text:
Ha Yini Muako Wa N’wina Wa Vugandzeri Mi Nga Wu Vitani Kereke?
EBibeleni, rito ra Xigriki leri minkarhi yin’wana ri hundzuluxeriwaka ri va “kereke,” ri kombetela eka ntlawa wa vagandzeri, ku nga ri muako lowu va hlanganaka eka wona.
Xiya xikombiso lexi: Loko muapostola Pawulo a tsalela Vakreste va le Roma, u rhumele marungula eka mpatswa wun’wana, ku nga Akhwila na Prisila, a ku: “Ndzi runguleleni na yona kereke leyi hlanganaka endlwini ya vona.” (Varhoma 16:5, Bibele—Muhungu Lamanene) Pawulo a a nga vuli swona leswaku va rungula muako. Kambe a a vula leswaku va n’wi rungulela vanhu, ku nga vandlha leri a ri hlangana endlwini yoleyo. *
Ematshan’weni yo va hi vitana muako wa hina wa vugandzeri hi ku i kereke, hi yi vitana “Holo ya Mfumo.”
Ha Yini Yi Vitaniwa “Holo Ya Mfumo Ya Timbhoni Ta Yehovha”?
Yi vitaniwa tano hikwalaho ka swivangelo swo hlayanyana:
Holo i muako kumbe ndhawu leyi ku hlanganiwaka eka yona.
Hi hlangana hi gandzela Yehovha, Xikwembu lexi hi nyikeke Bibele ni ku nyikela vumbhoni malunghana na yena.
—Pisalema 83:18; Esaya 43:12.
Hi tlhela hi hlangana leswaku hi ta dyondza hi Mfumo wa Xikwembu, lowu hakanyingi Yesu a a vulavula ha wona.—Matewu 6:9, 10; 24:14; Luka 4:43.
U amukelekile ku endzela Holo ya Mfumo leyi nga ekusuhi ni laha u tshamaka kona leswaku u ta tivonela hi ya wena, ndlela leyi Timboni ta Yehovha tikhomaka minhlangano ya tona ha yona.
^ ndzim. 3 Marito lama fanaka ma kumeka ni le ka 1 Vakorinto 16:19; Vakolosa 4:15; na Filemoni 2.


c: text/html

text:
Wikipedia:Tutorial (Formatting)
Haku amukela · Tutorial · Cheatsheet · FAQ · Swikomba-ndlela · Mpfuno · Tafula ra mpfuno · Media copyright questions · Tafula ra Swikombo
Kuhlela matluka ya Wikipediya swa hambana na ku tsala eka xitsala marito xa khompiyuta. kuhambana na ("leswi u swi vonaka u kuma swona"), Wikipediya yi tirhisa mimfungo ya marito ku tumbuluxa swiyenge swo karhi swa tluka (kufana ni nhlokomhaka). Ririmi-vutsari leri ritiviwa hi vutsari bya Wiki naswona riendleriwe ku olovisa ku cinca no lulamisa matluka.
Vutiyisi na xitaliki
swiga swa wiki leswi tirhisiwaka ngopfu i Vutiyisi (bold) na Xitaliki (italics). Kutiyisa marito na xitaliki xa marito swi endliwa hi ku angarha marito hi ('):
eka Wikipediya, mavito ya nhloko mhaka ma tsariwa hi Kutiyisa marito loko ma tshahiwa ro sungula eka tluka. Hi xikombiso, tluka ra mhaka ya Elizabeta wa vumbirhi wa vanghizi ri sungula hi:
- Elizabeta II (Elizabeta Alexandriya Mariya Windsor; utswariwe hi 21 Dzivamusoko 1926) i nwa-hosi wa swifundza-nkulu swa makume-nkaye.
Xitaliki xi tirhiseriwa mavto ya tibuku, timuvi, ti alibamu na mintlangu ya khompiyuta. Loko kutshaha ko sunula ka mhaka kuri vito ra buku kumbe muvhi, ku tirhisiwa Vutiyisi xitaliki.
Leswaku ukuma vuxokoxoko lebyi engetelekeke eku tirhisiweni ka vutiyisi na xitaliki, Vona Buku ya mahlelele ya wiki
Tinhloko mhaka na tinhloko mhaka-ntsongo
Tinhloko mhaka na tinhloko mhaka-ntsongo i ndlela yinwana yo hlela matluka ya timhaka ya wiki. Loko u vona timhaka timbirhi (kumbe kutlula) leti hambaneke, unga ti hambanisa hi ku hoxa xiyenge xa nhoko mhaka.
Tnhloko mhaka ti tumbuluxiwa hindlela leyi landzelaka:
Loko tluka ra mhaka riri ni tinhloko mhaka ta mune kumbe kutlula, nxaxamelo wa leswi nge ndzeni wu ta humelela hiwoxe. Ringeta ku tsala nhlokomhaka eka tluka leri bokisi ra sava. Yi ta hoxiwe eka nxaxamelo wa leswi nga ndzeni ka tluka hi roxe, loko yiri nhlokomhaka ya vumune.
HTML
Ririmi-vutsari ra HTML ringa tirhisiwa ku endla ku hlela loku rhahanganeke tani hi muvala, minaxamelo, na vuhleri byi nwana bya matluka. Hambi swiritano, aswi bohi leswaku utiva know HTML leswaku ukota ku tirhisa Wikipediya.
Unga thlela u vona tluka ra swi kombiso.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xana Bibele Yi Ni Rungula Leri Pakanisaka Malunghana Ni Vutomi Bya Yesu?
Nhlamulo ya Bibele
Mutsari wa Bibele Luka u vule leswi malunghana ni rungula rakwe leri vulavulaka hi vutomi bya Yesu: ‘
Ndzi lavisise swilo hinkwaswo ku sukela emasungulweni hi ku kongoma.’—Luka 1:3.
Van’wana va vula leswaku rungula leri vulavulaka hi vutomi bya Yesu lebyi tsariweke eka Tievhangeli, ku nga tibuku leti tsariweke hi Matewu, Marka, Luka na Yohane, lava hanyeke enkarhini wa yena, ri cinciwile kwalomu ka lembe-xidzana ra vumune.
Hambiswiritano, xiphemu xa nkoka swinene xa Evhangeli ya Yohane xi kumiwile aEgipta eku sunguleni ka va-1900. Sweswi xi tiviwa tanihi Papyrus Rylands 457 (P52) naswona xi hlayisiwe eLayiburari ya John Rylands le Manchester eNghilandhi. Xi ni marito lama nga eka Yohane 18:31-33, 37, 38 eTibebeleni ta manguva lawa.
Lexi i xiphemu xa khale ku tlula hinkwaswo eka Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki. Swidyondzi swo tala swi pfumela leswaku xi tsariwe kwalomu ka lembe ra 125 C.E., ku nga nkarhi lowu lavaka ku endla kotara ya lembe-xidzana kumbe ku tlula endzhaku ka loko ku tsariwe tsalwa lero sungula. Marito lama nga eka xona ma pfumelelana swinene ni lama nga eka matsalwa lama tsariweke hi voko lama veke kona hi ku famba ka nkarhi.


text:
Ntirho Wa Hina Wo Chumayela
Ku Chumayela Etlhelo Ka Nambu Wa Xingu
Ntlawa wa Timbhoni wu tlute hi xikepe lexi leheke timitara ta 15 leswaku wu ya chumayela hi Mfumo wa Xikwembu eka vanhu lava tshamaka etlhelo ka nambu.
Varhandzi Va Ku Rhula Va Hlangana Eka Xiendlakalo Xa Armada
Timbhoni ta Yehovha ti tirhisa swigolonyana ku va nyika mahala minkandziyiso ya Bibele vavalangi lava teke eka xiendlakalo lexi eFurwa.
Nchumu Lowuntshwa eManhattan le New York
Hlaya hi tsima ro hlawuleka ro pfuna vanhu va tiva rungula ra Bibele.
Xikolo Xa Giliyadi Lexi Se Xi Nga Ni Malembe Ya 70 Xi Ri Kona
Xikolo lexi xo hlawuleka xi sungule hi February 1, 1943 le New York. Se xi letele magidi ya vanhu ku dyondzisa van’wana hi Xikwembu.
Ha Yini Hi Dyondza Xibengali?
Ha yini Timbhoni ta Yehovha ta 23 eQueens le New York, U.S.A., ti dyondza ku vulavula ni ku hlaya Xibengali?


text:
I Yini Leswi Nga Ku Pfunaka Ku Twisisa Bibele?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele hi yoxe yi hlamusela swilo swo tala leswi u nga swi endlaka leswaku u yi twisisa. Ku nga khathariseki leswaku u dyondzekile kumbe a wu dyondzekanga, rungula ra Xikwembu leri nga eBibeleni a ri “
nonon’hwi ngopfu eka wena, hambi ku ri ku va ekule swinene.”—Deteronoma 30:11.
Leswi nga ku pfunaka ku twisisa Bibele
Vana ni langutelo lerinene. Teka Bibele tanihi Rito ra Xikwembu. Titsongahate hikuva Xikwembu xi venga lava titlakusaka. (1 Vatesalonika 2:13; Yakobo 4:6) Hambiswiritano, papalata ku pfumela xin’wana ni xin’wana hikuva Xikwembu xi lava leswaku u tirhisa “
matimba ya [wena] ya ku anakanya.”—Varhoma 12:1, 2.
Khongelela vutlharhi. Eka Swivuriso 3:5 Bibele yi ri: “
U nga titshegi hi ku twisisa ka wena n’wini.” Ematshan’weni ya sweswo, ‘
hambeta u kombela’ vutlharhi eka Xikwembu leswaku u twisisa Bibele.—Yakobo 1:5.
Yi hlaye siku ni siku. U ta vuyeriwa swinene loko u hlaya Bibele siku ni siku ematshan’weni yo yi hlaya hi xiwelo.—Yoxuwa 1:8.
Yi dyondze hi ku ya hi nhloko-mhaka. Ku dyondza Bibele hi ku ya hi nhloko-mhaka i ndlela leyinene yo dyondza leswi Matsalwa ma swi dyondzisaka. Rhanga hi “
tidyondzo leto sungula” ivi “
u ya emahlweni u dyondza tidyondzo leti dzikeke.” (Vaheveru 6:1, 2, Easy-to-Read Version) U ta kuma leswaku u nga swi kota ku pimanisa matsalwa ni ku dyondza leswaku matsalwa yo hambana-hambana ya Bibele ma hlamuselana, hambi ku ri lama “
nonon’hwaka ku [ma] twisisa.”—2 Petro 3:16.
Kombela mpfuno. Bibele yi hi khutaza ku kombela mpfuno eka vanhu lava yi twisisaka kahle Bibele. (Mintirho 8:30, 31) Timbhoni ta Yehovha ti dyondza Bibele ni vanhu mahala. Ku fana ni Vakreste vo sungula, ti tirhisa Matsalwa ku pfuna vanhu leswaku va twisisa leswi Bibele yi swi dyondzisaka hakunene.—Mintirho 17:2, 3.
Swilo leswi nga bohiki leswaku u va na swona
Mabyongo kumbe dyondzo leyi tlakukeke. Vaapostola va 12 va Yesu a va ma twisisa Matsalwa naswona va ma dyondzise van’wana hambileswi a va tekiwa tanihi vanhu lava nga “
dyondzekangiki [ni] lava tolovelekeke.”—Mintirho 4:13.
Mali. U nga dyondza leswi Bibele yi swi dyondzisaka mahala. Yesu u byele vadyondzisiwa vakwe a ku: “
Mi amukele mahala, nyikani mahala.”—Matewu 10:8.


text:
Xana Xikwembu Xi Ni Vito?
Nhlamulo ya Bibele
Vanhu hinkwavo va ni mavito. Xana a swi ta twala loko Xikwembu a xi nga ri na vito? Ku va ni mavito ni ku ma tirhisa i swa nkoka eku akeni ka vunghana. Swi tano ni le ka vuxaka bya hina ni Xikwembu.
Bibele yi ri: “
Hi mina Yehovha. Rero i vito ra mina.” (Esaya 42:8) Hambileswi Xikwembu xi nga ni swithopo swo tala swo tanihi lexi nge “
Xikwembu xa Matimba Hinkwawo,” “
Hosi Leyi Lawulaka” ni lexi nge “
Mutumbuluxi,” xi lava leswaku vagandzeri va xona va xi vitana hi vito ra xona.—Genesa 17:1; Mintirho 4:24; 1 Petro 4:19.
Vuhundzuluxeri byo tala bya Bibele byi ni vito ra Xikwembu eka Eksoda 6:3. Ndzimana yoleyo yi ri: “
A ndzi hamba ndzi humelela eka Abrahama, Isaka na Yakobe ndzi ri Xikwembu xa Matimba Hinkwawo, kambe malunghana ni vito ra mina, Yehovha, a ndzi ti tivisanga ha rona eka vona.”
Yehovha i vito ra Xikwembu leri hundzuluxeriweke hi Xitsonga, leri ku nga khale ri tirhisiwa. Hambileswi vakambisisi vo tala va rhandzaka ku ri tsale ri va “Yahweh,” vito leri nge Yehovha hi rona leri tiviwaka ngopfu. Xiphemu xo sungula xa Bibele a xi nga tsariwanga hi Xinghezi kambe hi Xiheveru, lexi hlayiwaka ku suka exineneni ku ya eximatsini. Hi Xiheveru, vito ra Xikwembu a ri tsariwa hi switatisi swa mune, יהוה. Switatisi sweswo swa mune swa Xiheveru leswi hundzuluxeriweke hi ku landza mpfumawulo wa rito va ku YHWH—swi tiviwa tanihi Tetragrammaton.


text:
Dorobo ya Musina
Ndi khou da u amba nga ha dorobo ya Musina
Dorobo iyi I wanala kha zhango la Afurika shangoni la Afurika Tshipembe. Dorobo iyi yo ita masakha na shango la Zibabwe devhula ha Afrika Tshipembe. Huna vhathu vho no Tshitaliana. Dzina ili lo da nge Makhuwa vha balelelwa nga u bula ipfi lo no ri "Musina" vha vho tou ri "Messina". Dzina la Musina li amba zwila zwine Vhatshena vha ri ndi "Copper"
Dorobo iyi I wanala kha zhango la Afurika shangoni la Afurika Tshipembe. Dorobo iyi yo ita masakha na shango la Zibabwe devhula ha Afrika Tshipembe. Huna vhathu vho no Tshitaliana. Dzina ili lo da nge Makhuwa vha balelelwa nga u bula ipfi lo no ri "Musina" vha vho tou ri "Messina". Dzina la Musina li amba zwila zwine Vhatshena vha ri ndi "Copper"
This is an excerpt from the article Dorobo ya Musina from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Xana Diyavulosi A Nga Va Lawula Vanhu?
Nhlamulo ya Bibele
Diyavulosi ni madimona va kucetela vanhu swinene lerova Bibele yi ri: “Lowo homboloka u lawula misava hinkwayo.” (1 Yohane 5:19, New Century Version) Bibele yi boxa tindlela leti Diyavulosi a va kucetelaka ha tona vanhu.
Vuxisi. Bibele yi khutaza Vakreste leswaku va “lwisana ni marhengu ya Diyavulosi.” (Vaefesa 6:11) Rhengu rin’wana i ku xisa vanhu va tshemba leswaku vatirheli vakwe i malandza ya Xikwembu.—2 Vakorinto 11:13-15.
Vungoma. Diyavulosi u xisa vanhu hi ku tirhisa vungoma, vavhumbhi ni vahlahluvi kumbe vungoma bya swilo swa le mpfhukeni. (Deteronoma 18:10-12) Ku tirhisa swidzidziharisi, ku tekela munhu dzano ni vuloyi.—Luka 11:24-26.
Vukhongeri bya mavunwa. Vukhongeri lebyi dyondzisaka mavunwa byi hambukisa vanhu leswaku va nga yingisi Xikwembu. (1 Vakorinto 10:20) Bibele yi vula leswaku tidyondzo teto ta mavunwa i ‘tidyondzo ta madimona.’—1 Timotiya 4:1.
Ku va ni madimona. Bibele ya vulavula hi mimoya yo biha leyi lawulaka vanhu. Minkarhi yin’wana vanhu lava nga ni madimona va va mabofu, va nga koti ku vulavula kumbe hambi ku ri ku tivavisa.—Matewu 12:22; Marka 5:2-5.
Ndlela yo papalata nkucetelo wa Diyavulosi
A wu fanelanga u tshama u ri karhi u chava ku lawuriwa hi madimona hikuva Bibele yi kombisa ndlela leyi u nga kanetaka Diyavulosi ha yona:
Dyondza ku xiya tindlela ta Diyavulosi leswaku u “ma tiva makungu yakwe.”—2 Vakorinto 2:11.
Nghenisa vutivi lebyi humaka eBibeleni naswona u tirhisa leswi u swi dyondzaka. Loko u endla tano, swi ta ku sirhelela eka nkucetelo wa Diyavulosi.—Vaefesa 6:11-18.
Cukumeta xin’wana ni xin’wana lexi fambisanaka ni mintirho ya madimona. (Mintirho 19:19) Sweswo swi katsa vuyimbeleri, tibuku, timagazini, swifaniso ni tivhidiyo leti khutazaka vungoma.


