c: application/epub+zip

text:
Zwiṱoho Zwi Re Ngomu
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
Naa Ni A Tenda Uri No Wana Ngoho? Ndi Ngani?
SIAṰARI 7 • NYIMBO: 28, 107
Shumelani Mudzimu Nga U Fulufhedzea Hu Sa Londwi “Maṱhupho Manzhi”
SIAṰARI 12 • NYIMBO: 135, 133
Vhabebi—Livhisani Vhana Vhaṋu
SIAṰARI 17 • NYIMBO: 88, 24
Lufu Swina Ḽa U Fhedza, Lu Ḓo Fheliswa
SIAṰARI 23 • NYIMBO: 111, 109
Humbulani Vhane Vha Vha Tshumeloni Ya Tshifhinga Tsho Ḓalaho
SIAṰARI 28 • NYIMBO: 95, 100
▪ Naa Ni A Tenda Uri No Wana Ngoho? Ndi Ngani?
Heyi thero i ḓo ombedzela zwiṅwe zwa zwiitisi zwa uri ndi ngani vhathu vha tshi phetha nga uri Ṱhanzi dza Yehova dzo wana ngoho. Ri ḓo dovha ra ṱolisisa zwiitisi zwa uri ndi ngani Ṱhanzi dzi tshi tenda uri dzo wana ngoho.
▪ Shumelani Mudzimu Nga U Fulufhedzea Hu Sa Londwi “Maṱhupho Manzhi”
Maṱhupho a itiswa ngauri ri khou tshila shangoni ḽa Sathane. Miṅwe milingo i tou nga mvutshelo yo livhaho ya lutendo lwashu; miṅwe ndi mvutshelo dzi sa vhonali. Heyi thero i ḓo ri thusa uri ri kone u ṱhogomela zwenezwi na u lugiselela mvutshelo ya Sathane.
▪ Vhabebi—Livhisani Vhana Vhaṋu
Vhabebi vha fanela u alusa vhana vhavho “nga u vha laya na u vha ṱuṱuwedzela zwa Yehova.” (Vhaef. 6:4) Heyi thero i haseledza nḓila tharu dzine vha nga ita nga u ralo na u vha vhalisa vha muya kha vhana vhavho vho no aluwaho.
▪ Lufu Swina Ḽa U Fhedza, Lu Ḓo Fheliswa
Lufu lwo dzhena hani kha vhathu? ‘Lufu lune lwa vha swina ḽa u fhedza’ lu ḓo fheliswa lini? (1 Vhakor. 15:26) Sedzani nḓila ine phindulo dza ombedzela ngayo khaṱulokwayo ya Yehova, vhuṱali hawe, zwihuluhulu lufuno lwawe.
▪ Humbulani Vhane Vha Vha Tshumeloni Ya Tshifhinga Tsho Ḓalaho
Yehova u na vhashumeli vha fulufhedzeaho vhe vha mushumela tshifhinga tshilapfu lwa tshifhinga tsho ḓalaho hu sa londwi vhuleme ha u ita nga u ralo kha enea maitele a zwithu. Ri nga ita mini ‘u humbula u shuma havho nga u fulufhedzea na u ḓinetisa havho nga lufuno’?—1 Vhathes. 1:3.
3 Naa Ni A “Ṱoḓa” U Fanelea U Ita Mishumo Yavhuḓi?
KHA GWATI: Vhahashu vha tshinnani vhavhili vha tshi khou huwelela mulaedza wa Bivhili kha murei wa khovhe ngei Negombo kha phendelashango i re vhukovhela ha Sri Lanka
20 860 000
5 600
641
FERNANDO* o vha o tshuwa. Vhahulwane vhavhili vho humbela u amba nae tshiphirini. Musi mulavhelesi wa ḽiisela o no dala lwo vhalaho, vhahulwane vho vha vho mu vhudza zwine a fanela u zwi ita u itela uri a fanelee u vha na ndugelo dzo engedzeaho tshivhidzoni. Nga u ya ha tshifhinga, Fernando o thoma u ḓivhudzisa arali a tshi ḓo vhuya a vhewa sa muhulwane wa tshivhidzo. Zwa zwino, mulavhelesi wa ḽiisela u kha ḓi tou bva u dovha a dalela tshivhidzo. Zwino vhahulwane vha ḓo ri mini?
Fernando o thetshelesa musi muṅwe wa vhahulwane a tshi khou amba nae. Wahashu u amba nga ha luṅwalo lwa 1 Timotheo 3:1 nahone u amba uri vhahulwane vha tshivhidzo vho wana vhurifhi vhu ambaho uri o vhewa sa muhulwane wa tshivhidzo. Fernando o mangala nahone a ri, “Vha ri mini?” Wahashu a dovholola zwe a zwi amba nahone Fernando a ṅwethuwa. Musi a tshi ḓivhadzwa tshivhidzoni, vhathu vhoṱhe vho vha vho takala vhukuma.
Naa zwo khakhea u ṱoḓa ndugelo tshivhidzoni? Na luthihi. Luṅwalo lwa 1 Timotheo 3:1 lu amba u ri, “arali munna a tshi ṱoḓa u vha mulavhelesi, u vha o tama mushumo wavhuḓi.” Vhanna vhanzhi vha Vhakriste vha shumisa yeneyo ṱhuṱhuwedzo nahone vha ita mvelaphanḓa i ṱoḓeaho ya lwa muya u itela uri vha fanelee u vha na ndugelo tshivhidzoni. Zwenezwo zwi ita uri vhathu vha Mudzimu vha fhaṱutshedzwe nga vhahulwane na vhashumeli vhanzhi vha zwigidi vha re na vhukoni. Fhedzi nga nṱhani ha uri tshivhalo tsha vhathu zwivhidzoni tshi khou engedzea, hu na ṱhoḓea ya uri vhahashu vha ṱoḓe u fanelea. Ndi ifhio nḓila yo teaho ya u ita nga u ralo? Naa zwo tea uri vhane vha ṱoḓa u vha vhalavhelesi vha dzule vha tshi humbula nga ha uri vha ḓo vhewa lini, u fana na Fernando?
Mubulo wa Bivhili une wa ri “u ṱoḓa,” u ṱalutshedzela ḽiiti ḽa Lugerika ḽine ḽa amba u ṱoḓa zwi tshi bva mbiluni, kana u hovhelela. Zwenezwo zwi nga ita uri ni humbule nga ha muthu ane a ṱoḓa u hovhelela mutshelo u ḓifhaho murini. Fhedzi u ṱoḓa u fanelea a zwi ambi u ṱoḓa “u vha mulavhelesi” nga vhupangwa. Ndi ngani? Nga nṱhani ha uri tshipikwa tsha vhane vha vha na dzangalelo ḽi bvaho mbiluni ḽa u shuma sa muhulwane tshi fanela u vha tsha u ita “mushumo wavhuḓi” hu si u ṱoḓa vhuimo.
Zwithu zwinzhi zwine zwa ṱoḓea kha u ita mushumo wavhuḓi zwo ṅwalwa kha 1 Timotheo 3:2-7 na Tito 1:5-9. Malugana na zwenezwo zwilinganyo zwa nṱha, muṅwe munna ane a pfi Raymond we a vha muhulwane lwa tshifhinga tshilapfu o ri: “Kha nṋe, zwine zwa vha zwa ndeme vhukuma ndi zwine ra vha zwone. U amba na u funza ndi zwa ndeme, fhedzi zwenezwo a zwi fhiri u vha muthu a sa solei, a linganyiselaho, o tshaho muhumbuloni, o dzudzanyeaho na u humbulela.”
Wahashu wa tshinnani ane a khou ṱoḓa u fanelea zwa vhukuma, u sumbedza u vha na pfaneleo dzi ṱoḓeaho nga u iledza u sa fulufhedzea na u sa kuna. U a linganyisela, o tsha muhumbuloni, o dzudzanyea na u humbulela; nga zwenezwo, vhagwadameli ngae vha a mu fulufhela uri a nga ranga phanḓa na u vha thusa kha thaidzo dzavho. Ngauri u na muya wa u ṱanganedza vhaeni, u ṱuṱuwedza vhaswa na vhane vha vha vhaswa ngohoni. U khuthadza na u thusa vha lwalaho na vhalala ngauri u funa zwivhuya. U vha na dzenedzi pfaneleo u itela u vhuyedza vhaṅwe, hu si uri a nangwe.*
Tshigwada tsha vhahulwane tshi takalela u ṋea nyeletshedzo na ṱhuṱhuwedzo, fhedzi u fanelea nga lwa Maṅwalo zwi shuma zwihuluhulu kha vhane vha ṱoḓa u fanelea. Henry mulavhelesi ane a vha na tshenzhelo o ri: “Arali ni tshi khou ṱoḓa u fanelea, shumani nga nungo dzoṱhe u itela u sumbedza uri ni a fanelea.” Malugana na Muhuweleli 9:10, o ri: “‘Zwoṱhe zwine tshanḓa tshau tsha zwi kona, U zwi ite, nga maanḓa au U zwi ite.’ Mushumo muṅwe na muṅwe une na ṋewa nga vhahulwane ni u ite nga u ḓiimisela. Funani mushumo muṅwe na muṅwe une na ṋewa wone tshivhidzoni u katela na u swiela. Nga u ya ha tshifhinga, mushumo waṋu na vhuḓidini haṋu zwi ḓo vhonala.” Arali ni tshi takalela u shuma sa muhulwane ḽiṅwe ḓuvha, ni fanela u shuma nga maanḓa nahone ni fulufhedzee kha tshumelo khethwa kha masia oṱhe. U ḓiṱukufhadza, hu si u ḓikukumusa, zwi fanela u vha pfaneleo yaṋu vhutshiloni.—Mat. 23:8-12.
Vhaṅwe vhane vha tama vhuḓifhinduleli tshivhidzoni vha nga lingedza u amba nga hu songo livhaho uri vha ṱoḓa u vha vhahulwane kana vha nga lingedza u ṱuṱuwedza mahumbulele a tshigwada tsha vhahulwane. Vhaṅwe vha sumbedza u sa livhuha musi vhahulwane vha tshi vha ṋea nyeletshedzo. Vhenevho vha fanela u ḓivhudzisa u ri, ‘Naa ndi khou ṱoḓa u ita zwine nda zwi ṱoḓa, kana naa ndi ṱoḓa u ṱhogomela nngu dza Yehova nga u ḓiṱukufhadza?’
Vhane vha ṱoḓa u fanelea a vho ngo fanela u hangwa iṅwe pfaneleo ya vhahulwane ine ya vha u vha “tsumbo kha sambi.” (1 Pet. 5:1-3) Ane a vha tsumbo tshivhidzoni u iledza mahumbulele na maitele a songo teaho. U ṱahulela u konḓelela a sa fheli mbilu hu sa londwi uri ndi muhulwane kana hai. U vha muhulwane a zwi iti uri nga lwa vhuṱolo muthu a si tsha ita vhukhakhi. (Num. 12:3; Ps. 106:32, 33) Zwiṅwe hafhu, muhulwane a nga si ri ha ‘ḓivhi na tshithu na tshithihi tshe a tshi ita tsho khakheaho,’ fhedzi vhaṅwe vha nga vha na zwiitisi zwa u vha na mavhonele a si avhuḓi nga hae. (1 Vhakor. 4:4) Nga zwenezwo, arali vhahulwane vha ni ṋea nyeletshedzo i bvaho Bivhilini, vha thetsheleseni ni sa vha thithisi. Nga zwenezwo, lwelani u shumisa zwe vha zwi amba.
Vhunzhi ha vhahashu vha tshinnani vha vhona u nga u lindela zwi dzhia tshifhinga tshilapfu vha sa athu u vhewa. Arali no vha ni tshi khou “ṱoḓa u vha mulavhelesi” lwa miṅwaha minzhi, naa nga zwiṅwe zwifhinga ni a vhilaela? Arali zwo ralo, ṱhogomelani maipfi o hevhedzwaho ane a ri: “Tshililelwa-tshilindedzi ndi malwadza-mbilu; tshiṱuvhiwa tshó swika, ndi muri wa vhutshilo.”—Mir. 13:12.
Musi tshipikwa tshi takalelwaho tshi tshi vhonala tshi sa swikelelei, muthu a nga pfa vhuṱungu vhukuma. Abrahamu o ḓipfa nga yeneyo nḓila. Yehova o vha o mu fulufhedzisa u mu ṋea murwa, fhedzi miṅwaha ya ṱanḓulukana ene na Sara vhe si na vhana. (Gen. 12:1-3, 7) Musi o no vha muhulwane, Abrahamu o lila a ri: “Muṋe wanga, Yehova, U ḓo mpha’ni? Huufha ndi tshi tshimbila ndí si ná ṅwana . . . wo ndzima vhana.” Yehova o mu khwaṱhisedza uri fulufhedziso ḽawe malugana na murwa ḽi ḓo ḓadzea. Fhedzi ho fhela miṅwaha ya 14 Mudzimu a sa athu u ḓadzisa fulufhedziso ḽawe.—Gen. 15:2-4; 16:16; 21:5.
Musi a tshee o lindela, naa Abrahamu o kundelwa u shumela Yehova o takala? Hai. Ho ngo vhuya a timatima mafulufhedziso a Mudzimu. O bvela phanḓa a tshi lavhelela zwithu zwavhuḓi. Muapostola Paulo o ṅwala uri: “Musi Abrahamu o sumbedza u sa fhela mbilu, o wana zwe a fulufhedziswa.” (Vhaheb. 6:15) Mafheleloni, Mudzimu Ramaanḓaoṱhe o fhaṱutshedza onoyo munna a fulufhedzeaho u fhira zwe a vha o lavhelela zwone. Ni guda mini kha Abrahamu?
Arali ni tshi ṱoḓa u shuma sa muhulwane nahone ho no fhela miṅwaha zwenezwo zwi sa athu u itea, bvelani phanḓa ni tshi fulufhela Yehova. Ni songo litsha u mu shumela no takala. Warren we a thusa vhahashu vhanzhi u ita mvelaphanḓa ya lwa muya u ri: “Hu ṱoḓea tshifhinga u itela u vha na vhuṱanzi ha uri wahashu u a fanelea u vha muhulwane. Nga u ya ha tshifhinga, vhukoni na mavhonele a wahashu zwi vhonala nga zwiṱuku nga zwiṱuku nga nḓila ine a ḓifara ngayo na ine a dzhia ngayo mushumo wawe. Vhaṅwe vha vhona u nga vho bvelela arali vha wana yeneyo ndugelo. Eneo mahumbulele o khakhea nahone a nga ita uri muthu a dzule a tshi khou humbula nga ha zwenezwo zwithu. Arali na shumela Yehova nga u fulufhedzea huṅwe na huṅwe hune na vha hone na kha tshiṅwe na tshiṅwe tshine na tshi ita, ni ḓo bvelela.”
Muṅwe wahashu o lindela miṅwaha i fhiraho fumi a sa athu u vhewa sa muhulwane. Musi a tshi amba nga ha bugu yo ḓoweleaho i re kha ndima ya u thoma ya Hesekiele, o amba zwe a zwi guda a ri: “Yehova u livhisa goloi yawe ya nndwa, ndangulo yawe nga luvhilo lune a lu khetha. Zwine zwa vha zwa ndeme a si tshifhinga tshashu, fhedzi ndi tshifhinga tsha Yehova. Kha mafhungo a u ṱoḓa u shuma sa muhulwane, zwine zwa vha zwa ndeme a si nṋe, zwine nda zwi ṱoḓa kana zwine nda tama u vha zwone. Zwine nda zwi ṱoḓa hu nga vha hu si zwine Yehova a ḓivha uri ndi ṱoḓa zwone.”
Arali ni tshi ṱoḓa u ita mushumo wavhuḓi wa u vha mulavhelesi wa Mukriste ḽiṅwe ḓuvha, ṱoḓani u fanelea nga u shela mulenzhe kha uri tshivhidzo tshi takale. Arali tshifhinga tshi tshi vhonala tshi tshi khou tshimbila zwiṱuku, ni songo vhilaela na u fhela mbilu. Raymond we a bulwa mathomoni o ri: “Arali ni na vhuhovheleli, ni nga si takale. Vhoṱhe vhane vha dzula vha tshi vhilaela tshifhinga tshoṱhe, vha ḓidzima dakalo ḽine ḽa ḓiswa nga u shumela Yehova.” Ṱahulelani nga vhuḓalo zwiaṋwiwa zwa muya wa Mudzimu, zwihuluhulu u sa fhela mbilu. Lwelani u khwinisa vhumuya haṋu nga u guda Maṅwalo. Shelani mulenzhe kha u huwelela mafhungo maḓifha nga ho engedzeaho nahone ni gude Bivhili na vhane vha vha na dzangalelo. Rangani phanḓa muṱa waṋu kha zwithu zwa muya na kha vhurabeli ha muṱa. Takalelani tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe tshine na vha natsho na vhahaṋu vha tshinnani na vha tshisadzini. Samusi ni tshi khou lingedza u swikelela tshipikwa tshaṋu ni ḓo takalela u shumela Yehova.
U shuma u itela uri u fanelee u vha na ndugelo tshivhidzoni ndi phaṱhutshedzo i bvaho ha Yehova; ene na ndangulo yawe a vha ṱoḓi uri vhane vha ṱoḓa u fanelea vha sinyuwe kana vha shume vha songo takala tshumeloni yawe. Mudzimu u tikedza na u fhaṱutshedza vhoṱhe vhane vha mu shumela vhe na zwiṱuṱuwedzi zwo kunaho. Samusi zwo tou ralo kha phaṱhutshedzo dzoṱhe dzawe, “a dzi ingiwi nga u ḓi-tambudza.”—Mir. 10:22.
Naho no vha ni tshi khou ṱoḓa u fanelea lwa tshifhinga tshilapfu, hu na zwinzhi zwine na nga zwi ita u itela u vha na vhushaka havhuḓi na Yehova. Samusi ni tshi khou lwela u vha na pfaneleo dzine dza ṱoḓea na u shuma vhukuma tshivhidzoni na u thusa muṱa waṋu nga lwa muya, Yehova a nga si hangwe zwoṱhe zwe na zwi ita u itela u mu shumela. U nga ri u shumela Yehova zwi nga ni ḓisela dakalo, hu sa londwi mushumo muṅwe na muṅwe une na u ṋewa.
^ par. 2 Madzina a re kha ino thero o shandulwa.
^ par. 8 Maitele o ambiwaho kha ino thero a dovha a shuma na kha vhane vha vha na lutamo lwa u shuma sa vhashumeli. Pfaneleo dzine vha fanela u dzi swikelela dzi wanala kha 1 Timotheo 3:8-10, 12, 13.
“Ni kone u ṱalukanya zwine Mudzimu a zwi funa, zwine zwa vha zwavhuḓi, zwo fhelelaho na zwine zwa mu takadza.”—VHAROMA 12:2.
1. Vhafunzi vha ḽa Vhudzhagane vho ita mini tshifhingani tsha dzinndwa?
NAA ndi lufuno lwa Mudzimu uri Vhakriste vha ngoho vha ye nndwani nahone vha vhulahe vhathu vha dziṅwe tshaka? Miṅwahani ya 100 yo fhiraho, zwenezwo zwo itwa lunzhi nga vhunzhi ha vhathu vhane vha ḓivhidza Vhakriste. Mmbi ya vhafunzi vha Katolika yo fhaṱutshedza maswole na zwihali zwavho musi vha tshi lwa na Vhakatolika vha luṅwe lushaka. Na vhafunzi vha Vhaporotesitante vho ita zwi fanaho. Nndwa ya Shango ya Vhuvhili ndi tsumbo khulwane vhukuma ya u vhulahana he ha itiswa nga zwenezwo.
2, 3. Ndi sia ḽifhio ḽe Ṱhanzi dza Yehova dza ḽi dzhia tshifhingani tsha Nndwa ya Shango ya Vhuvhili na nga murahu, nahone ndi ngani?
2 Ndi mini zwe Ṱhanzi dza Yehova dza zwi ita nga tshenetsho tshifhinga tsha nndwa? Mafhungo a ḓivhazwakale a sumbedza uri vho hana u dzhia sia nga nṱhani ha uri ndi Vhakriste. Ndi mini zwe zwa ita uri vha ite nga u ralo? Zwe zwa vha ṱuṱuwedza nga maanḓa ndi tsumbo ya Yesu na pfunzo dzawe. Yesu o ri: “Ndi zwine vhathu vhoṱhe vha ḓo ḓivha ngazwo uri ni vhafunziwa vhanga, arali ni tshi funana.” (Yoh. 13:35) Vho dovha vha dzhiela nṱha zwe zwa ṅwalwa nga muapostola Paulo musi a tshi ṅwalela Vhakriste Vhakorinta.—Vhalani 2 Vhakorinta 10:3, 4.
3 Nga zwenezwo, Vhakriste vha ngoho vhane vha vha na luvalo lwo gudiswaho nga Bivhili, a vha gudi u lwa kana u dzhenelela kha dzinndwa. Nga ṅwambo wa u sa dzhia sia samusi vhe Vhakriste, Ṱhanzi nnzhi, vhaṱuku na vhahulwane, vhanna na vhafumakadzi, vho tovholwa. Vhanzhi vho tambudzwa gammbani dza tshengedzo na dzhele. Nga tshifhinga tsha Vhunazi ngei Dzheremane, vhaṅwe vho ita na u vhulahwa. Hu sa londwi u tovholwa ha tshiṱuhu he Ṱhanzi dza sedzana naho ngei Yuropa, a dzo ngo hangwa mushumo wadzo wa u huwelela mafhungo maḓifha a Muvhuso wa Yehova. Vho huwelela nga u fulufhedzea—dzhele, gammbani dza tshengedzo na musi vhe kha maṅwe mashango.* Nga murahu, Ṱhanzi a dzo ngo dzhia sia kha nndwa ya u fhelisa lushaka ngei Rwanda nga 1994. Vho dovha vha sa dzhie sia kha u shuluwa ha malofha he ha itea mashangoni a Balkan, nga tshifhinga tsha u fhandekana ha shango ḽe ḽa vha ḽi tshi vhidzwa Yugoslavia.
4. U sa dzhia sia ha Ṱhanzi dza Yehova ho kwama hani vhaṱaleli?
4 U sa dzhia sia ha Ṱhanzi dza Yehova ho khwaṱhisedza vhaṱaleli vhanzhi u mona na shango uri Ṱhanzi dzi funa Mudzimu na vhahura zwa vhukuma. Nga maṅwe maipfi, vha sumbedza u vha Vhakriste vha ngoho. Fhedzi hu na zwiṅwe zwithu kha vhurabeli hashu zwe zwa khwaṱhisedza vhathu vhanzhi uri musi vha tshi vhona Ṱhanzi dza Yehova, vha khou vhona Vhakriste vha ngoho.
5. Ndi tshanduko ifhio ye vhatevheli vha Kristo vha u thoma vha sedzana nayo?
5 U bva mathomoni a vhuḓinḓa hawe, Yesu o ombedzela ndeme ya u huwelela mafhungo maḓifha a Muvhuso wa Mudzimu. O khetha vhafunziwa vha 12 uri vha thome vhuḓinḓa ha shango ḽoṱhe; nga murahu, a gudisa tshigwada tsha vhafunziwa vha 70. (Luka 6:13; 10:1) Zwenezwo zwo lugiselelwa u itela uri mafhungo maḓifha a ye kha vhaṅwe, vho thoma nga u gudisa Vhayuda. Nga murahu, ha itea zwithu zwi mangadzaho! Vhafunziwa vha Yesu vha huwelela kha tshaka dzi songo fumbaho. Yeneyo i tea u vha yo vha i tshanduko khulwane lungafhani kha vhafunziwa vha Vhayuda vha fhiseaho!—Mish. 1:8.
6. Ndi mini zwe zwa ita uri Petro a ṱhogomele uri Yehova ha ṱaluli?
6 Muapostola Petro o rumelwa muḓini wa Koronelio wa Vhannḓa a songo fumbaho. Nga zwenezwo, Petro a zwi ṱhogomela uri Mudzimu ha ṱaluli. Koronelio na vha muṱa wawe vha lovhedzwa. Vhukriste ho vha vhu tshi vho ṱanḓavhutshela kha tsimu ntswa khulwane; vhathu vha tshaka dzoṱhe vho pfa ngoho nahone vha i ṱanganedza. (Mish. 10:9-48) Zwino ngoho ya swika shangoni ḽoṱhe.
7, 8. Ndangulo ya Yehova yo dzhia vhukando vhufhio? (Sedzani tshifanyiso tsha u thoma.)
7 Kha ḓivhazwakale ya musalauno ya Ṱhanzi dza Yehova, vhane vha ranga phanḓa vho tikedza nga u fhisea mushumo wa u huwelela na u funza mafhungo maḓifha shangoni ḽoṱhe. Ṋamusi, Ṱhanzi dzi ṱoḓaho u vha milioni dza malo dzi fhiseaho dzi khou ita zwine dza nga kona u itela u phaḓaladza mulaedza wa Kristo nga nyambo dzi fhiraho 600 nahone hu kha ḓi vha na dziṅwe! Ṱhanzi dza Yehova vha ḓivhelwa vhuḓinḓa havho ha nnḓu nga nnḓu na u huwelela zwiṱaraṱani, nahone nga zwiṅwe zwifhinga vha shumisa maṱafula na zwigariki u itela u ṱana khandiso dzavho.
