text:
Letelani Vantshwa Leswaku Va Tirhela Yehovha
“Yesu a hambeta a kula evutlharini ni le mirini, a tsakeriwa hi Xikwembu ni vanhu.”—LUKA 2:52.
TINSIMU: 41, 89
1, 2. (a) I yini leswi vilerisaka vatswari van’wana lava nga ni vana lava nga emalembeni ya vuntshwa? (b) Vana va nga vuyeriwa njhani loko se va ri emalembeni ya vuntshwa?
YIN’WANA ya minkarhi yo tsakisa swinene eka vatswari hi loko vana va vona va khuvuriwa. Vana va Berenice va mune va khuvuriwe va nga si va ni malembe ya 14. U ri: “Swi hi tsakise swinene ku va vona va khuvuriwa. Entiyisweni, a hi tsakile leswi vana va hina a va lava ku tirhela Yehovha. Kambe a hi swi tiva leswaku loko va ta va emalembeni ya vuntshwa a va ta langutana ni mintlhontlho yo tala.” Na wena u nga ha vilerisiwa hi leswi fanaka loko n’wana wa wena a ri muntshwa kumbe a ta va emalembeni ya vuntshwa ku nga ri khale.
2 Mutivi wa ta miehleketo ya vana u vula leswaku malembe ya vuntshwa ma nga tikela vatswari ni vana, kambe vatswari a va fanelanga va ehleketa leswaku vana va vona lava nga emalembeni ya vuntshwa i swiphukuphuku kumbe va tikhoma tanihi swihlangi. Ematshan’weni ya sweswo, u vula leswaku vantshwa i vanhu lava nga ni vuswikoti byo endla swilo, va swi lava ku va swin’we ni vanghana va vona. Kutani loko vana va wena va ri emalembeni ya vuntshwa, va nga kurisa vuxaka bya vona na Yehovha hilaha Yesu a endleke hakona loko a ha ri muntshwa. (Hlaya Luka 2:52.) Va nga tlhela va antswisa vuswikoti bya vona byo chumayela kutani va va ni ku navela ko endla leswi engetelekeke entirhweni wa Xikwembu. Nakambe va nga tiendlela swiboho, swo fana ni ku nyiketela vutomi bya vona eka Yehovha va tlhela va n’wi yingisa. Kambe, tanihi mutswari u nga endla yini leswaku u letela muntshwa ku tirhela Yehovha? U nga dyondza eka ndlela leyi Yesu a leteleke vadyondzisiwa vakwe ha yona hi rirhandzu, hi ku titsongahata ni hi ku twisisa.
RHANDZA N’WANA WA WENA LA NGA LE MALEMBENI YA VUNTSHWA
3. Vaapostola va swi tive njhani leswaku Yesu a a ri munghana wa vona?
3 Yesu a a nga ri N’wini wa vaapostola va yena ntsena. A a ri munghana wa vona. (Hlaya Yohane 15:15.) Eminkarhini ya ku tsariwa ka Bibele, hakanyingi n’wini a a nga vulavuli ni mahlonga yakwe hi leswi a a swi ehleketa ni ndlela leyi a a titwa ha yona. Kambe Yesu a a nga khomi vaapostola vakwe tanihi mahlonga. A a va rhandza a tlhela a heta nkarhi na vona. A a tsakela ku va byela hileswi a a swi ehleketa ni ndlela leyi a a titwa ha yona, u tlhele a va yingisela hi vukheta loko va hlamusela leswi a va swi ehleketa ni leswi a va titwisa xiswona. (Marka 6:30-32) Ku vulavurisana ka Yesu ni vaapostola vakwe ku endle leswaku va va vanghana lavakulu naswona ku endle leswaku vaapostola va lunghekela ntirho lowu a va ta wu endla enkarhini lowu taka.
4. Vatswari, mi nga swi kotisa ku yini ku va vanghana va vana va n’wina? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
4 Hambileswi u nga ni vulawuri eka vana va wena, u nga tlhela u va munghana wa vona. Vanghana va heta nkarhi va ri swin’we. Kumbexana u nga heta nkarhi wutsongo u ri eku tirheni kumbe u endla swilo swin’wana leswaku u kota ku heta nkarhi lowu engetelekeke ni vana va wena. Leswi hi leswi u faneleke u khongela u tlhela u anakanyisisa ha swona. Nakambe vanghana va rhandza swilo leswi fanaka. Kutani kumisisa swilo leswi n’wana wa wena a swi rhandzaka ngopfu, swo tanihi vuyimbeleri, tifilimi kumbe mintlangu. Kutani, ringeta ku va ni ku tsakela eka swilo leswi a swi rhandzaka. Ilaria, loyi a tshamaka eItaly u ri: “Vatswari va mina va kombise ku tsakela vuyimbeleri lebyi a ndzi byi yingisela. Entiyisweni, tatana u ve munghana wa mina lonkulu naswona a ndzi titwa ndzi ntshunxekile ku vulavula na yena hambi ku ri hi timhaka ta xihundla.” Loko u va munghana wa vana va wena u tlhela u va pfuna leswaku va va vanghana va Yehovha, a wu lahlekeriwi hi vulawuri bya wena tanihi mutswari. (Pisalema 25:14) Vana va wena va ta swi vona leswaku wa va rhandza u tlhela u va xixima naswona swi ta va olovela ku vulavula na wena hi nchumu wun’wana ni wun’wana.
5. Vadyondzisiwa va Yesu a va ta hanya vutomi lebyi tsakisaka hi ndlela yihi loko va endla ntirho wa Yehovha?
5 Yesu a a swi tiva leswaku loko vadyondzisiwa vakwe va hisekela ku tirhela Yehovha ni ku ya emahlweni va chumayela mahungu lamanene, a va ta tsaka swinene. Hikwalaho, u va khutaze leswaku va tirha hi matimba entirhweni wo chumayela naswona u va tshembise leswaku a a ta va pfuna.—Matewu 28:19, 20.
6, 7. Hi yihi ndlela leyi u kombisaka vana va wena rirhandzu ha yona, loko u va dyondzisa ku va ni xiyimiso xa nkarhi ni nkarhi xo tirhela Yehovha?
6 U lava leswaku vana va wena va tshama va ri ekusuhi na Yehovha. Naswona Yehovha u lava leswaku u va letela ni ku va tshinya. U ku nyike vulawuri byo endla tano. (Vaefesa 6:4) Hikwalaho u fanele u tiyiseka leswaku vana va wena u va letela nkarhi ni nkarhi. Ehleketa hi leswi: Wa tiyiseka leswaku vana va wena va ya exikolweni hikuva wa swi tiva leswaku i swa nkoka leswaku va dyondza naswona u lava leswaku va tiphina hi ku dyondza swilo leswintshwa. Hilaha ku fanaka, wa tiyiseka leswaku va va kona eminhlanganweni, etinhlengeletanweni ni le ka vugandzeri bya ndyangu. Phela, dyondzo leyi va yi kumaka eka Yehovha yi nga ponisa vutomi bya vona. Kutani, va pfune leswaku va dyondza hi Yehovha va tlhela va xiya leswaku a nga va dyondzisa leswaku va tlhariha. (Swivuriso 24:14) Tlhela u letela vana va wena leswaku va ya evutirhelini bya nsimu nkarhi ni nkarhi. Tekelela xikombiso xa Yesu hi ku va pfuna leswaku va tsakela ku dyondzisa van’wana Rito ra Xikwembu.
7 Ku va ni xiyimiso xa nkarhi ni nkarhi xo tirhela Yehovha xo tanihi ku dyondza, ku ya eminhlanganweni swin’we ni ku ya ensin’wini swi va pfuna njhani vantshwa? Erin, loyi a tshamaka laha Afrika Dzonga u ri: “Mina ni vana va ka hina a hi tshamela ku gungula hi dyondzo ya Bibele, minhlangano swin’we ni vutirheli bya nsimu. Minkarhi yin’wana a hi kavanyeta dyondzo ya ndyangu hi vomu leswaku hi ringeta ku ka hi nga dyondzi. Kambe vatswari va hina a va swi pfumelelanga.” U khensa vatswari vakwe hikuva va n’wi pfunile leswaku a xiya ndlela leyi swilo sweswo swi nga swa nkoka ha yona. Sweswi, loko nkarhi wun’wana swi boha leswaku a xwa eminhlanganweni kumbe a tsandzeka ku ya ensin’wini, u tiyimisela ku tlhelela eka xiyimiso xa yena hi ku hatlisa hilaha a nga kotaka ha kona.
TITSONGAHATE
8. (a) Yesu u swi kombise njhani leswaku a a titsongahata? (b) Ku titsongahata ka Yesu ku va pfune njhani vadyondzisiwa vakwe?
8 Hambileswi Yesu a a hetisekile, a a titsongahata naswona u byele vadyondzisiwa vakwe leswaku a a lava mpfuno wa Yehovha. (Hlaya Yohane 5:19.) Xana leswi swi endle leswaku vadyondzisiwa vakwe va nga ha n’wi xiximi? Doo! Loko va vone leswaku a a titshege hi Yehovha, va ye va n’wi tshemba ngopfu. Hi ku famba ka nkarhi, va tekelele xikombiso xakwe xa ku titsongahata.—Mintirho 3:12, 13, 16.
Loko u amukela swihoxo swa wena, vana va wena va ta ku xixima
9. Loko u amukela swihoxo swa wena u tlhela u kombela ku rivaleriwa, swi nga n’wi pfuna njhani n’wana wa wena wa muntshwa?
9 Ku hambana na Yesu, a hi hetisekanga naswona hi endla swihoxo. Hikwalaho, titsongahate. Xiya leswaku ku ni swo tala leswi u nga ta ka u nga swi koti ku swi endla naswona amukela swihoxo swa wena. (1 Yohane 1:8) N’wana wa wena wa muntshwa u ta dyondza ku amukela swihoxo swakwe naswona u ta ku xixima swinene. I mani loyi u n’wi xiximaka ngopfu? I muthori loyi a amukelaka loko a endle xihoxo kumbe loyi a nga kombeliki ku rivaleriwa? Rosemary, loyi a nga ni vana vanharhu u vula leswaku yena ni nuna wakwe a va tiyimisele ku amukela swihoxo swa vona. U ri: “Sweswo swi susumetele vana va hina leswaku va tiphofula loko va ri ni swiphiqo.” U engetela a ku: “Hi dyondzise vana va hina leswaku loko va ri ni swiphiqo va nga wu kuma kwihi ntlhantlho wa swona. Loko va lava mpfuno, a hi va pfuna hi ku tirhisa minkandziyiso ya hina leyi sekeriweke eBibeleni hi tlhela hi khongela na vona.”
10. Yesu a a titsongahata njhani hambiloko a byela vadyondzisiwa vakwe leswi a va fanele va swi endla?
10 Yesu a a ri ni vulawuri bya ku byela vadyondzisiwa vakwe leswi a va fanele va swi endla. Kambe hikwalaho ka leswi a a titsongahata, minkarhi yo tala a a va hlamusela leswaku ha yini a va fanele va swi endla. Hi xikombiso, a nga va byelanga ntsena leswaku va lava Mfumo ni ku lulama ka Xikwembu ku sungula. U tlhele a ku: “Xisweswo swilo leswin’wana hinkwaswo mi ta engeteleriwa swona.” Loko Yesu a va byela leswaku va tshika ku avanyisa, u te: “Leswaku mi nga avanyisiwi; hikuva ku avanyisa loku mi avanyisaka ha kona, mi ta avanyisiwa ha kona.”—Matewu 6:31–7:2.
11. U nga n’wi pfuna njhani n’wana wa wena wa muntshwa loko u n’wi hlamusela xivangelo xo va u veke nawu kumbe u endle xiboho xo karhi?
