text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vaavanyisi 8:1-35
8 Kutani vavanuna va Efrayimi va ku eka yena: “Xana i nchumu wa muxaka muni lowu u wu endleke eka hina hi ku ka u nga hi viti loko u ya lwa na Midiyani?”+ Va ringete hi matimba ku holova na yena.+2 Eku heteleleni a ku eka vona: “Xana ndzi endle yini loko ndzi pimanisiwa na n’wina?+ Xana leswi khwajiwaka swa Efrayimi+ a swi antswi ku ri ni madiriva lama hlengeletiwaka hi Abi-ezere?+3 Xikwembu xi nyikete tihosana ta Midiyani ku nga Orebe na Zebe+ evokweni ra n’wina, xana mina ndzi endle yini loko ndzi pimanisiwa na n’wina?” Moya wa vona wu vohle hi nkarhi wolowo loko a vula rito leri.+4 Emakumu Gidiyoni a fika eYordani, a wu pela, yena ni vavanuna va 300 lava a va ri na yena, va karhele kambe va ya emahlweni va ti hlongorisa.5 Endzhaku a byela vavanuna va le Sukoti+ a ku: “Ndzi kombela mi va nyika swinkwa swa swirhendzevutana vanhu lava landzelaka mikondzo ya mina,+ hikuva va karhele, mina ndzi hlongorisa Zeba+ na Salmuna,+ tihosi ta Midiyani.”6 Kambe tihosana ta Sukoti ti ku: “Xana swandla swa Zeba na Salmuna se swi le vokweni ra wena lerova vuthu ra wena ri fanele ri nyikiwa xinkwa?”+7 Hiloko Gidiyoni a ku: “Hi yona mhaka leyi loko Yehovha o nyiketa Zeba na Salmuna evokweni ra mina, kunene ndzi ta nyika nyama ya n’wina ntshovelo lowu nga ni mitwa ya le mananga ni swigatlu.”+8 Hiloko a ya emahlweni ni ndlela yakwe ku suka kwalaho a ya ePenuwele,+ kutani a vulavula na vona hi mukhuva lowu fanaka, kambe vavanuna va Penuwele va n’wi hlamula hilaha vavanuna va Sukoti va n’wi hlamuleke hakona.9 Hikwalaho a byela ni vavanuna va Penuwele a ku: “Loko ndzi vuya hi ku rhula, ndzi ta hirimuxa xihondzo lexi.”+10 Sweswi Zeba na Salmuna+ a va ri eKariko, vanhu lava a va ri emixaxeni ya vona va ri na vona, va ri kwalomu ka 15 000, ku ri hinkwavo lava siyiweke enxaxeni hinkwawo wa va le Vuxeni;+ lava se va dlayiweke, a ku ri vavanuna va 120 000 lava a va khoma banga.+11 Kutani Gidiyoni a ya emahlweni hi ndlela ya lava va tshamaka emintsongeni hi tlhelo ra le vuxeni bya Noba na Yogibeha,+ ivi a sungula ku hlasela nxaxa hi nkarhi lowu nxaxa a wu nga rindziwanga.+12 Loko Zeba na Salmuna va baleka, xikan’we-kan’we a va hlongorisa, a khoma tihosi timbirhi ta Midiyani, Zeba na Salmuna;+ kutani a tisa ku chava enxaxeni hinkwawo.13 Gidiyoni n’wana wa Yowasi a sungula ku tlhela enyimpini hi ndlela leyi tlhandlukelaka eHerese.14 Endleleni a khoma jaha ra le Sukoti,+ a ri vutisa.+ Kutani ri n’wi tsalela mavito ya tihosana+ ta Sukoti ni vakulukumba va wona, vavanuna va 77.15 Hiloko a ya eka vavanuna va Sukoti kutani a ku: “Hi loyi Zeba na Salmuna lava mi ndzi tlhontlheke ha vona, mi ku, ‘Xana swandla swa Zeba na Salmuna se swi le vokweni ra wena lerova vavanuna va wena lava karhaleke va fanele va nyikiwa xinkwa?’”+16 Hiloko a teka vakulukumba va muti ni mitwa ya le mananga ni swigatlu, a va hoxa ni vavanuna va le Sukoti, a va nyika dyondzo.+17 A hirimuxa+ xihondzo xa Penuwele,+ a dlaya vavanuna va muti wolowo.18 Kutani a byela Zeba na Salmuna+ a ku: “Xana a ku ri vavanuna va muxaka muni lava mi va dlayeke eTaboro?”+ Vona va ku: “Vona a va fana na n’wina, ha un’we, a va ri ni xivumbeko lexi fanaka ni xa vana va hosi.”19 Hiloko yena a ku: “A va ri vamakwerhu, vana va manana. Leswi Yehovha a ha hanyaka, loko a mi va londzovote va hanya, a ndzi nga ta boheka ku mi dlaya.”+20 Kutani a byela Yetere mativula yakwe a ku: “Suka u yima, u va dlaya.” Kambe jaha a ri ri hlomulanga banga ra rona, hikuva a ri chava, a ra ha ri jaha.+21 Xisweswo Zeba na Salmuna va ku: “Wena suka u yima u hi dlaya, hikuva hilaha wanuna a nga hakona, ni matimba yakwe ma tano.”+ Hikwalaho Gidiyoni a suka a yima a dlaya+ Zeba na Salmuna, a teka swin’wetsin’wetsi swa xivumbeko xa n’weti leswi a swi ri etinhan’wini ta tikamela ta vona.22 Endzhaku vavanuna va Israyele va byela Gidiyoni va ku: “Hi fume,+ wena ni vana va wena ni vatukulu va wena, hikuva u hi ponisile evokweni ra Midiyani.”+23 Kambe Gidiyoni a ku eka vona: “Mina a ndzi nge mi fumi, hambi ku ri n’wana wa mina a nge mi fumi.+ Yehovha hi yena la nga ta mi fuma.”+24 Gidiyoni a ya emahlweni a ku eka vona: “Inge ndzi hundzisela xikombelo eka n’wina: Un’wana ni un’wana wa n’wina a a ndzi nyike xingwavila+ xakwe xa le nhompfini lexi a xi phangeke.” (Phela a va ri ni swingwavila swa le nhompfini swa nsuku, hikuva a va ri Vaiximayele.)+25 Hiloko va ku: “Kunene hi ta ku nyika.” Xikan’we-kan’we va andlala nkhancu, un’wana ni un’wana a hoxela eka wona xingwavila xa le nhompfini lexi a xi phangeke.26 Ntiko wa swingwavila swa le nhompfini swa nsuku leswi a swi kombeleke wu endle tixikele ta 1 700, ku nga hlayiwi swin’wetsin’wetsi swa xivumbeko xa n’weti+ ni swingwavila leswikulu swa le tindleveni ni tinguvu ta voya lebyi pendiweke byi va bya xivunguvungu+ ehenhla ka tihosi ta Midiyani, ku nga hlayiwi ni masindza ya le nhan’wini lawa a ma ri etinhan’wini ta tikamela.+27 Gidiyoni a swi endla swi va efodi,+ a swi endla nkombiso emutini wakwe wa Ofira;+ tiko hinkwaro ra Israyele ri sungula ku va ni rimbewu leri nga amukelekiki na yona kwalaho,+ lerova yi va ntlhamu eka Gidiyoni ni le ka vandyangu wakwe.+28 Midiyani+ u hluriwe hi ndlela yoleyo emahlweni ka vana va Israyele, a va ha tlhelanga va tlakusa nhloko ya vona; tiko a ra ha kavanyetekanga ku ringana malembe ya 40 emasikwini ya Gidiyoni.+29 Kutani Yerubali+ n’wana wa Yowasi a famba a ya tshama endlwini yakwe.30 Gidiyoni a va ni vana+ va 70 lava humeke emasengeni yakwe, hikuva a a ri ni vasati vo tala.31 Loko ku ri nsati wakwe lontsongo loyi a a ri eXikeme, na yena u n’wi tswalele n’wana. Kutani a n’wi thya vito ra Abimeleke.+32 Eku heteleleni Gidiyoni n’wana wa Yowasi a fa a dyuharile swinene, kutani a lahliwa exilahlweni xa Yowasi tata wakwe eOfira wa Vaabi-ezere.+33 Hi ku hatlisa loko Gidiyoni a file, vana va Israyele va tlhela va endla rimbewu leri nga amukelekiki na Vabali,+ lerova va veka Bali-beriti a va xikwembu xa vona.+34 Vana va Israyele a va n’wi tsundzukanga Yehovha Xikwembu xa vona,+ loyi a va kutsuleke evokweni ra valala va vona hinkwako-nkwako;+35 a va va kombanga musa wa rirhandzu+ vandyangu wa Yerubali, ku nga Gidiyoni, ku nkhensa vunene hinkwabyo lebyi a byi endleleke Israyele.+


c: text/html

text:
MAHANYELO NI NTIRHO WA HINA WO CHUMAYELA–XIYIMISO XA MINHLANGANO JANUARY 2016
Swingheniso Leswi Hi Nga Swi Tirhisaka
Swingheniso swo fambisa Xihondzo xo Rindza, Xalamuka! ni broxara leyi nge Mahungu Lamanene Lama Humaka Eka Xikwembu! Tiendlele swingheniso swa wena.
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Vugandzeri Bya Ntiyiso Byi Lava U Tirha Hi Matimba
Languta Hosi Hezekiya a vuyetela vugandzeri bya ntiyiso.Tirhisa swifaniso, mepe ni nkarhi lowu swiendlakalo leswi nga eka 2 Tikronika 29–30 swi endlekaka ha wona leswaku swi ku pfuna.
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Ndlela Yo Fambisa Dyondzo U Tirhisa Broxara Leyi Nge, Mahungu Lamanene
Magoza ya ntlhanu lama tirhaka yo fambisa tidyondzo ta Bibele hi ku tirhisa broxara leyi nge Mahungu Lamanene Lama Humaka Eka Xikwembu!.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Lunghelo Ro Aka Ni Ku Khathalela Tindhawu Ta Vugandzeri Bya Ntiyiso
Hi nga ri kombisa njhani rirhandzu ni ku hisekela ntirho wo kwetsima etindhawini ta hina ta vugandzeri
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Yehovha U Lava Leswaku Munhu A Hundzuka Swi Huma eMbilwini
Ku hundzuka ka hosi Manase swi huma embilwini swi ve ni vuyelo lebyinene. Ringanisa ku fuma kakwe a nga si yisiwa evuhlongeni ni loko a ntshunxiwile eBabilona. (2 Tikronika 33–36)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Yehovha Wa Swi Hetisisa Switshembiso Swa Yena
Nkarhi wa swiendlakalo leswi nga eka Ezra 1-5. Ku nga khathariseki swiphiqo, Vayuda va vuye hi le Babilona, va vuyetela vugandzeri bya ntiyiso ni ku tlhela va aka tempele.
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Yehovha U Lava Malandza Yakwe Ma N’wi Tirhela Hi Ku Swi Rhandza
Ezra ni lava va fambeke na yena eYerusalema a va fanele va va ni ripfumelo leri tiyeke, va hisekela vugandzeri bya ntiyiso ni xivindzi. Tirhisa swifaniso ni mepe leswaku u vona laha va fambeke ha kona.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Ku Antswisa Vutshila Bya Hina eNsin’wini—Ku Pfula Ndlela Yo Endla Riendzo Ro Vuyela
Magoza manharhu lama tirhaka yo endla riendzo ro vuyela eka lava kombiseke ku tsakela.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Khu lisine, vandriyangu, kha nya dzi kodza guganela ga enu nga edzi nyi olovelago gu gira ga vale va gu na ni Liphuvbo la Nungungulu. Nyi di ganela nanu nga vathu va mafuni, nga sanana ndzilani nya guti Kristo. 2Nyi di mi sedza mahwe. Kha nya mi ningani guhodza nya gutiyele; kholu mu di si gu kodzi gu midza, kha nga gambe ni olu mu si gu kodzigo, 3kholu mu nga gu vbanya kha nga vathu va mafuni momu basi. Olu gu manegago wufu ni mayunga vbakari gwanu, ina kha gu yeyedzi gu pwani mu nga gu vbanya nga vathu nya mafu basi, gani? Khandri mwa gu gira esi si girwago khu vathu vatshavbo, gani? 4Kholu muthu a gu khuye: "Eni nyi wa Pawulo" mumbe khuye: "Eni nyi wa Apolo", khandri mwa gu gira kha nga vathu nya mafu basi, gani? 5Gasi ginani Apolo? Pawulo ginani? Sithumi basi; enu mu hakhide gukhodwa khu thumo wawe. Kholu moyo ni moyo nya ethu a gu guthuma esi a ningidwego gu thuma khu Pfhumu. 6Eni nyi yade, Apolo thedzede mati, aholu, Nungungulu khuye a dandrisago. 7Khu kharato, oyu a yalago khandri gilo, ni oyu nuye a thedzelago mati khandri gilo; Nungungulu a dandrisago, khuye basi a gu gilo. 8Gu mwalo guhambana ga oyu nya guyale ni oyu nya guthedzele mati. Ambari ulo, muthu ni muthu a na hakhiswa khu Nungungulu mayelano khu thumo waye. 9Ethu hi sithumi hi thumago gumogo ni Nungungulu, gasi enu mu lithembwe la Nungungulu, mu nyumba a vbahago Nungungulu. 10Khu wuhigo nyi ningidwego khu Nungungulu, nyi zamide gu thuma gwadi kha nga muvbahi a wu pimago thumo. Nyi kembide gwadi giseketelo nyi tadza khokhweni, gasi oyu a khusago nyumba mumbe. Aholu muthu ni muthu a na pime edzi a vbahago khidzo. 11Kha dzi kodzi muthu gu vega gimbe giseketelo vbavbandze nya egi gi vegidwego: Jesu Kristo. 12Vbatshani nya giseketelo gegi muthu a gu vbaha khu ndralama, khu prata, khu siwindri nya lisima, khu misimbo, khu mwasi mwendro khu dzitshava; 13thumo wa muthu ni muthu wu na wonegiswa ga vatshavbo, litshiguni la Pfhumu. Kholu, litshigu lolo li na wonegiswa khu nilo, nilo wu na lingedzela gutiya nya thumo wa muthu ni muthu. 14Thumo muthu a wu vbahidego vbatshani nya giseketelo gegi, wa gu tiya, muvbahi wakone a na hakha tshatshazelo. 15Gasi wule thumo waye wu na tsagamago khu nilo, gima kha na hakha tshatshazelo. Uye wurumba waye a na vbanya, aholu kha nga muthu a vbindrago khu vbakari nya nilo. 16Ina kha mu dziti gu khenu mu nyumba ya Nungungulu ni gu khenu Liphuvbo la Nungungulu li vbahide ndrani gwanu, gani? 17Muthu a gu pfhungunula nyumba ya Nungungulu, Nungungulu a na mu pfhungunula nuye. Khu lisine, nyumba ya Nungungulu yi agile, enu khenu nyumba yoyo. 18Muthu a nga dzi pfhadzi abune: oyu vbakari gwanu a dzipwago gu khuye gengede khu magengelelo nya wuthu, a na dzi gire gipumbu, khavbo a na khalago muthu nya guti khu lisine. 19Kholu guti nya vathu va mafuni gu wonega nari wupumbu mahoni ga Nungungulu. Milowo nya gu Age yari khiyo: "Nungungulu a gu kona va nya guti, mahoni gwawe." 20Wumbe wulanga gulovidwe gambe pwani: "Pfhumu a nguti maalakanyo ya va nya gugengela, a ngumati gu khuye maalakanyo nya liphanga." 21Khu kharato, muthu a nga dzi khusedzi khu muthu kwawe, kholu satshavbo sa gu lumba enu; 22Pawulo, Apolo, Kefasi, phanu, 23enu mu va Kristo, Kristo khwa Nungungulu.
Copyright
Learn More


text:
NDZIMA YA VUKHUME-TSEVU
U Endle Hi Vutlhari, Hi Xivindzi Naswona Handle Ka Vutianakanyi
1-3. (a) Xana a swi ri njhani eka Estere ku va a ya exiluvelweni xa nuna wakwe? (b) Xana hosi yi angule njhani eka riendzo ra Estere?
ESTERE u tshinelele xiluvelo hakatsongo-tsongo, mbilu yakwe yi ri karhi yi bela ehenhla. Ehleketa hi ku miyela loku a ku ri kona endlwini leyikulu ya vuhosi exigodlhweni xa Xuxani le Peresiya, lerova Estere a twa ni mpfumawulo wa swiambalo swakwe swa le vuhosini ni wa swigingi swakwe. A fanele a dzikisa mianakanyo yakwe handle ko kavanyetiwa hi vukulu bya yindlu yoleyo ya le vuhosini, tinsika to saseka ni silingi leyi endliweke hi mikedari leyi a yi huma eLebanoni. U dzikise mianakanyo yakwe eka wanuna loyi a a tshame exiluvelweni, ku nga wanuna loyi a ri ni vutihlamuleri byo endla leswaku a hanya kumbe a fa.
