text:
October 24-30
SWIVURISO 17–21
Risimu 76 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Kondletela Ku Rhula Ni Vanhu Van’wana”: (10 min.)
Swiv 19:11—Tshama u ri la rhuleke loko u hlundzukisiwile (w14 12/1 12-13)
Swiv 18:13, 17; 21:13—Tiyiseka leswaku u ni vuxokoxoko hinkwabyo (w11 8/15 30 ¶11-14)
Swiv 17:9—Rivalela lava ku dyoheleke swi huma embilwini (w11 8/15 31 ¶17)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Swiv 17:5—Hi xihi xivangelo lexi endlaka leswaku hi hlawula vuhungasi hi vutlhari? (w10 11/15 6 ¶17; w10 11/15 31 ¶15)
Swiv 20:25—Nawu lowu wu tirha njhani eka ku rhandzana ni le vukatini? (w09 5/15 15-16 ¶12-13)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Swiv 18:14–19:10
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: (u nga hundzi timinete timbirhi) Fambisa xirhambo xo ta eminhlanganweni. (inv)
Riendzo Ro Vuyela: (u nga hundzi timinete ta mune) inv—Gimeta hi ku tlanga vhidiyo leyi nge Ku Endliwa Yini eHolweni Ya Mfumo?
Dyondzo Ya Bibele: (u nga hundzi timinete ta tsevu) lv 57 ¶14-15—Pfuna xichudeni leswaku xi vona xilaveko xo antswisa eka maambalelo ni ku tisasekisa loko xi ya eminhlanganweni..
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 77
Ku Kondletela Ku Rhula Swa Vuyerisa: (15 min.) Bulo ni vayingiseri. Tlangani vhidiyo leyi nge Ku Kondletela Ku Rhula Swa Vuyerisa (nxaxamelo wa tivhidiyo, NTIRHO WA HINA WO CHUMAYELA). Kutani u vutisa swivutiso leswi landzelaka: Hi wahi magoza lawa hi faneleke hi ma papalata loko ku rhula ku kavanyetekile? Hi byihi vuyelo lebyi vaka kona loko hi tirhisa Swivuriso 17:9 na Matewu 5:23, 24?
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) kr ndz. 2 ¶35-40, bokisi leri nge “Xana Mfumo I Wa Xiviri Hi Ndlela Yihi Eka Wena?,” ni chati leyi nge “Mfumo Wa Xikwembu—Hulumendhe Ya Xiviri” ni leyi nge “Ku Lunghekela Ku Velekiwa Ka Mfumo”
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 144 Ni Xikhongelo


c: text/html

text:
1Se, ngaku mlayo i ku txifananiso dwe, txa simaha sa sinene si si tako, i ku singa sona simahaso sa sinene sipune si ti wonekisako, wona mlayo, hambi kumahwa ka timhamba to wuyelelwa yotshe mbimo, ati ti ningelwako kugumani ka dilembe ni dilembe, kha wu si koti ni ka kudotho kuyisa kuhetisekani avale va manako txiavelo ka tona timhambeto. 2I singa toneto, ina va sa leka kuphaxa timhamba kani? Nguko, ava va ningelako timhamba ka Txizimu, idiku va basisilwe ko gwitisa, nga va si ti pfi kambe ti to va ngadi ni siwonho. 3Aniko, ngu konaha ka timhamba tiya, dilembe ni dilembe ka wusetwa txialakanyiso txa siwonho. 4Nguko, kha ti na kukoteka ti to mnoha wa tiphongo ni madhuna wu fuvisa siwonho. 5Ngu toneto, mbimo yi a nga wulela mu ditikoni, Kristu a ti khene: “Timhamba ni miningelo kha sa ku tsakisa, aniko u ni lulamisete mmidi. 6Timhamba to hiswa ni timhamba to mbi hiswa, ta kudihela siwonho, kha ta ku tsakisa. 7Se ani ni ti khani: Wona, ni ho hawa, nguko eto ti bhaletwe ani amu ka dibhuku; ni tela kuta maha kuranda kwako, awe Txizimu.” 8Na a di wombile kambe kukhatani a txi khene: “Timhamba ni miningelo, timhamba ta ku hiswa ni timhamba ta ku ambi hiswa, ta kudihela siwonho khwa si lava, futsi kha sa ku tsakisa.” Kambe eto, ti ti mahwa madingano ni kuruma ka mlayo. 9Konako, a wombile a txi khene: “Wona, ni ho hawa, ni tela kuta maha kuranda kwako, awe Txizimu.” Ngu toneto, a fuvisa mhamba ya kukhata, a txi emisa ya wumbidi. 10Se ngu kona kuranda kuwa, athu hi basisilwe ngu kuningelwa ka mmidi wa Jesu Kristu, awu wu nga ningelwa kumweko dwe, wu txi maha mhamba yo mbi na magwito. 11Kha ditshuri, mphaxeli wuhi ni wuhi wa Txitumelelano txa Kale, a humelela ngu mthumo wakwe wa kukhozela, otshe masiku, a txi wuyelela kuphaxa yoneyo mhamba ya yimweyo, sikhati sa singi, kambe yona kha yi si koti kufuvisa txiwonho. 12Kasi ene Kristu, a phaxile mhamba ya kudivalela siwonho kumweko dwe. Msana keto, a ti ya khalahatsha txineneni ka Txizimu kala kupinduka; 13na a txi rinzela mbimo yi valala vakwe va no khoziswa va txi mahwa txikhigelo txa mikondo yakwe. 14Kha ditshuri, ngu mhamba yimweyo dwe, ene a va ningile kusawuleka ko hetiseka, vona vathu vava a va sawulekisako. 15Ngu toneto kambe wu hi fakazelako Moya wo Sawuleka, msana ka kuwomba ti to: 16“Nditxe txitumelelano ni no txi maha navo, msana ka masiku oneyo.” Mkoma a wombile a txi khene: “Ni na veka milayo yangu timbiluni kwawe, ni na yi bhala kambe mapimoni kwawe. 17Kha ni nambi swa ni alakanya siwonho sawe, hambi mithumo yawe yo biha.” 18Se, ahawa ku nga divalelwa siwonho kha ku swi kambe ku txi laveka mhamba ya kudivalela siwonho. 19Ti di mahile eto, vanathu, hi ni txithembo txo tsana, ku hi na wulela ka wukhalo wo sawuleka ngu kota ya mnoha wa Jesu. 20Ngu kwakwe hi mani nzila ya yiphya ni ya kuhanya, ayi ene a nga hi tulela kasiku hi txi pinda ngu hagari ka mjiyo i ku mmidi wakwe. 21Hi ni mphaxeli wa mtamo a nga fumiswa nyumbani ka Txizimu. 22Ngu toneto, ahi tshuketeleni hi di ni mbilu yo lulama, na hi di tate ngu likholo, hi di ni mbilu yi yi nga basiswa ka wotshe wubihi wa livhalo, ni mmidi wo kuwulwa ngu mati o basa. 23Na hi si rereki, ahi yeni masoni ngu kutsana hi txi kombisa txithembo txathu, nguko awule a nga hi mahela txithembiso, mbwo thembeka. 24Ahi laveni tinzila to vhunana, hi txi tsaniselana amu ka lirando ni ka mithumo ya yinene. 25Hi nga lekeni misengeletano yathu, nga vamwane va tolovelako kumaha. Aniko ahi laveni tinzila to tsaniselana yotshe mbimo, ngutungutu akuwa mi wonako ditshiku da Mkoma di txi tshuketela. 26Ngukusa, ngako hi txi wonha khakwenye, na hi txi di ziva ditshuri tatinene, kha ku nga ngadi ni mhamba yimwane yo thavisa siwonho. 27Aniko hi rinzela kuya pamulwa ngu nzila yo thisa ni mdhikila wa mndilo wu wu no ya hetisa valala va Txizimu. 28Awu a ndakako mlayo wa Mosi a abaniselwa lifo, ku si nga ni divalelo, ti txi khukhela ka wufakazi wa vathu vambidi mwendo vararu. 29Se, ngu toneto, mi alakanya txani ngu txitsayiso txa hombe atxi a no txi mana awule a nga kanyisa Mwanana wa Txizimu, a si khatali txilo ngu mnoha wa txitumelelano, awu a nga sawulekiswa ngu wona, se a txi tshumela e ruketela Moya wa makatekwa, kani? 30Nguko athu ha m'ziva awule a nga khene: “Kupharela ku lumba ani, ani ngani ni no tshumetela.” A txi khene: “Mkoma a na lamula vathu vakwe.” 31Ta thisa ngutu kuwela manzani ka Txizimu txi txi hanyako. 32Kambe alakanyani makhato anu. Ka masiku oneyo msana ka kuva mi di woningilwe ngu Txizimu mi rwate sixaniso sa kulwa ko nemela ni kupandisa. 33Ka timwane timbimo, i ti anu mi nga ti tseketselwa masoni ka vathu, mi txi ruketelwa ni kuxaniswa; kambe ka timwane timbimo, mi xanisekile kumweko ni vale va nga ti ka sixaniso so nga toneto. 34Nguko, anu mi pfite kuxaniseka ngu vale va nga ti mikorani, mi tumete ngu kutsaka ve mi tekela simaha sanu, ngukuva mi titi kholwa ngu kutsana ti to mi na mana thomba ya tshuko ni yo mbina magwito. 35Ngu toneto,mi nga karaleni, nguko kutimisela ku fanetwe ngu hakhelo ya hombe. 36Kha ditshuri, mi fanete kuva ni kutimisela kasiku mi txi maha kuranda ka Txizimu, mi mana asi txi nga mi thembisa sona. 37Nguko, Mibhalo yi womba tiya: “Ku ngadi sate mbimo ya yidotho, ya yidotho ngutu. Se awule a tako, a na bwaka, kha nambi swela. 38Mlulami a na hanya ngu likholo, aniko ngako a txi tshumelela msana, moya wangu kha wu nambi m'tsakela.” 39Athu kha hi nga vathu va va tshumelelako msana, ve ya kulovani. Hi vathu va likholo, kasiku hi txi hanyisa mimoya yathu.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | XANA BIBELE YA PFUNA NAMUNTLHA?
Milawu Leyi Tirhaka Eka Vanhu Hinkwavo
—Ku Tikhoma
NAWU WA BIBELE: “Xihunguki xi humesa moya wa xona hinkwawo, kambe lowo tlhariha u tshama a rhulile ku fika emakumu.”—Swivuriso 29:11.
“Ndzi titwa onge hiloko ndzi pone ku fa!”
VUYELO BYA KONA: Swi tele swinene leswi ku tikhoma ku hi vuyerisaka ha swona! Entiyisweni, mfanelo leyi yi nga sirhelela rihanyo ra hina. Bibele yi ri: “Mbilu leyi tsakeke, yi horisa miri.” Yi tlhela yi ku: “Ku tsaka ka mbilu, swi tshungula miri.” (Swivuriso 14:30; 17:22, Bibele—Mahungu Lamanene) Kahle-kahle, ndzavisiso wu kombisa leswaku vanhu lava tshamelaka ku hlundzuka ni ku va ni xikhomela, va veka vutomi bya vona ekhombyeni ro khomiwa hi mavabyi ya mbilu. Entiyisweni, ku tikhoma ku hi pfuna eka rihanyo ni le ka swin’wana.
Cassius, loyi sweswi a nga emalembeni ya va-30, wa tsundzuka: “A ndzi rhandza timholovo, ndzi hlundzuka hi ku hatlisa naswona minkarhi yin’wana a ndzi lwa. A ndzi nga tixiximi. Kambe sweswo hinkwaswo swi cincile loko ndzi sungula ku tirhisa milawu ya Bibele. Ndzi dyondze ku lawula ku hlundzuka ka mina ni ku hlakulela ku titsongahata ni ku rivalela. Handle ka swona, a ndzi ta va ndzi ri ejele. Hakunene, ndzi titwa onge hiloko ndzi pone ku fa!”
DYONDZA SWO TALA
Milawu Ya Xikwembu Yi Hi Pfuna Njhani?
Yesu u hlamusele leswaku ha yini hi lava nkongomiso ni leswaku hi yihi milawu ya Bibele leyi nga ya nkoka.
Mahanyelo Lamanene Lama Dzunekaka
Vanhu vo tala va languta mhaka yoleyo hi ndlela leyi: ‘Loko u twa onge swi lulamile, swi endle. Yingisa mbilu ya wena.’ Xana i vutlhari ku anakanya hi ndlela yoleyo? Vona ndlela leyi milawu leyi nga le Bibeleni u nga yi tshembaka ha yona.


text:
‘Lexi Xi Ta Va Xitsundzuxo Eka N’wina’
“Siku leri ri ta va xitsundzuxo eka n’wina naswona mi ta ri tlangela ri va nkhuvo wa Yehovha.”—EKS. 12:14.
1, 2. I xiendlakalo xihi xa nkoka lexi Vakreste hinkwavo va faneleke va xi tekela enhlokweni, naswona ha yini?
LOKO u anakanya hi swiendlakalo swa nkoka, hi xihi lexi hatlaka xi ta emianakanyweni ya wena? Munhu la ngheneleke vukati a nga ha ku: “I siku leri ndzi ngheneleke vukati ha rona.” Van’wana va nga ha anakanya hi siku ra nkoka ematin’wini leri tlangeriwaka, ku fana ni siku leri tiko ra rikwavo ri kumeke ntshunxeko ha rona. Kambe xana u tiva xiendlakalo xo karhi lexi tlangeriweke hi tiko ro karhi ku ringana malembe ya 3 500?
2 Xiendlakalo xolexo i Paseka. A xi fungha ku ntshunxiwa ka Vaisrayele va khale evuhlongeni aEgipta. Xiendlakalo xolexo xi fanele xi va xa nkoka eka wena. Ha yini? Hikuva xi khumba vutomi bya wena hi tindlela to karhi ta nkoka. U nga ha ku, ‘Paseka yi tlangeriwa hi Vayuda kambe mina a ndzi Muyuda. Ha yini ndzi fanele ndzi va na mhaka na xiendlakalo xolexo?’ Nhlamulo yi nga kumiwa eka marito lawa ya nkoka: “Kreste la nga paseka ya hina u endliwe xitlhavelo.” (1 Kor. 5:7) Leswaku hi twisisa nkoka wa ntiyiso wolowo, hi fanele hi tiva swo tala malunghana ni Paseka ya Vayuda ni ndlela leyi xiendlakalo xexo xi fambisanaka ha yona ni xileriso lexi nyikiweke Vakreste hinkwavo.
HA YINI PASEKA A YI TLANGERIWA?
3, 4. I yini leswi endlekeke emahlweni ka Paseka yo sungula?
3 Vanhu va madzana ya timiliyoni emisaveni hinkwayo lava nga riki Vayuda va xi tiva xiendlakalo lexi lexi endlekeke emahlweni ka Paseka yo sungula. Va nga ha va va hlaye ha xona ebukwini ya Bibele ya Eksoda, va twe ku vulavuriwa ha xona kumbe va vone filimi leyi a yi sekeriwe eka xiendlakalo xolexo.
4 Loko Vaisrayele va ri ni malembe yo tala va ri mahlonga aEgipta, Yehovha u rhumele Muxe ni makwavo wakwe Aroni eka Faro leswaku va ya n’wi kombela a ntshunxa vanhu va Yena. Mufumi yoloye wa Muegipta a a nga swi lavi ku ntshunxa Vaisrayele, hikwalaho Yehovha u hlasele tiko rolero hi makhombo lama chavisaka. Eku heteleleni, Xikwembu xi rhumele khombo ra vukhume leri susumeteleke Faro ku va ntshunxa, ku nga ku dlayiwa ka mativula ya Vaegipta.—Eks. 1:11; 3:9, 10; 5:1, 2; 11:1, 5.
5. Vaisrayele a va fanele va endla yini loko va tilunghiselela ku ntshunxiwa? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
5 Kambe Vaisrayele a va fanele va endla yini loko va nga si ntshunxiwa? A ku ri hi ximun’wana hi 1513 B.C.E., hi n’hweti ya Xiheveru ya Abibi leyi endzhakunyana yi vitaniweke Nisani. * Xikwembu xi byele Vaisrayele leswaku hi siku ra vukhume ra n’hweti yoleyo a va fanele va sungula ku tilunghiselela leswi nga ta endleka hi Nisani 14. Siku rolero a ri sungula loko dyambu ri pela hikuva masiku ya Xiheveru a ma sungula ma tlhela ma hela loko dyambu ri pela. Hi Nisani 14, ndyangu wun’wana ni wun’wana a wu fanele wu dlaya nyimpfu ya xinuna (kumbe mbuti) kutani wu xuva hi yin’wana ya ngati ya kona emarimbeni ya tiyindlu ta vona. (Eks. 12:3-7, 22, 23) Ndyangu a wu fanele wu dya nyama leyi oxiweke ya nyimpfu ni xinkwa xo kala comela ni matsavu. Ntsumi ya Xikwembu a yi ta hundza etikweni rero kutani yi dlaya mativula ya Vaegipta, kambe Vaisrayele lava yingiseke a va ta sirheleriwa ivi endzhaku va ntshunxiwa.—Eks. 12:8-13, 29-32.
