text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Matewu 8:1-34
8 Loko a rhelerile entshaveni u landzeriwe hi mintshungu leyikulu.2 Kutani, maswivo, ku fika munhu la nga ni nhlokonho+ a n’wi nkhinsamela, a ku: “Hosi, loko u swi lava, u nga ndzi basisa.”3 A tshambuluta voko rakwe, a n’wi khumba, a ku: “Ndza swi lava. Basisiwa.”+ Kutani hi ku hatlisa a basisiwa, nhlokonho yakwe yi suka.+4 Kutani Yesu a ku eka yena: “Tiyiseka leswaku a wu byeli munhu,+ kambe famba u ya tikombisa eka muprista,+ kutani u humesa nyiko+ leyi Muxe a yi leriseke, leswaku byi va vumbhoni eka vona.”5 Loko a nghena eKapernawume,+ ndhuna ya vuthu yi ta eka yena, yi n’wi kombela6 yi ku: “Nkulukumba, nandza wa mina wa xinuna u latiwile endlwini hikwalaho ka ku oma swirho, wa xaniseka swinene.”7 A ku eka yena: “Loko ndzi fika ndzi ta n’wi hanyisa.”8 Ndhuna ya vuthu yi angula yi ku: “Nkulukumba, a swi ndzi faneli leswaku wena u nghena ehansi ka lwangu ra mina, kambe vula rito ntsena, kutani nandza wa mina wa xinuna u ta hola.9 Hikuva na mina ndzi munhu loyi a vekiweke ehansi ka vulawuri, ndzi ni masocha lama nga ehansi ka mina, naswona loko ndzi ku eka rin’wana, ‘Khoma ndlela,’+ ra yi khoma, kasi loko ndzi ku eka rin’wanyana, ‘Tana,’ ra ta, niloko ndzi ku eka hlonga ra mina, ‘Endla leswi,’ ra swi endla.”10 Loko a twa sweswo, Yesu a hlamala kutani a ku eka lava va n’wi landzelaka: “Ndzi mi byela ntiyiso, Ku hava ni un’we eIsrayele loyi ndzi nga n’wi kuma a ri ni ripfumelo+ lerikulu swonghasi.11 Kambe ndza mi byela leswaku vo tala lava humaka etindhawini ta le vuxeni ni le tindhawini ta le vupela-dyambu+ va ta ta kutani va vurhama etafuleni swin’we na Abrahama na Isaka na Yakobe emfun’weni+ wa matilo;+12 kasi loko ku ri vana va mfumo+ va ta cukumeteriwa ehandle emunyameni. Kwalaho hi laha ku rila ni ku getsela ka meno ya vona ku nga ta va kona.”+13 Kutani Yesu a ku eka ndhuna ya vuthu: “Famba. A swi endleke hi ku ya hi ripfumelo ra wena.”+ Hiloko nandza wa xinuna a hola hi nkarhi wolowo.14 Kutani Yesu, loko a fika endlwini ya Petro, a vona mana+ wa nsati wakwe a etlele a karhatiwa hi ku hisa ka miri.+15 A khumba voko+ rakwe, ku hisa ka miri ku n’wi sukela, ivi a pfuka a sungula ku n’wi tirhela.+16 Loko ri perile, vanhu va n’wi tisela vanhu vo tala lava nga ni madimona; kutani a hlongola mimoya hi rito, naswona a hanyisa hinkwavo lava a va nga pfukanga kahle;17 leswaku ku hetiseka leswi nga vuriwa hi Esaya lowa muprofeta, a ku: “Yena u teke mavabyi ya hina ni ku rhwala swifo+ swa hina.”18 Loko Yesu a vona ntshungu wu n’wi rhendzerile, a lerisa leswaku wu ya etlhelweni lerin’wana.+19 Kutani ku ta mutsari un’wana a ku eka yena: “Mudyondzisi, ndzi ta ku landzela kun’wana ni kun’wana laha u lavaka ku ya kona.”+20 Kambe Yesu a ku eka yena: “Timhungubye ti ni micele ni tinyenyana ta tilo ti ni byetlelo, kambe N’wana wa munhu a nga na ndhawu yo veka nhloko yakwe.”+21 Kutani un’wana wa vadyondzisiwa a ku eka yena: “Hosi, ndzi pfumelele ndzi rhanga hi ku ya lahla tatana.”22 Yesu a ku eka yena: “Hambeta u ndzi landzela, u tshika vafi va lahla vafi va vona.”+23 Kuteloko a khandziya byatso,+ vadyondzisiwa vakwe va n’wi landzela.24 Kutani waswivo, lwandle ri sungula ku kariha ngopfu, lerova byatso byi funengetiwa hi magandlati; kambe, yena a a etlele.+25 Hiloko va fika va n’wi pfuxa,+ va ku: “Hosi, hi ponise, ha lova!”26 Kambe a ku eka vona: “Ha yini mi ri ni rhumbu, n’wina lava nga ni ripfumelo leritsongo?”+ Kutani, loko a pfuka, a tshinya mheho ni lwandle, hiloko ku va ni ku rhula lokukulu.+27 Vanhu volavo va hlamala va ku: “Xana loyi i munhu muni,+ loyi hambi timheho ni lwandle swi n’wi yingisaka?”28 Loko a fika etlhelweni lerin’wana, etikweni ra Vagadara,+ u hlangane ni vavanuna+ vambirhi lava nga ni madimona va huma exikarhi ka masirha-bako ya xitsundzuxo, va ri ni tihanyi letikulu, lerova a ku pfumaleka ni munhu la nga ni xivindzi xo hundza hi gondzo rero.29 Kutani, maswivo, va huwelela, va ku: “Xana hi ni mhaka yihi na wena, N’wana wa Xikwembu?+ Xana u tele ku ta hi xanisa+ ku nga si fika nkarhi lowu vekiweke?”+30 Kambe ekulenyana na vona a ku ri ni ntlhambi wa tinguluve to tala ti ri eku dyeni.31 Kutani madimona ma sungula ku n’wi kombela ma ku: “Loko u hi hlongola, hi rhumele entlhambini wa tinguluve.”+32 Kutani a ku eka wona: “Fambani!” Hiloko ma huma ma ya etingulubyeni; kutani waswivo, ntlhambi hinkwawo wu tsutsuma wu wela eriweni elwandle, wu fela ematini.+33 Kambe varisi va baleka, va ya emutini, va vika hinkwaswo, ku katsa ni mhaka ya vavanuna lava a va ri ni madimona.34 Kutani waswivo, muti hinkwawo wu huma wu ya hlanganisa Yesu; naswona loko va n’wi vonile, va n’wi kombela hi matimba leswaku a suka emigangeni ya vona.+


c: text/html

text:
Va chaya Hlengweni, tshama hansi. Magezi definitely inherited the spirit of the late Sam Sikiza. Anixaveleli ya ha khomi that 06’ Tsonga Electro style na those drum kicks to rhandiwa hi vachayi va ka Nkovani (Tiko). Ku chayiwa according to footwork ya Xibelani na Makhwaya, hi swona swiendlaku ku munhu a tsandeka ku tshamiseka loko ku ri ku beni risimu ra muxaka lowu.
“… Whe ngwadleni
Mha ni ku xaveleli whe ngwadleni
Mha ni xaveleli n’wanuna whe chomi
Na mha ni xaveleli mahuzo
U nga xaveleli n’wanuna whe chomi
Na mhe a ni xaveleli n’wasati
Mha ni xi xaveleli…”
Download: Magezi Chauke – Anixaveleli

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rixaka: Tsonga
Nyimba: Hlengwe
Mfungho (Totem): Humba, Xinyori (Xikatsa xa Humba) na Ndzilo
Ndzin’wani: Xihlengwe na Xitshwa [Xitsonga]
Matiko: South Africa, Zimbabwe, na Mozambique
Swivongo: Cawuke (Chauke/Chawuke), Mavasa (Mabasa), Sono-Hlungwani, Makondzo (Makondo), Nkanyana etc.
Xitlhokovetselo xa Vahlengwe:
“Hi Vahlengwe va Xinyori xa humba, Xioki xa Ndzilo, wa Nyoxi, wa Malwana, wa Xisakamimpfi Malilwana (ndzolonyana), wa Ntsandza Chavani, ndzi chava mahika wa mumu wa tolo, wa vukolokoco maribyeni, hlazani mahula homu, madyaswambisi!”
Va ka Cawuke i Vahlengwe, Hlengwe swi vula rifumu; Vahlengwe i yin’wani ya tinyimba letikulu eka rixaka ra Vatsonga. Vito ra vona ri huma hi leswo van’wana va nge, Vahlengwe a va nga tivi ndzilo, a va dya nyama yimbisi. Kutani Cawuke (Mantsena) a oka eka vo kokwa yena va ka Sono (van’wana va ri u lo yiva kunene) ndzilo hi xinyorhi xa mhumba a baleka, hi laha va nge, “Cawuke ca humba” (Cawuke swi vula xioki xa ndzilo).
Kambe van’wana va rungula swin’wana, va ku a hi ndzilo lowu va ka Cawuke va nga yivela va ka Sono, va vula ku i vuhosi. Hikuva Zinjhiva hosi ya ka Sono a a vabya, kutani a humesa ndzalama ya vukosi (van’wana va ri a a ri Maledza). Kutani a ku eka n’wana wa yena wa xisati la tekiwake hi va ka Cawuke: “Dyisa n’wana wa wena ndzalama ya vuhosi, a ta fuma tiko ra hina ra ka Sono”. Ivi N’waZinjivha a teka a dzalama a yi chela eka xinyorhi xa humba, a yi fihla. Loko Zinjhiva a fa, va ka Sono va lava ndzalama va nga yi kumi. Va vitana n’wana wa vona lowa xisati, va vutisa ku ndzalama yi ye kwi, a ku; “A ndzi yi tivi, ndzi nga wansati, yi tiva hi n’wina.”
Hi loko a lava mirhi a hlambisa n’wana wa yena ha yona, a n’wi mitisa ndzalama yi tshama endzeni, a ku: “Swi n’wi ringene (swo fuma tiko)”… A vitana va ka Cawuke ni va ka Sono, a va komba n’wana, va nkhonza hikuva munhu loko a mite ndzalama ya vuhosi, va khale a va chava, a va fanele ku pfumela. N’wana loyi a ku ri Mantsena, a ku ri enkuweni wa Mavungu, eSongotani.
Mutsari A. A. Jaques u hlamusela nakambe ku, va ka Cawuke van’wana va humile Xingondweni. Rito Xingondweni, loko ri vula ndhawu, kumb loko ri vula munhu, ri na ndzhukano ngopfu. I rito leri tirhisiwaka ku nyefula vanhu lava humaka ehenhla ka nambu wa Save, mutsari u ri tirhisile handle ko ri twisisa, ku nga tiko ra Save, le ka Manwato.
Vahlengwe va yile edzongeni, va hundza tiko ra ka Maputsu, va ya fika le ku vuriwaka ka Zulu namutlha. Va vuyile nakambe, va ya ka Maputsu va pela nambu wa Nkomati va vuyela eN’walungwini exikarhi ka Nkomati na lwandle. Va ya emahlweni, va pela nambu wa Vembe, va tsemakanya tiko ra Valenge (Van’wani va vula valenge ku i Vacopi), va siya Vadzonga ni Vanhlave, edzongeni, va ya fika enambyeni wa Save, va wu pela nakambe. Va vuyele edzongeni va ri karhi va hlongola Vanyayi, va ya kuma va ka Valoyi. Va ri va lwile ngopfu na vona ku ya fika enyimpini leyi ku nga dlayiwa Muheni tata wa Xikwalakwala na Pambulo (Tihosi ta Valoyi). Ku sukela nkarhi lowu va tekanile ni va ka Valoyi.
Rixaka ra ka Cawuke i rixaka lerikulu ngopfu, tiko ra Vahlengwe ri kumeka na ri nava exikarhi ka mindzilikani ya tiko ra Mozambique na Zimbabwe, ku ya eN’walungwini. Lavaya va nga sala le namutlha ku nga ka Zulu, va tivula va ka Mabaso, Myiyo na Hlengwa (Hlenga).
Xitlhokovetselo xa Vahlengwe va ka Myiyo (Ndzilo):
“AmaThong’amahle AmaThong’amnyama avus’abafileyo
AbakoGasa bayayivuma lendaba
Singwazi…
Ilindamkhonto
Mabasa/Mabaso
Matshisa
Tshawuke
Bhakwane
Ntimeni
Sivumane saMatsena
Sinyorinyori sahumba
Abathwal’uMlilo ngeNkumba
Mtotobi kaNkumba
Nkumba kaDengezane
uNdaleka owayelenkani yotshongolo
Thina sehlula amabhunu elezibhamu zawo”
TIHOSI TA KA CAWUKE
- Xinyori – Tata wa Bangwana, a nga tata wa Mantsena (Cawuke) na Madzive
Mangule, Masivamele na Xigombe i van’wani va vana va Matsena:
- Mangule – u nyikiwe tiko exikarhi ka nambu wa Mawunje na Musapa, hansi ka nambu wa Save. Hi kona ku nga fa va Ximizi le Mapungana, a dlaya hi Vanyayi enyimpini. Mangule, hi yena tata wa Zarhi, hosi leyikulu hi vurhena na ndhuma, eka tihosi ta Vahlengwe.
- Masivamele – na yena a pandzeriwa xitikwani exikarhi, vito ra Masivamele ri sukela ka ku a a kanela timhaka ta huvo a sivamile.
- Xigombe – u nyikiwile xikarhi ka Vembe na Mawunje, Ku sukela ka Sengwe ku ya fika Bileni. Tiko ra Xigombe hi rona ri endlaka ndzilikani na Vahlave va ka Mavunda, le ka nambu wa Xigombe.
Zarhi
Eka tihosi ta Vahlengwe, Zarhi wa Mangule wa Mantsena wa Bangwana, hi yena a nga lwa ngopfu tinympi to kuma misava. Zarhi a ku ri hosi ya nkoka ngopfu, a yi nga huheriwi hi munhu, a yi chaviwa hi tinxaka to tala, to huma Europe, Asia na leti a a akelene na tona, ngopfu rixaka ra Vanyayi. Vanyayi a va chava ngopfu Zarhi, hi leswi a va tiva ndhuma ya yena yo haxa valala hi tinyoxi kumbe hi ndzilo. A ku ri munhu wo titumbeta nguofu, ku fana na tata wakwe Mangule.
Tiko ra Zarhi a ri suka enambyeni wa Save, ku ya fikela evuxeni bya le mahlanganeni ma Save na Lundi.
Hambi hi kwalomuya ka malembe ya vo 1775, Zarhi a ku ri hosi yo tiveka hi matimba na vutlharhi, na ntokoto wa swa vuxavisi. Vaxavisi va tiko ra Zarhi a va nga kanganyisiwi, tani hi loko hosi a yi va yimelela no va sirhelela. Zarhi a kuri wanuna wo leha, wa ntima wo dzika. U vile na vana vo tala swinene, lava va nga yisa emahlweni va kurisa mfumu wa Vahlengwe, va wu anamisa eka misava leyi sukaka elwandle ku ya fika Zimbabwe. Zarhi, loko vana va yena va kuma misava, a a va veka tani hi tihosi, a va dyondzisa ku fuma hi vutlharhi, ku endla vuxavisi na ku lwa. Van’wani va vana va Hosi Zarhi i Mihingo, Mavhuve, Makununje, Salani, Cid’oko, Matshovele, Tshovani na Cimise.
Mihingo
Mihingo, i n’wana Zarhi loyi a nga sala a tamela nhonga ya vuhosi bya tata wa yena, na yena a ku ri nhenha leyikulu.
Vana va Muhingo i Chisa, Makalani na Banga; hinkwato leto i tihosi ta ndhuma ta Vahlengwe.
- Banga, n’wana Mihingo, u ake ntsindza wa yena kusuhi na le mahlanganini ma nambu wa Save na nambu wa Honde, le Chipinga, endzhaku ka loko a pele nambu wa Lundi loko a suke emarhumbini, la namutlha ku vuriwaka Gonarezhou National Park, ku nga xiphemu xa Limpopo Trans-National Park. Hosi Banga, i un’wani wa lava nga tekeriwa marhumbi ma vona loko Valungu va lave ku endla ntanga wa swiharhi.
Tiyindlu ta Vukosi eAfrika Dzonga:
- Nyimba ya Vinzuwana yi fuma yindlu ya ka Mkhomi.
- Nyimba ya Ximize yi fuma yindlu ya ka Mphakati.
- Nyimba ya Mihingo yi fuma yindlu ya ka Mudavula.
- Nyimba ya Tshovani yi fuma yindlu ya ka Mtiti.
MARHAVI YA XIVONGO XA KA CAWUKE
Va ka Cawuke va na swivongo leswi nga marhavi ma xivongo, swin’wani swa swona hi leswi:
- Chavani
- Xitlhangu
- Ntlati
- Phikela
- Mudavula
- Xid’oko
- Mahenye
- Matekani
- Maceme
- Humula
- Mahlungu
- Matsemani
VANHU VA NDHUMA VAVAHLENGWE
- Thomas Hasani Chauke: Xiyimbeleri, tlhelo nsini eka vuyimbeleri bya Xitsonga eAfrika Dzonga.
- Cidalia Chauke: Holobye wa Timhaka ta Rimbewu, Vuhlayiseki Bya Vana eMozambique.
- Justin Chauke: Mulweri wa ntshuxeko, tlhelo nhenha ya tiko, eZimbabwe.
- Khensani Madlome: Mudyondzisi wa Xitsonga eUniversity of Zimbabwe.
- Thomas Chauke: Xiyimbeleri xa ndhuma xa le Afrika Dzonga
To contribute to the subject submit content to admin@vivmag.co.za
U nga hlaya:
Swivongo Swa Vatsonga, AA Jaques, Sasavona Publishers
Hlengweni: The History of the Hlengwe of the Lower Save and Lundi Rivers


text:
JW Library
JW Library i progreme ya le nawini leyi endliweke hi Timbhoni ta Yehovha. Yi katsa vuhundzuluxeri byo tala bya Bibele swin’we ni tibuku ni tibroxara to dyondza Bibele ha tona.
Layiburari Ya JW Leswi Kumekaka
Dyondza ndlela yo tirhisa leswi kumekaka eka app leyi.
Leswi Tshamelaka Ku Vutisiwa—Layiburari Ya JW (Android)
Kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi tshamelaka ku vutisiwa.
Sungula Ku Tirhisa JW Library—iOS
Dyondza ku tirhisa swiyenge swa JW Library eka switirhisiwa swa iOS.
Ndlela Yo Khwatihata Marito—iOS
Dyondza ndlela yo khwatihata marito eka progreme ya JW Library eka switirhisiwa swa iOS.
Leswi Tshamelaka Ku Vutisiwa—Layiburari Ya JW (iOS)
Kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi tshamelaka ku vutisiwa.
Leswi Tshamelaka Ku Vutisiwa—Layiburari ya JW (Windows)
Kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi tshamelaka ku vutisiwa.


