text:
NDIMA YA VHUFUMINTHIHI
Ndi ngani Mudzimu a tshi Tendela Tshengelo?
Naa ndi Mudzimu o itaho uri hu vhe na tshengelo shangoni?
Ho vuswa khani ifhio tsimuni ya Edeni?
Mudzimu u ḓo fhelisa hani mvelelo dza tshengelo ya vhathu?
1, 2. Vhathu vha sedzana na tshengelo ya mufuda-ḓe ṋamusi, zwi ita uri vhanzhi vha ḓivhudzise mbudziso dzifhio?
NGA murahu ha nndwa i ofhisaho kha ḽiṅwe shango ḽo tshinyadzwaho nga nndwa, vhafumakadzi na vhana vha zwigidi vhe vha vhulahwa vho vhulungwa vhoṱhe dindini ḽihulwane ḽo tangwaho nga zwifhambano zwiṱuku. Tshifhambano tshiṅwe na tshiṅwe tsho vha tsho ṅwalwa u pfi: “Ndi ngani?” Heyi ndi mbudziso ine nga zwiṅwe zwifhinga vhathu vha i vhudzisa musi vho pfa vhuṱungu vhuhulwane. Vhathu vha i vhudzisa vho ṱungufhala musi nndwa, khombo ya mupo, vhulwadze, kana vhuvemu zwo vhulaha vhafunwa vhavho, zwo tshinyadza mahaya avho, kana zwo ḓisa tshengelo i si na vhukono nga dziṅwe nḓila. Vha ṱoḓa u ḓivha uri ndi ngani vha tshi welwa nga makhaulambilu o raloho.
2 Ndi ngani Mudzimu a tshi tendela tshengelo? Arali Yehova Mudzimu e ramaanḓaoṱhe, e wa lufuno, e na vhuṱali, nahone o luga, ndi ngani shango ḽo ḓala nga vengo nahone ḽi tshi shaya khaṱulokwayo nga u rali? Naa no no vhuya na ḓivhudzisa nga ha zwenezwi zwithu?
3, 4. (a) Ndi mini zwine zwa sumbedza uri a zwo ngo khakhea u vhudzisa uri ndi ngani Mudzimu a tshi tendela tshengelo? (b) Yehova u ḓipfa hani nga vhuvhi na tshengelo?
3 Naa zwo khakhea u vhudzisa uri ndi ngani Mudzimu a tshi tendela tshengelo? Vhaṅwe vha vhona u nga u vhudzisa yeneyo mbudziso zwi sumbedza uri vha na lutendo luṱuku kana vha nyadza Mudzimu. Naho zwo ralo, musi ni tshi vhala Bivhili ni ḓo wana uri vhathu vha fulufhedzeaho, vha ofhaho Mudzimu vho vhudzisa mbudziso dzi fanaho na dzenedzo. Sa tsumbo, muporofita Habakuku o vhudzisa Yehova a ri: “U nditshela’ni ndó livhana na vhutshinyi? U dzula wó lavhelesa ri tshi ṱhuphwa. Zwe nda livhana nazwo’ ndi u thukhuthwa, ndi u likitwa.”—Habakuku 1:3.
4 Naa Yehova o hambekanya Habakuku, muporofita a fulufhedzeaho nge a vhudzisa mbudziso dzo raloho? Hai. Nṱhani hazwo, Mudzimu o ita uri maipfi a Habakuku a bvaho mbiluni a ṅwalwe Bivhilini yo hevhedzwaho. Mudzimu o dovha a mu thusa uri a pfesese zwithu nga vhuḓalo nahone a vhe na lutendo luhulwane. Yehova u ṱoḓa u ita zwi fanaho kha inwi. Humbulani uri Bivhili i ri funza uri ‘u a ni vhavhalela.’ (1 Petro 5:7) Mudzimu u vhenga vhuvhi na tshengelo ine ya vhu bveledza u fhira vhathu vhoṱhe. (Yesaya 55:8, 9) Nga zwenezwo-ha, ndi ngani hu na tshengelo nnzhi nga u rali shangoni?
NDI NGANI HU NA TSHENGELO NNZHI NGA U RALI?
5. Ndi zwifhio zwiitisi zwine zwa ṋewa nga zwiṅwe zwifhinga u itela u ṱalutshedza zwi itaho uri vhathu vha shengele, fhedzi Bivhili i funza mini?
5 Vhathu vha vhurereli ho fhamba-fhambanaho vho ya kha vharangaphanḓa vhavho vha vhurereli na kha vhafunzi vha vhudzisa uri ndi ngani hu na tshengelo nnzhi nga u rali. Kanzhi vha vhudzwa uri tshengelo ndi lufuno lwa Mudzimu na uri o dzudzanya u bva kale zwithu zwoṱhe zwine zwa ḓo itea, u katela na zwiitea zwi khathulaho mbilu. Vhanzhi vha vhudzwa uri nḓila dza Mudzimu a dzi pfesesei kana uri u vhulaha vhathu—naho hu vhana—u itela uri vha vhe nae ṱaḓulu. Naho zwo ralo, samusi no zwi guda, Yehova Mudzimu a nga si vhuye a ḓisa zwithu zwivhi. Bivhili i ri: “Mudzimu u kule na zwivhi; Mu-kona-zwoṱhe ha khakhi.”—Yobo 34:10.
6. Ndi ngani vhathu vhanzhi vha tshi khakha nga u pomoka Mudzimu nga ṅwambo wa tshengelo i re hone shangoni?
6 Naa ni a ḓivha uri ndi ngani vhathu vha tshi khakha nga u pomoka Mudzimu nga ṅwambo wa tshengelo yoṱhe i re hone shangoni? Kanzhi vha pomoka Mudzimu Ramaanḓaoṱhe nga ṅwambo wa u humbula uri ndi ene muvhusi wa vhukuma wa ḽino shango. A vha ḓivhi ngoho i leluwaho ya ndeme ine ya funzwa nga Bivhili. No guda yeneyo ngoho kha Ndima ya 3 ya yeneyi bugu. Muvhusi wa vhukuma wa ḽino shango ndi Sathane Diabolo.
7, 8. (a) Shango ḽi sumbedza hani vhumuthu ha muvhusi waḽo? (b) U sa fhelela ha vhathu na “tshifhinga na tshiitea tshi songo lavhelelwaho” zwo bveledza hani tshengelo?
7 Bivhili i zwi amba khagala u ri: “Shango ḽoṱhe ḽo vhumbulutshela kha Muvhi.” (1 Yohane 5:19) Naa zwenezwo a si ngoho? Ḽino shango ḽi sumbedza vhumuthu ha tshivhumbiwa tshi sa vhonali tshine tsha khou ‘xedza shango ḽoṱhe.’ (Ndzumbululo 12:9) Sathane u na vengo, u a fhura, nahone u na tshiṱuhu. Nga zwenezwo, shango ḽi re nga fhasi ha ṱhuṱhuwedzo yawe ḽo ḓala vengo, vhufhura, na tshiṱuhu. Tshenetsho ndi tshiitisi tsha u thoma tshine tsha ita uri hu vhe na tshengelo nnzhi nga u rali.
8 Tshiitisi tsha vhuvhili tshi itaho uri hu vhe na tshengelo nnzhi nga u rali ndi nga uri vhathu a vho ngo fhelela nahone vha na tshivhi u bva tshee ha itea vhushandukwa tsimuni ya Edeni, samusi zwo haseledzwa kha Ndima ya 3. Vhathu vha re na tshivhi kanzhi vha funa u vhusa vhaṅwe, nahone zwenezwi zwi bveledza dzinndwa, mutsiko, na tshengelo. (Muhuweleli 4:1; 8:9) Tshiitisi tsha vhuraru tsha tshengelo ndi “tshifhinga na tshiitea tshi songo lavhelelwaho.” (Muhuweleli 9:11, NW) Kha ḽino shango ḽine Yehova a sa vhe Muvhusi waḽo a tsireledzaho, vhathu vha nga shengela nga ṅwambo wa u vha fhethu ho khakheaho nga tshifhinga tshi songo fanelaho.
9. Ndi ngani ri tshi nga vha na vhungoho ha uri Yehova u na tshiitisi tshi pfalaho tsha u tendela tshengelo i tshi bvela phanḓa?
9 Zwi a ri khuthadza u ḓivha uri Mudzimu ha bveledzi tshengelo. A si ene ane a bveledza dzinndwa, vhutshinyi, mutsiko, kana naho hu khombo dza mupo dzine dza ita uri vhathu vha shengele. Fhedzi ri ṱoḓa u ḓivha uri, Ndi ngani Yehova a tshi tendela tshengelo yoṱhe i re hone? Arali e Ramaanḓaoṱhe, u na maanḓa a u i fhelisa. Nga zwenezwo-ha, ndi ngani a sa iti nga u ralo? Mudzimu wa lufuno ane ra mu ḓivha u fanela u vha e na tshiitisi tshavhuḓi.—1 Yohane 4:8.
HU TAKUSWA KHANI YA NDEME
10. Ndi mini zwe Sathane a zwi timatima, nahone o zwi timatima hani?
10 U itela uri ri pfesese uri ndi ngani Mudzimu a tshi tendela tshengelo, ri fanela u humbula zwe zwa itea musi tshengelo i tshi thoma. Musi Sathane a tshi fhura Adamu na Eva uri vha sa thetshelese Yehova, ho takuswa mbudziso ya ndeme. Sathane ho ngo timatima uri Yehova u na maanḓa. Na Sathane u a zwi ḓivha uri Yehova u na maanḓa a sa gumi. Nṱhani hazwo, Sathane o timatima ndugelo ya Yehova ya u vhusa. Musi Sathane a tshi amba uri Mudzimu ndi muzwifhi ane a sa ṱoḓe u vhuyedza vhathu vhawe, o pomoka Yehova a amba uri ndi muvhusi muvhi. (Genesi 3:2-5) Nga iṅwe nḓila Sathane o vha a tshi khou amba uri vhathu vho vha vha tshi ḓo tshila zwavhuḓi arali vha sa vhuswi nga Mudzimu. Zwenezwi zwo vha zwi u vutshela vhuvhusahoṱhe ha Yehova, ndugelo yawe ya u vhusa.
11. Ndi ngani Yehova a songo fhelisa mashandukwa ngei Edeni?
11 Adamu na Eva vho shandukela Yehova. Zwi re zwone ndi uri vho ri: “A ri ṱoḓi uri Mudzimu a vhe Muvhusi washu. Ri nga ḓiitela phetho malugana na zwo lugaho na zwo khakheaho.” Yehova o vha a tshi nga dzudzanya hani yeneyo khani? O vha a tshi nga funza hani zwivhumbiwa zwoṱhe zwo ṱalifhaho uri mashandukwa o vha o khakha na uri nḓila yawe ndi ya khwine ngangoho? Muṅwe muthu a nga amba uri Mudzimu o vha o fanela u vha o fhelisa eneo mashandukwa nahone a vhumba vhaṅwe vhathu. Fhedzi Yehova o vha o amba nga ha ndivho yawe ya u ḓadza ḽifhasi nga vhana vha Adamu na Eva, nahone o vha tshi ṱoḓa uri vha tshile kha ḽifhasi ḽa paradiso. (Genesi 1:28) Yehova u ḓadzisa ndivho dzawe misi yoṱhe. (Yesaya 55:10, 11) Nga nnḓa ha zwenezwo, u fhelisa mashandukwa ngei Edeni zwo vha zwi tshi ḓo vha zwi songo fhindula mbudziso ye ya vhudziswa malugana na ndugelo ya Yehova ya u vhusa.
12, 13. Sumbedzani zwo itaho uri Yehova a tendele Sathane uri a vhe muvhusi wa ḽino shango na zwo itaho uri Mudzimu a tendele vhathu vha tshi ḓivhusa.
12 Kha ri ite tsumbo nga tshifanyiso tshi tevhelaho. Kha ri ri mudededzi u vhudza vhagudiswa vhawe nḓila i leluwaho ya u ṱanganya mbalo dzi konḓaho. Muṅwe mugudiswa o ṱalifhaho, fhedzi wa ḽishandukwa u amba uri nḓila ine mudededzi a ṱoḓa uri dzenedzo mbalo dzi ṱanganywe ngayo yo khakhea. Onoyo mugudiswa wa ḽishandukwa a tshi sumbedza uri onoyo mudededzi ha na vhukoni, u amba uri u ḓivha nḓila ya khwine vhukuma ya u ṱanganya dzenedzo mbalo. Hu vha na vhaṅwe vhagudiswa vhane vha humbula uri ḽeneḽo ḽishandukwa ḽi khou amba ngoho, nahone vha ima naḽo. Onoyo mudededzi u fanela u ita mini? Arali a pandela eneo mashandukwa kilasini, zwi ḓo kwama hani vhaṅwe vhagudiswa? Naa vha nga si tende uri mugudiswa ngavho na vhe vha ṱanganela nae vha khou amba ngoho? Vhagudiswa vhoṱhe vho salaho kilasini vha nga kha ḓi sa tsha ṱhonifha onoyo mudededzi, vha nga humbula uri u khou ofha u sumbedzwa vhukhakhi hawe. Fhedzi kha ri ri onoyo mudededzi u tendela ḽeneḽo ḽishandukwa uri ḽi sumbedze kilasi nḓila ya ṱanganya dzenedzo mbalo.
13 Yehova o ita zwi fanaho na zwe zwa itwa nga onoyo mudededzi. Ni humbule uri ho vha hu sa katelwi mashandukwa a tsimuni ya Edeni fhedzi. Vharuṅwa vha dzimilioni vho vha vho sedza. (Yobo 38:7; Daniele 7:10) Nḓila ye Yehova a vha a tshi ḓo dzudzanya ngayo honoho vhushandukwa yo vha i tshi ḓo kwama vhukuma vhenevho vharuṅwa vhoṱhe nahone ya fheleledza yo kwama na vhathu vhoṱhe. Nga zwenezwo-ha, Yehova o ita mini? O tendela Sathane uri a sumbedze nḓila ine a ḓo vhusa ngayo vhathu. Mudzimu o dovha a tendela vhathu uri vha sumbedze nḓila ine vha ḓo ḓivhusa ngayo vha tshi livhiswa nga Sathane.
14. Phetho ya Yehova ya u tendela vhathu vha tshi ḓivhusa i na mbuyelo dzifhio?
14 Mudededzi we ra amba ngae kha tshifanyiso tshashu u a zwi ḓivha uri mugudiswa wa ḽishandukwa na vhagudiswa vhe vha ima nae vho khakha. Fhedzi u a zwi ḓivha uri zwi ḓo vhuyedza kilasi yoṱhe arali a vha ṋea tshibuli uri vha lingedze u sumbedza mbuno yavho. Musi eneo mashandukwa a tshi kundwa, vhagudiswa vhoṱhe vha fulufhedzeaho vha ḓo zwi vhona uri mudededzi ndi ene e eṱhe o fanelaho u vha ranga phanḓa kilasini. Vha ḓo pfesesa uri ndi ngani nga murahu ha zwenezwo mudededzi a tshi pandela mashandukwa kilasini yawe. Nga hu fanaho, Yehova u a zwi ḓivha uri vhathu vhoṱhe vha fulufhedzeaho na vharuṅwa vha ḓo vhuyelwa musi vha tshi vhona uri Sathane na mashandukwa ngae vho kundwa na uri vhathu vha nga si kone u ḓivhusa. U fana na Yeremia wa tshifhingani tsha kale, vha ḓo guda ngoho i tevhelaho ya ndeme: “Yehova! Ndi a zwi ḓivha, muthu dzinḓila dzawe ha dzi vhusi; munna hune a ya ha ḓi-isi na̗ u̗ kanda a khwaṱhisa.”—Yeremia 10:23.
NDI NGANI O TENDELA TSHENGELO TSHIFHINGA TSHILAPFU NGA U RALI?
15, 16. (a) Ndi ngani Yehova o tendela tshengelo i tshi bvela phanḓa tshifhinga tshilapfu nga u rali? (b) Ndi ngani Yehova a songo thivhela zwithu zwi ngaho vhutshinyi vhu shushaho?
15 Fhedzi-ha, ndi ngani Yehova o tendela tshengelo i tshi bvela phanḓa tshifhinga tshilapfu nga u rali? Nahone ndi ngani a sa thivheli zwithu zwivhi uri zwi sa itee? Ṱhogomelani zwithu zwivhili zwe mudededzi we ra amba ngae kha tshifanyiso tshashu a sa zwi ite. Tsha u thoma, ho ngo thivhela mugudiswa wa ḽishandukwa musi a tshi ṱanganya mbalo nga nḓila ye a humbula uri ndi yone. Tsha vhuvhili, onoyo mudededzi ho ngo thusa ḽeneḽo ḽishandukwa kha zwe ḽa vha ḽi tshi khou ṱoḓa u zwi ita. Nga hu fanaho, ṱhogomelani zwithu zwivhili zwe Yehova a ḓiimisela u sa zwi ita. Tsha u thoma, ho ngo thivhela Sathane na vhatikedzi vhawe uri vha lingedze u sumbedza uri zwine vha zwi ita zwo luga. Nga zwenezwo, zwo ṱoḓea uri a tendele tshifhinga tshi tshi ṱanḓulukana. Miṅwahani ya zwigidi ya ḓivhazwakale ya vhathu, vhathu vho kona u lingedza mifuda yoṱhe ya u ḓivhusa kana ya muvhuso. Vhathu vho ita mvelaphanḓa kha saintsi na kha maṅwe masia, fhedzi u shayea ha khaṱulokwayo, vhushai, vhutshinyi, na nndwa zwo ṋaṋa u engedzea. Zwo vhonala uri vhuvhusi ha vhathu ho kundwa.
16 Tsha vhuvhili, Yehova ho ngo thusa Sathane uri a vhuse ḽino shango. Sa tsumbo, arali Mudzimu a thivhele vhutshinyi vhu shushaho, naa o vha a sa ḓo vha a tshi khou tikedza zwo ambiwaho nga mashandukwa? Naa Mudzimu o vha a sa ḓo vha a tshi khou ita uri vhathu vha humbule uri khamusi vhathu vha nga ḓivhusa zwithu zwa vha tshimbilela zwavhuḓi? Arali Yehova a ite zwenezwo, o vha a tshi ḓo ṱanganela kha mazwifhi e a shatiwa ngao. Naho zwo ralo, “Mudzimu ha koni u zwifha.”—Vha-Heberu 6:18.
17, 18. Yehova u ḓo ita mini nga ha zwithu zwoṱhe zwi vhaisaho zwe zwa bveledzwa nga vhuvhusi ha vhathu na ṱhuṱhuwedzo ya Sathane?
17 Naho zwo ralo, hu pfi mini nga zwithu zwoṱhe zwi vhaisaho zwe zwa itwa tshifhingani tshilapfu tsha vhushandukwa he ha itelwa Mudzimu? Ri songo hangwa uri Yehova ndi ramaanḓaoṱhe. Nga zwenezwo, a nga fhelisa mvelelo dza u shengela ha vhathu nahone u ḓo dzi fhelisa. Samusi ro no ḓi zwi guda, u tshinyadzwa ha pulanete yashu hu ḓo dzudzanywa musi ḽifhasi ḽi tshi shandulwa ḽa vha Paradiso. Mvelelo dza tshivhi dzi ḓo fheliswa nga u vha na lutendo kha tshiṱhavhelo tsha Yesu tshi rengululaho, nahone lufu lu ḓo fheliswa musi hu tshi vuswa vhafu. Nga zwenezwo, Mudzimu u ḓo shumisa Yesu “uri a thuthekanye mishumo ya Sathane.” (1 Yohane 3:8) Yehova u ḓo ita zwenezwi zwoṱhe nga tshifhinga tsho teaho. Ri nga takalela uri ho ngo dzhia vhukando nga u ṱavhanya, nga ṅwambo wa uri u sa fhela mbilu hawe zwo ri ṋea tshibuli tsha uri ri gude mafhungo-ngoho na u mu shumela. (2 Petro 3:9, 10) Zwa zwino, Mudzimu u khou ṱoḓa nga u fhisea vhagwadameli vha vhukuma na u vha thusa uri vha konḓelele tshengelo naho i ifhio ine ya nga vha ḓela kha ḽino shango ḽi re na khakhathi.—Yohane 4:23; 1 Vha-Korinta 10:13.
18 Vhaṅwe vha nga ḓivhudzisa uri, Naa yeneyi tshengelo yoṱhe yo vha i tshi ḓo vha yo thivhelwa arali Mudzimu a sike Adamu na Eva nga nḓila ine vha sa ḓo vha mashandukwa? U itela u fhindula yeneyo mbudziso, ni fanela u humbula tshifhiwa tsho khetheaho tshe Yehova a ni ṋea tshone.
NI ḒO SHUMISA HANI TSHIFHIWA TSHI BVAHO HA MUDZIMU?
19. Ndi tshifhiwa tshifhio tsha ndeme tshe Yehova a ri ṋea tshone, nahone ndi ngani ri tshi fanela u tshi dzhiela nṱha?
19 Samusi ro zwi guda kha Ndima ya 5, vhathu vho sikwa vhe na mbofholowo ya u ḓikhethela. Naa ni a zwi ṱhogomela uri tshenetsho ndi tshifhiwa tsho khetheaho? Mudzimu o sika zwipuka zwinzhi-zwinzhi, nahone vhunzhi hazwo zwi langiwa nga vhuṱali ha tsiko. (Mirero 30:24) Vhathu vho ita robotho dzine dza nga tevhela ndaela iṅwe na iṅwe ine dza ṋewa yone. Naa ro vha ri tshi ḓo takala arali Mudzimu o vha o ri ita nga yeneyo nḓila? Hai, ri takalela u vha na mbofholowo ya u khetha nḓila ine ra ṱoḓa u vha ngayo, buḓo ḽa vhutshilo ḽine ra ḓo ḽi tevhela, vhushaka vhune ra nga vhu vhumba, na zwiṅwe. Ri ṱoḓa u vha na mbofholowo, nahone zwenezwo ndi zwine Mudzimu a ṱoḓa ri tshi ḓiphina ngazwo.
20, 21. Ri nga shumisa hani mbofholowo ya u ḓikhethela nga nḓila ya khwine, nahone ndi ngani ri tshi fanela u khetha u ita zwenezwo?
20 Yehova ha ṱoḓi uri ri mu shumele nga u tou kombetshedzwa. (2 Vha-Korinta 9:7) Sa tsumbo: Ndi mini zwine zwa nga takadzesa mubebi—naa ndi ṅwana ane a mu livhuha nge a tou vhudzwa uri a ambe nga u tou ralo kana ane a zwi amba zwi tshi bva mbiluni? Nga zwenezwo mbudziso ndi ya uri, Ni ḓo shumisa hani mbofholowo ya u ḓikhethela ye na ṋewa nga Yehova? Sathane, Adamu, na Eva vho shumisa luvhi mbofholowo ya u ḓikhethela. Vho landula Yehova Mudzimu. Ni ḓo ita mini?
21 Ni na tshibuli tsha u shumisa nga nḓila i vhuyedzaho tshifhiwa tshi mangadzaho tsha mbofholowo ya u ḓikhethela. Ni nga ṱanganela na vha dzimilioni vha re kha sia ḽa Yehova. Vha takadza mbilu ya Mudzimu nga ṅwambo wa uri vha ṱanganela nga u fhisea kha u sumbedza uri Sathane ndi muzwifhi na muvhusi o kundwaho tshoṱhe u vhusa vhathu. (Mirero 27:11) Na inwi ni nga ita zwenezwo nga u khetha buḓo ḽo teaho vhutshiloni. Hezwi zwi ḓo ṱaluswa kha ndima i tevhelaho.