6. Ha yini vanhu va Xikwembu a va fanele va tlangela Paseka lembe ni lembe?
6 Vaisrayele a va fanele va tsundzuka ku ntshunxiwa ka vona emalembeni lawa a ma ta landzela. Xikwembu xi va byele leswi: “Siku leri ri ta va xitsundzuxo eka n’wina naswona mi ta ri tlangela ri va nkhuvo wa Yehovha eka switukulwana swa n’wina hinkwaswo. Mi ta ri tlangela ri va nawu wa hilaha ku nga riki na makumu.” Nkhuvo wa ti-14 a wu fanele wu landzeriwa hi nkhuvo wa masiku ya nkombo. Paseka a yi ri hi Nisani 14, kambe vito leri nge Paseka a ri tirhisiwa ni le ka masiku ya nhungu ya nkhuvo. (Eks. 12:14-17; Luka 22:1; Yoh. 18:28; 19:14) Paseka a yi ri wun’wana wa minkhuvo leyi vekiweke (“swinkhubyana swa lembe na lembe,” The Bible in Living English) lowu Vaheveru a va fanele va wu tlangela lembe ni lembe.—2 Tikr. 8:13.
7. Yesu u sungule yini hi siku leri va tlangeleke Paseka ro hetelela?
7 Yesu ni vaapostola vakwe a va yi tlangela Paseka tanihi leswi a va ri Vayuda naswona a va ri ehansi ka Nawu wa Muxe. (Mat. 26:17-19) Loko va yi tlangela ro hetelela, Yesu u sungule xiendlakalo lexintshwa lexi valandzeri vakwe a va fanele va xi tsundzuka lembe ni lembe, ku nga Xilalelo xa Hosi. Kambe a va fanele va xi tsundzuka hi siku rihi?
XILALELO XA HOSI A XI RI RINI?
8. Hi xihi xivutiso lexi van’wana va nga ha xi vutisaka malunghana ni Paseka ni Xilalelo xa Hosi?
8 Leswi Yesu a sunguleke Xilalelo xa Hosi endzhakunyana ka ku tlangela Paseka, xiendlakalo lexi lexintshwa a xi ta endleka hi siku ra Paseka. Kambe, u nga ha va u swi xiyile leswaku siku ra Paseka ya Vayuda leri kombisiwaka eka tikhalendara tin’wana ta manguva lawa ri nga ha va ri hambana hi siku rin’we kumbe yo hlayanyana ni siku leri hi tsundzukaka rifu ra Kreste ha rona. Ha yini ku ri ni ku hambana? Nhlamulo ya kona yi katsa xileriso lexi Xikwembu xi xi nyikeke Vaisrayele. Endzhaku ka loko Muxe a vule leswaku “nhlengeletano hinkwayo ya ntshungu wa Israyele yi [fanele yi] tlhava” xinyimpfana, u vule leswaku sweswo a va fanele va swi endla rini hi Nisani 14.—Hlaya Eksoda 12:5, 6.
9. Hi ku ya hi Eksoda 12:6, xinyimpfana xa Paseka a xi fanele xi dlayiwa rini? (Nakambe vona bokisi leri nge “A Ku Ri Nkarhi Muni?”)
9 Buku leyi vuriwaka The Pentateuch and Haftorahs yi kombisa leswaku Eksoda 12:6 yi vula leswaku xinyimpfana a xi fanele xi dlayiwa “exikarhi ka madyambu mambirhi.” Tibibele tin’wana ti tirhisa xiga xolexo. Tin’wana, ku katsa na Tanakh ya Vayuda, ti xi hundzuluxela ti ku “loko dyambu ri perile.” Kasi tin’wana ti ri “hi nkarhi wa mpimavayeni,” kumbe “loko dyambu ri pela.” Hikwalaho xinyimpfana a xi fanele xi dlayiwa endzhaku ka ku pela ka dyambu kambe loko ka ha vona, eku sunguleni ka Nisani 14.
10. Van’wana va anakanya leswaku xinyimpfana a xi dlayiwa rini, kambe sweswo swi tlakusa xivutiso xihi?
10 Emalembeni lama landzeleke, Vayuda van’wana a va anakanya leswaku swi fanele swi teke tiawara to tala ku dlaya swinyimpfana hinkwaswo leswi tisiweke etempeleni. Hikwalaho a ku anakanyiwa leswaku Eksoda 12:6 a yi vula eku heleni ka Nisani 14, exikarhi ka nkarhi lowu dyambu a ri sungula ku rhenga (nindzhenga) ni le ku heleni ka siku loko dyambu ri pela. Kambe loko marito wolawo a ma vula sweswo, xana va sungule rini ku dya swakudya swa kona? Profesa Jonathan Klawans, la nga ni ntokoto hi Vuyuda bya khale, u te: “Siku lerintshwa ri sungula loko dyambu ri pela, hikwalaho gandzelo ri endliwa hi ti-14 kambe Paseka yi sungula hi ti-15 ni swakudya swa kona swi dyiwa hi siku rero, hambileswi ku landzelelana loku ka masiku ku nga boxiwiki eka Eksoda.” U tlhele a tsala a ku: “Tibuku ta varhabi . . . a ti vuli leswaku ti hi byele ndlela leyi Seder [swakudya swa Paseka] a yi dyiwa ha yona emahlweni ka ku lovisiwa ka Tempele” hi 70 C.E.—Marito hi lo voyamisa.
11. (a) Yesu u langutane na yini hi siku ra Paseka ya hi 33 C.E.? (b) Ha yini Nisani 15 hi 33 C.E. a yi vitaniwa Savata ‘leyikulu’? (Vona nhlamuselo ya le hansi.)
11 Hikwalaho hi ni xivangelo xo vutisa leswaku, Ku vuriwa yini hi Paseka ya hi 33 C.E.? Hi Nisani 13, loko ku tshinela siku ‘leri a ku fanele ku endliwa xitlhavelo xa gandzelo ra paseka ha rona,’ Kreste u byele Petro na Yohane a ku: “Fambani mi ya lunghiselela paseka leswaku hi ta dya.” (Luka 22:7, 8) ‘Hiloko nkarhi wu fika’ wo dya swakudya swa Paseka, endzhaku ka ku pela ka dyambu hi Nisani 14, leyi a yi ri hi Ravumune nimadyambu. Yesu u dye swakudya swoleswo ni vaapostola vakwe, ivi endzhaku ka sweswo a sungula Xilalelo xa Hosi. (Luka 22:14, 15) Hi vusiku byebyo u khomiwile kutani a tengisiwa. Yesu u beleriwe ninhlikanhi hi Nisani 14, naswona u fe hi ndzhenga wolowo. (Yoh. 19:14) Hikwalaho, “Kreste la nga paseka ya hina u endliwe xitlhavelo” hi siku leri xinyimpfana xa Paseka xi dlayiweke ha rona. (1 Kor. 5:7; 11:23; Mat. 26:2) Yesu u lahliwe loko siku ra Xiyuda ri ri ekusuhi ni ku hela—siku ra Nisani 15 ri nga si sungula. *—Lev. 23:5-7; Luka 23:54.
XITSUNDZUXO LEXI U NGA DYONDZAKA SWO KARHI EKA XONA
12, 13. Vana va Vayuda a va katseka ngopfu-ngopfu eka nkhuvo wa Paseka hi ndlela yihi?
12 A hi anakanyisiseni hi leswi endlekeke aEgipta. Muxe u vule leswaku enkarhini lowu taka, vanhu va Xikwembu a va ta tlangela Paseka; a yi ta va xileriso “hilaha ku nga riki na makumu.” Lembe ni lembe hi nkarhi wa nkhuvo wolowo, vana a va ta vutisa vatswari va vona leswaku ha yini va wu tlangela. (Hlaya Eksoda 12:24-27; Det. 6:20-23) Hikwalaho, Paseka a yi ta va “xitsundzuxo” lerova ni vana a va ta dyondza swo karhi eka yona.—Eks. 12:14.
13 Ku suka eka xitukulwana xin’wana ku ya eka xin’wana, vatatana a va ta dyondzisa vana va vona va majaha tidyondzo ta nkoka malunghana na yona. Yin’wana ya tona hileswaku Yehovha wa swi kota ku sirhelela vagandzeri vakwe. Vana va dyondze leswaku Yehovha a hi Xikwembu lexi nga twisisekiki. Kambe i Xikwembu xa xiviri lexi hanyaka lexi khathalaka hi vanhu va xona xi tlhela xi va sirhelela. Sweswo xi swi kombise loko xi sirhelela mativula ya Vaisrayele “loko [xi] tisa khombo eka Vaegipta.” A xi ma dlayanga mativula ya vona.
14. Vatswari lava nga Vakreste va nga tirhisa rungula leri vulavulaka hi Paseka leswaku va pfuna vana va vona va twisisa yini?
14 Vatswari lava nga Vakreste, lembe ni lembe a va byeli vana va vona leswi endlekeke hi Paseka. Hambiswiritano, xana wa va dyondzisa vana va wena dyondzo leyi leyi fanaka—leswaku Xikwembu xi sirhelela vanhu va xona? Xana vana va wena va swi vona leswaku wa swi tshemba hakunene leswaku Yehovha wa ha ri Musirheleri wa xiviri wa vanhu vakwe? (Ps. 27:11; Esa. 12:2) Naswona xana u va dyondzisa hi nkarhi lowu wena ni vana va wena mi nga ni bulo leri tsakisaka ematshan’weni yo va lerisa kunene? Tikarhatele ku katsa dyondzo leyi leswaku u pfuna ndyangu wa wena wu kula hi tlhelo ra moya.
15, 16. Rungula leri nga Eksoda tindzima 12-15 ri nga tirhisiwa ku kandziyisa yini malunghana na Yehovha?
15 Leswi nga dyondziwaka eka Paseka a hi vuswikoti bya Yehovha ntsena byo sirhelela vanhu vakwe. U tlhele a va kutsula ‘hi ku va humesa aEgipta.’ Anakanya hi leswi sweswo a swi katsa swona. A va kongomisiwa hi papa lerikulu ni hi ndzilo lowukulu. Va fambe evuandlalweni bya Lwandle ro Tshwuka, mati ya rona ma hlengeletanile etlhelweni ra xinene ni ra ximatsi. Loko se va tsemakanyile hinkwavo, va vone mati wolawo ma funengeta vuthu ra Vaegipta. Endzhaku ka sweswo Vaisrayele lava kutsuriweke va yimbelerile va ku: “Ndzi ta yimbelelela Yehovha . . . Hanci ni mugadi wa yona u swi hoxe elwandle. Ntamu wa mina ni matimba ya mina i Yah, hikuva wa ndzi ponisa.”—Eks. 13:14, 21, 22; 15:1, 2; Ps. 136:11-15.
16 Loko u ri ni vana, xana wa va pfuna leswaku va tshemba Yehovha tanihi Mukutsuri? Xana va swi vona leswaku wa n’wi tshemba loko u ri karhi u bula ni loko u endla swiboho? Entiyisweni eka Vugandzeri bya n’wina bya Ndyangu mi nga bula hi leswi hi swi hlayaka eka Eksoda tindzima 12-15 kutani u kandziyisa ndlela leyi Yehovha a kutsuleke vanhu vakwe ha yona. Minkarhi yin’wana mi nga ha tlhela mi bula hi mhaka yoleyo loko mi hlaya Mintirho 7:30-36 kumbe Daniyele 3:16-18, 26-28. Vana ni vanhu lavakulu va fanele va tiyiseka leswaku Yehovha a a nga ri Mukutsuri enkarhini lowu hundzeke ntsena. Tanihi leswi a kutsuleke vanhu vakwe enkarhini wa Muxe, u ta hi kutsula na hina enkarhini lowu taka.—Hlaya 1 Vatesalonika 1:9, 10.
HI FANELE HI YI TSUNDZUKA
17, 18. Ku anakanya hi ndlela leyi ngati yi tirhisiweke ha yona eka Paseka yo sungula swi fanele swi hi tsundzuxa yini?
17 Vakreste va ntiyiso a va yi tlangeli Paseka ya Vayuda. Xiendlakalo xolexo a xi ri xiphemu xa Nawu wa Muxe, naswona hina a hi le hansi ka Nawu. (Rhom. 10:4; Kol. 2:13-16) Ku ri na sweswo hi tsundzuka xiendlakalo xin’wana, ku nga rifu ra N’wana wa Xikwembu. Nilokoswiritano, hi nga dyondza swo tala eka nkhuvo wa Paseka lowu sunguleke ku tlangeriwa aEgipta.
18 Ngati ya xinyimpfana leyi a ku xuviwa ha yona emarimbeni ya nyangwa a ku ri ndlela yo sirhelela vutomi. Namuntlha a hi endleli Xikwembu magandzelo hi swiharhi—hi siku ra Paseka kumbe hi nkarhi wun’wana. Kambe ku ni gandzelo ro antswa leri nga sirhelelaka vutomi hilaha ku nga heriki. Muapostola Pawulo u tsale hi “vandlha ra mativula lama tsarisiweke ematilweni.” Lexi endlaka leswaku Vakreste volavo lava totiweke va kota ku hanya hilaha ku nga heriki i “ngati yo xuva,” ngati ya Yesu. (Hev. 12:23, 24) Vakreste lava nga ni ntshembo wo hanya hilaha ku nga heriki emisaveni va titshege hi ngati yoleyo leswaku va ponisiwa. Nkarhi na nkarhi va fanele va titsundzuxa hi xitiyisekiso lexi: “Ha yena hi ni ku ntshunxiwa hi nkutsulo hi ngati ya yena, ina, ku rivaleriwa ka swivi swa hina, hi ku ya hi rifuwo ra musa wa xona lowu nga faneriwiki.”—Efe. 1:7.
19. Ku nga tshoviwi ka marhambu ya xinyimpfana lexi a xi dlayiwa hi Paseka swi nga yi tiyisa njhani ndlela leyi hi tshembaka vuprofeta ha yona?
19 Loko xinyimpfana xi dlayiwa leswaku xi ta dyiwa hi Paseka, Vaisrayele a va nga fanelanga va tshova marhambu ya xona. (Eks. 12:46; Tinhl. 9:11, 12) Ku vuriwa yini hi “Xinyimpfana xa Xikwembu” lexi nyikeleke hi nkutsulo? (Yoh. 1:29) A ku beleriwe swigevenga ematlhelo ka xona. Vayuda va kombele Pilato leswaku ku tshoviwa marhambu ya vavanuna lava beleriweke. Sweswo a swi ta endla leswaku va hatla va fa leswaku va nga tshikiwi etimhandzini ku fikela hi Nisani 15, leyi a yi ri Tisavata timbirhi. Masocha ma tshove milenge ya swigevenga sweswo swimbirhi, “kambe loko [ma] ta eka Yesu, hi ku vona leswaku u file, a [ma] yi tshovanga milenge yakwe.” (Yoh. 19:31-34) Sweswo a swi fana ni leswi a swi endliwa hi xinyimpfana xa Paseka, hikwalaho xinyimpfana xexo a xi ri “ndzhuti” wa leswi a swi ta endleka hi Nisani 14, hi 33 C.E. (Hev. 10:1) Ku tlula kwalaho, ndlela leyi swilo swi endlekeke ha yona yi hetisise marito lama nga eka Pisalema 34:20, leswi faneleke swi tiyisa ndlela leyi hi tshembaka vuprofeta ha yona.
20. Hi kwihi ku hambana kun’we loku nga kona exikarhi ka Paseka ni Xilalelo xa Hosi?
20 Hambiswiritano, ku ni ku hambana exikarhi ka Paseka ni Xilalelo xa Hosi. Leswi swi kombisa leswaku Paseka leyi Vayuda a va fanele va yi tlangela a yi nga fanekiseli leswi Kreste a swi byeleke valandzeri vakwe leswaku va swi endla loko va tsundzuka rifu rakwe. Le Egipta, Vaisrayele va dye nyama ya xinyimpfana kambe ku nga ri ngati ya xona. Sweswo swa hambana ni leswi Yesu a byeleke vadyondzisiwa vakwe leswaku va swi endla. U vule leswaku lava a va ta fuma “emfun’weni wa Xikwembu” a va fanele va dya xinkwa va tlhela va nwa vhinyo tanihi leswi fanekiselaka nyama yakwe ni ngati yakwe. Hi ta tlhuvutsa leswi engetelekeke malunghana ni mhaka leyi exihlokweni lexi landzelaka.—Mar. 14:22-25.
