text:
Dyondzo 11
Ha Yini Hi Ya eTinhlengeletanweni Letikulu?
Ha yini vanhu lava va languteka va tsakile swinene? Va te eka yin’wana ya tinhlengeletano ta hina. Ku fana ni malandza ya Xikwembu ya le nkarhini lowu hundzeke, lawa a ma lerisiwe ku hlengeletana kanharhu hi lembe, hi swi langutela hi mahlo-ngati ku hlengeletana hi mintlawa leyikulu. (Deteronoma 16:16) Lembe ni lembe, hi va ni tinhlengeletano tinharhu: siku ra nhlengeletano yo hlawuleka, nhlengeletano ya xifundzha ya masiku mambirhi ni ntsombano wa muganga wa masiku manharhu. Hi vuyeriwa njhani eka tinhlengeletano leti?
Ti tiyisa vuxaka bya hina ni vamakwerhu. Tanihi leswi Vaisrayele va tsakeleke ku dzunisa Yehovha “emintshungwini leyi hlengeletaneke,” na hina hi tiphina hi ku n’wi gandzela swin’we etinhlengeletanweni. (Pisalema 26:12; 111:1) Tinhlengeletano leti ti hi nyika nkarhi wo hlangana ni Timbhoni leti humaka emavandlheni man’wana kumbe ematikweni man’wana. Ninhlikanhi, hi tiphina swin’we hi swakudya endhawini leyi nhlengeletano yi khomeriweke eka yona, leswi engetelaka moya wa xinghana hi nkarhi wa tinhlengeletano leti. (Mintirho 2:42) Etinhlengeletanweni toleto hi tivonela hi ya hina rirhandzu leri endlaka leswaku ‘nhlengeletano ya vamakwerhu hinkwayo’ emisaveni yi va ni vun’we.—1 Petro 2:17.
Ti hi pfuna ku endla nhluvuko hi tlhelo ra moya. Vaisrayele na vona va vuyeriwile hi leswi va ‘twisiseke marito’ ya Matsalwa lawa va hlamuseriweke wona. (Nehemiya 8:8, 12) Na hina hi wu teka wu ri wa nkoka ndzetelo wa le Bibeleni lowu hi wu kumaka etinhlengeletanweni ta hina. Nongonoko wun’wana ni wun’wana wu sekeriwe eka nhloko-mhaka ya le Matsalweni. Hi ku tirhisa tinkulumo leti tsakisaka, minxaxamelo ni minkombiso ya leswi endlekaka, hi dyondza ku endla ku rhandza ka Xikwembu evuton’wini bya hina. Ha khutaziwa loko hi twa mintokoto ya lava langutanaka ni ntlhontlho wa ku hanya tanihi Vakreste eminkarhini leyi yo tika. Emintsombanweni ya muganga, tidrama ta xikhale ti endla rungula ra le Bibeleni ri va ra xiviri eka hina naswona ti hi dyondzisa tidyondzo ta nkoka. Enhlengeletanweni yin’wana ni yin’wana ku khuvuriwa vanhu lava lavaka ku kombisa ku tinyiketela ka vona eka Xikwembu.
Ha yini tinhlengeletano ti tsakisa?
U nga vuyeriwa njhani loko wo ya enhlengeletanweni?


c: text/html

text:
Watchtower Farms—Malembe Ya 50 eNtirhweni Wo Tshovela
En’walungu wa Doroba ra New York, laha ku nga tikhilomitara ta kwalomu ka 145 ekusuhi ni ximutana xa Wallkill le New York, ku ni mapurasi lama pfuneke swinene eka ntirho wa Timbhoni ta Yehovha wo dyondzisa Bibele emisaveni hinkwayo. Watchtower Farms yi xaviwe eka malembe ya 50 lama hundzeke hi January 2, 1963.
David Walker la nga un’wana wa Timbhoni ta Yehovha, la sunguleke ku tirha epurasini ra le Wallkill loko ra ha ku xaviwa u boxa xivangelo xa ku va ri xaviwile, u ri: “Vatirhi va ku tirhandzela va le ntsindza wa misava hinkwayo wa Timbhoni ta Yehovha a va ya va engeteleka eBrooklyn le New York naswona a ku laveka leswaku va phameriwa hi ndlela leyi nga koxiki mali yo tala. Purasi rin’wana leri Timbhoni ta Yehovha ti ri tirhisaka ri le n’walungu wa New York naswona ku ya eka rona swi teka kwalomu ka tsevu ku ya eka nhungu wa tiawara ku suka eBrooklyn. Ku ya eka purasi ra Wallkill swi teka tiawara timbirhi ntsena kutani sweswo swi endla leswaku swi olova ku tirhisa rona.” Timbhoni ta Yehovha ti hetelele ti tirhise purasi leri leswaku ti byala mihandzu ni matsavu ti tlhela ti fuwa tihuku, tinguluve ni tihomu ni ku endla swakudya leswi endliwaka hi masi. Hi ku famba ka nkarhi ku engeteriwe mapurasi man’wana.
Loko ku nga si hela malembe ya khume, ku andza ka nhlayo ya Timbhoni ta Yehovha emisaveni hinkwayo ku endle leswaku ku va ni ku cinca eWallkill. Ku engetela eka masimu ya swakudya lawa a ma ri kona, ku sungule ku kandziyisiwa minkandziyiso leyi a yi ta pfuna eka ntirho wo tshovela wo fanekisela lowu Yesu a vulavuleke ha wona. (Matewu 9:37; Luka 10:2; Yohane 4:35, 36) Xiya mintirho yin’wana leyi endliweke eWallkill.
Ku Kandziyisa: Hi va-1950, ndhawu yo kandziyisela eka yona leyi nga eBrooklyn le New York, yi kandziyise minkandziyiso yo tala leyi sekeriweke eBibeleni. Kambe leswi xilaveko xa minkandziyiso a xi ya xi andza, ndhawu leyi yo kandziyisela eka yona a yi nga ha koti ku kandziyisa minkandziyiso leyi ringaneke. Hikwalaho hi 1973, Timbhoni ta Yehovha ti hete ku aka ndhawu yin’wana yo kandziyisela eka yona eWallkill. Endzhaku ka sweswo, miako leyi nga ni michini yo kandziyisa yi ndlandlamuxiwile minkarhi yo hlaya naswona yi tlhele yi ndlandlamuxiwa hi 2004.
Tikhompyuta: Hi 1979, ntlawa wo karhi wa Timbhoni ta Yehovha eWallkill wu sungule progreme ya le ka khompyuta leyi vuriwaka Endlelo Ra Elektroniki Ro Thayipa Tindzimi To Tala (Multilanguage Electronic Publishing System [MEPS]). Progreme leyi yi kota ku endla leswaku minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni yi kandziyisiwa hi tindzimi leti tlulaka 600.
Eka Dyondzo: Hi 1988, Xikolo xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower xi rhurhisiwile eBrooklyn xi yisiwa eWallkill naswona hi October 17 ku sungule titlilasi. Xikolo lexi xi hambete xi va kwalaho ku fikela hi April 1995 loko xi rhurhiseriwa eNtsindza wa Dyondzo wa Watchtower ePatterson le New York.
Eka malembe ya 50 lama hundzeke, ndlela leyi Watchtower Farms a yi tirha ha yona yi cincile. Hambiswiritano, ku endliwa matshalatshala leswaku Timbhoni ta Yehovha leti tirhaka eBethele ya le United States le New York ti kuma swakudya leswinene.
Sweswinyana Timbhoni ta Yehovha eWallkill ti lunghisa miako ya tona ya khale ti tlhela ti aka tihofisi, tindhawu to tshama eka tona ni tin’wana. Ntirho lowu hinkwawo wu ta pfuna Watchtower Farms leswaku yi hambeta yi phamela swakudya swa moya eka Timbhoni ta Yehovha leti andzaka etikweni hinkwaro.
David Walker, loyi a tshahiweke eku sunguleni, u tlhele a ku: “Eka malembe ya 50 lama hundzeke, ndzi ve ni ntsako swinene ku vona ndlela leyi purasi ra le Wallkill leri sunguleke ri ri ritsongo ri kuleke ha yona ni ndlela leyi ri seketelaka ha yona ntirho wa hina wo dyondzisa vanhu rungula leri humaka eBibeleni.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yehova Ndi Mudzimu O Dzudzanyeaho
“Mudzimu a si Mudzimu a songo dzudzanyeaho, fhedzi ndi wa mulalo.”—1 VHAKOR. 14:33.
1, 2. (a) Ndi nnyi tshivhumbiwa tsha u thoma tsha Mudzimu nahone Yehova o mu shumisa hani? (b) Ndi mini zwine zwa sumbedza uri vharuṅwa vho dzudzanyea?
YEHOVA, Musiki wa fhethu hoṱhe, u ita zwithu nga nḓila yo dzudzanyeaho. Tshivhumbiwa tshawe tsha u thoma ho vha Murwa wawe mubebwa e eṱhe wa muya ane a vhidzwa “Ipfi” ngauri ndi muambeli muhulwane wa Mudzimu. Ipfi o shumela Yehova lwa miṅwaha minzhi, ndi ngazwo Bivhili i tshi amba uri: “Ipfi o vha e hone u bva mathomoni, hone Ipfi o vha e na Mudzimu.” Ri dovha ra vhudzwa uri: “Zwithu zwoṱhe zwo vha hone nga nṱhani hawe [Ipfi], a hu na tshithu na tshithihi tshe tsha vha hone arali hu si nga ene.” Hu ṱoḓaho u vha miṅwaha i fhiraho 2 000 yo fhiraho, Mudzimu o ruma Ipfi fhano kha ḽifhasi, he a ita zwine Khotsi awe vha zwi ṱoḓa nga u fulufhedzea sa munna o fhelelaho Yesu Kristo.—Yoh. 1:1-3, 14.
2 Musi a sa athu u vha muthu wa ṋama, Murwa wa Mudzimu o shuma nga u fulufhedzea sa “muḓinḓa wawe.” (Mir. 8:30) Yehova o mu shumisa u ita zwivhumbiwa zwa dzimilioni zwa muya zwa ngei ṱaḓulu. (Vhakol. 1:16) Malugana na vhenevho vharuṅwa, maṅwe mafhungo a Bivhili a ri vhudza uri: “Vhaḓinḓa vha maḓana a maḓana na maḓana [vha dzula vha tshi shumela Yehova], phanḓa hawe hó ima mavhuthu na mavhuthu a sá vhalei.” (Dan. 7:10) Zwivhumbiwa zwa Mudzimu zwi sa vhalei zwi ṱaluswa sa “mavhuthu” a Yehova o dzudzanyeaho zwavhuḓi.—Ps. 103:21.
3. Tshivhalo tsha dziṋaledzi na dzipulanete ndi tshihulwane lungafhani, nahone zwo dzudzanywa hani?
3 Hu nga ambiwa mini nga ha tsiko i vhonalaho, i nga ho ṋaledzi dzi sa vhalei na dzipulanete? Malugana na dziṋaledzi, mivhigo ya zwenezwino ya Houston, Texas, Chronicle i amba uri: “Hu na ṋaledzi dza bilioni dza zwigidi zwa 300 kana dzi fhiraho kararu u fhira dze vhorasaintsi vha vha vho dzi vhalela tshifhingani tsho fhiraho.” Muvhigo u engedza nga uri: “Zwenezwo zwi amba uri ndi 3 i tevhelwaho nga mazero a 23. Kana trilioni tharu dzi tshi andiswa nga bilioni dza 100.” Ṋaledzi dzo dzudzanywa nga milalavhungu, muṅwe na muṅwe wawo u na ṋaledzi dza bilioni kana trilioni, u katela na dzipulanete nnzhi. Milalavhungu minzhi yo dzudzanywa nga zwigwada zwine zwa ṱangana u itela u vhumba zwigwada zwihulwane zwa milalavhungu.
4. Ndi ngani zwi tshi pfala u phetha nga ḽa uri vhashumeli vha Mudzimu vha kha ḽifhasi vha ḓo dzudzanyea?
4 U fana na zwivhumbiwa zwa muya zwo lugaho zwi re ṱaḓulu, ḽiṱaḓulu ḽo dzudzanywa nga nḓila i mangadzaho. (Yes. 40:26) Nga zwenezwo, zwi a pfala u phetha nga ḽa uri Yehova u ḓo dzudzanya vhashumeli vhawe vha kha ḽifhasi. U ṱoḓa uri vha dzule vho dzudzanyea, nahone zwenezwo ndi zwa ndeme ngauri vha na mushumo wa ndeme une vha fanela u u ita. U shuma nga u fulufhedzea ha vhagwadameli vha Yehova zwifhingani zwa kale na zwa zwino zwi ṋea vhuṱanzi ho khwaṱhaho ha uri u dzula e navho na uri ndi ‘Mudzimu o dzudzanyeaho na wa mulalo.’—Vhalani 1 Vhakorinta 14:33, 40.
VHATHU VHA MUDZIMU VHO DZUDZANYEAHO ZWIFHINGANI ZWA KALE
5. Ndugiselelo yo dzudzanyeaho ya vhathu ya u ḓadza ḽifhasi yo thithiswa hani?
5 Musi Yehova a tshi sika vhathu vha u thoma, o vha vhudza uri: “Bebani ni ande ni ḓadze shango, ni ḽi kunde, ni vhuse dzikhovhe dza lwanzhe na zwiṋoni zwa ṱaḓulu na dzoṱhe dziphukha dzi tshatshamaho kha ḽifhasi.” (Gen. 1:28) Vhathu vho vha vho fanela u aluwa nga nḓila yo dzudzanyeaho u itela uri vha ḓadze ḽifhasi na u ṱanḓavhudza Paradiso u swika i tshi ṱanganya khungulu yoṱhe. U ḓadzea ha yeneyo nzudzanyo ho thithiswa lwa tshifhinganyana nga u sa thetshelesa ha Adamu na Eva. (Gen. 3:1-6) Nga u ya ha tshifhinga, “Yehova a vhona vhuvhi ha vhathu hó anda fhano shangoni, zwoṱhe zwiito na mihumbulo yavho zwí zwivhi fhedzi misi yoṱhe.” Nga zwenezwo, “shango ḽa ḓi ṋaṋisa u tshinya ḽi tshi ya Mudzimu a tshi zwi vhona, ha ḓala zwa mavemu shangoni.” Ngauralo, Mudzimu a ḓisa Maḓi Mahulu kha ḽifhasi u itela u fhelisa vhathu vha sa mu ofhi.—Gen. 6:5, 11-13, 17.
6, 7. (a) Ndi ngani Noaxe o tondwa nga Yehova? (Sedzani tshifanyiso tsha u thoma.) (b) Ho itea mini kha vhathu vha sa fulufhedzei misini ya Noaxe?
6 Naho zwo ralo, “Noaxe ene, Mudzimu o mu ita nga vhuhwavho” ngauri “o vha e munna muvhuya o lugaho kha vha lushaka lwawe.” Nga nṱhani ha uri Noaxe o “pfana na Mudzimu,” Yehova o mu vhudza uri a fhaṱe gungwa ḽihulwane. (Gen. 6:8, 9, 14-16) Gungwa ḽo vha ḽo itwa nga nḓila ine ya nga tsireledza vhathu na zwipuka. Nge a thetshelesa, “Noaxe a ita zwoṱhe a tshi tevhedza zwe Yehova a laya,” nahone nga u shumisana na vha muṱa wawe, a kona u fhedza mushumo wa u fhaṱa nga nḓila yo dzudzanyeaho. Musi zwithu zwi tshilaho zwo no vha gungwani, “Mudzimu a vala muṋango.”—Gen. 7:5, 16.