8 Vhaṱalutshedzeli vha fhiraho 2900 vho gudiswa nga nḓila yo khetheaho u itela u ṱalutshedzela Bivhili na khandiso dza Bivhili. A vha ṱalutshedzeli nyambo dzine dza dzhiiwa dzi khulwane fhedzi. Vha ṱalutshedzela na nyambo dzi sa ḓivhiwi nga vhathu vhanzhi, fhedzi dzine dza ambiwa nga vhathu vha dzimilioni. Sa tsumbo, ngei Spain vhathu vha dzimilioni vha ngei Catalonia vha amba Lucatan ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe, lune lwa vha luambo lwavho lwa ḓamuni. Zwenezwino, ho no vha na vhathu vhane vha amba Lucatalan ḓoroboni dza Andorra, Alicante, Zwiṱangadzimeni zwa Balearic na Valencia. Zwino Ṱhanzi dza Yehova vha vho gandisa khandiso dza Bivhili nga Lucatalan nahone miṱangano ya Vhukriste i farwa nga luambo lune lwa kwama mbilu dza vhathu vhane vha dzula Catalonia.
9, 10. Ndi mini zwine zwa sumbedza uri ndangulo ya Mudzimu i na dzangalelo kha zwishaiwa zwa muya zwa vhathu vhoṱhe?
9 Enea maitele a u ṱalutshedzela na u gudisa a khou itwa fhethu hunzhi. Mexico ndi shango ḽine ha ambiwa Lupania, fhedzi hu na vhathu vhanzhi vhane vha amba dziṅwe nyambo. Vhaṅwe vhavho ndi Vhamaya. Davhi ḽa Mexico ḽo rumela tshigwada tsha vhaṱalutshedzeli vha Vhamaya uri vha ye u dzula shangoni ḽine vha ḓo amba lwonolwo luambo na u lu pfa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Iṅwe tsumbo ndi Lunepali lune lwa ambiwa ngei Nepal, hune ha dzula vhathu vha fhiraho milioni dza 29. Kha ḽeneḽo shango hu ambiwa nyambo dzi ṱoḓaho u vha 120, fhedzi vhathu vha fhiraho milioni dza fumi vha amba Lunepali nahone vhaṅwe vha lu shumisa sa luambo lwavho lwa vhuvhili. Khandiso dzashu dza Bivhili dzi wanala na nga lwonolwo luambo.
10 Ndangulo ya Yehova i dzhia mushumo wa u huwelela mafhungo maḓifha a Muvhuso shangoni ḽoṱhe u wa ndeme vhukuma, samusi u tshi tikedzwa nga zwigwada zwa vhaṱalutshedzeli shangoni ḽoṱhe. Ho vha na fulo ḽa u tshimbidza zwibammbiri, bugwana na magazini dzi fhiraho milioni shangoni ḽoṱhe kha vhathu nga mahala. Tshinyalelo dzoṱhe dzo badelwa nga miṋeelo ya u ḓifunela ya Ṱhanzi dza Yehova, vhe vha tevhela vhulivhisi ha Yesu musi a tshi ri: “No ṋewa nga mahala, ṋeani nga mahala.”—Mat. 10:8.
11, 12. Mushumo wa u huwelela shangoni ḽoṱhe une wa itwa nga Ṱhanzi dza Yehova wo kwama vhaṅwe nga nḓila-ḓe?
11 Samusi Ṱhanzi dza Yehova vhe vhahuweleli na vhagudisi vha Vhakriste vho ḓiṋekedzaho, vha tenda tshoṱhe uri vho wana ngoho lune vha ḓidzima zwithu zwinzhi u itela u huwelela kha vhathu vha dziṅwe tshaka na mirafho. Vhanzhi vho leludza vhutshilo havho, vha guda luṅwe luambo nahone vha ḓiḓowedza dziṅwe mvelele u itela u ṱanganela kha wonoyu mushumo wa ndeme wa Vhukriste. Wonoyu mushumo wa u huwelela na u funza ndi tshiṅwe tsha zwiitisi zwine zwa ita uri vhathu vha tende uri Ṱhanzi dza Yehova ndi vhatevheli vha ngoho vha Yesu Kristo.
12 Ṱhanzi dzi ita zwenezwi zwoṱhe nga nṱhani ha uri dzi tenda uri dzo wana ngoho. Fhedzi ndi zwifhio zwiṅwe zwe zwa ita uri vhathu vha dzimilioni vha tende uri Ṱhanzi dza Yehova dzo wana ngoho?—Vhalani Vharoma 14:17, 18.
13. Ṱhanzi dzo ita hani uri ndangulo i dzule yo kuna?
13 Ri nga vhuyelwa nga zwine zwa ambiwa nga Vhakriste vho ḓiṋekedzaho tshifhingani tshashu, vhane vha tenda uri vho wana ngoho. Muṅwe wahashu we a fhedza miṅwaha minzhi a tshi khou shumela Yehova o amba zwi tevhelaho: “Hu itwa vhuḓidini vhuhulwane uri ndangulo ya Yehova i dzule yo kuna siani ḽa matshilele nahone i sa solei, hu sa londwi uri ndi nnyi ane a fanela u ṋewa ndayo kana u kaidzwa.” Zwenezwi zwilinganyo zwa nṱha zwa matshilele zwi swikelelwa hani? Nga u tevhela zwilinganyo zwi re Ipfini ḽa Mudzimu na nḓila ye Yesu na vhafunziwa vhawe vha tshimbila ngayo. Nga zwenezwo, kha ḓivhazwakale ya musalauno ya Ṱhanzi dza Yehova, zwo vha zwi tshi ṱoḓea uri vha si gathi vha bviswe tshivhidzoni tsha Vhukriste nge vha si tevhele zwilinganyo zwa Mudzimu. Vhanzhi—u katela vhaṅwe vhe vha vha vha tshi tshila nga nḓila ine Mudzimu a sa i ṱanganedze, fhedzi vha shanduka—vho dzula vha tshi tshila vhutshilo ho kunaho na u vha tsumbo yavhuḓi.—Vhalani 1 Vhakorinta 6:9-11.
14. Vhanzhi vho bviswaho tshivhidzoni vho ita mini, nahone ha vha na mvelelo dzifhio?
14 Hu pfi mini nga vhe zwa tea uri vha bviswe tshivhidzoni nga nṱhani ha u sa tevhela vhulivhisi ha Maṅwalo? Vhanzhi vho rembuluwa vha ṱutshela maitele avho a si a Vhukriste nahone vha dovha vha ṱanganedzwa tshivhidzoni. (Vhalani 2 Vhakorinta 2:6-8.) U tshila nga vhuḓifari havhuḓi ha Bivhili zwo ita uri tshivhidzo tsha Vhukriste tshi kune, zwa ita uri vhathu vha vhe na fulufhelo khatsho. Ngauri Ṱhanzi dza Yehova vha tshila nga zwilinganyo zwa Mudzimu—naho kereke nnzhi dzi tshi tendela miraḓo yadzo i tshi ita zwiṅwe na zwiṅwe zwine ya funa—zwo ita uri vhanzhi vha tende uri ndi vhathu vhane vha tshila u tendelana na ngoho.
15. Ndi mini zwe zwa ita uri muṅwe wahashu a tende uri o wana ngoho?
15 Ndi ngani dziṅwe Ṱhanzi dzi re na tshenzhelo dzo tenda uri dzo wana ngoho? Muṅwe wahashu wa tshinnani a re miṅwahani ya vhu-50 o ri: “U bva ndi tshee muswa ndo vha ndi tshi tenda uri lutendo lwanga lwo thewa kha zwithu zwiraru zwa ndeme: (1) uri Mudzimu u hone; (2) uri o hevhedza Bivhili; na (3) uri u khou shumisa na u fhaṱutshedza tshivhidzo tsha Vhukriste tsha Ṱhanzi dza Yehova ṋamusi. Samusi ndo zwi guda miṅwahani yo fhiraho, ndo dzula ndi tshi lingedza u vhona arali zwenezwo zwithu zwi ngoho nahone nda ḓivhudzisa arali zwi zwa vhukuma. Ndo vhona vhungoho ha zwenezwo zwithu ṅwaha muṅwe na muṅwe, zwa khwaṱhisa lutendo lwanga nahone zwa ita uri ndi tende uri zwa vhukuma ndo wana ngoho.”
16. Muṅwe wahashu wa tshisadzini o takadzwa hani nga ngoho?
16 Muṅwe wahashu wa tshisadzini o vhingwaho ane a shuma ofisini khulwane ya shango ḽoṱhe ngei New York o amba zwi tevhelaho nga ha ndangulo ya Yehova: “Ndi yone i yoṱhe ine ya huwelela dzina Yehova. Zwenezwo zwi pfala lungafhani musi ri tshi humbula uri dzina ḽa Mudzimu ḽi bvelela lu ṱoḓaho u vha 7000 Bivhilini! Ndi dzhiela nṱha ṱhuṱhuwedzo ine nda i wana kha 2 Koronika 16:9 ine ya ri: ‘Yehova maṱo awe a sedza shango ḽoṱhe, uri a vhonadze maanḓa awe kha ane a mu nambatela nga mbilu yoṱhe.’” O dovha a ri: “Ngoho yo ntsumbedza uri ndi nga nambatela Yehova nga mbilu yoṱhe u itela uri a nkhwaṱhise. Vhushaka hanga na Yehova ndi ha ndeme vhukuma. Nahone ndi dzhiela nṱha mushumo wa Yesu nge a nṋea nḓivho ya Mudzimu ine ya nkhwaṱhisa.”
17. Muṅwe we a vha a sa tendi uri Mudzimu u hone o ṱuṱuwedzwa nga mini, nahone ndi ngani?
17 Muṅwe we a vha a sa tendi uri Mudzimu u hone o amba a ri: “Tsiko yo ita uri ndi tende uri Mudzimu u ṱoḓa uri vhathu vha ḓiphine nga vhutshilo nahone ha nga tendi tshengelo i tshi bvela phanḓa nga hu sa fheli. Zwiṅwe hafhu, musi shango ḽi tshi bvela phanḓa ḽi tshi ita zwivhi, vhathu vha Yehova vha bvela phanḓa vhe na lutendo, u fhisea na lufuno. Ndi muya wa Yehova fhedzi une wa nga ita uri hu vhe na zwenezwi zwithu zwi mangadzaho ṋamusi.”—Vhalani 1 Petro 4:1-4.
18. Ni ḓipfa hani nga zwe zwa ambiwa nga vhaṅwe vhahashu vhavhili?
18 Muṅwe washu we a fhedza miṅwaha minzhi e Ṱhanzi o ṋea zwiitisi zwi tevhelaho zwa u tenda ngoho ine ra i huwelela: “Zwe nda zwi guda miṅwahani yo fhiraho zwo ita uri ndi tende uri Ṱhanzi dzo ita vhuḓidini vhuhulwane u itela u tevhela tsumbo ya Vhakriste vha ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha. Musi ndi tshi dalela maṅwe mashango, ndo vhona vhuthihi vhune ha vha hone kha Ṱhanzi dza Yehova shangoni ḽoṱhe. Ngoho i bvaho Bivhilini yo ita uri ndi fushee na u takala.” Musi muṅwe wahashu wa tshinnani ane a vha na miṅwaha i fhiraho 60 a tshi vhudziswa uri ndi ngani a tshi tenda uri o wana ngoho, o livhisa ṱhogomelo kha Yesu Kristo, a ri: “Ro guda nga vhuronwane vhutshilo na vhuḓinḓa ha Yesu nahone ra dzhiela nṱha tsumbo yawe. Ro ita tshanduko vhutshiloni hashu u itela u sendela tsini na Mudzimu nga kha Kristo Yesu. Ro ṱanganedza tshiṱhavhelo tshi rengululaho tsha Kristo sa mutheo wa u tshidzwa. Nahone ri a zwi ḓivha uri o vuswa vhafuni. Ri na vhuṱanzi ha vhathu vhe vha vhona zwenezwo.”—Vhalani 1 Vhakorinta 15:3-8.
19, 20. (a) Ndi vhuḓifhinduleli vhufhio he Paulo a vhu ombedzela tshivhidzoni tsha Roma? (b) Samusi ri Vhakriste vho ḓiṋekedzaho, ndi ifhio ndugelo ine ra vha nayo?
19 Samusi ri Vhakriste vhane ra funa vhaṅwe vhathu, ri nga si litshe u vhudza vhaṅwe ngoho yo khetheaho ine ra i ḓivha. Paulo o amba na vhahawe tshivhidzoni tsha ngei Roma a ri: “Arali u tshi ḓivhadza khagala ḽeneḽo ‘ipfi ḽi re mulomoni wau,’ uri Yesu ndi Murena, na u vha na lutendo lu bvaho mbiluni uri Mudzimu o mu vusa vhafuni, u ḓo tshidzwa. Ngauri muthu u tenda nga mbilu a ḓo kona u itwa o lugaho, fhedzi muthu u ḓivhadza khagala nga mulomo a kona u ḓo tshidzwa.”—Vharoma 10:9, 10.
20 Samusi ri Ṱhanzi dza Yehova dzo ḓiṋekedzaho, ri a tenda uri ro wana ngoho nahone ri a ḓivha nga ha ndugelo yashu ya u funza vhaṅwe mafhungo maḓifha a vhuvhusi ha Muvhuso wa Mudzimu. Musi ri tshi bvela phanḓa na mushumo washu wa u huwelela, u nga ri vhaṅwe vha nga ṱuṱuwedzea nga zwine ra zwi funza zwine zwa bva Bivhilini na nga u tenda hashu.
^ par. 3 Sedzani bugu Jehovah’s Witnesses—Proclaimers of God’s Kingdom, masiaṱari 191-198, 448-454.
“Muvhusoni wa Mudzimu ri [fanela u] dzhena nga maṱhupho manzhi.”—MISH. 14:22.*
1. Ndi ngani maṱhupho a sa mangadzi vhashumeli vha Mudzimu?
NAA zwi a ni mangadza uri ni nga lavhelela u sedzana na “maṱhupho manzhi” musi ni sa athu wana vhutshilo vhu sa fheli? Khamusi a zwi ni mangadzi. Hu sa londwi uri ni muswa ngohoni kana no no fhedza miṅwaha minzhi ni tshi khou shumela Yehova, ni a ḓivha uri vhuleme ndi tshipiḓa tsha vhutshilo kha ḽino shango ḽa Sathane.—Nzumb. 12:12.
2. (a) Nga nnḓa ha thaidzo dzine vhathu vhoṱhe vha songo fhelelaho vha sedzana nadzo, ndi maṱhupho afhio ane Vhakriste vha sedzana nao? (Sedzani tshifanyiso tsha u thoma.) (b) Ndi nnyi ane a ita uri ri sedzane na maṱhupho, nahone ri zwi ḓivha hani?
2 Hu sa londwi vhuleme vhune ra ‘sedzana naho’—thaidzo dzine dza kwama vhathu vhoṱhe vha songo fhelelaho—Vhakriste vha sedzana na maṱhupho o engedzeaho. (1 Vhakor. 10:13) Ndi afhio eneo? Ndi u tovholwa huhulwane nga nṱhani ha u ḓiimisela havho u thetshelesa milayo ya Mudzimu. Yesu o vhudza vhatevheli vhawe u ri: “Mulanda ha fhiri muṋe wawe. Arali vho ntovhola, na inwi vha ḓo ni tovhola-vho.” (Yoh. 15:20) Ndi nnyi ane a ṱuṱuwedza honoho u tovholwa? Ndi Sathane, ane Bivhili ya mu ṱalusa sa “ndau i vhombaho” ine ya ‘ṱoḓa u mila’ vhathu vha Mudzimu. (1 Pet. 5:8) Sathane u ḓo ita zwiṅwe na zwiṅwe u itela uri vhafunziwa vha Yesu vha si fulufhedzee. Ṱhogomelani zwe zwa itea kha muapostola Paulo.
3-5. (a) Ndi afhio maṱhupho e Paulo a sedzana nao ngei Lisitara? (b) Mulaedza wawe une wa amba nga ha maṱhupho a tshifhingani tshi ḓaho u khwaṱhisa nga nḓila-ḓe?
3 Paulo o tovholwa lunzhi nga nṱhani ha lutendo lwawe. (2 Vhakor. 11:23-27) Tshiṅwe tshiitea ndi musi a ngei Lisitara. Nga murahu ha u fhodza munna we a bebwa o holefhala, Paulo na khonani yawe Baranaba vho vhidzwa midzimu. Vhuvhili havho vho kombetshedzea u humbela gogo uri ḽi si vha gwadamele! Naho zwo ralo, nga u ṱavhanya vhapikisi vha Vhayuda vha swika nahone vha zwifha u itela u tshinya mihumbulo ya vhathu. Vhuimo ha mbo ḓi shanduka nge vhathu vha tenda zwenezwo! Vhathu vha vho kanḓa Paulo nga matombo nahone vha mu litsha vha tshi vhona u nga o fa.—Mish. 14:8-19.
4 Nga murahu ha u dalela Derebe, Paulo na Baranaba “vha dovha vha ya Lisitara, Ikonio na Antiokia. Vha khwaṱhisa mimuya ya vhafunziwa, vha vha fhembeledza uri vha si nete u tenda, vha ri: Muvhusoni wa Mudzimu ri [fanela u] dzhena nga maṱhupho manzhi.” (Mish. 14:21, 22, Bivhili ya Luvenḓa) Zwenezwo zwi nga vhonala zwi sa pfali musi ri tshi tou thoma u zwi pfa. Hafhu u lavhelela u sedzana na “maṱhupho manzhi” a zwi ṱuṱuwedzi, fhedzi zwi a tsikeledza. Zwi ḓa hani uri Paulo na Baranaba vha ‘khwaṱhise vhafunziwa’ nga mulaedza une wa amba nga ha maṱhupho manzhi?
5 Ri nga wana phindulo arali ra sedza nga vhuronwane maipfi a Paulo. Ho ngo sokou ri: “Ri fanela u konḓelela maṱhupho manzhi.” Nṱhani hazwo, o ri: “Muvhusoni wa Mudzimu ri [fanela u] dzhena nga maṱhupho manzhi.” Nga zwenezwo, Paulo o khwaṱhisa vhafunziwa nga u ombedzela zwithu zwavhuḓi zwine zwa ḓo itea nga u dzula vha tshi fulufhedzea. Zwenezwo zwo vha zwi sa sokou vha miloro. Vhukuma, Yesu o amba uri: “Ane a ḓo konḓelela a swika vhufheloni ndi ene ane a ḓo tshidzwa.”—Mat. 10:22.
6. Ndi ifhio mbuyelo ine ya waniwa nga vhane vha konḓelela?
6 Arali ra konḓelela, ri ḓo vhuyelwa. Kha Vhakriste vho ḓodzwaho, mbuyelo yavho ndi u tshila vha si tsha fa sa vhavhusi na Yesu. Kha vha “dziṅwe nngu” ndi vhutshilo vhu sa fheli kha ḽifhasi hune ‘u luga ha ḓo dzula khaḽo.’ (Yoh. 10:16; 2 Pet. 3:13) Samusi Paulo o zwi amba uri ri ḓo sedzana na maṱhupho manzhi zwino. Ṱhogomelani milingo mivhili ine ra nga sedzana nayo.
7. Ndi maṱhupho afhio ane a nga ṱaluswa sa mvutshelo yo livhaho?
7 Yesu o dzula o amba u ri: “Vhathu vha ḓo ni kumedzela dzikhoroni, nahone ni ḓo rwiwa dzisinagogoni, vha ḓo ni imisa phanḓa ha vhavhusi na mahosi.” (Marko 13:9) Samusi eneo maipfi o sumbedza, vhaṅwe Vhakriste vha ḓo sedzana na maṱhupho nga u tovholwa nga ho livhaho, khamusi nga ṱhuṱhuwedzo ya vharangaphanḓa vha vhurereli kana vha politiki. (Mish. 5:27, 28) Dovhani ni ṱhogomele tsumbo ya Paulo. Naa o tshuwa musi a tshi humbula nga honoho u tovholwa? Na khathihi.—Vhalani Mishumo 20:22, 23.
8, 9. Paulo o sumbedza hani uri o vha o ḓiimisela u konḓelela, nahone vhaṅwe vha musalauno vho sumbedza hani u ḓiimisela hu fanaho na honoho?
8 Paulo o sumbedza u vha na tshivhindi musi o sedzana na mvutshelo dzo livhaho dza Sathane nahone a ri: “A thi dzhii vhutshilo hanga vhu ha ndeme kha nṋe, tenda nda fhedza mushumo wanga na vhuḓinḓa he nda vhu ṋewa nga Murena Yesu, u itela u ṱanziela nga vhuḓalo nga ha mafhungo maḓifha a vhuthu vhuhulu ha Mudzimu.” (Mish. 20:24) Vhukuma, Paulo ho ngo tshuwa musi a tshi humbula nga ha uri u ḓo tovholwa. Nṱhani hazwo, o vha o ḓiimisela u konḓelela hu sa londwi zwine a nga ṱangana nazwo. Tshipikwa tshawe tshihulwane tsho vha tshi u “ṱanziela nga vhuḓalo” hu sa londwi maṱhupho naho e afhio.
9 Nga hu fanaho ṋamusi, vhunzhi ha vhahashu vha tshinnani na vha tshisadzini vha sumbedza u ḓiimisela hu fanaho na honoho. Sa tsumbo, kha ḽiṅwe shango Ṱhanzi dzo konḓelela u dzula dzhele lu ṱoḓaho u vha miṅwaha ya 20 nga nṱhani ha u sa dzhia sia. A vho ngo sengiswa, ngauri kha ḽeneḽo shango ho vha hu si na milayo ine ya imelela vhathu vhane vha hana u ya vhuswoleni nga nṱhani ha luvalo lwavho. Musi vhe dzhele, vho vha vha sa tendelwi u dalelwa na nga miraḓo ya miṱa yavho, nahone zwiṅwe zwivhotshwa zwo rwiwa na u tambudzwa nga nḓila dzo fhamba-fhambanaho.
10. Ndi ngani ri songo fanela u ofha maṱhupho?
10 Vhaṅwe vhahashu huṅwe fhethu vha konḓelela maṱhupho e a itea vha songo zwi lavhelela. Arali zwenezwo zwa itea kha inwi ni songo ofha. Humbulani nga ha Yosefa. O rengiselwa vhupulini, fhedzi Yehova “a mu tshidza maṱhuphoni awe oṱhe.” (Mish. 7:9, 10, Bivhili ya Luvenḓa) Yehova a nga ita zwi fanaho na kha inwi. Ni songo vhuya na hangwa uri “Yehova u a ḓivha u ponyokisa milingoni vhathu vhane vha ḓikumedza khae.” (2 Pet. 2:9) Naa ni ḓo bvela phanḓa ni tshi fulufhela Yehova, ni tshi ḓivha uri u ḓo ni phulusa kha ano maitele mavhi a zwithu na u ni litsha uri ni ḓiphine nga vhutshilo vhu sa fheli nga fhasi ha Muvhuso wawe? Ni na tshiitisi tshi pfalaho tsha u mu fulufhela na tsha u sedzana na u tovholwa nga tshivhindi.—1 Pet. 5:8, 9.
11. Mvutshelo dza Sathane dzi sa vhonali dzo fhambana hani na dzo livhaho?
11 Maṅwe maṱhupho ane ra nga sedzana nao ndi mvutshelo dzi sa vhonali. Eneo maṱhupho o fhambana hani na mvutshelo ya u tovholwa nga ho livhaho? Mvutshelo yo livhaho i fana na ḓumbumazwikule ḽine ḽa vhudzula na u tshinya dzinnḓu nga u bonya ha iṱo. Mvutshelo dzi sa vhonali dzi fana na mutshenzhe une wa muṋa mabulannga a nnḓu nga zwiṱuku nga zwiṱuku u swika i tshi wa. Kha mvutshelo ya vhuvhili, muthu u zwi ṱhogomela zwo no tshinyala tshoṱhe.
12. (a) Ndi dzifhio dziṅwe mvutshelo dza Sathane dzi sa vhonali, nahone ndi ngani dzi tshi bvelela nga u rali? (b) Paulo o kwamea hani nga u kulea nungo?