11 Kuma nkarhi lowunene wo hlamusela n’wana wa wena wa muntshwa xivangelo xo va u veke nawu kumbe xo va u endle xiboho xo karhi. Loko a twisisa xivangelo xa kona, swi nga endleka a ku yingisa. Barry, loyi a kuriseke vana va mune, u ri: “Ku nyikela swivangelo swi pfuna vantshwa leswaku va ku tshemba.” Vantshwa va ta swi vona leswaku a wu endlanga nawu kumbe xiboho ntsena hi leswi u nga ni vulawuri byo endla tano kambe hikwalaho ka leswi u nga ni xivangelo lexi twalaka. Nakambe tsundzuka leswaku vantshwa a va ha ri swihlangi. Va dyondza ku tiehleketelela va tlhela va tiendlela swiboho. (Varhoma 12:1) Barry wa hlamusela: “Vantshwa va fanele va dyondza ku endla swiboho leswi twisisekaka leswi sekeriwe eka swivangelo ku nga ri eka mintlhaveko.” (Pisalema 119:34) Hikwalaho titsongahate u tlhela u hlamusela n’wana wa wena xivangelo xo va u endle xiboho xo karhi. Hi ndlela yoleyo, u ta dyondza ku tiendlela swiboho naswona u ta swi tiva leswaku wa n’wi xixima ni leswaku wa swi xiya leswaku se wa kula.
VANA NI KU TWISISA
12. Hikwalaho ka leswi Yesu a ri ni ku twisisa, u n’wi pfune njhani Petro?
12 Yesu a ri ni ku twisisa naswona a a swi twisisa leswi vadyondzisiwa vakwe a va swi lava. Hi xikombiso, loko a byela vadyondzisiwa vakwe leswaku a a ta dlayiwa, Petro u byele Yesu leswaku a ti tsetselela. Yesu a a swi tiva leswaku Petro a n’wi rhandza, nakambe a a swi tiva leswaku ndlela leyi Petro a a ehleketa ha yona a yi hoxile. Yesu u n’wi pfune njhani Petro swin’we ni vadyondzisiwa lavan’wana? Xo sungula u lulamise Petro. Endzhaku, Yesu u hlamusele leswi a swi ta humelela eka lava a va tshika ku endla ku rhandza ka Yehovha loko swiyimo swi tika. U tlhele a vula leswaku Yehovha a a ta hakela lava nga riki na vutianakanyi. (Matewu 16:21-27) Petro u dyondze swo karhi.—1 Petro 2:20, 21.
13, 14. (a) I yini leswi nga ha kombisaka leswaku n’wana wa wena u lava ku tiyisa ripfumelo rakwe? (b) U nga swi tivisa ku yini loko n’wana wa wena a lava mpfuno?
13 Khongela eka Yehovha leswaku a ku nyika ku twisisa leswaku u ta tiva leswi n’wana wa wena wa muntshwa a swi lavaka. (Pisalema 32:8) Kumbexana wa n’wi vona leswaku a nga tsakanga hilaha u n’wi tivaka ha kona kumbe u vulavula ku biha hi vamakwerhu. Kumbe u vona onge ku na leswi a ku tumbetelaka swona. U nga hatliseli ku ehleketa leswaku ku ni swilo swo biha leswi a swi endlaka exihundleni. * (Vona nhlamuselo ya le hansi.) Kambe u nga xi bi hi makatla xiphiqo xa kona kumbe u anakanya leswaku xi ta hundza. Swi nga endleka swi lava leswaku u n’wi pfuna a tiyisa ripfumelo rakwe.
14 Leswaku u kuma ndlela leyi u nga pfunaka vana va wena ha yona, va vutise swivutiso hi ndlela ya musa ni leyi xiximekaka. Sweswo swi fana ni ku ka mati exihlobyeni. Loko u ma ka hi ku hatlisa, u nge kumi mati yo tala hilaha u lavaka hakona. Hilaha ku fanaka, loko u hela mbilu loko u ri karhi u vutisa swivutiso kumbe u ringeta ku sindzisa n’wana wa wena ku vulavula, a wu nge swi tivi leswi a swi ehleketaka ni ndlela leyi a titwaka ha yona hakunene. (Hlaya Swivuriso 20:5.) Ilaria u tsundzuka leswaku loko a ha ri emalembeni ya vuntshwa a a lava ku heta nkarhi lowu engetelekeke ni vadyondzikulobye kambe a swi tiva leswaku a swi hoxile. Vatswari vakwe va swi xiyile leswaku a vilerisiwa hi nchumu wo karhi. Ilaria u ri: “Siku rin’wana nimadyambu va ndzi byele leswaku va swi xiyile leswaku a ndzi tsanile kutani va ndzi vutisile leswaku xiphiqo a ku ri yini. Ndzi sungule ku rila, ndzi va hlamusela hi xiphiqo xa mina ndzi tlhela ndzi kombela mpfuno. Va ndzi angarhile, va ndzi byela leswaku va swi twisisa va tlhela va tshembisa ku ndzi pfuna.” Vatswari va Ilaria hi ku hatlisa va sungule ku n’wi pfuna leswaku a endla vanghana lavanene evandlheni.
Languta timfanelo letinene ta n’wana wa wena u tlhela u n’wi bumabumela
15. Hi yihi ndlela yin’wana leyi Yesu a kombiseke ha yona leswaku u ni ku twisisa?
15 Yesu u tlhele a kombisa leswaku wa twisisa loko a xiye timfanelo letinene ta vadyondzisiwa vakwe. Hi xikombiso, loko Nataniyele a twe leswaku Yesu a a huma eNazareta, u te: “Xana ku nga huma nchumu lowunene eNazareta?” (Yohane 1:46) Loko a wu ri kona, a wu ta va u ehlekete leswaku Nataniyele a a ri ni langutelo leri hoxeke kumbe a a ri ni xihlawuhlawu kumbe a a nga ri na ripfumelo? Sweswo a hi swona leswi Yesu a swi ehleketeke. Ematshan’weni ya sweswo a a twisisa naswona a swi tiva leswaku Nataniyele a a tshembekile, hi yona mhaka a nga te: “I Muisrayele hakunene, loyi a nga riki na vuxisi.” (Yohane 1:47) Yesu a a swi kota ku vona leswi nga etimbilwini ta vanhu naswona u tirhise vuswikoti byebyo leswaku a languta timfanelo ta vona letinene.
16. U nga n’wi khutaza njhani n’wana wa wena leswaku a antswisa?
16 Hambileswi u nga ta ka u nga swi koti ku vona leswi nga embilwini ku fana na Yesu, u nga va ni ku twisisa. Yehovha a nga ku pfuna leswaku u languta timfanelo letinene ta n’wana wa wena. Hambiloko n’wana wa wena a ku khomisa tingana, u nga pfuki u vule leswaku i munhu wo biha kumbe la tshamelaka ku vanga swiphiqo. U nga pfuki u ehlekete swilo swo tano hi yena. Ematshan’weni ya sweswo n’wi byele leswaku wa tivona timfanelo takwe letinene naswona wa tiyiseka leswaku u lava ku endla leswinene. Xiya laha a antswisaka kona ivi u n’wi bumabumela. N’wi pfune leswaku a ya emahlweni ni timfanelo takwe letinene hi ku n’wi nyika vutihlamuleri lebyi engetelekeke loko swi koteka. Yesu u endle leswi fanaka eka vadyondzisiwa vakwe. Endzhaku ka lembe ni hafu loko a hlangane na Nataniyele (loyi a tlhelaka a vuriwa Bartolomi), Yesu u n’wi nyike vutihlamuleri bya nkoka. U endle Nataniyele muapostola naswona Nataniyele u endle ntirho lowu Yesu a n’wi nyikeke wona hi ku tshembeka. (Luka 6:13, 14; Mintirho 1:13, 14) Ematshan’weni yo endla n’wana wa wena a titwa onge leswi a swi endlaka a swi enelanga, n’wi bumabumele u tlhela u n’wi khutaza. N’wi endle a vona leswaku a nga swi kota ku tsakisa wena na Yehovha a tlhela a tirhisa vuswikoti byakwe leswaku a n’wi tirhela.
LOKO U LETELA VANA VA WENA SWI TA KU TISELA NTSAKO LOWUKULU
17, 18. Loko u ya emahlweni u pfuna n’wana wa wena leswaku a tirhela Yehovha, ku ta va ni vuyelo byihi?
17 U nga ha titwa hilaha muapostola Pawulo a titweke hakona. A a karhateka swinene hi lava a va fana ni vana eka yena. Lava hi van’wana va lava a tshameke a va pfuna leswaku va dyondza hi Yehovha naswona a a va rhandza swinene. Hikwalaho, a swi n’wi twisa ku vava ku ehleketa leswaku van’wana va vona swi nga ha endleka va tshika ku tirhela Yehovha. (1 Vakorinto 4:15; 2 Vakorinto 2:4) Victor, loyi a kuriseke vana vanharhu, u ri: “Ku letela vana lava nga emalembeni ya vuntshwa a swi nga olovi. Hambiswiritano, minkarhi leyinene leyi a hi va na yona yi tlula mintlhontlho leyi hi tshameke hi langutana na yona. Hi mpfuno wa Yehovha hi tiphine hi ku va vanghana lavakulu va vana va hina.”
18 Vatswari, mi tirha hi matimba leswaku mi letela vana va n’wina hikuva ma va rhandza swinene. Mi nga heli matimba. Anakanyani hi ntsako lowukulu lowu mi nga ta va na wona loko vana va n’wina va endla swiboho swo tirhela Xikwembu va tlhela va ya emahlweni va xi tirhela hi ku tshembeka.—3 Yohane 4.
^ ndzim. 13 Vatswari va nga ha pfuneka loko va hlaya buku leyi nge Swivutiso Leswi Vantshwa Va Swi Vutisaka—Tinhlamulo Leti Tirhaka, Vholumo 1, tluka 317 na Vholumo 2, matluka 136-141.


c: text/html

text:
‘Hakunene Xikwembu Xi N’wi Endle Hosi Ni Kreste’
Loko nkarhi wu ri karhi wu famba, hi nga va ni ku kanakana naswona ripfumelo ri nga tsana. Vana ni ripfumelo leri tiyeke eka Yesu, ku nga Mesiya loyi a tshembisiweke tlhelo Hosi ya Mfumo wa Xikwembu.
‘Hakunene Xikwembu Xi N’wi Endle Hosi Ni Kreste’ (Xiyenge I)
I yini lexi endlaka u tshemba leswaku Xikwembu xi endle Yesu Hosi ni Kreste?
