text:
Bivhili kha Inthanethe | ṰHALUTSHEDZELO YA SHANGO ḼISWA YA MAṄWALO A TSHIKRISTE A LUGERIKA
Naa ni nga takalela u vhala iyi thero kha %%?
1 Vhakorinta 13:1-13
13 Arali ndi tshi amba nga ndimi dza vhathu na dza vharuṅwa fhedzi ndi si na lufuno, ndi fana na tsimbi kana simbala* i lilaho.2 Arali ndi na tshifhiwa tsha u porofita na u ḓivha zwiphiri zwikhethwa zwoṱhe na u vha na nḓivho yoṱhe, ndi na lutendo lwo khwaṱhaho lune lwa nga kona u sudzulusa dzithavha, fhedzi ndi si na lufuno, a thi tshithu.3 Arali ndi tshi ṋea vhaṅwe zwithu zwanga zwoṱhe u itela u vha fusha, nahone nda kumedza muvhili wanga sa tshiṱhavhelo uri ndi zuwe, fhedzi ndi si na lufuno, a thi vhuyelwi na luthihi.4 Lufuno a lu fheli mbilu, lu na vhuthu. Lufuno a lu na vivho, a lu zuwi, a lu ḓikukumusi,5 a lu ḓifari nga nḓila i si yavhuḓi, a lu ḓiṱoḓeli zwalwo, a lu sinyuwi. A lu vhaleli muthu vhukhakhi.6 A lu takaleli u sa luga, fhedzi lu takalela ngoho.7 Lu fukedza zwoṱhe, lwa tenda zwoṱhe, lwa fulufhela zwoṱhe, lwa konḓelela zwoṱhe.8 Lufuno lu nga si vhuye lwa fhela. Arali hu zwifhiwa zwa u porofita, zwi ḓo fhela; arali hu ndimi dzi ḓo fhumula; arali hu nḓivho, i ḓo fheliswa.9 Ngauri ri na nḓivho ṱhukhu i songo fhelelaho nahone ri porofita nga nḓila i songo fhelelaho;10 musi hu tshi swika zwo fhelelaho, zwi songo fhelelaho zwi ḓo fheliswa.11 Musi ndi tshi kha ḓi vha ṅwana, ndo vha ndi tshi amba sa ṅwana; ndi tshi humbula sa ṅwana, ndi tshi ṱolisisa zwine zwithu zwa amba zwone sa ṅwana; fhedzi zwino ndo no vha munna, ndo laṱa zwiito zwa hana.12 Ngauri zwino a ri koni u vhona zwavhuḓi nga tshivhoni tsha tsimbi, fhedzi nga murahu ri ḓo kona u vhona zwavhuḓi ra nga ri khou vhonana ro livhana zwifhaṱuwo. Zwa zwino ndi na nḓivho i songo fhelelaho, fhedzi nga murahu ndi ḓo ḓivha nga ho teaho samusi ndi tshi ḓivhiwa nga ho teaho.13 Naho zwo ralo, zwi sa fheli ndi lutendo, fulufhelo, na lufuno, kha zwenezwo zwithu zwiraru; tshihulwanesa ndi lufuno.


c: text/html

text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Nhlavutelo 14:1-20
14 Hiloko ndzi languta, kutani waswivo, a ku ri ni Xinyimpfana+ xi yime eNtshaveni ya Siyoni,+ xi ri ni lava 144 000+ va tsariwe vito ra xona ni vito ra Tata+ wa xona emimombyeni ya vona.2 Kutani ndzi twa mpfumawulo wu huma etilweni wu fana ni mpfumawulo wa mati+ yo tala, ni mpfumawulo wa ku dzindza lokukulu ka tilo; naswona mpfumawulo lowu a ndzi wu twa a wu kotisa wa vayimbeleri lava fambisanaka ni haripa,+ loko va chaya tiharipa ta vona.3 Va yimbelela+ leswi fanaka ni risimu+ lerintshwa emahlweni ka xiluvelo ni le mahlweni ka swivumbiwa+ leswi hanyaka swa mune ni le mahlweni ka vakulu;+ naswona a ku na munhu loyi a a kota ku tivisisa risimu rero loko va nga ri lava 144 000,+ lava xaviweke+ emisaveni.4 Lava hi lava va nga tinyamisangiki hi vavasati;+ entiyisweni, i tinghwendza.+ Lava hi vona lava hambetaka va landzela Xinyimpfana ku nga khathariseki leswaku xi ya kwihi.+ Lava va xaviwe+ evanhwini leswaku va va swirhangana+ eka Xikwembu ni le ka Xinyimpfana,5 naswona a ku kumiwanga mavunwa emilon’wini+ ya vona; a va na xisolo.+6 Kavaloko ndzi vona ntsumi yin’wana yi haha empfhukeni,+ yi ri ni mahungu lamanene+ lama nga heriki leswaku yi ma vula tanihi marungula lama tsakisaka eka lava tshamaka emisaveni, ni le ka matiko hinkwawo ni tinyimba hinkwato ni tindzimi hinkwato ni vanhu+ hinkwavo,7 yi vula hi rito lerikulu yi ku: “Chavani Xikwembu+ mi xi vangamisa,+ hikuva nkarhi wa ku avanyisiwa hi xona wu fikile,+ gandzelani Loyi a endleke+ tilo ni misava ni lwandle ni minseledyana ya mati.”+8 Kutani ku landzela ntsumi yin’wanyana, ya vumbirhi, yi ku: “U wile! Babilona+ Lonkulu u wile,+ yena loyi a nwiseke matiko hinkwawo vhinyo+ ya vukarhi bya vumbhisa+ bya yena!”9 Kutani ku landzela ntsumi yin’wanyana, ya vunharhu, yi vula hi rito lerikulu yi ku: “Loko mani kumbe mani a gandzela xivandzana+ ni xifaniso+ xa xona, naswona a amukela mfungho emombyeni wa yena kumbe evokweni+ ra yena,10 u ta nwa ni vhinyo ya ku hlundzuka ka Xikwembu leyi cheriwaka yi nga timuriwanga exinwelweni xa vukarhi+ bya xona, naswona u ta xanisiwa+ hi ndzilo ni xivavula+ emahlweni ka tintsumi to kwetsima ni le mahlweni ka Xinyimpfana.11 Kutani musi wa ku xanisiwa ka vona wu tlhandluka hi masiku ni masiku,+ naswona a va wisi vusiku ni nhlikanhi, vona lava gandzelaka xivandzana ni xifaniso xa xona, ni un’wana ni un’wana la amukelaka mfungho+ wa vito ra xona.12 Laha hi lomu ku kombisiwaka kona ku tiyisela ka vakwetsimi,+ lava hlayisaka swileriso swa Xikwembu+ ni ripfumelo+ eka Yesu.”13 Kutani ndzi twa rito ri huma etilweni ri ku: “Tsala: Va tsaka vafi+ lava felaka evun’weni ni Hosi+ ku sukela enkarhini lowu ku ya emahlweni.+ Ina, ku vula moya, a va wise emintirhweni ya vona, hikuva swilo leswi va swi endleke swi famba swin’we na vona.”14 Hiloko ndzi languta, kutani waswivo, a ku ri ni papa ro basa, naswona ehenhla ka papa ku tshame un’wana la fanaka ni n’wana wa munhu,+ a ri ni harhi+ ya nsuku enhlokweni ya yena naswona a tamele rihwevo ro kariha evokweni ra yena.15 Kutani ku humelela ntsumi yin’wana hi le vukwetsimelweni bya tempele, yi huwelela hi rito lerikulu eka loyi a tshameke epapeni yi ku: “Nghenisa rihwevo ra wena u tshovela,+ hikuva nkarhi wa ku tshovela wu fikile, naswona ntshovelo+ wa misava wu wupfe+ hi ku helela.”16 Hiloko loyi a tshameke epapeni a tlhotlhometa rihwevo ra yena emisaveni, kavaloko misava yi tshoveriwa.17 Nakambe ntsumi yin’wanyana yi humelela hi le vukwetsimelweni bya tempele leyi nge tilweni,+ na yona yi tamele rihwevo ro kariha.18 Nakambe ku humelela ntsumi yin’wanyana hi le alitarini, yi ri ni matimba ehenhla ka ndzilo.+ Yi huwelela hi rito lerikulu eka loyi a tameleke rihwevo ro kariha, yi ku: “Nghenisa rihwevo ra wena ro kariha u hlengeleta swichocho swa vhinya ya misava,+ hikuva madiriva ya yona se ma wupfile.”19 Hiloko ntsumi+ yi tlhotlhometa rihwevo ra yona emisaveni yi hlengeleta vhinya+ ya misava, kutani yi yi hoxa exikamelweni xa vhinya lexikulu xa ku hlundzuka ka Xikwembu.+20 Kavaloko xikamelo xa vhinya xi pyanyeteriwa ehandle ka muti,+ ngati yi huma exikamelweni xa vhinya yi tlakuka ku fika ematon’wini ya tihanci,+ ku ringana mpfhuka wa tistadiya ta 1 600.+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MURU 17
Eparakha ya Ovekela
1, 2. Xeeni ohimyaka wira ovekela eparakha ya vameekhaaya, ni xeeni vanitthuneya ahu osuwela ele Biibiliya enihimya awe sa ovekela?
ELAPO ti yaamukhaani nalikanyiha ni erimu. Vaavo Yehova vaniweha awe elapo, atthu a maloko otheene anikhala ntoko mattoittoi a maasi anikhuma mmwaapuni. (Esalimo 115:15; Yesaya 40:15) Hata vari siiso, hiyo nootepa oyeva nailikanyiha ni erimu. Esalimo 145:18, 19, enihimya wira: “Apwiya anniwattamela othene ale anavekela, yale anaroromela ni murim’aya w’ekekhai. Apwiya annavaha simphavelaya ale anattittimiha: anniwiriyana okhuwela waya, khuwòpola”. Tthiri eparakha yuulupale nrina ahu! Yehova, Mpattuxa oowerya sotheene, oniphavela onaattamela, ni owiriyana mavekelo ahu. Mwekeekhai, nivekelo eparakha, niire so, yoovaha yuulupale yeeyo Yehova ennivaha awe otheene ahu.
2 Yehova onooniwiriyana akhala wira ninlavulana mwa enamuna eniphavela awe. Nto ninrowa opaka sai eyo? Nrowe noone ele Biibiliya enihimya awe.
XEENI OVEKELAKA WA YEHOVA?
3. Xeeni vaninvekela ahu Yehova?
3 Yehova oniphavela wira ninvekeleke aahiiso olavulana. Ninsuwela sai eyo? Xontte mmusome aFilipi 4:6, 7. Nkahaya muupuwele nlattulo nna. Mpattuxa a olumwenku onnisiveliwa vanceene ni nyuwo ni oniphavela wira mmuleeleke muupuwelo anyu ni mixankiho sanyu.
4. Moota xeeni onvekela Yehova khula okathi onlipiha aya wataana wahu ni yena?
4 Nivekelo ninninikhaliherya olipiha wataana wahu ni Yehova. Vaavo apatthani vanilavulihana aya okathi ti okathi aleelanaka miyuupuwelo saya, moonelo aya, ele enaasivela, ompatthani aya onnilipa. Etthu emosaru enniiraneya ni onvekela Yehova. Nave Yehova onnihimya mBiibiliyani muupuwelo awe, moonelo awe, ni ele enrowa awe opaka muhoolo. Vano nyuwo pooti omuleela ni murima anyu wotheene muupuwelo anyu nvekelaka okathi ti okathi. Vaavo vanipaka anyu eyo, ompatthani anyu ni Yehova onrowa otepaka olipa.
NIPAKE EXEENI WIRA MULUKU OWIRIYANEKE MAVEKELO AHU?
5. Ninsuwela sai wira Yehova khoniwiriyana mavekelo otheene?
5 Niireke Yehova onniwiriyana mavekelo otheene? Nnaari. Okathi wa profeta Yesaya, Yehova aahaahimeerya aIsarayeli wira: “Mwathipelelaka okivekela, miyo nkinowiriyanani. Tthiri matat’anyu t’òsareya ephome”. (Yesaya 1:15) Tthiri, naahiivahe ephoole, ninrowa opaka itthu saarowa onrakameliha Yehova, nto eyo yammwiiriha ohiwiriyana mavekelo ahu.
6. Nthowa xeeni waamini oryaaya wootthuneya? Munrowa wooniherya sai wira munnaamini?
6 Naphavela wira Yehova owiriyane mavekelo ahu, nihaana omwaamini yena. (Marko 11:24) Murummwa Paulo onitthokiherya so: “Khavo mutthu onwerya omusiveliha Muluku, ahaminiki: mana ole onimwattamela Muluku ohana wamini wira Muluku òkhala ni wira onnatthuvela ale animphavela”. (aHéberi 11:6) Nto khivaniphiyerya ohimya wira ninnaamini. Nihaana wooniherya waamini iwo nimwiiwelelaka Yehova khuta nihiku.
7. (a) Xeeni vanitthuneya ahu wiiyeviha ni ottittimiha okathi oninvekela ahu Yehova? (b) Moota xeeni ninrowa ahu wooniherya wira ninvekela ni murima wotheene?
7 Okathi onivekela ahu wa Yehova nihaana okhala oowiiyeviha ni omuttittimiha. Nthowa xeeni? Vaakhanle wira ninlavula ni mwene aahiiso presidenti, niireke khinaapaka eyo mwa nttittimiho? Yehova Muluku Toowerya Sotheene, niireke khivanitthuneya wooniherya nttittimiho ni wiiyeviha wuulupale? (Maphattuwelo 17:1; Esalimo 138:6) Nave-tho, nihaana olavulaka ni murima wotheene okathi oninvekela ahu Yehova, ohiya omakelaka otthikela olavula masu mamosaru.
8. Okathi oniveka ahu etthu, exeeni-tho enitthuneya ahu opaka?
8 Akhala wira ninveka etthu, nihaana wiimananiha wira niphwanye ele evekenle ahu. Mwa ntakiheryo, akhala wira nninvekela Yehova wira onivahe itthu sinnithowa, nihaana oluttuweliwa ovara muteko nikupaliki wira Yehova onrowa onikhaliherya ophwanya ele eniphavela ahu. Nihaana wiimananiha ni weemererya khuta muteko oniwerya ahu opaka. (Matheyo 6:11; 2 aTesalonika 3:10) Akhala wira nninvekela Yehova wira onikhaliherye ottharuwa etthu yoohiloka, nihaana osyaka khula etthu yaarowa oneehererya. (aKolosi 3:5) Nrowe nthokorerye makoho animakela opakiwa voohimya sa mavekelo.
MAKOHO ANIVARIHANA NI OVEKELA
9. Mavekelo ahu nroiheke wa pani? Yohani 14:6 onniixuttiha exeeni voohimya sa mavekelo?
9 Mavekelo ahu nroiheke wa pani? Yesu aahaaleela awiixutti awe wira anvekeleke ‘Tith’ihu ori wirimu!’ (Matheyo 6:9) Nave aahimmye wira: “Miyo k’ephiró. Miyo k’ekekhayí. Miyo k’ekumí. Khavo onwerya orowa w’Atithi, ahivinre mwa miyo”. (Yohani 14:6) Tivonto, nihaana onvekela paahi Yehova orweela mwa Yesu. Enitaphulela exeeni ovekela orweela mwa Yesu? Wira Yehova aakhule mavekelo ahu, nihaana ottittimiha vanceene muteko Yehova onvanha awe Yesu. Ntoko siixuntta ahu, Yesu aahirwa valaponi wira onoopole mwa soottheka ni okhwa. (Yohani 3:16; aRoma 5:12) Nave-tho, Yehova oomukhaliha Yesu Muulupale aalipa a Mukuttho ni Namaphuka.
10. Aakhala makhalelo a vameekhaaya ntoko weemela aahiiso okilaathi wira nivekele? Mutthokiherye.
10 Aakhala makhalelo a vameekhaaya ntoko weemela aahiiso okilaathi wira nivekele? Nnaari, Yehova khonnivekela okokhora, okilaathi, aahiiso weemela okathi onivekela ahu. Biibiliya onniixuttiha wira hiyo pooti olavulana Yehova mwa enamuna enooniherya nttittimiho. (1 Wahala 17:16; Nehemiya 8:6; Daniyeli 6:10; Marko 11:25) Etthu yootepa otthuneya wa Yehova wooniherya muupuwelo wooloka okathi onivekala ahu ohiya weemela aahiiso okilaathi. Hiyo pooti ovekela mowiiwanyeya, aahiiso moohiiwanyeya khuta opuro oryaahu, okhale othana wala ohiyu. Okathi onivekela ahu wa Yehova, nihaana okupali wira onrowa oniwiriyana hata mutthu mukina ohiiwaka.
11. Nivekeleke exeeni wa Yehova?
11 Nivekeleke exeeni? Hiyo pooti ovekela khuta etthu enivarihana ni otthuna wa Yehova. Biibiliya onihimya wira: “Hiyo nosuwela wira Muluku onninìwa nanvekelaka etthu, nanvekelakaru sintthara otthuna wawe”. (1 Yohani 5:14) Nto niireke pooti onvekela itthu siniphavela ahu? Aayo. Onvekela Yehova onlikana ni olavula ni mpatthani ahu onimphenta ahu. Hiyo pooti omuleela Yehova ele enuupuwela ahu ni eri vamurimani vahu. (Esalimo 62:9) Hiyo pooti onvekela munepa awe wootteela wira onikhaliherye opaka itthu sooloka. (Luka 11:13) Nave pooti onvekela Yehova wira onivahe ankhili annikhaliherya opaka soothanla sooloka, ni wira onikhaliherye oxintta mixankiho. (Yakobo 1:5) Nave-tho pooti onvekela Yehova wira onlevelele soottheka sahu. (aÉfeso 1:3, 7) Nihaana waavekelela akina, waahela muhina amusi ahu, anna ni arokora a mmulokoni.
12. Itthu xeeni sootepa otthuneya sinireerela ahu ovekela?
12 Etthu xeeni yootepa otthuneya mmavekelo ahu? Yehova ni yoolakela awe. Nihaana omuxukhuru ni murima ahu wotheene mwaha wa itthu sotheene sinniirela awe. (1 Wahala 29:10-13) Ninnisuwela eyo mwaha woowi vaavo Yesu aaryaawe valaponi, aahiwiixuttiha atthareli awe moota woovekela. (Mmusome Matheyo 6:9-13.) Yesu aahiwiixuttiha wira wanipacerya avekeleke otteelihiwa wa nsina na Muluku, eyo piiyo, othokoreriwa ntoko noowaarya. Moottharelana Yesu aahiwooniherya otthuneya waya ovekela wira oMwene wa Muluku orwe ni wira otthuna wa Yehova wiiraneye elapo yotheene. Nto nuumala ovekela itthu iya sootepa otthuneya, Yesu aahimmye wira nihaana ovekela itthu siniphavela ahu. Vaavo vanimpweha ahu Yehova ni yoolakela awe opuro woopacerya mmavekelo ahu, ninnooniherya wira ninnithokorerya itthu iyo okhala sootepa otthuneya.
13. Mavekelo ahu aviriheke okathi mikavi?
13 Aviriheke okathi mikavi mavekelo ahu? Biibiliya khonihimya etthu sa mwaha ola. Mavekelo ahu pooti ohipisa aahiiso opisa moovarihana ni mikhalelo sa okathi owo. Mwa ntakiheryo, mavekelo anipaka ahu nihinatthi olya pooti ohipisa, masi pooti opisa vaavo vanilavula ahu ni Yehova nimuleelaka myaha sahu aahiiso naamuxukhurelaka. (1 Samuweli 1:12, 15) Masi khivantthuneya opisiha mavekelo ahu niphavelaka owooniherya atthu akina, ntoko siira aya atthu okathi wa Yesu. (Luka 20:46, 47) Yehova khonsiveliwa ni mavekelo moota owo. Masi etthu yootthuneya wa Yehova mavekelo anipakiwa ni murima wotheene.
14. Nivekeleke okathi mikavi, nto eyo enniixuttiha exeeni voohimya sa Yehova?
14 Nivekeleke ikwaha kavi? Yehova onninlattula olavulana okathi wotheene. Biibiliya onihimya wira: “Mulompeke”, ni “mulipiheryeke olompa”, ni “mulompeke vohihiyererya”. (Matheyo 26:41; aRoma 12:12; 1 aTesalonika 5:17) Okathi wotheene Yehova onninwiriyana mavekelo ahu. Hiyo pooti omuxukhurela Yehova mwaha wa oniphenta wawe ni onireerela wawe murima. Nave pooti onvekela malakiheryo, ikuru, ni wira onlipihe. Nto akhala wira ninnuupuwelela eparakha erina ahu ya onvekela Yehova, ninrowa waavyaka okathi wira nilavulane.
15. Xeeni vanitthuneya ahu wira “amen” wanikisa wa nivekelo?
15 Xeeni vaniira ahu “amen” wanikisa wa nivekelo? Nuulumo noowi “amen” nintaphulela “ekeekhai” aahiiso “ekhalé siso”. Eyo enooniherya wira ele ehimmye ahu munivekeloni, ti yeeyo, ni ekeekhai. (Esalimo 41:14) Nave, Biibiliya onniixuttiha wira ti vooloka wira “amen”, pooti okhala nivekelo nowiiwanyeya aahiiso noohiiwanyeya, wanikisa wa nivekelo nooniheryaka wira ninneemererya ele ehimmwale.
MOOTA MULUKU ONAAKHULA AWE MAVEKELO AHU
16. Niireke Yehova onnaakhula tthiri mavekelo ahu? Mutthokiherye.
16 Niireke Yehova onnaakhula tthiri mavekelo ahu? Aayo. Biibiliya onnimuhimya okhala ole ‘Oniwa mavekelo’. (Esalimo 65:3) Yehova onniwiriyana ni onnaakhula mavekelo anipakiwa ni murima wotheene a atthu imilyau sinceene; masi mwa inamuna soovirikana.
17. Yehova onirumeela sai malaikha aahiiso arumeyi awe wira aakhule mavekelo ahu?
17 Yehova onnirumeela malaikha ni arumeyi awe ari valaponi wira aakhule mavekelo ahu. (aHéberi 1:13, 14) Aakhala matakiheryo manceene a atthu yaale yaavekenle omwiiwexexa Biibiliya, nto moohipisa axukuriwa ni Namoona a Yehova. Biibiliya onnoonniherya wira malaikha anniirela mpantta muteko wa olaleya “ihapari sorera” onivariwa elapo yotheene. (Mmusome Wisupulula 14:6.) Nave anceene a hiyo nootoko onvekela Yehova voohimya sa muxankiho aahiiso etthu yaaphavela ahu, nto khukhaliheriwa ni munna wala murokora a mmulokoni.
18. Yehova onivarihela sai muteko munepa awe wootteela ni Biibiliya wira aakhule mavekelo?
18 Yehova onnirumeela munepa awe wootteela wira aakhule mavekelo ahu. Vaavo vaninvekela ahu Yehova wira onikhaliherye oxintta mixankiho sahu, owo pooti orumeela munepa awe wootteela wira onivahe malakiheryo ni ikuru. (2 aKorinto 4:7) Nave Yehova onnimurumeela Biibiliya wira aakhule mavekelo ahu ni onikhaliherya opaka soothanla sooloka. Okathi onimusoma ahu Biibiliya, pooti ophwanya soolepa sinrowa onikhaliherya. Yehova onoowerya omwiiriha munna ohimya etthu yaaphavela ahu okathi onikomentari awe aahiiso mutokweene olavula etthu yoolipiha enikhuma mBiibiliyani.—aGalasia 6:1.
19. Xeeni vanikhala aya ntoko wira Yehova khonaakhula mavekelo ahu?
19 Okathi mukina, hiyo pooti wiikoha so: ‘Xeeni nlelo Yehova ohaakhunle awe mavekelo aka?’ Muupuweleke wira Yehova onnisuwela okathi ni moota wowaakhula mavekelo ahu. Nave onnisuwela ele enitthuneya wa hiyo. Tivonto, nihaana ovikaniha ovekela moohihiyererya nooniheryaka wira ninvekela ni ekeekhai ni wira ninnimwaamini. (Luka 11:5-10) Ikwaha sikina Yehova onnaakhula mavekelo ahu mwa enamuna yahaalipelela ahu. Mwa ntakiheryo, pooti onvekela mwaha wa muxankiho, masi ohiya omaliha muxankiho owo Muluku pooti onivaha ikuru wira niwerye ovilela.
20. Xeeni vanitthuneya ahu onvekela Yehova khula okathi?
20 Tthiri eparakha yuulupale erina ahu ya onvekela Yehova! Nikupaliki wira Yehova onniwiriyana mavekelo ahu. (Esalimo 145:18) Nto vaavo vanitepa ahu onvekela Yehova ni murima ahu wotheene, ninrowa otepaka olipiha ompatthani ahu ni yena.


