text:
HUMESO WA NHLANGANELO WA VUHANGALASI BYA MAHUNGU HI VUTAMERI BYA TIMALI TA TIKO NA VUKORHOKERI BYA XIBALO BYA AFRIKA-DZONGA
PRETORIA, 12 N’WENDZAMHALA 2017 – SARS na Vutameri bya Timali ta Tiko va tsakile ku humesa edixini ya vu 10 ya lembe na lembe ya Tihlayohlayo ta Xibalo hi ti 12 N’wendzamhala 2017. Edixini ya 2017 yi nyika nkatsakanyo wa mihlengeleto ya timali ta xibalo na vuxokoxoko bya ntlheriso wa xibalo eka malembexibalo ya 2013 ku fikela hi 2016 ku katsa na malembeximali ya 2012/13 ku fikela hi 2016/17.
Ku heleketa nkandziyiso i matafula lawa ya koxometiweke eka nhlengeleto wa xibalo na switiviwa leswi yelanaka na mixaka leyikulu ya xibalo ya malembe ya 2007/08 ku fikela hi 2016/17. Leswi swi nyika switiviwa eka mihluvukisonkulu ya malembe-khume lawa ya nga hundza no tiyisisa xiave xa nkoka lexi sisiteme ya xibalo yi nga xi endla eku hoxeni xandla eka rihanyo ra swa timali ra Afrika-Dzonga na nhluvukiso vanhu na ikhonomi.
Xibalo xo suka eka xibalo xa mali leyi nghenaka xa munhu hi yexe (PIT), tanihi phesenteji ya ntsengo wa mali ya xibalo yi engetelekile ku suka eka 29.6% hi 2007/08 ku fikela eka 37.2% hi 2016/17 na mpimo wa nkulo wa lembe na lembe lowu vuyelelaka (CAGR) ya 10.8% na xiphemu xa 8.4% eka GDP enkarhini lowu. Tirhelo leri ra matimba ri pfumelerile Mfumo ku nyika hunguto wa le henhla swinene wa xibalo eka vaaki va Afrika-Dzonga. Leswi swi humelela handle ka mhaka ya leswaku mipimo ya le hansi ya xibalo eka vahakelaxibalo lava nga hansi ka vukhale bya 65 wa malembe yi engeteriwile ku sukela eka R40 000 eka lembexibalo ra 2007, ku fikela eka R73 650 eka lembexibalo ra 2016. Ku ya emahlweni, eka lava nga na 65 – 74 wa malembe, mpimohansi lowu hakelaka xibalo wu engeteriwile ku sukela eka R65 000 ku fikela eka R114 800, na lava nga na 75 wa malembe na ku tlula mpimo wu engeteriwile ku sukela eka R104 261 eka lembexibalo ra 2012, loko wu tivisiwa eka R128 500.
Leswi tlhelaka swi va na nkoka ku swi tsundzuka i nkucetelo lowu mipfuxeto ya xibalo yi nga va na wona eka mfambiso wa vanhu eka vaaki va Afrika-Dzonga ku sukela loko ku fikile xidemokirasi. Xifaniso xo hlamusela lexi nga eka pheji 34 eka Tihlayohlayo ta Xibalo xi kombisa muhakelaxibalo loyi a kumaka mali leyi nghenaka leyi hakerisiwaka xibalo ya R100 000 hi 1995 u hakerile xibalo eka mpimo wa 33.8%. Muhakelaxibalo wo fana loyi, a nga na mali leyi nghenaka leyi hundzuluxeriweke miengetelo leyi pimiweke hi ntlakuko wa mixavo hi 2016 u kumile R344 653, kambe u vi le na mpimo wa xibalo wa 18.3%, leswi siyaka nsalo wa mali endzhaku ka misuso.
Hundzuluxo wa swiangi swa mali leyi nghenaka na mpimohansi lowu hakelaka xibalo eka ntlakuko wa xibalo loko miholo yi tlakuka swi fikile laha ku nga hungutiwa mipimo ya xibalo lexi hakeriwaka hi ku ya hi swiangi eka vahakelaxibalo va le xikarhi lava kumaka mali leyi nghenaka. Matshalatshala yo katsa ku hakerisiwa ka xibalo eka mimbuyelo ya mixaviso ya tindlu no hakerisa vanhu hi voxe xibalo hi xiyimo xa vutshamo eka mali leyi nghenaka ya misava hinkwayo yi tirhisiwile ku anamisa tshaku ra xibalo hi ku tiyisisa leswaku ndzhwalo wa xibalo wu andlalakile hi ku ringana.
Byin’wana bya vuhumelerinkulu lebyi SARS yi nga byi fikelela eka malembe-khume lawa ya hundzeke:
- Timali ta xibalo leti hlengeletiweke hinkwato kambe ti va hikambirhi eka 10 wa malembe. Ti engetelekile ku suka eka R572.8 biliyoni hi 2007/08 ku fikela eka R1 144.1 biliyoni hi 2016/17, laha ti nga kula hi R571.3 biliyoni. Lowu i Mpimo wa Nkulo wa Lembe na Lembe lowu Vuyelelaka (CAGR) wa 8.0% eka nkarhi kaye wa malembe ku nga si fika 2016/17.
- Ntsengo wa xibalo lowu hlengeletiweke eka malembexibalo yo sukela hi 2007/08 ku fikela 2016/17 wu fikile eka ntsengo wa R8.13 thiriliyoni.
- Nete ya mihlengeleto ya Xibalo xa Nxavo wa Swimakiwa (VAT) yi vi le muhoxi wa xandla wa vumbirhi eka ntsengo wa mali ya xibalo eka malembe ya 10 lawa ya nga hundza. Eka nhlayoxikarhi, Nete ya VAT yi hoxile xandla hi 25.9% eka ntsengo wa mali ya xibalo, leyi nga na nete ya mihlengeleto ya VAT leyi nga na 6.4% eka GDP eka nkarhi lowu.
- Xibalo xa Mali leyi Nghenaka xa Khamphani (CIT) xi vi le muhoxi wa xandla wa vunharhu eka ntsengo wa mali ya xibalo eka malembe-khume lawa ya nga hundza. Xi hundzile VAT nkarhinyana hi 2008/09, kambe xi rheterile endzhaku endzhaku ka nkayakayo wa swa timali wa misava hinkwayo, lowu khumbheke ku vuyeriwa ka tikhamphani. Hambileswi CIT yi nga hlayisa xiyimo xa yona tanihi muhoxi wa xandla wa vunharhu, ku hoxa xandla ka yona loku yelanaka ku yile ehansi ku suka enhlohlorhini ya 26.7% hi 2008/09 ku fikela eka 18.1% hi 2016/17.
Switiviwa eka nkandziyiso wa Tihlayohlayonkulu ta Xibalo ta 2017 swi kongomisa eka malembexibalo ya 2013 ku fikela hi 2016 ku katsa na malembeximali ya 2012/13 ku fikela hi 2016/17.
Timhakankulu eka edixini ya 2017 hi leti:
- Timali ta xibalo leti hlengeletiweke ti vi le eka ntsengo wa R1 144.1 billiyoni, leti nga nga kula hi lembe hi lembe hi R74.1 biliyoni (6.9%) hi ku seketeriwa swinene hi PIT leti kuleke hi R36.6 biliyoni (9.4%);
- Handle ka swiyimo swo tika swa ikhonomi laha GDP yi engetelekeke ntsena hi 0.5% ku fikela 0.7%, mpimanyiso wa Xibalo-eka-GDP wu tshamisekile ku suka eka 26.0% ku sukela hi 2015/16, wu yile ehansinyana ka nhlohlorhi hi 26.4% leyi kumiweke hi 2007/08;
- Nxopaxopo wa mihlelelo ya tihlayo ta vanhu na tindzhawu ta vahakelaxibalo lava hleleriweke emakumu ka Khotavuxika 2017 wu kombisile timhaka to tsakisa swinene:
- 1 928 707 (40.2%) wa vahakelaxibalo lava hleleriweke va tsarisiwile eGauteng;
- 623 715 wa vahakelaxibalo lava hleleriweke a va tshama eJohannesburg Metro naswona va hakerisiwile xibalo eka nhlayoxikarhi ya mali leyi nghenaka leyi hakerisiwaka xibalo ya R424 083;
- 1 293 364 (26.9%) wa vahakelaxibalo lava hleleriweke a va ri eka malembe ya 35 ku ya eka 44; naswona
- 2 645 855 (55.1%) wa vahakelaxibalo lava hleleriweke a va ri vahakelaxibalo va xinuna; 2 154 489 (44.9%) a ku ri va xisati.
- Nete ya mihlengeleto ya VAT yi le ka ntsengo wa R289.2 biliyoni no kula hi 2.9% loko ku fananisiwa na lembe leri nga hundza. VAT ya laha kaya, leyi nga eka ntsengo wa R321.5 biliyoni no kula hi 8.1%, a ku ri xifambisinkulu xa nkulo hinkwawo eka nete ya VAT. Mivuyiselo ya VAT yi fikile eka ntsengo wa R181.6 biliyoni no kula hi 8.7%.
- Mali leyi hlengeletiweke ku suka eka swibalo swa nhundzu leyi amukeriwaka laha tikweni ku suka ematikwenimambe, VAT ya nhundzu leyi amukeriwaka laha tikweni ku suka ematikwenimambe na Swibalo swa Vulawuri bya Tinhundzu eMindzilekanini, yi yile ehansi hi 1.0% na 1.5% hi ku landzelelana loko ku fananisiwa na lembe leri nga hundza. Mipimo ya nkulo wo nonoka ya tinhundzu leti amukeriwaka laha tikweni ku suka ematikwenimambe, yi fikisile eka mali leyi fambisiwaka hi tihakelo ta le henhla ta tinhundzu leti amukeriwaka laha tikweni ku suka ematikwenimambe na nghingiriko wa laha kaya lowu yimisiweke, yi mbindzimuxile laveko hinkwawo wa ntirhiso na tinhundzu. VAT ya nhundzu leyi amukeriwaka laha tikweni ku suka ematikwenimambe yi hoxile xandla hi 13.0% eka Ntsengo wa Mali ya Xibalo ya malembe, kun’we na Swibalo swa Vulawuri bya Tinhundzu eMindzilekanini leswi nga nghenisaka 4.0%. Leswi swi fikisile ntsengo hinkwawo lowu nga hoxa xandla hi 17.0% eka Ntsengo wa Mali ya Xibalo, lowu nga chika ku suka eka nhlayoxikarhi ya 18.5% ehenhla ka ntlhanu wa malembe lawa ya ta ka.
Tidokhumente ta Tihlayohlayo ta Xibalo ta 2017 ta kumeka eka webusayiti ya SARS na Vutameri bya Timali ta Tiko eka www.sars.gov.za na www.treasury.gov.za.
SARS na Vutameri bya Timali ta Tiko va amukela ku angula ka mani na mani na swiringanyeto swo ya emahlweni swi ndlandlamuxa ntirhiso wa nkandziyiso eka nkambelo wa pholisi no hluvukisa mimbono yintshwa eka xiyimo xa ikhonomi na vanhu va Afrika-Dzonga. Leswi swi nga nyikiwa hi ku tirhisa imeyili yi rhumeriwa eka taxstatistics@sars.gov.za.
Wu humesiwile ematshan’wini ya SARS na Vutameri bya Timali ta Tiko
Siku: 12 N’wendzamhala 2017
Enquiries:
- Treasury Communications Unit
- Email: media@treasury.gov.za
- Tel: (012) 315 5944
or


c: text/html

text:
Winnie Mandela
Vito rakwe hi ririmi ra isiXhosa i Nomzamo: Leswivulaka “loyi a ringetaka”. Vito ra yena rihelerile akuri Nomzamo Winifred Zanyiwe Madikizela.
Winnie Madikizela-Mandela u tsundzukiwa ngopfu kuva ari “Manana wa rixaka” xikan’we na nhlupheko lowu anga hlangana na wona tani hi nsati wa Nelson Mandela hinkarhi lowu a khomiwile. U sungule kutirha tani hi social worker, Winnie utitsone swotala kutani a nyiketela vutomi bya yena kulwisana na kupfumala ndzingano loku aku vona kusuhi na yena, kutani ava na ndhuma tani hi mulwela ntshuxeko.
SouthAfrica.co.za yilangutisisa vutomi bya yena na xiave lexi angava na xona eka kutisa vun’we e tikweni leri hi hanyaka eka rona namuntlha, kusukela eka ndzhawu ya vusweti ya Transkei kuya emahlweni ka kulwela ntshuxeko wa tiko ra Afrika Dzonga.
Hiti 26 September 1936, Nomzamo Winifred Zanyiwe Madikizela u tswariwile e mugangeni wa Bizana laha khale aku vitaniwa Transkei (Eastern Cape)....more
Kuva u tekanile na nala lonkulu wa xihlawuhlawu answinga olovangi. Nelson Mandela a tshamela kukumeka ari eka bindzu ra ANC, kulwa hi xinawu naswona Winnie a tshamela ku hangunuxiwa hi maphorisa....more
Malembe ya 1960 na 1961 yatisile ntsako swinene eka Winnie hiku tswariwa ka nwana wakwe wanhwenyani wa vumbirhi, Zindziswa, xikan’we nakuka kunga voniwi nandzu ka nuna wayena eka swihehlo swa Treason Trial....more
Ehandle ko yirisiwa ko hlaya loku aku nwipimela ku famba famba, Winnie uyile emahlweni a lwela ntshunxeko....more
Endzhaku kaloko Winnie a chuchiwile e vuchavela whawha laha a vekiwile kona e Brandfort u pfumeleriwe kutlhelela ekaya hi lembe ra 1986....more
Endzhaku ka kuherisiwa ka xihlawu-hlawu naku sungula ka The Truth and Reconciliation Commission (TRC) hi lembe ra 1996, Winnie Mandela u vitaniwile hikuva a hehliwa eka kumbeyeteriwa naku dlawa loku kunga endliwa hi Mandela United Football Club (MUFC),...more

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
The King of Mozambique music, Bowito, u humesi Meu Assunto tolo hi ti 01 ta N’wendzamhala 2016 eka ritseve (website) ra kwe. Internet a yi se tshamiseka mpfhuka ka ku huma ka Meu Assunto. Mr Bow u hi ngeti nakambe, i NJAMBA! Kadu Groove Beatz u sweki Marabenta ya Rumba vibe; Meu Assunto i nkatsakanyo wa Marabenta, tikatara ta Xingondzo na timbira ta vo Mtukudzi.
Nandu wa Bowito i wun’we, i tsandeki ku hoxa hambi rito rin’we ra Xitsonga eka risimu Meu Assunto, isso não é legal (that’s not cool), na kan’we.
Risimu leri ra pasa eZimbabwe, eTazania, eAngola na le DRC. Mr Bow u ta ku endleni matimu hi Meu Assunto!
I khale hi ri rindzini risimu leri, the wait is over!


text:
Kwangalatilo
Kwangalatilo i xiendlakala xa le xibhakabhakni xa maxele, lexi endlekaka loko mathonsi yamati ma kavanyeta miseve ya dyambu, na swona ma hambanisa mivala ya miseve leyi. Nkwangalatilo wu vumbeka wu va xiphemu xa xirhendzevutana e xibhakabhakeni. Nkwangalatilo wu voneka ntsena loko u langutisa u fularhele dyambu.
Minkwangalatilo yingava xirhendzevutana, kambe hi kota ku vona xiphemu ntsena kuya hi mathonsi ya mati lamwa mange xibhakabhakeni.[1]
Eka nkwangalatilo wo sungula, xiphemu xa xirhendzevutana xi na muvala wa wasi endzeni, naswona muvala wale handle wuva wotshwuka.
Eka mikwangalatilo yimbirhi leyi thlandlamanaka, nkwangalatilo wa vumbirhi wukumeka ehenhla ka lowosungula naswona mivala yawona yi hundulukile, lowu tshwuka wule ndzeni ka xirhendzevutana, ivi lowa wasi wuva le henhla/handle.