text:
Wa zi lava ku lera a nzima leyi hi %% ?
Ina
Ahihi
Mabhuku ni mabroxura ya ku gonza hi wona Biblia
Gonza a Biblia hi kuya hi mhaka ni mhaka hi ku tirisa mabhuku ni mabroxura lawa zi kotekako ku maha download.
Xana a kuxaniseka ku ta tshuka ku mbhela?
Xini xi nga nehako litsako wutomini ga ngango?
Himani loyi hakunene a fumelako misava?
Xihundla Xa Litsako Ngangweni
Longoloko wa siku ga mutlhangano wo hlawuleka wa 2014
Longoloko wa mutlhangano wa xipanze wa 2014
Ingisa Nungungulu Kasi U Hanya Kala Kupinzuka
Mahungu Yo Saseka Ya Nungungulu!
Hi Vamani Va Mahako Kuranza Ka Jehova Inyamutlha?
A zokari zi cicilweko lomu ka mabhuku ma gravarilweko za koteka ku ngha zi nga se ciciwa ka mabhuku ma gandlilweko.
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
|


text:
Venḓa
Venda lovha li shango la vhaVenda, vhathu vhane vha amba tshiVenda. Venda lo vha li kha tshipida tsha devhula ha shango la Afurika Tshipembe hune namusi ha vundu la Limpopo. Venda lo fhiwa vhudilangi nga 1 Luhuhi 1973. La da la vha rephabuliki ubva kha Afurika Tshipembe nga 13 Khubvumedi 1979. Fhedzi vhudilangi uvhu ka vhurephabuliki hovha vhu sa divhei kha mashongo a dzitshaka.
Musanda wau thoma wa Venda ho vha hu Sibasa. Nga murahu musanda wada wa vha Thohoyandou. Muphuresidende wa uthoma wa Venda ndi vho Patrick Ramaano Mphephu
Nga nwaha wa 1982 Yunivesithi ya Venda yo do thomiwa sa fhethu ha pfunzo dza nntha kha la Venda.
Nga nwaha wa 1994 shango la Venda lo mbo di miliwa kana u vhuyela murahu kha la Afurika Tshipembe.


text:
Timbhoni ta yehovah
Hi Vamani Hina Timbhoni Ta Yehovha?
Hi vanhu va tinxaka-nxaka lava vulavulaka tindzimi to hambana-hambana, kambe hi hlanganisiwa hi swilo leswi fanaka. Ngopfu-ngopfu hi tiyimisele ku dzunisa Yehovha, ku nga Xikwembu lexi tsaleke Bibele tlhelo Muvumbi wa swilo hinkwaswo. Hi endla hinkwaswo leswi nga ematimbeni ya hina leswaku hi tekelela Yesu Kreste naswona ha tinyungubyisa hileswi hi vitaniwaka Vakreste. Hi ntolovelo un’wana ni un’wana wa hina u tirhisa nkarhi wakwe leswaku a pfuna vanhu leswaku va dyondza Bibele ni hi Mfumo wa Xikwembu. Kutani leswi hi chumayelaka kumbe hi vulavulaka hi Yehovha Xikwembu ni Mfumo wa yena, hi tiviwa tanihi Timbhoni ta Yehovha.
Valanga website ya hina. Hlaya Bibele eka website leyi. Dyondza leswi engetelekeke malunghana na hina ni leswi hi swi pfumelaka. vhakela website ya hina leyi landzelaka hi ririmi ra wena [1]
Hi vanhu va tinxaka-nxaka lava vulavulaka tindzimi to hambana-hambana, kambe hi hlanganisiwa hi swilo leswi fanaka. Ngopfu-ngopfu hi tiyimisele ku dzunisa Yehovha, ku nga Xikwembu lexi tsaleke Bibele tlhelo Muvumbi wa swilo hinkwaswo. Hi endla hinkwaswo leswi nga ematimbeni ya hina leswaku hi tekelela Yesu Kreste naswona ha tinyungubyisa hileswi hi vitaniwaka Vakreste. Hi ntolovelo un’wana ni un’wana wa hina u tirhisa nkarhi wakwe leswaku a pfuna vanhu leswaku va dyondza Bibele ni hi Mfumo wa Xikwembu. Kutani leswi hi chumayelaka kumbe hi vulavulaka hi Yehovha Xikwembu ni Mfumo wa yena, hi tiviwa tanihi Timbhoni ta Yehovha.
Valanga website ya hina. Hlaya Bibele eka website leyi. Dyondza leswi engetelekeke malunghana na hina ni leswi hi swi pfumelaka. vhakela website ya hina leyi landzelaka hi ririmi ra wena [1]
This is an excerpt from the article Timbhoni ta yehovah from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
VANTSHWA VA VUTISA
I Yini Leswi Ndzi Faneleke Ndzi Swi Tiva Hi Mintlango Ya Elektroniki?
Swivutiso swa ntlango wa elektroniki
Mintlango ya elektroniki le United States, i bindzu lerikulu swinene. . .
Hi xiringaniso, i vanhu va malembe mangani lava tlangaka mintlango ya elektroniki?
18
30
-
I vanhu va rimbewu rihi lava tshikaka ku tlanga mintlango ya elektroniki?
Va xinuna va 55 wa tiphesente; Va xisati va 45 wa tiphesente
Va xinuna va 15 wa tiphesente; Va xisati va 85 wa tiphesente
-
Eka mintlawa leyimbirhi, hi wihi lowu tlangaka ngopfu?
Va xisati lava nga ni malembe ya 18 kumbe ku tlula
Va xinuna lava nga ni malembe ya 17 kumbe ya le hansi
-
Tinhlamulo (ti sekeriwe hi ku ya hi rungula ra 2013):
B. 30.
A. Va xisati va endla tiphesente ta 45—leti lavaka ku endla hafu—ya vatlangi hinkwavo.
A. Va xisati va malembe ya 18 ni ku tlula va endla tiphesente ta 31 ta vanhu lava tlangaka, loko majaha ya malembe ya 17 ku ya ehansi ma endla tiphesente ta 19.
Tinhlayo leti ti nga ha ku nyika xivono xa leswaku i vamani lava tlangaka. Kambe a ti ku byeli vuyelo bya kona—lebyinene kumbe lebyi nga riki byinene—lebyi mintlango ya elektroniki yi nga vaka na byona eka wena.
I yinene
Hi wahi eka marito lama landzelaka malunghana ni mintlango ya elektroniki lawa u pfumelelanaka na wona?
“I ndlela yo tsakisa yo aka vuxaka ni swirho swa ndyangu ni vanghana.”—Irene.
“Yi kahle hikuva yi ku endla u nga anakanyisisi hi swilo swa xiviri.”—Annette.
“Yi ku endla u antswisa ndlela leyi u anakanyaka ha yona.”—Christopher.
“Yi ku endla u va ni vutshila byo ntlhantlha swiphiqo.”—Amy.
“Yi endla leswaku byongo bya wena byi tirha kahle; yi ku endla u anakanya ni ku hlela.”—Anthony.
“Mintlango yin’wana yi khutaza ku tirha swin’we tanihi ntlawa ni vanghana.”—Thomas.
“Mintlango yin’wana yi ku pfuna leswaku u endla vutiolori ni leswaku u tshama u ri ni rihanyo lerinene.”—Jael.
Xana u pfumelelana na wona marito lawa—kumbexana hinkwawo ka wona? Mintlango ya vhidiyo yi nga ha ku vuyerisa enyameni ni le mianakanyweni. Hambiloko mintlango yin’wana ku ri ya ku fambisa nkarhi naswona yi ri hilaha Annette a yi hlamuselaka hakona—“yi ku endla u nga anakanyisisi hi swilo swa xiviri” naswona sweswo a swi hoxanga minkarhi yin’wana.
● Bibele yi vula leswaku ku ni “nkarhi wa mhaka yin’wana ni yin’wana ehansi ka matilo,” ku katsa ni vuhungasi.—Eklesiasta 3:1-4.
Yi bihile
Xana mintlango ya elektroniki yi ku dyela nkarhi?
“Loko ndzo kala ndzi sungula ku yi tlanga, swa ndzi tikela ku yi tshika. Ndzi hambeta ndzi tibyela leswaku, ‘ndzi ta tlanga kan’we ntsena!’ Kambe swi nga si ya kwihi, ndzi kuma ku hundze tiawara to hlaya naswona ndzi hete nkarhi wo tala ndzi hlalele xikirini!”—Annette.
“Mintlango ya vhidiyo yi nga ku dyela nkarhi wo tala swinene. U tshama kwalaho kutani u titwa onge u hetisise swo karhi hileswi u hluleke eka mintlango ya ntlhanu, kambe entiyisweni a wu hetisisanga nchumu nikatsongo.”—Serena.
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: Loko u lahlekeriwa hi mali u nga ha swi kota ku tlhela u yi kuma. Kambe sweswo swi hambanile ni ku lahlekeriwa hi nkarhi. Hi marito man’wana, nkarhi i wa nkoka ku tlula mali. Kutani u nga pfumeli ku lahlekeriwa hi nkarhi!
● Bibele yi ri: “Hambetani mi famba hi vutlhari . . . , mi tixavela nkarhi lowunene.”—Vakolosa 4:5.
Xana mintlango ya elektroniki yi khumba ndlela leyi u anakanyaka ha yona?
“Swiendlo swa vugevenga leswi loko munhu a swi endlile swi endlaka leswaku a pfaleriwa kumbe ku dlayiwa hikwalaho ka swona swi ‘endliwa’ eka ntlango wa vhidiyo handle ko va munhu a anakanyisisa hi swona.”—Seth.
“Mintlango yo tala yi katsa ku hlula valala leswaku u fikelela pakani ya wena. Leswi hakanyingi swi lavaka leswaku u va dlaya hi ndlela ya tihanyi swinene.”
—Annette.
“Minkarhi yin’wana u nge swi kholwi leswi u swi vulaka eka vanghana va wena loko u ri karhi u tlanga—u nga ha vula marito yo fana ni lawa ‘Fana!’ kumbe ‘Ndzi ta ku dlaya!’ ”—Nathan.
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: Papalata mintlango leyi hlohlotelaka swilo leswi Xikwembu xi swi vengaka, ku katsa madzolonga, ku tikhoma loko biha hi tlhelo ra rimbewu ni vungoma.—Vagalatiya 5:19-21; Vaefesa 5:10; 1 Yohane 2:15, 16.
● Bibele yi vula leswaku Yehovha u “venga un’wana ni un’wana la rhandzaka madzolonga”—ku nga ri ku endla madzolonga ntsena. (Pisalema 11:5) Hambileswi ku hlawula ka wena mintlango ya elektroniki ku nga vuliki swo tala hi muxaka wa munhu loyi u nga ta va yena, ku nga ha kombisa muxaka wa munhu loyi se u nga yena.
Leswi u nga anakanyisisaka ha swona: Hi ku ya hi buku leyi nge, Getting to Calm, “mintlango ya vhidiyo leyi nga ni madzolonga hakanyingi yi ma khumba swinene mahanyelo ya munhu ku tlula thelevhixini, hikuva vana a vo languta ntsena nhenha leyi nga ni tihanyi leyi dlayaka—vona hi voxe i nhenha yoleyo. Hikuva mintlango yi ku dyondzisa ku fana ni loko mudyondzisi a ku dyondzisa etlilasini, yi ku dyondzisa ku va ni madzolonga.”—Ringanisa Esaya 2:4.
Mhaka ya xiviri
Vantshwa vo tala va dyondze ku ringanisela eka ndlela leyi va tlangaka mintlango ya elektroniki. Xiya swikombiso swimbirhi.
“A ndzi hamba ndzi tlanga mintlango ya vhidiyo kukondza ku va vusiku swinene, ndzi tibyela leswi: ‘Ndzi ta etlela tiawara ta ntlhanu ntsena. Ndzi ta tlanga ro hetelela.’ Kambe, sweswi ndzi dyondze leswaku mintlango ya vhidiyo yi ni nkarhi wa yona. Ndzi teka ku yi tlanga tanihi ndlela leyinene leyi ndzi nga tihungasaka ha yona nkarhi na nkarhi. Kambe swilo hinkwaswo swi fanele swi ringaniseriwa.”—Joseph.
“Ndzi tshike ku tlanga, leswi endleke leswaku ndzi va ni nkarhi wo tala wo endla swilo swa nkoka! Ndzi swi kotile ku antswisa vutirheli bya mina, ndzi pfuna van’wana evandlheni leri ndzi hlanganyelaka eka rona naswona ndzi dyondze ku tlanga xichayachayana. Ku ni swo tala leswi u nga swi endlaka handle ko tlanga mintlango ya elektroniki ntsena!”—David.
● Bibele yi vula leswaku vavanuna ni vavasati lava wupfeke “va ringanisela emikhuveni.” (1 Timotiya 3:2, 11) Va tsakela ku tihungasa kambe va ringanisela naswona va ti dyondzise ku tilawula.—Vaefesa 5:10.
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: Ku tlanga mintlango ya elektroniki swi nga va vuhungasi lebyinene loko swi ringaniseriwa. Kambe u nga yi pfumeleli leswaku yi lawula nkarhi wa wena kumbe yi ku endla u nga vi na mhaka ni swilo swa nkoka evuton’wini. Ematshan’weni yo dzika ngopfu eka ku ringeta ku fikelela pakani yo karhi eka ntlango, xana a swi ta va swi nga antswi ku engetela matshalatshala yo tala leswaku u fikelela tipakani ta wena evuton’wini bya xiviri leswaku u va muhluri?