text:
“Muako Lowukulu Lowu Tiyeke”
ERIBUWENI ra le vuxeni ra Nambu wa Motoyasu eDorobeni ra Hiroshima eJapani, ku ni muako lowu saleke wu ri rhumbi ku sukela hi 1945. Ha yini ku hundze malembe ya kwalomu ka 70 wu nga si tlhela wu akiwa?
Muako lowu hetiweke hi 1915, lowu nga ni swithezi swinharhu naswona wu akiweke hi switina ni misava a wu tirha tanihi holo ya nkombiso leyi kondletelaka swa mabindzu. Kambe sweswo swi cincile hi ti 6 ta August 1945, hi 8:15 nimixo. Hi nkarhi wolowo, bomo yo sungula ya athomo eka leti tshameke ti tirhisiwa enyimpini yi buluke timitara ta kwalomu ka 550 ehenhla ka doroba naswona a yi kongome laha holo a yi ri kona. Hinkwavo lava a va ri endzeni ka yona va file hi nkarhi wolowo. Kambe, holo a yi wanga.
Vandla ra Nhlangano wa Matiko ra Dyondzo, Sayense ni Ndhavuko (UNESCO [United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization]) ri ri, “i muako lowukulu lowu tiyeke eka leyi tshameke yi akiwa hi vanhu.” Hi 1996 muako lowu wu tsariwile eka UNESCO World Heritage List tanihi Xitsundzuxo xa ku Rhula xa le Hiroshima.
Lexi twisaka ku vava hi leswaku switsundzuxo sweswo leswi vavaka a swi yi herisanga nyimpi leyi vangiwaka hi makwanga, vutiko, rixaka, vukhongeri ni rivengo ra rixaka. Xana tinyimpi ti ta tshama ti ri kona?
Bibele yi ri a swi tano. Pisalema 46:9 yi ri: ‘Xikwembu xi ta herisa tinyimpi ku ya fika emakumu ya misava. Vurha xi byi tshova hi le xikarhi naswona xi tshovelela fumu; tigolonyi xi ti hisa endzilweni.’ Hi nkarhi wolowo, Xikwembu xi ta siva mimfumo ya vanhu hi hulumendhe ya xona ya misava ku nga Mfumo wa Xikwembu, lowu ku nga ta fuma Yesu Kreste, loyi a hlawuriweke leswaku a va “Hosi ya tihosi.”—Nhlavutelo 11:15; 19:16.
Endzhaku ka sweswo, ku tsundzukiwa ka tinyimpi a ku nge he vi ka nkoka. Esaya 65:17 yi vula leswaku “swilo swo sungula,” ku nga maxangu ni gome leswi nga kona sweswi, “a swi nge tsundzukiwi, hambi embilwini a swi nge ti.”