12 Sathane u ṱoḓa u tshinya vhushaka haṋu na Yehova hu sa londwi uri u shumisa mvutshelo yo livhaho nga u ni tovhola kana u ṱoḓa u tshinya lutendo lwaṋu nga u ni vutshela nga nḓila dzi sa vhonali. Iṅwe ya mvutshelo dzi sa vhonali dzi shumaho dza Sathane ndi u kula nungo. Muapostola Paulo o tenda uri nga zwiṅwe zwifhinga o vha a tshi ḓipfa o kulea nungo. (Vhalani Vharoma 7:21-24.) Nga zwenezwo-ha, ndi ngani Paulo—muthu wa muya we a vha e muraḓo wa tshigwada tshi langaho ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha—o ḓivhidza “muthu a ṱungufhadzaho”? Paulo o amba uri o ḓipfa nga yeneyo nḓila ngauri o vha a songo fhelela. Vhukuma, o vha a tshi ṱoḓa u ita zwo lugaho, fhedzi ho vha hu na maanḓa ane a khou lwisana nae. Arali na inwi nga zwiṅwe zwifhinga ni tshi ḓipfa nga yeneyo nḓila, naa a zwi ni khuthadzi u ḓivha uri na muapostola Paulo o vhuya a sedzana na zwi fanaho?
13, 14. (a) Ndi mini zwine zwa ita uri vhaṅwe vhathu vha Mudzimu vha kulee nungo? (b) Ndi nnyi ane a ṱoḓa u vhona ri si tsheena lutendo nahone ndi ngani?
13 Nga zwiṅwe zwifhinga, vhunzhi ha vhahashu vha tshinnani na vha tshisadzini vha ḓipfa vho kulea nungo, vhe na mbilaelo, khamusi na u ḓipfa vhe si vha ndeme. Sa tsumbo, muvulanḓila a fhiseaho ane ra ḓo mu vhidza Deborah u ri: “Tshifhinga tshoṱhe ndi humbula nga ha vhukhakhi he nda vhu ita nahone musi ndi tshi zwi humbula ndi tou ṋaṋa u pfa vhuṱungu. Musi ndi tshi humbula nga ha vhukhakhi hoṱhe he nda vhu ita, zwi ita uri ndi pfe u nga a hu na muthu ane a nga mpfuna, u katela na Yehova.”
14 Ndi mini zwi itaho uri vhaṅwe vhashumeli vha fhiseaho vha Yehova vha ngaho Deborah, vha kulee nungo? Hu nga vha hu na zwiitisi zwinzhi. Vhaṅwe vha nga vha vhe na mukhuvha wa u humbula zwithu zwi si zwavhuḓi nga ha vhone vhaṋe na nga zwiimo zwavho vhutshiloni. (Mir. 15:15) Vhaṅwe vha nga vha vhe na maḓipfele a si avhuḓi nga nṱhani ha thaidzo dza mutakalo dzine dza kwama maḓipfele. Hu sa londwi vhuimo vhune ra vha khaho, ri fanela u humbula uri ndi nnyi ane a khou ita uri ri ḓipfe nga yeneyo nḓila. Vhukuma, ndi nnyi ane a ṱoḓa uri ri kulee nungo na uri ri laṱele thaula? Ndi nnyi ane a ṱoḓa uri ni ḓipfe ni si na fulufhelo samusi na ene e si tsheena fulufhelo? (Nzumb. 20:10) Ndi Sathane. Ngoho ndi ya uri hu sa londwi uri Sathane u shumisa mvutshelo dzo livhaho kana dzi sa vhonali, tshipikwa ndi tshithihi—u ri pfisa vhuṱungu, u ri kula nungo na u ita uri ri ṅale. Ni songo ḓifhura, vhathu vha Mudzimu vha nndwani ya lwa muya!
15. Ri nga sumbedza hani uri ro ḓiimisela u sa kulea nungo?
15 Ḓiimiseleni u dzula ni kha nndwa. Dzulani no lavhelesa malamba. Paulo o ṅwalela Vhakriste vha Korinta a ri: “A ri neti, fhedzi naho muthu wa nga nnḓa a tshi khou ṱahala, ngoho ndi ya uri muthu ane ra vha ene nga ngomu u dzula a tshi vusuluswa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Ngauri naho vhuṱungu vhu ha tshifhinganyana nahone vhu vhuṱuku, vhu ri ḓisela vhugala vhuhulu vhune ha ḓi engedzea vhu tshi ya nahone ndi ha tshoṱhe.”—2 Vhakor. 4:16, 17.
16. Ndi ngani zwi zwa ndeme u dzula ro ḓilugisela maṱhupho hu tshee zwino?
16 Samusi ro no zwi vhona, Sathane u na “vhukwila” vhunzhi. (Vhaef. 6:11) Roṱhe ri fanela u tevhela nyeletshedzo i wanalaho kha 1 Petro 5:9 ine ya ri: “Ilwani nae, no khwaṱha lutendoni.” U itela u ita nga u ralo, ri fanela u dzula ro lugisa mihumbulo na mbilu dzashu, na u ḓigudisa zwino uri ri ite zwo lugaho. Sa tsumbo: Kanzhi maswole a nga ita nyonyoloso nnzhi dzi konḓaho naho hu sa athu vha na nndwa. Zwo tou ralo na kha mmbi ya Yehova ya lwa muya. A ri ḓivhi uri nndwa yashu i ḓo vha hani tshifhingani tshi ḓaho. Nga zwenezwo, naa zwi ḓo vha zwi si vhuṱali u dzula ro ḓilugiselela zwino hu tshee na mulalo? Paulo o ṅwalela Vhakorinta a ri: “Ni dzule ni tshi ḓiṱolisisa uri ni ḓivhe arali ni tshee no farelela kha lutendo, ni dzule ni tshi sumbedza zwine na vha zwone.”—2 Vhakor. 13:5.
17-19. (a) Ri nga ḓiṱolisisa nga nḓila-ḓe? (b) Vhaswa vha nga ḓilugiselela hani u itela u imela lutendo lwavho musi vhe tshikoloni?
17 Iṅwe nḓila ine ra nga thetshelesa ngayo nyeletshedzo ya Paulo yo hevhedzwaho ndi nga u ḓiṱolisisa nga vhuronwane. Ḓivhudziseni mbudziso dzi ngaho sa: ‘Naa ndi dzula ndi tshi rabela? Musi ndo sedzana na mutsiko wa thangana dza murole, naa ndi thetshelesa Mudzimu sa muvhusi nṱhani ha vhathu? Naa ndi ya miṱanganoni ya Vhukriste tshifhinga tshoṱhe? Naa ndi amba nga ha lutendo lwanga nga tshivhindi? Naa ndi lingedza u konḓelela vhukhakhi ha vhatendi nga nṋe—samusi na vhone vha tshi konḓelela hanga? Naa ndi thetshelesa vhane vha ranga phanḓa tshivhidzoni tsha hashu na vhane vha vha na vhuḓifhinduleli ha u ita nga u ralo tshivhidzoni shangoni ḽoṱhe?’
18 Ṱhogomelani uri mbudziso mbili ndi dza u tsireledza lutendo lwashu nga tshivhindi, na u lwisana na mutsiko wa thangana dza murole. Vhunzhi ha vhaswa vhashu vha kombetshedzea u ita nga u ralo musi vhe tshikoloni. Vho guda u sa ofha kana u sa farwa nga ṱhoni musi vha tshi amba nga ha zwine vha zwi tenda. Nṱhani hazwo, vha amba nga tshivhindi. Nyeletshedzo dzi thusaho kha enea mafhungo dzo gandiswa kha magazini dzashu. Sa tsumbo, bugu Mbudziso Dzine Vhaswa Vha Dzi Vhudzisa—Phindulo Dzi Shumaho, Volumu 1 siaṱari 127, yo ṋea nyeletshedzo ya nḓila ine na nga fhindula ngayo muthu ane na dzhena nae kilasini musi a tshi ni vhudzisa u ri: “Ndi ngani ni sa tendi kha pfunzo ya uri zwithu zwo sokou bvelela?” ni nga fhindula nga uri: “Ndi ngani ndi tshi fanela u tenda kha pfunzo ya uri zwithu zwo sokou bvelela? Na vhorasaintsi a vha tendelani nazwo, nahone vha fanela u vha vhaḓivhi vhayo!” Vhabebi, ivhani na vhungoho ha uri ni gudisa vhana vhaṋu u itela uri vha kone u sedzana na mutsiko wa thangana dzavho tshikoloni.
19 Ndi ngoho uri nga zwiṅwe zwifhinga zwi a konḓa u amba kana u ita zwiṅwe zwithu zwine Yehova a ri humbela uri ri zwi ite. Nga murahu ha u ṱwa ḓuvha ḽoṱhe mushumoni, zwi nga kha ḓi ṱoḓea uri ri tou ḓikombetshedza u ya miṱanganoni. U vuwa nga matsheloni u itela u ya vhuḓinḓani, zwi nga konḓa vhukuma. Fhedzi humbulani: Musi ni tshi sedzana na milingo mihulwane tshifhingani tshi ḓaho, ni ḓo kona u sedzana nayo, arali no no ḓiitela mbekanyo yavhuḓi ya lwa muya.
20, 21. (a) U elekanya nga ha tshirengululi zwi nga ri thusa hani u lwisana na maḓipfele a si avhuḓi? (b) Ri fanela u ḓiimisela u ita mini musi ro sedzana na maṱhupho?
20 Hu pfi mini nga mvutshelo dzi sa vhonali? Sa tsumbo, ri nga sedzana hani na u kulea nungo? Iṅwe nḓila khulwane ya u ita nga u ralo ndi u elekanya nga ha tshirengululi. Ndi zwe muapostola Paulo a zwi ita. O vha a tshi ḓivha nḓila ye a vha a tshi ḓipfa ngayo nga zwiṅwe zwifhinga—o vha e muthu a ṱungufhadzaho. Fhedzi o vha a tshi ḓivha uri Kristo ho ngo fela vhathu vho fhelelaho, fhedzi o fela vhaitazwivhi. Paulo o vha e muṅwe wa vhenevho vhaitazwivhi. Zwi re zwone ndi uri o ṅwala u ri: ‘Ndi tshila nga lutendo kha Murwa wa Mudzimu, we a mpfuna na u ḓiṋekedza a tshi itela nṋe.’ (Vhagal. 2:20) Vhukuma, Paulo o ṱanganedza tshirengululi. O zwi ṱhogomela uri tshirengululi tshi shuma khae nga ho livhaho.
21 Eneo mavhonele—a u dzhia tshirengululi sa tshifhiwa tsha muthu nga eṱhe tshe na ṋewa nga Yehova nga ho livhaho—a nga ni thusa vhukuma. Zwenezwi a zwi ambi uri u kulea nungo hu ḓo fhela nga u bonya ha iṱo. Vhaṅwe vhashu ri nga kombetshedzea u lwisana na dzenedzo mvutshelo dzi sa vhonali u swika shangoni ḽiswa. Fhedzi humbulani: Malamba a ḓo waniwa nga vhathu vha sa laṱeli thaula. Ri tsini vhukuma na ḓuvha ḽine Muvhuso wa Mudzimu wa ḓo ḓisa mulalo na u ita uri vhathu vhoṱhe vha fulufhedzeaho vha dovhe vha fhelele. Ḓiimiseleni u dzhena Muvhusoni—hu sa londwi maṱhupho manzhi.
^ par. 2 U ya nga Bivhili ya Luvenḓa.
“Ni fanela u ḓivha zwavhuḓi sambi ḽaṋu.”—MIR. 27:23, NW.
1, 2. (a) Ndi vhufhio vhuṅwe vhuḓifhinduleli ha mulisa wa Muisiraele? (b) Vhabebi vha fana hani na vhalisa?
VHALISA vha ngei Isiraele ḽa kale vho vha vha tshi tshila vhutshilo vhu konḓaho. Vho vha vha tshi fanela u konḓelela mufhiso na phepho musi vhe malisoni, nahone vho vha vha tshi dovha vha fanela u tsireledza masambi avho kha zwivhanda, zwine zwa vha zwipuka na vhathu. Vhalisa vho vha vha tshi ṱola nngu tshifhinga tshoṱhe nahone vha tshi ilafha dzine dza khou lwala kana dzo huvhalaho. Vho vha vha tshi ṱhogomela ngwana nga ho khetheaho ngauri dzo vha dzi si na nungo u fana na nngu khulwane.—Gen. 33:13.
2 Vhabebi vha Vhakriste vha nga fanyiswa na vhalisa, vha sumbedza pfaneleo dza ndeme dzi fanaho na dza vhalisa vha vhukuma. Vha na vhuḓifhinduleli ha u alusa vhana vhavho “nga u vha laya na u vha ṱuṱuwedzela zwa Yehova.” (Vhaef. 6:4) Naa wonoyo ndi mushumo wo leluwaho? Hai! Vhana vha sedzana na mazwifhi a Sathane u katela na u sa fhelela havho. (2 Tim. 2:22; 1 Yoh. 2:16) Arali ni na vhana, ni nga vha thusa hani? Kha ri ṱolisise zwithu zwiraru zwine na nga zwi ita u itela u livhisa vhana vhaṋu—vha ḓivheni, vha kanzweni nahone ni vha livhise.
3. Vhabebi vha nga “ḓivha” vhana vhavho nga nḓila-ḓe?
3 Mulisa wavhuḓi u ṱolisisa nngu iṅwe na iṅwe nga vhuronwane u itela u vha na vhungoho ha uri i na mutakalo wavhuḓi. Ni nga ita zwi fanaho kha vhana vhaṋu nga lwa pfanyisedzo. Bivhili i ri: “Ni fanela u ḓivha zwavhuḓi sambi ḽaṋu.” (Mir. 27:23, NW) Uri ni kone u ita zwenezwo, ni fanela u ṱhogomela zwine zwa itwa nga vhana vhaṋu, zwine vha zwi humbula na maḓipfele avho. Ni nga zwi kona hani zwenezwo? Iṅwe nḓila ya khwine ndi u ambedzana na vhana vhaṋu tshifhinga tshoṱhe.
4, 5. (a) Ndi nyeletshedzo dzifhio dzi shumaho dzine dza nga thusa vhana uri vha vhudze vhabebi vhavho nḓila ine vha ḓipfa ngayo? (Sedzani tshifanyiso tsha u thoma.) (b) Ndi mini zwe na zwi ita uri zwi lelutshele vhana vhaṋu u amba na inwi?
4 Vhaṅwe vhabebi vho ṱhogomela uri zwi a konḓa u vha na nyambedzano na vhana vhavho musi vho no vha miṅwahani ya vhufumi—vhana vha nga thoma u ḓisendedza kule nahone vha pfa vha tshi shona u amba zwine vha zwi humbula na nḓila ine vha ḓipfa ngayo. Arali zwo ralo kha vhana vhaṋu, ni nga ita mini? Nṱhani ha u kombetshedza murwa kana ṅwananyana waṋu uri ni dzule fhasi ni vhe na nyambedzano ndapfu dzo dzikaho, lingedzani u shumisa zwibuli zwa musi no ḓigeḓa u itela u amba. (Doit. 6:6, 7) Zwi nga ṱoḓa uri ni ite vhuḓidini ho engedzeaho uri ni ite zwithu noṱhe. Ni nga ita nyonyoloso navho kana u tshimbila navho nga goloi, u tamba navho, kana u ita noṱhe mishumo ya hayani. Honoho vhuimo vhu songo dzudzanywaho vhu nga thusa vhaswa vha re miṅwahani ya vhufumi uri vha ḓipfe vho vhofholowa nahone vha nga ṱoḓa u bula maḓipfele avho.
5 Ni nga ita mini arali ṅwana waṋu a tshi kha ḓi timatima u amba? Ni nga lingedza dziṅwe nḓila. Sa tsumbo, nṱhani ha u vhudzisa ṅwananyana waṋu uri o ṱwa hani, ni nga mu vhudza nga ha nḓila ye na ṱwa ngayo. Na ene a nga amba nga ha nḓila ye a ṱwa ngayo. Kana u itela u ḓivha mavhonele a ṅwana waṋu nga ha zwiṅwe zwithu, vhudzisani mbudziso dzine dza sa livhise ṱhogomelo khae. Ni nga mu vhudzisa nḓila ine khonani dzawe dza ḓipfa ngayo nga ha eneo mafhungo. Nga murahu ha zwenezwo, ni nga mu vhudzisa uri ndi nyeletshedzo ifhio ine a nga i ṋea yeneyo khonani yawe.
6. Zwi amba u ṋea vhana vhaṋu tshifhinga na u dzhenea?
6 Vhukuma, u itela uri vhana vhaṋu vha ḓipfe vho vhofholowa u amba na inwi nga ha nḓila ine vha ḓipfa ngayo, vha fanela u zwi ḓivha uri ni ḓo vha ṋea tshifhinga tsha u amba nahone ni a dzhenea. Arali vhabebi vha tshi vhonala vho farakanea lune vha si kone u amba na vhana vhavho, kanzhi vhana vhavho vha re vhaswa vha nga kha ḓi sa vha vhudza thaidzo dzavho. Hu pfi mini nga ha u dzhenea? Hu katelwa zwinzhi nṱhani ha u sokou ri, “Ni nga amba na nṋe tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe.” Vhana vhaṋu vha re miṅwahani ya vhufumi vha fanela u zwi vhona uri a ni nyadzi kana u kaludza thaidzo dzavho. Vhabebi vhanzhi vha vhea tsumbo yavhuḓi kha ḽeneḽi sia. Kayla a re na miṅwaha ya 19, o ri: “Ndi amba na khotsi anga nga ha tshiṅwe na tshiṅwe. A vha ndzheni haṋwani nahone a vha mmboni mulandu; vha sokou thetshelesa. Vha nṋea nyeletshedzo yavhuḓi tshifhinga tshoṱhe.”
7. (a) Ndi mavhonele afhio o linganyiselwaho ane vhabebi vha fanela u vha nao musi zwi tshi ḓa kha mafhungo a u funana? (b) Vhabebi vha nga sinyusa hani vhana vhavho vha songo zwi ṱhogomela?
7 Naho ni tshi khou amba nga ha mafhungo ane zwa konḓa u amba nga hao—sa tsumbo, mafhungo a ngaho zwa u funana—ṱhogomelani uri ni si ombedzele nga maanḓa tsevho lune na vho kundwa u gudisa vhana vhaṋu nḓila yo teaho ya u sedzana na eneo mafhungo. Sa tsumbo: Kha ri zwi dzhie no ya resiturente nahone na wana uri kha mutevhe wa zwiḽiwa zwi re kha menyu ho ṅwalwa tsevho ya uri zwenezwo zwiḽiwa zwi nga ni lwadza. Ni nga bva na ṱuwa kha yeneyo resiturente na ya kha iṅwe. Na vhana vhaṋu vha nga ita zwi fanaho arali na dzula ni tshi vha ṋea tsevho fhedzi, musi vha tshi ḓa kha inwi u itela u wana nyeletshedzo. (Vhalani Vhakolosa 3:21.) Nṱhani hazwo, lwelani u vha na mavhonele o linganyiselwaho. Muṅwe wahashu wa tshisadzini muswa ane a pfi Emily, o ri: “Musi vhabebi vhanga vha tshi amba na nṋe nga ha mafhungo a zwa u funana, a vha iti uri eneo mafhungo a vhonale a tshi nga o khakhea. Vha ombedzela dakalo ḽiṋe ḽa ḓiswa nga u funana na u wana mufarisi wa mbingano. Zwenezwo zwo ita uri ndi ḓipfe ndo vhofholowa u amba navho nga hazwo. Zwi re zwone ndi uri ndi ṱoḓa u vha vhudza nga ha muthu naho e ufhio ane nda ḓibvisa nae nṱhani ha u vha dzumbela.”
8, 9. (a) Zwi vhuyedza hani u thetshelesa vhana vhaṋu ni sa vha dzheni haṋwani? (b) No vhuyelwa hani musi ni tshi thetshelesa vhana vhaṋu?
8 U tendelana na zwe Kayla a zwi amba, ni nga sumbedza vhana vhaṋu uri ni a dzhenea nga u vha thetshelesa ni sa vha fheleli mbilu. (Vhalani Yakobo 1:19.) Muṅwe mme a re eṱhe ane a pfi Katia, o ri: “Tshifhingani tsho fhiraho ndo vha ndi tshi fhelela ṅwananyana wanga mbilu. Ndo vha ndi tshi mu dzhena haṋwani. Ndo vha ndi sa ṱoḓi u pfa zwine a zwi amba nahone ndi sa ṱoḓi u dinwa. Zwino ngauri ndo shandula nḓila ine nda ita ngayo zwithu, na ṅwananyana wanga o shandula yawe-vho. Zwino zwi vho leluwa u shumisana nae.”
9 Muṅwe khotsi ane a pfi Ronald o tshenzhela zwi fanaho kha ṅwananyana wawe a re miṅwahani ya vhufumi. U ri: “Musi a tshi mmbudza uri u funana na muṅwe muṱhannga tshikoloni, mathomoni ndo sinyuwa vhukuma. Fhedzi musi ndi tshi elekanya nga ha nḓila ine Yehova a sa ri fhelele ngayo mbilu na nḓila ine a shumisana ngayo na vhashumeli vhawe, ndo humbula uri zwi ḓo vha khwine u ṋea ṅwananyana wanga tshibuli tsha u mmbudza nḓila ine a ḓipfa ngayo ndi sa athu lingedza u mu khakhulula. Ndi a takala uri ndo zwi ita! Lwa u tou thoma, ndo pfesesa maḓipfele a ṅwananyana wanga. Musi o fhedza u amba ndo wana zwi tshi leluwa u amba nae nga nḓila ya lufuno. Zwi mangadzaho ndi uri o ṱanganedza nyeletshedzo yanga. O amba zwi tshi bva mbiluni uri u ṱoḓa u shandula vhuḓifari hawe.” U amba na vhana vhaṋu tshifhinga tshoṱhe zwi ni ṋea tshibuli tsha u ḓivha nḓila ine vha humbula ngayo na nḓila ine vha ḓipfa ngayo. Zwenezwo zwi ḓo ni thusa uri ni vhe na ṱhuṱhuwedzo khulwane kha phetho dzine vha dzi dzhia vhutshiloni.*
10, 11. Ni nga thusa hani vhana vhaṋu uri vha sa ṱutshele ngoho?
10 Mulisa wavhuḓi u a zwi ḓivha uri nngu iṅwe na iṅwe yawe i nga xelana na sambi. Khamusi yo kungwa nga hatsi vhu re kulenyana kana vhu re kule vhukuma, nga zwenezwo i nga xelana na sambi. Nga nḓila i fanaho, ṅwana a nga ṱutshela ngoho nga zwiṱuku nga zwiṱuku, o kungwa nga khonani dzi si dzavhuḓi kana nga vhuḓimvumvusi vhu re na khombo. (Mir. 13:20) Ni nga thusa hani u thivhela vhuimo ho raloho?
11 Musi ni tshi gudisa vhana vhaṋu, dzhiani vhukando nga u ṱavhanya arali na ṱhogomela vhushayanungo. Shumelani kha u khwaṱhisa pfaneleo dza Vhukriste dzine vhana vhaṋu vha vha nadzo, fhedzi dzine dza tea u khwiniswa. (2 Pet. 1:5-8) Vhurabeli ha muṱa ha tshifhinga tshoṱhe ndi tshone tshifhinga tsha u ita zwenezwo. Vhuḓinḓa Ha Muvhuso ha October 2008 ho ṱalutshedza yeneyi nzudzanyo nga nḓila i tevhelaho: “Ṱhoho dza miṱa dzi ṱuṱuwedzwa uri dzi dzhie vhuḓifhinduleli hadzo phanḓa ha Yehova uri mbekanyo ya pfunzo ya Bivhili ya muṱa i tevhelwe tshifhinga tshoṱhe.” Naa ni khou shumisa nga vhuḓalo yeneyi ndugiselelo ya lufuno u itela u livhisa vhana vhaṋu? Fulufhelani uri vhana vhaṋu vha dzhiela nṱha vhuḓidini haṋu ha u ṱhogomela uri vha ṱoḓa u ḓivha Mudzimu.—Mat. 5:3; Vhafil. 1:10.
12. (a) Vhaṅwe vhaswa vho vhuyelwa hani nga vhurabeli ha muṱa ha tshifhinga tshoṱhe? (Katelani na bogisi “Vha A Vhu Dzhiela Nṱha.”) (b) No vhuyelwa hani nga vhurabeli ha muṱa?
12 Ṱhogomelani zwe Carissa a re miṅwahani ya vhufumi a zwi amba nga ha nḓila ye mbekanyamushumo ya Vhurabeli ha Muṱa ya vhuyedza ngayo muṱa wa hawe. O ri: “Ndi takalela uri ri a kona u dzula roṱhe ra amba. Musi ri tshi ita ngauralo vhushaka hashu vhu a khwaṱha nahone hu vha na zwithu zwavhuḓi zwine ra nga humbula nga hazwo. Khotsi anga vha ita uri Vhurabeli ha Muṱa vhu farwe tshifhinga tshoṱhe. Zwi a ṱuṱuwedza u vhona uri vha vhu dzhia vhu ha ndeme—nahone zwenezwo zwi ita uri na nṋe ndi vhu dzhie vhu ha ndeme. Zwi dovha zwa nṋea zwiitisi zwo engedzeaho uri ndi vha ṱhonifhe sa khotsi anga na ṱhoho ya muṱa kha zwithu zwa muya.” Muṅwe wahashu wa tshisadzini ane a pfi Brittney, o ri: “Vhurabeli ha Muṱa ho ita uri ndi vhe na vhushaka ha tsini na vhabebi vhanga. Zwi ntsumbedza uri vha ṱoḓa u pfa nga ha thaidzo dzanga nahone vha a nṱhogomela vhukuma. Zwi ri thusa uri ri vhe muṱa wo khwaṱhaho na u re na vhuthihi.” Vhukuma, u kanzwa vhana vhaṋu nga lwa muya—zwihulu-hulu nga vhurabeli ha muṱa—ndi nḓila ya ndeme ya u vha mulisa wavhuḓi.*
13. Ṅwana a nga ṱuṱuwedzwa hani uri a shumele Yehova?