text:
The Tsonga nation has a special relationship with alcohol; it is this intimate relationship that has seen alcohol feature in most Tsonga ceremonies. When a Tsonga child is born, we inform the ancestors using Vuputsu. When it’s time for initiation the same applies, we also use alcohol during marriage ceremonies, and after a funeral ku na byalwa bya tipiki.
Here is a list of Tsonga alcoholic drinks and ingredients
Vuputsu (Beer)
Some refer to it as Mqomboti (borrowed from Nguni) instead of Vuputsu ya Xitsonga.
Swikhendzhakhendzhani (Ingredients) swo endla Vuputsu:
- Puncwana (Mapa)
- Comela
- Mati
Eka siku ro sungula, ku tekiwa mapa ya swekiwa na comela laha swi virisiwaka. Loko swi virile swi hundzuke pungula swi tekiwa swi horisiwa. Loko swi horiswile eka siku leri landzelaka ku cheriwa comela kambe leswaku byi twalela.
Byi vekiwa eka makhuwana laha byi swekisiwiwaka loko byi nga enelanga, eka siku ra vunharhu ku ta kambiwa leswaku xana byi endlile phiriva ke. Loko byi endlile hi laha eka siku ra vumune ku nga ta kambiwa leswaku xana byi virile ku ringanela leswaku byi nga hlutiwa. Loko byi ringanerile bya hlutiwa no cheriwa emakhuwanini leswaku byi ta nwiwa.
Eka minkarhi yo tala eka miganga ya Vatsonga ku na munhu loyi a dumeke hi ku ringa. Hi yena a nga ta vula leswaku byi enerile ku vanhu va nga tikhalambisa hi byona.
Swimbyanyana (Bread Beer)
Laha ku tekiwa xikwa xi lovekiwa kutani loko se rixa xi tlutiwa laha ku humaka byalwa lebyi vitaniwaka leswaku I ximbyanyana.
Vukanyi (Marula Wine)
Modern alcohol made hi Vukanyi i Amarula.
Swikhendzhakhendzhani (Ingredients) swo endla Vukanyi:
- Mihandzu wa nkanyi
- Mati
Ku sunguriwa ku rhoteriwa mankanyi, ya hlengeletiwa laha loko ya enerile leswaku ya nga tirha. Vatswatsi va ta tshama hansi varhumbula, laha hi kona laha ku tekiwaku vundzeni bya Nkanyi ku siyiwa mongo. Timongo titlhela tinghenisiwa eka xibye tikamiwa hi mati ku endlela leswaku hikwabyo vundzeni bya suka. Loko ku hetiwa kwalaho timongo ta nekiwa ku endlela leswaku ku ta deviwa loko se tiomile.
Loko ku hetiwile ku rhumbula, hi loko se byi vekiwa siku, eka siku ra vumbirhi hi laha hi kumaka kona lebyo nyanganya lebyi nwiwaka hi majaha lawa tsongo na lavo nghena kereke. Endzhaku ka sweswo, lebyiya byin’wana byi ta yimeriwa byi hundzuka lebyo bava eka masiku manharhu kumbe ku tlula, laha se byi hundzukaka mbafi. Lebyi hi byona lebyo bava ku fana na xiyakayani na swona byi tshembiwile swinene eka ku aka miti. Leswi swiendliwa hi leswi vavanuna va tiyaka (sexual power) loko va nwile byona.
Vucema (Palm wine)
Swikhendzhakhendzhani (Ingredients) swo endla Vucema:
- Vucema byi huma eka Hanga (Tree).
Hanga ri tsemiwa nhompfu ku sala xigodo leswi endlaka leswaku ku huma mafi ya Hanga. Leswi I endlelo leri fanaka na loko sinya wu huma mafi (mupfu) kasi eka Hanga ku huma Vucema.
Vucema byi kangeteriwa kunene byi karhi byi thona, endzhaku ka 3 to 5 wa tiawara byi ringana 2 wa malitara. Ku vila ka byona a ku teki nkarhi wo leha.
Ku ya emahlweni ku pfatlanya xilondza xa Hanga I ku engetela ka ku thona ka vucema. Vucema byi nga ringana ku tiko hikwarho ri xurha hi tilitara titsongo. Vucema byi na vukarhi swinene.
Alcohol abuse is not cool.
Contribute to this post, ku na byalwa hi nga byi rivala? #Mapha!
Image: Gazankulu Republic


text:
“Ririmi i mpfumawulo lowu nga rimintsu ra rixaka.”
Namutlha, siku ra 21 Nyenyanyana, i siku leri tlangeriwaka emisaveni hinkwayo, tani hi siku ra ririmi ra manana. Hi ku ya hi Huvo ya Nhlangano wa Matiko yo Kondletela Dyondzo, Vutshila na Ndzhavuko (UNESCO), nkoka wa siku leri, i ku “kondletela mapfhumba mo kucetela ku hlayisiwa no sirheleriwa ka tindzimi leti vulavuriwaka hi vanhu hinkwavo la misaveni”.
Handle ka sweswo, nkoka wa siku leri, i ku lemukisa vanhu va misava ku amukela vukona bya tindzimi to hambana hambana, no teka ku hambana ka tindzimi tani hi ku fuwa ka misava. Swi na nkoka loko vinyi va ririmi va ri hlayisa, va ri xixima, va ri hluvukisa, va tlhela va ri paluxa. Ku hlayisa, ku xixima, ku hluvukisa no paluxa ririmi ra Xitsonga, i vutihlamuleri bya Vatsonga. Ku hava loyi a nga hlayisaka, no hluvukisa ririmi ra vambe loko vinyi va rona va nga endli tano. Ku rhandza ririmi ra manana, a swi vuli ku u fanele u venga no avanyisa vanhu hi ku ya hi ririmi. Rhandza ririmi ra wena, u tlhela u xixima vukona bya tindzimi ta vambe.
Vulavula ririmi ra wena na u nga chavi, tsala hi ririmi ra wena eka Swiyenge swa Vuhlanganisi swo fana na Facebook na Twitter; tirhisa ririmi ra wena eka swiphato, tirhisa ririmi ra wena eka vuyimbeleri, a hi nandzu, na swona, u nga chavi, u nga tichavi.
Ririmi a ro tirha ntsena ku hundzisa hungu, kambe, hi rona xigandlo lexi fungaka rixaka.
Matimba ya ririmi, ya le ka rixaka leri tinyungubyisaka hi ririmi ra rona. Loko vinyi va ririmi va nga tinyungubyisi hi ririmi ra vona, ririmi rero ri hela matimba, ra fa. Ku fa ka ririmi, i ku fa ka rixaka.


text:
Afrika
Afrika i tiko-nkulu ra vumbirhi hi vukulu naswona i ro sungula hi ntalo wa va aki, ku landzela Axiya. Ku fikela kwalomu ka 30.2 wa timiliyoni ta km²) kuhlanganisa na swihlala leswi rhendzeleke, ri funengeta kwalomu ka 6% wa misava na 20.4% wa vundhzawu hinkwabyo bya misava.[2] Kwalomu ka 1,201 wa timiliyoni ta vanhu (kusukela hi lembe ra 2005)[3] e tindhzawini ta 61, ri yimila kwalomu ka 14.2% wa nthsungu wa misava. Tiko-nkulu leri ri rhendzeriwe hi Lwandle ra Meditera e nwalungwini, Suez Canal na lwandle ro tshuka enwalungwini bya vuxa, lwandle ra Indiya u dzongeni ra vuxa, na lwandle ra Atlantiki e vupela-dyambu. Kuni 53 wa matiko, kuhlanganisa na Madagascar na swihlala leswi tsongo.
Ntsengo wa malembe ya vaaka tiko ra Afrika, wukomba leswaku kuna vantshwa votala etikweni-nkulu leri kutlula amtiko-nkulu man'wana;[4][5] Malembe ya vukhale eka hafu ya vaaka tiko hilembe ra 2012 akuri 19.7, kasi ntsengo lowu awuri 30.4 loku kulangutiwa vanhu va misava hinkwayo.[6] Algeria hi rona tiku leri kulu eAfrika kuya hi kuanama, kasi Nayjeriya hiyona yingana vaaka tiko votal kutlula matiko man'wana ya Afrika. Tiko-nkulu leri ra Afrika, ngopfungopfu Nkava ya Afrika, hiyona leyi ku pfumeriwaka leswaku vanhu vu tumbuluke ku suka kona, naswona ku kumeke marhambu yotala ya vanhu vakhale endzhawini leyi, lama tikombaka mari na malembe ya kwalomu ka 200,000 hivukhale,[7] Afrika yi tsemiwa hi ntila wa equator naswona tiko-nkulu leri ri hlanganisa tinguva hinkwato kusukela e dzongeni kuya a n'walungu.[8]
Afrika yina switikwana swo tala, mindzhavuko na tindzimi to tala. Eka nguva ya vukolonyi matiko ya Yuropa ma kwetlembetanile mahlurisana ku phanga na kufuma kwalomu ka matiko hinkwawo ya Afrika. Afrika rina tindzhawu, ti ikhonomi, vuxaka bya matimu na swiyimso swa tihulumendhe swo hambana hambana. Hambiswiritano, matiko yo tala ya Afrika wa manguva lawa maha tinyanga ma fidzula ya vukolonyi bya lembe xidzana ra vu 20. Matiko ya Afrika ma ringete ku tirhisiana hi ku simeka Nhlangano wa matiko ya Afrika, leyi ngana ntsindza wa yona eAddis Ababa.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ "World Population" - POPULATION REFERENCE BUREAU - (2016 WORLD POPULATION DATA SHEET)
- ↑ Sayre, April Pulley. (1999) Africa, Twenty-First Century Books. ISBN 0-7613-1367-2.
- ↑ "World Population Prospects: The 2006 Revision" United Nations (Department of Economic and Social Affairs, population division)
- ↑ Washington Post
- ↑ Harry, Njideka U. (11 September 2013). "African Youth, Innovation and the Changing Society". Huffington Post.
- ↑ ABDOULIE JANNEH (April 2012). "item,4 of the provisional agenda – General debate on national experience in population matters: adolescents and youth". UNITED NATIONS ECONOMIC COMMISSION FOR AFRICA. Retrieved 15 December 2015.
- ↑ Homo sapiens: University of Utah News Release: 16 February 2005
- ↑ Visual Geography. "Africa. General info". Retrieved 24 November 2007.


text:
Mutsonga wa Valenge (N’wanati), Akani Simbine, u endli matimu eDoha hi ku va Mu-Afrika-Dzonga wo sungula ku hlula eka mphikizano wa rivilo wa 100m eka Diamond League. Na a nga se endla matimu eQatar, hi n’wheti ya Nyenyankulu, Akani Simbine u endli matimu ePitori hi ku tsutsuma 100m hi 9.92 sec, ku nga nkarhi lowu wu nga eka xiyimo xa vumbirhi emisaveni hinkwayo.
Hi wa vuntlhanu (05) wa Nyenyankulu, Akani Simbine u hlamarise misava hinkwayo, hambi va BBC swi va vivini loko a hlula va matsune va rivilo – Justin Gatlin, Andre De Grasse, Asafa Powell na Kim Collins hi 9.99 sec.
Akani Simbine, hi ti ba xifuva hi wena!
Mulenge wa rivilo!
Mudyi wa mintsumbula na munyantsi
Wa vito ro chaviwa,
hi lava nga emahlweni
na lava nga endzhaku ka wena
Nyeleti ya vuxa!
Nganakani ya vatsutsumi
Nkwembu wa rivilo
loko u fika emakumu
u ku; Mun’wani a ti hi ta tsutsumisana!
Photo: EPA/ Noushad Thekkayil


text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) September 2015
Nkandziyiso lowu wu ni swihloko leswi dyondziwaka evandlheni ku sukela hi October 26 ku ya ka November 29, 2015.
Xana Wa Wu Fikelela Mpimo Wa Vukulu Lebyi Nga Bya Kreste?
Hi fanele hi ya emahlweni hi endla nhluvuko hi tlhelo ra moya ku nga khathariseki leswaku hi ni nkarhi wo tanihi kwihi hi tirhela Yehovha.
Xana Ripfalo Ra Wena Ri Ku Kongomisa Hi Ndlela Leyinene?
Twana ndlela leyi ri nga ku pfunaka ha yona ku endla swiboho swa vutlhari malunghana ni vutshunguri, vuhungasi ni ntirho wo chumayela.
“Yimani Mi Tiyile eRipfumelweni”
Hi nga dyondza yini malunghana ni ripfumelo hi ku va Petro a fambe ehenhla ka mati?
Yehovha U Swi Kombisa Njhani Leswaku Wa Hi Rhandza?
Xana swa ku tikela ku twisisa kumbe ku pfumela leswaku Yehovha wa hi rhandza?
Hi Nga Swi Kombisa Njhani Leswaku Ha N’wi Rhandza Yehovha?
Hi fanele hi n’wi rhandza swi suka embilwini.


text:
Amerikha ya le Dzongeni
Amerikha ya le Dzongeni i tiko-nkulu leri kumekaka eka halufu ya misava ya vupela dyambu bya le dzongeni. Naswona ringa vonaiwa tani hi tiko-nkulu ra switikwana swa Amerikha wa ririmi ra xilatina.[1][2] Matirhisele ya rito, tiko-nkulu ra Amerikha yale dzongeni, masungule ku andza kutlula rito, "matiko ya Amarikha wa xilatina", naswona leswi swi endliwe hi nhluvuko wa tiko ra Brazil.[3]
Tiko-nkulu leri ri angarheliwa evupela dyambu hi lwandle ra Phasifiki na lwandle ra Atlanthiki e n'walungu nale vuxeni; kasi e n'walungu ri angarheliwa hi tiko-nkulu ra Amerikha wa le N'walungu na Lwandle ra Kharibhiyeni. Tiko-nkulu leri rina matiko ya khume mbirhi.
Amerikha ya le Dzongeni yina ku anama ka kwalomu ka 17,840,000 wa ti Skwemitara. Ntsengo wa vaaka tiko va rona a wu kumbeteriwa kwalomu ka 371,090,000 hi lembe ra 2005. Tiko-nkulu leri ira vumune hi ku anama, (kulandzela Axiya, Afrika na Amerika wa le N'walungu) naswona i ravunthlanu hi ntalo wa vaaka tiko (Endzhaku ka Axiya, Afrika, Yuropa na Amerikha wa le N'walungu). Tiko ra Brazil hirona leri teleke vaaka tiko kutlula man'wana eka tiko-nkulu leri, rilandzeriwa hi Colombiya, Argentina, Venezuwela na Peru. Eka ma lembe lama hakuhundzaka, Brazil yi kote ku teka vurhangeri eka ta mabindzu na ikhonomi, eka tiko nkulu leri.
Mindzhavuko na mahanyele ya vaaka tiko varona masukela eka vanhu vosungula varona na minjhekanjhekisano leyiveke kona exikarhi ka vona na vakolonyi vale Yuropa, kuhlanganisa na mahlonga lama fikeke kusuka e Afrika. Hikwalaho ka malembe yotala ya mimfumo ya vukolonyi bya Yuropa, vaaka tiko va tiko-nkulu leri va vulavula xiphutukezi na xipanichi.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ "South America". Encyclopædia Britannica.
- ↑ "Map And Details Of All 7 Continents". worldatlas.com. Retrieved September 2, 2016. "In some parts of the world students are taught that there are only six continents, as they combine North America and South America into one continent called the Americas."
- ↑ ""Unveiling the South American Balance" in Estudos Internacionais, 2(2): 215-232. | Luis L Schenoni". Academia.edu. 1970-01-01. Retrieved 2016-12-08.