21. Ha yini swi vuyerisa ku tiva vuxokoxoko malunghana ni Paseka?
21 Nilokoswiritano, a swi kanakanisi leswaku Paseka a yi ri xiendlakalo xa nkoka eka ndlela leyi Xikwembu a xi tirhisana ha yona ni Vaisrayele, naswona un’wana ni un’wana wa hina a nga dyondza swo tala eka yona. Hikwalaho, hambileswi Paseka a yi fanele yi va “xitsundzuxo” eka Vayuda, ku nga ri eka Vakreste, hina Vakreste hi fanele hi yi tiva kutani hi dyondza tidyondzo ta nkoka eka yona tanihi leswi yi nga xiphemu xa “Matsalwa hinkwawo [lama huhuteriweke] hi Xikwembu.”—2 Tim. 3:16.
^ ndzim. 5 Hambileswi Nisani ku nga vito leri tirhisiweke hi Vaisrayele eka n’hweti ya Xiheveru endzhaku ka loko va vuyile evuhlongeni, leswaku hi olovisa swilo, n’hweti yo sungula eka khalendara ya Xiheveru hi ta yi vitana Nisani.
^ ndzim. 11 Nisani 15 yi sungule loko dyambu ri pela, leswi vulaka leswaku Savata ya vhiki na vhiki (Mugqivela) hi lembe rolero a yi fambisana ni siku ro sungula ra Nkhuvo wa Swinkwa swo Kala Comela, lowu minkarhi hinkwayo a wu ri savata. Leswi Tisavata letimbirhi a ti ri hi siku rin’we lembe rero, a ti ri Savata ‘leyikulu.’—Hlaya Yohane 19:31, 42.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Luka 13:1-35
13 Enkarhini wolowo a ku ri na van’wana lava n’wi vikeleke hi ta Vagaleliya+ lava Pilato a pfanganiseke ngati ya vona ni switlhavelo swa vona.2 Kutani a va angula a ku: “Xana mi anakanya leswaku Vagaleliya lava va kumeke va ri vadyohi+ lavakulu ku tlula Vagaleliya lavan’wana hinkwavo hikwalaho ka leswi va humeleriweke hi swilo leswi?3 Ndza mi byela, a swi tano nikatsongo; kambe, loko mi nga hundzuki, mi ta lovisiwa+ hinkwenu hilaha ku fanaka.4 Kumbe lava 18 lava weriweke hi xihondzo xa Silowama, xi va dlaya, xana mi anakanya leswaku va kumeke va kolota ngopfu ku tlula vanhu lavan’wana hinkwavo lava tshamaka eYerusalema?5 Ndza mi byela, a swi tano nikatsongo; kambe, loko mi nga hundzuki, mi ta lovisiwa hinkwenu hi ndlela leyi fanaka.”+6 Kutani a ya emahlweni a hlamusela xifaniso lexi: “Wanuna un’wana a a ri ni murhi wa nkuwa lowu a wu byariwe ensin’wini yakwe ya vhinya,+ ivi a ya lava mihandzu eka wona,+ kambe a nga kumi nchumu.+7 Kutani a ku eka murimi wa vhinya, ‘Se swi endla malembe manharhu+ ndzi ta lava mihandzu emurhini lowu wa nkuwa, kambe a ndzi kumi nchumu. Wu tseme!+ Kahle-kahle wu tshamela yini kasi a wu pfuni nchumu?’8 A n’wi angula a ku, ‘N’wini wanga, tlhela u wu tshika+ lembe leri ndzi kondza ndzi cela ematlhelweni ka wona ndzi chela manyoro;9 kutani loko wu humesa mihandzu enkarhini lowu taka, swi kahle; kambe loko wu nga yi humesi, u ta wu tsema.’”+10 Kutani a a dyondzisa eka rin’wana ra masinagoga hi savata.11 Waswivo, a ku ri ni wansati loyi a a ri ni moya+ wa ku tsana ku ringana malembe ya 18, naswona a a govekile a nga swi koti ku ololoka nikatsongo.12 Kuteloko a n’wi vona, Yesu a vulavula na yena a ku: “Wansati, u ntshunxiwile+ eku tsaneni ka wena.”13 Kutani a n’wi tlhandleka mavoko; hi ku hatlisa a ololoka,+ a sungula ku vangamisa Xikwembu.14 Kambe ndhuna leyi ungamelaka sinagoga loko yi angula, yi hlundzukisiwa hileswi Yesu a hanyiseke hi savata, yi byela ntshungu yi ku: “Ku ni masiku ya tsevu lawa ntirho wu faneleke ku endliwa ha wona;+ hikokwalaho tanani ha wona mi ta hanyisiwa, hayi hi siku ra savata.”+15 Hambiswiritano, Hosi yi n’wi hlamula yi ku: “Vakanganyisi,+ xana un’wana ni un’wana wa n’wina a nga yi ntshunxi hi savata nkunzi kumbe mbhongolo yakwe exivaleni a ya yi nwisa mati?+16 Kutani, xana a swi nga fanelanga leswaku wansati loyi a nga n’wana wa Abrahama,+ loyi Sathana a n’wi boheke, maswivo, ku ringana malembe ya 18, a ntshunxiwa etimpecaneni leti hi siku ra savata?”17 Kuteloko a vule swilo leswi, vakaneti vakwe hinkwavo va khomiwa hi tingana;+ kambe ntshungu hinkwawo wu tsakisiwa hi swilo hinkwaswo leswi dzunekaka leswi a swi endleke.+18 Hikokwalaho a ya emahlweni a ku: “Xana mfumo wa Xikwembu wu fana na yini, naswona ndzi nga wu fanisa na yini?+19 Wu fana ni ndzoho ya sinapi leyi munhu a yi tekeke a yi byala entangeni wakwe, kutani yi kula yi va murhi, hiloko tinyenyana ta tilo+ ti tshama emarhavini+ ya wona.”20 Kutani a tlhela a ku: “Xana mfumo wa Xikwembu ndzi nga wu fanisa na yini?21 Wu fana ni comela, lexi wansati a xi tekeke a xi fihla eka swipimo swinharhu swa mapa ku fikela loko mbila hinkwayo yi kukumuka.”+22 Kutani a nghena hi muti ni muti ni hi ximutana ni ximutana, a dyondzisa, a ya emahlweni ni riendzo rakwe ro ya eYerusalema.+23 Kutani munhu un’wana a ku eka yena: “Hosi, xana i vatsongo lava ponisiwaka?”+ A ku eka vona:24 “Tikarhateni+ hi matimba leswaku mi nghena hi nyangwa yo khuma,+ hikuva ndza mi byela, vo tala va ta lava ku nghena kambe a va nge swi koti,+25 loko se n’wini wa yindlu a pfukile a lotlela nyangwa, kutani mi yima ehandle mi gongondza enyangweni, mi ku, ‘Nkulukumba, hi pfulele.’+ Ka-mbe u ta mi hlamula a ku, ‘A ndzi swi tivi leswaku mi huma kwihi.’+26 Kutani mi ta vula mi ku, ‘A hi dya hi tlhela hi nwa emahlweni ka wena, naswona u dyondzisile etindleleni ta hina to anama.’+27 Kambe u ta mi byela a ku, ‘A ndzi swi tivi leswaku mi huma kwihi. Sukani eka mina, n’wina hinkwenu vaendli va leswi nga lulamangiki!’+28 Kwalaho hilaha ku rila ni ku getsela ka meno+ ya n’wina ku nga ta va kona, loko mi vona Abrahama na Isaka na Yakobe ni vaprofeta hinkwavo emfun’weni wa Xikwembu,+ kambe n’wina mi cukumeteriwe ehandle.29 Ku tlula kwalaho, vanhu va ta ta va huma etindhawini ta le vuxeni ni le vupela-dyambu, ni le n’walungwini ni le dzongeni,+ kutani va ta vurhama etafuleni emfun’weni wa Xikwembu.+30 Kutani, maswivo, ku ni lavo hetelela lava nga ta va vo sungula, naswona ku ni lavo sungula lava nga ta va vo hetelela.”+31 Enkarhini wowolowo ku ta Vafarisi van’wana, va ku eka yena: “Huma laha u famba, hikuva Heroda u lava ku ku dlaya.”32 Kutani a ku eka vona: “Fambani mi ya byela mhungubye+ yoleyo mi ku, ‘Waswivo, ndzi hlongola madimona ndzi tlhela ndzi horisa namuntlha ni mundzuku, hi siku ra vunharhu ndzi ta va ndzi hetile.’+33 Nilokoswiritano, ndzi fanele ku famba namuntlha ni mundzuku ni mundlwana, hikuva a swi amukeleki leswaku muprofeta a lovisiwa ehandle ka Yerusalema.+34 Yerusalema, Yerusalema, mudlayi+ wa vaprofeta ni loyi a khandlaka+ hi maribye lava rhumiwaka eka yena—hi minkarhi yo tala swonghasi a ndzi lava ku hlengeleta vana va wena hi mukhuva lowu mbhaha wu hlengeletaka ha wona ntlawa wa swiciwana ehansi ka timpapa+ ta wona, kambe n’wina a mi swi lavanga!+35 Maswivo! Yindlu+ ya n’wina yi tshikeriwa n’wina. Ndza mi byela, a mi nge he ndzi voni kukondza mi ku, ‘U katekile loyi a taka hi vito ra Yehovha!’”+


text:
XALAMUKA! OCTOBER 2013
Swilo Swinharhu Leswi Mali Yi Nga Kotiki Ku Swi Xava
Swilo leswi vonakaka swi nga hi endla hi honisa swilo swa nkoka ngopfu evuton’wini
Ta Rivala
Ti katsa: Ku tlimbana ka timovha eChayina, ku lwisana ni ntshunxeko wa vukhongeri eArmenia, makhombo ya ti-Web site to endla xinghana eJapani ni tin’wana.
Loko Vunghana Se Byi Hundza Mindzilakana
Xana u tibyela u ku, ‘Ho va vanghana ntsena?’ Loko swi ri tano, kambisisa milawu ya Bibele ku vona loko swi ri tano hakunene.
Mutivi Wa Tikhemikhali Ta Swilo Leswi Hanyaka U Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
I yini leswi susumeteleke mulavisisi loyi ku tlhela a kambisisa ndlela leyi swilo leswi hanyaka swi veke kona ha yona naswona i yini leswi n’wi khorwiseke leswaku Bibele yi tsariwe hi Xikwembu?
Swilo Swinharhu Leswi Mali Yi Nga Kotiki Ku Swi Xava
Mali yi endla leswaku hi kota ku xava swilo swo karhi leswi hi swi lavaka, kambe ntsako lowukulu evuton’wini hi wu kuma eka swilo leswi mali yi nga kotiki ku swi xava.
Leswi U Faneleke U Swi Tiva Hi Switshetshela
Twana ntiyiso malunghana ni vuvabyi lebyi minkarhi yo tala byi nga twisisiwiki kahle.
Ntshikilelo
Twana leswaku ha yini ntshikilelo wu xanisa vanhu nileswaku Bibele yi nga ku pfuna njhani u hlula mianakanyo leyi hoxeke.
Ndlela Yo Hlamarisa Leyi Xitsotswana Xa Katydid Xi Twaka Ha Yona
Tindleve ta xitsotswana lexi ti tirha ku fana ni tindleve ta munhu. Xana ndlela yo hlamarisa leyi xi twaka ha yona yi nga va vuyerisa njhani vanjhiniyara va manguva lawa?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Ndzi Fanele Ndzi Endla Yini Loko Ndzi Xanisiwa?
Vo tala lava xanisiwaka va titwa va nga pfuni nchumu. Xihloko lexi xi hlamusela leswi nga endliwaka ku antswisa xiyimo.
Xana Ndzi Karhateka Ngopfu Hi Ndlela Leyi Ndzi Langutekaka Ha Yona?
Loko u ri ni xiphiqo hi ku languteka ka miri wa wena, xana u nga swi kota njhani ku va ni langutelo lerinene?
Ndzi Nga Endla Yini Loko Ndzi Ri Ni Xiphiqo Xa Rihanyo? (Xiyenge 1)
Vantshwa va mune va hlamusela leswi va pfuneke leswaku va langutana ni swiphiqo swa rihanyo ra vona ni ku tshama va ri ni langutelo lerinene.
Leswi Vantshwa Va Swi Vulaka Hi Ku Languteka Ka Miri
Ha yini swi tika leswaku vantshwa va ringanisela emhakeni ya ku languteka ka miri wa vona? I yini lexi nga pfunaka?
Norho Wa Mubaki
Kopa tlula leri ro pendela eka rona ivi u ri printa kutani u lava swilo leswi swifaniso leswimbirhi swi hambanaka ha swona.


text:
TINDLELA TO KUMA NTSAKO ENDYANGWINI
Loko N’wana Wa Wena A Lamarile
CARLO: * “N’wana wa hina Angelo u ni vuvabyi bya Down syndrome. Vuvabyi byakwe byi hi karharisa emirini, emiehleketweni ni le moyeni. Ehleketa hi matimba lawa u faneleke u va na wona leswaku u khathalela rihanyo ra n’wana wa wena kutani u ma andzisa ma va dzana. Minkarhi yin’wana swi endla leswaku vukati bya hina byi nga fambi kahle.”
MIA: “Swi lava nkarhi ni ku lehisa mbilu swinene ku dyondzisa Angelo swilo swo olova. Loko ndzi karhele, ndzi hatla ndzi hlundzukela nuna wa mina Carlo. Minkarhi yin’wana a hi pfumelelani eka timhaka to karhi kutani hi sungula ku holova.”
Xana wa ri tsundzuka siku leri n’wana wa wena a velekiweke ha rona? A swi kanakanisi leswaku a wu swi langutele hi mahlo-ngati ku n’wi tlakula. Hambiswiritano, eka vatswari vo fana na Carlo na Mia, ntsako wa vona wa hela loko va byeriwa leswaku n’wana wa vona wa vabya kumbe u lamarile.
Xana u ni n’wana loyi a lamaleke? Kutani u nga ha tivutisa loko u ta swi kota ku langutana ni xiyimo xexo hi ndlela leyi humelelaka. Loko swi ri tano, amukela xiyimo. Vatswari vo fana na wena va swi kotile ku langutana ni swiphiqo swo fana ni swa wena hi ndlela leyi humelelaka. Xiya swiphiqo swinharhu leswi tolovelekeke leswi u nga ha langutanaka na swona ni ndlela leyi vutlhari lebyi kumekaka eBibeleni byi nga ku pfunaka ha yona.
XIPHIQO 1: U KUMA SWI KU TIKELA KU AMUKELA MHAKA YA LESWAKU N’WANA WA WENA U LAMARILE.
Vatswari vo tala va titwa va hele matimba loko va kuma leswaku n’wana wa vona wa vabya. Juliana, loyi a nga manana wa le Mexico, u ri: “Loko madokodela ma ndzi byela leswaku n’wana wa hina Santiago, u ni vuvabyi lebyi vuriwaka cerebral palsy, lebyi kavanyetaka matirhelo ya swirho swa miri a ndzi nga tshembi. A ndzi pfilunganyekile.” Van’wana va nga ha titwa hilaha manana wa Muitaliya loyi a vuriwaka Villana a titweke hakona. U ri: “Ndzi hlawule ku va ni n’wana hambileswi swi nga ni khombo eka vavasati vo ringana na mina. Sweswi loko ndzi vona n’wana wa mina a langutana ni swiphiqo leswi fambisanaka ni vuvabyi byakwe bya Down syndrome, ndzi tivona nandzu.”
Loko u titwa u nga pfuni nchumu kumbe u tivona nandzu, xiya leswaku ndlela leyi u titwaka ha yona i ya ntumbuluko. Vuvabyi a ku nga ri xin’wana xa xikongomelo xo sungula xa Xikwembu. (Genesa 1:27, 28) A xi vumbanga vatswari va ri ni vuswikoti byo swi amukela hi ku olova swilo leswi nga riki swa ntumbuluko. I swa ntumbuluko ku va u karhateka tanihi mutswari ngopfu-ngopfu loko wa ha ku tiva hi ta vulema bya n’wana wa wena—rihanyo ra n’wana wa wena. Swi ta teka nkarhi leswaku u tolovela xiyimo xa wena lexintshwa.
Xana ku vuriwa yini loko u tivona nandzu hikwalaho ka vulema bya n’wana wa wena? Tsundzuka leswaku ku hava munhu loyi a yi twisisaka hi ku helela ndlela leyi xitekela, mbango ni swilo swin’wana swi nga ri khumbaka ha yona rihanyo ra n’wana wa wena. Hi hala tlhelo, u nga ha sola nkataku. Papalata moya wo tano. U ta va u endla kahle loko u khomisana ni nkataku naswona u tiyimisela ku khathalela n’wana wa wena.—Eklesiasta 4:9, 10.
XIRINGANYETO: Dyondza hi xiyimo xa n’wana wa wena. Bibele yi ri: “Yindlu yi ta akiwa hi vutlhari, naswona yi ta simekiwa yi tiya hi ku twisisa.”—Swivuriso 24:3.
U nga dyondza swo tala eka vativi va swa vutshunguri lava nga ni vutshila ni le ka tibuku leti tshembekaka. U nga ha fanisa nkarhi lowu u dyondzaka hi xiyimo xa n’wana wa wena ni ku dyondza ririmi lerintshwa. Eku sunguleni, swi nga ha tika, kambe u nga swi kota.