text:
NDIMA 19
Zumba u di hafuhi ni Jehovha
1, 2. Hi nga wu mana hani wukhalo wo barama nyamsi?
ALAKANYA u txi tsimbila nzilani se kukhata kutxitxa. Kuphuma ngutu, ku kelukela ni ku peka txingwalangwanda. Ngu txikuluveta mati ma khata kuwa. Se wa lavetela wukhalo wo barama. U txi mana wukhalo wa wunene wo barama ka wona se wa maha ku hefu!
2 Nyamsi wa ditshiku hi ka txiemo txo fana ni txontxiya. Ditiko di ya di biha ngutu. Se u nga xamala u txi khawe, ‘Hi nga kumana hani ko barama’? M’bhali wa Masalmu a ti khene: “Awe u wuthavelo wangu, mkhokhola wangu, Txizimu txangu, atxi ni txi thembako.” (Masalmu 91:2) Inna, Jehovha a nga hi txhatxha ka sikarato sathu konkuwa, ni ku a hi ninga themba yo tsakisa ya mbimo yi yi tako.
3. Hi nga mahisa ku txani ti to Jehovha eva wuthavelo wathu?
3 Jehovha a nga hi vhikelisa ku txani nyamsi? Ene a nga hi vhuna ti to hi wonisana ni txikarato tximwane ni tximwane txi hi ku natxo, ni ku ene ani mtamo wa hombe ngutu kupinda mani ni mani awu a nga duketako ku hi dayisa. Hambi hi txo humelelwa ngu to biha konkuwa, hi nga tsaniseka ti to Jehovha a na lulamisa totshe mbimo yi yi tako. Bhiblia yi hi tsanisa yi txi: “Tiveketeni lirandoni ka Txizimu.” (Judha 21) Hi fanete hi zumba hafuhi ni Jehovha ti to e hi vhikela ngu mbimo ya sikarato. Kambe hi ti mahisa ku txani toneto?
TUMELA LIRANDO LA TXIZIMU
4, 5. Jehovha a hi kombisile ku txani lirando lakwe?
4 Ti to hi zumba hafuhi ni Jehovha, ti lava hi tumela ti to ene wa hi randa ngutu. Alakanya ngu ti Jehovha a nga hi mahela tona. A hi ningile mafu o tshura aya ma nga tala ngu mindonga ni sihari so tsakisa. A tshumete e hi ninga sakudya so tshamba ku na tibusa ngu sona ni mati o basa ku na sela. Ngu kuthumisa Bhiblia, Jehovha a hi gondisile ditina dakwe ni tifanelo takwe ta tinene ngutu. Kupinda totsheleleto, a hi kombile lirando ngu kurumela ha mafuni Mwanana wakwe wo randeka, i ku Jesu, ti to e ta ningela wutomi wakwe ngu mhaka yathu. (Johane 3:16) Se ngu mhaka ya digandelo diya, hi ni themba yo tsakisa ya mbimo yi yi tako.
5 Jehovha a lulamisete Mfumo wa Wumesiya, i ku wukoma wa nzumani awu wu no gumisa kotshe kuxaniseka. Mfumo wu na maha ti to mafu me va paradhise, aha votshe va no hanya ngu kurula ni litsako ngu ha ku singako ni magwito. (Masalmu 37:29) Yimwane nzila ayi Jehovha a hi kombako lirando ngu yona, ngu hi gondisa ti to hi nga hanyisa ku txani ngu nzila ya yinene ngutu ngu ha hi nga kotako ngu kona. Ene a tshumela e hi kombela ti to hi khongela kwakwe, ni ku ene mbimo yotshe a tiemisete kuengisa mikombelo yathu. Jehovha a kombisile ha kubasani lirando lakwe ka mmweyo ni mmweyo wathu.
6. U nga angulisa ku txani ka lirando la Jehovha?
6 U nga angulisa ku txani ka lirando la Jehovha? Mu kombe ti to wa m’bonga ngu ti a ku mahelako tona. Dikhombo da kona, va vangi kha va bongi. Ti mahisile toneto ka mbimo yi Jesu a nga ti ha mafuni. Dikhambi dimwane, Jesu a hanyisile digumi da vathu va nga ti ni tshekela, kambe mmweyo basi awu a nga m’bonga. (Luka 17:12-17) Hi lava kufana ni wamwamna wule a nga bonga Jesu. Yotshe mbimo hi lava kubonga Jehovha.
7. Ngu wuhi mpimo awu hi randako Jehovha ngu wona?
7 Nathu hi lava kukombisa lirando lathu ka Jehovha. Jesu a gete vagondiswa vakwe ti to va fanete kuranda Jehovha ngu yotshe mbilu yawe, wotshe moya wawe, ni otshe mapimo yawe. (Lera Matewu 22:37.) Ti womba txani toneto?
8, 9. Hi nga m’kombisa ku txani Jehovha ti to ha m’randa?
8 Ina ti enete kuwomba basi ti to ha mu randa Jehovha? Ahim-him. Ngako hi txi randa Jehovha ngu mbilu yathu yotshe, moya ni mapimo hi na kombisa lirando lathu kwakwe ngu simaho sathu. (Matewu 7:16-20) Bhiblia yi ti veka ha kubasani ti to ngako hi txi randa Txizimu hi na engisa milayo ya txona. Ina ta karata? Ahim-him, nguko ‘milayo ya Jehovha kha yi nemeli’.—Lera 1 Johane 5:3.
9 Ngako hi txi engisa Jehovha, ha mana litsako ni wutomi wu wu tangalisako. (Isaya 48:17, 18) Kambe Nji txani atxi txi no hi vhuna ku zumba hafuhi ni Jehovha? He woni.
SIMAMA U TSHUKETELA HAFUHI NI JEHOVHA
10. Ngu ku txani u di fanete u ya masoni u gonda ngu Jehovha?
10 U nga mahisa ku txani ti to u va mngana wa Jehovha? Ngu gondo yako ya Bhiblia, se u zivile kwati Jehovha ni ku u kulisile wungana nayo. Wungana wuwa wu fana ni mndilo awu u lavako ti to wu zumba wu txi tura. Aku mndilo wu lavako tikhuni ti to wu tura, ti lava u ya masoni u gonda ngu Jehovha ti to u xayisa wungana wanu wu tsana.—Mavingwa 2:1-5.
11. Tigondo ta Bhiblia ti na kugwesa ngu nzila yihi?
11 U txi ya masoni u gonda Bhiblia, awe u na gonda timhaka ati ti no gwesa mbilu yako. Wona nzila yi vagondiswa vambidi va Jesu va nga tipfa ngu yona ngako Jesu atxi va txhamusela wuprofeti wa Bhiblia. Va wombile tiya: “Ina hi si pfi kufutumela mndani ka timbilu tathu, mbimo yi a nga ti wombawomba ni nathu ha nzila, na a txi hi txhamusela timhaka ta Mibhalo, kani?”—Luka 24:32.
12, 13. a) Ku nga humelela txani ngu lirando lathu ka Txizimu? b) Hi nga lixayisisa ku txani lirando lathu ka Jehovha li ya masoni li hanya?
12 Nga ha timbilu ta vagondiswa va Jesu ti nga pfa kufutumela mbimo yi va nga pfisisa Mibhalo, ti nga maha u di pfite kufutumela koneko mbimo yi u nga khata kupfisisa Bhiblia. Eto ti ku vhunile ti to u ziva Jehovha ni ku m’randa. Khu ti lavi ti to lirando liya li hola.—Matewu 24:12.
13 Aku se u ku mngana wa Txizimu ti lava u dhunuka ti to wungana wanu wu tsana. U fanete u ya masoni u gonda mayelana ni Jehovha ni Jesu ni ku alakanyisisa mayelana ni ti to ati u ti gondako u nga ti thumisisa ku txani ka wutomi wako. (Johane 17:3) Mbimo yi u lerako mwendo kugonda Bhiblia, ti wotise tiya: ‘Mhaka yiya yi ni gondisa txani ngu Jehovha Txizimu? Ngu ku txani ni di fanete ni m’randa ngu mbilu yotshe ni moya wangu wotshe?’—1 Timoti 4:15.
14. Mkhombelo wu li xayisisa ku txani lirando lathu ka Jehovha li tsana?
14 Ngako u di ni mngana wa mnene, wa wombawomba nayo mkama ni mkama, se eto ti maha wungana wanu wu tsana. Ngu ha fanako, ngako hi txi bhula ni Jehovha mkama ni mkama ngu mkombelo, ti maha ti to lirando lathu ngu ngene li tsana. (Lera 1 Vatesalonika 5:17.) Mkombelo i ningo yo tsakisa yo ta ngu ka Tate wathu wa nzumani. Hi nga bhula nayo ti txi khukhela mbiluni. (Masalmu 62:9) Kha hi fanelikuwuyeletela mikombelo, kambe hi nga womba ati ti ku mbiluni. Ngu ditshuri, ngako hi txi ya masoni hi gonda Bhiblia ni kumaha mkombelo ti txi ta ngu mbiluni, hi na xayisa lirando lathu ngu Jehovha li tsana.
WOMBAWOMBA NI VAMWANE NGU JEHOVHA
15, 16. U wu wonisa ku txani mthumo wo txhumayela?
15 Hi txi lava kuzumba hafuhi ni Jehohvha, ti lava hi bhulela vamwane ngu ta likholo lathu. Kuwombawomba ni vamwane ngu Jehovha i lungelo yo tsakisa. (Luka 1:74) Ni ku i wutixamuleli awu Jesu nga ninga otshe Makristu a ditshuri. Mmwane ni mmwane wathu a ndina txhumayela mahungu a manene a Mfumo wa Txizimu. Se awe wa ti maha toneto?—Matewu 24:14; 28:19, 20.
16 Mpostoli Paulo a tekile mthumo wo txhumayela i di wa lisima ngutu; a wombisile ti to wona i “thomba”. (2 Vakorinto 4:7) Kugela vamwane mayelana ni Jehovha ni txikongomelo txakwe ngu wona mthumo wo pinda yotshe awu hi nga wu mahako. Ayiya ngu yona nzila yo thumela Jehovha, se ene wa wu ninga lisima mthumo awu u wu mahako. (Vahebheru 6:10) Mthumo wo txhumayela wu nga kuvhuna kumweko ni wule a engisako nguko wu mi vhuna kutshuketa hafuhi ni Jehovha ni ti to mi na mana wutomi wa pindukela. (Lera 1 Vakorinto 15:58.) Ina yi ho mithumo yimwane ayi yi nga ningako litshako la hombe?
17. Ngu ku txani kutxhumayela i di ta txikuluveta?
17 Mthumo wo txhumayela mbwa txikuluveta ngutu. Hi fanete hi “txhumayela dipswi” ni ku hi “khutala”. (2 Timoti 4:2) Ngu ku txani vathu votshe va di fanete ve pfa ngu ta Mfumo wa Txizimu. Bhiblia yi womba ti to: “Ditshiku da hombe da Mkoma di hafuhi! Da hoka ngu kukuluveta! Magwito ‘kha ma nambi siwuka’! (Zefaniya 1:14; Habhakuki 2:3) Ngu txikuluveta Jehovha a na lovisa mafu o biha a Sathane. Na ku si se maheka tiya, vathu va lava ku ndindwa nzeve ti to ve ti sawulela kuthumela Jehovha.
18. Ngu ku txani hi di fanete kukhozela Jehovha kumweko ni Makristu mamwane?
18 Jehovha a lava ti to hi mthumela ngu mbimo yo lapha kumweko ni Makristu mamwane a ditshuri. Bhiblia yi khene: “A hi laveni tinzila to vhunana, hi txi tsaniselana amu ka lirando ni ka mithumo ya yinene, hi nga lekeni misengeletano yathu, nga vamwane va tolovelako kumaha; aniko a hi laveni tinzila to tsaniselana yotshe mbimo, ngutungutu akuwa mi wonako ditshiku da Mkoma di txi tshuketela.” (Vahebheru 10:24, 25) Hi fanete hi maha ati hi nga tikotako ti to hi maneka ka yotshe mitshangano. Mitshangano yi hi ninga lungelo yo kuzetana ni kutsaniselana.
19. Nji txani txi no kuvha kuranda vanathu ava i ku Makristu?
19 Ngako u txi xalela mitshangano, u na mana vangana va vanene ava va no kuvhuna ti to u khozela Jehovha. U na mana ni vanathu vo hambana hambana ava, kufana ni nawe va mahako totshe ti va nga tikotako ti to ve khozela Jehovha. Nakambe, kufana ni nawe ni vona kha va hetiseka, va maha sihoxo. Se ngako va txi thuka ve ku wonhela, ti emisele ku va divalela. (Lera Vakolosa 3:13.) Mbimo yotshe ti emisele kuwona tifanelo tatinene ta vananu ava i ku Makristu, se ngu kumaha toneto ti na kuvhuna kuranda tifanelo tawe ta tinene ni ku u na ya masoni u tshuketa hafuhi ni Jehovha.
WUTOMI WA DITSHURI
20, 21. Nji txani “wutomi wa ditshuri”?
20 Jehovha a lava ti to votshe vangana vakwe ve tsaka. Bhiblia yi hi gondisa ti to ka mbimo yi yi tako wutomi wu na ta va wo hambana ngutu ni tshiku ayi hi yi dyelako nyamsi.
21 Ka mbimo yi yi tako, hi na ta hanya ngu ha ku singako ni magwito, i singa kuhanya 70 mwendo 80 wa malembe basi. Hi na tidila ngu “wutomi wo mbi guma” ka dihanyo do hetiseka, kurula, ni litsako ka paradhise yo tshura. Awuwa ngu wu Bhiblia yi wu wombako “wutomi wa ditshuri”. Jehovha a hi thembisa ku hi ninga wutomi wa ditshuri, kambe hi fanete kumaha ati hi tikotako ti to hi wu “ñolisisa”.—1 Timoti 6:12, 19.
22. a) Hi nga sikotisa ku txani “ku ñolisisa wutomi wa ditshuri”? b) Ngu ku txani hi si ti koti kuhakela wutomi wo mbi guma?
22 Hi nga si kotisa ku txani “ku ñolisisa wutomi wa ditshuri”? Hi fanete hi “maha wunene” ni ku va ‘vanyatithombe ngu mithumo ya yinene’. (1 Timoti 6:18) Atiya ti womba ti to ti lava hi thumisa ati hi ti gondako amu ka Bhiblia. Hambi keto, wutomi wa ditshuri kha wu nga mtamoni kwathu. Wutomi wo mbi guma kha hi na kusikota ku wu hakela. Wona i ningo ya mahala ayi Jehovha ayi ningako malanda akwe o thembeka, i ku txikombiso txa “wuxinji awu wu si hi faneliko”. (Varoma 5:15, Tradução do Novo Mundo) Tate wathu wa nzumani ngu ditshuri wa ti lava kuteka ningo yiya e yi ningela ka malanda akwe o thembeka.
23. Ngu ku txani u di fanete kumaha sisungo sa sinene konkuwa kani?
23 Ti wotise, ‘Ina ni khozela Txizimu ngu nzila yi txi yi amukelako?’ Ngako u txi mana ti to ku ni ti u fanelako ku ti tshukwatisa, ti mahe u si se swelwa ngu ditambo. Ngako hi txi wonetela ka Jehovha ni kumaha totshe ati hi nga ti kotako, ti to hi mu engisa, Jehovha a na va mkhokhola wathu. Ene a xayisa vathu vakwe vo thembeka ka mbimo yi ya magwito ya masiku awa mafu awa o biha a Sathane. Se ngu magwito Jehovha a na tsaniseka ti to hotshethu hi hanya ngu ha ku singako ni magwito ka Paradhise, nga ha a nga thembisa ngu kona. Ngu ditshuri, u nga mana wutomi wa ditshuri ngako u txi maha sisungo sa sinene konkuwa!


text:
Nganea 45: U Wela Mulambo wa Yorodane
Vhonani! Vhaisiraele vha khou wela Mulambo wa Yorodane! Fhedzi maḓi a ngafhi? Ngauri mvula nnzhi i a na nga itsho tshifhinga tsha ṅwaha, mulambo wo vha wo ḓalesa mimuniti i si minzhi nga phanḓa. Fhedzi zwino maḓi o ṱuwa oṱhe! Vhaisiraele vha khou wela kha shango ḽo omaho u fana na Lwanzheni Lutswuku! Maḓi oṱhe o yafhi? Kha ri vhone.
Musi hu tshi ḓa tshifhinga tsha uri Vhaisiraele vha wele Mulambo wa Yorodane, khezwi zwe Yehova a ita uri Yoshua a vhudze vhathu: ‘Vhotshifhe vha fanela u dzhia mbulungelo ya mulanga vha tshimbila phanḓa hashu. Musi vha tshi vhea milenzhe yavho kha maḓi a Mulambo wa Yorodane, maḓi a ḓo litsha u elela.’
Vhotshifhe vha hwala mbulungelo ya mulanga phanḓa ha vhathu. Musi vhotshifhe vha tshi ḓa Yorodane, vha kanda maḓi. O vha a tshi khou elela nga maanḓa nahone o tsa. Fhedzi kathihi fhedzi musi milenzhe yavho i tshi kwama maḓi, maḓi a thoma u ima u elela! Ndi vhuṱolo! Thungo ya nṱha Yehova a ita uri maḓi a vhe damu. Nga u ṱavhanya hu si tsha vha na maḓi mulamboni!
Vhotshifhe vho hwalaho mbulungelo ya mulanga vha ya vhukatikati ha mulambo wo omaho. Ni a vha vhona tshifanyisoni? Samusi vho ima henefho, Vhaisiraele vhoṱhe vha wela Mulambo wa Yorodane kha shango ḽo omaho!
Musi vhoṱhe vho wela, Yehova a ri Yoshua a vhudze vhanna vha 12 vha maanḓa: ‘Dzhenani mulamboni ho imaho vhotshifhe vhe na mbulungelo ya mulanga. Dobani matombo a 12, ni a ṱhophe hune noṱhe na yo dzula hone vhusiku. Musi vhana vhanu vha tshi ni vhudzisa tshifhingani tshi ḓaho uri a amba mini, ni vha vhudze uri maḓi o ima u elela musi mbulungelo ya Yehova i tshi wela Yorodane. Matombo a ḓo ni humbudza uvhu vhuṱolo!’ Yoshua a vhea na matombo a 12 he vhotshifhe vha vha vho ima hone mulamboni.
Mafheleloni Yoshua a vhudza vhotshifhe vho hwalaho mbulungelo ya mulanga: ‘Ibvani Yorodane.’ Kathihi fhedzi vha tshi bva, mulambo wa thoma u dovha u elela.
Yoshua 3:1-17; 4:1-18.
Mbudziso
- Ndi vhuṱolo vhufhio he Yehova a vhu ita u itela uri Vhaisiraele vha wele Mulambo wa Yorodane?
- Ndi nyito ifhio i sumbedzaho lutendo ine Vhaisiraele vha fanela u i ita u itela uri vha wele Mulambo wa Yorodane?
- Ndi ngani Yehova o vhudza Yoshua uri a kuvhanganye matombo mahulwane a 12 mulamboni?
- Ho itea mini musi vhotshifhe vha tshi bva Yorodane?
Mbudziso dzo engedzeaho
- Vhalani Yoshua 3:1-17.
Samusi zwo sumbedzwa kha anea mafhungo, ri fanela u ita mini u itela u wana thuso na phaṱhutshedzo kha Yehova? (Yosh. 3:13, 15; Mir. 3:5; Yak. 2:22, 26)
Mulambo wa Yorodane wo vha u hani musi Vhaisiraele vha tshi wetshela Shangoni ḽo Fulufhedziswaho, nahone zwenezwi zwi hulisa hani dzina ḽa Yehova? (Yosh. 3:15; 4:18; Ps. 66:5-7)
- Vhalani Yoshua 4:1-18.
Matombo a 12 e a bviswa Yorodane nahone a vhewa Giligala o vha a tshi imela mini? (Yosh. 4:4-7)


