text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VUKATI
Ku Yingisela Hi Ndlela Leyinene
NTLHONTLHO
Nkataku u ri: “A wu nga ndzi yingiselanga!” Wena u ri: ‘A ndzi ku yingiserile.’ Kambe, entiyisweni leswi u swi tweke a hi swona leswi nkataku a swi vuleke. Hikwalaho, ku tlhela ku sungula mholovo yin’wana.
Mi nga ti papalata timholovo to tano. Kambe, xo sungula u fanele u twisisa lexi endlaka leswaku u nga yingiserisisi leswi nkataku a swi vulaka—hambileswi u ehleketaka leswaku u n’wi yingisile.
LESWI ENDLAKA U NGA YINGISELI
U kavanyetekile, u karhele kumbe u kavanyetekile u tlhela u karhala. Vana va le ku huweleleni, thelevhixini na yona yi le ku beni ka pongo naswona u le ku ehleketeni hi xiphiqo lexi u veke na xona entirhweni. Hiloko nsati wa wena a sungula ku vulavula na wena—hileswaku ku ta fika vaendzi nimadyambu. U pfumela hi nhloko, kambe xana u swi twe kahle leswi a swi vuleke? Swi nga ha endleka leswaku a wu swi twanga kahle.
Wo anakanyela kunene. U anakanya leswaku leswi nkataku a swi vuleke swi vula swo karhi, kasi entiyisweni u anakanya hileswi yena a nga vuliki swona. Hi xikombiso, a hi nge nkataku u ri: “Vhiki leri a wu vuya nivusiku hikwalaho ka ntirho wa wena.” Leswi u anakanyaka leswaku wa ku xopaxopa, u ri: “A swo boha hikuva u tlangisa mali ya hina.” Nkataku loyi xikongomelo xakwe a ku ri ku ringanyeta leswaku mi ya wisa swin’we hi mahelo-vhiki, u ri: “A ndzi nga ku voni nandzu!”
U tsutsumela ku tlhantlha swiphiqo. Marcie * u ri: “Minkarhi yin’wana ndzo lava ku phofula ndlela leyi ndzi titwaka ha yona, kambe Mike u lava ku ndzi byela ndlela yo tlhantlha xiphiqo xa kona. A ndzi lavi ku xi tlhantlha. Ndzi lava a tiva ndlela leyi ndzi titwaka ha yona ntsena.” Xiphiqo xi le kwihi? Mianakanyo ya Mike yi tsutsumela ku kuma ntlhantlho. Hikwalaho, swi nga ha endleka a nga swi twi hinkwaswo leswi Marcie a swi vulaka kumbe a nga swi twi hi ku helela.
U nga swi kotisa ku yini ku yingisela hi ndlela leyinene, ku nga khathariseki leswaku xiphiqo xa kona xi vangiwa hi yini?
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Yingiserisisa. Nkataku u ni mhaka ya nkoka leyi a lavaka ku yi vula, kambe xana u swi lunghekerile ku n’wi yingisa? Kumbexana a wu swi lunghekelanga. Swi nga ha endleka u ri eku anakanyeni hi swilo swin’wana. Loko swi ri tano, u nga tiendli onge u n’wi yingiserile. Loko swi koteka, tshika leswi u swi endlaka kutani u yingiserisisa nkataku, kumbexana u nga n’wi kombela a rindza kukondza u kota ku n’wi yingisela.—Nawu wa Bibele: Yakobo 1:19.
Nyikanani nkarhi wo vulavula. Loko ku ri nkarhi wa leswaku wena u yingisela, u nga ngheni nkataku enon’wini kumbe u kaneta leswi a swi vulaka. Wu ta fika nkarhi wa wena wo vulavula. Wena wo rhiya ndleve ntsena hi nkarhi wolowo.—Nawu wa Bibele: Swivuriso 18:13.
Vutisa swivutiso. Sweswo swi ta ku pfuna ku swi twisisa kahle leswi nkataku a swi vulaka. Marcie, loyi ku vulavuriweke ha yena hala henhla, u ri: “Swa ndzi tsakisa loko Mike a ndzi vutisa swivutiso. Swi ndzi komba leswaku u ni mhaka ni leswi ndzi swi vulaka.”
Kuma mongo wa leswi a swi vulaka. Xiya ndlela leyi a tshukatshukisaka miri wakwe ha yona ni mpfumawulo wa rito rakwe. Loko a ku: “Swi lulamile,” a nga ha va a vula leswaku “A swi lulamanga”—swi ta ya hi ndlela leyi a ma vulaka ha yona marito wolawo. Loko a ku: “A wu si tshama u ndzi pfuna,” a nga ha va a vula leswaku “Ndzi vona onge a ndzi wa nkoka eka wena.” Ringeta ku twa leswi a vulaka swona hambiloko a nga swi vulanga. Loko u nga endli tano, mi nga ha hetelela mi phikizana hi leswi vuriweke ematshan’weni ya leswi a a vula swona.
Yana emahlweni u yingisela. U nga n’wi honisi kumbe u suka u famba, hambiloko leswi a swi vulaka swi nga ku tsakisi. Hi xikombiso, ku vuriwa yini loko nkataku a ku xopaxopa? Gregory, loyi a nga ni malembe yo tlula 60 a tekile u ri: “Yana emahlweni u yingisela. Khathala swi huma embilwini malunghana ni leswi nkataku a swi vulaka. Leswaku u endla tano swi lava u va u wupfile, kambe swi ta ku vuyerisa.”—Nawu wa Bibele: Swivuriso 18:15.
Khathala hi mbilu hinkwayo hi nkataku. Ku yingiserisisa a ko va xiendlo xo karhi ntsena kambe swi kombisa rirhandzu. Loko u khathala hi leswi nkataku a swi vulaka, swi ta ku olovela ku n’wi yingisela. Loko u endla tano u ta va u yingisa xitsundzuxo lexi landzelaka xa le Bibeleni lexi nge: “Tikarhateleni ni swilo swa van’wana, ku nga ri swa n’wina ntsena.”—Vafilipiya 2:4, Good News Translation.
^ ndzim. 9 Mavito ma cinciwile exihlokweni lexi.


c: text/html

text:
Xana Bibele Ya Vulavula Hi Ku Susa Khwiri?
Nhlamulo ya Bibele
Vutomi bya kwetsima eka Xikwembu naswona hambi ku ri mbungu xi wu teka tanihi munhu loyi a hanyaka. Hosi Davhida u huhuteriwe ku tsala leswi malunghana ni Xikwembu: “
Mahlo ya wena ma vone ni xitumbulukwa xa mina.” (Pisalema 139:16) Xikwembu xi vule leswaku munhu a a ta boheka ku tihlamulela loko a vavise n’wana la nga si velekiwaka. Hikwalaho, ku dlaya n’wana la nga si velekiwaka i ku dlaya hi vomu eka Xikwembu.—Eksoda 20:13; 21:22, 23.
Hambiswiritano, i yini leswi nga endliwaka loko ko pfuka xiyimo xa xihatla hi nkarhi wa ku veleka lexi sindzisaka mpatswa leswaku wu hlawula exikarhi ko ponisa vutomi bya manana kumbe bya n’wana? Exiyin’weni xexo, mpatswa wu fanele wu endla xiboho xa leswaku i vutomi bya mani lebyi wu nga ta ringeta ku byi ponisa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xana Bibele Yi Ri Yini Hi Ku Tekana Ka Vanhu Va Tinxaka To Hambana?
Nhlamulo ya Bibele
Xikwembu xa byi amukela vukati bya wanuna ni wansati va rixaka leri hambaneke hikuva tinxaka hinkwato ta ringana eka xona. Bible yi ri: “Xikwembu a xi yi hi nghohe . . ., xi amukela vanhu va tinxaka hikwato.”—Mintirho 10:34, 35, Good News Translation.
Kambisisa yin’wana ya milawu ya Bibele leyi kombisaka ku ringana ka tinxaka ni vukati.
Tinxaka hinkwato ti huma eka munhu un’we
Vanhu hinkwavo va huma eka wanuna wo sungula, Adamu ni nsati wakwe Evha, loyi Bibele yi n’wi vitanaka “mana wa hinkwavo lava hanyaka.” (Genesa 3:20) Hikwalaho ka xivangelo lexi, Bibele yi vula leswi malunghana ni Xikwembu: “Hi munhu un’we xi endle matiko hinkwawo ya vanhu.” (Mintirho 17:26) Vanhu hinkwavo i xiphemu xa ndyangu wun’we, ku nga khathariseki rixaka ra vona. Kambe ku vuriwa yini loko endhawini leyi u tshamaka eka yona ku ri ni xihlawuhlawu kumbe ku hambana hi swiyimo?
Vanhu vo tlhariha ‘va kanela swin’we’
Hambileswi Xikwembu xi amukelaka ku tekana ka vanhu va tinxaka to hambana, a hi vanhu hinkwavo lava nga ni vonelo leri fanaka. (Esaya 55:8, 9) Loko u kunguhata ku nghenela vukati ni munhu wa rixaka rin’wana, wena swin’we ni munghana yoleyo mi fanele mi bula hi leswi landzelaka:
Xana mi ta langutana njhani ni ntshikilelo lowu mi nga ha vaka na wona endhawini leyi mi tshamaka eka yona kumbe lowu vangiwaka hi swirho swa ndyangu?
Mi ta va pfuna njhani vana va n’wina leswaku va langutana ni ntlhontlho wa xihlawuhlawu?
‘Ku kanela swin’we’ hi mhaka leyi swi nga mi pfuna leswaku swi mi fambela kahle evukatini.—Swivuriso 13:10; 21:5.


text:
U tamba vhuṱuka
U tamba vhuṱuka ndi iṅwe ngoma ya vhaVenḓa ine i khayo ha dzhena vhatukana vho no tshiṅwe tsha zwiito zwine vhaVenḓa vha zwi tevhela sa nḓila ya kualusele kwa vhana muṱani. Tshipida itshi tshi ṱhogomela vha mbeu ya tshinnanani.
Hu sedzwa nga maanda maitele a zwa vhudzekani. Maitele aya a tshimbidzwa nga khotsimunene wa mutukana ano khou dzhenela u tamba vhuṱuka. Mutukana uyu u ṱambiswa vhuṱuka musi a tshi vho lora miloro ya u dzhena nḓuni tshihulwane. Vhokhotsimunene vha londola maitele a u tambavhuṱuka kha mutukana o swikaho tshiimo itsho.
Mutukana ano ya vhuṱukani u fanela u vha o luma luṱanga. Khotsimunene kana munwe muṱhannga muhulwane wa henfho muḓini o no yaho vhuṱukani u do ṱuwa na ho uḽa mutukana aya hangei hu er na vhaṅwe vhuṱukani. Arali houḽa mutukana a sa ṱoḓi u ya vhuṱukani vha a mu hwala vha mu isa nga u tou kombetshedza.
Haningei vhuṱukani vha funzwa mikhwa ya tshiVenḓa na matshilele o the a tshiVenḓa. Pfunzo khulu khulu vhukuma hafha vhuṱukani ndi yo livhanaho na vhudzekani sa hezwi, vho vha vha tshi funzwa na uri zwa u fha ṅwana wa munwe muthu thumbu zwo khakhea vhukuma na zwauri a u iti zwa vhudzekani na musadzi wa munwe muthu.
Ri tshi da kha sia la thompho wo vhau tshi funzwa uri munwe na munwe a linganaho na khotsi au ndi khotsi au. U mu ṱhonifha sa musi u tshi ṱhonifha khotsi au. U losha vhahulwane na hone ho vha hu tshi dzhielwa nṱha nga maanda. We a vha a sa loshi o vha a tshi pfi dambaulosha.


text:
Ndi Ngani Ṱhanzi dza Yehova vha sa Shumisi Tshifhambano kha Vhurabeli?
Vhathu vhanzhi vha dzhia tshifhambano tshi tshiga tsha Vhukriste tshine tsha shumiswa fhethu hoṱhe. Naho Ṱhanzi dza Yehova vhe Vhakriste, a vha shumisi tshifhambano kha vhurabeli hashu. Ndi ngani?
Tshiṅwe tshiitisi ndi uri Bivhili i sumbedza uri Yesu ho ngo fela kha tshifhambano, fhedzi o fela kha danda. Zwiṅwe hafhu, Bivhili i sevha Vhakriste nga ho khwaṱhaho uri vha ‘shavhele kule ha midzimu ya zwifanyiso,’ zwine zwa amba uri a vho ngo tea u shumisa tshifhambano kha vhurabeli.
Zwa ndeme vhukuma ndi uri Yesu o ri: “Ndi zwine vhathu vhoṱhe vha ḓo ḓivha ngazwo uri ni vhafunziwa vhanga, arali ni tshi funana.” (Yoh. 13:34, 35) Nga yeneyo nḓila Yesu o sumbedza uri lufuno lwa u ḓidzima zwiṅwe zwithu—hu si tshifhambano kana tshiṅwe tshifanyiso—lu ḓo ṱalula vhatevheli vhawe vha ngoho.


text:
Ngano na Thai
Ngano ndi nganea dzine dza hanelelwa nga vhaaluwa, vhakegulu na Vhakalaha musi hu thsi khou dzedzwa nga madekwana.Kanzhi hu vha ho dzulwa muliloni hu tshi khou gotshwa zwikoli,ukadzingwa nduhu kana u kuvhula mavhele.
U wana mukegulu o dzula vhaduhulu vhosendela tsini nae vha tshi khou thetshelesa.Ngano dzi nga amba ngaha vhubvo ha vhathu vhothe, uthoma ha tshinwe tshithu sa tsumbo,thavha ,tshisima,vhuswina kana lufuno kha zwipuka kana vhathu na zwinwe zwinzhi.
Lungano lure na bvumo kha Vhavenda ndi lwa Sankambe na muzhou.Musi lungano lu tshi anetshelwa vhathetshelisi vha tea u bvumela vhari salungano nga murahu ha musi muanetsheli ofhedza uamba Fhungo .Vha bvumela ngauralo u swikela lungano lutshi fhela.
Dadzeledzo :
Musi zwezwo vhakegulu ,vhakalaha vhatshi khou anetshela dzingano , Nwana munwe na munwe ane a khou thetshelesa ngano , u dovha na zwifanyiso zwa muhumbulo , Sa tsumbo ri tshi amba nga sankambe : U Do tou pfa unga sankambe u khou muvhona , Zwidi fana na musi ri khou amba nga hune ha khou tambelwa hone , udovha na zwifanyiso zwa muhumbulo KHA Zwezwo . Dzi Thai dzi ita uri nwana a hule o talifha na hone atshi humbula zwavhudi nga uri musi atshi talutshedziwa dzi thai u fhedza atshi khou humbulela phanda .
musi vhakegulu vhatshi zwi ita vha vhatshi amba ngadzi Ngano vhasa fhedze vha fheleledza madekwana a tevhelaho ... Zwezwo zwa u sa fhedza zwi ita uri muthu a rume duvha uri li kovhele na hone asongo di wana a khou hana u rumiwa . Arali a hana u rumiwa udo talutshedziwa nga nnyi dzingano ? ....
Dadzeledzo : nga Fhatuwani Steven Mudzunga
TSUMBO DZA DZI THAI
1.Thai gambana li tswuku thavhani ya luonde-Ndi duvha musi litshi bva. 2.Thai ndo tamba na nyanwali ao ma nda sala-Ndi tshivhaso musi ho shulwa tshitanga. 3.Thai tsho koro-Ndi notshi dzi tshi dzena phakoni. 4.Thai sinda u bve hu dzhe mutape-Ndi lufheto na lufho musi hu tshi khou bikwa. 5.Thai tha thai thai-Ndi thase. (Nga Azwifarwi Nkhumeleni 0784039292) 6.Thai tshendala vhana vha ndau tshakalekale ndo vhuya nda i twani-Ndi musi muthu a tshi khou di renda uri ndi kale a tshi khou ita zwithu zwo khakheaho as fariwi. 7.Thai ngulungulu mufaroni-Ndi Mato 8.Thai Thavha ngai na Thavha nga ngeno dzi tshi tangana vhukati hulila muhululu. 9.Thai kholomo dzoya lwanzhe dza vhuya dzo swifhala milomo- ndi lufheto. 10.Thai tshe nda tuwa natsho nda vhuya natsho-Ndi Murunzi. 11.Thai iva nga hafha ri do tangana nga hafha-Ndi banda sa izwi li tshi mona khundu 12.Thai valani nndu ri tshine marumbudane- ndi khalii tshi khou xaxara 13.Thai dzidzana la nnyo thethe-Ndi Muombva 14.Thai tshankunda ndilipo-damulakaladzi (Immanuel mulaudzi) 15.Thai galaha la mbvi thumbuni-Ndi fhuri