Carlo na Mia, lava tshahiweke eku sunguleni, va lave rungula eka dokodela wa vona ni nhlengeletano leyi tirhanaka ni xiyimo xa n’wana wa vona. Va ri: “Leswi a swi hi pfunanga ntsena ku twisisa swiphiqo leswi hi nga swi langutelaka kambe hi tlhele hi dyondza ni swilo leswi munhu loyi a nga ni vuvabyi bya Down syndrome a nga swi endlaka. Hi xiye leswaku n’wana wa hina a a ta hanya vutomi lebyi tolovelekeke. Leswi swi hi chavelele swinene.”
RINGETA LESWI: Dzika eka leswi n’wana wa wena a nga swi endlaka. Kunguhatani ku endla mintirho tanihi ndyangu. Loko n’wana wa wena a endla nchumu lowunene n’wi bumabumele kutani u tsaka na yena.
XIPHIQO 2: U TITWA U KARHELE NASWONA U VONA ONGE KU HAVA LOYI U NGA VULAVULAKA NA YENA.
U nga ha vona onge matimba ya wena yo tala u ya tirhisela ku khathalela n’wana wa wena loyi a vabyaka. Jenney, loyi a nga manana wa le New Zealand u ri: “Ku ringana malembe yo hlayanyana endzhaku ka loko ndzi kume leswaku n’wana wa mina wa vabya swinene, nkarhi na nkarhi loko ndzi ringeta ku endla mintirho leyi engetelekeke ku tlula leyi ndzi toloveleke ku yi endla ekaya a ndzi titwa ndzi karhele kutani ndzi sungula ku rila.”
Xiphiqo xin’wana ku nga va leswaku u titwa u ri wexe. Ben u ni n’wana loyi a xanisiwaka hi vuvabyi lebyi hlakataka misiha ni vuvabyi bya Asperger. Ben u ri: “Vanhu vo tala a va nge pfuki va yi twisisile hakunene ndlela leyi vutomi bya hina byi nga ha yona.” U nga ha navela ku vulavula ni munhu un’wana. Kambe, vo tala va vanghana va wena va ni vana lava hanyeke kahle. Kutani u titwa u kanakana ku va phofulela ndlela leyi u titwaka ha yona.
XIRINGANYETO: Kombela mpfuno. Kutani u wu amukela loko u nyikiwa wona. Juliana loyi a tshahiweke eku sunguleni u ri, “Minkarhi yin’wana mina ni nuna wa mina a swi hi khomisa tingana ku kombela mpfuno.” Hambiswiritano, u engetela a ku: “Hi dyondze leswaku hi lava mpfuno wa vanhu van’wana. Loko van’wana va hi pfuna a hi titwi hi ri hexe.” Loko munghana wa wena lonkulu kumbe xirho xa ndyangu a lava ku tshama ni n’wana wa wena exinkhubyanini kumbe eminhlanganweni ya Vukreste, swi amukele hi mandla mambirhi. Xivuriso xa Bibele xi ri: “Nakulorhi wa ntiyiso u ni rirhandzu nkarhi hinkwawo, naswona i makwerhu la velekiweke loko ku ri ni maxangu.”—Swivuriso 17:17.
Khathalela rihanyo ra wena. Tanihi leswi ambulense yi faneleke yi cheriwa petirolo nkarhi ni nkarhi leswaku yi ta hambeta yi yisa vavabyi exibedlhele, u fanele u pfuxeta matimba ya wena hi ku dya swakudya leswi faneleke, u endla vutiolori ni ku wisa leswaku u ta hambeta u nyika n’wana wa wena nkhathalelo lowu a wu lavaka. Javier loyi a nga ni n’wana loyi a lamaleke u ri: “N’wana wa mina a nga koti ku famba kutani ndzi vona leswaku ndzi fanele ndzi ringeta ku dya swakudya leswi faneleke. Phela, hi mina loyi ndzi n’wi yisaka kun’wana ni kun’wana!”
Xana u nga wu kuma njhani nkarhi wo khathalela rihanyo ra wena? Vatswari van’wana va cincana ku khathalela n’wana wa vona. Xisweswo mutswari ha un’we wa swi kota ku wisa kumbe ku khathalela swilaveko swin’wana swa yena n’wini. Swi nga ha tika, kambe u fanele u endla xiboho xa leswaku hi yihi mintirho leyi nga riki ya nkoka kutani u tirhisa nkarhi wolowo ku khathalela rihanyo ra wena. Kambe Mayuri loyi a nga manana wa le Indiya u ri: “Eku heteleleni u ta tolovela.”
Vulavula ni munghana loyi a tshembekaka. Hambi ku ri vanghana lava nga riki ni vana lava vabyaka va nga ku chavelela. Nakambe u nga khongela eka Yehovha Xikwembu. Xana xikhongelo xi nga ku pfuna hakunene? Yazmin loyi a nga ni vana vambirhi lava khomiweke hi vuvabyi bya cystic fibrosis, u ri, “Ku ve ni minkarhi yo tika swinene leyi eka yona a ndzi twa onge ndzi ngo fa.” Kambe u engetela a ku: “Ndzi khongela eka Yehovha leswaku a ndzi pfuna ni ku ndzi nyika matimba. Kutani ndzi kuma matimba yo ya emahlweni.”—Pisalema 145:18.
RINGETA LESWI: Kambisisa leswi u swi dyaka, vutiolori bya wena ni nkarhi lowu u wu hetaka u etlele. Xiya ndlela leyi u nga wu xavaka ha yona nkarhi eka mintirho leyi nga riki ya nkoka leswaku u ta khathalela rihanyo ra wena. Tshama u ri karhi u antswisa xiyimiso xa wena hilaha swi lavekaka hakona.
XIPHIQO 3: U KHATHALA NGOPFU HI N’WANA WA WENA LOYI A VABYAKA KU TLULA SWIRHO LESWIN’WANA SWA NDYANGU.
Vuvabyi bya n’wana byi nga endla leswaku swakudya leswi dyiwaka endyangwini swi cinca, laha ndyangu wu yaka kona ni nkarhi lowu vatswari va wu hetaka ni n’wana ha un’we. Hikwalaho ka sweswo, vana lavan’wana va nga ha vona onge vatswari va vona a va na mhaka na vona. Ku engetela kwalaho, vatswari va nga va lava khomekeke swinene hi ku khathalela n’wana wa vona loyi a vabyaka lerova vukati bya vona byi nga fambi kahle. Lionel loyi a nga tatana wa le Liberia u ri: “Minkarhi yin’wana nsati wa mina u vula leswaku u endla mintirho yo tala naswona a ndzi khathali hi n’wana wa hina. Ndzi vona onge a nga ndzi xiximi kutani minkarhi yin’wana a ndzi n’wi hlamuli hi ndlela leyinene.”
XIRINGANYETO: Leswaku u tiyisekisa vana va wena leswaku wa va rhandza, hlela swiendlakalo leswi va swi rhandzaka. Jenney loyi a tshahiweke eku sunguleni u ri: “Minkarhi yin’wana hi endlela n’wana wa hina wa mativula nchumu wo hlawuleka hambi ku ri ku ya dya swakudya swa ninhlikanhi erhesiturente leyi a yi rhandzaka.”
Leswaku u sirhelela vukati bya n’wina, vulavula ni ku khongela ni nkataku. Aseem loyi a nga tatana wa le Indiya, loyi n’wana wakwe a khomiweke hi vuvabyi bya switshetshela u ri: “Hambileswi minkarhi yin’wana mina ni nsati wa mina hi titwaka hi karhele swinene ni ku pfilunganyeka, hi veka nkarhi wo tshama ehansi, hi bula ni ku khongela swin’we. Mixo wun’wana ni wun’wana emahlweni ko va vana va hina va pfuka, hi tinyika nkarhi wo bula hi ndzimana ya Bibele.” Mimpatswa yin’wana ya bula exihundleni emahlweni ko va yi etlela. Mabulo ya n’wina ya le xihundleni ni swikhongelo leswi humaka embilwini swi nga tiyisa vukati bya n’wina hi minkarhi ya mangava. (Swivuriso 15:22) Mpatswa wun’wana wu ri: “Yin’wana ya minkarhi yo tsakisa leyi hi veke na yona evuton’wini bya hina hi ri swin’we yi ve hi masiku lawa a hi koka exilogweni.”
RINGETA LESWI: Bumabumela vana va wena lavan’wana eka nseketelo wihi ni wihi lowu va wu endlelaka n’wana wa wena loyi a vabyaka. Nkarhi na nkarhi kombisa vana va wena ni nuna wa wena rirhandzu ni ku tlangela.
TSHAMA U RI NI NTSHEMBO
Bibele yi tshembisa leswaku ku nga ri khale Xikwembu xi ta susa vuvabyi hinkwabyo ni vulema hinkwabyo lebyi karhataka lavatsongo ni lavakulu. (Nhlavutelo 21:3, 4) Hi siku rero, “ku hava munhu la tshamaka kona la nga ta ku: ‘Ndza vabya.’” *—Esaya 33:24.
Hi nkarhi lowu fanaka, u nga va la humelelaka hambiloko n’wana wa wena a lamarile. Carlo na Mia, lava tshahiweke eku sunguleni va ri: “U nga heli matimba loko swilo hinkwaswo swi vonaka swi nga fambi kahle. Dzika eka swilo leswinene malunghana ni n’wana wa wena, hikuva swi tele.”
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile exihlokweni lexi.
^ ndzim. 29 U nga hlaya leswi engetelekeke malunghana ni xitshembiso xa Xikwembu xa rihanyo leri hetisekeke eka ndzima 3 ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
TIVUTISE . . .
- I yini leswi ndzi swi endlaka ku endla leswaku ndzi va la hanyeke kahle emirini ni ku tiyisa vuxaka bya mina na Yehovha hilaha ndzi nga kotaka hakona?
- Xana ndzi hetelele rini ku bumabumela vana va mina lavan’wana hikwalaho ka mpfuno lowu va wu nyikelaka?


text:
MHAKA YA VUTOMI
Ndlela Leyi Ku Nyika Swi ndzi Tiseleke Ntsako Ha Yona
LOKO ndzi ri ni malembe ya 12 ndzi xiye leswaku ndzi ni nchumu wa nkoka swinene lowu ndzi nga wu nyikaka van’wana. Loko hi ri enhlengeletanweni ya muganga makwerhu un’wana u ndzi vutise loko ndzi swi tsakela ku chumayela. Ndzi te, “ina,” hambileswi a ndzi nga si tshama ndzi chumayela. Hi ye ensin’wini, kutani u ndzi nyike swibukwana leswi a swi vulavula hi Mfumo wa Xikwembu. Kutani a ku: “Chumayela eka tlhelo leri mina ndzi ta chumayela eka tlhelo leri.” A ndzi chuhile, kambe ndzi sungule ku chumayela hi yindlu ni yindlu naswona swi ndzi hlamarisile leswi ndzi fambiseke swibukwana hinkwaswo hi ku hatlisa. Swi le rivaleni leswaku vanhu vo tala a va tsakela rungula leri.
Ndzi velekiwe hi 1923 eChatham, Kent, le Nghilandhi naswona loko ndzi ri karhi ndzi kula vanhu vo tala a va hele matimba hileswi xiyimo a xi ya xi nyanya ku biha. Endzhaku ka Nyimpi yo Sungula ya Misava, xiyimo a xi vanga hilaha vanhu a va ehleketa hakona. Vatswari va mina va hetiwe matimba hi vafundhisi va kereke ya Baptist lava a va rhandza ku va ni xikhundlha ekerekeni. Loko ndzi ri ni malembe ya kwalomu ka kaye, mana wa mina u sungule ku ya eholweni ya Nhlangano Wa Swichudeni Swa Bibele Wa Matiko Hinkwawo, laha Timbhoni ta Yehovha a ti khomela “titlilasi” kumbe minhlangano kona. Makwerhu un’wana wa xisati u dyondzise hina vana tidyondzo ta Bibele a tlhela a hi nyika buku leyi nge The Harp of God leyi sekeriweke eBibeleni. A ndzi tsakela leswi a ndzi swi dyondza.
NDZI DYONDZA SWO TALA EKA VAMAKWERHU LAVA KULEKE
Tanihi muntshwa, a ndzi rhandza ku byela vanhu hi ntshembo lowu nga eRitweni ra Xikwembu. Minkarhi yo tala a ndzi chumayela hi yindlu ni yindlu ndzi ri ndzexe, kambe loko ndzi chumayela ni van’wana, ndzi dyondze swo tala. Hi xikombiso, siku rin’wana loko mina ni makwerhu un’wana la kuleke hi ri karhi hi famba hi swikanyakanya hi ya ensin’wini, hi hlangane ni mufundhisi un’wana kutani ndzi ku: “Hi yoleyo mbuti.” Makwerhu loyi wa xinuna u yimise xikanyakanya xakwe kutani a ndzi kombela leswaku hi tshama ehenhla ka ntsandza. U te: “I mani loyi a ku nyikeke mfanelo yo avanyisa vanhu leswaku i timbuti? A hi tiphine hi ku byela van’wana mahungu lamanene kutani hi tshika Yehovha a avanyisa.” Hi nkarhi wolowo, ndzi dyondze swo tala hi ntsako lowu vaka kona hikwalaho ka ku nyika.—Mat. 25:31-33; Mint. 20:35.
Makwerhu un’wana la kuleke u ndzi dyondzise leswaku loko hi ta kuma ntsako hikwalaho ko nyika, minkarhi yin’wana hi fanele hi lehisa mbilu hi tiyisela. Nsati wakwe a a nga ti rhandzi Timbhoni ta Yehovha. Siku rin’wana u ndzi rhambe ekaya kakwe leswaku hi ya dzumba swin’we. A a hlundzuke swinene hileswi a ye eku chumayeleni naswona u kale a hi hoxetela hi matluka ya tiya. Ematshan’weni yo n’wi hlundzukela, u tlherisele matluka ya tiya endhawini ya wona a tsakile. Endzhaku ka malembe, ku lehisa mbilu ka yena ku tswale mihandzu loko nsati wakwe a khuvuriwa a va Mbhoni ya Yehovha.
Ku navela ka mina ko lava ku nyika van’wana ntshembo ku ye ku kula naswona hi March 1940, mina na manana hi khuvuriwile eDover. Hi September 1939, loko ndzi ri ni malembe ya 16, tiko ra Britain ri tivise tiko ra Jarimani leswaku ri lava ku lwa na rona. Hi June 1940, loko ndzi yime emahlweni ka yindlu ndzi vone masocha ya magidi lama tshikilelekeke ma hundza hi tilori. A ku ri masocha lama poneke eNyimpini ya le Dunkirk. A ndzi swi vona leswaku a ma nga ri na ntshembo naswona a ndzi lava ku ma byela hi Mfumo wa Xikwembu. Loko lembe ri ri karhi ri famba, tiko ra Jarimani ri sungule ku hlasela tiko ra Britain hi tibomo. Vusiku byin’wana ni byin’wana swihahampfhuka swa le Jarimani leswi nga ni tibomo a swi hundza laha a ndzi tshama kona. A hi chuha swinene loko hi twa mpfumawulo wa tibomo leti a ti ri karhi ti wa. Nimixo a hi kuma tiyindlu ti hlaseriwile. Leswi swi ndzi pfunile ku vona leswaku Mfumo wa Xikwembu hi wona ntsena lowu nga ndzi nyikaka vumundzuku lebyinene.
NDZI SUNGULA NTIRHO WA NKARHI HINKWAWO
Hi 1941, ndzi sungule ntirho wa nkarhi hinkwawo leswi ndzi endleke ndzi tsaka swinene. A ndzi tirha eRoyal Dockyard le Chatham, ndzi dyondza ku endla swikepe naswona ntirho lowu a wu vuyerisa swinene. Kambe malandza ya Yehovha a ma swi tiva leswaku a ma fanelanga ma lwa ni tiko rin’wana. Hi 1941, hi tlhele hi twisisa leswaku a hi fanelanga hi katseka eka nchumu wun’wana ni wun’wana lowu fambisanaka ni nyimpi. (Yoh. 18:36) Leswi laha a ndzi tirha kona a ku endliwa swikepe swa nyimpi leswi kotaka ku famba ni le ndzeni ka mati, ndzi vone swi fanerile leswaku ndzi tshika ntirho ndzi nghenela ntirho wa nkarhi hinkwawo. Ndzi averiwe ku ya tirha eCirencester, ku nga doroba ro saseka eCotswolds.
Loko ndzi ri ni malembe ya 18, ndzi khotsiwe tin’hweti ta kaye hileswi ndzi aleke ku ya evusocheni. Ndzi twe ku vava loko ndzi pfaleriwa ekhotsweni ndzi ri ndzexe. Kambe hi ku hatlisa, varindzi ni vakhotsiwa va sungule ku ndzi vutisa leswaku ha yini ndzi khotsiwile, a ndzi tsakile ku va byela leswi ndzi pfumelaka eka swona.