c: text/html

text:
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Bibele Eka Web Site Leyi
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Yakobo 4:1-17
4 Tinyimpi ti huma exihlobyeni xihi naswona ku lwa loku nga exikarhi ka n’wina ku huma exihlobyeni xihi? Xana a ku humi eka xona xihlovo+ lexi, ku nga, eku naveleni ka n’wina ntsako wa swa nyama loku kwetlembetanaka eka swirho+ swa n’wina ke?2 Ma navela, kambe ke, ma pfumala. Mi hambeta mi dlaya+ hi vomu ni ku vondzoka,+ kambe, a mi koti ku swi kuma. Mi hambeta mi lwa,+ mi dodombisana. Ma pfumala hi leswi mi nga komberiki.3 Ma kombela, kambe ke, a mi nyikiwi, hikuva mi kombela hi xikongomelo+ lexi hoxeke, leswaku mi ta xi tirhisa eku naveleni ka n’wina ntsako wa swa nyama.+4 Vavasati va vuoswi,+ xana a mi swi tivi leswaku ku va ni xinakulobye ni misava i vulala ni Xikwembu?+ Hikokwalaho, mani na mani la lavaka ku va nakulobye+ wa misava u tiendla nala wa Xikwembu.+5 Kumbe, xana eka n’wina swi vonaka onge tsalwa leri ro vula ntsena loko ri ku: “Moya+ lowu tshameke endzeni ka hina wu tshamela ku navela hikwalaho ka ku taleriwa hi mona”?6 Hambiswiritano, musa lowu nga faneriwiki lowu xi wu nyikaka i wukulu.+ Hikwalaho, ri ri: “Xikwembu xi kaneta lava titlakusaka,+ kambe xi nyika lava+ titsongahataka musa lowu nga faneriwiki.”7 Hikwalaho, tivekeni+ ehansi ka Xikwembu; kambe mi kaneta Diyavulosi,+ kutani u ta mi balekela.+8 Tshinelani eka Xikwembu, kutani xi ta tshinela eka n’wina.+ Basisani mavoko ya n’wina, n’wina vadyohi,+ mi tengisa timbilu+ ta n’wina, n’wina lava nga tiyisekiki.+9 Vanani ni maxangu, mi kolola, mi rila.+ Ku hleka ka n’wina a ku hundzuriwe ku kolola, ntsako wa n’wina wu hundzuriwa gome.+10 Titsongahateni emahlweni ka Yehovha,+ kutani u ta mi tlakusa.+11 Vamakwerhu,+ tshikani ku vulavulana hi ndlela yo biha. Loyi a vulavulaka makwavo hi ndlela yo biha kumbe ku avanyisa+ makwavo, u sola nawu naswona u avanyisa nawu. Kutani loko u avanyisa nawu, a wu muendli wa nawu kambe u muavanyisi.+12 I un’we la nga munyiki wa nawu ni muavanyisi,+ loyi a kotaka ku ponisa ni ku lovisa.+ Kambe wena, u mani lerova u nga avanyisa warikwenu?+13 Rhiyani ndleve, sweswi, n’wina mi nge: “Namuntlha kumbe mundzuku hi ta endzela muti wo karhi ivi hi heta lembe kona, naswona hi ta endla bindzu hi bindzula,”+14 kasi a mi swi tivi leswaku vutomi bya n’wina byi ta va yini mundzuku.+ Hikuva mi hunguva leyi humelelaka nkarhinyana kutani yi nyamalala.+15 Ematshan’weni ya sweswo, mi fanele mi ku: “Loko Yehovha a swi rhandza,+ hi ta hanya hi vuya hi endla leswi kumbe leswiya.”+16 Kambe sweswi mi tinyungubyisa hi ku tikurisa+ ka n’wina ka manyunyu. Ku tinyungubyisa ko tano hinkwako ku hombolokile.17 Hikokwalaho, loko munhu a tiva ndlela yo endla leswi lulameke kambe a nga swi endli,+ i xidyoho+ eka yena.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
8
Jisas sechi okwe andau hima forini kipe ri wosiro
1 Wosini rini kimba oti ri hanjaꞌaisini ya ri rai. Wowani ele himiyama hurahama miyafo rini sirinani ya wu i. 2 Wowani sechi okwe andau hima fori tani Jisas mu tiki ri ombungwesini ya ri sawe, “Apukolaka, sembe mihi au mini saiwa mi ani okulawa hahungo ahi sa humbuwa tape kipe naha a sira.” 3 Wowani Jisas tapa rihi ti dachinani rini haiyesini ya rini sawe, “Sembe ahi ti au ani sainda. Mini kipe ma wosi.” Ete wowani metengei ete sechi okwe rihi ti ete humbuwani ori hima kipe naha ya ri wosi. 4 Wosiwani Jisas ya ri sawe, “Ma mendisini hambwafwaꞌai. O sumbu mi ini apa hima forini sawe kei. Gotri aka laka ki dau puris hima tambwa ma ini mi tape ti ma rini meku. Wosini Moses kaisiro Gotri lo mwanji sawendau hinga sumbwe dau anguꞌomwe mi torosini kipe ti mini wosiro ti keke Gotri ni ya ma ha. Mi hasiwa ele hima miyafo sa wu hambwa, sechi okwe mihi ti humburo.”
Jisas au anaye hima lei wui apukolaka ri tau ra himache ni kipe ri wosiro
5 Ete wosini Jisas Kapaneyam ko tiki ri raruwani 100 au anaye hima le wui apukolaka, rini Rom kipe, ri tani mwanji miyafo ki ka hinga ya rini sili, 6 “Apukolaka, ai tau ra himache fori hahungo omwesika naha ri mendindani aka ki o kaka tukuyanda. Talihapa rihi ti funda dinga ba naha. Wosini amwaka omwesika naha ri mendindau.” 7 Ete wowani Jisas ga mwanji wasa ya rini sawe, “Ani ini kipe o rini a wosikonda.” 8 Ete wowani ele au anaye hima lei wui apukolaka rini ga mwanji wasa ka hinga ya ai rini sawe, “Apukolaka ani hima kapwacheche. Ai aka tiki mi sira to sa biya da. Mwanji tini ma nimba sawewa tau ra himache ahi kipe sa wosi. 9 Hinde wowani, ani okwe hi chele hima ri tako tokwe a dawani rindo ani aulisindau. Dele ai au anaye himache le okwe ai tako tokwe wu dau. E, ai himache forini ete rini a sawewa, ‘Mini ma i,’ wowa rini apa ri i sindau. E, ai himache ba forini ete a sawewa, ‘Mini ma ta,’ wowani rini ya ri tau. E, ai tau ra himache foni ete a sawewa, ‘Mini do tau ma ra,’ wowani o tau ya ri rau.” 10 Ete wani Jisas o mwanji ni ri mendikoni ya ri apapana. Wokoni ele rini sirinani indau hima leni ya ri sawe, “Mwe naha ki kunu a sawendau. Isurel hima foni ani heiwani dori hima, ri sembe ha sumbu hinga fo da nambwe.
11 “Woro apa kunu a sawenda. Himiyama hurahama miyafo nika sukwa mapwa tokwe, e, nika rai mapwa tokwe ele wu takonda. Wu tani Epuraham, Aisak, Jekop wunu ga hewen ko tiki wu litini ahirahi o wu akonda. 12 Woroti, Gotri rihi naro Isurel hima kupu le, sembe ha nambwe leni, ri sawewa hundusindau hoko ki wunu rawarano. Wosiwa ka mapwa ki ichaka omwesika naha ti wu ichakandani, fu wuhi ti wu tangindomunandano.”
13 Wosini Jisas au anaye hima lei wui apukolaka ori ni ya ri sawe, “Mini ya ma i. Ai okokona ti, mini ki sukwano sumbu ti sembe mi ani haro hinga o sukwakonda.” Wosiwani o ri sawero gisi naha ki ori hima ri tau ra himache kipe ya ete ri wosi.
Jisas Pita atako tini kipe wosiro
14 Wosini Jisas Pita i aka tiki ri raruni ri heiwani Pita atako ti hahungondani tape hi ti ya tini sainda. 15 Wowani Jisas ti tapa ti ya ri toro. Wosiwani o tape hi tini saindaro ti ya humbu. Ete wowani ti saini Jisas ahirahi tini ya ti ratoronda.
Jisas himiyama hurahama miyafo ri okulawani kipe wu wosiro
16 Dani ini sunduya ki ele himamwale kapwa dau himiyama hurahama miyafo ni wu rani Jisas tambwa ya wu rata. Wowani mwanji ri sawewani ele himamwale kapwa sira akini ya inda. Wondawani ele hahungo dau hima le kipe ya ri wosi. 17 O hinga ri wosiro ti, imbihumbwa Gotri mwanji bwarakarandaro hima ri, Aisaiya, bwaro hinga ya ri chiki. Aisaiya ka hinga ri bwaro: “Rinjenga hahungo nuhi ti ri rani ri raꞌairo.”
Hima lei wui okokona ti Jisas ni wu sirina ki.
18 Wosini Jisas ri heiwani himiyama hurahama miyafo rini ni haweisiwani ya ri sawe, “Ma, fwanjuwei angi tokwe nu rachi.” 19 Ete wowani Gotri lo mwanji hambwandau hima fori tani ya rini sawe, “Ondiyakandiyandau hima, ai okokona ti, ele mapwa hinga mi ino ti mini a sirinani funda si i ki.” 20 Wowani Jisas ga mwanji wasa ya rini sawe, “Dache le wunu nuwe sopu tiki dau. Me pe apwe le wunu woto wuhi tiki wu tukuyandau. Woro dori Hima ri Che to mwa rihi ti mwasakimbe ri rasaisini ri tukuyano michi nambwe.” 21 Ete wowani himache rihi foringa ya rini sawe, “Apukolaka, mi ani ohounawa ani ini ai yapai ani eini a sisini pwe.” 22 Ete wowani Jisas ya ri sawe, “Sa biya da. Ani hikisandau hima leto wui nindo tiki haro hima ni sa wu eini si. Woro mini ani ni ma sirinani tawa si i.”
Jisas ausuwa laka ni ri sawewani gainaro
23 Wosini Jisas kanu tenge tiki ri rauwani ele ri himache okwe ya rini wu sirinani ya wu rau. 24 Ete wowani ausuwa laka fwanjuwei o tiki saikowani fwa oti yembekinani ya wunu yewalikonda. Woro Jisas rini tukuyandaro. 25 Wondawani wu ini rini wu yetelesini ya rini wu sawe, “Apukolaka, mini ma nunu okula. Walambe ya nunu ikondau.” 26 Wowani ya wunu ri sawe, “Hinde wowani ku akindau? Sembe kuhi Gotri ni ku haro ti kapwacheche naha.” Wosinumbwa ri saini ausuwa tinga fwa o tinga ya ri sawe. Wokowani ausuwa oti humbuwani fwa oti gamweche ai yembekina nambwe. 27 O hinga ri wosisiwani wunu inaka tenge miyafo naha wu hambwandani ya wu sawe, “Kari hinde na hima hinga ri dasini fwa tinga ausuwa tinga ri sawewani ri mwanji ni sirinani gainaro?”
Jisas hima fisi ni himamwale kapwa rani ri rumbwero
28 Wosini Jisas ri ini fwanjuwei angi tokwe Gatara lei nuwe tiki ya ri rachi. Wowani himamwale kapwa dau hima fisi, matimat tiki fi daro ti, fi tani ya rini fi hei. Fini au hima naha. O keke ele himiyama hurahama o numbo wu i kinani ya wu akinda. 29 Woro findo hapa tinga fi uchani ya fi sawe, “Mini Gotri che, bwele sumbu hinga tini nunu mi wosikondau? Mwanji nunu mi bwano gisi jipe ti wayambwa. Ahaꞌa nimba nunu ni amwaka mi ha kinani mi taroꞌo?” 30 Wondawani fe miyafo naha apahime hingache wu dani nuwe wu uyanda. 31 Wowani ele himamwale kapwa to hapa tinga wu uchani Jisas ni ka hinga ya wu sawe, “E, nunu mi rani mi humbwe kinawa, kale biya fe miyafo naha dau ki ma nunu humbwewa nu ini nu raru.”
32 Wowani ya wunu ri sawe, “Ma ku i.” Ete wowani opi hima fisi wu andosini wu ini ele fe ki ya wu raru. Wowani ele fe hapa tinga wu namani wu ini kapwa kimba tiki wu raini fwanjuwei o ki uku sumbwe ti wu ani ya wu ha.
33 Ete wowani ele fe aulini dau hima le okwe wu akini wu ini ko laka ki wu raruni ele sumbu hinga sukwaro tini tinda ya wu sawe. Wu sawero bomo foti himamwale kapwa ga daro hima fisi opi ki sukwaro sumbu tini wu sawero. 34 Ete wowani o ko laka kipe himiyama hurahama le Jisas ni wakini wu tani ya rini wu hei. Wosini mwanji kwambu tiki ya rini wu sawe, kahaꞌa nuwe wuhi ri andosini mapwa fo tokwe ri i kinani.