text:
NoticeboardActions
- ${title}
Noticeboard
Transport Month
On the road tips
Tani hi loko hi ri ekusuhi na minkarhi ya makhisimusi, Munghana Lonene fm u kombela vachayeri ku va na vuxiya-xiya emagondzweni no landzelela switsundzuxo leswi leswaku mi ta chayela mi hlayisekile:
- Vonani leswaku movha wa n’wina wu hlayisekile leswaku na swona wu le nawini; mi nga ha thlela mi wu yisa eka lava va nga tiyisisaka leswaku wu lulamerile ku famba na vuhlayiseki bya wona
- tshamani mi ri na vuxiya-xiya no ya emahlweni loko mi chayela
- Chayelani hi rivilo leri nga fanela
- Mi siya mpfhuka exikarhi ka n’wina na movha lowu mi nga salana endzhaku na wona
- Vonani leswaku vana va hlayiseka na swona va bohile mabandi ya vuhlayiseki
- Papalata timholovo ta le magondweni
#Transport Month
ADVERTISEMENT
NoticeboardActions
- ${title}


text:
Freddy Masingi u velekiwe hi lembe ra 1973, ivi a sungula ku yimbelela swa professional hi 1997 la nga humesa chom na chom no.1; tinsimu ta kona hi leti nga tata album ya Thomas Mzamani yo sungula. U humesile album ya Thomas Mzamani, Xuma, hi 1998; laha hi kona Matshwa a nga kota ku dhuma no humesa vuswikoti eka ntirho wakwe.
“Jaha leri a ri hundzula risimu kuva xitorhi, hikuva loko ku ya huma Papahulu no.2 a hi la ku twa ku se vale kwihi Papahulu….”
Matshwa a famba na minkarhi, a landzelela mahungu; famba yingisela Beauty eka album ya Boti na N’anga. Cosatu va yi hlongole namuntlha, n’hweti leyi taka ku huma album yi katse na swona. Masingi a kota ku tiendlela swivulavulelwa na swivuriso hi marito ya yena; famba yingisela Homu ya Mkhwakhwa ka Ntsinda Bagdad, kumbe Xidyondzeki xa mbara.
Swivuriso swa Matshwa Bemuda:
- Homu ya mkhwakhwa yi dya na maphepha
- Swifana no dodela xipene u ri na mukhuhlwana
- Ku zavalaza swi fana no hisa dulu
- Loko u lava ku humelela wo kanya mbilu
- Hi nga ringana mindzhuti tinqondho a tiringani
- Ku pfumala mali a hi ku pfumala nqhondho
- Ku wisa ka miehleketo I ku jumiwa hi vurhongo
- Loko munhu a fuya mbuti u tibyeli ku u la ku dya nyama
- Vusiwana a ni byi mamanga bya xitshuketani
Mathswa a kota ku paketela marito ya yena hi ndlela ya xiyimo xa le henhla hi ku tirhisa marito ya Xitsonga lawa hi ma rivaleke no tirhisa swilo kumbe minchumu leyi hi nga yi tiveki. I mani a tiva miroho ya Dziyariye? I mani a tiva deledele ku nga se huma ‘Vavanuna va tele’? Rinsimu rin’wana na rin’wana ra nhenha leyi a ri ri na xivuriso kumbe xivulavulelwa xa Xitsonga na xa “Ximathswa” lexi hi nga se xi twaka helo kambe xivulavula.
Loko a ya lova, Matshwa u yimbeleli eka:
- Takwe – 10 albums
- Ta Gezani Mzamani – 5 albums
- Ta Mhakamhakeni – 4 albums
- Ta Vhimba-mkhwama – 4 albums
- Ta Mzamani wa Jack – 1 album
Ivi a pfuneta ku humesa album ya:
- Eckson Maluleke – album yo sungula
- Mayanda
- Suglen (u vuyise Sunglen ka vuyimbeleri bya Xitsonga), mi ta tsundzuka ‘Jerusalema’
- Percy Mfana – “Va ka Magomani”.
Leswi u swi endle hi less than 10 years; Matshwa u hundzile emisaveni a ri na 33 wa malembe.
Ni kombeni muphati kumbe muyimbeleri la nga tirhisa Xitsonga hi ndlela leyi jaha leri ri nga swi endlisa xi swona hi nkarhi wuntsongo na yena a ha ri ntsongo. Ni kombela mi ni komba ntangha ya yena hi swa vuyimbeleri?
Loko ho rivala nhenha leyi hi tava hi ri swidyondzeki swa timbara swi rivalaka vito ra Hluphela hikuva na tidigiri!
Compiled by Mzamani Makondo


text:
Ntivo-mbangu
Ntivo-mbangu i dyondzo ya mbangu, ku anama, kumanyana, kuhambeta na ku akelana loku nga kona exikarhi ka vanhu na ndhzawu la ha Misaveni, ngopfu-ngopfu swi hlawulekisi ku hlanganisa na ku hangalaka ka swivumbiwa leswi hanyaka laha misaveni, kuhlanganisa vanhu na mbuyelo wa migingiriko ya vona e ka ndhzawu leyi va akeke eka yona. Riviti geography ri tekiwa e ka Xigiriki Yn (ge) kumbe Yaιa (gaia) ("Misava") na Ypaφeιv (graphein) ("mbhonya"). Mbangu-vu ako byi langutisa Ntivo-vuthlarhi hi Misava (leswi nkarhi wu nwana swi vuriwaka Ntivo-vuthllarhi hi ntumbuluko wa misava). Leswi swi nyika vutivi hi, Maxelo na Vuako bya misava. Ntivo-mbangu wa vanhu wu hlanganisa vufuwi, tipolotiki na mindhzavuko hi ku yelana na mbangu naswona byi langutisa Ntivo-vuthlarhi hi mahanyele ya vanhu kumba swi hlawulekisi leswingariki swa vu ako bya misava. Byi hlahluva ndlela leyi vanhu va tolovelaka no tirhisa mbangu/vuako hayona. Vativi-mbangu va thlela va dyondza hi misava kuyelana na Ndzendzeleko wa misava na vuako hinkwabyo na leswi misava yi khumbekake hakona(kufana na Maxelo, Mimoya ya le lwandle na mabhubhutsa).


text:
Xewani Vatsonga, swi na nkoka ku hlayisa marito lawa no wa tirhisa hi vunene. Xitsonga i ririmi ra Vukosi, Xitsonga a hi ririmi ra ntshikelelo na vubihi. Xihlawuhlawu (Discrimination) na Rivengo-ra-Vatala (Homophobia) a hi vumunhu, i vuhari.
Hi Xitsonga;
Rimbewu i Sexuality
Muxaka wa Rimbewu i Gender
N’wasati (Wansati) kumbe Nhwana i Female
N’wanuna kumbe Jaha i Male
Mujakati / Munakati i Gay
Mukajani i Lesbian
Nhwajana i Intersex (Hermaphrodite)
Hi Xitsonga;
Vununa i Masculinity
Vusati i Femininity
Vujaha (Male) na Vunhwana (Female) i Adolescence
Ngon’wa i An Infertile Male
Mhika i An Infertile Female [Nyumba i nhlambha eka Munhu, rito leri ri tirha eka swihari ntsena]
Hi Xitsonga;
Murinyi i Heterosexual
Vurinyi i Heterosexuality
Vukanyayi i Bi-Sexuality
Mukanyayi i Bi-Sexual [derived from mukwana wa Xinyayi, wo tsema hala na hala]
Vutavala kumbe Vukoncana i Homosexuality
Mukoncana kumbe Mutavala i Homosexual [Rito leri i khale ri ri kona eka Xitsonga, kambe ri tirhiseriwa xirhangi Xi-, lexi nga hoxeka ku vula Munhu]
Hi Xitsonga;
Mumbewu i Sperm Donor
Mufukati i Surrogate Mother
Image source: desiblitz.com


text:
Khale, na ku nga se fika vanhu va le Europe, Vatsonga se a va endla mabindzu na vanhu va le Arabia, Persia, India na China. Vanhu lava, a va tshama no hanya exikarhi ka Vatsonga. Hi ku famba ka nkarhi, tani hi ku vaxavisi lavaya a va ri vaxinuna, ku ve na ku tekana, va tshama va aka mindyangu. E tindzimi ta vona ti nghenisi marito lama nga hetelela namutlha ma tekiwa no twala onge i marito ma ntumbuluko wa Xitsonga.
Vatsonga van’wani va ta chuha no hlamala, hi mhaka leyi nga ta vuriwa laniwa. Tsalwa leri, a hi ra marito lama nga erivaleni ku fana na fixi, khirimi, buku, buruku, foroko etc… Kambe i ra marito lama votala va hleketeka ku i marito ma Xitsonga xidzi, kasi i marito mo lombiwa;
1 – Mbangi: Rito leri, ri huma ka “Baang”, ku nga Hindi.
Hindi i ririmi ra le Hindustan (India), Mabaniyani (Vaxavisi va le India), hi vona va nga ta na rito leri. Ximilani lexi hi xoxe, a xi ri kona ku sukela khale. Mbangi hi mavulavulelo ma khale i Bangu. Vhavenda na Vashona, va tirhisa rito leri, va ri lomba ka Vatsonga. Hi Xitsonga xidzi, i Ndondo.
2 – Mucato/Muchado/Muchato: Na rona leri, ri huma le India.
Loko mo langutisa, ri tirhisiwa hi Vatsonga na tinxaka leti nga akelana na Vatsonga; Mazulu, Vashona na Vhavenda. Eka ririmi ra Hindi, va ri “Shadi”. Hi Xitsonga xo hlantsweka, mucato i vukati (marriage), hayi nkhuvo wa vukati (wedding).
3 – Tiyi/Tiya: “Tiyi” a hi rito ro huma ka English “Tea”.
Xitsonga na English, i tindzimi leti nga lomba rito leri eka vanhu va le China. Rito leri, ri na mimpfumawulo yo hambana hi ku ya hi ririmi ra Chinese, ku fana na;
- “Chá” hi Mandarin,
- “Ta” kumbe “Te” hi ririmi ra Min Chinese.
Van’wani Vatsonga eMozambique, va tirhisa “Tiyi/Tiya” kambe ku na lava tirhisaka “Chayi/Cani”. Rito Chayi/Cani na rona ri huma ka Mandarin, tani hi loko mi hlaye hala henhla. Lera “Chá” ri tirhisiwa nakambe eka vanhu va le India na va le Portugal. Loko vanhu vo huma Europe va fika eAfrika, va kume Vatsonga se va tiva ku rima no tirhisa tiyi.
4 – Lamula/Lamuna/Namuna: Rito leri, ri lombiwe ka Arabic, “Laimun”.
Vatsonga i khale na va byala mihandzu ya muxaka wa lamula (Lemons, Oranges etc.)
Minsinya leyi i yin’wani ya leyi yi nga ta na vanhu va le Arabia.
5 – Sagwadi/Sagwati: Ri huma eka ririmi ra Gujarat, “Saughat”.
Eka Portuguese na kona ku na rito “Saguate”, rito leri ri vula “Prize”. Kambe, ririmi ra Portuguese na rona ri lombe eka Gujarat. eMozambique, rito sagwadi/sagwati a ri tirhi ngopfu, ku tirha “Xihiwa” kumbe “Risiva”.
FROM EUROPE
6 – Ku vhaka/vhakaca/vhakaxa: Rito leri, ri huma eka French.
Eka French, rito Vacance ri vula ku ya kwalomo u ya wisa kumbe ku ya vona maxaka na vanghana. “Vacance”, swi twala onge i fenya, tani hi ku eka English, rito “Vacance” ri na mpfumawulo wo fana na “Vacancy”. Languta nakambe, ri tirhisiwa hi tinxaka leti nga akelana na Vatsonga. Hi Xitsonga xo hlantsweka, i ku endza.
7 – Movha: Rito leri ri huma ka Portugese, “Automóvel”.
Hi nkomiso “móvel”, ku nga Mobile.
8 – Kangi: Na rona ri huma eka Portuguese, “Canga”.
9 – Mujeke: Rito leri, ri tirhisiwa ku vula “Flag”.
Ri suka eka vito ra British Empire flag, Ku nga “The Union Jack”. Ku suka kwalano, ri lombiwa ku vula xingubyana xihi na xihi xo fungiwa.
Famba va komba…


text: Tsalwavutomi (Biography) (Ri suka eka Xigiriki, maviti bios (Bιoς), leswi vulaka 'vutomi', na graphein, leswi vulaka 'ku tsala') i xiyenge xa Vutsari kumbe Tifilimi lexi nyikelaka matimu lama heleleke hi swiendleko leswi hlawulekeke evuton'wini bya munhu loyi a tiviwaka swinene. Hambileswi matimu lawa ma nga ha vulavulaka hi marungula yo tumbuluxiwa (fiction) ya munhu, vito leri ri tirhisiwa ngopfu eka vanhu lava hanyeke/hanyaka. Ku hambana na mikomiso ya matimu ya vutomi bya munhu, lama fanaka na Vuxokoxoko bya munhu kumbe papilanhlavutelocurriculum vitae, Tsalwavutomi i rungula leri yaka emahlweni ri xiyisisa vumunhu, swihlawulekisi na xiyimo xa yena emugangeni lowu a hanyaka/hanyeke eka wona.


text:
Nkulukumba Shikwambana va kumi promotion. Mintirho ya vulavula maxaka!
Eka lava va nga n’wu tiviku James Shikwamabana, i James a nga pfuna ku tlakusa nhlayo ya vayingiseli to 1 million+ eka MLFM. i James behind the idea of Xitsonga Music Awards and Dr. Thomas Chauke’s award of Greatest Tsonga Artist of all time. Not forgetting na re-branding of Munghana Lonene from Ndzalama ya Rixaka to Makomba Ndela…
All the best Big Jam, fly the Tsonga flag super high kwaleno tikweni ra Mhani Zille!
Mi hi vuyela na mati ya lwandle loko mi vhaka!
Image Source: munghanalonenefm.co.za


text:
Vuhumeso bya Benny Mayengani bya 2017, byi ya va nhlangano wa Ndzumbha na Electro, Prince Rhangani na Hangalasa va ta hlanganisa mavoko va hlengela album ya President Mayengani; leswi hi swi tiyisise loko President Mayengani va ta va va swi boxile eka picnic e 17 Shaft.
We are pretty sure you’re probably imagining the sound; I don’t blame you, we have been longing for this for a while now. This will be the coming together of the most dominant (and relevant) Tsonga genres of this decade in South Africa – The President of Tsonga music + The Underground King of Tsonga music. This is as exciting as the idea of Joe Shirimani reviving Tsonga Disco.
Hi vona swi fanerile ku tiyisisa leswaku masungulo ya The Future Sound se wa le kusuhi. Hi bvumba ku Galaza (Hangalasa) na Xamindzhumba (Rhangani) va ta simeka ndzima yintshwa ya machayelo. Ntirhisano wa Hangalasa na Prince Rhangani hi ta wu twa ro sungula eka album ya Hangalasa leyi yi nga ta huma hi Mugimeto (Saturday) wa Mudyaxihi (27 May 2017), laha Pirnce Rhangani a nga endla mastering.
e 17 Shaft, Benny Mayengani, ku komba ntsako wa yena, u ve a cina loko ku tlangiwa LOKO A HI NGA FI ya Hangalasa. Loko hi languta endhaku, laha Hangalasa a nga sungula kona, Hangalasa i munhu loyi a luvela Benny Mayengani. Eka tinsimu ta yena ta khale, Hangalasa a hamba a rhukana vo Joe Shirimani na vo Penny Penny, hi xikongomelo xo sirhelela President. Hi 2015, Hangalasa u ve a hlasela Team Shirimani loko va humesa NGURA NGURA. Hi ku ya hi ta tolo, hi vona Hangalasa a tirha hi maxuxu ku a kota ku enerisa his idol no a kombisa vuswikoti bya yena.
Hi leyi mintshaho yimbirhi ya minsumo ya VA MALWELA ya Benny Mayengani leyi yi nga ta huma lembe leri;
“Swa mina a swi fambi, va ni phahle hi marha” – Xana Baloyi va lava ku tiputa?
“A bibeleni Xikwembu xi te ku navela nsati wa makhelwani i nandzu, na le ka mina swi tano, ku navela nyiko ya Benny Mayengani i nandzu” – Xana Benny Mayengani o lava ku vuyisa vutswaka?