2 Hosi yi n’wi langute swinene-nene loko a ri karhi a tshinela, yi n’wi nyiketa nhonga ya yona ya vuhosi ya nsuku. A ku ri xikombiso xa leswaku vutomi byakwe byi ponisiwa, hikuva hi ku endla tano a yi n’wi rivalela eka xidyoho lexi a ha ku xi endla—ku nga ku humelela emahlweni ka yona yi nga n’wi vitananga. Estere u tshinele exiluvelweni kutani a khumba makumu ya nhonga ya vuhosi, a tlangela leswi nuna wakwe a n’wi tsetseleleke hi musa.—Est. 5:1, 2.
3 Swi vonaka onge Hosi Ahasuwerusi a fuwile naswona a ri ni matimba, hilaha ndzimana yi yaka emahlweni yi hlamusela hakona. Swiambalo swa le vuhosini swa tihosi ta le minkarhini yoleyo ta le Peresiya a swi durha mali leyi ringanaka madzana ya timiliyoni ta tirhandi. Kambe, Estere a a vona rirhandzu ematihlweni ya nuna wakwe; phela a a n’wi rhandza. U te: “Xana u na yini, Wena Estere hosi ya xisati, naswona xikombelo xa wena hi xihi? Hafu ya vuhosi—a yi nyikiwe wena!”—Est. 5:3.
4. Hi yihi mintlhontlho leyi Estere a a fanele a langutana na yona?
4 Estere se a kombise ripfumelo leri xiyekaka ni xivindzi; a a ye emahlweni ka hosi leswaku a sirhelela vanhu va rixaka rakwe leswaku va nga dlayiwi. Ku fikela kwalaho, se a swi kotile ku ya emahlweni ka hosi, kambe a nga si endla nchumu. A fanele a khorwisa hosi leyi, leyi a yi tikukumuxa leswaku mutsundzuxi wa yona loyi a yi n’wi tshemba swinene a ri munhu wo homboloka loyi a yi kanganyiseke leswaku yi avanyisa vanhu va rixaka ra Estere leswaku va dlayiwa. Xana a ta yi khorwisa njhani naswona hi nga dyondza yini eka ripfumelo rakwe?
U Wu Hlawule Hi Vutlhari “Nkarhi Wa Ku Vulavula”
5, 6. (a) Xana Estere u wu tirhise njhani nawu lowu nga eka Eklesiasta 3:1, 7? (b) Xana Estere u kombise vutlhari hi ndlela yihi loko a vulavula na nuna wakwe?
5 Xana Estere u byele hosi xiphiqo xakwe emahlweni ka vanhu lava tirhaka na yona endlwini ya vuhosi? Loko a lo endla tano a ta va a yi khomise tingana naswona a swi ta nyika Hamani mutsundzuxi wa yona nkarhi wo kaneta leswi a n’wi hehla ha swona. Kutani, xana Estere u endle yini? Eka malembe-xidzana lama hundzeke, Hosi Solomoni wo tlhariha u huhuteriwe ku tsala marito lawa: “Xin’wana ni xin’wana xi ni nkarhi wa xona lowu vekiweke, . . . nkarhi wa ku miyela ni nkarhi wa ku vulavula.” (Ekl. 3:1, 7) Hi mahlo ya mianakanyo hi nga vona tata wa Estere wa muwundli, ku nga Mordekayi wanuna wo tshembeka, a ri karhi a dyondzisa nhwanyana yoloye milawu yo tano loko a ri karhi a kula ehansi ka nkhathalelo wakwe. Entiyisweni, Estere u twisise nkoka wo va a wu hlawula hi vukheta “nkarhi wa ku vulavula.”
6 Estere u te: “Loko swi vonaka swi ri swinene eka hosi, hosi na Hamani a va te namuntlha enkhubyeni lowu ndzi yi endleleke wona.” (Est. 5:4) Hosi yi pfumerile kutani yi vitana Hamani. Xana wa yi vona ndlela ya vutlhari leyi Estere a vulavuleke ha yona? U sirhelele xindzhuti xa nuna wakwe kutani a lava ndhawu leyi faneleke yo n’wi phofulela leswi n’wi karhataka.—Hlaya Swivuriso 10:19.
7, 8. Xana nkhuvo lowu Estere a wu endleke ro sungula a wu ri njhani, naswona ha yini a be mariri loko a nga si vulavula na hosi?
7 Swi le rivaleni leswaku Estere u swi lunghiselele hi vukheta swakudya sweswo, a tiyiseka leswaku hi swona leswi nuna wakwe a swi rhandzaka. Eka nkhuvo wolowo a ku ri ni vhinyo leyi tsakisaka mbilu. (Ps. 104:15) Ahasuwerusi u tiphinile lerova a susumeteleka ku tlhela a vutisa Estere leswaku i yini leswi a lavaka ku swi kombela. Xana lowu a ku ri wona nkarhi wo vulavula?
8 Estere u ehlekete leswaku a ku nga ri nkarhi lowu faneleke wo vulavula. Ematshan’weni ya sweswo, u rhambe hosi na Hamani leswaku va ta enkhubyeni wa vumbirhi lowu a ta va endlela wona hi xa mundzuku xa kona. (Est. 5:7, 8) Ha yini a be mariri? Tsundzuka leswaku hosi hi yona a yi lerise leswaku vanhu hinkwavo va rixaka ra Estere va dlayiwa. Kutani Estere a a fanele a tiyiseka leswaku a ku ri nkarhi lowunene. Kutani u rindzile, a lava nkarhi wun’wana wo kombisa nuna wakwe leswaku a a n’wi xixima swinene.
9. Xana ku lehisa mbilu i ka nkoka ku fikela kwihi, naswona hi nga xi tekelela njhani xikombiso xa Estere emhakeni leyi?
9 Ku lehisa mbilu i mfanelo ya risima leyi nga taliki ku kombisiwa. Hambileswi a ri ni gome naswona a ri ni mahika yo vula leswi a swi ri emianakanyweni yakwe, Estere u lehise mbilu a rindza nkarhi lowu faneleke. Hi nga dyondza swo tala eka xikombiso xakwe, hikuva hinkwerhu hi nga ha va hi vone swihoxo leswi lavaka ku lulamisiwa. Loko hi lava ku khorwisa munhu wo karhi loyi a nga eka vulawuri leswaku a lulamisa xiphiqo xexo, swi nga ha lava leswaku hi tekelela Estere kutani hi lehisa mbilu. Swivuriso 25:15 yi ri: “Ndhuna yi kuceteriwa hi ku lehisa mbilu, naswona ririmi ro rhula ri nga tshova rhambu.” Loko hi lehisa mbilu hi rindza nkarhi lowu faneleke kutani hi vulavula hi ndlela yo rhula, hilaha Estere a endleke hakona, hambiloko xiphiqo xa kona xo tika xi nga tlhantlheka. Xana Xikwembu xa Estere, ku nga Yehovha, xi n’wi katekisile hikwalaho ka ku lehisa mbilu ni vutlhari byakwe?
Ku Lehisa Mbilu Swi Pfula Ndlela Ya Leswaku Ku Va Ni Vululami
10, 11. Ha yini ndlela leyi Hamani a a titwa hi yona yi cincile loko a suka eka nkhuvo wo sungula, naswona i yini lexi nsati wakwe ni vanghana va n’wi kuceteleke ku xi endla?
10 Ku lehisa mbilu ka Estere ku pfule ndlela ya leswaku ku va ni swiendlakalo leswi xiyekaka leswi a swi ta landzelelana. Hamani u suke eka nkhuvo wo sungula a tsake ni swikunwana, “a tsakile ni mbilu yakwe yi tsakile” leswaku hosi ni hosi ya xisati va n’wi rhandza swinene. Loko Hamani a hundza enyangweni ya xigodlho xa hosi u vone Mordekayi, ku nga Muyuda loyi a ha ya emahlweni a ala ku n’wi kombisa xichavo xo hlawuleka. Mordekayi a nga alanga ku n’wi kombisa xichavo xo hlawuleka hikwalaho ka leswi a n’wi delela, kambe u endle sweswo hikwalaho ka ripfalo rakwe ni vuxaka byakwe na Yehovha Xikwembu. “Xikan’we-kan’we [Hamani] a n’wi karihela ngopfu.”—Est. 5:9.
11 Loko Hamani a byela nsati wakwe ni vanghana vakwe leswaku Mordekayi u ale ku n’wi kombisa xichavo xo hlawuleka, va n’wi byele leswaku ku endliwa mhandzi leyi tlakukeke, leyi leheke timitara to tlula 22 kutani a kombela hosi leswaku Mordekayi a hayekiwa eka yona. Hamani u ma tsakerile mavonelo ya vona naswona hi ku hatlisa u lerise leswaku ku endliwa ntirho wolowo.—Est. 5:12-14.
12. Ha yini hosi yi lerise leswaku yi hlayeriwa buku ya Tiko ya swiviko swa vatirhi va le hubyeni naswona yi kume yini hi ku endla tano?
12 Hi nkarhi wolowo, hosi yi ve ni vusiku lebyi nga tolovelekangiki. Bibele yi hi byela leswaku, “vurhongo bya hosi byi hangalaka” hiloko yi lerisa leswaku yi hlayeriwa buku ya Tiko ya swiviko swa vatirhi va le hubyeni. Eka swiviko sweswo a ku ri ni xiviko xa rhengu ro dlaya Ahasuwerusi. Yi tsundzuke xiendlakalo xexo; lava a va yi endlele rhengu rero, va khomiwile kutani va dlayiwa. Kambe, xana ku vuriwa yini hi wanuna loyi a paluxeke rhengu rero—ku nga Mordekayi? Hi ku hatlisa, hosi yi vutise leswaku hi wihi nchumu lowu Mordekayi a endleriweke wona hikwalaho ka leswi. Hiloko yi kuma leswaku a nga endleriwanga nchumu.—Hlaya Estere 6:1-3.
13, 14. (a) Xana swilo swi sungule ku n’wi fambela ximatsi Hamani loko swi te yini? (b) Xana nsati wa Hamani ni vanghana vakwe va n’wi byele yini?
13 Leswi hosi a yi khunguvanyekile, yi kombele vatirhi va le hubyeni lava a va ri kona leswaku va ta yi pfuna ku lulamisa xihoxo lexi. Kutani Hamani hi yena loyi a ri exivaveni xa hosi hikuva a lava ku kombela mpfumelelo wo dlaya Mordekayi. Kambe emahlweni ko va Hamani a endla xikombelo xakwe, hosi yi n’wi vutise ndlela leyinene yo fundzha munhu loyi a yi tsakiseke. Hamani u ehlekete leswaku hosi a yi vula yena. Kutani u lave leswaku munhu wa kona a fundzhiwa hi swilo swo tala, u te: Ambexa munhu yoloye hi nguvu ya vuhosi kutani vatirhi lava tlakukeke va le hubyeni va n’wi rhendzelekisa eXuxani a gade hanci ya hosi, va huwelela ku fundzheka kakwe leswaku vanhu hinkwavo va swi twa. Ehleketa ndlela leyi xikandza xa Hamani a xi langutekisa xiswona loko a twa leswaku wanuna loyi a a fanele a fundzhiwa a ku ri Mordekayi! Kutani i mani loyi hosi yi n’wi aveleke ku huwelela ku fundzheka ka Mordekayi? I Hamani!—Est. 6:4-10.
14 Xiavelo lexi xi endle leswaku Hamani a ya a n’wi venga swinene Mordekayi hiloko a tsutsumela ekaya a ri ni gome. Nsati wakwe ni vanghana vakwe va vule leswaku a va tiyiseka leswaku ku ta va ni vuyelo byo biha; a hlulekile eka nyimpi yakwe yo lwa na Mordekayi lowa Muyuda.—Est. 6:12-13.
15. (a) Xana ku humelele yini hi leswi Estere a lehiseke mbilu? (b) Ha yini swi ri swa nkoka ku kombisa “moya wo rindza”?
15 Leswi Estere a lehiseke mbilu, a rindza siku rin’wana leswaku a vula xikombelo xakwe eka hosi, Hamani u nyikiwe nkarhi wa leswaku a titsongahata. Swi nga ha endleka leswaku Yehovha Xikwembu hi yena a endleke leswaku hosi yi va ni nkelunkelu. (Swiv. 21:1) A swi hlamarisi leswi Rito ra Xikwembu ri hi khutazaka ku kombisa “moya wo rindza”! (Hlaya Mikiya 7:7.) Loko hi rindzela Xikwembu, hi nga ha kuma leswaku ndlela leyi xi hi tlhantlhelaka swiphiqo swa hina ha yona yi yi tlula ekule ndlela leyi hina a hi ta swi tlhantlha ha yona.
U Vulavule Hi Xivindzi
16, 17. (a) Xana ‘nkarhi wa leswaku Estere a vulavula’ wu fike rini? (b) Xana Estere a a hambanile na Vhaxiti, nsati wo sungula wa hosi?
16 Estere a nga ha ta ya emahlweni a ringa ku lehisa mbilu ka hosi; eka nkhuvo wakwe wa vumbirhi, a fanele a yi byela hinkwaswo. Kambe, xana a ta swi endla njhani sweswo? Hosi yi n’wi nyike nkarhi, yi tlhela yi n’wi vutisa leswaku xana xikombelo xakwe hi xihi. (Est. 7:2) ‘Nkarhi wa leswaku Estere a vulavula’ se a wu fikile.
17 Hi nga ha ehleketa loko Estere a khongela Xikwembu xakwe hi mbilu emahlweni ko va a vula marito lawa: “Loko ndzi kume tintswalo ematihlweni ya wena, Wena hosi, naswona swi vonaka swi ri swinene eka hosi, a ndzi nyikiwe moya-xiviri wa mina loko ndzi wu kombela ni varikwerhu loko ndzi va lava.” (Est. 7:3) Xiya leswaku u tiyisekise hosi leswaku a xixima xiboho xa yona malunghana ni leswi vonakaka swi ri swinene eka yona. Hakunene Estere a hambanile na Vhaxiti, nsati wo sungula wa hosi, loyi a khomiseke nuna wakwe tingana hi vomu! (Est. 1:10-12) Ku tlula kwalaho, Estere a nga solanga vuphukuphuku bya hosi byo tshembela eka Hamani. Ematshan’weni ya sweswo, u kombele hosi leswaku yi sirhelela vutomi byakwe lebyi a byi ri ekhombyeni.
18. Xana Estere u xi paluxe njhani xiphiqo eka hosi?
18 Xikombelo xexo xi hlamarise hosi. Xana i mani loyi a endla leswaku vutomi bya nsati wa yona byi va ekhombyeni? Estere u ye emahlweni a ku: “Hi xavisiwile, mina ni varikwerhu, leswaku hi lovisiwa, hi dlayiwa ni ku herisiwa. Loko hi xaviseriwe vanhu hi va mahlonga ni malandza ya xisati ya vanhu, a ndzi ta va ndzi miyerile. Kambe maxangu a ma faneli loko swi vavisa hosi.” (Est. 7:4) Xiya leswaku Estere u xi boxe hi ku kongoma xiphiqo xakwe naswona u engetele hi ku vula leswaku a ta va a miyerile hi mhaka yoleyo loko vutomi bya vona a byi nga ri ehansi ka nxungeto. Kambe hosi a swi ta yi tikela swinene ku tshama hi mhaka yoleyo ya ku herisiwa ka rixaka.
19. Xana hi nga dyondza yini eka Estere malunghana ni ndlela leyinene yo khorwisa munhu?
19 Xikombiso xa Estere xi hi dyondzisa swo tala hi ndlela leyinene yo khorwisa munhu. Loko u lava ku byela munhu loyi u n’wi rhandzaka kumbe munhu la nga ni vulawuri lebyi tlakukeke xiphiqo lexikulu, ku va la lehisaka mbilu, la nga ni xichavo ni ku tshembeka swi nga ku pfuna swinene.—Swiv. 16:21, 23.
20, 21. (a) Xana Estere u ri paluxe njhani kungu ra Hamani, naswona hosi yi angule njhani? (b) Xana Hamani u endle yini loko a paluxiwa tanihi mukanganyisi loyi a nga ni vutoya?