text:
VANTSHWA VA VUTISA
I Yini Leswi Ndzi Faneleke Ndzi Swi Tiva Hi Ku Rhumela Ti-SMS?
:-) Ku rhumela ti-SMS ku nga va ndlela leyinene yo burisana ni vanghana loko ntsena swi endliwa hi ndlela leyinene.
:-( Loko swi nga tirhisiwi hi ndlela leyinene, swi nga onha vuxaka bya wena ni van’wana—swin’we ni ndhuma ya wena.
Xihloko lexi xi ta ku hlamusela leswi u faneleke u swi tiva malunghana ni
Swin’wana leswi nga kona:
Lava u va rhumelaka ti-SMS
Vantshwa vo tala va teka ku rhumelelana ti-SMS tanihi ndlela ya nkoka yo vulavurisana ni van’wana. Ku rhumela ti-SMS swi endla leswaku u kota ku vulavurisana ni munhu un’wana ni un’wana loyi u nga ni nomboro ya yena—handle ka loko vatswari va wena va nga ku pfumeleli.
“Tatana a nga swi lavi leswaku mina ni ndzisana ya mina hi vulavula ni vafana. Loko hi vulavula na vona, hi fanele hi tirhisa riqingho ra le ndlwini, ekamareni ro dyela naswona loko ku ri ni vanhu van’wana.”—Lenore.
Leswi u faneleke u swi tiva: Loko u nyika un’wana ni un’wana nomboro ya wena, u ta tinghenisa ekhombyeni.
“Loko u nga ri na mhaka leswaku nomboro ya wena u yi nyika mani, u nga ha rhumeleriwa ti-SMS kumbe swifaniso leswi u nga swi laviki.”—Scott.
“Loko nkarhi na nkarhi u rhumela munhu wa rimbewu rin’wana ti-SMS, hi ku hatlisa u nga tikuma se u n’wi rhandza.”—Steven.
Bibele yi ri: “
U tlharihile la voneke khombo kutani a tumbela.” (Swivuriso 22:3) Loko u va ni vuxiyaxiya, u nga ha papalata makhombo yo tala.
Mhaka ya xiviri: “
Mina ni jaha rin’wana a hi ri vanghana naswona a hi tshamela ku rhumelelana ti-SMS. A ndzi tibyela leswaku a hi ri vanghana ntsena. A ndzi nga swi voni swi hoxile ku fikela loko a ndzi byela leswaku wa ndzi rhandza. Ndzi sungule ku swi vona leswaku a ndzi nga fanelanga ndzi dzumba na yena ni ku n’wi rhumelela ti-SMS hilaha a ndzi endla hakona.”—Melinda.
Ehleketisisa ha yona. Xana u ehleketa leswaku vunghana bya Melinda ni jaha leri byi khumbeke njhani loko ri vule ndlela leyi ri titwaka ha yona?
Tlhela u ehleketisisa ha yona: I yini leswi Melinda a a ta swi endla leswaku yena ni jaha leri va va vanghana ntsena ku nga ri na swin’wana?
Leswi u swi rhumelaka eka ti-SMS
Swa olova ku rhumela ti-SMS naswona swa tsakisa ku rhumeriwa tona—kambe u nga rivali leswaku vanhu va nga ha twisisa leswi u swi tsaleke hi ndlela leyi hoxeke.
Leswi u faneleke u swi tiva: Leswi u swi tsaleke swi nga ha twisisiwa hi ndlela leyi hoxeke.
“Loko u tsaleriwe SMS a wu nge swi koti ku twa ndlela leyi munhu wa kona a titwaka ha yona, rito ra yena ni ku vona ndlela leyi munhu wa kona a a languteka ha yona loko a tsala. Swi nga ha vanga ku nga twisisani.”—Briana.
“Ndzi tiva vanhwanyana lava tionheke vito naswona va dumeke hi ku tlanga hi rirhandzu hikwalaho ka ti-SMS leti va ti rhumeleke majaha.”—Laura.
Bibele yi ri: “
Munhu wo lulama, u sungula a ehleketa a nga si hlamula.” (Swivuriso 15:28, Bibele—Mahungu Lamanene) Hi dyondza yini? Tlhela u hlaya SMS ya wena u nga si yi rhumela.
Nkarhi lowu u rhumelaka ti-SMS ha wona
Wena n’wini u nga tivekela swipimelo malunghana ni ku rhumela ti-SMS.
Leswi u faneleke u swi tiva: Loko u nga yi xalamukeli ndlela leyi u rhumelaka ti-SMS ha yona, u nga ha vonaka u delela naswona u hetelela u nga ha ri na vanghana.
“Swa olova ku rivala swipimelo leswi u tivekeleke swona emhakeni yo rhumela ti-SMS. Ndzi tikuma ndzi ri eku rhumeleni ka ti-SMS loko ndzi ri karhi ndzi vulavula ni munhu kumbe loko hi tshamile etafuleni hi ri eku dyeni.”—Allison.
“Swi ni khombo swinene ku rhumela SMS u ri eku chayeleni. Loko u chayela u nga langutanga laha u yaka kona, u nga ha tlumba.”—Anne.
Bibele yi ri: “
Xin’wana ni xin’wana xi ni nkarhi wa xona lowu vekiweke, . . . nkarhi wa ku miyela ni nkarhi wa ku vulavula.” (Eklesiasta 3:1, 7) Xitsundzuxo lexi xa tirha ni le mhakeni yo rhumela ti-SMS.
Switsundzuxo malunghana ni ku rhumela ti-SMS
Lava u va rhumelaka ti-SMS
;-) Yingisa nkongomiso wa vatswari va wena.—Vakolosa 3:20.
;-) U nga nyiki un’wana ni un’wana nomboro ya wena. Loko hi vutlhari u ala ku nyika vanhu rungula ra wena ra xihundla—ku katsa ni nomboro ya wena ya riqingho—u hlakulela vuswikoti lebyi nga ta ku pfuna loko se u kurile.
;-) U nga tolovele munhu ku tlula mpimo hi ku n’wi rhumela ti-SMS to tlanga hi rirhandzu. Loko u titwa se u sungula ku n’wi rhandza, swi tive leswaku u tivangela swiphiqo ni ku pfilunganyeka.
“Ndzi tiendlele vito lerinene eka vatswari va mina emhakeni yo tirhisa selfoni ya mina, hikwalaho va ndzi tshemba leswaku ndzi ta tirhisa vutlhari loko ndzi teka tinomboro ta vanhu leti ndzi nga ta ti hlayisa eka selfoni ya mina.”—Briana.
Leswi u swi rhumelaka eka ti-SMS
;-) Loko u nga si sungula ku tsala SMS, tivutise, ‘Xana swi kahle ku vulavula hi mhaka leyi ni munhu loyi hi ku tsala SMS?’ Swi nga endleka swi antswa ku n’wi fonela kunene kumbe ku rindza leswaku u vulavula na yena mi langutanile.
;-) U nga rhumeli swilo leswi a wu nga ta swi vula loko a wu ri ni munhu wa kona. Sarah loyi a nga ni malembe ya 23 u ri, “
Loko mhaka ya kona a wu nga ta n’wi byela u n’wi langutile, u nga n’wi rhumeli yona hi SMS.”
“Loko munhu a ku rhumela swifaniso leswi nga basangiki, byela vatswari va wena. Sweswo swi ta ku sirhelela naswona swi ta endla leswaku vatswari va wena va ku tshemba.”—Sirvan.
Nkarhi lowu u rhumelaka ti-SMS ha wona
;-) Tivekele swipimelo swa leswaku a wu nge yi tirhisi selfoni ya wena hi nkarhi wo karhi. Nhwanyana la vuriwaka Olivia u ri: “
Selfoni ya mina a ndzi yi tirhisi loko hi tshamile etafuleni hi ri eku dyeni kumbe loko ndzi ri eku hlayeni. Ndza yi tima hi nkarhi wa minhlangano ya Vukreste leswaku ndzi nga ringeki ku yi tirhisa.”
;-) Anakanyela van’wana. (Vafilipiya 2:4) U nga rhumeli ti-SMS loko u ri eku vulavuleni ni munhu.
“Ndzi tivekele swipimelo swa leswaku a ndzi nge rhumeli vanhu ti-SMS loko ndzi ri ni vanghana va mina handle ka loko swi boha. Nakambe vanhu lava ndzi nga va tolovelangiki, a ndzi va nyiki nomboro ya mina.”—Janelly.


text:
User:Thuvack/About-me
Hi mina mani?[Lulamisa | edit source]
Vito Hi mina Dumisani Ndubane, kambe laha Wikipediyeni ndzi tiviwa hi ra Thuvack. Ndzi muchangana loyi a mameke vele. Ndzi dyondzele tindyondzo ta le henhla ta vutivi bya Gezi. Ndzi tsakela vutsari bya tibuku na swiphato hi xitsonga na xinghezi loko ndzi tikuma ndzikarhi ndzi biwa hi xivundza.
Ndzi lava yini laha Wikipediyeni[Lulamisa | edit source]
Ririmi ra Xitsonga rile kufeni, rilava vavanuna; vavasati; tintombhi na majaha lawa mangata ti karhatela ku ri yisa e mahlweni. Wikipediya indlela yinwana yo endla leswi.
Tluka ri n'wana na rin'wana leri tsariwaka hi xitsonga ri kurisa rixaka ra hina. Ku hundzuluxeriwa ka vuthlarhi bya le ntsungeni a swi fanelanga ku byiharisa vonele ra hina hi ririmi ni nzhavuko wa wa hina. Hi fanela ku ti ba swifuva hi thlela hi ti nyungubyisa hina vinyi. Loko hi nga endli tano, hi ta endleriwa hi mani xana??
Ndza tshemha leswaku ku va ka wena eka wikipediya leyi, ku ta pfuneta ku ndlandlamuxa wikipediya leyi na vuthlarhi bya machangana ma tsonga.
Ndzi hlohlotela hi miehleketo ya wena Dumisani, impela, ririmi ra Xitsonga rile ku feni. Lexi hi faneleke ku endla xona iku ehleketa leswaku swi endla hi yini leswaku ririmi ra hina ri sungula ku mbombomela exidziveni. Ndzi pfumeleli ndzi vula leswaku hi nga swi kota ku lulamisa ntsena loko hi tiva laha ku faneleke ku lunghisiwa kona. Ndzi thembha futhi kuri wa tsundzuka njhekanjhekisano lowu a wu ri kona eka SAfm mayelana na tindzimi ta 11 ta xifumo ta la Afrika dzonga. Tindzimi tinwana leti nga ku feni I xiSwazi, xiNdevele, na Khoisana. Va vula leswaku vavulavuri va tindzimi leti a vahari na hlohlotelo wo kurisa ririmi hi tindlela to tala. Xikombiso, ava hari na vatsari va ririmi, kumbe, vatsari va kona kambe a va koti ku kurisa ririmi hi ku lomba na ku tirhisa marito ya mintlawa leyi vumbeke ririmi rolero. Ndzi phindha futhi ndzi nyika xikombiso hi ririmi ra hina. Hinkweru ha swi tiva leswaku Xitsonga namutlha(/hla) xi ni tinxaka timbirhi lava ku nga Vantsonga na Vangoni. Loko Xitsonga xo ka xi nga teki marito ya xingoni xi ya tirhisa swi vula leswaku vangoni va nge vi na hlohlotelo wa ririmi kambe va ta ri dyondza exikolweni va vuya va vulavula ririmi ro hambana na rona ekaya na vana va vona. A hi teki xikombiso xa ririmi ra Xinghezi, namutlha ririmi leri ri vulavuriwa misava hinkwayo hinkuva Manghezi ya pfumelela matiko ya misava ku tirhisa Xinghezi hi ndlela leyi yelanaka laha va tshamaka kona. Xikombiso, kuna "South African English" leri tirhisaka marito yo fana na "veld", "kraal", "apartheid", "lobola" na yanwana marito lawa ya nga ri ku marito ya Xinghezi hi tumbuluko. Hinkwaswo leswi, swi endla leswaku ririmi ra Xinghezi ri kula. Xana swi hoxeke kwihi kuri Xitsonga xi sungula ku tirhisa marito ya Xingoni hinkwawo lawa hi ya tirhisaka hi mbulavulo ekaya handle ka le exikolweni ku fana na emangqwavini(emasirheni), ephakati(endeni), mfundhisi(mudyondzisi wale xikolweni kumbe esontweni), mpupu(mugayo), mzimbha(mirhi), Ku khanghela/ku hlalela, tinghoma(tinsimu), emahlweni(emphambeni/li). Ndzi nga xaxameta ndzi nga heti, kambe xikongomelo xa mina a ku ri ku kombisa leswaku ririmi ra Xitsonga ri nga kula ku tlula tindzimi to tala loko ntsena hi kota ku vona "opportunity" leyi. Tsundzuka leswaku marito lawa ndzi nga ma xaxameta laha henhla ya tirhisiwa ntsena eka mbulavulo, hi xifumo a ya pfumeleriwi hinkuva va ri a hi marito ya Xitsonga hi tumbuluko. Xivutiso iku, tindzimi ti kula njhani handle ko teka marito ya tindzimi tinwana ke? Kambe, ndzi thembha/tshembha ku ri marito lawa hinkweru ha ya tirhisa masiku hinkwawo ku tlula marito lawa ya nga ya xifumo. Hi ku vona ka mina , hi kona ku kula ka ririmi koloko, a ku na ndlela yinwana. "Technology" na yona yi fikile, se hi ta tshama hi ka hi vekela ntshaho hikuva a hi lavi ku tirhisa marito yantshwa na? Vongani Nkwinika/Zitha.


