text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yeremiya 19:1-15
19 Yehovha u te: “Famba u ya kuma gula ra vumba ra muvumbi+ ni vakulukumba van’wana va vanhu ni vakulukumba van’wana va vaprista.2 Kutani u fanele u ya enkoveni wa n’wana wa Hinomu,+ lowu nga evunghenweni bya Nyangwa ya Swirhengele. U fika kona u huwelela marito lawa ndzi nga ta ku byela wona.+3 Kutani u fanele u ku, ‘Twanani rito ra Yehovha, N’wina tihosi ta Yuda na n’wina vaaki va Yerusalema.+ Yehovha wa mavuthu,+ Xikwembu xa Israyele, u te:“‘“Waswivo, ndzi tisa khombo ehenhla ka ndhawu leyi, leri loko munhu wihi ni wihi a ri twa, tindleve takwe ti nga ta hlohlonya;+4 hikwalaho ka leswi va ndzi siyeke+ ni hikwalaho ka leswi va endleke ndhawu leyi yi nga ha languteki+ ni ku mbulukisela eka yona xitlhavelo eka swikwembu swin’wana leswi va nga swi tivangiki,+ vona ni vatata wa vona ni tihosi ta Yuda; va tate ndhawu leyi hi ngati ya lava va pfumalaka nandzu.+5 Kutani va ake tindhawu leti tlakukeke ta Bali leswaku va hisa vana va vona endzilweni va va magandzelo yo hisiwa lama heleleke ya Bali,+ ku nga nchumu lowu ndzi nga wu lerisangiki kumbe ku vulavula ha wona,+ naswona a wu vanga kona embilwini ya mina.”’+6 “‘“Hikokwalaho, waswivo, masiku ma ta,” ku vula Yehovha, “lawa ndhawu leyi yi nga ta ka yi nga ha vitaniwi Tofete+ ni nkova wa n’wana wa Hinomu,+ kambe yi ta vitaniwa nkova wa ku dlaya.7 Kutani ndzi ta herisa kungu ra Yuda ni ra Yerusalema endhawini leyi,+ ndzi ta va wisa hi banga emahlweni ka valala va vona ni hi voko ra lava va lavaka moya-xiviri wa vona.+ Mintsumbu ya vona ndzi ta yi nyikela yi va swakudya swa swivumbiwa leswi hahaka swa matilo ni swa swivandzana swa misava.+8 Ndzi ta endla muti lowu wu va xihlamariso ni nchumu wo beriwa noti.+ Un’wana ni un’wana loyi a hundzaka eka wona u ta languta hi ku hlamala, a ba noti hikwalaho ka makhombo ya wona hinkwawo.+9 Kutani ndzi ta endla leswaku va dya nyama ya vana va vona va majaha ni va vanhwanyana; un’wana ni un’wana u ta dya nyama ya munhu-kulobye, hikwalaho ka ku nonon’hweriwa ni hikwalaho ka maxangu lawa valala va vona ni lava va lavaka moya-xiviri wa vona va nga ta va sivelela ha wona.”’+10 “Kutani u fanele u tshova gula ematihlweni ya vanhu lava fambaka na wena.11 U ta va byela u ku, ‘Yehovha wa mavuthu u te: “Hi ndlela leyi fanaka ndzi ta tshova vanhu lava ni muti lowu ku fana niloko munhu a tshova xibya xa muvumbi lerova xi nga ha lunghiseki;+ naswona eTofete+ va ta lahla kukondza yi nga ha vi kona ndhawu yo lahla eka yona.”’+12 “‘Ndzi ta endla hi ndlela yoleyo endhawini leyi,’ ku vula Yehovha, ‘ni le ka vaaki va yona, ndzi endla muti lowu wu fana na Tofete.+13 Kutani tindlu ta Yerusalema ni tindlu ta tihosi ta Yuda ti ta fana ni ndhawu ya Tofete,+ lava nga basangiki, ku nga tindlu hinkwato leti emalwangwini ya tona va mbulukiseleke xitlhavelo xa vuthu hinkwaro ra le matilweni,+ ku tlhela ku chululeriwa swikwembu swin’wana magandzelo ya swakunwa.’”+14 Kutani Yeremiya a ta a huma eTofete,+ laha Yehovha a a n’wi rhume kona ku ya profeta, a yima exivaveni xa yindlu ya Yehovha ni ku byela vanhu hinkwavo a ku:+15 “Yehovha wa mavuthu, Xikwembu xa Israyele u te, ‘Maswivo, ehenhla ka muti lowu ni le henhla ka miti ya wona hinkwayo ndzi tisa khombo hinkwaro leri ndzi ri vuleke ehenhla ka wona, hikuva va nonon’hwise tinhamu ta vona leswaku va nga ma yingisi marito ya mina.’”+


c: text/html

text:
XIHONDZO XO RINDZA MAY 2015
Xana Makumu Ma Tshinele?
Loko u twa marito lama nge: “Makumu ma le kusuhi” u anakanya yini? Xana leswi u swi anakanyaka hi makumu swa ku karhata?
“Makumu”
—Xana Ma Vula Yini?
Xana a wu swi tiva leswaku leswi Bibele yi swi vulaka hi “makumu,” i mahungu yo tsakisa?
Xana Makumu Ma Tshinele?
Xiya swilo swa mune leswi kombisaka makumu lawa ku vulavuriwaka ha wona eBibeleni.
Vanhu Vo Tala Va Ta Pona Loko Makumu Ma Fika
—Na Wena U Nga Pona
Njhani? Xana u fanele u sungula ku endla malunghiselelo yo karhi?
Xana A Wu Swi Tiva?
Xana vuyimburi byi pfumelelana ni Bibele? Xana tinghala ti nyamalale rini ematikweni lawa Bibele yi tsariweke eka wona?
Ndzi Dyondze Leswaku Yehovha U Ni Tintswalo Naswona Wa Rivalela
Eka Normand Pelletier, ku kanganyisa vanhu a swi fana ni xidzidziharisi. Kambe u khumbeke swinene a kala a rila loko ndzimana yin’wana eBibeleni.
“Xana Ndzi Le Matshan’weni Ya Xikwembu?”
Xana ndyangu wa ka n’wina wu tshame wu langutana ni mavondzo, ku nga tshembeki kumbe rivengo? Loko swi ri tano, mhaka ya Yosefa leyi nga eBibeleni yi nga mi pfuna.
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Ha yini Siku ra Vuavanyisi ri ta heta malembe ya gidi?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
I Yini Leswi Mfumo Wa Xikwembu Wu Nga Ta Swi Endla?
Twana leswi u nga swi langutelaka loko hulumendhe ya Xikwembu se yi fuma emisaveni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Deteronoma 30:1-20
30 “Kutaku loko marito la-wa hinkwawo ma ta ehenhla ka wena, nkateko+ ni ndzhukano+ leswi ndzi swi vekeke emahlweni ka wena naswona u swi pfuxetile embilwini+ ya wena exikarhi ka matiko hinkwawo lawa Yehovha Xikwembu xa wena a nga ta ku hangalasela eka wona,+2 naswona u tlhelele eka Yehovha Xikwembu xa wena,+ u yingise rito rakwe hi ku landza hinkwaswo leswi ndzi ku lerisaka swona namuntlha, wena ni vana va wena, hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo,+3 Yehovha Xikwembu xa wena u fanele a tlhela a vuyisa lava nga makhumbi ya n’wina,+ a ku komba tintswalo+ naswona a tlhela a ku vuyisa eka vanhu hinkwavo lava Yehovha Xikwembu xa wena a ku hangalaseleke eka vona.+4 Loko varikwenu lava hangalakeke vo va emakumu ka matilo, Yehovha Xikwembu xa wena u ta ku vuyisa u suka kona naswona u ta ku susa kwalaho.+5 Yehovha Xikwembu xa wena u ta ku tisa etikweni leri vatata wa wena va ri fuweke, kunene u ta ri teka; yena u ta ku endlela leswinene, a ku andzisa ku tlula vatata wa wena.+6 Yehovha Xikwembu xa wena u ta boheka ku yimbisa mbilu ya wena+ ni mbilu+ ya vana va wena, leswaku u rhandza Yehovha Xikwembu xa wena hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo, hikwalaho ka vutomi bya wena.+7 Kunene Yehovha Xikwembu xa wena u ta veka swihlambanyo leswi hinkwaswo ehenhla ka valala va wena ni le ka lava va ku vengaka, lava va ku xaniseke.+8 “Loko ku ri wena, u ta hundzuluka, kunene u yingisa rito ra Yehovha, u endla swileriso swakwe hinkwaswo leswi ndzi ku lerisaka swona namuntlha.+9 Hakunene Yehovha Xikwembu xa wena u ta ku endla u va ni swilo swo tala ngopfu entirhweni wun’wana ni wun’wana wa voko ra wena,+ embhandzwini wa khwiri ra wena ni le mbhandzwini wa swifuwo+ swa wena ni le mihandzwini ya misava ya wena,+ swi endla leswaku u humelela;+ hikuva Yehovha u ta ku tsakela hi leswinene, hilaha a tsakeleke vatata wa wena hakona;+10 hikuva u ta yingisa rito ra Yehovha Xikwembu xa wena leswaku u hlayisa swileriso swakwe ni milawu yakwe leyi tsariweke ebukwini leyi ya nawu,+ hikuva u ta tlhelela eka Yehovha Xikwembu xa wena hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo.+11 “Hikuva xileriso lexi ndzi ku lerisaka xona namuntlha a xi nonon’hwi ngopfu eka wena, hambi ku ri ku va ekule swinene.+12 A xi le matilweni lerova u nga vula u ku, ‘Xana i mani la nga ta hi tlhandlukela a ya ematilweni a hi kumela xona, leswaku a hi twisa xona, hi xi endla?’+13 Naswona a xi le ntsungeni wa lwandle lerova u nga vula u ku, ‘Xana i mani la nga ta hi pelela a ya entsungeni wa lwandle, a ya hi kumela xona, leswaku a hi twisa xona, hi xi endla?’14 Hikuva rito leri ri le kusuhi ngopfu na wena, enon’wini wa wena ni le mbilwini ya wena,+ leswaku u ri endla.+15 “Waswivo, ndzi veka emahlweni ka wena namuntlha vutomi ni vunene, rifu ni vubihi.+16 [Loko u ta yingisa swileriso swa Yehovha Xikwembu xa wena,] leswi ndzi ku lerisaka swona namuntlha, leswaku u rhandza Yehovha Xikwembu xa wena,+ u famba etindleleni takwe naswona u hlayisa swileriso swakwe+ ni milawu yakwe ni swiboho swakwe swa vuavanyisi,+ kutani u ta boheka ku ya emahlweni u hanya,+ u andza, Yehovha Xikwembu xa wena u fanele a ku katekisa etikweni leri u nghenaka ku ya ri teka.+17 “Kambe loko mbilu ya wena yi hambuka, u nga yingisi,+ entiyisweni u kanganyisiwa naswona u nkhinsamela swikwembu swin’wana, u swi tirhela,+18 ndza mi byela namuntlha leswaku mi ta lova hakunene.+ A mi nge lehisi masiku ya n’wina emisaveni leyi mi pelaka Yordani ku ya yi teka.19 Ndzi teka matilo ni misava swi va timbhoni ehenhla ka n’wina namuntlha,+ leswaku ndzi veke vutomi ni rifu,+ nkateko+ ni ndzhukano+ emahlweni ka n’wina; mi fanele mi hlawula vutomi leswaku mi ta ya emahlweni mi hanya,+ n’wina ni vana va n’wina,+20 hi ku rhandza Yehovha Xikwembu xa n’wina,+ hi ku yingisa rito rakwe ni ku n’wi namarhela,+ hikuva yena i vutomi bya n’wina ni ku leha ka masiku ya n’wina,+ leswaku mi tshama ehenhla ka misava leyi Yehovha a yi hlambanyeleke vatata wa n’wina Abrahama, Isaka na Yakobe ku va nyika yona.”+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 88:1-18
Risimu, miloti ya vana va Kora. Eka mufambisi wa Mahalati ya ku hlamula. Maskili ya Hemani+ lowa ka Ezara.88 Oho Yehovha, Xikwembu xa ku ponisiwa kamina,+Ndzi huwelerile ninhlikanhi,+Ni nivusiku emahlweni ka wena.+2 Xikhongelo xa mina xi ta ta emahlweni ka wena.+Yingisa ku huwelela ka mina ka ku kombela.+3 Hikuva moya-xiviri wa mina wu ve ni makhombo yo tala,+Naswona vutomi bya mina byi khumbe Sheol.+4 Ndzi hlayiwe exikarhi ka lava va rhelelaka emugodini;+Ndzi fane ni munhu la tiyeke emirini la nga riki na ntamu,+5 La ntshunxiweke exikarhi ka lava feke+Ku fana ni lava dlayiweke lava etleleke exilahlweni,+Lava u nga ha va tsundzukikiLava hambanisiweke ni voko ra wena leri pfunaka.+6 U ndzi nghenise emugodini wo enta swinene,Etindhawini ta munyama, ekheleni lerikulu ro enta.+7 Vukarhi bya wena byi wele ehenhla ka mina,+Naswona u ndzi xanise hi magandlati ya wena hinkwawo ya matimba.+Se′lah.8 Lava ndzi tolovelaneke na vona u va veke ekule na mina;+U ndzi endle ndzi va nchumu lowu nyenyetsaka eka vona.+Ndzi sivelelekile, a ndzi nge humi.+9 Tihlo ra mina ri tsanile hikwalaho ka ku xaniseka ka mina.+Oho Yehovha, ndzi ku vitanile siku hinkwaro;+Ndzi tshambulute swandla swa mina eka wena.+10 Xana u ta va endlela xihlamariso lava feke?+Kumbe, xana lava hluriweke hi rifu va ta pfuka,+Xana va ta ku dzunisa?+Se′lah.11 Xana musa wa wena wa rirhandzu wu ta vuriwa exilahlweni,Ku tshembeka ka wena endhawini ya ndzoviso?+12 Xana ku hlamarisa ka wena ku ta tiviwa emunyameni,+Kumbe ku lulama ka wena etikweni ra ku rivariwa?+13 Oho Yehovha, ndzi rilele wena ndzi kombela ku pfuniwa,+Naswona xikhongelo xa mina xi hambeta xi ta eka wena nimixo.+14 Oho Yehovha, ha yini u cukumeta moya-xiviri wa mina?+Ha yini u ndzi tumbetela xikandza xa wena?+15 Ku sukela ndza ha ri mufana ndza xaniseka naswona ndzi le kusuhi ni ku timeka;+Ndzi swi byarhe swinene swilo leswi chavisaka leswi humaka eka wena.+16 Ku vonakala ka ku hlundzuka ka wena lokukulu ku hundze ehenhla ka mina;+Ku chava loku humaka eka wena ku ndzi miyetile.+17 Ku ndzi rhendzerile ku fana ni mati siku hinkwaro;+Hinkwako ku ndzi rhendzele hi nkarhi wun’we.18 U n’wi veke ekule na mina nakulorhi ni munghana;+Leswi ndzi tolovelaneke na swona i ndhawu ya munyama.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 57:1-11
Eka mufambisi. “U nga lovisi.” Ya Davhida. Miktami. Loko a baleka Sawulo, a nghena ebakweni.+57 Oho Xikwembu, ndzi kombe tintswalo, ndzikombe tintswalo,+Hikuva moya-xiviri wa mina wu tumbele+ eka wena;Naswona endzhutini wa timpapa ta wena, ndzi tumbele kona ku fikela loko maxangu ma hundza.+2 Ndzi vitana Xikwembu Lexi nge Henhla-henhla, eka Xikwembu xa ntiyiso lexi xi va herisaka hikwalaho ka mina.+3 Xi ta rhumela ku suka etilweni, xi ndzi ponisa.+Kunene xi ta pfilunganya la ndzi kavatlulaka.+Se′lah.Xikwembu xi ta rhumela musa wa xona wa rirhandzu ni ntiyiso wa xona.+4 Moya-xiviri wa mina wu le xikarhi ka tinghala;+Ndzi etlela exikarhi ka vanhu lava lovisaka, vana va vanhu,Lava meno ya vona ma nga mafumu ni miseve,+Lava ririmi ra vona ku nga banga ro kariha.+5 Vana ehenhla ka matilo, Wena Xikwembu;+Ku vangama ka wena a ku ve ehenhla ka misava hinkwayo.+6 Va lunghiselele rikoka emilengeni ya mina;+Moya-xiviri wa mina wu nkhinsamile.+Va ndzi celele khele emahlweni ka mina;Va wele endzeni ka rona.+Se′lah.7 Oho Xikwembu, mbilu ya mina yi yime yi tiya,+Mbilu ya mina yi yime yi tiya.Ndzi ta yimbelela ndzi ba miloti.+8 Xalamuka, Wena ku vangama ka mina;+Xalamuka, Wena xichayachayana xa switende; na Wena haripa.+Ndzi ta pfuxa vurhonga.9 Ndzi ta ku dzunisa exikarhi ka vanhu, Wena Yehovha;+Ndzi ta ku yimbelelela miloti exikarhi ka vanhu va matiko.+10 Hikuva musa wa wena wa rirhandzu i wukulu ku ya fika ematilweni,+Ni ntiyiso wa wena ku ya fika exibakabakeni.+11 Vana ehenhla ka matilo, Wena Xikwembu;+Ku vangama ka wena a ku ve ehenhla ka misava hinkwayo.