20 Ahasuwerusi u vutise a ku: “I mani yoloye, naswona i mani la veke ni vurhena bya ku endla hi ndlela yoleyo?” Ehleketa Estere a ri karhi a kombetela hi rintiho a ku: “Munhu wa kona, xirha tlhelo nala, i Hamani loyi wo biha.” Marito wolawo u ma vule hi rito ra le henhla. Hiloko Hamani a khomiwa hi rhumbyana. Hi tihlo ra mianakanyo vona hosi loko yi ri karhi yi visingana exikandzeni loko yi xiya leswaku mutsundzuxi wa yona loyi yi n’wi tshembaka a a yi kanganyisile leswaku yi humesa xileriso xo dlaya nsati wa yona la rhandzekaka! Hosi yi ye entangeni leswaku yi ya vohlisa vukarhi bya yona.—Est. 7:5-7.
21 Hamani u kombise vutoya byakwe hi ku wela emilengeni ya hosi ya xisati. Loko hosi yi vuya endlwini kutani yi vona Hamani a ri karhi a kombela ku rivaleriwa eka Estere a ri esangwini leri Estere a ri eka rona, hi ku hlundzuka yi hehle Hamani hi ku ringeta ku pfinya nsati wa yona endlwini ya yona ya vuhosi. Xihehlo xexo a xi vula rifu ra Hamani. U humeseriwe ehandle a funengetiwe xikandza. Un’wana wa vatirhi va le hubyeni u byele hosi hi mhandzi yo leha leyi Hamani a yi endleleke Mordekayi. Hi ku hatlisa Ahasuwerusi u lerise leswaku Hamani a hayekiwa eka yona.—Est. 7:8-10.
22. Xana xikombiso xa Estere xi nga hi pfuna njhani leswaku hi nga heleriwi hi ntshembo?
22 Emisaveni ya namuntlha leyi nga ni vuhomboloki, swa olova ku ehleketa leswaku a hi nge pfuki hi vone vululami byi endliwa. Xana u tshame u titwa hi ndlela yoleyo? Estere a nga heleriwanga hi ntshembo. Loko nkarhi wu fika, u vulavule hi xivindzi eka leswi faneleke naswona u tshembele eka Yehovha leswaku a ta endla xin’wana ni xin’wana lexi faneleke. Na hina a hi endleni hilaha ku fanaka! Ninamuntlha, ku fana ni le sikwini ra Estere, Yehovha a nga si cinca. Wa ha ri ni vuswikoti byo phasa vanhu vo homboloka ni ku tiva marhengu ya vona, hilaha a endleke hakona eka Hamani.—Hlaya Pisalema 7:11-16.
U Endle Hi Ndlela Yo Pfumala Vutianakanyi Eka Yehovha Ni Vanhu Vakwe
23. (a) Xana Mordekayi na Estere va hakeriwe njhani hi hosi? (b) Xana vuprofeta bya Yakobe loko a ri ekusuhi ni ku fa malunghana na Benjamini byi hetiseke hi ndlela yihi? (Vona bokisi leri nge “ Vuprofeta Byi Hetisekile.”)
23 Eku heteleleni hosi yi tive leswaku Mordekayi a ku ri mani—a nga ri musirheleri wa yona la tshembekaka ntsena loyi a vikeke rhengu ra ku dlayiwa ka yona kambe a ri tata wa Estere wa muwundli. Ahasuwerusi u teke xikhundlha xa Hamani xo va holobye-nkulu a xi byarhisa Mordekayi. Hosi yi teke yindlu ya Hamani, ku katsa ni rifuwo rakwe ro tala, yi nyika Estere, loyi a vekeke Mordekayi leswaku a yi lawula.—Est. 8:1, 2.
24, 25. (a) Ha yini Estere a a nga ta wisa endzhaku ka loko kungu ra Hamani ri paluxiwile? (b) Xana Estere u tlhele a veka vutomi byakwe ekhombyeni hi ndlela yihi?
24 Leswi se Estere na Mordekayi a va sirhelelekile, xana hosi ya xisati a yi ta wisa? A yi ta wisa ntsena loko a yi ri ni vutianakanyi. Hi nkarhi wolowo, xileriso xa Hamani xo dlaya Vayuda hinkwavo a xi ri karhi xi rhumeriwa ematikweni hinkwawo lawa a ma ri ehansi ka mfumo wolowo. Hamani u endle leswaku ku hoxiwa vuhlolotwana kumbe Puru—ku nga vungoma—leswaku a kuma nkarhi lowu pfulekeke wo hetisisa nhlaselo lowu wa tihanyi. (Est. 9:24-26) A ka ha sele tin’hweti leswaku siku rero ri fika kambe rona a ri ta fika hi ku hatlisa. Xana nhlaselo wolowo a wu ta siveriwa?
25 Handle ka vutianakanyi, Estere u tlhele a veka vutomi byakwe ekhombyeni, a humelela emahlweni ka hosi yi nga n’wi vitananga. Hi nkarhi wolowo, a rilela vanhu va rixaka ra ka vona, a kombela nuna wakwe leswaku a herisa xileriso xo homboloka. Kambe swileriso leswi hosi ya le Peresiya yi swi simekaka a swi nga fanelanga swi herisiwa. (Dan. 6:12, 15) Kutani hosi yi pfumelele Estere na Mordekayi leswaku va endla swileriso leswintshwa. Kutani ku rhumeriwe xileriso xa vumbirhi, lexi nyikaka Vayuda mfanelo yo tisirhelela. Varhumiwa lava gadeke tihanci va ye ematikweni hinkwawo lawa a ma ri ehansi ka mfumo wolowo, va yisela Vayuda mahungu lawa lamanene. Sweswi vanhu vo tala a va ri ni ntshembo. (Est. 8:3-16) Hi nga va vona hi mahlo ya mianakanyo Vayuda lava nga ehansi ka mfumo wolowo lowukulu hinkwawo va hlomile ni ku lunghekela nyimpi, leyi a va nga ta yi lwa handle ka xileriso lexintshwa. Kambe, xa nkoka ngopfu, xana “Yehovha wa mavuthu” a ta va ni vanhu vakwe?—1 Sam. 17:45.
26, 27. (a) Xana Yehovha u pfune vanhu vakwe hi ndlela leyinene ku fika kwihi leswaku va hlula valala va vona? (b) Xana ku hetiseke vuprofeta byihi loko vana va majaha va Hamani va dlayiwa?
26 Loko eku heteleleni siku leri hlawuriweke ri fika, vanhu va Xikwembu a va lunghekile. Hambi ku ri vatirhi vo tala va le hubyeni va le Peresiya a va yima na vona, tanihi leswi a ma fike emfun’weni hinkwawo mahungu ya leswaku Mordekayi lowa Muyuda, a ri holobye-nkulu lontshwa. Yehovha u endle leswaku vanhu vakwe va hlula. Swi le rivaleni leswaku a a sirhelela vanhu vakwe eka valala va vona hi ku endla leswaku va nga ha tlheli va vavisa vanhu vakwe. *—Est. 9:1-6.
27 Ku tlula kwalaho, Mordekayi a ta va a nga sirhelelekanga ku lawula eka yindlu ya Hamani loko vana va khume va majaha va wanuna yoloye wo homboloka a va ha hanya. Kutani na vona va dlayiwile. (Est. 9:7-10) Xisweswo vuprofeta bya Bibele byi hetisekile, hikuva Xikwembu a xi ku boxe ka ha ri emahlweni ku lovisiwa ka Vaamaleke, lava tikombiseke va ri valala vo homboloka va vanhu va xona. (Det. 25:17-19) Swi nga ha endleka vana va Hamani va majaha va ve exikarhi ka tiko leri avanyisiweke ro hetelela.
28, 29. (a) Ha yini a ku ri ku rhandza ka Yehovha leswaku Estere ni vanhu va ka vona va lwa nyimpi? (b) Ha yini xikombiso xa Estere ku ri nkateko eka hina namuntlha?
28 Estere a fanele a rhwala ndzhwalo wo tika swinene—ku nga ku endla swileriso swa le vuhosini leswi katsaka nyimpi ni ku dlayiwa. Sweswo a swi nga olovi. Kambe ku rhandza ka Yehovha a ku ri leswaku vanhu vakwe va sirheleriwa eka ndzoviso; tiko ra Israyele a ri ta humesa Mesiya la tshembisiweke, xihlovo xin’we xa ntshembo eka vanhu hinkwavo! (Gen. 22:18) Malandza ya Xikwembu namuntlha ma tsaka ku tiva leswaku loko Mesiya, ku nga Yesu, a ta emisaveni, u sivele valandzeri vakwe ku sukela enkarhini wolowo ku ya emahlweni leswaku va nga hlanganyeli enyimpini.—Mat. 26:52.
29 Nilokoswiritano, Vakreste va hlanganyela enyimpini ya moya; Sathana u tiyimisele ku herisa ripfumelo leri hi nga na rona eka Yehovha Xikwembu. (Hlaya 2 Vakorinto 10:3, 4.) Hakunene i nkateko ku va ni xikombiso xo tanihi Estere! Ku fana na yena, hi nga ha kombisa ripfumelo ra hina hi ku va hi tirhisa vutlhari naswona hi lehisa mbilu loko hi lava ku vula mavonelo ya hina, hi tiyimisela ku yimela vanhu va Xikwembu hi xivindzi naswona handle ka vutianakanyi.
^ ndzim. 26 Hosi yi pfumelele Vayuda leswaku va hetisisa ku hlula valala va vona hi siku ra vumbirhi. (Est. 9:12-14) Hambi ku ri namuntlha, Vayuda va tlangela ku hlula koloko lembe ni lembe hi n’hweti ya Adar, leyi fambisanaka ni ku hela ka February ni ku sungula ka March. Nkhuvo lowu wu vitaniwa Purimi, lowu thyiweke vito leri endzhaku ka ku hoxiwa ka vuhlolotwana bya Hamani loko a lava ku lovisa Israyele.


text:
December 5-11
ESAYA 1-5
Risimu 107 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“A Hi Tlhandlukeleni eNtshaveni Ya Yehovha”: (10 min.)
[Tlanga vhidiyo leyi nge Xingheniso Xa Buku Ya Esaya.]
Esa 2:2, 3—“Ntshava ya yindlu ya Yehovha” yi fanekisela vugandzeri lebyi tengeke (ip-1 38-42 ¶6-11; 44-45 ¶20-21)
Esa 2:4—Vagandzeri va Yehovha a va dyondzi nyimpi (ip-1 46-47 ¶24-25)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Esa 1:8, 9—Nhwanyana wa Siyoni “u siyiwe ku fana ni ntsonga ensin’wini ya vhinya” hi ndlela yihi? (w06 12/1 8 ¶5)
Esa 1:18—Ma vula yini marito ya Yehovha lama nge: “A hi lulamiseni timhaka exikarhi ka hina”? (w06 12/1 9 ¶1; it-2 761 ¶3)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Esa 5:1-13
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Lunghiselela Swingheniso Swa N’hweti Leyi: (15 min.) Bulo ni vayingiseri leri sekeriweke eka “Swingheniso Leswi Hi Nga Swi Tirhisaka.” Tlanga vhidiyo ha yin’we ya xingheniso kutani mi bula hi tinhla leti mi nga ti tirhisaka. Khutaza vahuweleri leswaku va titsalela swingheniso swa vona.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Swilaveko Swa Vandlha: (7 min.) Loko u swi lava, bulani hi tinhla leti dyondziweke eka Buku Ya Lembe. (yb16 32 ¶3–34 ¶1)
“Ku Antswisa Vutshila Bya Hina eNsin’wini
—Ku Pfuna Vanhu Hi Ku Tirhisa Buku Leyi Nge ‘Tihlayiseni eRirhandzwini Ra Xikwembu’”: (8 min.) Bulo ni vayingiseri. Khutaza lava nga ni tinkulumo ta Dyondzo ya Bibele n’hweti leyi leswaku va tirhisa tinhla leti nga eka buku ya Xikolo Xa Vutirheli matluka 261-262.