7 Nga 2370 B.C.E musi Maḓi Mahulu a tshi ḓa, Yehova o fhelisa “zwoṱhe zwi tshilaho, zwe zwa vha zwi kha shango ḽino,” fhedzi o tsireledza Noaxe a fulufhedzeaho na muṱa wawe gungwani. (Gen. 7:23) Muṅwe na muṅwe ane a vha hone kha ḽifhasi ṋamusi, ndi muḓuhulu wa Noaxe, vharwa vhawe na vhafumakadzi vhavho. Fhedzi vhathu vhoṱhe vha si na lutendo vhe vha vha vhe siho gungwani vho fheliswa ngauri vho hana u thetshelesa Noaxe, ‘muhuweleli wa u luga’—2 Pet. 2:5.
8. Ndi vhuṱanzi vhufhio ha ndangulo yavhuḓi ye ya vha hone Isiraele ḽa kale musi Mudzimu a tshi livhisa vhathu vhawe u dzhena Shangoni ḽo Fulufhedziswaho?
8 Maḓanani a fhiraho malo a miṅwaha nga murahu ha Maḓi Mahulu, Mudzimu o dzudzanya Vhaisiraele uri vha vhe lushaka. O dzudzanya masia oṱhe a vhutshilo havho, zwihuluhulu nḓila ine vha fanela u mu gwadamela ngayo. Sa tsumbo, nga nnḓa ha Vhaisiraele vhane vha vha vhotshifhe na Vhalevi vho vhalaho, ho vha hu na “vhasadzi vhe vha vha vha tshi shuma muṋangoni wa nnḓu ya mulanga.” (Ek. 38:8) Naho zwo ralo, musi Yehova Mudzimu a tshi laedza vhathu vha Isiraele uri vha dzhene Kanana, wonoyo murafho a wo ngo fulufhedzea, nahone a u vhudza uri: “Kha heḽo shango ḽe nda ni anela nda ri ḽi ḓo vha ḽaṋu, inwi a ni nga dzheni. Vhane vha ḓo dzhena ndi Kalebe murwa wa Yefune na Yoshua murwa wa Nunu” ngauri vho ḓisa muvhigo wavhuḓi musi vha tshi bva u ṱola Shango ḽo Fulufhedziswaho. (Num. 14:30, 37, 38) Nga murahu, Mushe a vhudza Yoshua uri a vhe mutevheli wawe, u tendelana na vhulivhisi ha Mudzimu. (Num. 27:18-23) Musi Yoshua e tsini na u ranga phanḓa Vhaisiraele u ya Kanana, o vhudzwa uri: “Itá nga maanḓa wó ḓi-funga. U songo vhilaela wa ofha, ngauri hoṱhe hune wa ya, Nṋe Yehova Mudzimu wau ndi na iwe.”—Yosh. 1:9.
9. Rahaba o ḓipfa hani nga ha Yehova na vhathu vhawe?
9 Vhukuma, Yehova Mudzimu o vha e na Yoshua hoṱhe he a vha a tshi ya hone. Sa tsumbo, ṱhogomelani zwe zwa itea musi Vhaisiraele vho fhaṱa mishasha tsini na muḓi wa Kanana une wa pfi Yeriko. Nga 1473 B.C.E., Yoshua o ruma vhanna vhavhili uri vha ye u ṱola muḓi wa Yeriko, nahone henefho vha ṱangana na Rahaba wa phombwe. A vha dzumba kha ṱhanga ya nnḓu yawe, a tshi khou vha tsireledza kha vhathubi vhe vha vha vho rumiwa nga khosi ya Yeriko. Rahaba a vhudza ṱholi dza Isiraele uri: “Nṋe ndi ḓivha zwauri Yehova o ni ṋea heḽi shango . . . , ngauri ro pfa hu tshi pfi: . . . Yehova o xisa maḓi a Lwanzhe Lutswuku phanḓa haṋu; ro zwi pfa zwe na ita aḽa mahosi mavhili a Vha-Amori.” A dovha a ri: “Yehova Mudzimu waṋu ndi Ene Mudzimu wa zwa ngei ṱaḓulu na fhano fhasi.” (Yosh. 2:9-11) Nga nṱhani ha uri Rahaba o ḓiṱanganya na ndangulo ya Yehova ya tshenetsho tshifhinga, Mudzimu o mu tsireledza na vha muṱa wawe musi Vhaisiraele vha tshi kunda Yeriko. (Yosh. 6:25) Rahaba o vha na lutendo, a ṱhonifha Yehova na vhathu vhawe.
NDANGULO I RE NA MAANḒA YA ḒANANI ḼA U THOMA ḼA MIṄWAHA
10. Yesu o vhudza mini vharangaphanḓa vha vhurereli vha Vhayuda vha misini yawe, nahone ndi ngani o amba nga u ralo?
10 Nga fhasi ha vhurangaphanḓa ha Yoshua, Vhaisiraele vho kunda miḓi minzhi-minzhi nahone vha dzula shangoni ḽa Kanana. Fhedzi ha itea mini nga murahu? Maḓanani a miṅwaha, Vhaisiraele vha pfuka milayo ya Mudzimu lunzhi-lunzhi. Musi Yehova a tshi ruma Murwa wawe kha ḽifhasi, u sa thetshelesa havho Mudzimu na muambeli wawe ho vha ho no hulela lwe Yesu a vhidza Yerusalema “muvhulahi wa vhaporofita.” (Vhalani Mateo 23:37, 38.) Mudzimu o landula vharangaphanḓa vha vhurereli vha Vhayuda ngauri vho vha vha sa fulufhedzei khae. Nga zwenezwo, Yesu o vha vhudza uri: “Ni ḓo dzhielwa Muvhuso wa Mudzimu nahone wa ṋewa lushaka lune lwa ḓo aṋwa mitshelo yawo.”—Mat. 21:43.
11, 12. (a) Ndi mini zwine zwa sumbedza uri ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha, Yehova o dzhia phaṱhutshedzo yawe kha lushaka lwa Vhayuda a i fhirisela kha iṅwe ndangulo? (b) Ndangulo ntswa yo tendelwaho nga Mudzimu i katela vhafhio?
11 Ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha C.E.,Yehova o fhelisa lushaka lu sa fulufhedzei lwa Isiraele. Naho zwo ralo, zwenezwo a zwo ngo amba uri a nga si vhe na ndangulo ya vhathu vha fulufhedzeaho kha ḽifhasi. Yehova a fhirisela phaṱhutshedzo yawe kha ndangulo ntswa i re na maanḓa yo thewaho kha Yesu Kristo na pfunzo dzawe. Yo thoma nga ḓuvha ḽa Pentekoste 33 C.E. Nga tshenetsho tshifhinga, vhafunziwa vha Yesu vha ṱoḓaho u vha 120 vho vha vho kuvhangana huṅwe fhethu ngei Yerusalema musi ‘nga u ṱavhanya hu tshi pfala muungo u bvaho ṱaḓulu u tshi nga ḓumbu, wa ḓa wa ḓadza nnḓu yoṱhe.’ Nga zwenezwo “vha vhona khavhu dza mulilo dzi ngaho ndimi, dza phaḓalala dza kavha kha muṅwe na muṅwe wavho, vhoṱhe vha ḓadzwa nga muya mukhethwa nahone vha thoma u amba nga nyambo dzo fhambanaho, sa zwe muya mukhethwa wa vha u tshi khou vha funza zwone.” (Mish. 2:1-4) Tshenetshi tshiitea tshi mangadzaho tsho ṋea vhuṱanzi ha uri Yehova o vha a tshi khou tikedza ndangulo ntswa yo vhumbwaho nga vhafunziwa vha Kristo.
12 Nga ḓuvha ḽeneḽo ḽi takadzaho, vhatevheli vha Yesu vha engedzwa nga tshivhalo tsha “vhathu vha ṱoḓaho u vha zwigidi zwiraru.” Zwiṅwe hafhu, “ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe Yehova a ḓi bvela phanḓa a tshi engedza vha tshidzwaho.” (Mish. 2:41, 47) Mushumo wa vhenevho vhahuweleli vha ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha wo bvelela lwe ‘ipfi ḽa Mudzimu ḽa phaḓalala, tshivhalo tsha vhafunziwa tsha bvela phanḓa tshi tshi engedzea vhukuma ngei Yerusalema.’ Na “vhotshifhe vhanzhi vha vha vhatendi.” (Mish. 6:7) Vhathu vhanzhi vha mbilu dzavhuḓi vho ṱanganedza ngoho yo ḓivhadzwaho nga miraḓo ya yeneyi ndangulo ntswa. Nga murahu, Yehova a ṋea vhuṱanzi vhu fanaho ha thikhedzo yawe musi a tshi thoma u ḓisa “vhathu vha dziṅwe tshaka” kha tshivhidzo tsha Vhukriste.—Vhalani Mishumo 10:44, 45.
13. Mushumo wa ndangulo ntswa ya Mudzimu wo vha u ufhio?
13 Ho vha hu si na u timatima uri ndi ufhio mushumo we Mudzimu a u ṋea vhatevheli vha Kristo. Yesu o vha vhetshela tsumbo, ngauri musi a tshi kha ḓi tou bva u lovhedzwa, o thoma u huwelela nga ha “Muvhuso wa ṱaḓulu.” (Mat. 4:17) Yesu o funza vhafunziwa vhawe uri vha ite mushumo u fanaho. O vha vhudza uri: “Ni ḓo vha ṱhanzi dzanga Yerusalema na kha ḽoṱhe ḽa Yudea na ḽa Samaria, u swika tshipiḓani tsha kule vhukuma tsha ḽifhasi.” (Mish. 1:8) Vhatevheli vha Kristo vha u thoma vho pfesesa zwe zwa vha zwo lavhelelwa khavho. Sa tsumbo, ngei Antiokia kha ḽa Pisidia, Paulo na Baranaba vho amba nga tshivhindi na Vhayuda vhe vha vha vha tshi vha hanedza vha ri: “Zwo vha zwo tea uri ipfi ḽa Mudzimu ḽi thome u ambiwa kha inwi. Samusi ni tshi khou ḽi landula nahone ni sa vhoni no fanelwa nga u wana vhutshilo vhu sa fheli, zwino vhonani! ri khou ya kha dzitshaka. Ngauri Yehova o ri ṋea ndaela a ri, ‘Ndo ni vhea uri ni vhe tshedza tsha dzitshaka, uri ni ḓivhadze nḓila ine nda ḓo i shumisa u itela u tshidza vhathu u swika magumoni a ḽifhasi.’” (Mish. 13:14, 45-47) U bva ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha, tshipiḓa tsha ndangulo ya Mudzimu tsha kha ḽifhasi tshi khou ita uri ndugiselelo yawe ya u tshidza i ḓivhiwe.
VHANZHI VHA A FHELISWA, FHEDZI VHASHUMELI VHA MUDZIMU VHA A TSHIDZWA
14. Ho itea mini muḓini wa Yerusalema ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha, fhedzi ndi vhafhio vhe vha ponyoka?
14 Vhayuda nga u tou angaredza a vho ngo ṱanganedza mafhungo maḓifha nahone vho vha vha tshi ḓo welwa nga khombo, ngauri Yesu o vha o sevha vhafunziwa vhawe a ri: “Musi ni tshi vhona Yerusalema wo tangwa nga dzimmbi, ni ḓivhe uri u fheliswa hawo hu tsini. Ngauralo, vha re Yudea kha vha thome u shavhela dzithavhani, vha re nga ngomu kha vha bve, nahone vha re nnḓa ha muḓi vha songo dzhena nga ngomu.” (Luka 21:20, 21) Zwe Yesu a zwi amba hu tshee nga phanḓa zwo ḓadzea. Nga nṱhani ha vhuvutsheli ha Vhayuda, mmbi dza Vharoma dze dza vha dzo rangwa phanḓa nga Cestius Gallus dzo tanga muḓi wa Yerusalema nga 66 C.E. Naho zwo ralo, dzenedzo mmbi dzo mbo ḓi huma zwi songo lavhelelwa nahone zwenezwo zwa ṋea vhatevheli vha Yesu tshibuli tsha u ṱuwa Yerusalema na Yudea. U ya nga muḓivhazwakale Eusebius, vhathu vhanzhi vho shavha vha wetshela seli ha Mulambo wa Yorodane vha ya Pella ngei Perea. Nga 70 C.E., mmbi dza Vharoma dza vhuya dzo rangwa phanḓa nga Murangaphanḓa Titus nahone dza fhelisa muḓi wa Yerusalema. Naho zwo ralo, Vhakriste vha fulufhedzeaho vho ponyoka nge vha thetshelesa tsevho ya Yesu.
15. Hu sa londwi zwe zwa itea, ndi ngani Vhukriste ho engedzea?
15 Hu sa londwi vhuleme, u tovholwa na zwiṅwe zwi lingaho lutendo zwe zwa tshenzhelwa nga vhatevheli vha Kristo, Vhukriste ho engedzea ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha. (Mish. 11:19-21; 19:1, 19, 20) Vhenevho Vhakriste vha u thoma vho bvelela nga lwa muya ngauri vho fhaṱutshedzwa nga Mudzimu.—Mir. 10:22.
16. U itela u bvela phanḓa zwavhuḓi muyani, ho vha hu tshi ṱoḓea mini kha Mukriste muṅwe na muṅwe?
16 U itela uri ri dzule ro khwaṱha muyani, Mukriste muṅwe na muṅwe u fanela u ita vhuḓidini. Ndi zwa ndeme u guda Maṅwalo nga u fhisea, u vha hone miṱanganoni tshifhinga tshoṱhe na u ita mushumo wa u huwelela nga ha Muvhuso nga u fhisea. Yeneyo mishumo yo ita uri vhathu vha Yehova vha vhe na vhuimo havhuḓi ha lwa muya na vhuthihi nga tshenetsho tshifhinga, samusi zwo tou ralo na ṋamusi. Vhe vha ḓikonanya na zwivhidzo zwa u thoma zwo dzudzanywaho zwavhuḓi vho vhuyelwa vhukuma nga vhuḓidini vhu thusaho he vhalavhelesi na vhashumeli vha vhu ita nga u ḓifunela. (Vhafil. 1:1; 1 Pet. 5:1-4) Nahone zwi nga vha zwo vha zwi tshi takadza lungafhani musi vhahulwane vha dalelaho, vha nga ho Paulo vha tshi dalela zwivhidzo! (Mish. 15:36, 40, 41) Vhurabeli hashu na ha Vhakriste vha ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha vhu fana nga nḓila i swayeaho. Ri livhuha lungafhani uri Yehova u dzudzanya vhashumeli vhawe zwino na tshifhingani tsho fhiraho! *
17. Ri ḓo haseledza mini kha thero i tevhelaho?
17 Samusi shango ḽa Sathane ḽi tsini na u fhela kha enea maḓuvha a vhufhelo, tshipiḓa tsha ndangulo ya Yehova ya fhethu hoṱhe tsha kha ḽifhasi tshi khou bvela phanḓa nga u ṱavhanya u fhira naho hu lini. Naa ni khou tshimbidzana natsho? Naa no vha ni tshi khou ita mvelaphanḓa ya lwa muya? Thero i tevhelaho i ḓo ni sumbedza nḓila ine na nga zwi ita ngayo.
^ par. 16 Sedzani dzithero “Vhakriste Vha Rabela Muyani Na Nga Mafhungo-ngoho” na “Vha Dzula Vha Tshi Tshimbila Kha Mafhungo-ngoho” kha Tshiingamo tsha ḽa 15 July, 2002. Khaseledzo yo engedzeaho ya tshipiḓa tsha kha ḽifhasi tsha ndangulo ya Mudzimu ṋamusi yo gandiswa kha bugu Jehovah’s Witnesses—Proclaimers of God’s Kingdom.