text:
DYONDZO 7
Xana U Tshame U Titwa U Ri Ni Xivundza Ni Ku Chava?
Vona xifanyetana lexi nga exifanisweni. Xi vonaka xi ri ni xivundza ni ku chava, a hi swona ke? Xana u tshame u titwa hi ndlela yoleyo?— Un’wana ni un’wana u titwa hi ndlela yoleyo minkarhi yin’wana. Bibele yi vulavula hi vanghana va Yehovha lava na vona va titweke va ri ni xivundza ni ku chava. Un’wana wa vona a ku ri Eliya. A hi dyondzi ha yena.
Khale ka khaleni Eliya a a tshama eIsrayele emahlweni ko va Yesu a velekiwa. Akabu, hosi ya le Israyele, a a nga gandzeli Xikwembu xa ntiyiso, ku nga Yehovha. Akabu ni nsati wakwe, Yezabele, a va gandzela Bali xikwembu xa mavunwa. Kutani vanhu vo tala eIsrayele na vona va sungule ku gandzela Bali. Hosi ya xisati Yezabele a a ri ni nsele naswona a a lava ku dlaya vanhu hinkwavo lava gandzelaka Yehovha, ku katsa na Eliya! Xana wa swi tiva leswaku Eliya u endle yini?—
Eliya u tsutsumile! U ye endhawini ya le kule laha mpfula yi nga niki kutani a tumbela ebakweni. Xana u ehleketa leswaku ha yini a endle tano?— Ina, a a chava. Kambe Eliya a a nga fanelanga a chava. Ha yini? Hikuva a a swi tiva leswaku Yehovha u ta n’wi pfuna. Yehovha u tshame a kombisa Eliya matimba yakwe. Siku rin’wana Yehovha u hlamule xikhongelo xa Eliya hi ku rhumela ndzilo wu huma etilweni. Kutani ni sweswi Yehovha a a ta pfuna Eliya!
Loko Eliya a ri ebakweni, Yehovha u vulavule na yena a n’wi vutisa a ku: ‘Xana u endla yini laha?’ Eliya u hlamule a ku: ‘Hi mina ntsena loyi a ha ku gandzelaka. Ku sele mina ntsena naswona ndzi chava leswaku ndzi ta dlayiwa.’ Eliya a a ehleketa leswaku vagandzeri lavan’wana hinkwavo va Yehovha va dlayiwile. Kambe Yehovha u byele Eliya a ku: ‘Wolowo a hi ntiyiso. Ku ni vanhu van’wana va 7 000 lava ha ndzi gandzelaka. U nga chavi. Ndza ha ri ni ntirho wo tala lowu u faneleke u wu endla!’ Xana u ehleketa leswaku Eliya swi n’wi tsakisile ku twa sweswo?—
Xana u nga dyondza yini eka leswi humeleleke Eliya?— A wu fanelanga u titwa u ri ni xivundza ni ku chava. U ni vanghana lava rhandzaka Yehovha swin’we na wena. Nakambe Yehovha u ni matimba lamakulu naswona minkarhi hinkwayo u ta ku pfuna! Xana a swi ku tsakisi ku tiva leswaku hakunene a wu wexe?—


text: 8 Kutani Yehovha a byela Yoxuwa a ku: “U nga chavi kumbe u tshuka.+ Teka vavanuna hinkwavo va nyimpi u tlhandluka u ya eAyi. Waswivo, hosi ya Ayi ni vanhu va yona ni muti wa yona ni tiko ra yona,+ ndzi swi nyikete evokweni ra wena.2 U fanele u endla eka Ayi ni le ka hosi ya wona ku fana nileswi u swi endleke eYeriko ni le ka hosi ya wona.+ N’wina mi nga tiphangela rifuwo ra wona ni swifuwo swa wona ntsena.+ Tumbelelani muti hi le ndzhaku ka wona.”+3 Hiloko Yoxuwa ni vanhu hinkwavo va nyimpi+ va tlhandluka va ya eAyi, Yoxuwa a hlawula vavanuna va 30 000, vavanuna va vurhena lava nga ni matimba,+ a va rhuma nivusiku.4 Kutani a va lerisa, a ku: “Maswivo, mi ta tumbelela+ muti hi le ndzhaku. Mi nga yi ekule ngopfu ni muti, hinkwenu ka n’wina mi fanele mi lungheka.5 Loko ku ri mina ni vanhu hinkwavo lava ndzi nga na vona, hi ta tshinela ekusuhi ni muti. Kutaku loko va huma ku ta hlangana na hina ku fana ni le ku sunguleni,+ hi fanele hi va baleka.6 Va fanele va huma va hi sala endzhaku ku fikela loko hi va humesile emutini, hikuva va ta ku, ‘Va hi baleka ku fana ni le ku sunguleni.’+ Hi fanele hi va baleka.7 Kutani n’wina—mi ta pfuka laha mi tumbeleleke kona, mi teka muti; kutani Yehovha Xikwembu xa n’wina xi ta wu nyiketa emavokweni ya n’wina.+8 Hi ku hatlisa loko mi teke muti, mi fanele mi hisa muti.+ Mi ta endla hi ku landza rito ra Yehovha. Maswivo, ndzi mi lerisile.”+9 Endzhaku ka sweswo Yoxuwa a va rhuma, kutani va gwirima va ya evutumbelweni, va tshama exikarhi ka Bethele na Ayi hi tlhelo ra vupela-dyambu bya Ayi, kasi Yoxuwa u ye emahlweni a tshama kwalaho exikarhi ka vanhu vusiku byebyo.10 Hiloko Yoxuwa a pfuka ka ha ri mpundzu swinene+ a kambela vanhu ivi va tlhandluka, yena ni vakulukumba va Israyele, va ya emahlweni ka vanhu va Ayi.11 Vanhu hinkwavo va nyimpi+ lava a va ri na yena va tlhandluka, leswaku va tshinela va fika emahlweni ka muti, kutani va dzima mixaxa en’walungwini wa Ayi, ku ri ni nkova exikarhi ka vona na Ayi.12 Hi nkarhi wolowo a teka vavanuna va 5 000 a va veka va tumbelela+ exikarhi ka Bethele+ na Ayi, ku ya evupela-dyambu bya muti.13 Kutani vanhu va dzima nxaxa lowukulu lowu a wu ri en’walungwini wa muti+ ni le ndzhaku ka wona evupela-dyambu bya muti,+ evusikwini byebyo Yoxuwa a ya exikarhi ka rivala ra le hansi.14 Hi ku hatlisa loko hosi ya Ayi yi swi vona, vavanuna va muti va hatlisa va pfuka ka ha ri mpundzu swinene va huma ku ya hlangana na Israyele enyimpini, yena ni vanhu vakwe hinkwavo, hi nkarhi lowu vekiweke, emahlweni ka timbala ta le kwandzasini. Loko ku ri yona, a yi nga swi tivi leswaku ku ni lava va yi tumbeleleke endzhaku ka muti.+15 Loko Yoxuwa ni tiko hinkwaro ra Israyele va weriwe hi khombo emahlweni ka vona,+ hiloko va baleka hi ndlela ya le mananga.+16 Kutani vanhu hinkwavo lava a va ri emutini va vitaniwa leswaku va va hlongorisa, hiloko va hlongorisa Yoxuwa, va huma va va ekule ni muti.+17 A ku salanga munhu eAyi ni le Bethele la nga humangiki a hlongorisa Israyele, lerova va siya muti wu nga ri na munhu va hlongorisa Israyele.18 Kutani Yehovha a byela Yoxuwa a ku: “Tshambulutela tlhari leri nga evokweni ra wena ri languta eAyi,+ hikuva ndzi ta wu nyiketa evokweni ra wena.”+ Hiloko Yoxuwa a tshambulutela tlhari leri a ri ri evokweni rakwe ehenhla ka muti.19 Lava va tumbeleleke va suka hi ku hatlisa endhawini ya vona, kutani va sungula ku tsutsuma hi nkarhi lowu a tshambuluteke voko rakwe ha wona, va nghena emutini va wu teka.+ Va hatlisa va hisa muti hi ndzilo.+20 Kutani vanhu va le Ayi va hundzuluka, waswivo, musi wa muti a wu tlhandlukela ematilweni, naswona va nga swi koti ku balekela hala kumbe hala. Hiloko vanhu lava a va balekela emananga va hundzulukela lava va va hlongorisaka.21 Yoxuwa ni tiko hinkwaro ra Israyele va vona leswaku lava a va tumbelerile+ va teke muti, nileswaku musi wa muti wu tlhandlukile, hiloko va hundzuluka va dlaya vanhu va le Ayi.22 Lava van’wana va huma emutini ku ta hlangana na vona, lerova va va exikarhi ka Israyele, lava va va etlhelo leri lavan’wana va va etlhelo lerin’wana, va va dlayetela kukondza ku nga ha sali la poneke kumbe la balekeke.+23 Hosi+ ya Ayi va yi khoma ya ha hanya va yi tshineta eka Yoxuwa.24 Kutani loko Israyele a ha hetisa ku dlayetela vaaki hinkwavo va le Ayi enhoveni, emananga lawa va va hlongoriseleke eka wona, va hambeta va wa, hinkwavo ka vona, va dlayiwa hi banga kukondza va hela. Endzhaku ka sweswo tiko hinkwaro ra Israyele ri tlhelela eAyi ri ya wu hlasela hi banga.25 Hinkwavo lava feke esikwini rero, ku suka eka wanuna ku ya eka wansati, va endle 12 000, vanhu hinkwavo va le Ayi.26 Yoxuwa a nga ri tlherisanga voko rakwe leri a tshambuluteke tlhari+ ha rona ku fikela loko a lovise vaaki hinkwavo va le Ayi.+27 Tiko ra Israyele ri tiphangele swifuwo ni rifuwo ra muti wolowo ntsena, hi ku landza rito ra Yehovha leri a ri leriseke Yoxuwa.+28 Kutani Yoxuwa a hisa Ayi a wu endla tshuka ra hilaha ku nga heriki,+ wu va rhumbi ku fikela esikwini leri.29 A hayeka hosi ya Ayi+ emhandzini ku fikela nimadyambu;+ loko dyambu ri ya eku peleni, Yoxuwa a humesa xileriso, kutani va hawula+ ntsumbu wa yona emhandzini, va wu hoxa evunghenweni bya nyangwa ya muti ivi va hlengeleta nhulu leyikulu ya maribye ehenhla ka yona, ku fikela esikwini leri.30 Hi wona nkarhi lowu Yoxuwa a akeleke Yehovha Xikwembu xa Israyele altari,+ eNtshaveni ya Ebali,+31 hilaha Muxe nandza wa Yehovha a leriseke vana va Israyele hakona, hi ku landza leswi tsariweke ebukwini ya nawu+ wa Muxe: “Alitari ya maribye lama heleleke, leyi ku nga si tshamaka ku tirhisiwa nsimbi ehenhla ka yona”;+ kutani va humesela Yehovha magandzelo yo hisiwa ehenhla ka yona ni ku endla switlhavelo swa xinakulobye.+32 Kwalaho a tsala kopi+ ya nawu wa Muxe ehenhla ka maribye, leyi a yi tsaleleke vana va Israyele.+33 Kutani tiko hinkwaro ra Israyele ni vakulukumba va rona,+ tindhuna ni vaavanyisi a va yimele etlhelo leri ni le tlhelo lerin’wana ra Areka emahlweni ka vaprista,+ ku nga Valevhi, lava a va rhwale areka ya ntwanano wa Yehovha,+ hiloko muluveri ni la tumbulukeke kwalaho,+ hafu ya vona eNtshaveni ya Gerizimu+ ni hafu leyin’wana eNtshaveni ya Ebali,+ (hilaha Muxe nandza wa Yehovha a leriseke hakona,)+ leswaku va sungula hi ku ku katekisa+ vanhu va Israyele.34 Endzhaku ka leswi a ma hlayela ehenhla marito hinkwawo ya nawu,+ nkateko+ ni ndzhukano,+ hi ku landza hinkwaswo leswi tsariweke ebukwini ya nawu.35 A ku vanga na rito ni rin’we eka hinkwawo lawa Muxe a ma leriseke lawa Yoxuwa a nga ma hlayelangiki ehenhla emahlweni ka nhlengeletano hinkwayo ya Israyele,+ swin’we ni vavasati+ ni vana+ ni valuveri+ lava a va ri exikarhi ka vona.


text:
Jarimani
Muako Wa Xitsundzuxo Wa Sachsenhausen Wu Ta Fundzha Mbhoni Ya Yehovha Leyi Dlayiweke Hi Manazi
Hi September 16, 2014, Nhlangano wa Brandenburg Memorials wu ta tsundzuka lembe ra vu-75 ra rifu ra August Dickmann ekampeni ya nxaniso ya Sachsenhausen. A ku ri yena wo sungula ku dlayiwa erivaleni hi Manazi enkarhini wa Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava hileswi a aleke ku ya enyimpini hikwalaho ka ripfalo rakwe
Richard Rudolph, Wanuna Loyi A Poneke eTikampeni Ta Nxaniso, U File eJarimani A Ri Ni Malembe Ya 102
Richard Rudolph u tiyiselele ku khotsiwa malembe yo tlula 19 ehansi ka mfumo wa Manazi ni wa Makhomunisi hikwalaho ka tidyondzo ta vukhongeri byakwe.
Ku Pfuriwa Ka Ribye Ro Xixima Mbhoni Leyi Poneke Hi Nkarhi Wa Ku Dlayeteriwa Ka Vayuda eJarimani
I yini lexi pfuneke Max Liebster leswaku a pona etikampeni ta ntlhanu ta Manazi?


text:
XIHONDZO XO RINDZA March 2010
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Xana Bibele I Rito Ra Xikwembu?
Xana u ehleketa leswaku vatsari va Bibele va huhuteriwe hi Xikwembu?
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Hakunene Bibele I Rito Ra Xikwembu Leri Huhuteriweke
Vanhu vo tala va swi kaneta hi ku helela leswaku Xikwembu i mutsari wa Bibele. Xiya vumbhoni bya yona kutani u tiendlela xiboho hi wexe.
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Xivangelo Xo Tshemba Tibuku Ta Mune Ta Bibele Ta Matewu, Marka, Luka Na Yohane
Xiya vumbhoni bya matsalwa ya khale lama tsariweke hi voko.


text:
Ximpharamele
Ximpharamele i byalwa lebyi endliwaka hi mugayo, chukele na comela.Ximpharamele i xo basa xi ku paa! Byalwa lebyi a byi rhandza hi vavhana na majahantiyela. Vanhu lava a va ku a va nwi muqombhoti hikuva wu nunhwisa milomo. Byalwa lebya xipharamele hi nga byi fananisa na tibiya masiku lawa.[1]
Maswekelo[Lulamisa | edit source]
Ximpharamele xi swekiwa hi ku loveka hi mugayo endzeni ka mbita ku fana na loko u endla bilila/dini. Loko ri xa hi xamundzuku bilila yi ta va yi bava. Loko swi bava swi vuriwa leswaku swi virile, kutani u sweka mukapu. Mukapu lowu wu fanele ku phyaphyarha ku kondza ku vonaka rikoko epotweni. Leswi swi ta va swi vula leswaku wu vupfile, kutani u nusa comela hi xandla u chela u hakasela ku kondza swi hlangana.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Nukeri, Emilinah Reginah (2012). "Nkanelo wa yin'wana ya mindhavuko ya ririmi ra Vatsonga/Machangana hi ku kongomisa eka swakunwa swa ndhavuko". University of Limpopo.


text:
HIV Makhense i humesi risimu rintshwa, laha a nga vutisa ku xana FanaThePurp na VIVMAG va ri twisa ku yini risimu ra yena. Eka risimu leri, HIV Makhense i tivula Hosi ya vusimu eka vunanga bya Mindzhumba na Electro.
Tani hi ntolovelo, vunanga bya Munhlave na his many personalities, byi na mafenya, dyondzo na mijamujamu. Munhlave u na nyiko, i mutsari wo pfumala ntangha eka tinsini ta Electro na Mindzhumba, hambi Benny Mayengani u landa hi le ndhaku loko ku ta eku tsaleni minsumo.
Solly Makamu i screenplay writer, Benny i Xikwembu xa ti ‘One-liner’ – Solly i na vuswikoti byo tsala risimu tani hi xivonwa, minsumo ya yena yi tlhontlha mianakanyo. Kambe, Makamu i tshikeleliwa hi mijamujamu, hi yona yi endlaku ku a nga tekeliwi enhlokweni loko a dzikisa xitsalo. Xikombiso hi lexi; loko minsumo ya tinsimu ta album ya AWARD YO LOLOHA a ti lo yimbeleliwa hi Benny Mayengani kumbe Mr Bow, tinsimu ta vona a ti ta amukeliwa hi swiloso na nseketelo wukulu. Hambi risimu reri ra G ONE I GENIUS, loko a kuri Mayengani kumbe Bow, these verses would be legendary;
“Ku hava nkarhi, ku nga nkarhi wo endla swilo
Swi endli sweswi, nkarhi wa ha pfumela
Va endla ntlawa, va ku a nga fani na hina
Va ni hleka, va tlhe va ni hlekula
Va gurupana, va ku a nga fani na hina
Va ni hleka, va tlhe va ni hlekula” – HIV Makhense
“Na tiyimisela ku hlangana na leswo tika,
mara ni lava swa kahle…
Vutomi bya ni vumbuludza,
mara loko ni ri hansi mhe ni hlawula ku pfuka…
Vawin-i a va tshiki, vatshiki a va win-i,
i xivulavulelo…” – HIV Makhense
Munhlave va ha ri na ntirho wo tala eku hundzuleni “brand” ya vona, swi na nkoka ku Solly Makamu a hambana na mijamujamu ku minsumo ya yena yi ta hanya. Swi lava Munhlava va ringeta tinxaka tin’wani ta vunanga, ku va ta tlakusa matimba ya minsumo ya vona. Electro na mijamujamu ya HIV Makhense / G One / Solly Makamu swi onha mintlhaveko ya marito eka risimu. Mafenya ya tirha eka risimu, kambe mijamujamu swi lava yi helela eka swivonwa na le ka internet.
Eka Tatana Makamu; hi kombela mi yingisela Matshwa Bemuda, Alfred Mudluyi, Shinyori Sisters, Banda Six, na Joaquim Makwakwa – mi dyondza ntokoto wo endla vunanga bya mintlhaveko ya matimba. Vunanga byo valavula na mbilu byi xavisa ku tlula vunanga byo cinisa, vutisa Hangalasa, General Muzka na Dr. Thomas Chauke.
Avuxeni.


