Nga Tshama Hi Ri Ni “Moya Wo Rindza” Hi Ndlela Yihi?
Hi swihi swiendlakalo leswi nga ta kombisa leswaku nkarhi wa leswaku Yehovha a herisa mafambiselo lawa yo homboloka wu fikile? Hi nga swi kombisa njhani leswaku ha xi nkhensa Xikwembu hi leswi xi lehiseke mbilu?
Ku Tirhela Xikwembu I Vutshunguri Byakwe!
Onesmus u velekiwe a ri ni vuvabyi bya marhambu lebyi vuriwaka osteogenesis imperfecta, kumbe brittle bone. Xana xitshembiso xa Xikwembu lexi kumekaka eBibeleni xi n’wi khutaze njhani?
I Vamani Varisi Va Nkombo Ni Tinghanakana Ta Nhungu Namuntlha?
Hezekiya, Esaya, Mikiya ni tihosana ta le Yerusalema va tikombise va ri varisi lavanene hi ndlela yihi? I vamani lava namuntlha va yimelaka varisi va nkombo ni tinghanakana ta nhungu?
Yingisa Varisi Lava Vekiweke Hi Yehovha
Valanguteri va vekiwe hi moya lowo kwetsima leswaku va risa vandlha ra Xikwembu. Ha yini tinyimpfu ti fanele ti va yingisa?
Varisi, Tekelelani Murisi Lonkulu
Loko xirho xa vandlha xi lava mpfuno hi tlhelo ra moya, hi wihi mpfuno lowu vakulu va nga xi nyikaka wona? Vakulu va nga n’wi tekelela njhani “murisi lonkulu,” Yesu Kreste?
“A Ndzi Fana Ni Mfutsu Endzeni Ka Xikhamba Xa Yona”
Eku heleni ka 1929, ku wa ka ikhonomi ya misava swi vange ku hohloka lokukulu ka ikhonomi emisaveni hinkwayo. Xana vachumayeri va nkarhi hinkwawo va swi kotise ku yini ku langutana ni xiyimo xexo?


text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) OCTOBER 2013
Nkandziyiso lowu wu kombisa vumbhoni lebyi vonakaka eka ntumbuluko lebyi kombisaka matimba ni vutlhari bya Muvumbi. Nakambe dyondza ndlela leyi hi nga hanyaka hi ku pfumelelana ni swikhongelo swa Yesu swa rirhandzu.
Va Tinyikele Hi Ku Tirhandzela Le Philippine
Twana leswi susumeteleke van’wana ku tshika ntirho, va xavisa nhundzu ya vona ivi va rhurhela etindhawini leti nga toxe le Philippine.
Ntumbuluko Wu Hlavutela Xikwembu Lexi Hanyaka
Twana ndlela leyi hi nga pfunaka van’wana ha yona leswaku va twisisa ntiyiso malunghana ni Muvumbi ivi hi nkarhi lowu fanaka hi tiyisa ripfumelo ra hina eka yena.
“Mi Va Mahlonga Ya Yehovha”
Hi nga swi papalata njhani ku va mahlonga ya Sathana? Mahlonga ya Yehovha lama tirhaka hi ku tshembeka ma kuma vuyelo byihi?
Ku Titshega Hi Yehovha Swi Hi Vuyerisile
Malcolm na Grace Allen va tirhele Yehovha malembe lama tlulaka 75. Hlaya u twa ndlela leyi va swi voneke ha yona leswaku Yehovha u katekisa lava titshegaka hi yena.
Leswi Hi Swi Dyondzaka Eka Xikhongelo Lexi Lunghiseleriweke Kahle
Hi nga dyondza yini eka xikhongelo xa Valevhi? Hi nga endla njhani leswaku hi khongela hi mbilu hinkwayo?
Hanya Hi Ku Pfumelelana Ni Xikhongelo Xa Yesu Lexi Kombisaka Rirhandzu
Loko Yesu a khongela, u rhangise ku rhandza ka Yehovha emahlweni ka swilaveko swakwe. Hi nga endla yini leswaku hi hanya hi ku pfumelelana ni xikhongelo xakwe?