text:
U Khetha Nga Vhuṱali Musi U Tshee Muswa
“Vhaṱhannga na vhasidzana, . . . rendani dzina ḽa Yehova.”—PS. 148:12, 13.
1. Ndi zwibuli zwifhio zwavhuḓi zwine vhaswa vhanzhi vha Vhakriste vha vha nazwo?
RI TSHILA zwifhingani zwa ndeme vhukuma na zwi takadzaho. U fhira naho hu lini kha ḓivhazwakale, vhathu vha dzimilioni vha tshaka dzoṱhe vha khou ya vhurabelini ha ngoho. (Nzumb. 7:9, 10) Vhaswa vhanzhi vha takalela tshenzhelo dzavhuḓi musi vha tshi thusa vhaṅwe u pfesesa ngoho ya Bivhili i tshidzaho. (Nzumb. 22:17) Vhaṅwe vhaswa vha fara pfunzo dza Bivhili, vha tshi thusa vhathu u vha na vhutshilo ha khwine. Vhaṅwe vha fhisetshela u ya u huwelela mafhungo maḓifha tsimuni dza nyambo dzisili. (Ps. 110:3; Yes. 52:7) Ni nga ita mini uri ni vhe na mukovhe kha zwine zwa khou itwa nga vhathu vha Yehova?
2. Tsumbo ya Timotheo i sumbedza hani uri Yehova o ḓiimisela u hwesa vhaswa vhuḓifhinduleli? (Sedzani tshifanyiso tsha u thoma.)
2 Sa muswa, ni nga khetha zwithu zwine nga murahu zwa nga ni vulela zwibuli zwavhuḓi tshumeloni ya Mudzimu. Sa tsumbo, zwi tou vha khagala uri Timotheo wa ngei Lisitara o ita khetho dza vhuṱali dze dza mu ita uri a wane mushumo wa vhurumiwa musi e miṅwahani yawe ya vhufumi kana mathomoni a miṅwaha ya vhu-20. (Mish. 16:1-3) Zwi vhonala u nga nga murahu ha miṅwedzi i si gathi fhedzi, musi u pikiswa ha muapostola Paulo nga nḓila ya tshiṱuhu zwi tshi mu kombetshedza uri a ṱuwe tshivhidzoni tsha Thesalonika tshine tsha kha ḓi bva u thewa, Paulo o ṋea Timotheo ane a kha ḓi vha muswa, vhuḓifhinduleli ha u humela Thesalonika u itela u khwaṱhisa Vhakriste ngae. (Mish. 17:5-15; 1 Vhathes. 3:1, 2, 6) Ni humbula uri Timotheo o ḓipfa hani musi a tshi wana wonoyo mushumo?
KHETHO YAṊU YA NDEME VHUKUMA
3. Ndi khetho ifhio ya ndeme vhukuma ine na nga i ita vhutshiloni, nahone ni nga i ita lini?
3 Tshifhinga tsha u ita khetho dza ndeme ndi musi u tshee muswa. Fhedzi hu na khetho nthihi ine ya vha ya ndeme u fhira dzoṱhe—phetho yaṋu ya u shumela Yehova. Tshifhinga tshavhuḓi tsha u ita yeneyo khetho ndi tshifhio? Yehova u ri: “U songo hangwa Muvhumbi wau misi Ú tshee muswa.” (Muh. 12:1) Nḓila i ṱanganedzeaho fhedzi ya u sa “hangwa” Yehova, ndi u mu shumela nga vhuḓalo. (Doit. 10:12) Phetho yaṋu ya u shumela Mudzimu nga mbilu yaṋu yoṱhe ndi khetho ya ndeme vhukuma u fhira dzoṱhe. I ḓo kwama vhumatshelo haṋu.—Ps. 71:5.
4. Nga nnḓa ha u khetha u shumela Yehova, ndi dzifhio dziṅwe khetho dza ndeme dzine dza ḓo kwama nḓila ine na shumela ngayo Mudzimu?
4 Vhukuma, khetho yaṋu ya u shumela Yehova a si yone i yoṱhe ine ya kwama vhumatshelo haṋu. Sa tsumbo, ni nga kha ḓi ḓivhudzisa arali ni tshi ḓo vha mbinganoni, ane na nga kha ḓi vhingana nae, na nḓila ine na ḓo ḓitshidza ngayo. Dzenedzo ndi phetho dza ndeme, fhedzi ndi zwa vhuṱali u thoma na khetha arali ni tshi ṱoḓa u shumela Yehova nga vhuḓalo nga hune zwa nga konadzea ngaho. (Doit. 30:19, 20) Ndi ngani? Ndi nga nṱhani ha uri dzenedzo khetho dzi a tshimbidzana. Phetho ine na i dzhia nga ha mbingano na mushumo wa u ḓitshidza i ḓo kwama nḓila ine na shumela ngayo Mudzimu. (Vhambedzani Luka 14:16-20.) Kha ḽiṅwe sia, lutamo lwaṋu lwa u shumela Mudzimu lu ḓo kwama khetho dzaṋu nga ha mbingano na mushumo wa u ḓitshidza. Nga zwenezwo, thomani nga u dzhia phetho ya zwine zwa ḓa u thoma vhutshiloni haṋu.—Vhafil. 1:10.
NI ḒO ITA MINI MUSI NI TSHEE MUSWA?
5, 6. Fanyisani nḓila ine u ita khetho dzavhuḓi zwa nga ri vulela ngayo zwibuli zwo engedzeaho zwa u shumela Yehova. (Dovhani ni sedze na thero “Zwe Nda Khetha Ndi Tshee Ṅwana,” ine ya vha kha ino khandiso.)
5 Musi no no khetha u shumela Mudzimu, ni nga elekanya nga ha uri ndi zwifhio zwine a ṱoḓa ni tshi zwi ita, nahone na dzhia phetho ya nḓila ine na ḓo mu shumela ngayo. Muṅwe wahashu wa tshinnani wa Mudzhapani o ṅwala uri: “Musi ndi na miṅwaha ya 14, ndo vha ndi tshi khou huwelela na muhulwane wa tshivhidzo we a ṱhogomela uri a thi khou takalela vhuḓinḓa. O amba na nṋe nga vhulenda a ri: ‘Yuichiro, iyani hayani nahone ni dzule fhasi ni humbulisise nga ha zwe Yehova a ni itela zwone.’ Ndo ita zwe a amba. Zwi re zwone ndi uri ndo bvela phanḓa ndi tshi khou humbula na u rabela lwa maḓuvha o vhalaho. Nga zwiṱuku nga zwiṱuku, mavhonele anga a shanduka. Hu si kale, nda takalela u shumela Yehova. Ndo vha ndi tshi takalela u vhala nga ha vharumiwa, nahone nda thoma u humbula nga ha u shumela Mudzimu nga vhuḓalo.”
6 Yuichiro o bvela phanḓa nga uri: “Ndo phetha nga u thoma u ita khetho dzine ḽiṅwe ḓuvha dza ḓo nkonisa u shumela Yehova seli ha malwanzhe. Sa tsumbo, ndo khetha u guda Luisimane. Musi ndi tshi ṱhaphudza tshikolo, ndo wana mushumo wa u funza Luisimane we wa ita uri ndi kone u vula nḓila. Musi ndi na miṅwaha ya 20, nda thoma u guda Lumongolia, nahone nda vha na tshibuli tsha u dalela tshigwada tsha vhahuweleli vhane vha amba Lumongolia. Nga murahu ha miṅwaha mivhili, nga 2007, nda dalela shango ḽa Mongolia. Musi ndi tshi ya u huwelela na vhaṅwe vhavulanḓila nahone ndi tshi vhona uri vhathu vhanzhi vha ṱoḓa ngoho, ndo vha ndi tshi ṱoḓa u pfulutshela henefho u itela u thusa. Nda humela ngei Dzhapani u itela u dzudzanya zwithu. Ndo thoma u vula nḓila ngei Mongolia nga April 2008. Vhutshilo vhu a konḓa fhano. Fhedzi vhathu vha aravha zwavhuḓi mafhungo maḓifha, nahone ndi kona u vha thusa uri vha sendele tsini na Yehova. Ndi vhona u nga ndo khetha nḓila yavhuḓi vhukuma ya vhutshilo.”
7. Ndi khetho dzifhio dzine ra fanela u ḓiitela dzone, nahone Mushe o ri vhetshela tsumbo ifhio?
7 Muṅwe na muṅwe u fanela u ḓikhethela nḓila ine a ḓo shumisa ngayo vhutshilo hawe sa muṅwe wa Ṱhanzi dza Yehova. (Yosh. 24:15) Ri nga si ni khethele u vha mbinganoni, muthu ane na ḓo vhingana nae, kana mushumo wa u ḓitshidza une na fanela u u ita. Naa ni ḓo khetha mushumo une wa ṱoḓa u gudelwa lwa tshifhinga tshiṱuku? Vhaṅwe vha vhoiwe vhaswa vha Vhakriste ni dzula miḓanani i shayaho; vhaṅwe ni dzula ḓoroboni dzo pfumaho. Shangoni ḽoṱhe, ni na vhuthu, vhukoni, tshenzhelo, lutendo na madzangalelo o fhamba-fhambanaho. Ni fana na Mushe misini ya vhuswa hawe, we a vha o fhambana na vhaswa vha Vhaheberu vhe vha vha vhe ngei Egipita ḽa kale. O vha e na zwibuli zwinzhi musanda, ngeno vhaṅwe Vhaheberu vhe dziphuli. (Ek. 1:13, 14; Mish. 7:21, 22) Vho vha vha tshi tshila zwifhingani zwa ndeme vhukuma na zwi takadzaho u fana na inwi. (Ek. 19:4-6) Muṅwe na muṅwe o vha a tshi fanela u khetha zwine a ḓo zwi ita nga vhutshilo hawe. Mushe o ita khetho yavhuḓi.—Vhalani Vhaheberu 11:24-27.
8. Vhaswa vhane vha khou elekanya nga zwine vha fanela u zwi khetha vhutshiloni vha nga wana thuso ifhio?
8 Yehova u ni thusa u ita khetho dza vhuṱali musi ni tshee muswa. U ni ṋea nyeletshedzo a tshi shumisa maitele ane na nga a shumisa kha zwiimo zwaṋu. (Ps. 32:8) Zwiṅwe hafhu, vhabebi vhaṋu vha vhatendi na vhahulwane vha tshivhidzo vha nga ni thusa u pfesesa nḓila ine na nga shumisa ngayo eneo maitele. (Mir. 1:8, 9) Kha ri ṱolisise maitele mararu a mutheo a Bivhili ane a nga ni thusa u ita khetho dza vhuṱali, dzine dza ḓo kwama vhumatshelo haṋu nga nḓila i vhuyedzaho.
MAITELE MARARU A BIVHILI ANE A NGA NI LIVHISA
9. (a) Mbofholowo ya u ḓikhethela i sumbedza hani uri Yehova u a ri hulisa? (b) ‘U ṱoḓa Muvhuso u thoma’ zwi ri vulela zwibuli zwifhio?
9 Ṱoḓani Muvhuso wa Mudzimu na u luga hawe u thoma. (Vhalani Mateo 6:19-21, 24-26, 31-34.) Yehova u ri hulisa nga u ri ṋea mbofholowo ya u ḓikhethela. Ha ri vhudzi uri ri fanela u fhedza tshifhinga tshingafhani tsha vhuswa hashu ri tshi khou huwelela nga ha Muvhuso. Fhedzi Yesu o ri ṋea maitele a thusaho u itela uri ri ṱoḓe Muvhuso u thoma. Nḓila ine na shumisa ngayo zwe a zwi amba i ḓo ni vulela zwibuli zwa u sumbedza uri ni funa Mudzimu, ni a kwamea nga vhaṅwe vhathu, nahone ni dzhiela nṱha fulufhelo ḽa vhutshilo vhu sa fheli. Musi ni tshi elekanya nga ha mbingano na mushumo wa u ḓitshidza, ṱolisisani arali zwe na khetha zwi tshi ḓo ni ita uri ni vhilaele nga zwishaiwa zwaṋu kana zwi tshi ḓo sumbedza u fhisetshela haṋu Muvhuso wa Mudzimu na u luga hawe.
10. Ndi mini zwe zwa ita uri Yesu a takale, nahone ndi khetho dzifhio dzine dza ḓo ni ḓisela dakalo?
10 Wanani dakalo nga u shumela vhaṅwe. (Vhalani Mishumo 20:20, 21, 24, 35.) Yesu o ri gudisa enea maitele a ndeme a vhutshilo. O vha e muthu o takalaho vhukuma nga nṱhani ha uri o vha a tshi ita zwine Khotsi awe a zwi funa, nṱhani ha zwine zwa funwa ngae. Yesu o vha a tshi takalela u vhona vhathu vha re na vhulenda vha tshi aravha mafhungo maḓifha. (Luka 10:21;Yoh. 4:34) Khamusi no no vhuya na takala nge na thusa vhaṅwe. Arali zwine na zwi khetha vhutshiloni haṋu zwo thewa kha maitele e Yesu a funza ngao, vhukuma ni ḓo takala nahone na takadza Yehova.—Mir. 27:11.
11. Ndi ngani Baruki o vha a songo tsha takala, nahone ndi nyeletshedzo ifhio ye Yehova a mu ṋea yone?
11 Dakalo ḽashu ḽihulwanesa ḽi ḓiswa nga u shumela Yehova. (Mir. 16:20) Zwi vhonala u nga Baruki, muṅwaleli wa Yeremia o hangwa zwenezwo. Ho vha na tshifhinga tshee a si tsha ḓifhelwa nga tshumelo ya Yehova. Yehova o mu vhudza uri: “U itela’ni U tshi ḓiṱoḓela zwihulwane? U songo zwi ṱoḓa. U ḓivhe zwauri ndi ḓisa khombo kha ṋama yoṱhe; . . . á vha iwe ndi U ṋea vhutshilo hau, uri hoṱhe hune nda ḓo U isa U bve wo tou shavha naho’.” (Yer. 45:3, 5) Ni ri mini nga ha eneo mafhungo? Ndi mini zwe zwa vha zwi tshi ḓo ita uri Baruki a takale—u ḓiṱoḓela zwithu zwihulwane kana u ponyoka ndozwo ya Yerusalema sa mushumeli a fulufhedzeaho wa Mudzimu?—Yak. 1:12.
12. Ndi zwifhio zwe Ramiro a zwi khetha zwe zwa ita uri a tshile vhutshilo vhu takadzaho?
12 Muṅwe wahashu we a wana dakalo nga u shumela vhaṅwe ndi Ramiro. O ri: “Ndi bva muṱani u shayaho une wa vha muḓanani u re Thavhani dza Andes. Nga zwenezwo, musi mukomana wanga a tshi mmbudza uri u ḓo mmbadelela yunivesithi, tsho vha tshi tshibuli tshavhuḓi vhukuma. Fhedzi ndo vha ndi muṅwe wa Ṱhanzi dza Yehova ane a kha ḓi tou bva u lovhedzwa, nahone muṅwe muvulanḓila a nkhumbela uri ndi huwelele nae kha iṅwe ḓorobo ṱhukhu. Ndo mbo ḓi ya henengei, nda guda u gera mavhudzi nahone nda thoma bindu ḽa u gera mavhudzi u itela u ḓitshidza. Musi ri tshi humbela vhathu u vha funza Bivhili, vhanzhi vho aravha nga nḓila yavhuḓi. Nga murahu, nda thoma u ṱanganela na tshivhidzo tshi kha ḓi bvaho u thomiwa tsha luambo lune lwa ambiwa henefho fhethu. Zwino ndi na miṅwaha ya fumi ndi mushumeli wa tshifhinga tsho ḓalaho. A hu na mushumo we wa vha u tshi nga nṋea dakalo ḽine nda ḽi wana musi ndi tshi thusa vhathu u guda mafhungo maḓifha nga luambo lwavho lwa ḓamuni.”
13. Ndi ngani tshifhinga tshavhuḓi tsha u shumela Yehova tshi tsha musi ni tshee muswa?
13 Ḓiphineni nga u shumela Yehova ni tshee muswa. (Vhalani Muhuweleli 12:1.) A no ngo fanela u vhona u nga ni tea u thoma na wana mushumo wavhuḓi u itela uri ni kone u shumela Yehova nga murahu. Tshifhinga tshavhuḓi tsha u thoma u shumela Yehova nga vhuḓalo ndi musi ni tshee muswa. Vhaswa vhanzhi a vha na vhuḓifhinduleli vhunzhi mahayani nahone vha na mutakalo wavhuḓi na maanḓa a u ita mishumo i konḓaho. Ndi mini zwine na nga takalela u zwi itela Yehova musi ni tshee muswa? Khamusi tshipikwa tshaṋu ndi u vha muvulanḓila. Ni nga kha ḓi ṱoḓa u huwelela shangoni ḽisili. Kana khamusi ni ṱoḓa u shumela nga vhuḓalo tshivhidzoni tshine na vha khatsho. Hu sa londwi uri tshipikwa tshaṋu ndi tshifhio tshumeloni ya Mudzimu, ni ḓo fanela u wana nḓila ya u ḓitshidza. Zwi ḓo ni dzhia tshifhinga tshingafhani u gudela mushumo? Ni ḓo khetha mini?
U SHUMISA MAITELE A BIVHILI U ITA KHETHO DZA VHUṰALI
14. Ndi zwithu zwifhio zwine muthu a fanela u zwi ṱhogomela musi a tshi dzudzanyela vhumatshelo?
14 Maitele mararu a Bivhili e ra a ṱolisisa a nga ni thusa u kona u khetha mushumo. A zwi timatimisi uri hu na zwine vhadededzi vha zwi ḓivha nga ha mafhungo a mishumo. Kana hu nga kha ḓi vha hu na madzangano a muvhuso ane a nga ni vhudza nga ha mushumo une wa ṱoḓa vhashumi hune na dzula hone kana hune na ṱoḓa u shumela hone. Mafhungo a bvaho kha zwiko zwa shango a nga kha ḓi thusa—fhedzi ni fanela u ṱhogomela. Vhathu vhane vha si fune Yehova vha nga lingedza u ita uri ni fune shango. (1 Yoh. 2:15-17) Musi ni tshi vhona zwithu zwa shango, mbilu yaṋu i nga ni fhura nga hu leluwaho.—Vhalani Mirero 14:15; Yer. 17:9.
15, 16. Ndi nnyi ane a nga ni ṋea nyeletshedzo yavhuḓi vhukuma malugana na mushumo wa u ḓitshidza?
15 Musi ni tshi vho pfesesa mishumo ya u ḓitshidza ine na nga i khetha, ni ṱoḓa nyeletshedzo yavhuḓi. (Mir. 1:5) Ndi nnyi ane a nga ni thusa u ṱolisisa mishumo ine na nga i khetha u ya nga maitele a Bivhili? Thetshelesani vhathu vhane vha funa Yehova, vhane vha ni funa, vhane vha ni ḓivha na vhane vha ḓivha zwiimo zwaṋu zwavhuḓi. Vha ḓo ni thusa u ṱolisisa vhukoni na zwiṱuṱuwedzi zwaṋu. Khamusi zwine vha zwi amba zwi ḓo ni thusa u dovha na ṱolisisa zwipikwa zwaṋu. Ndi phaṱhutshedzo khulwane vhukuma arali vhabebi vhaṋu vha tshi funa Yehova! Zwiṅwe hafhu, vhahulwane vha tshivhidzo tshaṋu ndi vhanna vho vhibvaho muyani vhane vha nga ni livhisa. Ni nga dovha na amba na vhavulanḓila na vhalavhelesi vha dalelaho. Ndi ngani vho khetha tshumelo ya tshifhinga tsho ḓalaho? Vho thoma hani u vula nḓila, nahone vha ḓitshidza hani? Vha fushea hani nga vhuḓinḓa havho?—Mir. 15:22.
16 Vhathu vhane vha ni ḓivha zwavhuḓi vha nga ni ṋea nyeletshedzo ya vhuṱali. Sa tsumbo, kha ri ri ni khou ṱoḓa u litsha tshikolo tsha murole wa nṱha u itela u thoma u vula nḓila, zwihuluhulu nga nṱhani ha u sa takalela mushumo u konḓaho une wa itwa tshikoloni. Muthu ane a ni funa a nga ṱhogomela zwiṱuṱuwedzi zwaṋu nahone a ni thusa u pfesesa uri tshikolo tshi nga ni thusa u konḓelela, zwine zwa vha pfaneleo ya ndeme arali ni tshi ṱoḓa u shumela Yehova nga vhuḓalo.—Ps. 141:5; Mir. 6:6-10.
17. Ndi phetho dzifhio dzine ra fanela u dzi iledza?
17 Vhoṱhe vhane vha shumela Yehova vha ḓo sedzana na zwithu zwine zwa ḓo vhea vhushaka havho na Yehova khomboni—ṱhuṱhuwedzo dzine dza ḓo vha sendedza kule na Yehova. (1 Vhakor. 15:33; Vhakol. 2:8) Fhedzi miṅwe mishumo ya u ḓitshidza i nga vhea vhushaka hashu na Yehova khomboni u fhira miṅwe. Hune na dzula hone, naa hu na vhaṅwe vho “pwashetshelwaho nga gungwa kha lutendo” nga murahu ha u khetha muṅwe mushumo wa u ḓitshidza? (1 Tim. 1:19) Zwi ḓo vha vhuṱali vhukuma u iledza u dzhia phetho dzine dza vhea vhushaka haṋu na Mudzimu khomboni.—Mir. 22:3.
ḒIPHINENI NGA U VHA MUSWA WA MUKRISTE
18, 19. Arali muthu naho e ufhio a sa athu vha na lutamo lwa u shumela Yehova, u fanela u ita mini?
18 Arali no ṱahulela lutamo lwa u shumela Yehova mbiluni yaṋu, ḓiphineni nga zwibuli zwine zwa ḓiswa nga u vha mushumeli muswa wa Mudzimu. Khethani zwithu zwine zwa ḓo ni konisa u ḓiphina nga u shumela Yehova zwifhingani zwino zwa ndeme vhukuma na zwi takadzaho.—Ps. 148:12, 13.
19 Naho zwo ralo, ni fanela u ita mini arali ni sa athu u vha na lutamo lwa u shumela Yehova? Ni songo litsha u lingedza u khwaṱhisa lutendo lwaṋu. Musi muapostola Paulo o no ṱalusa vhuḓidini hawe ha u tovhola vhutshilo he Mudzimu a vha a tshi ḓo vhu fhaṱutshedza, o ṅwala uri: “Arali muhumbulo waṋu u muṅwe-vho nga nḓila naho i ifhio, Mudzimu u ḓo ni dzumbululela muhumbulo wo teaho. Naho zwo ralo, hu sa londwi mvelaphanḓa ye ra i ita, kha ri bvele phanḓa ri tshi tshimbila nga yeneyo nḓila yo dzudzanyeaho.” (Vhafil. 3:15, 16) Bvelani phanḓa ni tshi ṱhogomela lufuno lwa Mudzimu na nyeletshedzo dzawe dza vhuṱali. Yehova a nga ni thusa u khetha zwithu nga vhuṱali musi ni tshee muswa, u fhira muthu naho e ufhio.