text:
Nganea 10: Maḓi Mahulu
Nnḓa ha gungwa, vhathu vha ḓi tshila u fana na u thomani. Vha si tende uri Maḓi Mahulu a ḓo ḓa. Vha fanela u vha vho sea u fhira naho hu lini. Fhedzi nga u ṱavhanya vha litsha u sea.
Nga u ṱavhanya maḓi a thoma u na. A shuluwa lutomboni samusi ni tshi shulula maḓi nga bakete. Noaxe o vha o amba ngoho! Fhedzi ho vha ho no lengesa kha naho e nnyi u dzhena gungwani. Muṋango wo vha wo valwa wa khwaṱhiswa nga Yehova.
Nga u ṱavhanya fhasi ha tibea. Maḓi a nga milambo mihulu. A sukumedza miri a phigulusa matombo mahulu, a ita phosho khulu. Vhathu vha ofha. Vha gonya dzithavha. Yowee, vha tama hani uri arali vha vhe vho thetshelesa Noaxe vha dzhena gungwani musi muṋango u tshee wo vulea! Fhedzi ha vha u lenga.
Maḓi a ḓi gonyela nṱha. Maḓi a shuluwa lutomboni maḓuvha a 40 na vhusiku ha 40. A gonya dzithavha, nahone nga u ṱavhanya na dzithavha khulwanesa dza tibea. Ngauralo samusi Mudzimu o amba, vhathu vhoṱhe na zwipuka nnḓa ha gungwa zwa fa. Fhedzi muṅwe na muṅwe gungwani o vha o vhulungea.
Noaxe na vharwa vhawe vho vha vho ita mushumo wavhuḓi vha tshi fhaṱa gungwa. Maḓi a ḽi takulela nṱha, ḽa papamala nṱha-nṱha ha maḓi. Zwenezwo ḽiṅwe ḓuvha, musi mvula yo tsha, ḓuvha ḽa thoma u penya. Ḽa vha bono ḽingafhani! Ho vha hu na lwanzhe luthihi luhulu hoṱhe. Tshe tsha vha tshi tshi vhonala fhedzi ḽo vha ḽi gungwa ḽo papamala nṱha.
Vhanna vhalapfu vho vha vho ṱuwa. A vha tsha ḓo vha hone u huvhadza vhathu. Vhoṱhe vho vha vho fa, khathihi na vhomme avho na vhathu vhavhi. Fhedzi ho itea mini kha vhokhotsi avho?
Vhokhotsi a vhanna vhalapfu vho vha vha si vhathu vhukuma sa riṋe. Vho vha vhe vharuṅwa vhe vha ḓa u dzula sa vhathu kha ḽifhasi. Ngauralo musi Maḓi Mahulu a tshi da, vha si fe na vhathu vhoṱhe. Vha litsha u shumisa mivhili ya ṋama ye vha ita, vha humela ṱaḓulu sa vharuṅwa. Fhedzi a vho ngo tsha tendelwa u vha tshipiḓa tsha vharuṅwa vha Mudzimu. Ngauralo vha vha vharuṅwa vha Sathane. Bivhilini vha vhidzwa mademona.
Mudzimu zwino a ita uri muya u vhudzule, maḓi mahulu a thoma u xa. Miṅwedzi miṱanu nga murahu gungwa ḽa awela nṱha ha thavha. Maḓuvha manzhi a fhira, nahone vha re gungwani vho vha vha tshi nga sedza nnḓa vha vhona ṱhodzi dza dzithavha. Maḓi a ḓi xa, a ḓi xa.
Zwenezwo Noaxe a bvisa gungwani tshiṋoni tshi vhidzwaho funguvhu. Ḽo vha ḽi tshi fhufha tshifhinganyana ḽa dovha ḽa vhuya, ngauri ḽo vha ḽi sa wani fhethu havhuḓi ha u kavha. Ḽa ḓi ita ngaurali ḽi tshi vhuya ḽi tshi kavha kha gungwa.
Noaxe a ṱoḓa u vhona arali maḓi o fhela kha ḽifhasi, ngauralo a bvisa ḽiivha gungwani. Fhedzi na ḽiivha ḽa vhuya ngauri a ḽo ngo wana fhethu ha u dzula. Noaxe a ḽi bvisa lwa vhuvhili, ḽa vhuya na ṱari ḽa muṱwari mulomoni waḽo. Ngauralo Noaxe a ḓivha uri maḓi o xa. Naoxe a bvisa ḽiivha lwa vhuraru, nahone mafheleloni ḽa wana fhethu ho omaho ha u dzula.
Mudzimu zwino a amba na Noaxe. A ri: Ìbva gungwani. Ibva na muṱa wau woṱhe na zwipuka.’ Vho vha vhe gungwani u fhira ṅwaha woṱhe. Ngauralo ri nga tou humbulela uri vhoṱhe vho vha vho takala hani u dovha u vha nnḓa na u vha vha tshilaho!
Genesi 7:10-24; 8:1-17; 1 Petro 3:19, 20.
Mbudziso
- Ndi ngani hu si na muthu na muthihi we a dzhena gungwani musi mvula i tshi thoma?
- Yehova o ita uri mvula ine maḓuvha mangana na vhusiku vhungana, nahone maḓi o vha o tsa lungafhani?
- Ho itea mini kha gungwa musi maḓi a tshi thoma u tibedza ḽifhasi?
- Naa vhathu vhalapfu vho ponyoka Maḓi Mahulu, nahone vhe vha vha vhe vhokhotsi a vhathu vhalapfu vho mbo ḓi vha mini?
- Ho itea mini kha gungwa nga murahu ha miṅwedzi miṱanu?
- Ndi ngani Noaxe o bvisa funguvhu gungwani?
- Noaxe o ḓivha hani uri maḓi o fhela kha ḽifhasi?
- Musi vho no fhedza tshifhinga tshi fhiraho ṅwaha vhe gungwani Mudzimu o vhudza Noaxe na muṱa wawe uri vha ite mini?
Mbudziso dzo engedzeaho
- Vhalani Genesi 7:10-24.
Ndi zwithu-ḓe zwi tshilaho zwe zwa fheliswa kha ḽifhasi? (Gen. 7:23)
Maḓi mahulu o xa nga murahu ha tshifhinga tshingafhani? (Gen. 7:24)
- Vhalani Genesi 8:1-17.
Genesi 8:17 i sumbedza hani uri ndivho ya u thoma ya Yehova nga ḽifhasi a yo ngo shanduka? (Gen. 1:22)
- Vhalani 1 Petro 3:19, 20.
Musi vharuṅwa vha mashandukwa vha tshi humela ṱaḓulu, vho haṱulwa hani? (Yuda 6)
Mafhungo a Noaxe na muṱa wawe a khwaṱhisa hani fulufhelo ḽashu ḽa uri Yehova u a kona u ponyokisa vhathu vhawe? (2 Pet. 2:9)


text:
Reunion.com > Kim Vollmer - Tykia Wade > Louisa Von Wolffersdorff - Cherie Vonada
Classmates from Louisa Von Wolffersdorff to Cherie Vonada
Louisa Von Wolffersdorff Karl Von Wolfseck Geoffrey Von Wollenberg Gina Von Wollenberg Sophia Von Wrangell Alexandra Von Wrede Odo Von Wulffen Andrea Von Wunster Paul Von Wupperfeld Charles Von Wyck Heather Von Wyck Michael Von Yerzy George Von York Heinz Von Zabern William Von Zangenberg Donna Von Zech Gloria Von Zech Peter Von Zezschwitz Ted Von Zielinski Wendy Von Zirpolo Patricia Von Zur Muehlen Daniel Von Zwehl Teddy Von Zwehl Cassondra Von Zynda Christopher Von Zynda Samantha Von Zynda Henry Von-hagen Anne Von-neida Jonathan Von-purkyne Agnes Vona Agostino Vona Amanda Vona Amy Vona Andrea Vona Andrew Vona Angela Vona Ann Vona Annmarie Vona Anthony Vona Antonio Vona Arthur Vona Ashley Vona Barbara Vona Bernice Vona Beverly Vona Bonnie Vona Brian Vona Carlo Vona Carmela Vona Carmen Vona Carmine Vona Carol Vona Carron Vona Charles Vona Chris Vona Christina Vona Christine Vona Christopher Vona Cindy Vona Craig Vona Crystal Vona Cynthia Vona Dan Vona Daniel Vona Danielle Vona David Vona Deborah Vona Delia Vona Denise Vona Diana Vona Dick Vona Dino Vona Donald Vona Donna Vona Doug Vona Eddie Vona Eduardo Vona Elaine Vona Elizabeth Vona Erica Vona Fernando Vona Florence Vona Francis Vona Frank Vona Frederick Vona Gail Vona Gary Vona George Vona Geraldine Vona Gina Vona Gino Vona Glenn Vona Grace Vona Gregory Vona Gretchen Vona Heather Vona Heidi Vona Helen Vona Jacqueline Vona James Vona Janis Vona Jean Vona Jeffrey Vona Jen Vona Jennifer Vona Joann Vona Joanne Vona Joe Vona John Vona Jonathan Vona Joseph Vona Judith Vona Judy Vona Kara Vona Kathleen Vona Kathryn Vona Kathy Vona Katie Vona Kenneth Vona Kevin Vona Kim Vona Kimberly Vona Laura Vona Laurie Vona Leon Vona Linda Vona Lisa Vona Lori Vona Lorraine Vona Louis Vona Lynn Vona Marc Vona Margaret Vona Maria Vona Mark Vona Mary Vona Mary Kay Vona Maryjo Vona Matthew Vona Maureen Vona Melissa Vona Melody Vona Michael Vona Michelle Vona Monica Vona Nancy Vona Nicholas Vona Nick Vona Nicola Vona Pamela Vona Pat Vona Patricia Vona Paul Vona Paula Vona Pauline Vona Peter Vona Ralph Vona Richard Vona Rita Vona Robert Vona Roger Vona Rosa Vona Rose Vona Ross Vona Russell Vona Ryan Vona Salvatore Vona Sam Vona Samuel Vona Sandra Vona Scott Vona Sebastiano Vona Shaun Vona Sheila Vona Silvio Vona Stephane Vona Stephanie Vona Stephen Vona Sue Vona Susan Vona Tabitha Vona Tammy Vona Teresa Vona Terri Vona Thomas Vona Timothy Vona Tina Vona Tom Vona Valerie Vona Vincent Vona Virginia Vona William Vona Eleanor Vona-mooney Brian Vonaa Darlene Vonaa Rudolph Vonabele Sigrid Vonabele Leland Vonach Adam Vonachen Arthur Vonachen Betty Vonachen Carol Vonachen Cory Vonachen David Vonachen Emily Vonachen Frank Vonachen Gerard Vonachen Jack Vonachen James Vonachen Jennifer Vonachen Jim Vonachen Johanna Vonachen John Vonachen Julie Vonachen Katherine Vonachen Kathleen Vonachen Kristi Vonachen Kurt Vonachen Larry Vonachen Lori Vonachen Mark Vonachen Mary Vonachen Matt Vonachen Matthew Vonachen Megan Vonachen Nathan Vonachen Patricia Vonachen Pennie Vonachen Richard Vonachen Robert Vonachen Roxanne Vonachen Sharon Vonachen Thomas Vonachen Todd Vonachen William Vonachen Jason Vonack Rudolph Vonack Alesha Vonada Ashley Vonada Barbara Vonada Barry Vonada Bonnie Vonada Brenda Vonada Brian Vonada Carol Vonada Catherine Vonada Charles Vonada Cherie Vonada