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) kr ndz. 5 ¶1-9
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 154 Ni Xikhongelo
Xitsundzuxo: Hi kombela mi tlanga risimu leri kan’we, kutani endzhaku ka sweswo vandlha ri fanele ri yimbelela risimu leri lerintshwa.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Nhlavutelo 6:1-17
6 Kuteloko Xinyimpfana+ xi pfula xin’wana xa swilemo+ swa nkombo hiloko ndzi languta, kutani ndzi twa xin’wana xa swivumbiwa+ leswi hanyaka swa mune xi vula hi rito ro fana ni ku dzindza ka tilo xi ku: “Tana!”+2 Hiloko ndzi languta, kutani waswivo, ku humelela hanci+ yo basa; ehenhla ka yona a ku tshame+ un’wana a ri ni vurha;+ hiloko a nyikiwa harhi,+ a huma a ri karhi a hlula,+ ni ku hetisa ku hlula ka yena.+3 Kuteloko xi pfula xilemo xa vumbirhi, ndzi twa xivumbiwa+ lexi hanyaka xa vumbirhi xi ku: “Tana!”4 Hiloko ku huma hanci yin’wana ya muvala wo tshwuka-xindzilo; kutani loyi a tshameke ehenhla ka yona a pfumeleriwa ku susa ku rhula emisaveni leswaku va dlayana; kutani a nyikiwa banga lerikulu.+5 Kuteloko xi+ pfula xilemo xa vunharhu, ndzi twa xivumbiwa+ lexi hanyaka xa vunharhu xi ku: “Tana!” Hiloko ndzi languta, kutani waswivo, ku humelela hanci ya ntima; loyi a tshameke ehenhla ka yona a a tamele xikalo+ evokweni ra yena.6 Hiloko ndzi twa rito wonge ri twakala exikarhi+ ka swivumbiwa swa mune leswi hanyaka+ ri ku: “Litara ya koroni hi denari,+ ni tilitara tinharhu ta maxalana hi denari; naswona u nga onhi mafurha ya mutlhwari ni vhinyo.”+7 Kuteloko xi pfula xilemo xa vumune, ndzi twa rito ra xivumbiwa lexi hanyaka xa vumune+ ri ku: “Tana!”8 Hiloko ndzi languta, kutani waswivo, ku humelela hanci yo kwalala; loyi a tshameke ehenhla ka yona u vuriwa Rifu. Naswona Hayidesi+ a yi n’wi landzela ekusuhi. Hiloko va nyikiwa matimba exiphen’wini xa vumune xa misava, leswaku va dlaya hi ku tirhisa banga+ ro leha, ni ku kayivela ka swakudya+ ni ntungu lowu dlayaka ni swivandzana+ swa misava.9 Kuteloko xi pfula xilemo xa vuntlhanu, ndzi vona mimoya-xiviri+ ehansi ka altari,+ ya lava dlayiweke+ hikwalaho ka rito ra Xikwembu ni hikwalaho ka ntirho lowu a va ri na wona wa ku nyikela vumbhoni.+10 Naswona a yi huwelela hi rito lerikulu, yi ku: “Hosi leyi Lawulaka+ yo kwetsima ni ya ntiyiso,+ xana u ta yima ku fikela rini u nga avanyisi+ ni ku rihisela ngati+ ya hina eka lava va tshamaka emisaveni?”11 Hiloko wun’wana ni wun’wana wa yona wu nyikiwa nguvu yo leha yo basa;+ kutani yi byeriwa ku wisanyana, kukondza ku helela nhlayo ya mahlonga-kulobye ni ya vamakwavo lava a va ri kusuhi ni ku dlayiwa+ ku fana na vona va dlayiweke.12 Kutani ndzi languta loko xi pfula xilemo xa vutsevu, hiloko ku va ni ku tsekatseka lokukulu ka misava; kutani dyambu ri hundzuka ntima wonge i nguvu yo khwaxa+ ya voya, n’weti hinkwawo wu hundzuka wu kotisa ngati,+13 tinyeleti ta tilo ti wela emisaveni, ku fana ni nkuwa loko wu hohlota makuwa lamambisi hi ku ninginisiwa hi mheho leyikulu.14 Kutani matilo ma suka ku fana ni buku-nsongwa loko yi songiwa,+ naswona ntshava yin’wana ni yin’wana ni xihlala xin’wana ni xin’wana swi susiwa etindhawini+ ta swona.15 Hiloko tihosi ta misava ni lava va swiyimo swa le henhla ni tindhuna ta nyimpi ni vafuwi ni lava va matimba ni mahlonga hinkwawo ni vanhu hinkwavo lava ntshunxekeke va tifihla emabakweni ni le maribyeni lamakulu+ ya tintshava.16 Kutani va byela tintshava ni maribye lamakulu hi ku phindhaphindha, va ku: “Hi weleni+ mi hi fihla emahlweni ka xikandza xa Loyi a tshameke exiluvelweni+ ni le ka vukarhi bya Xinyimpfana,+17 hikuva siku+ lerikulu ra vukarhi+ bya vona ri fikile, kutani i mani loyi a nga kotaka ku ri yimela?”+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tikronika 13:1-22
13 Elembeni ra vu-18 ra Hosi Yerobuwamu, Abiya a sungula ku fuma Yuda.+2 U fume malembe manharhu eYerusalema, vito ra mana wakwe a ku ri Mikaya+ n’wana wa Uriyele wa le Gibiya.+ Ku va ni nyimpi exikarhi ka Abiya na Yerobuwamu.+3 Kutani Abiya a lwa nyimpi a ri ni vandla ra masocha ya vavanuna va matimba lava va hlawuriweke va 400 000.+ Yerobuwamu yena a lunghekela ku lwa na yena a ri ni vavanuna va vurhena, va matimba,+ lava ringanaka 800 000.4 Kutani Abiya a suka a yima ehenhla ka Ntshava ya Semarayima, leyi yi nga exifundzheni xa tintshava xa Efrayimi,+ a ku: “Ndzi yingise, Wena Yerobuwamu ni tiko hinkwaro ra Israyele.5 Xana a hi n’wina mi faneleke mi tiva leswaku Yehovha Xikwembu xa Israyele u veke Davhida+ leswaku a fuma Israyele hilaha ku nga riki na makumu,+ yena ni vana vakwe,+ hi ntwanano wa munyu?+6 Kutani Yerobuwamu+ n’wana wa Nebati, nandza+ wa Solomoni n’wana wa Davhida, a suka a yima a xandzukela+ hosi yakwe.+7 Vanhu ntsena,+ lava va nga pfuniki nchumu+ va hambeta va hlengeletanela eka yena. Eku heteleleni va vonaka va ri ni matimba ku tlula Rehobuwama n’wana wa Solomoni, kasi Rehobuwama+ a a ri ntsongo naswona a a ri ni rhumbu,+ a nga va tiyelanga.8 “N’wina mi ehlekete ku hlasela mfumo wa Yehovha lowu nga evokweni ra vana va Davhida,+ kasi mi ntshungu+ lowukulu naswona mi ni marhole ya nsuku ya Yerobuwamu lawa mi endleriweke wona ma va swikwembu.+9 Xana a mi va hlongolanga vaprista va Yehovha,+ vana va Aroni ni Valevhi, xana a mi hambeti mi tiendlela vaprista ku fana ni vanhu va matiko?+ Loko ku ri munhu la fikeke a tata voko rakwe hi matimba hi ku tirhisa xinkunzana ni makhuna ya nkombo, u ve muprista wa swilo leswi nga riki swikwembu.+10 Loko ku ri hina, Yehovha i Xikwembu xa hina,+ naswona a hi n’wi siyanga; kambe vaprista va tirhela Yehovha, vana va Aroni ni Valevhi na vona va tirha.+11 Va endla magandzelo yo hisiwa ma mbulukela eka Yehovha mixo wun’wana ni wun’wana ni madyambu+ man’wana ni man’wana ni murhi wa risuna lowu nun’hwelaka;+ ni swinkwa leswi tlhandlakaneke swi le henhla ka tafula ra nsuku wo tenga,+ naswona ku ni swo tlhoma timboni swa nsuku+ ni timboni ta swona to voninga madyambu man’wana ni man’wana;+ hikuva hi endla ntirho+ wa Yehovha Xikwembu xa hina, kambe n’wina mi n’wi siyile.+12 Maswivo, hina hi rhangeriwe hi Xikwembu+ xa ntiyiso xi ri ni vaprista+ va xona ni timhalamhala+ to tivisa mukhosi wa nyimpi ku lwa na n’wina. N’wina vana va Israyele, mi nga tshuki mi lwa na Yehovha Xikwembu xa vatata wa n’wina,+ hikuva a mi nge humeleli.”+13 Loko ku ri Yerobuwamu, a rhumela vanhu va tumbelela ematlhelo leswaku va ta endzhaku ka vona, kutani va va emahlweni ka Yuda naswona lava va tumbeleleke va ta endzhaku ka vona.+14 Loko vanhu va Yuda va hundzuluka, waswivo, a ku ri ni nyimpi emahlweni ni le ndzhaku.+ Va sungula ku huwelela Yehovha,+ vaprista va ri karhi va ti pfumisa ngopfu timhalamhala.15 Vavanuna va Yuda va ba hungwe ra nyimpi.+ Kuteloko vanhu va Yuda va be hungwe ra nyimpi, hiloko Xikwembu xa ntiyiso xi hlula+ Yerobuwamu ni tiko hinkwaro ra Israyele emahlweni ka Abiya+ na Yuda.16 Vana va Israyele va baleka emahlweni ka Yuda, kutani Xikwembu xi va nyiketa evokweni ra vona.+17 Abiya ni vanhu vakwe va dlaya vanhu vo tala; lava va dlayiweke va Israyele va hambeta va wa, vavanuna lava va hlawuriweke va 500 000.18 Kutani vana va Israyele va tsongahatiwile hi nkarhi wolowo, kambe vana va Yuda va vonaka va tlakukile hikuva a va titshege+ hi Yehovha Xikwembu xa vatata wa vona.19 Abiya a hambeta a hlongorisa Yerobuwamu, a n’wi tekela miti, ku nga Bethele+ ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona, na Yexana ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona, na Efurayini ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona.+20 Yerobuwamu a nga ha vanga na matimba+ emasikwini ya Abiya; kambe Yehovha u n’wi twise ku vava,+ lerova a fa.21 Abiya a ya emahlweni a va ni matimba.+ Hi ku famba ka nkarhi a tikumela vasati va 14,+ a va tata wa vana va majaha va 22+ ni va vanhwanyana va 16.22 Timhaka letin’wana ta Abiya, tindlela takwe ni marito yakwe, swi tsariwile enhlamuselweni ya muprofeta Ido.+


text:
Swingheniso Leswi Hi Nga Swi Tirhisaka
XIHONDZO XO RINDZA
Xivutiso: Xana a wu pfumeli leswaku loko Bibele yi huma eka Xikwembu, yi nga swi kota ku pona nxungeto wo va yi herisiwa?
Tsalwa: Esa 40:8
Nkandziyiso lowu fambisiwaka: Ntlhandlamano wa swihloko leswi wu vulavula hi mhaka yo tsakisa malunghana ni ndlela leyi Bibele yi poneke ha yona.
XIHONDZO XO RINDZA (tluka ro hetelela)
Xivutiso: Ndzi lava ku twa vonelo ra wena malunghana ni xivutiso lexi. [Hlaya xivutiso xo sungula eka tluka 16.] Van’wana va tshemba leswaku vukhongeri byi sunguriwe hi vanhu. Van’wana va anakanya leswaku Xikwembu xi tirhisa vukhongeri leswaku hi va ni vuxaka na xona. Wena u ri yini?
Tsalwa: Yk 1:27
Nkandziyiso lowu fambisiwaka: Xihloko lexi xi hlamusela rungula leri engetelekeke malunghana ni leswi Bibele yi swi vulaka hi mhaka leyi. Ndzi tsakela ku tlhela ndzi vuya leswaku hi ta bula hi tinhla tin’wana leti nga eka xihloko lexi.
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Xivutiso: Vo tala va vona onge ku hlaya vuprofeta bya le Bibeleni swi fana ni ku hlaya phephahungu. Hi swihi swiyimo leswi ku profetiweke ha swona leswi u swi voneke kumbe ku swi twa?
Tsalwa: 2Tm 3:1-5
Nkandziyiso lowu fambisiwaka: Broxara leyi yi hlamusela leswaku ha yini swiyimo sweswo swi ri mahungu lamanene eka lava rhandzaka Xikwembu. [Bulani hi dyondzo 1, xivutiso 2.]
TSALA XINGHENISO XA WENA
Xivutiso:
Tsalwa:
Nkandziyiso lowu fambisiwaka:


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Xana Swilo Swi Lo Tumbuluxiwa Kumbe Swi Lo Tiendlekela?—Xiyenge 3: Ha Yini U Fanele U Tshemba Leswaku Swilo Swi Lo Tumbuluxiwa?
“Loko u tshemba leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa, vanhu va nga ha ehleketa leswaku u xiphukuphuku, va vula leswaku u tshemba leswi vatswari va wena va ku dyondziseke swona kumbe u lo petiwa hi nhloko evukhongerini.”—Jeanette.
Xana u ni vonelo leri fanaka ni ra Jeanette? Loko swi ri tano, u nga ha tikuma u kanakana mhaka ya leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa. Phela, a nga kona loyi a lavaka ku tekiwa tanihi xiphukuphuku. I yini lexi nga ku pfunaka?
Mavonelo lama hoxeke malunghana ni leswi u swi tshembaka
1. Loko u pfumela leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa, vanhu va ta ehleketa leswaku u lwisana ni sayense.
“Mudyondzisi wa mina u vule leswaku ku tshemba leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa i nhlamulo leyi vanhu va ta ka na yona loko va nga swi koti ku kuma nhlamulo ya leswaku misava yi tirha njhani.”—Maria.
Leswi u faneleke u swi tiva: Lava va vulaka sweswo a va wu tivi ntiyiso wa mhaka. Van’wasayense lava dumeke vo fana na Galileo na Isaac Newton a va tshemba leswaku ku ni Mutumbuluxi. Ku tshemba ka vona a ku nga lwisani ni rirhandzu ra vona ra sayense. Hilaha ku fanaka, van’wasayense van’wana namuntlha va kume leswaku sayense a yi lwisani ni ku pfumela leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa.
Ringeta leswi: Thayipa xivulwa lexi nge (ku katsa ni mintshaho) “u hlamusela hi ta ripfumelo rakwe” eka bokisi ro secha eka Watchtower LAYIBURARI YA LE KA WEB SITE ku vona swikombiso swin’wana swa vanhu lava tirhaka hi swa vutshunguri ni sayense lava pfumelaka leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa. Xiya leswaku i yini lexi va pfuneke va pfumela tano.
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: Ku pfumela leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa a swi ku endli u lwisana ni sayense. Ematshan’weni ya sweswo, ku dyondza hi ntumbuluko swi nga tiyisa ku tshemba ka wena ka leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa.—Varhoma 1:20.
2. Loko u tshemba leswi Bibele yi swi vulaka hi ku tumbuluxiwa ka swilo, vanhu va nga ha vula leswaku u mukhongeri.
“Vanhu vo tala va ehleketa leswaku ku tumbuluxiwa ka swilo i mhaka ya matlangwana. Va vula leswaku rungula leri nga eka Genesa ko va ntsheketo.”—Jasmine.
Leswi u faneleke u swi tiva: Vanhu va ni mavonelo lama hoxeke hi leswi Bibele yi swi vulaka hi ku tumbuluxiwa ka swilo. Hi xikombiso, valavisisi van’wana va ntumbuluko va vula leswaku a hi khale misava yi tumbuluxiwile kumbe va vula leswaku misava yi tumbuluxiwe hi masiku ya tsevu lama leheke tiawara ta 24. Bibele a yi ma seketeli mavonelo wolawo.
Genesa 1:1 yi ri : “Eku sunguleni Xikwembu xi tumbuluxe matilo ni misava.” Leswi a swi lwisani ni vumbhoni bya sayense bya leswaku misava yi ni malembe ya tibiliyoni hi vukhale.
Rito leri nge “siku” leri nga tirhisiwa eka Genesa ri kombetela eka minkarhi yo leha swinene. Entiyisweni, eka Genesa 2:4 rito “siku” ri tirhisiwe ku kombetela eka masiku hinkwawo ya tsevu ya ku tumbuluxa.
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: Rungula ra Bibele hi ku tumbuluxa ri fambisana kahle ni vumbhoni bya sayense.
Anakanyisisa hi leswi u swi pfumelaka
Ku pfumela leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa a swi lavi leswaku u va ni “ripfumelo handle ka vumbhoni.” Ku ri na sweswo, swi seketeriwe hi nhlamuselo leyi twalaka. Xiya leswi:
Hinkwaswo leswi u hlanganaka na swona evuton’wini swi ku dyondzisa leswaku ku ni loyi a swi endleke. Loko u vona khamera, xihaha-mpfhuka kumbe yindlu u nga ha gimeta hi ku vula leswaku ku ni loyi a swi endleke. Kutani ha yini u fanele u bakanyela mhaka yoleyo loko u ehleketa hi tihlo ra munhu, xinyenyana lexi hahaka empfhukeni kumbe pulanete ya hina?
Leswi u nga anakanyisisaka ha swona: Tinjhiniyara ti tekelela swikombiso swa swilo swa ntumbuluko leswaku ti antswisa ndlela leyi ti endlaka swilo ha yona naswona ti lava leswaku vanhu va xiya mintirho ya tona. Xana swa twala ku xiya mintirho ya munhu kambe hi tsandzeka ku xiya Mutumbuluxi lonkulu ni swilo Swakwe leswikulu leswi a swi vumbeke?
Switirhisiwa leswi nga ku pfunaka ku kuma vumbhoni
U nga tiyisa ku tshemba ka wena ka leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa hi ku kambisisa vumbhoni lebyi kumekaka eka ntumbuluko.
Ringeta leswi: Thayipa xivulwa lexi nge (endzeni ka mitshaho) “xana xi lo endliwa” eka bokisi ro secha ra Watchtower LAYIBURARI YA LE KA WEB SITE. Hlawula swihloko swin’wana leswi ku tsakisaka eka nxaxamelo wa Xalamuka! lowu nge “Xana Xi Lo Endliwa?” Eka xihloko xin’wana ni xin’wana, kuma xilo xa ntumbuluko lexi ku tsakisaka lexi ku buriwaka ha xona. Xana a swi ku khorwisi leswaku ku ni Muvumbi?
Kuma rungula leri engetelekeke: Tirhisa tibroxara leti landzelaka ku kuma vumbhoni bya ku tumbuluxiwa ka swilo.
Xana Swilo Leswi Hanyaka Swi Lo Tumbuluxiwa?
Misava yi vekiwe endhawini ya kahle naswona yi hlayisa vutomi.—Vona matluka 4-10.
Swikombiso swa ku endliwa ka swilo swa kumeka eka ntumbuluko.—Vona matluka 11-17.
Rungula ra Genesa hi ku tumbuluxiwa ka swilo ri pfumelelana ni sayense.—Vona matluka 24-28.
The Origin of Life—Five Questions Worth Asking
Vutomi a byi lo tiendlekela.—Vona matluka 4-7.
Swivumbiwa leswi hanyaka swi rharhangane ngopfu ku va swi lo pfuketana swi tiendlekela.—Vona matluka 8-12.
Vuxokoxoko lebyi nga eka DNA ya munhu byi tlula thekinoloji ya namuntlha.—Vona matluka 13-21.
Swivumbiwa leswi hanyaka a swi sukela eka nchumu wun’we wo karhi. Marhambu ya swiharhi ma kombisa vumbhoni bya ndlela leyi hi xitshuketa swiharhi swo karhi swi sunguleke ku tala ku nga ri leswaku a swi cinca swi huma eka swo karhi.—Vona matluka 22-29.
“Ntumbuluko wu ndzi endla ndzi kholwa leswaku Xikwembu xi kona, ku suka eka swiharhi leswi nga kona laha misaveni ku ya eka vuako hinkwabyo ni ku hleleka ka byona.”—Thomas.
DYONDZA SWO TALA
Bibele Yi Ri Yini Hi Ntumbuluko?
Bibele yi hlamusela “masiku” ya tsevu lawa Xikwembu xi tumbuluxeke swilo leswi hanyaka. Xana a ku ri masiku lama nga leha tiawara ta 24?
Ntumbuluko Wu Hlavutela Xikwembu Lexi Hanyaka
Twana ndlela leyi hi nga pfunaka van’wana ha yona leswaku va twisisa ntiyiso malunghana ni Muvumbi ivi hi nkarhi lowu fanaka hi tiyisa ripfumelo ra hina eka yena.
Hi Xihi Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava?