text:
XIGONZO 11
Vona va tsalile xungetano hi Jesu
Xana wa va wona a vavanuna lava laha ka mufananiso?— Hi Mateu, Marku, Luka, Johani, Pedro, Jakobe, Juda, na Paule. A vavanuna lava vontlhe va hanyile xikhatini xa Jesu, niku vona va lo tsala xungetano hi Jesu. A hi gonze zinwani xungetano hi vona.
Zini lezi u zi tivako xungetano hi vavanuna lava?
A vanharu vabye va wa hi vapostoli va nga xumayela zinwe na Jesu. Xana wa va tiva a vavanuna lavo va vanharu?— Hi Mateu, Johani, na Pedro. Mupostoli Mateu na Johani va wa mu tiva khwatsi Jesu, niku a munwe ni munwani wabye i lo tsala bhuku xungetano hi wutomi ga Jesu. Mupostoli Johani i lo tlhela a tsala bhuku gi vitwako Kuvululelwa ni mapapilo manharu ma vitwako Johani wo Ranga, Johani wa Wumbiri, ni Johani wa Wunharu. Mupostoli Pedro i tsalile mapapilo mambiri lawa ma nga lomu ka Biblia. Wona ma vitaniwa ku Pedro wo Ranga ni Pedro wa Wumbiri. Ka papilo gakwe ga wumbiri, Pedro i tsalile xungetano hi xikhati lexi Jehova a nga wulawula hi Jesu na a hi le tilweni aku: ‘Loyi i n’wana wa mina. Nza mu ranza, niku nza tizwa matshanza hi yena.’
A vavanuna vanwani lava va nga laha ka mufananiso, vonawu va hi gonzisa zokari xungetano hi Jesu lomu ka mabhuku lawa va nga tsala. A munwe wabye hi Marku. Kuzilava yena i wa hi kona a xikhati lexi Jesu a nga khonwa niku i wonile zontlhe lezi zi nga maheka. A munwani hi Luka. Yena i wa hi dokodela niku kuzilava i vile muKristu anzhako ka kufa ka Jesu.
A vanwani vatsali va Biblia va vambiri lava u va wonako laha ka mufananiso tinzisana ta Jesu. Xana wa ma tiva a mavito yabye?— A mavito yabye hi Jakobe na Juda. A kusanguleni vona va wa nga kholwi ka Jesu. Vona va zile va alakanya lezaku wa hlanya. Kanilezi anzhako ka xikhati va kholwile ka Jesu, va tlhela va maha maKristu.
A mutsali wa Biblia wo gumesa loyi u mu wonako laha ka mufananiso hi Paule. Na a nga seva muKristu, a vito gakwe i wa hi Saule. Yena i wa venga maKristu a tlhela a ma xanisa nguvu. Xana wa zi tiva lezi zi nga maha Paule a lava kuva muKristu?— Ka siku go kari, na Paule a enza, hi xitshuketi i lozwa wokari le tilweni na a mu angula. Ku wa hi Jesu! Yena i lo wutisa lezi ka Paule: ‘Hikuyini u xanisako lava va kholwako ka mina?’ Anzhako ka lezo, Paule i lo cica a maha muKristu. Paule i tsalile 14 wa mabhuku ya Biblia, kusukela ka Va Le Roma kala ka Maheberu.
Ha lera a Biblia siku ni siku, a hi zona?— Hi ku lera a Biblia, hi gonza zotala xungetano hi Jesu. Xana wa zi lava ku gonza zinwani xungetano hi Jesu?—
GONZA LOMU KA BIBLIA GA WENA
2 Pedro 1:16-18
Marku 3:21; 14:51
Juda 1
Mitiro 9:1-18


text:
NDZIMA YA VUTSEVU
Lava Feke Va Kwihi?
Ku endleka yini hi hina loko hi fa?
Ha yini hi fa?
Xana swi ta chavelela ku tiva xiyimo xa xiviri lexi vafi va nga eka xona?
1-3. Hi swihi swivutiso leswi vanhu va swi vutisaka mayelana ni vafi naswona tikereke hi ku hambana ka tona ti swi hlamula hi ndlela yini?
LESWI i swivutiso swa nkoka leswi se ku hundzeke magidi ya malembe vanhu va ri karhi va tivutisa swona. Ku nga khathariseki leswaku hi vamani kumbe hi tshama kwihi, kambe tinhlamulo ta swona ta hi khumba.
2 Eka ndzima leyi hi humaka eka yona, hi hlamusele ndlela leyi ha yona xitlhavelo xa nkutsulo wa Yesu Kreste xi hi pfuleleke ndlela yo kuma vutomi lebyi nga heriki. Hi tlhele hi dyondza leswaku Bibele yi profete nkarhi lowu ha wona ‘rifu ri nga ta va ri nga ha ri kona.’ (Nhlavutelo 21:4) Kambe hi karhi ha fa. Solomoni Hosi yo tlhariha u te: “Lava hanyaka va swi tiva leswaku va ta fa.” (Eklesiasta 9:5) Hi ringeta ku hanya nkarhi wo leha hilaha hi nga kotaka hakona. Hambiswiritano, ha tivutisa leswaku ku ta endleka yini hi hina loko hi fa.
3 Loko hi feriwa hi loyi hi n’wi rhandzaka, ha rila. Hi nga vutisa hi ku: ‘Ku endleke yini ha vona? Xana va le ku xanisekeni? Xana va hi sirhelela? Xana hi nga va pfuna? Xana hi ta tlhela hi va vona?’ Tikereke hi ku hambana ka tona ti swi hlamula hi tindlela to hambana-hambana swivutiso leswi. Tin’wana ti dyondzisa leswaku loko u endla leswinene evuton’wini, u ta ya etilweni kambe loko u endla leswo biha, u ta ya eku hisiweni endhawini yo xanisa vanhu. Tin’wana ti dyondzisa leswaku loko vanhu va fa, va hundzela exivandleni xa mimoya va ya tshama ni vakokwa wa vona. Kasi tin’wana ti dyondzisa leswaku loko vanhu va fa, va ya exivandleni xin’wana laha va fikaka va avanyisiwa kutani va velekiwa se va ri eka xivumbeko xin’wana.
4. Hi wihi nchumu wun’we lowu tikereke to tala ti pfumelelanaka ha wona mayelana ni rifu?
4 Tikereke to tano hinkwato ti pfumela nchumu wun’we—leswaku ku ni nchumu lowu salaka wu hanya loko miri wu fa. Hi ku ya hi tikereke to tala ta nkarhi lowu hundzeke ni ta namuntlha, hi ya emahlweni hi hanya hilaha ku nga heriki hi ndlela yo karhi naswona hi kota ku vona, ku twa ni ku anakanya. Kambe, xana swi nga kotekisa ku yini sweswo? Phela, switwi swa hina ni mianakanyo ya hina swi fambisana ni ku tirha ka byongo bya hina. Loko munhu a fa, byongo byi tshika ku tirha. Mikhumbulo, mintlhaveko ni switwi swa hina a swi nge swi koti ku ya emahlweni swi tirha hi swoxe hi ndlela yo karhi leyi nga hlamuselekiki. Swa fa.
KAHLE-KAHLE KU ENDLEKA YINI LOKO MUNHU A FA?
5, 6. I yini leswi Bibele yi swi dyondzisaka hi xiyimo xa lava feke?
5 Leswi endlekaka loko munhu a fa a hi nchumu lowu Yehovha, Muvumbi wa byongo a nga tsandzekaka ku wu hlamusela. Muvumbi u swi tiva kahle leswi endlekaka naswona xiyimo xa vafi u xi hlamuserile eRitweni ra yena ku nga Bibele. Dyondzo ya yona leyi nga le rivaleni hi leyi: Loko munhu a fa, u tshika ku va kona. Rifu i rito-fularha ra vutomi. Vafi a va twi nchumu, a va voni nchumu naswona a va anakanyi nchumu. A ku na nchumu ni wun’we eka hina lowu salaka wu hanya loko miri wu file. A hi na moya-xiviri kumbe moya lowu nga fiki. *
6 Endzhaku ka loko Solomoni a swi xiyile leswaku lava hanyaka va swi tiva leswaku va ta fa, u tsale a ku: “Loko ku ri lava feke, a va tivi nchumu nikatsongo.” Hiloko a ya emahlweni a hlamusela ntiyiso wolowo wa xisekelo hi ku vula leswaku lava feke a va nge swi koti ku rhandza kumbe ku venga nileswaku “a ku na ntirho hambi ku ri kungu, vutivi kumbe vutlhari [esirheni].” (Eklesiasta 9:5, 6, 10) Hilaha ku fanaka, Pisalema 146:4 yi vula leswaku loko munhu a fa, “miehleketo yakwe ya lova.” Ha fa, kutani a hi nge swi koti ku ya emahlweni hi hanya loko miri wa hina wu file. Vutomi bya hina byi fana ni langavi ra khandlhela. Loko langavi rero ri timiwa a ri yi helo. Ro nyamalala.
LESWI YESU A SWI VULEKE HI LAVA FEKE
7. Yesu u yi hlamusele njhani ndlela leyi rifu ri nga xiswona?
7 Yesu Kreste u vulavule hi xiyimo xa lava feke. U vulavule ha xona hikwalaho ka Lazaro loyi a a n’wi toloverile swinene loyi se a a file. Yesu u byele vadyondzisiwa va yena a ku: “Lazaro nakulorhi u ye eku wiseni.” Vadyondzisiwa a va ehleketa leswaku Yesu u vula leswaku Lazaro u lo etlela kunene leswaku a ta hlakarhela eka vuvabyi lebyi n’wi khomeke. Kambe a swi nga ri tano. Yesu u hlamusele a ku: “Lazaro u file.” (Yohane 11:11-14) Xiya leswaku Yesu u fanise ku fa ni ku wisa swin’we ni ku etlela. Lazaro a a nga ri etilweni kumbe etiheleni leti pfurhaka. A a nga yanga ku ya hlangana ni tintsumi kumbe vakokwa wa yena. Lazaro a a nga yanga exivandleni xin’wana leswaku a ya velekiwa nakambe, leswaku a va eka xivumbeko xin’wana. A a ri eku wiseni esirheni onge hiloko a biwe hi vurhongo lebyikulu byo pfumala ni milorho. Matsalwa man’wana ma fanisa rifu ni ku etlela. Hi xikombiso, loko mudyondzisiwa Stefano a khandliwe hi maribye, Bibele yi vula leswaku u ‘etlele eku feni.’ (Mintirho 7:60) Hilaha ku fanaka, muapostola Pawulo u tsale leswaku hi nkarhi wa yena a ku ri ni lava va ‘etleleke eku feni.’—1 Vakorinto 15:6.
8. Hi swi tivisa ku yini leswaku a ku nga ri xona xikongomelo xa Xikwembu leswaku vanhu va fa?
8 Xana a ku ri xikongomelo xa Xikwembu xa le ku sunguleni leswaku vanhu va fa? Doo! Yehovha a a endle leswaku vanhu va hanya hilaha ku nga heriki emisaveni. Hilaha hi dyondzeke hakona eku sunguleni ka buku leyi, Xikwembu xi veke mpatswa wo sungula wa vanhu eparadeyisini yo xonga. Xi va nyike vutomi lebyi hetisekeke. Yehovha a a va navelela leswinene ntsena. Xana u kona mutswari la nga ni rirhandzu, la navelaka leswaku vana va yena va xanisiwa hi switlhavi leswi fambisanaka ni ku dyuhala ni rifu? A nga kona! Yehovha a a va rhandza vana va yena naswona a a lava leswaku va tiphina hi ntsako emisaveni hilaha ku nga heriki. Loko Bibele yi vulavula hi vanhu yi ri: ‘Yehovha u veke etimbilwini ta vona nkarhi lowu nga riki na makumu.’ (Eklesiasta 3:11) Xikwembu xi hi vumbe hi ri lava navelaka ku hanya hilaha ku nga heriki. Naswona xi pfule ndlela ya leswaku hi swi kota ku hanya hilaha ku nga heriki.
LEXI ENDLAKA LESWAKU VANHU VA FA
9. Hi xihi xipimelo lexi Yehovha a xi vekeleke Adamu, naswona ha yini nawu lowu a wu nga tiki lerova munhu a nga tsandzeka ku wu yingisa?
9 Kutani, ha yini vanhu va fa? Leswaku hi kuma nhlamulo, hi fanele hi kumisisa leswi endlekeke loko ka ha ri ni wanuna un’we ni wansati un’we emisaveni. Bibele yi ri: “Yehovha Xikwembu a endla leswaku emisaveni ku mila murhi wun’wana ni wun’wana lowu navelekaka ematihlweni ya munhu ni lowu fanelekaka ku dyiwa.” (Genesa 2:9) Hambiswiritano, ku ni nchumu wun’we lowu a n’wi aleleke eka wona. Yehovha u byele Adamu a ku: “U nga ha tidyela u eneriseka eka murhi wun’wana ni wun’wana wa ntanga. Kambe loko ku ri murhi wa ku tiva leswinene ni leswo biha u nga tshuki u wu dya hikuva siku u nga ta wu dya, u ta fa hakunene.” (Genesa 2:16, 17) Nawu lowu a wu nga tiki lerova munhu a nga tsandzeka ku wu yingisa. A ku ri ni mirhi yo tala leyi Adamu na Evha a va nga tidyela mihandzu ya yona. Kambe nawu lowu wu va pfulele ndlela yo hlawuleka yo kombisa leswaku va n’wi nkhensa Loyi a va nyikeke swilo hinkwaswo, ku katsa ni vutomi lebyi hetisekeke. Ku yingisa ka vona a ku ta kombisa nileswaku va byi xixima vulawuri bya Tata wa vona wa le tilweni nileswaku va wu lava nkongomiso wa yena wa rirhandzu.
10, 11. (a) Swi tise ku yini leswaku mpatswa wo sungula wa vanhu wu nga xi yingisi Xikwembu? (b) Ha yini ku nga yingisi ka Adamu na Evha ku ri nandzu lowukulu?
10 Khombo ra kona, mpatswa wo sungula wa vanhu wu hlawule ku tlula nawu wa Yehovha. Sathana u tirhise nyoka kutani a vutisa Evha a ku: “Xana hakunene i ntiyiso leswaku Xikwembu xi vule leswaku mi nga tshuki mi dya eka murhi wun’wana ni wun’wana wa ntanga?” Evha u hlamule a ku: “Mbhandzu wa mirhi ya ntanga hi nga dya. Kambe loko ku ri ku dya mbhandzu wa murhi lowu nga exikarhi ka ntanga, Xikwembu xi te, ‘mi nga tshuki mi dya eka wona, e-e, mi nga tshuki mi wu khumba leswaku mi nga fi.’”—Genesa 3:1-3.
11 Hiloko Sathana a ku: “Entiyisweni mi nga ka mi nga fi. . . . Xikwembu xi tiva leswaku siku mi nga ta dya eka wona, mahlo ya n’wina ma ta pfuleka kutani mi ta fana ni Xikwembu, mi ta tiva leswinene ni leswo biha.” (Genesa 3:4, 5) Sathana a a lava leswaku Evha a pfumela leswaku u ta vuyeriwa loko o dya mbhandzu lowu yirisiweke. Hi ku ya hi yena, Evha a a ta tihlawulela leswinene ni leswo biha; a a ta tiendlela ku rhandza ka yena. Sathana u tlhele a hehla Yehovha hileswaku leswi a nge swi ta va humelela loko va dya mbhandzu wolowo i mavunwa, a swi nge humeleli. Evha u ma khorwile mavunwa wolawo ya Sathana. Hiloko a teka mbhandzu a wu dya. Kutani a nyika ni nuna wa yena leswaku na yena a dya. Va dye va ri karhi va swi tiva leswaku a va fanelanga va dya. A va swi tiva kahle leswaku va endla leswi Xikwembu xi va byeleke leswaku va nga swi endli. Hi ku dya mbhandzu wolowo, a va wu honisa hi vomu nawu wo olova ni lowu twisisekaka. Va kombise leswaku va n’wi tekela ehansi Tata wa vona wa le tilweni ni vulawuri bya yena. Ku pfumala xichavo loku va ku kombiseke eka Muvumbi wa vona la nga ni rirhandzu a ku ri nandzu lowu nga rivaleriwiki!
12. I yini lexi nga hi pfunaka hi twisisa ndlela leyi Yehovha a titweke ha yona loko Adamu na Evha va hlawula ku endla leswi lwisanaka na yena?
12 Hi xikombiso: Xana a wu ta titwisa ku yini loko wo kurisa n’wana wa jaha kumbe wa nhwanyana ivi a hanya hi ndlela leyi kombisaka leswaku a nga ku xiximi nikatsongo kumbe a nga ku rhandzi? A swi ta ku twisa ku vava. Kutani anakanya ndlela leyi Yehovha a faneleke a titwe ha yona loko Adamu na Evha va hlawula ku endla leswi lwisanaka na yena.
13. Yehovha u te ku ta endleka yini hi Adamu loko a fa naswona sweswo swi vula yini?
13 A xi nga ri kona xivangelo xa leswaku Yehovha a tshika Adamu na Evha va ya emahlweni va hanya hilaha ku nga heriki. Va file hilaha a vuleke hakona leswaku va ta fa. Vutomi bya Adamu na Evha byi herile. A va hundzelanga exivandleni xa mimoya. Hi vula tano hikwalaho ka leswi Yehovha a swi byeleke Adamu endzhaku ka loko a tlule nawu wa yena. Xikwembu xi te: “U [ta] tlhelela emisaveni hikuva u humesiwe eka yona. Hikuva u ntshuri u ta tlhelela entshurini.” (Genesa 3:19) Xikwembu xi endle Adamu hi ntshuri wa misava. (Genesa 2:7) Loko Adamu a nga si endliwa, a a nga ri kona. Hikwalaho, loko Yehovha a vula leswaku Adamu u ta tlhelela entshurini, A a vula leswaku Adamu u ta tlhelela eka xiyimo lexi a a ri eka xona, xa ku nga vi kona. Adamu a a nga ta va na vutomi, a a ta fana ni ntshuri lowu a endliweke ha wona.
14. Ha yini hi fa?
14 Adamu na Evha a va ta va va ha hanya ninamuntlha, kambe va file hikuva va hlawule ku ka va nga xi yingisi Xikwembu kutani va dyoha. Lexi endlaka leswaku hi fa hi leswaku ku dyoha ka Adamu ni ku fa ka yena swi endle leswaku vana va yena hinkwavo va tswariwa va ri ni xidyoho ni rifu. (Varhoma 5:12) Hikwalaho, xidyoho xexo xi fana ni ku tluleriwa hi vuvabyi lebyi dlayaka, lebyi munhu a nga ta ka a nga swi koti ku byi balekela. Rifu leri vangiwaka hi xona i ndzhukano eka vanhu. Rifu i nala, a hi munghana. (1 Vakorinto 15:26) Hi ba mandla hi vuyelela hileswi Yehovha a endleke leswaku ku va ni nkutsulo lowu nga ta hi ponisa eka nala loyi la chavisaka!
KU TIVA XIYIMO XA XIVIRI HI LAVA FEKE SWA PFUNA
15. Ha yini swi chavelela ku tiva ntiyiso hi ta xiyimo xa vafi?
15 Swa chavelela ku tiva leswi Bibele yi swi dyondzisaka hi xiyimo xa vafi. Hilaha hi swi voneke hakona, lava feke a va twi ku vava naswona a va le nhlomulweni. A xi kona xivangelo xo va chava hikuva a va nge hi vavisi. A va lavi mpfuno wa hina kasi na hina a va nge hi pfuni hi nchumu. A hi nge swi koti ku vulavula na vona, na vona a va nge swi koti ku vulavula na hina. Varhangeri vo tala va vukhongeri va xisa vanhu va va byela leswaku va nga pfuna lava feke kutani vanhu lava pfumelaka mavunwa yo tano va nyika varhangeri lava mali. Kambe, ku tiva xiyimo xa xiviri hi lava feke swi ta hi pfuna leswaku hi nga kanganyisiwi hi lava dyondzisaka tidyondzo to tano ta mavunwa.
16. Tidyondzo leti dyondzisiwaka etikerekeni to tala ti huma kwihi naswona sweswo swi vonaka hi ndlela yihi?
16 Xana kereke ya wena ya pfumelelana ni leswi Bibele yi swi dyondzisaka hi ta lava feke? Tikereke to tala a ti pfumelelani na swona. Ha yini? Hikuva leswi ti swi dyondzisaka swi huma eka Sathana. U tirhisa vukhongeri bya mavunwa leswaku byi dyondzisa vanhu leswaku loko miri wa vona wu fa, va ta ya emahlweni va hanya exivandleni xa mimoya. Lebyi i vunwa lebyi Sathana a byi pfanganisaka ni mavunwa man’wana leswaku vanhu va fularhela Yehovha Xikwembu. Njhani?
17. Ha yini dyondzo ya ku xanisa vanhu hilaha ku nga heriki yi ri ndzhukano eka Yehovha?
17 Hilaha swi kombisiweke hakona eku sunguleni, tikereke tin’wana ti dyondzisa leswaku loko munhu a endla leswo biha, u ta ya exivandleni lexi a nga ta fika a xanisiwa endzilweni hilaha ku nga heriki. Dyondzo leyi yi rhukana Xikwembu. Yehovha i Xikwembu xa rirhandzu naswona a nge pfuki a xanise vanhu hi ndlela leyi. (1 Yohane 4:8) U nga n’wi teka njhani munhu la xanisaka n’wana wa yena la nga yingisiki hi ku khoma voko ra yena a ri hisa endzilweni? Xana a wu ta n’wi xixima munhu wo tano? Entiyisweni, xana u nga lava ni ku aka vuxaka na yena? Nikatsongo! U nga n’wi teka a ri munhu la nga ni nsele lowukulu. Phela hi swona leswi Sathana a lavaka leswaku hi swi pfumela mayelana na Yehovha, leswaku ku sukela khale ka khaleni, u le ku xaniseni ka vanhu hi ndzilo lowu nga timekiki!
18. Mhaka ya ku gandzela vafi yi sekeriwe eka dyondzo yihi ya vukhongeri leyi nga vunwa?
18 Sathana u tlhela a tirhisa tikereke tin’wana leswaku ti dyondzisa leswaku loko vanhu va file, va hundzuka mimoya leyi faneleke yi xiximiwa ni ku dzunisiwa hi lava hanyaka. Hi ku ya hi dyondzo leyi, mimoya ya vafi yi nga hundzuka vanghana lavakulu kumbe valala lavakulu. Vanhu vo tala va ma pfumela mavunwa lawa. Va chava vafi kutani va va xixima va tlhela va va gandzela. Bibele a yi pfumelelani nikatsongo ni dyondzo yoleyo, ku ri na sweswo yi dyondzisa leswaku lava feke va etlele nileswaku hi fanele hi gandzela Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso ntsena, ku nga Yehovha, Muvumbi ni Muwundli wa hina.—Nhlavutelo 4:11.
19. Ku tiva ntiyiso hi ta xiyimo xa vafi swi hi pfuna ku twisisa dyondzo yihi ya Bibele?
19 Ku tiva ntiyiso hi ta xiyimo xa vafi swi ku sirhelela leswaku u nga hambukisiwi hi mavunwa ya tikereke. Swi tlhela swi ku pfuna leswaku u twisisa tidyondzo tin’wana leti humaka eBibeleni. Hi xikombiso, loko se u swi vona leswaku vanhu a va hundzeli exivandleni xa mimoya loko va file, u kota ku xi twisisa kahle xitshembiso xa leswaku vanhu va ta hanya hilaha ku nga heriki emisaveni leyi nga paradeyisi.
20. Hi xihi xivutiso lexi nga ta tlhuvutsiwa eka ndzima leyi landzelaka?
20 Khale ka khaleni, Yobo wanuna la tshembekaka u tshame a tlakusa xivutiso lexi nge: “Xana loko munhu la tiyeke emirini a fa a nga tlhela a hanya?” (Yobo 14:14) Xana swi nga koteka leswaku vanhu lava nga riki na vutomi, lava etleleke emasirheni, va tlhela va hanya? Leswi Bibele yi swi dyondzisaka emhakeni leyi swa chavelela hakunene, hilaha ndzima leyi landzelaka yi nga ta hlamusela hakona.
^ ndzim. 5 Leswaku u kuma nhlamuselo ya rito leri nge “moya-xiviri” ni leri nge “moya,” hi kombela u vona Xiengetelo eka matluka 208-11.