text:
MBULAVURISANO | WENLONG HE
Mukambisisi Wa Ntumbuluko U Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
WENLONG HE u sungule ku dyondza sayense ya ntumbuluko eSuzhou, exifundzheni xa Jiangsu eChayina. U pfunete ku hlela magazini wa thekinoloji naswona u hangalase tibuku to tala ta sayense. Sweswi Wenlong He u tirha eYunivhesiti ya Strathclyde eScotland. Loko a ha ri muntshwa a a pfumela eka dyondzo ya hundzuluko, kambe hi ku famba ka nkarhi u pfumerile leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa. Un’wana wa vatsari va Xalamuka! u n’wi vutisile hi ta ripfumelo rakwe.
Hi hlamusele hi vutomi bya wena.
Ndzi tswariwe hi 1963 naswona ndzi kulele eChayina, emutini lowu a wu ri edzongeni wa Nambu wa Yangtze eXifundzheni xa Jiangsu. Endhawini leyi hisaka naswona yi rhandziwaka hi mpfula, yi tiveka hi ntshovelo wa swakudya, hakanyingi yi vitaniwa tiko ra rhayisi ni nhlampfi. Loko ndza ha ri ntsongo, a ndzi tala ku tivutisa ndzi ku: ‘Ha yini misava yi humesa swakudya swo tala swo nandziha? Xana swi ve kona hi xiwelo? Eka huku ni tandza, i yini lexi veke kona ku sungula?’ Vanhu vo tala eChayina a va pfumeli leswaku Xikwembu xi kona, kutani exikolweni ndzi dyondzisiwe dyondzo ya hundzuluko.
Hi hlamusele hi ndyangu wa ka n’wina.
Vatswari va mina a va nga pfumeli leswaku Xikwembu xi kona. Mana wa mina a a tirha emapurasini, kasi tatana a a tirha ku mpfampfarhuta tipulani ta tiyindlu naswona u sungule khampani yo aka. Ndzi mativula eka majaha ya vona ya ntlhanu. Lexi twisisaka ku vava, tindzisana ta mina timbirhi ti fe ta ha ri titsongo. Sweswo swi ndzi twise ku vava swinene, lerova ndzi tivutisa ndzi ku: ‘Ha yini vanhu va fa? Xana tindzisana ta mina ndzi ta tlhela ndzi ti vona?’
Ha yini u dyondze hi sayense?
Ndzi dyondze sayense hikuva a ndzi lava ku tiva hi ntumbuluko naswona a ndzi anakanya leswaku sayense yi nga hlamula swivutiso leswi a swi ndzi karhata ku sukela loko ndza ha ri ntsongo.
Xana u endla ndzavisiso wa yini?
Ndzi lavisise tindlela to fambisa swiphemu leswi chajiweke hi rivilo leri lavaka ku ringana ni ku famba ka ku vonakala. Ndzi endle sweswo hi ku dyondza hi xivumbeko xa ti athomo. Ndzi tlhele ndzi lavisisa ndlela yo endla gezi leri nga ni matimba hi ku tirhisa magandlati lamatsongo ni infrared radiation. Hamabileswi ndzavisiso wa mina a wu dya mali yo tala, a wu tlhela wu lava matshalatshala leswaku munhu a twisisa leswaku vuako byi sungule njhani.
I yini lexi ku endleke u tsakela ku dyondza Bibele?
Hi 1998 ndzi endzeriwe hi Timbhoni ta Yehovha timbirhi ekaya ka mina. Ti tshembise ku hlamula swivutiso swa mina hi ku tirhisa Bibele. Nkatanga Huabi loyi na yena a nga mulavisisi eka swa sayense, u hi joyinile. A hi nga si tshama hi vona Bibele evuton’wini bya hina kambe hi tsakisiwe hi switsundzuxo swa yona leswi pfunaka. Hi xiye ndlela leyi mpatswa wa Timbhoni lowu a wu hi endzerile wu vuyeriweke ha yona hi ku va wu tirhisa milawu ya Bibele. A wu tsakile naswona a wu hanya vutomi byo olova. Kambe leswi Bibele yi swi vulaka malunghana ni Xikwembu, swi endle leswaku ndzi tlhela ndzi tivutisa leswaku vuako byi nga va byi lo tumbuluxiwa. Tanihi mukambisisi wa ntumbuluko, ntirho wa mina i ku tiva ntumbuluko. Hikwalaho, ndzi lave ku tlhela ndzi yi kambisisa kahle mhaka leyi.
Tanihi mukambisisi wa ntumbuluko, ntirho wa mina i ku tiva ntumbuluko. Hikwalaho, ndzi lave ku tlhela ndzi yi kambisisa kahle mhaka leyi
I yini leswi u swi kambisiseke?
Xo sungula, a ndzi swi tiva leswaku ntlawa wa swilo swo karhi a wu nge tshami hi ndlela leyi hlelekeke handle ka loko wu hleriwe hi munhu un’wana. Wolowo i nawu wa vumbirhi wa thermodynamics. Tanihi leswi vuako ni vutomi emisaveni swi hleriweke hi ndlela ya xiyimo xa le henhla, ndzi gimete hi leswaku ku fanele ku ri ni munhu loyi a swi hleleke, ku nga Muvumbi. Mhaka ya vumbirhi a ku ri leswaku vuako ni misava swi hleriwe hi ndlela leyi hlawulekeke leswaku swivumbiwa swi kota ku hanya kwalaho.
I yini leswi u swi voneke eka ntumbuluko?
Xin’wana ni xin’wana lexi hanyaka laha misaveni xi titshege hi matimba ya dyambu. Matimba lawa ma tirha hi fambiselo leri vuriwaka radiation. Ri va kona hi tindlela to hambana-hambana. Endlelo ro koma eka hinkwawo hi leri vuriwaka gamma. Man’wana ma vuriwa X-rays, ultraviolet rays, rivoni leri hi kotaka ku ri vona, infrared, microwaves ni rin’wana leri leheke ku tlula hinkwawo leri tirhaka eka xiyani-moya. Xibakabaka xa hina xi kota ku sivela endlelo leri nga ni khombo xi tlhela xi pfumelela man’wana lama lavekaka leswaku ma fikelela emisaveni.
I yini leswi ku tsakiseke hi mhaka leyi?
Ndzi tsakisiwe hi rungula ra Bibele leri vulavulaka hi ntumbuluko ni ku vonakala. Ri ri: “Xikwembu xi ku: ‘Ku vonakala a ku ve kona.’ Hiloko ku vonakala ku va kona.” * Eka xiphemu lexikulu xa endlelo ra radiation ra dyambu, hi kota ku vona ntsena hafu ya ku vonakala ka rona naswona ku vonakala koloko hi kona ku nga ka nkoka eka swilo leswi hanyaka. Swimilana swi lava dyambu leswaku swi kula kahle naswona hina hi lava ku vonakala leswaku hi vona. Ku va atimosifiya yi kota ku hundzisela ku vonakala emisaveni, hambi ku ri ku vonakala lokutsongo ka dyambu loku fikaka emisaveni a ko va mhaka ya xiwelo.
Ha yini sweswo swi ri swa nkoka?
Ku hisa ka dyambu loku vuriwaka ultraviolet radiation ku ni khombo. Kambe hina vanhu hi lava ku hisa kutsongo enhlongeni leswaku hi kuma vitamin D leyi nga ya nkoka eka marhambu naswona yi hi sirhelela eka khensa ni mavabyi man’wana. Hambiswiritano, ku phya ngopfu swi vanga khensa ya nhlonge ni vuvabyi bya mahlo. Atimosifiya yi pfumelela ultraviolet radiation yitsongo leswaku yi fikelela emisaveni naswona mpimo wolowo wu va lowu ringaneke. Eka mina sweswo swi kombisa leswaku ku ni loyi a tumbuluxeke misava leswaku ku hanyiwa eka yona.
Mina na Huabi hi khorwisekile leswaku ku ni Muvumbi naswona hi yena a huhuteleke Bibele. Hi 2005, hi ve Timbhoni ta Yehovha naswona sweswi na hina se hi dyondzisa van’wana Bibele.


text:
Matsima Yo Aka
Ku Sirhelela Swiharhi Ni Mbango eWarwick
Timbhoni ta Yehovha se ti sungurile ku aka ntsindza wa tona lowuntshwa wa misava hinkwayo endhawini ya le makaya eNew York State. Ti wu sirhelela njhani mbango kwalaho?
Ku Akiwe Tiholo Ta Mfumo Ta Gidi Naswona Ka Ha Laveka Tin’wana
Timbhoni ta Yehovha ePhilippines ti fikelele nhlohlorhi leyintshwa eka nongonoko wa tona wo hlawuleka wo aka Tiholo ta Mfumo.
Vatirhi Va Ku Tirhandzela Lava Akaka eTuxedo
Timbhoni ta Yehovha ta le United States ni le matikweni man’wana, ti pfuneta eku akeni eTuxedo le New York. Ha yini?
Timbhoni Ti Rhurhisa Ntsindza Wa Tona Wa Misava Hinkwayo
Endzhaku ko va eBrooklyn le New York ku sukela hi 1909, ha yini hi rhurhela en’walungwini wa New York?
Mukamberi Wa Vuhlayiseki U Bumabumela Timbhoni
EAustralia, Timbhoni ta Yehovha ti bumabumeriwile hikwalaho ka mikhuva leyinene ya vuhlayiseki endhawini yo aka.
Ti Kombele Ntirho Kambe A Ti Kombelanga Muholo
Eka malembe yo tlula 28 lama hundzeke, Timbhoni ta Yehovha ti ake miako ematikweni ya 120, ti tirhisa vuswikoti ni nkarhi wa tona mahala. Dyondza leswi engeteleke hi ntirho lowu, lowu endliwaka hi ndlela yo hlamarisa.
Ntirho Wo Aka eWallkill Ni Le Warwick Wu Ya Emahlweni
Mintirho yimbirhi yo aka ya Timbhoni ta Yehovha eUnited States yi ya emahlweni hileswi vatirhi vo tirhandzela lava humaka etikweni hinkwaro va tirhaka hi matimba.


text:
Xana Bibele I Buku Leyi Tsariweke Hi Vutlhari Bya Munhu?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele, leyi nakambe yi tiviwaka tanihi Matsalwa yo Kwetsima, yi ni marito yo tala ya vutlhari. Hambiswiritano, xiya leswi Bibele yi swi vulaka hi yoxe: “
Matsalwa hinkwawo ma huhuteriwe hi Xikwembu.” (2 Timotiya 3:16) Ku ni vumbhoni byo tala lebyi seketelaka mhaka yoleyo. Xiya leswi landzelaka:
Ku hava munhu loyi a tshameke a kombisa vumbhoni bya leswaku matimu ya le Bibeleni a ma pakanisi.
Vatsari va Bibele a va ri vanhu vo tshembeka. Kutani leswi va swi tsaleke i ntiyiso.
Bibele yi ni nhloko-mhaka yin’we: ku nga ku lweriwa ka mfanelo ya Xikwembu yo fuma vanhu ni ku hetiseka ka xikongomelo xa xona hi ku tirhisa Mfumo wa xona wa le tilweni.
Hambileswi Bibele yi tsariweke khale swinene, a yi na tona tidyondzo ta sayense leti hoxeke leti a ku pfumeriwa swinene eka tona eminkarhini ya khale.
Vumbhoni lebyi tsariweke ehansi bya matimu byi kombisa leswaku vuprofeta bya Bibele byi hetisekile.


text:
XALAMUKA! APRIL 2014
Ndza Ha Hanyela Yini?
—Swivangelo Swinharhu Swo Hambeta U Hanya
Xana u tshame u ehleketa hi ku tidlaya kumbe u tiva un’wana loyi a tshameke a ehleketa hi ku endla tano? Ku tiva leswaku u hanyela yini swi ta ku pfuna leswaku u cinca vonelo ra wena.
Ta Rivala
Tinhloko-mhaka ti katsa: doroba leri tirhoboto ta rona ti lawuriwaka hi khompyuta yin’we, xilemukiso lexi khumbaka swa rihanyo ni nyenyana ya nhova leyi nga ni malembe ya 60 leyi tlhotlhorheke vondlo.
Ndlela Yo Amukela Ndzayo
Xana ndzayo kumbe xitsundzuxo lexi vavaka swi nga ku pfuna njhani?
Ndza Ha Hanyela Yini?
I yini lexi nga endlaka leswaku munhu a teka rifu tanihi munghana?
Swiyimo Swa Cinca
Hambiloko swiyimo swa wena swi nga cinci, u nga cinca langutelo ra wena.
U Nga Wu Kuma Mpfuno
Swilo swinharhu leswi nga ku pfunaka leswaku u hambeta u hanya.
Ku Ni Ntshembo
Ku fana ni ku vonakala loku vonakaka ekule, ntshembo wu nga ku pfuna leswaku u langutela vumundzuku.
“Ndza Tiyiseka Leswaku Ku Ni Muvumbi”
Frédéric Dumoulin a a nga ha lavi ku twa nchumu hi swa vukhongeri naswona u sungule ku nga ha pfumeli leswaku Xikwembu xi kona. Xana ku dyondza ka yena Bibele ni ku endla ndzavisiso wa swilo leswi hanyaka swi n’wi khorwise njhani leswaku ku ni Muvumbi?
Ku Endzela Tiko Ra Cambodia
Ha yini vanhu lava nga si tshamaka va vonana va xiximana va tirhisa swithopo swo tanihi buti, sesi, hahani, malume na kokwana?
Xihlawuhlawu
Xana tinxaka hinkwato ta vanhu ta ringana? Xana xihlawuhlawu xi ta kala xi hela?
Timpapa Ta Phaphatani
Timpapa ta phaphatani leri vuriwaka Blue Morpho ti nga ha vonaka ti rheta kambe ti ni swilo swin’wana leswi nga voniwaka hi makhiroskopu. Swi tirha yini swilo swa kona?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
I Yini Leswi Ndzi Faneleke Ndzi Swi Tiva Hi Ku Rhumelana Swilo Swa Timhaka Ta Masangu?
Xana ku ni munhu la ku sindzisaka ku rhumela swilo swa timhaka ta masangu? Hi byihi vuyelo bya ku rhumelana swilo swa timhaka ta masangu? Xana i mukhuva lowu nga riki na khombo?
Xana U Ni Xivundza?
Xiya swilo swinharhu leswi nga ku pfunaka ku hlula xivundza ni ku aka xinghana lexi tiyeke.
Ndzi Fanele Ndzi Endla Yini Loko Ndzi Xanisiwa?
Vo tala lava xanisiwaka va titwa va nga pfuni nchumu. Xihloko lexi xi hlamusela leswi nga endliwaka ku antswisa xiyimo.
Munghana Wa Xiviri U Njhani?
Swa olova ku kuma vanghana lava nga riki va ntiyiso kambe xana munghana wa xiviri u nga n’wi kuma njhani?
Yosefa A Ponisa Vutomi
Hlayani Genesa tindzima 41-