‘Hakunene Xikwembu Xi N’wi Endle Hosi Ni Kreste’ (Xiyenge II)
Xiya leswi nga ku pfunaka leswaku u va ni ripfumelo leri tiyeke eka Yesu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yeremiya 1:1-19
1 Marito ya Yeremiya+ n’wana wa Hilkiya, un’wana wa vaprista lava a va ri eAnathoti+ etikweni ra Benjamini;+2 loyi rito ra Yehovha ri fikeke eka yena emasikwini ya Yosiya+ n’wana wa Amoni,+ hosi ya Yuda, elembeni ra vu-13 ra ku fuma+ ka yena.3 Kutani ri hambeta ri fika emasikwini ya Yoyakimi+ n’wana wa Yosiya, hosi ya Yuda, kukondza ku hela lembe ra vu-11 ra Sedekiyasi+ n’wana wa Yosiya, hosi ya Yuda, kukondza Yerusalema a ya evukhumbini hi n’hweti ya vuntlhanu.+4 Hiloko rito ra Yehovha ri fika eka mina, ri ku:5 “Ndzi ku tivile+ ndzi nga si ku vumba ekhwirini,+ naswona ndzi ku hlawulekisile+ u nga si huma embelekweni. Ndzi ku endle muprofeta wa matiko.”6 Kambe ndzi te: “Oho, Wena Yehovha, Hosi leyi Lawulaka! Phela entiyisweni a ndzi swi tivi ku vulavula,+ hikuva ndza ha ri mufana.”+7 Yehovha a ya emahlweni a ku eka mina: “U nga vuli u ku, ‘Ndza ha ri mufana.’ Kambe u fanele u ya eka hinkwavo lava ndzi nga ta ku rhuma eka vona; u fanele u vulavula+ xin’wana ni xin’wana lexi ndzi nga ta ku lerisa xona.8 U nga chavisiwi hi swikandza swa vona,+ hikuva ‘ndzi na wena leswaku ndzi ku kutsula,’+ ku vula Yehovha.”9 Kavaloko Yehovha a tshambuluta voko a ndzi khumba nomu.+ Kutani Yehovha a ku eka mina: “Ndzi veke marito ya mina enon’wini wa wena.+10 Waswivo, ndzi ku lerisile esikwini leri leswaku u va ehenhla ka matiko ni le henhla ka mimfumo,+ leswaku u simula, u hlanhla, u lovisa ni ku hirimuxa,+ u aka ni ku byala.”+11 Kutani rito ra Yehovha ri ya emahlweni ri fika eka mina, ri ku: “Xana u vona yini Yeremiya?”Hiloko ndzi ku: “Ndzi vona xihluke xa murhi wa almondi.”12 Yehovha a ya emahlweni a ku eka mina: “U vone kahle, hikuva ndzi tshama ndzi xalamukele rito ra mina leswaku ndzi ri hetisisa.”+13 Kutani rito ra Yehovha ri fika eka mina ra vumbirhi, ri ku: “Xana u vona yini?”Hiloko ndzi ku: “Ndzi vona mbita ya nomu lowukulu leyi pfurheteriwaka, nomu wa yona wu le tlhelo ra n’walungu.”14 Hiloko Yehovha a ku eka mina: “Khombo ri ta ntshunxiwa ri huma en’walungwini, ri wela vaaki hinkwavo va tiko.+15 Hikuva ‘ndzi vitana mindyangu hinkwayo ya mimfumo ya le n’walungwini,’ ku vula Yehovha;+ ‘kunene yi ta ta kutani wun’wana ni wun’wana wu ta veka xiluvelo xa wona evunghenweni bya tinyangwa ta Yerusalema,+ ni le ka marhangu ya wona hinkwawo ni le mitini hinkwayo ya Yuda.+16 Kutani ndzi ta vulavula na yona hi vuavanyisi bya mina malunghana ni vubihi+ hinkwabyo bya yona, hikuva va ndzi siyile,+ va tshamela ku mbulukisa switlhavelo eka swikwembu+ swin’wana ni ku nkhinsamela mintirho ya mavoko ya vona.’+17 “Loko ku ri wena, u fanele u tikhama masenge,+ u suka u yima, u va byela hinkwaswo leswi ndzi ku lerisaka swona. U nga tshuki u va chava,+ leswaku ndzi nga ku endli u va chava.18 Kambe loko ku ri mina, namuntlha ndzi ku endle muti lowu tiyisiweke ni phuphu ya nsimbi ni marhangu ya koporo+ ku lwisana ni tiko hinkwaro,+ eka tihosi ta Yuda, eka tihosana ta wona, eka vaprista va wona ni le ka vanhu va tiko.+19 Kunene va ta lwa na wena, kambe a va nge ku hluli,+ hikuva ‘mina ndzi na wena,’+ ku vula Yehovha, ‘leswaku ndzi ku kutsula.’”+


text:
Rivalelanani Hi Ku Ntshunxeka
“Hambetani mi lehiselana mbilu ni ku rivalelana hi ku ntshunxeka.”—KOL. 3:13.
1, 2. Ha yini swi fanerile ku anakanyisisa hi loko u tiyimiserile ku rivalela van’wana?
RITO ra Yehovha leri tsariweke ri hi pfuna ku vona ndlela leyi a swi tekaka ha yona swidyoho ni ndlela leyi a angulaka ha yona loko hi dyoha. Rito ra yena ri paluxa swo tala malunghana ni ku rivalela. Exihlokweni lexi hundzeke, hi dyondze hi xivangelo lexi endleke leswaku Yehovha a rivalela Davhida na Manase. Ku tisola ka vona swinene hikwalaho ka leswi va swi endleke ku va susumetele ku phofula swidyoho swa vona eka Yehovha, ku tshika swiendlo swa vona swo homboloka ni ku hundzuka hi mbilu hinkwayo. Hikwalaho, Yehovha u tlhele a va amukela.
2 Sweswi a hi buleni hi ku tiyimisela ka hina ku rivalela van’wana. A wu ta va u titwe njhani loko un’wana wa maxaka ya wena a a file hikwalaho ka leswi Manase a swi endleke? Xana a wu ta swi kota ku rivalela Manase? Xolexo i xivutiso xa nkoka namuntlha hikuva hi hanya emisaveni yo homboloka, leyi nga ni madzolonga ni leyi nga ni vutianakanyi. Kutani ha yini Mukreste a fanele a dyondza ku rivalela? Naswona loko wena u khomiwa hi ndlela yo biha, i yini lexi nga ku pfunaka leswaku u tikhoma, u endla swilo hi ndlela leyi Yehovha a a ta lava leswaku u swi endla ha yona naswona u tiyimisela ku rivalela?
HA YINI HI FANELE HI RIVALELA VAN’WANA?
3-5. (a) I xifaniso xihi lexi Yesu a xi tirhiseke ku hi kombisa leswaku hi fanele hi rivalela van’wana? (b) Hi fanele hi dyondza yini eka marito ya Yesu lama nga eka Matewu 18:21-35?
3 Hi fanele hi tiyimisela ku rivalela lava va hi dyoheleke, ku nga khathariseki leswaku i swirho swa vandlha ra Vukreste kumbe a hi swona, hikuva sweswo swi endla leswaku hi tshama hi ri ni vuxaka lebyinene ni swirho swa mindyangu ya hina, vanghana va hina, vanhu van’wana na Yehovha. Matsalwa ma kombisa leswaku Mukreste un’wana ni un’wana u fanele a tiyimisela ku rivalela van’wana ku nga khathariseki leswaku va hi dyohela kangani. Yesu u vulavule hi xifaniso xa hlonga leri a ri kolota n’wini wa rona mali yo tala, naswona xifaniso lexi xi hi pfuna ku vona leswaku ha yini hi fanele hi rivalela van’wana.
4 Hlonga a ri kolota n’wini wa rona mali leyi a yi ringana ni muholo wa masiku ya 60 000 000; kambe n’wini wa rona u xi surile xikweleti xolexo. Endzhaku ka sweswo, hlonga rolero ri humile kutani ri kuma hlonga-kulobye leri a ri ri kolota mali leyi a yi ringana ni muholo wa masiku ya 100 ntsena. Hlonga leri kolotaka ri kombele ku lehiseriwa mbilu, kambe hlonga leri rivaleriweke xikweleti lexikulu ri lerise leswaku hlonga-kulobye ri hoxiwa ekhotsweni. N’wini wa mahlonga lawa u hlundzukisiwe hi xiendlo xolexo. N’wini u vutisile a ku: “‘Xana na wena, a wu nga fanelanga u ve ni tintswalo eka hlonga-kuloni, hilaha na mina ndzi veke ni tintswalo hakona eka wena?’ Sweswo swi karihisa n’wini wa rona, a . . . nyiketa [hlonga leri nga rivaleliki] eka valanguteri va khotso, ri kala ri hakela hinkwaswo leswi a ri swi kolota.”—Mat. 18:21-34.
5 Yesu u lava hi dyondza yini eka xifaniso lexi? U gimete hi ku: “Ni Tata wa mina la nge matilweni u ta endla hi mukhuva lowu fanaka eka n’wina loko mi nga rivaleli vamakwenu ku suka etimbilwini ta n’wina.” (Mat. 18:35) Yinhla ya Yesu yi le rivaleni. A hi hetisekanga naswona hi tshamela ku dyoha, hikwalaho a swi koteki leswaku hi yingisa Yehovha hi ku hetiseka, kambe u tiyimiserile ku hi rivalela. Entiyisweni, u tiyimiserile ku endla onge a hi kalanga hi dyoha. Hikwalaho, un’wana ni un’wana la navelaka ku va munghana wa Yehovha u boheka ku rivalela vanhu van’wana loko va n’wi dyoherile. Leswi hi leswi Yesu a a vula swona loko a vule marito lawa eDyondzweni ya le Ntshaveni: “Loko mi rivalela vanhu swivi swa vona, Tata wa n’wina wa le tilweni na yena u ta mi rivalela; kasi loko mi nga va rivaleli vanhu swivi swa vona, na yena Tata wa n’wina a nge mi rivaleli swivi swa n’wina.”—Mat. 6:14, 15.
6. Ha yini minkarhi yin’wana swi tika ku rivalela van’wana?
6 U nga ha pfumela leswaku hi fanele hi rivalela vanhu van’wana, kambe kumbexana u vula leswaku a swi olovi minkarhi hinkwayo. Leswi swi vangiwa hi leswi hi nga ha talaka ku hlundzuka loko hi dyoheriwile, hi titwa hi xengiwile, hi navela leswaku munhu wa kona a xupuriwa hikwalaho ka leswi a nga swi endla, kumbe hi lava ku rihisela. Entiyisweni, van’wana va nga ha vona onge a va nge pfuki va swi kotile ku rivalela munhu la va dyoheleke. Loko u titwa hi ndlela leyi fanaka, u nga endla yini leswaku u tiyimisela ku rivalela van’wana, tanihi leswi Yehovha a lavaka hi endla tano?
TWISISA LESWAKU HA YINI U TITWA HI NDLELA LEYI U TITWAKA HA YONA
7, 8. I yini lexi nga ku pfunaka leswaku u rivalela loko un’wana a nga ku khomanga kahle?
7 Loko hi khomiwe hi ndlela yo biha kumbe hi anakanya leswaku hi khomiwe hi ndlela yo biha, hi nga hlundzuka swinene. Jaha rin’wana ri hlamusela leswi tshameke swi ri humelela loko ri hlundzuke swinene: “Siku rin’wana . . . loko ndzi hlundzuke swinene ndzi hume endlwini kutani ndzi vula leswaku a ndzi nge he vuyi. A ri xe kahle ku ri ximumu, kutani ndzi fambe exindledyanini xo saseka kukondza mbilu ya mina yi verhama loko ndzi ri karhi ndzi famba endhawini yoleyo leyi rhuleke yi tlhela yi saseka, kutani endzhaku ka tiawara ti nga ri tingani ndzi tlhelele ekaya ndzi tisola hileswi ndzi hlundzukeke ku tlula mpimo.” Hilaha ntokoto lowu wu kombisaka hakona, ku tinyika nkarhi wa ku rhurisa mbilu ni ku tlhela u anakanyisisa kahle hi xiyimo xa wena swi nga ku pfuna leswaku u papalata ku endla swilo leswi u nga ta tisola endzhaku ka nkarhi hileswi u swi endleke.—Ps. 4:4; Swiv. 14:29; Yak. 1:19, 20.
8 Kambe u fanele u endla yini loko u titwa wa ha hlundzukile ni le ndzhaku ka loko u tinyike nkarhi wa ku verhamisa mbilu? Ringeta ku kambisisa leswaku ha yini u hlundzukile. Xana hileswi u nga khomiwangiki hi ndlela leyinene? Kumbe hileswi u vonaka onge munhu wa kona a a lava ku ku twisa ku vava hi vomu? Xana leswi a ku endleke swona swi bihile hakunene? Loko wo ringeta ku twisisa leswaku ha yini u hlundzukile, u nga anakanya hi milawu ya le Matsalweni leyi nga ta ku pfuna ku cinca ndlela leyi u titwaka ha yona, kutani u nga endla swilo hi ndlela leyi Yehovha a yi amukelaka. (Hlaya Swivuriso 15:28; 17:27.) Loko u anakanyisisa hi ntiyiso wa mhaka ematshan’weni ya ndlela leyi u titwaka ha yona, u nga ha tiyimisela swinene ku rivalela van’wana. Loko u endla swilo hi ndlela yoleyo, hambiloko swi tika, u pfumelela rito ra Xikwembu leswaku ri kambisisa “miehleketo ni makungu ya mbilu [ya wena]” kutani ri ku kongomisa leswaku u tekelela moya wa Yehovha wo rivalela.—Hev. 4:12.
XANA U FANELE U HLUNDZUKA?
9, 10. (a) U nga ha endla yini loko u vona onge u dyoheriwile? (b) U ta titwa njhani loko u dyondza ku nga hatli u hlundzukisiwa naswona u tiyimisela ku rivalela vanhu?