text:
Manifesto Ya Girona Eka Timfanelo Ta Tindzimi – Xitsonga
13 May 2011
PEN International yi hlanganisa kun’we vatsari va matiko ya misava.
Malembe ya khumentlhanu lama nga hundza, Ntwanano wa Misava Hinkwayo wa Timfanelo ta Tindzimi wu tivisiwile ro sungula eBarcelona hi Komiti ya Vuhundzuluxi na Timfanelo ta Tindzimi ya PEN International.
Namuntlha, Komiti yoleyi, yi hlengeletanile eGirona, yi tivisa milawunkulu ya khume ya Manifesto ya Ntwanano wa Misava Hinkwayo.
1. Ku hambana ka tindzimi i ndzhaka ya matiko ya misava leyi yi faneleke voniwa yi ri ya nkoka no sirheleriwa.
2. Nxiximo wa tindzimi hinkwato na mifuwo i mhaka ya masungulo eka endlelo ra ku vumba na ku yisa emahlweni n’wangulano na ku rhula emisaveni.
3. Vanhu hinkwavo va dyondza ku vulavula exivindzini xa muganga lowu wu va nyikaka vutomi, ririmi, mfuwo na vutitivi.
4. Tindzimi to hambana na tindlela to hambana ta ku vulavula a to va ndlela ntsena ya ku vulavurisana; ti tlhela ti va mbangu lowu eka wona vanhu va kulaka naswona mifuwo yi akiwaka kona.
5. Muganga wun’wana na wun’wana wa ririmi wu na mfanelo ya ririmi ra wona ku va ri tirhisiwa tanihi ririmi ra ximfumo eka ndhawu ya vutifumi bya wona.
6. Ririmi leri ri tirhisiwaka exikolweni ri fanele ku hoxa xandla eka xiyimo xa ririmi leri ri vulavuriwaka hi muganga lowu tirhisaka ririmi rero ra ndhawu yaleyo ya vutifumi.
7. Swa laveka eka vaakatiko ku va na vutivi byo angarhela bya tindzimi to hambanahambana, hikuva sweswo swi seketela ku twisisa na ku pfuleka ka vutlhari, naswona swi hoxa xandla eka vutivi byo enta bya ririmi ra munhu yena n’wini.
8. Vuhundzuluxi bya matsalwa, ngofungopfu mitirho ya xiyimo xa le henhla ya mifuwo yo hambanahambana, byi yimela xiphemu xa nkoka swinene eka endlelo ra nkoka ra matwisisselo ya xiyimo xa le henhla na nxiximo exikarhi vanhu.
9. Swihangalasamahungunyingi hi swona rito ro twakala leri katekeke ra ku endla leswaku ku hambana ka tindzimi ku tirha na ku tlakusa xiyimo xa kona hi ndlela ya vuswikoti na ku va ya nkhaqato.
10. Mfanelo ya ku tirhisa no sirhelela ririmi ra munhu yena n’winyi yi fanele yi tekeriwa enhlokweni hi Vun’we bya Tinxaka tanihi yin’wana ya timfanelo ta masungulo ta ximunhu.
Komiti ya Vuhundzuluxi na Timfanelo ta Tindzimi ya PEN International
Girona, ti 13 ta Mudyaxihi 2011


text:
Xana Se U Byi Kumile Vutomi Lebyi Nga Heriki?
Xivutiso: Xana Se U Byi Kumile Vutomi Lebyi Nga Heriki?
Nhlamulo: Bibele yi hi komba ndlela yo olovo yo kuma vutomi lebyi nga heriki. Xo sungula, hi fanele hi tiva leswaku hi dyohele Xikwembu: "Hikuva hinkwavo va dyohile, naswona va kayivela ku vangama ka Xikwembu" (Varhoma 3:23). Hinkwerhu hi endlile swilo leswi nga xi tsakisiki Xikwembu, leswi endlaka hi faneriwa hi nxupulo. Tanihi leswi hi dyoheleke Xikwembu xa hilaha ku nga heriki eka swidyoho swa hina hinkwaswo, hi faneriwa hi xigwebo lexi nga heriki. "Hikuva hakelo leyi tisiwaka hi xidyoho i rifu, kambe nyiko leyi nyikiwaka hi Xikwembu i vutomi lebyi nga heriki ha Kreste Yesu Hosi ya hina" (Varhoma 6:23).
Hambiswiritano, Yesu Kreste, N’wana wa Xikwembu hilaha ku nga heriki, wo pfumala xidyoho (1 Petro 2:22), u ve munhu (Yohane 1:1,14) ivi afa leswaku a riha nandzu wa hina. "Kambe Xikwembu xi tiyisekise rirhandzo ra xona n’wini eka hina, hileswi Kreste a hi feleke loko ha ha ri vadyohi" (Varhoma 5:8). Yesu Kreste u fele exihambanweni (Yohane 19:31-42), a susa xigwevo lexi hi fanelaka (2 Vakorinto 5:21). Endzhaku ka masiku manharhu u pfukile eku feni (1 Vakorinto 15:1-4), a kombisa ku hlula ka Yena xidyoho ni rifu. "Hikwalaho ka tintswalo ta xona letikulu xi hi veleke hi vuntshwa eka ntshembo lowu hanyaka hi ku pfuxiwa ka Yesu Kreste eka lava feke" (1 Petro 1:3).
Hi ripfumelo, hi fanele hi cinca langutelo ra hina malunghana na Kreste – leswaku i mani Yena, U endle yini, naswona hikwalahokayini – leswaku hi ponisiwa (Mintirho 3:19). Loko hi veka ripfumelo rerhu eka Yena, hi tshemba rifu rakwe exihambanweni leswaku ri ta riha swidyoho swa hina, hi ta rivaleriwa ivi hi kuma xitshembiso xa vutomi lebyi nga heriki etilweni. "Hikuva Xikwembu xi rhandze misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo eka yena a nga lovisiwi kambe a va ni vutomi lebyi nga heriki" (Yohane 3:16). "Hikuva loko u ri vula erivaleni rito leri nga enon’wini wa wena n’wini, leswaku Yesu i Hosi, ni loko u kombisa ripfumelo embilwini ya wena ra leswaku Xikwembu xi n’wi pfuxile eka lava feke, u ta ponisiwa" (Varhoma 10:9). Ndlela yin’we yo kuma vutombi lebyi nga heriki i ku kombisa ripfumelo ntsena eka rifu ra Yesu exihambanweni! "Hakunene, hi musa lowu lowu nga faneriwiki, mi ponisiwile hi ripfumelo, naswona leswi a swi vangiwanga hi n’wina, I nyiko ya Xikwembu" (Vaefesa 2:8-9).
Loko u lava ku amukela Yesu Kreste a va Muponisi wa wena, hi lexi xikhongelo xa xikombiso. Tiva leswaku ku vula xikhongelo lexi kumbe xikhongelo xihi ni xihi a swi nge ku ponisi. I ku tshembela ka Kreste ntsena leswi nga ku ponisaka exidyohweni. Xikhongelo lexi xo va ndlela yo komba Xikwembu ripfumelo ra wena ni ku xi khensa hi ku ku ponisa. "Xikwembu, ndza swi tiva leswaku ndzi ku dyoherile naswona ndzi faneriwa hi xigwevo. Kambe Yesu Kreste u suse xigwevo lexi ndzi fanelaka leswaku hi ku pfumela eka Yena ndzi kota ku rivaleriwa. Ndzi veka ntshembo wa mina eka wena leswaku u ndzi ponisa. Ndzi khensa nsovo wa wena lowunene ni ndzivalelo wa wena – nyiko ya vutomi lebyi nga heriki! Amen!"
Xana se u xi endlile xiboho xo amukela Kreste hikwalaho ka leswi se u swi hlayeke laha? Loko swi ri tano, tshikelela batheni la hansi leyi nge "Se ndzi amukele Kreste namuntlha."
Tlhelela eka tluka nkulu ra Xitsonga
Xana Se U Byi Kumile Vutomi Lebyi Nga Heriki?


text:
Event
Womens Walk For Health
Women's Walk For Health
Event Schedule
21 Aug - 22 Aug 2015 07:00 AM - 05:00 PM past event
Phalaborwa
Namakgale-Lulekani, Phalaborwa, Limpopo, South Africa.
WOMEN’S WALK FOR HEALTH
Date : 21 - 22 August 2015
Venue : Phalaborwa
Munghana Lonene fm hi kutirhisana na masipalawa va Ba Phalaborwana vari la ndlati yi baka kona yi tlhela yi vuya .na le ka Lembe leri vatlangela nhweti ya vaxisati hi ndlela ya xiyimo xa le henhla swinene. Hi ravuntlhanu rati 21 hi tava hi mi haxela 3-6 Thwii kusuka e Namakgale crossing. Hi Mugqivela wati 22 ta August switshongo yi ta ta ka wena thwiii ku suka eLulekani stadium.
Kasi aswiheleli kwalano hikuva hitava na Fun run ya 10 kilometres leyinga ta sungula eLulekani stadium hi awara ya nkombo na mixo. Masagwadi ya lo vuya, timendlele tona a hahavuli. U fanele u rina malembe ya 12 kuya henhla ku nghenela. Tana eLulekani stadium wa ha ri mixo ku titsarisela. A swiheleli kwalaho, Twana swihungasi swa siku
- Mhani Misolwa
- Nkhensy
- flora Chauke
- Sunglen
- Nwa Hulela
Kasi a ko va swiyimbeleri swa xisati ntsena...
- Benny Mayengana
- Prince Rhangana
- Kenny Bevhula
- Magilo
- Moocah
- Dr Sithole
- Mshengu
- Na vanwana votala
Lawa hi man’wana masiku lawa loko yo ku hundza u nga ta va u hundze hi swotala.
#HappyWomen'sMonth
#Lets Unite against Rhino Poaching
ADVERTISEMENT


text:
Xikhalavatlana
Xikhalavatlana i byalwa lebyi swekiwaka hi nkarhi wa ntshovelo emasin’wini hi ku hlanganisa khalavatla, chukele ro tshwuka na swivirisi. Muhlovo wa byalwa lebyi i wo tswhuka. Byalwa lebyi a byi vevukile ku fana na mati. Byalwa lebyi a byi rhandza hi vavhana na majaha ntiyela.[1]
Maswekelo[Lulamisa | edit source]
Xikhalavatlani xi swekiwa hi ku pandzelela makhalavatla lawa ya nga vupfa kutani u teka mahlobyi ya kona u cheletela ekhuwanini.U ta nusa chukele ro tshwuka hi xinkambana u chela endzeni ka khuwana kutani u hakasela hi nkombe.Tlhela u chela swivirisi endzeni ka khuwana u hakasela. Loko swi hlanganile u ta funengeta u swi veka ku fikela mundzuku. Loko ri xa u ta kuma swi ri karhi swi tlhutlha khuvi, kutani u teka sefo u hluta. Byalwa bya kona hi lebyo tshwuka byi ku juu! Kwalaho byi ta cheleteriwa endzeni ka majomela byi nwiwa.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Nukeri, Emilinah Reginah (2012). "Nkanelo wa yin'wana ya mindhavuko ya ririmi ra Vatsonga/Machangana hi ku kongomisa eka swakunwa swa ndhavuko". University of Limpopo.


text:
Phipha
Phipha i muxaka wa byala bya vukanyi lebyi endliwaka hi vuswa, comela ra n’wahuva na vukanyi.[1]
Maswekelo[Lulamisa | edit source]
Sweka vuswa byi vupfa.Loko byi vupfile u byi pfuva hi mati ku kondza byi olova tanihi mukapu. Kana vukanyi u chela u ri karhi u hakasela hi nkombe swi kala swi hlangana. Loko swi hlanganile, chela comela xa n’wahuva hi xinkambanau ri karhi u hakasela leswaku swi ta hlangana. Swi veke ku ringana masiku mambirhi, endzhaku swi ta va swi virile. Vukanyi lebyi byi xurhisa ngopfu na byona. Loko wo byi nwa ngopfu byi pandzisa na nhloko.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Nukeri, Emilinah Reginah (2012). "Nkanelo wa yin'wana ya mindhavuko ya ririmi ra Vatsonga/Machangana hi ku kongomisa eka swakunwa swa ndhavuko". University of Limpopo.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eklesiasta 3:1-22
3 Xin’wana ni xin’wana xi ni nkarhi wa xona lowu vekiweke,+ ni nkarhi wa mhaka yin’wana ni yin’wana ehansi ka matilo:2 nkarhi wa ku velekiwa+ ni nkarhi wa ku fa;+ nkarhi wa ku byala ni nkarhi wa ku simula leswi a swi byariwile;+3 nkarhi wa ku dlaya+ ni nkarhi wa ku horisa;+ nkarhi wa ku mbundzumuxa ni nkarhi wa ku aka;+4 nkarhi wa ku rila+ ni nkarhi wa ku hleka;+ nkarhi wa ku kalakala+ ni nkarhi wa ku tlula-tlula;+5 nkarhi wa ku hangalasa maribye+ ni nkarhi wa ku hlengeleta maribye;+ nkarhi wa ku angarha+ ni nkarhi wa ku tshika ku angarha;+6 nkarhi wa ku lava+ ni nkarhi wa ku tshika leswi lahlekeke; nkarhi wa ku hlayisa ni nkarhi wa ku cukumeta;+7 nkarhi wa ku handzula+ hi le xikarhi ni nkarhi wa ku rhungelela;+ nkarhi wa ku miyela+ ni nkarhi wa ku vulavula;+8 nkarhi wa ku rhandza ni nkarhi wa ku venga;+ nkarhi wa nyimpi+ ni nkarhi wa ku rhula.+9 Xana muendli u pfuneka ha yini eka leswi a tikarhatelaka swona?+10 Ndzi wu vonile ntirho lowu Xikwembu xi wu nyikeke vana va vanhu leswaku va wu endla.+11 Swilo hinkwaswo xi swi endle swi saseka hi nkarhi wa swona.+ Ni nkarhi lowu nga riki na makumu xi wu veke embilwini+ ya vona, leswaku vanhu va nga pfuki va wu twisisile ntirho lowu Xikwembu xa ntiyiso xi wu endleke ku sukela eku sunguleni ku ya eku heteleleni.+12 Ndza swi tiva leswaku a ku na nchumu lexi antswaka eka vona ematshan’weni yo tsaka ni ku endla leswinene evuton’wini bya munhu;+13 nileswaku munhu un’wana ni un’wana u fanele a dya, kunene a nwa, a kuma leswinene entirhweni wakwe hinkwawo wa matimba.+ I nyiko leyi humaka eka Xikwembu.+14 Ndza swi tiva leswaku hinkwaswo leswi Xikwembu xa ntiyiso xi swi endlaka, swi ta tshama hilaha ku nga riki na makumu.+ Eka swona a ku na nchumu lowu wu nga engeteriwaka naswona eka swona a ku na nchumu lowu wu nga hungutiwaka;+ kambe swi endliwe hi Xikwembu xa ntiyiso,+ leswaku vanhu va xi chava.+15 Leswi swi endlekeke, ana se swi endlekile, naswona leswi swi nga ta ta, ana se swi kona;+ naswona Xikwembu xa ntiyiso+ xi ya emahlweni xi lava leswi landzeriwaka.+16 Ndzi tlhele ndzi vona ehansi ka dyambu ndhawu ya vululami laha a ku ri ni vuhomboloki ni ndhawu leyinene laha a ku ri ni vuhomboloki.+17 Mina ndzi tibyerile embilwini+ ndzi ku: “Xikwembu xa ntiyiso xi ta avanyisa lowo lulama ni lowo homboloka,+ hikuva ku ni nkarhi wa mhaka yin’wana ni yin’wana ni mhaka leyi khumbanaka ni ntirho wun’wana ni wun’wana kwalaho.”+18 Mina ndzi vurile embilwini ya mina malunghana ni vana va vanhu leswaku Xikwembu xa ntiyiso xi ta va hlawula, va swi vona leswaku vona i swiharhi.+19 Hikuva ku ni makumu lama fikelaka vana va vanhu ni makumu lama fikelaka swiharhi, naswona swi ni makumu lama fanaka.+ Hilaha xin’wana xi faka+ hakona, ni lexin’wana xi fisa xisweswo; hinkwaswo swi ni moya wun’we,+ lerova munhu a nga tlakukanga ku tlula xiharhi, hikuva hinkwaswo i vuhava.20 Hinkwaswo swi ya endhawini yin’we.+ Hinkwaswo swi ve kona swi huma entshurini,+ hinkwaswo swi tlhelela entshurini.+21 I mani la tivaka leswaku kumbexana moya wa vana va vanhu wu tlhandlukela ehenhla; ni moya wa xiharhi leswaku kumbexana wu rhelela ehansi emisaveni?+22 Ndzi swi vonile leswaku a ku na nchumu lowu antswaka ku tlula leswaku munhu a tsaka emintirhweni yakwe,+ hikuva sweswo i xiavelo xakwe; hikuva i mani la nga ta n’wi tisa a ta vona leswi nga ta humelela endzhaku kakwe?+