text:
Tindlela To Kuma Ntsako Endyangwini
Vulavula Ni Vana Va Wena Hi Timhaka Ta Masangu
Alicia, * laha ha riki muntshwa, u ri: “Minkarhi yin’wana ndzi lava ku tiva swo karhi hi timhaka ta masangu, kambe ndzi ehleketa leswaku loko ndzo vutisa vatswari va mina va ta ehleketa leswaku ku ni swilo swo biha leswi ndzi lavaka ku swi endla.”
Inez, mana wa Alicia, u ri: “Ndza swi lava ku tshama ehansi ndzi vulavula na yena hi timhaka ta masangu, kambe u tshama a khomekile swinene. Swa tika ku kuma nkarhi wo vulavula na yena.”
NAMUNTLHA rungula leri vulavulaka hi timhaka ta masangu ri kumeka kun’wana ni kun’wana—eka TV, eka tifilimi ni le ka swinavetisi. Swi vonaka onge swa ha tika ku va vatswari va bula ni vana va vona hi mhaka leyi. Muntshwa wa le Canada la vuriwaka Michael u ri: “Ndzi navela onge vatswari a va fanele va swi tiva leswaku swi khomisa tingana ku vulavula na vona hi timhaka ta masangu. Kambe swa olova ku vulavula ni munghana.”
Hakanyingi, vatswari swa va tikela ku vulavula ni vana va vona hi timhaka ta masangu. Ebukwini yakwe leyi nge Beyond the Big Talk, Debra W. Haffner, la nga muleteri wa ta rihanyo u ri: “Vatswari vo tala va xavela vana va vona tibuku leti vulavulaka hi timhaka ta masangu kumbe hi vantshwa lava nga emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi kutani va ti veka emakamareni ya vona, kambe va nga vulavuli na vona hi mhaka leyi.” Haffner u vula leswaku hi ku va vatswari va endla tano, va va va byela vana va vona leswi: “Hi lava leswaku mi tiva leswi nga ta endleka hi mimiri ya n’wina ni hi timhaka ta masangu; a hi lavi ku vulavula na n’wina hi timhaka leti.”
Loko u ri mutswari, a wu fanelanga u endla tano. I swa nkoka leswaku wena u vulavula ni vana va wena hi timhaka ta masangu. Xiya swivangelo swinharhu:
Ndlela leyi timhaka ta masangu ti langutiwaka ha yona namuntlha yi cincile. James la nga ni malembe ya 20 u ri: “Loko vanhu va ehleketa hi timhaka ta masangu a va ha ehleketi hi leti endliwaka hi wanuna ni wansati lava tekaneke ntsena. Namuntlha ku ni rimbewu ra nomu, ra hala mahosi, leri kumekaka eka khompyuta ni ku rhumelana marungula lama vulavulaka hi timhaka ta masangu kumbe swifaniso swa kona hi selfoni.”
Swi nga ha endleka leswaku vana va byeriwa rungula leri hoxeke va ha ri vatsongo. Manana la vuriwaka Sheila u ri: “Va sungula ku twa hi timhaka ta masangu loko va ha ku sungula ku nghena xikolo naswona a va nge tivi swona leswi wena a wu ta va byela swona.”
Ku ni swivutiso leswi vana va nga na swona malunghana ni timhaka ta masangu, kambe a va nge ku vutisi. Ana la tshamaka eBrazil naswona a nga ni malembe ya 15 u ri: “A ndzi swi tivi leswaku ndzi fanele ndzi sungula kwihi loko ndzi lava ku bula ni vatswari va mina hi timhaka ta masangu.”
Tanihi mutswari, ku vulavula ni vana va wena hi timhaka ta masangu swi teke tanihi vutihlamuleri lebyi u nyikiweke byona hi Xikwembu. (Vaefesa 6:4) I ntiyiso leswaku a swi nge mi oloveli leswaku wena ni n’wana wa wena mi bula hi timhaka leti. Kambe vantshwa vo tala va pfumelelana na Danielle la nga ni malembe ya 14 la nge: “Hi lava leswaku vatswari va hina ku va vona lava hi dyondzisaka hi timhaka ta masangu, ku nga ri vadyondzisi va hina kumbe minongonoko ya TV.” Xana u nga swi kotisa ku yini ku vulavula ni vana va wena hi mhaka leyi ya nkoka, hambileswi eka vatswari vo tala yi tikombaka yi nga olovi? *
Bula Na Vona Hi Ku Ya Hi Malembe Ya Vona
Vana va sungula ku twa hi timhaka ta masangu va ha ri vatsongo swinene. Lexi nyanyisaka timhaka hileswaku “emasikwini [lawa] yo hetelela,” vanhu vo homboloka va ya emahlweni va “nyanya evubihini bya vona.” (2 Timotiya 3:1, 13) Kutani vana vo tala va xanisiwa hi tlhelo ra rimbewu.
Xisweswo, i swa nkoka leswaku u sungula ku dyondzisa vana va wena va ha ri vatsongo. Manana wa le Jarimani la vuriwaka Renate u ri: “Loko wo va tshika u tibyela leswaku va ha kula, va nga ha chava ku vulavula na wena va ntshunxekile hikwalaho ka leswi se va nga emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi.” Xa nkoka, i ku dyondzisa vana va wena rungula leri va faneleke hi ku ya hi malembe ya vona.
Eka vana lava nghenaka xikolo xa tindzumulo:
Va dyondzise mavitanelo lamanene ya swirho swa rimbewu u tlhela u va byela leswaku ku hava munhu la faneleke a khoma swirho sweswo. Manana wa le Mexico la vuriwaka Julia u ri: “Ndzi sungule ku dyondzisa xifanyetana xa mina xa ha ri ni malembe manharhu hikuva a ndzi chava leswaku vadyondzisi, vanhu lava salaka na xona kumbe vana lavakulu eka xona va nga xi dyondzisa leswi hoxeke. A xi fanele xi tiva ndlela yo tisirhelela eka vanhu lava xi nga va tiviki.”
RINGETA LESWI: Dyondzisa n’wana wa wena ndlela yo hlamula loko munhu un’wana a ringeta ku tlanga hi swirho swakwe swa rimbewu. Hi xikombiso, u nga ha n’wi dyondzisa ku vula a ku: “Ndzi tshike! Ndzi ta byela mutswari wa mina!” Tiyisekisa n’wana wa wena leswaku i swa nkoka minkarhi hinkwayo ku vika timhaka to tano, hambiloko munhu wa kona a n’wi tshembisa tinyiko kumbe a n’wi xungeta. *
Eka vana lava nghenaka xikolo xa le hansi:
Engetela vutivi lebyi va nga na byona hakatsongo-tsongo. Tatana la vuriwaka Peter u ri: “Loko u nga si vulavula na vona, rhanga hi ku tiva leswi ana se va swi tivaka niloko va fanele va tiva leswi engetelekeke. U nga va sindzisi ku vulavula. Loko u tolovele ku tshama na vona mi tibulela, swi ta va olovela.”
RINGETA LESWI: Tshama u ri karhi u bula na vona ematshan’weni yo heta nkarhi wo leha u bula na vona. (Deteronoma 6:6-9) Leswi swi ta endla leswaku u nga va byeli rungula ro tala hi nkarhi wun’we. Ku tlula kwalaho, rungula leri ri ta va pfuna loko va ri karhi va kula hi ku ya hi malembe ya vona.
Eka vana lava nga emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi:
Sweswi i nkarhi wo va u tiyiseka leswaku n’wana wa wena u ni vutivi lebyi ringaneke malunghana ni timhaka ta masangu. Ana la tshahiweke laha henhla naswona a nga ni malembe ya 15 u ri: “Vantshwa lava nga exikolweni se va sungule ku jola. Ndzi ehleketa leswaku tanihi Mukreste, ndzi fanele ndzi kuma vutivi lebyi ringaneke hi mhaka leyi. Hambileswi swi khomisaka tingana ku vulavula hi timhaka ta masangu, ndzi fanele ndzi swi tiva.” *
Xilemukiso: Vantshwa va nga ha tshika ku vutisa swivutiso hikwalaho ko chava leswaku vatswari va vona va nga ehleketa leswaku ku ni swilo swo biha leswi va lavaka ku swi endla. Leswi hi leswi tatana un’wana la vuriwaka Steven a swi xiyeke. U ri: “N’wana wa hina wa jaha a a chava ku vulavula hi timhaka ta masangu. Kambe endzhakunyana hi kume leswaku a a vona onge hi ehleketa leswaku ku ni swilo swo biha leswi a swi endlaka. Hi swi veke erivaleni leswaku a hi nga buli hi timhaka leti hikwalaho ka leswi hi n’wi ehleketelelaka swo karhi; kambe a hi lava ku vona loko a ta swi kota ku langutana ni nkucetelo wo biha.”
RINGETA LESWI: Ematshan’weni yo tlhava n’wana wa wena hi swivutiso malunghana ni timhaka ta masangu, n’wi vutise leswaku swichudeni-kulobye swi yi languta njhani mhaka leyi. Hi xikombiso, u nga ha ku: “Vanhu vo tala va ehleketa leswaku ku endla rimbewu ra nomu swi hambanile ni ku endla timhaka ta masangu. Xana swichudeni-kulobye swi ri yini hi mhaka leyi?” Swivutiso swo tano leswi nga kongomangiki swi nga ha endla leswaku n’wana wa wena a vula mavonelo yakwe a ntshunxekile.
Ndlela Yo Hlula Swihinga
Ku vulavula ni vana hi timhaka ta masangu ku nga ha va yin’wana ya mintirho yo tika leyi vatswari va langutaneke na yona. Kambe swa vuyerisa ku endla tano. Manana la vuriwaka Diane u ri: “Hi ku famba ka nkarhi hi sungule ku ka hi nga ha chavi ku vulavula hi mhaka leyi naswona ku vulavula ni n’wana wa wena hi timhaka ta masangu swi tiyisa vuxaka bya n’wina.” Steven, loyi a tshahiweke laha henhla, u pfumelelana na yona mhaka leyi. U ri: “Swi ta ya swi mi olovela ku bula hi timhaka leti rharhanganeke to tanihi timhaka ta masangu loko mi ntshunxeka ku vulavula hi mhaka yin’wana ni yin’wana.” U ye emahlweni a ku: “Ku chava loku a mi ri na kona a ku suki hi ku helela, kambe ku tshama mi ri karhi mi burisana i swa nkoka emindyangwini ya Vakreste.”
^ ndzim. 3 Mavito lama nga exihlokweni lexi ma cinciwile.
^ ndzim. 11 Xihloko lexi xi ta kandziyisa nkoka wo vulavula ni vana va wena hi timhaka ta masangu. Xihloko lexi nga ta landzela lexi vulavulaka hi tindlela to kuma ntsako endyangwini, xi ta hlamusela ndlela leyi mi faneleke mi bula ha yona.
^ ndzim. 16 Rungula leri ri tekiwe eka tluka 171 ra buku leyi nge Dyondza Eka Mudyondzisi Lonkulu, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 19 Tirhisa tindzima 1-5, 28, 29 na 33 ta buku leyi nge Swivutiso Leswi Vantshwa Va Swi Vutisaka—Tinhlamulo Leti Tirhaka, Vholumo 2, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha, leswaku u bula ni n’wana wa wena la nga emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi hi timhaka ta masangu.
TIVUTISE . . .
Hlaya leswi vantshwa lava humaka ematikweni yo hambana-hambana va swi vulaka kutani u tivutisa swivutiso leswi nga laha hansi.
“Vatswari va mina va ndzi byela leswaku ndzi hlaya swihloko leswi vulavulaka hi timhaka ta masangu kutani ndzi va vutisa loko ndzi lava ku tiva swin’wana. Kambe ndzi navela onge va nga ndzi byela swo tala hi mhaka leyi.”—Ana wa le Brazil.
Ha yini u ehleketa leswaku i swa nkoka ku endla leswi engetelekeke ku tlula ku nyika n’wana wa wena tibuku leswaku a ti hlaya?
“Ndzi twe swilo swo tala leswi nga riki swinene hi timhaka ta masangu, naswona a ndzi tshembi leswaku Tatana wa swi tiva. Loko ndzo n’wi vutisa a nga hlamala.”—Ken wa le Canada.
I yini leswi nga endlaka leswaku n’wana wa wena a chava ku vulavula na wena hi leswi n’wi karhataka?
“Endzhaku ko va ndzi kume xivindzi xo vutisa vatswari va mina hi timhaka ta masangu, va ndzi sorile, kutani va ndzi vutisa va ku, ‘Ha yini u hi vutisa xivutiso xexo? Xana ku na leswi nga endleka?’”—Masami wa le Japani.
Loko n’wana wa wena a ku vutisa swo karhi malunghana ni timhaka ta masangu, xana ndlela leyi u angulaka ha yona yi nga endla njhani leswaku swi mi olovela ku bula enkarhini lowu taka kumbe swi nga mi oloveli?
“Swi nga va swinene loko vatswari va mina vo ndzi tiyisekisa leswaku loko va ha ringana na mina a va vutisa swivutiso leswi fanaka, kutani na mina ndzi nga va vutisa.”—Lisette wa le Furwa.
I yini leswi u nga swi endlaka leswaku n’wana wa wena a titwa a ntshunxekile ku vulavula na wena hi timhaka ta masangu?
“Loko Manana a ndzi vutisa swo karhi malunghana ni timhaka ta masangu u vulavula hi rito ra le hansi. Ndzi vona onge sweswo i swa nkoka naswona swi nga pfuna n’wana leswaku a nga titwi onge se wa tengisiwa.”—Gerald wa le Furwa.
Xana rito ra wena ri va ri ri njhani loko u vulavula ni n’wana wa wena hi timhaka ta masangu? Xana ku na laha u faneleke u antswisa kona?


text:
Xitsundzuxo Xa Rifu Ra Yesu
Wa rhambiwa leswaku u ta hlanganyela na hina eku tsundzukeni ka rifu ra Yesu. Kuma ndhawu leyi hi hlanganaka eka yona leyi nga ekusuhi na wena.
Wa Rhambiwa
Hi vusiku lebyi Yesu a feke ha byona, u byele vadyondzisiwa vakwe leswaku va tsundzuka xitlhavelo lexi a a fanele a xi endla. U te: “Tshamani mi ri karhi mi endla leswi leswaku mi ndzi tsundzuka.”—Luka 22:19.
Hi ta tsundzuka rifu ra Yesu endzhaku ka ku pela ka dyambu hi Musumbhunuku, April 14, 2014. Timbhoni ta Yehovha ta ku rhamba wena, ndyangu wa wena ni vanghana va wena leswaku mi ta yingisela nkulumo yo koma hi siku leri. Nkulumo ya kona yi ta hlamusela xivangelo xa ndlela leyi rifu ra Yesu ri nga ra nkoka ha yona.
Xiendlakalo lexi xa mahala xi ta khomeriwa ekusuhi ni laha u tshamaka kona.


text:
TINDLELA TO KUMA NTSAKO ENDYANGWINI
Loko N’wana Wa Wena A Lamarile
CARLO: * “N’wana wa hina Angelo u ni vuvabyi bya Down syndrome. Vuvabyi byakwe byi hi karharisa emirini, emiehleketweni ni le moyeni. Ehleketa hi matimba lawa u faneleke u va na wona leswaku u khathalela rihanyo ra n’wana wa wena kutani u ma andzisa ma va dzana. Minkarhi yin’wana swi endla leswaku vukati bya hina byi nga fambi kahle.”
MIA: “Swi lava nkarhi ni ku lehisa mbilu swinene ku dyondzisa Angelo swilo swo olova. Loko ndzi karhele, ndzi hatla ndzi hlundzukela nuna wa mina Carlo. Minkarhi yin’wana a hi pfumelelani eka timhaka to karhi kutani hi sungula ku holova.”
Xana wa ri tsundzuka siku leri n’wana wa wena a velekiweke ha rona? A swi kanakanisi leswaku a wu swi langutele hi mahlo-ngati ku n’wi tlakula. Hambiswiritano, eka vatswari vo fana na Carlo na Mia, ntsako wa vona wa hela loko va byeriwa leswaku n’wana wa vona wa vabya kumbe u lamarile.
Xana u ni n’wana loyi a lamaleke? Kutani u nga ha tivutisa loko u ta swi kota ku langutana ni xiyimo xexo hi ndlela leyi humelelaka. Loko swi ri tano, amukela xiyimo. Vatswari vo fana na wena va swi kotile ku langutana ni swiphiqo swo fana ni swa wena hi ndlela leyi humelelaka. Xiya swiphiqo swinharhu leswi tolovelekeke leswi u nga ha langutanaka na swona ni ndlela leyi vutlhari lebyi kumekaka eBibeleni byi nga ku pfunaka ha yona.
XIPHIQO 1: U KUMA SWI KU TIKELA KU AMUKELA MHAKA YA LESWAKU N’WANA WA WENA U LAMARILE.
Vatswari vo tala va titwa va hele matimba loko va kuma leswaku n’wana wa vona wa vabya. Juliana, loyi a nga manana wa le Mexico, u ri: “Loko madokodela ma ndzi byela leswaku n’wana wa hina Santiago, u ni vuvabyi lebyi vuriwaka cerebral palsy, lebyi kavanyetaka matirhelo ya swirho swa miri a ndzi nga tshembi. A ndzi pfilunganyekile.” Van’wana va nga ha titwa hilaha manana wa Muitaliya loyi a vuriwaka Villana a titweke hakona. U ri: “Ndzi hlawule ku va ni n’wana hambileswi swi nga ni khombo eka vavasati vo ringana na mina. Sweswi loko ndzi vona n’wana wa mina a langutana ni swiphiqo leswi fambisanaka ni vuvabyi byakwe bya Down syndrome, ndzi tivona nandzu.”
Loko u titwa u nga pfuni nchumu kumbe u tivona nandzu, xiya leswaku ndlela leyi u titwaka ha yona i ya ntumbuluko. Vuvabyi a ku nga ri xin’wana xa xikongomelo xo sungula xa Xikwembu. (Genesa 1:27, 28) A xi vumbanga vatswari va ri ni vuswikoti byo swi amukela hi ku olova swilo leswi nga riki swa ntumbuluko. I swa ntumbuluko ku va u karhateka tanihi mutswari ngopfu-ngopfu loko wa ha ku tiva hi ta vulema bya n’wana wa wena—rihanyo ra n’wana wa wena. Swi ta teka nkarhi leswaku u tolovela xiyimo xa wena lexintshwa.
Xana ku vuriwa yini loko u tivona nandzu hikwalaho ka vulema bya n’wana wa wena? Tsundzuka leswaku ku hava munhu loyi a yi twisisaka hi ku helela ndlela leyi xitekela, mbango ni swilo swin’wana swi nga ri khumbaka ha yona rihanyo ra n’wana wa wena. Hi hala tlhelo, u nga ha sola nkataku. Papalata moya wo tano. U ta va u endla kahle loko u khomisana ni nkataku naswona u tiyimisela ku khathalela n’wana wa wena.—Eklesiasta 4:9, 10.
XIRINGANYETO: Dyondza hi xiyimo xa n’wana wa wena. Bibele yi ri: “Yindlu yi ta akiwa hi vutlhari, naswona yi ta simekiwa yi tiya hi ku twisisa.”—Swivuriso 24:3.
U nga dyondza swo tala eka vativi va swa vutshunguri lava nga ni vutshila ni le ka tibuku leti tshembekaka. U nga ha fanisa nkarhi lowu u dyondzaka hi xiyimo xa n’wana wa wena ni ku dyondza ririmi lerintshwa. Eku sunguleni, swi nga ha tika, kambe u nga swi kota.
Carlo na Mia, lava tshahiweke eku sunguleni, va lave rungula eka dokodela wa vona ni nhlengeletano leyi tirhanaka ni xiyimo xa n’wana wa vona. Va ri: “Leswi a swi hi pfunanga ntsena ku twisisa swiphiqo leswi hi nga swi langutelaka kambe hi tlhele hi dyondza ni swilo leswi munhu loyi a nga ni vuvabyi bya Down syndrome a nga swi endlaka. Hi xiye leswaku n’wana wa hina a a ta hanya vutomi lebyi tolovelekeke. Leswi swi hi chavelele swinene.”
RINGETA LESWI: Dzika eka leswi n’wana wa wena a nga swi endlaka. Kunguhatani ku endla mintirho tanihi ndyangu. Loko n’wana wa wena a endla nchumu lowunene n’wi bumabumele kutani u tsaka na yena.
XIPHIQO 2: U TITWA U KARHELE NASWONA U VONA ONGE KU HAVA LOYI U NGA VULAVULAKA NA YENA.
U nga ha vona onge matimba ya wena yo tala u ya tirhisela ku khathalela n’wana wa wena loyi a vabyaka. Jenney, loyi a nga manana wa le New Zealand u ri: “Ku ringana malembe yo hlayanyana endzhaku ka loko ndzi kume leswaku n’wana wa mina wa vabya swinene, nkarhi na nkarhi loko ndzi ringeta ku endla mintirho leyi engetelekeke ku tlula leyi ndzi toloveleke ku yi endla ekaya a ndzi titwa ndzi karhele kutani ndzi sungula ku rila.”
Xiphiqo xin’wana ku nga va leswaku u titwa u ri wexe. Ben u ni n’wana loyi a xanisiwaka hi vuvabyi lebyi hlakataka misiha ni vuvabyi bya Asperger. Ben u ri: “Vanhu vo tala a va nge pfuki va yi twisisile hakunene ndlela leyi vutomi bya hina byi nga ha yona.” U nga ha navela ku vulavula ni munhu un’wana. Kambe, vo tala va vanghana va wena va ni vana lava hanyeke kahle. Kutani u titwa u kanakana ku va phofulela ndlela leyi u titwaka ha yona.
XIRINGANYETO: Kombela mpfuno. Kutani u wu amukela loko u nyikiwa wona. Juliana loyi a tshahiweke eku sunguleni u ri, “Minkarhi yin’wana mina ni nuna wa mina a swi hi khomisa tingana ku kombela mpfuno.” Hambiswiritano, u engetela a ku: “Hi dyondze leswaku hi lava mpfuno wa vanhu van’wana. Loko van’wana va hi pfuna a hi titwi hi ri hexe.” Loko munghana wa wena lonkulu kumbe xirho xa ndyangu a lava ku tshama ni n’wana wa wena exinkhubyanini kumbe eminhlanganweni ya Vukreste, swi amukele hi mandla mambirhi. Xivuriso xa Bibele xi ri: “Nakulorhi wa ntiyiso u ni rirhandzu nkarhi hinkwawo, naswona i makwerhu la velekiweke loko ku ri ni maxangu.”—Swivuriso 17:17.
Khathalela rihanyo ra wena. Tanihi leswi ambulense yi faneleke yi cheriwa petirolo nkarhi ni nkarhi leswaku yi ta hambeta yi yisa vavabyi exibedlhele, u fanele u pfuxeta matimba ya wena hi ku dya swakudya leswi faneleke, u endla vutiolori ni ku wisa leswaku u ta hambeta u nyika n’wana wa wena nkhathalelo lowu a wu lavaka. Javier loyi a nga ni n’wana loyi a lamaleke u ri: “N’wana wa mina a nga koti ku famba kutani ndzi vona leswaku ndzi fanele ndzi ringeta ku dya swakudya leswi faneleke. Phela, hi mina loyi ndzi n’wi yisaka kun’wana ni kun’wana!”
Xana u nga wu kuma njhani nkarhi wo khathalela rihanyo ra wena? Vatswari van’wana va cincana ku khathalela n’wana wa vona. Xisweswo mutswari ha un’we wa swi kota ku wisa kumbe ku khathalela swilaveko swin’wana swa yena n’wini. Swi nga ha tika, kambe u fanele u endla xiboho xa leswaku hi yihi mintirho leyi nga riki ya nkoka kutani u tirhisa nkarhi wolowo ku khathalela rihanyo ra wena. Kambe Mayuri loyi a nga manana wa le Indiya u ri: “Eku heteleleni u ta tolovela.”
Vulavula ni munghana loyi a tshembekaka. Hambi ku ri vanghana lava nga riki ni vana lava vabyaka va nga ku chavelela. Nakambe u nga khongela eka Yehovha Xikwembu. Xana xikhongelo xi nga ku pfuna hakunene? Yazmin loyi a nga ni vana vambirhi lava khomiweke hi vuvabyi bya cystic fibrosis, u ri, “Ku ve ni minkarhi yo tika swinene leyi eka yona a ndzi twa onge ndzi ngo fa.” Kambe u engetela a ku: “Ndzi khongela eka Yehovha leswaku a ndzi pfuna ni ku ndzi nyika matimba. Kutani ndzi kuma matimba yo ya emahlweni.”—Pisalema 145:18.
RINGETA LESWI: Kambisisa leswi u swi dyaka, vutiolori bya wena ni nkarhi lowu u wu hetaka u etlele. Xiya ndlela leyi u nga wu xavaka ha yona nkarhi eka mintirho leyi nga riki ya nkoka leswaku u ta khathalela rihanyo ra wena. Tshama u ri karhi u antswisa xiyimiso xa wena hilaha swi lavekaka hakona.
XIPHIQO 3: U KHATHALA NGOPFU HI N’WANA WA WENA LOYI A VABYAKA KU TLULA SWIRHO LESWIN’WANA SWA NDYANGU.
Vuvabyi bya n’wana byi nga endla leswaku swakudya leswi dyiwaka endyangwini swi cinca, laha ndyangu wu yaka kona ni nkarhi lowu vatswari va wu hetaka ni n’wana ha un’we. Hikwalaho ka sweswo, vana lavan’wana va nga ha vona onge vatswari va vona a va na mhaka na vona. Ku engetela kwalaho, vatswari va nga va lava khomekeke swinene hi ku khathalela n’wana wa vona loyi a vabyaka lerova vukati bya vona byi nga fambi kahle. Lionel loyi a nga tatana wa le Liberia u ri: “Minkarhi yin’wana nsati wa mina u vula leswaku u endla mintirho yo tala naswona a ndzi khathali hi n’wana wa hina. Ndzi vona onge a nga ndzi xiximi kutani minkarhi yin’wana a ndzi n’wi hlamuli hi ndlela leyinene.”
XIRINGANYETO: Leswaku u tiyisekisa vana va wena leswaku wa va rhandza, hlela swiendlakalo leswi va swi rhandzaka. Jenney loyi a tshahiweke eku sunguleni u ri: “Minkarhi yin’wana hi endlela n’wana wa hina wa mativula nchumu wo hlawuleka hambi ku ri ku ya dya swakudya swa ninhlikanhi erhesiturente leyi a yi rhandzaka.”
Leswaku u sirhelela vukati bya n’wina, vulavula ni ku khongela ni nkataku. Aseem loyi a nga tatana wa le Indiya, loyi n’wana wakwe a khomiweke hi vuvabyi bya switshetshela u ri: “Hambileswi minkarhi yin’wana mina ni nsati wa mina hi titwaka hi karhele swinene ni ku pfilunganyeka, hi veka nkarhi wo tshama ehansi, hi bula ni ku khongela swin’we. Mixo wun’wana ni wun’wana emahlweni ko va vana va hina va pfuka, hi tinyika nkarhi wo bula hi ndzimana ya Bibele.” Mimpatswa yin’wana ya bula exihundleni emahlweni ko va yi etlela. Mabulo ya n’wina ya le xihundleni ni swikhongelo leswi humaka embilwini swi nga tiyisa vukati bya n’wina hi minkarhi ya mangava. (Swivuriso 15:22) Mpatswa wun’wana wu ri: “Yin’wana ya minkarhi yo tsakisa leyi hi veke na yona evuton’wini bya hina hi ri swin’we yi ve hi masiku lawa a hi koka exilogweni.”
RINGETA LESWI: Bumabumela vana va wena lavan’wana eka nseketelo wihi ni wihi lowu va wu endlelaka n’wana wa wena loyi a vabyaka. Nkarhi na nkarhi kombisa vana va wena ni nuna wa wena rirhandzu ni ku tlangela.
TSHAMA U RI NI NTSHEMBO
Bibele yi tshembisa leswaku ku nga ri khale Xikwembu xi ta susa vuvabyi hinkwabyo ni vulema hinkwabyo lebyi karhataka lavatsongo ni lavakulu. (Nhlavutelo 21:3, 4) Hi siku rero, “ku hava munhu la tshamaka kona la nga ta ku: ‘Ndza vabya.’” *—Esaya 33:24.
Hi nkarhi lowu fanaka, u nga va la humelelaka hambiloko n’wana wa wena a lamarile. Carlo na Mia, lava tshahiweke eku sunguleni va ri: “U nga heli matimba loko swilo hinkwaswo swi vonaka swi nga fambi kahle. Dzika eka swilo leswinene malunghana ni n’wana wa wena, hikuva swi tele.”
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile exihlokweni lexi.
^ ndzim. 29 U nga hlaya leswi engetelekeke malunghana ni xitshembiso xa Xikwembu xa rihanyo leri hetisekeke eka ndzima 3 ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
TIVUTISE . . .
- I yini leswi ndzi swi endlaka ku endla leswaku ndzi va la hanyeke kahle emirini ni ku tiyisa vuxaka bya mina na Yehovha hilaha ndzi nga kotaka hakona?
- Xana ndzi hetelele rini ku bumabumela vana va mina lavan’wana hikwalaho ka mpfuno lowu va wu nyikelaka?