text:
NGANEAVHUTSHILO
Maṱo A Jairo—Nḓila Yawe Ya U Shumela Mudzimu
Edzani u humbula ni sa koni u langa muvhili waṋu nga nnḓa ha maṱo aṋu. Mukomana wanga Jairo u kha honoho vhuimo vhu konḓaho. Naho zwo ralo, u a ḓiphina nga vhutshilo vhu re na ndivho. Ndi sa athu u ni ṱalutshedza zwo itaho uri a wane vhutshilo hawe vhu tshi takadza, i rini ndi ni vhudze nganea yawe.
Jairo o bebwa e na vhulwadze ha cerebral palsy vhune ha vhidzwa spastic quadriplegia. * Nga zwenezwo, ha koni u langa muvhili wawe nga ho fhelelaho. Vhuluvhi hawe a vhu koni u rumela milaedza zwavhuḓi kha misipha yawe, nga zwenezwo, zwanḓa na milenzhe yawe zwi a shanavhiḓa nga hu sa langei. Nga zwiṅwe zwifhinga, u ḓikhwiḓa ha Jairo a songo zwi lavhelela zwo vha zwi tshi ita uri a ḓihuvhadze. Vhathu vhane vha vha tsini nae vha nga huvhala arali vha songo zwi ṱhogomela. Zwi ṱungufhadzaho ndi uri zwanḓa na milenzhe yawe zwo vha zwi tshi anzela u vhofhwa na tshidulo tshawe tsha vhaholefhali u itela uri a si tsha ḓihuvhadza.
U ALUWA NGA NḒILA I VHAVHAHO
Jairo o aluwa nga nḓila i vhavhaho vhukuma. Musi e na miṅwedzi miraru o thoma u vha na tshifakhole tshe tsha mu ita uri a dzidzivhale. Kanzhi, Mmawe vho vha vha tshi mu hwala nahone vha mu gidimisela vhuongeloni, vha tshi humbula u nga o fa.
Nga ṅwambo wa u shanavhiḓa, nga u ya ha tshifhinga marambo a Jairo o mbo ḓi kombama. Musi e na miṅwaha ya 16, o fhirea shambo ḽa khundu, nahone zwa ṱoḓa uri a itwe muaro kha tshirumbi na khundu. Ndi kha ḓi humbula musi Jairo a tshi lila vhusiku vhuṅwe na vhuṅwe a tshi khou pfa vhuṱungu.
U holefhala ha Jairo ho ita uri a ḓitike vhukuma nga vhaṅwe vhathu u itela u mu ṱhogomela ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe, kha mishumo i nga ho u mu kapudza, u mu ambadza na u mu eḓedza. Mma na Baba vho vha vha tshi anzela u ita yeneyo mishumo. Naho Jairo o vha a tshi ṱoḓa thuso tshifhinga tshoṱhe, vhabebi vhashu vho vha vha tshi dzula vha tshi mu humbudza uri vhutshilo hawe a vhu ḓitiki fhedzi nga vhathu, fhedzi vhu dovha ha ḓitika nga Mudzimu.
HU VULEA NḒILA YA U DAVHIDZANA
Vhabebi vhashu ndi Ṱhanzi dza Yehova, nahone vho vha vha tshi dzula vha tshi vhalela Jairo mafhungo a Bivhili u bva vhuṱukuni. Vha a zwi ḓivha uri vhutshilo ndi ha ndeme musi muthu a tshi vha na vhushaka na Mudzimu. Jairo u na muvhili u si na nungo, une wa shanavhiḓa tshifhinga tshoṱhe, fhedzi a nga vha na fulufhelo ḽavhuḓi na ḽo khwaṱhaho ḽa vhumatshelo. Naho zwo ralo, kanzhi vho vha vha tshi ḓivhudzisa arali Jairo a tshi nga pfesesa nḓivho ya Bivhili.
Ḽiṅwe ḓuvha musi Jairo a tshee muṱuku, Baba vho ri: “Jairo, ndi khou humbela uri ni ambe na nṋe.” Vho dovha vha ri: “Arali ni tshi mpfuna zwa vhukuma, ni ḓo amba na nṋe!” Musi Baba vha tshi mu humbela uri a ambe ipfi ḽithihi fhedzi, Jairo a thoma u rothisa miṱodzi. Naho o lingedza u sumbedza nḓila ine a ḓipfa ngayo nga maipfi, o vha a tshi kona u ita mibvumo fhedzi. Baba vho pfa vhuṱungu nge vha lidza Jairo. Fhedzi u lila ha Jairo zwo sumbedza uri o pfesesa zwe Baba vha zwi amba. Thaidzo yo vha i ya uri ha koni u amba.
Hu si kale, vhabebi vhashu vho ṱhogomela uri nga zwiṅwe zwifhinga Jairo o tshimbidza maṱo awe lunzhi a tshi lingedza u sumbedza mahumbulele awe na nḓila ine a ḓipfa ngayo. Zwo vha zwi tshi tsikeledza Jairo ngauri o vha a sa koni u ita uri vhaṅwe vha mu pfesese. Fhedzi musi vhabebi vhanga vha tshi ṱhogomela zwine a khou ṱoḓa a tshi shumisa maṱo awe na u mu ṋea zwine a ṱoḓa, Jairo o vha a tshi mwethuwa vhukuma. Ho vha hu nḓila yawe ya u livhuha.
Dokotela wa vhathu vha sa koni u amba o eletshedza uri u itela uri ri kone u davhidzana khwine, ri fanela u imisa zwanḓa zwashu nṱha musi ri tshi mu vhudzisa mbudziso i ṱoḓaho phindulo ya ee-kana-hai. Tshanḓa tsha u ḽa tsho vha tshi tshi imela ee, tsha monde tshi tshi imela hai. Nga zwenezwo, o vha a tshi kona u sumbedza zwine a zwi ṱoḓa nga u livhisa maṱo awe kha tshanḓa tsho teaho.
TSHIITEA TSHI SWAYEAHO VHUTSHILONI HA JAIRO
Ṱhanzi dza Yehova dzi fara maguvhangano na mabuthano luraru nga ṅwaha, fhethu hune ha vha hu tshi khou ṋekedzwa nyambo dza Bivhili kha vhathu vhanzhi. Jairo o vha a tshi takala tshifhinga tshoṱhe musi hu tshi ṋekedzwa nyambo ya ndovhedzo. Ḽiṅwe ḓuvha musi Jairo e na miṅwaha ya 16, Baba vho mu vhudzisa uri: “Jairo, naa ni a ṱoḓa u lovhedzwa?” Nga khathihi fhedzi, nḓila ye a sedza ngayo tshanḓa tsha Baba tsha u ḽa, yo sumbedza lutamo lwawe lwa u dzhia honoho vhukando. Nga zwenezwo, Baba vha dovha vha ri: “Naa no fulufhedzisa Mudzimu nga thabelo uri ni ṱoḓa u mu shumela nga hu sa fheli?” Jairo o dovha a lavhelesa tshanḓa tsha u ḽa tsha Baba. Zwo vha zwi tshi tou vha khagala uri Jairo o no ṋekedza vhutshilo hawe kha Yehova.
Nga murahu ha khaseledzo dza Bivhili dzi si gathi, zwo vha zwi khagala uri Jairo o pfesesa ndeme ya ndovhedzo ya Vhukriste. Ngauralo, nga 2004, o fhindula mbudziso ya ndeme vhukuma ye a vhudziswa yone, “Naa no ḓiṋekedza kha Mudzimu u ita lufuno lwawe?” Jairo o fhindula yeneyo mbudziso nga u sedza nṱha. Ho vha hu nḓila ye a vha o i dzudzanya ya uri ee. Nga zwenezwo, musi e na miṅwaha ya 17, o lovhedzwa sa muṅwe wa Ṱhanzi dza Yehova.
MAṰO O LIVHISWAHO KHA ZWITHU ZWA MUDZIMU
Nga 2011, ho vha na nḓila ntswa ya u davhidzana na Jairo—khomphyutha ine ya langiwa nga maṱo. Tshenetshi tshishumiswa tshi kona u vhona tshanga ya iṱo i tshi khou sedza-sedza, zwenezwo zwi ita uri a kone u vula na u khetha zwine a khou zwi ṱoḓa kha khomphyutha. U poidza kana u lavhelesa kha tshikirini zwi fana na u puṱedza mausu wa khomphyutha. Khomphyutha ine ya vha na zwifanyiso zwine zwa sumbedza maipfi na mibulo yo itwa uri i thuse Jairo uri a kone u davhidzana na vhaṅwe. Musi a tshi poidza kha tshiṅwe tsha zwifanyiso, khomphyutha i kona u ita uri hu pfale ipfi ḽa mulaedza wo ṅwalwaho.
Samusi u pfesesa ha Jairo ho engedzea, ngauralo na lutamo lwawe lwa u thusa vhaṅwe nga lwa muya lwo engedzea. Nga tshifhinga tsha pfunzo ya Bivhili ya muṱa ya vhege iṅwe na iṅwe, kanzhi u lavhelesa khomphyutha yawe a dovha a lavhelesa nṋe. Yeneyi ndi nḓila ya u nkhumbudza uri ndi fanela u ṅwala phindulo dzine a ḓo dzi fhindula musi hu tshi vhudziswa mbudziso miṱanganoni ya Vhukriste tshivhidzoni.
Musi e miṱanganoni, u lavhelesa tshikirini tshawe u itela uri tshi puṱedze fhethu ho teaho, nahone ipfi ḽine ḽa bva kha khomphyutha ḽi pfiwa nga muṅwe na muṅwe. U a mwethuwa tshifhinga tshoṱhe musi a tshi ṱuṱuwedza miraḓo ya tshivhidzo nga yeneyi nḓila. Alex muṅwe wa khonani dza Jairo ane a kha ḓivha muswa o ri: “Zwi a ntakadza tshifhinga tshoṱhe musi ndi tshi pfa phindulo dza Jairo kha thero ya Bivhili.”
Jairo o dovha a shumisa maṱo awe u vhudza vhaṅwe nga ha lutendo lwawe. Iṅwe nḓila ine a ita ngayo zwenezwo, ndi u puṱedza tshifanyiso nga maṱo awe, tshine tsha sumbedza ngade ine ya vha na zwipuka na vhathu vha tshaka dzoṱhe vha tshi khou tshila nga mulalo. Musi zwenezwi zwi tshi vhonala kha khomphyutha, hu bva ipfi ḽine ḽa ri, “Fulufhelo ḽi re Bivhilini ndi ḽa uri ḽifhasi ḽi ḓo vha paradiso ine ha sa ḓo vha na malwadze na lufu, Nzumbululo 21:4.” Arali muthetshelesi a sumbedza u vha na dzangalelo, khomphyutha yawe i dovha ya ri, “Ni nga takalela u guda Bivhili na nṋe?” Zwi mangadzaho ndi uri makhulu washu wa mukalaha vho ṱanganedza yeneyo khumbelo. Zwi a takadza vhukuma u vhona Jairo, a tshi thuswa nga Ṱhanzi ngae u gudisa Makhulu washu Bivhili nga zwiṱuku nga zwiṱuku! Zwi takadzaho ndi uri Makhulu washu vho lovhedzwa kha buthano ḽa ngei Madrid nga August 2014.
Tshikoloni, vhadededzi vha Jairo a vho ngo dzhiela fhasi u ḓiṋekedza hawe kha Mudzimu. Dokotela wa vhathu vha sa koni u amba ane a pfi Rosario o vhuya a ri: “Arali ndi tshi ṱoḓa u vha muraḓo wa vhurereli, ndi ḓo vha muṅwe wa Ṱhanzi dza Yehova. Ndo vhona nḓila ye lutendo lwa Jairo lwa mu ṋea ngayo ndivho ya vhutshilo, hu sa londwi vhuimo hawe vhu konḓaho.”
Musi ndi tshi vhala nga ha fulufhedziso ḽi re Bivhilini, Jairo u sumbedza u takala maṱoni: ‘Wa tshihole u ḓo fhufha vhunga phala; lulimi lwa tshimuma lu ḓo fhululedza.’ (Yesaya 35:6) Naho nga zwiṅwe zwifhinga a tshi kulea nungo, fhedzi u dzula o takala. Zwenezwi zwi a konadzea ngauri u dzula o farakanea nga zwithu zwa Mudzimu na u vha na khonani dza Vhakriste. U dzula hawe o takala na u vha na lutendo lwo khwaṱhaho zwi ṋea vhuṱanzi ha uri u shumela Yehova zwi ita uri vhutshilo vhu takadze hu sa londwi vhuleme.
^ par. 5 Cerebral palsy (CP) ndi ipfi ḽo ḓoweleaho ḽine ḽa ṱalusa u tshinyala ha vhuluvhi, zwine zwa ita uri muthu a sa kone u shumisa muvhili nga nḓila yo ḓoweleaho. Zwi nga dovha zwa ita uri muthu a vhe na tshifakhole, u sa ḽa zwavhuḓi na u sa kona u amba zwavhuḓi. Spastic quadriplegia ndi mufuda wa vhuholefhali vhu vhavhaho vhukuma; vhu ita uri zwanḓa na milenzhe zwi ome na uri mukulo u si khwaṱhe.


text:
Vhaswa Vha a Vhudzisa
—Ndi Ḓo Ita Mini nga Vhutshilo Hanga?
Muswa muṅwe na muṅwe u sedzana na mbudziso i tevhelaho ya ndeme, ‘Ndi ḓo ita mini nga vhutshilo hanga?’ Ṱhogomelani nga vhuronwane zwipikwa zwaṋu vhutshiloni musi no ṱalela vhuleme he muṅwe muṱhannga ane a funa mashango mavhili ane a pfi Andre, a vha o sedzana naho. O vha a tshi ḓo khetha mini? Ndi mini zwe zwa vha zwi tshi ḓo mu takadzesa? Kha yeneyi vidio hu dovha ha vha na nyambedzano na vhaswa vha bvaho kha maṅwe mashango nahone i ḓo ni ita uri ni vhe na mahumbulele maswa.


text:
Pfanelo dza vhuthu
Tsha u thoma, hu na u di kumedzela kha ndayotheo ya pfanelo dza vhathu. Ndayotheo ya pfanelo dza vhathu, sa tsumbo, ndi u vha na pfanelo ya u thonifhiwa, ya vhutshilo, u vhofholowa kha vhupuli, u vhofholowa kha zwa vhurereli, u vhofholowa kha zwa lutendo, u vhofholowa kha zwa vhukonani na zwinwe. Inwe na inwe ya dzipfanelo dza vhathu idzi i a talutshedzwa u itela u kona u ita a tsheo yauri zwavhudi-vhudi i amba mini: pfanelo ya u vhofholowa kha vhupuli ndi pfanelo ine i nga si vhetshelwe mukano.
Hone ni ri mini nga pfanelo ya u dibula? Tsumbo yo doweleaho kha u vhea mukano afha ndi yauri ri nga si tendele vhathu u huwelela ‘mulilo’ ngomu thiyetha yo dalaho ngeno hu si na mulilo. U ita ngauralo zwi do vhanga ndado nahone vhathu vha do vhaisala musi vha tshi lingedza u bva. Hone-ha, vha-dzia-mbofholowo (maliberali) vha kudana na u vhea mukano (kanula) kha mbofholowo ya u dibula, ngauri i anzela u shumiswa nga mivhuso u tsikeledza vhathu na dzikhumbulo dzi fhambanaho na zwine muvhuso wa toda vhathu vha tshi tenda khazwo kana u zwi amba.


text:
Tlhatlhambuto 68: Vafana Vambiri Va Tlhelako Va Hanya
LOKU u wafa, i wa ta ti zwisa kuyini mamani wa wena loku u wa tlhela u hanya? Yena i wa ta tsaka nguvu! Kanilezi a munhu loyi a fileko wa zi kota ku tlhela a hanya ke? Za tshuka zi maheka lezo?
Cuwuka a wanuna loyi laha, zinwe ni wasati ni mufana tsongwani. A wanuna loye hi muprofeti Elija. A wasati i noni ya le doropeni ga Zarefate, zonake a mufana i n’wana wakwe. Makunu, ka siku go kari a mufana i khonwa hi wubabyi. Yena i sika nguvu laha ko kala afa hi magumo ya kona. Elija makunu i byela wasati ku ngalo: ‘Neha a mufana ka mina.’
Elija i teka a nwanana a fileko a kanziha aya le hehla a ya mu etlelisa laha mubhedini. Zonake a khongela aku: ‘O Jehova, maha lezaku a mufana a tlhela a hanya.’ A mufana a sangula ku hefemula! Hizalezo Elija i chika naye lahasi a yaku ngalo ka wasati: ‘Cuwuka, a n’wana wa wena wa hanya!’ Hizalezo zi mahako lezaku a mamani wakwe a tsaka nguvu.
Munwani muprofeti wa hombe wa Jehova i vitwa ku ngalo hi Elixa. Yena i tira kota muvuneteli wa Elija. Kanilezi hi kufamba ka xikhati Jehova i tirisawu Elixa lezaku a maha zihlamaliso. Ginwani siku Elixa iya doropeni ga Xuname, laha a wasati wo kari a nga mu nene nguvu ka yena. Anzhako a wasati loyi i pswala n’wana wa mufana.
Ni mixo wo kari, anzhako ka ku mufana loye a kulilenyene, yena i huma a lanza raru wakwe a tirako masinwini. Hi xitshuketi a mufana iba huwa aku: ‘A hloko ya mina ya bayisa!’ Anzhako ka kuva a yisilwe kaya, a mufana afa. A hi kubayiseka loku a mamani wakwe a nga na kona! Zalezo yena i famba a ya teka Elixa.
Laha Elixa a chikelako, i enghena lomu ndlwini ni nwanana a fileko. Yena i khongela ka Jehova, a tlhela a ti nawuluta hehla ka miri wa nwanana. Hi xikhatanyana a miri wa mufana wu kufumela, zonake a wetshemula a ntlhanu wa makhati ni mambiri. A hi kutsaka loku a nga nako mamani wakwe laha a nghenako a kuma a mufana wakwe na a hanya!
Ku file vanhu vo tala nguvu. Lezo zi mahile lezaku a mingango yabye ni vanghana vabye va bayiseka nguvu. Hina a hi na ntamu wa ku vuxa vafileko. Kanilezi Jehova i nawo. Anzhako hi ta gonza hi lezi yena a to wuyisisa zona a makume ya mazana ya makume ya mazana ya vanhu a kuva va tlhela va hanya.
1 Tihosi 17:8-24; 2 Tihosi 4:8-37.
Ziwutiso
- Hi vamani a vanhu lava va vanharu va nga mufananisweni, niku zini zi humelelako mufanyana loyi?
- Zini lezi Elija a khongelako xungetano hi mufana, niku zini zi mahekako hi kulanzela?
- Hi gihi a vito ga muvuneteli wa Elija?
- Hikuyini Elixa a vitanwako lezaku aya mutini wa wasati le Xuname?
- Zini lezi Elixa a mahako, niku zini zi humelelako a nwanana loye wa kufa?
- I ntamu muni a nga nawo Jehova, kota lezi zi kombiwako hi lezi Elija na Elixa va zi mahako?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza 1 Tihosi 17:8-24.
Ku ringisilwe kuyini a kuingisa ni kukholwa ka Elija? (1 Tih. 17:9; 19:1-4, 10)
Hikuyini a kukholwa ka noni ya le Zarefate ku ngave ko hlamalisa? (1 Tih. 17:12-16; Lu. 4:25, 26)
Xana a matshango ya noni ya le Zarefate ma dlunyatisisa kuyini a lisine la magezu ya Jesu ma tsalilweko ka Mateu 10:41, 42? (1 Tih. 17:10-12, 17, 23, 24)
- Gonza 2 Tihosi 4:8-37.
Zini lezi hi gonziswako hi wasati wa le Xuname xungetano hi kururela vapfhumba? (2 Tih. 4:8; Lu. 6:38; Rom. 12:13; 1 Joh. 3:17)
Hi tihi tindlela leti hi zi kotako ku kombisa hi tona a wunene ka malanza ya Nungungulu inyamutlha? (Miti. 20:35; 28:1, 2; Gal. 6:9, 10; Maheb. 6:10)