text:
Tinomboro Leti Nga eBibeleni Ti Vula Yini? Xana Dyondzo Ya Tinomboro To Karhi Ya Vungoma Yi Pfumelelana Ni Bibele?
Nhlamulo ya Bibele
Hakanyingi tinomboro leti nga eBibeleni ti nga tekiwa hilaha ti tsariweke hakona kambe minkarhi yin’wana ti fanekisela swo karhi. Mongo wa mhaka hi wona wu kombisaka loko nomboro yo karhi yi tirhisiwe hi ndlela yo fanekisela. Xiya swikombiso leswi swa le Bibeleni swa tinomboro leti tirhisiweke ku fanekisela swo karhi:
1 Nomboro leyi yi fanekisela vun’we. Hi xikombiso, Yesu u khongelele valandzeri vakwe eka Xikwembu “leswaku hinkwavo va va un’we, tanihi leswi wena, Tatana, u nga ni vun’we na mina ni leswi na mina ndzi nga ni vun’we na wena.”—Yohane 17:21; Matewu 19:6.
2 Hi ku ya hi nawu, timbhoni timbirhi ti tiyisekisa mhaka leyi nga ntiyiso. (Deteronoma 17:6) Hilaha ku fanaka, ku phindha-phindha ka rungula kumbe xivono, swi tiyisekisa leswaku mhaka ya kona i ntiyiso. Hi xikombiso, loko Yosefa a hlamusela norho wa Faro hosi ya Egipta, u te: “Leswi norho wu phindhiweke kambirhi eka Faro swi vula leswaku nchumu lowu wu simekiwe hilaha ku tiyeke hi Xikwembu xa ntiyiso.” (Genesa 41:32) Hi ku ya hi vuprofeta “timhondzo timbirhi” ti nga ha yimela mimfumo yimbirhi leyi tirhisanaka, hilaha muprofeta Daniyele a swi voneke hakona hi Mfumo wa Vameda ni Vaperesiya.—Daniyele 8:20, 21; Nhlavutelo 13:11.
3 Ntambhu ya miluko yinharhu yi fanekisela mhaka leyi tiyeke hilaha timbhoni tinharhu ti tiyisekisaka mhaka leyi nga ntiyiso.—Ezekiyele 21:27; Mintirho 10:9-16; Nhlavutelo 4:8; 8:13.
4 Nomboro leyi yi nga ha yimela nchumu lowu heleleke hilaha marito lama nge, “etinhleni ta mune ta misava” ma vulaka hakona.—Nhlavutelo 7:1; 21:16; Esaya 11:12.
6 Nomboro leyi yi nga ha yimela nchumu lowu nga helelangiki, lowu nga hetisekangiki kumbe nchumu wun’wana ni wun’wana lowu fambisanaka ni valala va Xikwembu.—1 Tikronika 20:6; Daniyele 3:1; Nhlavutelo 13:18.
7 Nomboro leyi minkarhi yo tala yi tirhisiwa ku yimela mhaka leyi heleleke. Hi xikombiso, Xikwembu xi lerise Vaisrayele leswaku va rhendzela muti wa Yeriko masiku ya nkombo naswona hi siku ra vunkombo a va fanele va wu rhendzela ka nkombo. (Yoxuwa 6:15) Ku ni swikombiso swo tala eBibeleni leswi tirhiseke nomboro ya nkombo. (Levhitika 4:6; 25:8; 26:18; Pisalema 119:164; Nhlavutelo 1:20; 13:1; 17:10) Loko Yesu a byele Petro leswaku u fanele ku rivalela makwavo “ku nga ri ka nkombo, kambe, ka 77” ku kandziyisiwa ka nomboro ya “nkombo” swi vula leswaku handle ko hlayela.—Matewu 18:21, 22.
10 Nomboro leyi yi nga ha yimela nchumu lowu hlanganisiweke wu helela.—Eksoda 34:28; Luka 19:13; Nhlavutelo 2:10.
12 Nomboro leyi yi ti komba yi yimela lunghiselelo ra Xikwembu leri hetisekeke. Hi xikombiso, xivono xa le tilweni lexi muapostola Yohane a xi voneke a xi katsa muti lowu a wu ri ni “maribye ya masungulo ya 12, eka wona a ku ri ni mavito ya 12 ya vaapostola va 12.” (Nhlavutelo 21:14; Genesa 49:28) Tinomboro hinkwato leti loko u tiandzisa ti ku nyikaka 12, ti nga ha va ni nhlamuselo leyi fanaka.—Nhlavutelo 4:4; 7:4-8.
40 Nomboro leyi yi fambelana ni vuavanyisi kumbe nxupulo.—Genesa 7:4; Ezekiyele 29:11, 12.
Dyondzo ya tinomboro to karhi ya vungoma
Tinhlamuselo leti ta tinomboro leti nga eBibeleni, ti hambanile ni dyondzo ya tinomboro to karhi leyi katsaka vungoma. Hi xikombiso, ntlawa wun’wana wa Vayuda lowu vuriwaka Cabala wu kambisise Matsalwa ya Xiheveru hi ku tirhisa vungoma bya tinomboro leswaku wu kuma tinhlamuselo leti tumbeleke. Dyondzo ya tinomboro to karhi ya vungoma i ndlela yin’wana yo hlahluva leyi lwisanaka ni milawu ya Xikwembu.—Deteronoma 18:10-12.


text:
Tshivenda short story and poems by Mbodi Khorombi.
[ Lushaka lwo senwaho | Zwanda zwi a tanzwana | Tshilamba u vhudzwa ndi tshilila u vhona ]
Tshilamba u vhudzwa ndi tshilila u vhona Ndi do rembuluwa lusa fheli li satshi A huna ane a nga pfa tshililo tshanga Naho nda tavha mukosi Vhe u mapfurani, mulitsheni a tonge. Ndo tshimbila ndi tshi di ita ano ndivha Nda hana u pfa nde ndi a ndivha Nda ndivha hani zwa phakhoni ndi si phame Vhona ndo wela khomboni Naho wa vhimbila tshifhinga tshau tsho kalwa A hu tshena hune waya Wo farwa mulenfzhe Ho sala wone mulomo u vhovhola Vhaloi vha hone vha bva kule vhukuma Vhe vha fhano no vha ni tshi do vhuya na lalama Vhakale vhoa amba vhe tshilamba u vhudza tshi lila u vhona. Aredi ane a kha di vha mutete Vhona usa do wela kha iyi mboni Ngau yone a i lavheswi I kwasha limpho ha sala rambo Ya wisa liswuhana wa vhuya we ha tshila. Zwo vhifha zwo ralo ri tshi tou amba Zwi tshe kule na iwe u sa athu u dzhena kha zwo Wa vhuya wa wela a hu tshena ubva Lwo tanda lumbuvhi ndi u sokou tshwu-tshwuku Vhuiwa a huho naho hu tshi nga lenga uda. Tambani mato ni mbonyolowe Ni vhone avho vho ni rangaho phanda A zwithetshelwi! Tenda henevho vho amboho vho amba.


text:
Xihahlu
Xihahlu a xi ri na mintirho yo hlawuleka, tani hi muako wa le kaya, ku hlayisa tihuku ti nga dyiwi hi swihadyana swo fana na vamanghovo, Magama na swiharhi swin’wana. Matandza ya tihuku na wona a ya hlayiseka swinene exihahlwini hikuva timbyana na swihadyana swin’wana a swi nga ya fikeleli.[1][2]
Leswinga ndzeni
Maakelo ya Xihahlu[Lulamisa | edit source]
Muaki wa xihahlu u sungula a cela makhele ya khumembirhi ya enta nyana leswaku timhandzi leti nga ta hoxeteriwa emakheleni ti ta tiya loko ti gandiwa hi misava. Loko makhele ya lulamisiwile ku ya hoxeteriwa timhandzi ta swiphandzi hi yin’we-yin’we ti ri karhi ti gandliwa ti tiya. Endzhaku u teka timhandzi ta ntsevu to bumbula nyana a ti hingakanyela eka leta swiphandzi, loko a heta a teka leto lala to ka ti nga kwamuleriwangi byewu a nanekela kwale henhla etshakweni ra xihahlu. Loko a hetile u teka rimbalelo a boha timhandzi ta swiphandzi na leto nanekela hi byewu byo tsakama swi tiya, a tlhela a boha rimbalelo ra le xikarhi na ro hetelela a koma le henhla. Kutani a saha timhandzi kwale henhla ti ringanana.[1]
Mafulelelo ya xihahlu[Lulamisa | edit source]
Mufuleri wa xihahlu u sungula a teka tipala a ti hlanganisa hi tinhloko hi hala ku nga vatliwa a boha hi byewu swi tiya swinene. Endzhaku a teka timbalelo to betsa a sungula ku betsa, a sungula ehansi ka lwangu ku ya fika exinhlungwanini a ri karhi a boha hi byewu swi tiya. Naswona loko a fika exihlungwanini u tsondzela byewu a vuyavuyisa leswaku swi ta tiya. Loko a heta ku betsa timbalelo u phuphutela byanyi leswaku a ta luka makenya, ku ringana xihahlu lexi a lavaka ku fulela xona. Loko ya herile ku lukiwa u famba a ya tsondzela ehenhla ka timbalelo a ri karhi a lulama na tona ku kondza a ya fika exinhlungwanini a tsondzela hi makenya a vuyavuyisa leswaku mati ya nga ngheni loko ku na mpfula a tlhela a tiyisa hi byewu.[1]
Swin'wana[Lulamisa | edit source]
Xihahlu a xi ri xa nkoka ngopfu hikuva tihuku leti tshamaka exihahlwini hambi ti nga funghiwangi a ti lahleki ti hlayisekile. Tihuku leti a ti tshama exihahlwini a ti nga dyi xin’wana ni xin’wana a ti dya leswi a ti nyikiwa swona.
"Tihuku a ta ha endleriwi swihahlu swa xivumbeko xa xintu xa Vatsonga lexi xa ku akiwa emoyeni xi yimisiwa ehenhla ka timhandzi ku sivela tihuku ku va ti fikeriwa hi swihadyana leswi dyaka tihuku." -- Mhinga[2]


text:
Ntshuguri
Ntshuguri wu mila etlhelo ka nkova na tindhawu to tlhuma swinene. Murhi lowu a wu kuli swinene, kambe wu endla khwati ro tlhuma swinene. Marhavi ya kona ya nembelela ehenhla ka misinya yinwana. Mihandzu ya ntshuguri yi vuriwa tintshuguri.[1]
Nhlamuselo[Lulamisa | edit source]
Tintshuguri ti na muhlovo wa rihlaza loko ti ri timbisi kasi loko ti vupfile i ta muhlovo wa ntima wo hatima bya khwezu. Loko ntshuguri wu tsemiwa, wu humesa mafi yo basa ku fana na loko tintshuguri ti nga si vupfa. Mafi ya ntshuguri ma namarhela. Murhi lowu wu taleriwile hi mitwa yo tsindzihela swinene. Nsinya lowu a wu khandziyeki hi ku olova hikokwalaho ka mitwa wa wona. Hi nguva ya vuxika, murhi lowu wu dzudza matluka..[1]
Matirhisele[Lulamisa | edit source]
Tintshuguri i swakudya swa varisi, misinya na switsotswana swa nhova. Mihandzu leyi yi dyiwa loko yi vupfile na loko yi nga vupfanga, kambe yi va yi ri na mahla, yi tlhela yi namarhela onge i chapisi, yi tlhela yi tshapuka. Timitsu ta ntshuguri ti tshungula vuvabyi bya rifuva, ku khohlola, vuvabyi bya masangu. Mati ya timitsu ya lovekiwa kutani ma cinca muhlovo ma va yo tshwuka kutani va n`wi nwisa mati ya kona. Mati lama ma tlhela ma cheriwa emukapeni va nyika nwana leswaku a ta tsunguleka eka vuvabyi ya xinyama na ku pfula mbeleko wa va ka manana. Mati lama ma tlhela ma tiyisa timayisele ta munhu loyi a tikeke na ku horis mavabyi ya mahahu.[1]
Siku leri wansati a bebulaka a nga hlweli naswona xivelekelo xa yena xa pfuleka hi ku hatlisa. Loko u lava ku endla murhi hi timitsu ta ntshuguri, va ti tseleka endzilweni kutani ti humesiwa ti ri karhi ti hisa, ku thoveriwa rhumba leri ri nga boxekeki kutani ri boxeka ku huma thyaka hinkwaro ri hola na ku tsungula vuvabyi bya ku pandza ka nhloko. Mihandzu ya kona yi tirhisia ku tshungula vuvabyi bya swivungwana endzeni ka khwiri.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 MALAMULE, R.J (2015). "Mathyelo ya mavito ya minsinya yo tshungula mavabyi eka Skhukhuza, eMpumalanga: Maendlelo ya Onomasitiki". University of Limpopo.


text:
NDZIMA 19
Xana Swi Lulamile Ku Lwa?
XANA u tiva vafana van’wana kumbe vanhwanyana van’wana lava ringetaka ku tiendla vamakhonya?— Xana wa swi tsakela ku va vanghana va vona? Kumbe, xana u nga tsakela ku tshama ni munhu loyi a nga ni musa ni loyi a rhandzaka ku rhula?— Mudyondzisi Lonkulu u te: “Va tsaka lava kondletelaka ku rhula, hikuva va ta vuriwa ‘vana va Xikwembu.’”—Matewu 5:9.
Kambe minkarhi yin’wana vanhu van’wana va endla swilo leswi swi hi khunguvanyisaka. Xana a swi tano?— Kutani hi nga ha titwa hi lava ku rihisela. Leswi swi humelerile eka vadyondzisiwa va Yesu loko va ri karhi va famba na Yesu va ya eYerusalema. I nge ndzi ku hlamusela mhaka ya kona.
Loko se va fambe mpfhukanyana, Yesu u rhume vadyondzisiwa va yena va nga ri vangani eximutanini xa Vasamariya leswaku va ya lava ndhawu yo wisa. Kambe vanhu va kwalaho a va nga swi lavi ku va rhurhela hikwalaho ka leswi Vasamariya va nga ni vukhongeri lebyi hambeneke ni bya vona. Naswona a va venga munhu wihi ni wihi loyi a yaka emutini wa Yerusalema, a ya gandzela kona.
Loko sweswo a swi lo endlekela wena, xana a wu ta va u endle yini? Xana a wu ta hlundzuka? Xana a wu ta lava ku rihisela?— Sweswo hileswi mudyondzisiwa Yakobo na Yohane a va lava ku swi endla. Va vulavule na Yesu va ku: ‘Xana u lava hi byela ndzilo wu xika hi le tilweni kutani wu va lovisa?’ A swi hlamarisi leswi Yesu a va vitaneke Vana va Dzindza-tilo! Kambe Yesu u va byele leswaku a hi swinene ku khoma vanhu van’wana hi ndlela yoleyo.—Luka 9:51-56; Marka 3:17.
I ntiyiso leswaku vanhu van’wana va nga hi khunguvanyisa minkarhi yin’wana. Vana van’wana va nga ha hi alela ku tlanga emintlangwini ya vona. Va nga ha vula va ku: “A hi ku lavi laha.” Loko swilo leswi fanaka ni leswi swi humelela, swi nga hi hlundzukisa, a swi tano ke? Hi nga ha titwa hi lava ku rihisela. Kambe, xana swi fanerile ku endla sweswo?—
Xana u nga ta ni Bibele ya wena? A hi pfule Swivuriso ndzima 24, ndzimana 29. Yona yi ri: “U nga vuli u ku: ‘Hilaha a endleke hakona eka mina, na mina ndzi ta endla hilaha ku fanaka eka yena. Ndzi ta tlherisela un’wana ni un’wana hi ku ya hi ndlela leyi a endlaka ha yona.’”
U yi twa njhani ndzimana leyi?— Yi vula leswaku a hi fanelanga hi rihisela. A hi fanelanga hi khoma munhu hi tihanyi ntsena hileswi yena a hi khomeke hi tihanyi. Kambe u ta endla yini loko munhu un’wana a ringeta ku ku pfuka? A nga ha ringeta ku ku hlundzukisa hi ku ku hlekula. A nga ha ku hleka, a vula leswaku u toya. A hi nge u ku vitana toya. Xana u ta endla yini? Xana u ta lwa na yena?—
A hi tlhele hi twa leswaku Bibele yi ri yini. Pfula eka Matewu ndzima 5, ndzimana 39. Eka yona Yesu u ri: “Mi nga n’wi kaneti la hombolokeke; kambe hambi ku ri mani la mi makalaka erhameni ra xinene, hundzuluxelani ni lerin’wana eka yena.” Xana u ehleketa leswaku Yesu a a vula yini eka ndzimana leyi? Xana a a vula leswaku loko munhu a ku ba hi xibakele erhameni, u fanele u tlhela u n’wi nyika ni lerin’wana a ku ba eka rona?—
Doo, Yesu a a nga vuli swona nikatsongo. Ku makala munhu a swi fani ni ku n’wi ba hi xibakela. Ku makala ku nga ha fanisiwa ni ku susumeta munhu. Munhu a nga hi makala leswaku a pfuxa nyimpi. U lava leswaku hi hlundzuka. Loko ho hlundzuka naswona hi tlherisela hi ku n’wi susumeta, xana ku ta humelela yini?— Ku nga ha pfuka nyimpi.
Kambe Yesu a a nga swi lavi leswaku valandzeri vakwe va lwa. Xisweswo u vule leswaku loko munhu a hi makala, a hi fanelanga hi rihisela. A hi fanelanga hi hlundzuka kutani hi lwa. Loko hi lwa, hi ta va hi kombisa leswaku ha fana ni munhu loyi a sunguleke nyimpi.
Xana u ehleketa leswaku i yini lexinene lexi hi nga xi endlaka loko ku pfuka nyimpi?— I ku famba. Munhu la pfuxaka nyimpi a nga ha ku dlidlimbeta-dlidlimbeta. Kambe a nga ha hetelela hi ku endla sweswo ntsena. Loko u hambana na yena, a swi vuli swona leswaku u toya. Swi vula leswaku u ni xivindzi xo endla nchumu lowu nga wunene.
Kambe ku vuriwa yini loko wo sungula ku lwa kutani u hlula? Xana ku nga humelela yini endzhaku ka sweswo?— Munhu loyi u n’wi hluleke a nga ha ku vuyela a ri ni vanghana va yena. Va nga ha ku hima hi nhonga kumbe va ku tlhava hi mukwana. Se wa swi vona leswaku hikwalaho ka yini Yesu a a nga swi lavi leswaku hi lwa ni vanhu?—
Kambe, xana hi fanele hi endla yini loko hi vona vanhu van’wana va lwa? Xana hi fanele hi seketela un’wana exikarhi ka vona?— Bibele yi hi byela leswi hi faneleke hi swi endla. Pfula Swivuriso ndzima 26, ndzimana 17. Yona yi ri: ‘Munhu la hundzaka hi ndlela kambe a hlundzukisiwa hi mholovo leyi nga riki ya yena u fana ni munhu la khomaka tindleve ta mbyana.’
Xana ku nga humelela yini loko wo khoma tindleve ta mbyana? Mbyana yi ta twa ku vava kutani yi ku luma, a swi tano ke? Loko mbyana yi ri karhi yi lwela ku chupula, u ta ya u ti khoma swinene tindleve ta yona naswona yi ta ya yi kariha ngopfu. Loko wo yi tshika, yi nga ha ku kakatlula. Xana u nga swi kota ku tshama u yi khome hi tindleve u nga yi tshiki?—
Lexi ku nga ha va xiyimo lexi hi nga vaka eka xona loko hi nghenela nyimpi ya vanhu van’wana. Swi nga ha endleka hi nga swi tivi leswaku i mani la sunguleke nyimpi leyi kumbe hi nga swi tivi leswaku va lwela yini. Munhu un’wana a nga ha biwa, kumbexana hikwalaho ka leswi a yiveleke munhu loyi a n’wi baka. Loko hi lamulela munhu yoleyo, hi ta va hi pfuna khamba. Sweswo swi ta va swi nga lulamanga, a hi swona ke?
Kutani, i yini lexi u faneleke u xi endla loko u vona vanhu va ri eku lweni?— Loko ku ri exikolweni, hatlisa u vitana mudyondzisi. Loko u nga ri exikolweni, u nga ha byela un’wana wa vatswari va wena kumbe phorisa. Ina, hambiloko vanhu van’wana va lava ku lwa, hi fanele hi hlayisa ku rhula.
Vadyondzisiwa va Yesu va xiviri va endla hilaha va nga kotaka hakona leswaku va papalata ku lwa. Hi ndlela yoleyo hi va hi kombisa leswaku hi ni xivindzi xo endla swilo leswinene. Bibele yi vula leswaku mudyondzisiwa wa Yesu a nga ‘fanelanga a lwa, kambe u fanele a olova eka hinkwavo, a fanelekela ku dyondzisa, a tikhoma eka leswo biha.’—2 Timotiya 2:24.
Sweswi a hi kambisise ndzayo yin’wana leyinene leyi nga ta hi pfuna leswaku hi papalata ku lwa: Varhoma 12:17-21 na 1 Petro 3:10, 11.