text:
Xana Bibele Yi Nga Ku Pfuna Loko U Ri Ni Swiphiqo Swa Timali Ni Swikweleti?
Nhlamulo ya Bibele
Ina. Milawu ya mune leyi landzelaka ya le Bibeleni yi nga ku pfuna loko u ri ni swiphiqo swa timali ni swikweleti:
Hlela ndlela leyi u nga ta tirhisa ha yona mali ya wena. “
Kunene makungu ya lava va gingiritekaka ma endla leswi pfunaka, kambe un’wana ni un’wana la hatlisaka ngopfu, hakunene u ta wela eku pfumaleni.” (Swivuriso 21:5) U nga tsutsumeli ku xava xilo hileswi xi nga le ka mbhukuto. Hlela ndlela leyi u nga ta yi tirhisa ha yona mali ya wena, kutani u yi namarhela.
Papalata swikweleti leswi nga bohiki. “
Mulombi i nandza wa mulombisi.” (Swivuriso 22:7) Loko se u ri exikweletini naswona u nga swi koti ku xi hakela, ringeta ku vulavurisana ni lava ku lombeke mali malunghana ni ndlela leyinthswa leyi u nga hakelaka ha yona. Phikelela. Tirhisa ndzayo leyi ya le Bibeleni leyi tirhaka eka loyi hi vuphukuphuku a lombaka munhu mali ivi a amukela vutihlamuleri bya ku yi hakela: “
Titsongahate kutani u karhata muakelani wa wena. U nga pfumeleli mahlo ya wena ma wisa kumbe ma pfaleka.” (Swivuriso 6:1-5, God’s Word Bible) Hambiloko xikombelo xa wena xo sungula xi nga humelelanga, phikelela u kombela ku hunguteriwa.
U nga rhangisi mali. “
U nga vi na vutianakanyi kutani u tiyimisela ku fuwa—xiyimo xa wena xi ta hetelela xi nyanye ku tlula leswi u nga swi ehleketaka.” (Swivuriso 28:22, Contemporary English Version) Mavondzo ni makwanga a swi nge endli leswaku u va ni xiphiqo xa mali ntsena kambe swi nga endla leswaku u nga vi na wona nkarhi wa swilo swa moya.
Eneriseka. “
Loko hi ri ni swakudya ni swifunengeto, hi ta eneriseka hi swilo leswi.” (1 Timotiya 6:8) Mali a yi nge endli leswaku munhu a tsaka kumbe a eneriseka. Van’wana va vanhu lava tsakeke swinene emisaveni a va na mali yo tala. Va rhandziwa hi mindyangu ya vona ni hi vanghana va vona naswona va ni vunghana ni Xikwembu.—Swivuriso 15:17; 1 Petro 5:6, 7.


text:
Malombo
Malombo ndi tshithu tshiswa Venda . Malombo ndi zwithu zwo bvaho thungo dza ha Mutele na Ha-Makahane.Ndi zwine na pfa vha tshi ri 'ka Mutele a ku endi nwana a kalu kalula lulembethu' Izwi zwi amba uri wa dalela ha -Mutele kana ha-Makahane u vhuya u na mudzimu wa malombo. Nga u pfufhifhadza malombo o dzhena Venda a tshi bva kha Vhalembethu vha Vhukalanga a taha kha Vhalembethu vha ha-Mutele na vha ha-Makahane fhano Venda.
Vho hwelwaho nga malombo a vha ambi Tshivenda vha ambaT tshikalanga.
Vhatshini vha malombo vha ambara malabi a no pfi Matongo. Vha tshi tshina hu vha hu na ngoma dze vha dzi wana musanda. Dzi tshi fhalala, vhatshini(malombe) na mune wa ngoma vhaya musanda u livhuwa vhamusanda duvha lenelo ndi hone ngoma dzi tshi lidzwa musanda fhedzi.
Malombo a tshinelwa hezwi: Musi muthu a tshi kho u lwala, nanga i ari vhakale vha khou nyaga tshauri na tshauri. Tshenetsho tsha phethiwa mulwadze hupfi u a fhola.


text:
Vanhu Va Magidi Va Dyondza Ku Hlaya Ni Ku Tsala
Hi 2011, Timbhoni ta Yehovha ti pfune vanhu vo tlula 5 700 ku dyondza ku hlaya ni ku tsala.
Ghana:
Emalembeni ya 25 lama hundzeke, hi pfune vanhu vo tlula 9 000 ku dyondza ku hlaya ni ku tsala.
Zambia:
Ku sukela hi 2002, vanhu lava lavaka ku endla 12 000 va antswise vuswikoti bya vona byo hlaya ni byo tsala. Agnes, loyi a nga ni malembe ya 82, u te: “
Loko ku tivisiwe hi ta titlilasi to dyondzisa ku hlaya ni ku tsala, ndzi tsarisile hi ku tsaka lokukulu. Eka dyondzo yo sungula, ndzi dyondze ku tsala vito ra mina!”
Peru:
Xichudeni xin’wana lexi nga ni malembe ya 55 xi tsale xi ku: “
A ndzi nga ehleketi nikatsongo leswaku ndzi nga dyondza ku hlaya ni ku tsala hikuva vatswari va mina a va ndzi yisanga exikolweni.”
Mozambiki:
Vanhu vo tlula 19 000 va dyondze ku hlaya emalembeni ya 15 lama hundzeke. Xichudeni lexi vuriwaka Felizarda xi te: “
Swa ndzi tsakisa leswaku sweswi ndza swi kota ku pfula Bibele kutani ndzi hlayela van’wana matsalwa. Sweswo a swi ndzi tikela swinene eku sunguleni.”
Swihlala swa Solomon:
Rhavi ra hina ri tsale ri ku: “
Enkarhini lowu hundzeke, vanhu vo tala lava tshamaka etindhawini leti nga toxe a va nghenanga xikolo. Nakambe i vatsongo vanhwanyana lava kumeke dyondzo ya ximfumo. Hikokwalaho, vanhu lavakulu va vuyeriwe ngopfu hi titlilasi to dyondzisa ku hlaya ni ku tsala. Endzhaku ko heta khoso yoleyo, vanhu vo tala se va titshemba swinene.”


text:
Ndi Nnyi Muthomi wa Ṱhanzi dza Yehova?
Ndangulo ya musalauno ya Ṱhanzi dza Yehova yo thoma mafheloni a ḓana ḽa vhu-19 ḽa miṅwaha. Nga tshenetsho tshifhinga, tshigwada tshiṱuku tsha vhagudi vha Bivhili tshe tsha vha tshi tshi dzula tsini na Pittsburgh, Pennsylvania, kha ḽa the United States, tsha thoma u sengulusa Bivhili nga nḓila yo dzudzanyeaho. Vha vhambedza pfunzothendwa dzine dza funzwa nga dzikereke na zwine zwa funzwa nga Bivhili zwa vhukuma. Zwe vha zwi guda vha thoma u zwi gandisa kha dzibugu, dzigurannda, na kha magazini une zwino wa vhidzwa Tshiiingamo—Tshi Ḓivhadzaho Muvhuso wa Yehova.
Kha tshenetsho tshigwada tsha vhagudi vha Bivhili vha fulufhedzeaho ho vha hu na munna we a vha a tshi pfi Charles Taze Russell. Naho Russell o ranga phanḓa mushumo wa u gudisa Bivhili nga tshenetsho tshifhinga nahone e mudzudzanyi wa u thoma wa Tshiingamo, o vha e si muthomi wa vhurereli vhuswa. Tshipikwa tsha Russell na vhaṅwe Vhagudi vha Bivhili, samusi tshenetsho tshigwada tsho vha tshi tshi ḓivhiwa nga u ralo nga tshenetsho tshifhinga, tsho vha tshi u ṱuṱuwedza pfunzo dza Yesu Kristo na u tevhela maitele a tshivhidzo tsha ḓana ḽa u thoma ḽa miṅwaha. Samusi Yesu e Muthomi wa Vhukriste, ri mu dzhia e ene muthomi wa ndangulo yashu.—Vha-Kolosa 1:18-20.


text:
Ndzi Nga Wu Endla Njhani Ntirho-kaya Lowu Hinkwawo?
Leswi u nga swi endlaka
Kuma ndhawu yo hlayela eka yona. Ndhawu ya kona a yi fanelanga yi va ni swilo leswi nga ku kavanyetaka. Tirhisa tafula loko swi koteka. U nga pfuli thelevhixini.
Tivekele tipakani. Leswi ntirho wa wena wa xikolo wu nga wa nkoka, endla xiboho xa leswaku u heta ntirho-kaya wa wena ku sungula.
U nga veketeli. Vana ni xiyimiso xo endla ntirho-kaya wa wena naswona u xi namarhela.
Hlela matirhelo ya wena. Rhanga hi ku hlela mintirho leyi u nga ta yi endla hi ku landzelelana ka yona. Yi tsale ephepheni kutani u tlhela u tsala nkarhi lowu u lavaka ku wu heta u ri karhi u endla ntirho ha wun’we. Fungha ntirho wun’wana ni wun’wana loko u heta ku wu endla.
Wisanyana. Loko u kuma leswaku swa ku tikela ku ya emahlweni ni ntirho wa wena, wisanyana. Kambe hatla u vuyela eka ntirho-kaya wa wena loko se u wisile.
Titshembe. Tsundzuka leswaku ku va xichudeni lexinene a swi vuli leswaku u fanele ku va xichudeni xo tlhariha kambe swi lava leswaku u tirha hi ku tiyimisela. (Swivuriso 10:4) U nga swi kota ku pasa tidyondzo ta wena. Loko u tiyimisela u ta pasa.


text:
Xana Ma Wu Endla Ntirho Wa Vurhumiwa?
Ina. Kun’wana ni kun’wana laha hina Timbhoni ta Yehovha hi kumekaka kona, hi ringeta ku kombisa moya wa vurhumiwa hi ku tshamela ku burisana ni vanhu hi ripfumelo ra hina.—Matewu 28:19, 20.
Ku tlula kwalaho, Timbhoni tin’wana ti endzela emigangeni yin’wana kumbe ti rhurhela kona, laha ku nga ni vanhu lava nga si ma twaka mahungu lamanene lama humaka eBibeleni. Tin’wana ti rhurhela ematikweni mambe leswaku ti ndlandlamuxa ntirho wa tona wo chumayela. Ti tsaka swinene hileswi ti hoxaka xandla eku hetisekeni ka vuprofeta lebyi vuriweke hi Yesu, lebyi nge: “Mi ta va timbhoni ta mina . . . ku ya fika endhawini ya le kule swinene ya misava.”—Mintirho 1:8.
Hi 1943, hi simeke xikolo xo letela van’wana va varhumiwa va hina. Ku sukela nkarhi wolowo, Timbhoni leti tlulaka 8 000 ti ye eXikolweni xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower.