9 Ku ni swiyimo swo tala leswi nga endlaka leswaku munhu a hlundzuka. Hi xikombiso, loko u ri karhi u chayela movha, a hi nge a ku sele katsongo leswaku muchayeri wa movha yin’wana a ku tlumba. Xana u ta endla yini? Vanhu van’wana va hlundzuka swinene lerova va hlasela muchayeri lowun’wana. Kambe, tanihi Mukreste a wu nge lavi ku endla sweswo.
10 Swi nga va swinene leswaku u anakanya u nga si endla nchumu. Kumbexana na wena u endle xihoxo loko u ri karhi u chayela hileswi u nga kavanyetiwa hi nchumu wo karhi. Kumbe movha wa muchayeri lowun’wana wu ni xiphiqo. A hi nge hlundzukisiwi ngopfu hi swihoxo swa vanhu van’wana loko hi ringeta ku twisisa leswaku ha yini ku endleke swihoxo, hi swi xiya leswaku hi nga ha va hi nga swi tivi swilo hinkwaswo leswi vangeke swihoxo swoleswo, naswona hi tiyimisela ku rivalela. Eklesiasta 7:9 yi ri: “U nga hatliseli ku hlundzukisiwa emoyeni wa wena, hikuva ku khunguvanyisiwa ku tshama exifuveni xa swihunguki.” U nga hlundzuki. Minkarhi yo tala hi nga ha anakanya leswaku van’wana va endle nchumu wo karhi hi vomu leswaku va hi twisa ku vava, kambe leswi va nga hetisekangiki, va va va lo endla xihoxo, kumbe hi nga ha va hi nga swi twisisanga leswi humeleleke hakunene. Kutani ringeta ku tsundzuka leswaku u nga ha va u nga tivi ntiyiso hinkwawo malunghana ni leswi un’wana a swi endlaka kumbe a swi vulaka, naswona tiyimisele ku n’wi kombisa rirhandzu munhu yoloye ni ku n’wi rivalela. Loko u endla tano wena u ta tsaka.—Hlaya 1 Petro 4:8.
‘ONGE KU RHULA KA N’WINA KU NGA TLHELELA EKA N’WINA’
11. Hi fanele hi titwa njhani ku nga khathariseki ndlela leyi vanhu va angulaka ha yona loko hi ri ensin’wini?
11 U nga ku kombisa njhani ku tikhoma loko munhu un’wana a ku khoma hi ndlela ya tihanyi loko u ri ensin’wini? Loko Yesu a rhuma vanhu va 70 leswaku va ya chumayela, u va byele leswaku va fanele va yi navelela ku rhula yindlu yin’wana ni yin’wana leyi va nghenaka eka yona. Yesu u te: “Loko nakulorhi wa ku rhula a ri kona, ku rhula ka n’wina ku ta va ehenhla ka yena. Kambe loko a nga ri kona, ku ta vuyela eka n’wina.” (Luka 10:1, 5, 6) Ha tsaka loko vanhu va amukela mahungu lamanene lawa hi ma chumayelaka, hikuva ma ta va vuyerisa. Kambe minkarhi yin’wana vanhu a va hi amukeli. Xana hi fanele hi endla yini? Yesu u vule leswaku ku rhula loku hi ku naveleleke yindlu yoleyo ku fanele ku vuyela eka hina. Hi fanele hi huma emutini wun’wana ni wun’wana hi ri ni ku rhula, ku nga khathariseki ndlela leyi n’wini wa muti a hi khomeke ha yona. Loko hi hlundzuka hileswi n’wini wa muti a nga hi khomangiki kahle, a hi nge yi emahlweni hi ri ni ku rhula loku Yesu a vulavuleke ha kona.
12. Hi ku ya hi marito ya Pawulo lama kumekaka eka Vaefesa 4:31, 32, hi fanele hi angula njhani?
12 Tikarhatele ku tshama u ri ni ku rhula eswiyin’weni hinkwaswo, ku nga ri evutirhelini bya Vukreste ntsena. U nga ha va u tiyimiserile ku rivalela van’wana, kambe sweswo a swi vuli swona leswaku u fanele u seketela ku tikhoma ka vona loko biha kumbe u endla onge swiendlo swa vona a swi va twisanga ku vava van’wana. Kambe ku rivalela swi vula leswaku a wa ha yi emahlweni u hlundzukile hikwalaho ka swiendlo swa vona swo biha, u titwa u ri ni ku rhula endzeni. Vanhu van’wana va tshamela ku anakanya hi swilo swo biha leswi va humeleleke kutani a va titwi va ri ni ku rhula. U nga pfumeli ku lawuriwa hi ku hlundzuka. Tsundzuka leswaku a wu nge tsaki loko u tshama u hlundzukele vanhu van’wana. Hikwalaho, va rivalele!—Hlaya Vaefesa 4:31, 32.
ANGULA HI NDLELA LEYI TSAKISAKA YEHOVHA
13. (a) Mukreste u “fumba makala lama pfurhaka” enhlokweni ya nala wa yena hi ndlela yihi? (b) Ku nga ha humelela yini loko hi angula hi ndlela leyinene eka munhu loyi a hi khomaka hi ndlela yo biha?
13 Ku ni minkarhi leyi u vonaka onge u nga pfuna un’wana loyi a ku dyoheleke leswaku a twisisa milawu ya Vukreste. Muapostola Pawulo u tsarile a ku: “‘Loko nala wa wena a ri ni ndlala, n’wi phamele; loko a ri ni torha, n’wi nyike swakunwa; hikuva loko u endla leswi, u ta va u fumba makala lama pfurhaka enhlokweni ya yena.’ U nga pfumeli ku hluriwa hi swo biha, kambe hambeta u hlula swo biha hi leswinene.” (Rhom. 12:20, 21) Loko u va ni xichavo hambiloko vanhu va ku hlundzukerile, va nga ha cinca langutelo ra vona kutani va va ni musa. Loko u twisisa u tlhela u va ni ntwela-vusiwana eka munhu loyi a ku khomaka hi ndlela yo biha, u nga ha n’wi endla a lava ku dyondza leswi engetelekeke hi Bibele. Ku nga khathariseki leswaku munhu yoloye u angula njhani, swiendlo swa wena leswinene ni swa musa swi nga ha n’wi endla a tivutisa leswaku ha yini u hambanile ni vanhu van’wana.—1 Pet. 2:12; 3:16.
14. Ha yini u fanele u tiyimisela ku rivalela hambiloko munhu a ku khome hi ndlela yo biha?
14 Ku ni vanhu van’wana lava hi nga fanelangiki hi va ni xinghana na vona. Vanhu volavo va katsa lava va tshameke va va swirho swa vandlha kambe va dyoheke, kutani va nga hundzuki ivi va susiwa evandlheni. Loko munhu wo tano a ku twise ku vava, swi nga ha ku tikela swinene ku n’wi rivalela hambiloko o hundzuka, hikuva u twe ku vava swinene hikwalaho ka leswi humeleleke. Eswiyin’weni swo tano, u nga ha tshamela ku kombela Yehovha leswaku a ku pfuna u hlakulela moya wo rivalela munhu la dyoheke loyi a hundzukeke. Leswi i swa nkoka hikuva a wu nge swi tivi leswi munhu yoloye a swi anakanyaka kumbe ndlela leyi a titwaka ha yona. Kambe Yehovha wa swi tiva. U tiva ndlela leyi munhu un’wana ni un’wana a titwaka ha yona naswona u va lehisela mbilu vanhu lava dyohaka. (Ps. 7:9; Swiv. 17:3) Hi yona mhaka Matsalwa ma nge: “Mi nga tlheriseli swo biha hi swo biha hambi eka mani. Endlani swilo leswi nga swinene emahlweni ka vanhu hinkwavo. Loko swi koteka, swi titshege hi n’wina, vanani ni ku rhula ni vanhu hinkwavo. Mi nga tirihiseli, varhandziwa, kambe kendlukelani vukarhi; hikuva ku tsariwile: ‘Ku rihisela i ka mina; hi mina ndzi nga ta tlherisela, ku vula Yehovha.’” (Rhom. 12:17-19) Xana u nga avanyisa munhu un’wana hi ndlela leyi faneleke? Doo! (Mat. 7:1, 2) Kambe u nga tiyiseka leswaku Xikwembu xi ta avanyisa hi ndlela leyi lulameke.
15. I yini lexi nga ta hi pfuna leswaku hi nga ha tshami hi hlundzukele munhu loyi a hi khomeke hi ndlela yo biha?
15 Loko swi ku tikela ku rivalela munhu un’wana la ku khomeke hi ndlela yo biha kambe a hundzukeke, swi nga ha ku pfuna ku tsundzuka leswaku na yena munhu yoloye u langutane ni nchumu wun’wana wo tika swinene. Ku fana na hina, na yena u velekiwe a nga hetisekanga. (Rhom. 3:23) Yehovha u va twela vusiwana vanhu hinkwavo lava nga hetisekangiki. Hikwalaho, swi fanerile ku khongelela munhu la ku dyoheleke. A hi nge he yi emahlweni hi hlundzukela munhu loyi hi n’wi khongelelaka. Yesu u swi veke erivaleni leswaku a hi fanelanga hi tshama hi hlundzukele van’wana, hambiloko va hi khome hi ndlela yo biha, u te: “Hambetani mi rhandza valala va n’wina, mi khongelela lava mi xanisaka.”—Mat. 5:44.
16, 17. U fanele u angurisa ku yini loko vakulu lava nga Vakreste va endla xiboho xa leswaku mudyohi u hundzukile, naswona ha yini?
16 Hi ku pfumelelana ni ku rhandza ka Yehovha, vakulu lava nga Vakreste va nyikiwe vutihlamuleri bya ku tamela milandzu ya vanhu lava dyoheke evandlheni. Vamakwerhu lava a va tivi swilo hinkwaswo leswi Xikwembu xi swi tivaka hi xiyimo xin’wana ni xin’wana, kambe va ringeta ku endla xiboho lexi sekeriweke eka leswi Rito ra Xikwembu ri swi vulaka naswona va pfuniwa hi moya lowo kwetsima. Hikwalaho loko va khongela eka Yehovha leswaku a va pfuna va endla xiboho, hi nga tiyiseka leswaku xiboho xa vona xi pfumelelana ni mianakanyo ya Yehovha.—Mat. 18:18.
17 Eswiyin’weni swo fana ni leswi hi fanele hi tshembeka. Loko vakulu va endla xiboho xa leswaku munhu u hundzukile, xana u ta n’wi rivalela kutani u n’wi kombisa leswaku wa ha n’wi rhandza? (2 Kor. 2:5-8) Sweswo swi nga ha tika ku swi endla, ngopfu-ngopfu loko xidyoho xa yena xi ku twise ku vava kumbe xi twise xirho xa ndyangu wa wena ku vava. Kambe loko u tshemba Yehovha ni ndlela leyi a swi tamelaka ha yona swiphiqo swo tano evandlheni, u ta endla nchumu lowu faneleke. U ta va u kombisa leswaku u rivalela hi ku ntshunxeka hakunene.—Swiv. 3:5, 6.
18. U ta vuyeriwa njhani loko u tiyimisela ku rivalela?
18 Hi ta kuma vuyelo byo tala loko hi tiyimisela ku rivalela. Swi hi pfuna leswaku hi titwa hi antswa hikuva hi tshika ku hlundzuka ni ku va ni gome naswona swi hi pfuna leswaku hi va ni vuxaka lebyinene ni vanhu van’wana. Kambe loko hi nga tiyimiselanga ku rivalela, swi nga hi endla hi titwa hi vabya naswona hi tshikilelekile, naswona swi nga endla leswaku swi hi tikela ku hanyisana ni vanhu van’wana. Kambe vuyelo bya nkoka swinene bya ku tiyimisela ku rivalela van’wana hileswaku hi ta va ni vuxaka lebyinene na Yehovha, Tata wa hina wa le tilweni.—Hlaya Vakolosa 3:12-14.