text:
Hi leyi minsumo ya Sho Madjozi eka risimu ra pH – A mi ku yini?:
Iyaa!
Madjozi!
A mi ku yini?
Se mi miyeli ngopfu
Loko mi vona mina, nga ku mi vona Ndlopfu
Khale na khale a wu ni vona ngopfu
Masiku lama se i tiendla bofu
Haaa! Ni ta ku hleka ngopfu
Problem-e mi dlawa hi ku hemba ngopfu
Mina a ni ku ha twanano
Ni twa kuri i ri ha rhandano
Manano, vanhu lava va ni lumbeto
Mara loko ni ta va ti tumbeto
Hololo!
Hold one sec cause I’m on a call
Vanhu lava va ni navela
Loko i ni lava i ta ni hakela
Vanhu vo tala va ni tsakela
Loko swi mi vava mi ta ti holela
Loko swi mi vavile ti holeleni
I said it before, and I’ll say it again
Madjozi didn’t come here to play any games
Catch me outside if you wanna see flames
Hayi, mi tlanga rough
N’wina nga ku mi rhanda rhas
Sho, a hi nge fambi
Hina vafana they rhanda us!
.iFanaThePurp


text:
Loko Ku Loviwile Emutini wa Vatsonga, ku tivisiwa maxaka ya le kusuhi na le kule; kasi Makholwa wona ya fayeriwa xikhuwana.
Emutini ku fika va akelani va ta chavelela. Va akelani ngopfu va Masungukati va ta tshama vatiyisa muferiwa na mana wa mufi. Vanhu lava va suka emidyangwini ya vona va khome n’wa-Huva na mavele; kasi van’wana va suka va khome swi khusana.
Va akelana van’wana va tisa tihunyi, van’wana va tisa swo endla hi swona comela hikuva Mutsonga a nga lahliwi ku nga endliwanga madleke ku tivisa mikwembu leswaku n’wana wa vona na yena u le ndleleni.
Ku fika siku ra leswaku mufi a fihliwa; ku pfukiwa na mixo hi mahlambandlopfu ku lahliwa. Loko va heta ku xuviwa kutani un’wana na un’wana a kongoma ekaya ka yena. ku sala maxaka ya endla swi yila swa muti; endzhaku ka masiku ya Tsevu hi loko ku endliwa madlekana(byalwa) leswaku ku herisiwa xifu.
Ku hava eka hina Vatsonga laha munhu a ya ka e nkosini a nga khomanga swo pfuna; swakudya kumbe tihunyi, kumbe swin’wana na swin’wana leswi kotaka ku pfuneta laha ku nga humelela khombo. Hina Vatsonga, maendlelo ya hina a hi dyi lomuya swifeni, hi yisa swipfuno. Kambe masiku lawa swihundzukile vanhu loko ku yiwa swifeni vayela ku tatisa xidyelo.
Image: edgardebono.com


text:
Hi siku ra 19 Nhlangula hi lembe ra 1986, misava hinkwayo yi funengetiwe hi papa ra ntima. Jaha ra ka Mbatini, jaha ra Mosi, yena Magarilo, loyi a nga duma hi vito ra Samora, u hundze emisaveni. Magarilo a ku ri wanuna wa vutlhari, vurhena na ndzhuti. Wanuna wo venga mhaka yo vanhu va hanya hi vusweti, munyama wo pfumala vutivi, kumbe ku xanisiwa hi mfukuzani ya vukungundzwani.
Wena Samora wa Mosi
Mosi hi yena Mandhandhi
Mosi wa Malengani yena Magivelani
Malengani wa Matine
Matine wa Xitlhangi
Xitlhangi wa Marimani
Marimani wa Khayihlanu
Khayinhlanu wa Seye
Seye wa Thethewayo
Thethewayo wa Chaya ni Tihavu
Chaya ni Tihavu wa Ntshovani
Ntshovani wa Ngomani
Ngomani wa Magurumbani
Magurumbani wa Manchinyani
Manchinyani wa Ntewani
Mbatini.
Ku vula ka Mbatlo Jack Mabunda, loko a ku:
“La Musambiki ku na vavanuna vambirhi ntsena, ku nga Samora na mina Mbatlo”
Samora a ku ri wanuna wo rhandza vutiolori no venga mankolo. Phe hambi vaholobye a va byeriwa ku va fanele va dya kahle va tshika ku va swibumba. Eka Samora, vanhu a va ringana, vumunhu a byi dyondzisiwa. Phe i mame vele ra n’waDzimba loyi, yena luya wa ka Matonga.
Le Alexandra Township, u tshamile Samora, le 9th Avenue. Va n’u tsundzuka hi ku miyela, na n’wehla, na ku ala ku hakela mali ya ndzuvo eka Msomi Gang. Loko va ku ka hakeriwa, Mbatini yi ku ku ta hakela n’wina mi fumiwaka hi Msomi. Loko hi lembe ra 1978 ku pfuniwe mpunga wo tsandza na michini ku wu tshovela, Samora u lo byela vaholobye va mfumu ku a hi fambeni ka Xokwe hi ya tsema mpunga hi tisikele ta hina. A va ta ala? Ka mani wa kona?
Loko murhangeri wa tiko ra Malawi, Kamuzu Banda, a kuceteriwa hi Holobye-nkulu wa Afrika-Dzonga, yena John Voster, ku tirhisiwa tani hi xioxanyama, Samora u lo byela Kamuzu Banda ku “He Banda, ni ta ku ba”, i Mbatini yaloye. VaNkuna a va ri na n’wana, magama ma lo teka. Samora i un’wani wa varhangeri va matiko, loyi a nga fa na a nga yivanga hambi peni yinene.
Wena wa mbati ya vukosi
Wena wo vila ngati ya Vambayi
Magarilo wo rila na a lwa
Mafela-nyimpini
Wo khoma nyarhi hi rimhondzo
Nhenha exikarhi ka tinhenha
U va kaneta na u ri esirheni
Va navela no ku pfuxa
Swivandza-nyongeni hi leswi
Swi vekele mbiza emilon’wini
Swi dzaha ndondo ya valala
Hi wena Mbatini wena
U Maxele wena
Xana u kona wo faneriwa hi n’wehla?
Ku fana na wena?
Image source: 150anos.dn.pt


text:
Zwiambaro
Zwa mahosi Kuambarele kwa Mahosi na vhathu zwa vho a kwo ngo tou fhambana u ya fhi. Fhedzi duvha line muthu a dzhena kana u vhumbwa Khosi, ri wana o ambara mikumba ya Nngwe, vhanwe vha a ambara na ya ndau. Musala uno zwine Mahosi a ambara zwone zwi a fana na zwa vhalanda vhavho
Zwa vhaaluwa Vhaaluwa vhone tshifhingani tsha kale vho vha vha tshi ambara zwo fhambanaho na zwa thangana ya murole.Vhafumakadzi vhovha vha tshi ya nga mithavhela ngeno vhanna vho rwa nga vhugoni.
Ngauri ano maduvha Vhavenda vho no tangana na dzinwe dzi tshakha ri wana maambarele avho a la e avha a tshi sasaladziwa kale namusi a tshi vho tamiwa nga dzinwe dzi tshakha. Tsumbo: Mahayani na dzidoroboni,ri wana Vhafumakadzi vha tshakha dzo fhambananaho vho ambara minwenda.
Zwa tshikhuwa zwone zwi kha di ambariwa. Vhafumakadzi vhanzhi ano maduvha vha vho ambara na marukhu zwithu zwe zwa vha zwi tshiila kale.U ambara ho raliho ri hu wanalesea kha Vhafumakadzi vhare dziboroboni kana vho ya ho zwikoloni.
Zwa vhaswa Musalauno, Vhana vha Vhavenda vha Vhatukana kana Vhasidzana vha ambara zwino fana na zwa tshikhuwa. Fhethu hunzhisa a hu tshena nwana na muthihi a ambaraho tsindi kana shedo.
Zwiambaro Vhavenda ndi vhathu vhane vha vha na kuambarele kwavho kwo fhambananaho na vhanwe. Uya nga mvelele vhana vhatuku vha vhasidzana vhovha vha tshi ambara mashedo, vha vhatukana vha tshi ambara tsindi. Vhathu vhahulwane na vhone vho vha vha na kuambarele kwavho. Vha vhafumakadzi vho vha vha tshi ambara misisi vha vhanna vha tshi ambara vhugoni.
Vhavenda ndi vhathu vhane vha vha na kuambarele kwavho kwo fhambananaho na vhanwe. Uya nga mvelele vhana vhatuku vha vhasidzana vhovha vha tshi ambara mashedo, vha vhatukana vha tshi ambara tsindi. Vhathu vhahulwane na vhone vho vha vha na kuambarele kwavho. Vha vhafumakadzi vho vha vha tshi ambara misisi vha vhanna vha tshi ambara vhugoni.
Ri tshi sedza sialala hovha hu sina tshi nisaho thoni uya nga kuambarele ukwu.Zwiambaro hezwi zwera amba nga hazwo afho ntha, hu tshi dzhena pfunzo ya tshikriste ye ya sasaladza matshilele ashu, na maambarele ashu zwo vho thoma u vhonelwa fhasi.Maduvha ano Vhavenda vha vho di tongisa ngazwo.Nga nndani ha tsindi,vhugoni na shedo.Shedo lone li kha di ambariwa Dombani.


text:
Hi rhandza ku kulungela Dr. Thomas Chauke na Shinyori Sisters hi leswi va nga tlakusa wa mujeko wa rixaka ra Vatsonga e 23rd South African Music Awards. Xiganga ya Dr. Thomas Chauke na Shinyori hi yona yi nga pala (win) eka xiyenge xa Best Traditional Music. Eka vahlawulwa-ku-langhwa (nominees) va SAMA 23, Dr. Thomas Chauke na Shinyori Sisters na DJ Ganyani, hi vona Vatsonga va ri voxe va nga fikelela nhlawulo. DJ Ganyani a hlawuliwi eka xiyenge xa Record of the Year hi risimu ra Talk To Me, kambe ku ve ku pala Nasty C.
Hi vona swi fanele ku Xiganga ya Dr. Thomas Chauke na Shinyori Sisters ku ri yona muhluri eka SAMA 23; Xiganga yi xavisi ti CD to hunda 20 000 hi vhiki rin’we.
Xidlodlo xa Dr. Thomas Chauke na Shinyori Sisters xi amukeliwi hi n’wana vona, Conny Chauke, Dokodela a va swi kotanga ku va kona eka ntlangu wa masagwadi wa SAMA 23.
Dr. Thomas Chauke na Shinyori Sisters remain the most decorated Tsonga musicians of all time.
Hi ti nyungubyisa hi n’wina Xinyori xa Humba, Muhlengwe wo bomba hi xinari, xirhandzwa wa Mutsonga!


text:
Wikipedia:Introduction
Xana wa xivona xikombo lexinge "lulamisa" ehenhla ka tluka ra wikipediya leyi? , Unga sungula ku lulamisa matluka sweswi, hambi unga pfulanga unghena laha wikipediyeni.
Wikipediya i yini?
Wikipediya i encyclopediya leyi tsariweke hi hlanganyeriwa hi vahlayi va yona. I tluka ro hlawuleka ra inthaneti, leri vuriwaka wiki, leri olovisaka ku hlanganyela ko tsala matluka eka inthaneti. Vanhu votala va karhi va antwsisa wikipediya, hiku endla mindzulamiso yo tala hi awara yinwana na yinwana, mindzulamiso leyi tsariweke yi hlayisiwa eka matimu ya matluka na le ka kucinca ka sweswinyana. Mundzulamiso leyi hoxeke hakanyingi ya suriwa hixihatla, naswona vadyohi lava hambetaka va pfaleriwa ku nghena laha eka wikipediya no endla mindzulamiso. Loko u tsala mhaka yokarhi eka wikipediya leyi, nyikela nkongomiso wa nthsaho wo sekela mhaka yaleyo. Timhka leti pfumalaka minthsaho ta suriwa eka wikipediya.
Xana ndzinga pfunisa kuyini? Unga chavi ku lulamisa matluka — unwana na unwana anga lulamisa tluka rihi na rihi, naswona haku bumabumela leswaku U tiya mbilu! lava matluka lama lavaka ku hlakarherisiwa, kumbe ku peletiwa u ma antwsisa.
Aswi koteki leswaku u thsova Wikipediya. Xinwana na xinwana xi ololoxeka no lunghisiwa endhzaku. Waha yimele yini?, sungula ku lulamisa matluka leswaku u pfuna ku endla wikipediya, xihlovo xa vutivi hi ririmi ra hina lexi enteke no tsakisa swonghasi eka inthaneti!
Endla ndzulamiso wa wena wo sungula sweswi:
- Thlava laha leswaka u endla ndzulamiso eka bokisi ra sava, ndzhawu yo ringeta mindzulamiso. ( Loko uka kutsariwile eka tluka rero, engetela e hansi ka marito walawo.)
- Tsala marito/ntila wokarhi.
- Tsundzuka leswaku, hambileswi wikipediya yinga encyclopediya ya mahala, a hi khefi ya mabulo!, nhlambha, kumbe kuhlasela munhu hi marito aswi nge tiyiseriwi laha.
- Sayina minyikelo na mindzulamiso ya wena loko uri eka matluka ya mbulavulo hi ku tsala leswi (~~~~) kumbe hiku thlava xi faniso lexi. leswi swi ta tsala vito ra vutirhisi ra wena na siku leri u endleka ndzulamiso wolowo hi rona.
- Thlava eka Komba ku cinca leswaku u ringeta ku cinca loku uku endlake, kumbe Hlayisa tluka loko u tsakela leswi u swi tsaleke.


text: Camacho Ecuador Flor de Selva Partagas Serie Gilbert de Juan Clemente Cohiba Medio Trinidad Vigia Xikar Xi3 Red Xikar Cutter - Xikar Xi2 Xikar Xi3 Xikar MTX Xikar X8 Silver Xikar Xi3 Villa Zamorano Camacho Triple Montecristo Griffin s Xikar Xi3 Schrank Humidor Nobel Petit Romeo y Julieta E.P.C. La Xikar Xi3 E.P.C. La Xikar Xi2 Noir Upmann Magnum XIKAR XO Red Montecristo Xikar High E.P.C. La Xikar Xi2 Lapis Alec Bradley Xikar X875 75 Hoyo de Montecristo Xikar Xi2 Xikar MTX - XIKAR XO Davidoff Demi Xikar Xi1 Xikar 10 Cigar VDS Chaman Xikar Cutter - Bundle by Cohiba Maduro 5


text:
Wikipedia:Tutorial
Haku amukela · Tutorial · Cheatsheet · FAQ · Swikomba-ndlela · Mpfuno · Tafula ra mpfuno · Media copyright questions · Tafula ra Swikombo
Vuleteri hi ta kululamisa eka Wikipediya - Wa amukeriwa!
Wikipediya i ensayitlopediya leyi lulamisiwaka hi ku hlengela laha na wena u nga hlengaka vutivi bya wena kona. Vuleteri lebyi byi ta ku pfuna ku va muwikipediya.
Matluka lama landzelaka ma ta bula hi swihlawulekisi swa Wikipediya, ma nyikela switsundzuxo mayelana na vusasekisi na matsalele ya timhaka, vuxokoxoko hi vanhu va muganga wa Wikipediya, naswin'wana na swin'wana. Tlhandlakambirhi, ma ta hlamusela swinawana swa Wikipediya na mitoloveto ya kona.
Lebyi i vuleteri byo olova, a hi buku yo hlamusela hi vuenti. Loko u lava vuxokoxoko byo antwsa, landzela mikongomiso yo ya eka matluka man'wana lama yelanaka na mhaka leyi. Leswaku u hlaya matluka lawa hi nkarhi lowu fanaka, u nga ma pfula eka mafasitere man'wana eka inthanete ya wena.
Ku ni mikongomiso yo ya eka matluka ya "Mabokisi ya sava" laha u nga dyondzaka hi ku ringeta kona. Ringeta swilo swo hambanahambana naswona u tiphina! Ku hava loyi a nga ta ku karhata eka matluka lawa.
Xiya leswaku eka vuleteri lebyi u tirhisa vuhleri bya tluka lebyi tolovelekeke. Loko u pfurile u nghena laha ka Wikipediya ivi u cince mihlawulo ya wena, mikongomiso yi nga va etindhawini to hambana eka tluka ra wena.