text:
Tlhatlhambuto 50: A Vavasati Vambiri Va Tinhenha
LOKU vaIsraeli va enghena kuxanisekeni, va rilela Jehova. Zonake Jehova i va hlamula hi ku va nyika varangeli va tinhenha kasi ku va vuna. A Biblia gi vitana varangeli lavo a ku valamuli. Joxua ive mulamuli wo sangula, ni vanwani valamuli va ngave kona anzhako ka yena va wa vitwa a ku hi Otnieli, Ehudi na Xamgare. Kanilezi a vanhu vambiri va lava va vunako Israeli vavasati va vitwako Debora na Jaeli.
Debora muprofeti wa xisati. Jehova i mu nyika mahungu xungetano hi wumanziko, na yena i byela vanhu lezi Jehova a wulako. Debora kambe mulamuli. Yena i tshama lahasi ka sinya yo kari ya cinzu le zitsungeni, ni vanhu va mu tela a ku ta vuniwa zikarato zabye.
A ka xikhati lexi a hosi ya Kanani hi Jabina. Yena i na ni 900 wa tikareta ta yimpi. A butho gakwe gi na ni ntamu nguvu laha kaku a vaIsraeli vo tala va zile va kurumetwa a ku maha malanza ya Jabina. A nduna ya butho ga Hosi Jabina i vitwa a ku hi Sisera.
Hi siku go kari Debora i vitanisa mulamuli Barake, a mu byela ku: ‘Jehova i te ngalo: “Teka a 10.000 wa vavanuna u va yisa Xitsungeni xa Tabora. Kwaseyo nzi ta nyikela Sisera ka wena. Nzi ta tlhela nzi ku nyika kuhlula hehla ka yena ni ka butho gakwe.”’
Barake aku ngalo ka Debora: ‘Nzi ta famba loku wenawu u famba na mina.’ Debora i famba zinwe naye, kanilezi yena aku ngalo ka Barake: ‘U nga tava ni wudzunzo hi kuhlula loko, hakuva Jehova i ta nyikela Sisera canjeni ga wasati.’ Ni lezo hi zona zi mahekako.
Barake i relela hi le Xitsungeni xa Tabora kasi ku ya tlhangana ni masochwa ya Sisera. Hi xitshuketi Jehova i vanga ntalo, ni masochwa yo tala ya valala ma mbemba. Kanilezi Sisera i jatama hi kareteni yakwe a tsutsuma.
Anzhako ka xikhati xo kari Sisera iya tendeni ga Jaeli. Yena i mu ramba ku enghena, a mu nyika masi. Lezo zi mu vangela wurongo, niku nzeni ka xikhatanyana yena i etlela wurongo ga hombe nguvu. Makunu Jaeli i teka a xikhongwani xa tenda a xi belela ka hloko ya wanuna loyi wo biha. Anzhako ka lezo, laha Barake a nga chikela, yena i mu komba a mufi Sisera! Wa zi wona makunu lezaku lezi Debora a wulileko zi mahile lisine.
Hi kugumesa ku dawawu Hosi Jabina, ni vaIsraeli va tlhela va kuma kurula hi xikhati xo kari.
Valamuli 2:14-22; 4:1-24; 5:1-31.
Ziwutiso
- Xana a valamuli hi vamani, niku gi wa hi gihi a vito ga loyi wo sangula?
- I lungelo muni go hlawuleka legi Debora a nga nago, niku xana a ntiro lowo wu patsa ku maha yini?
- A xikhati lexi Israeli a dzukiswako hi Hosi Jabina ni nduna ya butho gakwe, Sisera, i gezu muni gi tako hi ka Jehova legi Debora a byelako Mulamuli Barake, niku xana yena Debora i ngalo himani a to kuma a wudzunzo ga kona?
- Xana Jaeli i kombisisa kuyini a ku yena wasati wo tiya-hlana?
- Zini zi humelelako anzhako ka kufa ka Hosi Jabina?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza Valamuli 2:14-22.
Xana a vaIsraeli va nehile a zanga ya Jehova hehla ka vona wutsumbu hi ndlela muni, niku xigonzo muni hi zi kotako ku xi kuma ka lezo? (Vala. 2:20; Mav. 3:1, 2; Ezek. 18:21-23)
- Gonza Valamuli 4:1-24
Zigonzo muni lezi a vavasati va maKristu inyamutlha va zi kotako ku zi kuma xungetano hi kukholwa ni kutiya-hlana zi kombisilweko hi Debora na Jaeli? (Vala. 4:4, 8, 9, 14, 21, 22; Mav. 31:30; 1 Kor. 16:13)
- Gonza Valamuli 5:1-31.
Xana a lisimu la kuhlula la Barake na Debora li nga woniwa kota mukhongelo xungetano hi yimpi yi tako ya Har-Magedoni hi ndlela muni? (Vala. 5:3, 31; 1 Kron. 16:8-10; Kuv. 7:9, 10; 16:16; 19:19-21)


text:
THERO I RE KHA GWATI | MAVHONELE A MUDZIMU NGA HA U DAHA
Thaidzo Ya Shango Ḽoṱhe
U daha zwi khou vhulaha vhathu.
Zwo vhulaha vhathu vha 100 000 000 ḓanani ḽa miṅwaha ḽo fhiraho.
Zwi vhulaha vhathu vha 6 000 000 nga ṅwaha.
Nga u tou angaredza zwi vhulaha muthu muthihi nga mithethe ya rathi miṅwe na miṅwe.
Zwi vhonala u nga zwi ḓo bvela phanḓa zwo tou ralo.
Vhavhusi vha humbulela uri arali wonoyo mukhuvha wa bvela phanḓa nga yeneyi nḓila, nga 2030 tshivhalo tsha vhathu vhane vha ḓo fa nga nṱhani ha u daha tshi ḓo engedzea tsha fhira 8 000 000. Nahone vha humbulela uri u daha zwi ḓo vhulaha vhathu vha 1 000 000 000 mafheloni a ḓanani ḽa vhu-21 ḽa miṅwaha.
Fola a ḽi vhaisi vhane vha ḽi daha fhedzi. Ḽi vhaisa miraḓo ya miṱa yo salaho, ine ya pfa vhuṱungu kha maḓipfele na u xelelwa nga tshelede, u katela na vhathu vha 600 000 vha sa dahi vhane vha fa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga nṱhani ha u fema vhutsi ha fola. Wonoyu muhwalo u kha mahaḓa a muṅwe na muṅwe nga nṱhani ha mutengo wa zwa ngalafho une wa gonya tshifhinga tshoṱhe.
U fhambana na maṅwe malwadze ane a ṱoḓa madokotela a tshi tsa nṱha na fhasi a tshi ṱoḓa ngalafho, yeneyi thaidzo i a lafhea; thandululo i a ḓivhea. Dokotela Margaret Chan ane a vha mulanguli dzhenerala wa World Health Organization o amba uri: “U fa ha vhathu nga nṱhani ha fola zwi itiswa nga vhathu, fhedzi zwenezwi zwi nga shanduka arali muvhuso na vhathu vha nga shuma vhoṱhe.”
Vhavhusi vha shango vha aravha nga vhunzhi u itela u lwisana na yeneyi thaidzo i vhaisaho mutakalo. U bva nga August 2012, maṅwe mashango a 175 o tenda u dzhia vhukando ha u fhungudza u shumiswa ha fola. * Naho zwo ralo, hu na vhathu vhane vha khou tikedza zwenezwo. Ṅwaha muṅwe na muṅwe, vhabindudzi vha fola vha fhedza dzibilioni dza dzi dolara vha tshi khou kunguwedza u itela u kunga vharengi vhaswa, zwihuluhulu vhafumakadzi na vhaswa vhane vha dzula mashangoni ane a khou bvela phanḓa. Fola ḽi ita uri muthu a vhe na dzema, nga nṱhani ha zwenezwo tshivhalo tsha vhathu vhane vha vhulahwa nga fola tshi ḓo dzula tshi nṱha ngauri vhathu vha dzimilioni vho no vha na ḽeneḽo dzema. Arali vhane vha daha fola vha sa litsha, tshivhalo tsha vhane vha fa tshi ḓo engedzea vhukuma miṅwahani ya mahumi maṋa a ḓaho.
Khunguwedzo na dzema zwi ita uri vhathu vha fashwe nga mukhuvha une vha tama u u kunda. Yeneyo yo vha i tshenzhelo ya Naoko. O thoma u daha a tshee miṅwahani ya vhufumi. U edzisa zwe a zwi vhona kha zwianḓadzi zwo mu ita uri a vhone u nga u muthu wa nṱha. Hu sa londwi u vhona vhabebi vhawe vha tshi fa nga nṱha ha khentsara ya mafhafhu, o bvela phanḓa a tshi daha naho o vha a tshi khou alusa vhana vhawe vhavhili. O amba uri: “Ndo vha ndi tshi vhilaela uri ndi ḓo farwa nga khentsara ya mafhafhu nahone ndi tshi vhilaela mutakalo wa vhana vhanga, fhedzi a tho ngo kona u litsha. Ndo vhona u nga ndi nga si kone u litsha u daha.”
Naho zwo ralo, Naoko o litsha. O wana ṱhuṱhuwedzo ya u kunda dzema ḽa u daha fhethu hu fanaho na he ha thusa vhathu vha dzimilioni vhe vha kunda u daha fola. Henefho fhethu ndi ngafhi? Nga khumbelo bvelani phanḓa ni tshi vhala.
^ par. 11 Honoho vhukando vhu katela u funza vhathu nga ha khombo ya u daha, u fhungudza u vhambadza fola, u engedza muthelo wa fola, na u thoma mbekanyo u itela u thusa vhathu u litsha u daha.


text:
Ngudo 8
Ndi Ngani Mudzimu A Tshi Tendela Vhuvhi na Tshengelo?
1. Vhuvhi ho thoma hani?
Vhuvhi ho thoma kha ḽifhasi musi Sathane a tshi bula mazwifhi a u thoma. U thomani Sathane o vha e muruṅwa o fhelelaho, fhedzi “ha ngo ima na mafhungo-ngoho.” (Yohane 8:44) O ṱahulela lutamo lwa uri hu gwadamelwe ene nṱhani ha uri hu gwadamelwe Mudzimu fhedzi. Sathane o zwifhela Eva, mufumakadzi wa u thoma nahone a mu ṱuṱuwedza uri a gwadamele ene nṱhani ha Mudzimu. Adamu a tevhela Eva nga u sa thetshelesa Mudzimu. Phetho ya Adamu yo livhisa kha tshengelo na lufu.—Vhalani Genesi 3:1-6, 19.
Musi Sathane a tshi kanganyisa Eva uri a si thetshelese Mudzimu, o vha a tshi khou thoma vhushandukwa u itela u lwisana na vhuvhusahoṱhe ha Mudzimu kana vhuimo hawe sa wa Ṱaḓulu-ṱaḓulu. Vhunzhi ha vhathu vho ṱanganela na Sathane kha u landula Mudzimu uri a sa vhe Muvhusi wavho. Nga zwenezwo, Sathane a mbo ḓi vha “muvhusi wa shango.”—Vhalani Yohane 14:30; 1 Yohane 5:19.
2. Naa zwe Mudzimu a zwi sika zwo vha zwo khakhea?
Mishumo yoṱhe ya Mudzimu yo fhelela. Vhathu na vharuṅwa vhe Mudzimu a vha sika vho vha vha tshi nga kona u thetshelesa ndaela dza Mudzimu nga ho fhelelaho. (Doiteronomio 32:4, 5) Mudzimu o ri sika ri na mbofholowo ya u khetha zwo lugaho na zwi songo lugaho. Yeneyo mbofholowo i ri ṋea tshibuli tsha u sumbedza u funa hashu Mudzimu.—Vhalani Yakobo 1:13-15; 1 Yohane 5:3.
3. Ndi ngani Mudzimu o tendela tshengelo u swika zwino?
Yehova o tendela vhathu vha tshi shandukela vhuvhusahoṱhe hawe lwa tshifhinganyana. Ndi ngani? U itela u sumbedza uri vhathu vha nga si vhuyelwe arali vha ita vhuḓidini ha u ḓivhusa nga vhoṱhe. (Muhuweleli 7:29; 8:9) Nga murahu ha miṅwaha ya 6 000 ya ḓivhazwakale ya vhathu, ri vho vhona vhuṱanzi ha zwenezwi. Vhavhusi vho kundwa u fhelisa nndwa, vhuvemu, u shayea ha khaṱulokwayo kana malwadze.—Vhalani Yeremia 10:23; Vha-Roma 9:17.
Vhuvhusi ha Mudzimu ho fhambana na ha vhathu ngauri vhu vhuyedza vhane vha vhu ṱanganedza. (Yesaya 48:17, 18) Hu si kale Yehova u ḓo fhelisa hulumeni dzoṱhe dza vhathu. Vhane vha ḓo dzula kha ḽifhasi ndi vhane vha khetha u vhuswa nga Mudzimu.—Yesaya 11:9.—Vhalani Daniele 2:44.
4. U sa fhela mbilu ha Mudzimu hu ri ṋea tshibuli tshifhio?
Sathane u amba uri vhathu vha shumela Yehova nga zwiitisi zwa tseḓa. Naa ni nga takalela u sumbedza uri zwenezwo ndi mazwifhi? Ni nga zwi kona! U sa fhela mbilu ha Mudzimu hu ita uri roṱhe ri kone u sumbedza arali ri tshi ṱoḓa u vhuswa nga Mudzimu kana nga vhathu. Ri sumbedza zwine ra zwi khetha nga nḓila ine ra tshila ngayo.—Vhalani Yobo 1:8-12; Mirero 27:11.
5. Ri nga sumbedza hani uri ri khetha Mudzimu uri a vhe Muvhusi washu?
Ri sumbedza uri ri khetha Mudzimu uri a vhe Muvhusi washu nga u guda na u tevhedza mafhungo-ngoho o thewaho Ipfini ḽawe, Bivhili. (Yohane 4:23) Ri landula Sathane uri a sa vhe muvhusi washu nga u iledza u ṱanganela kha zwa politiki na dzinndwa, samusi na Yesu o ita nga u ralo.—Vhalani Yohane 17:14.
Sathane u shumisa maanḓa awe u itela u ṱuṱuwedza uri maitele a vhuaḓa na a re na khombo a vhonale e avhuḓi. Musi ri tshi landula maitele o raloho, dziṅwe khonani dzashu na vhaṅwe vha mashaka ashu vha nga ri goḓa kana u ri pikisa. (1 Petro 4:3, 4) Nga zwenezwo ri fanela u khetha. Naa ri ḓo vhumba vhukonani na vhathu vhane vha funa Mudzimu? Naa ri ḓo thetshelesa milayo yawe ya vhuṱali na ya lufuno? Arali ra ita nga u ralo, ri ḓo vha ri tshi khou sumbedza uri Sathane o vha a tshi khou zwifha musi a tshi amba uri a hu na muthu ane a nga ita zwine zwa ambiwa nga Mudzimu musi o sedzana na mutsiko.—Vhalani 1 Vha-Korinta 6:9, 10; 15:33.
Nḓila ine Mudzimu a funa ngayo vhathu i khwaṱhisedza uri vhuvhi na tshengelo zwi ḓo fhela. Vhane vha sumbedza uri vha a tenda zwenezwi vha ḓo ḓiphiṋa nga vhutshilo kha ḽifhasi nga hu sa fheli.—Vhalani Yohane 3:16.


text:
Dyondzo 112: Xikepe Xi Tshoveka eXihlaleni
Vona, xikepe xi le khombyeni! Xi tshovekile xi va swiphemu-phemu! Xana wa va vona vanhu lava tluleleke ematini? Van’wana se va le kusuhi ni ribuwa. Xana i Pawulo luya? A hi voneni leswaku ku humelele yini ha yena.
Tsundzuka, ku hele malembe mambirhi Pawulo a khotsiwile eKhezariya. Kutani yena ni vabohiwa van’wana va hoxiwe exikepeni, ivi va nghena endleleni va kongoma eRhoma. Loko va hundza ekusuhi ni xihlala xa Kreta, ku ve ni xidzedze lexikulu. Moya a wu hunga swinene lerova vavanuna a va tsandzeka ku kongomisa xikepe. Kutani a va nga swi koti ku vona dyambu ninhlikanhi kumbe tinyeleti nivusiku. Eku heteleleni, endzhaku ka masiku yo tala, hinkwavo lava a va ri exikepeni a va heleriwe hi ntshembo wa leswaku va ta pona.
Kutani Pawulo u suke a yima, a ku: ‘Ku hava ni un’we wa n’wina la nga ta lahlekeriwa hi vutomi; ku ta lahleka xikepe ntsena. Hikuva evusikwini bya tolo ntsumi ya Xikwembu yi tile eka mina yi ku, “U nga chavi, Pawulo! U fanele u yima emahlweni ka Khezari, hosi ya le Rhoma. Naswona Xikwembu xi ta va ponisa hinkwavo lava u nga ta va u ri na vona exikepeni.”’
Exikarhi ka vusiku hi siku ra vu-14 endzhaku ka loko xidzedze xi sungurile, vatluti va xiye leswaku mati a ma ha entanga ngopfu! Hikwalaho ko chava ku hima maribye emunyameni, va pete tinsoma ta vona. Hi siku leri landzelaka va vone nsonga. Va kunguhate ku tluta va ya eribuweni.
Phela, loko va ri ekusuhi ni ribuwa, xikepe xi hime ndhundhuma ya sava kutani xi yima. Kutani magandlati ma sungule ku fayetela xikepe xi va swiphemu-phemu. Ndhuna ya vuthu yi te: ‘Hinkwenu lava mi kotaka ku hlambela tlulelani endzeni ka lwandle mi hlambela ku ya fika eribuweni. Na n’wina van’wana tlulelani endzeni ka mati mi va landzela, mi titekela swiphemu swa mapulanga ya xikepe mi khomelela swona.’ Kutani va endle tano. Hi ndlela yoleyo vanhu hinkwavo va 276 lava a va ri exikepeni va fike eribuweni va hlayisekile, hilaha ntsumi yi tshembiseke hakona.
Xihlala xa kona a xi vuriwa Melita. Vanhu va kona a va ri ni musa swinene, naswona va khathalele vanhu lava a va huma exikepeni. Loko maxelo se ma ri manene, Pawulo u nghenisiwe exikepeni lexin’wana a yisiwa eRhoma.
Mintirho 27:1-44; 28:1-14.
Swivutiso
- Ku humelele yini hi xikepe lexi Pawulo a a ri eka xona loko xi ri karhi xi hundza ekusuhi ni xihlala xa Kreta?
- Pawulo u te yini eka lava a va ri exikepeni?
- Xikepe xi faye hi yini xi va swiphemu-phemu?
- Hi swihi swiletelo leswi humesiweke hi ndhuna ya vuthu, naswona i vanhu vangani lava fikeke eribuweni va hlayisekile?
- Va fike eka xihlala xihi, naswona ku endleke yini hi Pawulo loko maxelo ma va lamanene?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Mintirho 27:1-44.
Ku hlaya rungula leri vulavulaka hi ta riendzo ra Pawulo ro ya eRhoma swi hi tiyisekisa njhani leswaku rungula ra Bibele ra pakanisa?
- Hlaya Mintirho 28:1-14.
Loko vanhu va le Melita lava a va ri vahedeni va susumeteleke ku khoma muapostola Pawulo ni lava a a ri na vona hi “musa lowu nga tolovelekangiki wa vumunhu,” loko xikepe xi tshoveka, xana Vakreste va fanele va susumeteleka ku kombisa yini naswona ngopfu-ngopfu hi ndlela yihi?