Bibele yi hlamusela xivangelo xo va Xikwembu xi tumbuluxe misava, nkarhi lowu ku xaniseka ku nga ta hela ni leswi vumundzuku byi yi khomeleke swona misava ni lava tshamaka eka yona.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Swivuriso 15:1-33
15 Loko nhlamulo yi olova, yi tlherisa vukarhi,+ kambe rito leri tlhavaka ri pfuxa ku hlundzuka.+2 Ririmi ra lavo tlhariha ri endla leswinene hi vutivi,+ kambe nomu wa lavo hunguka wu phyaphyarha vuphukuphuku.+3 Mahlo ya Yehovha ma le ndhawini yin’wana ni yin’wana,+ ma tshama ma langute lavo biha ni lavanene.+4 Ririmi ro olova i murhi wa vutomi,+ kambe loko ri soholokile ri tshova moya.+5 Un’wana ni un’wana la nga xiphukuphuku a nga yi chavi ndzayo ya tata wakwe,+ kambe un’wana ni un’wana la yingisaka ku tshinyiwa u tlharihile.+6 Ku ni vuhlayiselo byo tala endlwini ya lowo lulama,+ kambe ntshovelo wa lowo homboloka wa fularheriwa.+7 Milomu ya lavo tlhariha yi tshamela ku hangalasa vutivi,+ kambe mbilu ya lavo hunguka a yi tano.+8 Xitlhavelo xa lavo homboloka i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha,+ kambe xikhongelo xa lavo lulama xa n’wi tsakisa.+9 Ndlela ya lowo homboloka i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha,+ kambe u rhandza loyi a endlaka swo lulama.+10 Ndzayo yi bihile eka loyi a tshikaka ndlela;+ un’wana ni un’wana la vengaka ku tshinyiwa u ta fa.+11 Sheol ni ndhawu ya ndzoviso+ swi le mahlweni ka Yehovha.+ Ngopfu-ngopfu timbilu ta vana va vanhu!+12 Muhlekuri a nga n’wi rhandzi loyi a n’wi tshinyaka.+ A nge yi eka lavo tlhariha.+13 Mbilu leyi tsakeke yi endla leswaku mombo wu languteka wu tsakile,+ kambe moya wa tshoveka hikwalaho ka ku vava ka mbilu.+14 Mbilu leyi twisisaka hi leyi yi lavisisaka vutivi,+ kambe nomu wa vanhu vo hunguka wu hlohlotela vuphukuphuku.+15 Hinkwawo masiku ya la xanisekaka ma bihile;+ kambe loyi a nga ni mbilu leyinene u tshama a ri ni nkhuvo.+16 Swa antswa ku va ni leswitsongo eku chaveni ka Yehovha+ ematshan’weni ya mphakelo wo tala kambe ku ri ni ku pfilunganyeka.+17 Matsavu ma antswa laha ku nga ni rirhandzu+ ematshan’weni ya nkunzi leyi wundleriweke exidyelweni kambe ku ri ni rivengo.+18 Munhu wo kariha u pfuxa mholovo,+ kambe loyi a hlwelaka ku hlundzuka u timela ku holova.+19 Ndlela ya lolo yi fana ni rihlampfu ra xigatlu,+ kambe ntila wa lavo lulama i ndlela leyi akiweke.+20 N’wana wo tlhariha hi loyi a tsakisaka tata wakwe,+ kambe munhu wo hunguka u n’wi langutela ehansi mana wakwe.+21 Vuphukuphuku bya tsakisa eka loyi a nga ni mbilu yo hunguka,+ kambe munhu la nga ni ku twisisa hi loyi a fambaka hi ku kongoma.+22 Makungu ma pfilunganyeka laha ku nga riki na ku kanerisana ka le xihundleni,+ kambe laha ku nga ni vatsundzuxi vo tala swilo swa humelela.+23 Munhu wa tsaka hi ku hlamula ka nomu wakwe,+ naswona rito leri fikeke hi nkarhi wa kona i rinene ngopfu!+24 Ndlela ya vutomi yi le henhla eka loyi a endlaka hi ku twisisa,+ leswaku a fularhela Sheol ehansi-hansi.+25 Yehovha u ta yi hirimuxa yindlu ya lava va titlakusaka,+ kambe u ta tiyisa ndzilakana wa noni.+26 Makungu ya lowo biha i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha,+ kambe marito lamanene ma basile.+27 Loyi a bindzulaka hi ndlela leyi nga lulamangiki u tisa khombo endlwini yakwe,+ kambe loyi a vengaka tinyiko u ta hambeta a hanya.+28 Mbilu ya lowo lulama ya anakanyisisa leswaku a ta hlamula;+ kambe nomu wa lavo homboloka wu phyaphyarha swilo swo biha.+29 Yehovha u le kule swinene ni lavo homboloka,+ kambe xikhongelo xa lavo lulama wa xi yingisa.+30 Ku vangama ka mahlo+ ku tsakisa mbilu;+ xiviko+ lexinene xi nonisa marhambu.+31 Ndleve leyi yingisaka ku tshinyiwa+ ka vutomi yi tshama exikarhi ka vanhu vo tlhariha.+32 Un’wana ni un’wana la papalataka ndzayo+ u bakanya moya-xiviri wakwe, kambe loyi a yingisaka ku tshinyiwa u kuma mbilu.+33 Ku chava Yehovha i ndzayo leyi yisaka evutlharini,+ naswona emahlweni ka ku vangama ku ni ku titsongahata.+


text:
NDZIMA YA VUKAYE
U Endle Swilo Hi Vutlhari
1-3. (a) Xana khombo ri wu wele njhani ndyangu wa Abigayele? (b) Xana hi ta dyondza yini hi wansati loyi, loyi a xiyekaka?
LOKO Abigayele a languta nandza wa Nabali, u n’wi vone a chuhile. A swi fanerile leswaku a chuha hikuva a va langutane ni rifu. Hi nkarhi wolowo vuthu ra nyimpi leri nga ni vanhu va 400 a ri ri endleleni ri tiyimisele ku dlaya vavanuna hinkwavo va ndyangu wa Nabali, loyi a a ri nuna wa Abigayele. Hikwalaho ka yini?
2 Nabali hi yena loyi a vangeke timhaka. Leswi a a ri munhu wa tihanyi naswona a nga ri na mhaka ni vanhu van’wana, u endle hi ku ya hi ntolovelo wakwe. Kambe sweswi se a swi n’wi khele matluka, hikuva a nga vanga ni musa eka wanuna la rhandzekaka swinene loyi a a rhangela vuthu ra tinhenha leri nga leteriwa kahle. Kutani un’wana wa malandza ya Nabali loyi kumbexana a a ri murisi u byele Abigayele leswi a swi ri kusuhi ni ku endleka, naswona a a tiyiseka leswaku Abigayele a ta ta ni rhengu leri nga ta ponisa vavanuna lava nga endlwini ya Nabali. Xana wansati un’we a a ta swi kotisa ku yini ku ponisa vavanuna lava eka vuthu leri?
Xana wansati un’we a a ta swi kotisa ku yini ku ponisa vavanuna lava eka vuthu leri?
3 A hi sunguleni hi kambisisa vutomi bya wansati loyi. Abigayele a a ri mani? I yini leswi vangeke mpfilumpfilu lowu? Naswona i yini leswi hi nga swi dyondzaka eka xikombiso xakwe xa vutshembeki?
‘A A Tlharihile Swinene Naswona A Sasekile’
4. Xana Nabali a a ri wanuna wa muxaka muni?
4 Abigayele na Nabali a va nga fanelani. Nsati wakwe a a ri ni vumunhu, kambe yena a nga ri na byona. Leswi a a fuwile, a a titeka a ri wa nkoka. Kambe, xana vanhu van’wana a va n’wi languta njhani? EBibeleni a swi talanga ku kuma munhu loyi vito rakwe ri nga ni nhlamuselo yo biha ku fana ni ra Nabali. Vito rakwe a ri vula leswaku i “Xihunguki” kumbe “Xiphukuphuku.” Xana leri hi rona vito leri vatswari vakwe va n’wi thyeke rona loko a velekiwa, kumbe u ri kume hikwalaho ka mahanyelo yakwe? Ku nga khathariseki leswaku u ri kume njhani, mhaka hileswaku a a hanya hi ku pfumelelana ni leswi ri vulaka swona. A a “karhata naswona swiendlo swakwe a swi bihile.” A a ri ni tihanyi, a tshama a pyopyiwile, a chaviwa naswona a nga rhandzeki.—1 Sam. 25:2, 3, 17, 21, 25.
5, 6. (a) Xana u ehleketa leswaku a ti ri tihi timfanelo leti tsakisaka swinene ta Abigayele? (b) Ha yini swi nga ha endlekaka leswaku Abigayele a tekane ni wanuna wo tano la nga xiphukuphuku?
5 Abigayele a a hambane hi ku helela na Nabali. Vito rakwe ri vula leswaku “Tata Wanga U Tsakile.” Vatatana vo tala va tsaka loko va ri ni vana va vanhwanyana vo saseka, kambe tatana wo tlhariha u tsaka no tlurisa loko a xiya leswaku n’wana wakwe u na mahanyelo lamanene. Minkarhi yo tala vanhu lava nga saseka a va swi voni swi ri swa nkoka ku va ni timfanelo letinene to tanihi vutlhari, xivindzi kumbe ripfumelo. Kambe a swi nga ri tano hi Abigayele. Bibele yi vula leswaku a a tlharihile swinene naswona a a sasekile.—Hlaya 1 Samuwele 25:3.
6 Van’wana va nga ha hlamala leswaku ha yini wansati loyi wo tlhariha hi ndlela leyi a tekiwe hi wanuna la nga xiphukuphuku. Tsundzuka leswaku eminkarhini ya ku tsariwa ka Bibele vanhu vo tala lava tekanaka a va hlanganisiwa hi vatswari va vona. Hambiloko va nga ku hlawuleli munhu loyi u faneleke u tekana na yena kambe vonelo ra vatswari a ri ri ra nkoka. Xana vatswari va Abigayele hi vona va nga endla leswaku a tekiwa hi Nabali hileswi a a ri ni rifuwo a tlhela a va ni ndhuma? Xana swi nga ha endleka leswaku vusweti a byi tinyike matimba? Ku nga khathariseki xivangelo xa kona, rifuwo leri Nabali a a ri na rona a ri n’wi pfunanga leswaku a va wanuna lonene.
7. (a) Xana namuntlha vatswari va fanele va papalata yini loko va lava ku dyondzisa vana va vona leswaku va teka vukati tanihi lebyi xiximekaka? (b) Xana Abigayele a a tiyimisele ku endla yini?
7 Vatswari lava tlhariheke va dyondzisa vana va vona leswaku va teka vukati tanihi lebyi xiximekaka. A va va khutazi vana va vona leswaku va tekiwa hi swigwili kumbe va va sindzisa ku sungula timhaka to rhandzana va nga si mila ni meno. (1 Kor. 7:36) Kambe eka Abigayele mati se a ma halakile hikuva yena na Nabali se a va vutanile. Hambiswiritano, Abigayele a a tiyimiserile ku endla leswi nga ematimbeni yakwe ehansi ka xiyimo lexi xo tika.
“U Va Tshinye Hi Vukarhi”
8. Xana Nabali u rhukane mani naswona ha yini u nga vulaka leswaku leswi a ku nga ri vutlhari?
8 Nabali u endle leswaku xiyimo xa Abigayele xi ya xi tika swinene. Wanuna loyi a n’wi rhukaneke a ku nga ri un’wana handle ka Davhida. Davhida a a ri nandza wa Yehovha wo tshembeka loyi muprofeta Samuwele a n’wi toteke leswaku a siva Sawulo tanihi hosi. (1 Sam. 16:1, 2, 11-13) Leswi Hosi Sawulo a a ri ni mavondzo ni nsele, Davhida a a hanya hi ku baleka ni ku tumbela emananga ni mavuthu yakwe yo tshembeka ya 600.
9, 10. (a) Hi le hansi ka xiyimo xihi laha Davhida ni malandza yakwe a swi va tikela ku tihanyisa? (b) Ha yini Nabali a a fanele a tlangele leswi Davhida ni vavanuna vakwe a va swi endla? (Nakambe vona nhlamuselo ya le hansi ya ndzimana 10.)
9 Nabali a a tshama eMawoni kambe a a tirhela ekusuhi ni le Karimeli naswona swi nga ha endleka leswaku a a ri ni ndhawu leyi a a yi lawula etikweni rero. * Miti leyi a yi ri ni byanyi lebyinene naswona hi kona laha tinyimpfu ta Nabali ta 3 000 a ti riseriwa kona. Ematlhelo ka miti leyi a ko va nhova ntsena, kasi hala dzongeni a ku ri ni mananga ya Parani. Evuxeni, a ku ri ni ndlela leyi hundzaka hi le Lwandle ra Munyu leyi ya ka etindhawini leti nga ni minkova ni mabako. Davhida ni malandza yakwe a swi va tikela ku tihanyisa, ngopfu-ngopfu ku kuma swakudya loko hi hala tlhelo va ri karhi va tiyiselela swiyimo swo tika. Hakanyingi a va hlangana ni varisi va swifuwo swa Nabali loyi a a fuwile.
10 Xana malandza ya Davhida lama gingiritekaka ma va khome njhani varisi va Nabali? Leswi a va ri vuthu ra matimba, a swi ta va swi va oloverile ku titekela tinyimpfu va ti dyela, kambe a va swi endlanga sweswo. Ku ri na sweswo, va pfunete varisi va Nabali ku sirhelela tinyimpfu. (Hlaya 1 Samuwele 25:15, 16.) Tinyimpfu ni varisi a va langutana ni makhombo yo tala. Hi nkarhi wolowo swiharhi leswi dyaka nyama enhoveni a swi tele naswona ndzilakana wa Israyele lowu nga edzongeni a wu ri ekusuhi, lerova a swi ta ma olovela makhamba lama humaka ematikweni man’wana ku ta ma ta yiva swifuwo. *
11, 12. (a) Xana Davhida u byi kombise njhani vuxiyaxiya ni xichavo eka rungula rakwe leri yaka eka Nabali? (b) I yini leswi a swi hoxile eka ndlela leyi Nabali a anguleke ha yona eka rungula ra Davhida?
11 Davhida a swi nga n’wi oloveli ku kumela malandza yakwe swakudya leswi eneleke siku rin’wana ni rin’wana loko va ri emananga. Kutani siku rin’wana Davhida u rhumele varhumiwa va khume leswaku va ya kombela mpfuno eka Nabali. Davhida u ye a ya kombela mpfuno hi nkarhi wa kahle hikuva a ku ri nkarhi wa leswaku tinyimpfu ti tsemetiwa voya naswona hi nkarhi wolowo vanhu a va ri ni malwandla. Ku endla nkhuvo hi nkarhi lowu, a ku ri mukhuva wa vanhu va le nkarhini wolowo. Davhida u tlhele a vulavula hi ku titsongahata emahlweni ka Nabali. Leswi Nabali a a ri nkulu eka yena, u n’wi xiximile a ku hi mina “n’wana wa wena Davhida.” Xana Nabali u endle yini?—1 Sam. 25:5-8.
12 Ematshan’weni yo n’wi pfuna, u hlundzukile. “U va tshinye hi vukarhi” varhumiwa va Davhida hilaha nandza loyi ku nga vulavuriwa ha yena eku sunguleni ka xihloko lexi a hlamuseleke Abigayele hakona. Nabali a a nga lavi ku twa nchumu hi xinkwa xakwe, mati kumbe ku dlaya swin’wana swa swifuwo swakwe. A a teka Davhida a ri xikangalafula naswona a a n’wi vitana hlonga leri tshamelaka ku baleka. Ndlela leyi a a endla swilo ha yona yi fana hi ku helela ni ndlela leyi Sawulo a n’wi khome ha yona Davhida tanihi leswi a a n’wi venga. Havumbirhi bya vona a va nga byi tirhisi vutlhari lebyi humaka eka Yehovha. Xikwembu a xi rhandza Davhida naswona a xi nga n’wi languti tanihi hlonga leri nga xandzuka, kambe a xi n’wi languta tanihi loyi a nga ta va hosi ya Israyele enkarhini lowu taka.—1 Sam. 25:10, 11, 14.
13. (a) Eku sunguleni, xana Davhida u angule njhani eka ndzhukano wa Nabali? (b) Xana nawu lowu tsariweke eka Yakobo 1:20 wu hi dyondzisa yini malunghana ni ndlela leyi Davhida a anguleke ha yona?
13 Loko varhumiwa va vuya kutani va byela Davhida xiviko, u hlundzukile. U lerise malandza yakwe a ku: “Un’wana ni un’wana a a khame banga rakwe!” Davhida swin’we ni malandza yakwe ya 400 a va tiyimisele ku ya hlasela Nabali. A a lava leswaku va fika va dlaya wanuna un’wana ni un’wana loyi a a ri endlwini ya Nabali. (1 Sam. 25:12, 13, 21, 22) A swi fanerile leswaku Davhida a hlundzuka, kambe ndlela leyi a a lava ku swi kombisa ha yona leswaku u hlundzukile a yi bihile. Bibele yi ri: “Vukarhi bya munhu a byi ku endli ku lulama ka Xikwembu.” (Yak. 1:20) Xana Abigayele a a ta n’wi ponisa njhani nuna wakwe?