13 Mulisa wavhuḓi u shumisa lubaḓa u livhisa na u tsireledza sambi ḽawe. Tshiṅwe tshipikwa tsha ndeme ndi u livhisa nngu dzawe “pfuloni dzavhuḓi.” (Hesek. 34:13, 14) Sa mubebi, naa a ni na tshipikwa tshi fanaho tsha lwa muya? Ni fanela u livhisa vhana vhaṋu uri vha shumele Yehova. Ni tea u ita uri vhana vhaṋu vha ḓipfe u fana na mupsalme we a ṅwala uri: “Zwi ntakadzaho ndi u ita zwiné Iwe Mudzimu wanga wa zwi funa; mulayo wau u mbiluni yanga.” (Ps. 40:8) Vhaswa vhane vha dzhiela zwenezwi zwithu nṱha vha ṋekedzela vhutshilo havho kha Yehova nahone vha lovhedzwa. Zwi a pfesesea uri vha fanela u dzhia vhukando ho raloho musi vho no vhibva uri vha dzhie yeneyo phetho na u vha na lutamo luhulwane lwa u shumela Yehova.
14, 15. (a) Tshipikwa tsha vhabebi vha Vhakriste tshi fanela u vha tshifhio? (b) Ndi ngani muswa a re miṅwahani ya vhufumi a tshi nga timatima vhurabeli ha ngoho?
14 Ni nga ita mini arali vhana vhaṋu vha sa khou ita mvelaphanḓa ya lwa muya—khamusi vha tshi timatima zwine vha zwi tenda? Lingedzani u kokomedza lufuno lwa Yehova Mudzimu khavho na u vha ita uri vha dzhiele nṱha zwoṱhe zwe a zwi ita. (Nzumb. 4:11) Musi vho no vha kha vhuimo vhune vha nga kona u ita nga u ralo, vha ḓo kona u dzhia phetho ya u gwadamela Mudzimu.
15 Ni nga ita mini zwa zwino arali vhana vhaṋu vha thoma u timatima? Ni nga vha livhisa hani na u vha thusa uri vha vhone uri u shumela Yehova ndi yone nḓila ya khwine ya vhutshilo nahone i ḓo vha thusa uri vha vhe na dakalo ḽa tshoṱhe? Lingedzani u wana uri ndi mini zwine zwa ita uri vha timatime. Sa tsumbo, naa murwa waṋu ha tendelani na zwine Bivhili ya zwi funza, kana u tou vha e si na fulufhelo ḽine ḽa ṱoḓea u itela u ḓiimelela kha thangana dzawe? Naa ṅwananyana waṋu u vhona zwi si vhuṱali u shumisa zwilinganyo zwa Mudzimu, kana u sokou ḓipfa e na vhuludu kana u vhona vhaṅwe vhathu vha sa mu funi?
16, 17. Ndi dzifhio dziṅwe nḓila dzine vhabebi vha nga thusa ngadzo vhana vhavho uri vha ite uri ngoho i vhe ya ndeme vhutshiloni havho?
16 Hu sa londwi tshiitisi tshine ṅwana waṋu a vha natsho, ni nga mu thusa uri a si tsha timatima zwithu zwa muya. Nga nḓila-ḓe? Iṅwe nyeletshedzo ye vhabebi vhanzhi vha wana i tshi shuma nahone i tshi vhuyedza ndi u vhudzisa vhana vhavho uri: “Ni ḓipfa hani nga u vha Mukriste? Ni vhona hu na mbuyelo dzifhio? Ndi mini zwine na xelelwa ngazwo nga u vha Mukriste? Naa ni wana uri zwe na xelelwa ngazwo zwi fhira mbuyelo nnzhi, dzine ra ḓiphina ngadzo zwino na dze dza fulufhedziswa tshifhingani tshi ḓaho? Nga nḓila-ḓe?” Ni fanela u vhudzisa dzenedzo mbudziso nga maipfi aṋu, nga nḓila ya vhuthu, na i kungaho, hu si sa musengisi. Musi ni tshi khou ambedzana ni nga haseledza Marko 10:29, 30. Vhaṅwe vhaswa vha nga ṱoḓa u ṅwala fhasi zwine vha zwi humbula vha tshi shumisa khoḽomo mbili—huṅwe vha ṅwala zwe vha xelelwa ngazwo, huṅwe vha ṅwala mbuyelo. U ṱolisisa zwenezwi zwe vha ṅwala zwi nga ita uri ni kone u ḓivha vhuleme naho vhu vhufhio nahone ni nga kona u vha thusa uri vha vhu tandulule. Arali zwi tshi ṱoḓea uri ri gude bugu Bivhili I Funza Mini na “Lufunoni Lwa Mudzimu” na vhathu vhane vha vha na dzangalelo, ndi zwa ndeme lungafhani uri ri dzi gude na vhana vhashu! Naa ni khou ita zwenezwo?
17 Nga u ya ha tshifhinga, vhana vhaṋu vha ḓo fanela u dzhia phetho ya ane vha ṱoḓa u mu shumela. Ni songo humbula uri vha ḓo sokou vha na lutendo lune na vha nalwo nga nḓila ya vhuṱolo. Vha fanela u ita uri ngoho i vhe ya ndeme vhutshiloni havho. (Mir. 3:1, 2) Arali ni tshi vhona uri ṅwana waṋu u na thaidzo ya u ita nga u ralo, zwi ḓo vha zwavhuḓi uri ni thome nga u mu gudisa pfunzo dza mutheo. Mu thuseni uri a elekanye nga ha mbudziso dzi nga ho dzi tevhelaho: “Ndi zwi ḓivha hani uri Mudzimu u hone? Ndi mini zwine zwa ita uri ndi tende uri Yehova Mudzimu u a ndzhiela nṱha zwa vhukuma? Ndi ngani ndi tshi tenda uri zwilinganyo zwa Yehova zwo itelwa u mmbuyedza ngangoho?” Sumbedzani vhana vhaṋu uri ni mulisa wavhuḓi nga u vha sumbedza uri nḓila ya Yehova ndi yone ya khwine vhutshiloni.*—Vharoma 12:2.
18. Vhabebi vha nga edzisa hani Yehova Mulisa Muhulwane?
18 Vhakriste vha ngoho vhoṱhe vha tea u edzisa Mulisa washu Muhulwane. (Vhaef. 5:1; 1 Pet. 2:25) Zwihuluhulu vhabebi vha fanela u ḓivha sambi ḽavho—vhana vhavho vha ndeme—nahone vha fanela u ita zwoṱhe zwine vha nga kona u itela u vha livhisa kha phaṱhutshedzo dzine Yehova a ḓo vha ṋea dzone. Nga zwenezwo-ha, livhisani vhana vhaṋu nga u bvela phanḓa ni tshi vha alusela nḓilani ya ngoho!
^ par. 9 U itela u wana nyeletshedzo dzo engedzeaho, sedzani Tshiingamo tsha ḽa October-December, 2008, masiaṱari 18-20.
^ par. 12 U itela u wana mafhungo o engedzeaho, sedzani thero “Vhurabeli Ha Muṱa—Ndi Ha Ndeme U Itela U Tshidzwa!” kha Tshiingamo tsha ḽa 15 October, 2009, masiaṱari 29-31.
^ par. 17 Enea mafhungo o haseledzwa nga vhuḓalo kha Tshiingamo tsha ḽa 1 February, 2012, masiaṱari 18-21.
Davida o ṅwala a ri “a thi athu u vhona muvhuya ó laṱiwa, a tho ngo vhona vhana vhawe vhó tshinyala.” Nga zwenezwo, o amba eneo mafhungo u ya nga zwe a zwi tshenzhela. O vha a tshi zwi ḓivha uri Mudzimu u a ṱhogomela tshifhinga tshoṱhe. (Ps. 37:25) Naho zwo ralo, maipfi a Davida ha ambi uri a hu na mugwadameli a sa athu vhuya a shaya kana ane anga si vhuye a shaya.
Ho vha na zwifhinga zwe Davida a sedzana na zwiimo zwi konḓaho. Tshiṅwe tshazwo tsho vha musi a tshi khou shavha Saulo. Davida o vha e si na zwiḽiwa zwo eḓanaho, a humbela zwinkwa uri a kone u ḽa na vhe a vha e navho. (1 Sam. 21:1-6) Nga tshenetsho tshifhinga Davida o humbela tshinkwa. Naho zwo ralo, kha honovho vhuimo vhu konḓaho, o vha a tshi zwi ḓivha uri Yehova ho ngo mu laṱa. Zwi re zwone ndi uri a hu na he ra vhuya ra vhala uri Davida o vha muhumbeli wa zwiḽiwa uri a kone u tshila.
Kha Mateo 6:33, ri wana khwaṱhisedzo ya Yesu ya uri Mudzimu u ḓo ṱhogomela zwishaiwa zwoṱhe zwa vhashumeli vhawe vha ṱoḓaho Muvhuso u thoma. Yesu o ri: “Dzulani ni tshi ṱoḓa Muvhuso wa Mudzimu na u luga hawe u thoma zwiṅwe zwithu zwoṱhe [u katela zwiḽiwa, zwinwiwa, na zwiambaro] ni ḓo engedzwa ngazwo.” Naho zwo ralo, Yesu o dovha a sumbedza uri nga ṅwambo wa u tovholwa, ‘vhahawe’ vha ḓo farwa nga nḓala. (Mat. 25:35, 37, 40) Zwenezwo zwo itea kha muapostola Paulo. Nga zwiṅwe zwifhinga o farwa nga nḓala na ḓora.—2 Vhakor. 11:27.
Yehova o ri vhudza uri ri ḓo tovholwa nga nḓila dzo fhamba-fhambanaho. A nga tendela ri tshi shaya uri ri kone u thusa kha u fhindula Diabolo we a mu pomoka. (Yobo 2:3-5) Sa tsumbo, vhaṅwe Vhakriste nga riṋe, vha fanaho na vhe vha i swa gambani dza tshengedzo dza Vhanazi, vho ḓiwana vhe khomboni nga ṅwambo wa u tovholwa. U dzima Dziṱhanzi zwiḽiwa ho vha tshiṅwe tsha zwishumiswa zwa Diabolo zwa u ita uri dzi si tsha fulufhedzea. Ṱhanzi dzi fulufhedzeaho dzo dzula dzi tshi thetshelesa Yehova; na ene a si dzi laṱe. O tenda dzi tshi lingwa nga yeneyi nḓila, samusi a tshi tendela Vhakriste vhoṱhe vha tshi sedzana na milingo yo fhamba-fhambanaho. Naho zwo ralo, a zwi timatimisi uri Yehova u tikedza vhoṱhe vha shengelaho a tshi itela dzina ḽawe. (1 Vhakor. 10:13) Ri nga dzula ri tshi humbula maipfi a Vhafilipi 1:29 ane a ri: “Ngauri a no ngo ṋewa ndugelo ya u vha na lutendo kha Kristo fhedzi, fhedzi no ṋewa na ndugelo ya u tambulela ene.”
Yehova u fulufhedzisa u dzula e na vhashumeli vhawe. Sa tsumbo, Yesaya 54:17, i ri: “Mafumo oṱhe a fúlelwaho u lwa na iwe ha nga koni tshithu.” Mafulufhedziso enea na maṅwe a nga ho enea a ri fulufhedzisa uri Mudzimu u ḓo tsireledza vhathu vhawe sa tshigwada. Naho zwo ralo, Mukriste muṅwe na muṅwe a nga sedzana na milingo, ine ya nga ita uri a fe.
“Lufu ndi swina ḽa u fhedza ḽine a ḓo ḽi fhelisa.”—1 VHAKOR. 15:26.
1, 2. Mathomoni, Adamu na Eva vho vha vha tshi tshila nga fhasi ha vhuimo vhufhio, nahone hu takuwa mbudziso dzifhio?
MUSI Adamu na Eva vha tshi sikwa, vho vha vhe si na swina na ḽithihi. Vho vha vhe vhathu vho fhelelaho vhane vha tshila paradisoni. Vho ḓiphina nga vhushaka ha tsini na Musiki wavho sa murwa na ṅwananyana wawe. (Gen. 2:7-9; Luka 3:38) Zwilavhelelwa zwavho vhutshiloni zwo vha zwo ḓisendeka kha mushumo we Mudzimu a vha ṋea wone. (Vhalani Genesi 1:28.) U ‘ḓadza shango, na u ḽi kunda’ zwo vha zwi tshi ḓo ḓadzea nga u ya ha tshifhinga. U itela uri Adamu na Eva vha bvele phanḓa vha tshi ‘vhusa zwithu zwoṱhe zwi tshilaho kha ḽifhasi,’ vho vha vha tshi fanela u tshila tshoṱhe, zwo vha zwi sa vhuyi zwa ṱoḓea uri Adamu a xelelwe nga vhuṱoho hawe nga u fa.
2 Nga zwenezwo-ha, ndi ngani vhuimo ho shanduka nga u rali zwino? Zwo ḓa hani uri hu vhe na maswina manzhi nga u rali ane a ita uri vhathu vha si takale, nahone swina ḽihulwane vhukuma kha eneo hu lufu? Ndi mini zwine Mudzimu a ḓo zwi ita u itela u fhelisa eneo maswina? Phindulo dza dzenedzi mbudziso na dzine dza tshimbidzana nadzo dzi wanala Bivhilini. Kha ri ṱolisise zwiṅwe zwithu zwa ndeme zwa zwenezwo.
3, 4. (a) Ndi ndaela ifhio ye Mudzimu a i ṋea Adamu na Eva? (b) Zwo vha zwi zwa ndeme lungafhani u thetshelesa yeneyo ndaela?
3 Naho Adamu na Eva vho vha vhe na tshilavhelelwa tsha u tshila tshoṱhe, ho vha hu na zwe vha vha vha tshi fanela u zwi ita uri vha si fe. Vho vha vha tshi fanela u fema, u nwa, u eḓela na u ḽa. Zwa ndeme vhukuma ndi uri vhutshilo havho ho vha ho ḓitika nga vhushaka havho na Muṋei wavho wa Vhutshilo. (Doit. 8:3) U ṱanganedza vhulivhisi ha Mudzimu zwo vha zwi zwa ndeme u itela uri vha bvele phanḓa vha tshi ḓiphina nga vhutshilo lini na lini. Yehova o zwi vhea zwa vha khagala kha Adamu, Eva a sa athu sikwa. Nga nḓila-ḓe? “Yehova Mudzimu a laya muthu a ri: Miri yoṱhe ya tsimu i ḽe zwau, Hone uḽa muri wa u ṱalukanya vhuḓi na vhuvhi U sóngo u ḽa; ngauri ḓuvha ḽine wa ḓo ḽa wonoyo, U ḓo vha wa u fa.”—Gen. 2:16, 17.
4 “Muri wa u ṱalukanya vhuḓi na vhuvhi” wo vha u tshi fanyisela uri Mudzimu u na ndugelo ya u khetha uri ndi zwifhio zwo lugaho na zwi songo lugaho. Vhukuma, Adamu o vha a tshi ḓivha zwo lugaho na zwi songo lugaho; o sikwa nga tshifanyiso tsha Mudzimu nahone o vha e na luvalo. Muri wo vha u tshi sumbedza uri Adamu na Eva vha ḓo dzula vha tshi ṱoḓa vhulivhisi ha Yehova. Arali vha ḽa wonoyo muri vho vha vha tshi ḓo vha vha tshi khou ṱoḓa u ḓilanga, zwe zwa vha zwi tshi ḓo ḓisa khombo khulwane khavho na kha vhana vhe vha vha vha tshi ḓo vha beba. Ndaela ya Mudzimu na khaṱulo yayo yo sumbedza vhungoho ha zwenezwo.
5. Adamu na Eva vho xedzwa hani uri vha si thetshelese?
5 Musi Eva o no sikwa, Adamu o mu vhudza nga ha ndaela ya Mudzimu. Eva o vha a tshi i ḓivha zwavhuḓi, nahone o kona u dovholola eneo maipfi o tou ralo. (Gen. 3:1-3) O ita zwenezwo kha muṅwe we a shumisa ṋowa a tshi amba nae, ine ya vha tshivhumbiwa tsho thanyaho. We a shumisa ṋowa ho vha hu Sathane Diabolo, murwa wa Mudzimu wa muya we a ṱahulela lutamo lwa u ḓilanga na u vha na maanḓa. (Vhambedzani Yakobo 1:14, 15.) O pomoka Mudzimu mazwifhi a tshi itela u swikelela vhutshinyi hawe. O khwaṱhisedza Eva uri arali a ṱoḓa u ḓilanga, ha nga fi, fhedzi u ḓo nga Mudzimu. (Gen. 3:4, 5) Eva o tenda zwe a amba, a tenda u ḓilanga nga u ḽa muri nahone a kwengweledza Adamu uri na ene a ḽe. (Gen. 3:6, 17) Diabolo o zwifha. (Vhalani 1 Timotheo 2:14.) Naho zwo ralo, Adamu a ‘pfa zwe musadzi wawe a amba.’ Naho ṋowa yo vha i tshi vhonala sa khonani, fhedzi Sathane Diabolo o vha e swina ḽa tshiṱuhu ḽe ḽa vha ḽi tshi ḓivha masiandoitwa a zwe ḽa zwi vhudza Eva.
6, 7. Yehova o haṱula hani vhaitazwivhi?
6 Nga nṱhani ha zwiitisi zwavho, Adamu na Eva vho shandukela we a vha ṋea vhutshilo na zwoṱhe zwe vha vha vhe nazwo. Vhukuma, Yehova o vha a tshi khou vhona zwoṱhe zwe zwa itea. (1 Koron. 28:9; vhalani Mirero 15:3.) O tendela vhenevho vhathu vhararu vha tshi sumbedza nḓila ine vha ḓipfa ngayo nga hae. Vhukuma, sa Khotsi, Yehova o pfa vhuṱungu vhuhulu. (Vhambedzani Genesi 6:6.) Nga zwenezwo, o vha a tshi fanela u vha Muhaṱuli, a tshi tikedza na u ita zwe a zwi amba nga ha masiandoitwa.
7 Mudzimu o vhudza Adamu uri: “Ḓuvha ḽine wa ḓo ḽa [mutshelo wa muri wa u ṱalukanya vhuḓi na vhuvhi] U ḓo vha wa u fa.” Adamu a nga vha o humbula uri ḽeneḽi “ḓuvha” ḽi na awara dza 24. Nga murahu ha u pfuka ndaela ya Mudzimu, o vha o lavhelela uri Yehova u ḓo dzhia vhukando ḽi sa athu kovhela. “Nga madekwana” a ḽeneḽo ḓuvha, Yehova o amba na vhenevho vhavhingani. (Gen. 3:8) O vha vhudzisa mbudziso zwa tou nga vha tsengoni nahone a thetshelesa zwe Adamu na Eva vha zwi amba. (Gen. 3:9-13) Nga murahu, a kona u haṱula vhenevho vhaitazwivhi. (Gen. 3:14-19) Arali o vha o haṱula Adamu na Eva nga tshenetsho tshifhinga, ndivho yawe nga ha vho na vhana vhavho yo vha i sa ḓo ḓadzea. (Yes. 55:11) Naho o amba uri khaṱulo yavho ndi lufu nahone mvelelo dza tshivhi dzo thoma nga tshenetsho tshifhinga, o tendela Adamu na Eva vha tshi vha na vhana vhe vha vha vha tshi ḓo vhuyelwa nga dziṅwe ndugiselelo dze a vha a tshi ḓo dzi ita. Nga zwenezwo, u ya nga mavhonele a Mudzimu, Adamu na Eva vho fa nga ḽeneḽo ḓuvha ḽe vha ita ngaḽo tshivhi, nahone vho fa hu sa athu fhela “ḓuvha” ḽi re na miṅwaha ya 1 000.—2 Pet. 3:8.
8, 9. Vhana vha Adamu vho kwamiwa hani nga tshivhi tshawe? (Sedzani tshifanyiso tsha u thoma.)
8 Naa vhana vha Adamu na Eva vho vha vha tshi ḓo kwamiwa nga zwe zwa itwa nga vhabebi vhavho? Ee. Vharoma 5:12 i ri: “Tshivhi tsho dzhena shangoni nga muthu muthihi nahone tshivhi tsha ḓisa lufu, lufu lwa ṱanganya vhathu vhoṱhe, ngauri vhoṱhe vho tshinya.” Muthu wa u thoma u fa ho vha hu Abele a fulufhedzeaho. (Gen. 4:8) Nga murahu ha zwenezwo, vhaṅwe vhana vha Adamu vha aluwa nahone vha fa. Naa vho mamela tshivhi u katela na lufu? Muapostola Paulo o amba a ri: “U sa thetshelesa ha muthu muthihi ho ita uri vhanzhi vha vhe vhaitazwivhi.” (Vharoma 5:19) Tshivhi na lufu zwe zwa mamelwa kha Adamu zwo vha maswina a tshiṱuhu a vhathu, ane vhathu vha songo fhelelaho vha si kone u a shavha. Ri nga si kone u ṱalusa nga nḓila yo fhelelaho zwoṱhe zwe zwa katelwa kha u fhiriselwa ha ifa ḽi si ḽavhuḓi kha muṱa wa Adamu na kha vhaṅwe vhana vhawe, fhedzi zwenezwo zwithu zwo itea.
9 Ndi ngazwo zwo tea uri Bivhili i ṱaluse tshivhi na lufu zwe ra zwi mamela sa “sila ḽo tsiraho tshakha dzoṱhe, na nguvho ye ya fukedza vha-nnḓa vhoṱhe.” (Yes. 25:7) Ḽeneḽi sila ḽi fukedza muṅwe na muṅwe. Nga zwenezwo, ngoho ndi ya uri ri “fa nga mulandu wa Adamu.” (1 Vhakor. 15:22) Mbudziso ine nga ho ḓoweleaho ya vhudziswa ndi ye ya vhudziswa nga Paulo ine ya ri: “Ndi nnyi ane a ḓo mponyokisa kha wonoyu muvhili une wa ita uri ndi fe?” Naa u hone?*—Vharoma 7:24.
10. (a) Ndi dzifhio dziṅwe ndimana dza Bivhili dzine dza sumbedza uri Yehova u ḓo fhelisa lufu lwo bveledzwaho nga Adamu? (b) Dzenedzo ndimana dzi dzumbulula mini nga ha Yehova na Murwa wawe?
10 Vhukuma Yehova o vha a tshi ḓo vha o vhofholola Paulo. Nga murahu ha u amba nga ha “sila” Yesaya o ṅwala u ri: “Lufu u ḓo lu lozwa tshoṱhe; Muṋe wa vhoṱhe Yehova u ḓo fhuluṱa maṱodzi kha zwoṱhe zwifhaṱuwo.” (Yes. 25:8) Sa khotsi ane a bvisa tshithu tshine tsha ita uri vhana vhawe vha pfe vhuṱungu nahone a vha phumula miṱodzi, Yehova u takalela u fhelisa lufu lwo bveledzwaho nga Adamu! U na mushumisani kha zwenezwi. Bugu ya 1 Vhakorinta 15:22 i ri: “Samusi roṱhe ri tshi fa nga mulandu wa Adamu, roṱhe ri ḓo vuswa nga nṱhani ha Kristo.” Nga hu fanaho, musi Paulo o no vhudzisa uri: “Ndi nnyi ane a ḓo mponyokisa?” o bvela phanḓa a ri: “Ndi livhuha Mudzimu nge a shumisa Yesu Kristo Murena washu!” (Vharoma 7:25) Lufuno lwe lwa sudzulusela Yehova uri a sike vhathu a lwo ngo fhela musi Adamu na Eva vha tshi vha mashandukwa. Nahone we a shela mulenzhe na Yehova kha mushumo wa u ita uri vhavhingani vha u thoma vha vhe hone, ho ngo litsha u funa vhana vhavho. (Mir. 8:30, 31) Fhedzi honoho u ponyokiswa ho vha hu tshi ḓo khunyeledzwa hani?