text:
Wikipedia:Introduction
Xana wa xivona xikombo lexinge "lulamisa" ehenhla ka tluka ra wikipediya leyi? , Unga sungula ku lulamisa matluka sweswi, hambi unga pfulanga unghena laha wikipediyeni.
Wikipediya i yini?
Wikipediya i encyclopediya leyi tsariweke hi hlanganyeriwa hi vahlayi va yona. I tluka ro hlawuleka ra inthaneti, leri vuriwaka wiki, leri olovisaka ku hlanganyela ko tsala matluka eka inthaneti. Vanhu votala va karhi va antwsisa wikipediya, hiku endla mindzulamiso yo tala hi awara yinwana na yinwana, mindzulamiso leyi tsariweke yi hlayisiwa eka matimu ya matluka na le ka kucinca ka sweswinyana. Mundzulamiso leyi hoxeke hakanyingi ya suriwa hixihatla, naswona vadyohi lava hambetaka va pfaleriwa ku nghena laha eka wikipediya no endla mindzulamiso. Loko u tsala mhaka yokarhi eka wikipediya leyi, nyikela nkongomiso wa nthsaho wo sekela mhaka yaleyo. Timhka leti pfumalaka minthsaho ta suriwa eka wikipediya.
Xana ndzinga pfunisa kuyini? Unga chavi ku lulamisa matluka — unwana na unwana anga lulamisa tluka rihi na rihi, naswona haku bumabumela leswaku U tiya mbilu! lava matluka lama lavaka ku hlakarherisiwa, kumbe ku peletiwa u ma antwsisa.
Aswi koteki leswaku u thsova Wikipediya. Xinwana na xinwana xi ololoxeka no lunghisiwa endhzaku. Waha yimele yini?, sungula ku lulamisa matluka leswaku u pfuna ku endla wikipediya, xihlovo xa vutivi hi ririmi ra hina lexi enteke no tsakisa swonghasi eka inthaneti!
Endla ndzulamiso wa wena wo sungula sweswi:
- Thlava laha leswaka u endla ndzulamiso eka bokisi ra sava, ndzhawu yo ringeta mindzulamiso. ( Loko uka kutsariwile eka tluka rero, engetela e hansi ka marito walawo.)
- Tsala marito/ntila wokarhi.
- Tsundzuka leswaku, hambileswi wikipediya yinga encyclopediya ya mahala, a hi khefi ya mabulo!, nhlambha, kumbe kuhlasela munhu hi marito aswi nge tiyiseriwi laha.
- Sayina minyikelo na mindzulamiso ya wena loko uri eka matluka ya mbulavulo hi ku tsala leswi (~~~~) kumbe hiku thlava xi faniso lexi. leswi swi ta tsala vito ra vutirhisi ra wena na siku leri u endleka ndzulamiso wolowo hi rona.
- Thlava eka Komba ku cinca leswaku u ringeta ku cinca loku uku endlake, kumbe Hlayisa tluka loko u tsakela leswi u swi tsaleke.


text:
Xana Mi Mpambukwa Lowu Humaka eAmerika?
Yindlu-nkulu ya hina ya misava hinkwayo yi le United States of America. Hambiswiritano, a hi mpambukwa lowu humaka eAmerika hikwalaho ka swivangelo leswi landzelaka:
Van’wana va vula leswaku mpambukwa i ntlawa wo karhi lowu tihambaniseke ni vukhongeri byo karhi. Timbhoni ta Yehovha a ti humi eka vukhongeri byo karhi. Kambe hi tlhela hi sungula ku endla hi ndlela leyi Vakreste vo sungula a va endla hakona.
Timbhoni ta Yehovha ti endla ntirho wa tona eka swihlala ni le matikweni yo tlula 230. Ku nga khathariseki leswaku hi tshama kwihi, ku dzuneka hi ku nyika Yehovha Xikwembu na Yesu Kreste, ku nga ri hulumendhe ya le United States kumbe hulumendhe yin’wana ni yin’wana ya vanhu.—Yohane 15:19; 17:15, 16.
Tidyondzo ta hina hinkwato ti huma eBibeleni, ku nga ri eka murhangeri wo karhi wa vukhongeri wa le United States.—1 Vatesalonika 2:13.
Hi landzelela Yesu Kreste, ku nga ri murhangeri wo karhi.—Matewu 23:8-10.


text:
Mbofholowo ya muthu
Mutheo wa u tenda uhu ha vha-dzia-mbofholowo ndi ndeme ine vha-dzia-mbofholowo vha i vhea kha muthu na pfanelo na vhudifhinduleli hawe. Muthu munwe na munwe ndi wa vhuthogwa. Vhadzia-mbofholowo vha tenda uri vhathu vha u diitela tsheo na u sa vhudzwa zwine vha tea u ita tshifhinga tshothe. Vha tea u vhofholowa u tevhela vhutshilo vhune vha tama u vhu tevhela, tenda kha u ita ngauralo, vha sa do fhungudza/vhea mukano kha mbofholowo ya munwe muthu. Nga inwe ndila, pfanelo yanu ya u tandavhudza zwanda nga u vhofholowa i guma hune na thoma u kwama/thula munwe muthu.
U tenda uhu kha mbofholowo ya muthu zwi adzela minwe milayo yothe yo no dodombedzwaho. Hafhu, vhuliberali vhu toda u kondelelana ha mihumbulo yo fhambanaho, na, tshi kondaho u fhira zwothe, mihumbulo yo fhambanaho na yashu. Munwali a divheaho o vhuya ari, “A thi tendelani na zwine na amba, fhedzi ndi do tsireledza u swika lufuni pfanelo yanu ya u zwi amba.”


text:
XIPANZE 1
Lava Nungungulu lezaku a ku vuna kuva ni wukati go tsakisa
“Loyi a nga va maha kusanguleni i lo va maha a wanuna ni wasati.”
Jehova * Nungungulu hi yena a nga chadisa a vatekani vo sangula. A Biblia gi hi byela lezaku yena i lo vanga a wasati wo sangula “a mu neha ka wanuna.” Adamu i lo tsaka nguvu laha ka kuza aku ngalo: “Loyi hi rambu ga marambu ya mina, ni nyama ya nyama ya mina.” (Genesisi 2:22, 23) Jehova wa ha lava lezaku a vatekani va tsaka.
A xikhati lexi u chadako, kuzilava u nga alakanya lezaku zontlhe zi ta famba khwatsi. Kanilezi a lisine hi lezaku hambu a nuna ni sati lava hakunene va ranzanako nguvu va ta tshuka va yimisana ni zikarato. (1 Va Le Korinte 7:28) Lomu ka broxura legi, u ta kuma matshinya ya milayo ya Biblia lawa ma zi kotako ku neha litsako wukatini ni ngangweni wa wena loku ma tiriswa.
1 VUMELA A NTIRO LOWU JEHOVA A KU NYIKILEKO
LEZI A BIBLIA GI WULAKO: A nuna hi yena hloko ya ngango.
Loku u hi nuna, Jehova i rinzela lezaku u hlayisa sati wa wena hi matsenya. (1 Pedro 3:7) Yena i mahile wasati lezaku ava muvuni wa wena niku i lava ku u mu hlayisa hi xichawo ni liranzo. (Genesisi 2:18) U fanele ku ranza nguvu sati wa wena laha ka kuza u ti yimisela ku rangisa a kuranza kakwe mahlweni ka loku ka wena wutsumbu.
Loku u hi sati, Jehova i rinzela lezaku u kombisa xichawo xo eta ka nuna wa wena u tlhela u mu vuna ku maha a ntiro wakwe. (1 Va Le Korinte 11:3; Va Le Efesusi 5:33) Seketela a ziboho zakwe u tlhela u tirisana naye hi mbilu yontlhe. (Va Le Kolosi 3:18) Loku u maha lezo, u ta saseka mahlweni ka nuna wa wena ni ka Jehova.
LEZI U NGA MAHAKO:
Wutisa a munghana wa wena wa wukati lezi u nga mahako kasi kuva nuna kutani sati wa chukwana. Ingisela khwatsi, u tlhela u maha zontlhe u zi kotako kasi ku chukwatisa laha ku lavekako
Ngha uva ni lihlaza-mbilu. Zi ta teka xikhati lezaku hi wumbiri ga nwina mu tiva ku tsakisana
2 KHATALELA A KUTIZWA KA MUNGHANA WA WENA WA WUKATI HI MBILU YONTLHE
LEZI A BIBLIA GI WULAKO: U fanele ku khatalela zilaveko za munghana wa wena wa wukati. (Va Le Filipi 2:3, 4) Wona a munghana wa wena kota munhu wa lisima, na u alakanya ku Jehova i lava lezaku a malanza yakwe ma ‘rula ka vontlhe.’ (2 Timote 2:24) Loku u nga ti woneli, a mawulawulela ya wena ma tava “timhaka ti tlhavako khwatsi i supado.” Hikwalaho, hlawula khwatsi magezu. (Mavingu 12:18) A moya wa Jehova wu ta ku vuna a ku wulawula hi wunene ni liranzo.
LEZI U NGA MAHAKO:
Maha mukhongelo u kombela ku vuniwa a ku ti khoma ni ku tlhatlheka na mu nga se bhula zilo zo binza ni munghana wa wena wa wukati
Ranga hi ku alakanyela khwatsi lezi u to wula ni lezi u to zi wulisa zona
3 NGHA MUVA NI MAALAKANYO MANWE
LEZI A BIBLIA GI WULAKO: A xikhati lexi u chadako, wo maha “nyama yinwe” ni munghana wa wena wa wukati. (Mateu 19:5) Kanilezi ma hi vanhu vambiri va zi kotako kuva ni mawonela yo hambana. Hikwalaho, mu fanele ku gonza kuva ni maalakanyo manwe ni kutizwa kunwe. (Va Le Filipi 2:2) A wumunwe ga lisima nguvu kumaheni ka ziboho. A Biblia gi ngalo a “makungo ma tiyisiwa hi wusungukati.” (Mavingu 20:18) Tsikani a Biblia gi mu rangela a xikhati lexi mu mahako zinwe a ziboho za lisima.
LEZI U NGA MAHAKO:
Loku u bhula ni munghana wa wena wa wukati, u nga mu byeli mahungu ntsena, tlhela u mu byela lezi u ti zwisako zona
Ranga hi ku bhulisana ni munghana wa wena wa wukati na u nga se maha ziboho
^ nzi. 4 Jehova i vito ga Nungungulu hi kuya hi Biblia.


text:
Ku Akiwe Tiholo Ta Mfumo Ta Gidi Naswona Ka Ha Laveka Tin’wana
Hi August 2013, Timbhoni ta Yehovha ta le Philippines ti fikelele nhlohlori leyintshwa loko nongonoko wa hlawuleka wo aka wu hete Tiholo ta Mfumo ta gidi etikweni rero. Ku fana ni le matikweni yo tala, mavandlha ya le Philippines hakanyingi a ma na yona mali kumbe vanhu lava nga ni vuswikoti byo aka leswaku va tiakela Holo ya vona ya Mfumo handle ko pfuniwa. Ku ringana malembe yo tala, van’wana a va khoma minhlangano emakaya ya van’wanyana kasi van’wana a va khoma minhlangano eka swiyindlwana leswi akiweke hi tinhlanga.
Ku andza ka nhlayo ya Timbhoni ta Yehovha ePhilippines ni le matikweni man’wana yo tala ku endle leswaku xilaveko xa Tiholo ta Mfumo xi kula. Hikokwalaho, hi 1999 Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha yi simeke lunghiselelo ro aka Tiholo ta Mfumo ematikweni lama sweleke. Ehansi ka lunghiselelo leri, Timbhoni ta kwalaho ti nyikela leswi ti nga swi kotaka naswona mali leyi nyikeriweke ematikweni man’wana yi hlanganisiwa ni mali yoleyo. Vatirhi lava leteriweke vo aka va hleriwa hi mintlawa leswaku va pfuna mavandlha leswaku ma tiakela Tiholo ta wona ta Mfumo. Hi November 2001, lunghiselelo leri leri tirhisiwa emisaveni hinkwayo ri sungule ku tirha ePhilippines.
Iluminado i xirho xa vandlha eMarilao, le Bulacan, laha Holo ya Mfumo ya 1000 yi akiweke kona. U te: “Ndzi tivonele hi ya mina vumakwerhu bya Vukreste. A ku ri ni vatirhi vo tala va ku tirhandzela
Hambi ku ri vanhu lava nga riki Timbhoni va tsakisiwe hi ndlela leyi vatirhi va ku tirhandzela a va tirha ha yona. N’wini wa lori leyi tiseke misava ni maribye laha ku akiwaka kona u te: “N’wina mi vana ni vusokoti
Vatirhi va ku tirhandzele va hete ku aka Holo ya Mfumo ku nga si hela mavhiki ya tsevu. Leswi swirho swa vandlha swi hatleke swi heta ku aka Holo ya Mfumo, swi kota ku hambeta swi hlanganyela hi xitalo entirhweni wa nkoka wo chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu.
Ellen, xirho xin’wana xa vandlha rero, xi te: “A hi nga ringani hinkwerhu eHolweni ya hina ya Mfumo ya khale naswona vanhu vo tala a va boheka ku tshama ehandle. Holo ya Mfumo leyintshwa yi sasekile naswona hi tshama kahle eka yona, xisweswo hi ta vuyeriwa swinene eka ndzetelo ni swikhutazo leswi hi swi kumaka eminhlanganweni ya hina.”


text:
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Bibele Eka Web Site Leyi
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Nhlavutelo 21:1-27
21 Kavaloko ndzi vona tilo+ lerintshwa ni misava+ leyintshwa; hikuva tilo+ ro sungula ni misava+ yo sungula a swi hundzile, ni lwandle+ ri nga ha ri kona.2 Ndzi vona ni muti+ wo kwetsima, Yerusalema Lowuntshwa, wu xika hi le tilweni+ wu huma eka Xikwembu, wu lunghisiwe wonge i mutekiwa+ a tisasekisele nuna+ wa yena.3 Kutani ndzi twa rito lerikulu ri huma exiluvelweni ri ku: “Waswivo! Ntsonga+ wa Xikwembu wu le vanhwini, xi ta tshama+ na vona, naswona vona va ta va vanhu+ va xona. Xikwembu hi xiviri xi ta va na vona.+4 Kutani xi ta sula mihloti+ hinkwayo ematihlweni ya vona, rifu a ri nge he vi kona,+ hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona.+ Swilo swo sungula swi hundzile.”+5 Kutani Loyi a tshameke exiluvelweni+ a ku: “Waswivo, ndzi endla swilo hinkwaswo swi va leswintshwa.”+ A tlhela a ku: “Tsala, hikuva marito lawa ma tshembekile, i ya ntiyiso.”6 Kutani a ku eka mina: “Se swi endlekile! Hi mina Alfa na Omega, masungulo ni makumu.+ Mani na mani la khomiweke hi torha ndzi ta n’wi nwisa mahala eka nseledyana wa mati ya vutomi.+7 Mani na mani la hlulaka u ta dya ndzhaka ya swilo leswi, kutani ndzi ta va Xikwembu+ xa yena, yena a va n’wana+ wa mina.8 Kambe loko ku ri matoya ni lava nga riki na ripfumelo+ ni lava nyenyetsaka hikwalaho ka thyaka+ ra vona ni lava dlayaka+ hi vomu ni timbhisa+ ni lava tirhisaka vungoma ni vagandzeri va swifaniso+ swa hava ni vahembi+ hinkwavo, xiavelo xa vona xi ta va etiveni leri pfurhaka ndzilo+ ni xivavula.+ Rona ri vula rifu+ ra vumbirhi.”9 Kavaloko ku ta yin’wana ya tintsumi ta nkombo leti a ti tamele minkambana ya nkombo leyi a yi tele makhombo+ yo hetelela ya nkombo, kutani yi vulavula na mina yi ku: “Tana haleno, ndzi ta ku komba mutekiwa, nsati+ wa Xinyimpfana.”10 Kutani yi ndzi teka hi matimba ya moya yi ndzi yisa entshaveni+ leyikulu, leyi tlakukeke, yi ndzi komba Yerusalema muti+ wo kwetsima wu xika hi le tilweni eka Xikwembu+11 wu ri ni ku vangama ka Xikwembu.+ Ku vangama ka wona a ku fana ni ribye ra risima ngopfu, kukotisa ribye ra yaspere leri hatimaka ku fana ni kristala yo tenga.+12 A wu ri ni rirhangu+ lerikulu ro tlakuka naswona a wu ri ni tinyangwa ta 12, kutani etinyangweni a ku ri ni tintsumi ta 12, a ku tsariwe mavito ya tinyimba leta 12 ta vana va Israyele.+13 Evuxeni a ku ri ni tinyangwa tinharhu, en’walungwini ku ri ni tinyangwa tinharhu, edzongeni ku ri ni tinyangwa tinharhu, evupela-dyambu ku ri ni tinyangwa+ tinharhu.14 Rirhangu ra muti na rona a ri ri ni maribye ya masungulo+ ya 12, eka wona a ku ri ni mavito ya 12 ya vaapostola+ va 12 va Xinyimpfana.15 Kutani loyi a a vulavula na mina a a khome rihlanga+ ra nsuku leri nga xipimo, leswaku a pima muti ni tinyangwa ta wona ni rirhangu+ ra wona.16 Muti wu ni matlhelo ya mune yo ringana, naswona ku leha ka wona i kukulu ku ringana ni ku anama ka wona. Kavaloko yi pima muti+ hi rihlanga, wu va tistadiya ta 12 000; ku leha ni ku anama ni ku tlakuka ka wona swa ringana.17 Hiloko yi pima ni rirhangu ra wona, ri va swisungunu swa 144, hi ku ya hi xipimo xa munhu, ni xipimo xa ntsumi hilaha ku fanaka.18 Kutani rirhangu ra wona ri akiwe hi yaspere,+ naswona muti wu akiwe hi nsuku wo tenga ku fana ni nghilazi yo tenga.19 Masungulo+ ya rirhangu ra muti ma sasekisiwe hi mixaka hinkwayo ya maribye+ ya risima: masungulo yo rhanga a ma ri yaspere,+ ya vumbirhi ma ri safiri,+ ya vunharhu ma ri kalkedoni, ya vumune ma ri emeralda,+20 ya vuntlhanu ma ri sardonikisi, ya vutsevu ma ri sardiyo, ya vunkombo ma ri krisolita,+ ya vunhungu ma ri berila, ya vukaye ma ri topazi,+ ya vukhume ma ri krisopurasi, ya vu-11 ma ri yakinta, ya vu-12 ma ri ametisita.+21 Nakambe, tinyangwa leta 12 a ti ri tiperela ta 12; nyangwa yin’wana ni yin’wana a yi endliwe hi perela+ yin’we. Kutani ndlela yo anama ya muti a yi ri nsuku wo tenga, wonge i nghilazi yo vonikela.22 Kutani a ndzi vonanga tempele eka wona,+ hikuva Yehovha+ Xikwembu xa Matimba Hinkwawo+ i tempele+ ya wona, na xona Xinyimpfana i tempele ya wona.+23 Naswona muti a wu lavi dyambu kumbe n’weti leswaku wu voninga ehenhla ka wona, hikuva ku vangama ka Xikwembu ka wu voninga,+ naswona rivoni ra wona i Xinyimpfana.+24 Kutani matiko ma ta famba hi ku vonakala ka wona,+ tihosi ta misava ti ta tisa ku vangama ka tona eka wona.+25 Kutani tinyangwa ta wona a ti nge pfariwi nikatsongo ninhlikanhi,+ hikuva vusiku a byi nge vi kona kwalaho.+26 Kutani ti ta tisa ku vangama ni ku xiximeka ka matiko eka wona.+27 Kambe xin’wana ni xin’wana lexi nga kwetsimiki ni munhu un’wana ni un’wana loyi a tamaka a endla xilo lexi nyenyetsaka+ ni ku hemba mavunwa+ a nge ngheni eka wona nikatsongo;+ ku ta nghena ntsena lava tsariweke eka buku-nsongwa ya vutomi ya Xinyimpfana.+