text:
- Not important at all
- Slightly important
- Moderately important
- Decidedly important
- Non-negotiable
In Her Own Words
About Her
just a small town girl living in a lonely world. i took the midnight train going anywhere. plus i love journey
About Her Ideal Match
hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi
More About Her
notlook1ng has not yet answered any of the optional questions that would tell you more about her.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eksoda 3:1-22
3 Muxe a va murisi wa ntlhambi wa Yetro+ lowa muprista wa Midiyani, loyi a a ri mukon’wana wa yena.+ Loko a ri karhi a byisa ntlhambi etlhelo ra vupela-dyambu bya mananga, a hetelela a fike entshaveni ya Xikwembu+ xa ntiyiso, eHorebe.+2 Kutani ntsumi ya Yehovha yi humelela eka yena yi ri elangavini ra ndzilo exikarhi ka xihlahla xa mitwa.+ Loko a ri karhi a languta, waswivo, xihlahla xa mitwa a xi pfurha kambe a xi nga tshwi.3 Hiloko Muxe a ku: “Inge ndzi hambuka leswaku ndzi ta vona xiendlakalo lexi lexikulu, lexi endlaka leswaku xihlahla xa mitwa xi nga tshwi.”+4 Loko Yehovha a vona leswaku u hambukile a ya vona, xikan’we-kan’we Xikwembu xi n’wi vitana xi ri exikarhi ka xihlahla xa mitwa xi ku: “Muxe! Muxe,” yena a ku: “Hi mina loyi.”+5 Kutani xi ku: “U nga tshineli laha. Hluvula maphaxani ya wena, hikuva ndhawu leyi u yimeke eka yona i misava+ yo kwetsima.”6 A ya emahlweni a ku: “Hi mina Xikwembu xa tata wa wena, Xikwembu xa Abrahama, Xikwembu xa Isaka ni Xikwembu xa Yakobe.”+ Kutani Muxe a tumbeta xikandza xakwe hikuva a a chava ku languta Xikwembu xa ntiyiso.7 Yehovha a engeta a ku: “Entiyisweni ndzi vone ku xaniseka ka vanhu va mina lava nga aEgipta, naswona ndzi twe xirilo xa vona hikwalaho ka lava va va sindzisaka ku tirha; hikuva ndza ku tiva swinene ku vava loku va ku twaka.+8 Kutani ndza rhelela ndzi ya va kutsula evokweni ra Vaegipta,+ ndzi va humesa etikweni rero ndzi va yisa etikweni lerinene leri pfulekeke, etikweni leri khulukaka ntswamba ni vulombe,+ endhawini ya Vakanana ni Vaheti ni Vaamori ni Vaperezi ni Vahivhi ni Vayebusi.+9 Kutani waswivo, xirilo xa vana va Israyele xi fike eka mina, naswona ndzi vone ku tshikileriwa loku Vaegipta va va tshikilelaka ha kona.+10 Tana sweswi ndzi ku rhuma eka Faro, kutani wena u humesa vanhu va mina, vana va Israyele aEgipta.”+11 Kambe, Muxe a byela Xikwembu xa ntiyiso a ku: “Ndzo va mani mina leswaku ndzi nga ya eka Faro nileswaku ndzi ya humesa vana va Israyele aEgipta?”+12 Hiloko xi ku: “Hikuva ndzi ta va na wena,+ naswona hi lexi xikombiso xa wena xa leswaku hi mina ndzi ku rhumeke:+ Endzhaku ka loko u humese vanhu lava aEgipta, n’wina mi ta tirhela Xikwembu xa ntiyiso entshaveni+ leyi.”13 Hambiswiritano Muxe a byela Xikwembu xa ntiyiso a ku: “A hi nge, ndzi fika eka vana va Israyele ndzi va byela ndzi ku: ‘Xikwembu xa vatata wa n’wina xi ndzi rhume eka n’wina,’ kutani va ku eka mina, ‘I mani vito ra xona?’+ Ndzi ta ku yini eka vona?”14 Hiloko Xikwembu xi byela Muxe xi ku: “NDZITATIKOMBISANDZIRILEXINDZINGATATIKOMBISANDZIRIXONA.”+ Kutani xi engeta xi ku: “U ta byela vana va Israyele u ku, ‘NDZITATIKOMBISA u ndzi rhume eka n’wina.’”+15 Kutani Xikwembu xi tlhela xi ku eka Muxe:“U ta byela vana va Israyele u ku, ‘Yehovha Xikwembu xa vatata wa n’wina, Xikwembu xa Abrahama,+ Xikwembu xa Isaka+ ni Xikwembu xa Yakobe+ u ndzi rhume eka n’wina.’ Leri i vito ra mina ra hilaha ku nga riki na makumu,+ naswona lexi i xitsundzuxo xa mina ku suka eka xitukulwana xin’wana ku ya eka xitukulwana+ xin’wana.16 Famba, kutani u hlengeleta vakulukumba va Israyele u va byela u ku, ‘Yehovha Xikwembu xa vatata wa n’wina u humelele eka mina,+ Xikwembu xa Abrahama, Isaka na Yakobe, a ku: “Kunene ndzi ta nyikela nyingiso+ eka n’wina ni leswi mi endliwaka swona aEgipta.17 Kutani ndzi ri, ndzi ta mi humesa eku xanisiweni+ hi Vaegipta ndzi mi yisa etikweni ra Vakanana ni Vaheti ni Vaamori+ ni Vaperezi ni Vahivhi ni Vayebusi,+ etikweni leri khulukaka ntswamba ni vulombe.’”+18 “Kunene va ta yingisa rito+ ra wena, naswona wena ni vakulukumba va Israyele mi ta ya eka hosi ya Egipta, kutani n’wina mi ta yi byela mi ku, ‘Yehovha Xikwembu xa Vaheveru+ xi tihlanganise na hina,+ kutani hi kombela ku teka riendzo ra masiku manharhu hi ya emananga, hi lava ku ya endlela Yehovha Xikwembu+ xa hina xitlhavelo.’19 Mina ndzi swi tiva kahle leswaku hosi ya Egipta a yi nge mi nyiki mpfumelelo wa leswaku mi famba handle ka loko yi sindzisiwa hi voko+ ra matimba.20 Ndzi ta boheka ku tshambuluta voko+ ra mina ndzi ba Egipta hi swiendlo swa mina hinkwaswo swo hlamarisa leswi ndzi nga ta swi endla exikarhi ka rona; endzhaku ka sweswo yi ta mi tshika mi famba.+21 Vanhu lava ndzi ta va komba tintswalo ematihlweni ya Vaegipta; kunene loko mi famba, a mi nge fambi mi nga khomanga nchumu.+22 Wansati un’wana ni un’wana u ta kombela swilo swa silivhere ni swilo swa nsuku ni minkhancu, eka muakelani wakwe ni le ka wansati loyi a luveleke endlwini ya yena, kutani mi ta swi vehela eka vana va n’wina va majaha ni va vanhwanyana; mi fanele mi tekela Vaegipta+ swilo swa vona.”


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 36:1-43
36 Lawa i matimu ya Esawu, leswi vulaka, Edomu.+2 Esawu u teke vasati vakwe eka vana va Kanana:+ I Ada+ n’wana wa Elone lowa Muheti+ na Oholibama+ n’wana wa Anna, ntukulu wa Zibiyoni wa Muhivhi,3 na Basemata,+ n’wana wa Iximayele, makwavo waxisati wa Nebayoto.+4 Ada a tswalela Esawu Elifazi, Basemata a tswala Rhuwele,5 Oholibama a tswala Yewuxi na Yalamu na Kora.+Lava i vana va Esawu lava a nga velekeriwa vona etikweni ra Kanana.6 Endzhaku ka sweswo Esawu a teka vasati vakwe ni vana vakwe va majaha ni va vanhwanyana ni mimoya-xiviri hinkwayo ya yindlu ya yena ni ntlhambi wakwe ni swiharhi hinkwaswo ni rifuwo+ hinkwaro, leri a ri hlengeleteke etikweni ra Kanana, a ya etikweni leri nga ekule na Yakobe makwavo,+7 hikuva nhundzu ya vona a yi tele ngopfu lerova a va nga ta tshama swin’we, ni tiko leri va luveleke eka rona a ri nga ha swi koti ku va nyika swilo swo tihanyisa hikwalaho ka mintlhambi+ ya vona.8 Kutani Esawu a ya tshama endhawini ya tintshava ya Seyiri.+ Esawu i Edomu.+9 Lawa hi wona matimu ya Esawu tata wa Edomu endhawini ya tintshava ya Seyiri.+10 Lawa i mavito ya vana va Esawu: Elifazi n’wana wa Ada, nsati wa Esawu; Rhuwele n’wana wa Basemata, nsati+ wa Esawu.11 Vana va Elifazi ku va Temani,+ Omara, Sefo, Gatamu na Kenazi.+12 Timina+ a va nsati lontsongo wa Elifazi, n’wana wa Esawu. Hi ku famba ka nkarhi a tswalela Elifazi, Amaleke.+ Lava hi vona vana va Ada nsati wa Esawu.13 Lava i vana va Rhuwele: I Nahati na Zara, Xamaha na Miza.+ Lava a va ri vana va Basemata,+ nsati wa Esawu.14 Lava a va ri vana va Oholibama n’wana waxisati wa Anna, ntukulu waxisati wa Zibiyoni, nsati wa Esawu, hikuva u tswalele Esawu Yewuxi na Yalamu na Kora.+15 Leti i tindhuna+ ta vana va Esawu: N’wana wa Elifazi, mativula ya Esawu: I ndhuna Temani,+ ndhuna Omara, ndhuna Sefo, ndhuna Kenazi,16 ndhuna Kora, ndhuna Gatamu na ndhuna Amaleke. Leti hi tona tindhuna ta Elifazi+ etikweni ra Edomu. Lava i vana va Ada.17 Lava i vana va Rhuwele, n’wana wa Esawu: I ndhuna Nahati, ndhuna Zara, ndhuna Xamaha, ndhuna Miza. Leti i tindhuna ta Rhuwele etikweni ra Edomu.+ Lava i vana va Basemata, nsati wa Esawu.18 Eku heteleleni lava i vana va Oholibama, nsati wa Esawu: I ndhuna Yewuxi, ndhuna Yalamu, ndhuna Kora. Leti hi tona tindhuna ta Oholibama n’wana wa Anna, nsati wa Esawu.19 Lava i vana va Esawu, hi tona tindhuna ta vona. Yena i Edomu.+20 Lava i vana va Seyiri lowa Muhori, i vaaki va tiko:+ I Lotana na Xobali na Zibiyoni na Anna+21 na Dixoni na Ezere na Dixani.+ Leti i tindhuna ta Muhori, vana va Seyiri, etikweni ra Edomu.22 Vana va Lotana a ku ri Hori na Hemami; makwavo waxisati wa Lotana a ku ri Timina.+23 Lava i vana va Xobali: I Alivhani na Manahate na Ebali, na Xefo na Onamu.24 Lava i vana va Zibiyoni: I Aya na Anna. Loyi i Anna la nga kuma xihlovo xa mati yo hisa emananga loko a ri eku languteleni ka timbhongolo ta Zibiyoni tata+ wakwe.25 Lava i vana va Anna: I Dixoni na Oholibama n’wana wa Anna wa nhwanyana.26 Lava i vana va Dixoni: I Hemidani na Exibani na Itirani na Kerani.+27 Lava i vana va Ezere: I Bilihani na Zavhana na Akane.28 Lava i vana va Dixani: I Uzha na Arani.+29 Leti i tindhuna ta Muhori: I ndhuna Lotana, ndhuna Xobali, ndhuna Zibiyoni, ndhuna Anna,30 ndhuna Dixoni, ndhuna Ezere na ndhuna Dixani.+ Leti i tindhuna ta Muhori hi ku ya hi tindhuna ta tiko ra Seyiri.31 Kutani leti i tihosi leti fumeke tiko ra Edomu+ ku nga si va ni hosi leyi nga fuma vana va Israyele.+32 Bela n’wana wa Beyori a fuma aEdomu,+ kutani vito ra muti wakwe a ku ri Dinahaba.33 Loko Bela a fa, Yobabu n’wana wa Zara wa le Bosira+ a fuma ematshan’weni ya yena.+34 Loko Yobabu a fa, Huxamu wa le tikweni ra Vatemani+ a sungula ku fuma ematshan’weni ya yena.+35 Loko Huxamu a fa, Hadada n’wana wa Bedadi la hluleke Vamidiyani+ etikweni ra Mowabu+ a sungula ku fuma ematshan’weni ya yena, vito ra muti wakwe a ku ri Avhita.+36 Loko Hadada a fa, Samila wa le Masireka a sungula ku fuma ematshan’weni ya yena.+37 Loko Samila a fa, Xawulo wa le Rehoboti lowu nga ekusuhi ni Nambu a sungula ku fuma ematshan’weni ya yena.+38 Loko Xawulo a fa, Bali-hanani n’wana wa Akibora a sungula ku fuma ematshan’weni ya yena.+39 Loko Bali-hanani n’wana wa Akibora a fa, Hadari a sungula ku fuma ematshan’weni ya yena; vito ra muti wakwe a ku ri Pawu, naswona vito ra nsati wakwe a ku ri Mehetabele n’wana wa Matirede, n’wana wa Mezahaba.+40 Kutani lawa i mavito ya tindhuna ta Esawu hi ku ya hi mindyangu ya tona, ni hi ku ya hi tindhawu ta tona, hi mavito ya tona: I ndhuna Timina, ndhuna Alivha, ndhuna Yeteti,+41 ndhuna Oholibama, ndhuna Elaha, ndhuna Pinoni,+42 ndhuna Kenazi, ndhuna Temani, ndhuna Mibisara,+43 ndhuna Magadiyele na ndhuna Iramu. Leti i tindhuna ta Edomu+ hi ku ya hi matshamelo ya tona etikweni ra vona.+ Loyi i Esawu tata wa Edomu.+


text:
Ta Rivala
Dzonga-Vuxa Bya Asia
Hi ku ya hi nhlangano wa World Wildlife Fund, exikarhi ka 1997 na 2011 ku kumeke mixaka yo tala leyintshwa ya swimilani ni swiharhi ku katsa ni nyoka leyi vuriwaka ruby-eyed pit viper (Trimeresurus rubeus) leyi kumekeke eMekong ku nga ndhawu leyi katsaka tiko ra Cambodia, Laos, Myanmar, Thailand, Vietnam ni xifundzha xa Yunnan eChayina. Hi lembe ra 2011 ntsena, ku kumeke mixaka ya swimilana swa 82, swikokovi swa 21, tinhlampfi ta 13, swiharhi leswi hanyaka ematini ni le handle ka mati swa ntlhanu ni swiharhi leswi mamisaka swa ntlhanu.