text:
DECEMBER 3, 2014
DENMARK
Timbhoni Ta Yehovha Ti Khutaze Madokodela Ya Le Denmark Ku Endla Vuhandzuri Handle Ko Tirhisa Ngati
ECOPENHAGEN, le Denmark—Swihaxamahungu leswi dumeke swa le Denmark swi vike leswaku madokodela ya le Ntsindza wa Tiko ma le ku laveni ka tindlela to tshungula ha tona handle ko pompela ngati. Phephahungu ra Kristeligt Dagblad, ri vule leswaku “vanhu vo tala va nga endliwa vuhandzuri handle ko pomperiwa ngati.” Ri ye emahlweni ri ku, “Hikwalaho ka Timbhoni ta Yehovha, sweswi ku tirhisiwa vuhandzuri lebyi nga tirhisiki ngati.” Hikwalaho ka leswi ti swi pfumelaka, Timbhoni ta Yehovha to tlula 8 000 000 emisaveni hinkwayo, leti to tlula 14 000 ti tshamaka eDenmark ti lava vutshunguri bya xiyimo xa le henhla lebyi nga katsiki ku pomperiwa ngati.
Swibedlhele swa le Denmark a swi tiveka hi ku tirhisa ngati yo tala ku tlula swin’wana swa le Yuropa hilaha ku phindhiweke kambirhi. Hambiswiritano, nhlokomhaka ya phephahungu ra Politiken leyi nge “Vuhandzuri Lebyi Nga Tirhisiki Ngati Byi Ya Byi Toloveleka” yi vula leswaku, “Timbhoni ta Yehovha ti endla leswaku madokodela ma lavisisa tindlela ta vutshunguri” lebyi nga tirhisiki ngati. Loko ku pfuniwa vavabyi lava nga Timbhoni, madokodela man’wana ma tirhisa tindlela to hlayanyana to engetela ngati loko ma nga se endla vuhandzuri ni ku endla leswaku yi nga humi ngopfu hi nkarhi wa vuhandzuri. Phephahungu ra The Copenhagen Post ri vule leswaku, “lembe ni lembe, Timbhoni ta Yehovha ta ntlhanu ku ya eka khume ti endliwa vuhandzuri bya mbilu eXibedlhele xa Yunivhesiti ya Skejby eAarhus” handle ko pomperiwa ngati.
Madokodela ya le Denmark ma vone vumbhoni lebyi nga erivaleni bya leswaku ku pomperiwa ngati swi ni makhombo lamakulu. Hi 2009, xibedlhele xa Rigshospitalet, le Copenhagen, xi sungule tsima ro tirhisa ngati hi ndlela leyinene naswona phephahungu ra Berlingske ri vike leswaku sweswo swi hungute ku tirhisiwa ka ngati, leswi endleke leswaku “ku hunguteka nhlayo ya vavabyi lava vaka ni swiphiqo ni ya lava faka.” Swibedlhele swo tala eNtsindza wa Tiko swi sungule ku tirhisa maendlelo lama naswona swibedlhele leswi nga eswifundzheni swin’wana swi kunguhata ku tirhisa endlelo leri fanaka.
Phephahungu ra Berlingske ri tlhele ri vika leswaku Dokodela Morten Bagge Hansen, mulavisisi tlhelo mukongomisi wa ndhawu yo veka ngati exibedlhele xa Rigshospitalet, u vule leswaku ku hunguteka ka ku tirhisiwa ka ngati eDenmark “i nhluvuko lowukulu lowu vuyerisaka vavabyi.” Ku engetela kwalaho, Denmark Radio na phephahungu ra Kristeligt Dagblad swi tshahe Dokodela Astrid Nørgaard, Mukongomisi wa Vutshunguri exibedlhele xa Rigshospitalet la vuleke leswaku, “Timbhoni ta Yehovha hi tona ti endleke leswaku vuhandzuri lebyi nga tirhisiki ngati byi tiviwa hi vanhu vo tala.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Denmark: Erik Jørgensen, tel. +45 59 45 60 00


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 5:1-32
5 Leyi i buku ya matimu ya Adamu. Siku leri Xikwembu xi nga tumbuluxa Adamu ha rona, xi n’wi endla a fana ni Xikwembu.+2 Xi va tumbuluxe va ri waxinuna ni waxisati.+ Endzhaku ka sweswo xi va katekisa, xi va thya xi ku i Munhu,+ esikwini leri xi nga va tumbuluxa+ ha rona.3 Adamu a hanya malembe ya 130. Kutani a va tata wa n’wana la fanaka na yena, la nga xifaniso xakwe, a n’wi thya vito ra Seta.+4 Masiku ya Adamu endzhaku ka ku va tata wa Seta a ku ri malembe ya 800. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.+5 Masiku hinkwawo lawa Adamu a ma hanyeke a ma ri malembe ya 930, kutani a fa.+6 Seta a hanya malembe ya 105. Kutani a va tata wa Enosi.+7 Endzhaku ka ku va tata wa Enosi, Seta a hambeta a hanya malembe ya 807. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.8 Masiku hinkwawo ya Seta a ma ri malembe ya 912, kutani a fa.9 Enosi a hanya malembe ya 90. Kutani a va tata wa Kenana.+10 Endzhaku ka ku va tata wa Kenana, Enosi a hambeta a hanya malembe ya 815. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.11 Masiku hinkwawo ya Enosi a ma ri malembe ya 905, kutani a fa.12 Kenana a hanya malembe ya 70. Kutani a va tata wa Mahalalele.+13 Endzhaku ka ku va tata wa Mahalalele, Kenana a hambeta a hanya malembe ya 840. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.14 Masiku hinkwawo ya Kenana a ma ri malembe ya 910, kutani a fa.15 Mahalalele a hanya malembe ya 65. Kutani a va tata wa Yarete.+16 Endzhaku ka ku va tata wa Yarete, Mahalalele a hambeta a hanya malembe ya 830. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.17 Masiku hinkwawo ya Mahalalele a ma ri malembe ya 895, kutani a fa.18 Yarete a hanya malembe ya 162. Kutani a va tata wa Enoko.+19 Endzhaku ka ku va tata wa Enoko, Yarete a hambeta a hanya malembe ya 800. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.20 Masiku hinkwawo ya ku hanya ka Yarete a ma ri malembe ya 962, kutani a fa.21 Enoko a hanya malembe ya 65. Kutani a va tata wa Metusela.+22 Endzhaku ka ku va tata wa Metusela, Enoko a ya emahlweni a famba ni Xikwembu xa ntiyiso malembe ya 300. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.23 Masiku hinkwawo ya Enoko a ma ri malembe ya 365.24 Enoko a ya emahlweni a famba+ ni Xikwembu+ xa ntiyiso. Kutani a nga ha vi kona, hikuva Xikwembu a xi n’wi tekile.+25 Metusela a hanya malembe ya 187. Kutani a va tata wa Lameke.+26 Endzhaku ka ku va tata wa Lameke, Metusela a hambeta a hanya malembe ya 782. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.27 Masiku hinkwawo ya Metusela a ma ri malembe ya 969, kutani a fa.28 Lameke a hanya malembe ya 182. Kutani a va ni n’wana wa jaha.29 A n’wi thya vito ra Nowa,+ a ku: “Loyi u ta hi chavelela entirhweni wa hina ni le ka ku twa ku vava ka mavoko ya hina, loku vangiwaka hi misava leyi Yehovha a yi rhukaneke.”+30 Endzhaku ka ku va tata wa Nowa, Lameke a hambeta a hanya malembe ya 595. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.31 Masiku hinkwawo ya Lameke a ma ri malembe ya 777, kutani a fa.32 Nowa a va ni malembe ya 500 hi vukhale. Endzhaku ka sweswo Nowa a va tata wa Xeme,+ Hamu+ na Yafeta.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yobo 1:1-22
1 A ku ri ni wanuna un’wana etikweni ra Uzha+ loyi vito rakwe a a ri Yobo;+ wanuna loyi a a pfumala xisandzu+ naswona a a lulamile,+ a a chava Xikwembu,+ a a fularhela leswo biha.+2 U velekeriwe vana va majaha va nkombo ni va vanhwanyana vanharhu.+3 Naswona swifuwo+ swakwe a ku ri tinyimpfu ta 7 000 ni tikamela ta 3 000 ni swipani swa tihomu swa 500 ni timbhongolo ta matswele ta 500, swin’we ni ntlawa lowukulu wa malandza; wanuna loyi a va lonkulu ngopfu eka vanhu hinkwavo va le Vuxeni.+4 Kutani vana vakwe va majaha va endla nkhuvo+ endlwini ya un’wana ni un’wana hi siku rakwe; hiloko va humesa rito ku ya rhamba vamakwavo va xisati vanharhu leswaku va dya ni ku nwa na vona.5 Loko masiku ya nkhuvo ma rhendzeleke ma helela, Yobo a a va vitana a va hlawulekisa;+ a a pfuka nimpundzu swinene a humesa switlhavelo swo hisiwa+ hi ku ya hi nhlayo ya vona hinkwavo; hikuva, Yobo u te, “kumbexana vana va mina va majaha va dyohile kutani va rhukana+ Xikwembu etimbilwini ta vona.”+ Hi yona ndlela leyi Yobo a a endla ha yona minkarhi hinkwayo.+6 Hiloko ku fika siku leri vana va Xikwembu+ xa ntiyiso va nga nghena ha rona va yima emahlweni ka Yehovha,+ kutani na Sathana+ a nghena kwala xikarhi ka vona.+7 Kutani Yehovha a ku eka Sathana: “Xana u huma kwihi?” Hiloko Sathana a hlamula Yehovha a ku: “A ndzi famba-famba emisaveni,+ ndzi rhendzeleka eka yona.”+8 Hiloko Yehovha a ya emahlweni a ku eka Sathana: “Xana u veke mbilu ya wena ehenhla ka nandza wa mina Yobo, hikuva a ku na munhu la fanaka na yena emisaveni,+ munhu la pfumalaka xisandzu,+ wo lulama,+ la chavaka Xikwembu+ naswona a kendlukaka eka leswo biha?”+9 Hiloko Sathana a hlamula Yehovha a ku: “Xana Yobo wo chava Xikwembu swa ntsena-ntsena?+10 Xana wena a wu vekanga rihlampfu ku n’wi sirhelela+ ni ku sirhelela yindlu yakwe ni hinkwaswo leswi a nga na swona matlhelo hinkwawo? U katekise+ ntirho wa mavoko yakwe, naswona swifuwo swakwe swi tele hinkwako-nkwako emisaveni.11 Kambe, ndzi kombela leswaku u cinca u tshambuluta voko ra wena, u khumba hinkwaswo leswi a nga na swona kutani u vona loko a nga ta ka a nga ku rhukani exikandzeni.”+12 Hiloko Yehovha a ku eka Sathana: “Waswivo! Hinkwaswo leswi a nga na swona swi le vokweni ra wena. Ntsena u nga tshuki u tshambulutela voko ra wena ehenhla ka yena hi xiviri!” Kutani Sathana a huma a ya ekule ni mombo wa Yehovha.+13 Kutani siku rin’wana vana vakwe va majaha ni va vanhwanyana a va dya ni ku nwa vhinyo endlwini ya makwavo wa mativula.+14 Hiloko ku fika murhumiwa+ eka Yobo, a ku: “Tihomu a ti rima+ naswona timbhongolo ta matswele a ti dya byanyi etlhelo ka tona15 loko Vasebiya+ va hlasela hi xitshuketa va ti teka, kutani va dlaya vatirhi hi banga; kutani ndzi baleka, mina ndzi ri ndzexe, ndzi ta ku byela.”+16 Loko loyi a ha vulavula hiloko ku fika un’wana a ku: “Ndzilo wa Xikwembu wu we hi le tilweni+ wu hisa tinyimpfu ni vatirhi kutani wu va herisa; kutani ndzi baleka, mina ndzi ri ndzexe, ndzi ta ku byela.”17 Loko yoloye a ha vulavula, un’wana a fika a ku: “Vakalidiya+ va endle mavuthu manharhu kutani va tsutsumisa tikamela va ti teka, va dlaya vatirhi hi banga; kutani ndzi baleka, mina ndzi ri ndzexe, ndzi ta ku byela.”18 Loko yoloye a ha vulavula, un’wana na yena a fika a ku: “Vana va wena va majaha ni va vanhwanyana a va dya ni ku nwa vhinyo+ endlwini ya makwavo wa mativula.19 Kutani waswivo, hiloko ku ta mheho+ leyikulu yi huma hi le mananga, yi ba tinhla ta mune ta yindlu lerova yi wela ehenhla ka vantshwa lava kutani va fa. Kutani ndzi baleka, mina ndzi ri ndzexe, ndzi ta ku byela.”20 Hiloko Yobo a suka a yima a handzula+ nguvu yakwe yo pfumala mavoko hi le xikarhi a tlhela a tsemeta misisi+ ya nhloko yakwe, a wela ehansi emisaveni+ a korhama+21 a ku:Ndzi hume ekhwirini ra manana ndzi nga ambalanga nchumu,+Naswona ndzi ta tlhelela kona ndzi nga ambalanga nchumu.+Yehovha hi byakwe u nyikile,+ naswona Yehovha hi byakwe u tekile.+Vito ra Yehovha a ri ye emahlweni ri dzunisiwa.”+22 Eka hinkwaswo leswi, Yobo a nga dyohanga kumbe ku vula leswi nga fanelangiki eka Xikwembu.+


text:
Yehovha I Xikwembu Xa Rirhandzu
“Xikwembu i rirhandzu.”—1 YOHANE 4:8, 16.
TINSIMU: 18, 91
1. Hi yihi mfanelo leyikulu ya Xikwembu, naswona ku tiva mfanelo yoleyo swi ku endla u titwa njhani hi xona?
BIBELE yi hi byela leswaku “Xikwembu i rirhandzu.” (1 Yohane 4:8) Kambe, xana leswi swi vula yini? Rirhandzu a ko va yin’wana ya timfanelo ta Yehovha letinene ntsena. I mfanelo yakwe leyikulu. A ngo va na rirhandzu ntsena. I rirhandzu. Rirhandzu ri kongomisa hinkwaswo leswi a swi endlaka. Hakunene ha swi tlangela leswi rirhandzu ri susumeteleke Yehovha leswaku a vumba vuako hinkwabyo ni swilo hinkwaswo leswi hanyaka!
2. Rirhandzu ra Xikwembu ri hi tiyisekisa hi yini? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
2 Yehovha u ni musa ni ntwelavusiwana eka swivumbiwa swakwe. Rirhandzu rakwe ra hi tiyisekisa leswaku xikongomelo xakwe hi vanhu xi ta hetiseka hi ndlela leyikulu. Loko xi hetisekile lava n’wi yingisaka va ta kuma ntsako wa xiviri. Hi xikombiso, hikwalaho ka rirhandzu, Yehovha u “veke siku leri [a] nga ni xikongomelo xo avanyisa misava leyi akiweke hi ku lulama hi wanuna loyi [a] n’wi vekeke,” ku nga Yesu Kreste. (Mintirho 17:31) Ha tiyiseka leswaku ku avanyisa loku ku ta va kona. Eka vanhu lava yingisaka, ku avanyisa koloko ku ta endla leswaku va va ni vumundzuku lebyinene bya hilaha ku nga heriki.
LESWI MATIMU MA SWI KOMBISEKE
3. Vutomi a byi ta va njhani loko Xikwembu a xi nga va rhandzi vanhu?
3 Vumundzuku bya vanhu a byi ta va njhani loko rirhandzu a ku nga ri mfanelo ya Xikwembu leyikulu? Vanhu a va ta ya emahlweni va fuma van’wana naswona a va ta kuceteriwa hi xikwembu lexi nga riki na rirhandzu, ku nga Sathana. (2 Vakorinto 4:4; 1 Yohane 5:19; hlaya Nhlavutelo 12:9, 12.) Vumundzuku a byi ta va lebyi chavisaka loko Yehovha a a nga hi rhandzi!