text:
Xana Leswi Ndzi Rhandzaka Vavanuna-kulorhi Swi Vula Leswaku Ndzi Musodoma?
A swi tano!
Ntiyiso wa mhaka: Hakanyingi ku rhandza munhu wa rimbewu leri fanaka ni ra wena i nchumu lowu vaka kona wu tlhela wu hela.
Lisette, la nga ni malembe ya 16, na yena u tshame a rhandza nhwanyana un’wana. U ri: “
Eka tidyondzo ta mina ta ntivo-vutomi, ndzi dyondze leswaku emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi, tihomoni ti cinca-cinca hi ku hatlisa. Ndzi anakanya leswaku loko vantshwa vo tala a va yi tiva kahle mimiri ya vona, a va ta swi twisisa leswaku ku rhandza munhu wa rimbewu leri fanaka ni ra wena i swa xinkarhana naswona a va nga ta tshikileleka va ehleketa leswaku i vasodoma.”
Kambe ku vuriwa yini loko rirhandzu leri u nga na rona hi munhu wa rimbewu leri fanaka ni ra wena ri nga heli? Xana Xikwembu xi ta va xi ri ni nsele loko xo byela munhu loyi a rhandzaka munhu un’wana wa rimbewu leri fanaka ni ra yena leswaku a papalata vusodoma?
Loko nhlamulo ya wena ku ri ina, u fanele u swi tiva leswaku vonelo rero ri sekeriwe eka langutelo leri hoxeke ra leswaku vanhu va fanele va endla hi ku ya hi ku navela ka vona ka rimbewu. Kambe Bibele yi xixima vanhu hi ku va khutaza leswaku va nga swi endli leswi ku navela ka vona ka rimbewu ku va kucetelaka ku swi endla.—Vakolosa 3:5.
Leswi Bibele yi swi vulaka swa twisiseka. Yi byela lava rhandzaka vanhu va rimbewu leri fanaka ni ra vona ni lava rhandzaka vanhu va rimbewu leri nga faniki ni ra vona leswaku va ‘
balekela vumbhisa.’ (1 Vakorinto 6:18) Ntiyiso wa mhaka hileswaku vanhu va timiliyoni lava rhandzaka vanhu va rimbewu leri fanaka ni ra vona lava lavaka ku hanya hi milawu ya Bibele, va tikarhatela ku tikhoma ku nga khathariseki miringo leyi va nga ha langutanaka na yona. Kutani lava rhandzaka vanhu va rimbewu leri fanaka ni ra vona va nga endla leswi fanaka loko hakunene va lava ku tsakisa Xikwembu.—Deteronoma 30:19.


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Swi Hlamusela Njhani Leswi Ndzi Swi Pfumelaka Malunghana Ni Timhaka Ta Masangu?
“Xana u ri wa ha ri nhwana?”
Loko u lava ku hlamula xivutiso xexo naswona nhlamulo ya wena ku ri ina, xana u nga swi tsakela ku xi hlamula hi xivindzi? Xihloko lexi xi ta ku pfuna.
I yini nhwana?
Nhwana i wansati loyi a nga si tshamaka a endla timhaka ta masangu.
Kambe, kahle-kahle ku etlela ni munhu wa rimbewu rin’wana a hi yona ntsena ndlela yo endla timhaka ta masangu. Van’wana va nga ha tivula “vanhwana” hileswi va nga si tshamaka va etlela ni munhu wa rimbewu rin’wana—hambiloko va tshame va endla timhaka ta masangu hi tindlela tin’wana.
Hi xikombiso, rito leri nge “timhaka ta masangu” ri nga ha kombetela eka tindlela tin’wana to endla timhaka ta masangu, to tanihi rimbewu ra nomu, ra hala mahosi kumbe ku tlanga hi swirho swa rimbewu swa munhu un’wana.
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: Vanhu lava tshameke va etlela ni munhu wa rimbewu rin’wana, ku katsa ni ku endla rimbewu ra nomu, ra hala mahosi kumbe ku khoma-khoma swirho swa rimbewu swa munhu un’wana, a va nge tivuli vanhwana.
Bibele yi ri yini hi timhaka ta masangu?
Bibele yi vula leswaku timhaka ta masangu ti fanele ti endliwa ntsena hi wanuna ni wansati lava tekaneke. (Swivuriso 5:18) Hikwalaho, munhu loyi a lavaka ku tsakisa Xikwembu a nga fanelanga a endla timhaka ta masangu a nga si cata.—1 Vatesalonika 4:3-5.
Vanhu van’wana va vula leswaku leswi Bibele yi swi vulaka swi hundzeriwe hi nkarhi naswona a swi tirhi enkarhini wa hina. Kambe tsundzuka leswaku enkarhini lowu hi hanyaka eka wona wu tele ku dlaya vukati, makhwiri lama nga laviwiki ni mavabyi lama tlulelaka hi tlhelo ra masangu. Xisweswo, misava leyi a yi nge swi koti ku hi nyika switsundzuxo leswinene malunghana ni mahanyelo lamanene.—1 Yohane 2:15-17.
Loko u ehleketisisa hi mhaka leyi, u ta swi vona leswaku milawu ya Bibele ya mahanyelo ya twisiseka. Hi xikombiso: A hi nge munhu un’wana u ku nyika mali yo ringana R10 000. Xana a wu ta yima ehenhla ka lwangu ra yindlu ivi u yi lahlela ehansi leswaku un’wana ni un’wana loyi a hundzaka hi ndlela a yi rholela?
U langutane ni xiboho lexi fanaka malunghana ni timhaka ta masangu. Sierra la nga ni malembe ya 14, u ri: “A ndzi lavi ku nyikela hi vunhwana bya mina eka munhu loyi ni vito rakwe ndzi nga ta va ndzi nga ha ri tsundzuki emalembeni lama taka.” Loko Tammy la nga ni malembe ya 17, a seketela mhaka leyi, u ri: “Timhaka ta masangu i nyiko yo hlawuleka swinene leyi ku nga fanelangiki ku tlangiwa ha yona.”
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: Bibele yi vula leswaku vanhu lava nga si nghenelaka vukati va fanele va va ni mahanyelo lamanene naswona va nga endli timhaka ta masangu.—1 Vakorinto 6:18; 7:8, 9.
I yini leswi wena u swi pfumelaka?
Xana u pfumela leswaku leswi Bibele yi swi vulaka hi timhaka ta masangu swa twala kumbe swa tika swinene?
Xana u pfumela leswaku swi lulamile ku va vanhu vambirhi lava nga tekanangiki va endla timhaka ta masangu hileswi va vulaka leswaku va rhandzana swinene?
Endzhaku ko kambisisa mhaka leyi hi vurhon’wana, vantshwa vo tala va gimete hileswaku xiboho lexinene lexi va faneleke va xi teka i xa leswaku va va ni mahanyelo lamanene ni ku tshama va nga endli timhaka ta masangu kukondza va nghenela vukati. A va tisoli hi xiboho xexo kumbe va titwa va titsona swo karhi. Twana leswi van’wana va vona va swi vulaka:
“Ndza tsaka leswi ndzi nga si tshamaka ndzi endla timhaka ta masangu. Ku hava lexi hoxeke hi ku balekela vuyelo byo vava lebyi vangiwaka hi ku hlanganyela timhaka ta masangu u nga si nghenela vukati.”—Emily.
“Ndza tsaka leswi ndzi nga si tshamaka ndzi endla timhaka ta masangu ni ku tiva leswaku a ndzi na wona mavabyi lama tlulelaka hi tlhelo ra masangu.”—Elaine.
“Ndzi tshame ndzi twa vanhwanyana vo ringana na mina ni lavakulu eka mina va vula leswaku va tisola hileswi va endleke timhaka ta masangu nileswaku va navela onge a va rindzile kukondza va tekiwa, kutani a ndzi lavi ku endla xihoxo lexi fanaka.”—Vera.
“Ndzi vone vanhu vo tala lava tshikilelekeke naswona va nga ni swiphiqo hileswi va endleke timhaka ta masangu va nga si nghenela vukati kumbe hileswi va rhandzanaka ni vanhu vo tala. Hi ku ya hi mina, ku hanya hi ndlela yoleyo swa vava.”—Deanne.
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: U fanele u tiva leswi u swi pfumelaka u nga si ringeka ku endla timhaka ta masangu.—Yakobo 1:14, 15.
U nga va hlamusela njhani van’wana leswi u swi pfumelaka?
U fanele u n’wi hlamula njhani munhu loyi a ku vutisaka hi leswi u swi pfumelaka malunghana ni timhaka ta masangu? Minkarhi yo tala swi ta ya hi swiyimo swa kona.
“Loko munhu wa kona a ndzi vutisa hi xikongomelo xo ndzi hlekula, a ndzi nge miyeli. Ndzi ta n’wi byela ndzi ku, ‘Sweswo a swi lavi wena,’ ivi ndzi suka ndzi famba.”—Corinne.
“Lexi vavisaka hileswaku vanhu van’wana exikolweni va rhandza ku cinisa van’wana gija leswaku va titsakisa. Loko vo ndzi vutisa hi xikongomelo xexo, ndzi ta namba ndzi miyela ndzi nga va hlamuli.”—David.
Xana a wu swi tiva? Minkarhi yin’wana Yesu a a nga va ‘hlamuli’ vanhu lava a va n’wi hlekula.—Matewu 26:62, 63.
Kambe loko munhu wa kona a ku vutisa hi xikongomelo lexinene, u nga n’wi hlamula njhani? Loko u vona leswaku munhu wa kona a nga ha swi xixima leswi Bibele yi swi vulaka, u nga ha kombetela eka 1 Vakorinto 6:18, leyi vulaka leswaku munhu loyi a endlaka timhaka ta masangu a nga si nghenela vukati u dyohela kumbe u vavisa miri wa yena n’wini.
Ku nga khathariseki leswaku u hlamula hi ku hlaya Bibele kumbe u nga yi hlayi, i swa nkoka ku vulavula hi ku tiyiseka. Tsundzuka leswaku u ni mfanelo yo tinyungubyisa hi xiboho xa wena xo tshama u ri ni mahanyelo lamanene.—1 Petro 3:16.
“Ku hlamula hi ku tiyiseka swi kombisa leswaku wa swi tshemba leswi u pfumelaka eka swona naswona u swi endla hileswi swi nga swinene, ku nga ri hileswi u nga lo byeriwa leswaku u swi endla.”—Jill.
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: Loko u tiyiseka hileswi u pfumelaka eka swona malunghana ni timhaka ta masangu, u ta swi kota ku swi hlamusela van’wana. Nakambe yi nga ha ku hlamarisa ndlela leyi va nga angulaka ha yona. Melinda la nga ni malembe ya 21 u ri: “Vatirhi-kulorhi va ndzi bumabumerile hileswi ndza ha riki nhwana. Ku va nhwana a va swi teki ku ri nchumu lowu nga tolovelekangiki. Kambe va swi teka ku ri mfungho lowu kombisaka ku tikhoma ni mahanyelo lamanene.”
Xitsundzuxo! Loko u lava mpfuno wo kota ku yimela leswi u pfumelaka eka swona malunghana ni timhaka ta masangu, kopa tluka ra xitoloveto leri nge “Ndlela Yo Hlamusela Leswi U Pfumelaka Eka Swona Malunghana Ni Timhaka Ta Masangu.” Tlhela u hlaya buku leyi nge Swivutiso Leswi Vantshwa Va Swi Vutisaka—Tinhlamulo Leti Tirhaka.
Ndzima 24 ya Vholumo 1 yi ni nhoko-mhaka leyi nge “Xana Ku Endla Timhaka Ta Masangu Swi Ta Endla Leswaku Hi Rhandzana Swinene?”
Ndzima 5 ya Vholumo 2 yi ni nhloko-mhaka leyi nge “Ha Yini Ndzi Nga Fanelanga Ndzi Etlela Ni Munhu Kukondza Ndzi Teka Kumbe Ku Tekiwa?”
“Ndzi rhandza tinhlamuselo leti nga etibukwini leti nge ‘Vantshwa Va Vutisa.’ Hi xikombiso, eka tluka 187 ya Vholumo 1 yi fanisa ku endla timhaka ta masangu u nga si nghenela vukati ni ku nyikela hi sindza ro durha mahala. U ta va u tisusa xindzhuti. Eka tluka 177 yi fanisa ku endla timhaka ta masangu u nga si nghenela vukati ni ku teka xifaniso xo saseka u xi veka enyangweni leswaku ku suriwa milenge eka xona. Kambe xikombiso lexi ndzi xi rhandzaka ngopfu hi lexi nga eka tluka 54 ya Vholumo 2. Xi ri: ‘Ku etlela ni munhu u nga si teka kumbe ku tekiwa swi fana ni ku pfula nyiko u nga si nyikiwa yona.’ Swi fana niloko u yiva xilo xa munhu un’wana—munhu loyi u nga ta tekana na yena enkarhini lowu taka.”—Victoria.


text:
Ndi khou ṰoḒa u Shandukisa zwidodombedzwa zwanga zwa bannga
Tsivhudzo ya ndeme: U shandukisa zwododombedzwa u itela Muthelo wa ndaka sa zwifhaṱo (Transfer Duty), Kha vha puṱedze hafha.
Vha a tendelwa u shandukisa zwidodombedzwa zwa bannga arali vha tshi khou ṱoḓa u zwi shandukisa .
- Vha nga ya kha davhi ḽa SARS arali vha so ngo ḓiṅwalisa kha eFiling,
- Kana musi vha tshi khou ḓadza na u humisa Fomo ya Muthelo wa Mbuelo ya Muthu (ITR12).
Vha nga rumela ITR12 nga kha nthihi ya nḓila dzi tevhelaho:
- Nga kha eFiling ( arali vho ḓi ṅwalisa sa eFiler)
- Nga kha davhi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa SARS
Kha vha dzhiele nṱha uri, uri vha kone u shumisa eFiling vha tea u ḓi ṅwalisa kha (www.sarsefiling.co.za) nahone arali vha nga shumisa iyi nḓila u shandukisa zwidodombedzwa zwavho zwa bannga, SARS i nga vha humbela uri vha dalele davhi u kwaṱhisedza zwidodombedzwa zwe vha ṋetshedza. U tsireledza vhatheli kha vhufhura, tshanduko dziṅwe na dziṅwe dzine vha dzi ita kha zwidodombedzwa zwavho zwa bannga dzi ḓo khwaṱhisedzwa nga SARS nga murahu ha musi phurofaiḽi yavho ya zwabannga i saathu u shandukiswa.
U shandukisa zwidodombedzwa zwa bannga vha tea u vha vha na zwithu zwi tevhelaho:
- Basa ya vhukuma kana basa ya tshifhinganyana/, Phasipoto /ḽiṅwalo ḽa thendelo ya u reila na khophi yo ganḓiswaho nga tshigannḓo tsha u khwaṱhisedza uri i bva kha khophi ya vhukuma.
- Khophi ya tshitatamennde tsha banngani tshine a tshi athu u fhirisa miṅwedzi miraru tshi re na tshiṱemmbe tsha bannga tsha vhukuma kana tshitatamennde tsha ABSA tsha eStamped tshine tsha khwaṱhisedza madzina a vhukuma a muṋe wa akhauthu, nomboro ya akhauthu, lushaka lwa akhauthu, na khoudu ya davhi arali zwi tshi konadzea; kana ho sedzwa maga o vhetshelwaho thungo na tshiimo tsha mutheli, hune mutheli a vha o vula akhauthu ntswa ya bannga nahone a si nga si kone u ṋetshedza tshitatamennde tsha banngani, luṅwalo lwa vhukuma lu no bva kha bannga lu re na tshigaṱhalu tsha bannga tshi shumiswaho kha marifhi na tshiṱemmbe tsha vhukuma tsha bannga lune lwa kwaṱhisedza madzina a vhukuma a muṋe wa akhauthu, nomboro ya akhauthu, lushaka lwa akhauthu, khoudu ya davhi na ḓuvha ḽe akhauthu ya vulwa ngaḽo.
- Khophi ya kwaṱhisedzo ya ḓiresi ya hune vha dzula hone.
Ri themendela u shumisa davhi ḽa SARSu ita izwi ngauri zwi ita uri vhashumi vha SARS vha kone u-
- Kwaṱhisedza uri muthu ane a khou ita khumbelo ya u shandukisa zwidodombedzwa zwa bannga u na thendelo ya u ita ngauralo
- U sedzulula zwithu zwa ndeme zwi no khou ṱoḓea u itela u fhungudza vhufhura.
- U leludza mashumele.