“A Ku Katekisiwe Ku Twisisa Ka Wena”
14. (a) Xana Abigayele u ringete ku ponisa Nabali hi ndlela yihi eka khombo leri a ri ri kusuhi ni ku endleka? (b) Hi yihi dyondzo leyi twisisekaka leyi hi nga yi dyondzaka eka ku hambana loku nga kona exikarhi ka Nabali na Abigayele? (Nakambe vona nhlamuselo ya le hansi.)
14 Hi n’wi vonile Abigayele loko a ringeta ku ponisa nuna wakwe eka khombo leri a ri ri kusuhi ni ku endleka. Ku hambana ni nuna wakwe Nabali, yena u yingisile. Un’wana wa malandza ya Nabali u byele Abigayele a ku: “[Nabali] i munhu la nga pfuniki nchumu leswaku u nga vulavula na yena.” * (1 Samuwele 25:17) Leswi Nabali a a titeka a ri wa nkoka, swi endle leswaku a nga lavi ku yingisa. Ku tikurisa ko tano ku tolovelekile swinene hambi ku ri namuntlha. Nandza loyi a a swi tiva leswaku Abigayele a a nga fani ni nuna wakwe, leswi hi swona leswi nga endla leswaku a ya n’wi byela hi mhaka leyi.
Ku hambana na Nabali, Abigayele u yingisile
15, 16. (a) Xana Abigayele u swi kombise njhani leswaku u n’wi fanekisela kahle wansati loyi a fanelekaka loyi ku vulavuriwaka ha yena ebukwini ya Swivuriso? (b) Ha yini leswi Abigayele a swi endleke swi nga kombisi swona leswaku a nga byi xiximi vunhloko bya nuna wakwe?
15 Abigayele u teke goza hi ku hatlisa. Bibele yi ri: “Xikan’we-kan’we Abigayele a hatlisa.” Eka rungula leri vulavulaka hi Abigayele riendli leri nge “hatlisa” ri humelela minkarhi ya mune. U lunghiselele Davhida ni malandza yakwe swakudya. Swakudya swa kona a swi katsa xinkwa, vhinyo, nyama ya nyimpfu, mavele lama nga katingiwa, swimbundzwa swa mukhusu wa madiriva ni swimbundzwa swa makuwa lama omisiweke. Swi le rivaleni leswaku Abigayele a a swi tiva kahle leswi a a swi endla naswona hi yena loyi a a endla mintirho yo tala endlwini ya Nabali, naswona u n’wi fanekisela kahle wansati loyi a fanelekaka loyi ku vulavuriwaka ha yena ebukwini ya Swivuriso. (Swiv. 31:10-31) U rhangise malandza yakwe ni swakudya kutani yena a ma landzela hi le ndzhaku. Rungula ra Bibele ri ri: “Kambe a nga n’wi byelanga nchumu Nabali nuna wakwe.”—1 Sam. 25:18, 19.
16 Xana leswi swi vula leswaku Abigayele a a nga byi xiximi vunhloko bya nuna wakwe? A swi tano. Nabali a nga n’wi kombisanga musa nandza wa Yehovha la totiweke, naswona a ku lo sala katsongo leswaku swiendlo swakwe swa vuphukuphuku swi koxa vutomi bya vanhu vo tala lava a va to fela sopo nyama va nga dyanga. Loko Abigayele a a nga nghenelelanga, xana leswi a swi ta vula leswaku u hlanganyerile eka nandzu wa nuna wakwe? Phela eka hinkwaswo leswi a a swi endla, a a fanele a xixima Xikwembu ku tlula nuna wakwe.
17, 18. Xana Abigayele u n’wi tshinelele njhani Davhida, u te yini eka yena naswona i yini leswi nga endla leswaku Davhida a yingisa xikombelo xakwe?
17 Swi nga si ya kwihi, Abigayele u tsutsume a ya hlangana na Davhida ni malandza yakwe. Nakambe hi ku hatlisa loko a vona Davhida a xika embhongolweni, u wele emahlweni kakwe. (1 Sam. 25:20, 23) U fike a phofula leswi nga embilwini yakwe, a n’wi kombela leswaku a rivalela nuna wakwe swin’we ni vavanuna hinkwavo lava a va ri endlwini ya Nabali. I yini leswi nga endla leswaku Davhida a yingisa xikombelo xakwe?
18 Loko a ya eka Davhida u fike a kombela ku rivaleriwa onge hi yena loyi a nga n’wi dyohela. U pfumerile leswaku nuna wakwe u endla swilo hi ku pfumelelana ni nhlamuselo ya vito rakwe, naswona swi nga ha endleka leswaku u tlhele a byela Davhida leswaku a swi nga ta pfuna nchumu ku xupula munhu wo tano. Leswi a a swi tiva leswaku Davhida i murhumiwa wa Yehovha naswona “u lwa tinyimpi ta Yehovha,” u n’wi xiximile. Marito yakwe lama landzelaka ma kombisa leswaku a a xi tiva xitshembiso xa Yehovha malunghana ni mhaka ya leswaku Davhida u ta va hosi, hikuva u te: “Yehovha . . . u ta ku veka u va murhangeri wa Israyele.” Kutani u n’wi komberile leswaku a nga endli nchumu lexi nga ta n’wi siya a ri ni nandzu wa ngati kumbe “xivangelo xa ku tshetsheleka,” ku nga ku kingindziwa hi ripfalo. (Hlaya 1 Samuwele 25:24-31.) Hakunene marito yakwe ma khumba mbilu!
19. Xana Davhida u angurise ku yini eka marito ya Abigayele naswona ha yini a n’wi nkhense swinene?
19 Xana Davhida u angurise ku yini? U swi yingisile leswi Abigayele a nga n’wi byela swona kutani a ku: “A a dzunisiwe Yehovha Xikwembu xa Israyele loyi a ku rhumeke esikwini leri leswaku u ta hlangana na mina! Nakambe a ku katekisiwe ku twisisa ka wena, a ku katekisiwe wena u nga ndzi sivela esikwini leri leswaku ndzi nga vi na nandzu wa ngati.” Davhida u n’wi nkhense swinene Abigayele hileswi a veke ni xivindzi xo tsutsuma a ta hlangana na yena nileswi a nga endla leswaku a nga vi na nandzu wa ngati. Hi ku titsongahata Davhida u te: “Tlhandlukela endlwini ya wena hi ku rhula. Ndzi yingise rito ra wena.”—1 Sam. 25:32-35.
“Hlonga Ra Wena Ra Xisati Hi Leri”
20, 21. (a) I yini leswi u swi kumaka swi tsakisa malunghana ni ku tiyimisela ka Abigayele ku va a tlhelela eka nuna wakwe? (b) Xana Abigayele u xi kombise njhani xivindzi ni vutlhari hi ku va a hlawula nkarhi wo vulavula na Nabali?
20 Endzhaku ka loko fambile, Abigayele a a nga ta swi rivala hi ku olova leswi swi nga endleka; naswona a swi kanakanisi leswaku u ku vonile ku hambana loku nga kona exikarhi ka wanuna loyi a a tshembekile a tlhela a va ni musa ku ri ni nuna wakwe loyi a a ri ni tihanyi. Kambe a a nga ri na mhaka na swona sweswo hinkwaswo hikuva Bibele yi ri: “Endzhaku Abigayele a fika eka Nabali.” A ha tiyimiserile ku ya emahlweni a va nsati wakwe naswona a titsongahata eka yena. A a fanele a n’wi byela leswi a nga swi endla. Leswi Nabali a a ri nhloko ya ndyangu, a a fanele a swi tiva. Ku va a hatla a n’wi byela a swi ta n’wi pfuna leswaku a nga khomiwi hi tingana loko nuna wakwe a ya swi twa eka vanhu van’wana. Kambe sweswi a a nga ta kota ku n’wi byela hikuva a a pyopyiwile.—1 Sam. 25:36.
21 Abigayele u tlhele a kombisa xivindzi ni vutlhari hi ku n’wi tshika kukondza hi xa mundzuku xa kona loko se byala byi hangalakile. Sweswi a a ta swi kota ku n’wi twisisa kahle, kambe a a fanele a va ni vuxiyaxiya hikuva nuna wakwe a a ri munhu wa vukarhi. Nilokoswiritano, Abigayele u n’wi byele hinkwaswo leswi nga endleka. A swi kanakanisi leswaku a a ehleketa leswaku u ta n’wi makala. Kambe leswi a nga swi twa swi n’wi hete matimba.—1 Sam. 25:37.
22. Xana ku endleke yini eka Nabali naswona hi nga dyondza yini malunghana ni swiendlo hinkwaswo swa tihanyi?
22 Xana xiphiqo xa wanuna loyi a ku ri yini? Bibele yi vula leswaku ‘mbilu yakwe a yi fa endzeni kakwe hikuva a a fana ni ribye.’ Swi nga ha endleka leswaku a a khomiwe hi vuvabyi byo oma swirho. Leswi swi endle leswaku a fa endzhaku ka kwalomu ka masiku ya khume naswona rifu rakwe a ri vangiwanga hi xiphiqo xa swa vutshunguri ntsena hikuva Bibele yi ri: “Yehovha a ba Nabali lerova a fa.” (1 Samuwele 25:38) Sweswi Abigayele se a a ta ku hefu! Hambileswi Yehovha a nga hatlisiki a nghenelela eka swilo swo biha leswi vanhu va swi endlaka, rungula leri ri swi veka erivaleni leswaku a ku na swiendlo swa tihanyi leswi munhu a nga swi endlaka Yehovha a nga swi voni. U ta endla leswaku ku va ni vululami hi nkarhi wakwe lowu faneleke.—Hlaya Luka 8:17.
23. Hi yihi mikateko yin’wana leyi Abigayele a yi kumeke naswona u swi kombise njhani leswaku a nga tikurisanga?
23 Abigayele u tlhele a kuma mikateko yin’wana. Loko Davhida a swi twa leswaku Nabali u file, u rhumele varhumiwa vakwe leswaku va ya teka Abigayele leswaku a ta va nsati wakwe. Loko Abigayele a twa sweswo u te: “Hlonga ra wena ra xisati hi leri leswaku ri ta va nandza wa xisati la nga ta hlambisa milenge ya malandza ya hosi yanga.” Hambileswi sweswi se a a ta va nsati wa Davhida a nga tikurisanga; kambe u hambete a titsongahata naswona a a tiyimiserile hambi ku ri ku va nandza wa malandza ya Davhida. Kutani hi ku hatlisa a suka a yima leswaku a lunghekela ku ya eka Davhida.—1 Samuwele 25:39-42.
24. Xana Abigayele u langutane ni swiphiqo swihi eka vutomi bya yena lebyintshwa, kambe nuna wakwe ni Xikwembu xakwe va n’wi langute njhani?
24 Leswi a swi nga vuli swona leswaku a nga ha ta va na swiphiqo; kumbe leswaku yena na Davhida a va ta hanya bya le ka byandlana. Phela Davhida a a ri ni nsati la vuriwaka Ahinowama, naswona hi nkarhi wolowo ku teka tshengwe a swi vanga swiphiqo eka vavasati lava nga tshembeka. Davhida a a nga si va hosi; a ha ta langutana ni swiphiqo swo tala emahlweni ko va a tirhela Yehovha. Kambe Abigayele u n’wi seketerile vutomi bya yena hinkwabyo, naswona eku heteleleni u n’wi velekele n’wana naswona u swi vonile leswaku sweswi se a a kume nuna loyi a a n’wi teka a ri wa nkoka a tlhela a n’wi sirhelela. Siku rin’wana u tshame a n’wi sirhelela eka vatlhakisi! (1 Sam. 30:1-19) Hakunene Davhida a a tekelela Yehovha Xikwembu. Phela Yehovha a a teka wansati loyi wo tshembeka a ri wa risima naswona a ri ni xivindzi a tlhela a tshembeka.
^ ndzim. 9 Ntshava leyi ya Karimeli leyi a yi nga dumanga yi le kusuhi ni le n’walungwini, laha endzhakunyana muprofeta Eliya a hlaseleke vaprofeta va Bali. (Vona Ndzima 10.) Muti lowu wa Karimeli wu le makumu ka mananga lama nga edzongeni.
^ ndzim. 10 Swi nga ha endleka leswaku loko Davhida a sirhelela varisi ni mintlhambi ya vona a a tibyela leswaku u tirhela Yehovha Xikwembu. Endhawini leyi a va ri eka yona hi kona laha Yehovha a a lava leswaku switukulwana swa Abrahama, Isaka na Yakobo swi tshama kona. Ku sirhelela swifuwo eka makhamba a ku ri ndlela yin’wana yo tirhela Xikwembu.
^ ndzim. 14 Xiga lexi nandza wa Nabali a nga xi tirhisa xi vula “n’wana loyi a nga pfuniki nchumu.” Tibibele tin’wana ti hlamusela Nabali tanihi wanuna wo ‘biha’ “loyi a a nga lavi ku tsundzuxiwa nchumu.”


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 48:1-22
48 Endzhaku ka swilo leswi Yosefa a byeriwa leswi: “Waswivo, tata wa wena u sungula ku tsana.” Hiloko a teka vana va yena vambirhi Manase na Efrayimi.+2 Kutani Yakobe a vikeriwa, va ku: “N’wana wa wena Yosefa hi loyi u tile eka wena.” Hikwalaho Israyele a tirhisa ntamu wakwe a pfuka a tshama esangwini rakwe.3 Yakobe a ku eka Yosefa:“Xikwembu xa Matimba Hinkwawo xi humelele eka mi-na eLuzi+ etikweni ra Kanana leswaku xi ndzi katekisa.+4 Kutani xi ku eka mina, ‘Waswivo, ndzi endla leswaku u tswala,+ naswona ndzi ta ku andzisa ndzi ku hundzula nhlengeletano ya vanhu,+ mbewu ya wena leyi nga ta ta endzhaku ka wena ndzi ta yi nyika tiko leri leswaku ri va ra yona hilaha ku nga riki na makumu.’+5 Sweswi vana va wena vambirhi lava u nga velekeriwa vona etikweni ra Egipta, ndzi nga si ta eka wena aEgipta i va mina.+ Efrayimi na Manase va ta va va mina ku fana na Ruveni na Simiyoni.+6 Kambe rixaka ra wena leri u nga ta va tatana endzhaku ka vona ri ta va ra wena. Va ta vitaniwa hi vito ra vamakwavo endzhakeni+ ya vona.7 Loko ku ri mina, Rahele u fele+ etlhelo ka mina endleleni etikweni ra Kanana loko ndzi ta ndzi huma ePadani,+ a ka ha ri mpfhuka wo leha ku ya fika etikweni ra Efurata,+ lerova ndzi n’wi lahla kwalaho endleleni leyi yaka aEfurata, leswi vulaka Betlehema.”+8 Kutani Israyele a vona vana va Yosefa a ku: “Xana i vamani lava?”+9 Hikwalaho Yosefa a ku eka tata wakwe: “I vana va mina lava Xikwembu xi nga ndzi nyika vona endhawini+ leyi.” Hiloko a ku: “Ndzi kombela u va tisa eka mina leswaku ndzi ta va katekisa.”+10 Sweswi mahlo ya Israyele a ma nga ha voni kahle hikwalaho ka vudyuhari.+ A a nga ha voni. Hikwalaho a va tisa ekusuhi na yena kutani a va ntswontswa a tlhela a va angarha.+11 Israyele a ya emahlweni a ku eka Yosefa: “A ndzi nga anakanyi leswaku ndzi ta vona xikandza+ xa wena, kambe sweswi Xikwembu xi ndzi pfumelele ku vona ni vana va wena.”12 Endzhaku ka sweswo Yosefa a va susa ematsolweni ya yena, kutani a nkhinsama xikandza xakwe xi langute emisaveni.+13 Sweswi Yosefa a va teka havambirhi, Efrayimi hi voko rakwe ra xinene a n’wi yisa evokweni ra ximatsi+ ra Israyele, na Manase hi voko rakwe ra ximatsi a n’wi yisa evokweni ra xinene+ ra Israyele, a va tshineta ekusuhi na yena.14 Kambe, Israyele a tshambuluta voko ra xinene a ri veka enhlokweni+ ya Efrayimi, hambileswi a a ri ntsongo,+ kutani voko rakwe ra ximatsi a ri veka enhlokweni+ ya Manase. U veke mavoko yakwe hi ndlela leyi hi xikongomelo, tanihi leswi Manase a a ri mativula.+15 Kutani a katekisa Yosefa a ku:+“Xikwembu xa ntiyiso lexi vatatana Abrahama na Isaka va fambeke+ emahlweni ka xona,Xikwembu xa ntiyiso lexi a xi ndzi risa nkarhi hinkwawo wa vukona bya mina ku ta fikela esikwini+ leri,16 Ntsumi leyi a yi ndzi ponisa emakhombyeni+ hinkwawo, a yi katekise vafana+ lava.Vito ra mina a ri vitaniwe ehenhla ka vona ni vito ra vatatana, Abrahama na Isaka,+A va engeteleke va tala exikarhi ka misava.”+17 Loko Yosefa a vona leswaku tata wakwe a a hambeta a veka voko ra yena ra xinene enhlokweni ya Efrayimi, a swi n’wi tsakisanga,+ kutani a ringeta ku khoma voko ra tata wa yena a ri susa enhlokweni ya Efrayimi a ri veka enhlokweni+ ya Manase.18 Hikwalaho Yosefa a ku eka tata wa yena: “A swi tano tatana, hikuva la nga mativula+ hi loyi. Veka voko ra wena ra xinene enhlokweni ya yena.”19 Kambe tata wakwe a hambeta a ala a ku: “Ndza swi tiva n’wananga, ndza swi tiva. Na yena u ta va tiko, na yena u ta va lonkulu.+ Kambe, hilaha ku fanaka makwavo lontsongo u ta va lonkulu ku n’wi tlula,+ naswona vana va yena va ta tala ku fana ni matiko.”+20 A ya emahlweni a va katekisa esikwini rero,+ a ku:“Israyele a a twarise nkateko hi ku phindha-phindha ha n’wina a ku,‘Onge Xikwembu xi nga mi endla mi fana na Efrayimi na Manase.’”+Kutani a hambeta a veka Efrayimi emahlweni ka Manase.+21 Endzhaku ka sweswo Israyele a ku eka Yosefa: “Waswivo, ndza fa,+ kambe Xikwembu xi ta hambeta xi va na n’wina xi mi tlherisela etikweni ra vatata+ wa n’wina.22 Loko ku ri mina, ndzi ku nyika xiphemu xa ndhawu ya tiko ku tlula vamakwenu,+ lexi ndzi xi tekeke evokweni ra Vaamori hi banga ra mina ni vurha bya mina.”