4. Ha yini Yehovha a pfumelele ku xandzuka ku lwisana ni ku fuma ka yena evuakweni hinkwabyo?
4 Loko Sathana a xandzukela vulawuri bya Xikwembu, u tlhele a kucetela vatswari va hina leswaku na vona va xandzuka. U kanakane mfanelo ya Xikwembu yo fuma Vuako Hinkwabyo. Sathana u vule leswaku yena a a ta fuma vanhu ku antswa ku tlula Xikwembu. (Genesa 3:1-5) Hi vutlhari, Yehovha u pfumelele Sathana swa xinkarhana leswaku a kombisa loko leswi a swi vuleke ku ri ntiyiso. Kambe leswi endlekaka swi swi kombisa kahle leswaku vanhu kumbe Sathana a va nge swi koti ku va vafumi lavanene.
Yehovha a nga vumbanga vanhu va ri ni vuswikoti kumbe mfanelo yo tifuma handle ka nkongomiso wakwe
5. I yini leswi matimu ya vanhu ma swi kombiseke kahle?
5 Namuntlha misava yi ya yi nyanya ku biha. Vanhu vo tlula 100 wa timiliyoni va dlayiwile etinyimpini eka malembe ya 100 lama hundzeke. Bibele yi vula leswi malunghana ni ‘masiku yo hetelela’: “Vanhu vo homboloka ni vaxisi va ta ya emahlweni va nyanya evubihini bya vona.” (2 Timotiya 3:1, 13) Bibele yi tlhela yi ku: “Oho Yehovha, ndzi swi tiva kahle leswaku ndlela ya munhu wa la misaveni a yi le ka yena. Munhu loyi a fambaka a nga ka a nga wu kongomisi nkondzo wa yena.” (Yeremiya 10:23) Matimu ma swi kombise kahle leswaku marito wolawo i ntiyiso. Yehovha a nga vumbanga vanhu va ri ni vuswikoti kumbe mfanelo yo tifuma handle ka nkongomiso wakwe.
6. Ha yini Xikwembu xi pfumelele vuhomboloki?
6 Hi ku pfumelela vubihi leswaku byi ya emahlweni ku ringana nkarhi wo karhi, Yehovha u tlhele a kombisa leswaku i mfumo wakwe ntsena lowu nga ta humelela. Enkarhini lowu taka, Xikwembu xi ta herisa vubihi hinkwabyo. Endzhaku ka sweswo, loko un’wana a tshuka a lwisana ni ndlela yakwe ya rirhandzu yo fuma, xi ta teka goza hi nkarhi wolowo. Xi ta tirhisa matimu ya vanhu ku kombisa leswaku ku xandzuka koloko ku fanele ku susiwa hi ku hatlisa. Vuhomboloki a byi nge he tlheli byi pfumeleriwa.
XIKWEMBU XI RI KOMBISE NJHANI RIRHANDZU RA XONA?
7, 8. Yehovha u ri kombise njhani rirhandzu rakwe?
7 Yehovha u kombise rirhandzu ra yena lerikulu hi tindlela to tala. Anakanya hi mpimo ni ku saseka ka vuako bya hina. Byi ni swirimele swa tibiliyoni naswona xirimele ha xin’we xi ni tinyeleti ni tipulanete ta tibiliyoni. Eka xirimele xa hina xa Milky Way, yin’wana ya tinyeleti i dyambu. Handle ka dyambu, swivumbiwa leswi hanyaka a swi nga ta va kona emisaveni. Swilo leswi hinkwaswo swi kombisa leswaku Yehovha i Muvumbi wa hina naswona swi kombisa timfanelo takwe to tanihi matimba, vutlhari ni rirhandzu. “Timfanelo ta [Xikwembu] leti nga vonakiki ta voniwa ku sukela loko misava yi tumbuluxiwile ku ya emahlweni, hikuva ti xiyeka hi swilo leswi endliweke, ni hi matimba ya xona lama nga riki na makumu ni Vukwembu bya xona.”—Varhoma 1:20.
Swilo hinkwaswo leswi Yehovha a nga swi tumbuluxa laha misaveni swi vuyerisa vanhu ni swiharhi
8 Yehovha u endle misava hi xikongomelo xa leswaku ku hanyiwa eka yona. Swilo hinkwaswo leswi nga laha misaveni swi vuyerisa vanhu ni swiharhi. Xikwembu xi endle ntanga wo saseka leswaku ku va kaya leri vanhu va nga ta tshama eka rona xi tlhela xi va nyika mianakanyo leyi hetisekeke ni mimiri leyi vumberiweke ku hanya hilaha ku nga heriki. (Hlaya Nhlavutelo 4:11.) Ku engetela kwalaho, ‘xi nyika nyama hinkwayo swakudya: hikuva musa wa xona wa rirhandzu i wa hilaha ku nga riki na makumu.’—Pisalema 136:25.
9. Hambileswi Yehovha a nga Xikwembu lexi nga ni rirhandzu, i yini leswi a swi vengaka?
9 Yehovha i Xikwembu xa rirhandzu, hikwalaho wa swi venga swilo swo biha. Hi xikombiso, Pisalema 5:4-6 yi vula leswi hi Yehovha: “A wu Xikwembu lexi tsakisiwaka hi vuhomboloki . . . Wa va venga hinkwavo lava hanyaka hi swo biha.” U tlhela a venga “munhu la halataka ngati ni wa vuxisi.”
VUHOMBOLOKI BYI LE KUSUHI NI KU HERISIWA
10, 11. (a) Ku ta endleka yini eka vanhu lavo homboloka? (b) Yehovha u ta va hakela njhani vanhu lava yingisaka?
10 Hi nkarhi lowu faneleke, Yehovha u ta susa vuhomboloki emisaveni hinkwayo hikuva i Xikwembu xa rirhandzu naswona u venga leswo biha. Rito ra Xikwembu ri hi tshembisa leswi: “Hikuva lava endlaka swo biha va ta herisiwa, kambe lava tshembaka Yehovha hi vona lava nga ta dya ndzhaka ya misava. Hi nkarhinyana, lowo homboloka a nge he vi kona.” Valala va Yehovha “va fanele va herisiwa hi musi.”—Pisalema 37:9, 10, 20.
11 Rito ra Xikwembu ri tlhela ri hi tshembisa leswaku: “Lavo lulama va ta dya ndzhaka ya misava, va ta tshama eka yona hi masiku.” (Pisalema 37:29) Vanhu vo tshembeka “va ta kuma ntsako lowu heleleke eku rhuleni lokukulu.” (Pisalema 37:11) Ha yini? Hikuva Xikwembu xa hina xa rirhandzu xi endlela malandza ya xona yo tshembeka leswinene. Bibele yi ri: “Xi ta sula mihloti hinkwayo ematihlweni ya vona, rifu a ri nge he vi kona, hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona. Swilo swo sungula swi hundzile.” (Nhlavutelo 21:4) Mayana vumundzuku lebyinene lebyi nga ta kumiwa hi vanhu vo tshembeka lava tlangelaka rirhandzu ra Xikwembu!
12. I mani loyi a “pfumalaka xisandzu”?
12 Bibele yi ri: “Languta la pfumalaka xisandzu naswona u vona la lulameke, hikuva vumundzuku bya munhu yoloye byi ta va ni ku rhula. Kambe lava tlulaka nawu kunene va ta lovisiwa swin’we; vumundzuku bya lavo homboloka byi ta herisiwa hakunene.” (Pisalema 37:37, 38) “La pfumalaka xisandzu” u ta tiva Yehovha ni N’wana wakwe naswona u kombisa ku yingisa hi ku endla ku rhandza ka Xikwembu. (Hlaya Yohane 17:3.) U tiyimisela ku pfumela leswaku “misava ya hundza ni ku navela ka yona, kambe loyi a endlaka ku rhandza ka Xikwembu u tshama hi masiku.” (1 Yohane 2:17) Hikuva makumu ya misava ma le kusuhi, i swa xihatla leswaku hi “tshemba Yehovha [hi] hlayisa ndlela yakwe.”—Pisalema 37:34.
XIKOMBISO LEXIKULU XA RIRHANDZU RA XIKWEMBU
13. A ku ri xihi xikombiso lexikulu xa rirhandzu ra Xikwembu?
13 Hambileswi hi nga hetisekangiki, hi nga yingisa Xikwembu. Hi nga tlhela hi va ni vuxaka lebyikulu na Yehovha hikwalaho ka gandzelo ra nkutsulo ra Yesu, loyi a nga xikombiso lexikulu xa rirhandzu ra Xikwembu. Yehovha u nyikele hi nkutsulo leswaku vanhu lava yingisaka va ta kuma lunghelo ro ntshunxiwa eka xidyoho ni rifu. (Hlaya Varhoma 5:12; 6:23.) Yesu a a tshembekile eka Xikwembu ku ringana nkarhi wo leha etilweni, kutani Yehovha a a tiyiseka leswaku N’wana wakwe u ta tshama a tshembekile loko a ri laha misaveni. Tanihi Tatana wa rirhandzu, Yehovha u twe ku vava loko a vona vanhu va khoma N’wana wakwe hi ndlela yo biha. Kutani, Yesu u seketele mfanelo ya Xikwembu yo fuma hi ku tshembeka naswona u kombise leswaku munhu la hetisekeke a nga tshama a tshembekile eka Xikwembu hambi loko a ri eswiyin’weni swo tika.
14, 15. Rifu ra Yesu ri va endlele yini vanhu?
14 Ku nga khathariseki miringo leyikulu leyi Yesu a langutaneke na yona, u tshame a tshembekile ni ku seketela mfanelo ya Yehovha yo fuma. Hi fanele hi kombisa ku tlangela hi leswi hi rifu ra yena, Yesu a hakeleke nkutsulo hikuva wu nyika vanhu lunghelo ro hanya hi laha ku nga heriki emisaveni leyintshwa ya Xikwembu! Muapostola Pawulo u hlamusele rirhandzu leri Yehovha na Yesu va ri kombiseke hikwalaho ka nkutsulo. U te: “Kunene, loko ha ha tsanile, Kreste, u fele vanhu lava nga xiximiki Xikwembu hi nkarhi lowu vekiweke. Hikuva a nga kona loyi a nga felaka munhu la lulameke; kunene, kumbexana un’wana a nga ha xinyata a fela munhu lonene. Kambe Xikwembu xi tiyisekisa rirhandzu ra xona n’wini eka hina, hileswi Kreste a hi feleke, loko ha ha ri vadyohi.” (Varhoma 5:6-8) Muapostola Yohane u tsarile: “Rirhandzu ra Xikwembu ri kombisiwile eka hina, hileswi Xikwembu xi rhumeke N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe emisaveni leswaku hi ta kuma vutomi ha yena. Rirhandzu ri tise xileswi, ku nga ri leswaku hina hi rhandze Xikwembu, kambe xona xi hi rhandzile kutani xi rhuma N’wana wa xona a va gandzelo ra ku vuyelelana ra swidyoho swa hina.”—1 Yohane 4:9, 10.
15 Yesu u vule leswaku “Xikwembu xi rhandze misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo eka yena a nga lovisiwi kambe a va ni vutomi lebyi nga heriki.” (Yohane 3:16) Hambileswi Yehovha a a twa ku vava, u nyikele hi N’wana wakwe tanihi nkutsulo. Leswi swi kombisa ndlela leyi a rhandzaka vanhu ha yona. Naswona rirhandzu rolero i ra hilaha ku nga heriki. Pawulo u tsarile: “Ndza kholwa leswaku rifu ni vutomi ni tintsumi ni tihulumendhe ni swilo leswi nga laha sweswi ni swilo leswi taka ni vaungameri ni vutlakuki ni vuenti ni xivumbiwa xihi ni xihi xin’wana a swi nge swi koti ku hi hambanisa ni rirhandzu ra Xikwembu leri nga eka Kreste Yesu Hosi ya hina.”—Varhoma 8:38, 39.
SWESWI MFUMO WA XIKWEMBU WA FUMA
16. I yini Mfumo wa Mesiya naswona i vamani lava Yehovha a va hlawuleke leswaku va fuma eka wona?
16 Mfumo wa Xikwembu, ku nga Mfumo wa Mesiya na wona wu kombise ndlela leyi Yehovha a rhandzaka vanhu ha yona. Njhani? Yehovha se u veke Mufumi loyi a rhandzaka vanhu naswona wa faneleka leswaku a fuma, ku nga Yesu Kreste. (Swivuriso 8:31) Xikwembu xi hlawule vanhu va 144 000 leswaku va fuma na Kreste etilweni. Loko va pfuxeriwa etilweni, va va va ha ri ni ntokoto wa leswi ku va munhu wa nyama swi nga xiswona. (Nhlavutelo 14:1) Loko Yesu a ha ri laha misaveni, Mfumo wa Xikwembu a ku ri nhlokomhaka leyi a a dyondzisa ha yona naswona u dyondzise vadyondzisiwa vakwe ku khongela va ku: “Tata wa hina la nge matilweni, vito ra wena a ri kwetsimisiwe. Mfumo wa wena a wu te. Ku rhandza ka wena a ku endleke emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni.” (Matewu 6:9, 10) Hi swi langutele hi mahlongati ku hetiseka ka swikhongelo swo tano loko Mfumo wa Xikwembu wu tisela vanhu mikateko yo tala!
17. Pimanisa ndlela leyi Yesu a fumaka ha yona ni leyi vanhu va fumaka ha yona.
17 Ku ni ku hambana lokukulu exikarhi ka ndlela ya rirhandzu leyi Yesu a fumaka ha yona ni le ka ndlela leyi vanhu va fumaka ha yona. Ku fuma ka vanhu ku endle leswaku ku va ni tinyimpi leti dlayeke timiliyoni ta vanhu. Kambe Yesu, Mufumi wa hina wa hi rhandza hakunene naswona u tekelela timfanelo ta Xikwembu letinene, ngopfungopfu rirhandzu. (Nhlavutelo 7:10, 16, 17) Yesu u te: “Tanani eka mina, n’wina hinkwenu lava tirhaka hi matimba ni lava tikeriwaka, ndzi ta mi phyuphyisa. Tlhandlekani joko ra mina ehenhla ka n’wina mi tlhela mi dyondza eka mina, hikuva ndzi ni moya wo rhula ni mbilu yo titsongahata, kutani mi ta kumela mimoya-xiviri ya n’wina ku phyuphya. Hikuva joko ra mina ra olova ni ndzhwalo wa mina wa vevuka.” (Matewu 11:28-30) Hakunene xexo i xitshembiso lexi kombisaka rirhandzu!
18. (a) I yini leswi endlekeke ku sukela hi 1914? (b) I yini leswi hi nga ta swi tlhuvutsa exihlokweni lexi landzelaka?
18 Bibele yi kombisa leswaku Mfumo wa Xikwembu wu sungule ku fuma etilweni hi 1914. Ku sukela kwalaho, a ku hlengeletiwa swirho leswi a swi sele leswi a swi ta fuma na Yesu etilweni ni “ntshungu lowukulu” wa vanhu lava nga ta pona makumu ya mafambiselo lawa ya swilo kutani va nghena emisaveni leyintshwa. (Nhlavutelo 7:9, 13, 14) Xana namuntlha ntshungu wolowo wu kule ku fikela kwihi? I yini leswi Xikwembu xi swi languteleke eka wona? Xihloko lexi landzelaka xi ta tlhuvutsa swivutiso leswi.


text:
Ku Hlayisa Xiyimo Xa Hina Tanihi “Vatshami Va Nkarhinyana”
“Ndza mi khongotela tanihi valuveri ni vatshami va nkarhinyana leswaku mi papalata ku navela ka nyama.”—1 PET. 2:11.
1, 2. I vamani lava Petro a va vitaneke “lava hlawuriweke,” naswona ha yini a va vitane “vatshami va nkarhinyana”?
ENDZHAKU ka malembe ya kwalomu ka 30 Yesu a tlhelele etilweni, muapostola Petro u tsale papila a ri tsalela “vatshami va nkarhinyana lava hangalakeke ePonto, eGalatiya, eKapadokiya, eAsiya ni le Bitiniya, eka lava hlawuriweke.” (1 Pet. 1:1) Swi le rivaleni leswaku loko Petro a tirhisa xiga lexi nge “lava hlawuriweke,” a a vulavula hi vanhu lava totiweke hi moya lowo kwetsima ku fana na yena kutani va “[velekiwa] hi vuntshwa eka ntshembo lowu hanyaka” leswaku va ta fuma na Kreste ematilweni. (Hlaya 1 Petro 1:3, 4.) Kambe ha yini endzhaku a vule leswaku vahlawuriwa volavo i “valuveri ni vatshami va nkarhinyana”? (1 Pet. 2:11) Naswona ha yini hinkwerhu ka hina hi fanele hi khumbiwa hi mhaka leyi kasi i nhlayo yitsongo ya Timbhoni emisaveni hinkwayo leyi vulaka leswaku yi totiwile?