text:
Ku Hlanganisiwa Hi Dyondzo Ya Xikwembu
Mintsombano ya matiko ya Timbhoni ta Yehovha leyi a khomiwe ematikweni yo hambana-hambana hi 1993, a yi ri ni nhloko-mhaka leyi nge “Dyondzo Ya Xikwembu.” Vanhu vo hambana-hambana swin’we ni mindyangu leyi humaka eka mindhavuko yo hambana-hambana yi vuyeriwe swinene hi ku leteriwa hi vutlhari bya Xikwembu. Loko u ri karhi u hlalela vhidiyo leyi, u ta vona ndlela leyi ntsako, rirhandzu ni xinghana swi kombisiweke ha yona hi vamakwerhu lava humaka ematikweni yo hambana-hambana.


text:
TIMHAKA TA BIBELE LETI NGA NI SWIFANISO
SWIFANISO SWA TIMHAKA TA LE BIBELENI
Muxe U Kulele aEgipta
Dyondza hi ndlela leyi Muxe a ponisiweke ha yona loko a ha ri ricece eka Faro wa le Egipta loyi a a ri ni tihanyi. Hlaya eka swifaniso swa timhaka ta le Bibeleni eka Web site kumbe u printa PDF..
SWIN'WANA EKA NHLENGELETO LOWU
Loko u ri karhi u hlaya mhaka ha yin’we ya Bibele eka website kumbe eka PDF leyi printiweke, ri vone hi mahlo ya mianakanyo rungula rero ra le Bibeleni. Kutani bulani tanihi ndyangu hi tidyondzo leti mi ti dyondzaka hi ku hlamula swivutiso leswi nga emakumu ka mhaka ya kona.


text:
NDIMA YA U THOMA
Ndi Ifhio Ngoho nga ha Mudzimu?
Naa Mudzimu u a ni londa zwa vhukuma?
Mudzimu u hani? Naa u na dzina?
Naa zwi a konadzea u sendela tsini na Mudzimu?
1, 2. Ndi ngani kanzhi zwi zwavhuḓi u vhudzisa mbudziso?
NAA no no vhuya na ṱhogomela nḓila ine vhana vha vhudzisa ngayo mbudziso? Vhanzhi vha thoma u vhudzisa mbudziso musi vha tshi tou thoma u guda u amba. Vha nga kha ḓi ni ruḓela maṱo nahone vha vhudzisa mbudziso dzi ngaho: Ndi ngani lutombo lu ludala? Ṋaledzi dzo itwa nga mini? Ndi nnyi we a gudisa zwiṋoni u imba? Ni nga kha ḓi lingedza nga maanḓa u fhindula dzenedzo mbudziso, fhedzi kanzhi zwi a konḓa u dzi fhindula. Naho na fhindula nga nḓila i pfalaho, ni nga kha ḓi vhudziswa iṅwe, ine ya ri: Ndi ngani?
2 A si vhana fhedzi vhane vha vhudzisa mbudziso. Na riṋe ri vhudzisa mbudziso musi ri tshi khou ḓi aluwa. Ri vhudzisa mbudziso u itela u thusiwa, u itela u iledza khombo, kana u ḓivha zwithu zwe ra vha ri si na vhuṱanzi nazwo. Fhedzi zwi vhonala uri vhathu vhanzhi a vha tsha vhudzisa mbudziso, zwihuluhulu mbudziso dza ndeme. Zwi ṱungufhadzaho ndi uri a vha tsha ṱoḓa phindulo.
3. Ndi ngani vhanzhi vha sa tsha ḓidina nga u ṱoḓa phindulo dza mbudziso dza ndeme vhukuma?
3 Edzani u humbula nga ha mbudziso i re kha gwati ḽa heyi bugu, mbudziso dzo vhudziswaho kha marangaphanḓa, kana dzi re mathomoni a yeneyi ndima. Dzenedzo ndi dziṅwe dza mbudziso dza ndeme vhukuma dzine na nga dzi vhudzisa. Fhedzi vhathu vhanzhi a vha tsha ḓidina nga u ṱoḓa phindulo. Ndi ngani? Naa Bivhili i na phindulo? Vhaṅwe vhathu vha vhona u nga phindulo dzayo dzi a konḓa vhukuma u pfesesea. Vhaṅwe vha vhona u nga vha ḓo ḓidzhenisela maṱo arali vha vhudzisa mbudziso. Nahone vhaṅwe vha vhona u nga vharangaphanḓa vha vhurereli na vhafunzi ndi vhone fhedzi vhane vha nga fhindula dzenedzo mbudziso. Inwi ni ri mini?
4, 5. Ndi dzifhio dziṅwe dza mbudziso dza ndeme vhukuma dzine ra nga dzi vhudzisa vhutshiloni, nahone ndi ngani ri tshi fanela u ṱoḓa phindulo?
4 Zwi vhonala uri ni a ṱoḓa u wana phindulo dza mbudziso dza ndeme vhutshiloni. A zwi timatimisi uri nga zwiṅwe zwifhinga ni a ḓivhudzisa uri: ‘Ndivho ya vhutshilo ndi ifhio? Naa vhuno vhutshilo ndi hone fhedzi vhu re hone? Mudzimu u hani zwa vhukuma?’ Ndi zwavhuḓi u vhudzisa mbudziso dzo raloho, nahone ndi zwa ndeme uri ni bvele phanḓa u ita nga u ralo u swika ni tshi wana phindulo dzi fushaho, dzine na nga dzi fulufhela. Yesu Kristo, mugudisi a re na bvumo o ri: “Humbelani, ndi hone ni tshi ḓo fhiwa; ṱoḓani, ndi hone ni tshi ḓo wana; omba-ombani, ndi hone ni tshi ḓo vulelwa.”—Mateo 7:7.
5 Arali na bvela phanḓa u “ṱoḓa” phindulo dza mbudziso dza ndeme, ni ḓo vhuyelwa vhukuma. (Mirero 2:1-5) Hu sa londwi zwine na nga vha no vhudzwa zwone nga vhaṅwe vhathu, huna phindulo nahone ni nga dzi wana—Bivhilini. Phindulo dza hone dzi pfesesea nga hu leluwaho. Zwa ndeme vhukuma ndi uri dzi ṋea fulufhelo na dakalo. Nahone dzi nga ni thusa uri ni tshile vhutshilo vhu fushaho zwa zwino. Kha ri thome nga u ṱhogomela mbudziso ine ya dina vhathu vhanzhi.
NAA MUDZIMU HA LONDI NAHONE HA PFELI VHUṰUNGU?
6. Ndi ngani vhathu vhanzhi vha tshi humbula uri Mudzimu ha kwamei nga u shengela ha vhathu?
6 Vhathu vhanzhi vha humbula uri zwo tou ralo. Vha ri: ‘Arali Mudzimu o vha a tshi londa, naa shango ḽo vha ḽi sa ḓo vha khwine u fhira zwine ḽa vha zwone zwino?’ Shango ḽine ra tshila khaḽo ḽo ḓala nndwa, vengo, na maṱhupho. Nahone riṋe vhathu ri a lwala, ri a shengela, na u felwa nga vhane ra vha funa. Nga zwenezwo, vhathu vhanzhi vha ri, ‘Arali Mudzimu o vha a tshi ri londa, nahone a tshi kwamea nga vhuleme hashu, naa o vha a sa ḓo thivhela zwenezwo zwithu uri zwi sa itee?’
7. (a) Vhafunzi vha vhurereli vho fhura hani vhathu uri vha tende uri Mudzimu ha pfeli vhuṱungu? (b) Bivhili i funza mini zwa vhukuma nga ha milingo ine ra nga kha ḓi sedzana nayo?
7 Zwiṅwe zwine zwa ṋaṋisa mafhungo ndi uri nga zwiṅwe zwifhinga vhafunzi vha vhurereli vha ita uri vhathu vha humbule uri Mudzimu ha pfeli vhuṱungu. Vha zwi ita nga nḓila-ḓe? Musi vhathu vha tshi welwa nga khombo, vha amba uri ndi lutamo lwa Mudzimu. Zwi re zwone ndi uri vhenevho vhafunzi vha pomoka Mudzimu musi hu tshi itea zwithu zwivhi. Naa zwenezwo ndi ngoho nga ha Mudzimu? Bivhili i funza mini zwa vhukuma? Yakobo 1:13 i a fhindula: “Hu so ngo vha na ané, a tshi lingwa, a ri: ndi lingwa zwi tshi bvaho ha Mudzimu, ngauri Mudzimu ha lingi nga vhuvhi, na hone ha lingi muthu.” Nga zwenezwo, Mudzimu ha athu vhuya a bveledza vhuvhi vhune na vhu vhona shangoni ḽoṱhe. (Yobo 34:10-12) Ndi ngoho uri u a tendela zwithu zwivhi zwi tshi itea. Fhedzi hu na phambano khulwane vhukati ha u tendela tshithu tshi tshi itea na u tshi bveledza.
8, 9. (a) Ni nga sumbedza hani phambano vhukati ha u tendela vhuvhi na u vhu bveledza? (b) Ndi ngani zwi tshi ḓo vha zwo khakhea uri ri sasaladze phetho ya Mudzimu ya u tendela vhathu vha tshi tevhela buḓo ḽo khakheaho?
8 Sa tsumbo, humbulani nga ha khotsi a re na vhuṱali na lufuno na murwa wawe muhulwane, ane a kha ḓi dzula hayani na vhabebi vhawe. Musi onoyo murwa a tshi vha ḽishandukwa nahone a phetha nga u ṱuwa hayani, khotsi awe a vha mu thivheli. Onoyo murwa a nga tevhela buḓo ḽivhi nahone a dzhena khomboni. Naa vhuleme ha onoyo murwa ho bveledzwa nga khotsi awe? Hai. (Luka 15:11-13) Zwi ngaho zwenezwo, Mudzimu ho ngo thivhela vhathu musi vha tshi khetha u tovhola buḓo ḽivhi, fhedzi a si ene we a bveledza vhuleme he ha vha wela. Nga zwenezwo-ha, zwi ḓo vha zwo khakhea u pomoka Mudzimu nga vhuleme hoṱhe vhune vhathu vha vha naho.
9 Mudzimu u na zwiitisi zwi pfalaho zwe zwa ita uri a tendele vhathu uri vha tevhele buḓo ḽivhi. Samusi e Musiki washu wa vhuṱali na wa maanḓa, ha kombetshedzei u ri ṱalutshedza zwiitisi zwawe. Naho zwo ralo, Mudzimu u a ri ṱalutshedza nga ṅwambo wa lufuno lwawe. Ni ḓo guda zwo engedzeaho nga ha zwenezwi zwiitisi kha Ndima ya 11. Fhedzi khwaṱhisedzwani uri a si Mudzimu ane a bveledza vhuleme vhune ra sedzana naho. Nṱhani ha zwenezwo, u ri ṋea fulufhelo ḽithihi fhedzi ḽa u piringulula honoho vhuleme!—Yesaya 33:2.
10. Ndi ngani ri tshi nga fulufhela uri Mudzimu u ḓo fhelisa tshengelo yoṱhe yo bveledzwaho nga vhuvhi?
10 Zwiṅwe hafhu, Mudzimu ndi mukhethwa. (Yesaya 6:3) Hezwi zwi amba uri o kuna nahone ha na tshilavhi. A huna vhuvhi na vhuṱuku-ṱuku khae. Nga zwenezwo, ri nga mu fulufhela nga ho fhelelaho. Ri nga si fulufhele vhathu ngauri nga zwiṅwe zwifhinga a vha fulufhedzei. Naho hu vhavhusi vhane vha fulufhedzea vhukuma, kanzhi a vha na maanḓa a u lugisa vhukhakhi vhune ha itwa nga vhathu vhavhi. Fhedzi Mudzimu ndi ene ramaanḓaoṱhe. A nga fhelisa tshengelo yoṱhe yo bveledzwaho nga vhuvhi, ye vhathu vha sedzana nayo nahone u ḓo i fhelisa. Musi Mudzimu a tshi dzhia vhukando, u ḓo fhelisa vhuvhi lwa tshoṱhe!—Psalme ya 37:9-11.
MUDZIMU U ḒIPFA HANI NGA U SHAYEA HA KHAṰULOKWAYO HUNE RA SEDZANA NAHO?
11. (a) Mudzimu u ḓipfa hani nga u shayea ha khaṱulokwayo? (b) Mudzimu u ḓipfa hani musi ni tshi shengela?
11 Mudzimu u ḓipfa hani zwa zwino nga zwine zwa khou itea shangoni na vhutshiloni haṋu? Bivhili i ri funza uri Mudzimu ndi “mufuni wa khaṱulokwayo.” (Psalme ya 37:28, NW) Nga zwenezwo, u a kwamea vhukuma nga zwo lugaho na zwo khakheaho. U vhenga mifuda yoṱhe ya u shayea ha khaṱulokwayo. Bivhili i amba uri Mudzimu “mbilu yawe yó sinyuwa” musi vhuvhi vhu tshi ḓadza shango zwifhingani zwo fhiraho. (Genesi 6:5, 6) Mudzimu ho ngo shanduka. (Maleaxi 3:6) U kha ḓi vhenga tshengelo ine ya khou itea shangoni ḽoṱhe. Nahone Mudzimu ha takaleli u vhona vhathu vha tshi shengela. Bivhili i ri: ‘U a ni vhilaelela.’—1 Petro 5:7.
12, 13. (a) Ndi ngani ri na pfaneleo dzavhuḓi dzi ngaho lufuno, nahone lufuno lu kwama hani nḓila ine ra dzhia ngayo shango? (b) Ndi ngani ni tshi nga vha na vhungoho ha uri vhukuma Mudzimu u ḓo dzhia vhukando nga ha vhuleme vhu re hone shangoni?
12 Ri nga vha hani na vhungoho ha uri Mudzimu ha takaleli u ri vhona ri tshi shengela? Vhuṅwe vhuṱanzi ndi vhu tevhelaho. Bivhili i funza uri muthu o itwa nga tshifanyiso tsha Mudzimu. (Genesi 1:26) Nga zwenezwo, ri na pfaneleo dzavhuḓi nga ṅwambo wa uri Mudzimu u na pfaneleo dzavhuḓi. Sa tsumbo, naa a zwi ni dini musi ni tshi vhona vhathu vha si na mulandu vha tshi shengela? Arali ni tshi kwamea nga honoho u shayea ha khaṱulokwayo, ni nga vha na vhungoho ha uri zwenezwo zwi vhaisa vhukuma Mudzimu.
13 Tshiṅwe tsha zwithu zwavhuḓi vhukuma nga ha riṋe vhathu ndi vhukoni hashu ha u funa. Na yeneyo pfaneleo i sumbedza zwine Mudzimu a vha zwone. Bivhili i funza uri “Mudzimu ndi Ene lufuno.” (1 Yohane 4:8) Ri a funa nga ṅwambo wa uri Mudzimu u a funa. Naa lufuno lu ḓo ni sudzulusela u fhelisa tshengelo na u shayea ha khaṱulokwayo zwine na zwi vhona shangoni? Arali no vha ni na maanḓa a u zwi fhelisa, naa no vha ni tshi ḓo ita nga u ralo? Vhukuma, no vha ni tshi ḓo zwi ita! Ni nga vha na vhungoho ha uri Mudzimu u ḓo fhelisa tshengelo na u shayea ha khaṱulokwayo. Mafulufhedziso o bulwaho kha marangaphanḓa a heyi bugu ha sokou vha miloro zwayo kana mafulufhelo ane a sa ḓo ḓadzea. Mafulufhedziso a Mudzimu a ḓo ḓadzea ngangoho! Naho zwo ralo, u itela u fulufhela mafulufhedziso o raloho, ni fanela u ḓivha zwo engedzeaho nga ha Mudzimu we a a fulufhedzisa.
MUDZIMU U ṰOḒA URI NI MU ḒIVHE
14. Dzina ḽa Mudzimu ndi nnyi, nahone ndi ngani ri tshi fanela u ḽi shumisa?
14 Ni nga kha ḓi ita mini arali ni tshi ṱoḓa uri muṅwe muthu a ni ḓivhe? Ni nga kha ḓi mu vhudza dzina ḽanu, naa a si zwone? Naa Mudzimu u na dzina? Vhurereli vhunzhi vhu amba uri dzina ḽawe ndi “Mudzimu” kana “Murena,” fhedzi eneo a si madzina awe a vhukuma. Ndi madzina zwao, u fana na “khosi” na “phuresidennde.” Bivhili i funza uri Mudzimu u na madzina zwao manzhi. Maṅwe ao ndi “Mudzimu” na “Murena.” Naho zwo ralo, Bivhili i dovha ya funza uri Mudzimu u na dzina: ḽine ḽa vha Yehova. Psalme ya 83:18 i ri: “Dzina ḽau ḽi pfi Yehova, Wa-Ṱaḓulu-ṱaḓulu. Mashangoni oṱhe ndi Iwe u woṱhe.” Arali Bivhili ine na i shumisa i si na ḽeneḽo dzina, ni nga kha ḓi sedza Ṱhumetshedzo kha masiaṱari 195-7 a ino bugu u itela u vhona uri ndi ngani zwo tou ralo. Ngoho ndi ya uri dzina ḽa Mudzimu ḽi bvelela lunzhi-lunzhi kha maṅwalwa a kale a Bivhili. Nga zwenezwo, Yehova u ṱoḓa uri ni ḓivhe dzina ḽawe nahone ni ḽi shumise. Zwi re zwone ndi uri u khou shumisa Bivhili u itela u ḓi ḓivhadza kha inwi.
15. Dzina Yehova ḽi amba mini?
15 Mudzimu o ḓiira dzina ḽine ḽa amba zwithu zwinzhi. Dzina ḽawe, Yehova, ḽi amba uri Mudzimu a nga ḓadzisa fulufhedziso naho ḽi ḽifhio ḽine a ḽi ita nahone a nga khunyeledza tshiṅwe na tshiṅwe tshe a livha u tshi ita. * Dzina ḽa Mudzimu ḽo khethea, a ḽi fani na maṅwe. Ndi ḽawe e eṱhe. Yehova o khethea nga nḓila dzo vhalaho. Hani?
16, 17. Ri nga guda mini nga ha Yehova kha madzina zwao a tevhelaho: (a) “Ramaanḓaoṱhe”? (b) “Khosi ya dzitshakha”? (c) “Musiki”?
16 Ro zwi vhona uri musi Psalme ya 83:18 i tshi amba nga ha Yehova, i ri: “Wa-Ṱaḓulu-ṱaḓulu . . . ndi Iwe u woṱhe.” (Maḽeḓeretsendama ndi ashu.) Nga hu fanaho, ndi Yehova e eṱhe ane a vhidzwa “Ramaanḓaoṱhe.” Ndzumbululo 15:3 i ri: “Mishumo yau ndi mihulu, i a mangadza, Murena, Mudzimu, [Ramaanḓaoṱhe, NW]. Dzinḓila dzau a dzi khakhi, a dzi xedzi, Iwe Khosi ya dzitshakha!” Ipfi “Ramaanḓaoṱhe” ḽi ri funza uri Yehova u na maanḓa u fhira zwithu zwoṱhe zwi re hone. Maanḓa awe ha vhambedzwi na tshithu; ndi mahulwanesa. Nahone dzina zwaḽo “Khosi ya dzitshakha” ḽi ri humbudza uri Yehova o khethea nga iṅwe nḓila. Ndi ene e eṱhe we a vha a tshi ḓi vha e hone. Psalme ya 90:2 i ri: “Iwe U ḓi vha Mudzimu tsha kale na kale na lini na lini [kana nga hu sa fheli].” Zwenezwo zwi ri ita uri ri mu ofhe vhukuma, naa a zwo ngo ralo?
17 Yehova o khethea nga ṅwambo wa uri ndi ene Musiki e eṱhe. Ndzumbululo 4:11 i vhalea nga u rali: “Murena Mudzimu washu, ndi’we wo fanelwaho nga thendo na zwikhoḓo na maanḓa, ngauri ndi’we wo sikaho zwoṱhe; zwo bvelela, zwo sikiwa nge wa zwi funa.” Zwithu zwoṱhe zwine na nga zwi humbula—u thoma kha zwivhumbiwa zwa muya zwi sa vhonali ngei ṱaḓulu u ya kha ṋaledzi dzo ḓadzaho lutombo na mitshelo i re mirini na khovhe dzi re maḓadzheni na milamboni—zwoṱhe zwo vha hone nga ṅwambo wa uri Yehova ndi Musiki!
NAA NI NGA SENDELA TSINI NA YEHOVA?
18. Ndi ngani vhaṅwe vhathu vha tshi vhona u nga vha nga si vhuye vha sendela tsini na Mudzimu, fhedzi Bivhili i ri funza mini?
18 Vhaṅwe vhathu vha ḓipfa vha tshi ofha musi vha tshi vhala nga ha pfaneleo dzi mangadzaho dza Yehova. Vha vhona u nga Mudzimu u kule vhukuma navho lune vha nga si vhuye vha sendela tsini nae kana a vha tshithu kha Mudzimu a re nṱha nga yeneyo nḓila. Fhedzi naa zwo tea u ḓipfa nga yeneyo nḓila? Bivhili a i tendelani na zwenezwo. I tshi amba nga ha Yehova i ri: “Ha kule na roṱhe ri re fhano.” (Mishumo 17:27) Bivhili i dovha ya ri ṱuṱuwedza: “Sendelani tsini ha Mudzimu, na ene a sendele tsini haṋu.”—Yakobo 4:8.
19. (a) Ri nga thoma hani u sendela tsini na Mudzimu, nahone ri ḓo vhuyelwa hani? (b) Ndi dzifhio pfaneleo dza Mudzimu dzine dza ni kunga vhukuma?
19 Ni nga sendela hani tsini na Mudzimu? Tsha u thoma, bvelani phanḓa ni tshi ita zwine na khou zwi ita zwino—u guda nga ha Mudzimu. Yesu o ri: “Vhutshilo vhu sá fheli ndi uri vha ḓivhe iwe, U re Mudzimu nga ngoho Ú woṱhe; vha ḓivhe na Yesu Kristo, we wa mu ruma.” (Yohane 17:3) Ee, Bivhili i ri funza uri u guda nga ha Yehova na Yesu zwi livhisa kha “vhutshilo vhu sá fheli”! Samusi zwo no ḓi bulwa, “Mudzimu ndi Ene lufuno.” (1 Yohane 4:16) Zwiṅwe hafhu, Yehova u na dziṅwe pfaneleo nnzhi dzavhuḓi, dzi kungaho. Sa tsumbo, Bivhili i amba uri Yehova ndi “Mudzimu wa khathutshelo na wa vhuthu, wa u sa fhela mbilu, wa vhuhwavho vhuhulu na u fulufhedzea.” (Ekisodo 34:6) Ndi “wa vhuḓi na vhulenda.” (Psalme ya 86:5) Mudzimu ha fheli mbilu. (2 Petro 3:9) U a fulufhedzea. (Ndzumbululo 15:4) Musi ni tshi vhala zwo engedzeaho nga ha Bivhili, ni ḓo vhona nḓila ye Yehova a sumbedza ngayo dzenedzi pfaneleo na dziṅwe nnzhi dzi kungaho.
20-22. (a) Naa u sa kona hashu u vhona Mudzimu zwi ri ita uri ri sa kone u sendela tsini nae? Ṱalutshedzani. (b) Vhaṅwe vhathu vha si na ndivho mmbi vha nga ni ṱuṱuwedzela u ita mini, fhedzi ni fanela u ita mini?
20 Ndi ngoho uri ni nga si kone u vhona Mudzimu nga ṅwambo wa uri ndi muya u sa vhonali. (Yohane 1:18; 4:24; 1 Timotheo 1:17) Naho zwo ralo, ni nga ḓivha vhumuthu hawe nga u guda nga hae Bivhilini. Samusi mupsalme o amba, ni nga “vhona madzanga a Yehova.” (Psalme ya 27:4; Vha-Roma 1:20) Musi ni tshi guda zwo engedzeaho nga ha Yehova, u ḓo vha wa vhukuma kha inwi nahone ni ḓo vha na zwiitisi zwinzhi zwa u mu funa na ḓipfa ni tsini nae.
21 Nga zwiṱuku nga zwiṱuku ni ḓo pfesesa zwi itaho uri Bivhili i ri funze uri ri dzhie Yehova sa Khotsi ashu. (Mateo 6:9) U ri ṋea vhutshilo nahone u ṱoḓa uri ri tshile vhutshilo ha khwine—samusi na khotsi naho e ufhio a re na lufuno a tshi nga ṱoḓa zwenezwo kha vhana vhawe. (Psalme ya 36:9) Bivhili i dovha ya funza uri vhathu vha nga vha khonani dza Yehova. (Yakobo 2:23) Edzani u humbula nga ha zwenezwo—ni nga vha khonani ya Musiki wa fhethu hoṱhe!
22 Musi ni tshi guda zwo engedzeaho Bivhilini, vhaṅwe vhathu vha nga ni ṱuṱuwedza uri ni litshe u guda, vha sa khou zwi ita nga ndivho mmbi. Vha nga kha ḓi vhilaedziswa ngauri ni ḓo ṱutshela pfunzo dze na vha ni tshi dzi tenda u thomani. Fhedzi ni songo tendela muthu naho e ufhio a tshi ni ita uri ni litshe u vhumba vhushaka ha khwine u fhira hoṱhe vhune na nga vha naho.
23, 24. (a) Ndi ngani ni tshi fanela u bvela phanḓa u vhudzisa mbudziso nga ha zwine na khou zwi guda? (b) Ndi thero ifhio ine ya ḓo haseledzwa kha ndima i tevhelaho?
23 Vhukuma, hu nga kha ḓi vha na zwithu zwine na nga kha ḓi sa zwi pfesesa u thomani. Zwi nga kha ḓi ṱoḓa uri ni ḓiṱukufhadze u itela u humbela thuso, fhedzi ni songo litsha u humbela thuso nga ṅwambo wa u ofha uri ni ḓo farwa nga ṱhoni. Yesu o amba uri ndi zwavhuḓi u ḓiṱukufhadza u fana na ṅwana muṱuku. (Mateo 18:2-4) Nahone samusi ri tshi zwi ḓivha, vhana vha vhudzisa mbudziso nnzhi. Mudzimu u ṱoḓa uri ni wane phindulo. Bivhili i khoḓa vhaṅwe vhe vha vha vha tshi fhisetshela u guda nga ha Mudzimu. Vho ṱolisisa Maṅwalo nga vhuronwane u itela u vhona arali zwe vha vha vha tshi khou zwi guda zwo vha zwi ngoho.—Mishumo 17:11.
24 Nḓila ya khwine ya u guda nga ha Yehova ndi u ṱolisisa Bivhili. Yo fhambana na dziṅwe bugu. Nga nḓila-ḓe? Ndima i tevhelaho i ḓo haseledza yeneyo thero.
^ par. 15 Hu na mafhungo o engedzeaho nga ha zwine dzina Mudzimu ḽa amba zwone na nḓila ine ḽa vhidzwa ngayo kha Ṱhumetshedzo kha masiaṱari 195-7.