text:
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA | NDZINGO
Ndzingo
Vuyelo byin’wana bya ku pfumelela ku hluriwa hi ndzingo i ku dlaya vukati, mavabyi ni ku kingindziwa hi ripfalo. Hi nga wu papalata njhani ntlhamu lowu?
I yini ndzingo?
Loko u ringeka hi loko u navela ku endla nchumu lowu nga riki wunene. A hi nge u le xitolo kutani u vona nchumu wo karhi ivi u wu navela. Kutani u tela hi miehleketo ya leswaku u wu yiva naswona u vona onge a wu nge voniwi hi munhu. Hambiswiritano, ripfalo ra wena ra ku alela! Endzhaku u rivala hi swona kutani u tifambela. Hi ndlela yoleyo u va u hlule ndzingo.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Loko u ringeka a swi vuli swona leswaku u munhu wo biha. Bibele yi vula leswaku hinkwerhu hi langutana ni miringo. (1 Vakorinto 10:13) Xa nkoka hi leswaku hi endla yini loko hi ringiwa. Van’wana va anakanyisisa hi ndzingo kutani wu va hlula. Kasi van’wana va hatla va wu papalata.
“Kambe un’wana ni un’wana u ringiwa hi ku kokiwa ni ku wongiwa hi ku navela ka yena n’wini.”—Yakobo 1:14.
Ha yini ku ri vutlhari ku teka goza hi xihatla loko u ringiwa?
Bibele yi hlamusela leswi endlaka munhu a hetelela a dyohile. Yakobo 1:15 yi ri: “Ku navela [ko biha], loko ku xurhe, ku veleka xidyoho.” Leswi vulaka leswaku loko hi anakanyisisa hi ku navela ko biha, hi hetelela hi va eka xiyimo lexi hi tsandzekaka ku tilawula, ku fana ni wansati loyi a tikeke loyi nkarhi wakwe wa ku veleka wu nga fika. Hambiswiritano hi nga swi kota ku papalata ku lawuriwa hi ku navela ko biha.
NDLELA LEYI BIBELE YI NGA PFUNAKA HA YONA
Tanihi leswi hi kotaka ku anakanya hi swilo swo biha, swi vula leswaku hi nga swi kota ni ku swi bakanya. Njhani? Hikuva hi nkarhi wolowo hi endla swilo swin’wana, ku nga va ntirho wo karhi, ku vulavula ni munghana kumbe ku anakanyisisa hi swilo leswinene. (Vafilipiya 4:8) Swa pfuna ku anakanyisisa hi vuyelo lebyi tisiwaka hi ku hluriwa hi xidyoho, ku nga va ku kingindziwa hi ripfalo, ku vabya kumbe loko vuxaka bya wena ni Xikwembu byi onhakile. (Deteronoma 32:29) Xikhongelo xi nga pfuna swinene. Yesu Kreste u te: “Mi hambeta mi khongela, leswaku mi nga ngheni endzingweni.”—Matewu 26:41.
“Mi nga tshuki mi hambukisiwa: Xikwembu a hi xa ku vungunyiwa. Hikuva xin’wana ni xin’wana lexi munhu a xi byalaka, u ta tlhela a tshovela xona.”—Vagalatiya 6:7.
U nga endla yini leswaku u kota ku lwisana ni miringo?
NTIYISO WA MHAKA
Teka ndzingo tanihi ntlhamu lowu nga phasaka xiphukuphuku xi wela ekhombyeni. (Yakobo 1:14) Leswi i ntiyiso ngopfungopfu loko ku ri ndzingo wa ku endla vuoswi lowu nga vaka ni vuyelo byo vava swinene.—Swivuriso 7:22, 23.
NDLELA LEYI BIBELE YI NGA PFUNAKA HA YONA
Yesu Kreste u te: “Kutani, loko tihlo rero ra wena ra xinene ri ku khunguvanyisa, ri xokole u ri cukumeta ekule na wena.” (Matewu 5:29) I ntiyiso leswaku Yesu a a nga vuli swona leswaku munhu a endla sweswo hi ku kongoma! Ku ri na sweswo, a a vula leswaku loko hi lava ku tsakisa Xikwembu ni ku kuma vutomi lebyi nga heriki, a hi fanelanga hi pfumelela swirho swa miri wa hina swi hi dyohisa. (Vakolosa 3:5) Sweswo swi vula leswaku hi fanele hi teka goza hi xihatla hi papalata ndzingo. Wanuna wo tshembeka wa Xikwembu u khongele a ku: “Endla leswaku mahlo ya mina ma hundza ma nga swi voni swilo leswi nga pfuniki nchumu.”—Pisalema 119:37.
I ntiyiso leswaku a swi olovi ku tikhoma. Phela “nyama yi tsanile.” (Matewu 26:41) Hi ta swi endla swihoxo. Kutani loko hi tisola hi mbilu hinkwayo ni ku nga swi endli mukhuva ku dyoha, Yehovha Xikwembu, Muvumbi wa hina u ta hi komba “tintswalo ni nsovo.” (Pisalema 103:8) Hakunene swa chavelela.
“Loko a wu languta swihoxo, Wena Yah, Oho Yehovha, i mani loyi a a ta yima?”—Pisalema 130:3.


text:
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI | MATEWU 22-23
Yingisa Swileriso Swimbirhi Leswikulu
Hlaya Matewu 22:36-39 kutani u xaxameta swivangelo leswi endlaka u ya emihlanganweni ya Vukreste eka leswi landzelaka hi ku ya hi nkoka wa swona:
Leswaku ndzi ta khutaziwa
Leswaku ndzi ta khutaza vamakwerhu
Leswaku ndzi ta gandzela ni ku kombisa ndlela leyi ndzi n’wi rhandzaka ha yona Yehovha
Hikwalaho ka yini hi fanele hi tikarhatela ku ya emihlanganweni hambiloko hi karhele naswona hi vona onge a hi nge vuyeriwi ngopfu?
Hi tihi tindlela tin’wana leti hi nga kombisaka ha tona leswaku hi yingisa swileriso swimbirhi leswikulu?


text:
Ina wa ti lava kuziva ditshuri?
DITSHURI mayelana ni txani? Mayelana ni siwotiso sa lisima asi vathu va talisako ku ti wotisa. Kutilava awe u ta nga tiwotisa to nga tiya:
Ina ngu ditshuri Txizimu txi ni mhaka ni nathu?
Tiyimbi ni kuxaniseka si na guma kani?
Ku maheka txani hi di fite?
Ina yiho themba ngu va va nga fa?
Ni nga wu mahisa ku txani mkombelo ti to wu pfiwa ngu Txizimu?
Ni nga limanisa ku txani litsako ka wutomi wangu?
U nga timana hayi tixamulo ta siwotiso soneso? U txo tsula ka mabhibhiliyoteka mwendo wukhalo wo xavisa mabhuku, ti nga maheka u ya mana mabhuku a mazana aya ku wombwako ti to ma ni tixamulo. Kambe ngu txitalo mabhuku oneyo ma kanetana. Mamwane ma nga woneka ma di ni ditshuri ku dingana mbimo ya yidotho se ngu txikuluveta me pindelwa, me lava ku wusetwa mwendo ku txitxwa.
Kambe, diho dibhuku adi di ku ni tixamulo to thembeka. Hi womba dibhuku da ditshuri. Atxi kombela ka Txizimu, Jesu a ti khene: “Dipswi dako ngu dona ditshuri”. (Johane 17:17) Nyamsi Dipswi donedo di ziwa kota diBhibhele do Basa. Ka diphepha di di londiselako u na mana tixamulo ti ti nga kongoma ta mu ka diBhibhele ta siwotiso si si ku txitimwi.
Ina ngu ditshuri Txizimu txi ni mhaka ni nathu?
TXIVANGELO TXA TXIWOTISO: Hi hanya ka mafu aya ma nga tala ngu wubihi ni ku pwata wululami. Wungi wa titxhetxhe ti gondisa ti to sikarato asi hi mananako naso, ngu dhunda ka Txizimu.
NGU TIHI ATI DIBHIBHELE DI TI GONDISAKO: Txizimu kha txi khali ka nga vanga wubihi. Jobe 34:10 yi khene: “Ti na ve kule ni nawe Txizimu txa ditshuri kuangula ngu nzila yo biha, ni ka wa Mtamo Wotshe kumaha to biha!”. Ngu toneto Jesu a nga gondisa ma mahelo a mkombelo a txi khene: Tata wathu a ku nzumani, . . . Wu nate kwathu Mfumo wako. Ku na maheke kuranda kwako amuwa mafuni nga nzumani”. (Matewu 6:9, 10) Txizimu txi ni mhaka ngutu ni nathu, futshi txi thembisa ku hetisisa sotshe sithembiso sa txona.
Wona kambe Genesisi 1:26-28; Jakobe 1:13; ni 1 Pedro 5:6, 7.
Tiyimbi ni kuxaniseka si na guma kani?
TXIVANGELO TXA TXIWOTISO: Tiyimbi ti ya masoni ti txi daya magidhi gidhi ya vathu. Hotshethu ha manana ni kuxaniseka.
NGU TIHI ATI DIBHIBHELE DI TI GONDISAKO: Txizimu txi womba ti to txi na tisa kudikha ha mafuni kotshe. Mbimo yi se ku no fuma Mfumo wa txona, i ku wukoma wa nzumani, vathu va nambi swa “ve gonda yimbi”. Kuhambana ni toneto, va na “hindula matxhari awe me va misuka”. (Isaya 2:4) Txizimu txi na gumisa wubihi ni ku xaniseka. DiBhibhele di khene: “[Txizimu] txi na bahulela yotshe mirongo tikhoheni kwawe, kha ku nambi swa ku tximaneka kambe lifo, hambi kudila, hambi tihuwa, hambi kupandiseka. Nguko so khata [kupata ni wubihi ni ku xaniseka ka nyamsi] si pindile.”
Wona kambe Masalmu 37:10, 11; 46:9 [NM] ni Mika 4:1-4.
Ku maheka txani hi di fite?
TXIVANGELO TXA TXIWOTISO: Wungi wa titxhetxhe, ti gondisa vathu ti to loko m’thu a txi fa ku ni txi txi si fiko. Vamwane va womba ti to vakufa va nga xanisa va va hanyako ni ti to Txizimu txa xanisa vathu mdiloni ko mbi na magwito.
NGU TIHI ATI DIBHIBHELE DI TI GONDISAKO: Ngako m’thu a txi fa, o leka ku va ho. Eklesiasta 9:5 yi womba tiya: “vafi kha va zivi txilo ni kudothu”. Aku vafi va si ziviko txilo, va si pfiko txilo nem hambi kumaha txilo, ti ha kubasani ti to kha va na kusikota
Wona kambe Genesisi 3:19 ni Eklesiaste 9:6, 10.
Ina yiho themba ngu va va nga fa?
TXIVANGELO TXA TXIWOTISO: Hi tsakela ku va ni wutomi, ni kuhanya ni vathu ava hi va dhundako. Kulava ku wona vafi vathu va hi va dhundako va txi tshumela ve hanya kambe, i mhaka ya mtumbuluko.
NGU TIHI ATI DIBHIBHELE DI TI GONDISAKO: Wungi wa va va nga fa va na wuswa. Jesu a wombile ti to “ava va ku mayivani va na . . . huma.” (Johane 5:28, 29 [NM]) Ngu kuya ngu txikongomelo txo khata txa Txizimu, avale va nga wuswa va na va ni lungelo yo hanya ka mafu a paradhise. (Luka 23:43) Themba yiya ya mbimo yi yi tako yi pata ni dihanyo do hetiseka ni wutomi wo mbi guma wa vathu ava va engisako. DiBhibhele di khene: “Vathu vo lulama va na dya thomba ya mafu, va na xayiseka ka ona yotshe mbimo”.
Wona kambe Jobe 14:14, 15; Luka 7:11-17; ni Mithumo 24:15.
Ni nga wu mahisa ku txani mkombelo ti to wu pfiwa ngu Txizimu?
TXIVANGELO TXA TXIWOTISO: Votshe va va khongelako va maha mkombelo. Hambi keto, va vangi va khona mikombelo yawe kha yi xamulwi.
NGU TIHI ATI DIBHIBHELE DI TI GONDISAKO: Jesu a hi gondisile kuvayilela ku wuyeletela mapswi o nga ndando ka mikombelo yathu. Ati khene: “Ngako mi txi khongela, mi nga tateni mapswi nga vamatiko”. (Matewu 6:7) Hi txi lava ti to Txizimu txi engisa mikombelo yathu, hi fanete ku khongela ngu nzila yi txi yi tsakelako. Ti to hi maha toneto, ti lava hi gonda ti to ngu kuhi kudhunda ka Txizimu se hi gwita hi mahisa toneto. Johane wo khata 5:14 ya txhamusela: “Ngako hi txi kombela txo maha, mayelana ni kuranda ka txona Txizimu, txona txa hi engisa”.
Wona kambe Masalmu 65:2 [NM]; Johane 14:6, 14; ni 1 Johane 3:22.
Ni nga limanisa ku txani litsako ka wutomi wangu?
TXIVANGELO TXA TXIWOTISO: Vathu vamwane va tumela ti to u di ni male, nduma mwendo u di tshurile u zumba u di tsakile. Ngu kota yeto, va tikaratela ku si mana
NGU TIHI ATI DIBHIBHELE DI TI GONDISAKO: Jesu a kombisile khiya yo mana litsako ngu ku womba tiya: “Va tsaka ava va khatalako ngu txilaveko txawe txa moya”. (Matewu 5:3 [NM]) Litsako la ditshuri li nga manwa ngu loko txilaveko txonetxo txi txi khatalelwa
Wona kambe Mavingwa 3:5, 6, 13-18 ni 1 Timoti 6:9, 10.
Eto tixamulo ta mu ka diBhibhele ta siwotiso sa mtxhanu ni tximwetxo. Ina wa tilava kuziva ta tingi to pinda toneto? I di ti to anawe u hagari ka va “va khatalako ngu txilaveko txawe txa moya”, kha ti kanakanisi ti to wa ti lava. Ti nga maheka ti to anawe u ta nga ti wotisa ti to: ‘I di ti to Txizimu txa khatala ngu ngathu, ngu ku txani txi txi tumelela wubihi ngu mbimo yo lapha ngutu yo nga tiya? Ni nga wu tshukwatisa ngu nzila yihi wutomi wa mwaya wangu’? DiBhibhele di nato tixamulo ta tinene ta siwotiso soneso ni simwane sa singi.
Hambi keto, vathu va vangi kha va gondi diBhibhele. Va khona nda hombe futshi da karata ku di pfisisa. Ina wa ti tsakela kuvhunwa kumana tixamulo ta mu ka diBhibhele? Tifakazi ta Jehovha ti ni silo simbidi asi si nga ku vhunako.
Txo khata i ku dibhuku di di ku Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? di nga mahelwa kuvhuna vathu ti to ve wona tixamulo ta mu ka diBhibhele ta siwotiso sa lisima. Txa wumbidi i gondo ya diBhibhele ya m’tini. Awu a zumbako hafuhi ni nawe, a nga tsakela ku gonda ni nawe diBhibhele m’tini ka wena ngu mbimo ayi u yi lavako. Timiliyoni ta tingi ha mafuni kotshe ti vhunekile ngu gondo yoneyo. Vamwane va gwitisa ngu ku womba tiya: “Se ni manile ditshuri!”
Kha ku nga ni txuma tximwane atxi txi nga manwako. Ditshuri da diBhibhele da hi khulula amu ka kuhembelwa, kukarateka ni kuthava ka hombe. Dona di hi ninga themba, txikongomelo ni litsako. Jesu a ti khene: “Mina ziva ditshuri se ditshuri di na mi khulula”.