Loko ndzi huma ekhotsweni, ndzi sungule ku chumayela na Leonard Smith, * naswona hi chumayele emadorobeni yo tala eKent, laha a hi huma kona. Eku sunguleni ka 1944, tibomo leti vitaniwaka doodlebugs to tlula magidi ti hlasele eKent. Leswaku swi kota ku hlasela tiko ra London hi tibomo, swihahampfuka swa Manazi swi hahe swi ya eKent swi ya hlasela. A hi ri laha a swi hundza ha kona. Kahlekahle tibomo leti a ti endliwe ti fana na swihahampfhuka leswi ngo tihahela hi swoxe. Loko hi twa ti nga ha dumi, a hi swi tiva leswaku endzhaku ka tisekoni ti nga ri tingani a ti ta wa kutani ti buluka. Hinkwerhu ka hina a hi chuhile. Hi nkarhi wolowo, a hi dyondza Bibele ni ndyangu wa vanhu va ntlhanu. Minkarhi yin’wana a hi tshama ehansi ka tafula leri a ri endliwe hi nsimbi leri a ri endleriwe ku hi sirhelela loko yindlu yi wa. Hi ku famba ka nkarhi ndyangu wolowo wu khuvuriwile.
NDZI CHUMAYELA MAHUNGU LAMANENE EMATIKWENI MAMBE
Endzhaku ka nyimpi, ndzi phayone malembe mambirhi edzongeni wa Ireland. Kambe tiko ra Ireland a ri hambane swinene ni tiko ra Nghilandhi. A hi famba hi muti ni muti hi byela vanhu leswaku hi varhumiwa ni ku kombela ndhawu yo tshama. A hi fambisa timagazini exitarateni. Vanhu vo tala a va vona hi ri swiphukuphuku ku va hi tibyela leswaku vanhu va ta amukela rungula ra hina tanihi leswi tiko rero a ri fumiwa hi Kereke ya Khatoliki! Loko wanuna un’wana a xungete ku hi vavisa, ndzi pote eka phorisa, kambe ri te: “Se ndzi endla yini?” A hi nga swi xiyi leswaku vafundhisi a va ri ni vulawuri lebyikulu. A va endla leswaku vanhu va heleriwa hi mintirho loko va teka tibuku ta hina, kutani hi boheke ku suka endhawini leyi a hi tshama eka yona.
Hi ku hatlisa hi xiye leswaku loko hi fika endhawini leyintshwa, a swi lava hi chumayela etindhawini leti vafundhisi va nga hi tiviki. Kutani a hi fanele hi sungula hi ku endzela vanhu va le kule ni laha hi tshamaka kona. Ivi endzhaku ka sweswo, hi chumayela vanhu va le kusuhi. A hi dyondza ni jaha rin’wana ra le Kilkenny kanharhu hi vhiki hambileswi ntshungu lowu pfukelaka lowu nga ni madzolonga a wu hi xungeta. Leswi a ndzi rhandza ku dyondzisa Bibele, ndzi endle xiboho xo endla xikombelo xo va murhumiwa eXikolweni xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower.
Endzhaku ko dyondza tin’hweti ta ntlhanu eNew York, mina ni mathwasana manharhu ya le Giliyadi hi averiwe ku ya chumayela eswihlaleni leswitsongo swa le Lwandle ra Kharibiya. Hi November 1948, hi suke eDorobeni ra New York laha hi fambeke hi byatso lebyi vuriwaka Sibia lebyi leheke 18 wa timitara. A ndzi tsake swinene hikuva a ndzi nga si tshama ndzi tluta. Gust Maki, loyi na yena a a ri un’wana wa mathwasana a a kota ku tlutisa byatso. U hi dyondzise ndlela leyinene yo tluta, yo tanihi ku hunguta matende ya byatso, ku kongomisa byatso hi ku tirhisa khampasi ni ku byi fambisa hambi ku ba moya. Gust u tlutise byatso ku ringana masiku ya 30 hambileswi a ku ri ni swidzedze leswikulu kukondza hi fika eBahamas.
“MI RI TWARISA ESWIHLALENI SWA LE KULE”
Endzhaku ko chumayela tin’hweti ti nga ri tingani eswihlaleni leswitsongo swa Bahamas, hi tlutele eSwihlaleni swa Leeward ni le Swihlaleni swa Windward, laha swi tekaka tikhilomitara ta kwalomu ka 800 ku suka eSwihlaleni swa Virgin ekusuhi ni le Puerto Rico ku ya fika eSwihlaleni swa Trinidad. Ku ringana malembe ya ntlhanu hi chumayele eswihlaleni swa le kule laha a ku nga ri na Timbhoni. Minkarhi yin’wana a hi nga swi koti ku rhumela kumbe ku amukela mapapila ku ringana mavhiki yo hlayanyana. Kambe a hi tsaka ngopfu loko hi chumayela hi Yehovha eswihlaleni swa le kule!—Yer. 31:10.
Loko hi fika eribuweni, vanhu va le xihlaleni xexo a va tsaka ngopfu naswona a va hlengeletana laha swikepe swi yimaka kona leswaku va hi vona. Van’wana va vona a va nga si tshama va vona byatso byo fana ni bya hina kumbe mulungu. Vanhu va kona a va ri ni malwandla naswona a va yi tiva kahle Bibele. Minkarhi yin’wana, a va hi nyika tinhlampfi leta ha ku phasiwaka, maavhokhado ni timanga. Hambileswi a hi nga ri na ndhawu leyikulu ebyatsweni bya hina, kambe a hi swi kota ku sweka, ku etlela ni ku hlantswa swiambalo.
A hi fika hi yima eribuweni kutani hi endzela vanhu siku hinkwaro. A hi va byela leswaku ku ta va ni nkulumo ya Bibele. Loko dyambu ri pela a hi ba bele ya byatso. A swi tsakisa ku vona vanhu va ta. Timboni ta vona a ti fana ni tinyeleti leti tsayitelaka leti rhelelaka entshaveni. Minkarhi yin’wana a ku ta vanhu va madzana naswona va vutise swivutiso ku kondza ku va vusiku. A va rhandza ku yimbelela, kutani hi va thayipele tinsimu ta Mfumo. Hina va mune hi endle leswi hi nga swi kotaka leswaku hi ti yimbelela kahle tinsimu leti, kutani vanhu lava va sungule ku yimbelela na hina naswona a va yimbelela kahle swinene. Hakunene tolo a nga ha vuyi!
Endzhaku ka dyondzo ya Bibele, swichudeni swin’wana swa Bibele a swi famba na hina eka muti lowu landzelaka leswaku swi va kona loko hi dyondza na vona. Endzhaku ko heta mavhiki ma nga ri ni mangani hi ri kwalaho a hi boheka ku famba, kambe minkarhi yo tala a hi kombela vanhu lava tsakelaka leswaku va fanele va dyondza ni van’wana ku fikela loko hi tlhela hi vuya. A swi tsakisa ku vona ndlela leyi van’wana a va xi tekela enhlokweni ha yona xiavelo xa vona.
Namuntlha, swihlala sweswo swi tele hi vanhu lava valangaka, kambe khale ka khaleni a swi ri ndhawu leyi rhuleke leyi nga ni lwandle ra wasi, sava ro tala ni mincindzu. Minkarhi yo tala a hi tluta nivusiku ku suka eka xihlala xin’wana ku ya eka xin’wana. Tidolfini a ti tlanga etlhelo ka byatso bya hina naswona a ku twala pongo ra mati loko byatso byi ri karhi byi famba. Ku vonakala ka n’weti loku a ku vonaka ehenhla ka mati a ku fana ni ndlela leyi yaka evugimamusi.
Endzhaku ko heta malembe ya ntlhanu hi ri karhi hi chumayela eswihlaleni, hi tlute hi ya Puerto Rico leswaku hi ya kuma xikepe xa ku va na njhini. Loko hi fika, ndzi hlangane na Maxine Boyd, makwerhu wa xisati wo saseka loyi a a ri murhumiwa, kutani ndzi n’wi rhandza. A a ri muchumayeri wa mahungu lamanene la hisekaka swinene ku sukela loko a ha ri ntsongo. Hi ku famba ka nkarhi u ve murhumiwa eDominican Republic ku fikela loko a hlongoriwa etikweni hi mfumo wa Khatoliki hi 1950. Leswi a ndzi ri mutlutisi wa xikepe ndzi pfumeleriwe ku tshama ePuerto Rico n’hweti ntsena. Ku nga ri khale, a ndzi ta tlutela eswihlaleni swin’wana naswona a swi ta teka malembe yo hlayanyana leswaku ndzi tlhela ndzi vuya. Kutani ndzi te, ‘Ronald, loko u lava nhwanyana loyi, u nga ha yimayimi.’ Endzhaku ka mavhiki manharhu ndzi n’wi gangisile kutani endzhaku ka mavhiki ya tsevu hi tekanile. Mina na Maxine hi averiwe ku va varhumiwa ePuerto Rico, kutani a ndza ha fambanga hi xikepe lexintshwa.
Hi 1956 hi sungule ntirho wo endzela mavandlha. Vamakwerhu vo tala a va ri swisiwana, kambe a hi swi rhandza ku va endzela. Hi xikombiso, eximutanini xa Potala Pastillo a ku ri ni mindyangu yimbirhi ya Timbhoni leyi a yi ri ni vana vo tala, naswona a ndzi va tlangela xitiringo. Ndzi vutise xin’wana xa swinhwanyetana swoleswo ku nga Hilda loko xi ta swi tsakela ku famba na hina ensin’wini. Xi te: “Ndza swi lava kambe a ndzi nge swi koti. A ndzi na tintangu.” Hi xi xavele tintangu, kutani xi fambe na hina hi ya chumayela. Endzhaku ka malembe yo tala, hi 1972 loko mina na Maxine hi endzele eBethele ya le Brooklyn, makwerhu wa xisati loyi a ha ku thwasa eXikolweni xa Giliyadi u te eka hina. A a ri kusuhi ni ku famba a ya exiavelweni xa yena aEcuador kutani u te: “Xana ma ha ndzi tsundzuka? Hi mina xinhwanyetana lexiya xa le Pastillo lexi a xi nga ri na tintangu.” A ku ri Hilda! A hi tsake ngopfu lerova hi kale hi khanisa timhunti!
Hi 1960 hi komberiwe ku ya tirha erhavini ra le Puerto Rico leri a ku ri yindlu ya swithezi swimbirhi, leyi a yi ri eSanturce, le San Juan. Eku sunguleni, mina na Lennart Johnson a ti hi vuyela swinene entirhweni. Yena ni nsati wa yena a ku ri vona Timbhoni ta Yehovha to sungula eDominican Republic naswona va fike ePuerto Rico hi 1957. Hi ku famba ka nkarhi, hi vhiki Maxine a a rhumela timagazini ta madzana eka vanhu lava endleke swikhokhelo. A a wu rhandza swinene ntirho lowu hikuva a a anakanya hi vanhu hinkwavo lava a va kuma swakudya swa moya.
Ndzi rhandza ntirho wa Bethele, hikuva wu ndzi pfulela ndlela yo nyika van’wana. Kambe na wona wu ni mintlhontlho. Hi xikombiso, eka nhlengeletano yo sungula ya matiko yo hambanahambana ya le Puerto Rico hi 1967, ndzi tshikilelekile hikwalaho ka vutihlamuleri lebyi a ndzi ri na byona. Nathan Knorr, loyi a a rhangela Timbhoni ta Yehovha u te ePuerto Rico. Hi xihoxo u ehlekete leswaku ndzi honise ku hlela swo famba swa varhumiwa lava endzeke hambileswi a ndzi swi hlerile. Endzhaku, u ndzi nyike ndzayo ya matimba malunghana ni ku hleleka kutani a ku ndzi n’wi khomise tingana. A ndzi nga lavi ku holova na yena kambe swi ndzi hlundzukisile nkarhi wo leha. Hambiswiritano loko mina na Maxine hi tlhela hi vona Makwerhu Knorr, u hi rhambile leswaku hi ya ekamareni ra yena a tlhela a hi swekela.
Loko hi suka ePuerto Rico, hi endzele ndyangu wa ka hina eNghilandhi minkarhi yo hlaya. Loko mina na manana hi amukela ntiyiso tatana a nga wu amukelanga. Kambe minkarhi yo tala loko swivulavuri swa le Bethele swi endza, manana a a swi amukela ekaya. Tatana u vone ndlela leyi valanguteri va le Bethele a va titsongahata ha yona ku hambana ni vafundhisi lava n’wi khunguvanyiseke malembe lama hundzeke. Kutani hi 1962 u khuvuriwile a va Mbhoni ya Yehovha.
Nsati wa mina Maxine u fe hi 2011. Ndzi swi langutele hi mahlongati ku tlhela ndzi n’wi vona loko a pfuxiwa. Hakunene swa ndzi tsakisa ku tiva sweswo! Eka malembe ya 58 hi tekanile, mina na Maxine hi vone nhlayo ya vanhu va Yehovha ePuerto Rico yi andza ku suka eka 650 ku ya eka 26 000! Kutani hi 2013 rhavi ra Puerto Rico ri hlanganisiwe ni rhavi ra United States ivi ndzi komberiwa ku ya tirha eWallkill, le New York. Endzhaku ka malembe ya 60 ndzi ri karhi ndzi tirha exihlaleni, ndzi titwe ku fana na coquí ku nga chela leri tolovelekeke ra le Puerto Rico leri yimbelelaka ri ku ko-kee, ko-kee loko dyambu ri pela. Kambe a ndzi fanele ndzi ya emahlweni ni vutomi.
“XIKWEMBU XI RHANDZA MUNYIKI LA TSAKEKE”
Ndza ha swi rhandza ku tirhela Xikwembu eBethele. Sweswi ndzi ni malembe yo tlula 90 naswona ntirho wa mina i ku khutaza swirho swa ndyangu wa Bethele. Va ndzi byele leswaku ndzi endzele vanhu vo tlula 600 ku sukela loko ndzi fike laha Wallkill. Van’wana lava ndzi endzelaka va lava ku vulavula na mina hi swiphiqo swa munhu hi yexe kumbe swiphiqo swa ndyangu. Van’wana va lava xitsundzuxo leswaku va hetisisa xiavelo xa vona xa le Bethele hi ndlela leyi humelelaka. Nakambe van’wana lava ha ku cataka va lava xitsundzuxo xa vukati. Kasi van’wana va ha ku komberiwa ku ya va maphayona ensin’wini. Ndzi yingisela hinkwavo lava vulavulaka na mina, loko swi fanerile minkarhi yo tala ndzi va byela leswaku: “‘Xikwembu xi rhandza munyiki la tsakeke.’ Kutani tsaka entirhweni wa wena. I wa Yehovha.”—2 Kor. 9:7.
Loko u lava ku tsaka eBethele kumbe kun’wana ni kun’wana laha u nga kona: U fanele u anakanyisisa hi leswaku ha yini leswi u swi endlaka swi ri swa nkoka. Ntirho wun’wana ni wun’wana lowu hi wu endlaka eBethele wa kwetsima. Wu hoxa xandla eku pfuneni ka “hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha” leswaku ri phamela vamakwerhu swakudya swa moya emisaveni hinkwayo. (Mat. 24:45) Hinkwako laha hi tirhelaka Yehovha kona, hi ni lunghelo ro n’wi dzunisa. A hi tiphineni hi ku endla leswi a hi kombelaka swona hikuva “Xikwembu xi rhandza munyiki la tsakeke.”
^ ndzim. 13 Mhaka ya vutomi ya Leonard Smith yi kumeka eka Xihondzo xo Rindza xa April 15, 2012.


text:
Tekelela Ripfumelo Ra Vona
Xana hi nga vuyeriwa njhani sweswi loko hi hlaya hi vavanuna ni vavasati va le Bibeleni lava nga ni ripfumelo?
Nxaxamelo Wa Minkarhi
Nxaxamelo wa minkarhi ni mimepe swi ta ku pfuna leswaku u vona nkarhi lowu vanhu vo tshembeka va le Bibeleni va hanyeke ha wona swin’we ni ndhawu leyi a va tshama eka yona.
Papila Leri Humaka Eka Huvo Leyi Fumaka
Huvo leyi Fumaka yi khutaza un’wana ni un’wana leswaku a vuyeriwa hi ku helela hi ku hlaya ni ku dyondza buku leyi a ri yexe kumbe tanihi ndyangu.
Xingheniso
Bibele yi tele hi marungula lama nga ntiyiso ya vavanuna ni vavasati vo tshembeka. Hi nga vuyeriwa njhani eka swikombiso swa vona?
AVELE
“Hambiloko A File, Wa Vulavula”
Hi nga dyondza yini hi Avele ni ripfumelo rakwe loko ku nga vuriwi swo tala ha yena eBibeleni?
NOWA
U ‘Fambe Ni Xikwembu Xa Ntiyiso’
Xana Nowa ni nsati wakwe va langutane ni swiphiqo swihi loko va ri karhi va kurisa vana va vona? Xana va ri kombise njhani ripfumelo loko va ri karhi va aka ngalava?