2 A swi fanela ku tirhisa xiga lexi nge “vatshami va nkarhinyana” eka vatotiwa va hi lembe-xidzana ro sungula. Masalela ya ntlawa lowu lama ha hanyaka namuntlha, a ma nge tshami laha misaveni hilaha ku nga heriki. Muapostola Pawulo loyi a a ri un’wana wa “ntlhambinyana” wa vatotiwa, u te: “Loko ku ri hina, lunghelo ra hina ra vutshamo ri le matilweni, ku nga ndhawu leyi nakambe hi rindzeleke muponisi hi mapfundza eka yona, Hosi Yesu Kreste.” (Luka 12:32; Filp. 3:20) Leswi ‘lunghelo ra vona ra vutshamo ri nga le matilweni,’ loko vatotiwa va fa, va suka laha misaveni leyi lawuriwaka hi Sathana kutani va kuma vutomi lebyi nga heriki etilweni. (Hlaya Vafilipiya 1:21-23.) Hikwalaho, hi ndlela leyi kongomeke ku nga vuriwa leswaku i “vatshami va nkarhinyana” va misava leyi lawuriwaka hi Sathana.
3. I xivutiso xihi lexi tlakukaka sweswi malunghana ni “tinyimpfu tin’wana”?
3 Kambe ku vuriwa yini hi “tinyimpfu tin’wana”? (Yoh. 10:16) Xana a va na ntshembo lowu sekeriweke eMatsalweni wa ku va vaaki va laha misaveni hilaha ku nga heriki? Hakunene, misava yi ta va kaya ra vona hilaha ku nga heriki! Nilokoswiritano, na vona hi ndlela yo karhi va nga tekiwa tanihi vatshami va nkarhinyana sweswi. Njhani?
“NTUMBULUKO HINKWAWO WU HAMBETA WU KONYA”
4. I yini leswi vanhu va tsandzekaka ku swi herisa hambiloko va tirhisa tipolitiki, sayense kumbe mali?
4 Loko mafambiselo lawa yo homboloka ya Sathana ma ha ri kona, un’wana ni un’wana, ku katsa ni Vakreste, u ta ya emahlweni a xaniseka hikwalaho ka leswi Sathana a xandzukeleke Yehovha. Varhoma 8:22 yi ri: “Ha swi tiva leswaku ntumbuluko hinkwawo wu hambeta wu konya ni ku vaviseka swin’we ku ta fika sweswi.” Ku ni vanhu lava nga tsakelaka ku tirhisa tipolitiki, sayense kumbe mali leswaku va antswisa xiyimo xa vanhu, kambe a va swi koti ku herisa ku xaniseka ka vanhu.
5. Ku sukela hi 1914, vanhu va timiliyoni va teke goza rihi naswona ha yini?
5 Hikwalaho, ku sukela hi 1914 vanhu va timiliyoni va hlawule ku titsongahatela Hosi leyi vekiweke hi Xikwembu, ku nga Kreste Yesu. A va swi naveli ku va xiphemu xa mafambiselo ya misava ya Sathana. A va pfumeli ku seketela misava ya Sathana. Ku ri na sweswo, va tirhisa vutomi bya vona ni swilo swa vona leswaku va seketela Mfumo wa Xikwembu.—Rhom. 14:7, 8.
6. Timbhoni ta Yehovha ti nga vuriwa valuveri hi ndlela yihi?
6 Ina, Timbhoni ta Yehovha i vaaka-tiko lava hlayisaka nawu ematikweni lama tlulaka 200, kambe ku nga khathariseki leswaku ti tshama kwihi, ti fana ni valuveri. A ti hlanganyeli eka swiphiqo swa tipolitiki kumbe swa ntshamisano swa le matikweni lawa ti tshamaka eka wona. Ni sweswi, ti titeka tanihi vaaka-tiko va le misaveni leyintshwa, leyi tshembisiweke hi Xikwembu. Ta tsaka loko ti vona masiku ya tona tanihi vatshami va nkarhinyana emafambiselweni ya misava leyi nga hetisekangiki ma ri karhi ma hunguteka hi ku hatlisa.
7. Malandza ya Xikwembu ma ta va vaaki va hilaha ku nga heriki hi ndlela yihi, naswona ma ta tshama kwihi?
7 Ku nga ri khale Kreste u ta herisa mafambiselo yo homboloka ya Sathana. Hulumendhe leyi hetisekeke ya Kreste yi ta herisa xidyoho ni ku xaniseka emisaveni. Yi ta tlhela yi lovisa un’wana ni un’wana la xandzukelaka vuhosi bya Yehovha. Malandza ya Xikwembu lama tshembekaka ma ta va vaaki va hilaha ku nga heriki eParadeyisini ya laha misaveni. (Hlaya Nhlavutelo 21:1-5.) Hi nkarhi wolowo, ntumbuluko wu ta va wu “[ntshunxiwile hi ku helela] evuhlongeni bya ku onhaka kutani wu va ni ntshunxeko lowu vangamaka wa vana va Xikwembu.”—Rhom. 8:21.
I YINI LESWI LANGUTERIWEKE EKA VAKRESTE VA NTIYISO?
8, 9. Hlamusela leswaku Petro a a vula yini hi ku “papalata ku navela ka nyama.”
8 Petro u hlamusela leswi languteriweke eka Vakreste loko a ya emahlweni a ku: “Varhandziwa, ndza mi khongotela tanihi valuveri ni vatshami va nkarhinyana leswaku mi papalata ku navela ka nyama, loku hambetaka ku lwa ni moya-xiviri.” (1 Pet. 2:11) Ndzayo yoleyo a a yi kongomise eka Vakreste lava totiweke, kambe ni tinyimpfu tin’wana ta Yesu ti fanele ti yi yingisa.
9 Ku navela kun’wana, loko ku enerisiwa hi ndlela leyi Muvumbi a lavaka ku enerisiwa ha yona, a ku hoxanga. Ku endla leswaku vutomi byi tsakisa. Hi xikombiso, ku ni ku navela loku tolovelekeke ka ku tiphina hi swakudya ni swakunwa, ku endla mintirho leyi phyuphyisaka ni ku tsakela xinghana ni vanghana lavanene. Nakambe i swa ntumbuluko ku navela ku tiphina hi vuxaka bya rimbewu ni munhu loyi u tekaneke na yena. (1 Kor. 7:3-5) Kambe swi le rivaleni leswaku Petro a a vulavula hi “ku navela ka nyama” loku “[lwaka] ni moya-xiviri.” Loko Tibibele tin’wana ti swi veka erivaleni leswi xiga xolexo xi vulaka swona, ti vulavula hi “ku navela ka miri” (Bibele—Mahungu Lamanene) kumbe “ku navela ka vudyoho” (New International Version). Swi le rivaleni leswaku a hi fanelanga hi pfumelela ku navela kwihi na kwihi ka nyama loku lwisanaka ni xikongomelo xa Yehovha ni loku nga onhaka vuxaka lebyinene bya munhu ni Xikwembu. Handle ka sweswo, ntshembo wa Mukreste wa ku hlayisa moya-xiviri wa yena wu hanya wu nga va ekhombyeni lerikulu.
10. Hi tihi tindlela tin’wana leti Sathana a ti tirhisaka ku endla leswaku Vakreste va va xiphemu xa misava ya yena?
10 Pakani ya Sathana i ku tsanisa ku tiyimisela ka Vakreste va ntiyiso leswaku va nga titeki tanihi “vatshami va nkarhinyana” emafambiselweni lawa. Ku rhandza swilo leswi vonakaka, ku kokiwa hi ku tikhoma loko biha, ku lava ku va wa nkoka, ku ringeta ku va wo sungula eka swilo hinkwaswo ni ku tibuma hi rixaka ra ka hina—hinkwaswo leswi i mintlhamu ya Sathana. Loko hi tiyimisela ku nga landzeli ku navela loku ko biha, hi swi veka erivaleni leswaku a hi swi lavi ku va xiphemu xa misava leyo homboloka ya Sathana. Hi kombisa leswaku hi hanya eka yona swa nkarhinyana ntsena. Leswi hi swi lavaka hakunene naswona hi tikarhatelaka swona i ku va vaaki va hilaha ku nga heriki emisaveni leyintshwa ya Xikwembu ya ku lulama.
KU TIKHOMA LOKUNENE
11, 12. Valuveri va tekiwa njhani minkarhi yin’wana, naswona ku nga vuriwa yini hi Timbhoni ta Yehovha?
11 Petro u ya emahlweni ni nhlamuselo ya yena ya leswi languteriweke eka “vatshami va nkarhinyana” lava nga Vakreste, a vula leswi eka ndzimana 12: “Hlayisani ku tikhoma ka n’wina ku ri kunene exikarhi ka matiko, leswaku, eka leswi va mi lumbetaka ha swona onge hi loko mi ri vaendli va leswo biha, va dzunisa Xikwembu hi siku ra ku kambela ka xona hikwalaho ka mintirho leyinene ya n’wina leyi va nga timbhoni leti yi voneke hi mahlo.” Valuveri, ku nga vatshami va nkarhinyana etikweni leri nga riki ra vona minkarhi yin’wana ku vulavuriwa ku biha ha vona. Leswi va hambaneke ni vaakelani va vona, va nga ha tekiwa tanihi vanhu lava endlaka swo biha. Ndlela leyi va vulavulaka ha yona, swiendlo swa vona, maambalelo ya vona kumbexana ni ndlela leyi va langutekaka ha yona yi nga ha va yi hambanile. Kambe loko va endla mintirho leyinene, hileswaku loko va tikhoma hi ndlela leyinene, vanhu van’wana va nga ha swi xiya leswaku a hi vanhu vo biha.
12 Hilaha ku fanaka, Vakreste va ntiyiso va hambana ni vaakelani va vona vo tala loko swi ta eka swilo leswi va vulavulaka ha swona kumbe vuhungasi lebyi va byi hlawulaka. Maambalelo ya vona ni ndlela leyi va tilunghisaka ha yona hakanyingi ya va hlawula tanihi lava hambaneke ni vanhu vo tala va laha va tshamaka kona. Ku hambana loku minkarhi yin’wana ku endle leswaku vanhu van’wana va vulavula ku biha ha vona. Hambiswiritano, vanhu van’wana va nga ha va dzunisa hikwalaho ka mahanyelo ya vona.
13, 14. Vutlhari “byi kombisiwa byi ri lebyi lulameke hi mintirho ya byona” hi ndlela yihi? Kombisa.
13 Ina, ku tikhoma ka hina lokunene ku nga pfuna van’wana ku vona leswaku a ku na xivangelo xo vulavula ku biha hi hina. Hambi ku ri Yesu, wanuna un’we ntsena la tshembekeke eka Xikwembu hi ku helela, u hehliwile. Van’wana va n’wi vitane “munhu wa madyo ni la tinyiketeleke eku nweni ka vhinyo, nakulobye wa valuvisi ni vadyohi.” Kambe, ku tikhoma ka yena lokunene loko a tirhela Xikwembu ku swi kombise kahle leswaku a a nga ri munhu wa muxaka wolowo. Yesu u te: “Vutlhari byi kombisiwa byi ri lebyi lulameke hi mintirho ya byona.” (Mat. 11:19) Swa ha ri tano ninamuntlha. Hi xikombiso, vaakelani van’wana va le Bethele leyi nga le Selters eJarimani va teka vamakwerhu va xinuna ni va xisati lava tirhaka kwalaho tanihi lava nga tolovelekangiki. Kambe meyara wa kwalaho u va yimelerile a ku: “Timbhoni leti tirhaka kwalaho ti hanya hi ndlela ya tona, kambe ndlela yoleyo a yi kavanyeti vaakelani va tona.”
14 Ka ha ku fikeleriwa xiboho lexi fanaka malunghana ni Timbhoni ta Yehovha leti tshamaka eMoscow, le Rhaxiya. Ti hehliwe hileswaku ti endle swilo swo hlayanyana swo biha. Kutani hi June 2010, Huvo ya le Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu le Strasbourg eFurwa, yi teke xiboho lexi nge: “Huvo yi kume leswaku [doroba ra Moscow] a ri xiximanga mfanelo ya vamangali ya ku gandzela hi ku ntshunxeka naswona a ri nga ri na mfanelo yo va tshikisa ku va ni minhlangano. Tihuvo ta kwalaho a ti nyikelanga swivangelo leswi ‘twalaka ni leswi eneleke’ ku kombisa leswaku vamangali” va ni nandzu, hi xikombiso wa ku hahlula mindyangu, wa ku hlohlotela vanhu ku tidlaya kumbe wa ku ala vutshunguri. Hikwalaho, “nxupulo lowu humesiweke hi tihuvo ta kwalaho a wu tlula mpimo hikwalaho ka leswi nawu wa kwalaho wu nga pfumelelaniki ni swiyimo naswona wu nga fambisaniki ni xikongomelo xihi na xihi lexi a xi lava ku fikeleriwa.”
HI FANELE HI TIVEKA EHANSI KA VALAWURI
15. Hi wihi nawu wa le Bibeleni lowu Vakreste va ntiyiso hinkwavo va wu landzelaka?
15 Timbhoni ta Yehovha le Moscow—kahle-kahle, emisaveni hinkwayo—ti hetisisa xilaveko lexi Vakreste hinkwavo va faneleke va xi hetisisa, lexi boxiweke hi Petro. U tsarile: “Hikwalaho ka Hosi tivekeni ehansi ka xivumbiwa xin’wana ni xin’wana lexi nga munhu: hambi eka hosi leyi tlakukeke kumbe eka tindhuna-nkulu.” (1 Pet. 2:13, 14) Hambileswi Vakreste va ntiyiso va nga riki xiphemu xa misava leyi yo homboloka, va tiveka ehansi ka valawuri “eswiyin’weni swa vona leswi hikiweke,” hilaha Pawulo a leriseke hakona.—Hlaya Varhoma 13:1, 5-7.
16, 17. (a) I yini lexi kombisaka leswaku a hi lwisani ni tihulumendhe? (b) I yini leswi varhangeri van’wana va tipolitiki va swi pfumeleke?
16 Loko Timbhoni ta Yehovha ti tikhoma tanihi “vatshami va nkarhinyana” eka mafambiselo lawa, a ti lwisani ni tihulumendhe ta laha ti tshamaka kona kumbe ti xopaxopa vanhu van’wana; naswona ta swi twisisa leswaku van’wana va ni mavonelo ya vona malunghana ni loyi a faneleke a fuma kumbe malunghana ni ndlela yo tlhantlha swiphiqo swa vanhu. Ku hambana ni mintlawa yin’wana ya vukhongeri, Timbhoni ta Yehovha a ti hlanganyeli eka tipolitiki. A ti ringeti ku endla varhangeri va tipolitiki va cinca ndlela leyi va lawulaka vanhu ha yona. A swi fanelanga nikatsongo ku xandzukela hulumendhe kumbe ku endla leswaku vanhu van’wana va xandzuka.
17 Hi ku yingisa valawuri hi ku pfumelelana ni ndzayo ya Petro ya ku “xixima hosi,” Vakreste va kombisa xichavo eka valawuri volavo. (1 Pet. 2:17) Minkarhi yin’wana valawuri va pfumerile leswaku a va na xivangelo lexi twalaka xo anakanya leswaku Timbhoni ta Yehovha ti ni khombo. Hi xikombiso, Steffen Reiche, n’watipolitiki wa le Jarimani loyi a tshameke a va xirho xa hulumendhe exifundzheni xa Brandenburg naswona endzhakunyana a veke xirho xa palamendhe ya le Jarimani, u te: “Ndlela leyi Timbhoni ta Yehovha ti tikhomeke ha yona etikampeni ni le makhotsweni yi kombise timfanelo leti nga ta nkoka eka mfumo namuntlha ku fana ni le nkarhini lowu hundzeke: ku nga ku tshembeka hambiloko ti xanisiwa hi vatirhela-mfumo va Manazi ni ntwela-vusiwana lowu ti wu kombiseke vanhu lava a ti khotsiwe na vona. Tanihi leswi vanhu va laha tikweni ra ka hina va nga riki na musa eka vanhu lava humaka ematikweni man’wana kumbe lava nga pfumeliki eka tidyondzo leti fanaka ni ta vona kumbe lava nga ni mavonelo ya tipolitiki lama hambaneke ni ya vona, muaki un’wana ni un’wana wa laha tikweni ra ka hina u fanele a va ni timfanelo leti.”
HI FANELE HI RHANDZA VAMAKWERHU
18. (a) Ha yini swi ri swa ntumbuluko leswaku hi rhandza nhlengeletano hinkwayo ya vamakwerhu? (b) Vanhu van’wana va vule yini malunghana ni Timbhoni ta Yehovha?