Yuropa
Phepha-hungu leri vuriwaka The Moscow Times ri vika leswaku, ku tlhakisiwa ka vanhu i xiphiqo lexikulu “eMatikweni ya le Yuropa.” Vanhu va xavisiwa leswaku va ya xanisiwa hi ku endla timhaka ta masangu, va sindzisiwa ku tirha hambi ku ri ku “tsemiwa swirho swa vona swi ya xavisiwa.” Vatlhakisi lava va hlasela swisiwana, vanhu lava nga tirhiki ni vavasati.
New Zealand
Vaendli va ndzavisiso va xiye leswaku nkarhi wo tala lowu vana ni vantshwa va wu hetaka eka TV, wu endla leswaku va “kula va nga koti ku tihlanganisa ni van’wana.” Vaendli lava va ndzavisiso va ringanyeta leswaku vana va fanele va heta awara yin’we kumbe timbirhi hi siku va hlalela TV.
Alaska
Swimitana swo tala swa le Alaska swi akiwe ekusuhi ni ribuwa kumbe milambu naswona 86 wa tiphesente ta swimitana sweswo swa khukhuriwa hi ndhambi. Swiviko swi kombisa leswaku loko ku hisa ngopfu swi endla leswaku tiayisi leti kumekaka eribuweni ti nga vi kona naswona ndhawu yoleyo yi va ekhombyeni ro hlaseriwa hi swidzedze swa xixikana.
Misava
Ku nga khathariseki matshalatshala lama endliwaka ya thekinoloji yo sivela nthyakiso wa moya ni ku tirhisiwa ka matimba ya dyambu, Maria van der Hoeven mukongomisi-nkulu wa International Energy Agency, u vula leswaku “nthyakiso lowu vangiwaka hi ku endliwa ka gezi namuntlha wa ha fana ni wa le ka malembe ya 20 lama hundzeke.”


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tinhlayo 28:1-31
28 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku:2 “Lerisa vana va Israyele u ku eka vona, ‘Mi fanele mi khathalela ku ndzi nyikela gandzelo ra mina, xinkwa+ xa mina xa magandzelo ya mina lama endliwaka hi ndzilo, ma va nun’hwelo lowu phyuphyisaka+ eka mina hi minkarhi ya wona leyi vekiweke.’+3 “U fanele u va byela u ku, ‘Leri i gandzelo leri endliwaka hi ndzilo leri mi nga ta ri nyikela Yehovha: swinyimpfana swimbirhi swa xinuna, leswi hanyeke kahle swa lembe rin’we hi vukhale hi siku, swi va gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo.+4 Xinyimpfana xin’we xa xinuna u ta xi nyikela nimixo, kutani xinyimpfana lexin’wana xa xinuna u ta xi nyikela exikarhi ka madyambu mambirhi,+5 swin’we ni xiphemu xa vukhume xa mpimo wa efa+ wa mapa lama silekeke kahle, swi va gandzelo ra mavele+ leri tsakamisiweke hi mafurha ni xiphemu xa vumune xa mpimo wa hini wa mafurha lama khuvutiweke;+6 gandzelo ro hisiwa+ ra nkarhi hinkwawo leri nga nyikeriwa eNtshaveni ya Sinayi ri va nun’hwelo lowu phyuphyisaka, gandzelo ra Yehovha leri endliwaka hi ndzilo,+7 swin’we ni gandzelo ra rona ra swakunwa,+ xiphemu xa vumune xa mpimo wa hini eka xinyimpfana xin’wana ni xin’wana xa xinuna.+ Chululela endhawini yo kwetsima eka Yehovha gandzelo ra swakunwa, ra swakunwa+ leswi pyopyaka.8 Kutani u ta nyikela xinyimpfana xin’wana exikarhi ka madyambu mambirhi. U ta xi nyikela ni gandzelo ra mavele leri fanaka ni ra nimixo ni gandzelo ra xona leri fanaka ra swakunwa, u ta swi nyikela swi va gandzelo leri endliwaka hi ndzilo, ra nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha.+9 “‘Hambiswiritano, ku ta va ni swinyimpfana swimbirhi swa xinuna leswi hanyeke kahle swa lembe rin’we hi vukhale hi siku ra savata,+ ni mimpimo yimbirhi ya vukhume ya mapa lama silekeke kahle, swi va gandzelo ra mavele leri tsakamisiweke hi mafurha, swin’we ni gandzelo ra swona ra swakunwa,10 swi va gandzelo ro hisiwa hi savata ya swona, swin’we ni gandzelo ro hisiwa+ ra nkarhi hinkwawo ni gandzelo ra swona ra swakunwa.+11 “‘Kutani eku sunguleni ka tin’hweti ta n’wina, mi ta nyikela tinkunzi letitsongo timbirhi ni khuna rin’we, swinyimpfana swa nkombo swa xinuna leswi hanyeke kahle, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale,+ swi va gandzelo ro hisiwa eka Yehovha,12 ni mimpimo yinharhu ya vukhume bya mapa lama silekeke kahle swi va gandzelo ra mavele+ leri tsakamisiweke hi mafurha eka nkunzi yin’wana ni yin’wana ni mimpimo yimbirhi ya vukhume bya mapa lama silekeke kahle swi va gandzelo ra mavele leri tsakamisiweke hi mafurha eka khuna rin’we,+13 ni mpimo wa vukhume bya mapa lama silekeke kahle lama hambaneke, swi va gandzelo ra mavele leri tsakamisiweke hi mafurha eka xinyimpfana xin’wana ni xin’wana xa xinuna, swi va gandzelo ro hisiwa, nun’hwelo+ lowu phyuphyisaka, gandzelo ra Yehovha leri endliwaka hi ndzilo.14 Va fanele va va ni xiphemu+ xa mpimo wa hini wa vhinyo swi ri swa nkunzi ni xiphemu+ xa vunharhu xa mpimo wa hini swi ri swa khuna ni xiphemu+ xa vumune xa mpimo wa hini swi ri swa xinyimpfana xa xinuna, swi va magandzelo ya vona ya swakunwa. Leri i gandzelo ro hisiwa ra n’hweti yin’wana ni yin’wana en’hwetini ya rona, etin’hwetini ta lembe.+15 Nakambe ku fanele ku nyikeriwa ximbutana+ xin’we xi va gandzelo ra xidyoho eka Yehovha, ku engetela eka gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo ni gandzelo ra rona ra swakunwa.+16 “‘Kutani hi n’hweti yo sungula, hi siku ra vu-14 ra n’hweti, ku ta va paseka ya Yehovha.+17 Hi siku ra vu-15 ra yona n’hweti leyi, ku ta va nkhuvo. Ku ta dyiwa swinkwa leswo-ke-comela masiku ya nkombo.+18 Hi siku ro sungula ku ta va ni ntsombano wo kwetsima.+ Mi nga tshuki mi endla ntirho wihi ni wihi wo tika.+19 Mi fanele mi nyikela gandzelo ro hisiwa+ eka Yehovha ri va gandzelo leri endliwaka hi ndzilo, tinkunzi timbirhi letitsongo ni khuna rin’we ni swinyimpfana swa nkombo swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale.+ Swi fanele swi ri leswi hanyeke kahle eka n’wina.+20 Mi ta nyikela mimpimo yinharhu ya vukhume eka nkunzi ni mimpimo+ yimbirhi ya vukhume eka khuna, swi ri magandzelo ya swona ya mavele+ ya mapa lama silekeke kahle, lama tsakamisiweke hi mafurha.21 Mi ta nyikela mpimo+ wa vukhume eka xinyimpfana xin’wana ni xin’wana eka swinyimpfana swa nkombo swa xinuna;22 ni mbuti yin’we ya gandzelo ra xidyoho leswaku mi kombeleriwa ku rivaleriwa.+23 Mi ta nyikela leswi, ku nga hlayiwi gandzelo ro hisiwa ra nimixo, leri nga ra gandzelo ro hisiwa+ ra nkarhi hinkwawo.+24 Leswi fanaka ni leswi mi ta swi nyikela siku ni siku ku ringana masiku ya nkombo swi va xinkwa,+ gandzelo leri endliwaka hi ndzilo ra nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha.+ Swi fanele swi nyikeriwa swin’we ni gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo ni gandzelo ra swona ra swakunwa.25 Kutani mi ta khoma ntsombano wo kwetsima hi siku ra vunkombo.+ Mi nga tshuki mi endla ntirho wihi ni wihi wo tika.+26 “‘Kutani hi siku ra mihandzu leyi wupfaka ku sungula,+ loko mi nyikela gandzelo ra mavele lerintshwa eka Yehovha eminkhubyeni ya n’wina ya mavhiki,+ mi ta khoma ntsombano wo kwetsima. Mi nga tshuki mi endla ntirho wihi ni wihi wo tika.+27 Mi fanele mi nyikela swinkunzana swimbirhi, khuna rin’we ni swinyimpfana swa nkombo swa xinuna, xin’wana ni xin’wana xi ri ni lembe rin’we hi vukhale,+ swi va gandzelo ro hisiwa ra nun’hwelo lowu phyuphyisaka eka Yehovha;28 ni gandzelo ra swona ra mavele ra mapa lama silekeke kahle lama tsakamisiweke hi mafurha, ku va mimpimo yinharhu ya vukhume eka nkunzi yin’wana ni yin’wana, mimpimo+ yimbirhi ya vukhume eka khuna rin’we,29 mpimo+ wa vukhume eka xinyimpfana xin’wana ni xin’wana xa swinyimpfana swa nkombo swa xinuna;30 ximbutana xin’we leswaku xi mi kombelela ku rivaleriwa.+31 Mi ta swi nyikela ku nga hlayiwi gandzelo ro hisiwa ra nkarhi hinkwawo ni gandzelo ra rona ra mavele.+ Swi fanele swi va leswi hanyeke kahle eka n’wina,+ swin’we ni magandzelo ya swona ya swakunwa.+


text:
Ku Hundzula Vutomi Bya Xivochwa Ha Xin’we
Le Spain, makhotso ya 68 ma endzeriwa hi Timbhoni ta Yehovha naswona ti dyondza Bibele ni swivochwa swa kwalomu ka 600.