Xana U Nga Endla Leswi Engetelekeke Leswaku U Lemukisa Van’wana?
Twana ndlela leyi van’wana va tirhiseke nkarhi lowu va pfulekelaka leswaku va chumayela van’wana loko va ri karhi va endla mintirho ya vona ya siku ni siku.


text:
TIMHAKA TA NAWU NI TIMFANELO TA VANHU
Timbhoni Ta Yehovha eDemocratic Republic of Congo
Swiendlakalo Swa Nkoka eMatin’wini
-
MAY 17, 1997 — Tiko ri sungula ku vitaniwa hi vito leri nge Democratic Republic of Congo
-
JANUARY 8, 1993 — Huvo leyi Tlakukeke yi herisa xileriso xa presidente xa ku yirisa Timbhoni
-
MARCH 12, 1986 — Presidente yi yirisa Timbhoni ta Yehovha
-
APRIL 30, 1980 — Hulumendhe yi tlhela yi tsarisa Timbhoni ximfumo hi vito leri nge Les Témoins de Jéhovah
-
DECEMBER 1971 — Hulumendhe yi susa Timbhoni eka nxaxamelo wa vukhongeri lebyi tsarisiweke ximfumo
-
OCTOBER 27, 1971 — Hulumendhe yi cinca vito ra tiko ri va Republic of Zaire
-
JUNE 9, 1966 — Hulumendhe yi tsarisa Timbhoni ximfumo hi vito leri nge Les Témoins de Jéhovah
-
1962 — Timbhoni ti simeka rhavi eLéopoldville (laha sweswi ku nga Kinshasa)
-
JUNE 30, 1960 — Republic of Congo ri kuma ntshunxeko
-
JANUARY 20, 1949 — Watch Tower Society yi yirisiwa eBelgian Congo
-
1940’s — Ntlawa wo sungula wa Timbhoni ta Yehovha wu hlela leswaku wu va ni vugandzeri eBelgian Congo


text:
Dyondzo 106: Va Ntshunxiwa eKhotsweni
Vona ntsumi yi pfule nyangwa wa khotso. Vavanuna lava yi va ntshunxaka i vaapostola va Yesu. A hi voneni leswaku i yini lexi endleke leswaku va pfaleriwa ekhotsweni.
Vadyondzisiwa va Yesu a va ha ku chululeriwa moya lowo kwetsima. Kutani ku humelele leswi: Siku rin’wana Petro na Yohane va nghene etempeleni ya le Yerusalema nindzhenga. Kwalaho, ekusuhi ni nyangwa, a ku ri ni wanuna un’wana loyi a tswariweke a lamarile. Siku ni siku vanhu a va n’wi rhwala va n’wi yisa kona leswaku a ta kombela mali eka lava nghenaka etempeleni. Loko a vona Petro na Yohane, u va kombele leswaku va n’wi nyika swo karhi. Xana vaapostola a va ta endla yini?
Va yimile va languta xisiwana lexi. Petro u te: ‘A ndzi na mali, kambe ndzi ta ku nyika leswi ndzi nga na swona. Hi vito ra Yesu, suka u famba!’ Hiloko Petro a khoma wanuna yoloye hi voko ra xinene, xikan’we-kan’we a tlula kutani a sungula ku famba. Loko vanhu va vona leswi, va hlamarile naswona va tsakisiwe swinene hi singita leri.
Petro u te: ‘Hi endle singita leri hi matimba ya Xikwembu, lexi pfuxeke Yesu eka lava feke.’ Loko yena na Yohane va ha vulavula, ku fike varhangeri van’wana va vukhongeri. Va hlundzukile hikuva Petro na Yohane va byele vanhu malunghana ni ku pfuxiwa ka Yesu eka lava feke. Hiloko va va khoma va va pfalela ekhotsweni.