text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Ku Hanyisana Ni Vatswari Va Munghana Wa Wena Wa Vukati
Jenny * u ri: Mana wa Ryan a a nga chavi ku ndzi byela leswi a nga swi rhandziki ha mina. Kambe xiyimo a xi ri lexi fanaka eka Ryan loko hi endzele vatswari va mina. A ndzi nga si tshama ndzi va vona va khoma munhu hi ndlela yo biha ku fana ni ndlela leyi a va n’wi khome ha yona Ryan! Sweswo swi endle leswaku swi hi tikela ku endzela vatswari va hina.
Ryan u ri: Manana a a nga ehleketi leswaku u kona munhu loyi a nga ta kota ku khathalela n’wana wakwe, leswi swi endle leswaku a tshamela ku vona swihoxo swa Jenny ku sukela loko ha ha ku sungula ku rhandzana. Vatswari va Jenny na vona a va ndzi khoma hi ndlela leyi fanaka, a va tshamela ku ndzi xopaxopa. Xiphiqo hileswaku endzhaku ka swiendlakalo sweswo, un’wana ni un’wana wa hina a yimelela vatswari vakwe kutani hi sungula ku kombana hi tintiho.
KU NGA twanani ni vatswari va munghana wa wena wa vukati ku nga va mhaka leyi hlekisaka eka vaendli va mafenya, kambe entiyisweni yona a yi hlekisi. Reena, wansati la tekiweke wa le Indiya u ri: “Ku hundze malembe mana wa nuna wa mina a ri karhi a nghenelela evukatini bya hina. Minkarhi yo tala a ndzi byela nuna wa mina loko ndzi hlundzukile hikuva a ndzi nga ta swi kota ku vulavula ni mana wakwe. Swi vonaka onge nkarhi na nkarhi a a fanele a hlawula exikarhi ko va nuna lonene ni ku va n’wana lonene.”
I yini lexi endlaka leswaku vatswari van’wana va nghenelela etimhakeni ta vukati bya vana va vona? Jenny, loyi a nga tshahiwa eku sunguleni ka xihloko lexi, u nyikela xivangelo xin’we. U ri: “Swi nga ha endleka leswaku swa va tikela ku vona munhu la ha riki muntshwa naswona a nga riki na ntokoto a sungula ku khathalela n’wana wa vona.” Dilip, nuna wa Reena u nyikela xivangelo xin’wana. U ri: “Vatswari lava nga kulula va n’watseka va tlhela va titsona swo karhi hikwalaho ka n’wana wa vona va nga ha vona onge va hambanisiwa ni n’wana wa vona. Xin’wana lexi nga ha endlaka leswaku va nga dyi byi rhelela i ku ehleketa leswaku n’wana wa vona a nga na byona vutlhari lebyi nga ta n’wi pfuna leswaku a va ni vukati lebyinene.”
Entiyisweni minkarhi yin’wana mpatswa hi wona lowu endlaka leswaku vatswari va nghenelela evukatini bya wona. Xiya xikombiso xa Michael na Leanne, mpatswa lowu tekaneke wa le Australia. Michael u ri: “Leanne u kulele endyangwini lowu swirho swa wona swi tolovelaneke swinene naswona swi phofulelanaka ta le mbilwini hi ku ntshunxeka. Kutani endzhaku ka loko hi tekanile, a a vulavula ni tata wakwe malunghana ni swiboho leswi hi faneleke hi swi endla. Tata wakwe a hi nyika swiringanyeto swo tala, kambe a swi nga ndzi tsakisi loko nsati wa mina a ya eka tata wakwe loko a ri ni xiphiqo ematshan’weni yo byela mina!”
Swi le rivaleni leswaku ku va vatswari va nghenelela evukatini bya vana va vona swi nga vanga swiphiqo. Xana swi tano evukatini bya wena? Mi hanyisana njhani wena ni vatswari va munghana wa wena wa vukati naswona byi njhani vuxaka exikarhi ka munghana wa wena wa vukati ni vatswari va wena? Xiya mintlhontlho yimbirhi leyi nga ha vaka kona ni leswi u nga swi endlaka.
NTLHONTLHO WO SUNGULA:
Munghana wa wena wa vukati u vonaka a tolovelane ngopfu ni vatswari vakwe. Luis, nuna la tekeke wa le Spain, u ri: “Nsati wa mina a a vona onge loko hi nga tshami ekusuhi ni vatswari vakwe, u ta va a nga tshembeki eka vona. Hi hala tlhelo, loko n’wana wa hina wa jaha a ha ku velekiwa, vatswari va mina a va hi endzela masiku hinkwawo naswona sweswo a swi nga n’wi tsakisi nsati wa mina. Leswi a swi endla leswaku hi tshamela ku holova.”
Tsundzuka leswi:
Loko Bibele yi hlamusela lunghiselelo ra vukati yi vula leswaku “wanuna u ta siya tata wakwe ni mana wakwe naswona u fanele ku namarhela nsati wakwe, kutani va fanele va va nyama yin’we.” (Genesa 2:24) Ku va “nyama yin’we” a swi vuli ku tshama swin’we ntsena. Swi vula leswaku nuna ni nsati va sungula ndyangu lowuntshwa, lowu va faneleke va rhangisa wona ku tlula mindyangu ya ka vona. (1 Vakorinto 11:3) I ntiyiso leswaku havumbirhi bya vona va ha fanele va xixima vatswari va vona naswona sweswo swi vula leswaku va fanele va kombisa leswaku va khathala ha vona. (Vaefesa 6:2) Kambe ku vuriwa yini loko u vona onge ndlela leyi munghana wa wena wa vukati a va khathalelaka ha yona vatswari vakwe yi ku endla u vona onge a nga na mhaka na wena?
Leswi u nga swi endlaka:
Languta xiyimo lexi hi ndlela leyinene. Xana hakunene munghana wa wena wa vukati u tolovelane swinene ni vatswari vakwe kumbexana sweswo swi vangiwa hileswi wena u nga va tolovelangiki ngopfu vatswari va wena? Loko swi ri tano, xana swi nga ha endleka leswaku ndlela leyi u kurisiweke ha yona yi hoxa xandla eka ndlela leyi u xi langutaka ha yona xiyimo lexi? Xana swi nga ha endleka leswaku sweswo swi vangiwa hi mavondzo?—Swivuriso 14:30; 1 Vakorinto 13:4; Vagalatiya 5:26.
Swi lava leswaku munhu a tikambisisa hi ku tshembeka leswaku a hlamula swivutiso sweswo. Kambe i swa nkoka leswaku munhu a swi hlamula. Loko ku ri leswaku timhaka ta vatswari va n’wina hi tona leti endlaka leswaku mi tshamela ku holova, sweswo swi kombisa leswaku mi ni xiphiqo evukatini bya n’wina naswona a xi vangiwi hi vatswari va n’wina.
Swiphiqo swo tala evukatini swi vangiwa hileswi vatekani va nga voniki timhaka hi ndlela leyi fanaka. Xana u nga ringeta ku vona swilo hilaha munghana wa wena wa vukati a swi vonaka hakona? (Vafilipiya 2:4; 4:5) Leswi hi swona leswi Adrián wanuna la tekeke wa le Mexico a swi endleke. U ri: “Nsati wa mina u kulele endyangwini lowu nga ni nkucetelo wo biha naswona leswi swi endle leswaku ndzi fambela ekule ni vatswari vakwe. Eku heteleleni, ndzi hete malembe ndzi nga tihlanganisi na vona. Leswi swi vange timholovo evukatini bya hina hikuva nsati wa mina a ha lava ku va namarhela, ngopfu-ngopfu mana wakwe.”
Hi ku famba ka nkarhi, Adrián u cince langutelo rakwe. U ri: “Hambileswi a ndzi swi tiva leswaku nsati wa mina u kuma nkucetelo wo biha loko a tihlanganisa ngopfu ni vatswari vakwe, ndzi tlhele ndzi swi xiya leswaku ku fambela ekule na vona, swi nga nyanyisa swiphiqo. Hikwalaho, ndzi ringete ku tlhela ndzi aka vuxaka lebyinene na vona.” *
RINGETA LESWI: Swi tsale ehansi leswi u vonaka onge hi swona swiphiqo leswi ku karhataka malunghana ni vatswari va munghana wa wena wa vukati, ivi na yena a endla hilaha ku fanaka. Loko swi koteka, sungula hi ku tsala u ku: “Ndzi ehleketa leswaku . . . ” Kutani mi cincana maphepha ya n’wina. Havumbirhi bya n’wina ehleketani hi tindlela leti mi nga ha phofulelanaka ha tona leswi swi mi karhataka.
NTLHONTLHO WA VUMBIRHI:
Vatswari va munghana wa wena wa vukati va nghenelela eka xin’wana ni xin’wana evukatini bya n’wina naswona va mi nyika switsundzuxo leswi nga riki swa nkoka. Nelya, wansati la tekiweke wa le Kazakhstan u ri: “Mina ni nuna wa mina hi hete malembe ya nkombo hi ri karhi hi tshama ni vatswari vakwe. A ku tshama ku ri ni timholovo malunghana ni ndlela leyi hi kurisaka vana va hina ha yona, ndlela leyi ndzi swekaka ha yona hambi ku ri ku basisa. Ndzi vulavule ni nuna wa mina swin’we ni mana wakwe hi mhaka leyi kambe sweswo swi lo nyanyisa timholovo!”
Tsundzuka leswi:
Loko u nghenela vukati a wa ha ri ehansi ka vulawuri bya vatswari va wena. Ematshan’weni ya sweswo, Bibele yi vula leswaku “nhloko ya wanuna un’wana ni un’wana i Kreste; kasi nhloko ya wansati i wanuna,” ku nga nuna wakwe. (1 Vakorinto 11:3) Hambiswiritano, hilaha swi boxiweke hakona eku sunguleni ka xihloko lexi, mpatswa wu fanele wu xixima vatswari va wona. Entiyisweni Swivuriso 23:22 yi hi byela leswi: “Yingisa tata wa wena la ku velekeke, naswona u nga n’wi languteli ehansi mana wa wena hileswi a kuleke.” Kambe ku vuriwa yini loko vatswari va wena kumbe vatswari va munghana wa wena wa vukati va nga ri na mhaka na swona leswaku nuna hi yena nhloko ya ndyangu kutani va sindzisa leswaku ku tirha mavonelo ya vona?
Leswi u nga swi endlaka:
Ringeta ku twisisa leswaku i yini lexi endlaka leswaku vatswari va nghenelela evuton’wini bya vana va vona. Ryan loyi ku vulavuriweke ha yena eku sunguleni ka xihloko lexi u ri: “Minkarhi yin’wana vatswari va lava leswaku vana va vona va va katsa eka swiboho swin’wana leswi va swi endlaka.” Ku nghenelela ka vona ku nga va ku nga bohi naswona mi nga ha langutana na kona hi ku yingisa xikhutazo xa Bibele lexi nge: “Hambetani mi lehiselana mbilu ni ku rivalelana hi ku ntshunxeka loko un’wana a ri ni xivangelo xa ku vilerisiwa hi un’wanyana.” (Vakolosa 3:13) Nakambe ku vuriwa yini loko ku ri leswaku ku nghenelela ka vatswari va munghana wa wena wa vukati ku endla leswaku wena ni munghana wa wena wa vukati mi holova?
Mimpatswa yin’wana leyi tekaneke yi dyondze ku ka yi nga tihlanganisi ngopfu ni vatswari va yona. Leswi a swi vuli swona leswaku u fanele u vulavula na vona u hlundzukile. * Hakanyingi u fanele u swi kombisa hi swiendlo leswaku u rhangisa swilaveko swa munghana wa wena wa vukati. Masayuki wanuna la tekeke wa le Japani u ri: “Loko vatswari va vula mavonelo ya vona u nga hatliseli ku pfumelelana na wona. Tsundzuka leswaku u aka ndyangu lowuntshwa. Hikwalaho, sungula hi ku twa leswaku munghana wa wena wa vukati u titwa njhani hi mavonelo ya vona.”
RINGETA LESWI: Burisana ni munghana wa wena wa vukati hileswi swi endlaka leswaku ku nghenelela ka vatswari va n’wina evukatini bya n’wina swi vanga timholovo. Havumbirhi bya n’wina, swi tsaleni ehansi leswi mi nga laviki leswaku vatswari va n’wina va nghenelela eka swona ni ndlela leyi mi nga ta swi landzela ha yona, kambe hi hala tlhelo mi va xixima.
Minkarhi yo tala ku nga twanani ni vatswari va munghana wa wena wa vukati swi nga herisiwa hi ku ringeta ku twisisa xikongomelo xa vona naswona mi nga pfumeli leswaku sweswo swi mi holovisa. Malunghana ni mhaka leyi, Jenny u ri: “Minkarhi yin’wana loko mina ni nuna wa mina hi vulavula hi vatswari va hina a hi va twela vusiwana, naswona a hi swi vona leswaku hi ta va twisa ku vava loko hi tshamela ku vulavula hi ku nga hetiseki ka vona. Eku heteleleni, hi tshike ku vulavula hi ku nga hetiseki ka vona kambe hi tlhantlha xiphiqo lexi nga kona hi nkarhi wolowo. Leswi swi endle leswaku hi rhandzana swinene tanihi nuna ni nsati.”
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile.
^ ndzim. 14 Hakunene swa twisiseka leswaku loko vatswari va tikhoma hi ndlela yo biha naswona va nga hundzuki, vuxaka bya ndyangu byi nga onhaka.—1 Vakorinto 5:11.
^ ndzim. 19 Minkarhi yin’wana u nga ha lava ku vulavula hi xiphiqo xo karhi ni vatswari va wena kumbe va munghana wa wena wa vukati. Loko swi ri tano, swi endle hi xichavo ni hi moya wo rhula.—Swivuriso 15:1; Vaefesa 4:2; Vakolosa 3:12.
TIVUTISE . . .
Hi tihi timfanelo letinene leti vatswari va munghana wa mina wa vukati va nga na tona?
Ndzi nga va xixima njhani vatswari va mina hi hala tlhelo ndzi rhangisa swilaveko swa munghana wa mina wa vukati?