text:
Nganea 79: Daniele Bakoni ḽa Dzindau
Yowee! Zwi nga Daniele u khomboni khulu. Fhedzi dzindau a dzi mu huvhadzi! Ni a ḓivha uri ndi ngani? Ndi nnyi o posaho Daniele dzindauni idzi dzoṱhe? Kha ri zwi wane.
Zwino khosi ya Babele o vha e munna a no pfi Dario. O vha a tshi funesa Daniele lwe a mu nanga uri a vhe muvhusi muhulwane muvhusoni wawe. lzwi zwa ita uri vhaṅwe vhanna vhe vha vha vhe muvhusoni vha vhe na vivho nga Daniele, ngauralo vha ita hezwi.
Vha ya ha Dario vha ri: ‘Ro tendelana, khosi, uri u fanela u ita mulayo u no ri maḓuvha a 30 hu songo vha na ane a rabela mudzimu naho e ufhio kana muthu nga nnḓa ha iwe, khosi. Ane a si thetshelese, u fanela u poswa dzindauni.’ Dario o vha a sa ḓivhi uri ndi ngani avha vhanna vho ṱoḓa uri uyu mulayo u itwe. A ṅwala mulayo. Zwino wo vha u si nga si shandukiswe.
Daniele a tshi pfa nga ha mulayo, a ya hayani a rabela, sa zwe a vha a tshi itisa zwone. Vhanna vhavhi vho zwi ḓivha uri o vha a sa ḓo litsha u rabela Yehova. Vha takala, ngauri zwo nga maano avho a u vhulahisa Daniele o vha a tshi khou shuma.
Musi Khosi Dario a tshi pfa uri ndi ngani avha vhanna vho ṱoḓa u ita uyu mulayo, a ḓisola. Fhedzi o vha a sa koni u shandukisa mulayo, ngauralo a fanela u ṋea mulayo wa uri Daniele a poswe bakoni ḽa dzindau. Fhedzi khosi ya vhudza Daniele: ‘Ndi fulufhela uri Mudzimu wau, ane wa mu shumela, u ḓo u tshidza.’
Dario o vha o dinalea lwe a si kone u eḓela vhusiku honoho. Nga matsheloni a tevhelaho a gidimela bakoni ḽa dzindau. Ni nga mu vhona fhala. A vhidzelela: ‘Daniele mushumeli wa Mudzimu! Naa Mudzimu ane wa mu shumela o kona u u tshidza kha dzindau?’
Daniele a fhindula: ‘Mudzimu o rumela muruṅwa wawe a vala milomo ya dzindau uri dzi si nkhuvhadze.’
Khosi ya takala zwihulu. Ya laedza uri Daniele a bviswe bakoni. Zwino ya ri vhanna vhavhi vhe vha lingedza u vhulahisa Daniele vha poswe dzindauni. Vha sa athu na u swika fhasi bakoni, dzindau dza vha fara dza pwasha marambo avho oṱhe.
Khosi Dario a ṅwalela vhathu vhoṱhe vha re muvhusoni wawe: ‘Ndi laya uri muṅwe na muṅwe u fanela u ṱhonifha Mudzimu wa Daniele. U ita vhuṱolo vhuhulu. O tshidza Daniele dzindauni.’
Daniele 6:1-28.
Mbudziso
- Dario ndi nnyi, nahone o vha a tshi dzhia hani Daniele?
- Vhaṅwe vhanna vha re na vivho vho ita uri Dario a ite mini?
- Daniele o ita mini musi a tshi pfa nga ha mulayo muswa?
- Ndi ngani Dario o sinyuwa lwe a si kone na u eḓela, nahone o ita mini nga matsheloni a tevhelaho?
- Daniele o fhindula hani Dario?
- Ho itea mini kha vhanna vhoṱhe vhe vha lingedza u vhulaha Daniele, nahone Dario o ṅwalela vhathu vhoṱhe vha re muvhusoni wawe uri mini?
Mbudziso dzo engedzeaho
- Vhalani Daniele 6:2-29.
Tshimbevha tshe tsha itelwa Daniele tshi ri humbudza mini nga zwe vhapikisi vha lingedza u zwi ita u itela u thivhela mushumo wa Ṱhanzi dza Yehova musalauno? (Dan. 6:8; Ps. 94:20; Yes. 10:1; Vha-Roma 8:31)
Ṋamusi vhashumeli vha Mudzimu vha nga edzisa hani Daniele we a dzula a tshi ‘pfa muvhuso u vhusaho’? (Dan. 6:6, 11; Vha-Roma 13:1; Mish. 5:29)
Ri nga edzisa hani tsumbo ya Daniele ya u shumela Yehova “misi yoṱhe”? (Dan. 6:17, 21; Vha-Fil. 3:16; Ndzumb. 7:15)


text:
U Fanele U Va Tshinya Njhani Vana Va Wena?
“Ndzi rindze nkarhi wo leha ndzi kala ndzi hela mbilu. A ku ri ra vunharhu Jordan a nga vuyi ekaya hi nkarhi lowu hi pfumelelaneke ha wona. A ndzi tivutisa ndzi ku, ‘u kwihi? Xana u humeleriwe hi swo biha? Xana u ni mhaka ni leswaku ha karhateka?’ Loko a fika, a ndzi lava ni ku buluka hi ku hlundzuka.”—GEORGE.
“Siku rin’wana xinhwanyatana xa mina xi kalakarile naswona sweswo swi ndzi chavisile. Ndzi te loko ndzi hundzuluka ndzi xi kume xi tikhome nhloko xi ri karhi xi rila. A xi biwe hi makwavo wa xona wa xifanyetana loyi a nga ni malembe ya mune.”—NICOLE.
“‘Xinhwanyatana xa hina Natalie lexi nga ni malembe ya tsevu lexi a xi languteka xi nga ri na nandzu, xi te: A ndzi lo xi yiva xingwavila lexi, ndzi lo xi thumba.’ Sweswo swi hi tshove timbilu lerova hi kala hi rila. A hi swi tiva leswaku leswi xi swi vulaka a hi ntiyiso.”—STEPHEN.
LOKO u ri mutswari, xana u tshame u humeleriwa hi xiyimo lexi fanaka ni lexi nga laha henhla? Loko u langutane ni xiyimo lexi, xana wa tivutisa leswaku u nga n’wi pfuna njhani n’wana wa wena ni leswaku xana u fanele u n’wi tshinya? Xana swi hoxile ku tshinya vana va wena?
KU TSHINYA I YINI?
EBibeleni rito leri nge ku tshinya a ri vuli ku xupula. Ku tshinya ku fambisana ni swiletelo, dyondzo ni ndzayo. A swi fambisani nikatsongo ni ku xanisa kumbe tihanyi.—Swivuriso 4:1, 2.
Ndlela leyi vatswari va nyikaka ndzayo ha yona yi nga fanisiwa ni ku khathalela masimu. Murimi u lunghiselela misava, a cheleta, a chela manyoro, a sirhelela swimilana swakwe eka switsotswana a tlhela a hlakula. Loko swimilana swi ri karhi swi kula, murimi a nga ha boheka ku swi hlakulela leswaku swi ta kula kahle. Murimi wa swi xiya leswaku ku khathalela ximilana hi tindlela to hambana-hambana swi ta endla leswaku xi kula kahle. Hilaha ku fanaka, vatswari va khathalela vana va vona hi tindlela to hambana-hambana. Kambe minkarhi yin’wana, va fanele va tshinya, ku fana ni ku hlakula va nga lulamisa mikhuva leyi hoxeke ka ha ri ni nkarhi ni ku pfuna vana va vona leswaku va kula kahle. Hambiswiritano, ku hlakula swi fanele swi endliwa hi vukheta handle ka swona ximilana xi nga fa. Hilaha ku fanaka, vatswari va fanele va tshinya vana va vona hi ndlela ya rirhandzu.
Yehovha, Xikwembu lexi ku vulavuriwaka hi xona eBibeleni, u vekele vatswari xikombiso lexinene emhakeni leyi. Ndlela leyi a va tshinyaka ha yona vagandzeri vakwe lava yingisaka va laha misaveni ya va pfuna naswona va yi ‘rhandza ndzayo’ yakwe. (Swivuriso 12:1) Va ‘namarhela ndzayo naswona a va yi tshiki yi famba.’ (Swivuriso 4:13) U nga kota ku pfuna n’wana wa wena leswaku a amukela ndzayo hi ku va u tekelela tindlela tinharhu ta nkoka leti Yehovha a ti tirhisaka loko a nyikela ndzayo: ku va ni (1) rirhandzu, (2) ku anakanyela ni (3) ku nga cinca-cinci.
KU TSHINYA HI NDLELA YA RIRHANDZU
Rirhandzu hi rona ri endlaka leswaku Xikwembu xi nyikela ndzayo. Bibele yi ri: “Loyi Yehovha a n’wi rhandzaka wa n’wi tshinya, hilaha tatana a endlaka hakona eka n’wana wakwe la n’wi tsakisaka.” (Swivuriso 3:12) Ku tlula kwalaho, Yehovha u ni ‘tintswalo ni nsovo, u hlwela ku hlundzuka.’ (Eksoda 34:6) Xisweswo, Yehovha a nga na nsele. A nga tirhisi marito ya vukarhi, a nga xopaxopi, a nga sapateli hi ndlela yo vava, ku nga swilo leswi fanaka “ni ku tlhava ka banga.”—Swivuriso 12:18.
I ntiyiso leswaku a swi nge koteki ku va vatswari va xi tekelela hi ku helela xikombiso xa Xikwembu xa ku tikhoma. Minkarhi yin’wana swi ta tika ku lehisa mbilu kambe tsundzuka leswaku hakanyingi ku xupula vana u karihile swa tshikilela, u ta hundzeleta naswona a swi nge antswisi xiyimo. Nakambe loko u xupula vana u karihile u va u nga ri ku va tshinyeni. Kambe sweswo i ku tsandzeka ku tikhoma.
Loko u tshinya hi rirhandzu ni ku tikhoma, swi nga va ni vuyelo lebyinene. Xiya ndlela leyi vatswari lava tshahiweke laha henhla George na Nicole va swi endleke ha yona sweswo.
“Loko n’wana wa hina Jordan a fika, mina ni nghamu ya mina a hi lava ni ku buluka hi ku hlundzuka kambe hi ringete ku tikhoma hi n’wi yingisela loko a hlamusela. Leswi a ku ri vusiku, hi vone swi antswa leswaku hi bula na yena nimixo. Hi khongele na yena ivi hi ya eku etleleni. Hi siku leri landzeleke se a hi vohlile, hi vulavule na yena hi mhaka leyi hi ndlela yo rhula naswona hi kote ku fikelela mbilu ya n’wana wa hina. U pfumerile ku va a endla hilaha hi n’wi byelaka ha kona hileswi a nga yingisangiki. Hi tsakile hikuva hi swi xiyile leswaku loko vanhu va hatla va teka xiboho va ha hlundzukile a swi pfuni nchumu. Loko hi sungula hi ku yingisela, ku va ni vuyelo lebyi tsakisaka.”—George.
“A ndzi hlundzuke ngopfu loko ndzi vona ndlela leyi xifanyetana xa hina xi n’wi vaviseke ha yona sesi wa xona. Ematshan’weni yo xi tshinya hi nkarhi wolowo, ndzi xi kombele leswaku xi ya ekamareni ra xona hileswi a ndza ha hlundzukile naswona a ndzi nga lavi ku xi tshinya hi ndlela leyi nga riki yinene.” Loko se ndzi vohlile, ndzi kote ku xi hlamusela leswaku madzolonga ma bihile ni ndlela leyi makwavo wa xona a tweke ku vava ha yona. Ndlela leyi ndzi vulavuleke na xona ha yona yi pfunile swinene. Xi kombele ndzivalelo eka sesi wa xona xi tlhela xi n’wi angarha.”— Nicole.
Ku tshinya hi ndlela leyinene swi fambisana ni rirhandzu hambiloko swi katsa ku xupula.
KU TSHINYA HI KU RINGANISELA
Minkarhi hinkwayo Yehovha u tshinya “hi mpimo lowu faneleke.” (Yeremiya 30:11; 46:28) U xiya swiyimo hinkwaswo ku katsa ni leswi nga riki erivaleni. Xana vatswari va nga swi endlisa ku yini sweswo? Stephen loyi ku vulavuriweke ha yena laha henhla u ri: “Hambileswi a hi twa ku vava naswona hi nga twisisi leswaku ha yini Natalie a hambeta a kaneta mhaka ya ku yiva xingwavila, hi anakanye hi malembe ya yena ni leswaku a nga si kula hilaha ku eneleke.”
Robert nuna wa Nicole na yena u ringeta ku xiya swiyimo hinkwaswo. Loko n’wana a tlula nawu, u tivutisa hi ku phindha-phindha a ku: ‘Xana leswi u swi endla ro sungula kumbe ko va mukhuva? Xana u karhele kumbe a nga titwi kahle? Xana leswi a swi endleke swi kombisa leswaku ku ni swin’wana swi n’wi karhataka?’
Nakambe vatswari va fanele va tsundzuka leswaku vana a va si kula hilaha ku eneleke. Muapostola Pawulo la nga Mukreste u swi xiyile sweswo loko a tsala a ku: “Loko ndza ha ri xihlangi, a ndzi vulavula tanihi xihlangi, ndzi ehleketa tanihi xihlangi.” (1 Vakorinto 13:11) Robert u ri: “Lexi ndzi pfunaka leswaku ndzi kota ku lawula xiyimo ndzi tlhela ndzi papalata ku hundzeleta, i ku tsundzuka leswi na mina a ndzi swi endla loko ndza ha ri xifanyetana.”
I swa nkoka leswaku u nga languteli swo tala eka n’wana wa wena naswona u nga swi bi hi makatla swihoxo swa yena. U fanele u tiva leswi a kotaka ku swi endla, leswi a tsandzekaka eka swona ni swiyimo swin’wana naswona sweswo swi ta endla leswaku u n’wi tshinya hi ku ringanisela.
U NGA CINCA-CINCI
Malakiya 3:6 yi ri: ‘Hi mina Yehovha; a ndzi hundzuki.’ Leswi swi endla leswaku malandza ya Yehovha ma n’wi tshemba naswona ma titwa ma sirhelelekile. Vana na vona va lava ku titwa va sirhelelekile loko va tshinyiwa. Loko milawu ya wena yi cinca-cinca, n’wana wa wena a nga pfilunganyeka.
Tsundzukani leswaku Yesu u te: “Ina wa n’wina a a ve Ina, e-e wa n’wina a va e-e.” Marito lawa ma tirha kahle eku kuriseni ka vana. (Matewu 5:37) Anakanyisisa u nga si vula swilo leswi u nga ta ka u nga swi hetisisi. Loko u byela n’wana leswaku loko a nga yingisi u ta n’wi xupula hi ndlela yo karhi, tiyiseka leswaku u endla hilaha u vuleke hakona.
Loko vatswari va vulavurisana swi endla leswaku va nga cinca-cinci loko va tshinya vana. Robert u ri: “Loko vana va hina va kota ku ndzi endla ndzi pfumela nchumu lowu nsati wa mina a va byeleke leswaku va nga wu endli naswona ndzi swi xiya, ndzi tlhela ndzi vulavula na vona ndzi va byela leswi mana wa vona a swi vuleke.” Loko vatswari va nga pfumelelani hi mhaka yo karhi, i swinene leswaku va sungula va bula ha yona exihundleni va pfumelelana hi nchumu wun’we.
KU TSHINYA I KA NKOKA
Loko u tekelela rirhandzu, ku anakanyela ni ku nga cinca-cinci ka Yehovha, u nga tiyiseka leswaku matshalatshala ya wena ma ta vuyerisa vana va wena. Nkongomiso wa wena wa rirhandzu wu nga pfuna vana va wena leswaku va va lava wupfeke, va tiyimela va tlhela va ringanisela. Bibele yi ri: “Letela mufana hi ndlela leyi nga yakwe; hambiloko a kurile a nge hambuki eka yona.”—Swivuriso 22:6.