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Endla Yini Loko Ndzi Ri Ni Xiphiqo Xa Rihanyo?—Xiyenge 2
Swiphiqo swa rihanyo swi ta hi tindlela to tala.
Vanhu van’wana va ni swikombiso swa vuvabyi leswi u kokata ku swi vona, kasi van’wana a swi vonaki.
Swiphiqo swin’wana swa rihanyo i swa xinkarhana kambe swin’wana a swi heli.
Swin’wana swi nga tshunguleka kumbe swi lawuleka loko hihala tlhelo swin’wana swi ri karhi swinyanya—swi nga veka ni vutomi bya munhu ekhombyeni.
Vantshwa va langutana ni swiphiqo swa rihanyo swo hambana-hambana leswi tsariweke laha henhla. Eka xihloko lexi, u ta twa hi vantshwa va mune lava langutaneke ni swiphiqo swo tano. Loko u ri ni xiphiqo xa rihanyo, u nga ha khutaziwa hi leswi va swi vulaka.
GUÉNAELLE
Lexi ndzi tikelaka ngopfu, i ku amukela leswaku ku ni swilo leswi ndzi tsandzekaka ku swi endla. Ndzi lava ku endla swilo swo tala kambe siku rin’wana ni rin’wana ndzi fanele ndzi pfumelelana ni xiyimo xa mina.
Ndzi ni vuvabyi lebyi vuriwaka, motor-neuromuscular lebyi endlaka leswaku byongo bya mina byi nga koti ku hundzisela rungula emirini. Minkarhi yin’wana swirho swa mina ku sukela enhlokweni ku ya eswikunwanini, swa rhurhumela kumbe swi nga tirhi. Swa ndzi tikela ku endla swilo leswi tolovelekeke swo tanihi hi ku famba-famba, ku vulavula, ku hlaya, ku tsala ni ku twisisa vanhu van’wana. Loko swilo se swi ndzi tikela swinene, vakulu va le vandlheni ra ka hina va khongela na mina. Endzhaku ka sweswo ndzi titwa ndzi antswa.
Ku nga khathariseki ndzingo lowu ndzi langutanaka na wona, ndza swi tiva leswaku Yehovha wa ndzi tiyisaminkarhi hinkwayo. A ndzi lavi leswaku vuvabyi bya mina byi ndzi sivela ku n’wi tirhela hi ku helela. Ndzi swi teka swi ri swa nkoka ku pfuna van’wana va dyondza hi xitshembiso xa le Bibeleni xa leswaku ku nga ri khale Yehovha Xikwembu u ta hundzula misava yi va paradeyisi, laha ku xaniseka ku nga ta va ku nga ha ri kona.—Nhlavutelo 21:1-4.
Xivutiso xo anakanyisisa ha xona: Ku fana na Guénaelle,hi tihi tindlela leti u nga kombaka van’wana ntwela-vusiwana ha tona?
ZACHARY
Loko ndzi ri ni malembe ya 16, ndzi khomiwe hi vuvabyi bya khensa ya byongo. Madokodela ma ndzi byele leswaku ndzi ta hanya tin’hweti ta nhungu ntsena. Ku sukela hi nkarhi wolowo vutomi a byi tika.
Sweswi miri wa mina exineneni wu lamarile hikwalaho ka matshumba. A ndza ha swi koti ku famba, minkarhi hinkwayo ku fanele ku va ni munhu ekaya leswaku a ndzi pfuna.
Vuvabyi lebyi byi endle leswaku swi ndzi tikela ku vulavula kahle. A ndzi ri munhu wa migingiriko la rhandzaka ntlango wa waterskiing, basketball ni volleyball. Leswi ndzi nga Mbhoni ya Yehovha, a ndzi wu hisekela ntirho wo chumayela wa Vukreste. A ndzi tshembi leswaku vanhu vo tala va swi twisisa leswaku swi njhani ku tsandzeka ku endla swilo leswi u swi rhandzaka swinene.
Marito lama nga eka Esaya 57:15 ma ndzi khutaza hikuva ma ndzi tiyisekisa leswaku Yehovha Xikwembu u le kusuhi ni lava ‘pfotlokeke emoyeni’ naswona wa khathala hi mina. Nakambe Esaya 35:6 yi vulavula hi xitshembiso xa Yehovha xa leswaku ndzi ta tlhela ndzi kota ku famba ni ku n’wi tirhela ndzi nga ha vabyi.
Hambileswi minkarhi yin’wana swi ndzi tikelaka ku langutana ni vuvabyi bya mina, ndza tiyiseka leswaku Yehovha u na mina. Minkarhi hinkwayo loko ndzi titwa ndzi hela matimba kumbe ndzi chava ndzi vulavula na yena hi xikhongelo. A xi kona lexi nga ndzi hambanisaka ni rirhandzu ra Yehovha.—Varhoma 8:39.
Zachary u fe a ri ni malembe ya 18, endzhaku ka tin’hweti timbirhi ku vulavurisaniwe na yena. Ripfumelo ra yena eka xitshembiso xa Xikwembu xo pfuxa lava feke emisaveni ya paradeyisi ri tshame ri tiyile ku fika emakumu.
Xivutiso xo anakanyisisa ha xona: Xana xikhongelo xi nga ku pfuna njhani leswaku u tshama erirhandzwini ra Xikwembu ku fana na Zachary?
ANAÏS
Loko ndzi ri ni masiku ma nga ri mangani ndza ha ku i velekiwa, ndzi khomiwe hi vuvabyi bya ku mpfempfa ngati ebyongweni naswona byi endle ndzi lamala miri hinkwawo ngopfu-ngopfu milenge.
Sweswi ndzi kota ku famba mpfhuka wo koma hi ku tirhisa nxongotelo kambe hakanyingi ndzi tirhisa xitulu xa lava lamaleke. Nakambe ndzi ni vusindza lebyi endlaka swi ndzi tikela ku endla mintirho yo tanihi ku tsala.
Handle ko karhatiwa hi xiyimo xa mina, vutshunguri hi byoxe a byi ndzi tikela. A ndzi oloriwa swirho ku ringana masiku yo hlayanyana hi vhiki. Loko ndzi ri ni malembe ya ntlhanu, ndzi endliwe vuhundzuri lebyikulu naswona endzhaku ka sweswo ndzi endliwe byin’wana kanharhu. Vuhandzuri byimbirhi byo hetelela a byi tika hikuva a ndzi ri ekule ni le kaya, ku ringana tin’hweti tinharhu ndzi ri karhi ndzi hlakarhela.
Ndyangu wa ka hina wu ndzi pfunile swinene. A hi hleka swin’we naswona sweswo a swi ndzi pfuna loko ndzi titwa ndzi hele matimba. Mhani na vasesi va mina a va ndzi pfuna leswaku ndzi languteka kahl tanihi leswi a ndzi tikela ku endla tanoe. Ndza swi navela ku ambala tintangu ta swirhendze swa le henhla. Kambe ndzi ti ambale kan’we loko ndza ha ri n’wana hi ku nghenisa mavoko eka tona naswona sweswo a swi hi hlekisa hinkwerhu.
Ndzi ringeta ku nga pfumeleli vuvabyi bya mina byi ndzi heta matimba. Ndzi dyondza tindzimi, ndza hlambela naswona sweswo swi endla ndzi tsaka. Leswi ndzi Mbhoni ya Yehovha, ndzi rhandza ku ya burisana ni vanhu van’wana hi ripfumelo ra mina. Swi tikomba onge vanhu va rhiya ndleve loko ndzi vulavula na vona.
Vatswari va mina va tshamela ku ndzi byela leswaku xiyimo xa mina i xa nkarhinyana. Ku sukela loko va ndzi byele sweswo, ndzi tiyisa ripfumelo ra mina eka Yehovha ni le ka xitshembiso xakwe xo herisa ku xaniseka hinkwako ku katsa ni loku ndzi langutanaka na kona. Leswi swi ndzi nyika matimba yo tiyisela.—Nhlavutelo 21:3, 4.
Xivutiso xo anakanyisisa ha xona: U nga n’wi tekelela njhani Anaïs hi ku ka u nga pfumeleli xiphiqo xa wena xa vuvabyi xi ku heta matimba?
JULIANA
Ndzi ni vuvabyi lebyi vuriwaka autoimmune lebyi khumbaka mbilu, mahahu ni ngati. Ana se byi sungurile eka tinso.
Loko ndzi ri ni malembe ya khume ndzi khomiwe hi vuvabyi lebyi vuriwaka lupus lebyi ndzi vangeleke switlhavi, matshimbi ni ku va ni swipfukela. Minkarhi yin’wana ndzi titwa ndzi nga pfuni nchumu.
Loko ndzi ri ni malembe ya 13, un’wana wa Timbhoni ta Yehovha u tile ekaya. U ndzi hlayele Esaya 41:10 laha Yehovha Xikwembu a nge: “U nga chavi, hikuva ndzi na wena. . . . Kunene ndzi ta ku khoma swi tiya hi voko ra mina ra xinene ra ku lulama.” Rero a ku ri siku leri ndzi sunguleke ku dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha. Namuntha, endzhaku ka malembe ya nhungu, ndzi tirhela Yehovha hi mbilu hinkwayo naswona ndzi tiyimisele ku nga pfumeleli vuvabyi bya mina byi lawula vutomi bya mina. Ndza swi vona leswaku Yehovha u ndzi nyike “matimba lama tlulaka lama tolovelekeke” leswaku ndzi tshama ndzi ri ni langutelo lerinene.—2 Vakorinto 4:7.
Xivutiso xo anakanyisisa ha xona: Xana Esaya 41:10 yi nga ku pfuna njhani leswaku u tshama u ri ni langutelo lerinene ku fana na Juliana?


text:
Lexi i xitori xa vumbirhi hi xirihodyana xa xingoni Pandzeka MASESEKANA.Product details
Thandi u lava tintanghu tintshwa naswona wa swi tiva leswaku ti ta durhela Kokwana wa yena. Kutani swin’we va ta na kungu ro kuma mali hi ku pfuniwa...Product details
Hlaya hi ka Lynne ni mbyana ya yena, Famous, ni siku leri va nga byisa tihomu ta André leti a ti lahlekile ti muka ekaya.Product details
Mbuya Mabihana N’wa Xipilipilana a nga fani na wona mapilipili lama man’wana.Product details
This is the story of how quick-thinking Zebra tricks the hungry Hyena into not eating him for dinner, with very prickly results. A delightful tale...Product details
Lexi i xitori xa vunharhu hi rhole ra Xinguni Pandzeka N’wa Xinguni Masasekana vito ra rona ku nga Pandzeka.Sweswi, Pandzeka ni mzala wa yena Nyawa...Product details
Lele is a very imaginative little boy. When he dreams, the world has no boundaries. He travels from the night sky, down to the sea and back up to the...Product details
Xirhodyana xa Xinguni xi tele ku viliela. 'Wo nge a ndzi sasekanga ku ringana,' xi byela Mhani N'wa Xinguni wa Thokazi.Product details
Thandi na mpopo wa yena Nosipho va lorha hi vutomi byo antswa, kambe emakumu va vona leswaku rirhandzu ra kokwa wa vona ri tlula hinkwaswo.Product details
Vatswari va Thandi va dlaye hi AIDS, naswona u fanele ku ya emahlweni a hanya na Kokwana wa yena. Switsudzuxo swa ndyangu wa yena swi rhungeleriwile...Product details
Site content © Copyright 2010 JACANA MEDIA. All rights reserved. Terms and conditions
10 Orange Street, Sunnyside, Auckland Park, 2092, JHB, South Africa Tel: + 27 011 628 3200 Fax: + 27 011 482 7280 This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.


text:
Hi Fana ThePurp
Heyo!
He sesi!
Hambi wo ka u nga languti Swo boha u dyiwa
Wa ala?
Swo boha u dyiwa aa U mani wena u nga dyiwiku?
U ta hefemuleliwa Swo boha!
Mara!
U nge dyiwi hi mina, u ta dyiwa hi ti mhisi
Va ta ku hlakata va fana, a ni u bomba hi hala phambeni.
U vhengele ra makula hi siku ra mudende, I nghena-phuma!
Mi tsandi vo nyini fok!
Xi tsakama hi ku xaveli ti savanna ti nharhu, Jii!
A ni tshembi kuri swa van’wani swa ha tsakama
I madyi sand paper, u ta tshomoka mfowethu
Kambe ku dyiwa I vutomi
Se mina ni ringeta ku endla yini?
Leswi swi nga tsanda Yeso mina ni mani?
Mxm pfutseke!
Ni nge miyeli, mi ha mahanyelo.
Mi dyiwa vusopfa sies!
U dyeliwa kfc, suka!
Ni nge ku beli mavoko, hambi u dyeliwa weave ya swighidi wa ha ri ncimba!
Ku hava leswi u nga dyeliwaku swona, tender nyana ke?
Mi la ku tshamela ku hlambela swindichanini na ti weave ta ti 8 thousand
Mi khandiya ti taxi na ti jimmy choo
Pfutsek! I dadada maan
U tsandziwa hi yini ku dyeliwa franchise, u kala byongo kasi?
Dyeliwa deal maan, tshika ku mama mbolo mahala
Kasi mi kgoshela yini, ku nwisa byela hi weekend?
Aah! Madyi lama mara!
Hi ta teka kwala, ka ha ri hava vavasati mhane!
A swa ha pasi no sola apartheid, byi lo tsanda vonyini vo macimbeni lebyi!
Kumbe a hi xi tekatekeni hi ku sola COSATU
Ku hava mintirho, ku pfumala vahlayisi na vukati bya kala.
Kambe vungwavava I vungwavava, a hi ndlala leswi
I food to mouth ku vula ka vafowethu, swi dyiwa swi hela
Hambi wena miss goody two shoes wa magija
Swo boha u dyiwa
Ti nge ku tluli, swo boha ti tshwa!
U hleketa kuri xilungu xi ta ku lamulela, I mani a nga te timhisi cannot engage you
Vona wena, hina hi nge chavi ku ku byela ntiyiso
“U easy wena!”
U dyiwa hi title wena, wa ala?
U na ti ex tingani?
Ta ha to mi dya ti boyfriend leti, byi cha ku vula kuri byi la xinerikisi ivi byi xi teka hi robbery
Pfala milenge na wena maan! Nxa
Making love ya thyaka, a swi kona sweswo
U le ku dyiweni, u nga ti hembeli
A hi le ka tv la, u ta dyiwa u nyuma!
A hi vumunhu leswi mi swiendlaku, vo sesi tshikani ku hanya ku fana na swiphongo
Mi tshameli ku vitanana swifevi, mi monyana kuve hinkwenu mi dyiwa vusopfa
Ku na ku hambana ku kulu eka n’wasati wo amukela a tlhela a tiphina hi xinuna
Na ricece ri nga jika-hi-khona-vakunda
Ku va xiyindlwani xa swipeme ahi achievement, ni nge ku beli mavoko
Ku ti khoma vumunhu a swi vangeli matihlo.
Hambi mo ni vula savheji, ntiyiso I ntiyiso
swo boha u dyiwa
Loko swi ku vava pfala milenge, u pfala na dyi nomo dyedyo
Hala phambeni a hi credit card, hala phambeni a hi ndlela yo kuma vukati
Vumunhu byi hanyisi vo tala sesi, tingana ti khoma hina vahlaleri
“I don’t give a fcuk” attitude u ta yi endlela nyini, mina ni nge miyeli tiko ri mbombomela
Vufevi a byi heli lembe leri, no kombela.
Ma hi chavisa vo sesi, hi la ku teka vavasati nkarhi wa famba,
hi hava nkarhi wa ti bad bitches, hi lavana na lowo la ku aka muti
I nhlambha ku komba mhani mbyana u vula n’wingi.
Twitter: @FanaThePurp #LokoseTINIBINI
Facebook group: Fana The Purp


text:
Diyavulosi U Tshama Kwihi?
Nhlamulo ya Bibele
Tanihi xivumbiwa xa moya, Diyavulosi u tshama exivandleni lexi nga vonakiki. Hambiswiritano, ndhawu leyi a tshamaka eka yona a hi le tiheleni laha a xanisaka vanhu vo homboloka hilaha swi kombisiweke hakona exifanisweni lexi nga exihlokweni lexi.
“Nyimpi etilweni”
Ku ringana nkarhi wo karhi, Sathana Diyavulosi a a nyikiwe ntshunxeko wo famba-famba etilweni, ku katsa ni ku nghena emahlweni ka Xikwembu hi ku kongoma etlhelo ka tintsumi to tshembeka. (Yobo 1:6) Kambe Bibele yi vule leswaku ku ta tlhekeka “nyimpi etilweni” leyi a yi ta endla leswaku Sathana a hlongoriwa etilweni ivi a “lahleriwa ehansi emisaveni.” (Nhlavutelo 12:7-9) Nxaxamelo wa minkarhi ya Bibele swin’we ni swiendlakalo swa misava, swi tiyisekisa leswaku nyimpi yoleyo se yi humelerile. Sweswi Diyavulosi u lahleriwe laha misaveni.
Xana leswi swi vula leswaku Diyavulosi u tshama endhawini yo karhi laha misaveni? Hi xikombiso, muti wa khale wa Pergamo a ku vuriwa leswaku wu “laha xiluvelo xa Sathana xi nga kona” ni “laha Sathana a tshamaka kona.” (Nhlavutelo 2:13) Entiyisweni swiga swoleswo swi kombisa ndlela leyi vugandzeri bya sathana a byi andze hakona emutini wolowo. Bibele yi vula leswaku Diyavulosi u lawula “mimfumo hinkwayo ya misava leyi akiweke,” xisweswo a nga tshami endhawini yo karhi emisaveni kambe u kumeka hinkwako-kwako laha misaveni.


text:
Help:Portal
Va ka Maluleke I Van’wanati. A va tshama enambyeni wa N’wanati, ka Gaza, kusuhi ni lwandle, ni tiva lerikulu va nge N’wampfukwe. Va sukile kona loko ku fika Vangoni ni Sigodo. Va tsemekanya, ku sala Mbingwana, a ta veleka Xipenenyana. Van’wana va ku hi yona hosi leyikulu ya va ka Maluleke. Kutani van’wana va ta Transvaal, va kuma Vanyayi. Hi ku entisa hina va ka maluleke hi va copi,tihosi ta hina ati kalangi ti fumiwa hi soshangane kutani hingaka hi nga vuriwi machangani,ho si ya va copi ya ndhuma i Mandlati