text:
JUNE 4, 2014 | MAHUNGU YA MISAVA
Timbhoni Ti Sungula Ku Khoma Mintsombano Ya Matiko Yo Hambana-hambana
NEW YORK—Ntsombano wo sungula wa masiku manharhu lowu nga ni nhloko-mhaka leyi nge “Hambetani Mi Lava Mfumo Wa Xikwembu Ku Sungula!” wa Timbhoni ta Yehovha, wu ta sungula nimixo hi Ravuntlhanu, June 6, 2014, emuakweni wa Ford Field eDetroit, Michigan, le USA. Swiyenge swa ntsombano lowu swi ta hlaleriwa kunene etindhawini tin’wana ta le Arizona, California, Florida, Illinois, Missouri, New Jersey ni le North Carolina naswona swi ta hundzuluxeriwa hi Xialbaniya, Xikorea, Xipolish ni Xiputukezi.
J. R. Brown, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha eyindlu-nkulu ya tona ya misava hinkwayo eBrooklyn, le New York, u te: “Eka mavhiki manharhu yo hetelela, Timbhoni ta le Detroit ni ta le madorobeni leti nga ta hlalela nongonoko lowu eka xikirini, a ti ri karhi ti rhamba vaakelani va tona leswaku va va kona eka xiendlakalo lexi. Entsombanweni wa le Detroit, hi langutele vanhu va tinxaka to hambana-hambana va kwalomu ka 45 000 ku katsa ni vapfhumba vo tlula 2 000 lava humaka eAustralia, Canada, Germany ni leTaiwan.”
Hi ximumu lexi, Timbhoni ta le United States ti ta khoma mintsombano ya matiko ya 16 eswitediyamu leswikulu emadorobeni ya khume. Etindhawini tin’wana nongonoko wu ta hlaleriwa kunene, wu helerile kumbe wu nga helelanga hi Xialbania, Xiarabu, Xiarmenia, Xicanton, Xichuukese, Xicreole xa le Haiti, Xifurwa, Xigriki, Xihindi, Xiiloko, Xiindonesia, Xijapani, Xikorea, Ximandarin, Ximarshall, Xintariyana, Xipaniya, Xiperesiya, Xipolish, Xiromania, Xirhaxiya, Ririmi ra Mavoko ra le Amerika, Xisamoa, Xitagalog, Xitwi na Xivietnam. Eku sunguleni ka June 2014 ku ya eka 2015, Timbhoni ti ta khoma mintsombano leyi eAustralia, Ecuador, England, Germany, Greece, Mexico, South Korea ni le Zimbabwe.
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000


text:
Haku amukela · Tutorial · Cheatsheet · FAQ · Swikomba-ndlela · Mpfuno · Tafula ra mpfuno · Media copyright questions · Tafula ra Swikombo
Vuleteri hita kululamisa eka Wikipediya - Wa amukeriwa!
Wikipediya i incyclopediya le yi lulamisiwa hi ku hlengela laha na wena unga hlengaka vitivi bya wena kona. Vuleteri lebyi byi ta ku pfuna kuva mu Wikipediya.
Matluka lama landzelaka ma ta bula hi swi hlawulekisi swa Wikipediya, ma nyikela swi tsundzuxo eka vusasekisi na matsalele ya timhaka, Vuxokoxoko hi vanhu va muganga wa Wikipediya, ku engeta kwalaho ma ta hlamusela swi nawana swa Wikipediya na mintoloveto ya kona.
Lebyi i vuleteri byo olova, a hi buku yo hlamusela vuenti. Loko u lava vuxokoxoko byo antwsa, landzela minkongomiso yo ya eka matluka manwana lama yelanaka na mhaka leyi. Leswaku u hlaya matluka lawa hinkarhi lowu fanaka, unga ma pfula eka tifasitere tinwana eka inthaneti ya wena.
Kuni minkongomiso yo ya eka matluka ya "Mabokisi ya sava" laha unga dyondzaka hi kuringeta kona. Ringeta swilo swo hambana-hambana naswona uti phina! ku hava loyi anga ta ku karhata eka matluka lawa.
Xiya leswaku: Vuleteri lebyi u tirhisa vuhleri bya tluka lebyi tolovelekeke, loko u pfurile unghena laha wikipediyeni ivi u cince minhlawulo ya wena, minkongomiso yinga va etindhzawini to hambana eka tluka ra wena.


text:
Ha Yini Mi Endzela Vanhu Lava Nga Ni Vukhongeri Bya Vona?
Hi kume leswaku vanhu vo tala lava se va nga ni vukhongeri bya vona va swi tsakela ku bula hi tinhloko-mhaka ta Bibele. I ntiyiso leswaku ha yi xixima mfanelo ya munhu ya ku va eka vukhongeri byakwe naswona a hi sindzisi rungula ra hina eka van’wana.
Loko hi bula hi vukhongeri, hi ringeta ku tirhisa ndzayo ya Bibele kambe hi swi endla hi “
moya wo rhula” ni hi ku kombisa “
xichavo lexi enteke” eka munhu un’wana. (1 Petro 3:15) Ha swi tiva leswaku van’wana va nga ha ri ala rungula leri hi ri chumayelaka. (Matewu 10:14) Kambe sweswo hi ta swi tiva loko hi ya eka vona. Nakambe ha swi xiya leswaku swiyimo swa vanhu swa cinca.
Hi xikombiso, munhu a nga ha va a khomeke ngopfu kambe siku rin’wana a nga swi tsakela ku burisana na hina. Nakambe vanhu va nga ha langutana ni swiphiqo kumbe swiyimo swo karhi leswi nga va endlaka leswaku va tsakela ku twa rungula leri ra le Bibeleni. Hikwalaho, ha swi tsakela ku bula ni vanhu minkarhi yo tala.


text:
Nzulele
Muta wa vhavenda ndi une nzulele yawo ya katela khotsi, mme, vhana, vho makhulu, vho makhadzi na vho malume. Nga tshivenda nwana asi wa muthu muthihi ndi wa vhothe, vha muta, vha dzula tsini na vhothe henefho tshitshavhani.
Murado munwe na munwe wa mutani u na mushumo wa wo. Sa tsumbo vho Makhadzi mushumo wa vho ndi u tandulula thaidzo i fhio na i fhio ngomu mutani zwi tshi katela na u phasa ngeno makhotsimunene vha tshi lavhelesa kualutshele kwa vhana vha vha tukana na u nga ha fha mutani . Vhomakulu vhone vha shuma u lela vhana na u vha gudisa milayo ya vhudifari na thompho. Izwi vha zwi ita nga u anetshela dzingano, dzithai na manwe maitele a sialala a no ita uri nwana a divhe vhubvo hawe.
Vhana vha gudiswa thonifho. Izwi zwi tutuwedzwa nga zwikolo zwa sialala kana ngoma dzine vhana vhothe vha tea u dzi tshina. Nwana wa musidza a tshi thoma u thanya uya musevhethoni, hafha ndi musi a tshi khadivha kha zwila zwine nga tshivenda ha pfi ndi thunga mamu. Musi atshi vha khomba ndi hune a iswa vhushani, ubva afho udo dzena kha tshikanda u swika kha ngoma ya ufhedzisela ya vhasidzana ya Domba.
Vhathannga vhone vhana ngoma dzavho naho vha tshinga diya musevhethoni na dombani. Muthannga uri ono aluwa a iswa kha ngoma ya musanda ine ya vhidzwa vhutamba vhutuka, fhedzi heyi ngoma a i tsheho. Ndi inwe ya ngoma dzine dza khou tea u vusuludzwa kha sialala la vhavenda.
Muthannga wa musiwana kha vhavenda ndi ene anoya hogoni kana murundi. Vhakolo vhone avha fumbi sa izwi i tshipfi a si ya vhavenda huno ndi ngoma i sili. Ipfi ndi ya sili sa izwi hu tshipfi yo wanala ubva kha dzinwe tshaka dzine dzi sivhe Vhavenda.
Vho-makhadzi, vhane vhavha khaladzi dza khotsi, kana khaladzi dza muthannga mutani wa vhavenda vhana mushumo muhulwane vhukuma. Vha dzhiiwa vhe vhone amba dzi fhele kana vhone mutandululi wa dzi thaidzo mutani. Nwana arali o khakha avhuya aya kha Vho-makhadzi zwofhela, zwo ralo-vho na kha muhulwane.
Vho makahadzi vha dovha hafhu vha dzhena kha tshipida tsha u mala mufumakadzi wa henefho mutani. Mufumakadzi ovhuyaho mutani nga kholomo dza vho makhadzi upfi ndi muvhuye.