11. Ndi ndugiselelo ifhio ye Yehova a i ita u itela u thusa vhathu?
11 U sa fhelela ha vhathu na lufu zwi katela tshivhi tshe tsha itwa nga Adamu na khaṱulokwayo ya Yehova yo lugaho. (Vharoma 5:12, 16) Ri a vhala: “Tshivhi tsha muthu muthihi tsho ita uri vhathu vha mifuda yoṱhe vha laṱwe.” (Vharoma 5:18) Yehova o vha a tshi ḓo ita mini u itela u haṱula vhathu a sa khou tshinya zwilinganyo zwawe? Ri wana phindulo kha maipfi a Yesu ane a ri: “Murwa-muthu . . . o ṋekedza vhutshilo hawe uri vhu vhe tshirengululi a tshi itela vhanzhi.” (Mat. 20:28) We a vha e murwa wa Yehova wa tanzhe o zwi vhea khagala uri samusi o bebwa kha ḽifhasi sa muthu o fhelelaho, u ḓo ḓiṋekedza sa “tshirengululi.” Tshenetshi tshirengululi tshi ḓo ita hani uri hu vhe na khaṱulokwayo?—1 Tim. 2:5, 6.
12. Ndi tshirengululi tshifhio tshi fanaho tshe tsha ita uri hu vhe na khaṱulokwayo?
12 Samusi Yesu e munna o fhelelaho, o vha e na zwilavhelelwa zwi fanaho na zwa Adamu, a sa athu ita tshivhi. Ndivho ya Yehova yo vha i ya uri ḽifhasi ḽi ḓale nga vhana vha Adamu vho fhelelaho. Nga zwenezwo, nga nṱhani ha uri o vha a tshi funa Khotsi awe na vhaḓuhulu vha Adamu, Yesu o ṋekedza vhutshilo hawe kha ḽifhasi sa tshiṱhavhelo. Vhukuma, Yesu o ṋekedza vhutshilo ho fhelelaho vhu fanaho na he Adamu a vhu xedza. Nga murahu ha zwenezwo, Yehova a vusela Murwa wawe vhutshiloni ha lwa muya. (1 Pet. 3:18) Yehova o vha a tshi nga ṱanganedza tshiṱhavhelo tsha onoyo munna o fhelelaho ane a vha Yesu, sa tshirengululi u itela u rengulula muṱa wa Adamu na u u ṋea zwilavhelelwa zwa vhutshilo zwe Adamu a zwi xedza. Nga maṅwe maipfi Yesu o dzhia vhuimo ha Adamu. Paulo o ri: “Ho itwa na u ṅwalwa u pfi: ‘Adamu muthu wa u thoma o vha muthu a tshilaho.’ Adamu wa u fhedza o vha muthu a ṋeaho vhutshilo.”—1 Vhakor. 15:45.
13. “Adamu wa u fhedza” u ḓo thusa hani vhafu?
13 Hu ḓo swika tshifhinga tshine “Adamu wa u fhedza” a ḓo ‘ṋea vhutshilo’ a tshi itela vhathu vhoṱhe nga u tou angaredza. Vhunzhi ha vhana vha Adamu vha ḓo vuswa. Ndi ngani? Ngauri vho no vhuya vha tshila nahone vha fa. Vha ḓo ṱoḓa u vuswa, vha tshila kha ḽifhasi.—Yoh. 5:28, 29.
14. Ndi ndugiselelo ifhio ya Yehova ine ya ḓo thusa u fhelisa u sa fhelela he Adamu a hu fhirisela kha vhana vhawe?
14 Vhathu vha ḓo vhofhololwa hani kha u lwisana havho na u sa fhelela he vha hu mamela? Yehova o vhea Muvhuso wawe wa ṱaḓulu wo vhumbwaho nga “Adamu wa u fhedza” na vhane a ḓo vhusa navho vho khethwaho kha vhathu. (Vhalani Nzumbululo 5:9, 10.) Vhane vha ḓo vhusa na Yesu ngei ṱaḓulu vha ḓo vha vho tshenzhela zwine u sa fhelela zwa amba zwone. Lwa miṅwaha ya tshigidi, vhuvhusi havho vhu ḓo tikedza vhathu vhane vha vha kha ḽifhasi, na u vha thusa uri vha kunde u sa fhelela hune vha kundelwa u hu kunda nga vhone vhaṋe.—Nzumb. 20:6.
15, 16. (a) Bivhili i amba mini musi i tshi ri ‘lufu ndi swina ḽa u fhedza’ nahone ḽi ḓo fheliswa lini? (b) U ya nga 1 Vhakorinta 15:28, ndi mini zwine Yesu a ḓo zwi ita?
15 Mafheloni a vhuvhusi ha Muvhuso ha miṅwaha ya tshigidi, vhathu vha thetshelesaho vha ḓo vhofhololwa kha maswina oṱhe e a ḓiswa nga u sa thetshelesa ha Adamu. Bivhili i ri: “Samusi roṱhe ri tshi fa nga mulandu wa Adamu, roṱhe ri ḓo vuswa nga nṱhani ha Kristo. Fhedzi muṅwe na muṅwe u na vhuimo hawe: Kristo ndi tshiranzhe, ha tevhela vhane vha vha vha Kristo [vhavhusi nae] tshifhingani tsha u vha hone hawe. Ngauralo, mafheleloni u ḓo humisela muvhuso ha Mudzimu, ane a vha Khotsi awe. Zwenezwi zwi ḓo itea musi o no fhelisa mivhuso yoṱhe na vhavhusi. Ngauri u fanela u vhusa sa khosi u swika Mudzimu a tshi vhea maswina fhasi ha milenzhe yawe. Lufu ndi swina ḽa u fhedza ḽine a ḓo ḽi fhelisa.” (1 Vhakor. 15:22-26) Ee, lufu lwe lwa mamelwa kha Adamu lu ḓo fheliswa. “Sila” ḽe ḽa fukedza vhathu vhoṱhe ḽi ḓo vha ḽo bviswa lwa tshoṱhe.—Yes. 25:7, 8.
16 Muapostola Paulo o khunyeledza maipfi awe o hevhedzwaho nga u ri: “Musi zwithu zwoṱhe zwo no vhewa nga fhasi ha milenzhe yawe, Murwa u ḓo dovha a ḓivhea nga fhasi ha we a vhea zwithu zwoṱhe nga fhasi hawe, uri Mudzimu a vhe zwithu zwoṱhe kha vhoṱhe.” (1 Vhakor. 15:28) Ndivho ya vhuvhusi ha Murwa i ḓo vha yo no ḓadzea. Nga murahu, o fushea vhukuma, u ḓo humisela muvhuso kha Yehova nahone a mu kumedzela vhathu vho fhelelaho.
17. Sathane u ḓo itwa mini mafheleloni?
17 Hu pfi mini nga Sathane, we a thoma maṱhupho oṱhe ane vhathu vha sedzana nao? Nzumbululo 20:7-15 i a fhindula. Musi a tshi linga lwa u fhedza vhathu vhoṱhe vho fhelelaho, Sathane u ḓo tendelwa uri a lingedze u vha khelusa. Diabolo na vhane vha mu tevhela vha ḓo fheliswa lwa tshoṱhe kha “lufu lwa vhuvhili.” (Nzumb. 21:8) Holu lufu lu nga si vhuye lwa fheliswa ngauri vhane vha fa lwa vhuvhili a vha tsha ḓo dovha vha tshila. Naho zwo ralo, “lufu lwa vhuvhili” a si swina ḽa vhathu vhane vha funa Musiki wavho na u mu shumela.
18. Ndaela ye Mudzimu a i ṋea Adamu i ḓo ḓadzea hani?
18 Vhathu vho fhelelaho vha ḓo ima phanḓa ha Yehova vho fanelea nga vhuḓalo uri vha ṋewe vhutshilo vhu sa fheli, vha si tsheena maswina. Mushumo we wa ṋewa Adamu u ḓo vha wo no khunyeledzwa e siho. Ḽifhasi ḽi ḓo ḓala nga vhana vhawe, vhane vha ḓo takalela u ḽi ṱhogomela na u ḓiphina nga vhunzhi ha zwithu zwaḽo zwi tshilaho. U nga ri ri nga bvela phanḓa ri tshi dzhiela nṱha nḓila ya Yehova ya lufuno ya u fhelisa swina, ḽine ḽa vha lufu!
^ par. 9 Musi Insight on the Scriptures i tshi amba nga ha vhuḓidini ha vhorasaintsi ha u ṱalusa tshiitisi tsha vhulala na lufu, i ri: “Vha nyadza mbuno ya uri Musiki nga dzawe ndi ene we a haṱulela vhathu vha u thoma lufu, yeneyo khaṱulo o i ita ya shuma nga nḓila ine muthu a si i pfesese nga vhuḓalo.”—Vol. 2, siaṱ. 247.
“A ro ngo vhuya ra litsha u humbula u shuma haṋu nga u fulufhedzea na u ḓinetisa haṋu nga lufuno.”—1 VHATHES. 1:3.
1. Paulo o ḓipfa hani nga vhe vha shumela Yehova nga nungo dzoṱhe?
MUAPOSTOLA Paulo o humbula vhe vha shuma vhukuma vha tshi itela mafhungo maḓifha. Paulo o ṅwala uri: “A ro ngo vhuya ra litsha u humbula u shuma haṋu nga u fulufhedzea na u ḓinetisa haṋu nga lufuno na u konḓelela zwi tshi itiswa nga fulufhelo ḽine na vha naḽo kha Murena washu Yesu Kristo phanḓa ha Mudzimu washu a re Khotsi.” (1 Vhathes. 1:3) Vhukuma, Yehova u humbula u ḓinetisa ha lufuno ha vhoṱhe vhane vha mu shumela nga u fulufhedzea naho zwiimo zwavho vhutshiloni zwi tshi vha tendela u ita zwinzhi kana zwiṱuku.—Vhaheb. 6:10.
2. Ri ḓo ṱolisisa mini kha ino thero?
2 Vhunzhi ha vhashumeli nga riṋe—vha tshifhingani tsha kale na vha musalauno—vho ḓidzima zwinzhi u itela u shumela Yehova nga vhuḓalo. Kha ri ṱhogomele uri vhaṅwe vho shuma hani ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha. Ri ḓo dovha ra ṱolisisa miṅwe mifuda ya tshumelo ya tshifhinga tsho ḓalaho ya musalauno na u vhona nḓila ine ra nga humbula ngayo vhane ra vha funa vhe vha ḓiṋekedzela u itela u shuma nga nḓila dzo khetheaho.
3, 4. (a) Vhaṅwe vho shuma hani ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha? (b) Ṱhoḓea dzavho dza ṋama dzo swikelelwa hani?
3 Musi Yesu a tshi kha ḓi tou bva u lovhedzwa, o thoma mushumo we wa vha u tshi ḓo swikelela zwipiḓa zwoṱhe zwa shango. (Luka 3:21-23; 4:14, 15, 43) Nga murahu ha lufu lwawe, vhaapostola vhawe vho dzhia vhukando ha u ranga phanḓa mushumo wa u huwelela. (Mish. 5:42; 6:7) Vhaṅwe Vhakriste vha ngaho Filipo, vho shuma sa vhaevangeli na vharumiwa ngei Palestina. (Mish. 8:5, 40; 21:8) Paulo na vhaṅwe vho shuma fhethu hu re kule. (Mish. 13:2-4; 14:26; 2 Vhakor. 1:19) Vhaṅwe—sa tsumbo, Silvano (Silasi), Marko, na Luka—vho shuma sa vhaṅwalululi kana vhaṅwali. (1 Pet. 5:12) Vhahashu vha tshisadzini vha Vhakriste vho vha vha tshi shuma na vhenevho vhahashu vha tshinnani vha fulufhedzeaho. (Mish. 18:26; Vharoma 16:1, 2) Tshenzhelo dzi takadzaho dza vhoṱhe vhe vha thusa kha u bveledza Maṅwalo a Tshikriste a Lugerika dzi ita uri a takadze musi u tshi a vhala, nahone a sumbedza uri Yehova u humbula vhashumeli vhawe nga nḓila yavhuḓi.
4 Vhashumeli vha tshifhingani tsho fhiraho vho tikedzwa hani nga lwa ṋama? Nga zwiṅwe zwifhinga, vho sumbedzwa mafunda na dziṅwe thikhedzo nga Vhakriste ngavho, fhedzi vha sa vha kombetshedzi. (1 Vhakor. 9:11-15) Vhaṅwe vhathu na tshivhidzo vho vha thusa nga u ḓifunela. (Vhalani Mishumo 16:14, 15; Vhafilipi 4:15-18.) Paulo na vhe a vha a tshi tshimbila navho vho vha vha tshi shuma mushumo wa u ḓitshidza nga zwiṅwe zwifhinga u itela u swikelela ṱhoḓea dzavho.
5. Vhaṅwe vhavhingani vho ri mini nga ha vhutshilo havho ha tshumelo ya tshifhinga tsho ḓalaho?
5 Ṋamusi, vhanzhi vha ita vhuḓidini kha masia o fhamba-fhambanaho a tshumelo ya tshifhinga tsho ḓalaho. (Sedzani bogisi “Tshumelo Ya Tshifhinga Tsho Ḓalaho.”) Vha ḓipfa hani nga buḓo ḽavho ḽe vha ḽi khetha? Yeneyo ndi mbudziso ine na nga vha vhudzisa yone, nahone ni ḓo vhuyelwa vhukuma arali na ita nga u ralo. Ṱhogomelani tsumbo i tevhelaho: Muṅwe wahashu we a shuma sa muvulanḓila wa tshifhinga tshoṱhe, muvulanḓila o khetheaho, murumiwa, na u vha muraḓo wa muṱa wa Bethele mashangoni a sili u ri: “Ndi vhona u nga u vha tshumeloni ya tshifhinga tsho ḓalaho ndi khetho ya khwine vhukuma u fhira dzoṱhe dze nda vhuya nda dzi dzhia. Musi ndi na miṅwaha ya 18, zwo vha zwi tshi konḓa u khetha vhukati ha u ya yunivesithi, u shuma mushumo wa u ḓitshidza wa tshifhinga tshoṱhe kana u vula nḓila. Zwe nda zwi tshenzhela zwo ita uri ndi vhone uri Yehova ha hangwi vhuḓidini vhune na vhu ita u itela u mu shumela lwa tshifhinga tsho ḓalaho. Ndi kona u shumisa vhutsila kana vhukoni he Yehova a nṋea hone u fhira nḓila ye nda vha ndi tshi nga vhu shumisa ngayo arali ndo vha ndo tevhela buḓo ḽa shango.” Mufumakadzi wawe o amba uri: “Mushumo muṅwe na muṅwe wo nthusa uri ndi aluwe. Ro vhona tsireledzo ya Yehova na vhulivhisi hawe tshifhinga tshoṱhe nga nḓila ye zwa vha zwi sa ḓo itea ngayo arali ro vha ro bvela phanḓa na vhutshilo he ra vha ro vhu ḓowela. Ndi livhuha Yehova ḓuvha na ḓuvha nge ra vha tshumeloni ya tshifhinga tsho ḓalaho.” Naa ni ṱoḓa uri vhutshilo haṋu vhu vhe nga yeneyo nḓila?
6. Roṱhe ri fanela u vha na fulufhelo ḽifhio nga ha nḓila ine Yehova a ḓipfa ngayo nga ha tshumelo yashu?
6 Vhukuma, vhaṅwe zwiimo zwavho a zwi vha tendeli uri vha vhe tshumeloni ya tshifhinga tsho ḓalaho zwa zwino. Ri nga vha na fulufhelo ḽa uri Yehova u dzhiela nṱha vhuḓidini havho vhu bvaho mbiluni. Humbulani nga ha vhe Paulo a vha vhidza nga madzina kha Filemoni 1-3, u katela vhoṱhe vhe vha vha vhe tshipiḓa tsha tshivhidzo tsha Kolosa. (Vhalani.) Paulo o vha a tshi vha dzhiela nṱha u fana na Yehova. Nga hu fanaho, Khotsi ashu u dzhiela nṱha tshumelo yaṋu. Nga zwenezwo, ni nga tikedza hani vhane zwino vha vha tshumeloni ya tshifhinga tsho ḓalaho?
7, 8. Tshumelo ya vhuvulanḓila i katela mini, nahone vhaṅwe tshivhidzoni vha nga vha thusa hani?
7 U fana na vhaevangeli vha ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha, vhavulanḓila vha fhiseaho vha ṱuṱuwedza zwivhidzo. Vhanzhi vha lwela u swikelela awara dza 70 ṅwedzi muṅwe na muṅwe vhuḓinḓani. Ni nga vha thusa hani?
8 Muṅwe muvulanḓila wa tshisadzini ane a pfi Shari o ri: “Vhavulanḓila vha vhonala vhe na nungo, nga u vha tshumeloni ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Naho zwo ralo, vha ṱoḓa ṱhuṱhuwedzo.” (Vharoma 1:11, 12) Muṅwe wahashu wa tshisadzini we a vula nḓila lwa miṅwaha minzhi o amba zwi tevhelaho nga ha vhavulanḓila vha tshivhidzoni tshawe: “Vha shuma nga maanḓa tshifhinga tshoṱhe. Musi vhaṅwe vha tshi vha ṋamedza goloi dzavho u ya tshumeloni, u vha ramba zwiḽiwani, u vha ṋea tshelede ya petirolo kana u vha thusa nga masheleni, vha a livhuha vhukuma. Zwi vha sumbedza uri ni a vha ṱhogomela vhukuma.”
9, 10. Vhaṅwe vho ita mini u itela u thusa vhavulanḓila tshivhidzoni tshavho?
9 Naa ni nga takalela u thusa vhavulanḓila vhuḓinḓani? Muṅwe muvulanḓila ane a pfi Bobbi o ri: “Ri ṱoḓa thikhedzo yo engedzeaho vhukati ha vhege.” Muṅwe muvulanḓila ngae ane a vha tshivhidzoni tshithihi nae o ri: “U wana vhathu vha u tshimbila navho nga masiari ndi thaidzo khulwane.” Muṅwe wahashu wa tshisadzini ane zwino a shuma ngei Bethele ya Brooklyn o amba zwi tevhelaho nga ha tshumelo yawe ya musi a tshi kha ḓivha muvulanḓila: “Muṅwe wahashu we a vha e na goloi o ri, ‘Tshifhinga tshoṱhe musi hu si na ane na nga tshimbila nae ni mmbudze, ndi ḓo tshimbila na inwi.’ Vhukuma, o ita uri ndi dzule ndi muvulanḓila.” Shari u ri: “Nga murahu ha tsimu, vhavulanḓila vha siho mbinganoni kanzhi vha vha na vhuludu. Ni nga ramba vhahashu vha tshinnani na vha tshisadzini vha siho mbinganoni kha vhurabeli haṋu ha muṱa nga zwiṅwe zwifhinga. U vha katela kha zwiṅwe zwithu zwi vha thusa u dzula vho khwaṱha.”
10 Musi a tshi humbula tshifhinga tsha musi a tshee muvulanḓila na vhaṅwe vhahashu vha tshisadzini vha songo vhingwaho, muṅwe wahashu wa tshisadzini o no fhedzaho miṅwaha ya 50 e tshumeloni ya tshifhinga tsho ḓalaho o ri: “Vhahulwane vhashu vho vha vha tshi dalela vhavulanḓila nga murahu ha miṅwedzi i si gathi. Vho vha vha tshi ri vhudzisa nga ha mutakalo washu, mushumo washu wa u ḓitshidza na nga ha mbilaelo dzashu. Vho vha vha tshi zwi ita zwi tshi bva mbiluni. Vho vha vha tshi dalela hune ra dzula hone u itela u vhona arali ri tshi ṱoḓa thikhedzo.” Zwenezwi zwi nga ni humbudza zwe Paulo a zwi dzhiela nṱha nga ha zwithu zwe a itelwa nga muṅwe munna wa ngei Efesa.—2 Tim. 1:18.
11. U vha muvulanḓila o khetheaho zwi katela mini?
11 Zwiṅwe zwivhidzo zwi na vhavulanḓila vho khetheaho. Vhunzhi ha vhenevho vhahashu vha tshinnani na vha tshisadzini vha lwela u swikelela awara dza 130 ṅwedzi muṅwe na muṅwe vhuḓinḓani ha tsimu. Nga nṱhani ha tshifhinga tshine vha tshi fhedza vhuḓinḓani na nga u thusa nga dziṅwe nḓila, vha na tshifhinga tshiṱuku kana a vha na tshifhinga tsha u ita mushumo wa u ḓitshidza. Ofisi ya davhi i vha ṋea zwiṱuku-ṱuku ṅwedzi muṅwe na muṅwe u itela uri vha kone livhisa ṱhogomelo kha vhuḓinḓa.
12. Vhahulwane na vhaṅwe vha nga thusa hani vhavulanḓila vho khetheaho?
12 Ri nga thusa hani vhavulanḓila vho khetheaho? Muṅwe muhulwane wa ofisi ya davhi ane a anzela u amba na vhunzhi havho u ri: “Vhahulwane vha fanela u amba navho, u ḓivha zwiimo zwavho na u ḓivha nḓila ine vha nga vha tikedza ngayo. Dziṅwe Ṱhanzi dzi humbula uri vhavulanḓila vho khetheaho vha ṱhogomelwa nga vhuḓalo ngauri hu na zwiṱuku-ṱuku zwine vha ṋewa zwone, fhedzi vhahashu vha henefho vha nga vha thusa nga nḓila nnzhi.” U fana na vhavulanḓila vha tshifhinga tshoṱhe, vhavulanḓila vho khetheaho vha takalela u shuma na vhaṅwe vhuḓinḓani ha tsimu. Naa ni nga thusa nga yeneyo nḓila?
13, 14. (a) Ri fanela u humbula mini nga ha vhalavhelesi vha dalelaho? (b) Ni vhona u nga ni nga ita mini u itela u tikedza vha re mushumoni wa u dalela?
13 Vhalavhelesi vha dalelaho na vhafumakadzi vhavho kanzhi vha dzhiiwa sa vhathu vho khwaṱhaho nga lwa muya, vhane vha kona u konḓelela. Zwenezwo ndi ngoho, fhedzi na vhone vha ṱoḓa ṱhuṱhuwedzo, vhathu vhane vha ḓo tshimbila navho vhuḓinḓani, na u vha katela kha u ḓimvumvusa. Hu pfi mini arali vha nga lwala vha ya vhuongeloni, khamusi vha tshi ṱoḓa u itwa muaro kana ngalafho? Zwi a vha homolosa musi vhahashu vha tshinnani na vha tshisadzini vha tshivhidzoni tsha havho vha tshi vha tikedza nga zwishaiwa zwavho na u vha na dzangalelo khavho. Ri nga humbula nḓila ye Luka, “ṅanga i funwaho,” ane a vha muṅwali wa bugu ya Mishumo, a kwamea ngayo nga Paulo na vhaṅwe vhe a vha a tshi tshimbila navho.—Vhakol. 4:14; Mish. 20:5–21:18.
14 Vhalavhelesi vha dalelaho na vhafumakadzi vhavho vha a ṱoḓa u vha khonani dza tsini nahone zwi nga vha takadza u vha khonani dzo raloho. Muṅwe mulavhelesi wa ḽiisela o ṅwala u ri: “Khonani dzanga dzi a zwi ḓivha musi ndi tshi ṱoḓa ṱhuṱhuwedzo. Vha vhudzisa mbudziso dza vhuṱali, nahone zwenezwi zwi nthusa uri ndi kone u amba nga ha mbilaelo dzanga. Nga u tou thetshelesa fhedzi, vha vha thuso khulwane.” Vhalavhelesi vha dalelaho na vhafumakadzi vhavho vha dzhiela nṱha vhukuma dzangalelo ḽine vhahashu vha tshinnani na vha tshisadzini vha ḽi sumbedza.
15, 16. Ndi mushumo ufhio une miraḓo ya Bethele na vhane vha shuma Holoni dza Maguvhangano vha u ita nahone ri nga vha tikedza hani?
15 Shangoni ḽoṱhe, vhane vha shuma Bethele na Holoni dza Maguvhangano vha ita mushumo wa ndeme vhukuma wa u tikedza mushumo wa Muvhuso mashangoni ane a lavheleswa nga ofisi yavho ya davhi. Arali tshivhidzo tsha haṋu kana ḽiisela ḽa haṋu ḽi na miraḓo ya Bethele, ni nga sumbedza hani uri ni a vha humbula?
16 Musi vha tshi tou thoma u swika Bethele, vha nga ṱuvha hayani ngauri vho sia miṱa na khonani dzavho. Vha a takala vhukuma musi miṅwe miraḓo ya Bethele na vhane vha ṱanganela navho tshivhidzoni vha tshi vha khonani dzavho! (Marko 10:29, 30) Mbekanyamushumo yavho i vha tendela uri vha ye miṱanganoni ya tshivhidzo na u shela mulenzhe tshumeloni ya tsimu vhege iṅwe na iṅwe. Naho zwo ralo, nga zwiṅwe zwifhinga miraḓo ya Bethele i vha na mishumo yo engedzeaho. Musi tshivhidzo tshi tshi pfesesa zwenezwi na u sumbedza uri tshi dzhiela nṱha miraḓo ya Bethele na mushumo une vha u ita, muṅwe na muṅwe u a vhuyelwa.—Vhalani 1 Vhathesalonika 2:9.
17, 18. Ndi ufhio mushumo une wa itwa nga vhashumeli vha tshifhinga tsho ḓalaho mashangoni a sili?