Mbhoni yin’wana leyi endzelaka makhotso wolowo i Miguel, loyi a heteke malembe ya 12 a ri ekhotsweni loko a nga si va Mbhoni. Sweswi u endzela khotso vhiki ni vhiki. Hikwalaho ka yini? Leswaku a pfuna van’wana va cinca vutomi bya vona, ku fana na yena.
Emalembeni ya nhungu lama hundzeke, Miguel u dyondze Bibele ni swivochwa swo tala. U ri: “Ndza swi tsakela ku pfuna swivochwa ekhotsweni leri a ndzi pfaleriwe eka rona. Entiyisweni swa ndzi tsakisa loko ndzi vona ndlela leyi swi navelaka ha yona ku tshika vugevenga.”
Loko Miguel a ri ni malembe ya mune, muchayeri loyi a a dakwile u tlumbe tata wakwe hiloko a fa. Kutani mana wakwe loyi a veke noni, u boheke ku tirha tiawara to tala leswaku a wundla ndyangu wakwe.
Miguel ni buti wakwe va sungule ku xwa exikolweni, va yiva etindlwini ni le timovheni. Loko Miguel a ri ni malembe ya 12, se a a ri xigevenga lexi nga ni tihanyi. Loko a ri ni malembe ya 15, se a a endla mali yo tala hi ku xavisa swidzidziharisi. Hambiswiritano, leswi a a godzomberiwe hi khokheyini ni heroyini leswi durhaka swinene, swi n’wi kucetele ku yiva ngopfu. Loko a ri ni malembe ya 16, a a tshamela ku nghena ni ku huma ekhotsweni naswona hi ku hatlisa u ve xigevenga lexikulu. U ri: “A ndzi tibyele leswaku ndzi ta fela ekhotsweni kumbe ndzi dlaya hi ku tirhisa swidzidziharisi swo tala ngopfu. A ndzi titwa onge ndzi nhongana leyi phasiweke eka vulwembu bya pume.”
Kambe hi 1994, un’wana wa vanghana va Miguel u kombele Mbhoni yin’wana leswaku yi tsalela Miguel papila, loyi hi nkarhi wolowo a a ri ekhotsweni. Epapileni rero, Miguel u dyondze leswaku xikongomelo xa Xikwembu i ku vuyetela Paradeyisi emisaveni. Mbhoni yoleyo yi n’wi khutaze ku hundzula vutomi byakwe leswaku a ta vona ku hetiseka ka xitshembiso xexo. Miguel u ri: “Marito yakwe ma ndzi khumbe mbilu. Hi siku rero, swilo hinkwaswo swi cincile eka mina naswona ndzi teke xiboho xo dyondza Bibele hambileswi a ndzi swi tiva leswaku sweswo a swi nga ta ndzi olovela nikatsongo.”
Miguel u vule sweswo hikuva a a godzomberiwe hi swidzidziharisi ni fole. Haswimbirhi a swi kumeka hi ku olova ekhotsweni. Swivochwa-kuloni a swi n’wi nyika swidzidziharisi siku ni siku. Kutani a a tshamela ku khongelela matimba yo tshika swidzidziharisi naswona eku heteleleni u swi tshikile.
Endzhaku ka tin’hweti tinharhu, u sungule ku chumayela swivochwa swin’wana hi ripfumelo rakwe. Lembe leri landzeleke, u ntshunxiwile ekhotsweni kutani a khuvuriwa a va Mbhoni ya Yehovha. Nakambe u hlele leswaku a cata kambe ku ve ni xiphiqo. Loko ku sale n’hweti leswaku a cata, huvo yi n’wi gweve malembe ya khume ekhotsweni hikwalaho ka milandzu yo hlayanyana leyi a yi nga si tengiwa. Hambiswiritano, endzhaku ka malembe manharhu ni hafu, u ntshunxiwile ekhotsweni hileswi a a tikhome kahle. Eku heteleleni u catile. A nga ha tlhelanga a endla vugevenga.
DYONDZA SWO TALA
Hi Xihi Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava?
Bibele yi hlamusela xivangelo xo va Xikwembu xi tumbuluxe misava, nkarhi lowu ku xaniseka ku nga ta hela ni leswi vumundzuku byi yi khomeleke swona misava ni lava tshamaka eka yona.


text:
Dyondzo 90: A Ri Ni Wansati eXihlobyeni
Yesu u fike a wisa exihlobyeni xa le Samariya. Vadyondzisiwa vakwe va ye emutini va ya xava swakudya. Wansati loyi Yesu a vulavulaka na yena u te eku keni ka mati. U byele wansati loyi a ku: ‘Ndzi kombela mati.’
Mhaka leyi yi hlamarise wansati yoloye swinene. Xana wa swi tiva leswaku ha yini? Hikuva Yesu i Muyuda kasi yena i Musamariya. Naswona Vayuda vo tala a va nga va rhandzi Vasamariya. A va nga va vulavurisi! Kambe Yesu a a rhandza vanhu va tinxaka hinkwato. Hiloko a ku: ‘Loko a wu n’wi tiva loyi a kombelaka mati eka wena, a wu ta va u kombele eka yena, a a ta ku nyika mati lama nyikaka vutomi.’
Hiloko wansati yoloye a ku: ‘Nkulukumba, xihlovo lexi xi entile naswona a wu na rona khuwana. Xana u ta ma kuma kwihi mati lama nyikaka vutomi?’
Yesu u hlamusele a ku: ‘Loko u nwa mati lama humaka exihlobyeni lexi u ta tlhela u twa torha. Kambe mati lawa ndzi nga ta hanana ha wona ma endla munhu a hanya hilaha ku nga heriki.’
Kutani wansati a ku: ‘Nkulukumba, ndzi nyike mati ya kona! Kutani a ndzi nge he tlheli ndzi twa torha. Naswona a ndzi nge he ti laha ndzi ta ka mati.’
Wansati loyi a a ehleketa leswaku Yesu u vulavula hi mati ya xiviri. Kambe a a vulavula hi ntiyiso wa Xikwembu ni mfumo wa xona. Ntiyiso lowu wu fana ni mati lama nyikaka vutomi. Wu nga nyika munhu vutomi lebyi nga heriki.
Hiloko Yesu a byela wansati loyi a ku: ‘Famba, u ya vitana nuna wa wena u vuya na yena laha.’
Wansati loyi u hlamule a ku: ‘A ndzi na nuna.’
Yesu u te: ‘U hlamule kahle. Kambe a wu ri ni vanuna va ntlhanu naswona wanuna loyi u tshamaka na yena sweswi a hi nuna wa wena.’
Wansati loyi u hlamarile, hikuva hinkwaswo leswi a swi ri ntiyiso. Xana Yesu a a yi tivela kwihi mhaka leyi? Phela, Yesu a a tiva mhaka leyi hileswi a a ri Loyi a Tshembisiweke, la rhumiweke hi Xikwembu kutani Xikwembu xi n’wi nyike rungula leri. Hiloko vadyondzisiwa va Yesu va vuya naswona a va hlamarile hileswi a a vulavula ni wansati wa Musamariya.
Xana hi dyondza yini emhakeni leyi? Hi dyondza leswaku Yesu u ni tintswalo eka vanhu va tinxaka hinkwato. Kutani na hina hi fanele hi va tano. A hi fanelanga hi ehleketa leswaku vanhu van’wana va bihile hileswi ntsena va nga va rixaka rin’wana. Yesu u lava leswaku vanhu hinkwavo va tiva ntiyiso lowu yisaka evuton’wini lebyi nga heriki. Na hina hi fanele hi lava ku pfuna vanhu leswaku va dyondza ntiyiso.
Yohane 4:5-43; 17:3.
Swivutiso
- Ha yini Yesu a wisa ekusuhi ni xihlovo eSamariya, naswona u n’wi byela yini wansati loyi a a ri kwalaho?
- Ha yini wansati loyi a hlamarile, xana Yesu u te yini eka yena naswona ha yini?
- Xana wansati a a ehleketa leswaku Yesu u vulavula hi mati ya njhani, naswona hi wahi mati lawa Yesu kahle-kahle a a vulavula ha wona?
- Ha yini wansati loyi a hlamarisiwe hi leswi Yesu a swi tivaka ha yena, naswona Yesu u swi tivise ku yini leswi?
- Hi dyondza yini eka mhaka ya wansati wa le xihlobyeni?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Yohane 4:5-43.
Hi ku landza xikombiso xa Yesu, xana hi fanele hi va languta njhani vanhu va tinxaka tin’wana?
Xana munhu loyi a vaka mudyondzisiwa wa Yesu u vuyeriwa njhani hi tlhelo ra moya?
Xana hi nga ku kombisa njhani ku tlangela loku fanaka ni ka wansati wa Musamariya, loyi a hisekeleke ku byela van’wana leswi a swi dyondzeke?


text:
MAY 2, 2014
CHILE
Ndzilo Lowukulu Lowu Onheke eValparaíso, Le Chile
EPUENTE ALTO, le Chile—Hi April 13, 2014, ndzilo lowukulu lowu sunguleke ekhwatini, lowu hungiweke hi moya lowu humaka hi le lwandle ra Pacific, wu onhe doroba leri nga ni matimu ra Valparaíso, le Chile. Ndzilo lowu wu dlaye vanhu va kwalomu ka 15 wu tlhela wu vavisa va 500. Makaya ya kwalomu ka 2 900 ma onhakile swinene naswona vanhu vo tlula 10 000 va rhurhisiwile.
Rhavi ra Timbhoni ta Yehovha le Chile, ri vike leswaku Mbhoni yin’wana leyi kuleke yi wela eka van’wana lava lahlekeriweke hi vutomi bya vona. Ku engetela kwalaho, Timbhoni ta kwalomu ka 89 ti sale ti nga ri na makaya. To tala ta tona ti kume ndhawu yo tshama emakaya ya vagandzeri-kulorhi. Rhavi ra Timbhoni ta Yehovha ri nambe ri hlela komiti ya mphalalo leyi nga eku pfuneni lava weriweke hi mhangu leyi. Mintlawa leyi hleriweke ya vatirhi va ku tirhandzela yi sungurile ku basisa ndhawu yoleyo. Loko swiyimo swo pfumela, yi ta sungula ku aka makaya ya kwalomu ka 28 ya Timbhoni-kulorhi lama onhakeke.