text:
NDZIMA YA VUMUNE
Yesu Kreste I Mani?
Hi wihi ntirho wo hlawuleka lowu Yesu a wu endlaka?
A a huma kwihi?
A a ri munhu wa njhani?
1, 2. (a) Ha yini ku tiva swo karhi hi munhu la dumeke swi nga vuli swona leswaku u n’wi tiva hilaha ku heleleke? (b) Hi wahi mavonelo yo hambana-hambana lawa vanhu va nga na wona ha Yesu?
KU NI vanhu vo tala lava dumeke emisaveni. Van’wana va dume emugangeni lowu va tshamaka eka wona, kasi van’wana va dume edorobeni kumbe etikweni ra rikwavo. Kambe ku ni lava va dumeke emisaveni hinkwayo. Hambiswiritano, ku tiva ntsena leswaku ximani-mani u dumile a swi vuli leswaku u n’wi tiva hilaha ku heleleke. A swi vuli leswaku u tiva vuxokoxoko bya ndhavuko wa yena ni leswi a nga xiswona.
2 Emisaveni hinkwayo ku na leswi vanhu va nga tshama va swi twa ha Yesu Kreste, hambileswi a hanyeke la misaveni kwalomu ka malembe ya 2 000 lama hundzeke. Hambiswiritano, vanhu vo tala va ni mavonelo yo hambana-hambana hi leswi Yesu a a ri xiswona hakunene. Van’wana va vula leswaku a a ri munhu lonene ntsena. Van’wana va ri a a ri muprofeta. Kasi van’wana va vula leswaku Yesu i Xikwembu kutani u fanele a gandzeriwa. Xana swi tano hakunene?
3. Ha yini swi ri swa nkoka leswaku u va ni vutivi lebyi kongomeke ha Yesu?
3 I swa nkoka leswaku u va ni vutivi lebyi kongomeke ha Yesu. Ha yini? Hikuva Bibele yi ri: “Leswi swi vula vutomi lebyi nga heriki, ku nghenisa ka vona vutivi ha wena, Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso, ni loyi u n’wi rhumeke, Yesu Kreste.” (Yohane 17:3) Ina, ku va ni vutivi lebyi kongomeke ha Yehovha Xikwembu na hi Yesu Kreste swi nga endla leswaku u kuma vutomi lebyi nga heriki. (Yohane 14:6) Ku tlula kwalaho, Yesu u veke xikombiso lexinene xa ndlela leyi hi nga hanyaka ha yona ni leyi hi faneleke hi hanyisana ni van’wana ha yona. (Yohane 13:34, 35) Eka ndzima yo sungula ya buku leyi, hi twe dyondzo leyi nga ntiyiso malunghana ni Xikwembu. Sweswi a hi kambisiseni leswi kahle-kahle Bibele yi swi dyondzisaka ha Yesu Kreste.
MESIYA LA TSHEMBISIWEKE
4. Rito leri nge “Mesiya” ni leri nge “Kreste,” ma vula yini?
4 Khale ka khaleni loko Yesu a nga si velekiwa la misaveni, Bibele yi profete hi ta ku ta ka loyi Xikwembu a xi ta n’wi rhumela tanihi Mesiya kumbe Kreste. Rito leri nge “Mesiya,” (leri humaka eka rito ra Xiheveru) na “Kreste” (leri humaka eka rito ra Xigriki), havumbirhi bya wona ma vula “Mutotiwa.” Munhu loyi la tshembisiweke a a ta totiwa, leswi vulaka leswaku Xikwembu a xi ta n’wi hlawula leswaku a endla ntirho wo hlawuleka. Eka tindzima tin’wana leti landzelaka hi ta dyondza swo tala hi xikhundlha xo hlawuleka lexi Mesiya a nga ta nyikiwa xona leswaku a hetisisa switshembiso swa Xikwembu. Hi ta tlhela hi dyondza hi mikateko leyi Yesu a nga hi tiselaka yona sweswi. Hambiswiritano, a swi kanakanisi leswaku loko Yesu a nga si velekiwa, vanhu vo tala va lave ku tiva leswaku ‘I mani loyi a a ta va Mesiya?’
5. I yini lexi vadyondzisiwa va Yesu a va nga xi kanakani ha yena?
5 Hi lembe-xidzana ro sungula C.E., vadyondzisiwa va Yesu wa le Nazareta a va nga kanakani nikatsongo leswaku a a ri yena Mesiya la tshembisiweke. (Yohane 1:41) Un’wana wa vadyondzisiwa, ku nga wanuna la vuriwaka Simoni Petro, u byele Yesu hi ku kongoma a ku: “U Kreste.” (Matewu 16:16) Kambe, i yini lexi tiyisekiseke vadyondzisiwa volavo, lexi na hina hi nga tiyisekaka ha xona leswaku hakunene Yesu i Mesiya la tshembisiweke?
6. Kombisa ndlela leyi ha yona Yehovha a pfuneke vanhu va yena lava tshembekaka leswaku va tiva Mesiya.
6 Vaprofeta va Xikwembu lava hanyeke emahlweni ko va Yesu a ta emisaveni, va profete timhaka to tala ha Mesiya. Timhaka leti a ti ta pfuna vo tala leswaku va kota ku n’wi tiva. Hi nga swi fanisa hi ndlela leyi: A hi nge u rhumiwa ku ya landza munhu loyi u nga si tshamaka u n’wi vona, munhu loyi u le xitichini xa mabazi lexi nga lo mphaa, hi vanhu kumbe exitichini xa xitimela kumbe erivaleni ra swihaha-mpfhuka leri ku kalaka ni vuphelo bya marha hi ku tala ka vanhu. Xana a swi nga ta ku olovela loko u byeriwe swo karhi hi munhu wa kona? Hilaha ku fanaka, Yehovha u tirhise vaprofeta va le Bibeleni leswaku va hlamusela hi vuxokoxo, leswi Mesiya a a ta swi endla ni leswi a a ta langutana na swona. Ku hetiseka ka vuprofeta byebyo byo tala a ku ta pfuna vanhu lava tshembekaka leswaku va n’wi tiva hi ku olova.
7. Hi wahi marito ya vaprofeta vambirhi lama hetisekeke, lawa a ma khumba Yesu?
7 Anakanya hi swikombiso swimbirhi ntsena. Xo sungula, loko ka ha sale malembe lama tlulaka 700 leswaku a ta emisaveni, muprofeta Mikiya u profete leswaku Loyi a tshembisiweke u ta velekeriwa eBetlehema, ku nga ximutana xa le tikweni ra Yuda. (Mikiya 5:2) Kahle-kahle Yesu u velekeriwe kwihi? Kona eximutanini xexo! (Matewu 2:1, 3-9) Xikombiso xa vumbirhi, loko ka ha sale malembe-xidzana yo tala leswaku a velekiwa, vuprofeta lebyi tsariweke eka Daniyele 9:25, byi boxe rona lembe leri Mesiya a a ta velekiwa ha rona—ku nga 29 C.E. * Ku hetiseka ka vuprofeta lebyi ni byin’wana, ku kombisa leswaku Yesu a a ri Mesiya la tshembisiweke.
8, 9. Hi byihi vumbhoni lebyi humeleke erivaleni loko Yesu a khuvuriwa, bya leswaku a a ri Mesiya?
8 Vumbhoni byin’wana bya leswaku Yesu a a ri Mesiya byi humele erivaleni loko lembe ra 29 C.E. ri ya eku heleni. Rona lembe rero, Yesu u ye eka Yohane lowa Mukhuvuri, leswaku a ta n’wi khuvula eNambyeni wa Yordani. Yehovha u tshembise Yohane leswaku u ta n’wi nyika xikombiso lexi a nga ta tiva Mesiya ha xona. Yohane u xi vonile xikombiso xexo loko a khuvula Yesu. Loko Bibele yi vula leswi endlekeke, yi ri: “Loko Yesu a khuvuriwile, a huma hi ku hatlisa ematini; kutani waswivo, matilo ma pfuleka, a vona moya wa Xikwembu wu xika ku fana ni tuva wu ta ehenhla ka yena. Waswivo! Nakambe, ku huma rito ematilweni, ri ku: ‘Loyi i N’wananga, la rhandzekaka, loyi ndzi n’wi amukeleke.’” (Matewu 3:16, 17) Endzhaku ka loko Yohane a vonile ni ku twa leswi endlekeke, a nga swi kanakananga nikatsongo leswaku Yesu u rhumiwe hi Xikwembu. (Yohane 1:32-34) Yesu u ve Mesiya, kumbe Kreste, la hlawuriweke ku va Murhangeri ni Hosi, loko moya wa Xikwembu kumbe matimba ya xona lama tirhaka, ma chuluriwe ehenhla ka yena siku leri a khuvuriweke ha rona.—Esaya 55:4.
9 Ku hetiseka ka vuprofeta bya Bibele ni xitiyisekiso xa Yehovha Xikwembu hi byakwe, ku swi veka erivaleni leswaku Yesu a a ri Mesiya la tshembisiweke. Kambe, Bibele yi hlamula swivutiso swin’wana swimbirhi swa nkoka ha Yesu Kreste: Xo sungula, xana a a huma kwihi? Xa vumbirhi, a a ri munhu wa njhani?
YESU A A HUMA KWIHI?
10. Xana Bibele yi vula leswaku Yesu a a ri kwihi loko a nga si ta la misaveni?
10 Bibele yi dyondzisa leswaku Yesu a a tshama etilweni loko a nga si ta la misaveni. Mikiya u profete leswaku Mesiya a a ta velekiwa eBetlehema a tlhela a vula leswaku a a ri wa ‘masungulo lama sukelaka eminkarhini yo sungula.’ (Mikiya 5:2) Yesu hi byakwe u vule ko tala leswaku a a tshama etilweni a nga si velekiwa tanihi munhu wa nyama. (Yohane 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5) Tanihi xivumbiwa xa moya etilweni, Yesu a a ri ni vuxaka byo hlawuleka na Yehovha.
11. Bibele yi swi kombisa hi ndlela yihi leswaku Yesu i N’wana wa Yehovha la rhandzekaka ngopfu?
11 Yesu i N’wana la rhandzekaka ngopfu eka Yehovha—ku ni xivangelo lexi twalaka xa sweswo. U vuriwa “mativula ya ntumbuluko hinkwawo,” hikuva hi yena xivumbiwa xo sungula lexi Xikwembu xi xi tumbuluxeke. * (Vakolosa 1:15) Ku ni xivangelo xin’wana lexi endlaka leswaku N’wana loyi a rhandzeka ngopfu. Hi yena “N’wana la tswariweke a ri swakwe.” (Yohane 3:16) Leswi swi vula leswaku Yesu hi yena loyi Xikwembu xi n’wi vumbeke hi xoxe. Naswona Yesu hi yena loyi Xikwembu xi n’wi tirhiseke loko xi vumba swilo leswin’wana hinkwaswo. (Vakolosa 1:16) Nakambe, Yesu u vuriwa “Rito.” (Yohane 1:14) Leswi swi hi byela leswaku Xikwembu a xi tirhisa yena leswaku a xi vulavulela, a swi kanakanisi leswaku a a hundzisa marungula ni swileriso leswi humaka eka Tatana, a swi hundzisela eka vana lavan’wana va moya ni va nyama.
12. Hi swi tivisa ku yini leswaku N’wana loyi wa mativula a nga ringani ni Xikwembu?
12 Xana N’wana loyi wa mativula wa ringana ni Xikwembu hilaha van’wana va vulaka hakona? Bibele yi vula leswaku a swi tano. Hilaha hi voneke hakona eka ndzimana leyi hi humaka eka yona, N’wana loyi u vumbiwile. Swi le rivaleni leswaku u ni masungulo, kasi Yehovha Xikwembu a nga na masungulo kumbe makumu. (Pisalema 90:2) N’wana la tswariweke a ri swakwe a nga si tshama ni siku ni rin’we a teriwa hi mianakanyo ya leswaku a tiringanisa ni Tata wa yena. Bibele yi swi humesela erivaleni leswaku Tatana u nkulu eka N’wana. (Yohane 14:28; 1 Vakorinto 11:3) Yehovha hi yena a ri yexe la nga “Xikwembu xa Matimba Hinkwawo.” (Genesa 17:1) Hikwalaho a nga kona la ringanaka na yena. *
13. Xana Bibele yi vula yini loko yi ku, N’wana “i xifaniso xa Xikwembu lexi nga vonakiki”?
13 Yehovha ni N’wana wa yena wa mativula va hete tibiliyoni ta malembe va ri vanakulobye lavakulu—ka ha sele nkarhi wo leha leswaku ku vumbiwa matilo lama nga ni tinyeleti swin’we ni misava. A swi kanakanisi leswaku a va rhandzana ngopfu! (Yohane 3:35; 14:31) N’wana loyi la rhandzekaka a a tekelele Tata wa yena. Hi yona mhaka leyi Bibele yi vulaka leswaku N’wana loyi “i xifaniso xa Xikwembu lexi nga vonakiki.” (Vakolosa 1:15) Ina, N’wana loyi wa le tilweni u swi kombisile leswaku u tekelele timfanelo ni vumunhu bya Tata wa yena hilaha n’wana wa munhu wa nyama a nga tekelelaka tata wakwe hakona hi tindlela to hambana-hambana.
14. Swi tise ku yini leswaku N’wana wa Yehovha la nga yexe a velekiwa a ri munhu wa nyama?
14 N’wana wa Yehovha la tswariweke a ri swakwe u suke etilweni hi ku tirhandzela, a ta emisaveni leswaku a ta va munhu wa nyama. Kambe, u nga ha vutisa u ku, ‘Swi kotekise ku yini leswaku munhu wa moya a velekiwa a ri munhu wa nyama?’ Leswaku sweswo swi koteka, Yehovha u endle singita. Loko N’wana wa yena wa mativula a ha ri etilweni, Yehovha u teke vutomi bya yena a byi nghenisa embelekweni wa nhwana wa Muyuda, la vuriwaka Mariya. A swi kalanga swi lava tatana wa nyama. Hi ndlela yoleyo Mariya u veleke n’wana la hetisekeke kutani a n’wi thya vito ra Yesu.—Luka 1:30-35.
XANA YESU A A RI MUNHU WA NJHANI?
15. Ha yini hi vula leswaku ha Yesu hi kota ku n’wi tiva kahle Yehovha?
15 Leswi Yesu a swi vuleke ni ku swi endla loko a ri la misaveni, swi hi pfuna leswaku hi n’wi tiva ku antswa. Kasi xa nkoka swinene, ha Yesu, hi kota ku n’wi tiva kahle Yehovha. Ha yini swi ri tano? Phela u nga rivali leswaku N’wana loyi i xifaniso lexi heleleke xa Tata wa yena. Hi yona mhaka leyi Yesu a byeleke un’wana wa vadyondzisiwa va yena a ku: “Loyi a ndzi voneke u vone na Tatana.” (Yohane 14:9) Tibuku ta mune ta Bibele leti vuriwaka Tievhangeli—ku nga Matewu, Marka, Luka na Yohane—ti hi byela swo tala hi ta vutomi, mintirho ni hi vumunhu bya Yesu Kreste.
16. Xana rungula ra Yesu a ri dzike ngopfu eka yini, naswona a ri huma eka mani?
16 Yesu a a tiveka ngopfu tanihi “Mudyondzisi.” (Yohane 1:38; 13:13) Xana a a dyondzisa yini? Rungula ra yena a ri dzike ngopfu eka “mahungu lamanene ya mfumo”—ku nga Mfumo wa Xikwembu, hulumendhe ya le tilweni, leyi nga ta fuma misava hinkwayo ni leyi nga ta tisela vanhu lava yingisaka mikateko ya hilaha ku nga heriki. (Matewu 4:23) Rungula leri a ri huma eka mani? Yesu hi byakwe u te: “Leswi ndzi swi dyondzisaka a hi swa mina, kambe i swa loyi a ndzi rhumeke,” ku nga Yehovha. (Yohane 7:16) Yesu a a swi tiva leswaku Tata wakwe u lava leswaku vanhu va twa mahungu lamanene ya Mfumo. Eka Ndzima 8, hi ta dyondza leswi engetelekeke hi Mfumo wa Xikwembu ni leswi wu nga ta swi endla.
17. Yesu a a dyondzisa kwihi, naswona ha yini a a tikarhatela ku dyondzisa vanhu?
17 Hi kwihi laha Yesu a a dyondzisa kona? A a dyondzisa kun’wana ni kun’wana laha a a kuma vanhu kona—ematiko-xikaya ni le madorobeni, eswimitanini, etindhawini ta vuxaviselo ni le makaya ya vanhu. Yesu a a nga rindzeli leswaku vanhu va ta eka yena. A a ya eka vona. (Marka 6:56; Luka 19:5, 6) Ha yini Yesu a tikarhate hi ndlela yoleyo, a heta nkarhi wo tala swonghasi a chumayela ni ku dyondzisa? Hikuva loko a endla tano, a a endla leswi Xikwembu xi n’wi rhumeke swona. Minkarhi hinkwayo Yesu a a endla ku rhandza ka Tata wa yena. (Yohane 8:28, 29) Kambe, a ku ri ni xivangelo xin’wana lexi endleke leswaku a chumayela. A a yi twela vusiwana mintshungu leyi a yi ta eka yena yi ta n’wi vona. (Matewu 9:35, 36) A yi honisiwa hi varhangeri va vukhongeri, lava a va fanele va yi dyondzisa ntiyiso malunghana ni Xikwembu ni hi swikongomelo swa xona. Yesu a a swi tiva kahle leswaku vanhu va ni torha ra rungula ra Mfumo.
18. Hi tihi timfanelo ta Yesu leti ti ku tsakisaka ngopfu?
18 Yesu a a ri munhu wa rirhandzu ni ntwela-vusiwana swinene. Hi yona mhaka leyi a swi olova leswaku vanhu va n’wi tolovela naswona a a ri ni tintswalo. Hambi ku ri vana a va titwa va ntshunxekile loko va ri na yena. (Marka 10:13-16) Yesu a a nga ri na xihlawuhlawu. A a venga vukanganyisi ni vuhomboloki. (Matewu 21:12, 13) U kombe vavasati xichavo hambileswi hi nkarhi wolowo a va tekeriwa ehansi naswona va nga ri na timfanelo to ya kwihi. (Yohane 4:9, 27) Yesu a a titsongahata swi suka embilwini. Siku rin’wana u hlambise vaapostola va yena milenge, ku nga ntirho lowu hi ntolovelo wu endliwaka hi nandza.
19. Hi xihi xikombiso xa leswaku Yesu a a tshama a tiyimisele ku nyika vanhu leswi va swi pfumalaka?
19 Yesu a a tshama a tiyimisele ku nyika vanhu leswi va swi pfumalaka. Leswi swi vonake kahle loko a hanyisa vanhu hi singita, hi ku pfuniwa hi matimba ya moya wa Xikwembu. (Matewu 14:14) Hi xikombiso, wanuna un’wana loyi a a ri ni nhlokonho, u fike eka Yesu, a ku: “Loko u swi lava, u nga ndzi basisa.” Yesu u twe ku vava ni ku xaniseka loku a ku twiwa hi wanuna loyi. Hiloko ntwela-vusiwana wu n’wi susumetela leswaku a tshambuluta voko a khumba wanuna yoloye, ivi a ku: “Ndza swi lava. Basisiwa.” Kutani wanuna yoloye a hanyisiwa! (Marka 1:40-42) Anakanya ndlela leyi wanuna yoloye a titweke ha yona!
U TSHEMBEKE KU YA FIKA EMAKUMU
20, 21. Yesu u xi veke njhani xikombiso xa ku tshembeka eka Xikwembu etimhakeni hinkwato?
20 Yesu u veke xikombiso lexinene ngopfu xa ku yingisa Xikwembu etimhakeni hinkwato. U tshame a tshembekile eka Tata wa yena wa le tilweni, eka swiyimo hinkwaswo leswi a langutaneke na swona hambileswi a kanetiweke ni ku xanisiwa hi tindlela to hambana-hambana. Yesu u yime a tiyile kutani u kote ku hlula miringo ya Sathana. (Matewu 4:1-11) Ku ve ni nkarhi lowu maxaka ya Yesu a ma nga pfumeli eka yena, ma kala ma vula leswaku “wa hlanya.” (Marka 3:21) Kambe Yesu a nga swi pfumelelanga sweswo leswaku swi n’wi kavanyeta; u ye emahlweni ni ntirho wa Xikwembu. Hambileswi Yesu a rhukaniweke ni ku tseketseriwa, u tikhomile, a nga ringetanga ku tirihisela eka valala va yena.—1 Petro 2:21-23.
21 Yesu u tshame a tshembekile kukondza a fa rifu ra tihanyi emavokweni ya valala va yena. (Vafilipiya 2:8) Twana leswi a swi tiyiseleleke hi siku ro hetelela a ha ri munhu wa nyama. U khomiwile, a hehliwa hi timbhoni ta mavunwa, a voniwa nandzu hi vaavanyisi vo homboloka, a hlekuriwa hi ntshungu lowu n’wi pfukeleke a tlhela a xanisiwa hi masocha. Loko se a beleriwe emhandzini, u koke moya ro hetelela kutani a huwelela a ku: “Swi hetisekile!” (Yohane 19:30) Hambiswiritano, endzhaku ka masiku manharhu Yesu a file, Tata wa yena wa le tilweni u n’wi pfuxile, ivi a n’wi nyika vutomi bya moya. (1 Petro 3:18) Endzhaku ka mavhiki ma nga ri mangani, u tlhelele etilweni. U fike kona a “tshama evokweni ra xinene ra Xikwembu,” kutani a yimela leswaku a nyikiwa matimba ya vuhosi.—Vaheveru 10:12, 13.
22. I yini leswi Yesu a swi hetisiseke hi ku tshama a tshembekile kukondza a fa?
22 I yini leswi Yesu a swi hetisiseke hi ku tshama a tshembekile kukondza a fa? Kahle-kahle, rifu ra Yesu ri hi pfulele ndlela yo kuma vutomi lebyi nga heriki emisaveni leyi nga paradeyisi, hi ku pfumelelana ni xikongomelo xa Yehovha xa le ku sunguleni. Ndzima leyi landzelaka yi ta hlamusela leswaku rifu ra Yesu ri swi endlisa ku yini sweswo.
^ ndzim. 7 Leswaku u kuma nhlamuselo hi vuprofeta bya Daniyele lebyi hetisekeke eka Yesu, vona Xiengetelo lexi kumekaka eka matluka 197-9.
^ ndzim. 11 Yehovha u vitaniwa Tatana hikuva hi yena Mutumbuluxi. (Esaya 64:8) Tanihi leswi Yesu a tumbuluxiweke hi Xikwembu, u vitaniwa N’wana wa Xikwembu. Swi tano ni hi swivumbiwa leswin’wana swa moya, na swona swi vitaniwa vana va Xikwembu ku katsa na Adamu hi yexe.—Yobo 1:6; Luka 3:38.
^ ndzim. 12 Leswaku u kuma vumbhoni lebyi engetelekeke bya leswaku N’wana loyi wa mativula a nga ringani ni Xikwembu, vona Xiengetelo eka matluka 201-4.


text:
Ma Hleriwe Njhani Mavandlha Ya N’wina?
Evandlheni rin’wana ni rin’wana ku ni huvo ya vakulu leyi ri langutelaka. Mavandlha ya kwalomu ka 20 ma vumba xifundzha naswona swifundzha swa kwalomu ka 10 swi vumba muganga. Ku ni vakulu lava endzelaka mavandlha nkarhi na nkarhi, va vuriwa valanguteri va xifundzha ni valanguteri va muganga.
Nkongomiso wa Bibele ni swiletelo swi huma eka Huvo leyi Fumaka, ku nga vanhu lava ku nga khale va ri Timbhoni lava sweswi va nga eyindlu-nkulu ya misava hinkwayo leyi nga le Brooklyn, eNew York.—Mintirho 15:23-29; 1 Timotiya 3:1-7.