text:
NDIMA YA VHUFUMINTHIHI
Ndi ngani Mudzimu a tshi Tendela Tshengelo?
Naa ndi Mudzimu o itaho uri hu vhe na tshengelo shangoni?
Ho vuswa khani ifhio tsimuni ya Edeni?
Mudzimu u ḓo fhelisa hani mvelelo dza tshengelo ya vhathu?
1, 2. Vhathu vha sedzana na tshengelo ya mufuda-ḓe ṋamusi, zwi ita uri vhanzhi vha ḓivhudzise mbudziso dzifhio?
NGA murahu ha nndwa i ofhisaho kha ḽiṅwe shango ḽo tshinyadzwaho nga nndwa, vhafumakadzi na vhana vha zwigidi vhe vha vhulahwa vho vhulungwa vhoṱhe dindini ḽihulwane ḽo tangwaho nga zwifhambano zwiṱuku. Tshifhambano tshiṅwe na tshiṅwe tsho vha tsho ṅwalwa u pfi: “Ndi ngani?” Heyi ndi mbudziso ine nga zwiṅwe zwifhinga vhathu vha i vhudzisa musi vho pfa vhuṱungu vhuhulwane. Vhathu vha i vhudzisa vho ṱungufhala musi nndwa, khombo ya mupo, vhulwadze, kana vhuvemu zwo vhulaha vhafunwa vhavho, zwo tshinyadza mahaya avho, kana zwo ḓisa tshengelo i si na vhukono nga dziṅwe nḓila. Vha ṱoḓa u ḓivha uri ndi ngani vha tshi welwa nga makhaulambilu o raloho.
2 Ndi ngani Mudzimu a tshi tendela tshengelo? Arali Yehova Mudzimu e ramaanḓaoṱhe, e wa lufuno, e na vhuṱali, nahone o luga, ndi ngani shango ḽo ḓala nga vengo nahone ḽi tshi shaya khaṱulokwayo nga u rali? Naa no no vhuya na ḓivhudzisa nga ha zwenezwi zwithu?
3, 4. (a) Ndi mini zwine zwa sumbedza uri a zwo ngo khakhea u vhudzisa uri ndi ngani Mudzimu a tshi tendela tshengelo? (b) Yehova u ḓipfa hani nga vhuvhi na tshengelo?
3 Naa zwo khakhea u vhudzisa uri ndi ngani Mudzimu a tshi tendela tshengelo? Vhaṅwe vha vhona u nga u vhudzisa yeneyo mbudziso zwi sumbedza uri vha na lutendo luṱuku kana vha nyadza Mudzimu. Naho zwo ralo, musi ni tshi vhala Bivhili ni ḓo wana uri vhathu vha fulufhedzeaho, vha ofhaho Mudzimu vho vhudzisa mbudziso dzi fanaho na dzenedzo. Sa tsumbo, muporofita Habakuku o vhudzisa Yehova a ri: “U nditshela’ni ndó livhana na vhutshinyi? U dzula wó lavhelesa ri tshi ṱhuphwa. Zwe nda livhana nazwo’ ndi u thukhuthwa, ndi u likitwa.”—Habakuku 1:3.
4 Naa Yehova o hambekanya Habakuku, muporofita a fulufhedzeaho nge a vhudzisa mbudziso dzo raloho? Hai. Nṱhani hazwo, Mudzimu o ita uri maipfi a Habakuku a bvaho mbiluni a ṅwalwe Bivhilini yo hevhedzwaho. Mudzimu o dovha a mu thusa uri a pfesese zwithu nga vhuḓalo nahone a vhe na lutendo luhulwane. Yehova u ṱoḓa u ita zwi fanaho kha inwi. Humbulani uri Bivhili i ri funza uri ‘u a ni vhavhalela.’ (1 Petro 5:7) Mudzimu u vhenga vhuvhi na tshengelo ine ya vhu bveledza u fhira vhathu vhoṱhe. (Yesaya 55:8, 9) Nga zwenezwo-ha, ndi ngani hu na tshengelo nnzhi nga u rali shangoni?
NDI NGANI HU NA TSHENGELO NNZHI NGA U RALI?
5. Ndi zwifhio zwiitisi zwine zwa ṋewa nga zwiṅwe zwifhinga u itela u ṱalutshedza zwi itaho uri vhathu vha shengele, fhedzi Bivhili i funza mini?
5 Vhathu vha vhurereli ho fhamba-fhambanaho vho ya kha vharangaphanḓa vhavho vha vhurereli na kha vhafunzi vha vhudzisa uri ndi ngani hu na tshengelo nnzhi nga u rali. Kanzhi vha vhudzwa uri tshengelo ndi lufuno lwa Mudzimu na uri o dzudzanya u bva kale zwithu zwoṱhe zwine zwa ḓo itea, u katela na zwiitea zwi khathulaho mbilu. Vhanzhi vha vhudzwa uri nḓila dza Mudzimu a dzi pfesesei kana uri u vhulaha vhathu—naho hu vhana—u itela uri vha vhe nae ṱaḓulu. Naho zwo ralo, samusi no zwi guda, Yehova Mudzimu a nga si vhuye a ḓisa zwithu zwivhi. Bivhili i ri: “Mudzimu u kule na zwivhi; Mu-kona-zwoṱhe ha khakhi.”—Yobo 34:10.
6. Ndi ngani vhathu vhanzhi vha tshi khakha nga u pomoka Mudzimu nga ṅwambo wa tshengelo i re hone shangoni?
6 Naa ni a ḓivha uri ndi ngani vhathu vha tshi khakha nga u pomoka Mudzimu nga ṅwambo wa tshengelo yoṱhe i re hone shangoni? Kanzhi vha pomoka Mudzimu Ramaanḓaoṱhe nga ṅwambo wa u humbula uri ndi ene muvhusi wa vhukuma wa ḽino shango. A vha ḓivhi ngoho i leluwaho ya ndeme ine ya funzwa nga Bivhili. No guda yeneyo ngoho kha Ndima ya 3 ya yeneyi bugu. Muvhusi wa vhukuma wa ḽino shango ndi Sathane Diabolo.
7, 8. (a) Shango ḽi sumbedza hani vhumuthu ha muvhusi waḽo? (b) U sa fhelela ha vhathu na “tshifhinga na tshiitea tshi songo lavhelelwaho” zwo bveledza hani tshengelo?
7 Bivhili i zwi amba khagala u ri: “Shango ḽoṱhe ḽo vhumbulutshela kha Muvhi.” (1 Yohane 5:19) Naa zwenezwo a si ngoho? Ḽino shango ḽi sumbedza vhumuthu ha tshivhumbiwa tshi sa vhonali tshine tsha khou ‘xedza shango ḽoṱhe.’ (Ndzumbululo 12:9) Sathane u na vengo, u a fhura, nahone u na tshiṱuhu. Nga zwenezwo, shango ḽi re nga fhasi ha ṱhuṱhuwedzo yawe ḽo ḓala vengo, vhufhura, na tshiṱuhu. Tshenetsho ndi tshiitisi tsha u thoma tshine tsha ita uri hu vhe na tshengelo nnzhi nga u rali.
8 Tshiitisi tsha vhuvhili tshi itaho uri hu vhe na tshengelo nnzhi nga u rali ndi nga uri vhathu a vho ngo fhelela nahone vha na tshivhi u bva tshee ha itea vhushandukwa tsimuni ya Edeni, samusi zwo haseledzwa kha Ndima ya 3. Vhathu vha re na tshivhi kanzhi vha funa u vhusa vhaṅwe, nahone zwenezwi zwi bveledza dzinndwa, mutsiko, na tshengelo. (Muhuweleli 4:1; 8:9) Tshiitisi tsha vhuraru tsha tshengelo ndi “tshifhinga na tshiitea tshi songo lavhelelwaho.” (Muhuweleli 9:11, NW) Kha ḽino shango ḽine Yehova a sa vhe Muvhusi waḽo a tsireledzaho, vhathu vha nga shengela nga ṅwambo wa u vha fhethu ho khakheaho nga tshifhinga tshi songo fanelaho.
9. Ndi ngani ri tshi nga vha na vhungoho ha uri Yehova u na tshiitisi tshi pfalaho tsha u tendela tshengelo i tshi bvela phanḓa?
9 Zwi a ri khuthadza u ḓivha uri Mudzimu ha bveledzi tshengelo. A si ene ane a bveledza dzinndwa, vhutshinyi, mutsiko, kana naho hu khombo dza mupo dzine dza ita uri vhathu vha shengele. Fhedzi ri ṱoḓa u ḓivha uri, Ndi ngani Yehova a tshi tendela tshengelo yoṱhe i re hone? Arali e Ramaanḓaoṱhe, u na maanḓa a u i fhelisa. Nga zwenezwo-ha, ndi ngani a sa iti nga u ralo? Mudzimu wa lufuno ane ra mu ḓivha u fanela u vha e na tshiitisi tshavhuḓi.—1 Yohane 4:8.
HU TAKUSWA KHANI YA NDEME
10. Ndi mini zwe Sathane a zwi timatima, nahone o zwi timatima hani?
10 U itela uri ri pfesese uri ndi ngani Mudzimu a tshi tendela tshengelo, ri fanela u humbula zwe zwa itea musi tshengelo i tshi thoma. Musi Sathane a tshi fhura Adamu na Eva uri vha sa thetshelese Yehova, ho takuswa mbudziso ya ndeme. Sathane ho ngo timatima uri Yehova u na maanḓa. Na Sathane u a zwi ḓivha uri Yehova u na maanḓa a sa gumi. Nṱhani hazwo, Sathane o timatima ndugelo ya Yehova ya u vhusa. Musi Sathane a tshi amba uri Mudzimu ndi muzwifhi ane a sa ṱoḓe u vhuyedza vhathu vhawe, o pomoka Yehova a amba uri ndi muvhusi muvhi. (Genesi 3:2-5) Nga iṅwe nḓila Sathane o vha a tshi khou amba uri vhathu vho vha vha tshi ḓo tshila zwavhuḓi arali vha sa vhuswi nga Mudzimu. Zwenezwi zwo vha zwi u vutshela vhuvhusahoṱhe ha Yehova, ndugelo yawe ya u vhusa.
11. Ndi ngani Yehova a songo fhelisa mashandukwa ngei Edeni?
11 Adamu na Eva vho shandukela Yehova. Zwi re zwone ndi uri vho ri: “A ri ṱoḓi uri Mudzimu a vhe Muvhusi washu. Ri nga ḓiitela phetho malugana na zwo lugaho na zwo khakheaho.” Yehova o vha a tshi nga dzudzanya hani yeneyo khani? O vha a tshi nga funza hani zwivhumbiwa zwoṱhe zwo ṱalifhaho uri mashandukwa o vha o khakha na uri nḓila yawe ndi ya khwine ngangoho? Muṅwe muthu a nga amba uri Mudzimu o vha o fanela u vha o fhelisa eneo mashandukwa nahone a vhumba vhaṅwe vhathu. Fhedzi Yehova o vha o amba nga ha ndivho yawe ya u ḓadza ḽifhasi nga vhana vha Adamu na Eva, nahone o vha tshi ṱoḓa uri vha tshile kha ḽifhasi ḽa paradiso. (Genesi 1:28) Yehova u ḓadzisa ndivho dzawe misi yoṱhe. (Yesaya 55:10, 11) Nga nnḓa ha zwenezwo, u fhelisa mashandukwa ngei Edeni zwo vha zwi tshi ḓo vha zwi songo fhindula mbudziso ye ya vhudziswa malugana na ndugelo ya Yehova ya u vhusa.
12, 13. Sumbedzani zwo itaho uri Yehova a tendele Sathane uri a vhe muvhusi wa ḽino shango na zwo itaho uri Mudzimu a tendele vhathu vha tshi ḓivhusa.
12 Kha ri ite tsumbo nga tshifanyiso tshi tevhelaho. Kha ri ri mudededzi u vhudza vhagudiswa vhawe nḓila i leluwaho ya u ṱanganya mbalo dzi konḓaho. Muṅwe mugudiswa o ṱalifhaho, fhedzi wa ḽishandukwa u amba uri nḓila ine mudededzi a ṱoḓa uri dzenedzo mbalo dzi ṱanganywe ngayo yo khakhea. Onoyo mugudiswa wa ḽishandukwa a tshi sumbedza uri onoyo mudededzi ha na vhukoni, u amba uri u ḓivha nḓila ya khwine vhukuma ya u ṱanganya dzenedzo mbalo. Hu vha na vhaṅwe vhagudiswa vhane vha humbula uri ḽeneḽo ḽishandukwa ḽi khou amba ngoho, nahone vha ima naḽo. Onoyo mudededzi u fanela u ita mini? Arali a pandela eneo mashandukwa kilasini, zwi ḓo kwama hani vhaṅwe vhagudiswa? Naa vha nga si tende uri mugudiswa ngavho na vhe vha ṱanganela nae vha khou amba ngoho? Vhagudiswa vhoṱhe vho salaho kilasini vha nga kha ḓi sa tsha ṱhonifha onoyo mudededzi, vha nga humbula uri u khou ofha u sumbedzwa vhukhakhi hawe. Fhedzi kha ri ri onoyo mudededzi u tendela ḽeneḽo ḽishandukwa uri ḽi sumbedze kilasi nḓila ya ṱanganya dzenedzo mbalo.
13 Yehova o ita zwi fanaho na zwe zwa itwa nga onoyo mudededzi. Ni humbule uri ho vha hu sa katelwi mashandukwa a tsimuni ya Edeni fhedzi. Vharuṅwa vha dzimilioni vho vha vho sedza. (Yobo 38:7; Daniele 7:10) Nḓila ye Yehova a vha a tshi ḓo dzudzanya ngayo honoho vhushandukwa yo vha i tshi ḓo kwama vhukuma vhenevho vharuṅwa vhoṱhe nahone ya fheleledza yo kwama na vhathu vhoṱhe. Nga zwenezwo-ha, Yehova o ita mini? O tendela Sathane uri a sumbedze nḓila ine a ḓo vhusa ngayo vhathu. Mudzimu o dovha a tendela vhathu uri vha sumbedze nḓila ine vha ḓo ḓivhusa ngayo vha tshi livhiswa nga Sathane.
14. Phetho ya Yehova ya u tendela vhathu vha tshi ḓivhusa i na mbuyelo dzifhio?
14 Mudededzi we ra amba ngae kha tshifanyiso tshashu u a zwi ḓivha uri mugudiswa wa ḽishandukwa na vhagudiswa vhe vha ima nae vho khakha. Fhedzi u a zwi ḓivha uri zwi ḓo vhuyedza kilasi yoṱhe arali a vha ṋea tshibuli uri vha lingedze u sumbedza mbuno yavho. Musi eneo mashandukwa a tshi kundwa, vhagudiswa vhoṱhe vha fulufhedzeaho vha ḓo zwi vhona uri mudededzi ndi ene e eṱhe o fanelaho u vha ranga phanḓa kilasini. Vha ḓo pfesesa uri ndi ngani nga murahu ha zwenezwo mudededzi a tshi pandela mashandukwa kilasini yawe. Nga hu fanaho, Yehova u a zwi ḓivha uri vhathu vhoṱhe vha fulufhedzeaho na vharuṅwa vha ḓo vhuyelwa musi vha tshi vhona uri Sathane na mashandukwa ngae vho kundwa na uri vhathu vha nga si kone u ḓivhusa. U fana na Yeremia wa tshifhingani tsha kale, vha ḓo guda ngoho i tevhelaho ya ndeme: “Yehova! Ndi a zwi ḓivha, muthu dzinḓila dzawe ha dzi vhusi; munna hune a ya ha ḓi-isi na̗ u̗ kanda a khwaṱhisa.”—Yeremia 10:23.
NDI NGANI O TENDELA TSHENGELO TSHIFHINGA TSHILAPFU NGA U RALI?
15, 16. (a) Ndi ngani Yehova o tendela tshengelo i tshi bvela phanḓa tshifhinga tshilapfu nga u rali? (b) Ndi ngani Yehova a songo thivhela zwithu zwi ngaho vhutshinyi vhu shushaho?
15 Fhedzi-ha, ndi ngani Yehova o tendela tshengelo i tshi bvela phanḓa tshifhinga tshilapfu nga u rali? Nahone ndi ngani a sa thivheli zwithu zwivhi uri zwi sa itee? Ṱhogomelani zwithu zwivhili zwe mudededzi we ra amba ngae kha tshifanyiso tshashu a sa zwi ite. Tsha u thoma, ho ngo thivhela mugudiswa wa ḽishandukwa musi a tshi ṱanganya mbalo nga nḓila ye a humbula uri ndi yone. Tsha vhuvhili, onoyo mudededzi ho ngo thusa ḽeneḽo ḽishandukwa kha zwe ḽa vha ḽi tshi khou ṱoḓa u zwi ita. Nga hu fanaho, ṱhogomelani zwithu zwivhili zwe Yehova a ḓiimisela u sa zwi ita. Tsha u thoma, ho ngo thivhela Sathane na vhatikedzi vhawe uri vha lingedze u sumbedza uri zwine vha zwi ita zwo luga. Nga zwenezwo, zwo ṱoḓea uri a tendele tshifhinga tshi tshi ṱanḓulukana. Miṅwahani ya zwigidi ya ḓivhazwakale ya vhathu, vhathu vho kona u lingedza mifuda yoṱhe ya u ḓivhusa kana ya muvhuso. Vhathu vho ita mvelaphanḓa kha saintsi na kha maṅwe masia, fhedzi u shayea ha khaṱulokwayo, vhushai, vhutshinyi, na nndwa zwo ṋaṋa u engedzea. Zwo vhonala uri vhuvhusi ha vhathu ho kundwa.
16 Tsha vhuvhili, Yehova ho ngo thusa Sathane uri a vhuse ḽino shango. Sa tsumbo, arali Mudzimu a thivhele vhutshinyi vhu shushaho, naa o vha a sa ḓo vha a tshi khou tikedza zwo ambiwaho nga mashandukwa? Naa Mudzimu o vha a sa ḓo vha a tshi khou ita uri vhathu vha humbule uri khamusi vhathu vha nga ḓivhusa zwithu zwa vha tshimbilela zwavhuḓi? Arali Yehova a ite zwenezwo, o vha a tshi ḓo ṱanganela kha mazwifhi e a shatiwa ngao. Naho zwo ralo, “Mudzimu ha koni u zwifha.”—Vha-Heberu 6:18.
17, 18. Yehova u ḓo ita mini nga ha zwithu zwoṱhe zwi vhaisaho zwe zwa bveledzwa nga vhuvhusi ha vhathu na ṱhuṱhuwedzo ya Sathane?
17 Naho zwo ralo, hu pfi mini nga zwithu zwoṱhe zwi vhaisaho zwe zwa itwa tshifhingani tshilapfu tsha vhushandukwa he ha itelwa Mudzimu? Ri songo hangwa uri Yehova ndi ramaanḓaoṱhe. Nga zwenezwo, a nga fhelisa mvelelo dza u shengela ha vhathu nahone u ḓo dzi fhelisa. Samusi ro no ḓi zwi guda, u tshinyadzwa ha pulanete yashu hu ḓo dzudzanywa musi ḽifhasi ḽi tshi shandulwa ḽa vha Paradiso. Mvelelo dza tshivhi dzi ḓo fheliswa nga u vha na lutendo kha tshiṱhavhelo tsha Yesu tshi rengululaho, nahone lufu lu ḓo fheliswa musi hu tshi vuswa vhafu. Nga zwenezwo, Mudzimu u ḓo shumisa Yesu “uri a thuthekanye mishumo ya Sathane.” (1 Yohane 3:8) Yehova u ḓo ita zwenezwi zwoṱhe nga tshifhinga tsho teaho. Ri nga takalela uri ho ngo dzhia vhukando nga u ṱavhanya, nga ṅwambo wa uri u sa fhela mbilu hawe zwo ri ṋea tshibuli tsha uri ri gude mafhungo-ngoho na u mu shumela. (2 Petro 3:9, 10) Zwa zwino, Mudzimu u khou ṱoḓa nga u fhisea vhagwadameli vha vhukuma na u vha thusa uri vha konḓelele tshengelo naho i ifhio ine ya nga vha ḓela kha ḽino shango ḽi re na khakhathi.—Yohane 4:23; 1 Vha-Korinta 10:13.
18 Vhaṅwe vha nga ḓivhudzisa uri, Naa yeneyi tshengelo yoṱhe yo vha i tshi ḓo vha yo thivhelwa arali Mudzimu a sike Adamu na Eva nga nḓila ine vha sa ḓo vha mashandukwa? U itela u fhindula yeneyo mbudziso, ni fanela u humbula tshifhiwa tsho khetheaho tshe Yehova a ni ṋea tshone.
NI ḒO SHUMISA HANI TSHIFHIWA TSHI BVAHO HA MUDZIMU?
19. Ndi tshifhiwa tshifhio tsha ndeme tshe Yehova a ri ṋea tshone, nahone ndi ngani ri tshi fanela u tshi dzhiela nṱha?
19 Samusi ro zwi guda kha Ndima ya 5, vhathu vho sikwa vhe na mbofholowo ya u ḓikhethela. Naa ni a zwi ṱhogomela uri tshenetsho ndi tshifhiwa tsho khetheaho? Mudzimu o sika zwipuka zwinzhi-zwinzhi, nahone vhunzhi hazwo zwi langiwa nga vhuṱali ha tsiko. (Mirero 30:24) Vhathu vho ita robotho dzine dza nga tevhela ndaela iṅwe na iṅwe ine dza ṋewa yone. Naa ro vha ri tshi ḓo takala arali Mudzimu o vha o ri ita nga yeneyo nḓila? Hai, ri takalela u vha na mbofholowo ya u khetha nḓila ine ra ṱoḓa u vha ngayo, buḓo ḽa vhutshilo ḽine ra ḓo ḽi tevhela, vhushaka vhune ra nga vhu vhumba, na zwiṅwe. Ri ṱoḓa u vha na mbofholowo, nahone zwenezwo ndi zwine Mudzimu a ṱoḓa ri tshi ḓiphina ngazwo.
20, 21. Ri nga shumisa hani mbofholowo ya u ḓikhethela nga nḓila ya khwine, nahone ndi ngani ri tshi fanela u khetha u ita zwenezwo?
20 Yehova ha ṱoḓi uri ri mu shumele nga u tou kombetshedzwa. (2 Vha-Korinta 9:7) Sa tsumbo: Ndi mini zwine zwa nga takadzesa mubebi—naa ndi ṅwana ane a mu livhuha nge a tou vhudzwa uri a ambe nga u tou ralo kana ane a zwi amba zwi tshi bva mbiluni? Nga zwenezwo mbudziso ndi ya uri, Ni ḓo shumisa hani mbofholowo ya u ḓikhethela ye na ṋewa nga Yehova? Sathane, Adamu, na Eva vho shumisa luvhi mbofholowo ya u ḓikhethela. Vho landula Yehova Mudzimu. Ni ḓo ita mini?
21 Ni na tshibuli tsha u shumisa nga nḓila i vhuyedzaho tshifhiwa tshi mangadzaho tsha mbofholowo ya u ḓikhethela. Ni nga ṱanganela na vha dzimilioni vha re kha sia ḽa Yehova. Vha takadza mbilu ya Mudzimu nga ṅwambo wa uri vha ṱanganela nga u fhisea kha u sumbedza uri Sathane ndi muzwifhi na muvhusi o kundwaho tshoṱhe u vhusa vhathu. (Mirero 27:11) Na inwi ni nga ita zwenezwo nga u khetha buḓo ḽo teaho vhutshiloni. Hezwi zwi ḓo ṱaluswa kha ndima i tevhelaho.