text:
Tshinela Eka Xikwembu
Xana U Kona Eka “Buku Ya Xitsundzuxo” Ya Xikwembu?
XANA Yehovha wa ma xiya matshalatshala lawa vagandzeri vakwe va ma endlaka leswaku va n’wi tsakisa? Ina, wa ma xiya! Kambe a nga languti ntsena swiendlo swa vona swa ku n’wi tsakisa ni marito ya vona yo n’wi dzunisa. U xiya ni loko va anakanyisisa hi ndlela leyi va n’wi tlangelaka ha yona. Nakambe, Yehovha a nge pfuki a rivale vanhu vakwe ni swiendlo swa vona. Xana hi nga tiyiseka njhani hi mhaka leyi? Nhlamulo yi kumeka eka marito lama tsariweke hi muprofeta Malakiya.—Hlaya Malakiya 3:16.
Hi lembe-xidzana ra vuntlhanu B.C.E., loko Malakiya a profeta, xiyimo xa mahanyelo ni xa vukhongeri eIsrayele a xi chavisa. Vaprista a va honisa mintirho ya vona naswona vanhu va sungule mikhuva leyi nga xi tsakisiki Xikwembu yo tanihi vungoma, vuoswi ni vukanganyisi. (Malakiya 2:8; 3:5) Hambiswiritano, loko vukanganyisi byi ri hi ndlela yoleyo, a ku ri ni ntlawa wa Vaisrayele lowu tshameke wu tshembekile. Xana a wu endla yini?
Malakiya u ri: “Lava va chavaka Yehovha va vulavurisanile.” Ku chava Xikwembu i mfanelo leyinene. Laha Malakiya u hlamusela Vaisrayele lava a va xi xixima swinene Xikwembu va tlhela va tikarhatela ku tshama va ri karhi va xi tsakisa. Xiya leswaku vanhu lava, lava chavaka Xikwembu “va vulavurisanile.” Swi vonaka onge va hlanganile leswaku va vulavula hi Yehovha ni ku khutazana leswaku va nga heli matimba kumbe ku wongiwa hi vubihi lebyi a byi ri kona.
Vaisrayele lava tshembekaka va kombise xichavo eka Yehovha hi ndlela yin’wana ya nkoka: A va “[anakanya] hi vito ra yena.” Vuhundzuluxeri byin’wana byi vula leswaku a va “xixima vito ra Yena.” Vanhu volavo lava chavaka Xikwembu va kombise Yehovha xichavo ni hi swilo leswi a va swi anakanya. Etimbilwini ta vona, a va anakanyisisa hi Yehovha ni vito rakwe lerikulu. Xana Yehovha a a swi vona leswi va swi endlaka?
Malakiya u ri: “Yehovha a hambeta a rhiya ndleve, a yingisa.” Entiyisweni, Yehovha u va yingise a ri etilweni leswaku a twa marito hinkwawo lawa vagandzeri vakwe a va burisana ha wona. U tlhele a swi tekela enhlokweni swilo hinkwaswo leswi a va anakanyisisa ha swona. (Pisalema 94:11) Kambe u endle swin’wana swo tlula ku va a ma tekela enhlokweni marito lamanene ni leswi va swi anakanyaka.
Malakiya u ri: “Buku ya xitsundzuxo yi sungula ku tsariwa emahlweni ka yena.” Buku yoleyo i rhekhodo ya vanhu hinkwavo lava tirheleke Yehovha hi ku tshembeka. Xiya leswaku yi vitaniwa “buku ya xitsundzuxo.” * Leswi swi hi komba leswaku Yehovha a nge pfuki a rivale vagandzeri vakwe lava tshembekaka ni hinkwaswo leswi va swi endlaka leswaku va n’wi dzunisa—hi swiendlo leswinene, marito ni leswi va swi anakanyaka. Kambe Xikwembu xi ni xivangelo xo va tsundzuka. Lava mavito ya vona ya tsariweke ebukwini ya xona ya xitsundzuxo xi va tshembisa vutomi lebyi nga heriki. *—Pisalema 37:29.
Mawaku ndlela leyi swi chavelelaka ha yona ku tiva leswaku Yehovha u swi teka swi ri swa nkoka hinkwaswo leswi hi swi endlaka leswaku hi n’wi gandzela hi ndlela leyi amukelekaka! Marito lama nga eka Malakiya 3:16 ma fanele ma hi endla leswaku hi anakanyisisa swinene hi vuxaka bya hina na Yehovha. Swi ta va swinene ku tivutisa hi ku, ‘Xana vito ra mina ri kona eka “buku ya xitsundzuxo” ya Xikwembu?’ Ri ta va kona loko hi tikarhatela ku endla swilo, ku vulavula ni ku anakanya hi tindlela leti Yehovha a nga ta lava ku ti tsundzuka.
TINDZIMANA TA BIBELE LETI U NGA TI HLAYAKA HI DECEMBER:
^ ndzim. 8 Rito ra Xiheveru leri vulaka “xitsundzuxo” a ri vuli ntsena ku tsundzuka nchumu wo karhi. Ri nga ha tlhela ri vula ku endla swo karhi hi xilo lexi tsundzukiwaka.
^ ndzim. 8 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke malunghana ni xitshembiso xa Xikwembu xa vutomi lebyi nga heriki, vona ndzima 3 ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.


text:
Nkuhlu
Nkuhlu, (Trichilia dregeana, Hi kuya hi xi Griki) i nsinya lowu kumekaka e dzongeni ra Afrika, e vupela-dyambu bya Afrika, na le Madagascar. Nsinya lowu wu tirhisiwa ngopfu ku endla mafurha. Nsinya lowu wu rhandziwa ngopfu hi vanhu lava a va ake e tinzhawini ta le kusuhi ni mati.[1]
Mbhanzu wa nkuhlu wuvuriwa Huhlu naswona wuna rikampfi ra muvala warihlaza-rozwihala naswona rabhava rithlela ripfelela mafurha. Mbhazu lowu vupfeke wuna bululu ramuvala wobhasa lerirhendeleke rikampfi, naswona rinadzika ngopfu. Bululu leri ri funengetiwe hi xikhumba xa muvala wamulamula. Mbhanzu lowu wutshoveriwa hitinhweti ta Hukuri na N'wendzamhala.[2]
Matimu la ma yelanaka
Eka buku yayena Henri Junoid uhlamale leswilandzelaka hintshovelo watihuhlu eMozambhiki:
-
- Vinyi vatiko vakhaya tihuhlu exikarhi ka Hukuri na N'wendzamhala naswona vatata milomo yavona kukondza swihlaya swavona swindlandlamuka. Marhi ya olovusa bululu ra tihuhlu naswona risungula ku nyunguluka no nandzika hiswintsanana kufikela laha rihelaka ivi kusala rikampfi. Swatala kukuma kusukela eka swihlangi kuyafika eka vadyuhari, vakukumuke swihlaya hitihuhlu naswona minkolo yavona yirikarhi yipyompya bululu ratihuhlu lerinandzikaka swonghasi kufikela loko kusala rikampfi ntsena. Makampfi ma hlengeletiwa hivukheta naswona matirhiseriwa ku endla mafurha, kumbe maxaviseriwa valungu lava navona vahundziselaka eMarseilles laha kuendliwaka mafurha ya michini[2]
Matirhisele ya nkuhlu
Mulumulo wa nkuhlu
Matirhisele ya nsinya lowu hi Xilungu
Minkombo
- ↑ Elsa Pooley (1993) The complete field guide to trees of Natal, Zululand & Transkei, Durban: Natal Flora Publications Trust. ISBN 0-620-17697-0.
- ↑ 2.0 2.1 Henri-Alexandre Junod, The life of a South African tribe - Vol 2, - Page 19