text:
XIENGETELO
Xini A Siku Ga Kulamula?
XANA u alakanya yini hi Siku ga Kulamula? A vanyingi va alakanya lezaku munwe ni munwe, a tibiliyoni ta vanhu ti ta nehiwa hi kulanzelana mahlweni ka xitshamu xa wuhosi xa Nungungulu. Kwalaho, a munhu ni munhu i ta lamuliwa. A vo kari va ta chachazelwa hi kuya paradiseni ga le tilweni, niku a vanwani va ta konelwa kuxaniseka ka pinzukelwa. Kanilezi, a Biblia gi wulawula zilo zo hambana nguvu ni lezo xungetano hi xikhati lexo. A Mhaka ya Nungungulu yi gi komba kota xikhati xa kutsumba ni kuwuyiselwa ka zilo, na ku nga hi xikhati xo tshisa.
Lomu ka Kuvululelwa 20:11, 12, hi gonza lezi mupostoli Johani a hlawutelisako zona a Siku ga Kulamula: “Nzi lo wona a xitshamu xa hombe xa wuhosi xo basa, ni loyi a tshamileko ka xona; a tilo ni misava zi lo tsutsuma nghoheni yakwe, a zi kumelwangi wutshamu. Nzi lo wona a vafileko, lava vahombe ni vatsongwani, na va yimile mahlweni ka xitshamu xa wuhosi, ku lo vululwa mabhuku. Ku lo vululwa ginwani bhuku gi nga bhuku ga wutomi; ni vafileko va lo lamulwa hi lezi zi tsalilweko mabhukwini hi mitiro yabye.” Himani a Mulamuli loyi ku wulawuliwako hi yena laha?
Jehova Nungungulu hi yena Mulamuli wa hombe wa vanhu. Kanilezi, yena i nyika munhu munwani a ntiro lowo wa kulamula. Maringano ni bhuku ga Mitiro 17:31, mupostoli Paule i wulile lezaku Nungungulu “i vekile a siku legi a ta nga lamula ha gona tiko hi kululama hi munhu a mu yimisileko.” A Mulamuli loye hi Jesu Kristu loyi a vuxilweko hi ka vafileko. (Johani 5:22) Hambulezo, xana gi ta sangula rini a Siku ga Kulamula? Xana gi ta teka xikhati muni?
A bhuku ga Kuvululelwa gi komba lezaku a Siku ga Kulamula gi sangula anzhako ka yimpi ya Har-Magedoni, a xikhati lexi a mafambisela ya Satani ma to ngha ma lovisilwe misaveni.* (Kuvululelwa 16:14, 16; 19:19-20:3) Anzhako ka Har-Magedoni, Satani ni madimoni yakwe va ta khotselwa nkeleni wa lieswila hi 1000 wa malembe. Nzeni ka xikhati lexo, a 144.000 wa zigatshomba za le tilweni zi tava valamuli zi tlhela zi “fuma zinwe na Kristu a 1000 wa malembe.” (Kuvululelwa 14:1-3; 20:1-4; Va Le Roma 8:17) A Siku ga Kulamula a hi ximaho xa xihatla xa siku ginwe ntsena. Gona gi teka a 1000 malembe.
Nzeni ka xikhati lexo xa 1000 wa malembe, Jesu i ta “lamula a vahanyako ni vafileko.” (2 Timote 4:1) “A vahanyako” va tava a “xidlemo xa tsanza-vahlayi” lexi xi to pona a Har-Magedoni. (Kuvululelwa 7:9-17) Mupostoli Johani kambe i wonile “a vafileko…na va yimile mahlweni ka xitshamu xa wuhosi” xa kulamula. Kota lezi Jesu a tsumbisileko, lava ‘va nga le zilahleni va tazwa a gezu [ga Kristu], va huma’ hi kuvuxiwa hi ka vafileko. (Johani 5:28, 29; Mitiro 24:15) Kanilezi, xana vontlhe va ta lamuliwa hi ka xiseketelo muni?
Hi kuyelana ni muwoniso wa mupostoli Johani, “ku lo vululwa mabhuku.” Ni “vafileko va lo lamulwa hi lezi zi tsalilweko mabhukwini hi mitiro yabye.” Xana lomu ka mabhuku lawo ku tsalilwe mitiro leyi a vanhu va yi mahileko kale? Ahihi, a kulamula ku nga ta seketelwa ka lezi a vanhu va zi mahileko mahlweni ka kufa kabye. Hi zi tivisa kuyini lezo? A Biblia gi ngalo: “Loyi a fileko i tirulwe kuonheni.” (Va Le Roma 6:7) Hi mawulela manwani, lava va vuxiwako hi ka vafileko va wuya kuhanyeni na va hi xiyinweni xi basileko. Hikwalaho, ko khwatsi a mabhuku ma yimela a zileletelo zinwani za Nungungulu. Kasi ku hanya kala kupinzuka, lava va ponako ka Har-Magedoni zinwe ni lava va vuxiwako hi ka vafileko va tava ni xilaveko xa ku ingisa milayo ya Nungungulu, a ku patsa ni zileletelo zontlhe za ziswa lezi zi kotekako lezaku Jehova a zi humesa nzeni ka 1000 wa malembe. Makunu, a vanhu va ta lamuliwa hi kuya hi lezi va to zi maha nzeni ka Siku ga Kulamula.
Nzeni ka Siku ga Kulamula a tibiliyoni ta vanhu ti tava ni xikhati xa ku sangula ku gonza xungetano hi kuranza ka Nungungulu kasi va ti zwananisa na kona. Lezo zi wula lezaku ku tava ni ntiro wa hombe wa kugonzisa. Hakunene, ‘a vaaki va misava va ta gonza kululama.’ (Isaya 26:9) Kanilezi, a hi vontlhe va to zi lava a ku ti zwananisa ni kuranza ka Nungungulu. A bhuku ga Isaya 26:10 gi ngalo: “Loku a wakubiha a rivalelwa, a nga gonzi ku maha kululama, ni lomu tikweni ga kululama i ta maha kubiha, a nga woni a wukulu ga Jehova.” A vakubiha va ta dawelwa magumo nzeni ka Siku ga Kulamula.—Isaya 65:20.
A kugumeseni ka Siku ga Kulamula, a vanhu lava va to pona va tava va ‘vukile’ kota vanhu vo mbhelela. (Kuvululelwa 20:5) Hizalezo, nzeni ka Siku ga Kulamula, a vanhu va ta wuyiselwa xiyinweni xabye xo sangula xa kumbhelela. (1 Va Le Korinte 15:24-28) Zonake ku tata a xikambelo xa kugumesa. Satani i ta tlhatlhiwa hi lomu makhotsweni yakwe a tlhela a nyikiwa a xikhati xo gumesa xa ku zama ku khohlisa vanhu. (Kuvululelwa 20:3, 7-10) Lava va to mu ala va ta amukela a kutatiseka ka xitsumbiso lexi xa Biblia: “A valulamileko va taga tshomba ya tiko, va aka ka gona kala kupinzuka.” Ina, a Siku ga Kulamula gi tava xikhati xa makatekwa ka vanhu vontlhe vo tsumbeka!
* Xungetano hi Har-Magedoni, maha wuxinji u wona Estudo Perspicaz das Escrituras, Volume 1, maphajina 711-2; Volume 2, maphajina 286-7; Ku Hlamulana Hi Matsalwa, maphajina 29-33; ni xipimo 20 xa bhuku Gandzela Xikwembu Xi Ri Xin’we Xa Ntiyiso, ma humesiwako hi Timboni ta Jehova.


text:
Xikongomelo xa hina xo rhanga i ku tsakisa vaxavi
hi ku humesa software ya risima hi nkarhi na hi ku phikelela.
Ku amukela ku cinca ka swilaveko, hambi se ku tsala software
swi fika emakumu. Matirhelo yo hatlisa no olova (agile) ma oka ku cinca
leswaku ku vuyerisa vaxavi.
Ku tshamela ro humesa software leyi tirhaka hi mfanelo,
ku sukela eka vhiki ku fikela eka n'wheti,
hi ri kari hi phewela eka minkarhi yo koma.
Van'wamabindzu ni vatsari va software va fanele ku tirhisana
masiku hinkwawo ku kondza xintirhwana (project) xi hela.
Ku aka swintirhwana hi vanhu va ntlhontlho.
Ku va nyika mbangu ni ku seketela loku lavekaka,
hi va tshemba leswaku va ta wu endla ntirho.
Loko u lava ku hundzisa hungu, n'wu byele hi nomu
leswaku swi ta hatlisa no tlhela u hlamuriwa hi xihatla.
Leswaku software ya tirha swi khoma "nambara"
loko hi hlela ku humelela kumbe ku tsandzeka.
Matirhelo yo hatlisa no olova ya susumeta ku hluvuka
loku nga ta hlayiseka. Vaphalari, vatsari va software, na vatirhisi va yona
va fanele ku famba hi rivilo rin'we ku ya no ya.
Loko hi tekela enhlokweni ku tirha hi vuswikoti
hi ta kota ku yisa emahlweni matirhelo ya xihatla no olova.
Ku olovisa swilo - vutshila byo endla leswi bohaka ntsena -
swi na nkoka lowukulu.
Makhomanelo ya software, swilaveko na vumbelo ra yona,
swi ta swi huma eka mintlawa yo tilulamisa hi yoxe.
Endzhaku ka xinkadyana, ntlawa wu hlela matirhelo
leswaku wu ta antswisa, ivi wu tiololoxa nakambe.


text:
Naa Ṱhanzi dza Yehova ndi Vhakriste?
Ee. Ri Vhakriste nga nṱhani ha zwiitisi zwi tevhelaho:
Ri lingedza u tevhela nga vhuronwane pfunzo dza Yesu Kristo na nḓila ye a tshila ngayo.—1 Petro 2:21.
Ri tenda uri Yesu ndi khoṋololo ya u tshidzwa, uri “
a huna u tshidzwa kha muṅwe, na hone tsini ha ḽiṱaḓulu a huna ḽiṅwe dzina ḽe ḽa ṋekedzwa vhathu, ḽiné ḽa pfi ri tshidzwe khaḽo’.”—Mishumo 4:12.
Musi vhathu vha tshi vha Ṱhanzi dza Yehova, vha a lovhedzwa dzinani ḽa Yesu.—Mateo 28:18, 19.
Ri rabela dzinani ḽa Yesu.—Yohane 15:16.
Ri tenda uri Yesu ndi Ṱhoho, kana we a vhewa uri a vhe na maanḓa kha vhathu vhoṱhe.—1 Vha-Korinta 11:3.
Naho zwo ralo, ro fhambana nga nḓila nnzhi na zwiṅwe zwigwada zwa vhurereli zwine zwa ḓivhidza Vhakriste. Sa tsumbo, ri tenda uri Bivhili i funza uri Yesu ndi Murwa wa Mudzimu, hu si tshipiḓa tsha Vhuraruthihi. (Marko 12:29) A ri tendi uri muthu u na muya u sa fi, uri hu na mutheo naho u ufhio Maṅwaloni wa u amba uri Mudzimu u tambudza vhathu heleni ya lini na lini kana uri vhane vha ranga phanḓa kha mishumo ya zwa vhurereli vha tea u ṋewa madzina ane a vha vhea vhuimoni ha nṱha u fhira vhaṅwe.—Muhuweleli 9:5; Hesekiele 18:4; Mateo 23:8-10.