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO
Swiphiqo Swo Rhurhela eTikweni Rimbe
Ku Lava Vutomi Byo Antswa
GEORGE a a heleriwe hi ntshembo. A a nga swi koti ku kumela ndyangu wakwe swakudya leswi ringaneke. Hi hala tlhelo, vaakelani vakwe a va vabya naswona van’wana a va sika. Hambiswiritano, a a swi tiva leswaku a ku ri ni tiko rin’wana leri fuweke, leri a ri ri ekusuhi ni tiko ra ka vona. Kutani u tibyele a ku, ‘Ndzi ta rhurhela kona ndzi ya lava ntirho ivi ndzi landza ndyangu wa mina.’
Patricia na yena a a navela ku rhurhela etikweni rimbe. A a nga tirhi naswona a swi nga tshembisi leswaku a nga pfuka a hluvukise vutomi byakwe etikweni ra ka vona. Kutani yena swin’we ni jaha rakwe va endle xiboho xo teka riendzo ro suka eNigeria va ya eAlgeria va kongome eSpain, hambileswi a va nga swi tivi leswaku swi tika ku fikela kwihi ku tsemakanya Mananga ya Sahara. U ri: “A ndzi tikile naswona a ndzi lava leswaku n’wana wa mina a hanya emafurheni.”
Rachel wa le Philippine a a lava ku rhurhela eYuropa leswaku a ta hanya vutomi bya vulovolovo. A a heleriwe hi ntirho kutani maxaka yakwe ma n’wi byele leswaku eYuropa ntirho wa le makhixini i matutu vana va ntavasi. Kutani u lombe mali yo xava thikithi ra xihaha-mpfhuka ivi a lela nuna wakwe ni xinhwanyetana xa vona a ku: “Hi ta tlhela hi vonana ku nga ri khale.”
Ku ringanyetiwa leswaku vanhu vo tlula 200 wa timiliyoni lava fanaka na George, Patricia na Rachel va rhurhele ematikweni mambe eka makume ya malembe lama ha ku hundzaka. Hambileswi van’wana va balekeke ematikweni ya ka vona hikwalaho ka tinyimpi, timhangu ta ntumbuluko kumbe ku xanisiwa, vo tala va rhurhe hikwalaho ka ku wa ka ikhonomi. Hi swihi swiphiqo leswi vahlapfa va langutanaka na swona ematikweni lawa va rhurhelaka eka wona? Xana hinkwavo va byi kuma vutomi byo antswa lebyi va byi lavaka? Vana va khumbeka njhani loko mutswari a va siya a ya lava ntirho etikweni rimbe? Kambisisa tinhlamulo leti landzelaka ta swivutiso leswi.
Ku Fika Ni Ku Tshamiseka eTikweni Rimbe
Hakanyingi ntlhontlho wo sungula lowu vanhu lava rhurhelaka etikweni rimbe va langutanaka na wona i riendzo ra kona. George, loyi a boxiweke exihlokweni xo sungula, u fambe tikhilomitara ta madzana a khome swakudya leswi nga nyawuriki. U ri: “Riendzo ra kona a ri nonon’hwa swinene.” Vahlapfa vo tala a va kalanga va fika lomu a va ya kona.
Pakani ya Patricia a ku ri ku fika eSpain. U fambe hi lori leyi pfulekeke a tsemakanya Mananga ya Sahara. U ri: “Ku suka eNigeria hi ya eAlgeria swi hi tekele vhiki naswona hinkwerhu va 25 a hi tlimbane elorini. Loko hi ri endleleni, hi vone mintsumbu yo tala swin’we ni vanhu lava a va ri eku kayakayeni emananga va ri kusuhi ni ku fa. Swi tikomba onge vachayeri van’wana va tilori va siya vakhandziyi hi vomu endleleni.”
Ku hambana na George na Patricia, Rachel yena u ye eYuropa hi xihaha-mpfhuka, laha a a ta tirha emakhixini. Kambe a nga yi ehleketanga ndlela leyi a a ta xi kumbuka ha yona xin’hwanyetana xakwe lexi nga ni malembe mambirhi. U ri: “Nkarhi wun’wana ni wun’wana lowu a ndzi vona wansati a ri ni n’wana wakwe, mbilu ya mina a yi fehla.”
George swi n’wi tikerile ku tolovela mahanyelo ya tiko leri a a rhurhele eka rona. Ku hundze tin’hweti a nga si rhumela mali ekaya. U ri: “Minkarhi yo tala nivusiku a ndzi rila hikwalaho ka xivundza ni ku pfilunganyeka.”
Endzhaku ka loko Patricia a hete tin’hweti to hlayanyana eAlgeria, u fike endzilakaneni wa Morocco. U ri: “Kambe loko ndzi ri ekusuhi ni kwalaho, ndzi veleke n’wana wa nhwanyana. Ndzi boheke ku tumbelela vanhu lava tlhakisaka vavasati kutani va va sindzisa ku va tinghwavava. Eku heteleleni, ndzi kume mali leyi ringaneke yo teka riendzo leri nga ni khombo ro tsemakanya lwandle ndzi nghena eSpain. Byatso bya kona a byi nga ri exiyin’weni lexinene naswona a byi nga endleriwanga ku khandziyisa vanhu vo tala. Hi boheke ku kelela mati hi ma halatela ehandle ka byatso hi tintangu ta hina! Loko hi fike eSpain, a ndzi nga ri na wona matimba yo huma elwandle ndzi ya eribuweni.”
Entiyisweni, vanhu lava ehleketaka hi ku rhurhela etikweni rin’wana a va fanelanga va anakanyisisa ntsena hi makhombo lama fambisanaka ni riendzo ra kona. Va fanele va tlhela va anakanyisisa hi ndlela leyi swi nga ta va tikela ha yona ku vulavula ririmi ra kona ni ku tolovela mikhuva ni ndhavuko wa kona swin’we ni mali yo tala leyi lavekaka ni swilaveko leswi rharhanganeke swa le nawini leswaku va kuma maphepha ya ku va vaaka-tiko va kwalaho. Vanhu lava tsandzekaka ku kuma maphepha wolawo hakanyingi swa va tikela ku kuma ntirho wa kahle, ndhawu leyinene yo tshama, dyondzo kumbe vutshunguri lebyinene. Swi nga ha tlhela swi va tikela ku kuma papila ro chayela kumbe akhawunti ya le bangi. Lexi twisaka ku vava hileswaku vahlapfa lava nga riki na maphepha ya ku va vaaka-tiko va tala ku dyeleriwa, kumbexana hi ku holeriwa cheleni.
Nchumu wun’wana lowu va faneleke va anakanyisisa ha wona i mali. Xana hakunene hi fanele hi veka ntshembo wa hina eka yona? Bibele yi nyikela ndzayo leyi, leyi twalaka: “Tlhariha u tikhoma, u nga tidlaya-dlayi u hlongorisa rifuwo; rifuwo a ri hlweli ku nyamalala, ri hatla ri mila timpapa, ri haha ku fana ni gama, ri ya ehenhla.” (Swivuriso 23:4, 5, Bibele—Mahungu Lamanene) Nakambe tsundzuka leswaku swilo leswi hi swi lavaka ngopfu hi leswi mali yi nga kotiki ku swi xava, ku nga rirhandzu, ku titwa hi sirhelelekile ni ku va ni ndyangu lowu nga ni vun’we. Hakunene swa vava loko vatswari va pfumelela ku rhandza mali ku tsanisa rirhandzu ra vona kumbe ku tsanisa ndlela leyi va va ‘rhandzaka’ ha yona vana va vona!—2 Timotiya 3:1-3, Bibele Ya Xitsonga.
Hina hi vumbiwe hi ri ni xilaveko xo lava ku tiva Xikwembu. (Matewu 5:3) Hikwalaho, vatswari lava khathalaka va endla hinkwaswo leswi nga ematimbeni ya vona leswaku va hetisisa vutihlamuleri lebyi Xikwembu xi va byarhiseke byona byo dyondzisa vana va vona ha xona, hi xikongomelo xa xona ni hi milawu ya xona.—Vaefesa 6:4.
Ndyangu Lowu Nga Ni Vun’we I Wa Nkoka Swinene Ku Tlula Mali
Mintokoto ya vahlapfa yi nga ha hambana kambe yo tala ya yona yi ni vuyelo lebyi fanaka, hilaha hi nga swi vonaka hakona eka xikombiso xa George, Rachel na Patricia lava boxiweke eswihlokweni swimbirhi swo sungula swa nxaxamelo lowu. Ndyangu hinkwawo wa xaniseka loko wu siyiwa hi mutswari kumbe loko nuna a siya nsati wakwe kumbe nsati a siya nuna wakwe naswona swi nga ha teka malembe emahlweni ko va ndyangu wu tlhela wu hlangana. Emhakeni ya ndyangu wa George, ku hundze malembe ya mune emahlweni ko va wu tlhela wu hlangana.
Eku heteleleni, Rachel u tlhelele ePhilippine hi xihaha-mpfhuka leswaku a ya teka xinhwanyetana xakwe endzhaku ka loko a hambane na xona malembe lama lavaka ku ringana ntlhanu. Patricia u fike eSpain a vukarhe ricece rakwe. U ri: “Ndyangu wa mina ko va ricece leri ndzi nga na rona kutani ndzi wa ndzi pfuka leswaku ndzi ri khathalela.”
Vahlapfa vo tala va hambeta va tshama ematikweni lawa va rhurheleke eka wona hambiloko va ri ni xivundza, va pfumala mali niloko se va hete malembe yo tala va nga si vonana ni mindyangu ya vona. Leswi va tirhisaka mali yo tala loko va rhurhela ematikweni wolowo, i vatsongo lava loko swilo swi va fambela ximatsi, va vaka ni xivindzi xo tlhelela emakaya laha va nga ha hlekuriwaka.
Un’wana wa lava veke ni xivindzi xo tlhelela ekaya i Allan wa le Philippine. U kume ntirho wa kahle eSpain kambe endzhaku ka tin’hweti ta 18 u tlhelele ekaya. U ri: “A ndzi n’wi kumbuka swinene nkatanga ni xinhwanyetana xa mina. Ndzi tibyele leswaku a ndzi nge he pfuki ndzi ya tirha etikweni rimbe handle ka loko ndzo famba ni ndyangu wa mina. Ndzi tlhele ndzi ya tirha etikweni rimbe kambe ndzi fambe ni ndyangu wa mina. Ndyangu i wa nkoka swinene ku tlula mali.”
Nakambe ku ni nchumu wun’wana lowu nga wa nkoka swinene ku tlula mali, hilaha Patricia a swi xiyeke hakona. Loko a fika eSpain, a a ri ni Bibele ya Testamente Leyintshwa kumbe Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki. U ri: “A ndzi ehleketa leswaku buku yoleyo yi ta ndzi nyika tinjombo. Kutani ndzi vulavule ni wansati un’wana loyi a nga Mbhoni ya Yehovha. Enkarhini lowu hundzeke a ndzi nga swi tsakeli ku vulavula ni Timbhoni. Kutani ndzi n’wi vutise swivutiso swo tala leswaku ndzi n’wi komba leswaku tidyondzo ta tona i mavunwa. Kambe ematshan’weni ya sweswo, u kote ku yimela tidyondzo takwe naswona u hlamule swivutiso swa mina hi ku tirhisa Bibele.”
Leswi Patricia a swi dyondzeke swi n’wi dyondzise leswaku ku va ni ntsako wa xiviri ni ntshembo lowu tiyeke hi vumundzuku a swi titsheganga hileswaku munhu u tshama kwihi kumbe u ni mali yo tanihi kwihi, kambe swi titshege hi ku dyondza hi Xikwembu swin’we ni xikongomelo xa xona. (Yohane 17:3) Swin’wana swa leswi a swi dyondzeke hileswaku Xikwembu xa ntiyiso xi ni vito, ku nga Yehovha. (Pisalema 83:18) U tlhele a hlaya eBibeleni leswaku ku nga ri khale Xikwembu xi ta herisa vusweti hinkwabyo hi ku tirhisa Mfumo wa xona lowu hosi ya wona ku nga Yesu Kreste. (Daniyele 7:13, 14) Pisalema 72:12, 14 yi ri: “[Yesu u] ta kutsula xisiwana lexi kombelaka ku pfuniwa, ni la xanisekaka ni hinkwavo lava nga riki na mupfuni. [U] ta kutsula moya-xiviri wa vona eku tshikileriweni ni le madzolongeni.”