ABRAHAMA
“Tata Wa Hinkwavo Lava Nga Ni Ripfumelo”
Abrahama u ri kombise njhani ripfumelo? U nga lava ku tekelela ripfumelo ra Abrahama hi tindlela tihi?
RHUTI
“Wansati Lonene Ngopfu”
Ha yini vukati bya Rhuti na Bowasi byi ri bya nkoka swinene? Xana hi nga dyondza yini malunghana ni ndyangu eka Rhuti na Nawomi?
HANA
U Phofulele Xikwembu Leswi Nga eMbilwini Yakwe Hi Xikhongelo
Ripfumelo ra Hana eka Yehovha ri n’wi pfune leswaku a tiyisela eka xiyimo lexi a xi tikomba onge a swi koteki ku xi tiyiselela.
SAMUWELE
“A Ya Emahlweni A Kulela Eka Yehovha”
I yini leswi a swi nga tolovelekanga eka ndlela leyi Samuwele a kuleke ha yona? I yini lexi pfuneke ripfumelo rakwe leswaku ri tiya loko a ri etabernakeleni?
SAMUWELE
U tiyiserile Hambiloko A Pfa A Hetiwa Matimba
Hinkwerhu ka hina hi langutana ni swiyimo swo tika ni ku hetiwa matimba leswi nga ringaka ripfumelo ra hina. Ku tiyisela ka Samuwele ku nga hi dyondzisa yini?
ABIGAYELE
U Endle Swilo Hi Vutlhari
Hi nga dyondza yini eka vukati bya Abigayele lebyi a byi tika?
ELIYA
U Lwele Vugandzeri Lebyi Tengeke
Xana hi nga n’wi tekelela njhani Eliya loko hi chumayela lava kanetaka leswi Bibele yi swi dyondzisaka?
ELIYA
U Langutile, A Tlhela A Rindza
Xana muprofeta Eliya u wu kombise hi ndlela yihi moya wa ku khongela loko a ha rindzele Yehovha leswaku a hetisisa xitshembiso xakwe?
ELIYA
Xikwembu Xakwe Xi N’wi Chavelerile
I swiendlakalo swihi leswi endleke leswaku Eliya a chava swinene, laha a kombeleke leswaku a fa?
YONASI
U Dyondze Eka Swihoxo Leswi A Swi Endleke
Xana u nga twela Yonasi vusiwana hikwalaho ka leswi a chava ku amukela xiavelo xakwe? Rungula rakwe ri hi dyondzisa dyondzo ya nkoka malunghana ni ku lehisa mbilu ka Yehovha ni tintswalo takwe.
YONASI
U Dyondzisiwe Ku Va Ni Tintswalo
Xana rungula ra Yonasi ri nga hi pfuna njhani leswaku hi tikambisisa hi vukheta?
ESTERE
U Yime A Tiyile Hikwalaho Ka Vanhu Va Xikwembu
Ku kombisa rirhandzu ra ku tinyiketela ku fana na Estere swi lava ripfumelo ni xivindzi.
ESTERE
U Endle Hi Vutlhari, Hi Xivindzi Naswona Handle Ka Vutianakanyi
Xana Estere u swi kombise njhani leswaku a endla swilo handle ka vutianakanyi eka Yehovha ni le ka vanhu vakwe?
MARIYA
“Waswivo! Hlonga Ra Xisati Ra Yehovha!”
Ndlela leyi Mariya a yi anguleke ha yona ntsumi Gabriyele yi kombisa yini malunghana ni ripfumelo rakwe? Hi tihi timfanelo tin’wana ta nkoka leti a ti kombiseke?
MARIYA
U ‘Anakanyisisile eMbilwini Yakwe’
Leswi Mariya a langutaneke na swona eBetlehema swi tiyise ripfumelo rakwe eka switshembiso swa Yehovha.
YOSEFA
U Wu sirhelerile, A Wu Wundla Ni Ku Tiyisela
Yosefa u sirhelele ndyangu wakwe hi tindlela tihi? Ha yini a teke Mariya na Yesu a va yisa a Egipta?
MARTA
“Ndzi Khorwile”
Xana Marta u ri kombise njhani ripfumelo leri xiyekaka hambiloko a ri ni gome?
PETRO
U Hlule Ku Chava Ni Ku Kanakana
Ku kanakana ku ni matimba naswona ka kavanyeta. Kambe Petro u hlule ku chava kakwe ni ku kanakana malunghana ni ku landzela Yesu.
PETRO
U Tshame A Tshembekile Hambiloko A Langutane Ni Miringo
Xana ripfumelo ni ku tshembeka ka Petro swi n’wi pfune njhani leswaku a amukela ndzayo ya Yesu?
PETRO
U Dyondze Ku Rivalela Eka N’wini Wakwe
I yini leswi Yesu a swi dyondziseke Petro malunghana ni ku rivalela? Yesu u swi kombise njhani leswaku u n’wi rivalerile Petro?


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO | MAVUNWA YA LESWAKU A SWI KOTEKI KU RHANDZA XIKWEMBU
Vanhu Vo Tala Swa Va Tikela Ku Rhandza Xikwembu
“‘U fanele u rhandza Yehovha Xikwembu xa wena hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo ni hi mianakanyo ya wena hinkwayo.’ Lexi hi xona xileriso lexikulu ni xo sungula eka hinkwaswo.”—Yesu Kreste, 33 C.E. *
Vanhu van’wana swa va tikela ku rhandza Xikwembu. Eka vona, Xikwembu xi vonaka xi ri lexi nga twisisekiki, lexi nga ekule kumbe lexi nga ni tihanyi. Kambisisa swiga leswi landzelaka:
“Ndzi khongele eka Xikwembu leswaku xi ndzi pfuna, kambe hi nkarhi lowu fanaka, a ndzi vona onge xi le kule swinene. A ndzi ehleketa leswaku Xikwembu a xi na mintlhaveko.”—Marco wa le Italy.
“Hambileswi a ndzi lava ku tirhela Xikwembu hi mbilu ya mina hinkwayo, a ndzi vona onge xi le kule swinene. A ndzi ehleketa leswaku i Xikwembu lexi nga ni tihanyi lexi ngo hi xupula ntsena. A ndzi nga tshembi leswaku xi ni rirhandzu.”—Rosa wa le Guatemala.
“Loko ndza ha ri n’wana, a ndzi tshemba leswaku Xikwembu xi lavisisa swihoxo swa hina naswona xi lunghekele ku hi xupula loko swi fanerile. Endzhakunyana, a ndzi xi teka tanihi lexi nga riki ni xinghana. Xikwembu a xi fana ni holobye-nkulu loyi a lawulaka vanhu lava a va rhangelaka—kambe a nga riki na mhaka na vona.”—Raymonde wa le Canada.
Xana u anakanya yini? Xana a swi koteki ku rhandza Xikwembu? Se ku hundze malembe-xidzana Vakreste va ri karhi va vutisa xivutiso xexo. Entiyisweni, ku ni nkarhi lowu vanhu vo tala va Vujagana a va nga khongeli Xikwembu lexi nga ni Matimba Hinkwawo. Ha yini? Vanhu a va xi chava swinene. N’wamatimu Will Durant u swi veka hi ndlela leyi: “Xana mudyohi a nga khongela njhani eka Xikwembu lexi chavisaka ni lexi nga ekule?”
Xana swi tise ku yini leswaku Xikwembu xi langutiwa tanihi lexi “chavisaka ni lexi nga ekule”? Xana Bibele yi dyondzisa yini hakunene malunghana ni Xikwembu? Xana ku dyondza ntiyiso hi Xikwembu swi nga ku pfuna leswaku u xi rhandza?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 30:1-12
Miloti. Risimu ra ku khanguriwa ka yindlu.+ Ya Davhida.30 Oho Yehovha, ndzi ta ku dzunisa, hikuva u ndzi tlakusile+Naswona a wu pfumelanga leswaku valala va mina va tsaka ha mina.+2 Oho Yehovha Xikwembu xanga, ndzi kombele ku pfuniwa hi wena, kutani u ndzi hanyisile.+3 Oho Yehovha, u humese moyaxiviri wa mina eSheol;+U ndzi hlayise ndzi hanya, leswaku ndzi nga rheleli emugodini.+4 Yimbelelelani Yehovha miloti, n’wina lava tshembekeke vakwe,+Nkhensani xitsundzuxo xakwe xo kwetsima;+5 Hikuva ku langutana ni ku hlundzuka kakwe i swa nkarhinyana,+Ku kuma vunene byakwe i swa vutomi hinkwabyo.+Nimadyambu ku nga ha ririwa,+ kambe nimixo ku ni ku huwelela ka ku tsaka.+6 Loko ku ri mina, loko ndzi ntshunxekile ndzi te:+“A ndzi nge pfuki ndzi tsekatsekisiwile.”+7 Oho Yehovha, hikwalaho ka vunene bya wena u yimise ntshava ya mina hi ntamu.+U tumbete xikandza xa wena; hi mina a ndzi vilela.+8 Oho Yehovha, ndzi hambete ndzi ku vitana;+Ndzi hambete ndzi kombela tintswalo+ eka Yehovha.9 Hi wihi mpindzulo lowu ndzi nga na wona engatini loko ndzi rhelela emugodini?+Xana ritshuri ri nga ku dzunisa?+ Xana ri nga vulavula hi ntiyiso wa wena?+10 Oho Yehovha, yingisa u ndzi komba tintswalo.+Oho Yehovha, tikombe u ri mupfuni wa mina.+11 U cince ku rila ka mina ku va ku cina ka mina;+U ntshunxe nguvu ya mina yo khwaxa, naswona u ndzi hlayise ndzi tikhame hi ku tsaka,+12 Leswaku ku vangama ka mina ku ku yimbelelela miloti, ku nga miyeli.+Oho Yehovha Xikwembu xanga, ndzi ta ku dzunisa hilaha ku nga riki na makumu.+


text:
Xana U Ta ‘Tshama U Rindzile’?
“Hikokwalaho, tshamani mi rindzile, hikuva a mi ri tivi siku hambi ku ri nkarhi wa kona.”—MATEWU 25:13.
1, 2. (a) I yini leswi Yesu a swi vuleke malunghana ni masiku ya makumu? (b) Hi swihi swivutiso leswi hi nga ta bula ha swona?
RINGETA ku anakanya Yesu a tshame eNtshaveni ya Mitlhwari a langute tempele ya le Yerusalema. U ni vaapostola vakwe va mune ku nga Petro, Andriya, Yakobo na Yohane. Va yingiserisise Yesu loko a ri karhi a va byela vuprofeta lebyi tsakisaka malunghana ni vumundzuku. Vuprofeta byolebyo byi paluxe leswi nga ta endleka emasikwini yo hetelela ya misava leyi yo homboloka loko Yesu a ta va a fuma eMfun’weni wa Xikwembu. Yesu u va byele leswaku hi nkarhi wolowo lowu tsakisaka, “hlonga [ra yena] ro tshembeka ni ro tlhariha” ri ta va muyimeri wakwe laha misaveni naswona ri ta nyika valandzeri vakwe swakudya swa moya hi nkarhi lowu faneleke.—Matewu 24:45-47.
2 Endzhaku ka sweswo, eka vuprofeta lebyi fanaka, Yesu u va byele xifaniso xa vanhwana va khume. (Hlaya Matewu 25:1-13.) Exihlokweni lexi, hi ta bula hi swivutiso leswi: (1) Xi vula yini xifaniso lexi? (2) Vatotiwa lava tshembekaka va yi tirhise njhani ndzayo leyi kumekaka eka xifaniso lexi, naswona ku va ni vuyelo byihi? (3) Un’wana ni un’wana wa hina a nga vuyeriwa njhani eka xifaniso xa Yesu namuntlha?
XI VULA YINI XIFANISO LEXI?
3. Enkarhini lowu hundzeke, minkandziyiso ya hina a yi xi hlamusela njhani xifaniso xa vanhwana va khume naswona a ku va ni vuyelo byihi?
3 Exihlokweni lexi hundzeke, hi dyondze leswaku emalembeni lama ha ku hundzaka, hlonga ro tshembeka ri lulamise ndlela leyi timhaka tin’wana ta le Bibeleni ti hlamuseriwaka ha yona. Sweswi hlonga ro tshembeka ri dzika swinene eka leswi hi swi dyondzaka naswona a ra ha dziki ngopfu eka leswi timhaka toleto ti nga ha vaka ti fanekisela swona kumbe eka leswi vuprofeta byi vulaka swona. Hi xikombiso, anakanya hi xifaniso xa Yesu xa vanhwana va khume. Minkandziyiso ya hina a yi tala ku vula leswaku timboni, mafurha ni swikutsu a swi fanekisela nchumu wo karhi kumbe munhu wo karhi. Xana swi nga endleka leswaku leswi a ku dzikiwa eka vuxokoxoko lebyitsongo, rungula ro olova ri tlhela ri va ra xihatla ra xifaniso xolexo a ri nga kandziyisiwi? Nhlamulo ya xivutiso xolexo i ya nkoka.
Vanhwana va fanele va va va lunghekile ni timboni ta vona ti lumekiwile loko muteki a fika
4. Exifanisweni xa vanhwana va khume hi swi tivisa ku yini leswaku (a) i mani muteki? (b) i vamani vanhwana?
4 A hi kambisiseni leswi xifaniso lexi xa Yesu xi vulaka swona. Xo sungula, anakanya hi vanhu lava ku vulavuriwaka ha vona exifanisweni xa vanhwana va khume. I mani muteki? I Yesu. Sweswo ha swi tiva hikuva emahlweninyana ka kwalaho, Yesu u tivule muteki. (Luka 5:34, 35) I vamani vanhwana? I “ntlhambinyana” wa Vakreste lava totiweke. Hi swi tivisa ku yini? Exifanisweni, vanhwana va fanele va va va lunghekile ni timboni ta vona ti lumekiwile loko muteki a fika. Sweswi xiya leswi Yesu a swi byeleke valandzeri vakwe lava totiweke: “Masenge ya n’wina a ma khamiwe ni timboni ta n’wina a ti pfurhe, n’wina kotisani vanhu lava rindzeleke n’wini wa vona loko a vuya enkhubyeni wa vukati.” (Luka 12:32, 35, 36) Ku engetela kwalaho, muapostola Pawulo u fanise valandzeri va Kreste lava totiweke ni vanhwana lava tengeke. (2 Vakorinto 11:2) Hikwalaho hi nga swi vona leswaku ndzayo ni xitsundzuxo leswi kumekaka eka Matewu 25:1-13 swi kongomisiwe eka valandzeri va Yesu lava totiweke.
5. Yesu u kombise leswaku xifaniso xakwe xi tirha rini?
5 Ndzayo ya Yesu yi tirha rini? Leswi Yesu a swi vuleke loko xifaniso xolexo xi ya emakumu swi hi pfuna ku kuma nhlamulo. U te: “Muteki a fika.” (Matewu 25:10) Eka Xihondzo xo Rindza xa July 15, 2013, hi dyondze leswaku vuprofeta bya Yesu lebyi nga eka Matewu tindzima 24 na 25 byi vulavula ka nhungu hi ku “ta” ka Yesu. Loko Yesu a vulavula hi ku “ta” ka yena, u vulavula hi nkarhi wa nhlomulo lowukulu laha a nga ta tela ku avanyisa ni ku lovisa misava leyi yo homboloka. Hikwalaho hi nga gimeta hi leswaku xifaniso xa Yesu xi tirha emasikwini ya makumu, kambe u ta “ta” hi nkarhi wa nhlomulo lowukulu.
6. Xi vula yini xifaniso lexi?
6 Hi dyondza yini eka xifaniso lexi? Tsundzuka mongo wa mhaka yoleyo ya le Bibeleni. Eka Matewu ndzima 24, Yesu u vulavule hi “hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha.” Hlonga rolero a ku ta va ntlawa lowutsongo wa vavanuna lava totiweke lava a va ta rhangela exikarhi ka valandzeri va Kreste emasikwini ya makumu. Yesu u tsundzuxe vavanuna volavo leswaku va fanele va tshama va tshembekile. Eka ndzima leyi landzelaka, Yesu u tirhise xifaniso xa vanhwana va khume leswaku a nyika valandzeri vakwe hinkwavo lava totiweke ndzayo emasikwini lawa ya makumu. Yinhla ya nkoka hi leswaku a va fanele va ‘tshama va rindzile’ leswaku va nga lahlekeriwi hi hakelo ya vona yo ya hanya etilweni. (Matewu 25:13) Sweswi a hi kambisiseni xifaniso lexi kutani hi vona ndlela leyi vatotiwa va yi tirhiseke ha yona ndzayo yoleyo.
VATOTIWA VA YI TIRHISE NJHANI NDZAYO YA XIFANISO LEXI?
7, 8. (a) Ha yini vanhwana vo tlhariha a va lunghekile? (b) Vatotiwa va swi kombisa njhani leswaku va lunghekile?