text:
Naa Ṱhanzi dza Yehova vha a Tenda uri Zwithu Zwoṱhe zwo Sikwa nga Maḓuvha a Rathi a Vhukuma?
Hai. Ṱhanzi dza Yehova vha a tenda uri zwithu zwoṱhe zwo sikwa nga Mudzimu. Fhedzi a ri tendelani na muhumbulo wa uri zwithu zwoṱhe zwo sikwa nga maḓuvha a rathi a vhukuma. Ndi ngani? Nga ṅwambo wa uri mihumbulo ya vhathu vhane vha amba uri zwithu zwo sikwa nga maḓuvha a rathi a vhukuma, i lwisana na Bivhili. Ṱhogomelani tsumbo mbili dzi tevhelaho:
Vhulapfu ha maḓuvha a rathi a tsiko. Vhaṅwe vhane vha tikedza pfunzo ya tsiko vha amba uri maḓuvha a rathi a tsiko o vha e awara dza vhukuma dza 24. Fhedzi ipfi “ḓuvha” ḽo bulwaho Bivhilini ḽi nga amba tshifhinga tshilapfu.
—Genesi 2:4; Psalme ya 90:4.
Miṅwaha ya ḽifhasi. Vhaṅwe vhane vha tikedza pfunzo ya tsiko vha funza uri ḽifhasi ḽi na miṅwaha ya zwigidi zwi si gathi. Naho zwo ralo, u ya nga Bivhili, ḽifhasi na fhethu hoṱhe zwo vha zwi hone nga phanḓa ha maḓuvha a rathi a tsiko. (Genesi 1:1) Nga nṱhani ha zwenezwo, Ṱhanzi dza Yehova a vha lwisani na vhuṱanzi vhu pfalaho ha ṱhoḓisiso ya saintsi vhune ha sumbedza uri ḽifhasi ḽi nga vha ḽi na miṅwaha ya dzibilioni nga vhukale.
Naho Ṱhanzi dza Yehova ri tshi tenda kha tsiko, a ri lwisani na saintsi. Ri tenda uri saintsi ya vhukuma na Bivhili zwi a tendelana.


text:
Ndzi Nga Lwisana Njhani Ni Ndzingo?
Leswi u nga swi endlaka
Xo sungula, tsundzuka leswaku u fanele u byarha vutihlamuleri bya swiendlo swa wena ku nga khathariseki leswi vanghana va wena va swi endlaka.
Xa vumbirhi, kumisisa leswaku hi wihi ndzingo lowu nga ni matimba swinene eka wena.
Kutani, tivutise, ‘Xana ndzingo lowu wu tala ku ndzi hlasela rini?’ (Xana wu ndzi hlasela loko ndzi ri exikolweni, entirhweni kumbe kun’wana?) Ku tiva nkarhi lowu ndzingo wu talaka ku ku hlasela ha wona swi nga ha ku pfuna leswaku u wu papalata hi ku helela.
Sweswi, se u lunghekele ku teka goza. Nchumu wo sungula lowu u faneleke u wu endla i ku kuma ndlela leyi u nga wu balekelaka ha yona. (Hi xikombiso: Loko ku ri leswaku loko xikolo xi huma u tala ku hlangana ni swichudeni-kuloni leswi ku kucetelaka ku dzaha na swona, kumbexana u nga cinca ndlela yoleyo u famba hi yin’wana leswaku u nga ha hlangani na swona.) Ntiyiso wa mhaka: Vanghana lava ku kucetelaka ku endla swilo swo biha, a hi vanghana va xiviri.
I ntiyiso leswaku a wu nge swi koti ku papalata mindzingo hinkwayo. Siku rin’wana u nga ha langutana ni ndzingo wo karhi lowu nga ni matimba swinene u nga swi langutelanga. I yini lexi u nga xi endlaka?
Nchumu wa nkoka i ku tshama u lunghekile.
Xiya: Yesu a a swi tiva leswaku u yime kwihi malunghana ni mahanyelo. A a tiyimisele ku yingisa Tata wa yena minkarhi hinkwayo. (Yohane 8:28, 29) Kutani nchumu wa nkoka lowu u nga wu endlaka i ku tiva ka ha ri emahlweni leswaku u yime kwihi.
Xitoloveto. Ehleketa hi swivangelo swimbirhi leswi ku endlaka u lava ku papalata ndzingo lowu u talaka ku langutana na wona ni magoza mambirhi lawa u nga ma tekaka leswaku ma ku pfuna ku wu papalata.
Ha yini u pfumela ku lawuriwa hi van’wana? Endla swilo leswi u tivaka leswaku swi lulamile. (Vakolosa 3:5) Khongela eka Xikwembu leswaku xi ku pfuna u hambeta u endla tano.—Matewu 6:13.


text:
Moya-xiviri I Yini?
Nhlamulo ya Bibele
EBibeleni, rito “moya-xiviri” ri hundzuluxeriwe ku suka eka rito ra Xiheveru leri nge ne′phesh ni ra Xigriki leri nge psy·khe′. Hi ku kongoma rito ne′phesh ri vula “xivumbiwa lexi hefemulaka” kasi rito psy·khe′ ri vula “xivumbiwa lexi hanyaka.” * Kutani moya-xiviri i xivumbiwa hi xoxe, ku nga ri nchumu wo karhi endzeni ka xona lowu hambetaka wu hanya loko miri wu fa. Xiya ndlela leyi Bibele yi swi kombisaka ha yona leswaku moya-xiviri wa munhu hi yena hi byakwe:
Loko Yehovha Xikwembu a vumbe munhu wo sungula Adamu, Bibele yi vula leswaku u “ve moya-xiviri lowu hanyaka.” (Genesa 2:7) Adamu a a nga nyikiwanga moya-xiviri, kambe u ve moya-xiviri lowu hanyaka kumbe munhu.
Bibele yi vula leswaku moya-xiviri wu nga swi kota ku tirha, ku navela swakudya, ku dya, ku yingisa milawu ni ku khumba ntsumbu. (Levhitika 5:2; 7:20; 23:30; Deteronoma 12:20; Varhoma 13:1) Mintirho leyi hinkwayo yi endliwa hi munhu.
Xana moya-xiviri a wu fi?
E-e, wa fa. Tindzimana to tala ta Bibele ti vulavula hi moya-xiviri tanihi lowu faka. Hi leswi swikombiso swin’wana:
“Moya-xiviri lowu dyohaka—wona wu ta fa.”—Ezekiyele 18:4, 20.
Etikweni ra khale ra Israyele, ‘moya-xiviri a wu fanele wu dlayiwa’ tanihi nxupulo wa swidyoho leswikulu leswi wu swi endleke. (Eksoda 12:15, 19; Levhitika 7:20, 21, 27; 19:8) Munhu yoloye a a “ta dlayiwa.”—Eksoda 31:14.
Eka tindzimana tin’wana ta Bibele ku tirhisiwa rito leri nge “moya-xiviri lowu feke” ku kombetela eka ntsumbu loko munhu a file. (Levhitika 21:11; Tinhlayo 6:6) Hambileswi vuhundzuluxeri byo tala bya Bibele byi tirhisaka rito leri nge “ntsumbu” kumbe “munhu loyi a feke” eka tindzimana teto, Xiheveru xo sungula xi tirhisa rito leri nge ne′phesh kumbe “moya-xiviri.”
Rito “moya-xiviri” ri nga ha vula “vutomi”
Bibele yi tlhela yi tirhisa rito “moya-xiviri” tanihi mavizweni wa rito “vutomi.” Hi xikombiso, Yobo 33:22 yi tirhisa rito ra Xiheveru leri nge “moya-xiviri” (ne′phesh) tanihi leri kombetelaka eka leri nge “vutomi.” Hilaha ku fanaka, Bibele yi kombisa leswaku moya-xiviri wa munhu kumbe vutomi, swi nga ha va ekhombyeni kumbe swi lahleka.—Eksoda 4:19; Vaavanyisi 9:17; Vafilipiya 2:30.
Matirhiselo lawa ya rito leri nge “moya-xiviri” ma hi pfuna ku twisisa Genesa 35:18 leyi vulaka leswaku moya-xiviri “wu huma.” Xiga-ririmi lexi xi kombisa leswaku vutomi bya munhu a byi ri eku heleni. Vuhundzuluxeri byin’wana bya Bibele eka Genesa 35:18 byi hundzuluxele xiga lexi byi ku “a a ri kusuhi ni ku fa.”
Lomu dyondzo ya moya-xiviri lowu nga fiki yi humaka kona
Vukhongeri bya Vukreste lebyi pfumelaka eka dyondzo ya moya-xiviri lowu nga fiki a byi yi kumanga eBibeleni, kambe byi yi kume eka filosofi ya khale ya Magriki. Encyclopædia Britannica yi ri: “Loko Bibele yi vulavula hi moya-xiviri ni ku hefemula yi va yi kombetela eka nchumu wun’we, leswi kombisaka leswaku a ku na ku hambana exikarhi ka moya-xiviri ni miri. Tidyondzo ta vukhongeri bya Vukreste ta leswaku ku ni ku hambana exikarhi ka moya ni miri ti huma eka dyondzo ya khale ya Magriki.”
Xikwembu a xi swi lavi leswaku hi hlanganisa tidyondzo ta xona ni tifilosofi ta vanhu, to tanihi dyondzo ya ku nga fi ka moya-xiviri. Hikokwalaho, Bibele ya hi lemukisa: “Tivoneleni: swi nga ha endleka ku va ni un’wana loyi a nga ta mi phasa hi filosofi ni vuxisi bya hava hi ku ya hi ndhavuko wa vanhu.”—Vakolosa 2:8.
^ ndzim. 3 Hlaya buku leyi nge The New Brown, Driver, and Briggs Hebrew and English Lexicon of the Old Testament, eka tluka 659 ni buku leyi nge Lexicon in Veteris Testamenti Libros, eka tluka 627. Vuhundzuluxeri byo tala bya Bibele byi tirhisa marito lama nge ne′phesh na psy·khe′ hi ku ya hi mongo wa mhaka, hi ku tirhisa marito lama nge “moya-xiviri,” “vutomi,” “munhu,” “xivumbiwa” kumbe “miri.”


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Tshivenḓa (Venda)
- Shango ḽo vha ḽi na lulimi luthihi na kuambele kuthihi.
- Vha tshi pfulutshela thungo ya Vhubvaḓuvha, vha wana mudavhi shangoni ḽa Sineari, vha fhaṱa hone.
- Vha langana vha ri: Iḓani ri forome tshidina, ri tshi fhise tshi tswuke. Tshidina tsha mbo vha matombo avho a u fhaṱa, phulamavu ya mbo vha matope avho.
- Vha ri: Iḓani ri fhaṱe muḓi, na mutsheṱo mulapfu, une ṱhodzi yawo ya guma makoleni; hu vhe u ḓiitela dzina, uri ri sa ḓo balangana na shango ḽoṱhe.
- Yehova a mbo tsa a vhona muḓi na mutsheṱo une vhana vha vhathu vha khou u fhaṱa.
- Yehova a mbo ri: Nga ngoho, lushaka ulu ndi luthihi, vha amba luambo luthihi. Zwine vha khou ita afha, hu kha ḓi vha u ranga. Vha ḓo ṱuwa vha tshi ri: A hu na tshine tsha ri kunda.
- Litshani ri ye ri piringanye luambo lwavho, uri vha si tsha pfana.
- Huno Yehova a vha balanganya, vha ṱuwa henefho vha ya mashangoni oṱhe, vha si tsha fhaṱa uyo muḓi.
- Ndi zwine fhethu afho ha pfi Babele, ndi u ri phiringano, ngauri henefho ndi he Yehova a piringanya luambo lwa vhathu va shango, ndi he Yehova a vha balanganya na shango ḽoṱhe.
Source: Genesi (Tsiko). Bivhili. Ya Oṱhe Maṅwalo Makhethwa A Testamente Ya Kale Na A Testamente Ntswa. The Bible in Venda. Bible Society of South Africa, 1982.
Contributed by Wolfgang Kuhl
Information about Venda |
Tower of Babel in Venda
Tower of Babel in Bantu languages
Bemba,
Beti,
Bulu,
Chichewa,
Dawida,
Kamba,
Kinyarwanda,
Kirundi,
Kwanyama,
Lamba,
Lingala,
Lozi,
Luba-Katanga,
Luganda,
Luragooli,
Mbunda,
Ndebele,
Ndonga,
Northern Sotho,
Sango,
Sena,
Shona,
Southern Sotho,
Swahili,
Swati,
Tetela,
Tonga,
Tsonga,
Tswana,
Tumbuka,
Venda,
Xhosa,
Zulu
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
XiTsonga / Tsonga
- Misava hinkwayo yi hambeta yi vulavula ririmi rin'we ni ku va ni ntlawa wun'we wa marito.
- Kuteloko va ye etlhelweni ra le vuxeni, va hetelela va kuma rivala etikweni ra Xinara, va tshama kona.
- Kutani va byelana, va ku: "Tanani! A hi bakeni switina hi swi hisa." Kutani va tirhisa switina ematshan'weni ya ribye, ni nhlaka ematshan'weni ya ndzhope.
- Kutani va ku: "Tanani! A hi tiakeleni muti ni xihondzo lexi nhlohlorhi ya xona yi nga ta fika ematilweni, naswona a hi tiendleleni vito ra ndhuma, hikuva hi nga tshuka hi hangalasiwa ehenhla ka vuandlalo bya misava hinkwayo."
- Kutani Yehovha a rhelela ku ya vona muti ni xihondzo lexi vana va vanhu va xi akeke.
- Endzhaku ka sweswo Yehovha a ku: "Waswivo! I vanhu van'we naswona hinkwavo va vulavula ririmi rin'we, kutani va sungula ku endla leswi. Phela, sweswi ku hava lexi nga va tsandzaka loko vo anakanya ku xi endla.
- Tana sweswi! A hi rhelele hi fika hi pfilunganya ririmi ra vona leswaku va nga twisisani loko va vulavula."
- Ku suka kwalaho Yehovha a va hangalasela ehenhla ka vuandlalo bya misava hinkwayo, kutani hakatsongotsongo va tshika ku aka muti.
- Hi yona mhaka leyi wu thyiweke vito ra Babele, hikuva Yehovha u pfilunganye kwalaho ririmi ra misava hikwayo, naswona ku suka kwalaho Yehovha u va hangalasele ehenhla ka vuandlalo bya misava hinkwayo.
From: Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima
Tower of Babel in Bantu languages
Bemba,
Beti,
Bulu,
Chichewa,
Dawida,
Kamba,
Kinyarwanda,
Kirundi,
Kwanyama,
Lamba,
Lingala,
Lozi,
Luba-Katanga,
Luganda,
Luragooli,
Mbunda,
Ndebele,
Ndonga,
Northern Sotho,
Sango,
Sena,
Shona,
Southern Sotho,
Swahili,
Swati,
Tetela,
Tonga,
Tsonga,
Tswana,
Tumbuka,
Venda,
Xhosa,
Zulu
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family


text:
Xigonzo 9
Xana a ngango wa wena wu nga li kumisa kuyini litsako?
1. Hikuyini a kuchada ku nga ka lisima lezaku a ngango wuva ni litsako?
A mahungu yo saseka mata hi ka Jehova, a Nungungulu wo tsaka, loyi a lavako lezaku a mingango yiva ni litsako. (1 Timote 1:11, NM) Hi yena a nga vanga wukati. A ku chada hi kuya hi nayo za lisima kasi a ngango wu tsaka hakuva zi vanga xiyimo xi nene xa ku wundla kona vanana.Xana Nungungulu i gi wonisa kuyini a wukati? Yena i lava lezaku giva kubohana ka pinzukelwa ka wanuna ni wasati. A maKristu ma fanele ku lanzela a milayo ya tiko xungetano hi ku tsalisa muchado.
Xana Nungungulu i gi wonisa kuyini wukati? Yena i lava lezaku giva kubohana ka pinzukelwa ka wanuna ni wasati. Jehova i lava lezaku a vanuna ni vasati va tsumbeka ka vanghana vabye va wukati. (Maheberu 13:4) Yena wa venga a kutlhatlhiwa ka wukati. (Malaki 2:16) Kanilezi wa vumelela a maKristu lezaku ma tlhatlha wukati ma tlhela ma chada ni munwani munhu loku a munghana wabye wa wukati a maha wubhayi.
2. Xana a nuna ni sati va fanele ku khomanisa kuyini?
Jehova i vangile a wanuna ni wasati lezaku a munwe ni munwani a tatisa lezi zi kiyelako ka munwani. (Genesisi 2:18) Kota hloko ya ngango, a nuna i fanele ku teka wutihlamuleli ga ku hlayisa a ngango wakwe hi tlhelo ga nyama ni ku wu gonzisa xungetano hi Nungungulu. I fanele ku kombisa liranzo li nga hiko lo xengetela ka sati wakwe. A vanuna ni vasati va fanele ku ranzana va tlhela va kombisana xichawo. Kota lezi a vanuna vontlhe ni vasati vontlhe va nga mbhelelangiko, za lisima a ku gonza ku tsetselelana kasi ku a ngango wuva ni litsako.
3. Xana u fanele ku tsukula wukati loku mu nga hi na litsako?
Loku mu yimisana ni zikarato wukatini ga nwina, nwina va vambiri mu fanele ku ti karatela ku khomana hi liranzo. (1 Va Le Korinte 13:4, 5) A Mhaka ya Nungungulu a yi kuci munhu lezaku a hambana ni munghana wakwe wa wukati kota ndlela ya ku lulamisa zikarato za zi tsongwani.
4. Vanana, zini lezi Nungungulu a mu alakanyelako?
Jehova i lava lezaku muva ni litsako. Yena i mu nyika a wusungukati ga chukwana ka gontlhe xungetano hi lezi mu faneleko ku hanyisa zona wusweni ga nwina. I lava lezaku mu vuneka hi wutlhari ni kubuva ka vapswali va nwina. (Va Le Kolosi 3:20) Jehova i lava kambe lezaku mu kuma litsako la ku mahela zilo a Muvangi wa nwina ni N’wana wakwe.
5. Vapswali, xana a vana va nwina va nga li kumisa kuyini litsako?
Mu fanele ku ti karatela ku lavela vana va nwina a zakuga, yindlu, ni tinguwo. (1 Timote 5:8) Kanilezi, kasi ku a vana va nwina va kuma litsako, mu fanele ku va gonzisa kambe a ku ranza Nungungulu ni ku gonza ka yena. (Va Le Efesusi 6:4) A xikombiso xa nwina xa ku ranza Nungungulu xa zi kota ku khumba a timbilu ta vana va nwina. Loku yi seketelwa ka Mhaka ya Nungungulu, a gonziselelo ya nwina ya zi kota ku cica a kupima ka vana va nwina lezaku kuva ku nene.
A vanana va vuneka loku mu va tiyisa ni ku va dzunza. Kanilezi va na ni xilaveko xa ku kawukiwa ni ku layiwa. A gonziselelo leyo ya va vikela ka mahanyela lawa ma zi kotako ku va tsona litsako. (Mavingu 22:15) Hambulezo, a kulaya loko a ku faneli kuva ka tihanyi kutani ka xapi.
A Timboni ta Jehova ti humesa mabhuku yo hlaya lawa ma tsalelwako nguvunguvu ku vuna vapswali ni vana vabye. A mabhuku lawo ma seketelwa ka Biblia.