text:
Ndzi Nga Tirhisana Njhani Ni Mudyondzisi Wa Mina?
Yimanyana, u ehleketa!
Twana ntokoto wa Rachel. Minkarhi hinkwayo loko swikolo swi pfala a a va a pasele ehenhla. Kutani loko a fika eka ntangha ya ntlhanu swilo swi cincile. Rachel u ri: “
Mudyondzisi wa mina u ringete hi matimba ku ndzi feyirisa.” Ha yini? Mudyondzisi yoloye u byele Rachel ni mana wa yena leswaku a a nga byi rhandzi vukhongeri bya vona.
Ku humelele yini? Rachel u ri: “
Nkarhi hinkwawo loko ndzi vona leswaku mudyondzisi wa mina u ndzi feyirise hileswi a ndzi vengaka, Manana a a ya na mina exikolweni leswaku a ya vulavula na yena hi mhaka leyi. Eku heteleleni u tshike ku ndzi tikisela vutomi.”
Loko u langutana ni xiphiqo lexi fanaka, vana ni xivindzi xo vulavula ni vatswari va wena ha xona. A swi kanakanisi leswaku va ta tsakela ku vulavurisana ni mudyondzisi wa wena hambi ku ri nhloko ya xikolo leswaku ku tlhantlhiwa xiphiqo xexo.
I ntiyiso leswaku swiphiqo swin’wana leswi u langutanaka na swona exikolweni a swi nge tlhantlhiwi hi ku olova. Minkarhi yin’wana u fanele u tiyisela. (Varhoma 12:17, 18) Tanya u ri: “
Un’wana wa vadyondzisi va mina a a nga hi rhandzi hina swichudeni swa yena. A a hi tseketsela a vula leswaku hi swiphukuphuku. Eku sunguleni a ndzi rila, kambe ndzi dyondze ku swi ba hi makatla. Ndzi dzikise mianakanyo ya mina entirhweni wa mina wa xikolo naswona a ndzi tiyimisela etlilasini ya yena. Hikwalaho, a a nga ha ndzi karhati ngopfu naswona a ndzi ri un’wana wa swichudeni swi nga ri swingani leswi paseke kahle. Endzhaku ka malembe mambirhi, mudyondzisi yoloye u hlongoriwile.”
Mhaka ya nkoka: Dyondza ku tirhisana ni mudyondzisi la karhataka naswona u ta va ni vutshila bya nkoka evuton’wini—lebyi nga ta ku pfuna loko u ri ni muthori la karhataka. (1 Petro 2:18) U ta tlhela u dyondza ku tlangela vadyondzisi lavanene loko wo tshuka u va na vona.


text:
What is the African National Congress? - Xitsonga
- ANC i nhlangano wo lwela ntshunxeko wa vanhu hinkwavo eka tiko hinkwarho.
Wu sunguriwile hi 1912 ku hlanganisa Ma-Afrika hinkwawo ka wona, na
ku rhangela mzavalazo wo lwela ku cinca ka swilo loku heleleke eka tipolotiki,
evutomini, bya vanhu na ku cinca ka ikhonomi.
- Wu na malembe ya makhume-nkaye (90) wu ri karhi wu lwa na xihlawuhlawu
hi ntlhohe, ku tshikileriwa ka vanhu vantima, na ku kunguhata leswaku
vanhu hi vunyingi va nghenela ntirho wolwa na xihlahlawuhlawu, wu kondletele
na matiko ya misava leswaku ya seketela vanhu vantima etikweni eka ku
lwa na ntshikilelo, no tlhela wu teka matlharhi yo lwa na mfumo wa xihlawuhlawu
(wa aparateyiti).
- ANC yi hlurile eka nhlawulo wa xidimokratiki wa lembe ra 1994, laha
wu nga nyikiwa kona matimba ya ntikelo yo burisana hi Vumbiwa lerintshwa
ra xidimokratiki ra Afrika Dzonga. Vumbiwa lerintshwa ri amukeriwile
hi lembe ra 1996.
- ANC yi tlhele yi hlawuriwa nakambe hi vunyingi hi lembe ra 1999, eka
nhlawulo wa tiko na wa tiprovhinsi.
- Tipholisi na mafambiselo ya ANC swi vekiwa hi swirho swa ANC swikan`we
na varhangeri lava va hlamuselaku mintirho ya vona eka swirho.
- Vuxirho bya ANC byi pfuleleke eka vanhu hinkwavo va Afrika Dzonga
lava nga na malembe ya 18 na le henhla, va mihlovo na tinxaka hinkwato,
va tintlhohe tinkwato, mivala hinkwayo, na va vupfumeri hinkwabyo, mhaka
ntsena loko va amukela minsiya (tiprinsipuli), tipholisi na minongonoko
ya ANC.
XANA I NCINI SWIKONGOMELO SWA ANC?
- Xikongomelo xi kulukumba xa ANC i ku aka tiko leri nga na rixaka leri
hlanganeke, leri nga hava xihlawuhlawu hi ntlhohe, xihlawuhlawu hi rimbewu
(xihlawuhlawu exikarhi ka vaxisati na vavanuna), na tiko ra fambiselo
ra xidimokratiki.
- Leswi swi vula ntshunxeko wa Ma-Afrika na vanhu hinkwavo vantima,
eka ntshikilelo eka swa tipolotiki na ikhonomi. Swi vula ku antswisa
khwaliti (nkoka) wa vutomi bya vanhu hinkwavo va Afrika Dzonga, ngopfu-ngopfu
vanhu va swisiwana.
- Mzavalazo (nkayakayo) wo fikela xikongomelo lexi, wu vuriwa National
Democratic Revolution.
XANA I NCINI LEXI NGA XILETELO XA TIPHOLISI TA ANC?
Freedom Charter, leyi nga
amukeriwa hi Nkhuvanganyo lowu kulukumba wa Vanhu (Congress of the People)
hi 1955, ya harhi yona leyi nga dokhumente ya nkoka leyi nga xiletelo
xa ANC.
Freedom Charter yi vula leswaku:
- Vanhu va ta fuma
- Tinxaka hinkwato ta vanhu ti ta va na timfanelo to ringana
- Vanhu va ta avelana hi rifuwo ra tiko
- Vanhu lava tirhanaku na misava va ta avelana hi yona
- Vanhu hinkwavo va ta ringana emahlweni ka nawu
- Vanhu hinkwavo va ta va na timfanelo va Vumunhu to ringana
- Ku ta va na mintirho na vuhlayiseki
- Minyangwa ya dyondzo na ndzhaka (khalchara) yi ta pfuleka
- Ku ta va na tiyindlu, vuhlayiseki na ku tshamiseka no phyuphya
- Ku ta va na ku rhula na xinakulobye
Hi lembe ra 1994 ANC yi amukele dokhumente ya Nongonoko wa ku aka hi
vuntshwa na Nhluvuko (Reconstruction and Development Programme - RDP)
tani hi dokhumente leyi nga xiakelo na xiseketelo xa tipholisi ta ANC
eka ku cinca swilo eAfrika Dzonga. Minongonoko ya nkoka ya RDP yi katsa
leswi landzaku:
- Ku eneta swilaveko swa nkoka swa vanhu
- ku hluvukisa vuswikoti bya vanhu
- ku aka ikhonomi
- ku endla leswaku mfumo na tiko swi va na fambiselo ra xidimokratiki
XANA MIMFUNGHO YA ANC YI YIMELE YINI?
- Fulege ya ANC yi endliwe yi mivala yo longoloka ya ntima, ya rihlaza
na ya golide (ya nsuku). Muvala wa ntima wu yimele vanhu va Afrika Dzonga
lava eka switukulana na malembe manyingi-nyingi a va lwela ntshunxeko.
Muvala wa rihlaza wona wu yimele tiko (misava), leyi a yi ri yona leyi
a yi kota ku hanyisa vanhu va ka hina eka malembe manyingi-nyingi, leyi
va nga tekeriwa yona hi mimfumo ya vukoloni na mfumo wa xihlawuhlawu
(wa aparateyiti). Muvala wa golide (wa nsuku) wona wu yimele timinerali
(swicelwa) na mimfuwo yin`wana ya Afrika Dzonga, leyi yi nga ya vanhu
hinkwavo va Afrika Dzonga, kambe leyi yi nga tekiwa hi xintlawana xitsongo
xa lava ntlhohe ku tifumisa xirhi xoxe ntsena.
- Logo yona yi na tlhari na hawu (xitlhangu) leswi yimeleke tinyimpi
ta vakokwana to lwa na fambiselo ra vukoloni, na nyimpi ya matlhari
leyi nga sunguriwa hi ANC, Mkhonto weSizwe (Tlhari ra Tiko), na mzavalazo
wa ANC wo lwa na ntshikilelo wa vantima hi lavo basa. Ntirho lowu wu
sunguriwile hi Khampeyini ya Nkhuvangayo wa Vanhu (Congress of the People),
lowu wu nga amukela Freedom Charter, na swona lowu wu nga va masungulo
ya ku tirhisana ka tinxaka hinkwato ta Afrika Dzonga ku lwela ntshunxeko
wa vanhu hinkwawo swin`we. I xikombo kumbe mfungho wo yimela ku hlangana
ka tinxaka hinkwato ta Afrika Dzonga ku nga ri na xihlawuhlawu hi ntlhohe
eka ANC. Xibakele lexi xi khomeke tlhari, xi yimele matimba ya vanhu
lava hlanganeke eka mzavalazo wa ntshunxeko no ringana.
- Xivuriso (xilogeni) xa ANC lexi nge Amandla ngawethu (Matimba i ya
Hina) kumbe Matla ke ya rona, xi vula leswaku matimba ya fanele ku va
eka vanhu, leswi swi kombisaku xilaveko xa nkoka swinene xa Freedom
Charter lexo, vanhu va ta fuma. I xitatimende xa ANC xo kombisa ku tiyimisela
ku aka no entisa fambiselo ra xidimokratiki, na xiavo xa vanhu eka mzavalazo
(nkayakayo) wo antswisa vutomi bya vona.
XANA I NCINI MINTIRHO YA XIRHO XA ANC?
Leswi nga nkoka na minsinya leyi letelaku xirho xa ANC swi katsa leswi
landzaku:
- ku titsongahata, na ku tinyiketela eka ku tirhela rixaka, ku tirhela
fambiselo ro kala xihlawuhlawu xa ntlhohe, rimbewu (ku ke` xihlawuhlawu
exikarhi ka vaxisati na vavanuna), na ku tirhela fambiselo ra xidimokratiki,
- ku tikarhatela no gingirikela swilaveko na ku navela ka vanhu, leswi
swi nga nghenisiwa eka minsinya ya nkoka ya fambiselo ra Batho Pele,
ku veka vanhu emahlweni, no tirhela vanhu ku sungula,
- ku tiyimisela ku tirha hi ku landza tipholisi ta nhlangano na swiboho
leswi swi nga tekiwa hi vunyingi hi ku twanana.
Swirho swa ANC swi rindzeriwe leswaku swi endla leswi landzaku:
- ku va eka rhavi (branci) ya ANC, ku hakela mali ya vuxirho no pfuneta
ku aka ANC,
- ku va na xiavo swinene eka mimburisano, eku endliweni ka tipholisi
no tirhisa tipholisi na minongonoko ya ANC,
- ku amukela no sirhelela swiboho leswi swi nga tekiwa hi swivumbeko
(structures) swa ANC leswi faneleke,
- ku aka vun`we eka ANC na fambiselo ra xidimokratiki, no lwa na mikhuva
yo bola ya vukungundzwana na vugalachana (corruption), ku pfuneta no
tirhela varikwenu ntsena (nepotism), no lwa na ku endliwa ka swintlawana-ntlawana
swa le tlhelo swo pfilunganya swilo (factionalism),
- ku lwa na fambiselo ra xihlawuhlawu hi ntlhohe, xihlawuhlawu xo tikukumuxa
ka mihlovo yin`wana no vonela mihlovo yin`wana ehansi (tribal chauvinism),
ku lwa na xihlawuhlawu exikarhi ka vaxisati na vavanuna, xihlawuhlawu
hi vugandzeri (religion) na ku ka vanhu va nga tiyiselani eka swa tipolotiki,
na ku lwa na minxaka hinkwayo ya swihlawuhlawu,
- ku tshama xi ri na vutivi eka leswi endlekaku eka swa tipolotiki na
swin`wana etikweni, na ku antswisa vutivi bya xona tani hi xiyenge xo
dyondza vutomi bya xona hinkwabyo,
- ku tshama xi ri kusuhi no khumbana na vanhu minkarhi hinkwayo, na
ku va na xiavo lexikulukumba eka timhaka ta miti (ta khomyuniti),
- ku tikhoma hi ndlela leyi nga xikombiso lexinene eka vutomi bya xona
bya masiku hinkwawo, na ku ka xi nga tirhisi xiyimo xa xona ku tiganyisa
no tiantswisa hi xoxe xi nga pfuneti no tirhela vanhu van`wana.
XANA HI SWIHI SWIVUMBEKO SWA ANC?
- Rhavi (branci), i xivumbeko xo sungula xa nkoka xa ANC, laha
swirho swi faneleke ku va na xiavo eka mintirho ya rhavi na mimburisano
eka swa tipolotiki. Rhavi hi rona tihlo na khokholo ra muti (ra khomyuniti),
rhavi ri fanele ku yimela swilaveko swa muti (swa khomyuniti), no tirhela
ku navela ka muti xikan`we na ku khondletela hinkwaswo leswaku ku va
na nhluvuko eka tindzhawu. Rhavi na rhavi ri hlawula komiti-nkulu ya
rhavi (Branch Executive Committee), eka nhlangano wa hinkwavo wa lembe
(Annual General Meeting).
- Komiti-nkulu ya Rijini kumbe xifundza-ntsongo (Regional Executive
Committee - REC) yi hlawuriwa eka Khonferense ya Rijini eka malembe
mambirhi, yi hlawuriwa hi vayimeri (varhumiwa) va marhavi eka rijini.
- Komiti-nkulu ya Provhinsi (Provincial Executive Committee - PEC)
yi hlawuriwa eka Khonferense ya Provhinsi eka malembe manharhu hi vayimeri
(varhumiwa) va marhavi eka provhinsi.
- Komiti-nkulu ya Tiko (National
Executive Committee - NEC) hi yona leyi nga xivumbeko xa le henhla
xa ANC exikarhi ka Tikhonferense, na swona yi na ntirho wo rhangela
nhlangano hinkwawo. Yi hlawuriwa eka malembe ya ntlhanu eka Khonferense
ya Tiko. Komiti-nkulu ya Tiko (NEC) yi hlawula Komiti ya Tiko yo Tirha
(National Working Committee - NWC) exikarhi ka swirho swa yona.
- Khonferense ya Tiko (National Conference) leyi khomiwaku eka
malembe ya ntlhanu, hi xona xivumbeko xa le henhla xa ANC lexi tekaku
swiboho. Swirho swa marhavi swi na varhumiwa va tiphesente ta makume-nkaye
(90%) lava vhotaku eka Khonferense ya Tiko. Khansele ya Hinkwavo ya
Tiko (National General Council - NGC) yi khomiwa exikarhi ka Tikhonferense
ku kambela minongonoko ya ANC.
- ANC Women`s League, yi tirha tani hi xivumbeko
lexi xi tiyimeleke kambe lexi angarheriweke hi ANC. Xikongomelo xa yona
lexikulukumba, i ku sirhelela no yisa emahlweni timfanelo ta vavasati
no lwa na ntshikilelo wa vavasati no tiyisa leswaku vavasati va va na
xiavo eka vutomi bya nhlangano. Women`s League, yi pfuleleke eka vavasati
hinkwavo lava va nga swirho swa ANC.
- ANC Youth League, na yona
yi tirha tani hi xivumbeko lexi xi tiyimeleke, hi xikongomelo xo hlanganisa
no rhangela vantshwa hinkwavo eku langutaneni na swrhalanganyi leswi
vantshwa va kongomaneke na swona, na ku tiyisa leswaku vantshwa va tlanga
ndzima leyi vonakaku eka ntirho wa ANC. Vuxirho bya Youth League byi
pfuleleke eka vanhu hinkwavo va malembe ya le xikarhi ka 14 na 35.
XANA I NCINI XINAKULOBYE (NTWANANO) KUMBE ALAYENSE YA TINHLANGA TINHARHU
(TRIPARTITE ALLIANCE)?
ANC yi na xinakulobye na nhlangano wa Makhomanisi wa South
African Communist Party (SACP) na nhlangano wa ta vatirhi wa Congress
of South African Trade Unions (COSATU). Phatnara na phatnara eka xinakulobye
lexi, i nhlangano lowu wu tiyimeleke lowu wu nga na vumbiwa ra wona, vuxirho
bya wona na minongonoko ya wona. Xinakulobye lexi xi akeriwe ehenhla ka
swikongomelo swin`we, swa ku lwela National Democratic Revolution, na
xilaveko xo hlanganisa vunyingi bya vanhu vo hambana-hambana eAfrika Dzonga,
ehansi ka swikongomelo leswi.
XANA YI KUMEKA KWIHI ANC?
Marhavi ya ANC ya kumeka eka madoraba lamakulu na lamatsongo, na le ka
tindzhawu ta le makaya ta Afrika Dzonga. Kasi ANC yi tlhela yi va na Hofisi-nkulu
(headqarters) na tihofisi ta tiprovhinsi ta nkaye, na tihovisi to hlayanyana
ta tirijini (swifundza-ntsongo).
Laha hansi hi nyiketa vuxokoxoko bya laha u nga kumaku kona hofisi-nkulu
na tihofisi ta tiprovhinsi.