18 Muapostola Petro u tsarile a ku: “Rhandzani nhlengeletano ya vamakwenu hinkwayo, chavani Xikwembu.” (1 Pet. 2:17) Timbhoni ta Yehovha ti chava Xikwembu, hileswaku a ti lavi ku xi twisa ku vava, kutani leswi swi endla leswaku ti lava ku endla ku rhandza ka xona. Ti tsakela ku tirhela Yehovha tanihi xiphemu xa nhlengeletano ya le misaveni hinkwayo ya vamakwerhu va xinuna ni va xisati lava nga ni ku navela loku fanaka. Hikwalaho, i swa ntumbuluko leswaku ti ‘rhandza nhlengeletano ya vamakwavo hinkwayo.’ Swa kala leswaku vanhu emisaveni namuntlha va rhandzana, hi yona mhaka lava nga riki Timbhoni minkarhi yin’wana va hlamala loko va vona ndlela leyi hi rhandzanaka ha yona. Hi xikombiso, mukongomisi wa vavalangi la tirhelaka ndzawulo ya swa vutleketli eAmerika u hlamarisiwe hi rirhandzu ni mpfuno lowu Timbhoni ti wu kombiseke vapfhumba lava humaka ematikweni mambe eka ntsombano wa matiko le Jarimani hi 2009. U vule leswaku eka malembe hinkwawo lawa a ma heteke a ri mukongomisi, a nga si tshama a vona nchumu wo fana ni lowu. Endzhaku, Mbhoni yin’wana yi te: “Hinkwaswo leswi a a swi vula malunghana na hina a a swi vula hi rito leri kombisaka ku hlamala ni ku tsaka.” Xana u tshame u twa vanhu va vulavula hi ndlela leyi endzhaku ko hlalela ntlawa wa Timbhoni entsombanweni wun’wana lowu u tshameke u ya eka wona?
19. Hi fanele hi tiyimisela ku endla yini, naswona ha yini?
19 Hilaha hi dyondzeke hakona, Timbhoni ta Yehovha ti swi kombisa hi tindlela to tala leswaku i “vatshami va nkarhinyana” emafambiselweni ya sweswi ya Sathana. Ti endla sweswo hi ntsako naswona ti tiyimisele ku tshama ti endla tano. Ti ni swivangelo leswi twalaka swo va ni ntshembo lowu tiyeke wa leswaku ku nga ri khale ti ta va vaaki va hilaha ku nga heriki va misava leyintshwa yo lulama ya Xikwembu. Xana u yi langutele hi mahlo-ngati misava yoleyo leyintshwa?


text:
Dyondzo 60: Abigayele Na Davhida
Xana wa n’wi tiva wansati loyi wo saseka loyi a hlangavetaka Davhida? Vito rakwe i Abigayele. A a tlharihile, naswona u sivele Davhida leswaku a nga endli swilo swo biha. Kambe hi nga si dyondza hi sweswo, a hi rhangeni hi vona leswi humeleleke hi Davhida.
Endzhaku ka loko Davhida a balekele Sawulo, u tumbele ebakwini. Vamakwavo ni ndyangu wa ka vona hinkwawo va ye laha a a ri kona. Vavanuna va kwalomu ka 400 va ye laha a a ri kona, kutani Davhida u ve murhangeri wa vona. Kutani Davhida u ye eka hosi ya Mowabu a ku: ‘Ndzi kombela u tshama na tatana na manana kukondza ndzi vona leswaku ku endleka yini hi mina.’ Endzhakunyana, Davhida ni vavanuna lava a a ri na vona va tifihle eswintshabyanini.
Endzhaku ka sweswo Davhida u hlangane na Abigayele. Nabali, nuna wakwe a a fuwile swinene. A a ri ni tinyimpfu ta 3 000 ni timbuti ta 1 000. Nabali a a ri ni nsele. Kambe nsati wakwe Abigayele a a saseke ngopfu. Nakambe Abigayele a a swi kota ku endla leswinene. Siku rin’wana u tshame a ponisa ndyangu wa yena. A hi voneni leswaku u swi endlise ku yini.
Davhida ni vavanuna lava a a ri na vona va ve ni tintswalo eka Nabali. Va n’wi pfune ku sirhelela tinyimpfu ta yena. Kutani siku rin’wana Davhida u rhume vavanuna lava a a ri na vona leswaku va ya kombela mpfuno eka Nabali. Vavanuna lava a va ri na Davhida va fike va kuma Nabali ni vapfuni va yena va ri karhi va tsemeta voya bya tinyimpfu. A ku ri siku ra nkhuvo, naswona Nabali a a ri ni swakudya swo tala leswinene. Kutani vavanuna va Davhida va fike va n’wi byela va ku: ‘Hi ve ni tintswalo eka wena. A hi ti yivanga tinyimpfu ta wena, kambe hi pfunile eku tihlayiseni. Sweswi, hi kombela u hi nyika swakudya.’
Nabali u te: ‘A ndzi nge va nyiki vanhu vo fana na n’wina swakudya swa mina.’ U va delerile a tlhela a rhukana Davhida. Loko vavanuna lava va vuya kutani va byela Davhida timhaka leti, Davhida u hlundzuke swinene. U byele vavanuna lava a ku: ‘Tekani mabanga ya n’wina!’ Kutani va khoma ndlela va lava ku ya dlaya Nabali ni vavanuna lava a a ri na vona.
Un’wana wa vavanuna lava a va ri na Nabali, la swi tweke loko Nabali a vula marito yo delela, u byele Abigayele leswi endlekeke. Hi ku hatlisa Abigayele u lulamise swakudya. U swi khandziyise etimbhongolweni kutani a nghena ndleleni. Loko a hlangana na Davhida, u xike embhongolweni yakwe kutani a nkhisama, a ku: ‘Ndza ku kombela hosi yanga, u nga n’wi tekeli nhlokweni nuna wa mina Nabali. I xiphukuphuku naswona u endla swilo swa vuphukuphuku. Hi leyi nyiko. Ndzi kombela u yi teka, naswona u hi rivalela eka leswi endlekeke.’
Davhida a hlamula a ku: ‘U wansati wo tlhariha. U endle leswaku ndzi nga dlayi Nabali hikwalaho ka vuphukuphuku byakwe. Muka hi ku rhula.’ Endzhakunyana ka loko Nabali a file, Abigayele u ve un’wana wa vasati va Davhida.
1 Samuwele 22:1-4; 25:1-43.
Swivutiso
- I mani vito ra wansati loyi a hlangavetaka Davhida laha xifanisweni, naswona i munhu wa njhani?
- Nabali a a ri mani?
- Ha yini Davhida a rhume vavanuna lava a ri na vona ku ya kombela mpfuno eka Nabali?
- Xana Nabali u va byele yini vavanuna lava a va ri na Davhida, naswona Davhida u angule hi ndlela yihi?
- Xana Abigayele u swi kombise njhani leswaku i wansati wo tlhariha?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya 1 Samuwele 22:1-4.
Xana vandyangu wa Davhida va veke xikombiso lexinene hi ndlela yihi malunghana ni ndlela leyi hi faneleke hi seketelana ha yona ni Vakreste-kulorhi?
- Hlaya 1 Samuwele 25:1-43.
Ha yini Nabali a a sandziwa hi ndlela leyi?
Namuntlha vavasati lava nga Vakreste va nga dyondza yini eka xikombiso xa Abigayele?
Hi swihi swilo swimbirhi swo biha leswi Abigayele a siveleke Davhida ku swi endla?
Xana ndlela leyi Davhida a n’wi anguleke ha yona Abigayele yi va pfuna njhani vavanuna namuntlha leswaku va va ni langutelo ra Yehovha hi vavasati?
DYONDZA SWO TALA
Abigayele U Endle Swilo Hi Vutlhari
Hi nga dyondza yini eka vukati bya Abigayele lebyi a byi tika?


text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) JULY 2016
Nkandziyiso lowu wu ni swihloko leswi dyondziwaka evandlheni ku sukela hi August 29 ku ya eka September 25, 2016.
Lava Mfumo, Ku Nga Ri Swilo
Yesu u hi hlamusela leswaku ha yini hi fanele hi lawula ku navela ka hina ko lava rifuwo.
Ha Yini Hi Fanele Hi ‘Tshama Hi Rindzile’?
Ku ni swilo swinharhu leswi nga hi tshikisaka ku tshama hi rindzile loko hi nga ri na vuxiyaxiya.
Ku Kombisa Ku Tlangela Musa Wa Xikwembu Lowu Nga Faneriwiki
Hi wihi nchumu lowukulu lowu Xikwembu xi wu endleleke vanhu leswaku xi va komba musa lowu nga faneriwiki?
Chumayela Mahungu Lamanene Ya Musa Lowu Nga Faneriwiki
‘Mahungu lamanene ya Mfumo’ ma wu kombisa njhani musa wa Xikwembu lowu nga faneriwiki?
“U Nga Chavi. Mina Ndzi Ta Ku Pfuna”
Yehovha u tikombise a ri munghana wo tshembeka enkarhini wa maxangu ni ku tshikileleka.
Swivutiso Swa Vahlayi
Swi vula yini ku va minkhavi yimbirhi yi ve nkhavi wun’we, hilaha swi hlamuseriweke hakona eka Ezekiyele ndzima 37?


text:
1Awe Teyofilo, ka dibhuku dangu do khata, ni xawutete totshe ti Jesu a nga thuma ni kugondisa, kukhukhela kukhatani, 2kala ka ditshiku di a nga kweliswa ngu dona nzumani, msana ka kuva a di leletile, ngu Moya wo Sawuleka, Vapostoli va a nga va sawula. 3Ka vona kambe a ti wonekisile ngu sikombiso so tala, msana ka kuxaniseka kwakwe, ti to wa hanya. A ti wonekisile kwawe mndani ka mune wa makumi a masiku, na a txi va txhumayela ngu timhaka ta Mfumo wa Txizimu. 4Hagari ka kuva a di khalahatshile navo ha sakudyani, a to va gela, a txi khene: “Mi nga khukheni muwa Jerusalema, aniko verelani Txithembiso txa Tate, i ku wule ni khalako ni txi wombawomba ngu ngene. 5Johane a bhabhatisile ngu mati, aniko anu mndani ka mbimo yo kari, mi na bhabhatiswa ngu Moya wo Sawuleka.” 6Avale va nga ti tshanganile va to mu wotisa, va txi khona: “Mkoma, ina ngu yona yi mbimo u lavako kuwusa mfumo wa Israyeli, kani?” 7Ene a to va xamula, a txi khene: “Kha ti lumbi anu kuziva sikhati mwendo timbimo ti ene Tate a nga ti emisela ngu wuhombe wakwe. 8Aniko, mi na amukela mtamo wa Moya wo Sawuleka, wu no txhika txitimwi kwanu, se mi na va mi di tifakazi tangu ahawa Jerusalema ni ka dotshe ditiko da Judheya ni Samariya, kala magemetamitshi ka ditiko.” 9A di wombile timhaka tiya, a to guleka na va txi mu wona, se direfu di mu tshireta, va si swi va txi mu wona. 10Na va di ngadi va txi wonetela nzumani, mbimo yi ene a nga txi tsula, konaho ku to humelela majaha mambidi, ma nga ti ambate tinguwo to basa, 11ayawa ma nga va gela, ma txi: “Majaha a Galileya, nji txani mi zumbako mi txi wonetela nzumani? Ene Jesu wu a nga gulwa hagari kwanu e kwela nzumani, a na wuyisa tona tiya mi nga mu wonisa tona a txi tsula nzumani.” 12Se ve khukha mmangoni, wu dhanwako ku mbwa Olivheti, awu wu ku hafuhi ni Jerusalema, mnava wa kudingana nzila ya ditshiku da Sabbata, se ve tshumelela Jerusalema. 13Kutingako va di hokile konaho, va to kwela ve ya ka nyumba yi ya txitimwi, ahawa ku nga ti zumba Pedro, ni Johane ni Jakobe ni Andrewu ni Filipi ni Tomasi ni Bhartolomewu ni Matewu ni Jakobe mwana Alfewu ni Simoni Muzelote, ni Judhasi mwana Jakobe. 14Vona votshe va ti simama ve khongela ngu mbilu yimweyo kumweko ni vavasikati vo kari, ni Maria mame wa Jesu ni vanawe. 15Ka ona yale masiku, Pedro a to khukha a txi ema hagari ka msengeletano wa vanawe, avava mtengo wawe wu nga ti lava kuhoka ka dizana ni makumi mambidi, a txi khene: 16“Vavamna va khe kwathu, yi ti ni fanelo ya kutatiseka Mibhalo yi yi nga profetwa kale ngu Moya wo Sawuleka, ngu txisofu txa Dhavhidha, ayi yi wombako ngu Judhasi, awu a nga ti maha mthangeli wa vale va nga ñola Jesu. 17Ene i ti mmweyo wathu, se a titi ningilwe txiavelo txa mthumo wathu. 18(Kambe ene a xavile thembwe ngu male ya wubihi wakwe; a wite ngu mrumbu, a txi bhandeka ngu hagari, ma nje kuhuma masembe akwe otshe. 19Mhakeyo yi zivilwe ngu votshe va va nga aka Jerusalema, ahawa ko za ve ninga thembwe yileya ditina da ku i Hakeldhama, atiya, ngu lidimi lawe, ti wombako ku ‘Thembwe ya Mnoha’). 20Ngukuva ti bhatwe dibhukuni ka Masalimo, va txi: ‘M'ti wakwe wu na phinduka wu maha dirumbi; kha ku nambi ngadi ku va ni mthu wu a zumbako kona.’ Ti bhatwe kambe va txi: ‘Mmwane a na teke txikhunja txakwe.’ 21Ngu konaho, ta laveka ti to, hagari ka vavamna va va nga tsimbila ni nathu, yotshe mbimo yi Mkoma Jesu a nga ti zumba ni nathu, 22kukhukhela ka mbimo ya kubhabhatisa ka Johane, kala kuhoka ditshiku diya a nga guletwa hagari kwathu e tsula nzumani; mmweyo wawe a fanete kusengela ni nathu e va fakazi ya kuwuka ka Mkoma.” 23Se va to humisa vavamna vambidi: Josefa, awu a dhanwako ku i Bharsabha, dimwane va txi i Justo, ni Matiyasi. 24Se ve khongela, va txi: “Mkoma, awe u zivako timbilu ta votshe, kombisa awu u nga mu sawula ka va va vambidi, 25kasiku e teka wukhalo wa Judhasi, mthumoni ka wupostoli, awu a nga wu leka e tsula mu ku lumbako ene.” 26Konako va to xaxuva, se dikato di wela Matiyasi se kukhukhela konaho a to patwa kumweko ni vapostoli va digumi ni mmweyo.