text:
XIDYONDZO 11
Minawu Ye Xikwembu Yi Nga Hi Pfuna Njhani?
1. Njhani hi lava ku rhangeliwa?
Muvumbi wa hina u tlharihile ku hindza hina. Enge ni bava va nge ne lirhandzo, wa hi khatalela. U lava eku hi hanya ka hi cuvukela ka yena. (Yeremiya 10:23) Enge hi leswi n’wana mutsongwani a lavako ku rhangeliwa hi vatswali, na hina hikwerhu hi lava ku dyondzisiwa hi Xikwembu. (Esaya 48:17, 18) Bibele yine minawu leyi yi hi rhangelako leyi i nyiko yi sukako ke Xikwembu.—Hlaya 2 Timotiya 3:16.
Minawu ya Yehovha yi hi dyondzisa ndlela ya kahle ye ku hanya sweswi. Yi komba eku hi nga kuma njhani mikateko yi nga heliko lihanyweni. Enge hi leswi Xikwembu xi nga hi vumba, swi kahle eku hi pfumela ku rhangeliwa hi xona.—Hlaya Pisalema 19:7, 11; Nhlavutelo 4:11.
2. Riti le Xikwembu li hi rhangela njhani?
Minawu ye Bibele hi yona tiyiso ya hombe ke vanhu. Kambe minawu, ya hi byela ku hi swi hi swo ku yendla ne swi nga hi ko swo ku yendla. (Deteronoma 22:8) Hi fanele ku hleketa eku hi twisisa tiyiso yi ta hi pfuna ku hlawula ke xin’wani xi yimo. (Swivuriso 2:10-12) Hi xikombiso, Bibele yi dyondzisa eku lihanyo i nyiko yi humako ke Xikwembu. Tiyiso leyi ya kota ku hi rhangela tirhweni, kaya kumbe lendzweni. Ya yendla eku hi tlhariha hi nga veki lihanyo la hina ke khombo.—Hlaya Mintirho 17:28.
3. Hi yihi minawu mimbirhi ye koka?
Yesu u vulavule minawu mimbirhi ye koka. Wo sungula wa humesa li valeni xikongomelo xe lihanyo—eku u tiva Xikwembu ne ku xi rhandza, nakambe ku xikhongela hi ku tshembeka. Nawu wo sungula hi fanele ku hleketa hi swa wona hi nga so yendla swi hlawulo hikwaswo lihanyweni. (Swivuriso 3:6) Lava va yengisako nawu lowu va tava vanghana ve Xikwembu, va kuma mutsako we tiyiso ne lihanyo li nga heliko.—Hlaya Matewu 22:36-38.
Nawu wa vumbirhi wa kota ku hi rhangela eku hi tshama ne van’wani hi ku rhula. (1 Vakorinto 13:4-7) Ku tirhisa nawu wa vumbirhi lowu u hlanganisela ku tekelela Xikwembu ke makhomelo xi yendlako van’wani.—Hlaya Matewu 7:12; 22:39, 40.
4. Minawu ye Xikwembu yi hi pfuna njhani?
Minawu ye Bibele yi dyondzisa mindyangu leswi yi fanelako ku yendla eku yi khomanisiwa ke lirhandzo. (Vakolosa 3:12-14) Riti le Xikwembu la gonga ndyangu ne ku dyondzisa in’wani tiyiso eku va nga tekana va ala va hi nyama yin’we.—Hlaya Genesa 2:24.
Hi ku landzelela minawu ye Bibele, ha kota ku sivelela swilo swa hina ne lihanyo la hina. Hi xikombiso, lava va tirheliwako va rhandza vatirhi va hanyako hi munawu ye Bibele ye ku tshembeka nakambe va tirhako hi tamo. (Swivuriso 10:4, 26; Vaheveru 13:18) Riti le Xikwembu nakambe la hi dyondzisa eku hi xurhiseka hi swilo swi nga fanela ne ku vekela Xikwembu ku sunguleni ku hindza swin’wani swilo.—Hlaya Matewu 6:24, 25, 33; 1 Timotiya 6:8-10.
Ku tirhisa minawu ye Xikwembu ka hi sivelela lihanyo la hina. (Swivuriso 14:30; 22:24, 25) Enge ku hlayisa nawu we Xikwembu eku hi nga popiwi ka hi sivelela ke swivavo ne khombo. (Swivuriso 23:20) Yehovha wa pfumela eku hinwa kambe swi nga ne pimo. (Pisalema 104:15; 1 Vakorinto 6:10) Minawu ye Xikwembu ya hi pfuna eku hi hlayisa mahanyele a hina ne tindlondo ta hina. (Pisalema 119:97-100) Vakreste ve tiyiso va hlonipha minawu ye Xikwembu. Kambe a va hloniphi minawu ya leyo ku pfuna vona tsena, va yendlela ku hlonipha Yehovha.—Hlaya Matewu 5:14-16.
DHYONDA SVOTALA
HEHLENI KA HINA
Kombhela Kudhyonda Bibele
Kombhela kudhyonda Bibele mahala kendawo nekarhi svinghaku chhuchhekela.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yohane 5:1-47
5 Endzhaku ka swilo leswi a ku ri ni nkhuvo+ wa Vayuda, kutani Yesu a tlhandlukela eYerusalema.2 EYerusalema enyangweni+ ya tinyimpfu ku ni xidziva lexi vuriwaka Betesda hi Xiheveru, lexi nga ni makupakupa ya ntlhanu.3 Eka wona a ku etlele vunyingi bya vavabyi, lava feke mahlo, lava khutaka ni lava va khwanyaneke swirho.4 ——5 Kambe a ku ri ni munhu un’wana loyi a a ri ni malembe ya 38 a ri karhi a vabya.6 Loko a vona wanuna loyi a etlele ehansi, naswona a lemuka leswaku u ni nkarhi+ wo leha a vabya, Yesu a ku eka yena: “Xana wa swi lava ku va ni rihanyo+ lerinene?”7 Munhu la vabyaka a n’wi hlamula a ku: “Nkulukumba, a ndzi na yena munhu wo ndzi nghenisa exidziveni loko mati ma pfindlusiwa; kambe loko ndzi ta, un’wana wa ndzi rhangela a ngirimela.”8 Yesu a ku eka yena: “Pfuka, u teka rihlaka ra wena u famba.”+9 Kavaloko munhu yoloye hi ku hatlisa a va ni rihanyo lerinene, a teka rihlaka rakwe a sungula ku famba.Esikwini rero a ku ri savata.+10 Hikokwalaho Vayuda va byela munhu la hanyisiweke va ku: “I Savata, a swi pfumeleriwi+ leswaku u rhwala rihlaka.”11 Kambe a va hlamula a ku: “Loyi a ndzi endleke ndzi va ni rihanyo lerinene u ndzi byele a ku, ‘Teka rihlaka ra wena u famba.’”12 Va n’wi vutisa va ku: “I mani munhu loyi a nga ku byela a ku, ‘Ri teke u famba’?”13 Kambe munhu loyi a horisiweke a a nga swi tivi leswaku i mani, hikuva Yesu a a hambukele etlhelweni, hikuva a ku ri ni ntshungu endhawini yoleyo.14 Endzhaku ka swilo leswi Yesu a n’wi kuma etempeleni, a ku eka yena: “Waswivo, u kume rihanyo lerinene. U nga ha tlheli u dyoha, leswaku u nga humeleriwi hi swo biha ngopfu.”15 Munhu loyi a famba ivi a byela Vayuda leswaku i Yesu loyi a n’wi endleke a va ni rihanyo lerinene.16 Hiloko Vayuda va xanisa+ Yesu, hikuva a a endla swilo leswi hi Savata.17 Kambe a va hlamula a ku: “Tata wa mina u ya emahlweni a tirha+ ku fikela sweswi, na mina ndzi ya emahlweni ndzi tirha.”18 Kunene, hikwalaho ka sweswo Vayuda va ya va hiseka ngopfu, va lava ku n’wi dlaya,+ hikuva a a nga tluli Savata ntsena kambe a a tlhela a vula leswaku Xikwembu i Tata+ wakwe, a tiringanisa+ ni Xikwembu.19 Hikokwalaho, Yesu a ya emahlweni a va hlamula a ku: “Ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, N’wana a nge endli xilo ni xin’we hi ku tisungulela, kambe u endla ntsena lexi a vonaka Tatana a xi endla.+ Hikuva swilo hinkwaswo leswi Yena a swi endlaka, N’wana na yena wa swi endla swilo sweswo hi mukhuva lowu fanaka.20 Hikuva Tatana u ni xinakulobye eka N’wana+ naswona u n’wi komba swilo hinkwaswo leswi a swi endlaka, naswona u ta n’wi komba mintirho leyikulu ku tlula leyi, leswaku mi hlamala.+21 Hikuva tanihi leswi Tatana a pfuxaka vafi, a va hanyisa,+ kutani na yena N’wana u hanyisa lava a rhandzaka ku va hanyisa.+22 Hikuva Tatana a nga avanyisi munhu ni un’we, kambe ku avanyisa hinkwako u ku tamerise N’wana,+23 leswaku hinkwavo va xixima N’wana+ hilaha va xiximaka Tatana hakona. Loyi a nga n’wi xiximiki N’wana a nga n’wi xiximi Tatana loyi a n’wi rhumeke.+24 Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Loyi a twaka rito ra mina kutani a kholwa loyi a ndzi rhumeke, u ni vutomi lebyi nga heriki,+ naswona a nga avanyisiwi kambe u hundze eku feni a ya evuton’wini.+25 “Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Nkarhi wa ta, naswona hi wona sweswi, lowu vafi+ va nga ta twa rito+ ra N’wana wa Xikwembu kutani lava yingiseke va ta hanya.+26 Hikuva leswi Tatana a nga ni vutomi,+ u nyike ni N’wana leswaku a va ni vutomi.+27 Naswona u n’wi nyike matimba ya ku avanyisa,+ hikuva i N’wana wa munhu.+28 Mi nga hlamaleni ha swona, hikuva nkarhi wa ta lowu hinkwavo lava nga eka masirha-bako+ ya xitsundzuxo va nga ta twa rito ra yena29 kutani va huma, lava endleke swilo leswinene va pfukela evuton’wini,+ lava a va hanya hi swilo swo biha va pfukela eku avanyisiweni.+30 A ndzi nge endli xilo ni xin’we hi ku tisungulela; ndzi avanyisa hilaha ndzi twaka hakona; naswona ku avanyisa loku ndzi ku endlaka ku lulamile,+ hikuva a ndzi lavi ku rhandza ka mina, kambe ndzi lava ku rhandza+ ka loyi a nga ndzi rhuma.31 “Loko ku ri mina ntsena la nyikelaka vumbhoni+ mayelana na mina, vumbhoni bya mina a hi bya ntiyiso.+32 U kona un’wana loyi a nyikelaka vumbhoni mayelana na mina, naswona ndza swi tiva leswaku vumbhoni lebyi a byi nyikelaka+ mayelana na mina i bya ntiyiso.33 Mi rhume vanhu eka Yohane, naswona u nyikele vumbhoni ehenhla ka ntiyiso.+34 Hambiswiritano, a ndzi byi amukeli vumbhoni lebyi humaka evanhwini, kambe ndzi vula swilo leswi leswaku mi ta ponisiwa.+35 Munhu yoloye a a ri rivoni leri pfurhaka ri tlhela ri voninga, naswona hi nkarhi wo koma a mi swi rhandza ku tsaka swinene eku vonakaleni+ ka yena.36 Kambe mina ndzi ni vumbhoni byo tlula bya Yohane, hikuva yona mintirho leyi Tatana a ndzi aveleke ku yi endla, mintirho leyi ndzi yi endlaka,+ yi nyikela vumbhoni bya mina leswaku Tatana u ndzi rhumile.37 Nakambe, Tatana loyi a ndzi rhumeke u nyikele vumbhoni mayelana na mina.+ A mi si tshama mi twa rito rakwe hambi ku ri ku vona xivumbeko+ xakwe;38 naswona rito rakwe a ri tshamanga eka n’wina, hikuva yena loyi a n’wi rhumeke a mi n’wi kholwi.39 “Mi kambisisa Matsalwa,+ hikuva mi ehleketa leswaku hikwalaho ka wona mi ta va ni vutomi lebyi nga heriki; kasi hi wona lama nyikelaka vumbhoni mayelana na mina.+40 Kambe a mi swi lavi ku ta eka mina leswaku mi kuma vutomi.+41 A ndzi swi amukeli ku vangamisiwa hi vanhu,+42 kambe ndzi swi tiva kahle leswaku rirhandzu ra Xikwembu a ri kona eka n’wina.+43 Ndzi te hi vito ra Tatana,+ kambe a mi ndzi amukeli; loko a ku lo fika munhu un’wana hi vito ra yena n’wini, a mi ta n’wi amukela.44 Xana mi nga khorwisa ku yini, loko mi amukela ku vangama+ loku humaka eka van’wana naswona mi nga ku lavi ku vangama loku humaka eka Xikwembu+ lexi nga xin’we?45 Mi nga ehleketi leswaku ndzi ta mi hehla eka Tatana; u kona loyi a mi hehlaka, ku nga Muxe,+ loyi mi vekeke ntshembo wa n’wina eka yena.46 Entiyisweni, loko Muxe mi n’wi khorwile, na mina a mi ta ndzi kholwa, hikuva yena u tsale ha mina.+47 Kambe loko mi nga ma kholwi matsalwa ya yena,+ xana mi ta ma kholwa njhani marito ya mina?”


text:
XIGONZO 10
Xini a wukhozeli ga ngango?
Kusukela kale, Jehova i lava lezaku a ngango wunwe ni wunwani wu mbheta xikhati na wu hi zinwe kasi ku tiyisa a wumoya gabye ni ku tiyisana kota ngango. (Deuteronome 6:6, 7) Hi xalexo xi mahako lezaku a Timboni ta Jehova ti ti vekela xikhati viki ni viki kasi ku a ngango wu khozela zinwe—hi ku bhulisana hi zilo za moya hi kuya hi zilaveko zabye na va hi kuruleni. Hambu loku u kari u hanya wece, u nga tirisa khwatsi a xikhati lexo na Nungungulu hi ku ti gonzela a Biblia hi ku lanzela a longoloko wa kuhlawula ka wena.
Xikhati xa ku tshinela ka Jehova. “Tshinelani ka Nungungulu, na yena i ta tshinela ka nwina.” (Jakobe 4:8) Hi mu tiva khwatsi Jehova a xikhati lexi hi gonzako a matshamela yo hambanahambana ya wumunhu gakwe ni mitiro yakwe hi ku tirisa maphajina ya Mhaka yakwe yi tsalilweko. A ndlela yo olova ya ku sangula a wukhozeli ga nwina ga ngango ku mbheta xikhati xo kari na mu gonza zinwe a Biblia hi gezu go tlakuka, kuzilava na mu lanzela a longoloko wa viki wa Mutlhangano wa ntiro ni mahanyela. Ku nga ha avelwa xipanze xa kugonza loko ka xiro xinwe ni xinwani xa ngango, mu guma mu bhulisana hi lezi mu zi gonzileko Mitsalweni.
Xikhati xa ku a ziro za ngango zi tshinelelana. A vanuna ni vasati, zinwe ni vapswali ni vana, va tiyisa a kubohana kabye a xikhati va gonzako a Biblia kota ngango. Xi fanele kuva xikhati xo tsakisa ni xo rula, lexi a xiro xinwe ni xinwani xa ngango xi xi rinzelako hi mahlo yo pswhuka. Na va khegela ka titanga ta vana vabye, a vapswali va zi kota ku hlawula timhaka ti vunako, kuzilava na va tirisa tinzima ta A Murinzeli ni ta Khindlimuka! Mu nga ha wulawula hi xikarato lexi a vana va nwina va kumeneko naxo xikoleni ni ndlela ya ku yimisana naxo. Zi ngo yini loku mo wona longoloko wo kari wa JW Broadcasting (tv.jw.org) mu gumesa mu bhula hi lezi mu zi wonileko? Mu nga ha ti buza ku vuxeta tisimu leti ti to tiriswa mitlhanganweni mu tlhela mu tshama zinwe mu miyeta nyakhwari anzhako ka wukhozeli ga ngango.
A xikhati lexi xo hlawuleka mu xi mbhetako viki ni viki na mu khozela zinwe Jehova xi ta vuna vontlhe laha ngangweni a kuva va zi tsakela ku gonza a Mhaka ya Nungungulu, niku yena i ta yi katekisa nguvu a mizamo ya nwina. — Tisimu 1:1-3.
Hikuyini hi ti vekelako xikhati xa ku maha wukhozeli ga ngango?
Xana a vapswali va nga maha yini kasi ku a xikhati lexi xiva xo tsakisa ka vontlhe laha ngangweni?