text:
"“Ni vhone uri musi ni tshi bvisa zwifhiwa zwa vhashai ni si bvisele u vhonwa nga vhathu; arali ni tshi ita hezwo a ni tsha ḓo pfufhiwa nga Khotsi aṋu wa ṱaḓulu. Iwe-ha u tshi tonda vhashai u songo thoma nga u lidza lufhalafhala sa zwine vhahoi vha ita musi vha tshi tonda vhashai sinagogoni dzavho na mikotoni. U tonda havho vhashai ndi u sokou itela u khoḓwa nga vhathu fhedzi. Zwino ipfani-ha: malamba avho vho no ḓi a wana. Iwe-ha u tshi tonda vhashai, na tshanḓa tshau tshamonde tshi songo ḓivha zwi itwaho nga tshauḽa. U tonde vhashai zwi sa vhonwi nga muthu. Ndi hone Khotsi au a vhonaho zwo dzumbamaho a tshi ḓo u pfufha. Na musi ni tshi rabela ni songo ita sa vhahoi vhane musi vha tshi rabela vha funa u ima sinagogoni na mikotoni uri vha vhonwe nga vhathu. Zwino ipfani-ha: malamba avho vho no ḓi a wana. Iwe-ha u tshi rabela, dzhena nḓuni yau u vale muṋango u rabele Khotsi au a re ho dzumbamaho. Huno Khotsi au a vhonaho zwo dzumbamaho u ḓo u pfufha. Ni tshi rabela ni songo sokou andisa maipfi sa vhannḓa; vhone vha ri vha ḓo pfiwa nga u lapfisa thabelo. Inwi-ha ni songo fana navho. Hufha Mudzimu Khotsi aṋu a tshi ḓivha zwine na lila ni sa athu na u mu humbela." Matiosi 6:1-8
"Inwi-ha ni tshi rabela ni ri:
‘Khotsi ashu wa ṱaḓulu, dzina ḽau kha ḽi vhe ḽikhethwa, hu vhuse Iwe, hu itwe zwine wa funa fhano fhasi unga ngeo ṱaḓulu. U ri fhe ṋamusi vhuswa hashu ho ri eḓanaho. U ri hangwele milandu yashu, unga na riṋe ri tshi hangwela vha ri khakhelaho. U si tende ri tshi ungwa nga Muvhi; a tshi ri unga u ri lamulele. Ngauri muvhuso ndi wau, na maanḓa, na vhugala, nga hu sa fheli.’ " Matiosi 6:9-13
"Ndi uri arali ni tshi hangwela vhathu zwe vha ni khakhela, na inwi Khotsi aṋu wa ṱaḓulu u ḓo ni hangwela. Hone arali ni sa hangweli vhaṅwe, Khotsi aṋu wa ṱaḓulu na Ene a nga si ni hangwele zwe na khakha. Musi ni tshi ḓidzima zwiḽiwa ni songo futa sa vhahoi. Vhone vha a sinyalala uri vhathu vha zwi vhone uri vha khou ḓidzima. Thetshelesani ndi ni vhudze: malamba avho vho no ḓi a wana. Iwe-ha u tshi ḓidzima, ṱamba u ḓole uri vhathu vha si kone u vhona uri u khou ḓidzima, zwi vhonwe nga Khotsi au a re ho dzumbamaho. Tenda Khotsi au a vhonaho zwo dzumbamaho a tshi ḓo u pfufha. Ni songo ḓikuvhanganyela lupfumo fhano fhasi, hune lwa lovha nga tsole na vhulali, mbava dza pwasha dza tswa, ḓikuvhanganyeleni lupfumo ngei ṱaḓulu hune lu si lovhe nga tsole na vhulali, mbava dzi si pwashe dza tswa. Ndi uri hune lupfumo lwau lwa vha hone, ndi hune mbilu yau ya vha hone. Maṱo ndi luvhone lwa muvhili woṱhe. Arali maṱo aṋu a sa lwali, na muvhili waṋu woṱhe u ḓo vha tshedzani. Hone arali maṱo e si avhuḓi, izwo na muvhili woṱhe u ḓo vha swiswini. Zwino arali tshedza tshaṋu tsho no shanduka swiswi, ḽi ḓo vha swiswi ḽingafhani! A hu na ane a nga shumela vhaṋe vhavhili. A nga ḓo vhenga muṅwe a funa muṅwe; a pfa muṅwe, muṅwe a mu nyadza. A zwi tendi muthu a tshi shumela Mudzimu e phuli ya lupfumo lwa ḽino shango. Ndi zwone zwine nda ri ni songo ṱolou ḽa mbilu nga zwine na lila vhutshiloni haṋu na ri ni ḓo ḽani, ni ḓo nwani, ni ḓo ambarani? Kani vhutshilo a vhu fhiri zwiḽiwa? Muvhili a u fhiri zwiambaro kani? Edzonu vhona zwiṋoni: a zwi zwali mbeu, a zwi na tshine zwa kaṋa, a zwi kuvhanganyeli maḓuluni, hone Khotsi aṋu wa ṱaḓulu u ḓi zwi ṋea zwiḽiwa. Inwi a ni zwi fhiri kule naa? Ndi nnyi waṋu ane nga u ḽa mbilu hawe a nga lapfisa vhutshilo hawe na nga ḓuvha ḽithihi zwaḽo? Ni kha ḓi ḽelani mbilu nga zwa zwiambaro? Sedzani kualutshele kwa maluvha a phendephende: Ha shumi, ha luki tshithu. Hone ndi a ni vhudza ndi ri: Solomoni na madzanga awe ho ngo vhuya a ḓiṱama u swika kha ḽiṅwe ḽao. Arali hatsi vhune ṋamusi ha titima mudavhini matshelo ha vha ho no kudzwa tshivhasoni Mudzimu a tshi vhu ṱama nga u rali, inwi a nga kundwa ngani u ni ṱama? Fulufhelo ḽaṋu ḽo ṱukufhala hani. Izwo ni songo tsha ṱolou ḽa mbilu na ri ri ḓo ḽani? ri ḓo nwani? ri ḓo ambarani? Hezwo zwoṱhe ndi zwine zwa vhilaelwa nga vhannḓa. Hufha Khotsi aṋu wa ṱaḓulu a tshi zwi ḓivha uri hezwo zwoṱhe ni a zwi lila. Tsha u thoma lusani u vhuswa nga Mudzimu na u ita zwine a funa, hezwo zwiṅwe zwoṱhe ni ḓo tou ingwa. Izwo ni songo tsha ḽa mbilu nga zwa matshelo; ḽa matshelo ḽi ḓo ḓiḽela mbilu ḽone ḽiṋe; khombo yo livhana na musi wayo." Matiosi 6:14-34


text:
Biography ya Dr Peter Magubane
Dr Peter Magubane, muteki wa swinepe na mahungu wotiveka swinene emisaveni hinkwayo, u velekiwe hiti 18 January 1932 e Vrededorp laha anga kulela e Sophiatown. U hlohleteriwe swinene hi tata wakwe kuva a teka swinepe, loko tata wakwe loyi a xavisa mihandzu an’wi xavele Kodak Brownie camera loko Peter ahari nwana wa xikolo. Ntirho wakwe wo teka swinepe wusungule hinkarhi wa Afrika Dzonga loko yi lwela ntshuxeko.
Ntirho wa ximfumo wa Dr Peter Magubane wo teka swinepe wusungule hi 1955 endzhaku kaloko atava a sungule kutirha eka Drum magazine tani hi muchayeri na ntsumi. Anga hlwelangi kutikumela ntirho tani hi mupfuneti e darkroom ya Jurgen Schadeberg. Ntirho wakwe wosungula akuri kuya teka swinepe eka nhlengeletano ya 1955 ya African National Congress.
A tirhisa camera yakwe ku teka swinepe swa ntokoto naku hlupheka ka vantima va Afrika Dzonga hinkarhi wa xihlawuhlawu. Swinepe leswi swifikelele misava hinkwayo ya vuteki bya mahungu laha aswi kombeta xihlawula mbala lexi axi humelela laha Afrika Dzonga hinkarhi walowo. Lexi i xitori xa wanuna wa kahle swinene loyi atwa kuvava swinene loko swinwani swa swinepe swayena swinga fikeleli vateki va mahungu va misava hikuva phorisa rin’wi tekele filimi ya camera kutlula kuva phorisa rinwana rinwi tshove nhompfu.
Peter ari kona ku hlayisa leswi aswi humelela hi camera ya yena loko ku kombisiwa kuvilela ehenhla ka milawu ya mapasi, ku humelela ka Umkhonto we Sizwe, ku khomiwa ka Nelson Mandela rosungula, Rivonia Trial, naku yirisiwa ka ANC, madzolonga ya Sharpeville, ku tlakuka ka vandla ra Steve Biko ra Black Consciousness Movement, xikanwe na mpfilu mpfilu wa machudeni ya Soweto. Eka madzolonga ya machudeni e Soweto ubyele machudeni lava ava kombisa kuvilela leswaku “A struggle without documentation is no struggle”. Hikuva a hoxe xandla eka madzolonga yale Soweto, yindlu yakwe yitshwile hindzilo naswona uvuye aya pfaleriwa na vateki va mahungu vanwana va vantima kuringana 123 wa masiku.
Xikombelo xa yena xa 1957 xa leswaku ava xirho xa ntlawa wa lavobasa va Photographic Society of South Africa xivuye xi ariwa. Kutani vateki va swinepe va Drum vavuye va sungula nhlangano wopfumala xihlawula mbala wa Progressive Photographic Society hi 1961. Dr Magubane ari mutekiwa swinepe wosungula e Afrika Dzonga kuva na nkombiso wa yena. Vathori vakwe eka Rand Daily Mail van’wi akele darkroom ya kwe. Milawu ya tiko ra Afrika Dzonga hinkarhi walowo ayinga pfumeli leswaku a tirhisa darkroom yinwe na vatirhi kulobye vakwe va valungu. Ari muteki wa swinepe wosungula wa wantima eka phepha hungu leri naswona a thoriwile kusukela hi 1967 kuya fikela 1980. Leswi aswi katsa na 5 wa malembe lawa ayirisiwile kufikela hi 1975. Hinkarhi lowu utekiwe a vekiwa khotsweni laha a tshama ari yexe kuringana 98 wa masiku na ntsevu wa tinhweti.
Dr Magubane utlhele a langutana no xanisiwa swinene, ku bukuteriwa, timbanga ta matlulu ya xibalesa, nkarhi woleha waku khotsiwa naku xanisiwa ari ekhotsweni. U baleseriwile kuringana ka 17 eka nkosi wa xichudeni e Natalspruit. U tshamile 586 wa masiku apfaleriwe ari yexe e khotsweni hi 1969.
A tshama a tumbetile camera yakwe a tumbetela maphorisa. A yi tumbeta endzeni ka bibele leyi ayi susiwe maphepha endzeni, endzeni ka jazi rakwe, eka carton ya meleke kumbe endzeni ka hafu ya xinwa. A endla onge udya xinkwa kasi ule ku tekeni ka swifaniso.
U tshamile nkarhi nyana e London emasunguleni yava 1960s naswona a tirhela Time magazine exikarhi ka 1978 na 1980. Utlhele aya tshama nyana e New York kusukela hi 1980. Utlhele a tirha eka maphepha hungu yofana na National Geographic, Life, New York Times, Washington Post, Paris Match na Sports Illustrated. Va United Nations kuve van’wana valava a tirha na vona.
Ku hanyisana na Nelson na Winnie Mandela, hinkwaswo tani hi ntirho na vunghana,swi sungule hiva 1950s. Ari muteki wa swinepe wa ximfumo wa Madiba kusukela loko a huma e khotsweni kuya fikela eka malembe yosungula yavu President. Dr Magubane u kote ku teka swinepe swa mimpfilungano hinkwayo leyi ayiri kona laha tikweni kufikela loko tiko ra Afrika Dzonga riya eka xidimokirasi. Uvuye a hundzuluxa tihlo rakwe laha a teka swinepe swa mindzhavuko leyi ayiri kona eka Afrika Dzonga lontshwa.
Dr Magubane u tekela ngopfu e nhlokweni sagwadi rakwe ra South African Order of Meritorious Service Silver Class II, leri ari nyikiwile hi President Nelson Mandela. A tiveka swinene hikuva a veka camera yakwe etlhelo a yimisa kudlawa ka vanhu. Eka sweswo a xiximiwe hi sagwadi ra American National Professional Photographers Association Humanistic Award. Ari muntima wosungula wa Afrika Dzonga ku hlula eka Press Photo of the Year hi 1958. Una ti honorary doctorates ta 9 naswona uxiximiwe hi sagwadi ra Cornel Cappa Lifetime Achievement Award kusuka eka International Center of Photography e New York. Masagwadi yanwana ya katsa, Robert Capa Award, Special Missouri Honor Medal for Distinguished Service in Journalism, Martin Luther King Luthuli Award, a Lifetime Achievement Award kusuka eka Mother Jones Foundation na Leica Cameras, xikanwe na Fellowship by the Tom Hopkinson School of Journalism and Cultural Studies kusuka e University of Wales. Masagwadi yanwana lawa anga hatla aya kuma laha kaya ya katswa excellence in journalism award leyi ayi nyikiweke hi Walter Cronkite naswona ayi seketeriwe hi Stellenbosch Farmers’ Winery.
Dr Magubane u kombise ka mbirhi 100 wa swinepe leswi aswi teka tani hi swifaniso swankoka swinene swa nkulukumba Nelson Mandela: Kanwe eka nhlengeletano ya United Nations e Poland, laha nkombiso wunga pfuriwa hi khale ka President wa Poland Lech Walesa. Kasi wa vumbirhi wova wukunguhatiwe kuva kona kusukela hiti 1 July kuya fika 30 September 2018 e Nelson Mandela Gateway to Robben Island. Swifaniso leswi hinkwaswo swinyikeriwile hi Dr Peter Magubane eka Nelson Mandela Foundation.
Dr Peter Magubane i un’wana wa vateki va swinepe wa Afrika dzonga loyi anga duma swinene emisaveni hinkwayo....more
Kamara ro dzumba eka rona ra Dr Peter Magubane ritaleriwe hi swimbitani swokhavisa swa mihlovo-hlovo leswingana vuhlalu xikan’we na swovatliwa. E khoneni kuna gramophone...more
Siku ari xe kahle tani hintolovelo hi June 1969 rivuye riva leri nga cinca vutomi bya n’wamahungu Dr Peter Magubane. Xibakele xovava xon’wimiyeta xin’wi chela e hansi....more
Loko vateki va mahungu vasiveriwa kunghena e Soweto, Dr Peter Magubane se ari endzhawini yoleyo a lulamele ku tirha ntirho wakwe. Socha leri ariri na camera....more
Dr Peter Magubane u fikile e Soweto himapatu lawa aya jikajika swinene lawa ayanga tirhisiwi yale ndzhaku. Peter ari eku languteni eka tindzhawu leti akuri na tindhundhuma...more
Dr Peter Magubane utsundzuka kahle nhlengeletano yakwe yo hlayiseka na wanuna loyi anga vuya a hetelela a va munghana wakwe wa vutomi hinkwabyo. ‘Leyi akuri minkarhi...more
Peter Magubane, loyi anga hoxa xandla swinene eka ntirho woteka swinepe kuringana kwalomu ka makume mune wa malembe, utirhise talenta na vuswikoti bya yena tani...more
Peter Magubane i munhu wa ntokoto swinene eka kutirhisa camera naswona uve na dhuma swinene nale ka matiko mambe hikwalaho ka ntirho lowu awu endla...more
Peter Magubane, un’wani wa vateki va mahungu va Afrika Dzonga lava nga tlangeriwa ngopfu a endle hinkwaswo evutonwini byakwe. U tekile no hlayisa minkarhi yankoka swinene...more
Hi lembe ra 1990, Dr. Peter Magubane a hlawuriwa kuva muteki wa swinepe swa nkulukumba Nelson Mandela wa ximfumu hinkarhi lowu tiko ariti lulamisela kuya eka xidimokirasi....more