c: application/epub+zip

text:
Xana misava ya hina yi ta . . .
tshama yi nga cinci?
nyanya ku biha?
va leyinene?
“Xikwembu . . . xi ta sula mihloti hinkwayo ematihlweni ya vona, rifu a ri nge he vi kona, hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona. Swilo swo sungula swi hundzile.”—Nhlavutelo 21:3, 4, Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa.
U ta va ni ntirho lowu nga ni xikongomelo ni lowu enerisaka.—Esaya 65:21-23.
A ku nge he vi na vuvabyi kumbe ku xaniseka ka muxaka wihi ni wihi.—Esaya 25:8; 33:24.
U ta va ni vutomi lebyi tsakisaka ni lebyi nga heriki ni ndyangu wa wena ni vanghana va wena.—Pisalema 37:11, 29.
Ina, hikwalaho ka swivangelo swimbirhi:
Xikwembu xi ni vuswikoti byo hetisisa xitshembiso xexo. EBibeleni, Yehovha Xikwembu a ri yexe u vitaniwa “[wa] Matimba Hinkwawo,” hi leswi a nga ni matimba lamakulu swinene. (Nhlavutelo 15:3) Hikwalaho u ta swi kota ku hetisisa xitshembiso xa yena xo hundzula misava ya hina yi va leyinene. Bibele yi vula leswaku “eka Xikwembu swilo hinkwaswo swa koteka.”—Matewu 19:26.
Xikwembu xa swi navela ku hetisisa xitshembiso xexo. Hi xikombiso, Yehovha wa swi “navela” ku pfuxa lava feke.—Yobo 14:14, 15.
Bibele yi tlhela yi kombisa leswaku Yesu, N’wana wa Xikwembu, u horise lava vabyaka. Ha yini a endle tano? Hikuva a a swi lava. (Marka 1:40, 41) Yesu u byi kombise hi ku hetiseka vumunhu bya Tata wa yena hi leswi a a navela ku pfuna lava pfumalaka.—Yohane 14:9.
Hikwalaho hi nga tiyiseka leswaku Yehovha na Yesu va lava ku hi pfuna leswaku hi tiphina hi vumundzuku lebyi tsakisaka.—Pisalema 72:12-14; 145:16; 2 Petro 3:9.
Xikwembu xi ta yi cinca njhani misava ya hina yi va leyinene?
Bibele yi hlamula xivutiso xexo eka MATEWU 6:9, 10 na DANIYELE 2:44.
1 2 3 4


text:
NDZIMA YA VUKHUME-NHARHU
Langutelo Ra Xikwembu Hi Vutomi
Hi rihi langutelo ra Xikwembu hi vutomi?
Hi rihi langutelo ra Xikwembu hi ku humesa khwiri?
Hi nga swi kombisa njhani leswaku ha byi xixima vutomi?
1. I mani la vumbeke swilo hinkwaswo leswi hanyaka?
MUPROFETA YEREMIYA u ri: “Entiyisweni Yehovha i Xikwembu. I Xikwembu lexi hanyaka.” (Yeremiya 10:10) Ku tlula kwalaho, Yehovha Xikwembu i Muvumbi wa swilo hinkwaswo leswi hanyaka. Swivumbiwa swa le tilweni swi ri eka yena: “U tumbuluxe swilo hinkwaswo, naswona hikwalaho ka ku rhandza ka wena swi ve kona, swi tumbuluxiwile.” (Nhlavutelo 4:11) Loko Hosi Davhida a yimbelela risimu ro dzunisa Xikwembu, u te: “Hi wena u nga ni xihlovo xa vutomi.” (Pisalema 36:9) Kutani, vutomi i nyiko leyi humaka eka Xikwembu.
2. Xikwembu xi endle yini leswaku hi kota ku hanya?
2 Nakambe Yehovha u seketela vutomi bya hina. (Mintirho 17:28) U hi nyika swakudya leswi hi swi dyaka, mati lawa hi ma nwaka, moya lowu hi wu hefemulaka ni misava leyi hi tshamaka eka yona. (Mintirho 14:15-17) Ndlela leyi Yehovha a endleke swilo leswi ha yona yi endla leswaku hi tiphina hi vutomi. Kambe leswaku hi tiphina hilaha ku heleleke, hi fanele hi dyondza milawu ya Xikwembu hi tlhela hi hanya hi yona.—Esaya 48:17, 18.
KU KOMBISA LESWAKU HA BYI XIXIMA VUTOMI
3. Xana Xikwembu xi titwise ku yini hi ku dlayiwa ka Avele?
3 Xikwembu xi lava leswaku hi xixima vutomi—bya hina ni bya van’wana. Hi xikombiso, hi nkarhi wa Adamu na Evha, n’wana wa vona Kayini u hlundzukele ndzisana ya yena Avele. Yehovha u lemukise Kayini leswaku vukarhi bya yena byi ta n’wi endlisa xidyoho lexikulu. Kambe Kayini u xi be hi makatla xilemukiso xexo. Hiloko a “hlasela Avele makwavo a n’wi dlaya.” (Genesa 4:3-8) Yehovha u xupule Kayini leswi a dlayeke makwavo.—Genesa 4:9-11.
4. ENawini wa Muxe, Xikwembu xi yi kandziyise njhani mhaka ya ku va ni langutelo lerinene hi vutomi?
4 Endzhaku ka loko ku hundze magidi ya malembe, Yehovha u nyike vanhu va Israyele milawu leyi a yi ta va pfuna leswaku va n’wi tirhela hi ndlela leyi amukelekaka eka yena. Milawu leyi yi pfa yi vitaniwa Nawu wa Muxe hileswi Yehovha a yi hundziseleke eka vanhu hi ku tirhisa Muxe. Nawu wun’wana wa Muxe a wu ku: “U nga tshuki u dlaya hi vomu.” (Deteronoma 5:17) Leswi swi kombise Vaisrayele leswaku Xikwembu xi teka vutomi bya munhu byi ri bya risima kutani na vona a va fanele va teka vutomi bya vanhu van’wana byi ri bya risima.
5. Hi fanele hi ku languta njhani ku humesa khwiri?
5 Ku vuriwa yini hi vutomi bya n’wana la nga si velekiwaka? Hi ku landza Nawu wa Muxe, a swi hoxile ku dlaya n’wana la ha riki embelekweni wa mana wakwe. Na byona vutomi byebyo i bya risima eka Yehovha. (Eksoda 21:22, 23; Pisalema 127:3) Leswi vulaka leswaku ku humesa khwiri i xidyoho.
6. Ha yini hi nga fanelanga ku venga vanhu-kulorhi?
6 Ku xixima vutomi swi katsa ku va ni langutelo lerinene hi vanhu-kulorhi. Bibele yi ri: “Mani na mani la vengaka makwavo i mudlayi, naswona ma swi tiva leswaku a ku na mudlayi loyi vutomi lebyi nga heriki byi tshamaka eka yena.” (1 Yohane 3:15) Loko hi lava ku kuma vutomi lebyi nga heriki, hi fanele hi susa rivengo hinkwaro etimbilwini ta hina hikuva rivengo hi rona ri hlohlotelaka tinyimpi to tala leti nga kona. (1 Yohane 3:11, 12) I swa nkoka leswaku hi dyondza ku rhandzana.
7. Hi yihi mikhuva yin’wana leyi kombisaka leswaku munhu a nga byi xiximi vutomi?
7 Ku vuriwa yini hi ku xixima vutomi bya hina vini? Hi ntolovelo a nga kona la lavaka ku fa kambe minkarhi yin’wana vanhu va titsakisa hi swilo leswi vekaka vutomi bya vona ekhombyeni. Hi xikombiso, vanhu vo tala va dzaha fole, mbangi kumbe va hungasa hi swidzidzirisi. Swilo leswi swi onha miri naswona hi xitalo lava hanyaka ha swona va fa. Munhu la tirhisaka swilo leswi a nga teki vutomi byi ri bya risima. Mikhuva leyi yi thyakile emahlweni ka Xikwembu. (Varhoma 6:19; 12:1; 2 Vakorinto 7:1) Loko hi lava ku tirhela Xikwembu hi ndlela leyi amukelekaka eka xona, hi fanele hi tshika mikhuva yo tano. Hambileswi swi nga hi tikelaka ku tshika mikhuva yo tano, Yehovha a nga hi pfuna leswaku hi yi tshika. Naswona a nga ma tekeli hansi matshalatshala lama hi ma endlaka, lama kombisaka leswaku hi teka vutomi bya hina byi ri nyiko ya risima leyi humaka eka yena.
8. Ha yini hi fanele hi tshama hi ri karhi hi tsundzuka mhaka ya ku va hi nga veki vutomi bya hina ni bya van’wana ekhombyeni?
8 Loko hi xixima vutomi, hi ta papalata swilo leswi vekaka vutomi bya hina ni bya van’wana ekhombyeni. A hi nge tlangi hi vutomi naswona a hi nge tihoxi ekhombyeni hi vomu hikwalaho ko lava ku titsakisa kumbe leswaku hi nyanyuka. Hi ta papalata ku chayela hi vusopfa hi papalata ni mintlangu leyi nga ni madzolonga kumbe leyi nga ni khombo. (Pisalema 11:5) Xikwembu a xi nyike Vaisrayele nawu lowu nge: “Loko wo tshuka u aka yindlu leyintshwa [leyi nga ni lwangu leri u nga kotaka ku famba eka rona], u fanele u tlhela u endla guma elwangwini ra wena, leswaku u nga veki nandzu wa ngati ehenhla ka yindlu ya wena, hikuva munhu la waka a nga wa a ri ehenhla ka yona.” (Deteronoma 22:8) Hi ku pfumelelana ni nsinya wa nawu lowu, switepisi swa kaya ra wena a swi tshame swi ri exiyin’weni lexinene leswaku ku nga vi na munhu la phijekaka ivi a wa a vaviseka. Loko u ri ni movha, tiyiseka leswaku yi le ka xiyimo lexinene. Yindlu ya wena kumbe movha wa wena swi nga tshuki swi veka vutomi bya wena kumbe bya van’wana ekhombyeni.
9. Loko ku ri leswaku hi xixima vutomi, hi ta swi khoma njhani swiharhi?
9 Ku vuriwa yini hi vutomi bya swiharhi? Na byona i bya risima eka Muvumbi. Xikwembu xi hi pfumelela ku dlaya swiharhi leswaku hi dya nyama ya swona kumbe hi endla swiambalo hi madzovo ya swona kumbe hi tisirhelela leswaku swi nga hi vavisi. (Genesa 3:21; 9:3; Eksoda 21:28) Hambiswiritano, swi hoxile ku khoma swiharhi hi ndlela ya tihanyi kumbe ku hungasa hi ku swi dlaya nakambe swi kombisa leswaku hi teka vutomi byi nga ri bya risima nikatsongo.—Swivuriso 12:10.
KU XIXIMA NGATI
10. Xikwembu xi swi kombise njhani leswaku vutomi ni ngati swa fana?
10 Loko Kayini a heta ku dlaya makwavo Avele, Yehovha u te eka yena: “Ngati ya makwenu yi huwelela eka mina yi ri emisaveni.” (Genesa 4:10) Loko Xikwembu xi vulavula hi ngati ya Avele a xi vulavula hi vutomi bya Avele. Kayini a a herise vutomi bya Avele kutani a a fanele a xupuriwa hikwalaho ka sweswo. A swi fana niloko ngati ya Avele kumbe vutomi bya yena byi rila eka Yehovha byi lava ku rihiseriwa. Ndlela leyi vutomi byi fanaka ha yona ni ngati yi tlhele yi vonaka endzhaku ka Ndhambhi ya siku ra Nowa. Loko Ndhambhi yi nga si fika, vanhu a va tidyela mihandzu, matsavu, mavele ni timanga. Kambe endzhaku ka Ndhambhi, Yehovha u byele Nowa ni vana va yena a ku: “Xiharhi xin’wana ni xin’wana lexi famba-fambaka lexi hanyaka xi ta va swakudya swa n’wina. Hilaha ku fanaka ni hi swimila swa rihlaza, hinkwaswo ka swona ndzi mi nyika swona.” Kambe, Xikwembu xi veke xipimelo lexi: “Ntsena nyama leyi nga ni moya-xiviri wa yona [kumbe vutomi]—ngati ya yona—mi nga tshuki mi yi dya.” (Genesa 1:29; 9:3, 4) Swi le rivaleni leswaku ngati ni vutomi bya xivumbiwa i nchumu wun’we eka Yehovha.
11. Hi kwihi ku tirhisiwa ka ngati loku Xikwembu xi ku yiriseke ku sukela enkarhini wa Nowa?
11 Hi kombisa leswaku ha yi xixima ngati hi ku ka hi nga yi dyi. Eka Nawu lowu Yehovha a wu nyikeke Vaisrayele u va lerise a ku: “Loko ku ri munhu un’wana ni un’wana . . . loyi loko a hlota a khoma xivandzana kumbe nyenyana leswaku yi dyiwa, u fanele a halata ngati ya kona kutani a yi seletela hi misava. . . . Ndzi byele vana va Israyele ndzi ku: ‘Mi nga tshuki mi dya ngati ya muxaka wihi ni wihi wa nyama.’” (Levhitika 17:13, 14) Nawu lowuya Xikwembu a xi wu nyike Nowa kwalomu ka malembe ya 800 lama hundzeke, wa leswaku ngati ya xiharhi yi nga dyiwi, a wa ha tirha. Langutelo ra Yehovha a ri ri erivaleni: A swi nga hoxaka loko malandza ya yena ma dya nyama kambe a ma nga fanelanga ma dya ngati. A ma fanele ma halata ngati ya kona emisaveni—ku nga ku tlherisela vutomi bya xivumbiwa eka Xikwembu.
12. Hi xihi xileriso lexi khumbaka ngati, lexi moya wo kwetsima wu xi leriseke eka lembe-xidzana ro sungula, lexi xa ha tirhaka ninamuntlha?
12 Xileriso lexi fanaka xa ha tirha ni le ka Vakreste. Vaapostola ni vavanuna van’wana lava a va rhangela valandzeri va Yesu eka lembe-xidzana ro sungula, va hlanganile leswaku va endla xiboho xa swileriso leswi a swi fanele swi yingisiwa hi swirho hinkwaswo swa vandlha ra Vukreste. Hi lexi xiboho lexi va xi endleke: “Moya lowo kwetsima swin’we na hina hi tsakele ku ka hi nga mi engeteleli ndzhwalo wun’wana, handle ka swilo leswi, leswi fanelaka, ku papalata swilo leswi nyikeriwaka swifaniso swa hava ni ngati ni swilo leswi dlayiweke hi ku tlimbiwa nkolo [leswi ngati ya swona yi nga halatiwangiki] ni vumbhisa.” (Mintirho 15:28, 29; 21:25) Hikwalaho, hi fanele hi ‘papalata ngati.’ Loko hi endla tano, Xikwembu xi hi teka hi ri lava papalataka ku gandzela swikwembu swa hava ni vuoswi.
13. Kombisa ndlela leyi ha yona xileriso xo papalata ngati xi katsaka ku papalata ku pomperiwa ngati.
13 Xana xileriso lexi nge hi papalata ngati xi katsa ku papalata ku pomperiwa ngati? Ina. Hi xikombiso: A hi nge dokodela u ku byela leswaku u tshika ku nwa byala. Xana sweswo swi ta va swi vula leswaku u tshika ku nwa byala hi nomu kambe u byi nghenisa emirini wa wena hi ku byi pompela emisiheni? Kunene a swi tano! Hilaha ku fanaka, ku papalata ngati swi vula leswaku a hi nge yi nghenisi hi ndlela hambi yi ri yihi emirini wa hina. Kutani xileriso xa ku papalata ngati xi vula leswaku a hi nge pfumeleli munhu a pompela ngati emisiheni ya hina.
14, 15. Mukreste u fanele a angurisa ku yini loko madokodela ma vula leswaku u fanele a pomperiwa ngati, naswona ha yini?
14 Ku vuriwa yini loko Mukreste a vaviseke ngopfu kumbe a fanele a endliwa vuhandzuri lebyi rharhanganeke? A hi nge madokodela ma vula leswaku loko o ala ku pomperiwa ngati u ta fa! Swi le rivaleni leswaku Mukreste yoloye a nge swi lavi ku fa. U ta endla matshalatshala yo hlayisa nyiko ya risima leyi Xikwembu xi n’wi nyikeke yona, hi ku amukela ku tshunguriwa hi ndlela yin’wana leyi nga taka yi nga tirhisi ngati. Kutani u ta lava matshungulelo man’wana loko ma ri kona naswona u ta pfumela tindlela tin’wana to tshungula leti nga tirhisiki ngati.
15 Xana Mukreste a nga honisa nawu wa Xikwembu leswaku a lehisa vutomi bya yena emafambiselweni lawa ya swilo? Yesu u te: “Mani na mani loyi a lavaka ku ponisa moya-xiviri wakwe [kumbe vutomi] u ta lahlekeriwa hi wona; kambe mani na mani la lahlekeriwaka hi moya-xiviri wakwe hikwalaho ka mina u ta wu kuma.” (Matewu 16:25) A hi swi lavi ku fa. Kambe loko ho ringeta ku ponisa vutomi bya hina sweswi hi ku tlula nawu wa Xikwembu, hi ta lahlekeriwa hi vutomi lebyi nga heriki. Hikwalaho i vutlhari ku tshemba nawu lowu lulameke wa Xikwembu, hi ri ni ntshembo wa leswaku hambiloko ho fa sweswi, Munyiki wa hina wa Vutomi u ta hi tsundzuka loko a pfuxa lava feke kutani a tlhela a hi nyika nyiko leyi ya risima.—Yohane 5:28, 29; Vaheveru 11:6.
16. I yini leswi malandza ya Xikwembu ma tiyimiseleke ku swi endla loko swi ta emhakeni ya ngati?
16 Namuntlha, malandza yo tshembeka ya Xikwembu ma tiyimisele ku landzela nkongomiso wa yena loko swi ta emhakeni ya ngati. A va nge pfuki va dye muxaka wihi na wihi wa ngati. Nakambe, a va nge pfuki va pfumele ku tshunguriwa hi ngati. * Va tiyiseka leswaku Mutumbuluxi wa ngati u swi tiva kahle leswi swi va faneleke. Xana wa pfumela leswaku swi tano?
NDLELA YIN’WE NTSENA LEYI NGATI YI NGA TIRHISIWAKA HA YONA
17. Le Israyele wa khale, hi yihi ndlela yin’we ntsena leyi amukelekaka eka Yehovha Xikwembu, leyi ngati a yi fanele yi tirhisiwa ha yona?
17 Nawu wa Muxe wu kandziyise ndlela yin’we ntsena leyi ngati yi faneleke yi tirhisiwa ha yona. Loko Yehovha a lerisa Vaisrayele ndlela leyi a va fanele va n’wi gandzela ha yona, u te: “Moya-xiviri [kumbe vutomi] wa nyama wu le ngatini, kutani mina ndzi mi vekele yona ealitarini leswaku yi kombela ku rivaleriwa ka mimoya-xiviri ya n’wina, hikuva i ngati leyi kombelelaka ku rivaleriwa hi moya-xiviri lowu nga eka yona.” (Levhitika 17:11) Loko Vaisrayele va dyohile, a va ta rivaleriwa hi ku endla xitlhavelo hi xiharhi ivi va teka ngati ya xona va yi chela ealitarini le tabernakeleni kumbe hi ku famba ka nkarhi va yi chela ealitarini le tempeleni ya Xikwembu. Hi yona ndlela leyi ngati a yi fanele yi tirhisiwa ha yona ntsena eswitlhavelweni swo tano.
18. Hi yihi mikateko leyi hi nga ta yi kuma hikwalaho ka ngati ya Yesu leyi halatiweke?
18 I ntiyiso leswaku Vakreste va ntiyiso a va le hansi ka Nawu wa Muxe, kutani a va endli switlhavelo hi swiharhi leswaku va ta chela ngati ya swona ealitarini. (Vaheveru 10:1) Hambiswiritano, ku cheriwa ka ngati ealitarini hi nkarhi wa Vaisrayele, a ku fanekisela xitlhavelo xa risima xa N’wana wa Xikwembu, Yesu Kreste. Hilaha hi dyondzeke hakona eka Ndzima 5 ya buku leyi, Yesu u nyikele hi vutomi bya yena bya nyama eka hina, hi ku pfumela leswaku ngati ya yena yi va xitlhavelo. Kutani u tlhandlukele etilweni a ya nyika Xikwembu ntikelo wa ngati yakwe leyi halatiweke leswaku yi tirha minkarhi hinkwayo. (Vaheveru 9:11, 12) Sweswo swi hi pfulele ndlela ya leswaku swidyoho swa hina swi rivaleriwa kutani hi pfulekeriwa hi ndlela yo kuma vutomi lebyi nga heriki. (Matewu 20:28; Yohane 3:16) Matirhiselo wolawo ya ngati ma ve mpfuno lowukulu ngopfu! (1 Petro 1:18, 19) Hi ta ponisiwa ntsena loko hi ri ni ripfumelo eka ntikelo wa ngati ya Yesu leyi halatiweke.
19. Hi fanele hi endla yini leswaku hi nga vi na nandzu, hi va lava ‘baseke eka ngati ya vanhu hinkwavo’?
19 Hi fanele hi nkhensa Yehovha Xikwembu hikwalaho ka nyiko ya rirhandzu ya vutomi! Naswona sweswo swi fanele swi hi susumetela ku byela van’wana hi lunghelo leri hi pfulekeleke ro kuma vutomi lebyi nga heriki, leri lavaka leswaku hi va ni ripfumelo exitlhavelweni xa Yesu! Ku va ni langutelo ra Xikwembu hi vutomi bya vanhu-kulorhi, swi ta hi susumetela leswaku hi hisekela ku va pfuna. (Ezekiyele 3:17-21) Loko hi gingiritekela ku endla ntirho lowu, hi ta kota ku vula ku fana ni muapostola Pawulo loko a ku: “Ndzi basile engatini ya vanhu hinkwavo, hikuva a ndzi tshikanga ku mi byela ndzayo hinkwayo ya Xikwembu.” (Mintirho 20:26, 27) Ndlela leyinene ngopfu yo kombisa leswaku hi teka vutomi ni ngati swi ri swa risima swinene, i ku byela van’wana hi Xikwembu ni swikongomelo swa xona.
^ ndzim. 16 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke malunghana ni matshungulelo man’wana lama nga tirhisiki ngati, vona matluka 13-17, eka broxara leyi nge Xana Ngati Yi Nga Byi Ponisa Njhani Vutomi Bya Wena?, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.