7 Exifanisweni, Yesu u kandziyise leswaku ku hambana ni vanhwana va swiphukuphuku, vanhwana vo tlhariha a va lunghekile loko muteki a fika. Ha yini? Hikuva a va tilunghiselerile naswona a va rindzile. Vanhwana hinkwavo va khume a va fanele va tshama va xalamukile naswona va hlayisa timboni ta vona ti ri karhi ti pfurha nivusiku. Ku hambana ni vanhwana va swiphukuphuku, vanhwana va ntlhanu vo tlhariha a va lunghekile hikuva a va te ni mafurha lama engetelekeke swin’we ni timboni ta vona. Vakreste lava totiweke vo tshembeka va ku lunghekele njhani ku fika ka Yesu?
8 Vatotiwa va swi lunghekerile ku endla xiavelo xa vona ku ya fika emakumu. Va swi xiya leswaku loko va tirhela Xikwembu va fanele va tshika rifuwo ra misava ya Sathana, kambe va tiyimiserile ku endla tano. Va tiyimisele ku tirhela Yehovha hi ku tshembeka, ku nga ri hikwalaho ka leswi makumu ma tshineleke, kambe hikwalaho ka leswi va n’wi rhandzaka va tlhela va rhandza ni N’wana wakwe. Va tshama va tshembekile naswona a va pfumeli ku hambukisiwa hi ku rhandza rifuwo ra misava leyi, ku tikhoma loko biha ni ku va ni vutianakanyi. Ku fana ni vanhwana vo tlhariha lava a va lunghekile ni timboni ta vona, vatotiwa va ya emahlweni va voninga swinene, va rindzele ku fika ka Muteki va nga heli mbilu, hambiloko a nga ha tikomba a hlwela.—Vafilipiya 2:15.
Yesu u tsundzuxe vatotiwa leswaku va fanele va tshama va tshembekile
9. (a) Hi xihi xitsundzuxo lexi Yesu a xi nyikeleke malunghana ni ku khudzehela? (b) Vatotiwa va angule njhani loko ku huweleriwa va ku: “Hi loyi muteki”? (Vona ni nhlamuselo ya le hansi.)
9 Vanhwana vo tlhariha a va lunghekele ku fika ka muteki hikuva a va rindzile. Kambe exifanisweni, vanhwana hinkwavo va khume “va [khudzeherile] ivi va ya etlela” loko va ha rindzele muteki loyi a a tikomba a hlwela. Hikwalaho xana Vakreste lava totiweke va nga “etlela” namuntlha, hileswaku va kavanyetiwa loko va ha rindzele ku fika ka Kreste? Ina. Yesu a a swi tiva leswaku hambi ku ri munhu la tiyimiseleke a tlhela a hiseka a nga tsana a tlhela a kavanyetiwa loko a ha rindzele ku fika ka yena. Hikwalaho Vakreste vo tshembeka lava totiweke va tirhe hi matimba leswaku va tshama va rindzile. Njhani? Exifanisweni, vanhwana hinkwavo va khume va pfukile loko va twa ku huweleriwa va ku: “Hi loyi muteki!” Kambe i vanhwana vo tlhariha ntsena lava tshameke va rindzile. (Matewu 25:5, 6; 26:41) Hilaha ku fanaka, emasikwini lawa ya makumu, Vakreste vo tshembeka lava totiweke va pfukile loko ku huweleriwa va ku: “Hi loyi muteki.” Va byi amukerile vumbhoni lebyi nga ni matimba bya leswaku Yesu u le kusuhi ni ku ta, naswona va ku lunghekerile ku fika ka yena. * (Vona nhlamuselo ya le hansi.) A hi kambisiseni xiyenge xo hetelela xa xifaniso xa Yesu, lexi vulavulaka hi nkarhi wo karhi.
HAKELO YA VANHWANA VO TLHARIHA NI NXUPULO WA VANHWANA VA SWIPHUKUPHUKU
10. I yini leswi hi nga ha swi vutisaka malunghana ni ku burisana loku nga ta va kona exikarhi ka vanhwana vo tlhariha ni va swiphukuphuku?
10 Loko xifaniso lexi xi ya emakumu, vanhwana va swiphukuphuku va kombele mafurha eka vanhwana vo tlhariha leswaku va ta ma chela eka timboni ta vona. Kambe vanhwana vo tlhariha a va va nyikanga. (Hlaya Matewu 25:8, 9.) Kambe hi rini laha Vakreste vo tshembeka lava totiweke va aleke ku pfuna munhu wo karhi la lavaka ku pfuniwa? Tsundzuka nkarhi lowu xifaniso lexi xi nga ta tirha ha wona. Yesu, loyi a nga Muteki u ta tela ku avanyisa loko nhlomulo lowukulu wu ri kusuhi ni ku hela. Hikwalaho swi nga ha endleka leswaku ku burisana koloko ku ta endleka loko nhlomulo lowukulu wu ri kusuhi ni ku hela. Ha yini hi vula tano? Hikuva hi nkarhi wolowo vatotiwa va ta va va funghiwe ro hetelela.
11. (a) Ku ta endleka yini emahlweninyana ka ku va ku sungula nhlomulo lowukulu? (b) Xana vanhwana vo tlhariha a va vula yini loko va byela vanhwana va swiphukuphuku leswaku va famba va ya tixavela mafurha?
11 Hikwalaho, loko nhlomulo lowukulu wu nga si sungula, vatotiwa vo tshembeka hinkwavo lava nga ta va va ha ri laha misaveni va ta va va funghiwe ro hetelela. (Nhlavutelo 7:1-4) Ku sukela hi nkarhi wolowo ku ya emahlweni, va ta va va tiyiseka leswaku va ta ya etilweni. Kambe anakanya hi malembe ya le mahlweni ka nhlomulo lowukulu. Ku ta endleka yini hi vatotiwa lava nga tshamangiki va rindzile kutani va nga ha tshembeki? A va nge funghiwi ro hetelela. Hi nkarhi wolowo, ku ta va ku totiwe Vakreste van’wana vo tshembeka leswaku va va siva. Loko nhlomulo lowukulu wu kala wu sungula, vanhwana va swiphukuphuku va nga ha tsemeka nhlana loko va vona Babilona Lonkulu a lovisiwa. Swi nga ha endleka va swi xiya hi nkarhi wolowo leswaku a va ku lunghekelanga ku fika ka Yesu. Ku ta humelela yini loko va kombela mpfuno hi nkarhi wolowo? Nhlamulo yi kumeka exifanisweni. Vanhwana vo tlhariha va arile ku nyika vanhwana va swiphukuphuku mafurha naswona ku ri na sweswo va va byele leswaku va famba va ya tixavela mafurha. Leswi a ku ri “exikarhi-karhi ka vusiku,” a ku nga ri na munhu loyi a a ta va xavisela mafurha. Nkarhi a wu nga ha ri kona!
12. (a) Hi nkarhi wa nhlomulo lowukulu, ku ta endleka yini hi munhu wihi ni wihi loyi a tshameke a totiwa kambe a nga tshembekangiki loko a nga si funghiwa ro hetelela? (b) Ku ta humelela yini hi lava va fanaka ni vanhwana va swiphukuphuku?
12 Hi nkarhi wa nhlomulo lowukulu, vatotiwa vo tshembeka a va nge va pfuni vatotiwa lava nga tshembekangiki. Nkarhi wu ta va wu nga ha ri kona. Hikwalaho, ku ta endleka yini hi vatotiwa lava nga tshembekangiki? Xiya leswi humeleleke eka vanhwana va swiphukuphuku lava yeke va ya xava mafurha: “Muteki a fika, kutani vanhwana lava a va lunghekile va nghena na yena enkhubyeni wa vukati; hiloko nyangwa yi pfariwa.” Loko Yesu a fika eku vangameni kakwe loko nhlomulo lowukulu wu ri kusuhi ni ku hela, u ta hlengeleta vatotiwa vo tshembeka va ya etilweni. (Matewu 24:31; 25:10; Yohane 14:1-3; 1 Vatesalonika 4:17) Kambe, Yesu u ta fularhela vatotiwa lava nga tshembekangiki. Ku fana ni vanhwana va swiphukuphuku, va nga ha ku: “Nkulukumba, nkulukumba, hi pfulele!” Kambe xana Yesu u ta va hlamula njhani? Khombo ra kona, u ta va hlamula hi ndlela leyi a nga ta va hlamula ha yona vanhu vo tala lava fanaka ni timbuti, a ku: “Ndzi mi byela ntiyiso, a ndzi mi tivi.”—Matewu 7:21-23; 25:11, 12.
Mukreste un’wana ni un’wana la totiweke u fanele a hlawula ku va la lunghekeke naswona a tshama a rindzile
13. (a) Ha yini ku nga ri na xilaveko xo gimeta hi leswaku valandzeri vo tala lava totiweke va Kreste a va nge tshembeki? (b) Ha yini hi nga vulaka leswaku xifaniso xa Yesu xi kombisa leswaku wa va tshemba Vakreste lava totiweke? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
13 Xana Yesu a a vula leswaku vatotiwa vo tala a va nge tshembeki kutani va ta fanela ku siviwa? Doo! Eka Matewu ndzima 24, hi hlaya leswaku Yesu u tsundzuxe hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha leswaku ri nga hundzuki hlonga lero biha. Leswi a swi nga vuli swona leswaku a a langutele leswaku sweswo swi ta endleka. Hilaha ku fanaka, xifaniso xa vanhwana va khume i xilemukiso. Tanihi leswi vanhwana va ntlhanu a va ri swiphukuphuku kasi va ntlhanu a va tlharihile, Mukreste un’wana ni un’wana la totiweke u fanele a hlawula ku va la lunghekeke naswona a tshama a rindzile. Loko a nga endli tano u ta va xiphukuphuku naswona u ta va a nga tshembekanga. Pawulo u nyikele xilemukiso lexi fanaka eka vamakwavo va yena va xinuna ni va xisati lava totiweke. (Hlaya Vaheveru 6:4-9; ringanisa na Deteronoma 30:19.) Xilemukiso xa yena a xi kongomile, kambe a a tiyiseka leswaku vamakwavo va yena xa xinuna ni va xisati va ta yi kuma hakelo ya vona. Xilemukiso lexi nga exifanisweni xa vanhwana va khume xi paluxa leswaku Yesu na yena a a va tshemba hi ndlela leyi fanaka vatotiwa. Wa swi tiva leswaku nandza un’wana ni un’wana wa yena la totiweke a nga tshama a tshembekile kutani a kuma hakelo leyikulu!
“TINYIMPFU TIN’WANA” TA KRESTE TI NGA VUYERIWA NJHANI?
14. Ha yini “tinyimpfu tin’wana” ti nga vuyeriwaka na tona eka xifaniso xa vanhwana va khume?
14 Xifaniso xa Yesu a xi kongomisiwe eka Vakreste lava totiweke. Kambe xana “tinyimpfu tin’wana” ti nga vuyeriwa na tona eka xifaniso xa Yesu? (Yohane 10:16) Ina! Yinhla ya xifaniso lexi ya olova: “Tshamani mi rindzile.” Naswona Yesu u tshame a ku: “Leswi ndzi mi byelaka swona, ndzi swi byela hinkwavo, Tshamani mi rindzile.” (Marka 13:37) Yesu u lava leswaku vadyondzisiwa vakwe hinkwavo va tshama va lunghekile naswona va rindzile. Naswona Vakreste hinkwavo va nga tekelela xikombiso lexinene xa vatotiwa, lava rhangisaka ntirho wo chumayela evuton’wini bya vona. Tsundzuka leswaku vanhwana va swiphukuphuku va kombele mafurha eka vanhwana vo tlhariha. Kambe a va va nyikanga. Sweswo swi hi tsundzuxa leswaku swi le ka un’wana ni un’wana wa hina ku tshama hi tshembekile eka Xikwembu, ku va lava lunghekeke ni ku tshama hi rindzile. A nga kona loyi a nga hi endlelaka sweswo. Un’wana ni un’wana wa hina u ta tihlamulela eka Yesu Kreste, Muavanyisi wo lulama, loyi a nga ta ta ku nga ri khale. Hikwalaho hi fanele hi tshama hi lunghekile!
Swi le ka un’wana ni un’wana wa hina ku tshama hi rindzile kumbe hi tshembekile
15. Ha yini Vakreste hinkwavo va ntiyiso va tsakisiwa hi vukati bya Kreste ni mutekiwa wakwe?
15 Vakreste hinkwavo va tsakisiwa hi vukati lebyi ku vulavuriwaka ha byona exifanisweni xa Yesu. Enkarhini lowu taka, endzhaku ka nyimpi ya Armagedoni, Vakreste lava totiweke va ta va mutekiwa wa Kreste. (Nhlavutelo 19:7-9) Munhu un’wana ni un’wana loyi a nga ta va a ri laha misaveni hi nkarhi wolowo u ta vuyeriwa eka vukati byolebyo bya le tilweni. Ha yini? Hikuva byi ta tiyisekisa leswaku vanhu hinkwavo va ta fumiwa hi hulumendhe leyi hetisekeke. Ku nga khathariseki leswaku hi ni ntshembo wo hanya hilaha ku nga heriki etilweni kumbe laha misaveni, a hi tiyimiseleni ku tshama hi lunghekile ni ku tshama hi rindzile. Loko hi endla tano, hi ta tiphina hi vumundzuku lebyi tsakisaka lebyi Yehovha a hi lunghiseleleke byona!
^ ndzim. 9 Exifanisweni, ku hundze nkarhi wo karhi endzhaku ka loko ku huweleriwe va ku, “Hi loyi muteki” (ndzimana 6) ni loko muteki se a fikile (ndzimana 10). Emasikwini lawa ya makumu, vatotiwa va tshame va rindzile. Va xi xiyile xikombiso xa vukona bya Yesu, hikwalaho va swi tiva leswaku wa fuma tanihi Hosi ya Mfumo wa Xikwembu. Nilokoswiritano, va fanele va tshama va rindzile kukondza a fika.


text:
“Swilo Leswi Swi Nyike Vanhu Vo Tshembeka”
“Swilo leswi swi nyike vanhu vo tshembeka, lava, na vona, va nga ta faneleka kahle ku swi dyondzisa van’wana.”—2 TIM. 2:2.
TINSIMU: 123, 53
1, 2. Vanhu vo tala va titwa njhani hikwalaho ka mitirho leyi va yi endlaka?
VANHU vo tala va titwa va ri va nkoka kumbe va ri va xiyimo xa le hansi hikwalaho ka mitirho leyi va yi endlaka. Eka mindhavuko yin’wana swi tolovelekile leswaku loko munhu a lava ku tiva un’wana a n’wi vutisa a ku: “U tirha ku endla yini?”
2 Minkarhi yin’wana Bibele yi hlamusela vanhu hi ku ya hi ntirho lowu a va wu endla. Hi xikombiso, yi vulavula hi “Matewu lowa muluvisi,” “Simoni, lowa mutlhuvutsi wa madzovo” na “Luka n’anga leyi rhandzekaka.” (Mat. 10:3; Mint. 10:6; Kol. 4:14) Swi tano ni hi mitirho leyi hi yi endlaka enhlengeletanweni ya Yehovha, na yona yi nga ha tirhisiwa ku kombetela eka vanhu vo karhi. EBibeleni hi hlaya hi Hosi Davhida, muprofeta Eliya na muapostola Pawulo. Vavanuna lava a va teka swiavelo swa vona leswi va nyikiweke swona hi Xikwembu swi ri swa nkoka. Loko hi nyikiwe swiavelo swo karhi na hina hi fanele hi swi teka swi ri swa nkoka.
3. Hikwalaho ka yini vamakwerhu lava kuleke va fanele va letela vamakwerhu lava ha riki vantshwa? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
3 Vo tala va hina ha yi rhandza mitirho leyi hi yi endlaka naswona hi lava ku ya emahlweni hi yi endla. Lexi twisaka ku vava sweswo a swi koteki hikuva ku sukela enkarhini wa Adamu, vanhu va dyuhala ivi va fa kutani ku velekiwa van’wana. (Ekl. 1:4) Sweswo swi ve xiphiqo ni le nkarhini lowu hi hanyaka eka wona eka Vakreste va ntiyiso. Ntirho lowu vanhu va Yehovha va wu endlaka wu ya emahlweni wu kula swinene. Loko hi endla mitirho leyintshwa ku va ni tindlela letintshwa to endla swilo naswona minkarhi yo tala tindlela leti ti fambisana ni ku cinca lokukulu ka thekinoloji. Vamakwerhu lava se va dyuhaleke swi nga ha va tikela ku fambisana ni ku cinca loku. (Luka 5:39) Handle xivangelo lexi, vantshwa va ha ri ni matimba lama eneleke ku tlula vamakwerhu lava dyuhaleke. * (Swiv. 20:29) Kutani vamakwerhu lava kuleke va nga kombisa leswaku va ni rirhandzu ni vutlhari loko va letela vantshwa ku endla mitirho leyi engetelekeke evandlheni.—Hlaya Pisalema 71:18.