text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Endlani Leswaku Mi Tlhela Mi Tshembana
Steve *: “A ndzi nga swi ehleketi leswaku Jodi a nga endla vuoswi. A ndzi nga ha n’wi tshembi. A ndzi nge swi koti ku hlamusela ndlela leyi a swi ndzi tikela ha yona ku n’wi rivalela.”
Jodi: “Ndza xi tiva xivangelo lexi endleke leswaku Steve a nga ha ndzi tshembi. Swi ndzi tekele malembe yo tala ku kombisa leswaku ndza tisola.”
BIBELE yi pfumelela vanhu ku endla xiboho xo dlaya vukati kumbe ku nga byi dlayi ntsena loko vanghana va vona va vukati va endle vuoswi. * (Matewu 19:9) Steve loyi a tshahiweke laha henhla, u endle xiboho xo va a nga byi dlayi vukati. Yena na Jodi a va tiyimisele ku hlayisa vukati bya vona. Hambiswiritano, hi ku hatlisa va kume leswaku sweswo a swi vula swo tala ku tlula ku va va hambeta va tshama swin’we. Ha yini? Hikuva leswi va swi vuleke laha henhla swi kombisa leswaku vuoswi lebyi Jodi a byi endleke byi endle leswaku va nga ha tshembani. Tanihi leswi ku tshembana swi nga swa nkoka eka vatekani, havumbirhi bya vona a va fanele va tikarhatela ku endla leswaku va tlhela va tshembana.
Loko wena ni nkataku mi tikarhatela ku hlayisa vukati bya n’wina endzhaku ko va ni xiphiqo lexikulu xo tanihi ku endla vuoswi, swi le rivaleni leswaku mi langutane ni ntlhontlho lowukulu. Eka tin’hweti to hlayanyana to sungula endzhaku ka loko u kume leswaku nkataku u endle vuoswi swi nga ha endleka swi ku tikela swinene. Kambe u nga swi hlula! Xana mi nga endla njhani leswaku mi tlhela mi tshembana? Ndzayo leyi kumekaka eBibeleni yi nga pfuna. Xiya swiringanyeto swa mune leswi landzelaka.
1 Mi Nga Fihlelani Nchumu.
Muapostola Pawulo u tsale a ku: ‘Leswi se mi cukumeteke mavunwa, vulavulani ntiyiso.’ (Vaefesa 4:25) Mavunwa, timhaka leti nga riki ntiyiso lowu heleleke ni ku miyelelana swi nga endla leswaku mi nga ha tshembani. Kutani mi fanele mi vulavula hi ku ntshunxeka naswona mi nga fihlelani nchumu.
Eku sunguleni, wena ni nkataku mi nga ha va mi hlundzuke swinene lerova mi nga swi lavi ku bula hi vuoswi lebyi un’wana wa n’wina a byi endleke. Kambe eku heteleleni mi fanele mi bula hi leswi endlekeke. Mi nga ha hlawula ku ka mi nga vulavuli hi vuxokoxoko hinkwabyo, kambe ku papalata mhaka yoleyo a hi vutlhari. Jodi loyi a tshahiweke laha henhla u ri: “Eku sunguleni a swi ndzi tikela ku vulavula hi mhaka yoleyo. A ndzi tisola hi mbilu ya mina hinkwayo naswona a ndzi lava ku rivala hi yona.” Hambiswiritano, ku nga vulavurisani hi mhaka leyi swi vange swiphiqo. Ha yini? Steve u ri: “Leswi Jodi a nga swi lavi ku vulavula hi mhaka leyi, swi endle leswaku ndzi ya emahlweni ndzi nga ha n’wi tshembi.” Loko a ehleketa leswi hundzeke, Jodi u ri: “Ku ka ndzi nga vulavuli ni nuna wa mina swi endle leswaku ndzi nga yi rivali mhaka leyi.”
Swi le rivaleni leswaku bulo rihi na rihi malunghana ni ku va un’wana wa n’wina a endle vuoswi ri nga ha va leri vavaka. Debbie loyi nuna wakwe Paul, a endleke vuoswi ni matsalana wakwe, u ri: “A ndzi ri ni swivutiso swo tala, swo tanihi leswi nge, U swi endlise ku yini? Ha yini a endle tano? Xana a va vulavula ha yini? A ndzi tshama ndzi karhatekile emoyeni, ndzi anakanya ha swona nkarhi na nkarhi ni ku tivutisa swivutiso swo tala loko nkarhi wu ri karhi wu famba.” Paul u ri: “Swa twisiseka leswi a hi pfa hi holova mina na Debbie. Kambe minkarhi hinkwayo a hi phahlelana mariyeta. Ku va hi nga fihlelani nchumu loko hi bula swi endle leswaku hi va ni vun’we.”
Xana u nga endla njhani leswaku u nga hlundzuki loko mi bula? Tsundzuka leswaku xikongomelo-nkulu a hi ku xupula nkataku kambe i ku dyondza eka xiendlo xexo ni ku tiyisa vukati bya n’wina. Hi xikombiso, Chul Soo ni nkatakwe, Mi Young, va kambisise vuxaka bya vona endzhaku ka loko Chul Soo a endle vuoswi. Chul Soo u ri: “Ndzi kume leswaku a ndzi tshama ndzi khomekile hi timhaka ta mina. Nakambe a ndzi tikarhatela ku tsakisa vanhu van’wana ni ku endla leswi van’wana a va lava leswaku ndzi swi endla. Nkarhi wa mina wo tala a ndzi wu tirhisela vona. Hikwalaho ka sweswo, a ndzi nga heti nkarhi wo tala ni nkatanga.” Leswi swi endle leswaku Chul Soo na Mi Young va endla mindzulamiso leyi hi ku famba ka nkarhi yi va pfuneke ku tiyisa vukati bya vona.
RINGETA LESWI: Loko u nga tshembekanga eka nkataku, tshika ku tiyimelela kumbe ku n’wi sola. Byarha vutihlamuleri bya swiendlo swa wena. Loko nkataku a ku dyoherile, u nga hokoloki loko u vulavula na yena kumbe u tirhisa marito lama tlhavaka. Loko u papalata mavulavulelo yo tano, u ta endla leswaku nkataku a ya emahlweni a vulavula na wena hi ku ntshunxeka.—Vaefesa 4:32.
2 Tirhisanani.
Bibele yi ri: “Vambirhi va antswa ku tlula un’we.” Ha yini? “Hikuva va ni hakelo leyinene ya ku tikarhata ka vona. Hikuva loko un’we wa vona o wa, loyi un’wana a nga pfuxa munghana wakwe.” (Eklesiasta 4:9, 10) Nawu wolowo wu tiyisile ngopfu-ngopfu loko mi tikarhatela ku endla leswaku mi tlhela mi tshembana.
Loko wena ni nkataku mi tirhisana, mi nga endla leswaku mi tlhela mi tshembana evukatini bya n’wina. Hambiswiritano, havumbirhi bya n’wina mi fanele mi tikarhatela ku sirhelela vukati bya n’wina. Loko un’wana ni un’wana a ringeta ku langutana ni mhaka leyi a ri swakwe, entiyisweni mi ta va mi tivangela swiphiqo leswi engetelekeke. Mi fanele mi langutana tanihi vanhu lava tirhisanaka.
Sweswo hileswi Steve na Jodi va swi kumeke. Jodi u ri: “Swi teke nkarhi kambe mina na Steve hi tirhisanile leswaku hi tiyisa vukati bya hina. A ndzi tiyimisele ku ka ndzi nga ha tlheli ndzi n’wi twise ku vava ko tano. Kambe hambileswi Steve a a twe ku vava, a a tiyimisele ku ka a nga swi pfumeleli leswaku vukati bya hina byi fa. Siku ni siku, a ndzi lava tindlela to n’wi tiyisekisa hi vutshembeki bya mina naswona u ye emahlweni a ndzi kombisa rirhandzu. Hikwalaho ka sweswo, ndzi ta tshama ndzi ri karhi ndzi n’wi tlangela.”
RINGETANI LESWI: Havumbirhi bya n’wina, tiyimiseleni ku tirhisana eku endleni ka leswaku mi tlhela mi tshembana evukatini bya n’wina.
3 Sivani Mikhuva Ya Khale Hi Leyintshwa.
Endzhaku ko lemukisa vayingiseri vakwe hi vuoswi, Yesu u va tsundzuxe a ku: “Kutani, loko tihlo rero ra wena ra xinene ri ku khunguvanyisa, ri xokole u ri cukumeta ekule na wena.” (Matewu 5:27-29) Loko u nga tshembekanga eka nkataku, xana u nga ehleketa hi swiendlo kumbe malangutelo lawa u faneleke u ma cinca leswaku u sirhelela vukati bya wena?
Swi le rivaleni leswaku u fanele u tshika ku tihlanganisa ni munhu loyi u endleke vuoswi na yena. * (Swivuriso 6:32; 1 Vakorinto 15:33) Paul loyi a tshahiweke eku sunguleni, u cince xiyimiso xakwe xa ntirho ni nomboro yakwe ya selfoni leswaku a nga ha tihlanganisi ni wansati yoloye. Hambiswiritano, matshalatshala yakwe ma tsandzekile ku endla leswaku wansati yoloye a nga ha swi koti ku tihlanganisa na yena. Paul a tiyimisele ku endla leswaku yena ni nsati wakwe va tlhela va tshembana hiloko a tshika ntirho wakwe. U tlhele a tshika ku tirhisa selfoni yakwe kutani a tirhisa ya nsati wakwe. Xana matshalatshala yakwe ma tirhile? Nsati wakwe Debbie u ri: “Ku hundze malembe ya tsevu ndza ha vilerisiwa hileswaku wansati yoloye a nga ha ringeta ku tihlanganisa na yena. Kambe sweswi ndza n’wi tshemba Paul leswaku a nge hluriwi hi ndzingo wolowo.”
Loko ku ri wena loyi a nga ni nandzu, u nga ha tlhela u boheka ku cinca vumunhu bya wena. Hi xikombiso, u nga ha va u ri ni mukhuva wo tlanga hi rirhandzu ni vanhu van’wana. Loko swi ri tano, “[hluvula] vumunhu bya khale ni mikhuva ya byona.” Siva mikhuva ya wena ya khale hi leyintshwa leyi nga ta endla leswaku nkataku a ku tshemba. (Vakolosa 3:9, 10) Xana ndlela leyi u kurisiweke ha yona yi endla leswaku swi ku tikela ku kombisa rirhandzu? Hambiloko swi vonaka swi tika eku sunguleni, kombisa nkataku leswaku wa n’wi rhandza u tlhela u n’wi tiyisekisa. Steve u ri: “Jodi a a tala ku ndzi kombisa leswaku wa ndzi rhandza hi ku va a ndzi khoma naswona nkarhi na nkarhi a ku eka mina, ‘Ndza ku rhandza.’”
U ta va u endla kahle loko u byela nkataku xin’wana ni xin’wana malunghana ni mintirho ya wena ya siku ni siku. Mi Young loyi a boxiweke eku sunguleni, u ri: “Chul Soo a a tikarhatela ku va siku ni siku a ndzi byela xin’wana ni xin’wana lexi endlekeke esikwini rero, hambileswi swo tala swa swona a swi nga ri swa nkoka, leswaku a ringeta ku ndzi kombisa leswaku ku hava lexi a ndzi tumbetelaka xona.”
RINGETANI LESWI: Havumbirhi bya n’wina mi nga vutisana leswaku hi swihi swiendlo leswi nga ha pfunaka leswaku mi tlhela mi tshembana. Swi xaxameteni kutani mi swi endla. Nakambe mi nga ha katsa ni swiendlo swin’wana leswi havumbirhi bya n’wina mi nga ha tiphinaka ha swona.
4 Rivalela Hi Ku Helela.
U nga hatliseli ku gimeta hileswaku se i nkarhi wo va u sungula ku hanya onge hiloko swilo hinkwaswo se swi vuyele exiyin’weni xa swona. Swivuriso 21:5 yi lemukisa yi ku: “Un’wana ni un’wana la hatlisaka ngopfu, hakunene u ta wela eku pfumaleni.” Swi ta teka nkarhi—kumbexana malembe—leswaku mi tlhela mi tshembana.
Loko nkataku a ku xengile, tinyike nkarhi wo va u n’wi rivalela hilaha ku heleleke. Mi Young u ri: “A ndzi ehleketa leswaku a swi tolovelekanga ku va wansati a tsandzeka ku rivalela nuna wakwe loyi a nga tshembekiki. A ndzi nga swi twisisi leswaku ha yini a hlundzuka nkarhi wo leha. Hambiswiritano, loko nuna wa mina a nga tshembeki eka mina, ndzi swi twisisile leswaku ha yini swi tika ku n’wi rivalela.” Ku rivalela—ni ku tshembana—swi va kona hakatsongo-tsongo.
Hambiswiritano, Eklesiasta 3:1-3 yi vula leswaku ku ni “nkarhi wa ku horisa.” Eku sunguleni, u nga ha vona onge i swinene ku ka u nga n’wi byeli nkataku ndlela leyi u titwaka ha yona. Loko u endla tano, a swi nge ku pfuni ku endla leswaku nkataku a tlhela a ku tshemba. Leswaku u lulamisa ku onhaka loku veke kona eka vuxaka bya n’wina, rivalela nkataku kutani sweswo u swi kombisa hi ku va u n’wi phofulela leswi nga emianakanyweni ya wena ni ndlela leyi u titwaka ha yona. Nakambe khutaza nkataku leswaku a ku byela leswi n’wi tsakisaka ni leswi n’wi karhataka.
U nga ehleketi hi swilo leswi nga ta ku endla u hlundzuka swinene. Tikarhatele ku hlula vukarhi. (Vaefesa 4:32) U nga ha kuma swi pfuna ku anakanyisisa hi xikombiso xa Xikwembu. Xi twe ku vava swinene loko vagandzeri va xona va le Israyele wa khale va xi xandzukela. Yehovha Xikwembu u tifanise ni munhu loyi a xengiweke hi munghana wakwe wa vukati. (Yeremiya 3:8, 9; 9:2) Kambe a nga ‘karihanga hilaha ku nga riki na makumu.’ (Yeremiya 3:12) Loko vanhu vakwe va hundzuke hi mbilu hinkwayo kutani va tlhelela eka yena, u va rivalerile.
Eku heteleleni, loko havumbirhi bya n’wina mi enerisekile leswaku ku endliwe ku cinca loku faneleke eka vuxaka bya n’wina, mi ta titwa mi sirhelelekile. Kutani ematshan’weni yo hambeta mi dzikisa mianakanyo ya n’wina eka ku va mi sirhelela vukati bya n’wina, mi nga yi dzikisa eka tipakani tin’wana. Hambiswiritano, tivekeleni nkarhi wo va nkarhi na nkarhi mi kambisisa nhluvuko wa n’wina. Kambe mi nga tibyeli leswaku se mi thwasile. Tlhantlhani swiphiqo leswitsongo mi tlhela mi tiyisekisana hi xiboho xa n’wina.—Vagalatiya 6:9.
RINGETA LESWI: Ematshan’weni yo endla leswaku vukati bya wena byi va hi ndlela leyi a byi ri ha yona, tivone u ri karhi u aka vuxaka lebyintshwa ni lebyi tiyeke.
U Nga Va La Humelelaka
Loko minkarhi yin’wana u nga tiyiseki leswaku u ta humelela, tsundzuka leswi: Xikwembu i Musunguri wa lunghiselelo ra vukati. (Matewu 19:4-6) Hikokwalaho, hi mpfuno wa xona, u nga endla leswaku vukati bya wena byi va lebyi humelelaka. Mimpatswa hinkwayo leyi boxiweke laha henhla yi tirhise ndzayo ya vutlhari leyi nga eBibeleni naswona yi swi kotile ku sirhelela vukati bya yona.
Sweswi se ku hundze malembe yo tlula 20 Steve na Jodi va ve ni xiyimo xo tika eka vuxaka bya vona. Loko Steve a hlamusela ndlela leyi a byi kondleteleke ha yona vukati byakwe, u ri: “Hi endle ku cinca lokukulu endzhaku ka loko hi sungule ku dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha. Mpfuno lowu hi wu kumeke a wu ri wa nkoka. Hikwalaho ka sweswo, hi swi kotile ku tiyisela minkarhi yoleyo ya mangava.” Jodi u ri: “Ndzi titwa ndzi katekisiwe swinene leswi hi koteke ku tiyisela enkarhini wolowo wa mangava. Hi ku dyondza Bibele swin’we ni ku endla matshalatshala yo tala, sweswi hi ni ntsako evukatini bya hina.”
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile.
^ ndzim. 5 Leswaku u kuma mpfuno wo endla xiboho xo tano, vona minkandziyiso ya Xalamuka! ya April 22, 1999, tluka 6 na August 8, 1995, matluka 10 na 11.
^ ndzim. 17 Loko ku ri hileswaku minkarhi yin’wana a swi koteki ku n’wi papalata (ku fana ni loko u ri entirhweni), u fanele u vulavula na yena hi timhaka leti bohaka ntsena. U fanele u tihlanganisa na yena laha ku nga ni vanhu van’wana naswona nkataku u fanele a swi tiva.
TIVUTISE . . .
Xana a ku ri swihi swivangelo swo va ndzi endla xiboho xo sirhelela vukati bya mina ku nga khathariseki vuoswi lebyi nkatanga a byi endleke?
Hi tihi timfanelo letinene leti ndzi tivonaka eka nkatanga sweswi?
Xana a ndzi ri kombisa njhani rirhandzu hi tindlela letitsongo loko mina ni nkatanga hi nga si tekana naswona ndzi nga tlhela ndzi swi endla njhani sweswo?