text:
Hlatshwayo
Muti waka Hlatshwayo i muti lowu vulavulaka Xichangana na Xizulu.
Matimu ya Muti[Lulamisa | edit source]
Lexi hi xona xi thopo lexi tivekaka xa muti lowu. Kuni ku hambana-nyana eka swi mutana swa ka Hlatshwayo loko swiri karhi swi thopa xivongo.
Hlachwayo/HLATSWAYO, Mutsari: (Hlachwayo Wisani Moses)
hi va ka risenga,
wa mukhomazi,
wa xikhutu,
wa bingwana,
wa kaneti,
kaneti wa mhaka,
hi va ka rimani hi mimbhanyi hi tshika swikomu,
swikomu hi ta lovola hi swona vavansati,
hi va ka mhandzi ya nkonono,
va ku; Hlachwayo, va ku; ntlhavani.
"Ntlhavani" hi yona nyimba ya ka hina.
xivongo lexi I xona lexi mina Wisani Moses Hlatswayo xiluke xa sirha Gezani, Jemson, Hlachwayo na Nghozi, Nyanisi Hlatswayo ,loyi a velekiweke eka mtititi Lombard ndzi nga kula ndzi karhi ndzi dyondzisiwa xona, inkomu.
Rhavi e ka swiyenge swa rixaka[Lulamisa | edit source]
Wisani M. Hlatywayo's research, muti wa ka Hlatswayo i muti wa tihosi lowu a wu rhangele hi Hosi Zwangendaba wa rixaka ra ka ka jele(jele clan) lava a va ri hansikumbe ku tirhisana na vuhosi bya ka Ndwandwe, Hosi Zwangendaba u hlanganile na Soshangane hi malembe ya va 1825, kutani va vumba nhlangano kambe a wu yanga ekule hikuva Soshangane a lava ku va Hosinkulu, kutani va hambanile laha a ku suke dzolonga exikarhi ka Soshangane na makwavo wa yena Mhlaba laha Soshangana a nga kongoma eMocambique kutani Zwangendaba na Mhlava va ya tlhama eVenda, Limpopo (Vembe) and Livubu (Rivubye) laha vakokwani va rhwariweke hi tiG.G kusuka eBwerhani ku ya aka eka Mtititi.
Minkombo[Lulamisa | edit source]


text:
Ximapana
Ximapana xi mila enhoveni eka tindhawu leti ku nga na mati swinene. Mihandzu ya kona yi vuriwa swimapana. Murhi lowu a wu kuli ku ya ehenhla kambe wu kula ku fana na ndzhenga, wu endla khwati wu tlhela wu duvuka swiluva swa xitshopana na ku tlhela wu tswala mihandzu yo tshwuka yo ka yi nga dyiwi hi vanhu kambe yi dyiwa hi misinya na switsotswana swinwana swa nhova. Murhi lowu wu dzudza matluka hi nkarhi wa xixika ku fana na yinwana misinya kasi loko ku fika nkarhi wa ximunwana wu hluka matluka na wona.[1]
Matirhisele[Lulamisa | edit source]
Timitsu na mahanti swi lovekiwa embiteni swi nwiwa leswaku swi ta tshungula vuvabyi bya xilumi, ku pandza ka nhloko hi matimba, vuvabyi bya rifuva na switshetshela. Murhi lowu wu tlhela wu horisa vuvabyi bya vana loko va ha ri vantsongo loko va nga si wisa nkava. Ku siriwa mahanti ya chigwana, ma nantswisiwa nwana, va tlhela va bohelela nwana lapi enhan`wini leswaku a nga chuhi loko ku tshuka ku nghena vanhu vo ka va nga basanga. Mihandzu ya murhi lowu yi horisa vuvabyi bya tindleve.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 MALAMULE, R.J (2015). "Mathyelo ya mavito ya minsinya yo tshungula mavabyi eka Skhukhuza, eMpumalanga: Maendlelo ya Onomasitiki". University of Limpopo.


text:
Events/Kuti tsakisa.
Mathye Group.
Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group.
Mathye Group.
Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group Mathye Group.
Welcome.
Hami amukela eka website yaka MATHYE GROUP leyi i website yavaka Mathye nava ntukulu.
Xikongomelo xa Group leyi iku hina vaka Mathye hitiva hi tlhela hi khomani ku tlula swivongo leswi nwani, unwani na unwani wa pfumeleriwa ku faka leswi aswi lavaku eka website leyi ya Mathye Group tani hileswi swinwi pfumelelaku tani hileswi anga waka Mathye kumbe ari Mathye.
Hi vaka MATHYE, GAJENI I NDLOVU.
Bliga Services
Contact InformationName: Nhlahla Mathye
Phone: 073 7853 971
E-mail: info@mathyegroup.co.za
Recent PostsGraduation Pictures.
Vaka Mathye ti Ndlompfu hi kombela ku minga chavi kuhi rhumela swifaniso(Pictures)hitakota ku upload eka website gallery ya Mathye Group.


text:
Loko kuve i lava ku tshivela ndzilo wo kota wa le Knysna, kambe hi tlhelo ra sangu, ehluta tinsimu leti ti landelaku. Hi tshemba ku, u nge tlangisi hala phambeni i nyika genge.
Eka vunanga, Boti Ready, WWE Xitsonga Superstar, va humesi album yintshwa ya 2017, va nge i HOSI YA MGANGA. Team Swamisava va humesi xihiso xa risimu, va nge i FAMBA TLELA.
Team Swamisava i ntlawa wo tshamela ku humesa tinjamba, kambe ndumo wa vona a wu na ntikelo ehandla ka varhandi va Tsonga Electro. Nkarhi wa Team Swamisava wa ta, hi yin’wani ya mintlawa yi nga ta tikisela vo Hangalasa na vo Russian Army loko se ku fuma Tsonga Electro eka game.
Eka tlhelo ra pyetlepyetle, hi ta simeka hefuhefu hi risimu ra Team Swamisava, hikuva hi bela ku khanya makhelwani na genge yo ka yi nga joli. Trundruka eku, ‘Famba Tlela’ i risimu ro lava i vekela chovo i yimi kunene. Xi manyi na rivanti kumbe wardrobe, ivi i ba volume yi helela.
Loko se ku nghena Superstar ya Boti Ready, se i nkarhi wo n’wu songa-songa swikunhwani. Boti Ready i xinyanyuri xo hlawuleka, va le ka “lane” ya vona va ri voxe. Boti Ready is the ultimate Tsonga entertainer a switandini, leswi swi vulaku ku, fanele mi ghadana vutandi ku papalata xirhami na vo khazi va game (bad bitches).


text:
Ifa ḽa Albertina Sisulu
Albertina Sisulu, musi vha tshi vhidziwa upfi mme wa tshitshavha kana mmeSisulu ndi ngauri vha dzhenelela vhukum kha zwa ulwa na muvhuso wa tshiṱalula na uri vha vha mufumakadzi wa mulwi vhukuma wa muvhuso wa tshiṱalula vho -Walter Sisulu.
Vha ḓivhelelwa uvha na maanḓa a u kona zwa vhurangaphanḓa zwe zwa ḓo kona uvha bvisa fhethu hune ho nyadzea Transkei vha ḓa vha vha ḽizhakanḓila ḽine ḽa ṱhonifhiwa vhukuma kha ḽa Afrika Tshipembe. Vho dzula vho tou ralo vha muthu ane asa ambese fhedzi vha muthu ane avha na maanḓa ane a kona na u konḓelela minwaha yoṱhe ye vha ḓo tambudzwa nga mapholisa zwo vha ita uri vhavhe mufumakadzi asa hangweiho.
Muprisidenthe wa kale vho -Jacob Zuma vha amba uri vha tou vha musemelo wa maanḓa hu sini kha muṱa wa ha Sisulu fhedzi na kha muvhuso woṱhe, sa zwe vha vhona, vha langa, vha gudisa vhunzhi ha vharangaphanḓa na vhatumbuli vha Afrika ḽa Democracy.
Vho-Sisulu vho vhuya vha vhuisa muhumbulo wa munwe mugudisi we avha vhudza uri; “kuitele kwavho ndi kwa mugudisi vhukuma, zwina maanḓa u fhirisa zwithu zwoṱhe”. Wo sedza kuitele kwa vho- Sisulu azwi mangadzi upfa maipfi o raloho.
Ifa ḽavho ḽo lala kha u tambula. Vha na vhuimo ha u ṱhonifhea kha ḽa Afrika Tshipembe. Phanḓa ha thambulo, vhone na vha muṱa wa vho vho tambudzwa dzi khakhathi kha zwanḓa zwa muvhuso wa tshiṱalula. Kha zwoṱhe vha dzula vha tshi fulufhedzea vha hana u tshuwiswa, vha farelela kha tshipikwa tshavho tsha u vhofholola na uri ri vhe shango ḽi sinaho khethululano nga muvhala. “edzisani sa zwine navho vha nga ita, vha nga si kone u wisa muya wawe, vha nga si mukwatise, vha nga si mukunde vha ralo vho,”Archbishop Desmond Tutu nga haye.
Albertina Thethiwe o thoma u ṱangana na Walter Sisulu musi atshi khou shuma sibadela tsha Johannesburg General Hospital nga1941....more
Nga murahu ha musi vha tshi fhedza pfunzo dza vho dza secondary,vho -Albertina vho mbo ṋi vhona uri ndi khwiṋe vha tshi vha muongi....more
Albertina Sisulu ndi munwe wa vhathu vhane vha ṱhonifhea vhukuma kha ḓivhazwakale ya Afrika tshipembe....more
Nga murahu ha musi Albertina a tshi mala Walter vho mbo ḓi isa phanda na lutamo lwa zwa polotiki....more
U bebiwa ha Bonilizwe na Monikazi Thethiwe nga dzi 21 Tshimedzi 1918 kha vhupo ha Tsomo ha Transkei, Nontsikelelo Thethiwe o vha nwana wa vhuvhili kha vhaṱanu....more
Vho-Albertina Sisulu vho vha vha songo ḓi dzhenisa kha zwa polotiki u swikela vha tshi ṱangana na vho- Walter Sisulu nga 1941....more


text:
Ku saseka ka ririmi ro tsariwa na kona ku tele… Ririmi ri na swiyenge swo tala; handle ka mimpfumawulo yo vulavula, ririmi hi roxe ri na xiyenge lexi tlhontlhaka miehleketo.
Tindzimi hinkwato ti fuwile hi marito la ma tsariwaka hi ku tirhisa ku hundzuluxa nxaxameto wa Switwari na Switatisi. Maweta (anagram) i marito lama tsariwaka hi ku tirhisa ku hundzuluxa nxaxameto, kumbe ku hundzuluxa ndlela leyi Switwari na Switatisi swi nga tshama hi yona eka rito ro sungula. Rito ri hundzuka Rweta ntsena loko u hundzuluxe mapeletwa. Xisweswo, Maweta ma hambana na Mafana-peletwa.
Languta nkombiso wo koma wa Maweta ma Xitsonga. Nkombiso lowu, wu komba na tirhiselo ra rito;
Kulani – Lukani
Vananga, kulani mi ta swi vona
Lukani mano yo kurisa rixaka
Rhumbi – Mbhuri
Loko u nyefula rhumbi u ta hunguka
Ma yi vona mbhuri ya Mutsonga?
Muna – Namu
Vuvabyi bya muna bya tshunguleka
Tolo a ndzi endzeriwe hi lo wa namu
Kava – Vaka
Leswi Khosa ku nga phisa, tinyama vo kava
Nsati wa mutirhi-kulorhi wa vaka
Novela – Vonela
Va ka Novela i Vahlave
Swi ta lava mi tshika ku hi vonela hansi
Varisi – Virisa
Mi na nkanu onge mi varisi va magoya
Swi lava u virisa mati
Nsiha – Hansi
Ku khuluka ngati ya Vutsonga eka nsiha wa mina
Tshama hansi u yingisa timhaka
Vana – Nava
Vana va mahlonga i mahlonga
Ximilani xa nkaka xa nava
Nyoka – Konya
Ma yi vona nyoka
Leswi u ngo konya ke?
Tala – Lata
Ku ta tala hi vahlaleri
Se ri perile, famba u ya lata rimbambu
Yinhla – Nhlayi
Famba yima le ka yinhla
Ku va nhlayi swa pfuna
Vuyela – Yevula
Tshika ku hanya vunwa, vuyela ka ntiyiso
Hi kombela mi yevula homu
Mavoko – Makovo
Ntirho wu chava mavoko
Timfenhe ti hlekana makovo
Muka – Kuma
Se ha muka
Swi lava u kuma xo fa tihlo
Mukisa – Kumisa
U nga mukisa nsati hi mhaka sweswo?
Hi wena u nga hi kumisa timhaka
Fuma – Mafu
Lembe ku nga ta fuma wena, hi dlewe
Hi yingisele ta mafu ka Chiredzi FM
Mbuya – Mubya
Mbuya, mi le kwi?
Mubya wa nyeka
Katsa – Tsaka
He tati, tshika ku katsa ku tlanga na vukati
U lava hi endla ku ri u ta tsaka
Voko – Kovo
U na voko ra kahle makwerhu
Ku vula ntiyiso, kovo leriya ri entile
Nala – Lana
Loyi a nga nala wa Xitsonga, wa xukuvala
Tana lana u ta dyondza ririmi ra manana
Tima – Mati
Famba tima rivoni
Hi kombela mati
Nhonga – Nghona
Nhonga ya vumbirhi ya vava
Nkata, nghona ni ku hlevela timhaka
Naha – Hana
N’wananga, naha jomela ra madleke
Mavasa wa swi kota ku hana eka vapfumari
Hlala – Lahla
Leswi ko va ku hlala ka ndlopfu
Siku na siku u lahla mali
Mahlo – Hloma
Onge mbuti leyi yi fe mahlo
Famba hloma kwele ka vanhu va wena
Lota – Tola
Nhenha yi tshama na yi lota matlhari
Leswi va nga tola furha ra ximanga va twa onge hi ta va chava
Luka – Kula
Luka mano yo herisa mhaka leyi
Loko u kula u ta va munhu
Miyela – Yimela
A swi antswi u miyela?
Swi le rivaleni ku lavaya va yimela Xitsonga
Nyika – Kanyi
Teka hungu hungu leri u ri yisa ka Xivuri
Kanyi leri ri dzunga ngopfu
Tsakani – Katsani
Hi ri tsakani vananga
Katsani ntswamba swi ta nandzika
Vupfa – Pfuva
Loko swi vupfa ha dya
Tshikani ku hi pfuva mihleketo
Vuxa – Xuva
Mpfula ya vuxa ya titimela
Ndzi xuva ku ya vona hahani
Tluka – Kutla
Ku na tluka ri pela
Fambani mi ya kutla byanyi
Lutla – Tlula
Nkulukumba luya, wa lutla
U nga vulavuli hi leto tlula ndzilo
Vekela – Veleka
Vekela vana swakudya
Ku veleka i vukosi
Luva – Vula
Xikamba xa boheka ku luva
Vula ta wena hi twa
Ngula – Lunga
Famba endla ngula
Tshika ku tlanga hi munyu u lunga xikhovha
Vulaka – Luvaka
Leswi u swi vulaka i vunwa
Lavaya hi vona va luvaka eVutsonga
Xakela – Kaxela
A wa ha dyeli ndlala, se u dyela ku xakela
Rirhandzu ro kaxela i mbitsi
Sika – Kasi
Loko yi nga ni, tiko ri ta sika hi ndlala
Kasi u lava yini?
Vuta – Tuva
Famba vuta nsati le ka Mukhavele
Ma ri vona tuva?
Phutsela – Tshepula
Swihundla swa le vukatini, wa phutsela
Tshepula swi ta tsemeka
Nyeka – Kenya
Mibya se ya nyeka
Famba kenya makhuwani
Hlakula – Kahlula
Ku hlakula swa karhata
Kahlula kunene, ra hi pelela