text:
Xillenge
Muti waka Xillenge i muti lowu vulavulaka Xitsonga. Ku hava vumbhoni lebyi seketelaka leswi, kambe kuvuriwa leswaku vakaxillenge vave tihosi ta ndzhawu leyi vuriwaka leswaku hile: Xillengeni (Chillengeni). Kuni swimutana swo hlaya e hansi ka muti wa Xillenge, kambe swi hlangana eka Kokwani-xindhuwe loyi a vuriwaka : Khwembe.
Nxaxamelo lowu tiviwaka wa vakwokwa-wa vakwokwani vaka xilenge wu sungula eka Khwembe ivi wu ta haleno.
Xithopo xa muti[Lulamisa | edit source]
Xi thopo lexi landzelaka i xa muti wa ka Xillenge, naswona xitiveka ngopfu le ka xibhabhele e Muzambhiki.
Zindhe!... ( Siyendha )
S'bonge sihle... (Mthovokazi )
Khwembe!... ( Kwembe ra ku hiwa arina murhu! )
Lexi hi xona xi thopo lexi tivekaka xa muti lowu. Kuni ku hambana-nyana eka swi mutana swa ka Xillenge loko swiri karhi swi thopa xivongo lexi, kambe hinkwaswo swo thlelela eka khwembe.
Rhavi e ka swiyenge swa rixaka ra Vatsonga[Lulamisa | edit source]
Hi ku ya hi Henri Junod va ka Xillenge, va hlayiwa eka rhavi ra Va hlengwe e ka rixaka ra Vatsonga. Leri i rhavi Leri kulu eka ma rhavi ya ntsevu lawa Junod a tsaleke ha wona.[1]
Minkombo[Lulamisa | edit source]
- ↑ Henry Junod - Life of a South African Tribe - Vol 1, Pages 16 - 19


text:
A hi masiku hinkwawo u nga ta kuma ku va ni ku longoloxiwa ka swiyimbeleri swa xinuna swi tlangeriwa ku ya hi leswi swi langutekisaku xi swona. Hi helela eka ku va ndhundhuzela hi tlhelo ra vuyimbeleri na vunanga ntsena, kasi ko tala, va sesi va landelela vuyimbeleri ni leswi swiyimbeleri swi langutekisaku xi swona.
Ni tinyiki nkarhi wo va longoloxa (swiyimbeleri, vahumelerisi na tinsini) hi kuya hi leswi va langutekisaku xi swona;
1. Reason
Loyi ni tiyisini ku na va sesi lava va nge i valandzeleri va yena, a hi timhaka ta ku va rhandza leswi a swi yimbelelaku, ko va timhaka ta ku u kahle ngopfu. A hi swona swo lwela, swo va swa ntumbuluko ku saseka ka yena. Loko un’wu languta u hlanganisiwa matihlu na hi smile (n’wayitelo) xa yena lexi tsakisaku ngopfu, wo boheka ku va na lexi ku dikilidaku kumbe u sungula ku hleketa swa maharihari.
Ku leha ka yena, na miri wa ku fanela hi xin’wana ni xin’wana.
Reason u fanela ngopfu hi romance, loyi loko a ku tshika no tisunga wa tisunga.
2. Vinny da Vinci
Vinny loko un’wu languta u nga ku i ntangha ya wena, kasi i tinsimbhi ta khale. Vinny loko a ya a kha a kula o nyanya ku va kahle, i na sasekelo ra ku va nuna wa muti. Loko un’wu languta u hleketa ngopfu hi vumundzuku bya wena na yena.
I sexy kambe a nga swi rhasisi.
3. Ziqo
Xo sungula lexi nga ta ku koka mahlo loko u vona Ziqo, i milomo (lips) ya yena, yi nga ku endlisa swihoxo! Loko a mbalini u fanela hi xin’wana ni xin’wana. Sasekelo ra yena hi leriya ra vuboyfriend; hi leswiya swa ku loko mi rhandzana u ta tshama u khome hi mabibi ya mbilu hi ku u lava hi vo tala.
4. Culprit
Sasekelo ra yena ri hi ka mbirhi; i ra vu “smooth operator” na ra vu “daddy”. Culprit u saseke swo ka swi nga jampisi, kambe loko u n’wu languta xikandza u hefemulela henhla. U languteka i nga ku u khomi xitayela na banga, u endla swilo swi humelela. Kambe a nga toloveleki ku fana na va “daddy”, i ta n’wu hlonipha.
I lehi kahle!
5. Mapele
Miri wa vona wu akeke kahle va tlhe va leha, u koka hi matihlo ya vona. Sasekelo ra vona i ra va ‘Boti Madyisa’, hinkwaswo swa kumeka. Va fana na va Boti lavaya va kahle ngopfu vo diza, kambe swa marhandzu va nga ri ka swona. Nkarhi wa lowo se u wele hi nhloko, u nge va sukeli hikuva va na matimba ya ku endla ku nhwenyani a tsandzeka ku tshika sex before marriage.
6. DJ Brian
Lava i “Daddy” va ntiyiso.
Xo sungula lexi u nga ta xi vona, i n’wayitelo wa vona. Va kahle leriya ra ku u ta va hleketela ku va tiva swo tala hi swa marhandzanelo ya ka TV. Loko va ku hlamula na moya wa wu siya miri, rito ra vona ri endla swo tala.
7. Tweezy
Leyi hi yona u yi vulaku boyfriend.
U kahle leriya ra ku i ta tshama i n’wu vekele ka instagram, kambe u ta lwa na vo tala hi mhaka yena. Mathevula va sasekele mijolo, kumbe ti relationship goals.
8. Mr Bow
Va fanela ngopfu hi tisuti, ku hava lexi tsakisaku ngopfu va sesi ku fana na n’wanuna loko a mbale suit. Va saseke leriya ra ku loko wo va ringeta, wa swi tiva ku swa swiluva na ti chocolate kumbe ti good morning text u ta tshama u swi kumile.
9. Gami Swagga
Lexi endlaku a va kahle, u fanela hi xin’wani na xin’wani, hambi u mbala suti kumbe yini swa n’wu fanela. Swi fika swi fambelana na skin (nhlonghe) xa yena xa chocolate.
10. Benny mayengani
U lehe kahle a tlhela a va na miri wa kahle swinene, leswiya swo wa titshembha ku loko a ku tlakula a nge rhurhumeli a ku wisa.
Mutsari: Rhulani Soyani


text:
Eka Munghana Conny
Rirhandu ra wena na Khazamula ri ni tsunduxa Thembani, luya wa ka Ndivilichi, rirhandzu ra hina a ri pfurha bya langavi ra ndilo wo cheriwa pharafini. Wa tiva loko ni n’wi tsundukili swo tala a swi yima… Ni tsunduka siku rin’wani ka va Thembani va vhakili, leswi a sale a ri yexe, ni xwe xikolweni ni ya dzumba na yena ka vona. Leswi a ni n’wi rhandzisa swona n’wana wa vanhu, a swo tiva hi mbilu wena Munghana…
Swin’wani mavito lama, a va hembi va khale loko va ku ma landzelela; phela vito lera Vusiwana ri ni komba maxangu, na kwale Bekarini no tirha hi ku swa xikolo swi tsandzini. Vavanuna va le Bekarini va tshamela ro ni sala ndzhaku, hambi hi leswi ni nga tlela na Abel, phela swiendla i nga ku u lo va byela ku ri hi tlerini. Kumbe no n’wi lumbeta n’wana wa vanhu, vavanuna va le Bekarini va ti vonela xisuti, u xi tivaku wena Munghana ku ri xi ti komba hambi munhu a mbale khiva yinene…
Ni nga se huma mhakeni wena Munghana; siku ni nga vhaka ka va Thembani, hambi leswi a ku nga ri na munhu a ni twa o nge no va vukatini, hambi leswi a ni nga humeseriwangi cuma. Ku va na yena hi ri ka vona, a ni twa o nge hi mina mhani Ndivilichi. Phe a ni khomiwa kahle i nga ku no va tandza, munhu a rivala na maxangu ya yena; Thembani a ala na ku ni kukula rivala kumbe ku hlantswa swibye swinene, hambi ku sweka a sweka hi yexe sirha wena Munghana… Ni fike ni kuma a ha tlele ivi na mina ni hluvula swa xikolo na panty ni nghena mikumbeni na Thembani wa mina. Yoooo Munghana! Hi tiphinili siku leriya wa tiva! Ni khigele xifuva xa yena na mavoya ya yena ya ri karhi ya ni nyakala xikandeni, ni ri karhi ni twa mbilu ya yena yi ri ku beni. A ni vukarhe hi voko ra ximatsi kasi lera xinene a ri karhi a pfuva-pfuva mavele. Mina a ni nga yelangi swo huhwa, a ni lava ku ri Thembani a ni komba ku ri i wanuna. Phela ka ha ri hava vavanuna masiku lawa, i machukela ntsena, hi va vona ku famba vavanuna na ku tiendla tinhena ku ve a ku na nchumu; mencisi wu tsakamile, van’wani na tintlhongo ti herile…
Munhu a talele hi rirhandzu, ri khapa-khapa i nga ku i jara loko yi tele hi mati, rirhandzu ro fana na leri munhu a nge he ri kumi. Swa xikolo a ni swi rivele, a ni tsakele ku ti kuma ni ri na wa mina. Hi vuye hi ba hi xithongwani, loko ni pfuka ni jika jike kwala lawini ra Thembani ni nga mbalangi. A swi tekangi nkarhi na yena a pfuka a ni landa fasitereni la a ni yime kona, ni lo twa hi mbolo yi ni tlhava rhaku ra xinene, ni jike hi langutana hi sungula ku tswotswana hi manye mbolo ya Thembani hi mimirhi ya hina. Ku kufumela loko mimirhi ya hina a yi ku twa a ku hlamarisa, ni lo hlamala Thembhani a tlakula thanga ra mina ra ximatsi a karhi a ni susumetela a khumbini, a fika a ni manya hi rona; loko na ha lava ku vulavula a ni pfala nomo hi rintiho ra sasankambani, hala tlhelo a ri karhi a ringetela dombo ku ri ri tsakame ku fika kwini. Loko na ha yenga hi ku mbamba mirhi wakwe lowo pfukerisa, no twa dyi nghena. A swi ni nyanyula hi ku a ni manye na khumbi, ni swi vona ku ri ni nge tsutsumeli helo, u vuye a ni khunyetela hi magugu i nga ku ho lwa, a swiendla o nge ni ta tsutsuma na xona. Loko ni ku ni xi tsutsumisela endzhaku, ni kuma ku ri ku na khumbi, xisuti xi hatla xi khumba khumbi.
Himpela misava yi dya swilo, Thembani u ni siyele maxangu, u fambe na mbolo yakwe, tinsumba to ti dyela yona sweswi wena Munghana…
Leswi a khunyeterisa swona, a swo endla i nga ku ku na mphikizano wa swipotso, a ni se tshama ni vona wanuna wa makwanga loko a kundza xitombo, a phanga ku ve u dya a ri yexe. Hi luya Thembani a pfotlosela Mbhakatani wa mina, a xipisa na mathanga ya hina hi vusati bya mina. Ku dyiwa va vula leswi a nga ni endla swona lahaya khumbini, ni chuhe no hi ta ze hi hodlosa na lawu ra yena, phela a himetela kunene, mina na mhaka yo gungula a yi nga ri kona hi ku Mbhakatani a wu senga mbolo ya Thembani. Sengelo leriyani a ri ni tsakisa loko a gomela, loko a ku lo ndzawuta munhu hala handle, a va nga ta ndzawuta ka mbirhi, a va ta nyuma va lela hi voxe. Hi vuye hi kotlana hi rhundza xikan’we, ni twa o nge misava yo hela, rhundzelo ra yena a ni twa i nga ku u ni nyimbisile, phe ni twe na loko byonyo byi nghena, minsiha ya la tlhelo ka nhloko yi kokeka hi matimba loko a tsetela. Kambe swi xaxe hi makumu, hi endla i nga ku hi lo phunta loko hi heta ku rhundzelana… na sweswi nawu vona n’wayitelo wa yena loko ni swinya mahlo, rifu ri na nsele wena munghana, ri ni tekele njhinga ya mina ya mahlo yo saseka. Wanuna wo pfumala swicele, wa vutihlamuleri, wa ku basa na ku tirhandza a bazela hi ku rhandza mina ntsena, wa rito ro tlhavula loko a vulavula. Futhi swona! Hambi leswi a swi famba kahle na Thembani, ku lova ka yena ni vone i nga ku hi swona swi nga ni chela badi. Phela le ka vona a ni nga tiveki, se endhaku ka loko nkosi wu hundili, a ni hlambisiwangi xintu, tani hi leswi u swi tivaku ku ri ndhavuko wa Vatsonga va hlambisa loko munhu a loveriwini, va endla leswi na leswiyani. Se hi ku mina a ni nga tekiwangi a swi va ngi tano, ni kale ni nyenga hi nexe ni ya nwa swileriso swa titiya ta le Zion. Thembani wa mina u ni siye na ku hlupheka, ni nge swi rivali leswi wena munghana; phela na ku dyela a ni dyela, naswona a ni nga dyisani na swinhwanyetani eka Thembani. Masiku man’wani ni pfa ni rila nexe ni n’wi hleketa murhandziwa, ni twa na rito rakwe loko a ni tlangisa a ku… NKATA MINA, ivi mina ni tlherisela ni ku NUNA WA MINA…
Loko ku ri Kenny a swi nyawuli, sweswi ho rhandana sweswo ku rhandana ku nga vekiwa, phela ku hela nkarhi wo leha hi nga se hlangana ka swa masangu, na loko hi kundana munhu wa kona a nga endli swo nyawula ku fana na Thembani; loko ni ringeta ku vulavula na yena hi heta hi lwa. Thicara Ngoveni yena loko a hi nga kumetiwangi, ni tshemba ku ri a ni ta pasa kahle xikolweni hikuva a ta ni dyondisa a tlhela a ni pfuna ku hlaya; na siku leriya a sungule kahle, loko a hi nga jumiwangi hi nhloko ya xikolo munhu a ta va a rhundze ku nandzika. Abel u kahle na swona wa ni hlonipha, na ku ni eneta wa ni eneta, lexi karhataku i ku u na nsati, se swi endla ku ri ni nga languteri nchumu ka yena. Ni vona swi antswa ngopfu ku ri ni suka haleno ka N’wa-Mitwa hikuva vo tala va ni tivela. Ka nkarhi wa seswi ni pfuna hi leswi le Bakery ni tirhaka vusiku, swi endla ku ri ni nga kotlani na vanhu vo tala va hala mugangeni, phela vanhu va khola weno! Kwala Joni ni tiva hi wena ntsena, se ni vona vutomi byi ta antswa ngopfu, kumbe ni nga kuma na munhu wo hungasa na yena wa ntiyiso. Ni ta suka mahela ya vhiki ro sungula ra n’wheti ku ri ni nga hlangani na vanhu va mahele ya n’hweti, phela vanhu va ta ku nyanga wonge u lo wa swirho. I nge ni gimeta kwala wena Munghana, ni ta twa ta wena na KK na va Tatana Valoyi, phela na tiphina hi ku hlaya mapapila ma wena. Hi ta bula wena Munghana, mhaka yo ta Joni yi vupfile, u nga vileli; ni pfumela ku ri a ku nga ngheneleli swin’wani.
Munghana wa wena wa ntiyiso,
Vusiwana.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 12:1-20
12 Yehovha a ku eka Abrama: “Huma etikweni ra rikwenu ni le maxakeni ya wena ni le ndlwini ya tata wa wena, u ya etikweni leri ndzi nga ta ku komba rona;+2 ndzi ta endla tiko lerikulu ha wena ndzi ku katekisa naswona ndzi ta kurisa vito ra wena; tikombise u ri nkateko.+3 Ndzi ta katekisa lava ku katekisaka, kutani loyi a ku rhukanaka ndzi ta n’wi rhukana,+ kunene mindyangu hinkwayo ya misava yi ta tikatekisa ha wena.”+4 Hiloko Abrama a famba hilaha Yehovha a n’wi byeleke hakona, kutani Lota a famba na yena. Abrama a a ri ni malembe ya 75 hi vukhale loko a huma eHarani.+5 Kutani Abrama a teka Sarayi nsati+ wakwe na Lota n’wana wa makwavo+ ni nhundzu hinkwayo leyi va nga yi hlengeleta+ ni mimoya-xiviri leyi va nga yi kuma eHarani, kutani va khoma ndlela va ya etikweni ra Kanana.+ Eku heteleleni va fika etikweni ra Kanana.6 Kutani Abrama a tsemakanya tiko ku ya fika endhawini ya Xikeme,+ ekusuhi ni mirhi leyikulu ya More;+ hi nkarhi wolowo a ku ri ni Mukanana etikweni rero.7 Kutani Yehovha a humelela eka Abrama a ku: “Tiko+ leri ndzi ta ri nyika mbewu+ ya wena.” Endzhaku ka sweswo a akela Yehovha alitari kwalaho, loyi a humeleleke eka yena.8 Endzhakunyana a suka kwalaho a ya endhawini ya tintshava evuxeni bya Bethele+ kutani a dzima ntsonga wakwe, Bethele yi ri evupela-dyambu naswona Ayi+ yi ri evuxeni. Kutani a akela Yehovha+ alitari kwalaho, a sungula ku vitana vito ra Yehovha.+9 Endzhaku ka sweswo Abrama a hahlula nxaxa, kutani a famba a ri karhi a dzima ni ku rhurha mixaxa a kongome tlhelo ra Negebu.+10 Hiloko ku va ni ndlala etikweni, kutani Abrama a rhelela a kongoma tlhelo ra Egipta leswaku a ya tshama kona a va muluveri,+ hikuva ndlala a yi ri yikulu etikweni.+11 Loko a ri kusuhi ni ku nghena aEgipta, a ku eka Sarayi nsati wakwe: “Sweswi ndza ku kombela! Ndzi swi tiva kahle leswaku u wansati la nga mbhurhi.+12 Kutani Vaegipta va ta ku vona, va ku, ‘Loyi i nsati wakwe.’ Kunene va ta ndzi dlaya, kambe wena va ta ku londzovota u hanya.13 Ndzi kombela u vula leswaku u makwerhu wa xisati,+ leswaku swi ta ndzi fambela kahle hikwalaho ka wena, moya-xiviri wa mina wu hanya kunene hikwalaho ka wena.”+14 Kutani loko Abrama a ha ku nghena aEgipta, Vaegipta va vona leswaku wansati u saseke ngopfu.15 Tihosana ta Faro ti n’wi vona na tona kutani ti n’wi bumabumela eka Faro, lerova wansati a tekiwa a yisiwa endlwini ya Faro.16 Faro a khoma Abrama kahle hikwalaho ka yena, kutani a va ni tinyimpfu ni tihomu ni timbhongolo ni malandza ya xinuna ni malandza ya xisati ni timbhongolo ta matswele ni tikamela.+17 Kutani Yehovha a khumba Faro ni vandyangu wakwe hi makhombo+ lamakulu hikwalaho ka Sarayi nsati+ wa Abrama.18 Hiloko Faro a vitana Abrama kutani a ku: “I yini leswi u ndzi endleke swona? Hikwalaho ka yini u nga ndzi byelanga leswaku i nsati+ wa wena?19 Hikwalaho ka yini u te, ‘I makwerhu wa xisati,’+ hikuva a ku sele katsongo ndzi n’wi teka a va nsati wa mina? Sweswi, hi loyi nsati wa wena. N’wi teke u famba!”20 Faro a nyika vanhu swileriso malunghana na yena, kutani va n’wi heleketa ni nsati wakwe ni hinkwaswo leswi a a ri na swona.+