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 14:1-32
14 Hikuva Yehovha u ta komba Yakobe tintswalo,+ kunene u ta hlawula Israyele;+ naswona u ta va wisisa ehenhla ka misava ya vona,+ muluveri u ta hlanganisiwa na vona, vona va ta tihlanganisa ni yindlu ya Yakobe.+2 Kutani vanhu va ta va teka va va tisa endhawini ya vona, yindlu ya Israyele yi fanele yi va teka va va va yona ehenhla ka misava ya Yehovha, va va malandza ya xinuna ni ya xisati;+ kutani va ta khoma lava va va endlaka makhumbi,+ naswona lava va va susumetelaka ku tirha va ta va ehansi ka vona.+3 Kutani esikwini leri Yehovha a nga ta mi wisisa ha rona eku vavisekeni ka n’wina ni le ku pfilunganyekeni ka n’wina ni le vuhlongeni byo nonon’hwa lebyi mi endliweke hlonga eka byona,+4 mi ta vula marito yo hlekula eka hosi ya Babilona mi ku:“Vona ndlela leyi loyi a susumetelaka van’wana ku tirha a heleke ha yona, ntshikilelo wu herile!+5 Yehovha u tshove nhonga ya lavo homboloka, nhonga ya lava va fumaka,+6 loyi hi vukarhi a tshamelaka ku ba vanhu hi nkhavi,+ loyi a hlulaka matiko hi ku hlundzuka lokukulu, hi nxaniso lowu nga siveriwiki.+7 Misava hinkwayo yi wisile,+ a yi kavanyeteki. Vanhu va khana hi minkulungwana.+8 Hambi mirhi ya yunipa+ yi tsakile ha wena, mikedari ya Lebanoni, yi ri, ‘Ku sukela loko u wile, ku hava mutsemi+ wa mirhi la taka eka hina.’9 “Hambi Sheol+ leyi nga ehansi ya ninginika leswaku yi ku hlanganisa loko u fika. Yi ku pfuxele lava hluriwaka hi rifu,+ hinkwavo varhangeri va misava lava fanaka ni timbuti.+ Yi endle leswaku tihosi hinkwato ta matiko ti tlakuka eswiluvelweni swa tona.+10 Hinkwavo va vulavula va ku eka wena, ‘Xana na wena u endliwe la tsaneke ku fana na hina?+ Xana u fanisiwe na hina?+11 Ku tinyungubyisa ka wena ku rhelerisiwe eSheol, pongo ra swichayachayana swa wena swa switende swa wena.+ Ehansi ka wena, swivungu swi andlaleke kukota sangu; u funengetiwe hi swivungwana.’+12 “Vona ndlela leyi u weke ha yona etilweni,+ wena la voningaka, n’wana wa vurhonga! Vona ndlela leyi u tsemiweke ha yona u wela emisaveni,+ wena loyi a lamateke matiko!+13 Loko ku ri wena, embilwini ya wena u te, ‘Ndzi ta tlhandlukela ematilweni.+ Xiluvelo+ xa mina ndzi ta xi tlakusela ehenhla ka tinyeleti+ ta Xikwembu, ndzi ta tshama entshaveni ya nhlangano,+ etindhawini ta le kule swinene ta n’walungu.+14 Ndzi ta tlhandlukela etindhawini leti tlakukeke ta mapapa;+ ndzi ta tiendla la fanaka ni La nge Henhla-henhla.’+15 “Hambiswiritano, u ta rhelerisiwa eSheol,+ endzeni-ndzeni ka mugodi.+16 Lava va ku vonaka va ta ku honolela; va ta ku kambisisa khwatsi, va ku, ‘Xana hi yena munhu loyi a a pfilunganya misava, loyi a a ninginisa mimfumo,+17 loyi a endleke tiko leri noneke ri fana ni mananga, a hluleke ni miti ya rona,+ loyi vakhotsiwa vakwe a nga va pfulelangiki ndlela leswaku va muka?’+18 Tihosi tin’wana hinkwato ta matiko, ina, hinkwato ka tona, ti etlele hi ku vangama, yin’wana ni yin’wana endlwini ya yona.+19 Kambe loko ku ri wena, u cukumetiwile, a wu na xilahlo,+ ku fana ni hluke leri nyenyiwaka, u ambexiwe vanhu lava dlayiweke hi ku tlhaviwa hi banga lava rhelelaka eribyeni ra mugodi,+ ku fana ni ntsumbu lowu kandziyeriwaka.+20 A wu nge hlangani na vona esirheni, hikuva u lovise tiko ra wena n’wini, u dlaye vanhu va rikwenu. Vana va lava va endlaka leswo biha a ku nge he vulavuriwi ha vona, hilaha ku nga riki na makumu.+21 “Lunghisani ntsandza wo dlayela vana vakwe eka wona hikwalaho ka xidyoho xa vatata wa vona,+ leswaku va nga pfuki kutani va teka misava, va tata miti etikweni leri noneke.”+22 “Ndzi ta pfuka ndzi lwa na vona,”+ ku vula Yehovha wa mavuthu.“Naswona eBabilona ndzi ta susa vito,+ masalela, rixaka ni vatukulu,”+ ku vula Yehovha.23 “Ndzi ta n’wi endla vutshamo bya tinungu ni minhlangasi leyi nga ni tinhlanga, naswona ndzi ta n’wi kukula hi nkukulo lowu lovisaka,”+ ku vula Yehovha wa mavuthu.24 Yehovha wa mavuthu u hlambanyile,+ a ku: “Kunene ndlela leyi ndzi lavaka swi endleka ha yona, swi fanele swi endleka ha yona; leswi ndzi swi boheke, swi ta hetiseka,+25 leswaku ndzi tshova Muasiriya la nga etikweni ra mina+ nileswaku ndzi n’wi kandziyela etintshaveni ta mina;+ nileswaku joko ra yena ri suka ehenhla ka vona ni ndzhwalo wakwe wu suka ekatleni ra vona.”+26 Lexi i xiboho lexi bohiwaka ehenhla ka misava hinkwayo, naswona leri i voko leri tshambulutiwaka ehenhla ka matiko hinkwawo.27 Hikuva Yehovha wa mavuthu u endle xiboho,+ i mani la nga xi hahlulaka?+ Naswona voko ra yena ri tshambulutekile, i mani la nga ri tlherisaka?+28 Elembeni leri Hosi Akazi a feke+ ha rona ku hume xileriso lexi:29 “U nga tsaki,+ Wena Filisita,+ ni un’wana ni un’wana wa wena, hikwalaho ka leswi nhonga ya loyi a ku baka yi tshovekeke.+ Hikuva erimitswini ra nyoka+ ku ta huma nyoka ya vuxungu,+ mbhandzu wa yona wu ta va nyoka ya ndzilo leyi hahaka.+30 Kunene mativula ya lava pfumalaka ma ta kuma swakudya, naswona swisiwana swi ta etlela swi sirhelelekile.+ Kutani ndzi ta dlaya rimitsu ra wena hi ndlala, ni leswi seleke eka wena swi ta dlayiwa.+31 Oho, nyangwa! Oho, muti! Oho Filisita, tshovekani mbilu! Hikuva en’walungwini ku huma musi, naswona a nga kona loyi a tihambanisaka ni nxaxamelo wakwe.”+32 Xana munhu a nga va hlamurisa ku yini varhumiwa+ va tiko? Leswi Yehovha a vekeke masungulo ya Siyoni,+ naswona vanhu vakwe lava xanisekaka va ta tumbela eka yena.


text:
NDZIMA 13
Vachumayeri Va Mfumo Va Yisa Nandzu Wa Vona eHubyeni
1, 2. (a) Varhangeri va vukhongeri va humelele njhani eka ku sivela ntirho wo chumayela, kambe vaapostola va endle yini? (b) Ha yini vaapostola va ale ku tshika ku chumayela loko ntirho lowu wu yirisiwa?
A KU ri endzhakunyana ka Pentekosta ya 33 C.E. Vandlha ra Vukreste ra le Yerusalema a ro va ni mavhiki ma nga ri mangani ntsena ri simekiwile. Handle ko kanakana, Sathana u vone ku ri nkarhi lowunene wo ri hlasela. Emahlweni ko va vandlha leri ri tiya hi tlhelo ra moya, a a lava ku ri herisa. Hi ku hatlisa, Sathana u endle swiendlakalo leswi endleke leswaku varhangeri va vukhongeri va yirisa ntirho wo chumayela hi Mfumo. Hambiswiritano, vaapostola va hambete va chumayela hi xivindzi naswona vavanuna ni vavasati vo tala va ve “lava pfumelaka eHosini.”
2 Hikwalaho ko hlundzuka, vakaneti va tlhele va hlasela
3, 4. (a) Hi yihi ndlela leyi humeleleke leyi Sathana a yi tirhiseke ku ringana nkarhi wo leha leswaku a hlasela vanhu va Xikwembu? (b) Xana hi ta kambisisa yini eka ndzima leyi ni leti landzelaka timbirhi?
3 Nandzu wolowo wa le hubyeni wa hi 33 C.E. a ku ri nkaneto wo sungula wa le nawini evandlheni ra Vukreste naswona a ku nga ri wo hetelela. (Mint. 4:
4 Eka ndzima leyi hi ta kambisisa ndlela leyi hi yi lweleke ha yona mfanelo ya hina yo va ni ntshunxeko wo chumayela. Eka tindzima timbirhi leti landzelaka hi ta tlhuvutsa tinyimpi ta le nawini leti hi ti lweke leswaku hi nga vi xiphemu xa misava ni ku hanya hi milawu ya Mfumo.
Xana Hi Vanhu Lava Vangaka Mpfilumpfilu
—Kumbe Hi Magqweta Lama Tshembekeke Ya Mfumo Wa Xikwembu?
5. Eku heleni ka va-1930, ha yini vachumayeri va Mfumo a va khomiwa naswona hi rihi goza leri lava rhangelaka va anakanyeke ku ri teka?
5 Eku heleni ka va-1930, madoroba ni swifundzha etikweni hinkwaro ra le United States of America ma sindzise Timbhoni ta Yehovha leswaku ti kuma mpfumelelo wa le nawini kumbe layisense leswaku ti ta kota ku endla ntirho wa tona wo chumayela. Kambe vamakwerhu a va endlanga xikombelo xa layisense. Layisense yi nga herisiwa yi nga ha tirhi naswona a va tshemba leswaku ku hava hulumendhe leyi nga ni mfanelo yo lwisana ni xileriso xa Yesu xa leswaku Vakreste va chumayela hi rungula ra Mfumo. (Mar. 13:
6, 7. Xana ku humelele yini eka ndyangu wa ka Cantwell?
6 Hi Ravumbirhi nimixo, April 26, 1938, Newton Cantwell, loyi a nga ni malembe ya 60; swin’we ni nsati wakwe, Esther; ni vana va vona va majaha ku nga Henry, Russell na Jesse
7 Ku rhange ku khomiwa Russell, loyi a nga ni malembe ya 18 kutani ku landzela Newton na Esther. Jesse loyi a nga ni malembe ya 16, loyi a ri ekulenyana, a a langutile loko vatswari vakwe ni buti wakwe va khomiwa hi maphorisa. Henry a ri karhi a chumayela eka xiphemu xin’wana xa doroba, kutani Jesse loyi a ha ri ntsongo u sale a ri yexe. Hambiswiritano, u teke gramafoni yakwe kutani a hambeta a chumayela. Vavanuna vambirhi lava nga Makhatoliki va pfumelele Jesse a tlanga nkulumo leyi rhekhodiweke ya Makwerhu Rutherford leyi a yi ri ni nhloko-mhaka leyi nge “Valala.” Kambe loko va ri karhi va yingisela nkulumo yoleyo, vavanuna volavo va hlundzuke swinene lerova va lava ku ba Jesse. Hi ku titsongahata, Jesse u fambe a va siya, kambe endzhaku ka sweswo, u yimisiwe hi phorisa. Jesse hilaha ku fanaka u hetelele a khomiwile. Maphorisa a ma n’wi hakerisanga Makwerhu wa xisati Cantwell, kambe ma hakerise Makwerhu Cantwell ni vana vakwe va majaha. Hambiswiritano, va hume hi beyili hi siku rero.
8. Ha yini huvo yi vone Jesse Cantwell nandzu wa ku vanga mpfilumpfilu?
8 Endzhaku ka tin’hweti ti nga ri tingani, hi September 1938, ndyangu wa ka Cantwell wu ye eku tengeni ehubyeni ya le New Haven. Newton, Russell na Jesse va voniwe nandzu hikwalaho ko kombela munyikelo va nga ri na layisense. Ku nga khathariseki xikombelo xo hundzisela nandzu emahlweni eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Connecticut, Jesse u voniwe nandzu wa ku hlohlotela hasahasa
9, 10. (a) Xana Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le United States yi endle xiboho xihi malunghana ni ndyangu wa ka Cantwell? (b) Xana ha ha vuyeriwa njhani eka xiboho xexo?
9 Ku sukela hi March 29, 1940, Muavanyisi-nkulu Charles E. Hughes ni vaavanyisi-kulobye va nhungu va yingisele mhaka leyi vuriweke hi Makwerhu Hayden Covington, ku nga gqweta leri yimelaka Timbhoni ta Yehovha. * Loko gqweta ra xifundzha xa le Connecticut ri vula mhaka ya rona leswaku ri ringeta ku kombisa leswaku Timbhoni a ti ri vanhu lava vangaka mpfilumpfilu, muavanyisi un’wana u vutise a ku: “Xana a hi ntiyiso leswaku rungula leri Kreste Yesu a ri chumayeleke a ri nga rhandziwi enkarhini wakwe?” Gqweta leri yimelaka xifundzha ri hlamule ri ku: “Swi tano naswona loko ndzi yi tsundzuka kahle Bibele ya mina, yi kombisa leswi humeleleke Yesu hikwalaho ko chumayela rungula rolero.” Hakunene marito wolawo a ma vuleke a ma ri manene! Handle ko swi xiya, gqweta rolero ri fanise Timbhoni na Yesu naswona xifundzha ri xi fanise ni lava va n’wi khomeke. Hi May 20, 1940, Huvo yi endle xiboho xo yima na Timbhoni.
10 Xana a ku ri wihi nkoka wa xiboho lexi endliweke hi Huvo? Xi endle leswaku mfanelo ya ku gandzela hi ku ntshunxeka yi sirheleriwa ni leswaku ku nga vi na mfumo, xifundzha kumbe hulumendhe ya kwalaho leyi nga endlaka xiboho lexi nga riki enawini xo bakanya mfanelo yoleyo yo gandzela hi ku ntshunxeka. Ku engetela kwalaho, Huvo yi kume leswaku mahanyelo ya Jesse “a ma nga vangi hasahasa kumbe ku endla leswaku ku nga vi na ku rhula endhawini yoleyo.” Hikwalaho, xiboho xexo xi swi veke erivaleni leswaku Timbhoni ta Yehovha a ti kavanyeti ku rhula ka le tikweni. Hakunene loku i ku hlula loku xiyekaka ka le nawini ka malandza ya Xikwembu! Xana ha ha vuyeriwa njhani eka ku hlula loku? Gqweta leri nga Mbhoni ri te: “Mfanelo yo gandzela hi ku ntshunxeka handle ko chava ku yirisiwa swi nga ri enawini yi pfumelela hina Timbhoni namuntlha leswaku hi chumayela hi ntshembo wa hina eka vanhu va le migangeni leyi hi tshamaka eka yona.”
Xana Hi Vapfukeri Va Mfumo
—Kumbe Hi Vachumayeri Va Ntiyiso?
11. Xana vamakwerhu va le Canada va endle tsima rihi naswona ha yini?
11 Hi va-1940, Timbhoni ta Yehovha ta le Canada ti langutane ni nkaneto wa tihanyi. Hikwalaho, hi 1946 leswaku va paluxa endlelo leri hoxeke ra Xifundzha ra malunghana ni mfanelo yo gandzela hi ku ntshunxeka, vamakwerhu va endle tsima leri heteke masiku ya 16, laha a va fambisa xiphephana lexi nga ni nhloko-mhaka leyi nge Quebec’s Burning Hate for God and Christ and Freedom Is the Shame of All Canada. Xiphephana lexi xa matluka ya mune xi paluxe hi vuenti mpfilumpfilu lowu hlohloteriweke hi vafundhisi, tihanyi ta maphorisa ni madzolonga lama endliweke hi ntshungu wa vapfukeri eka vamakwerhu va le xifundzheni xa le Quebec. Xiphephana xexo xi te: “Timbhoni ta Yehovha ti hambeta ti khomiwa swi nga ri enawini. Ku ni milandzu ya kwalomu ka 800 leyi timbhoni ta Yehovha ti hehliwaka ha yona eGreater Montreal.”
12. (a) Xana vakaneti va angule njhani eka tsima ro fambisa xiphephana? (b) Xana vamakwerhu va hehliwe hi nandzu wihi? (Nakambe vona nhlamuselo ya le hansi.)
12 Maurice Duplessis ku nga Muchaviseki wa le Quebec, loyi a tirhaka swin’we na Khadinali wa Villeneuve wa Rhoma Khatoliki, u angule hi ku vula leswaku “ku fanele ku lwiwa nyimpi ya tihanyi” ni Timbhoni. Nhlayo ya milandzu yi hatle yi andza yi suka eka 800 ku ya eka 1 600. Makwerhu un’wana wa xisati loyi a nga phayona u te: “Maphorisa ma hi khome minkarhi yo tala lerova a hi nga ha swi tivi leswaku hi khomiwe kangani.” Timbhoni leti a ti kumiwa ti ri karhi ti fambisa xiphephana xexo a ti voniwa nandzu wo fambisa “minkandziyiso leyi nga ni khombo.” *
13. I vamani vanhu vo sungula ku tengisiwa ehubyeni hikwalaho ko voniwa nandzu wa ku pfukela mfumo naswona huvo yi endle xiboho xihi?
13 Hi 1947, Makwerhu Aimé Boucher ni vana vakwe va vanhwanyana ku nga Gisèle, loyi a nga ni malembe ya 18 na Lucille, loyi a nga ni malembe ya 11, ku ve vona vo sungula ku tengisiwa ehubyeni hikwalaho ko voniwa nandzu wa ku pfukela mfumo. Va fambise swiphephana leswi nga ni nhloko-mhaka leyi nge Quebec’s Burning Hate ekusuhi na purasi etintshaveni ta le dzongeni wa Doroba ra Quebec, kambe a swi tika ku va teka tanihi vanhu lava vangaka mpfilumpfilu lava nga riki na nawu. Makwerhu Boucher a ri wanuna wa ku titsongahata loyi a rhuleke loyi a a khathalela purasi rakwe leritsongo naswona minkarhi yin’wana a ya edorobeni hi hanci leyi nga ni xigolonyana. Hambiswiritano, ndyangu wakwe wu tiyisele ku khomiwa hi ndlela yo biha loku boxiweke eka xiphephana xexo. Muavanyisi wa le hubyeni loyi a a venga Timbhoni, u arile ku pfumela vumbhoni lebyi a byi kombisa leswaku ndyangu wa ka Bouchers a wu nga ri na nandzu. Ematshan’weni ya sweswo, u pfumele leswi vuriweke hi muchuchisi leswaku xiphephana xexo a xi vanga hasahasa naswona ndyangu wa ka Bouchers wu fanele wu voniwa nandzu. Kutani xiboho xa muavanyisi xi ve lexi: I nandzu ku vulavula hi ntiyiso! Aimé na Gisèle va voniwe nandzu wo fambisa minkandziyiso leyi nga ni khombo naswona hambi ku ri Lucille loyi a ri n’wana u hete masiku mambirhi ekhotsweni. Vamakwerhu va endle xikombelo xo hundzisela nandzu emahlweni eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Canada, ku nga huvo leyi tlakukeke etikweni, leyi pfumeleke ku yingisela nandzu wa vona.