text:
Axiya
Axiya, i tiko-nkulu leri kulukumba emisaveni naswona leri ngana vanhu votala kutlula matiko-nkulu hinkwawo ya misava. Tiko-nkulu leri ri kumeka e n'walungu na dzonga ramisava. Axiya yi hlanganisa 44,579,000 wati skwe-khilomitara hi ku anama, naswona ri ringana ntsengo wa 30% ya misava hiku angarha. Ritiveka tani hi kaya ra vanhu vanhluvuko wo sungula wa misava naswona ritshamela kuva nanhlayo wa vanhu lavo tala himpfuka ka ku sungula ka nkarhi[1] rithlela riva xihlovo xa minhluvuko ya vanhu.
Hiku angarhela, Axiya yi rhendzeriwe evuxeni hi lwandle ra Phasifiki, edzongeni hi lwandle ra Indiya, na le n'walungu hi lwandle ra Arkthiki. Ndzelakano wale vupela dyambu na Yuropa iwa matimu na ndzhavuko ntsena hikuva akuna lexi hambanisaka matikonkulu lawa hixiviri. Ndzelakano lowu amukeriwaka hivanhu votala wa matiko-nkulu lawa hilowu hoxaka Axiya evuxeni bya ndlela ya mati yale Suez, nambu wa Urali, tintshava ta Urali, na le dzongeni bya tintshava ta Khawukhasa na lwandle ra Khaspiani na lwandle ra ntima.[2]
Chayina na Indiya amaphikizana ekuveni matiko lama ngana ikhonomi leyi kulu emisaveni exikarhi ka malembe ya 1 kuya eka 1800 CE. Chayina akuri tiko leringana matimba ya ikhonomi nkarhi wo leha naswona yi kokele votala ku ya evuxeni,[3][4][5][6] ku yakuma vufuwi na kuhumelela ka ndzhavuko wa khale ka Indiya ,[7] naswona byi kokela mabindzu ya Yuropa, kuvalanga ndzhawu na vukolonyi. Kutsunmburiwa ka Amerikha hi Kholumbasi ari karhi a lava Indiya, swi hlamusela ndlela leyi Vayuropa ava navela vufuwi bya le Axiya hayona. Gondzo ra Voya bya Silk, rive ndlela leyi tirhisiweke hi ta mabindzu kusuka e Yuropa kuya e Axiya, kasi ntila wa mati wa Malaka wuve ntila wa tamabindzu hi ku tirhisa lwandle. Axiya yi kombile kukula eka ta ikhonomi, naswona ku andza ka vanhu varona hi lembe xidzana ra vu 20, swi pfunile tamabindzu ya tiko-nkulu leri, hambi leswi ntsengo wa vaaka tiko va rona wusunguleke ku hunguteka.[8] Axiya yive nstindza wa vukhongeri byo tala bya misava ku hlanganisa na Vukreste, Vusurumani, Vuyuda, Vuhindu, Vubhudha, Vukhonfusiyani, Vutawo, Vujayini, Vusikhi, Vuzorowastrani, na byin'wana vukhongeri.
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ "The World at Six Billion". UN Population Division. Archived from the original on March 5, 2016., Table 2
- ↑ National Geographic Atlas of the World (7th ed.). Washington, DC: National Geographic. 1999. ISBN 978-0-7922-7528-2. "Europe" (pp. 68–9); "Asia" (pp. 90–1): "A commonly accepted division between Asia and Europe is formed by the Ural Mountains, Ural River, Caspian Sea, Caucasus Mountains, and the Black Sea with its outlets, the Bosporus and Dardanelles."
- ↑ "Professor M.D. Nalapat. Ensuring China's "Peaceful Rise". Accessed January 22, 2016.". Archived from the original on 10 January 2010.
- ↑ "Dahlman, Carl J; Aubert, Jean-Eric. China and the Knowledge Economy: Seizing the 21st Century. WBI Development Studies. World Bank Publications. Accessed January 22, 2016.".
- ↑ "The Real Great Leap Forward. The Economist. Sept 30, 2004". The Economist.
- ↑ "Chris Patten. Financial Times. Comment & Analysis: Why Europe is getting China so wrong. Accessed January 22, 2016.".
- ↑ http://www.indianscience.org/essays/22-%20E--Gems%20&%20Minerals%20F.pdf
- ↑ "Like herrings in a barrel". The Economist (The Economist online, The Economist Group) (Millennium issue: Population). 23 December 1999..


text:
NGUDO 8
Yosia O Vha E Na Khonani Dzavhuḓi
Naa ni humbula uri zwi a konḓa u ita zwivhuya?— Vhathu vhanzhi vha humbula u nga zwi a konḓa. Bivhili i amba uri zwo vha zwi songo leluwa kha muṱhannga ane a pfi Yosia u ita zwo lugaho. Fhedzi o vha e na khonani dzavhuḓi dze dza mu thusa. Kha ri gude zwo engedzeaho nga ha Yosia na khonani dzawe.
Khotsi a Yosia ho vha hu Amoni, khosi ya Yuda. Amoni o vha e muthu muvhi nahone a tshi rabela zwifanyiso. Musi khotsi a Yosia vha tshi fa, Yosia o mbo ḓi vha khosi ya Yuda. Fhedzi o vha e na miṅwaha ya malo! Naa ni humbula uri o vha e muthu muvhi u fana na khotsi awe?— Hai, o vha e si muvhi!
Na musi a tshee muṱuku-ṱuku, Yosia o vha a tshi ṱoḓa u takadza Yehova. Ngauralo a khetha khonani kha vhathu vhane vha funa Yehova. Nahone vho thusa Yosia uri a ite zwo lugaho. Dziṅwe khonani dza Yosia ho vha hu vho nnyi?
Muṅwe wa dzikhonani dza Yosia o vha e Tsefanya. Tsefanya o vha e muporofita ane a kaidza vhathu vha Yuda uri arali vha sa litsha u rabela zwifanyiso ho vha hu tshi ḓo itea zwithu zwi si zwavhuḓi khavho. Yosia o thetshelesa Tsefanya nahone a rabela Yehova, hu si zwifanyiso.
Iṅwe ya khonani dza Yosia ho vha hu Yeremia. O vha a tshi ṱoḓa u lingana nga miṅwaha na Yosia, nahone vho aluwa vha tshi dzula tsini na tsini. Vho vha vhe na vhukonani havhuḓi, ndi ngazwo musi Yosia a tshi fa, Yeremia o ṅwala luimbo nga ha nḓila ye a ṱuvha ngayo Yosia. Yeremia na Yosia vho thusana kha u ita zwivhuya na u thetshelesa Yehova.
Yosia na Yeremia vho thusana u ita zwo lugaho
Ni nga guda mini kha tsumbo ya Yosia?— Musi Yosia a tshee muṱuku, o vha a tshi ṱoḓa u ita zwo lugaho. O vha a tshi zwi ḓivha uri u fanela u vha na khonani dzine dza funa Yehova. Itani uri ni khethe khonani dzine dza funa Yehova nahone dzine dza ni thusa u ita zwo lugaho!
VHALANI BIVHILINI YAṊU
2 Koronika 33:21-25; 34:1, 2; 35:25


text:
Bivhili kha Inthanethe | ṰHALUTSHEDZELO YA SHANGO ḼISWA YA MAṄWALO A TSHIKRISTE A LUGERIKA
Naa ni nga takalela u vhala iyi thero kha %%?
Mateo 15:1-39
15 Vhafarisei na vhamaṅwalo vha ḓa ha Yesu vha tshi bva Yerusalema vha amba nae vha ri:2 “Ndi ngani vhafunziwa vhau vha sa tevheli sialala ḽa vhomakhulukuku? Sa tsumbo, a vha ṱambi zwanḓa zwavho musi vha tshi ṱoḓa u ḽa.”3 A vha fhindula a ri: “Ndi ngani na inwi ni tshi pfuka ndaela ya Mudzimu na tevhela masialala aṋu?4 Sa tsumbo, Mudzimu o ri, ‘Hulisa khotsi au na mme au,’ nahone ‘A semaho khotsi awe kana mme awe nga a vhulahwe.’5 Fhedzi inwi ni ri, ‘Naho e nnyi ane a amba na khotsi awe kana mme awe a ri: “Tshithu tshiṅwe na tshiṅwe tshine nda vha natsho tshine nda nga ni ṋea ndi tshifhiwa tsho ṋekedzwaho Mudzimu,”6 ho ngo fanela u hulisa khotsi awe na mme awe na luthihi.’ Nga zwenezwo, no ita uri ipfi ḽa Mudzimu ḽi si vhe ḽa ndeme nga nṱhani ha masialala aṋu.7 Vhadzia-muhoyo ndi inwi, Yesaya o porofita nga ho teaho nga ha inwi musi a tshi ri:8 ‘Vhathu avha vha nkhulisa nga milomo, fhedzi mbilu dzavho dzi kule na nṋe.9 U ngwadamela havho ndi ha mahandana, ngauri vha funza masialala a vhathu.’”10 A vhidzela gogo tsini a amba naḽo a ri: “Thetshelesani uri ni pfesese:11 Muthu ha shatiwi tshika nga zwithu zwine zwa dzhena mulomoni wawe, fhedzi ndi zwine zwa bva mulomoni zwine zwa shata muthu tshika.”12 Vhafunziwa vhawe vha ḓa vha amba nae vha ri: “Naa u a zwi ḓivha uri zwe wa zwi amba zwo khukhulisa Vhafarisei?”13 A vha fhindula a ri: “Zwimela zwoṱhe zwi songo ṱavhiwaho nga Khotsi anga wa ṱaḓulu zwi ḓo tupulwa.14 Vha litsheni. Ndi vho pofulaho vha tshi tshimbidza vho pofulaho. Arali o pofulaho a tshi tshimbidza o pofulaho, vhuvhili havho vha ḓo wela mulindini.”15 Petro a mu fhindula a ri: “Ri ṱalutshedze zwine itsho tshifanyiso tsha amba zwone.”16 A tshi pfa zwenezwo a ri: “Naa na inwi a ni pfesesi?17 Naa a ni zwi ḓivhi uri tshiṅwe na tshiṅwe tshi dzhenaho mulomoni tshi fhira nga malani nahone tsha bva nga nḓila yatsho?18 Naho zwo ralo, zwi bvaho mulomoni zwi bva mbiluni, nahone zwenezwo zwithu ndi zwone zwine zwa shata muthu tshika.19 Sa tsumbo, mbiluni ndi hone hune ha bva mihumbulo mivhi, u vhulaha, vhuṱonḓolo, vhupombwe, vhuvhava, vhuṱanzi ha mazwifhi na maṱamba.20 Ndi zwone zwine zwa shata muthu tshika, fhedzi u sa ṱamba zwanḓa musi u sa athu u ḽa a zwi shati muthu tshika.”21 Yesu a ṱuwa henefho a ya thungo ya Tiro na Sidoni.22 Ha ḓa muṅwe mufumakadzi a bvaho dzinguni ḽa Fenikia a tshi vhidzelela a tshi ri: “Nkhathutshele, Murena, Murwa wa Davida. Ṅwananyana wanga u na dimoni ḽine ḽa mu tambudza.”23 Fhedzi a si ambe nae tshithu. Vhafunziwa vhawe vha mu humbela vha ri: “Mu vhudze a ṱuwe ngauri u khou sokou ri tevhela a tshi khou vhidzelela.”24 A fhindula a ri: “Ndo rumiwa uri ndi ye ha nngu dzo xelaho dza nnḓu ya Isiraele fhedzi.”25 Mufumakadzi a sendela tsini, a mu losha a ri: “Murena, nthuse!”26 A fhindula a ri: “A zwo ngo tea uri ndi dzhie tshinkwa tsha vhana nahone ndi tshi posele zwibwanana.”27 Mufumakadzi a fhindula a ri: “Ndi ngoho Murena, huufha na zwibwanana zwi tshi ḽa matshakatshaka ane a wela fhasi a tshi bva ṱafulani ḽa vhaṋe vhazwo.”28 Yesu a mu fhindula a ri: “Iwe mufumakadzi, lutendo lwau ndi luhulu, nga hu itee zwine wa zwi tama.” Ṅwananyana wawe a fhola nga tshenetsho tshifhinga.29 Yesu a ṱuwa henefho a ya tsini na lwanzhe lwa Galilea, a gonya thavha nahone a dzula henefho.30 Gogo ḽa ḓa khae, ḽi na vhaholefhali, vho huvhalaho, vho pofulaho, vha sa koni u amba, na vhaṅwe vho holefhalaho nga iṅwe nḓila, vha vha vhea tsini na milenzhe yawe, a vha fhodza,31 gogo ḽa kanuka musi ḽi tshi vhona vha sa koni u amba vha tshi vho amba, na vho holefhalaho vha tshi vho tshimbila na vho pofulaho vha tshi vho vhona, ḽa renda Mudzimu wa Isiraele.32 Fhedzi Yesu a vhidza vhafunziwa vhawe a amba navho a ri: “Gogo iḽi ndi ḽi pfela vhuṱungu ngauri ho no fhela maḓuvha mararu ḽi na nṋe nahone a ḽi na zwiḽiwa, a thi ṱoḓi u ḽi vhofholola ḽi na nḓala. Vha nga kha ḓi ṋoka nḓilani.”33 Vhafunziwa vha amba nae vha ri: “Zwinkwa zwa u fusha gogo ḽingafha ri ḓo zwi wana ngafhi henefha fhethu hu re thungo?”34 Yesu a vha vhudzisa a ri: “Ni na zwinkwa zwingana?” Vha ri: “Zwa sumbe, na khovhe ṱhukhu dzi si gathi.”35 Musi o no vhudza gogo uri ḽi dzule fhasi,36 a dzhia zwinkwa zwa sumbe na khovhe, musi o no rabela, a zwi ṅwatekanya a zwi ṋea vhafunziwa vhawe, vhafunziwa vha zwi ṋea gogo.37 Vhoṱhe vha ḽa vha fura, nahone matshakatshaka e vha a kuvhanganya a ḓadza zwirundu zwa sumbe.38 Vho ḽaho vho vha vhe vhanna vha zwigidi zwiṋa, hu sa vhalwi vhafumakadzi na vhana vhaṱuku.39 Musi o no vhofholola gogo a ṋamela tshikepe a ya madzinguni a Magdala.


text:
XIGONZO 14
I gonziselelo muni leyi a maphayona ma nyikwako?
A Timboni ta Jehova ti tiveka nguvu hi ku lanzela a gonziselelo ya Nungungulu. Lava va tirisako xikhati xa vona xontlhe ntirweni wa ku xumayela a Mufumo va nyikwa gonziselelo yo hlawuleka lezaku va tatisa a wutireli gabye hi kumbhelela. — 2 Timote 4:5.
Xikola xa Ntiro wa Wuphayona. A xikhati lexi a phayona ga xikhati xontlhe gi tlhanganyisako lembe ntirweni wa xikhati xontlhe, gi tsalelwa ka xikola xa ntlhanu wa masiku ni ginwe lexi xi nga ha mahiwako Salawini ya Mufumo. A kungo ga xona ku vuna phayona a ku tshinela ka Jehova, ku maha khwatsi zontlhe zi yelanako ni ntiro wa gona, ni ku simama na gi tsumbekile wutirelini.
Xikola xa Vavangeli va Mufumo. A xikola lexi xi gonziwako hi tihweti timbiri xi mahelwe ku gonzisa lava va nga ni malembe na va tira wuphayona, na va hi lava va ti yimiseleko ku rura va ya tira lomu ku nga ni xilaveko. Hi ku maha lezo, vona ve ngalo, “Hi mina, ruma mina,” na va pimanyisa Jesu Kristu, a Muvangeli wa hombe ka vontlhe lava va tirileko misaveni. (Isaya 6:8; Johani 7:29) Lezi va rurako va ya tshama kule ni kaya, za koteka ku va kurumeteka ku hanya ka matshamela ya nyalidede ku hunza lawa va nga ma tolovele. A mahanyela, matshamela, ni zakuga za kwalomo zi nga ha hambana nguvu ni lezi va nga zi tolovele. Zi nga ha laveka kambe kuva va gonza lirimi liswa. A xikola lexi xi vuna vamakabye va xinuna ni va xisati va nga magwenza zinwe ni mipatswa ya vatekani, va malembe ya 23 kuya ka 65 wa malembe, a ku hlakulela matshamela ya moya lawa ma to laveka ziavelweni zabye. Xi tlhela xi va gonzisa wutlhari legi gi to va maha va tirisiwa nguvu hi Jehova ni hlengeletano yakwe.
Xikola xa Biblia xa Gileade xa Torre de Vigia. Hi xiHeberu, “Gileade” zi wula “Nhulu ya Wukustumunyu.” Kusukela xi sanguliwa hi 1943, a xikola xa Gileade xi gonzisile a ku hunza 8.000 wa maphayona lawa ma nga guma ma rumelwa kota varumiwa lezaku ma ya nyika wukustumunyu “le magemeta-musi” ya misava. (Mitiro 13:47) A varumiwa vo sangula va nga chikela Peru a va kumangi bandla ni ginwe tikweni gontlhe. Zezi ku na ni ku hunza 1.000 wa mabandla. A xikhati lexi a varumiwa va nga sangula ku tira le Japão, a Timboni ti wa nga chikeli khume tikweni lego. Zezi ku na ni ku hunza 200.000 wa tona. A kurso ya Gileade ya ntlhanu wa tihweti yi patsa a xigonzo xo eta xa Mhaka ya Nungungulu. Lava va tirako kota maphayona yo hlawuleka kutani varumiwa va le sinwini, vatiri va Beteli, kutani vawoneleli va zipanze va rambiwa ku ta gonza a xikola lexi lezaku va kuma gonziselelo yo eta kasi ku tiyisa a ntiro misaveni yontlhe.
Hi gihi a kungo ga Xikola xa Ntiro wa Wuphayona
Xana a Xikola xa Vavangeli va Mufumo xi mahelwe mani?