4. Ha yini vamakwerhu lava rhangelaka swi va tikela ku nyika van’wana vutihlamuleri lebyi a va byi endla? (Vona bokisi leri nge “ Leswi Endlaka Vamakwerhu Lava Rhangelaka Swi Va Tikela Ku Nyika Van’wana Vutihlamuleri.”)
4 Vamakwerhu lava rhangelaka swi nga ha va tikela ku letela vamakwerhu lava ha riki vantshwa. Van’wana va chava leswaku va nga lahlekeriwa hi vutihlamuleri lebyi a va byi rhandza. Van’wana va vilerisiwa hi ku lahlekeriwa hi vulawuri naswona va vona onge vamakwerhu lava ha riki vantshwa a va nge swi koti ku endla swilo kahle. Van’wana va nga ha vona onge a va na wona nkarhi wo letela van’wana. Nakambe vantshwa a va fanelanga va hela mbilu loko va nga nyikiwi vutihlamuleri lebyi engetelekeke evandlheni.
5. Hi swihi swivutiso leswi hi nga ta kambisisa exihlokweni lexi?
5 A hi kambisiseni mhaka leyi hi matlhelo mambirhi. Xo sungula, xana vamakwerhu lava kuleke va nga va letela njhani vantshwa ku endla mitirho leyi engetelekeke naswona ha yini sweswo swi ri swa nkoka? (2 Tim. 2:2) Xa vumbirhi, ha yini swi ri swa nkoka leswaku vantshwa va va ni langutelo lerinene loko va ri karhi va leteriwa hi vamakwerhu lava kuleke lava nga ni ntokoto? A hi sunguleni hi ku kambisisa ndlela leyi Hosi Davhida a leteleke n’wana wakwe ha yona leswaku a endla ntirho wa nkoka.
DAVHIDA A LETELA SOLOMONI
6. I yini lexi Hosi Davhida a a lava ku xi endla naswona Yehovha u lerise yini?
6 Endzhaku ka loko Davhida a a ve muluveri ku ringana malembe yo tala, u ve hosi kutani a a tshama endlwini ya kahle swinene. U xiye leswaku a ku nga ri na “yindlu” kumbe tempele leyi a yi akeriwe Yehovha, kutani a a lava ku n’wi akela yona. Hikwalaho, u byele muprofeta Natani a ku: “Ndzi tshama endlwini ya mikedari, kambe areka ya ntwanano wa Yehovha yi le ntsongeni wa malapi.” Kutani Natani u te: “Endla hinkwaswo leswi swi nga embilwini ya wena, hikuva Xikwembu xa ntiyiso xi na wena.” Hambiswiritano Yehovha u vule leswi hambaneke na sweswo. U lerise Natani leswaku a byela Davhida a ku: “A hi wena la nga ta aka yindlu leyi ndzi nga ta tshama eka yona.” Hambileswi Yehovha a tshembiseke Davhida leswaku U ta ya emahlweni a n’wi katekisa, u vule leswaku n’wana wakwe, Solomoni hi yena a nga ta aka tempele. Xana Davhida u titwe njhani?—1 Tikr. 17:1-4, 8, 11, 12; 29:1.
7. Davhida u titwe njhani hikwalaho ka leswi Yehovha a swi leriseke?
7 Davhida a nga tshikanga ku letela Solomoni kumbe a hlundzuka hikwalaho ka leswi a ku nga ta bumabumeriwa yena loko tempele se yi herile. Loko tempele yi herile a yi tiveka tanihi tempele ya Solomoni. Hambileswi Davhida a nga ha vaka a hele matimba hileswi a nga ri kumangiki lunghelo ro aka tempele yoleyo, kambe u ye emahlweni a seketela ntirho wolowo. U hlele mintlawa ya vanhu lava nga ta tirha ni ku hlengeleta tinsimbhi, koporo, silivhere, nsuku swin’we ni timhandzi ta mikedari. Ku engetela kwalaho, u khutaze Solomoni a ku: “N’wananga, onge Yehovha a nga va na wena, u fanele u humelela, u akela Yehovha Xikwembu xa wena yindlu, hilaha a vulavuleke hakona malunghana na wena.”—1 Tikr. 22:11, 14-16.
8. Ha yini Davhida a nga ha va a anakanye leswaku Solomoni a nga faneleki ku aka tempele kambe Davhida u endle yini?
8 Hlaya 1 Tikronika 22:5. Davhida a nga ha va a anakanye leswaku Solomoni a nga faneleki ku va a langutela ntirho wolowo wa nkoka. Solomoni a a ha ri “ntsongo” hi nkarhi wolowo naswona tempele leyi a yi fanele yi akiwa a yi ta va “yikulu swinene.” Kambe Davhida a swi tiva leswaku Yehovha u ta pfuna Solomoni leswaku a endla ntirho lowu a n’wi nyikeke wona. Kutani Davhida u endle leswi a nga swi kotaka ku pfuna Solomoni hi ku lunghiselela nhundzu yo tala.
TSAKA LOKO U LETELA VAN’WANA
9. I yini lexi nga endlaka leswaku vamakwerhu lava kuleke va tsaka loko va nyika vantshwa swiavelo leswi a va swi endla? Vula xikombiso.
9 Vamakwerhu va xinuna a va fanelanga va twa ku vava loko va fanele va nyika vamakwerhu lava ha riki vantshwa swiavelo swa vona. Ku ri na sweswo, swi fanele swi va tsakisa ku letela vamakwerhu lava ha riki vantshwa leswaku va endla mitirho yoleyo hi ndlela leyinene. Vamakwerhu lava rhangelaka va fanele va tsaka loko vantshwa lava va va leteleke va endla mitirho leyi a yi endliwa hi vona. Hi xikombiso, anakanya hi tatana loyi a dyondzisaka n’wana wa yena ku chayela movha. Loko n’wana loyi a ha ri ntsongo u languta tatana wa yena loko a chayela. Loko se a kurile, tatana wakwe u n’wi hlamusela leswi a swi endlaka loko a ri karhi chayela hi ku xiya leswaku se u ta swi twisisa. Kutani loko se n’wana loyi a fanelekela ku chayela, u sungula ku chayela hi ndlela leyi tata wakwe a n’wi leteleke ha yona. Minkarhi yin’wana va nga ha cincana ku chayela kambe hi ku famba ka nkarhi u ta kuma leswaku minkarhi yo tala i n’wana loyi a chayelaka movha wolowo. Tatana la tlhariheke wa tsaka loko a vona n’wana wakwe a chayela naswona a nga anakanyi leswaku n’wana wakwe u ta n’wi tekela vulawuri. Hilaha ku fanaka, vamakwerhu lava kuleke va tsaka loko va letela vantshwa leswaku va endla swiavelo swa le vandlheni.
10. Muxe a a titwa njhani hi ku dzunisiwa ni hi vulawuri?
10 Vamakwerhu lava kuleke va fanele va papalata ku va ni mavondzo. Xiya ndlela leyi Muxe a hlamuleke ha yona loko van’wana enxaxeni wa va Vaisrayele va sungule ku tiendla vaprofeta. (Hlaya Tinhlayo 11:24-29.) Yoxuwa mupfuni wa Muxe a a lava ku va sivela. A a anakanya leswaku a va lava ku teka xikhundlha ni vulawuri bya Muxe. Kambe Muxe u te: “Xana u ni mavondzo hikwalaho ka mina? E-e, ndzi navela onge loko vanhu va Yehovha hinkwavo a va ri vaprofeta, hikuva Yehovha a a ta veka moya wakwe ehenhla ka vona!” Muxe u vone mpfuno wa Yehovha emhakeni leyi. Leswi a nga lavi ku dzunisiwa, Muxe u vule leswaku a a navela onge tinyiko leti ta moya ti nga nyikiwa malandza hinkwawo ya Yehovha. Ku fana na Muxe, xana a hi fanelanga hi tsaka loko van’wana va amukela swiavelo leswi kumbexana a swi ta nyikiwa hina?
11. Makwerhu un’wana u titwe njhani hileswi xiavelo xakwe xi nyikiweke un’wana?
11 Namuntlha, ku ni swikombiso swo tala swa vamakwerhu lava tirheke hi ku tshembeka ku ringana malembe yo tala naswona va leteleke van’wana leswaku va endla swiavelo leswi a va swi endla. Hi xikombiso, anakanya hi makwerhu loyi a vuriwaka Peter loyi a veke eka ntirho wa nkarhi hinkwawo malembe yo tlula 74 naswona a heteke malembe ya 35 a tirha erhavini ra le Yuropa. Ku ringana nkarhi wo leha a a ri mulanguteri wa Ndzawulo ya Ntirho. Kambe sweswi Paul, muntshwa loyi a tirheke na Peter malembe yo hlayanyana hi yena loyi a a rhangelaka eka ndzawulo leyi. Loko Peter a vutisiwa leswaku u titwa njhani hi ku cinca ka xiavelo xakwe u te: “Ndzi tsake ngopfu hileswi ku nga ni vamakwerhu lava leteriweke ku endla swiavelo leswikulu naswona va swi endlaka hi ndlela leyinene ngopfu.”
VAMAKWERHU LAVA KULEKE I VA NKOKA
12. Hi nga dyondza yini eka rungula ra le Bibeleni leri vulavulaka hi Rehobuwama?
12 Endzhaku ka loko Solomoni a file, n’wana wakwe Rehobuwama u ve hosi. Loko Rehobuwama a a lava xitsundzuxo xa ndlela leyi a nga endlaka xiavelo xakwe ha yona, u sungule hi ku vutisa vavanuna lava kuleke. Kambe u xi bakanyele etlhelo xitsundzuxo xa vona! Kutani a teka xitsundzuxo xa tintangha takwe leti a kuleke na tona leti a ti ri varindzi vakwe. Ku ve ni vuyelo byo biha ngopfu. (2 Tikr. 10:6-11, 19) Hi dyondza yini emhakeni leyi? I swa nkoka leswaku vantshwa va lava switsundzuxo eka vamakwerhu lava kuleke naswona va nga ni ntokoto. Hambiswiritano, vantshwa a va fanelanga va titwa va boheka ku endla swilo hi tindlela ta khale nakambe a va fanelanga va hatlisela ku honisa switsundzuxo swa vanhu lava kuleke.
13. Vantshwa va fanele va tirhisana njhani ni vamakwerhu lava kuleke?
13 Vantshwa van’wana va nga ha nyikiwa vutihlamuleri byo langutela mitirho leyi endliwaka hi vamakwerhu lava kuleke. Hambileswi vantshwa lava ku nga vona lava rhangelaka va ta va va endla kahle loko va tikarhatela ku vuyeriwa eka vutlhari ni ntokoto lowu vamakwerhu volavo lava kuleke va nga na wona, hi ku rhanga va vutisa va nga si endla swiboho. Paul loyi ku vulavuriweke ha yena laha henhla, loyi sweswi a nga mulanguteri wa Ndzawulo ya Ntirho eBethele u te: “Ndzi tinyika nkarhi wo lava xitsundzuxo xa Peter naswona ndzi khutaza van’wana endzawulweni leswaku va endla leswi fanaka.”
14. Hi dyondza yini eka ndlela leyi Timotiya na muapostola Pawulo va tirhisaneke ha yona?
14 Anakanya hi Timotiya, muntshwa loyi a tirheke na muapostola Pawulo malembe yo tala. (Hlaya Vafilipiya 2:20-22.) Pawulo u tsalele Vakorinto a ku: “Ndzi [rhumela] Timotiya eka n’wina, tanihi leswi a nga n’wana wa mina loyi a rhandzekaka ni loyi a tshembekaka eHosini; kutani u ta mi tsundzuxa maendlelo ya mina mayelana na Kreste Yesu, hilaha ndzi dyondzisaka hakona kun’wana ni kun’wana evandlheni rihi ni rihi.” (1 Kor. 4:17) Marito lawa ma kombisa leswaku Pawulo na Timotiya a va ri vanghana lavakulu naswona a va tirhisana. Pawulo u tinyike nkarhi wo dyondzisa Timotiya “maendlelo ya [yena] mayelana na Kreste.” Timotiya a a dyondziseka naswona sweswo swi endle leswaku Pawulo a n’wi rhandza swinene nakambe Pawulo a a tiyiseka leswaku Timotiya u ta swi kota ku khathalela swilaveko swa vamakwerhu va le Korinto. Mawaku xikombiso lexinene lexi vakulu va faneleke va xi tekelela loko va letela van’wana leswaku va rhangela evandlheni!
HINKWERHU HI NGA ENDLA SWO KARHI
15. Xana ndzayo leyi Pawulo a yi nyikeke Vakreste va le Rhoma yi nga hi pfuna njhani loko ku cinca ko karhi ku hi khumba?
15 Hi hanya enkarhini wo tsakisa swinene. Nhlengeletano ya Yehovha ya laha misaveni yi ya yi kula hi tindlela to hambanahambana, leswi swi vula leswaku swilo swi ta tshamela ku cinca. Loko ku cinca ko karhi ku hi khumba, hi fanele hi titsongahata hi endla ku rhandza ka Yehovha ku nga ri ka hina. Ku endla tano swi ta endla leswaku vandlha ri va ni vun’we. Loko Pawulo a tsalela Vakreste va le Rhoma u te: “Ndzi byela un’wana ni un’wana kwalaho exikarhi ka n’wina leswaku a nga tiehleketeleli ku tlula mpimo lowu a faneleke ku tiehleketelela ha wona; kambe a a ehlekete hi xikongomelo xo va ni mianakanyo leyi hlutekeke, un’wana ni un’wana hilaha Xikwembu xi n’wi aveleke ripfumelo hakona. Hikuva tanihi leswi hi nga ni swirho swo tala emirini wun’we, kambe swirho sweswo hinkwaswo a swi na ntirho lowu fanaka, xisweswo hina, hambileswi hi nga tala, hi miri wun’we evun’weni na Kreste.”—Rhom. 12:3-5.
16. I yini leswi vamakwerhu lava kuleke ni lavantshwa swin’we ni vasati va vona va faneleke va swi endla leswaku ku va ni ku rhula ni vun’we enhlengeletanweni ya Yehovha?
16 Ku nga khathariseki swiyimo swa hina, hinkwerhu a hi yeni emahlweni hi endla ku rhandza ka Yehovha ku nga ku rhangisa mitirho leyi seketelaka Mfumo wa Xikwembu. Vamakwerhu lava kuleke letelani vamakwerhu lava ha riki vantshwa mitirho leyi mi yi endlaka. Vamakwerhu lava ha riki vantshwa amukelani swiavelo leswi mi nyikiwaka swona, mi titsongahata ni ku ya emahlweni mi xixima vamakwerhu lava kuleke. Nakambe n’wina vavasati tekelelani xikombiso xa nsati wa Akhwila ku nga Prisila loyi a seketeleke nuna wakwe hi ku tshembeka hambiloko swiyimo swa vona swi cinca.—Mint. 18:2.
17. I yini leswi Yesu a a tshemba leswaku vadyondzisiwa vakwe va ta swi endla naswona hi wihi ntirho lowu a va leteleke ku wu endla?
17 Yesu u veke xikombiso lexinene ngopfu loko swi ta emhakeni yo letela van’wana. A swi tiva leswaku ntirho wakwe wa laha misaveni a wu ta hela naswona van’wana a va ta wu yisa emahlweni. Hambileswi vadyondzisiwa vakwe a va nga hetisekanga, a va tshemba naswona u vule leswaku a va ta endla ntirho lowukulu ku tlula lowu yena a wu endleke. (Yoh. 14:12) U va letele hi vukheta naswona va chumayele mahungu lamanene emisaveni hinkwayo.—Kol. 1:23.
18. Hi wihi ntshembo lowu hi nga na wona naswona hi wihi ntirho lowu hi faneleke hi wu endla sweswi?
18 Endzhaku ka rifu rakwe, Yesu u pfuxiwile leswaku a ya hanya etilweni laha a nga fika a nyikiwa ntirho lowukulu swin’we ni vulawuri bya le “henhla swinene ka hulumendhe yin’wana ni yin’wana ni vulawuri ni matimba ni vuhosi.” (Efe. 1:19-21) Loko ho fa hi tshembekile Armagedoni yi nga si fika, hi ta pfuxeriwa emisaveni leyintshwa ya ku rhula laha ku nga ta va ni mitirho yo tala leyi enerisaka leyi hi nga ta yi endla. Sweswi ku ni ntirho wa nkoka swinene lowu hinkwerhu ka hina hi nga wu endlaka, ku nga chumayela mahungu lamanene ni ku endla vadyondzisiwa. Onge hinkwerhu ka hina, lavakulu ni lavatsongo hi nga va ni “swo tala swo swi endla entirhweni wa Hosi.”—1 Kor. 15:58.
[Nhlamuselo ya le hansi]
^ ndzim. 3 Hi kombela mi xiya leswaku laha a ku vulavuriwi hi vantshwa ntsena kambe ku katsiwa ni vamakwerhu lava hundzeke emalembeni ya vuntshwa.