14. Xana vamakwerhu va le Quebec va endle yini emalembeni lawa a ku ri ni nxaniso?
14 Hi nkarhi wolowo, vamakwerhu lava nga ni xivindzi va le Quebec va hambete va chumayela rungula ra Mfumo hambiloko va langutane ni nxaniso lowu a wu ya wu nyanya ni nhlaselo wa tihanyi leswi minkarhi yo tala a swi endla leswaku ku va ni vuyelo lebyinene. Eka malembe ya mune endzhaku ka ku sungula ka tsima ra ku fambisa xiphephana hi 1946, nhlayo ya Timbhoni eQuebec yi andze yi suka eka 300 yi ya eka 1 000! *
15, 16. (a) Xana Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Canada yi endle xiboho xihi hi nandzu wa ndyangu wa ka Boucher? (b) Xana ku hlula loku ku va khumbe njhani vamakwerhu ni vanhu van’wana?
15 Hi June 1950, Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Canada, leyi vumbiwaka hi vaavanyisi va kaye, yi yingisele nandzu wa Aimé Boucher. Endzhaku ka tin’hweti ta tsevu, hi December 18, 1950, Huvo yi endle xiboho xo yima na hina. Ha yini? Makwerhu Glen How, loyi a nga gqweta ra Timbhoni, u hlamusele leswaku Huvo yi pfumelelane ni mhaka leyi vuriweke hi muhehliwa ya leswaku “munhu loyi a pfukelaka mfumo” u fanele a va ni madzolonga leswi nga ta kombisa leswaku u lwisana ni hulumendhe. Hambiswiritano, xiphephana xexo a xi nga ri na “swona swilo sweswo naswona a xi vulavula hi nawu.” Makwerhu How u engetele a ku: “Ndzi tivonele hi ya mina ndlela leyi Yehovha a hluleke ha yona.” *
16 Hakunene xiboho lexi endliweke hi Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi xi endle leswaku Mfumo wa Xikwembu wu hlula. Xi hungute milandzu ya 122 leyi nga si tengiwaka ya Timbhoni ta le Quebec leti voniweke nandzu wo fambisa minkandziyiso leyi nga ni khombo. Ku engetela kwalaho, xiboho xa Huvo a xi ta endla leswaku vaaka-tiko hinkwavo va le Canada ni lava nga ematikweni lama nga ehansi ka Mfumo wa Manghezi va va ni ntshunxeko wa ku vula swivilelo swa vona malunghana ni hulumendhe. Ku hlula loku ku endle leswaku Timbhoni ta Yehovha ti nga ha hlaseriwi hi kereke ni hulumendhe ya le Quebec. *
Xana Hi Vaxavisi
—Kumbe Hi Vachumayeri Lava Hisekaka Va Mfumo Wa Xikwembu?
17. Xana tihulumendhe tin’wana ti ringete njhani ku lawula ntirho wa hina wo chumayela?
17 Ku fana ni Vakreste vo sungula, malandza ya Yehovha namuntlha “a hi vaxavisi va rito ra Xikwembu.” (Hlaya 2 Vakorinto 2:
18, 19. Xana valawuri va le Denmark va ringete njhani ku sivela ntirho wo chumayela?
18 Denmark. Hi October 1, 1932, ku ve ni nawu lowu endleke leswaku swi nga vi enawini ku xavisa minkandziyiso handle ko va ni layisense yo xavisa. Hambiswiritano, vamakwerhu a va endlanga xikombelo xa layisense yoleyo. Hi siku leri landzelaka, vahuweleri va ntlhanu va hete siku va ri karhi va chumayela eRoskilde, ku nga doroba leri nga evupela-dyambu bya ntsindza wa Copenhagen, laha ku ya kona swi tekaka tikhilomitara to tlula 30. Loko dyambu ri pela, muhuweleri un’wana loyi a vuriwaka August Lehmann a a lahlekile. A a khomiwe hikwalaho ko xavisa minkandziyiso a nga ri na layisense.
19 Hi December 19, 1932, August Lehmann u ye ehubyeni. U vule leswaku a ri karhi a yimisa vanhu leswaku a va nyika minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni, kambe u kanete mhaka ya leswaku a ri eku xaviseni. Huvo yi pfumelelane na yena. Yi te: “Muhehliwa . . . wa swi kota ku tikhathalela hi tlhelo ra timali, a nga le ku kumeni ka mali eka bindzu ro karhi naswona a nga tiyimiselanga ku endla tano, kambe ematshan’weni ya sweswo ntirho wakwe wu endle leswaku a lahlekeriwa hi mali.” Hi ku yima ni Timbhoni, huvo yi endle xiboho xa leswaku ntirho wa Lehmann a wu fanelanga “wu fanisiwa ni bindzu.” Kambe, valala va vanhu va Xikwembu a va tiyimisele ku herisa ntirho wo chumayela etikweni hinkwaro. (Ps. 94:
20. Xana Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Denmark yi endle xiboho xihi naswona vamakwerhu va endle yini?
20 Eka vhiki leri a va ta tenga ha rona eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi, Timbhoni etikweni hinkwaro ra Denmark ti ndlandlamuxe ntirho wa tona wo chumayela. Hi Ravumbirhi, October 3, 1933, Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi yi tivise xiboho xa yona. Yi pfumelelane ni xiboho lexi endliweke hi huvo leyitsongo xa leswaku August Lehmann a nga tlulanga nawu. Xiboho xexo a xi ta endla leswaku Timbhoni ti hambeta ti chumayela hi ku ntshunxeka. Leswaku va kombisa ku tlangela ka vona ndlela leyi Yehovha a hluleke ha yona nyimpi leyi, vamakwerhu va wu ndlandlamuxe swinene ntirho wa vona wo chumayela. Ku sukela loko Huvo yi endle xiboho xexo, vamakwerhu va le Denmark va swi kotile ku endla ntirho wa vona handle ko siveriwa hi hulumendhe.
21, 22. Hi xihi xiboho lexi endliweke hi Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le United States eka nandzu wa Makwerhu Murdock?
21 United States. Hi Sonto, February 25, 1940, Robert Murdock, Lontsongo, loyi a nga phayona swin’we ni Timbhoni tin’wana ta nkombo va khomiwile loko va ri karhi va chumayela eJeannette, ku nga doroba leri nga ekusuhi na le Pittsburgh, exifundzheni xa le Pennsylvania. Va voniwe nandzu hikwalaho ko tsandzeka ku xava layisense leswaku va ta kota ku fambisa minkandziyiso. Endzhaku ko endla xikombelo xo hundzisela nandzu emahlweni, Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le United States yi pfumerile ku yingisela nandzu wa vona.
22 Hi May 3, 1943, Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi yi tivise xiboho xa yona, lexi eka xona yi yimeke ni Timbhoni. Huvo a yi yimanga na yona mhaka ya leswaku ti fanele ti kuma layisense hikuva sweswo a swi ta endla leswaku “mfanelo ya tona leyi ti nyikiweke yona hi Tiko yi soriwa.” Huvo yi herise nawu wa tiko wa ku “sivela vanhu ku vulavula hi ku ntshunxeka ni mfanelo yo gandzela hi ku ntshunxeka.” Loko a vulavula hi xiboho lexikulu lexi endliweke hi Huvo, Justice William O. Douglas u vule leswaku ntirho wa Timbhoni ta Yehovha “a wu katsi ku chumayela ntsena kumbe ku fambisa minkandziyiso ya vukhongeri. Kambe wu katsa swilo sweswo haswimbirhi.” U engetele a ku: “Muxaka lowu wa vukhongeri wu katsa swilo leswi leswi tlakukeke . . . hilaha vagandzeri etikerekeni va chumayelaka hakona exitejini.”
23. Ha yini ku hlula ka milandzu ya le hubyeni ya 1943 ku ri ka nkoka eka hina namuntlha?
23 Xiboho lexi endliweke hi Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi xi hoxe xandla eka ku hlula lokukulu ka le nawini ka vanhu va Xikwembu. Xi tiyisekise leswi hi nga swona hakunene
“Hi Fanele Ku Yingisa Xikwembu Tanihi Mufumi Ku Tlula Vanhu”
24. Xana hi endla yini loko hulumendhe yi yirisa ntirho wa hina wo chumayela?
24 Tanihi malandza ya Yehovha, hi swi tlangela swinene loko tihulumendhe ti hi nyika mfanelo ya le nawini yo chumayela rungula ra Mfumo hi ku ntshunxeka. Hambiswiritano, loko hulumendhe yi yirisa ntirho wa hina wo chumayela, hi tirhisa tindlela tin’wana, hi hambeta hi yisa ntirho wa hina emahlweni hilaha hi nga kotaka hakona. Ku fana ni vaapostola, “hi fanele ku yingisa Xikwembu tanihi mufumi ku tlula vanhu.” (Mint. 5:
25, 26. Hi wihi nandzu lowu yisiweke eHubyeni leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Nicaragua naswona ku ve ni vuyelo byihi?
25 Nicaragua. Hi November 19, 1952, murhumiwa tlhelo nandza wa rhavi Donovan Munsterman u nghene eHofisini ya Vahlapfa entsindza wa Managua. U lerisiwe ku ya eka Arnoldo García loyi a nga Murhangeri, loyi a nga namba a kongoma ehofisini. Murhangeri u byele Donovan leswaku Timbhoni ta Yehovha hinkwato ta le Nicaragua a ti “yirisiwe ku ya emahlweni ti chumayela hi tidyondzo ta tona ni ku endla mintirho leyi fambisanaka ni vukhongeri bya tona.” Loko a n’wi vutisa leswaku ha yini, Murhangeri García u hlamusele leswaku Timbhoni a ti nga ri na mpfumelelo lowu humaka eka holobye wa hulumendhe leswaku ti endla ntirho wa tona naswona a ti hehliwa hi ku va makhomunisi. Xana i vamani lava a va hi hehla? I vafundhisi va Rhoma Khatoliki.
26 Hi ku hatlisa Makwerhu Munsterman u endle xikombelo xo hundzisela nandzu emahlweni eka Holobye wa Hulumendhe ni wa Vukhongeri swin’we ni le ka Presidente Anastasio Somoza García, kambe a xi hlamuriwanga. Kutani vamakwerhu va tirhise tindlela tin’wana. Va pfale Holo ya Mfumo, va hlangana hi mintlawa leyitsongo kutani va tshika ku chumayela exitarateni, kambe va ya emahlweni va chumayela rungula ra Mfumo. Hi nkarhi lowu fanaka, va endle xikombelo eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Nicaragua, va kombela Huvo leswaku yi herisa ku yirisiwa ka ntirho wa vona wo chumayela. Maphepha-hungu ya le tindhawini to tala ma vike hi ku yirisiwa loku ni xikombelo xexo naswona Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi yi pfumele ku yingisela nandzu wa kona. Xana ku ve ni vuyelo byihi? Hi June 19, 1953, Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi yi endle xiboho xo yima ni Timbhoni. Huvo yi kume leswaku xiboho lexi endliweke xo yirisa timbhoni xi honise mfanelo ya le nawini ya ntshunxeko wo vulavula, ripfalo ni ku gandzela hi ku ntshunxeka. Yi tlhele yi lerisa leswaku hulumendhe ya le Nicaragua na Timbhoni va tlhela va va ni vuxaka lebyi a va ri na byona eku sunguleni.
27. Ha yini vanhu va le Nicaragua va hlamarisiwe hi xiboho lexi endliweke hi Huvo naswona vamakwerhu va ku teke njhani ku hlula loku?
27 Vanhu va le Nicaragua va hlamarile loko Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi yi yima na Timbhoni. Ku ta fikela kwalaho, nkucetelo wa vafundhisi wu hambete wu kula laha Huvo yi papalateke timholovo na vona. Nakambe, ntshikilelo wa vatirhela-mfumo a wu ri wukulu swinene laha Huvo yi lwisaneke ni swiboho leswi va swi endleke. Vamakwerhu a va tiyiseka leswaku va hlule hikwalaho ka leswi Hosi ya vona yi va sirheleleke naswona va hambete va chumayela.
28, 29. Exikarhi ka va-1980, i ku cinca kwihi loku endlekeke eZaire?
28 Zaire. Exikarhi ka va-1980, a ku ri ni Timbhoni ta kwalomu ka 35 000 eZaire, laha sweswi ku vitaniwaka Democratic Republic of Congo. Leswaku ri hambeta ri ndlandlamuxa mintirho ya Mfumo, rhavi ri ake miako leyintshwa. Hi December 1985, ku khomiwe ntsombano wa matiko yo hambana-hambana entsindza wa doroba ra Kinshasa naswona ku ve ni vapfhumba va 32 000 vo huma ematikweni yo tala ya misava lava a va tate xitediyamu xa le dorobeni. Kambe, swiyimo swa malandza ya Yehovha swi sungule ku cinca. Xana ku endleke yini?
29 Makwerhu Marcel Filteau, loyi a nga murhumiwa wo huma eQuebec, le Canada, loyi a tiyiseleke ku xanisiwa hi nkarhi wa ku fuma ka Duplessis, a tirha eZaire hi nkarhi wolowo. Loko a hlamusela leswi humeleleke u te: “Hi March 12, 1986, vamakwerhu lava nga ni vutihlamuleri va nyikiwe papila leri a ri vula leswaku ku hlangana ka Timbhoni ta Yehovha eZaire a ku le nawini.” Ku yirisiwa koloko ku sayiniwe hi presidente ya tiko Mobutu Sese Seko.
30. Hi xihi xiboho xa nkoka lexi Komiti ya Rhavi a yi fanele yi xi endla naswona yi kunguhate ku endla yini?
30 Hi siku leri landzelaka xiya-ni-moya xa le tikweni xi vike xi ku: “A hi nge he pfuki hi twe hi ta Timbhoni ta Yehovha laha [Zaire].” Ku landzele minxaniso ya xitshuketa. Tiholo ta Mfumo ti onhiwile, vamakwerhu va tekeriwe swilo swa vona, va khomiwa ni ku tlhela va biwa. Ku tlhele ku khomiwa ni vana va Timbhoni. Hi October 12, 1988, hulumendhe yi teke minkandziyiso ya hina hi nkani naswona Varindzi va le Tikweni ni vuthu va teke miako ya rhavi kutani va tshama eka yona. Vamakwerhu lava nga ni vutihlamuleri va endle xikombelo xo hundzisela nandzu emahlweni eka Presidente Mobutu kambe a va kumanga nhlamulo. Hi nkarhi wolowo, Komiti ya Rhavi a yi fanele yi endla xiboho xa nkoka, “Xana hi fanele hi endla xikombelo xo hundzisela nandzu emahlweni eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi, kumbe hi fanele hi rindza?” Timothy Holmes, loyi a ri murhumiwa tlhelo Muungameri wa Rhavi hi nkarhi wolowo, u te, “Hi titshege hi vutlhari bya Yehovha ni nkongomiso wakwe.” Endzhaku ko khongela hi mbilu hinkwayo, komiti yi vone leswaku a ku nga si va nkarhi wa ku teka goza ro endla xikombelo xo hundzisela nandzu emahlweni. Ematshan’weni ya sweswo, yi dzike eku khathaleleni vamakwerhu ni ku kuma tindlela to hambeta ku endliwa ntirho wo chumayela.
“Hi nkarhi wolowo wa ku tengisiwa, hi vone ndlela leyi Yehovha a nga cincaka swilo ha yona”
31, 32. Hi xihi xiboho lexi xiyekaka lexi Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le Zaire yi xi endleke naswona xi va khumbe njhani vamakwerhu?