text:
Dyondzo 2
Xikwembu I Mani?
1. Ha yini hi fanele hi gandzela Xikwembu?
Xikwembu xa ntiyiso i Muvumbi wa swilo hinkwaswo. A xi na masungulo naswona a xi nge vi na makumu. (Pisalema 90:2) Hi xona Xihlovo xa mahungu lamanene lama kumekaka eBibeleni. (1 Timotiya 1:11) Leswi Xikwembu xi hi nyikeke vutomi, hi fanele hi gandzela xona ntsena.—Hlaya Nhlavutelo 4:11.
2. Xikwembu xi njhani?
A ku na munhu la tshameke a vona Xikwembu hikuva i Moya, leswi vulaka leswaku xi tlakukile ku tlula swivumbiwa swa nyama leswi hanyaka emisaveni. (Yohane 1:18; 4:24) Nilokoswiritano, hi nga vona vumunhu bya Xikwembu eka swilo leswi xi swi endleke. Hi xikombiso, mihandzu ni swiluva swo hambana-hambana swi hi byela hi rirhandzu ni vutlhari bya xona. Vukulu bya vuako byi hi byela hi matimba ya xona.—Hlaya Varhoma 1:20.
Hi nga dyondza leswi engetelekeke hi vumunhu bya Xikwembu loko hi hlaya Bibele. Hi xikombiso, yi hi byela leswi Xikwembu xi swi tsakelaka ni leswi xi nga swi tsakeliki, ndlela leyi xi va khomaka ha yona vanhu ni ndlela leyi xi angulaka ha yona eka swiyimo swo hambana-hambana.—Hlaya Pisalema 103:7-10.
3. Xana Xikwembu xi ni vito?
Yesu u te: “Tata wa hina la nge matilweni, vito ra wena a ri kwetsimisiwe.” (Matewu 6:9) Hambileswi Xikwembu xi nga ni swithopo swo tala, xi ni vito rin’we ntsena. Eka ririmi rin’wana ni rin’wana, vito leri ri vitaniwa hi ndlela leyi hambaneke. Hi Xitsonga i “Yehovha.”—Hlaya Pisalema 83:18.
Vito ra Xikwembu ri susiwile eTibibeleni to tala ivi ri siviwa hi swithopo leswi nge Hosi kumbe Xikwembu. Kambe loko Bibele yi tsariwa, vito ra Xikwembu a ri humelela minkarhi ya kwalomu ka 7 000. Yesu u twarise vito ra Xikwembu loko a dyondzisa vanhu hi xona.—Hlaya Yohane 17:26.
4. Xana Yehovha u na mhaka na hina?
Xana leswi vanhu vo tala va xanisekaka swi vula leswaku Yehovha i Xikwembu lexi nga riki na mhaka na hina? Vanhu van’wana va vula leswaku u pfumelela leswaku hi xaniseka leswaku a hi ringa, kambe sweswo a hi ntiyiso.—Hlaya Yakobo 1:13.
Xikwembu xi nyike vanhu ntshunxeko wo tihlawulela. Xana a hi wu tlangeli ntshunxeko wa hina wa ku hlawula ku tirhela Xikwembu? (Yoxuwa 24:15) Kambe vanhu vo tala va hlawula ku endla van’wana swilo swo biha, hi yona mhaka vanhu vo tala va xanisekaka. Yehovha u twa ku vava loko a vona vuhomboloki byebyo.—Hlaya Genesa 6:5, 6.
Yehovha i Xikwembu lexi nga ni mhaka na hina. U lava leswaku hi tiphina hi vutomi. Ku nga ri khale u ta herisa ku xaniseka ni lava va ku vangaka. Sweswi, u ni xivangelo lexi twalaka xo pfumelela ku xaniseka ku ringana nkarhi wo karhi. Xivangelo xa kona hi ta dyondza hi xona eka Dyondzo 8.—Hlaya 2 Petro 2:9; 3:7, 13.
5. Hi nga tshinela njhani eka Xikwembu?
Yehovha u hi rhamba leswaku hi tshinela eka yena hi ku vulavula na yena hi xikhongelo. Wa khathala hi un’wana ni un’wana wa hina. (Pisalema 65:2; 145:18) U tiyimiserile ku hi rivalela. Wa swi vona loko hi endla matshalatshala yo n’wi tsakisa, hambiloko minkarhi yin’wana hi tsandzeka. Hikwalaho, hambileswi hi nga hetisekangiki, hi nga swi kota ku va ni vuxaka lebyikulu na Xikwembu.—Hlaya Pisalema 103:12-14; Yakobo 4:8.
Leswi Yehovha a hi nyikeke vutomi, hi fanele hi n’wi rhandza ku tlula ndlela leyi hi rhandzaka munhu wihi na wihi. (Marka 12:30) Loko u ri karhi u kombisa ndlela leyi u rhandzaka Xikwembu ha yona hi ku dyondza leswi engetelekeke ha xona ni ku endla ku rhandza ka xona, u ta tshinela swinene eka xona.—Hlaya 1 Timotiya 2:4; 1 Yohane 5:3.
DYONDZA SWO TALA
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Xana Xikwembu Xi Ni Vito?
Xikwembu xi ni swithopo swo tala, swo tanihi lexi nge Lowa Matimba Hinkwawo, Muvumbi ni lexi nge Hosi. Kambe vito ra xona ri tirhisiwa minkarhi ya kwalomu ka 7 000 eBibeleni.


text:
ṰHUMETSHEDZO
Ḓuvha ḽa Khaṱulo ndi Mini?
NI HUMBULA mini musi ni tshi pfa nga ha Ḓuvha ḽa Khaṱulo? Vhanzhi vha humbula uri vhathu vha dzimilioni vha ḓo iswa phanḓa ha khuluṋoni ya Mudzimu nga muthihi nga muthihi. Henefho ndi hone hune ha ḓo haṱulwa hone vhathu nga muthihi nga muthihi. Vhaṅwe vha ḓo wana malamba a u ya ṱaḓulu, nahone vhaṅwe vha haṱulelwa u shengedzwa hu sa gumi. Naho zwo ralo, Bivhili i sumbedza mavhonele o fhambanaho vhukuma malugana na tshenetshi tshifhinga. Ipfi ḽa Mudzimu ḽi ṱalusa tshenetsho sa tshifhinga tsha fulufhelo na u vusuluswa, hu si tshifhinga tshi ofhisaho.
Kha Ndzumbululo 20:11, 12, ri vhala nga ha ṱhaluso ya muapostola Yohane malugana na Ḓuvha ḽa Khaṱulo: “Nda vhona khuluṋoni khulu, tshena, na o dzulaho khayo’, we ḽifhasi na ḽiṱaḓulu zwa mu shavha zwi si wané vhudzulo. Nda vhona vhafu, vhahulwane na vhaṱuku, vhó ima vhó livhana na khuluṋoni, dzibugu dza tibulwa. Ha tibulwa na iṅwe bugu i re ya vhutshilo. Vhafu vha sengiswa nga zwo ṅwalwaho dzibuguni, hú u tevhedza mishumo yavho.” Ndi nnyi ane a ṱaluswa sa Muhaṱuli henefha?
Yehova Mudzimu ndi Muhaṱuli muhulwane wa vhathu. Naho zwo ralo, u ṋea muṅwe muthu mushumo wa u haṱula. U ya nga Mishumo 17:31, muapostola Paulo o amba uri Mudzimu “o vhea ḓuvha ḽithihi, ḽiné a ḓo sengisa shango ḽoṱhe ngaḽo’ á sa ṱaluli. Muhaṱuli u ḓo vha munna we a mu vhea.” Onoyu Muhaṱuli o vhewaho ndi Yesu Kristo o vuswaho. (Yohane 5:22) Ngauralo Ḓuvha ḽa Khaṱulo ḽi thoma lini? Ḽi ḓo fhedza tshifhinga tshingafhani?
Bugu ya Ndzumbululo i sumbedza uri ḽeneḽo Ḓuvha ḽa Khaṱulo ḽi ḓo thoma nga murahu ha nndwa ya Haramagedo, musi maitele a Sathane a kha ḽifhasi o no fheliswa. * (Ndzumbululo 16:14, 16; 19:19–20:3) Nga murahu ha Haramagedo, Sathane na madimoni awe vha ḓo poselwa mugodini miṅwaha ya tshigidi. Nga tshenetsho tshifhinga, vha 144 000 vhane vha vha maḽaifa vha ḓo haṱula nahone vha ḓo vhusa sa “mahosi na Kristo, vha fhedza miṅwaha ya ḽikhulu.” (Ndzumbululo 14:1-3; 20:1-4; Vha-Roma 8:17) Ḓuvha ḽa Khaṱulo a si tshifhinga tsha awara dza 24 tshine tsha ḓo fhela nga u ṱavhanya. Ḽi ḓo fhedza miṅwaha ya tshigidi.
Nga tshenetsho tshifhinga tsha miṅwaha ya tshigidi, Yesu Kristo u ḓo “sengisa vha tshilaho na vho faho.” (2 Timotheo 4:1) “Vha tshilaho” hu ḓo vha hu vha “gogo ḽihulu” vhane vha ḓo ponyoka Haramagedo. (Ndzumbululo 7:9-17) Muapostola Yohane o dovha a vhona vho “faho . . . vho ima vho livhana na khuluṋoni” ya khaṱulo. Samusi Yesu o fulufhedzisa, ‘vha re zwaloni vha ḓo pfa ipfi ḽa [Kristo] nahone vha bvelela.’ (Yohane 5:28, 29; Mishumo 24:15) Fhedzi vhoṱhe vha ḓo haṱulwa hu tshi khou tevhedzwa mini?
U ya nga bono ḽa muapostola Yohane, ‘ho tibulwa bugu’ nahone “vhafu vha sengiswa nga zwo ṅwaliwaho dzibuguni, hu u tevhedza mishumo yavho.” Naa dzenedzi bugu dzo ṅwalwa mishumo ya vhathu ya kale? Hai, vhathu a vha nga ḓo haṱulwa hu tshi tevhedzwa zwe vha zwi ita musi vha sa athu fa. Zwenezwo ri zwi ḓivha hani? Bivhili i ri: “O faho iṱali ó landuluwa kha zwivhi.” (Vha-Roma 6:7) Nga zwenezwo, vho vuswaho vha vuselwa vhutshiloni vho hangwelwa zwivhi zwavho zwoṱhe zwe vha zwi ita vha sa athu fa. Ngauralo bugu dzi fanela u vha dzi tshi imela dziṅwe ṱhoḓea dza Mudzimu. U itela uri vho ponyokaho Haramagedo na vho vuswaho vha tshile tshoṱhe, vha fanela u tevhedza ndaela dza Mudzimu, u katela na ṱhoḓea dzoṱhe dzine Yehova a nga kha ḓi dzi dzumbulula miṅwahani ya tshigidi. Nga zwenezwo, vhathu vha ḓo haṱulwa zwi tshi ya nga zwe vha zwi ita tshifhingani tsha Ḓuvha ḽa Khaṱulo.
Ḓuvha ḽa Khaṱulo ḽi ḓo ṋea vhathu vha maḓana a dzimilioni tshibuli tsha u guda nga ha zwine Mudzimu a zwi funa na u tshila u tendelana nazwo. Hezwi zwi amba uri hu ḓo vha na mushumo muhulwane wa u funza vhathu. Vhukuma, “vhathu mashangoni oṱhe vha ḓo funziwa zwivhuya.” (Yesaya 26:9) Naho zwo ralo, a si vhoṱhe vhane vha ḓo ṱoḓa u tshila u tendelana na zwine Mudzimu a zwi funa. Yesaya 26:10 i ri: “Muvhi, na̗ u tondwa, ha funi zwivhuya; na shangoni ḽa lukuna u a tshinya; vhuhulu ha Yehova ha vhu vhoni.” Vhenevha vhavhi vha ḓo fheliswa tshoṱhe nga Ḓuvha ḽa Khaṱulo.—Yesaya 65:20.
Musi Ḓuvha ḽa Khaṱulo ḽi tshi fhela, vho ponyokaho vha ḓo “dzamuluwa” vha vha vhathu vho fhelelaho. (Ndzumbululo 20:5) Ngauralo nga Ḓuvha ḽa Khaṱulo vhathu vha ḓo dovha vha vhuyelela kha vhuimo havho ha u thoma ha u fhelela. (1 Vha-Korinta 15:24-28) Nga murahu ha zwenezwo hu ḓo ḓa mulingo wa u fhedzisa. Sathane u ḓo vhofhololwa nahone a tendelwa uri a fhure vhathu lwa u fhedzisa. (Ndzumbululo 20:3, 7-10) Vhane vha ḓo lwisana nae vha ḓo ḓiphina nga u ḓadzea ha fulufhedziso ḽa Bivhili: “Vha u ḓo vha vhaṋe vha shango ndi vhavhuya, ndi vhone vha u ḓo dzula khaḽo’ lini na lini.” (Psalme ya 37:29) Ee, Ḓuvha ḽa Khaṱulo ḽi ḓo vha phaṱutshedzo kha vhathu vha fulufhedzeaho!
^ par. 1 Malugana na Haramagedo, nga khumbelo sedzani Insight on the Scriptures, Volumu 1, masiaṱari 594-5, 1037-8, na ndima ya 20 ya bugu Gwadamelani Mudzimu wa Ngoho e Eṱhe, vhuvhili hadzo dzo gandiswa nga Ṱhanzi dza Yehova.


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | XANA BIBELE YA PFUNA NAMUNTLHA?
Milawu Leyi Tirhaka Eka Vanhu Hinkwavo
—Ku Tshembeka Evukatini
NAWU WA BIBELE: “Vukati a byi xiximeke exikarhi ka hinkwavo, ni sangu ra vukati ri nga vi ni xilo lexi nyamisaka.”—Vaheveru 13:4.
VUYELO BYA KONA: Vanhu van’wana va teka marito lawa ma hundzeriwe hi nkarhi. Kambe wolowo a hi ntiyiso. Namuntlha ku nga tshembeki evukatini ku twisa ku vava swinene hi ndlela leyi a swi ri ha yona loko ku tsariwa Bibele.—Swivuriso 6:34, 35.
Jessie, loyi a nga nuna tlhelo tatana, u tsale a ku: “Ku tshembeka evukatini ku hi pfunile mina ni nsati wa mina leswaku vuxaka bya hina byi tiya swinene ni ku va ni ntsako. Hakunene ku tshembeka evukatini i ka nkoka swinene. Ku nga tshembeki evukatini ku endla leswaku ku tshembana ku nga vi kona” naswona swi khumba vana swinene.
Ligaya * u endle leswaku vukati byakwe byi va ekhombyeni. U ri: “Ndzi sungule ku va ni vanghana vo biha, naswona sweswo swi endle leswaku ndzi ya etiphatini ta nivusiku ni ku va ni swigangu.” Xana ndlela leyi a a hanya ha yona yi n’wi tisele ntsako? Yena ni nuna wakwe a va tshamela ku holova naswona a a nga tsakanga. U tlhele a ku: “Loko ndzi anakanya hi ndlela leyi khomisaka tingana leyi ndzi tikhomeke ha yona, ndzi swi xiyile leswaku vatswari va mina a va tiyisile loko va tshamela ku ndzi byela leswaku ‘vanghana vo biha va nghenisana ekhombyeni.’”—1 Vakorinto 15:33.
Ligaya u ya emahlweni a ku: “Loko xiyimo xi nga si biha ngopfu, ndzi tshike swiendlo swa mina swo biha kutani ndzi dyondza Bibele ni ku tirhisa leswi yi swi dyondzisaka.” Vuyelo byi ve byihi? Ligaya a nga dlayanga vukati, naswona nuna wakwe u sungule ku n’wi khoma hi musa ni ku n’wi xixima. U ri: “Bibele yi hundzule vutomi bya mina naswona a ndzi tisoli leswi ndzi tshikeke mahanyelo ya mina ya khale ni vanghana vo biha.”
^ ndzim. 6 Mavito man’wana ma cinciwile.