text:
Ngudo 12
Mushumo Washu Wa U Huwelela Nga Ha Muvhuso Wo Dzudzanywa Hani?
Musi Yesu a sa athu fa, o ḓivhadza a ri: “Mafhungo-maḓifha aya a muvhuso wa ṱaḓulu a ḓo ḓivhadzwa mashangoni oṱhe, uri a vhe thovhedzo kha dzitshakha dzoṱhe. Ndi hone hu tshi ḓo ḓa vhufhelo.” (Mateo 24:14) Fhedzi wonoyu mushumo wa u huwelela shangoni ḽoṱhe u ḓo khunyeledzwa hani? Nga u tevhela tsumbo yo vhewaho nga Yesu musi a tshee kha ḽifhasi?—Luka 8:1.
Ri lingedza u amba na vhathu mahayani avho. Yesu o gudisa vhafunziwa vhawe u huwelela mafhungo maḓifha nnḓu nga nnḓu. (Mateo 10:11-13; Mishumo 5:42; 20:20) Vhenevho vhaevangeli vha ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha vho vha vho avhelwa fhethu he vha vha vha tshi ḓo huwelela hone. (Mateo 10:5, 6; 2 Vha-Korinta 10:13) Nga hu fanaho ṋamusi, mushumo washu wa u huwelela wo dzudzanywa zwavhuḓi nahone tshivhidzo tshiṅwe na tshiṅwe tshi avhelwa tsimu ine tsha tea u i ṱanganya. Hezwi zwi ita uri ri kone u khunyeledza ndaela ya Yesu ya “u huwelela kha vhathu na u vha ṱanzielela nga maanḓa.”—Mishumo 10:42.
Ri lwela u swikelela vhathu hu sa londwi hune vha nga wanala hone. Yesu o dovha a vhea tsumbo nga u huwelela fhethu ha vhomuthumunzhi, fhethu hu ngaho khunzi-khunzini ya lwanzhe kana tshisimani tsha tshitshavha. (Marko 4:1; Yohane 4:5-15) Na riṋe ri amba na vhathu nga ha Bivhili huṅwe na huṅwe—zwiṱaraṱani, fhethu ha mabindu, dziphakhani kana nga luṱingo. Ri dovha ra ṱanziela vhahura vhashu, vhane ra shuma navho, vhane ra dzhena navho kilasini na mashaka musi ri tshi wana tshibuli tsho teaho. Honovhu vhuḓidini hoṱhe ho ita uri vhathu vha dzimilioni ḽifhasini ḽoṱhe vha pfe mafhungo maḓifha a u “tshidza hawe.”—Psalme ya 96:2.
Naa hu na muthu ane na nga ṱoḓa u mu vhudza mafhungo maḓifha a Muvhuso wa Mudzimu na zwine eneo mafhungo a zwi amba nga ha vhumatshelo hawe? Ni songo dzula na wonoyu mulaedza wa fulufhelo. U vhudzeni vhaṅwe nga u ṱavhanya nga hune na nga kona ngaho.
Ndi afhio “mafhungo maḓifha” ane a tea u ḓivhadzwa?
Ṱhanzi dza Yehova vha khou edzisa hani tsumbo ya Yesu ya u huwelela?


text:
ṰHUMETSHEDZO
Tshilalelo Tsha Murena—Vhuṱambo Vhune ha Hulisa Mudzimu
VHAKRISTE vha laedzwa uri vha pembelele Tshihumbudzo tsha lufu lwa Kristo. Honovhu vhuṱambo vhu dovha ha vhidzwa “tshilalelo tsha Murena.” (1 Vha-Korinta 11:20) Ndi mini zwine zwa ita uri tshi vhe tsha ndeme? Tshi fanela u pembelelwa lini nahone hani?
Yesu Kristo o thoma honovhu vhuṱambo vhusikuni ha Paseka ya Vhayuda nga 33 C.E. Paseka yo vha i vhuṱambo he ha vha vhu tshi pembelelwa luthihi fhedzi nga ṅwaha, nga ḽa 14 Nisan ḽa ṅwedzi wa Vhayuda. U itela u vhalela ḽeneḽi ḓuvha, Vhayuda vho vha vha tshi lindela ḓuvha ḽa tshimedzi musi hu tshi vha na tshedza lwa awara dza 12 na awara dza 12 dza swiswi. Ṅwedzi muswa u vhonalaho u re tsini na ḽeneḽi ḓuvha wo vha u tshi swaya u thoma ha Nisan. Paseka yo vha i tshi pembelelwa nga murahu ha maḓuvha 14 ḓuvha ḽo no kovhela.
Yesu o pembelela Paseka na vhaapostola vhawe, a pandela Yudasi Iskariote, nahone a thoma Tshilalelo tsha Murena. Tshenetsho tshilalelo tsho dzhiela vhudzulo Paseka ya Vhayuda nahone nga zwenezwo tshi fanela u pembelelwa luthihi fhedzi nga ṅwaha.
Evangeli ya Mateo i vhiga u ri: “Yesu a dzhia tshinnkwa, a livhuha, a tshi ṅwatakanya, a ṋea vhafunziwa vhawe a ri: Ṱanganedzani, ni ḽe, ndi muvhili wanga. A dzhia na tshinwelo, a livhuha, a vha ṋea a ri: Inwani ngatsho’ noṱhe; Ndi malofha anga aya a mulanga muswa, a shululelwaho vhanzhi uri vha hangwelwe zwivhi.”—Mateo 26:26-28.
Vhaṅwe vha tenda uri Yesu o shandukisa tshinnkwa tsha vha ṋama yawe ya vhukuma nahone veine ya vha malofha awe a vhukuma. Naho zwo ralo, muvhili wa ṋama wa Yesu wo vha u songo huvhala musi a tshi ṋekedza tshenetshi tshinnkwa. Naa vhaapostola vha Yesu vho vha vha tshi khou ḽa ṋama ya Yesu ya vhukuma na u nwa malofha awe a vhukuma? Hai, ngauri zwenezwo zwo vha zwi tshi ḓo vha hu u ḽa muthu nahone zwi u pfuka mulayo wa Mudzimu. (Genesi 9:3, 4; Levitiko 17:10) U ya nga Luka 22:20, Yesu o ri: “Ndi tshone tshinwelo tsha mulanga muswa wa malofha anga a shululwaho nga mulandu waṋu.” Naa tshenetsho tshinwelo tsho mbo ḓi shanduka tsha vha “mulanga muswa” nga ho livhaho? Zwenezwo zwo vha zwi si nga si konadzee, samusi mulanga hu u tendelana, hu si tshithu tshine wa nga tshi fara nga tshanḓa.
Nga zwenezwo, tshinnkwa na veine zwo vha zwi zwithu zwa pfanyisedzo. Tshinnkwa tsho vha tshi tshi imela muvhili wa Kristo wo fhelelaho. Yesu o shumisa tshinnkwa tsho salaho musi hu tshi pembelelwa vhuṱambo ha Paseka. Tshenetsho tshinnkwa tsho vha tshi songo vanganyiwa na dini, kana mbiliso. (Ekisodo 12:8) Bivhili i shumisa dini sa tshiga tshi imelaho tshivhi kana u sina. Ngauralo tshinnkwa tsho vha tshi tshi imela muvhili wo fhelelaho we Yesu a u ṋekedza wa vha tshiṱhavhelo. Wo vha u si na tshivhi.—Mateo 16:11, 12; 1 Vha-Korinta 5:6, 7; 1 Petro 2:22; 1 Yohane 2:1, 2.
Veine tswuku i imela malofha a Yesu. Eneo malofha a ita uri mulanga muswa u khwaṱhe. Yesu o amba uri malofha awe o shululwa “u itela u hangwelwa ha zwivhi.” Ngauralo vhathu vha nga vha vho kunaho phanḓa ha Mudzimu nahone vha dzhena kha mulanga muswa na Yehova. (Vha-Heberu 9:14; 10:16, 17) Wonoyu mulanga kana thendelano, u ita uri Vhakriste 144 000 vha fulufhedzeaho vha kone u ya ṱaḓulu. Vha ḓo vha mahosi na vhotshifhe u itela u fhaṱutshedza vhathu vhoṱhe.—Genesi 22:18; Yeremia 31:31-33; 1 Petro 2:9; Ndzumbululo 5:9, 10; 14:1-3.
Ndi vhafhio vhane vha fanela u ḽa zwiga zwa Tshihumbudzo? Zwi tou pfala uri ndi vhane vha vha kha mulanga muswa—ndi uri vhane vha vha na fulufhelo ḽa u ya ṱaḓulu—vhane vha fanela u ḽa tshinnkwa na veine. Muyamukhethwa wa Mudzimu u a vha vhudza uri vho ṋangwa uri vha ye u vha mahosi ṱaḓulu. (Vha-Roma 8:16) Vha dovha vha vha kha mulanga wa Muvhuso na Yesu.—Luka 22:29.
Hu pfi mini nga vhane vha vha na fulufhelo ḽa u tshila nga hu sa fheli Paradisoni kha ḽifhasi? Vha tevhedza ndaela ya Yesu nahone vha vha hone Tshilaleloni tsha Murena, fhedzi vha vha vha tshi tou vha vhaṱaleli fhedzi vha re na ṱhonifho. Ṱhanzi dza Yehova vha pembelela Tshilalelo tsha Murena luthihi nga ṅwaha nga ḽa 14 Nisan musi ḓuvha ḽo no kovhela. Naho hu na vha si gathi fhedzi vhane vha amba uri vha na fulufhelo ḽa u ya ṱaḓulu, honovhu vhuṱambo ndi ha ndeme kha Vhakriste vhoṱhe. Ndi tshiitea tshine vhathu vhoṱhe vha nga elekanya nga ha lufuno luhulwane lwa Yehova Mudzimu na Yesu Kristo.—Yohane 3:16.