text:
Wa Tsundzuka Xana?
Xana u yi hlaye hi vukheta minkandziyiso ya sweswinyana ya Xihondzo xo Rindza? A hi vone loko u nga swi kota ku hlamula swivutiso leswi landzelaka:
Hi wihi nkarhi lowu xinyimpfana xa Paseka a xi fanele xi tlhaviwa ha wona hi Nisani 14?
Vuhundzuluxeri byin’wana bya Bibele byi vula leswaku a xi fanele xi tlhaviwa “exikarhi ka madyambu mambirhi,” leswi vulaka leswaku hi nkarhi wa mpimavayeni kumbe loko dyambu ri pela—endzhaku ka loko dyambu ri perile kambe loko ka ha vona. (Eks. 12:6)—12/15, matluka 18-19.
Hi yihi milawu leyi kongomisaka ya le Bibeleni leyi vantshwa va nga yi tirhisaka ku endla swiboho swa vutlhari?
Yinharhu ya kona hi leyi (1) Lava Mfumo wa Xikwembu ni ku lulama ka xona ku sungula. (Mat. 6:19-34) (2) Kuma ntsako hi ku tirhela van’wana. (Mint. 20:35) (3) Kuma ntsako hi ku tirhela Xikwembu wa ha ri muntshwa. (Ekl. 12:1)—1/15, matluka 19-20.
Hi vahi vagadi va mune va tihanci lava va ti gadeke ku sukela hi 1914?
Yesu, mugadi wa hanci yo basa, u teke goza ro hlongola Sathana ni madimona yakwe etilweni. Mugadi wa hanci ya muvala wo tshwuka-xindzilo u fanekisela tinyimpi leti xaniseke vanhu. Mugadi wa hanci ya ntima u fanekisela ndlala. Mugadi wa hanci yo kwalala u dlaya vanhu va timiliyoni hi ntungu. (Nhlav. 6:2-8)—2/1, matluka 6-7.
“Nkhuvo wa vukati bya Xinyimpfana” wu ta endleka rini? (Nhlav. 19:7)
“Nkhuvo wa vukati bya Xinyimpfana” wu ta endleka endzhaku ka loko Hosi, Yesu Kreste, a hetise ku hlula ka yena, endzhaku ka loko Babilona Lonkulu a lovisiwile ni le ndzhaku ka nyimpi ya Armagedoni.—2/15, tluka 10.
Ha yini Vayuda va le nkarhini wa Yesu a va ‘langutele’ Mesiya? (Luka 3:15)
A hi nge swi tivi hi ku kongoma leswaku Vayuda va le nkarhini wa Yesu a va byi twisisa vuprofeta bya Daniyele lebyi vulavulaka hi Mesiya hilaha hi byi twisisaka hakona. (Dan. 9:24-27) Hambiswiritano, va nga ha va va twe leswi ntsumi yi swi byeleke varisi van’wana kumbe leswi vuriweke hi muprofeta wa xisati Ana loko a vona Yesu loko a ha ri ricece etempeleni. Nakambe, vangoma va swilo swa le mpfhukeni va tile va ta lava “loyi a nga velekeriwa ku va hosi ya Vayuda.” (Mat. 2:1, 2) Endzhakunyana, Yohane lowo Khuvula u hlamusele leswaku Kreste a a ta humelela ku nga ri khale.—2/15, matluka 26-27.
Hi nga swi papalata njhani leswaku Ina wa hina a nga vi E-e? (2 Kor. 1:18)
Entiyisweni, minkarhi yin’wana hi nga ha tsandzeka ku endla leswi hi swi tshembiseke hikwalaho ka swiyimo leswi hi nga kotiki ku swi lawula. Kambe loko hi endle xitshembiso kumbe xihlambanyo, hi fanele hi endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka leswaku hi xi hetisisa.—3/15, tluka 32.
Hi nga wu papalata njhani ndzingo wo languta swifaniso leswi pfuxaka ku navela ku endla timhaka ta masangu?
Hi lawa magoza manharhu lama pfunaka (1) Loko ho tikuma hi pfule swifaniso swa timhaka ta masangu hi nga swi xiyanga, a hi nambe hi swi pfala. (2) Ku lawula mianakanyo ya hina hi ku anakanya swilo leswinene ni hi ku khongela eka Xikwembu. (3) Ku lawula swiendlo swa hina hi ku papalata tifilimi kumbe ti-Web site leti kombisaka swilo swa timhaka ta masangu.—4/1, matluka 10-12.
Hi byihi vuyelo lebyi nga languteriwangiki lebyi nga ha vaka kona loko Mukreste a siya ndyangu wakwe leswaku a ta hola mali yo tala etikweni rin’wana?
Loko vatswari va hlawula ku ka va nga tshami swin’we tanihi ndyangu, vana va nga ha vaviseka emintlhavekweni ni mahanyelo ya vona ma nga ha khumbeka. Va nga ha venga mutswari kumbe vatswari va vona. Naswona vanhu lava kuleke lava nga tshamiki ni vanghana va vona va vukati va nga ha langutana ni miringo ya ku tikhoma hi ndlela yo biha hi tlhelo ra rimbewu.—4/15, matluka 19-20.
Ha yini milenge ya swigevenga leswi dlayiweke hi ku hayekiwa emhandzini a yi tshoviwa?
Varhoma a va dlaya swigevenga swin’wana hi ku swi hayeka emhandzini. Vayuda va kombele leswaku milenge ya swigevenga leswi a swi ri ematlhelo ka Yesu yi tshoviwa. Sweswo a swi ta endla leswaku swigevenga sweswo swi tikeriwa hi ku hefemula ivi swi hatla swi fa. Xisweswo, a swi nga ta boheka ku hayekiwa vusiku hinkwabyo emhandzini. (Det. 21:22, 23)—5/1, tluka 11.
Hi swihi swivutiso swa mune leswi hi faneleke hi swi tsundzuka loko hi vulavula ni vanhu ensin’wini?
I vamani vanhu lava ndzi va chumayelaka? Ndzi va chumayela kwihi? Hi wihi nkarhi lowunene wo va endzela? Ndzi fanele ndzi vulavula na vona njhani?—5/15, matluka 12-15.
Ku dzaha swi ni khombo hi ndlela yihi?
Swi dlaye vanhu va 100 000 000 eka malembe ya dzana lama hundzeke. Sweswi swi dlaya vanhu va kwalomu ka 6 000 000 hi lembe.—6/1, tluka 3.


text:
Wikipedia:Tutorial (Wrap-up and more info)
Haku amukela · Tutorial · Cheatsheet · FAQ · Swikomba-ndlela · Mpfuno · Tafula ra mpfuno · Media copyright questions · Tafula ra Swikombo
Hatiyiseka leswaku utiva swilo swankoka leswi ringanaka ku kupfumelela ku pfuneta laha wikipediyene leyi ya Xitsonga. Xana una mavonele kumbe swibumabumelo hi vuleteri lebyi byo koma? Xna swikona leswei kayiveleke? Hitivise swona eka Tluka ra mbulavuriswano. Loko ulava mpfuno lowu engetelekeke, tluka-nkulu rampfuno u ta rikuma Laha.
Xana kuni swinwana unga swidyondzaka kutlula laha?
Vuleteri lebyi byikomisiwile, kambe unga ya emahleni no dyondza hi wikipediya leyi. Landzelela minkongomiso leyi landzelaka.


text:
Nsinya i muxaka wa ximilana lexi ngana magaja lama kulaka ku ya e henhla kumbe e mathlelo. Minsinya yi tirha ku khoma misava leswaku yi nga kukuriwi hi mati ya mpfula naswona yithlela yiva na xandla eka maxelo. Minsinya ya nhova i kaya ra swihari swa mixakaxaka na swimilana swo hambana hambana. Minsinya yi endla ndhzuti wo sirhelela dyambu naswona yithlela yi tirhiseriwa ti ku endla ndzilo wa sweka na ku kufumela. Minsinya yo tala yi tswala mihandzu leyi dyiwaka hi vanhu na swihari.
Lowu i nxaxamelo wa minsinya leyi tivekaka eka matsonga na vatshami vale matiko-xikaya ya la dzongeni bya tiko-nkulu wa Afrika. Nxaxamelo lowu wu tshegiwe eka ntirho wa Henri Junod loyi a tsaleke kuya hi vutivi lebyi a byikumeke eka va aki va le Rikatla.


text:
Portal:Arts
minkongomiso ya rihlaza yikomba matsalwa lawa mahalavaka ku hlakarhirisiwa. Loko uni vuxoko-xoko byo karhi, unga tumbuluxa tsalwa leri yelanaka ivi u sungula ku tsala. Kumbe unga langutisa tsalwa leri yelanaka eka Nyangwa-nkulu wa ta Vuqambhi eka wikipediya ya xinghezi.
minkongomiso yo tshuka yikomba matsalwa lawa mahalavaka ku engeteriwa. Loko uni vuxoko-xoko byo karhi, unga tumbuluxa tsalwa leri yelanaka ivi u sungula ku tsala. Kumbe unga langutisa tsalwa leri yelanaka eka Nyangwa-nkulu wa ta Vuqambhi eka wikipediya ya xinghezi.
Quotes
Images
Texts
Manuals & Texts


text:
Yesu U Velekiwe Rini?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele a yi vulavuli hi siku ro karhi leswaku i siku ra ku velekiwa ka Yesu Kreste hilaha swikombo leswi landzelaka swi kombisaka ha kona:
“
Siku ra ku velekiwa ka Kreste a ri tiviwi.”—New Catholic Encyclopedia.
“
A ri tiveki hi ku kongoma siku leri Kreste a velekiweke ha rona.”—Encyclopedia of Early Christianity.
Bibele a yi xi hlamuli hi ku kongoma xivutiso lexi nge, ‘Yesu u velekiwe rini?’ kambe yi hlamusela swiendlakalo swimbirhi swa ku velekiwa ka yena leswi endlaka leswaku vanhu vo tala va vula leswaku a nga velekiwanga hi December 25.
Ku nga ri hi xixika
Vuxokoxoko. Emahlweninyana ko va Yesu a velekiwa, Khezari Awugusto u lerise leswaku “
vaaki va misava hinkwayo va tsarisiwa.” Un’wana ni un’wana a a fanele a tsarisa “
emutini wa ka vona” naswona sweswo swi nga endleka leswaku a swi ta teka riendzo ro ringana vhiki kumbe ku tlula. (Luka 2:1-3) Swi nga endleka leswaku xileriso xexo a xi endleriwe ku seketela mhaka ya xibalo ni ku tsarisela vusocha—a xi nga ta tirha eka nkarhi wihi ni wihi wa lembe kambe Awugusto a a ta va a endle leswaku vanhu vakwe va teka maendzo yo leha hi vuxika lebyi titimelaka.
Tinyimpfu. Varisi a “
va tshama ehandle ka muti, va rindza mintlhambi ya vona nivusiku.” (Luka 2:8) Buku ya Daily Life in the Time of Jesus yi vula leswaku mintlhambi a yi tshama endhawini leyi pfulekeke ku sukela hi “
vhiki ra le mahlweni ka Paseka [eku heleni ka March]” ku fikela exikarhi ka November. Yi tlhela yi ku: “
Mintlhambi a yi heta vuxika hinkwabyo yi ri ematshangeni ya yona; kutani hi yinhla leyi ntsena, swi nga voniwa leswaku siku leri tolovelekeke ra Khisimusi ya vuxika a ri nge vi rona nikatsongo, hikuva Evhangeli yi vula leswaku varisi a va ri enhoveni.”
Eku sunguleni ka xixikana
Hi nga ringanyeta siku leri Yesu a velekiweke ha rona hi ku hlayela hi tlhelela endzhaku ku sukela loko a ta fa hi Paseka ya Nisani 14, hi ximun’wana xa lembe ra 33 C.E. (Yohane 19:14-16) Yesu a a ri ni malembe ya kwalomu ka 30 loko a sungula vutirheli byakwe bya malembe manharhu ni hafu, hikwalaho u velekiwe eku sunguleni ka xixikana xa vumbirhi B.C.E.—Luka 3:23.
Ha yini Khisimusi yi ri hi December 25?
Leswi ku nga riki na vumbhoni bya leswaku siku ra ku velekiwa ka Yesu Kreste i December 25, ha yini Khisimusi yi tlangeriwa hi siku leri? The Encyclopædia Britannica yi vula leswaku swi nga endleka leswaku varhangeri va vukhongeri va hlawule siku leri ku va ri “
fambisana ni nkhuvo wa vuhedeni wa Varhoma lowu funghaka ‘siku ra ku velekiwa ka dyambu leri nga hluriwiki,’” hi nguva ya xixika. The Encyclopedia Americana yi vula leswaku vakambisisi vo tala va tshemba leswaku leswi a swi endleriwa “
ku va Vukreste byi va bya nkoka eka vahedeni lava hundzukeke.”


text:
Ntoma
Ntoma i nsinya lowu talaka ku mila enhoveni, wu tlhela wu kula swinene. Murhi lowu wu na marhavi yo tala swinene na ndzhuti wo titimela swinene. Mihandzu ya kona yi vuriwa tintoma. Loko mihandzu leyi yi nga vupfanga, yi na muhlovo wa rihlaza, yi tlhela yi va na mahla loko u yi dya. Kasi loko yi vupfile, i ya xitshopana.[1][2]
Leswinga ndzeni
Matirhisele[Lulamisa | edit source]
Mihandzu ya Ntoma:[Lulamisa | edit source]
Mihandzu leyi yi rhandziwa swinene hi varisi, misinya na swiharhi swo fana na timfenhe. Tinyungu ta tintoma i ta muhlovo wa ribungu. Varisi va dya tintoma va tlhela va nwa mati va xurha. Tintoma timbisi ti dlaya tindleve loko munhu a ti dya hikokwalaho ka mahla ya tona. Khale ka khaleni, a ku tirhisiwa tintoma to ka ti nga vupfanga ku namarheta maphepha ya tibuku kumbe ku namarheta swifanisi emaphepheni hikuva khale a hi nga ri naswona swa Xilungu.[1]
Ntirho wa Mahanti ya Ntoma:[Lulamisa | edit source]
Nkoka wa mahanti ya ntoma eka vanhu ya tshungula ku vava kale khwirini hikuva ku phaphiwa mahanti ya ntoma ma katsiwa na mahanti ya nkanyi u sweka kumbe ma lovekiwa. Kutani ma nwiwa na mati ya kona. Matluka, mahanti na marhavi swi tshungula vuvabyi bya matshasi, switshetshela, ku hisaka misinya, nchuluko lowu katsaka ngati na swilondzo. Swilo leswi swa lovekiwa ematini kutani ku nwiwa mati ya kona.[3]
Ntirho wa timintsu ta Ntoma:[Lulamisa | edit source]
Timintsu ta ntoma ti tirha ku tshungula nwana loko a ha ri ntsongo. Loko nwana a ha ku velekiwa, enhlokweni ya yen aka tlulatlula kutani vakhegula va ku u na xa le nhlokweni, ku tirhisiwa timitsu na swinwana ku tshungula vana.[3]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 MALAMULE, R.J (2015). "Mathyelo ya mavito ya minsinya yo tshungula mavabyi eka Skhukhuza, eMpumalanga: Maendlelo ya Onomasitiki". University of Limpopo.
- ↑ National Research Council (2008-01-25). "Ebony". Lost Crops of Africa: Volume III: Fruits. Lost Crops of Africa 3. National Academies Press. ISBN 978-0-309-10596-5. Retrieved 2008-07-25.
- ↑ 3.0 3.1 Grant, R (2006). Sappi tree spotting: Lowveld, including Kruger National Park. Pretoria: Jacana Media (Pty) Ltd. p. 161. ISBN 978177009237 Check
|isbn=value (help).


text:
Thohoyanḓou
Ṱhohoyanḓou ndi ḓorobo ya Venḓa. I wanala kha tshipiḓa tsha devhula tsha vunḓu ḽa Limpopo.
Ṱhohoyanḓou ndi iṅwe ya dziḓorobo dza Afurika Tshipembe dzi no kho aluwa nga u ṱavhanya. Yunivesithi ya Venḓa i wanala henefha.Hu na Ṱhohoyanḓou Town Hall, zwikolo zwingaho Ḽiivha, Maruḓe, Ṱhohoyanḓou secondary na Ṱhohoyaṋdou Technical High school. . Vhunzhi ha vhathu vha Shayandima, Makwarela na huṅwe tsini vha renga henefha. Hu dovha hafhu ha wanala Venḓa Plaza, Mvusuludzo Mall, Thavhani Mall, Phangame Mall, Khoroni Hotel and Casino khathihi na 2010 ngeyi hune wa nga awela hone kana u rwiwa nga muya.
Devhula ha Ṱhohoyanḓou hu wanala ḓorobo ya Sibasa. Dziṅwe dza dzi ḓorobo dzi no wanala tsini na Thohoyanḓou ndi Musina, Louis Trichardt, na Giyani.
Dziṅwe dza dzi ḓorobo dzi no wanala kha vunḓu la Limpopo vha nga dzi sedza kha “Ḓorobo dza Limpopo”.