17 Vhane vha tenda u shuma kha maṅwe mashango vha nga wana uri zwiḽiwa, nyambo, maitele, na zwiimo a zwi fani na zwe vha zwi ḓowela. Ndi ngani vha tshi khetha u sedzana na vhuleme ha dzenedzo tshanduko?
18 Vhaṅwe ndi vharumiwa, vhane zwihuluhulu vha shuma tsimuni ine vhathu vhanzhi vha nga vhuyelwa nga ngudo yo khetheaho ye vha i wana. Ofisi ya davhi i ṋea vharumiwa vhudzulo ho linganelaho na zwiṱuku-ṱuku u itela uri vha kone u renga zwithu zwine vha zwi shaya. Vhaṅwe vhane vha shuma kha maṅwe mashango vho avhelwa u shuma ofisini ya davhi kana u thusa kha u fhaṱa zwifhaṱo zwa davhi, fhethu ha u ṱalutshedzela, Holo dza Maguvhangano kana Holo dza Muvhuso. Vha ṋewa zwiḽiwa, vhulalo na dziṅwe tshumelo. U fana na miraḓo ya Bethele, vha ya miṱanganoni tshifhinga tshoṱhe nahone vha shuma tsimu na tshivhidzo tshe vha avhelwa khatsho, nga zwenezwo vha tou vha phaṱhutshedzo nga nḓila nnzhi.
19. Ndi mini zwine ra fanela u zwi humbula nga ha vhane vha shuma kha maṅwe mashango?
19 Ni nga dzula hani ni tshi humbula vhashumeli vha tshifhinga tsho ḓalaho? Humbulani uri vha nga vha vha songo ḓowela zwiḽiwa zwa kha shango ḽine vha vha khaḽo zwino—zwihuluhulu arali vha tshi kha ḓi tou bva u swika. Zwenezwi ni songo zwi hangwa musi ni tshi vha ramba zwiḽiwani; ni nga thoma nga u vha vhudzisa uri ndi zwifhio zwiḽiwa zwine vha takalela u zwi ḽa kana u zwi lingedza. Ni songo vha fhelela mbilu musi vha tshi guda luambo lune lwa ambiwa henefho na maitele a hone. Zwi nga vha dzhiela tshifhinga uri vha pfesese zwoṱhe zwine na zwi amba, fhedzi ni nga vha thusa nga vhuthu musi zwi tshi ḓa kha kubulele kwa maipfi. Vha ṱoḓa u guda!
20. Ndi ifhio nḓila yavhuḓi ine ra nga humbula ngayo vha re tshumeloni ya tshifhinga tsho ḓalaho na vhabebi vhavho?
20 Vhashumeli vha tshifhinga tsho ḓalaho vha a aluwa samusi na vhabebi vhavho vha tshi khou ḓi aluwa. Arali vhabebi vhavho vhe Dziṱhanzi, kanzhi lutamo lwavho ndi lwa uri vhana vhavho vha bvele phanḓa kha mishumo yavho. (3 Yoh. 4) Vhukuma, vhashumeli vha tshifhinga tsho ḓalaho vha ḓo ita zwoṱhe zwine vha nga kona arali vhabebi vhavho vha tshi ṱoḓa u ṱhogomelwa nahone vha ḓo vha thusa nga hune zwa nga konadzea ngaho. Naho zwo ralo, vhane vha vha hayani vha nga thusa vhane vha vha tshumeloni ya tshifhinga tsho ḓalaho nga u vha ṱhogomelela vhabebi vhavho vha re vhalala arali vha tshi ṱoḓa thuso. Ni songo hangwa uri vhashumeli vha tshifhinga tsho ḓalaho vha na vhuḓifhinduleli ha u ita mushumo wa ndeme u fhira yoṱhe ye ya vhuya ya itwa shangoni. (Mat. 28:19, 20) Naa inwi kana tshivhidzo tsha vhoiwe tshi nga thusa vhabebi vhane vha vha na vhana vha re tshumeloni ya tshifhinga tsho ḓalaho?
21. Vhaṅwe vhane vha vha tshumeloni ya tshifhinga tsho ḓalaho vha ḓipfa hani nga thuso na khuthadzo zwine vhaṅwe vha vha ṋea zwone?
21 Vhane vha dzhenelela tshumelo ya tshifhinga tsho ḓalaho vha ita nga u ralo hu si nga nṱhani ha u ṱoḓa tshelede, fhedzi nga nṱhani ha uri vha ṱoḓa u ṋea Yehova na vhaṅwe vhathu. Vha dzhiela nṱha zwi tshi bva mbiluni thuso iṅwe na iṅwe ine na nga vha ṋea yone. Muṅwe wahashu ane a shuma kha ḽiṅwe shango o amba nḓila ine vhanzhi vha ḓipfa ngayo musi a tshi ri: “Na vhurifhi vhune ha sumbedza u livhuha, zwi sumbedza uri vhaṅwe vha a ni humbula nahone vha a takalela mushumo une na u ita.”
22. Ni ḓipfa hani nga tshumelo ya tshifhinga tsho ḓalaho?
22 U shumela Yehova lwa tshifhinga tsho ḓalaho ndi nḓila i vhuyedzaho vhukuma vhutshiloni. A zwo ngo leluwa, fhedzi zwi a thusa na u fusha. Nahone ndi ndugiselelo yavhuḓi vhukuma kha u vha na dakalo ḽi sa fheli ḽe ḽa lavhelelwa nga vhashumeli vhoṱhe vha Yehova Mudzimu vha fulufhedzeaho nga fhasi ha Muvhuso wawe. U nga ri roṱhe ri nga ‘humbula u shuma nga u fulufhedzea na u ḓinetisa nga lufuno,’ ha vhane vha vha tshumeloni ya tshifhinga tsho ḓalaho.—1 Vhathes. 1:3.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32
^ ***sn Luimbo 28 Luimbo Luswa***
Luimbo 28
Luimbo Luswa
(Psalme ya 98)
1. Kha ri imbele Mudzimu luimbo luswa.
Bulani mishumo Yawe mihulwane.
Khoḓani tshanḓa Tshawe tshihulu tsha gundo.
Dzikhaṱulo dzawe Dzoṱhe dzo lulama.
(Khorasi)
2. Fhululedzani, Ni huwelele Yehova!
Nga ri mu hulise; Ngosha i takadze.
Dzhenelelani Khuwa, ni kumele Khosi.
Kha hu pfale thendo, Nga mbila na ṋanga.
(Khorasi)
3. Lwanzhe na zwoṱhe Zwi re khalwo zwi bvumele.
Na zwivhumbwa zwoṱhe Zwi imbele nṱha.
Shango ḽi khane, Milambo nga i phuphuthe.
Dzithavha, magovha, Na zwone zwi imbe.
(KHORASI)
Imbani!
Luimbo ndi luswa!
Imbani!
Yehova ndi Khosi.
(Sedzani na Ps. 96:1; 149:1; Yes. 42:10.)
^ ***sn Luimbo 107 Iḓani Thavhani ya Yehova***
Luimbo 107
Iḓani Thavhani ya Yehova
(Yesaya 2:2-4)
1. Takusani maṱo,
Ṱaḓulu ha mivhundu.
Thavha ya Yehova i
Fhira thavha dzoṱhe.
Vhathu vha bva kule
Na mashangoni oṱhe
Vha ḓa ha Yehova,
Uri vha mu khoḓevho.
Zwino ndi tshifhinga
Lushaka luṱuku lu hule,
Musi ri tshi anda
Ri vhona phaṱhutshedzo dzawe.
Vha zwigidigidi
Vha ḓa ha WaṰaḓulu
Nga u fulufhedzea
Vha tshi mu tikedza.
2. Yesu o laedza
Uri ri hashe fhungo.
Uri Kristo ua vhusa
E ngei ṱaḓulu.
Zwino kha ri khethe
Muvhuso wa ṱaḓulu.
Yehova a dededze
Vhavhuya nga fhungo.
Zwi takadza hani,
U vhona nyengedzeo khulu!
Kha ri thuse vhaṅwe
Na vhone vha ḓivhe Yehova.
Nga ri huwelele
Uri vhoṱhe vha zwi pfe
‘Nga ri gonyeha ri ye
Nḓuni ya Yehova.’
(Sedzani na Ps. 43:3; 99:9; Yes. 60:22; Mish. 16:5.)
^ ***sn Luimbo 135 U Konḓelela u Swika Vhufheloni***
Luimbo 135
U Konḓelela u Swika Vhufheloni
(Mateo 24:13)
1. Zwe Yehova a ri funza
Zwi a ri khwaṱhisa.
Zwe a zwi fulufhedzisa
U ḓo zwi khunyeledza.
Farelelani lutendo,
No lindela vhufhelo.
Ni songo tenda u wiswa;
Ni khwaṱha nga milingo.
2. Funani Yehova Khotsi,
Ni songo mu litsha.
Naho na lingwa zwihulu,
Na pfiswa na vhuṱungu.
Naho milingo ya anda,
Ni si ofhe na huma.
Yehova dzhavhelo ḽashu,
U ḓo dzula e tsini.
3. Vhane vha ḓo konḓelela
Ndi vhane vha tshidzwa.
Madzina avho a ṅwalwa
Buguni ya vhutshilo.
Konḓelelani ni khwaṱhe;
Ni kone u ḓo tshidzwa.
Yehova u ḓo ni tonda;
Nga dakalo ḽihulu.
(Sedzani na Vha-Heb. 6:19; Yak. 1:4; 2 Pet. 3:12; Ndzumb. 2:4.)
^ ***sn Luimbo 133 Ṱoḓani u Tshidzwa nga Mudzimu***
Luimbo 133
Ṱoḓani u Tshidzwa nga Mudzimu
(Tsefanya 2:3)
1. Tshaka dzo rambana,
U lwa na Kristo Yesu.
Tshifhinga tshe dza tendelwa
Nga Mudzimu tsho fhela.
Zwino hu ḓo dzhena
Muvhuso wa Mudzimu.
Kristo u ḓo pwasha maswina,
Ane a mu hanedza.
(Khorasi)
2. Zwino ndi tshifhinga,
Tsha u pfa mulaedza.
Vhathu kha vha ḓinangele
U pfa kana u sa pfa.
Naho ra nga lingwa,
Ri songo vhilaela.
Yehova u funa vhavhuya;
U ri pfa ri tshi lila.
(KHORASI)
Ṱoḓani Yehova noṱhe,
Ee ni fulufhele Ene.
Ṱoḓan’ u luga
Hawe ni ime
Na vhuvhusahoṱhe hawe.
Ni vhone a tshi ni tshidza
Nga tshanḓa tshawe.
(Sedzani na 1 Sam. 2:9; Ps. 2:2, 3, 9; Mir. 2:8; Mat. 6:33.)
^ ***sn Luimbo 88 Vhana Ndi Tshifhiwa Tshi Bvaho ha Mudzimu***
Luimbo 88
Vhana Ndi Tshifhiwa Tshi Bvaho ha Mudzimu
(Psalme ya 127:3-5)
1. Musi munna na musadzi
Vha tshi fhaṱutshedzwa na nga vhana,
Vho fhaṱutshedzwa nga tshifhiwa,
Tshifhiwa tshavhuḓivhuḓi.
Hetshi tshifhiwa tsha vhutshilo;
Tshi bva ha Khotsi Ramaanḓaoṱhe.
Ene Tshisima tsha vhutshilo
U a laya vhabebi vhoṱhe.
(Khorasi)
2. Milayo i kokomedzwe
Kwamani mbilu vha tshee vhaṱuku.
Misi yoṱhe ni vha ḓowedze;
Uri vha luvhe Yehova.
Davhidzanani misi yoṱhe,
Zwivhuya zwa u luvha Yehova.
Vha mu fune vha mu shumele,
Vha wane vhutshilo ngangoho.
(KHORASI)
Vhana ndi tshifhiwa tshikhethwa;
No ṋewa dzanga ḽihulu.
Vha funeni ni ḓi vha tonda;
Vha funzeni zwa Yehova.
(Sedzani na Doit. 6:6, 7; Vha-Ef. 6:4; 1 Tim. 4:16.)
^ ***sn Luimbo 24 Dzulani No Sedza Malamba!***
Luimbo 24
Dzulani No Sedza Malamba!
(2 Vha-Korinta 4:18)
1. Mabofu a tshi vho vhona
Vho dzingaho vha tshi vho pfa,
Ḽo omaho ḽo shanduka
Ḽa bva ṱhavhela dza maḓi,
Zwihole zwi tshi pembela,
Vhathu vha sa tsha fa hafhu,
Zwenezwo ni ḓo zwi vhona,
Ni tshi lindela malamba.
2. Zwimuma zwa fhululedza,
Vhalala vha tshi vha vhaswa,
Musi ḽifhasi ḽo nona
Ḽi tshi mela zwi fushaho,
Vhana vha tshi imbelela,
Mulalo wo ḓala hoṱhe,
Ni ḓo vhona vho vuswaho,
Ni tshi lindela malamba.
3. Musi ngwana i tshi fula
Fhethu huthihi na ndau,
Zwi ḓo khadwa nga mutuka,
Huno zwa mu thetshelesa.
Musi zwililo zwi siho,
Nyofho, vhuṱungu zwo fhira,
Ni ḓo vhona zwi tshi phethwa,
Ni tshi lindela malamba.
(Sedzani na Yes. 11:6-9; 35:5-7; Yoh. 11:24.)
^ ***sn Luimbo 111 U Ḓo Vhidzelela***
Luimbo 111
U Ḓo Vhidzelela
(Yobo 14:13-15)
1. Vhutshilo a vhu lengi u ṱuwa,
Vhu tou fana na khuli.
Vhuvha hashu na hone ha ṱuwa,
Ha salaha zwililo.
Muthu a lovha, a nga tshila naa?
Hone Mudzimu u ri:
(Khorasi)
2. Naho ṱhama dza Mudzimu dza fa
A dzi nga ḓo hangwiwa.
Vhoṱhe vha re khumbuloni yawe,
Vha ḓo vuwa vhafuni.
Ri ḓo vhona vhutshilo ha ngoho:
Paradiso ya tshoṱhe.
(KHORASI)
Ene u ḓo vhidzelela;
Vhafu vha mu aravha.
U ḓo vha o no ṱuvha
Tsiko ya tshanḓa tshawe.
Ri tende, ri si kanuke,
Ri nga vuwa vhafuni.
Ra ḓo tshila lwa tshoṱhe,
Sa zwivhumbiwa zwawe.
(Sedzani Yoh. 6:40; 11:11, 43; Yak. 4:14.)
^ ***sn Luimbo 109 Rendani Tanzhe ḽa Yehova!***
Luimbo 109
Rendani Tanzhe ḽa Yehova!
(Vha-Heberu 1:6)
1. Kha ri rende Tanzhe,
Muḓodzwa wa Yehova.
U vhusa nga zwivhuya.
U ḓisa phaṱhutshedzo.
O ṱamiwa vhugala
U funa Yehova,
U imela Yehova,
Na vhuvhusahoṱhe.
(Khorasi)
2. Kha ri rende Tanzhe,
Ene we a ri fela.
We a ri rengulula;
Kha tshivhi na kha lufu.
O lindela vhuṱambo,
Na muselwa wawe.
He yi mbingano khulu
i tika Muvhuso.
(KHORASI)
Kha ri rende Tanzhe!
Muḓodzwa wa Yehova.
U vhusa e Tsioni,
Vhuhosi ho no thoma!
(Sedzani na Ps. 2:6; 45:3, 4; Ndzumb. 19:8.)
^ ***sn Luimbo 95 “Thetshelani Ni Vhone Vhuthu ha Yehova”***
Luimbo 95
“Thetshelani Ni Vhone Vhuthu ha Yehova”
(Psalme ya 34:8)
1. Nga mbilu dzo takalaho;
Ri funa u shumela Yah.
Ri ṅala zwinzhi ri tshi itela
U thusa vhanzhi vha tshidzwe.
(Khorasi)
2. Vha re tshumeloni tshoṱhe,
Phaṱhutshedzo ndi khulwane.
Vha ḓitika nga Mudzimu wavho,
Vha a fushea kha zwoṱhe.
(KHORASI)
Yehova u ri: ‘Thetshelani—
Ni vhone vhuthu hanga.’
U ḓikumedza kha Mudzimu,
Zwi ḓisa phaṱhutshedzo.
(Sedzani na Marko 14:8; Luka 21:2; 1 Tim. 1:12; 6:6.)
^ ***sn Luimbo 100 Ri Mmbi ya Yehova!***
Luimbo 100
Ri Mmbi ya Yehova!
(Yoele 2:7)
1. Ri mmbi ya Yehova,
Ro vhofhololwa,
Ri ḓivhadza Muvhuso,
Wa Kristo Murena.
Ri a fulufhedzea,
Nga u zwi funa,
Ro ḓiimisela
Ri si na nyofho.
(Khorasi)
2. Sa mmbi ya Yehova,
Ri ṱoḓa nngu,
Dzo xelaho swiswini,
Dzine dza khou lila.
Riṋe ri a dzi kanzwa
Nga u ya khadzo;
Ri a dzi rambela,
Miṱanganoni.
(Khorasi)
3. Ndi mmbi ya Yehova
I pfaho Kristo,
Muṅwe na muṅwe wayo,
O dzula o shoma.
Hone ri vhe vhaṱali,
Ri sa solei.
Ri imele ngoho,
Naho zwa vhifha.
(KHORASI)
Ri mmbi ya Yehova
Ri huwelela,
Nga vhuthihi ri ri,
‘Muvhuso wo ḓa.’
(Sedzani na Vha-Fil. 1:7; Vha-Ef. 6:11, 14; Fil. 2.)
^ (Hesek. 1:1-28) Now it came about in the thirtieth year, in the fourth month, on the fifth day of the month, while I was in the midst of the exiled people by the river Che′bar, that the heavens were opened and I began to see visions of God. 2 On the fifth day of the month, that is, in the fifth year of the exile of King Je·hoi′a·chin, 3 the word of Jehovah occurred specifically to Ezekiel the son of Bu′zi the priest in the land of the Chal·de′ans by the river Che′bar, and upon him in that place the hand of Jehovah came to be. 4 And I began to see, and, look! there was a tempestuous wind coming from the north, a great cloud mass and quivering fire, and it had a brightness all around, and out of the midst of it there was something like the look of electrum, out of the midst of the fire. 5 And out of the midst of it there was the likeness of four living creatures, and this was how they looked: they had the likeness of earthling man. 6 And each one had four faces, and each one of them four wings. 7 And their feet were straight feet, and the sole of their feet was like the sole of the foot of a calf; and they were gleaming as with the glow of burnished copper. 8 And there were the hands of a man under their wings on their four sides, and the four of them had their faces and their wings. 9 Their wings were joining one to the other. They would not turn when they went; they would go each one straight forward. 10 And as for the likeness of their faces, the four of them had a man’s face with a lion’s face to the right, and the four of them had a bull’s face on the left; the four of them also had an eagle’s face. 11 That is the way their faces were. And their wings were spreading out upward. Each one had two joining to each other, and two were covering their bodies. 12 And they would go each one straight forward. To wherever the spirit would incline to go, they would go. They would not turn as they went. 13 And as for the likeness of the living creatures, their appearance was like burning coals of fire. Something like the appearance of torches was moving back and forth between the living creatures, and the fire was bright, and out of the fire there was lightning going forth. 14 And on the part of the living creatures there was a going forth and a returning as with the appearance of the lightning. 15 As I kept seeing the living creatures, why, look! there was one wheel on the earth beside the living creatures, by the four faces of each. 16 As for the appearance of the wheels and their structure, it was like the glow of chrys′o·lite; and the four of them had one likeness. And their appearance and their structure were just as when a wheel proved to be in the midst of a wheel. 17 When they went they would go on their four respective sides. They would not turn another way when they went. 18 And as for their rims, they had such height that they caused fearfulness; and their rims were full of eyes all around the four of them. 19 And when the living creatures went, the wheels would go beside them, and when the living creatures were lifted up from the earth, the wheels would be lifted up. 20 Wherever the spirit inclined to go, they would go, the spirit inclining to go there; and the wheels themselves would be lifted up close alongside them, for the spirit of the living creature was in the wheels. 21 When they went, these would go; and when they stood still, these would stand still; and when they were lifted up from the earth, the wheels would be lifted up close alongside them, for the spirit of the living creature was in the wheels. 22 And over the heads of the living creatures there was the likeness of an expanse like the sparkle of awesome ice, stretched out over their heads up above. 23 And under the expanse their wings were straight, one to the other. Each one had two wings covering on this side and each one had two covering on that side their bodies. 24 And I got to hear the sound of their wings, a sound like that of vast waters, like the sound of the Almighty One, when they went, the sound of a tumult, like the sound of an encampment. When they stood still, they would let their wings down. 25 And there came to be a voice above the expanse that was over their head. (When they stood still, they would let their wings down.) 26 And above the expanse that was over their head there was something in appearance like sapphire stone, the likeness of a throne. And upon the likeness of the throne there was a likeness of someone in appearance like an earthling man upon it, up above. 27 And I got to see something like the glow of electrum, like the appearance of fire all around inside thereof, from the appearance of his hips and upward; and from the appearance of his hips and downward I saw something like the appearance of fire, and he had a brightness all around. 28 There was something like the appearance of the bow that occurs in a cloud mass on the day of a pouring rain. That is how the appearance was of the brightness round about. It was the appearance of the likeness of the glory of Jehovah. When I got to see it, then I fell upon my face, and I began to hear the voice of one speaking.