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Nhlavutelo 11:1-19
11 Kutani ndzi nyikiwa rihlanga ro fana ni nhonga,+ hiloko a ku eka mina: “Suka u yima u pima vukwetsimelo bya tempele+ ya Xikwembu ni alitari ni lava gandzelaka eka yona.2 Kambe loko ku ri xivava lexi nga ehandle+ ka vukwetsimelo bya tempele, xi vekele etlhelo, u nga xi pimi, hikuva xi nyikiwe matiko,+ naswona ma ta kandziyela muti+ wo kwetsima hi mikondzo ku ringana tin’hweti+ ta 42.3 Kutani ndzi ta vanga leswaku timbhoni ta mina timbirhi+ ti profeta+ masiku ya 1 260 ti ambale tinguvu to khwaxa.”+4 Tona ti fanekiseriwa hi mirhi+ yimbirhi ya mitlhwari ni swo tlhoma timboni+ swimbirhi naswona ti yime emahlweni ka Hosi ya misava.+5 Loko mani na mani a lava ku ti vavisa, emilon’wini ya tona ku huma ndzilo wu lovisa valala+ va tona; naswona loko mani na mani a lava ku ti vavisa, u fanele ku dlayiwa hi mukhuva lowu.6 Tona ti ni matimba yo pfala tilo+ leswaku mpfula yi nga ni+ hi masiku lawa ti profetaka ha wona, naswona ti ni matimba ya ku hundzula mati ma va ngati+ ni ku ba misava hi makhombo ya mixaka hinkwayo hi ku phindha-phindha hilaha ti navelaka hakona.7 Loko ti hetile ku nyikela vumbhoni, xivandzana lexi tlhandlukaka xi huma ekheleni+ ro enta xi ta lwa nyimpi na tona, xi ti hlula, xi ti dlaya.+8 Kutani mitsumbu ya tona yi ta va endleleni yo anama ya muti lowukulu lowu hi mianakanyo ya moya wu vuriwaka Sodoma+ na Egipta, laha Hosi ya tona yi beleriweke+ kona na yona.9 Kutani vanhu ni tinyimba ni tindzimi ni matiko+ va ta languta mitsumbu ya tona ku ringana masiku manharhu ni hafu,+ a va nge pfumeli leswaku mitsumbu ya tona yi latiwa eka sirha-bako.10 Lava tshamaka emisaveni va tsaka+ ha vona, va tiphina, naswona va ta rhumelelana tinyiko,+ hikuva vaprofeta lavambirhi a va xanisa lava tshamaka emisaveni.11 Kutani endzhaku ka masiku+ manharhu ni hafu moya wa vutomi lowu humaka eka Xikwembu wu nghena eka vona,+ hiloko va yima hi milenge ya vona, lava va va vonaka va weriwa hi ku chava lokukulu.12 Kutani va twa rito+ lerikulu ri huma etilweni ri ku eka vona: “Tlhandlukelani haleno.”+ Kavaloko va tlhandlukela etilweni va ri epapeni, va ri karhi va voniwa hi valala va vona.13 Kutani hi nkarhi wolowo ku va ni ku tsekatseka lokukulu ka misava, n’we-xa-khume+ xa muti xi wa; kutani vanhu va 7 000 va dlayiwa hi ku tsekatseka koloko ka misava, lavan’wana hinkwavo va tshuka ivi va vangamisa Xikwembu xa tilo.+14 Khombo+ ra vumbirhi ri hundzile. Waswivo! Ku ta khombo ra vunharhu hi ku hatlisa.15 Kutani ntsumi ya vunkombo yi yimba mhalamhala+ ya yona. Kavaloko ku twakala marito lamakulu etilweni, ma ku: “Mfumo wa misava se i mfumo wa Hosi+ ya hina ni wa Kreste+ wa yona, kutani u ta va hosi hi masiku ni masiku.”+16 Kutani vakulu+ va 24 lava tshameke eswiluvelweni swa vona emahlweni ka Xikwembu va wa hi swikandza+ swa vo-na va gandzela Xikwembu,+17 va ku: “Ha ku nkhensa,+ Yehovha Xikwembu, wena wa Matimba Hinkwawo,+ Loyi a nga kona+ ni loyi a a ri kona, hikuva u teke matimba+ ya wena lamakulu naswona se u hosi.+18 Kambe matiko ma sungule ku kariha, kutani vukarhi bya wena byi fika, ni nkarhi lowu vekiweke wa leswaku vafi va avanyisiwa, ni ku nyika mahlonga ya wena, va nga vaprofeta,+ tihakelo+ ta vona swin’we ni vakwetsimi ni lava chavaka vito ra wena, lavatsongo ni lavakulu,+ ni ku lovisa+ lava onhaka misava.”+19 Kavaloko ku pfuriwa vukwetsimelo bya tempele ya Xikwembu leyi nga etilweni,+ kutani ku vonaka areka+ ya ntwanano wa xona evukwetsimelweni+ bya tempele ya xona. Kavaloko ku va ni rihati ni marito ni ku dzindza ka tilo ni ku tsekatseka ka misava ni xihangu lexikulu.


text:
Gandzelo
Gandzelo akuri ndzhawu leyi rhendzelaka nsinya wohlawuleka wa muti, laha aku phahliwa swikwembu kona. Aku kumeka nguvu leyi bohiweke eka nsinya naswona kuthlela kukumeka khuwana, kumbe poto ra vumba leri fayiweke naswona rivekiwa ehansi ka nsinya lowu wa swikwembu. Ekusuhi na wona, a kukumeka Ndhumbha ya muti.[1][2]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Henri Junod - "Life of a south african tribe". Vol 1, Page 283, 1922
- ↑ Malabela NM,Nkanelo wa maakelo, mahlayiselo ni mintirho ya tindlu ta ndzhavuko ta vatsonga, University of Limpopo - 2015


text:
XIYENGE 4
Xikwembu Xi Endle Ntwanano Na Abrahama
Abrahama u ve ni ripfumelo ivi a yingisa Yehovha naswona U n’wi tshembise leswaku u ta n’wi katekisa ni ku endla leswaku vatukulu va yena va andza
SE A ku hundze malembe ya kwalomu ka 350 endzhaku ka Ndhambi ya Nowa. Wanuna wo tshembeka Abrahama a a tshama emutini lowu a wu fuwile wa Ura, lowu namuntlha wu nga tiko ra Iraq. Abrahama a a ri ni ripfumelo lerikulu. Kambe ripfumelo ra yena a ri ta ringiwa.
Yehovha u byele Abrahama leswaku a rhurha etikweni leri a nga velekeriwa eka rona a ya etikweni rimbe leri a ri ri tiko ra Kanana. Handle ko kanakana, Abrahama u yingisile. U fambe ni ndyangu wa yena ku katsa na Sara nsati wa yena na Lota n’wana wa makwavo wa yena, naswona endzhaku ka loko va fambe mpfhuka wo leha, u tshame emintsongeni eKanana. Eka ntwanano lowu Yehovha a wu endleke na Abrahama, u n’wi tshembise leswaku matiko hinkwawo ma ta huma eka yena, leswi vulaka leswaku mindyangu hinkwayo a yi ta katekisiwa hikwalaho ka yena ni leswaku vatukulu va yena a va ta dya ndzhaka ya tiko ra Kanana.
Abrahama na Lota a va fuwile naswona a va ri ni mintlhambi ya tinyimpfu ni ya tihomu. Hi ku titsongahata Abrahama u pfumelele Lota leswaku a hlawula ndhawu leyi a a ta yi rhandza. Lota u hlawule ndhawu ya kahle leyi a yi ri eNambyeni wa Yordani hiloko a ya tshama ekusuhi ni muti wa Sodoma. Hambiswiritano, vavanuna va le Sodoma a va tikhome hi ndlela yo biha—a va dyohele Yehovha hi ndlela leyikulu swinene.
Hi ku famba ka nkarhi Yehovha u tlhele a tiyisekisa Abrahama leswaku vana va yena a va ta tala ku fana ni tinyeleti ta le tilweni. Abrahama u xi tshembile xitshembiso xexo. Hambiswiritano, Sara loyi a a ri nsati wa Abrahama a a nga ri na vana. Kutani loko Abrahama a ri ni malembe ya 99 hi vukhale naswona Sara a ri ni malembe ya kwalomu ka 90 hi vukhale, Xikwembu xi byele Abrahama leswaku Sara u ta va ni n’wana. Marito ya Xikwembu ma hetisekile, hiloko Sara a va ni n’wana ivi a n’wi thya vito ra Isaka. Abrahama u ve ni vana van’wana, kambe Mukutsuri loyi a nga tshembisiwa aEdeni a a ta huma erixakeni ra Isaka.
Hi nkarhi wolowo, Lota ni ndyangu wa yena a va tshama emutini wa Sodoma kambe Lota a a nga fani ni vaaki va muti wolowo lava a va hombolokile. Loko Yehovha se a lava ku avanyisa muti wa Sodoma, u rhumele tintsumi leswaku ti ya lemuxa Lota hi ndzoviso lowu a wu ta fika. Tintsumi teto ti khutaze Lota ni ndyangu wa yena leswaku va baleka emutini wa Sodoma nileswaku va nga languti endzhaku. Kutani Xikwembu xi lovise vaaki va muti wa Sodoma swin’we ni va muti wo homboloka wa Gomora. Lota swin’we ni vana va yena vambirhi va vanhwanyana va ponile. Kambe nsati wa Lota u langute endzhaku kumbexana a a navela swilo leswi a nga swi siya. Leswi a nga yingisangiki, u file.
—Xi sekeriwe eka Genesa 11:10–19:38.


text:
DYONDZO 17
Leswaku U Va Ni Munghana Na Wena U Fanele U Kombisa Xinghana
Vunghana byi sekeriwe erirhandzwini. Loko u ya u dyondza hi Yehovha, u ta ya u n’wi rhandzu swinene. Loko rirhandzu ra wena eka Xikwembu ri kula, ku navela ka wena ku xi tirhela na kona ku ta kula. Leswi swi ta ku susumetela ku va mudyondzisiwa wa Yesu Kreste. (Matewu 28:19) Loko u va xirho xa ndyangu lowu tsakeke wa Timbhoni ta Yehovha, u ta va munghana wa Xikwembu hilaha ku nga heriki. Xana u fanele u endla yini?
U fanele u kombisa ku rhandza ka wena Xikwembu hi ku yingisa milawu ya xona. “Ku rhandza Xikwembu, hi kona ku hlayisa swileriso swa xona; kasi loko swi ri swileriso swa xona a swi tiki.”—1 Yohane 5:3.
Tirhisa leswi u swi dyondzaka. Yesu u rungule xitori lexi kombisaka leswi. Wanuna wo tlhariha u ake yindlu ya yena eribyeni. Kasi wanuna wa xiphukuphuku u ake yindlu ya yena esaveni. Loko ku na mpfula leyikulu, yindlu leyi akiweke eribyeni a yi wanga, kambe yindlu leyi akiweke esaveni yi wile. Yesu u vule leswaku lava va yingisaka tidyondzo ta yena naswona va hanya ha tona va fana ni wanuna wo tlhariha la akeke eribyeni. Kambe lava va yingisaka tidyondzo ta yena ivi va nga hanyi ha tona va fana ni wanuna wa xiphukuphuku la akeke esaveni. Xana u lava ku fana ni wanuna wihi?—Matewu 7:24-27.
Ku tinyiketela. Leswi swi vula leswaku u ya eka Yehovha hi xikhongelo ivi u n’wi byela leswaku u lava ku endla ku rhandza ka yena hilaha ku nga heriki. Ku endla ku rhandza ka Xikwembu swi kombisa leswaku u mudyondzisiwa wa Yesu Kreste.—Matewu 11:29.
Nkhuvulo. “Khuvuriwa u hlantswa swidyoho swa wena swi suka hi ku vitana vito rakwe.”—Mintirho 22:16.
Tinyiketele swinene eku tirheleni ka Xikwembu. “Xin’wana ni xin’wana lexi mi xi endlaka, xi endleni hi moya-xiviri hinkwawo kukota loko mi xi endlela Yehovha, ku nga ri vanhu.”—Vakolosa 3:23.


text:
Makhadi Ya Vanhu Va Le Bibeleni
Hezekiya
Kopa khadi leri ra munhu wa le Bibeleni naswona u dyondza hi Hezekiya. Ri tseme, ri petse hi le xikarhi kutani u ri hlayisa.
Swin'wana Eka Xiyenge Lexi
Khadi Ra Munhu Wa Le Bibeleni Ra Gidiyoni
Eku sunguleni a a chava kambe u ve ni xivindzi.
Khadi Ra Bibele Ra Yakobe
I xitshembiso xihi lexi Yehovha a xi tshembiseke Yakobe? Dyondza leswi engetelekeke hi ku kopa khadi ra le Bibeleni.
Khadi Ra Munhu Wa Le Bibeleni Ra Nawomi
Endzhaku ka loko nuna wakwe ni vana vakwe va file, u kombele vanghana vakwe leswaku va n’wi vitana hi vito rin’wana.
MAKHADI YA VANHU VA LE BIBELENI


text:
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI | TIPISALEMA 1-10
Leswaku Hi Va Ni Ku Rhula Na Yehovha, Hi Fanele Hi Xixima N’wana Wakwe, Yesu
Ku Vengiwa Ka Yehovha Na Yesu A Ku Profetiwile
A ku profetiwile leswaku matiko a ma nge byi amukeli vulawuri bya Yesu kambe a ma ta sindzisa eka vulawuri bya wona
Vuprofeta lebyi byi hetiseke hi nkarhi lowu Yesu a ha ri emisaveni naswona byi hetiseka hi ndlela leyikulu namuntlha
Mupisalema u vula leswaku matiko ma gungulela swa hava, leswi vulaka leswaku xikongomelo xa wona i xa hava
Lava xiximaka Hosi leyi Yehovha a yi toteke va ta kuma vutomi lebyi nga heriki
Hinkwavo lava kanetaka Hosi leyi nga Mesiya va ta lovisiwa
Vanhu va nga sirheleleka ni ku tlhela va va ni ku rhula loko va xixima N’wana, ku nga Yesu