Ha yini u nga tinyiki nkarhi wo kambisisa Bibele? Buku leyi, leyi nga ni vutlhari lebyi humaka eka Xikwembu yi nga ku pfuna ku twisisa leswi nga swa nkoka swinene evuton’wini bya wena, ku endla swiboho swa vutlhari ni ku tiyisela miringo yihi ni yihi leyi sweswi u langutanaka na yona u ri ni ntshembo naswona u tsakile.—Swivuriso 2:6-9, 20, 21.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tinhlayo 15:1-41
15 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:2 “Byela vana va Israyele u ku eka vona, ‘Loko mi hetelela mi fika etikweni leri mi nga ta tshama eka rona, leri ndzi mi nyikaka rona,+3 mi fanele mi endla gandzelo ra Yehovha+ leri endliweke hi ndzilo,+ gandzelo ro hisiwa+ kumbe xitlhavelo xa ku endla xitshembiso lexi hlambanyiweke xo hlawuleka kumbe xa ku tirhandzela kumbe mi ri endla hi nkarhi wa minkhuvo ya n’wina leyi vekiweke,+ leswaku mi endlela Yehovha+ nun’hwelo lowu phyuphyisaka, wu huma entlhambini wa tihomu kumbe entlhambini wa tinyimpfu;4 loyi a nyikelaka gandzelo rakwe u fanele a tlhela a nyikela eka Yehovha gandzelo ra mavele ya mapa+ lama silekeke kahle, ku ri vukhume bya mpimo wa efa, ma tsakamisiwe hi vumune bya mpimo wa hini ya mafurha.5 U fanele u endla vhinyo yi va gandzelo ra swakunwa,+ vumune bya mpimo wa hini swin’we ni gandzelo ro hisiwa kumbe ri va ra xitlhavelo xin’wana ni xin’wana xa xinyimpfana xa xinuna.6 Kumbe eka khuna u ta endla gandzelo ra mavele ra mimpimo yimbirhi ya vukhume bya mapa lama silekeke kahle, ma tsakamisiwe hi vunharhu bya mpimo wa hini ya mafurha.7 Kutani u ta nyikela vhinyo yi va gandzelo ra swakunwa, vunharhu bya mpimo wa hini, yi va nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha.8 “‘Kambe loko wo tshuka u nyikela nkunzi yi huma entlhambini wa tihomu leswaku yi va gandzelo ro hisiwa+ kumbe yi va xitlhavelo xa xitshembiso lexi hlambanyiweke xo hlawuleka+ kumbe xitlhavelo xa xinakulobye eka Yehovha,+9 munhu u fanele a tlhela a nyikela gandzelo ra mavele+ ra mimpimo yinharhu ya vukhume bya mapa lama silekeke kahle, lama tsakamisiweke hi hafu ya mpimo wa hini ya mafurha, swin’we ni nkunzi leyi humaka entlhambini wa tihomu.10 Kutani u fanele u nyikela vhinyo yi va gandzelo ra swakunwa,+ hafu ya mpimo wa hini yi va gandzelo leri endliweke hi ndzilo, ri va nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha.11 Hi yona ndlela leyi ku faneleke ku endliwa ha yona eka nkunzi yin’wana ni yin’wana kumbe eka khuna rin’wana ni rin’wana kumbe eka nhloko yin’we ya swinyimpfana swa xinuna kumbe eka timbuti.12 Nhlayo yihi ni yihi leyi mi nga yi nyikelaka, hi yona ndlela leyi mi nga ta endla ha yona eka xin’wana ni xin’wana hi ku ya hi nhlayo ya swona.13 Munhu un’wana ni un’wana la tumbulukeke kwalaho u ta nyikela leswi hi ndlela leyi, loko a nyikela gandzelo leri endliweke hi ndzilo, ri va nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha.+14 “‘Loko ko tshuka ku va ni muluveri la luveleke eka n’wina kumbe loyi a nga exikarhi ka n’wina eka switukulwana swa n’wina, naswona a fanele a endla gandzelo leri endliweke hi ndzilo, ri va nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha, hilaha na n’wina mi endlaka hakona, u ta endla tano.+15 N’wina lava mi nga va nhlengeletano ni muluveri la luveleke eka n’wina mi ta va ni nawu+ wun’we. Wu ta va nawu wa hilaha ku nga riki na makumu eswitukulwaneni swa n’wina. Muluveri u ta fana na n’wina emahlweni ka Yehovha.+16 Ku ta va ni nawu wun’we ni xiboho xin’we xa vuavanyisi eka n’wina ni muluveri la luveleke eka n’wina.’”+17 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:18 “Byela vana va Israyele u ku eka vona, ‘Loko mi nghena etikweni leri ndzi mi tisaka eka rona,+19 kutaku loko mi dya xinkwa xin’wana ni xin’wana xa tiko,+ mi fanele mi nyikela munyikelo eka Yehovha.20 Mi ta nyikela munyikelo wa swirhangana+ swa swakudya swa n’wina leswi nga silekangiki hi ku helela swo kota swinkwa leswi vumbekeke ku fana ni swingwavila. Mi ta swi nyikela hi ndlela leyi fanaka ni munyikelo wa le xivuyeni.21 Swin’wana swa swirhangana swa swakudya swa n’wina leswi nga silekangiki kahle mi ta swi nyikela swi va munyikelo eka Yehovha eswitukulwaneni swa n’wina hinkwaswo.22 “‘Kutani loko mo tshuka mi endla xihoxo, mi nga swi endli swileriso+ leswi hinkwaswo, leswi Yehovha a swi byeleke Muxe,23 hinkwaswo leswi Yehovha a mi leriseke swona ha Muxe ku sukela siku leri Yehovha a leriseke ha rona eka switukulwana swa n’wina ku ya emahlweni,24 kutaku loko swi endliwe hi xihoxo ekule ni mahlo ya ntshungu, ntshungu hinkwawo wu fanele wu nyikela nkunzi yin’we leyitsongo yi va gandzelo ro hisiwa, yi va nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha ni gandzelo ra yona ra mavele ni gandzelo ra yona ra swakunwa, hi ku ya hi endlelo+ ra nkarhi ni nkarhi ni ximbutana xin’we xi va gandzelo ra xidyoho.+25 Muprista u fanele a kombela leswaku ntshungu hinkwawo wa vana va Israyele wu rivaleriwa,+ kutani wu ta rivaleriwa; hikuva a ku ri xihoxo+ naswona vona va tise gandzelo ra Yehovha leri endliweke hi ndzilo, ri ri gandzelo ra vona ni gandzelo ra xidyoho emahlweni ka Yehovha hikwalaho ka xihoxo xa vona.26 Kutani ntshungu hinkwawo wa vana va Israyele wu fanele wu rivaleriwa+ ni muluveri la luveleke exikarhi ka vona, hikuva a ku ri hikwalaho ka xihoxo xa vanhu hinkwavo.27 “‘Kutani loko moya-xiviri wo tshuka wu endla xihoxo+ wu dyoha, wu fanele wu nyikela mbuti leyi nga elembeni ra yona ro sungula yi va gandzelo ra xidyoho.+28 Muprista u fanele a wu kombelela ku rivaleriwa moya-xiviri lowu wu endleke xihoxo wu dyoha hi ku dyoha ku nga ri ha vomu emahlweni ka Yehovha, lerova wu kombeleriwa ku rivaleriwa, kutani wu fanele wu rivaleriwa.+29 Loko ku ri munhu la tumbulukeke kwalaho exikarhi ka vana va Israyele ni muluveri la luveleke exikarhi ka vona, ku ta va ni nawu wun’we eka n’wina malunghana ni ku endliwa ka xo karhi ku nga ri ha vomu.+30 “‘Kambe moya-xiviri lowu endlaka nchumu wo karhi hi vomu,+ ku nga khathariseki leswaku i munhu la tumbulukeke kwalaho kumbe i muluveri, wona wu vula swo biha hi Yehovha,+ moya-xiviri wolowo wu fanele wu dlayiwa eka varikwavo.+31 Hikuva i rito ra Yehovha leri wu ri languteleke ehansi+ naswona wu tlule xileriso xakwe,+ moya-xiviri wolowo wu fanele wu dlayiwa hakunene.+ Xihoxo xa wona xi le henhla ka wona.’”+32 Loko vana va Israyele va ha ri emananga, va tshame va kuma munhu la rhotelaka tihunyi hi siku ra savata.+33 Hiloko lava va n’wi kumeke a rhotela tihunyi va n’wi tisa eka Muxe na Aroni ni ntshungu hinkwawo.34 Kutani va n’wi nghenisa ekhotsweni+ hikuva leswi a a fanele a endliwa swona a swi nga hlamuseriwanga khwatsi.35 Hi ku famba ka nkarhi Yehovha a byela Muxe a ku: “Munhu yoloye u fanele a dlayiwa+ hakunene, ntshungu hinkwawo wu fanele wu n’wi khandla hi maribye ehandle ka nxaxa.”+36 Kutani ntshungu hinkwawo wu n’wi humesela ehandle ka nxaxa, wu n’wi khandla hi maribye kukondza a fa, hilaha Yehovha a leriseke Muxe hakona.37 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:38 “Byela vana va Israyele leswaku va tiendlela madziva emakumu ka tinguvu ta vona eswitukulwaneni swa vona, va fanele va veka ngoti ya wasi emakumu ka dziva,+39 ‘Ma ta va madziva ya n’wina, mi ta ma vona ivi mi tsundzuka swileriso+ hinkwaswo swa Yehovha, kutani mi swi endla, mi nga tshuki mi famba hi ku landzela timbilu ta n’wina ni mahlo ya n’wina,+ leswi mi swi landzelaka hi rimbewu leri nga amukelekiki.+40 Hi xikongomelo xa leswaku mi tsundzuka kunene mi endla swileriso swa mina hinkwaswo, hakunene mi va lava kwetsimaka eka Xikwembu+ xa n’wina.41 Hi mina Yehovha Xikwembu xa n’wina la mi humeseke etikweni ra Egipta leswaku ndzi tikombisa ndzi ri Xikwembu+ xa n’wina. Hi mina Yehovha Xikwembu+ xa n’wina.’”


text:
FEBRUARY 14, 2013
RHAXIYA
Rhaxiya: A Swi Le Nawini Ku Sivela Ntshunxeko Wo Hlangana
Hi December 5, 2012, Huvo ya Vumbiwa ya le Rhaxiya yi tiyisekise leswaku a swi bohi ku va tikereke ti kuma mpfumelelo eka hulumendhe ka ha ri emahlweni wo khoma minhlangano ya tona ya vukhongeri endhawini yin’wana leyi nga riki ndhawu ya tona leyi tiviwaka ya vugandzeri. Mhaka leyi, leyi sunguriweke hi Muyimeri wa Timfanelo ta Vanhu wa hulumendhe ya Rhaxiya, a yi ri ya nkoka swinene eka Timbhoni ta Yehovha hikuva ti khoma minhlangano lembe ni lembe etindhawini leti hirhiwaka ni le tindlwini ta vanhu. Loko Huvo ya Vumbiwa hi teka xiboho lexi, a yi xi tshege eka milandzu leyi Timbhoni ti yi hluleke emahlweni ka Huvo ya le Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu. Grigory Martynov, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha, u te: “Hi tshemba leswaku xiboho lexi xi endla leswaku hi hlangana handle ka swihinga nileswaku xi ta lwena ntshunxeko wa vugandzeri eRhaxiya.”
Media Contacts:
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Russia: Grigory Martynov, tel. +7 812 702 2691


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Samuwele 18:1-30
18 Hi ku hatlisa loko a heta ku vulavula na Sawulo, moya-xiviri wa Yonathani+ wu namarhelana+ ni moya-xiviri wa Davhida, Yonathani a sungula ku n’wi rhandza kukota moya-xiviri wakwe.+2 Hiloko Sawulo a n’wi teka esikwini rero, a nga n’wi pfumelelanga ku tlhelela endlwini ya tata wakwe.+3 Yonathani na Davhida va endla ntwanano,+ hikwalaho ka leswi a a n’wi rhandza kukota moya-xiviri wakwe.+4 Ku tlula kwalaho, Yonathani a hluvula nguvu yakwe yo pfumala mavoko leyi a yi ri eka yena, a yi nyika Davhida, ni tinguvu takwe hambi ku ri banga rakwe ni vurha byakwe ni vamba rakwe.5 Davhida a huma. Kun’wana ni kun’wana laha Sawulo a a n’wi rhuma kona, a a endla hi vutlhari,+ lerova Sawulo a n’wi veka a lawula vavanuna vakwe va nyimpi;+ swi vonake swi ri swinene ematihlweni ya vanhu hinkwavo ni le matihlweni ya malandza ya Sawulo.6 Kuteloko va nghena, loko Davhida a vuyile eku dlayeni ka Vafilisita, vavasati va huma emitini hinkwayo ya Israyele hi tinsimu+ ni mincino, va ta hlangana na Sawulo lowa hosi hi swingomana+ ni hi ku tsaka+ ni hi swipendana.7 Vavasati lava a va ri eku tlangeleni, va hamba va phata, va ku:“Sawulo u dlaye magidi yakwe,Kambe Davhida u dlaye makume yakwe ya magidi.”+8 Kutani Sawulo a sungula ku hlundzuka swinene,+ marito lawa a ma nga ri manene hi ku ya hi langutelo rakwe lerova u te: “Va nyike Davhida makume ya magidi kambe mina va ndzi nyike magidi, ku lo sala ntsena leswaku va n’wi nyika vuhosi!”+9 Ku sukela esikwini rero ku ya emahlweni, Sawulo a a tshamela ku languta Davhida hi tihlo ro biha.+10 Kutani hi siku+ leri tlhandlamaka moya wo biha wa Xikwembu wu tirha ehenhla ka Sawulo+ lerova a tikhoma ku fana ni muprofeta+ endlwini yakwe loko Davhida a tlanga vuyimbeleri hi voko+ ku fana ni le masikwini ya khale; fumu a ri ri evokweni ra Sawulo.+11 Hiloko Sawulo a hoxa fumu,+ a ku: “Ndzi ta tlhava Davhida ndzi n’wi patsa ni khumbi,”+ kambe Davhida a bvutama emahlweni kakwe, kambirhi.+12 Sawulo a chava+ Davhida hikuva Yehovha u tikombe a ri na yena,+ kambe a a sukile eka Sawulo.+13 Hikwalaho Sawulo a n’wi susa eka yena,+ a n’wi veka a va murhangeri wa vanhu va 1 000 eka yena; a a hamba a huma ni ku nghena emahlweni ka vanhu.+14 Davhida a a hamba a endla hi vutlhari+ etindleleni takwe hinkwato, Yehovha a a ri na yena.+15 Sawulo a hambeta a swi vona leswaku a a endla hi vutlhari ngopfu,+ lerova a a n’wi chava.16 Kutani tiko hinkwaro ra Israyele ni ra Yuda a va rhandza Davhida, hikuva a a huma ni ku a nghena emahlweni ka vona.17 Eku heteleleni Sawulo a byela Davhida a ku: “Hi loyi n’wana wa mina wa nhwanyana lonkulu Meraba.+ Hi yena loyi ndzi nga ta ku nyika yena a va nsati wa wena.+ Ntsena tikombise u ri wanuna wa vurhena eka mina u lwa tinyimpi ta Yehovha.”+ Kambe loko ku ri Sawulo, u tibyele a ku: “U nga pfumeleli voko ra mina ri va ehenhla ka yena, kambe pfumelela voko ra Vafilisita ri va ehenhla ka yena.”+18 Hiloko Davhida a byela Sawulo a ku: “Xana ndzi mani naswona maxaka ya mina i va mani, ndyangu wa tatana eIsrayele lerova ndzi va mukon’wana wa hosi?”+19 Hambiswiritano, enkarhini lowu Meraba n’wana wa Sawulo wa nhwanyana a nyikiweke Davhida ha wona, ana se a a nyikiwe Adriyele+ lowa Muavele-mehola+ a va nsati wakwe.20 Kutani Mikala+ n’wana wa Sawulo wa nhwanyana a a rhandzana na Davhida, hiloko va swi vika eka Sawulo, mhaka leyi a a yi rhandza.21 Hikwalaho Sawulo a ku: “Ndzi ta n’wi nyika yena leswaku a va ntlhamu eka yena+ nileswaku voko ra Vafilisita ri va ehenhla ka yena.” Hiloko Sawulo a byela Davhida a ku: “U ta endla ntwanano wa vukati na mina namuntlha hi un’wana wa vavasati lava vambirhi.”22 Ku tlula kwalaho, Sawulo a lerisa malandza yakwe a ku: “Vulavulani na Davhida exihundleni mi ku, ‘Waswivo! Hosi ya ku tsakela, malandza ya yona hinkwawo ma ku rhandza. Sweswi, endla ntwanano wa vukati ni hosi.’”23 Hiloko malandza ya Sawulo ma sungula ku vulavula marito lawa etindleveni ta Davhida, kambe Davhida a ku: “Xana i nchumu wo olova ematihlweni ya n’wina ku endla ntwanano wa vukati ni hosi loko mina ndzi ri munhu la pfumalaka,+ la pfumalaka xindzhuti?”+24 Kutani malandza ya Sawulo ma n’wi vikela, ma ku: “Davhida u vulavule marito yo fana ni lawa.”25 Hiloko Sawulo a ku: “N’wina mi ta byela Davhida mi ku, ‘Hosi a yi tsakeli mali ya ndzovolo+ kambe yi tsakela minsuvu+ ya 100 ya Vafilisita, leswaku yi tirihisela+ eka valala va hosi.’” Kambe loko ku ri Sawulo, a a bohe kungu ra leswaku Davhida a wa hi voko ra Vafilisita.26 Kutani malandza yakwe ma vikela Davhida marito lawa, hiloko mhaka leyi yi rhandziwa hi Davhida, leswaku a endla ntwanano+ wa vukati ni hosi, masiku a ma nga si hela.27 Kutani Davhida a pfuka a famba, yena ni vavanuna vakwe va ya dlaya+ vavanuna va 200 exikarhi ka Vafilisita, Davhida a vuya a tisa minsuvu+ ya vona, a yi nyika hosi yi ri nhlayo leyi heleleke leswaku a endla ntwanano wa vukati ni hosi. Hiloko Sawulo a n’wi nyika Mikala n’wana wakwe a va nsati wa yena.+28 Sawulo a swi vona naswona a swi tiva leswaku Yehovha a a ri na Davhida.+ Loko ku ri Mikala n’wana wa Sawulo a a n’wi rhandza.+29 Sawulo a tlhela a n’wi chava swinene Davhida, kutani Sawulo a va nala wa Davhida nkarhi hinkwawo.+30 Tihosana+ ta Vafilisita a ti huma, nkarhi hinkwawo loko ti huma, Davhida a a endla hi vutlhari+ ku tlula malandza hinkwawo ya Sawulo; vito rakwe ri va ra risima swinene.+