^ par. 6 (Mish. 10:9-48) Nga ḓuvha ḽi tevhelaho musi vhe lwendoni lwavho vhe tsini na u swika muḓini, Petro a gonya ṱhangani ya nnḓu hu ṱoḓaho u vha nga tshifhinga tsha vhurathi u itela u rabela. 10 A farwa nga nḓala khulu nahone o vha a tshi ṱoḓa u ḽa. Musi vha tshi kha ḓi lugisela zwiḽiwa, a vhona bono 11 ḽiṱaḓulu ḽo vulea, ha tsela tshithu kha ḽifhasi tshi ngaho labi ḽihulwane ḽo farwa nga khuḓa dzaḽo nṋa; 12 nahone nga ngomu ho vha hu na zwipuka zwa milenzhe miṋa na zwikokovhi zwa mifuda yoṱhe zwa kha ḽifhasi na zwiṋoni zwa ṱaḓulu. 13 Ngauralo, a pfa ipfi ḽi tshi amba nae ḽi tshi ri: “Petro, takuwa u ṱhavhe u ḽe!” 14 Fhedzi Petro a ri: “Na kathihi Murena, ngauri a thi athu vhuya nda ḽa tshithu tshi songo kunaho na tshi re na tshika.” 15 Ha dovha ha pfala ipfi lwa vhuvhili ḽa ri: “Litsha u amba uri zwithu zwo kunakiswaho nga Mudzimu zwi na tshika.” 16 Ha dovha ha pfala ipfi lwa vhuraru, nahone nga u ṱavhanya tshiḽa tshithu tsha dovha tsha gonyiselwa nṱha ṱaḓulu. 17 Musi Petro a tshi kha ḓi vha o mangala uri bono ḽe a ḽi vhona ḽi nga vha ḽi tshi amba mini, vhaḽa vhanna vhe vha vha vho rumiwa nga Koronelio vho vha vho no vhudzisa hune nnḓu ya Simoni ya vha hone nahone vho vha vho no ima henefho khoroni. 18 Ngauralo, vha vhudzisa arali hu na mueni henefho ane a pfi Simoni ane a vhidzwa Petro. 19 Musi Petro a tshi kha ḓi elekanya nga ha bono, muya mukhethwa wa ri: “Hu na vhanna vhararu vhane vha khou u ṱoḓa. 20 Ngauralo, takuwa, u tsele kamarani ya fhasi u ṱuwe navho, u songo timatima na luthihi ngauri ndi nṋe ndo vha rumaho.” 21 Nga zwenezwo, Petro a tsa a ya kha vhenevho vhanna nahone a amba navho a ri: “Muthu ane na khou mu ṱoḓa ndi nṋe. No ḓela mini fhano?” 22 Vha ri: “Koronelio, mulangammbi, munna o lugaho na a ofhaho Mudzimu, ane ha ambiwa zwavhuḓi nga hae nga lushaka lwoṱhe lwa Vhayuda, Mudzimu o ruma muruṅwa mukhethwa, a vhudza Koronelio uri a u rambe nḓuni yawe u itela u pfa zwine wa ḓo amba.” 23 Ngauralo, a ri vha dzhene nḓuni nahone vha vha vhaeni vhawe. Nga matshelo a ṱuwa navho, khathihi na vhaṅwe vhahawe vha bvaho Yope. 24 Nga ḓuvha ḽi tevhelaho a swika Kesarea. Koronelio o vha o vha lavhelela nahone o vha o kuvhanganya mashaka awe na khonani dzawe dza tsini. 25 Musi Petro a tshi swika, Koronelio a mu ṱanganedza, a gwadama a mu losha. 26 Fhedzi Petro a mu takusa, a ri: “Takuwa; na nṋe ndi tou vha muthu zwawe.” 27 Petro a dzhena a tshi khou amba na Koronelio nahone a wana vhathu vhanzhi vho kuvhangana henefho, 28 a amba navho a ri: “Ni a zwi ḓivha uri a zwo ngo tendelwa nga Tshiyuda u konana kana u amba na muthu wa luṅwe lushaka; naho zwo ralo, Mudzimu o ntsumbedza uri a tho ngo fanela u amba uri muṅwe muthu ho ngo kuna kana u na tshika. 29 Ndi ngazwo ndi songo hana musi ndi tshi vhidzwa. Nga zwenezwo, ndi ri no mbidzela’ni?” 30 Koronelio a ri: “Maḓuvha maṋa o fhiraho musi ndi tshi khou vhalela u bva nga tshenetshi tshifhinga ndo vha ndi tshi khou rabela nḓuni yanga nga tshifhinga tsha vhuṱahe, musi hu tshi bvelela munna o ambaraho zwiambaro zwi penyaho a ima phanḓa hanga 31 nahone a ri, ‘Koronelio, thabelo yau yo pfiwa nahone Mudzimu o humbula zwifhiwa zwau zwa khathutshelo zwe wa ṋea vhashai. 32 Ngauralo, ruma vhathu uri vha ye ngei Yope u vhidza Simoni, a vhidzwaho Petro. Onoyo munna ndi mueni nḓuni ya Simoni musuki wa mikumba, a dzulaho tsini na lwanzhe.’ 33 Nga zwenezwo, nga u ṱavhanya nda rumela vhathu uri vha u vhidze, nahone wo ita zwone wa ḓa. Zwino roṱhe ro kuvhangana phanḓa ha Mudzimu u itela u pfa zwoṱhe zwe wa laedzwa nga Yehova uri u zwi ambe.” 34 Musi Petro a tshi pfa zwenezwo a ri: “Zwino ndi a zwi pfesesa ngangoho uri Mudzimu ha ṱaluli, 35 fhedzi kha tshaka dzoṱhe muthu ane a mu ofha nahone a ita zwo lugaho u a mu ṱanganedza. 36 O rumela Vhaisiraele mulaedza nga u vha ḓivhadza mafhungo maḓifha a mulalo a tshi shumisa Yesu Kristo: Onoyu ndi Murena wa vhoṱhe. 37 Ni a ḓivha mafhungo e a ambiwa kha ḽoṱhe ḽa Yudea, u thoma Galilea nga murahu ha ndovhedzo ye ya vha i tshi khou huwelelwa nga Yohane, 38 nga ha Yesu we a vha a tshi bva Nazareta. Mudzimu o mu ḓodza nga muya mukhethwa nahone a mu ṋea maanḓa, a tshimbila a tshi ita zwivhuya shangoni ḽoṱhe na u fhodza vhoṱhe vho tsikeledzwaho nga Diabolo; ngauri Mudzimu o vha e nae. 39 Zwino ri ṱhanzi dza zwoṱhe zwe a zwi ita shangoni ḽa Vhayuda na ngei Yerusalema; fhedzi vho mu vhulaha nga u mu ombela kha danda. 40 Mudzimu o mu vusa nga ḓuvha ḽa vhuraru nahone a si tende a tshi vhonwa 41 nga vhathu vhoṱhe, fhedzi nga ṱhanzi dze dza dzula dzo nangiwa nga Mudzimu, nga riṋe ro ḽaho na u nwa nae musi o no vuswa vhafuni. 42 Zwiṅwe hafhu, o ri laedza uri ri huwelele kha vhathu nahone ri ṱanziele nga vhuḓalo uri onoyo ndi we a rumiwa nga Mudzimu uri a vhe muhaṱuli wa vha tshilaho na vho faho. 43 Vhaporofita vhoṱhe vho ṱanziela nga hae, vha ri muṅwe na muṅwe ane a vha na lutendo khae u ḓo hangwelwa zwivhi dzinani ḽawe.” 44 Musi Petro a tshi kha ḓi amba nga ha eneo mafhungo, vhoṱhe vhe vha vha vho mu thetshelesa vha ṱanganedza muya mukhethwa. 45 Vhatendi vho fumbiswaho vhe vha ḓa na Petro vho vha vho mangala, ngauri vhathu vha dziṅwe tshaka vho vha vho shululelwa tshifhiwa tsha fhedzi tsha muya mukhethwa. 46 Ngauri vho vha pfa vha tshi khou amba nga nyambo dzi sili vha tshi khou renda Mudzimu. Nga zwenezwo, Petro a ri: 47 “Naa hu na ane a nga hana musi vhenevha vhathu vhe vha ṱanganedza muya mukhethwa u fana na riṋe vha tshi lovhedzwa?” 48 A amba navho uri vha lovhedzwe dzinani ḽa Yesu Kristo. Vha mu humbela uri a dzule navho maḓuvhanyana.
^ par. 3 (Mish. 14:8-19) Muḓini wa Lisitara ho vha hu na muṅwe munna we a vha a tshi ṱwa o dzula ngauri o vha o holefhala milenzhe. O bebwa o holefhala nahone o vha a sa athu vhuya a tshimbila. 9 Onoyo munna o vha o thetshelesa musi Paulo a tshi khou amba, Paulo a mu lavhelesa nahone a vhona uri u a tenda uri u ḓo fhola, 10 a vhidzelela a ri: “Takuwa u ime nga milenzhe yau.” Ngauralo, onoyo munna a fhufha-fhufha a thoma u tshimbila. 11 Musi vhathu vha tshi vhona zwe Paulo a zwi ita, vha huwelela nga Lulikaonia vha ri: “Midzimu yo ḓiita vhathu nahone ya tsela kha riṋe!” 12 Vha thoma u vhidza Baranaba vha ri ndi Ziasi, fhedzi Paulo vha ri ndi Heremisi, ngauri ndi ene we a vha a tshi khou amba nga maanḓa. 13 Tshifhe wa Ziasi, we thembele yawe ya vha i tsini na muḓi a ḓisa dzimboho na khare dza maluvha henefho khoroni nahone o vha a tshi khou ṱoḓa u ṋekedza zwiṱhavhelo khathihi na gogo. 14 Musi Baranaba na Paulo vha tshi zwi pfa, vha kherukanya zwiambaro zwavho zwa nga nnḓa, vha dzhena vhukati ha gogo vha huwelela, 15 vha ri: “Vhahashu, ni khou zwi itela’ni? Na riṋe ri vhathu vha re na vhushayanungo u fana na inwi. Ri khou ni ḓivhadza mafhungo maḓifha, uri ni ṱutshele hezwi zwithu zwa mahandana ni rembulutshele kha Mudzimu a tshilaho, we a sika ḽiṱaḓulu, ḽifhasi, lwanzhe na zwoṱhe zwi re khazwo. 16 Ndi ene we kha mirafho yo fhiraho a tendela tshaka dzoṱhe dzi tshi ita zwine dza funa, 17 naho a songo litsha u ḓiṱanzielela nga zwivhuya zwine a zwi ita nga u ni nisela mvula i bvaho ṱaḓulu a ni ṋea na zwiliṅwa nga tshifhinga tshazwo a ni ṋea zwiḽiwa nahone a takadza mbilu dzaṋu.” 18 Naho vho amba nga u ralo, a vho ngo kona u dzivhisa gogo uri ḽi vha itele zwiṱhavhelo. 19 Fhedzi ha swika Vhayuda vha bvaho Antiokia na Ikonio vha ṱuṱuwedza gogo, ḽa kanḓa Paulo nga matombo nahone ḽa mu kokodzela nnḓa ha muḓi ḽi tshi vhona u nga o fa.
^ ***w08 10/1 masiaṱ. 18-20 U Davhidzana Na Vhana Vhaṋu Vha Re Miṅwahani Ya Vhufumi***
Khoṋololo Dza Dakalo Ḽa Muṱa
U Davhidzana Na Vhana Vhaṋu Vha Re Miṅwahani Ya Vhufumi
“U amba na murwa wanga zwo vha zwi tshi leluwa vhukuma, fhedzi zwino nga ṅwambo wa uri u na miṅwaha ya 16, zwi a ri konḓela vhukuma nṋe na munna wanga, u ḓivha zwine a khou zwi humbula. U ṱoḓa u vha e eṱhe kamarani yawe nahone ha anzeli u amba na riṋe!”—MIRIAM, MEXICO.
“Hu na tshifhinga tshee vhana vhanga vha vha vha tshi ṱoḓa u pfa tshiṅwe na tshiṅwe tshine nda ṱoḓa u tshi amba. Ṋamusi, sa vhaswa vha re miṅwahani ya vhufumi vha humbula u nga a thi vha pfesesi.”—SCOTT, AUSTRALIA.
ARALI ni mubebi a re na ṅwana a re miṅwahani ya vhufumi, zwi vhonala uri ni a pfesesa zwo bulwaho nga vhabebi vho bulwaho afho nṱha. Khamusi tshifhingani tsho fhiraho zwo vha zwi tshi leluwa u davhidzana na ṅwana waṋu. Fhedzi zwa zwino zwi vho konḓa. Muṅwe mme ane a dzula Italy, ane a pfi Angela o amba u ri: “Musi murwa wanga a tshee muṱuku o vha a tshi anzela u mbudzisa dzimbudziso tshifhinga tshoṱhe. Zwa zwino ndi nṋe ane a fanela u thoma nyambedzano. Arali nda sa amba tshithu, maḓuvha a ḓo ṱanḓulukana hu si na nyambedzano i fhaṱaho.”
U fana na Angela, khamusi no ṱhogomela uri ṅwana waṋu we a vha a tshi ambesa o no shanduka, zwino u vho dzula o ḓifhumutshela. Arali na mu vhudzisa mbudziso, a nga kha ḓi fhindula zwe na mu vhudzisa zwone fhedzi, nga nḓila ine ya sumbedza uri ha ṱoḓi u bvela phanḓa na nyambedzano. Ni nga kha ḓi vhudzisa murwa waṋu u ri: “No ṱwa hani?” A nga fhindula o futa a ri: “Zwavhuḓi.” Ni nga vhudzisa ṅwananyana waṋu u ri: “Ho itea mini tshikoloni ṋamusi?” A nga tshinisa mahaḓa a ri: “A ho ngo itea tshithu.” Arali na lingedza u thoma nyambedzano nga u mu vhudzisa uri “ndi ngani ano maḓuvha ni sa tsha ambesa?” a nga kha ḓi sa ni fhindula na luthihi.
I ngoho, vhaṅwe vhana vha re miṅwahani ya vhufumi zwi a vha lelutshela u amba. Naho zwo ralo, zwine vha zwi amba a si zwine vhabebi vhavho vha ṱoḓa u zwi pfa. Muṅwe mme wa Nigeria ane a pfi Edna u ri: “Musi ndi tshi humbela ṅwananyana wanga uri a ite tshiṅwe tshithu, o vha a tshi anzela u mphindula a ri, ‘Kha vha nditshe.’” Ramón ane a dzula Mexico, na ene o ṱhogomela zwi fanaho nga murwa wawe wa miṅwaha ya 16. U ri: “Ri ṱolou semana ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Tshifhinga tshoṱhe musi ndi tshi mu humbela uri a ite tshiṅwe tshithu, u thoma u ṱoḓa nḓila dza uri ndi ngani a sa nga si kone u tshi ita.”
Vhabebi vha nga fhela mbilu musi vha tshi lingedza u davhidzana na ṅwana a sa thetshelesi ane a vha miṅwahani ya vhufumi. Bivhili i amba uri “maano o kunda nga u litsha u langana.” (Mirero 15:22) Anna ane a vha mubebi a re eṱhe wa ngei Russia o ri: “Musi ndi sa ḓivhi zwine murwa wanga a khou zwi humbula, ndi a dinalea zwihulu lune nda ṱoḓa na u zhamba.” Ndi ngani vhaswa na vhabebi vhavho vha tshi kundelwa u davhidzana nga tshifhinga tshine tsha vha tsha ndeme uri vha davhidzane?
U Ṱalula Zwine zwa Thivhela u Davhidzana Havhuḓi
U davhidzana a si u sokou amba. Yesu o amba uri “mulomo wa muthu u amba zwe mbilu ya ḓala zwone.” (Luka 6:45) Ngauralo nga vhudavhidzano havhuḓi, ri guda kha vhaṅwe na u dzumbulula zwine ra vha zwone. Vhana vha re miṅwahani ya vhufumi vha nga konḓelwa u bula zwine zwa vha mbiluni na mihumbuloni yavho, ngauri musi vha tshi dzhena miṅwahani ya vhuswa, vha nga kha ḓi dzula vho ḓifhumutshela nahone vha vha na ṱhoni, naho hu uri u thomani vho vha vha tshi amba vha sa fhedzi. Vhaḓivhi vha amba uri nga lwa nzulele vhana vha re miṅwahani ya vhufumi vha vhona u nga muthu muṅwe na muṅwe o sedza zwine vha khou zwi ita na u thetshelesa zwine vha khou zwi amba, zwa tou nga vha luvhanḓeni hune vha khou vhonetshelwa nga luvhone lu re na tshedza tshihulwane. Nṱhani ha u vhonetshelwa nga lwonolwo luvhone nga lwa pfanyisedzo, vhana vha re miṅwahani ya vhufumi vha thoma u ḓidzulela vhe vhoṱhe u itela uri vhabebi vha sa vhone zwine vha khou zwi ita.
Lutamo lwa vhuḓilangi ndi tshiṅwe tshine tsha nga thivhela vhudavhidzano vhukati ha vhana vha re miṅwahani ya vhufumi na vhabebi vhavho. A hu na zwine na nga zwi ita u itela u zwi thivhela—ṅwana waṋu u khou aluwa nahone u ḓo ṱuwa hayani. Fhedzi zwenezwi a zwi ambi uri ṅwana waṋu ane a vha miṅwahani ya vhufumi o no lugela u dzula e eṱhe. Nṱhani ha zwenezwo, u ni ṱoḓa u fhira naho hu lini. Fhedzi mafhungo a u ṱoḓa u ḓilanga a thoma musi a sa athu vha mualuwa. Musi vha tshi khou ḓi aluwa, vhunzhi ha vhana vha re miṅwahani ya vhufumi vha ṱoḓa u ḓiitela phetho vha sa athu vhudza vhaṅwe zwine zwa vha mihumbuloni yavho.
Mubebi a re eṱhe ane a pfi Jessica ane a dzula kha ḽa Mexico o ṱhogomela uri vhana vha re miṅwahani ya vhufumi vha nga si dzumbele tshithu thangana dzavho dza murole. O ri: “Musi ṅwananyana wanga a tshee muṱuku o vha a tshi ḓa kha nṋe tshifhinga tshoṱhe a mmbudza vhuleme hawe. Zwino u gidimela kha khonani dzawe.” Arali ṅwana waṋu a re miṅwahani ya vhufumi a tshi khou ita zwenezwo, ni songo phetha nga ḽa uri ha tsha ṱoḓa thuso yaṋu. Nṱhani ha zwenezwo, tsenguluso dzi sumbedza uri vhana vha re miṅwahani ya vhufumi vha dzhiela nṱha nyeletshedzo ya vhabebi vhavho u fhirisa ya khonani dzavho, naho vha nga si zwi ambe. Naho zwo ralo, ni nga ita mini uri vhudavhidzano vhu ḓi dzula vhu hone vhukati haṋu na ṅwana waṋu?
Khoṋololo dza u Bvelela—U Fhelisa Zwithivheli
Edzani u humbula ni tshi khou reila badani khulwane ye ya tou tswi. Kha dzenedzo khilomithara nnzhi, no tou khonisa zwiṱuku tshidiraivelo tshaṋu. Nga zwenezwo, yeneyo bada ya mbo ḓi khona ṱavhanya. U itela uri goloi yaṋu i sa bve badani, ni kombetshedzea u khonisa tshidiraivelo tshaṋu. Zwo tou ralo musi ṅwana waṋu a tshi dzhena miṅwahani ya vhufumi. Khamusi no fhedza miṅwaha minzhi ni tshi davhidzana zwavhuḓi na ṅwana waṋu. Fhedzi zwino vhutshilo ha ṅwana waṋu ho shanduka zwihulu nahone ni fanela u tendelana naho nga u shandula nḓila ye na vha ni tshi davhidzana ngayo nae. Ḓivhudziseni mbudziso dzi tevhelaho.
▪ ‘Musi murwa wanga kana ṅwananyana wanga a tshi ṱoḓa u amba, naa ndi a ḓiimisela u davhidzana nae?’ Bivhili i ri: “Fhungo ḽe ḽa bulwa nga tshifhinga tshaḽo ḽi nga mbumbwa dza musuku dzi ndiloni ya tsimbi-tseṱha.” (Mirero 25:11) Samusi lwonolo luṅwalo lwo zwi bvisela khagala, kanzhi u amba nga tshifhinga tsho teaho zwi a vhuyedza. Sa tsumbo: Mulimi a nga si kone u ṱavhanyisedza kana u lengisa tshifhinga tsha khaṋo. U fanela u ita zwoṱhe zwine a nga kona uri a kaṋe musi tshifhinga tshi tshi swika. Ṅwana waṋu a re miṅwahani ya vhufumi a nga kha ḓi vha e na tshifhinga tshine ngatsho a pfa o ḓiimisela u amba na inwi u fhira naho hu lini. Shumisani tshenetsho tshibuli. Frances, ane a vha mubebi a re eṱhe wa ngei Australia u ri: “Kanzhi ṅwananyana wanga o vha a tshi ḓa kamarani yanga nga madekwana, nga zwiṅwe zwifhinga ro vha ri tshi amba lu ṱoḓaho u vha awara. A thi muthu ane a takalela u dzedza, nga zwenezwo zwo vha zwi sa leluwi, fhedzi eneo maḓuvha e ra a fhedza ri tshi khou dzedza, ro amba nga ha zwithu zwoṱhe.”
LINGEDZANI HEZWI: Arali ṅwana waṋu a re miṅwahani ya vhufumi a sa ṱoḓi u amba, itani tshiṅwe tshithu ni vhavhili—ni nga kha ḓi bva na rwiwa nga muya, na tshimbila nae nga goloi, na tamba mitambo, kana na ita miṅwe mishumo ya muṱani. Kanzhi u ita yeneyi mishumo i songo dzudzanywaho zwi thusa vhana vha re miṅwahani ya vhufumi uri vha ambe nḓila ine vha ḓipfa ngayo.
▪ ‘Naa ndi a lingedza u pfesesa nḓila ine a ḓipfa ngayo musi a tshi amba?’ Yobo 12:11 i ri: “Naa a si nḓevhe ine ya ṱalukanya fhungo; na a si haṋwani hune zwiḽiwa zwa ḓifha.” Zwino u fhira naho hu lini, ni khou fanela u “ṱalukanya” zwine murwa waṋu kana ṅwananyana waṋu a khou zwi amba. Vhana vha re miṅwahani ya vhufumi vha anzela u amba zwa vho tou nga zwine vha khou zwi amba ndi ngoho tshifhinga tshoṱhe. Sa tsumbo, murwa waṋu kana ṅwananyana waṋu a nga kha ḓi ri, “Vha dzulela u mpfara sa ṅwana!” kana “A vha vhuyi vha nthetshelesa na luthihi!” Nṱhani ha u mu hamba nge a shumisa maipfi “dzulela” na “vhuyi,” ṱhogomelani uri khamusi ṅwana waṋu ha khou amba uri zwo tou ralo ngangoho. Sa tsumbo, musi a tshi ri “Vha dzulela u mpfara sa ṅwana” a nga kha ḓi vha a tshi khou amba uri: “Ndi vhona u nga a vha mpfulufheli,” nahone musi a tshi ri “A vha vhuyi vha nthetshelesa na luthihi” a nga kha ḓi vha a tshi khou amba uri “Ndi khou ṱoḓa u vha vhudza nḓila ine nda ḓipfa ngayo.” Lingedzani u pfesesa nḓila ine a ḓipfa ngayo musi a tshi amba.
LINGEDZANI HEZWI: Musi ṅwana waṋu a re miṅwahani ya vhufumi a tshi ni ṱhavha nga maipfi, ni nga kha ḓi ri: “Ndi khou zwi vhona uri no sinyuwa, fhedzi ndi ṱoḓa u pfa zwi re muhumbuloni waṋu. Mmbudzeni uri ndi ngani ni tshi vhona u nga ndi ni fara sa ṅwana.” Nga zwenezwo, ni thetshelese ni sa mu dzheni haṋwani.
▪ ‘Naa ndi ita uri zwi konḓe u davhidzana na ṅwana’nga a re miṅwahani ya vhufumi nga u mu kombetshedza uri a ambe?’ Bivhili i ri: “Mbeu ya u aṋwa u luga i zwalwa nga vha-ita-mulalo ḽó lala.” (Yakobo 3:18) Nga maipfi na nḓila ine na ḓifara ngayo, ivhani “vha-ita-mulalo” u itela uri ṅwana waṋu a re miṅwahani ya vhufumi a ḓipfe o vhofholowa u amba. Ni fanela u humbula uri ndi inwi ane a fanela u tikedza ṅwana waṋu. Musi ni tshi khou haseledza mafhungo, ni songo amba u fana na muaxennḓe ane a vhudzisa mbudziso u itela uri hu timatimiwe vhuṱanzi vhune muthu a khou vhu ṋea khothe. Muṅwe khotsi ane a dzula Korea, ane a pfi Ahn o ri: “Mubebi o ṱalifhaho ha ambi maipfi a ngaho, ‘Naa ni ḓo aluwa lini?’ kana, “Naa ndi ni vhudze lungana?’ Nga murahu ha u vha vhudza zwenezwo lwo vhalaho, ndo ṱhogomela uri vhatukana vhanga vho vha vha tshi dinwa vhukuma nga nḓila ine nda amba navho ngayo na nga zwine nda vha vhudza zwone.”
LINGEDZANI HEZWI: Arali ṅwana waṋu a re miṅwahani ya vhufumi a sa aravhi mbudziso dzaṋu, lingedzani iṅwe nḓila. Sa tsumbo, nṱhani ha u vhudzisa ṅwana waṋu uri o ṱwa hani, ni nga kha ḓi mu vhudza uri inwi no ṱwa hani nahone ni vhone nḓila ine a ḓo aravha ngayo. Kana u itela u ḓivha zwine zwa vha muhumbuloni wa ṅwana waṋu, vhudzisani mbudziso dzi songo mu livhaho. Mu vhudziseni uri khonani yawe u ḓipfa hani nga ha enea mafhungo. Nga zwenezwo, ni mu vhudzise uri ndi nyeletshedzo ifhio ine a nga i ṋea khonani yawe.
Zwi a konadzea u davhidzana na vhana vha re miṅwahani ya vhufumi. Shandulani nḓila ine na davhidzana ngayo na vhana vhaṋu. Ambani na vhaṅwe vhabebi vhe vha bvelela kha mafhungo enea. (Mirero 11:14) Musi ni tshi khou davhidzana na murwa kana ṅwananyana waṋu, ‘ṱavhanyani u pfa, ni lenge u amba, ni lenge u sinyuwa.’ (Yakobo 1:19) Zwa ndeme vhukuma, ni songo vhuya na litsha u ita vhuḓidini ha u alusa vhana vhaṋu vha re miṅwahani ya vhufumi “nga u vha laya na u vha kwengweledzela zwa Murena.”—Vha-Efesa 6:4.
ḒIVHUDZISENI . . .
▪ Ndi tshanduko dzifhio dze nda dzi ṱhogomela kha ṅwana wanga u bva tshee a dzhena miṅwahani ya vhufumi?
^ ***w09 10/15 masiaṱ. 29-31 Vhurabeli Ha Muṱa—Ndi Ha Ndeme U Itela U Tshidzwa!***
Vhurabeli Ha Muṱa—Ndi Ha Ndeme U Itela U Tshidzwa!
EDZANI u humbula nḓila ine “ḓuvha ḽihulu ḽa Mudzimu, Mu-vhusa-hoṱhe” ḽa ḓo ofhisa ngayo! (Ndzumb. 16:14) A tshi shumisa figara ya muambo i pfalaho vhukuma, muporofita Mixa o ṅwala uri: “Dzithavha . . . dzi a ṋwa; miedzi i a fhandukana sa phula yó ṱangana na mulilo, sa maḓi a tshi tsa muvhundu.” (Mixa 1:4) Hu ḓo vha na mvelelo ifhio i ofhisaho kha vhane vha si shumele Yehova? Ipfi ḽa Mudzimu ḽi ri: “Vho vhulahwaho nga Yehova vha ḓo ḓala hoṱhe vha guma hune shango ḽa guma thungo dzoṱhe; a vha nga Iilelwi, a vha nga hwaliwi, a vha nga swiṱwi; vha ḓo vha muudela wo balanganaho na shango.”—Yer. 25:33.