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Nehemiya 12:1-47
12 Lava a ku ri vaprista ni Valevhi lava va tlhandlukeke na Zerubabele+ n’wana wa Salatiyele+ na Yexuwa:+ Seraya, Yeremiya, Ezra,2 Amariya,+ Maluka, Hatuxi,3 Xekaniya, Rehumi, Meremoto,4 Ido, Ginetoyi, Abiya,5 Miyamini, Maadiya, Biliga,6 Xemaya,+ Yowaribi, Yedaya,+7 Sallu, Amoko,+ Hilkiya, Yedaya.+ Lava a ku ri varhangeri va vaprista ni vamakwavo esikwini ra Yexuwa.+8 Valevhi a ku ri Yexuwa,+ Binuyi,+ Kadimiyele,+ Xerebiya, Yuda, Mataniya,+ lava a va nkhensa, yena ni vamakwavo.9 Bakibukiya na Uni vamakwavo a va ri etlhelo ka vona emintirhweni ya ku rindza.10 Yexuwa a va tata wa Yowakimi,+ Yowakimi a va tata wa Eliyaxibi,+ Eliyaxibi yena a va wa Yoyada.+11 Kutani Yoyada a va tata wa Yonathani, Yonathani yena a va tata wa Yaduwa.+12 Emasikwini ya Yowakimi a ku ri ni vaprista, varhangeri va tindlu ta vatatana:+ eka Seraya,+ Meraya; eka Yeremiya, Hananiya;13 eka Ezra,+ Mexulama; eka Amariya, Yehohanani;14 eka Maluki, Yonathani; eka Xebaniya,+ Yosefa;15 eka Harimi,+ Adina; eka Merayoto, Helikayi;16 eka Ido, Zakariya; eka Ginetoni, Mexulama;17 eka Abiya,+ Zikiri; eka Miniyamini, ——; eka Mowadiya, Pilitayi;18 eka Biliga,+ Xamuwa; eka Xemaya, Yonatani;19 naswona eka Yowaribi, Matenayi; eka Yedaya,+ Uzi;20 eka Salayi, Kalayi; eka Amoko, Ebere;21 eka Hilkiya, Haxabiya; eka Yedaya,+ Nethanele.22 Valevhi a va tsarisiwe va ri varhangeri va tindlu ta vatatana emasikwini ya Eliyaxibi,+ Yoyada,+ Yohanani,+ Yaduwa ni vaprista ku ta fikela evuhosini bya Dariyosi lowa Muperesiya.23 Vana va Levhi a va tsarisiwe ebukwini ya timhaka ta minkarhi va ri varhangeri va tindlu+ ta vatatana ku ta fikela emasikwini ya Yohanani n’wana wa Eliyaxibi.24 Varhangeri va Valevhi a ku ri Haxabiya, Xerebiya+ na Yexuwa n’wana wa Kadimiyele+ ni vamakwavo etlhelo ka vona leswaku va dzunisa ni ku nkhensa hi ku landza xileriso+ xa Davhida munhu wa Xikwembu xa ntiyiso, ntlawa wa varindzi wu fambisana ni ntlawa wa varindzi.25 Mataniya+ na Bakibukiya, Obadiya, Mexulama, Talimoni na Akubu+ a ku ri varindzi lava a va rindza tinyangwa,+ ntlawa wa varindzi evuhlayiselweni bya tinyangwa.26 Lava a va ri kona emasikwini ya Yowakimi+ n’wana wa Yexuwa,+ n’wana wa Yozadaki+ ni le masikwini ya Nehemiya+ lowa ndhuna-nkulu na Ezra+ lowa muprista, lowa mukopi.+27 Loko ku khanguriwa+ rirhangu ra Yerusalema va lave Valevhi, leswaku va huma etindhawini ta vona hinkwato, va ya eYerusalema va ya khangula ni ku tsaka hi ku nkhensa+ ni hi risimu,+ swiphambati swa switende+ ni tiharipa.+28 Vana va vayimbeleri va hlengeletana ku suka eMugangeni,+ ku suka etindhawini hinkwato leti rhendzeleke Yerusalema ni ku suka eswimitanini swa Vanetofa,+29 ni ku suka eBeta-giligala+ ni ku suka etikweni ra Geba+ na Azamavhete,+ hikuva a ku ri ni swimitana+ leswi vayimbeleri va tiakeleke swona ku rhendzela Yerusalema hinkwawo.30 Kutani vaprista ni Valevhi va tibasisa+ ni ku basisa vanhu+ ni tinyangwa+ ni rirhangu.+31 Hiloko ndzi tisa tihosana+ ta Yuda ehenhla ka rirhangu. Ku tlula kwalaho, ndzi hlawula mintlawa yimbirhi leyikulu yo nkhensa ya vayimbeleri+ ni lava va longolokaka na vona, [wun’wana a wu famba] exineneni ehenhla ka rirhangu wu ya eNyangweni ya Tinhulu ta Nkuma.+32 Kutani Hoxaya ni xiphemu xa tihosana ta Yuda va sungula ku va sala endzhaku,33 na Azariya, Ezra na Mexulama,34 Yuda na Benjamini na Xemaya na Yeremiya;35 ni vana va vaprista va ri ni timhalamhala,+ Zakariya n’wana wa Yonathani, n’wana wa Xemaya, n’wana wa Mataniya, n’wana wa Mikaya, n’wana wa Zakuru,+ n’wana wa Asafa,+36 ni vamakwavo Xemaya na Azarele, Milalayi, Gilalayi, Mayi, Nethanele na Yuda, Hanane, a ri ni swichayachayana+ swa risimu ra Davhida, munhu wa Xikwembu xa ntiyiso; na Ezra+ lowa mukopi emahlweni ka vona.37 ENyangweni ya Xihlovo+ ku kongoma eka vona, va tlhandlukele eXikhandziyiweni+ xa Muti wa Davhida+ hi ntlhandluko wa rirhangu ehenhla ka Yindlu ya Davhida ku ya fika eNyangweni ya Mati+ evuxeni.38 Ntlawa wun’wana wo nkhensa+ lowu yimbelelaka a wu famba emahlweni, kutani mina ndzi wu sale endzhaku, ni hafu ya vanhu, ehenhla ka rirhangu ku ya ehenhla ka Xihondzo xa Switiko swo Baka+ ni ku ya eRirhangwini ro Anama,+39 ni le henhla ka Nyangwa ya Efrayimi+ ni le Nyangweni ya Muti+ wa Khale ku ya fika eNyangweni ya Nhlampfi+ ni Xihondzo xa Hananele+ ni Xihondzo xa Miya+ ku ya eNyangweni ya Tinyimpfu;+ va ya yima eNyangweni ya Murindzi.40 Eku heteleleni mintlawa leyi yimbirhi yo nkhensa+ leyi yimbelelaka yi yima endlwini+ ya Xikwembu xa ntiyiso, mina ndzi ri ni xiphemu xa vafumi lava nga khomela,+41 ni muprista Eliyakimi, Maseya, Miniyamini, Mikaya, Eliwenayi, Zakariya, Hananiya va ri ni timhalamhala,+42 na Maseya na Xemaya, Eliyazara, Uzi, Yehohanani, Malikiya, Elami na Ezere. Ni vayimbeleri va ri na Iziraha lowa mulanguteri, va hambeta va endla leswaku va twiwa.+43 Hi siku rero va endla switlhavelo leswikulu,+ va tsaka,+ hikuva Xikwembu xa ntiyiso xi endle leswaku va tsaka hi ku tsaka lokukulu.+ Vavasati+ ni vana,+ na vona va tsaka, lerova ku tsaka ka Yerusalema ku twiwa ekule.+44 Ku tlula kwalaho, hi siku rero ku vekiwa vavanuna etiholweni,+ va langutela laha ku hlayisiwaka kona swilo,+ minyikelo,+ swirhangana+ ni vukhume,+ leswaku va hlengeleta eka tona swilo leswi swi tshoveriweke emasin’wini ya miti, leswi a swi laveka hi ku ya hi nawu,+ swa vaprista ni Valevhi;+ hikuva ku tsaka ka Yuda a ku vangiwa hi vaprista ni Valevhi+ lava a va tirha.45 Hiloko va sungula ku endla ntirho+ wa Xikwembu xa vona ni ntirho wa ku tengisa,+ ku katsa ni vayimbeleri+ ni varindzi va tinyangwa,+ hi ku landza xileriso xa Davhida na Solomoni n’wana wakwe.46 Hikuva emasikwini ya Davhida na Asafa lama hundzeke, a ku ri ni varhangeri va vayimbeleri+ ni risimu ra ku dzunisa ni ra ku nkhensa Xikwembu.+47 Kutani tiko hinkwaro ra Israyele, emasikwini ya Zerubabele+ ni le masikwini ya Nehemiya+ a ri humesa swiphemu swa vayimbeleri+ ni varindzi va tinyangwa,+ hi ku landza xilaveko xa siku ni siku, naswona a ri va hlawulekisa eka Valevhi;+ Valevhi a va va hlawulekisa eka vana va Aroni.