text:
MARCH 3, 2014 | RHAXIYA
Xiviko Lexi Yaka Emahlweni: Kungu Ro Yirisa JW.ORG Ri Tsandzekile
EST. PETERSBURG, le Rhaxiya—Timbhoni ta Yehovha ti hlule nandzu lowukulu hi January 22, 2014, loko huvo leyi ku hundziseriwaka milandzu eka yona yi cince xiboho lexi tekiweke hi huvo ya le hansi xo yirisa jw.org, ku nga website ya le nawini ya Timbhoni ta Yehovha, etikweni hinkwaro ra Rhaxiya.
Huvo ya Xifundzha ya le Tver yi cince xiboho lexi tekiweke hi August 7, 2013, xa Huvo ya Muganga ya Tsentralniy. Huvo ya xifundzha yi vule leswaku huvo ya muganga a yi na xivangelo lexi twalaka xo yirisa website leyi hikuva Timbhoni ta Yehovha, ku nga vini va yona, a va vitaniwanga ku ya yingisela ku tengiwa ka nandzu wa kona. Gqweta ra le Tver ri yise nandzu lowu ehubyeni hikwalaho ka leswi jw.org a yi ri ni minkandziyiso leyi tihuvo ta le Rhaxiya ti tekeke xiboho xa leswaku “yi ni khombo.” Endzhakunyana ka loko Timbhoni ta Yehovha ti twe hi ta xiboho lexi tekiweke hi huvo ya muganga, ti suse minkandziyiso yoleyo eka jw.org eRhaxiya. Huvo ya Xifundzha ya le Tver yi tiyisekise leswaku Timbhoni a ti yingisa milawu ya le Rhaxiya naswona ti herise ku yirisiwa ka website ya tona.
Timbhoni ta Yehovha ti le ku lwisaneni ni swiboho leswi tekiweke hi tihuvo ta le Rhaxiya swa leswaku minkandziyiso yin’wana ya tona “yi ni khombo” naswona ti rhumele swikombelo swo hlayanyana eka Huvo ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu leswaku ku cinciwa swiboho sweswo.
Grigory Martynov, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha eRhaxiya, u te: “Ha tsaka leswi vaavanyisi va voneke ndlela leyi website ya hina yi pfunaka vanhu ha yona ni matshalatshala lawa hi ma endlaka yo yingisa swiboho leswi tekiweke hi tihuvo ta le Rhaxiya. Hi ta hambeta hi lwela ku tshembeka ka minkandziyiso ya hina ni timfanelo ta vanhu va le Rhaxiya to va va pfuniwa hi ku helela hi ntirho wa hina wo dyondzisa Bibele.”
J. R. Brown, muvulavuleri wa ntsindza wa misava hinkwayo wa Timbhoni, u te: “Timbhoni emisaveni hinkwayo ti tsakela ku hlula loku. Hikwalaho ka ku hlula loku, vaaki hinkwavo va le Rhaxiya va ta hambeta va nghena eka website leyi, leyinene ngopfu yo dyondzisa Bibele.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Russia: Grigory Martynov, tel. +7 812 702 2691


text:
TINDLELA TO KUMA NTSAKO ENDYANGWINI
Ku Endla Leswaku Vukati Bya Vumbirhi Byi Humelela
HERMAN u ri: * “Nsati wa mina wo sungula u dlayiwe hi khensa endzhaku ka loko hi tekane malembe ya 34. Loko ndzi tlhela ndzi teka, nsati wa mina Linda a vona onge nkarhi na nkarhi ndzi n’wi fanisa ni nsati wa mina wo sungula. Lexi a xi nyanyisa timhaka hileswaku nkarhi na nkarhi vanghana va mina va khale a va vulavula hi timfanelo letinene ta nsati wa mina loyi a feke naswona leswi a swi khunguvanyisa Linda.”
LINDA u ri: “Endzhaku ka loko mina na Herman hi tekanile, a ndzi ehleketa leswaku nuna wa mina ni van’wana a va nge ndzi teki ndzi ri wa nkoka ku fana ni ndlela leyi a va teka nsati wakwe wo sungula ha yona. A a rhandziwa, a vulavuriwa kahle ni ku tlhela a va wa nkoka. Minkarhi yin’wana a ndzi tivutisa loko ndzi ta pfuka ndzi ri ni vuxaka na nuna wa mina ku fana ni ndlela leyi a ri na vuxaka ni nsati wakwe wo sungula ha yona.”
Linda u dlaye vukati ni nuna wakwe wo sungula. Yena na Herman va ni vuxaka bya kahle. Kambe hilaha va vulaka hakona, vukati bya vumbirhi byi nga va ni mintlhontlho leyi a yi nga ri kona eka byo sungula. *
Loko u nghenele vukati nakambe, xana u titwa njhani hi vukati bya wena bya vumbirhi? Wansati loyi a vuriwaka Tamara loyi a tlheleke a tekiwa endzhaku ka malembe manharhu a dlaye vukati u ri: “Loko u nghenela vukati ro sungula, u twa onge vukati bya wena byi ta tshama hilaha ku nga heriki. Kambe eka vukati bya vumbirhi, swi nga ha endleka leswaku ku titwa koloko a ka ha ri kona, loko nkarhi na nkarhi u ri karhi u swi xiya leswaku vukati bya wena byo sungula byi herile.”
Nilokoswiritano, mimpatswa yo tala yi kume ntsako endzhaku ko nghenela vukati ra vumbirhi. Yi endle vukati bya yona byi humelela—ni bya wena byi nga humelela! Njhani? Xiya swiphiqo swinharhu leswi tolovelekeke ni ndlela leyi milawu ya Bibele yi nga pfunaka ha yona leswaku u swi hlula. *
XIPHIQO 1: U TIKARHATELA KU ENDLA LESWAKU VUKATI BYA WENA BYO SUNGULA BYI NGA ONHI LEBYI U NGA EKA BYONA SWESWI.
Ellen loyi a tshamaka eAfrika Dzonga u ri: “A ndzi nge swi rivali hi ku olova swilo swa vukati bya mina byo sungula, ngopfu-ngopfu loko hi ya etindhawini to fana ni leti mina na khale ka nuna wa mina a hi ya eka tona leswaku hi ya wisa. Minkarhi yin’wana ndzi tikuma ndzi ri karhi ndzi fananisa nuna wa mina wa sweswi ni nuna wa mina wa khale.” Hi tlhelo rin’wana, loko ku ri hileswaku nkataku a a nghenele vukati eku sunguleni, swi nga ha ku vavisa loko a vulavula hi vukati byakwe bya khale.
XIRINGANYETO: Amukela mhaka ya leswaku a swi koteki leswaku wena na nkataku mi rivala vukati byo sungula hi ku olova, ngopfu-ngopfu loko mi tekane malembe yo tala. Entiyisweni, vanhu van’wana va pfumela leswaku hi xihoxo va vitane vanghana va vona va vukati hi vito ra khale ka munghana wa vona wa vukati! Xana u nga langutana njhani ni xiyimo xo tano kumbe lexi yelanaka na xona? Bibele yi ri: “Vanani ni mianakanyo leyi fanaka.”—1 Petro 3:8.
Mavondzo ma nga ku endli leswaku u sivela nkataku ku vulavula hi vukati byakwe byo sungula. Loko nkataku a lava ku vulavula hi swilo swa khale leswi a swi endla ni khale ka munghana wakwe wa vukati, n’wi yingiseli swi huma embilwini ni hi ntwela-vusiwana. Nakambe, u nga hatliseli ku gimeta hileswaku u fanisiwa na un’wana. Ian loyi a tlheleke a teka eka malembe ya khume lama hundzeke u ri: “Nsati wa mina Kaitlyn a nga khunguvanyeki loko ndzi vulavula hi nsati wa mina wa khale. Ematshan’weni ya sweswo, u swi teka tanihi ndlela yo dyondza leswi ndzi endleke ndzi va munhu loyi ndzi nga yena namuntlha.” U nga ha kuma leswaku mabulo yo tano ma ta mi pfuna leswaku mi va vanghana lavakulu.
Dzika eka timfanelo letinene ta nkataku wa sweswi. I ntiyiso leswaku nkataku a nga ha va a nga swi koti ku endla swin’wana leswi nkataku wo sungula a a swi kota. Kambe swi nga ha endleka leswaku u endla kahle eka swin’wana. Hikokwalaho, tiyisani masungulo ya vukati bya n’wina bya sweswi, “ku nga ri hi ku tiringanisa ni munhu un’wana,” kambe hi ku swi kombisa ni ku tlangela leswi u swi rhandzaka hi nkataku. (Vagalatiya 6:4) Wanuna loyi a vuriwaka Edmond, loyi a tekeke ra vumbirhi u swi veka hi ndlela leyi: “Tanihi leswi vanghana vambirhi va nga faniki, kutani ku hava vukati byimbirhi lebyi fanaka.”
Xana u nga swi ringanisela njhani swilo leswi u swi tsundzukaka swa vukati bya wena byo sungula ni vutomi lebyi u byi sunguleke ni nkataku lontshwa? Jared u ri: “Ndzi tshame ndzi byela nsati wa mina leswaku vukati bya mina byo sungula a byi saseke ku fana ni buku leyi tsariweke hi mina ni nsati wa mina wo sungula. Nkarhi na nkarhi ndzi nga ha yi pfula kutani ndzi yi hlaya ivi ndzi anakanya hi mintokoto leyinene. Kambe a ndzi hanyi hi buku yoleyo. Ematshan’weni ya sweswo, mina na nsati wa mina hi titsalela buku ya hina swin’we naswona sweswi ndzi tsakile.”
RINGETANI LESWI: Kombela nkataku a ku byela ndlela leyi a titwaka ha yona loko u sungula ku bula hi vukati bya wena byo sungula. Burisanani hi nkarhi lowu mi nga taka mi nga vulavuli hi vukati byo sungula.
XIPHIQO 2: SWA KU TIKELA KU TIHLANGANISA NI VANGHANA VA KHALE LAVA NGA N’WI TIVIKI NKATAKU LONTSHWA.
Javier loyi a tekeke eka malembe ya tsevu endzhaku ka loko a dlaye vukati u ri: “Ku ringana nkarhi wo karhi endzhaku ka loko ndzi tekile, nsati wa mina a vona onge vanghana va mina vo hlayanyana va n’wi xopaxopa.” Wanuna loyi a vuriwaka Leo u langutane ni xiyimo lexi nga faniki. U ri: “Vanhu van’wana a va byela nsati wa mina ndlela leyi a va n’wi rhandza ni ku n’wi kumbuka ha yona nuna wakwe wo sungula—laha ndzi nga kona!”
XIRINGANYETO: Ringeta ku twisisa xiyimo xa vanghana va wena. Ian loyi a tshahiweke eku sunguleni u ri: “Ndzi ehleketa leswaku minkarhi yin’wana vanghana va khale swa va tikela swinene loko va hlangana na xirho xin’we xa mpatswa lowu a va wu toloverile.” Kutani va ‘anakanyele, u kombisa ku rhula eka vanhu hinkwavo.’ (Tito 3:2) Nyika vanghana ni swirho swa wena swa ndyangu nkarhi leswaku swi tolovelana na xiyimo. Loko vukati bya wena byi ri karhi byi cinca, ni vanghana va wena va nga ha cinca. Javier, loyi a tshahiweke eku sunguleni, u vula leswaku loko nkarhi wu ri karhi wu famba, yena ni nsati wakwe va tlhele va va vanghana ni vanghana va vona va khale. U engetele a ku: “Kambe hi tlhela hi tikarhatela ku va ni vanghana lavantshwa tanihi mpatswa naswona sweswo swa pfuna.”
Anakanyela ndlela leyi nkataku a titwaka ha yona loko u heta nkarhi ni vanghana va khale. Hi xikombiso, loko u lava ku bula hi vukati bya wena byo sungula, tirhisa vutlhari ni langutelo lerinene leswaku nkataku wa sweswi a nga titwi a lahlekile. Xivuriso xa Bibele xi ri: “U kona la vulavulaka handle ko anakanya ku fana ni ku tlhava ka banga, kambe ririmi ra lavo tlhariha ra horisa.”—Swivuriso 12:18.
RINGETANI LESWI: Tshama u ri karhi u langutela leswaku ku nga va ni swinkhubyana leswi wena kumbe nkataku mi nga ta titwa mi nga ntshunxekanga eka swona. Burisanani ka ha ri emahlweni malunghana ni ndlela leyi mi nga ta hlamula swivutiso leswi vanghana va n’wina va nga ta mi vutisa swona swa vukati byo sungula.
XIPHIQO 3: SWA KU TIKELA KU TSHEMBA NKATAKU LONTSHWA HIKUVA LOWO SUNGULA A A NGA TSHEMBEKANGA.
Andrew loyi a tshikiweke hi nsati wakwe wo sungula u ri: “A ndzi chava ku tlhela ndzi xengiwa.” Endzhakunyana u tekane ni nsati loyi a nga na yena sweswi ku nga Riley. “Hakanyingi a ndzi tivutisa loko ndzi ta pfuka ndzi ve lonene ku fana ni nuna wa Riley wo sungula. Nakambe a ndzi vilerisiwa hileswaku Riley u ta vona onge a ndzi kahle kutani a ndzi tshika a ya tekiwa hi un’wana.”
XIRINGANYETO: Byela nkataku leswi ku vilerisaka hi ku ntshunxeka. Bibele yi ri: “Makungu ma pfilunganyeka laha ku nga riki na ku kanerisana ka le xihundleni.” (Swivuriso 15:22) Eku heteleleni ku kanerisana ka le xihundleni ku pfune Andrew na Riley leswaku va tshembana. Andrew u ri: “Ndzi byele Riley leswaku a ndzi nge pfuki ndzi teke ku dlaya vukati tanihi ndlela yo balekela swiphiqo naswona Riley u ndzi byele leswi fanaka. Hakatsongo-tsongo, ndzi n’wi tshembe hi ku helela.”
Loko ku ri leswaku nkataku wa sweswi u xengiwile eka vukati byo sungula, endla hinkwaswo leswi u nga swi kotaka leswaku a ku tshemba. Hi xikombiso, Michel na Sabine lava havumbirhi va dlayeke vukati, va pfumerile leswaku va ta byelana loko va ri ni vuxaka ni khale ka vanghana va vona va vukati. Sabine u ri: “Xiboho lexi xi hi endle hi titwa hi hlayisekile ni ku tlhela hi sirheleleka.—Vaefesa 4:25.
RINGETANI LESWI: Tivekeleni swipimelo malunghana ni ku bula exihundleni ni munhu wa rimbewu leri hambaneke, hambi hi ku kongoma, eka riqingho kumbe eka Internet.
Vukati byo tala bya vumbirhi byi humelerile ni bya wena byi nga humelela. Phela, ku hambana ni loko u nghenela vukati ro sungula, swi nga ha endleka leswaku sweswi u titiva kahle. Andrew loyi a tshahiweke eku sunguleni u ri: “Ndzi kume nchavelelo lowukulu eka vukati bya mina na Riley. Endzhaku ka malembe ya 13 hi tekanile, hi ve ni vuxaka lebyikulu—lebyi ndzi nga laviki leswaku byi ndzi lahlekela.”
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile.
^ ndzim. 5 I ntiyiso leswaku ku fa ka munghana wa vukati ni ku dlaya vukati swi herisa vukati hi ndlela leyi nga faniki. Xihloko lexi xi tsaleriwe ku pfuna munhu leswaku a va loyi a humelelaka eka vukati bya vumbirhi loko swiyimo haswimbirhi swi va kona.
^ ndzim. 7 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke malunghana ni mintlhontlho yo kurisa vana va vukati bya vumbirhi, hlaya swihloko swa ntlhandlamano leswi nge “Ku Humelela Ka Mindyangu Ya Vukati Bya Vumbirhi” leswi nga eka nkandziyiso wa Xalamuka! wa April 2012 lowu kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
TIVUTISE . . .
Hi tihi timfanelo tin’wana leti xiyekaka ta nkatanga leti ndzi ti tsakelaka swinene?
Loko ndzi bula hi vukati bya mina byo sungula, xana ndzi nga swi endla njhani leswaku bulo rero ri siya nkatanga a ri ni xindzhuti?