Malugana na tsevho dzenedzo, vhane vha vha ṱhoho dza miṱa—hune vhanzhi vhavho vha vha vha vhabebi vha re vhoṱhe—zwi ḓo vha zwavhuḓi uri vha ḓivhudzise nga ha vhana vhavho vho no aluwaho vhane vha kona u pfesesa uri, ‘Naa vha ḓo ponyoka Haramagedo?’ Bivhili i a khwaṱhisedza uri vha ḓo ponyoka arali vhe na vhushaka ho khwaṱhaho na Yehova u tendelana na miṅwaha yavho.—Mat. 24:21.
Ndeme Ya U Vha Na Tshifhinga Tsha Vhurabeli Ha Muṱa
Samusi ni mubebi, itani vhungoho ha uri ni khou ita zwoṱhe zwine na nga kona u itela u alusa vhana vhaṋu “nga u vha laya na u vha kwengweledzela zwa Murena.” (Vha-Ef. 6:4) U guda Bivhili na vhana vhaṋu ndi zwa ndeme vhukuma. Ri ṱoḓa vhaswa vhashu vha tshi fana na Vhakriste vha ngei Filipi, vhe Paulo a vha khoḓa nga ṅwambo wa u ḓiimisela havho u thetshelesa Yehova. O ṅwala uri: “Vhafunwa vhanga, vhunga hoṱhe no ḓi vha vha thetshelesaho, ndi ri: Lusani nga nyofho na u tetemela, uri ni tshidzwe. Hu si musi ndí henefho fhedzi, zwinzhisa ni ralo zwino ndí kule na’nwi.”—Vha-Fil. 2:12.
Naa vhana vhaṋu vha a thetshelesa milayo ya Yehova musi ni si navho? Hu pfi mini musi vhe tshikoloni? Ni nga thusa hani vhana vhaṋu uri vha tende uri milayo ya Yehova ndi ya vhuṱali u itela uri vha livhiswe ngayo na musi ni si navho?
Vhurabeli ha muṱa ndi ha ndeme vhukuma kha u khwaṱhisa lutendo lwa ṅwana waṋu uri a thetshelese milayo ya Yehova na musi vhabebi vhe siho. Nga zwenezwo, kha ri haseledze zwithu zwiraru zwa ndeme zwine na fanela u zwi ita uri pfunzo ya Bivhili ya muṱa i bvelele.
Farani Pfunzo Tshifhinga Tshoṱhe
Bivhili i sumbedza uri vharwa vha Mudzimu vha vharuṅwa vha a rambiwa nga zwifhinga zwo livhaho uri vha vhe hune a vha hone. (Yobo 1:6) Itani zwi fanaho na nga vhana vhaṋu. Vheani ḓuvha ḽo livhaho na tshifhinga tsha u fara Vhurabeli ha Muṱa ha nga madekwana nahone ni zwi tevhedze. Zwiṅwe hafhu, ni vhetshele thungo tshiṅwe tshifhinga tsho livhaho u itela zwiimo zwi songo lavhelelwaho.
Musi miṅwedzi i tshi khou ḓi ṱanḓulukana, ni songo tendela u vha na mavhonele a u sa vha na pfunzo ya tshifhinga tshoṱhe. Ni humbule uri vhana vhaṋu ndi vhone vhagudiswa vhaṋu vha Bivhili vha ndeme vhukuma. Nga zwenezwo, Sathane u ḓo ṱoḓa u vha fasha. (1 Pet. 5:8) Arali na sa vha na Vhurabeli honovhu ha Muṱa ha ndeme vhukuma ha nga madekwana ni tshi itela u ṱalela thelevishini kana u ita miṅwe mishumo i si ya ndeme, Sathane u ḓo vha o kunda.—Vha-Ef. 5:15, 16; 6:12; Vha-Fil. 1:10.
Itani Uri Vhu Shume
Vhurabeli ha Muṱa ha nga madekwana a ho ngo fanela u vha ha u sokou guda mafhungo fhedzi. Lwelani u ita uri vhu shume. Nga nḓila-ḓe? Nga zwiṅwe zwifhinga, nangani thero dzine dza kwama zwine ṅwana waṋu a ḓo sedzana nazwo maḓuvhani a ḓaho kana vhege dzi ḓaho. Sa tsumbo, zwi ḓo vha zwavhuḓi arali na nga katela zwifhinga zwa u ḓiḓowedza u itela vhuḓinḓa. Vhaswa vha takalela u ita zwithu zwine vha kona u zwi ita zwavhuḓi. U ḓiḓowedza zwine vha ḓo zwi amba na u humbula nga ha nḓila dzine vha ḓo fhindula ngadzo musi vha tshi hanedzwa, zwi ḓo vha thusa uri vha ḓifulufhele musi vha tshi ṱanganela kha masia o fhamba-fhambanaho a mushumo wa u huwelela nga ha Muvhuso.—2 Tim. 2:15.
Ni nga dovha na vha na zwifhinga zwa u ḓiḓowedza zwine zwa ḓo thusa vhana vhaṋu u sedzana na mutsiko wa thangana ya murole. Khaseledzo ya muṱa i nga thewa kha ndima ya 15 ya bugu ine ya pfi Mbudziso Dzine Vhaswa Vha Dzi Vhudzisa—Phindulo Dzi Shumaho, Volumu 2. Tshati ine ya ri “U kunda Mutsiko wa Thangana Ya Murole” i re kha masiaṱari 132 na 133, i ṋea nyeletshedzo dzine dza nga shumiswa nahone i ṋea ṅwana waṋu zwibuli zwa u ḓiitela nḓila ine a ḓipfa o vhofholowa u fhindula ngayo. Mafhungo a re magumoni a siaṱari 133 a ṱuṱuwedza vhaswa nga uri: “Ḓiḓowedzeni zwine na nga zwi fhindula ni na mubebi kana khonani yo vhibvaho.” Zwi ḓo vha zwavhuḓi uri ni ite uri u ḓiḓowedza ho raloho hu vhe tshipiḓa tsha Vhurabeli ha vhoiwe ha Muṱa ha nga madekwana tshifhinga tshoṱhe.
Vhurabeli ha muṱa vhu ṋea vhabebi tshibuli tsha u ombedzela kha vhana vhavho mbuyelo dza u vha na zwipikwa zwa muya. Kha mafhungo enea bugu ya Vhaswa Vha A Vhudzisa, Volumu 2, i na mafhungo avhuḓi vhukuma kha ndima ya 38, i re na tshiṱoho tshine tsha ri “Ndi Ḓo Ita Mini Nga Vhutshilo Hanga?” Musi ni tshi khou haseledza nga ndima yeneyo, thusani ṅwana waṋu u ṱhogomela uri u livhisa ṱhogomela kha u shumela Yehova ndi yone phetho ya khwine vhukuma. Ṱahulelani uri ṅwana waṋu a vhe na lutamo lwa u vula nḓila, u shuma Bethele, u ya Tshikoloni tsha u Gudisela Vhuḓinḓa, kana u tovhola ḽiṅwe buḓo ḽa tshumelo ya tshifhinga tshoṱhe.
Ṱhogomelani: Ndi zwavhuḓi u humbula uri vhaṅwe vhabebi vhane vha ṱoḓela vhana vhavho zwa khwine, vha ita vhukhakhi ha u livhisa ṱhogomelo nga maanḓa kha zwine vha ṱoḓa vhana vhavho vha tshi vha zwone lune vha litsha u vha khoḓa nga ha zwine vha khou zwi ita zwino. Vhukuma, ndi zwavhuḓi u ṱuṱuwedza vhana vhaṋu u ḓivhetshela zwipikwa zwo raloho zwavhuḓi zwi ngaho tshumelo ya Bethele, na mushumo wa vhurumiwa. Naho zwo ralo, musi ni tshi ita nga u ralo, ni ṱhogomele uri ni si sinyuse ṅwana waṋu nga zwine na zwi lavhelela khae zwine zwa nga mu kula nungo. (Vha-Kol. 3:21) Tshifhinga tshoṱhe ni humbule uri ṅwana waṋu u fanela u funa Yehova zwi tshi bva mbiluni yawe—hu si yaṋu. (Mat. 22:37) Nga zwenezwo, ṱoḓani nḓila dza u khoḓa ṅwana waṋu kha zwine a khou zwi ita zwavhuḓi, nahone ni iledze u livhisa ṱhogomela kha zwine a sa khou zwi ita. Sumbedzani u livhuha zwoṱhe zwe Yehova a zwi ita. Nga zwenezwo, ni tendele ṅwana waṋu a tshi aravha kha vhuthu ha Yehova.
Itani Uri Vhu Takadze
Tshithu tsha vhuraru tsha ndeme tsha u vha na Vhurabeli ha Muṱa ha nga madekwana vhu bvelelaho, ndi u ita uri vhu takadze. Ni nga zwi ita hani zwenezwi? Khamusi nga zwiṅwe zwifhinga ni nga thetshelesa matambwa kana u sedza na u haseledza nga ha vidio dzo itwaho nga Ṱhanzi dza Yehova. Kana ni nga vhala tshipiḓa tsha Bivhili noṱhe, nahone muṅwe na muṅwe muṱani a vha na tshipiḓa tshine a ḓo tshi vhala.
Hu na thero dzi re kha Tshiingamo na Awake!, dzine dza vha mutheo wavhuḓi vhukuma wa khaseledzo ya muṱa. Sa tsumbo, ni nga kha ḓi shumisa thero i re kha siaṱari 31, ḽa magazini muṅwe na muṅwe wa Awake!, i re na tshiṱoho tshine tsha ri “How Would You Answer?” Kha dziṅwe dza khandiso, magazini wa tsimu wa Tshiingamo u na thero ine ya ri “Vhaswa Vhashu”. Thero dzenedzi ndi mutevhe une wa sielisana wa mafhungo o livhiswaho kha vhatukana na vhasidzana vhaṱuku u re na tshiṱoho tshine tsha ri “Gudisani Vhana Vhaṋu”.
Vhabebi vha re na vhana vha re miṅwahani ya vhufumi, vha ḓo vha na dzangalelo nga ho khetheaho kha thero dza “Young People Ask” dzi re kha Awake! na kha bugu ine ya pfi Vhaswa Vha A Vhudzisa, Volumu 2. Musi ni tshi shumisa bugu yeneyo, ni sedze na bogisi ḽine ḽa ri “Ni Humbula Mini?” ḽi re magumoni a ndima iṅwe na iṅwe. Bogisi ḽeneḽo a ḽi sokou vha ḽa u vusulusa fhedzi. Mbudziso dzi re kha bogisi ḽeneḽo dzi nga shumiswa sa dzine dza ḓo livhisa khaseledzo ya muṱa.
Naho zwo ralo, ni ṱhogomele uri ni sa ite uri pfunzo ya muṱa i vhe ya u vhudzisa mbudziso nnzhi-nnzhi. Sa tsumbo, ni songo lingedza u kombetshedza ṅwana waṋu uri a vhalele nṱha zwe a zwi ṅwala kha “Zwine Nda Ḓo Zwi Ita” kana kha zwipiḓa naho zwi zwifhio zwa bugu zwine zwa ṱoḓa uri muswa a ṅwale zwine a zwi humbula. Kha siaṱari 3 ḽa bugu yeneyi, tshiṱoho tshine tsha ri “Ha Vhabebi,” tsho ri: “U itela uri vhana vhaṋu vha ḓipfe vho vhofholowa u ṅwala tshiṅwe na tshiṅwe, ni songo vhala bugu dzavho. Nga murahu vha nga kona u ni vhudza nḓila ine vha ḓipfa ngayo nga ha mafhungo e vha a ṅwala.”
Arali na fara vhurabeli ha muṱa tshifhinga tshoṱhe, na ita uri vhu shume, na uri vhu takadze, Yehova u ḓo fhaṱutshedza vhukuma vhuḓidini haṋu. Tshifhinga tshenetshi tsha muṱa tsho khetheaho tshi ḓo ita uri vhane na vha funa vha dzule vhe na vhushaka ho khwaṱhaho na Yehova.
[Bogisi kha siaṱari 31]
Shumisani Vhutsila
“Musi ri tshi khou guda na vhananyana vhashu vhaṱuku, nṋe na munna wanga ro haseledza nga ha mafhungo a u lugiselela miṱangano ya tshivhidzo nahone ra ita uri vhananyana vhashu vha ole zwifanyiso zwine zwa pfufhifhadza ngudo yashu. Nga zwiṅwe zwifhinga ro vha ri tshi ita misumbedzo ya zwiitea zwa Bivhilini kana ra vha na tshifhinga tsha u ḓiḓowedza zwine ra ḓo zwi amba tshumeloni ya tsimu. Ro vha ri tshi ita uri pfunzo i tendelane na miṅwaha yavho, i takadze, i vhe i fhaṱaho, na ine vha nga ḓiphina ngayo.”—J.M., United States.
“U itela u thusa mutukana wa mugudiswa wanga wa Bivhili uri a pfesese uri zwo vha zwi hani u shumisa mupombo zwifhingani zwa Bivhili, ro gandisa bugu ya Yesaya nahone ra thutha dzindima na dzindimana khayo. Ro nambatedza mabammbiri ayo nahone ra ita mupombo. Mutukana onoyo o lingedza u ita zwe Yesu a zwi ita tshikoloni ngei Nazaretha. Mafhungo a re kha Luka 4:16-21 a amba uri Yesu o “vula bugu [ya Yesaya] a wana” ndimana ye a vha a tshi khou i ṱoḓa. (Yes. 61:1, 2) Naho zwo ralo, mutukana onoyo o lingedza u ita zwi fanaho, o wana zwi tshi konḓa vhukuma u wana Yesaya 61 kha mupombo wonoyo mulapfu u si na ndima na ndimana. Musi o nyanyulea nga vhutsila ha Yesu ha u shumisa mipombo, mutukana onoyo o ri: ‘Yesu o vha o ṱalifha vhukuma!’”—Y.T., Dzhapani.
[Tshifanyiso kha siaṱari 30]
Zwifhinga zwa u ḓiḓowedza zwi nga thusa vhana vhaṋu u sedzana na mutsiko wa thangana ya murole
[Tshifanyiso kha siaṱari 31]
Lwelani u ita uri Vhurabeli ha Muṱa ha nga madekwana vhu takadze
^ par. 13 (Mish. 20:5-21:18) Ha thoma vhone u ṱuwa vha ri lindela Tiroasi; 6 fhedzi ra ṱuwa Filipi nga tshikepe nga murahu ha maḓuvha a zwinkwa zwi si na mbiliso, ra ṱangana navho hu sa athu fhela maḓuvha maṱanu ngei Tiroasi; nahone ra fhedza maḓuvha a sumbe henefho. 7 Nga ḓuvha ḽa u thoma ḽa vhege musi ro kuvhangana u itela u ḽa zwiḽiwa, Paulo a thoma u vha funza, samusi o vha a tshi ḓo ṱuwa nga ḓuvha ḽi tevhelaho; a amba navho ha vhuya ha vha vhukati ha vhusiku. 8 Ngauralo, ho vha hu na maḓenzhe manzhi kamarani ya nṱha ye ra vha ro kuvhangana khayo. 9 Muṅwe muṱhannga we a vha a tshi pfi Oitixo o vha o dzula kha lumeme lwa fasiṱere, a mbo ḓi farwa nga khofhe khulu musi Paulo a tshi khou ḓi amba, a mbo ḓi wela fhasi a tshi bva kha nnḓu ya nṱha ya vhuraru nahone vha tshi ya khae vha wana o fa. 10 Fhedzi Paulo a mbo ḓi tsela fhasi, a swika a shuvhama nṱha hawe nahone a mu kuvhatedza a ri: “Ni songo zhamba, u kha ḓi tshila.” 11 Nga murahu ha zwenezwo, a gonya kamarani ya nṱha a thoma u ḽa. A bvela phanḓa a tshi amba lwa tshifhinga tshilapfu, u swika ḓuvha ḽi tshi tsha, a kona u ṱuwa. 12 Vha mbo ḓi ṱuwa na onoyo muṱhannga a tshi khou tshila nahone vho khuthadzwa zwihulu. 13 Riṋe ra fhirela phanḓa ra ṋamela tshikepe ra livha Aso, he ra vha ro ḓiimisela u ṋamedza Paulo, ngauri musi a tshi fhedza u ri laedza zwenezwo, o vha o ḓiimisela u ya henengei nga milenzhe. 14 Musi a tshi ṱangana na riṋe ngei Aso, ra mu ṋamedza tshikepe ra ya Mitilene; 15 ra alavha u bva henefho nga tsha matshelo ra swika huṅwe fhethu ho livhanaho na Xio, fhedzi nga ḓuvha ḽi tevhelaho ra ya Samo, nahone nga tsha matshelo ra swika Mileto. 16 Ngauri Paulo o vha o ita phetho ya u fhira a songo dzhena Efesa, uri a si fhedze tshifhinga e tshiṱirikini tsha Asia; ngauri o vha a tshi ṱoḓa u ṱavhanya u swika Yerusalema nga ḓuvha ḽa vhuṱambo ha Pentekoste arali zwo vha zwi tshi nga konadzea. 17 Naho zwo ralo, musi e henefho Mileto Paulo a ruma muthu Efesa uri a ye a vhidze vhahulwane vha tshivhidzo. 18 Musi vha tshi swika a amba navho a ri: “Ni a ḓivha zwavhuḓi nḓila ye nda ḓifara ngayo vhukati haṋu u bva nga ḓuvha ḽa u thoma ndi tshi swika tshiṱirikini tsha Asia, 19 ndi tshi shumela Murena nga u ḓiṱukufhadza huhulu na nga zwililo na milingo ye ya nngwela nga nṱhani ha tshimbevha tsha Vhayuda; 20 a tho ngo litsha u ni vhudza zwithu naho zwi zwifhio zwi vhuyedzaho kana u ni funza fhethu ha vhomuthumunzhi na nnḓu nga nnḓu. 21 Fhedzi ndo ṱanziela nga vhuḓalo kha Vhayuda na kha Vhagerika nga ha u rembulutshela ha Mudzimu na u vha na lutendo kha Murena washu Yesu. 22 Samusi ndi tshi khou kombetshedzwa nga muya mukhethwa, ndi khou fara lwendo lwa u ya Yerusalema, naho ndi sa ḓivhi zwithu zwine zwa ḓo itea henengei, 23 tshine nda ḓivha ndi uri muḓini muṅwe na muṅwe muya mukhethwa wo ṱanziela kha nṋe lunzhi-lunzhi uri ndi ḓo valelwa dzhele na u tambudzwa. 24 Naho zwo ralo, a thi dzhii vhutshilo hanga vhu ha ndeme kha nṋe, tenda nda fhedza mushumo wanga na vhuḓinḓa he nda vhu ṋewa nga Murena Yesu, u itela u ṱanziela nga vhuḓalo nga ha mafhungo maḓifha a vhuthu vhuhulu ha Mudzimu. 25 “Zwino ndi a ḓivha uri a hu na na muthihi waṋu we nda huwelela khae nga ha muvhuso wa Mudzimu ane a ḓo dovha a mmbona. 26 Ngauralo, ṋamusi ndo ni vhidzela uri ni vhe na vhuṱanzi ha uri a thi na mulandu wa malofha a vhathu vhoṱhe, 27 ngauri a tho ngo litsha u ni vhudza zwoṱhe zwine Mudzimu a zwi funa. 28 Ni ḓiṱhogomele khathihi na u ṱhogomela sambi ḽoṱhe, ḽe muya mukhethwa wa ni vhea uri ni vhe vhalavhelesi vhaḽo, uri ni lise tshivhidzo tsha Mudzimu, tshe a tshi renga nga malofha a Murwa wawe. 29 Ndi a zwi ḓivha uri musi ndi si tsheeho ni ḓo ḓelwa nga vhanna vha ngaho phele dzi re na vhuhali vhane vha ḓo fara luvhi sambi, 30 vhukati haṋu hu ḓo vha na vhanna vhane vha ḓo shanda ngoho u itela u kunga vhafunziwa uri vha vha tevhele. 31 “Nga zwenezwo, dzulani no fhaṱuwa, nahone ni humbule uri ndo fhedza miṅwaha miraru, ndi sa litshi u ṱuṱuwedza muṅwe na muṅwe waṋu nga zwililo vhusiku na masiari. 32 Zwino ndi ni kumedza kha Mudzimu na kha ipfi ḽa vhuthu hawe vhuhulu, ipfi ḽine ḽa nga ni fhaṱa na u ni ṋea ifa vhukati ha vhoṱhe vho itwaho vhakhethwa. 33 A tho ngo tama tsimbi-tseṱha, musuku, kana zwiambaro zwa muthu. 34 Inwi ni a zwi ḓivha uri ndo shuma nga hezwi zwanḓa u itela u fusha zwishaiwa zwanga na zwa vhe nda vha ndi navho. 35 Ndo ni sumbedza kha zwithu zwoṱhe uri nga u shuma haṋu nga nḓila yeneyo ni fanela u thusa vha si na nungo, nahone ni fanela u humbula maipfi a Murena Yesu, musi a tshi ri, ‘U ṋea zwi ḓisa dakalo ḽihulu u fhira u ṋewa.’” 36 Musi o no fhedza u amba zwenezwo, a gwadama navho vhoṱhe a rabela. 37 Ha vuwa tshililo tshihulu kha vhoṱhe, vha kuvhatedza Paulo nahone vha mu khisa, 38 vho vha vho vhaiswa zwihulu nga zwe a zwi amba musi a tshi ri a vha tsha ḓo dovha vha mu vhona. Vha mu fhelekedza vha mu swikisa tshikepeni.
21 Musi ro no onesana navho ra buḓekanya nga tshikepe ra livha Kosi, nga ḓuvha ḽi tevhelaho ra ya Rodo, nahone u bva henefho ra fhirela Patara. 2 Musi ro no wana tshikepe tshine tsha buḓekanya tshi tshi ya Fenikia, ra tshi ṋamela ra ya henengei. 3 Ri tshi vho vhona tshiṱangadzime tsha Kipiro ra tshi pfuka nga thungo ya tsha monde ra wela Siria, ra swika Tiro, ngauri tshikepe tsho vha tshi tshi fanela u tsitsa thundu henefho. 4 Ra ṱoḓa vhafunziwa, ra vha wana nahone ra dzula henefho maḓuvha a sumbe. Fhedzi nge vha vha vho vhudzwa nga muya mukhethwa, vha ḓi dzulela u vhudza Paulo uri a songo ya Yerusalema. 5 Musi tshifhinga tsha uri ri ṱuwe tshi tshi swika, ra ṱuwa, vhathu vhoṱhe u katela na vhafumakadzi na vhana, vha ri fhelekedza vha ri bvisa kha wonoyo muḓi. Ra gwadama henefho khunzi-khunzini ra rabela 6 nahone ra onesana. Ra ṋamela tshikepe, fhedzi vhone vha humela mahayani avho. 7 Ra ṱhaphudza lwendo lwashu lulapfu lwa u bva Tiro ra mbo ḓi swika Ptolemai, ra lumelisana na vhahashu nahone ra dzula navho ḓuvha ḽithihi. 8 Nga ḓuvha ḽi tevhelaho, ra ya Kesarea, ra swika nḓuni ya muevangeli Filipo, we a vha e muṅwe wa vhanna vha sumbe, nahone ra dzula nae. 9 Onoyo munna o vha e na vhananyana vhaṋa vha songo vhingwaho, vhe vha vha vha tshi porofita. 10 Musi ro no dzula maḓuvha o vhalaho henefho, ha ḓa muṅwe muporofita ane a pfi Agabo ane a bva Yudea, 11 a ḓa kha riṋe a dzhia bannda ḽa Paulo a ḓivhofha milenzhe na zwanḓa nahone a ri: “Muya mukhethwa u ri, ‘Muṋe wa ḽeneḽi bannda u ḓo vhofhiwa nga yeneyi nḓila nga Vhayuda ngei Yerusalema nahone vha ḓo mu kumedza zwanḓani zwa vha dzitshaka.’” 12 Musi ri tshi pfa zwenezwo, riṋe na vhathu vha henefho ra thoma u mu humbela uri a songo ya Yerusalema. 13 Paulo a fhindula a ri: “Ni khou lilela-ni ni tshi ita uri ndi khathuwe mbilu? Ndi a ni fulufhedzisa uri ndo ḓiimisela u vhofhiwa na u fa ngei Yerusalema ndi tshi itela dzina ḽa Murena Yesu.” 14 Musi ri tshi vhona a sa tendi zwine ra khou zwi amba, ra tendelana ra ri: “Kha hu itwe zwine Yehova a zwi funa.” 15 Nga murahu ha eneo maḓuvha ra lugiselela lwendo ra thoma u ya Yerusalema. 16 Ra ṱuwa na vhaṅwe vhafunziwa vha bvaho ngei Kesarea, vha ri isa ha Mnasoni wa Kipiro, we a vha e mufunziwa wa kale, ra vha vhaeni nḓuni yawe. 17 Musi ri tshi swika Yerusalema vhahashu vha ri ṱanganedza nga dakalo. 18 Fhedzi nga ḓuvha ḽi tevhelaho ra ṱuwa na Paulo ra ya ha Yakobo; nahone vhahulwane vhoṱhe vho vha vhe hone.