text:
Vatswari
—Kongomisani Vana Va N’wina
“U fanele u ku tiva kahle ku yima ka ntlhambi wa wena.”—SWIV. 27:23.
1, 2. (a) Hi byihi vutihlamuleri byin’wana lebyi murisi la nga Muisrayele a a ri na byona? (b) Vatswari va fana njhani ni varisi?
VARISI a va hanya vutomi byo tika le Israyele wa khale. A va fanele va tiyisela mumu ni xirhami loko va ri eku riseni va tlhela va sirhelela tinyimpfu ta vona eka swiharhi swa nhova ni le ka makhamba. Varisi a va kambela tinyimpfu ta vona nkarhi na nkarhi va tlhela va tshungula leti vabyaka kumbe leti vavisekeke. A va khathalela ngopfu swinyimpfana hikuva a swi tsanile naswona a swi nga ri na wona matimba lawa tinyimpfu leti kuleke a ti ri na wona.—Gen. 33:13.
2 Vatswari lava nga Vakreste va fana ni varisi hi ndlela yo karhi, va kombisa timfanelo leti varisi va xiviri va faneleke va va na tona. Va ni vutihlamuleri bya ku kurisa vana va vona “hi ku tshinya ni nkongomiso wa mianakanyo wa Yehovha.” (Efe. 6:4) Xana ntirho wolowo wa olova? Nikatsongo! Vana va tshamela ku twa rungula leri nga mavunwa ra Sathana naswona a va hetisekanga. (2 Tim. 2:22; 1 Yoh. 2:16) Loko u ri ni vana, xana u nga va pfuna njhani? A hi kambisiseni swilo swinharhu leswi u nga swi endlaka leswaku u sirhelela vana va wena, ku nga ku va tiva, ku va wundla ni ku va kongomisa.
TIVA VANA VA WENA
3. Swi vula yini ku va vatswari va ‘tiva xivumbeko’ xa vana va vona?
3 Murisi lonene u kambela nyimpfu yin’wana ni yin’wana hi vukheta ku tiyiseka leswaku yi hanye kahle. Na n’wina mi nga endla leswi fanaka hi ndlela yo fanekisela eka vana va n’wina. Bibele yi ri: ‘Xi tive kahle xivumbeko xa ntlhambi wa wena.’ (Swiv. 27:23) Leswaku mi kota ku endla tano mi fanele mi xiya swiendlo swa vana va n’wina mi tlhela mi tiva leswi va swi anakanyaka ni ndlela leyi va titwaka ha yona. Mi nga swi endlisa ku yini sweswo? Ndlela yin’wana leyinene i ku vulavurisana ni vana va n’wina nkarhi na nkarhi.
4, 5. (a) Hi swihi swiringanyeto leswi nga pfunaka vana leswaku va vulavula ni vatswari va vona va ntshunxekile? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.) (b) U endle yini leswaku vana va wena swi va olovela ku vulavula na wena?
4 Vatswari van’wana va kume leswaku swi tika swinene ku vulavurisana ni vana va vona loko se va ri emalembeni ya vuntshwa—va nga ha va va nga swi lavi ku bula hi leswi va swi anakanyaka ni ndlela leyi va titwaka ha yona. Loko vana va n’wina va endla tano, xana mi nga endla yini? Ematshan’weni yo sindzisa n’wana wa n’wina wa jaha kumbe wa nhwanyana leswaku mi va ni bulo ro leha leri a titwaka a nga ntshunxekanga, ringetani ku vulavula na yena mi ntshunxekile. (Det. 6:6, 7) Swi nga ha lava mi tinyika nkarhi wo endla swilo na vona. Mi nga ha famba hi milenge mi tiolola kumbe mi famba swin’we hi movha, mi tlanga swin’we kumbe mi endla mintirho yo karhi ya le ndlwini swin’we. Loko mi endla swilo sweswo swin’we swi nga ha pfuna vana lava nga vantshwa leswaku va titwa va ntshunxekile naswona va swi tsakela ku tiphofula.
5 Ku vuriwa yini loko n’wana wa n’wina a ha kanakana ku tiphofula? Swi nga ha lava mi ringeta ndlela yin’wana. Hi xikombiso, ematshan’weni yo vutisa n’wana wa wena wa nhwanyana leswaku siku ra yena a ri ri njhani, u nga ha n’wi byela ndlela leyi siku ra wena ri fambeke ha yona. Swi nga ha endleka na yena a ku byela ndlela leyi siku ra yena ri fambeke ha yona. Kumbe leswaku u tiva ndlela leyi a titwaka ha yona hi mhaka yo karhi, n’wi vutise swivutiso leswi vulavulaka hi mhaka yoleyo ku nga ri hi yena. U nga ha n’wi vutisa ndlela leyi un’wana wa vanghana va yena a titwaka ha yona hi mhaka yoleyo. Kutani u nga ha n’wi vutisa leswaku hi xihi xitsundzuxo lexi a nga xi nyikaka munghana yoloye.
6. Swi vula yini ku va ni nkarhi ni ku ngheneka?
6 Leswaku vana va n’wina va ta vulavula na n’wina va ntshunxekile, va fanele va swi xiya leswaku mi ni nkarhi wa vona naswona ma ngheneka. Loko minkarhi hinkwayo vatswari va tikomba va nga ri na nkarhi wo wu heta ni vana va vona, vantshwa va ta timiyelela ni swiphiqo swa vona. Ku vuriwa yini hi ku ngheneka? Ku katseka swo tala ku tlula ku vula ntsena u ku, “U nga vulavula na mina nkarhi wun’wana ni wun’wana.” Vana va n’wina va fanele va swi xiya leswaku a mi nge swi tekeli ehansi swiphiqo swa vona naswona a mi nge anguli hi ndlela yo biha. Vatswari vo tala va veka xikombiso lexinene emhakeni leyi. Kayla la nga ni malembe ya 19 u ri: “Ndzi vulavula ni tata wa mina hi timhaka tin’wana ni tin’wana. A nga ndzi ngheni enon’wini, naswona a nga ndzi avanyisi; wo ndzi yingisela ntsena. Minkarhi hinkwayo endzhaku ka sweswo u ndzi nyika xitsundzuxo lexinene.”
7. (a) Hi rihi langutelo leri ringaniseriweke leri mutswari a nga vaka na rona etimhakeni to tanihi ku gangisana? (b) Vatswari va nga ha dyisa vana va vona mbitsi va nga swi xiyi hi ndlela yihi?
7 Hambiloko mi vulavula hi timhaka leti swi tikaka ku vulavula ha tona—to tanihi ku gangisana—tivoneleni leswaku a mi tshameli ku va nyika switsundzuxo lerova mi tshika ku va dyondzisa ndlela leyinene yo langutana ni mhaka yoleyo. Hi xikombiso: A hi nge u ye exitolo lexi xavisaka swakudya leswi swekiweke ivi u kuma leswaku laha ku xaxametiweke swakudya ko va ni swilemukiso ntsena malunghana ni swakudya leswi vabyisanaka leswi nga ni switsongwatsongwana. A swi kanakanisi leswaku u ta huma exitolo xexo u ya eka xin’wana. Ni vana va n’wina va ta endla leswi fanaka loko va ta eka n’wina leswaku mi ta va nyika xitsundzuxo ivi n’wina mi va nyika swilemukiso ntsena. (Hlaya Vakolosa 3:21.) Ku ri na sweswo, ringaniselani. Makwerhu wa xisati la ha riki muntshwa la vuriwaka Emily u ri: “Loko vatswari va mina va vulavula na mina hi mhaka ya ku rhandzana ni munhu wo karhi, a va vulavuli hi mhaka yoleyo hi ndlela yo biha. Va hlamusela ndlela leyi swi tsakisaka ha yona ku tiva munhu wo karhi ni ku kuma munhu loyi u nga ta tekana na yena. Leswi swi ndzi pfunile leswaku ndzi titwa ndzi ntshunxekile ku vulavula na vona hi mhaka yoleyo. Entiyisweni, ndza va byela loko ku ri ni munhu loyi ndzi rhandzanaka na yena ematshan’weni yo va tumbetela.”
8, 9. (a) Hi byihi vuyelo lebyi vaka kona loko u yingisela vana va wena, u nga va ngheni enon’wini? (b) Swi ku pfune njhani ku yingisela vana va wena?
8 Ku pfumelelana ni leswi Kayla a swi vuleke, u nga kombisa leswaku wa ngheneka hi ku yingiserisisa vana va wena. (Hlaya Yakobo 1:19.) Manana un’wana la nga yexe la vuriwaka Katia u ri: “Enkarhini lowu hundzeke, a ndzi n’wi helela mbilu n’wana wa mina wa nhwanyana. A ndzi nga n’wi nyiki nkarhi wa ku heta leswi a swi vulaka. A ndzi va ndzi karhele ngopfu lerova ndzi nga koti ku n’wi yingisela kumbe a ndzi nga lavi ku karhatiwa. Leswi se ndzi cinceke langutelo ra mina ni n’wana wa mina u cince langutelo ra yena. Wa tiphofula malunghana ni ndlela leyi a titwaka ha yona.”
9 Tatana la vuriwaka Ronald na yena u humeleriwe hi leswi fanaka eka n’wana wa yena wa nhwanyana la nga muntshwa. U ri: “Loko a ndzi byele leswaku u rhandzana ni jaha rin’wana ra le xikolweni, eku sunguleni a ndzi hlundzukile swinene. Kambe loko ndzi anakanyisise hi ndlela leyi Yehovha a ma lehiselaka mbilu ha yona malandza yakwe, ndzi vone swi antswa leswaku ndzi nyika n’wana wa mina nkarhi wo phofula ndlela leyi a titwaka ha yona, ndzi nga si n’wi nyika ndzayo. Ndza tsaka hi leswi ndzi endleke sweswo! A ku ri ro sungula ndzi twisisa ndlela leyi n’wana wa mina a a titwa ha yona. Loko a hetile ku tiphofula, swi ndzi oloverile ku vulavula na yena hi ndlela ya rirhandzu. Lexi hlamarisaka, swi n’wi oloverile ku amukela ndzayo ya mina. U vule swi huma embilwini leswaku a a tiyimiserile ku cinca mahanyelo yakwe.” Ku vulavurisana ni vana va wena nkarhi na nkarhi swi ku pfuna leswaku u tiva leswi va swi anakanyaka ni ndlela leyi va titwaka ha yona. Sweswo swi ta endla leswaku u katseka swinene eka swiboho leswi va swi endlaka evuton’wini. *
WUNDLA VANA VA WENA
10, 11. U nga va pfuna njhani vana va wena leswaku va nga hambuki?
10 Murisi lonene wa swi tiva leswaku nyimpfu yin’wana ni yin’wana ya yena yi nga ha hambuka entlhambini. Kumbexana yi nga ha vona byanyi lahaya ko taniya ivi yi tlhela yi vona byin’wana le kulenyana, xisweswo yi hambana ni ntlhambi. Hilaha ku fanaka, n’wana a nga ha hambuka hakatsongo-tsongo entiyisweni, a ringiwa hi vanghana vo biha kumbe vuhungasi lebyi nga ni khombo. (Swiv. 13:20) U nga pfuneta njhani ku sivela xiyimo xolexo leswaku xi nga vi kona?
11 Loko u dyondzisa vana va wena, hatla u teka goza loko u vona ku ri ni laha va faneleke va antswisa kona. Pfuna vana va wena leswaku va tiyisa timfanelo letinene ta Vukreste leti va nga na tona. (2 Pet. 1:5-8) Vugandzeri bya ndyangu lebyi endliwaka nkarhi na nkarhi byi nga ku pfuna leswaku u endla sweswo. Loko Vutirheli Bya Mfumo bya October 2008 byi hlamusela lunghiselelo leri byi te: “Tinhloko ta mindyangu ti khutaziwa ku hetisisa vutihlamuleri bya tona hi ku va ti fambisa dyondzo ya ndyangu nkarhi na nkarhi.” Xana u ri tirhisa hi vutlhari lunghiselelo leri ra rirhandzu leswaku u kongomisa vana va wena? Tiyiseka leswaku vana va wena va ma tlangela swinene matshalatshala lawa u ma endlaka yo khathalela xilaveko xa vona xa moya.—Mat. 5:3; Filp. 1:10.
12. (a) Vantshwa va vuyeriwe njhani eka vugandzeri bya ndyangu lebyi endliwaka nkarhi na nkarhi? (Katsa ni bokisi leri nge “ Va Byi Tlangela Swinene.”) (b) Wena u vuyeriwe njhani eka vugandzeri bya ndyangu?
12 Xiya leswi muntshwa la vuriwaka Carissa a swi vuleke malunghana ni ndlela leyi Vugandzeri bya Ndyangu byi wu pfuneke ha yona ndyangu wa ka vona. “Ndzi tsakisiwa hi leswaku hinkwerhu hi tshama swin’we ivi hi vulavurisana. Loko hi ri karhi hi endla tano, vuxaka bya hina bya kula naswona swi endla leswaku hi va ni swilo leswinene swo swi tsundzuka. Tatana u byi endla nkarhi na nkarhi Vugandzeri bya hina bya Ndyangu. Swa khutaza ku vona leswaku u byi teka byi ri bya nkoka—kutani na mina swi ndzi endla ndzi byi teka byi ri bya nkoka. Swi tlhela swi ndzi nyika xivangelo xin’wana xo n’wi xixima swinene tanihi tata wa mina tlhelo nhloko ya ndyangu etimhakeni ta vugandzeri.” Makwerhu wa xisati la vuriwaka Brittney u te: “Vugandzeri bya ndyangu byi kurise vuxaka bya mina ni vatswari va mina. Byi ndzi endle ndzi swi xiya leswaku va lava ku twa hi swiphiqo swa mina ni leswaku va khathala hi mina hakunene. Bya hi pfuna leswaku hi va ndyangu lowu tiyeke lowu nga ni vun’we.” Swi le rivaleni leswaku ku wundla vana va wena hi tlhelo ra moya—ngopfu-ngopfu hi ku va ni vugandzeri bya ndyangu—i ndlela ya nkoka yo va murisi lonene. *
KONGOMISA VANA VA WENA
13. N’wana a nga khutaziwa njhani ku tirhela Yehovha?
13 Murisi lonene u tirhisa nhonga leswaku a kongomisa a tlhela a sirhelela ntlhambi wa yena. Xin’wana xa swikongomelo swa yena i ku kongomisa tinyimpfu ta yena “emadyelweni lamanene.” (Ezek. 34:13, 14) Tanihi mutswari, xana na wena a wu na xikongomelo lexi fanaka hi tlhelo ra moya? U lava ku kongomisa vana va wena leswaku va tirhela Yehovha. U lava leswaku vana va wena va titwa ku fana ni mupisalema loyi a tsaleke a ku: “Oho Xikwembu xanga, ndzi tsakisiwe hi ku endla ku rhandza ka wena, ni nawu wa wena wu le ndzeni ka swirho swa mina swa le ndzeni.” (Ps. 40:8) Vantshwa lava vaka ni ku tlangela ko tano va ta nyiketela vutomi bya vona eka Yehovha kutani va khuvuriwa. Va fanele va teka goza rolero loko se va kurile ku ringanela leswaku va nga endla xiboho lexi xa nkoka, naswona va fanele va swi navela hi mbilu hinkwayo ku tirhela Yehovha.
14, 15. (a) Yi fanele yi va yihi pakani ya vatswari lava nga Vakreste? (b) Ha yini muntshwa a nga ha kanakanaka vugandzeri bya ntiyiso?
14 Kambe, ku vuriwa yini loko vana va wena va nga wu endli nhluvuko hi tlhelo ra moya—kumbexana va kanakana ni tidyondzo leti va pfumelaka eka tona? Tikarhatele ku va dyondzisa ku rhandza Yehovha Xikwembu ni ku tlangela hinkwaswo leswi a swi endleke. (Nhlav. 4:11) Kutani loko se va lunghekile, va ta swi kota ku tiendlela xiboho xo gandzela Xikwembu.
15 Kambe ku vuriwa yini loko vana va wena va sungula ku kanakana ntiyiso? U nga va kongomisa njhani ni ku va pfuna ku vona leswaku ku tirhela Yehovha i ndlela leyinene yo hanya naswona yi ta va vuyerisa swinene? Ringeta ku twisisa leswi va endlaka va kanakana. Hi xikombiso, xana n’wana wa wena wa jaha a nga pfumelelani na swona hakunene leswi vuriwaka eBibeleni kumbe wo chava ku chumayela vana van’wana? Xana n’wana wa wena wa nhwanyana wa swi kanakana hakunene loko swileriso swa Xikwembu swi ri swa vutlhari kumbe wo titwa a ri ni xivundza naswona a nga tsakeriwi hi vanhu van’wana?
16, 17. Vatswari va nga va pfuna njhani vana va vona leswaku va va ni vuxaka na Yehovha?
16 Ku nga khathariseki xivangelo xa kona, u nga pfuna n’wana wa wena leswaku a hlula ku kanakana ka yena ntiyiso. Njhani? Xiringanyeto xin’wana lexi vatswari vo tala va kumeke xi tirha naswona xi pfuna i ku vutisa n’wana wa vona wa jaha kumbe wa nhwanyana swivutiso leswi: “U titwa njhani hi ku va Mukreste? U anakanya leswaku hi byihi vuyelo bya kona? Hi swihi swilo leswi u faneleke u titsona swona? Xana leswi u faneleke u titsona swona swi tluriwa hi vuyelo byo tala lebyi u byi kumaka sweswi ni lebyi u nga ta byi kuma enkarhini lowu taka? Njhani?” Swivutiso leswi u fanele u swi vula hi marito ya wena hi ndlela ya musa, leyi kombisaka leswaku wa khathala, u nga swi vutisi onge wa n’wi konanisa. Loko mi ri karhi mi vulavula, mi nga ha bula hi Marka 10:29, 30. Vantshwa van’wana va nga ha tsala leswi va swi anakanyaka eka tikholumo timbirhi—yin’wana yi va ya leswi va faneleke va titsona swona kasi leyin’wana yi va ya vuyelo bya kona. Leswi swi nga ha pfuna wena ni vana va wena leswaku mi vona swiphiqo leswi va langutanaka na swona ni ku kuma ndlela yo swi tlhantlha. Leswi hi faneleke hi dyondza buku leyi nge Leswi Bibele Yi Swi Dyondzisaka ni leyi nge ‘Rirhandzu Ra Xikwembu’ ni vanhu lava tsakelaka, i swa nkoka leswaku hi dyondza tibuku leti ni vana va hina! Xana wa swi endla sweswo?
17 Loko vana va wena va ri karhi va kula va fanele va hetelela va endle xiboho xa leswaku va ta tirhela mani. U nga anakanyi leswaku va ta va ni ripfumelo leri fanaka ni ra wena hileswi wena u hlawuleke ku tirhela Yehovha. Va fanele va va ni vuxaka bya vona na Yehovha. (Swiv. 3:1, 2) Loko n’wana wa wena swi n’wi tikela ku endla sweswo, ha yini u nga n’wi khutazi ku kambisisa leswi a pfumelaka eka swona? N’wi pfune leswaku a anakanyisisa hi swivutiso swo tanihi leswi nge: “Ndzi swi tivisa ku yini leswaku Xikwembu xi kona? I yini lexi ndzi khorwisaka leswaku Yehovha Xikwembu u ndzi teka ndzi ri wa nkoka hakunene? Ha yini ndzi tshemba leswaku milawu ya Yehovha ya ndzi vuyerisa hakunene?” Tikombise u ri murisi lonene hi ku kongomisa vana va wena u nga va heleli mbilu, u va kombisa leswaku ku tirhela Yehovha i ndlela leyinene yo hanya. *—Rhom. 12:2.
18. Vatswari va nga n’wi tekelela njhani Yehovha, Murisi Lonkulu?
18 Vakreste hinkwavo va ntiyiso va lava ku tekelela Murisi Lonkulu. (Efe. 5:1; 1 Pet. 2:25) Vatswari va fanele va tiva xivumbeko xa ntlhambi wa vona—vana va vona va risima—kutani va endla leswi va nga swi kotaka leswaku va va kongomisa leswaku va kuma mikateko leyi Yehovha a va tshembisaka yona. Kutani, ringeta hilaha u nga kotaka hakona ku kongomisa vana va wena hi ku ya emahlweni u va kurisa endleleni ya ntiyiso.
^ ndzim. 9 Leswaku u kuma swiringanyeto leswi engetelekeke, vona Xihondzo xo Rindza xa August 1, 2008, matluka 10-12.
^ ndzim. 12 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, vona xihloko lexi nge “Dyondzo Ya Ndyangu I Ya Nkoka Swinene Leswaku Ndyangu Wu Pona!” eka Xihondzo xo Rindza xa October 15, 2009, matluka 29-31.
^ ndzim. 17 Mhaka leyi yi tlhuvutsiwa hi vuenti eka Xihondzo xo Rindza xa February 1, 2012, matluka 18-21.


text:
Xirhomberhombe
Xirhomberhombe Ma xi hambanangi ngopfu na nkuwa hikuva na xona xi mila enhoveni. Nsinya lowu na wona wu na mafi yo basa yo tala swinene. Mihandzu ya xirhomberhombe i matatana naswona yi hambanile ni ya makuwa hi muhlovo hikuva yona yi na muhlovo wo tshwuka. [1]
Nhlamuselo[Lulamisa | edit source]
Mihandzu ya murhi lowu yi rhandziwa swinene hi misinya, timfenhe, timbuti na swiharhi swinwana swa nhova. Mihandzu ya kona a yi kulanga ku fana na makuwa. Murhi lowu wu kula ku fana na misinya yinwana. Marhavi ya kona ma rhetemuka ku fana na ya nkuwa. Mihandzu ya kona yi rhandziwa na hi varisi loko va twa ndlala enhoveni tanihi hiloko na yona yi ri yinwana ya mihandzu ya nhova.[1]
Matirhisele[Lulamisa | edit source]
Mahanti ya xirhomberhombe ma humesa mati lama vuriwaka mafi yo basa, lama ma tirhisiwaka ku tatisa mafi eka vamanana lava mamisaka. Ku phaphiwa mahanti lawa ma swekiwa kutani ku nwisiwa manana loyi a pfumalaka mafi yo mamisa nwana wa yena. Mapa ya mahanti ya thoniseriwa eka xirhumbana kutani xi va xi horile.[1]
Mati ya timitsu loko ma swekiwile ma tshungula swilondzo swa le nhlokweni, ku vava loku humelelaka loko munhu a heta ku tsakamisa, ku sivela ku humela hi khwirhi na ku pfula mbeleko eka vamanana. Mati ya timitsu ya horisa vuvabyi bya rifuva “TB” na nchuluko. Mati ya murhi lowu ma tshungula mahlo na ku yimisa ku hlanta. Mahanti na timitsu swa kandziwa swi hlanganisiwa na matatana swi tirhisiwa ku horisa mukhuhlwana. Murhi lowu wu tshungula vuvabyi bya mukhuhlwana, wu pfuna na leswaku loko wansati a tikile a sirhelela leswaku ri nga humi. Loko munhu a nwa murhi wo endliwa hi timitsu ta nsinya lowu, swi yimisa ku humaka ngati hi tinhompfu.[2]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 MALAMULE, R.J (2015). "Mathyelo ya mavito ya minsinya yo tshungula mavabyi eka Skhukhuza, eMpumalanga: Maendlelo ya Onomasitiki". University of Limpopo.
- ↑ Grant, R (2000). Sappi tree spotting: Lowveld, including Kruger National Park. Pretoria: Jacana Media (Pty) Ltd. p. 153.