Hi siku leri landzelaka varhangeri va vukhongeri va ve ni nhlangano lowukulu. Ku tisiwe Petro na Yohane swin’we ni wanuna loyi va n’wi hanyiseke. Varhangeri va vukhongeri va vutise va ku: ‘Xana singita leri mi ri endle hi matimba ya mani?’
Petro u va byele leswaku va ri endle hi matimba ya Xikwembu, lexi pfuxeke Yesu eka lava feke. Vaprista a va nga ha swi tivi leswaku va ta endla yini, hikuva a va nga ta landzula leswaku singita leri ri endlekile hakunene. Kutani va tshinye vaapostola leswaku va nga ha tshuki va vulavule hi Yesu, kutani va va ntshunxa.
Kutani vaapostola va hambete va chumayela malunghana na Yesu ni ku hanyisa lava vabyaka. Mhaka ya masingita lawa yi twale hinkwako-nkwako. Hambi ku ri mintshungu leyi humaka emitini leyi nga kusuhi na Yerusalema yi tise vanhu lava vabyaka eka vaapostola leswaku va ta va hanyisa. Leswi swi endle leswaku varhangeri va vukhongeri va va ni mavondzo, kutani va khoma vaapostola va va pfalela ekhotsweni. Kambe a va tshamanga nkarhi wo leha kwalaho.
Nivusiku ntsumi ya Xikwembu yi pfule nyangwa ya khotso, hilaha u yi vonaka hakona laha. Ntsumi yi te: ‘Fambani mi ya yima etempeleni, naswona mi hambeta mi vulavula ni vanhu.’ Hi siku leri landzelaka, loko varhangeri va vukhongeri va rhuma vavanuna ekhotsweni ku ya teka vaapostola, va kume va nga ri kona. Endzhakunyana va va kume va ri eku dyondziseni etempeleni kutani va va yisa eholweni ya Sanedri.
Varhangeri va vukhongeri va te: ‘Hi mi lerise leswaku mi nga ha tshuki mi dyondzisa ha Yesu. Kambe mi tate Yerusalema hi dyondzo ya n’wina.’ Kutani vaapostola va hlamule va ku: “Hi fanele ku yingisa Xikwembu tanihi mufumi ku tlula vanhu.” Kutani va hambeta va dyondzisa “mahungu lamanene.” Xana lexi a hi xikombiso lexinene xo xi landzela?
Mintirho tindzima 3 ku ya fika eka 5.
Swivutiso
- Petro na Yohane va humelele hi yini ndzhenga wun’wana loko va ri karhi va ya etempeleni?
- Petro u te yini eka wanuna la lamaleke, naswona u n’wi nyike yini lexi nga xa nkoka swinene ku tlula mali?
- Ha yini varhangeri va vukhongeri va hlundzukile, naswona va va endle yini Petro na Yohane?
- Xana Petro u te yini eka varhangeri va vukhongeri, naswona vaapostola va lemukisiwe yini?
- Ha yini varhangeri va vukhongeri va ve ni mavondzo, kambe ku humelele yini loko vaapostola va hoxiwe ekhotsweni ra vumbirhi?
- Xana vaapostola va hlamurise ku yini loko va yisiwe eholweni ya Sanedri?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Mintirho 3:1-10.
Hambileswi hi nga riki na wona matimba yo endla masingita namuntlha, xana marito ya Petro lama tsariweke eka Mintirho 3:6 ma hi pfuna njhani leswaku hi tlangela nkoka wa rungula ra Mfumo?
- Hlaya Mintirho 4:1-31.
Loko hi kanetiwa ensin’wini, xana hi nga va tekelela njhani vamakwerhu lava nga Vakreste va lembe-xidzana ro sungula?
- Hlaya Mintirho 5:17-42.
Xana vanhu van’wana lava nga riki Timbhoni, va le nkarhini wa khale ni wa namuntlha, va ku kombise njhani ku anakanyela emhakeni ya ntirho wo chumayela?
DYONDZA SWO TALA
Khadi Ra Bibele Ra Petro
Dyondza swo tala hi muapostola loyi.