text:
Mahungu Ya Sweswinyana
MAHUNGU YA MISAVA
Timbhoni Ta Yehovha Ti Sungula Ku Khoma Mintsombano Ya Matiko Yo Hambana-hambana
Ntsombano wo sungula wa matiko yo hambana-hambana wa 2014 na 2015 wa Timbhoni ta Yehovha wu ta sungula hi Ravuntlhanu hi June 6, 2014, emuakweni wa Ford Field, eDetroit, Michigan, le USA. Swiyenge swa ntsombano lowu swi ta voniwa kunene eka xikirini etindhawini tin’wana ta khume ta le United States.
MAHUNGU YA MISAVA
Guy H. Pierce, Xirho Xa Huvo Leyi Fumaka Ya Timbhoni Ta Yehovha, U File
MAHUNGU YA MISAVA
Timbhoni Ta Yehovha Ti Humesa Bibele Leyi Pfuxetiweke Ya Marito Lamakulu
PHILIPPINES


text:
Bio: I am music, I love music
Nyeleti ya Valoyi
Vangama tshukeleni
Ndzi pfumeleli ndzi dyondzisa tiko hi rixaka ra wena –
Tata wa ka Valoyi I Cangamirhi, van’wani va ku a velekiwa hi Nelombe. Cangamirhi u veleke Golokhulu, ivi Golokhulu a veleka Xirimbi na Hwambi kumbe Gutse. Hwambi aa tekile hahani, kutani Xirimba a ku ka yena: “Famba, noyi.” Hi laha vito ra Valoyi ri humaka kona, Xivongo xa ka vona a xi ri xa Vanyanyi, na sweswi va ha tivula Vanyayi.
“Hi va ka ncila a va ololi”
Va ka Valoyi hinkwavo va vula leswi, swi komba leswaku I Makalanga lava cinaka nfenhe (Mdondolofana). Va khale a va tirunga magadzi ya madzovo ya tinfenhe.
Va Xirimbi va ku: “Hi va ka Nxolwana, va ka Xihlumule, va Xinyangana, wa Ngondomu, wa Ntehe, hi soko ra Gwambe, hi huma maribyeni va ka Xirimbi, mbhani, a va rimi hi xikomu, hi huma n’wahuveni na Mphohweni, na Maxalaleni, na Maphileni, na Xikombeni, hi huma hi ya Vutsonga, hi hangalasa ni Mbhekweni.”
Nhlamuselo: Soko ra Gwambe va vula ndlela leyi Hwambi a nga famba ha yona loko a ta hi le Musapap Vunyayini. Va ka Xirimbi va sale va Landza Hwambi Vutsongeni, ivi va mitiwa hi Vatsonga.
Xitsonga xi hlola swo saseka!
Loko u tsakela ku va un’we wa va nhwana va #SheTsonga, ni rhumeli email ekaadmin@fanathepurp.co.za (nhlokomhaka: #SheTsonga).
Eka Twitter: @TheRealStar_ & @FanaThePurp #SheTsonga
Eka Facebook, tsakela Fana The Purp


text:
XALAMUKA! SEPTEMBER 2014
Ndlela Yo Langutana Ni Ntshikilelo Lowu Vangiwaka Hi Ntirho
Ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho wu nga ku vangela mavabyi. I yini leswi u nga swi endlaka malunghana na wona?
Ta Rivala
Tinhloko-mhaka ti katsa: nawu lowu lavaka leswaku vana va khathalela vatswari lava dyuhaleke, ku xanisiwa ka vavasati ni ku endliwa ka tifeki ta swilo leswi xaviwaka ngopfu.
Ndlela Yo Langutana Ni Ntshikilelo Lowu Vangiwaka Hi Ntirho
Tindlela ta mune leti nga ku pfunaka u ringanisela loko swi ta emhakeni ya ntirho ni ku sivela ntshikilelo.
Xikhongelo
Xana hi fanele hi khongela eka tintsumi kumbe vakwetsimi?
Ndlela Yo Tshika Xikhomela
Ku rivalela munghana wa wena wa vukati loko a ku dyoherile, xana swi vula leswaku u fanele u bakanya xihoxo xakwe kumbe u endla onge a ku na xo biha lexi endlekeke?
Vuvabyi Bya Chukele
—U Nga Tisirhelela Njhani?
Vanhu va kwalomu ka 90 wa tiphesente a va swi tivi leswaku chukele ra miri wa vona ri le henhla.
Tiko Ra Spaniya Ri Hlongola Vamorisco
Mhaka leyi ya va-1600 yi endle leswaku vaaka-tiko va nghena kereke ya Khatoliki.
Swimhondzwana Swa Njiya Leswi Kotaka Ku Twa Hi Ku Hatlisa
Tinjiya leti hahaka hi ntlawa ti swi kotisa ku yini ku papalata ku chayisana?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Ndzi Nga Swi Hlamusela Njhani Leswi Ndzi Swi Pfumelaka Malunghana Ni Timhaka Ta Masangu?
Loko vo ku vutisa va ku, ‘Xana a wu si tshama u endla timhaka ta masangu?’ u nga swi kota ku tirhisa Bibele ku hlamusela leswi u swi pfumelaka hi timhaka ta masangu?
Leswi Tintangha Ta Wena Ti Swi Vulaka Hi Ku Va Ni Xinamu
Twana leswi vantshwa va swi vulaka malunghana ni vuyelo bya ku va ni xinamu ni bya ku tirhisa nkarhi wa wena hi vutlharhi.
Xikwembu Xi Rhuma Muxe aEgipta
Muxe na Aroni va kombise xivindzi loko va vulavula na Faro loyi a ri ni matimba. Kopani tidyondzo leti ivi mi burisana hi tona tanihi ndyangu.


text:
Xana Ma Humesa Vukhume?
E-e, Timbhoni ta Yehovha a ti humesi vukhume; ntirho wa hina wu seketeriwa hi minyikelo ya ku tirhandzela leyi ku nga boxiwiki leswaku yi huma eka vamani. I yini vukhume naswona ha yini Timbhoni ta Yehovha ti nga byi humesi?
Xileriso xa ku humesa vukhume kumbe tiphesente ta khume ta swilo leswi munhu a nga na swona a ku ri xin’wana xa swileriso leswi a swi tsariwe eka Nawu wa Muxe lowu a wu nyikiwe tiko ra khale ra Israyele. Hambiswiritano, Bibele yi swi veke erivaleni leswaku Nawu wolowo wa Muxe
Ematshan’weni yo va Timbhoni ta Yehovha ti nyikela vukhume ni magandzelo, ti tekelela Vakreste vo sungula naswona ti seketela ntirho wa tona wo chumayela hi tindlela timbirhi: hi ku chumayela ni ku dyondzisa handle ko hakeriwa swin’we ni ku humesa minyikelo ya ku tirhandzela.
Xisweswo hi landzela nawu wa Bibele lowu nyikiweke Vakreste lowu nge: “Un’wana ni un’wana a a endle hilaha a boheke hakona embilwini yakwe, ku nga ri hi ku vilela kumbe hi ku sindzisiwa, hikuva Xikwembu xi rhandza munyiki la tsakeke.”—2 Vakorinto 9:7.


text:
Naa Ṱhanzi dza Yehova Ndi Vhazion?
Hai. Ṱhanzi dza Yehova ndi Vhakriste vhane vha thea zwine vha zwi tenda kha Maṅwalo. Naho vhathu vha vhuṅwe vhurereli vha tshi funza uri u kuvhangana ha Vhayuda ngei Palestina zwi tshimbidzana na vhuporofita ha Maṅwalo, Ṱhanzi dza Yehova a vha tendelani na zwenezwo. A vha tendi uri zwenezwi zwiitea zwa politiki zwo bulwa nga ho livhaho hu tshee nga phanḓa Maṅwaloni. Zwi re zwone ndi uri Maṅwalo ha tikedzi muvhuso naho u ufhio wa politiki kana u hulisa muṅwe murafho kana vhaṅwe vhathu u fhira vhaṅwe. Tshiingamo, tshine tsha vha magazini wa lwa mulayo wa Ṱhanzi dza Yehova, tsho bula nga hu pfalaho uri: “Maṅwalo ha tikedzi Vhuzion ha lwa politiki.”
Encyclopædia Britannica i ṱalusa Vhuzion sa “dzangano ḽa lushaka ḽa Vhayuda ḽine tshipikwa tshaḽo ha vha u sika na u tikedza shango ḽine ḽa ḓo dzula Vhayuda ngei Palestina.” Ḽi bva kha vhurereli na kha politiki. Ṱhanzi dza Yehova a vha tikedzi pfunzothendwa ya vhurereli ya Vhuzion nahone a vha dzhii sia na luthihi kha politiki ya Vhuzion.
Ndangulo ya Ṱhanzi dza Yehova ndi ya vhurereli nga ho fhelelaho nahone a i tikedzi dzangano naho ḽi ḽifhio ḽa vhurereli, u katela na Vhuzion. Zwi a ḓivhea vhukuma uri Ṱhanzi dza Yehova a vha dzhii sia na luthihi kha zwa politiki nahone kha maṅwe mashango Ṱhanzi dzo tovholwa lu vhavhaho nga nṱhani ha u hana u dzhia sia kha zwa politiki. Ri a tenda tshoṱhe uri ndi Muvhuso wa Mudzimu wa ṱaḓulu fhedzi, une wa ḓo ḓisa mulalo kha ḽino ḽifhasi; a hu na muvhuso wa vhathu kana dzangano ḽine ḽa ḓo kona u khunyeledza zwenezwi.
Maitele a mutheo a zwine zwa tendwa nga Ṱhanzi dza Yehova, hu sa londwi hune vha dzula hone, ndi u thetshelesa milayo ya mivhuso i vha vhusaho. A vha vutsheli vhavhusi kana u ṱanganela kha nndwa.


text:
Xana Mi Ringeta Ku Ponisiwa Hi Ku Chumayela Hi Yindlu Ni Yindlu?
E-e. Hambilesw nkarhi hinkwawo hi chumayelaka hi yindlu ni yindlu, a hi pfumeli leswaku sweswo swi ta endla hi ponisiwa. (Vaefesa 2:8) Ha yini?
Ehleketa hi xifananiso lexi: Anakanya hi wanuna lonene la tshembiseke ku nyika munhu un’wana ni un’wana nyiko yo durha loko munhu wa kona a fika endhawini yo karhi hi siku leri a ri vekeke. Loko a wu n’wi tshemba hakunene, xana a wu nga ta endla leswi a swi vulaka? Swi le rivaleni leswaku a wu ta swi endla. Swi nga ha endleka leswaku a wu ta byela vanghana ni ndyangu wa wena hi mhaka leyi, leswaku na vona va ta kota ku yi kuma nyiko leyi. Hambiswiritano, a wu nga ta yi kuma hileswi u endlaka leswi a swi vulaka. U yi kuma hi leswi wanuna yoloye a swi lavaka ku ku nyika yona.
Hilaha ku fanaka, Timbhoni ta Yehovha ta xi tshemba xitshembiso xa Xikwembu xa leswaku vanhu lava va xi yingisaka va ta hanya va nga ha fi. (Varhoma 6:23) Hi ringeta hi matimba ku avelana ni van’wana leswi hi swi pfumelaka, hi ri karhi hi tshemba leswaku va ta vuyeriwa eka switshembiso swa Xikwembu. Kambe a hi pfumeli leswaku loko hi chumayela hi ta ponisiwa. (Varhoma 1:17; 3:28) Loko a ku nga ri tintswalo ta Xikwembu, kahle-kahle, a xi kona lexi munhu a nga xi endlaka leswaku a faneleka ku kuma nkateko wolowo lowukulu swinene. “
Xi hi ponisile. A ku nga ri hi mhaka ya mintirho leyo lulama leyi hi hexe hi yi endleke, kambe xi hi ponisile hi tintswalo ta xona.”—Tito 3:5, Bibele—Mahungu Lamanene.


text:
SIERRA LEONE NA GUINEA
Yehovha U Ndzi Pfunile
Jay Campbell
U VELEKIWE HI 1966
U KHUVURIWE HI 1986
MATIMU YAKWE HI KU KOMISA U ni vuvabyi byo khwanyana swirho kambe u ve phayona ra nkarhi hinkwawo.
NDZI kule ndzi lamarile ku sukela emasengeni ku ya fika emilengeni naswona a ndzi tshama enkomponi le Freetown swin’we ni mana wa mina ni mindyangu yin’wana yo hlayanyana leyi sweleke. Leswi a ndzi ri ni tingana ni ku chava leswaku vanhu va ta ndzi teka njhani, ndzi humele ehandle ka nkomponi ro sungula endzhaku ka malembe ya 18.
Loko ndzi ri ni malembe ya 18, Pauline Landis, loyi a nga Mbhoni leyi nga murhumiwa, u te enkomponi kutani a kombela ku dyondza na mina Bibele. Loko ndzi n’wi byela leswaku a ndzi koti ku hlaya ni ku tsala, Pauline u vule leswaku a ta ndzi dyondzisa. Kutani ndzi pfumerile.
Leswi ndzi swi dyondzeke eBibeleni swi ndzi tsakisile. Siku rin’wana ndzi vutise Pauline loko swi ta koteka ku ya eminhlanganweni ya vandlha leyi a yi khomeriwa ekaya ra vamakwerhu laha ku ya kona a swi ta lava leswaku ndzi hundza xitarata xin’we ndzi ri karhi ndzi famba hi milenge. Ndzi te: “Ndzi ta famba hi tinhonga ta mina.”
Loko Pauline a ta a ta ndzi teka, mana wa mina ni vaakelani va ndzi langutile va ri karhi va hlamala. Ndzi teke tinhonga ta mina ndzi sungula ku famba. Loko ndzi ri karhi ndzi tsemakanya exivaveni, vaakelani va huwelele Pauline va ku: “Wa n’wi sindzisa. U tshame a ringeta ku famba kambe a tsandzeka.”
Pauline u ndzi vutise hi moya wo rhula a ku: “Jay, xana wa swi lava ku famba?”
Ndzi hlamule ndzi ku: “Ndza swi lava! Lexi i xiboho lexi ndzi tiendleleke xona.”
Vaakelani va ndzi langute va miyerile loko ndzi kongoma egedeni. Loko ndzi huma enkomponi, va ndzi yimisele mavoko va tsakile.
Hakunene ndzi tiphinile eminhlanganweni yoleyo! A ndzi tiyimiserile ku tlhela ndzi ya eHolweni ya Mfumo. Sweswo a swi katsa ku famba ndzi ya fika emakumu ka xitarata, ndzi khandziya thekisi kutani loko ndzi chika vamakwerhu va ndzi tlakula va gonya na mina xiganga. Minkarhi yo tala a ndzi fika ndzi tsakamile ndzi tlhela ndzi va ni ridaka kutani a ndzi boheka ku cinca swiambalo swa mina eholweni. Endzhakunyana, makwerhu wa xisati wa le Switzerland u ndzi rhumele xitulu xa lava lamaleke, lexi endleke leswaku ndzi famba kahle.
Loko ndzi ta va ndzi hlaye mintokoto ya Timbhoni tin’wana leti lamaleke swi ndzi khutaze leswaku ndzi tirhela Yehovha hilaha ku engetelekeke. Hi 1988, ndzi ve phayona ra nkarhi hinkwawo. Ndzi khongele eka Yehovha leswaku a ndzi pfuna ndzi fikelela pakani ya mina ya ku va ndzi pfuna munhu un’wana endyangwini wa ka hina kumbe ensin’wini ya mina leswaku a va nandza wa Yehovha. Swikhongelo swa mina swi hlamuriwile hikuva ndzi kote ku pfuna vana va sesi wa mina vambirhi ni wansati un’wana loyi ndzi hlanganeke na yena loko ndzi ri eku chumayeleni exitarateni leswaku va dyondza ntiyiso.
Mavoko ya mina a ma ha koti ku endla nchumu, ndzi titshega hi vanhu van’wana leswaku va ndzi chovha ndzi ya hala ni hala. Nakambe ndzi ni xitlhavi lexi nga heriki. Kambe ndzi kume leswaku nchumu lowu horisaka xitlhavi xa mina i ku dyondzisa van’wana hi Yehovha. Ntsako lowu ndzi wu kumaka wu hunguta xitlhavi xa mina naswona wa ndzi chavelela hikuva Yehovha u ndzi pfunile, sweswi ndzi hanya vutomi lebyi nga ni xikongomelo.


text:
Svini Sviyendlako Eku Ndyango Utsaka?
Uhleketa eku . . .
lirhandzo ke?
imali ke?
kune svin’wanyani ke?
LESVI SVIDHYONDISIWAKO HIBIBELE
“Vatsaka lava twako rhiti la Shikwembu vatlhela vali hlayisa!”—Luka 11:28.
LESVI SVINGAKUPFUNA NJANI?
Ke kukuma lirhandzo letiyiso.—Vaefesa 5:28, 29.
Eku uta kulisiwa svinene.—Vaefesa 5:33.
Kuva nendyango ungasirheleka.—Marka 10:6-9.
HAKHESA KE SVIVULIWAKO HIBIBELE?
Hakhesa, himhaka yemihleketo leyi mimbhiri:
Shikwembu hishona Musunguli wendyango. Bibele le “ndyango wun’wana ni wun’wana . . . uhumaka eka yena” Yehovha Shikwembu. (Vaefesa 3:14, 15) Hi man’wanyani marhiti, mindyango yahumelela hikuva yivangiwe ni Yehovha. Svihi pfuna njani?
Hleketelela: Kaudhya svinandzihako, loko kaulava kutiva masvekeliwe akona autavutisa mani? Svile livaleni eku autavutisa loyi anga svisveka.
Svofana, nekutiva anga rhanga ndyango utsakako hiyendla kahle kuchuvuka ka Yehovha, anga rhanga neulongwa bhye ndyango.—Genesa 2:18-24.
Shikwembu shaku khatalela. Yehovha utirhisa Bibele eku mindyango yikuma tindlela teku humelela hitona. Himhaka yeyini? “Hikuva shamu khatalela.” (1 Petro 5:6, 7) Yehovha wakulava karhi hikwawo, nakambe tindlela tayena tapfuna!—Svivuriso 3:5, 6; Esaya 48:17, 18.
SVEKUHLEKETA HISVONA
Ungava wanuna, wasati hambuku mutsvali angakahle njani?
Bibele lahlamula muvutiso lowu ka VAEFESA 5:1, 2 na VAKOLOSA 3:18-21.