31 Ku hundze malembe yo hlayanyana. Timbhoni a ti nga ha tshikileriwi ngopfu naswona tiko se a ri ti xixima swinene timfanelo ta vanhu. Komiti ya Rhavi yi gimete hileswaku a ku ri nkarhi wa leswaku yi lwisana ni ku yirisiwa hi ku va yi endla xikombelo xo hundzisela nandzu emahlweni eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vululami eZaire. Lexi hlamarisaka, Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi yi pfumerile ku yingisela nandzu wa vona. Kutani hi January 8, 1993 kwalomu ka malembe ya nkombo endzhaku ka loko presidente yi lerise leswaku ti yirisiwa, Huvo yi vule leswaku xiendlo xa hulumendhe xo lwisana ni Timbhoni a xi nga ri enawini naswona yi herise ku yirisiwa koloko. Anakanya leswaku sweswo a swi ta va ni vuyelo byihi! Hi ku hoxa vutomi bya vona ekhombyeni, vaavanyisi va herise xiboho xa presidente ya tiko! Makwerhu Holmes u te, “Hi nkarhi wolowo wa ku tengisiwa, hi vone ndlela leyi Yehovha a nga cincaka swilo ha yona.” (Dan. 2:
32 Leswi ku yirisiwa koloko se a ku herisiwile, rhavi ri pfumeleriwe ku amukela varhumiwa, ku aka miako leyintshwa ya rhavi ni ku amukela minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni leyi humaka ematikweni man’wana. * Mawaku ntsako lowu malandza ya Xikwembu ya le misaveni hinkwayo ma nga na wona loko ma vona ndlela leyi Yehovha a sirhelelaka vumoya bya vanhu vakwe ha yona!
“Yehovha I Mupfuni Wa Mina”
33. Xana hi dyondza yini eka ku kambisisa milandzu leyi ya le hubyeni?
33 Ku kambisisa ka hina ku hlula kun’wana ka tinyimpi ta le nawini i vumbhoni bya leswaku Yesu u hetisise xitshembiso xakwe lexi nge: “Ndzi ta mi nyika nomu ni vutlhari, lebyi lava lwisanaka na n’wina hinkwavo va nga ta ka va nga swi koti ku byi kaneta kumbe ku byi landzula.” (Hlaya Luka 21:
34. Ha yini ku hlula ka hina ka le nawini ku ri loku xiyekaka swonghasi naswona ku kombisa yini? (Nakambe vona bokisi leri nge “ Ku Hlula Loku Xiyekaka Ka Le Hubyeni Leyi Tlakukeke Loku Endleke Leswaku Ku Chumayela Hi Mfumo Ku Ya Emahlweni.”)
34 Ha yini ku hlula ka hina ka le nawini ku ri loku xiyekaka swonghasi? Xiya leswi: Timbhoni ta Yehovha a ti lavi swikhundlha naswona ti hava nkucetelo wo biha eka vanhu. A hi vhoti, a hi seketeli mintlawa ya tipolitiki kumbe ku ringeta ku kucetela van’watipolitiki. Ku tlula kwalaho, lava va nga yisa milandzu ya vona eka huvo leyi tlakukeke entiyisweni i “vanhu lava nga dyondzekangiki, lava tolovelekeke.” (Mint. 4:
^ ndzim. 9 Nandzu lowu, wa Cantwell v. State of Connecticut, a wu ri wun’wana wa milandzu yo sungula ya 43 leyi yisiweke eka Huvo leyi Tlakukeke ya Vuavanyisi ya le United States leyi Makwerhu Hayden Covington a a ta yi tamela leswaku a yimelela vamakwerhu. U fe hi 1978. Nsati wakwe, Dorothy, u tirhe hi ku tshembeka kukondza a fa hi 2015 a ri ni malembe ya 92.
^ ndzim. 12 Xihehlo xexo xi endliwe hi ku pfumelelana ni nawu lowu endliweke hi 1606. Wu pfumelele huvo ku vula leswaku munhu u voniwa nandzu loko yi vona onge leswi a swi vuleke a swi vanga mpfilumpfilu
^ ndzim. 14 Hi 1950, vatirheli va nkarhi hinkwawo va 164 va tirhe eQuebec
^ ndzim. 15 Makwerhu W. Glen How loyi a ri gqweta leri nga ni xivindzi, ku sukela hi 1943 ku ya fikela hi 2003, u ve ni vuswikoti byo lwa tinyimpi ta madzana ta le nawini ta Timbhoni ta Yehovha ta le Canada ni le matikweni man’wana.
^ ndzim. 16 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, vona xihloko xa nkandziyiso wa Xalamuka! ya Xinghezi, lexi nga ni nhloko-mhaka leyi nge “Nyimpi A Hi Ya N’wina, Kambe I Ya Xikwembu” wa April 22, 2000, matluka 18-
^ ndzim. 32 Eku heteleleni Varindzi va le Tikweni va teke miako ya rhavi; kambe miako leyintshwa ya rhavi yi akiwe endhawini yin’wana.
DYONDZA SWO TALA
Timbhoni Ta Yehovha Ti Ni Ripfumelo, Xiyenge 2: Ku Vonakala A Ku Voninge
Yesu u lerise valandzeri vakwe leswaku va “endla vanhu va matiko hinkwawo va va vadyondzisiwa.” Hikwalaho ka nkaneto ni mintlhontlho yo tala, Swichudeni swa Bibele swi twisise leswi swi vulaka swona ku endla ku vonakala ku voninga.


text:
1Ani Paulo, ni ku mpostoli, i singa wa kusawulwa ngu vathu mwendo wa kurumwa ngu mthu aniko ni ku wa kurumwa ngu Jesu Kristu ni Txizimu Tate, atxi txi nga mu wusa ngu ka vakufa, 2kumweko ni vanathu ava ni ku navo, ni bhalela mabanza a Galatiya. 3Makatekwa ni kudikha si na ve ni nanu, si txi huma ngu ka Txizimu Tate wathu ni ka Mkoma Wathu Jesu Kristu, 4awu a nga ti ningela ngu kota ya siwonho sathu, kufela ku hi ponisa ka nyango yiya yo biha ya masiku awa, madingano ni ti txi nga ti randisa txona Txizimu Tate wathu. 5Wudhumo wu na ve ka txona ngu yotshe mbimo. Amen. 6Ta ni xamalisa, ti to mi kuluvetile kuhambana ni wule a nga mi dhanela makatekwa a Kristu, mi txi ya ka yimwane Evhangeli. 7Kasi hakunene kha yi nga ho yimwane Evhangeli. Atxi txi ku ho ngu vale va vhinganyiselako mapimo anu, va zamako kusoholota Evhangeli ya Kristu. 8Aniko, ngako mthu wo kari a txi mi txhumayela Evhangeli yo hambana, hambi i di athu hipune mwendo ngelozi ya nzumani, hahanze ka yile Evhangeli hi nga mi txhumayela yona, eyo mthu a na ruketelwe. 9Hi wombile ngu kale, kambe ani na tshumela ni womba: Ngako mthu wo kari a txi mi gondisa Evhangeli yimwane, hahanze ka yile mi nga yi amukela, a na ruketelwe. 10Ina no lava kudhumiswa ngu mthu kani, mwendo kudhumiswa ngu Txizimu, kani? Mwendo no lava kutsakisa vathu kani? Idiku ni ngadi ni txi dhunda kutsakisa vathu, nga ni si fanekelwi ngu kuthumela Kristu. 11Na mi zivisa, vanathu, ti to Evhangeli yi yi nga txhumayelwa ngu ngani, hi nga ya kuhuma ngu ka vathu. 12Nguko ani kha na yi amukela ka mthu, hambi kugondiswa ngu mthu, aniko ni to yi mana ngu kutulelwa ngu Jesu Kristu. 13Kha ditshuri, mi ti engisile ati ni nga titi hanyisa tona kale, ta wujudha, ni tshofu yo pindisa, ya ti ni nga ti xanisisa tona Dibanza da Txizimu ni kulava ku di fuvisa. 14Amu ka txijudha ni ti va pala vavangi va tanga yangu, ni va lihunzu la ka kwathu, ditikoni kwathu, ngu kukhutalela ngutu milayo ya txikale ya vatate vathu. 15Aniko mbimo yi Txizimu txi nga ni sawula, ni di ngadi mndani ka mama, txi ni dhana ngu kateko ya txona, 16mbimo yoneyo ti nga tsakisa Txizimu ku ni tulela kuziva Mwanana wa txona, kasiku ni m'pfalisa hagari ka vamatiko, kha na wotisa mthu, 17kambe kha na kwela ni ya Jerusalema ka vale va nga ni thangela amu ka wupostoli, aniko ni to tsula Arabhiya ni tshumela ni wuya Dhamasku. 18Msana keto, ma di pindile malembe mararu, ni to kwela ni ya Jerusalema, kasi kuya wonana ni Khefasi, awu ni nga ya fungala nayo digumi da masiku ni mtxhanu. 19Kha na wonana ni mmwane mpostoli, hahanze ka Jakobe mwanawe Mkoma. 20Ati ni mi bhalelako, ni ti womba ni di masoni ka Txizimu, hi nga makuhu. 21Msana ka toneto, ni to tsula ka maphambo a Siriya ni Kilikiya. 22Mabanza a Kristu ma ku Judheya ma ti sa nzi ku ni wona ngu maso. 23Tsena va ti ko engisa ti txi wombwa taku: “Awule a nga ti hi xanisa kale, se wa txhumayela timhaka ta likholo li a nga titi zama ku li fuvisa.” 24Se vona va ti dhumisa Txizimu ngu kota yangu.
Copyright
Learn More


text:
JULY 4, 2014
RHAXIYA
Timbhoni Ta Yehovha Ti Tengisiwa eTaganrog
Nandzu wa ku tengisiwa ka Timbhoni ta Yehovha ta 16 eTaganrog, le Rhaxiya wu ni tin’hweti ta 14 sweswi naswona wa ha ya emahlweni hi July 2014. Hi nkarhi wa ku tengisiwa, huvo yi kambisise vumbhoni lebyi tlulaka 60, lebyi byo tala bya byona byi nga bya ku rhekhodiwa ka minhlangano ya vukhongeri, swikhongelo ni ku hlayiwa ka Bibele—ku nga leswi Timbhoni ta Yehovha ti swi endlaka emisaveni hinkwayo.
Mfanelo yo gandzela hi ku ntshunxeka ya Timbhoni leti hehliweke swin’we ni tin’wana ta 800 eTaganrog yi le khombyeni. Timbhoni hinkwato ta 16 ti tiyisekise leswaku a ti nge tshuki ti fularhele ripfumelo ra tona naswona ti ta ya emahlweni ni vugandzeri bya tona tanihi Timbhoni ta Yehovha ku nga khathariseki xiboho lexi nga ta tekiwa.
Vhidiyo leyi yi kombisa Timbhoni tin’wana leti hehliwaka swin’we ni magqweta ya tona ti ri karhi ti lwela ku kuma ntshunxeko wo gandzela ku nga khathariseki ku tengisiwa hi nandzu wa vugevenga swi nga fanelangi.


text:
SIERRA LEONE NA GUINEA
Ndzi Sungule Ku Tolovela Tiko Ra Sierra Leone
Cindy Mcintire
U VELEKIWE HI 1960
U KHUVURIWE HI 1974
MATIMU YAKWE HI KU KOMISA U ve murhumiwa ku sukela hi 1992. U tirhe eGuinea ni le Senegal naswona sweswi u tirha eSierra Leone.
LOKO ndzi fika ro sungula etikweni ra Sierra Leone, swi ndzi tekele mavhiki mambirhi ntsena leswaku ndzi ri tolovela. Yi ndzi hlamarisile ndlela leyi vanhu va kona va rhwalaka swilo swo tika ha yona etinhlokweni ta vona handle ko kombisa leswaku va tikiwa. Vanhu a va tshama va khomekile. Vana a va tlanga ni ku cina eswitarateni, va phokotela mavoko ni ku tlula-tlula va fambisana ni leswi a va swi yimbelela. Sierra Leone i tiko leri vanhu va kona va tshamaka va ri karhi va tiphina hi vuyimbeleri ni ku tlhela va cina. Nakambe va rhandza ku ambala swiambalo swa mihlovo-hlovo.
Lexi ndzi tiphinaka ngopfu ha xona laha i ku chumayela. Vanhu va le Sierra Leone va swi kota ku kombisa vanhu vambe malwandla. Va yi xixima Bibele naswona va ri yingisa rungula ra yona. Minkarhi yin’wana a va ndzi rhamba leswaku ndzi ya emakaya ya vona. Loko ndzi famba, van’wana va ndzi helekete ku ya fika emakumu ka xitarata. Vumunhu bya vona lebyinene byi ndzi pfunile leswaku ndzi tiyisela swiyimo swo tika, swo fana ni ku kayivela ka mati ni ku pfumaleka ka gezi.
Leswi ndzi nga tekiwangiki, minkarhi yin’wana vanhu va pfa va ndzi vutisa loko ndzi ri ni xivundza. Kahle-kahle ndzi ni swo tala swo swi endla lerova a ndzi na nkarhi wo va ni xivundza. Ndzi hanya vutomi lebyi nga ni xikongomelo.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezekiyele 25:1-17
25 Rito ra Yehovha ri ya emahlweni ri fika eka mina, ri ku:2 “N’wana wa munhu, veka xikandza xa wena xi languta vana va Amone, u profeta ku lwa na vona.+3 U fanele u vula leswi malunghana ni vana va Amone, ‘Yingisani rito ra Yehovha, Hosi leyi Lawulaka. Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Hikwalaho ka leswi u vuleke u ku Aha, ku lwa ni vukwetsimelo bya mina, hikwalaho ka leswi byi nyamisiweke, ni le henhla ka misava ya Israyele, hikwalaho ka leswi yi onhiweke, ni ku lwa ni yindlu ya Yuda, hikwalaho ka leswi va yeke evukhumbini,+4 hikokwalaho ndzi ku nyiketa eka vanhu va le Vuxeni u va ndzhaka,+ va ta yimisa marhangu ya vona eka wena, kunene va ta veka titabernakela ta vona eka wena. Vona va ta dya mihandzu ya wena, va ta nwa ntswamba wa wena.+5 Rhaba+ ndzi ta n’wi endla a va madyelo ya tikamela, vana va Amone ndzi va endla ndhawu leyi ntlhambi wu vundzaka eka yona;+ mi ta tiva leswaku hi mina Yehovha.”’”+6 “Hikuva Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Hikwalaho ka leswi u phokoteleke mavoko,+ u gima ehansi hi milenge, u tshamela ku tsakisiwa hi ku hlekula hinkwako ka moya-xiviri wa wena ehenhla ka misava ya Israyele,+7 hikokwalaho, hi mina loyi; ndzi tshambulutele voko ra mina ehenhla ka wena,+ ndzi ku nyiketa u va nchumu wo phangiwa hi matiko; ndzi ta ku susa evanhwini, ndzi ku lovisa ematikweni.+ Ndzi ta ku herisa,+ u ta tiva leswaku hi mina Yehovha.’8 “Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Hikwalaho ka leswi Mowabu+ na Seyiri+ va vuleke va ku: “Waswivo! Yindlu ya Yuda yi fana ni matiko laman’wana hinkwawo,”+9 hikokwalaho ndzi pfula rigiyagiya ra Mowabu emitini, emitini ya yena leyi nga emaaveni yakwe, ku khavisiwa ka tiko, Beta-yeximoto,+ Bali-meyoni,+ ku ya fika ni le Kiriyatayimi,+10 eka va le Vuxeni,+ etlhelo ka vana va Amone;+ ndzi ta n’wi endla a va nchumu lowu nga ndzhaka, leswaku a nga ha tsundzukiwi,+ ku nga vana va Amone, exikarhi ka matiko.11 Ndzi ta avanyisa eka Mowabu;+ va ta tiva leswaku hi mina Yehovha.’+12 “Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Hikwalaho ka leswi Edomu a tekeke goza a rihisela eka yindlu ya Yuda kutani va hambeta va endla leswi hoxeke ku tlurisa, va tirihisela eka vona,+13 hikokwalaho Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Ndzi ta tshambulutela voko ra mina ehenhla ka Edomu,+ ndzi dlaya munhu ni xifuwo eka yena,+ ndzi n’wi endla a va ndhawu leyi onhakeke ku suka eTemani,+ ku ya fika eDedani.+ Va ta dlayiwa hi banga.14 ‘Ndzi ta tirihisela eka Edomu hi voko ra vanhu va mina va Israyele;+ va ta endla aEdomu hi ku landza ku hlundzuka ka mina, hi ku landza vukarhi bya mina; va ta tiva ku rihisela ka mina,’+ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka.”’15 “Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Hikwalaho ka leswi Vafilisita va rihiseleke,+ va hambeta va tirihisela hi ku rihisela, va hlekula hi moya-xiviri, leswaku va onha,+ hi vulala lebyi tshamaka hilaha ku nga heriki,+16 hikokwalaho Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Waswivo, ndzi tshambulutela voko ra mina ehenhla ka Vafilisita,+ ndzi ta herisa Vakereti,+ ndzi lovisa lavan’wana hinkwavo va le ribuweni ra lwandle.+17 Ndzi ta endla swiendlo leswikulu swa ku tirihisela eka vona, hi ku tshinya ka vukarhi;+ va ta tiva leswaku hi mina Yehovha loko ndzi tisa ku rihisela ka mina eka vona.”’”+