Jason D. Reed, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha le Chile, u te: “Hi twa ku vava ku vona vaakelani va hina lava khumbekeke eka ndzilo lowu. Hi ni gome hikwalaho ko feriwa hi mugandzeri-kulobye naswona lava feriweke hi vanghana kumbe swirho swa ndyangu hi hambeta hi va katsa eswikhongelweni. Hi ta hambeta hi pfuna lava weriweke hi mhangu leyi hi mpfuno wun’wana ni wun’wana lowu va wu lavaka leswaku va kota ku langutana ni xiyimo lexi.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Chile: Jason D. Reed, tel. +56 2 2428 2600


text:
1Vandriyangu, alakanyani gwadi esi si nga dugelela vakokwe vathu. Vatshavbo va diromo vbavbatshi nya lipfhi; vatshavbo va tshatugide yiphwa. 2Vatshavbo va bhapatisidwe lipfhini ni phwani, va hengela gumogo ni Mosi. 3Va hodzide vatshavbo gibaba gya gimwegyo va nga ningwago khu tshivba ya Nungungulu, 4va gu sela gambe mati nya wuhigo wa Nungungulu a nga ma dusa khu giwindrini nya liphuvbo gi nga bani gi gu va bangaladza, giwindri gyogyo khu Kristo. 5Ambari ulo, nya vangi kha va tsakisa Nungungulu, va fude giwulani. 6Silo sesi si khade giyeyedzo ga ethu hatshavbo, gasi hi si dogoreli silo nyamba sadi, kha nga avo va nga dogorelago. 7Mu nga khozelini sithombe nya vanungungulu nya malipha kha nga vambe vakokwe va nga si khozelago, kha nga gu lovidwego omu nya milowo nya gu Age gu pwani: "Vathu va di khala vbavbatshi va gu hodza ni gu sela, va khuga va hana." 8Hi nga dzi ningedzeli wubhayini, kha nga edzi va nga gira nya vangi vawe, va fa khu litshigu limwedo basi gipimo nya mazana mavili ni magumi mararu mazana vathu. 9Hi nga lingi Pfhumu kha nga edzi va nga girago vambe, va ngafa khu guhodzwa khu dzinyoga. 10Mu nga ganedzi, kha nga va nga gira vambe, va gu mbemba khu gufa. 11Satshavbo sesi si manegide gwawe gasi gu khala giwonegiso, gambe si lovidwe gasi si khale gitiviso ga ethu hi vbanyago ga matshigu yaya nya guhegise. 12Khavbo avbo, oyu a dzi pwago na tiyide, a na dzi wonele gumba thega. 13Sigaradzo mu si wonago khiso si pimedwego gu pwadwa khu muthu. Kholu Nungungulu tumbegide kha na nga dzumedzisa gu khuye mu mane silingo nya guvbindre tshivba yanu. Nungungulu a gu mi rumela gilingo, a na mi tulela gambe dzindzila nya gu gi pale. 14Khavbo avbo, dzipari dzangu, mu nga khozelini sithombe nya vanungungulu nya malipha. 15Nya gu ganela ga vathu nya guti. Pimani gwadi esi nyi mi embelago: 16Gasi gikombe nya gilalelo gya Pfhumu hi rungudzago khigyo Nungungulu, khandri wuhengeli nya novba wa Kristo, gani? Ahati gibaba hi pilago, khandri wuhengeli nya givili gya Kristo, gani? 17Olu gibaba a gu gimwegyo basi, ethu hatshavbo, ambari hiri vangi, hi givili gimwegyo basi, kholu hi ngu hengela guhodza igyo gibaba gya gimwegyo. 18Khedzani libandla la na Israeli. Vale va hodzago nyama nya miphaso, va ngu hengela ni Nungungulu a nga phasedwa mhamba yile. 19Ina nya guvbweta gu kheni ginani khu esi? Ina nyama nya guphasedwe vanungungulu nya malipha yi na ni giphaso, gani? Mwendro gu kheni vanungungulu nya malipha va phaswago gilo, gani? 20Ahihi, khandriso! Va nya mayigo, dzimhamba va ningelago dzinyumbani nya vanungungulu nya malipha, va gu phasela maphuvbo nya guvivbe, kha va phaseli Nungungulu. Eni kha nyi vbweti gu kheni mu hengela ni maphuvbo nya guvivbe. 21Enu kha mu dzi kodzi gu sela gikombe nya phaso wa Pfhumu, mu wuya khavbo muta sela gambe gikombe nya miphaso nya vanungungulu nya malipha. Kha mu dzi kodzi guhodza mbiyani nya Mhamba ya Pfhumu mu wuya khavbo mu hodza gambe mbiyani nya dzimhamba nya vanungungulu nya malipha. 22Mwendro ha gu vbweta gu khethu Pfhumu a goroga? Mwa gu alakanya gu khenu hi na ni tshivba guvbindra uye, gani? 23Silo satshavbo si ngu dzumedziswa, aholu khandri satshavbo si vbahago muthu; silo satshavbo si ngu dzumedziswa, aholu khandri satshavbo si phasago gukhodwa. 24Muthu a nga dwaneli basi esi si mu tsakisago wurumba waye, aholu muthu ni muthu a na dwanele esi si tsakisago muthu kwawe. 25Hodzani satshavbo si rengiswago bazarini nyamba kanakana mahingigedzoni gwanu, 26kholu litigo ni silo satshavbo sa tigoni sa gu lumba Pfhumu. 27Mwa gu ranwa guya hodza ndrangani ga muthu a si gu mukhodwa, hodzani, nyamba kanakana mahingigedzoni gwanu, satshavbo esi a mi ningago. 28Aholu wa gu embedwa khu muthu khuye: "Wona gu khuwe eyi nyama nya guphasedwe vanungungulu nya malipha," u nga hodzi khu kota nya guninge githawo mahingigedzo ya wule a nga gu tivisa. 29Esi nyi ganelago kha nyi kheni khu gupima gwanu, aholu khu gupima ga mumbe muthu. Khu ginani gutshulega gwangu gu pimedwa khu mahingigedzo ya mumbe muthu, gani? 30Nya gu bonga Nungungulu khu guhodza nyi hodzago, khu ginani va na nyi lembago khu kota nya esi nyi bongago khiso Nungungulu? 31Khu kharato, mwa gu hodza, gani mwa gu sela, ni gevbini gimbe gilo mu girago, satshavbo girelani gu rungudza Nungungulu. 32Mu nga khali gikhunguvanyiso ga Vajudha, ga va nya mayigo mwendro ndrani nya libandla la Nungungulu. 33Girani kha nga eni nyi dzi garadzago khu gu vbweta gutsakisa vathu vatshavbo, siloni gwatshavbo, nasiri gu dwanela esi si nyi nengedzisago wurumba wangu, aholu khu gu dwanela esi si phasago va nya gutala, vafela gu vbanyiswa.
Copyright
Learn More


text:
Ku Ponisa Ndzalama Ya Khale eTaleni
I YINI lexi taka emianakanyweni ya wena loko u ehleketa hi nhulu ya thyaka? U tala ku fanisa ndhawu yo tano ni ku nun’hwa. Hikwalaho, u nge languteli ku kuma xilo xin’wana ni xin’wana xa risima swinene kwalaho.
Hambiswiritano, eka malembe ya dzana lama hundzeke, ku kumiwe swilo swo hambanahambana swa risima endhawini yo tano—etaleni. Xuma xolexo a ku nga ri ndzalama ya xiviri, kambe a ku ri xilo xin’wana xa nkoka swinene. A ku ri xuma xa njhani lexi kumiweke? Ha yini ku kumiwa ka xona ku ri ka nkoka eka hina namuntlha?
KU KUMA XILO LEXI A XI NGA LANGUTERIWANGA
Eku sunguleni ka va-1900, Bernard P. Grenfell na Arthur S. Hunt swichudeni swa le Yunivhesiti ya Oxford, swi endzele aEgipta. Kwalaho exikarhi ka tinhulu ta thyaka ekusuhi ni Nkova wa Nayili, swi kume swipetlu swo hlayanyana swa papirasi. Endzhakunyana hi 1920, loko vatirhi kulobye volavo vambirhi va ri karhi va hlengeleta swilo sweswo leswi va swi kumeke, Grenfell u xave swipetlu swin’wana leswi engetelekeke leswi a swi yimburiwe aEgipta. Swilo leswi u swi xavele layiburari ya John Rylands leyi nga eManchester le Nghilandhi. Hambiswiritano, vavanuna lava hi vumbirhi bya vona va file ku nga si hetiwa ku hlengeleta koloko.
Colin H. Roberts, ku nga xichudeni xin’wana eYunivhesiti ya Oxford, u hetise ntirho. Loko a ri karhi a paketela swipetlu swoleswo u vone xiphepherhele xa papirasi lexi a xi lehe tisentimitara ta kaye xi aname ta tsevu. U hlamarisiwe hi marito lawa a ma tsariwe hi voko hi Xigriki lawa a ma ri ni marito lawa a a tolovelane na wona. Eka tlhelo rin’we a ku ri ni marito lama tekiweke eka Yohane 18:31-33. Kasi tlhelo lerin’wana a ri ri ni swiphemu swa tindzimana 37 na 38. Roberts u swi xiyile leswaku u kume ndzalama ya risima swinene.
KU KAMBISISA LESWAKU I YA RINI
Roberts u ehleketelele leswaku xiphepherhele xa papirasi a xi ri xa khale swinene. Vukhale byo tanihi kwihi? Leswaku a kuma sweswo, u fanise matsalelo ya voko lawa a ma ri eka xona ni man’wana lama nga eka matsalwa ya khale lama hundzeriweke hi nkarhi—ku nga dyondzo leyi vuriwaka paleography. * Hi ku tirhisa endlelo rero, u kote ku kuma leswaku i xa rini. Kambe a a lava ku khorwiseka. Hikwalaho, u teke xiphepherhele xexo xifaniso kutani a rhumela tikopi ta xona eka vanhu vanharhu lava a va tiva matsalwa ya khale, kutani a va kombela leswaku va kambisisa vukhale bya xona. I yini leswi vativi lava va swi kumeke?
Hi ku kambisisa matsalelo ya tsalwa ni mimfungho, hinkwavo vativi lavanharhu va pfumerile leswaku xipetlu lexi xi tsariwe eku sunguleni ka va-200 C.E., ku nga makume ma nga ri mangani ya malembe endzhaku ka rifu ra muapostola Yohane. Hambiswiritano, Paleography kumbe dyondzo ya matsalelo ya khale, a hi maendlelo lama twisisekaka yo tiva leswaku matsalwa i ya rini naswona xidyondzi xin’wana xi pfumela leswaku tsalwa rolero ri nga va ri tsariwe nkarhi wun’wana hi va-200 C.E. Kambe, xiphepherhele xolexo a xi ri xona ntsena xa khale lexi kumiweke naswona ka ha ri xona ntsena xipetlu xa khale swinene xa matsalwa ya Xigriki lexi tshameke xi kumiwa.
LESWI XIPETLU XA RYLANDS XI SWI PALUXAKA
Ha yini xipetlu lexi xa Evhangeli ya Yohane xi ri xa nkoka eka vanhu lava rhandzaka Bibele namuntlha? Hikwalaho ka swivangelo swimbirhi. Xo sungula ndlela leyi xipetlu lexi xi tsariweke kumbe ku hleriwa ha yona yi endla leswaku hi twisisa ndlela leyi Vakreste vo sungula a va teka Matsalwa ma ri ya nkoka ha yona.
Ha yini xipetlu xa Evhangeli ya Yohane xi ri xa nkoka eka vanhu lava rhandzaka Bibele namuntlha?
Eku sunguleni ka va-200 C.E., matsalwa a ma tsariwa eka swilo swimbirhi swo hambana—ku nga buku-nsongwa na codex. Tibukusongwa a ku ri swiphemu swa papirasi kumbe madzovo lawa a ma hlanganisiwa kumbe ku rhungeleriwa swin’we leswaku ma endla phepha rin’we ro leha. Phepha rolero a ri songiwa ni ku phurumuriwa loko ku laveka sweswo. Minkarhi yo tala a ku tsariwa eka tlhelo rin’we ra bukunsongwa.
Hambiswiritano, xipetlu xo lala lexi Roberts a xi kumeke a xi tsariwe matlhelo hinkwawo. Sweswo swi kombisa leswaku a xi huma eka codex ku nga ri eka bukunsongwa. Codex a yi endliwe hi maphepha lama endliweke hi dzovo kumbe papirasi lama rhungeleriweke swin’we ni ku petsiwa ku fana ni buku.
Hi swihi swilo swa nkoka leswi codex yi tlulaka bukunsongwa ha swona. Kahlekahle Vakreste vo sungula a va ri vavuri va evhangeli. (Matewu 24:14; 28:19, 20) A va hangalasa rungula ra Bibele kun’wana ni kun’wana laha va kumaka vanhu kona—emakaya, etindhawini to xavisela ni le switarateni. (Mintirho 5:42; 17:17; 20:20) Hikokwalaho, ku kuma matsalwa hi xivumbeko lexitsongo swi pfunile swinene.
Codex yi tlhele yi endla leswaku swi olovela mavandlha ni munhu ha un’we ku tiendlela tikopi ta vona vini ta Matsalwa. Hikwalaho ka sweswo, tievhangeli ti kopiwe ko tala swinene naswona a swi kanakanisi leswaku sweswo swi endle leswaku Vukreste byi kula hi ku hatlisa.
Xivangelo xa vumbirhi lexi endlaka xipetlu xa Rylands xi va xa nkoka eka hina namuntlha, hi leswaku xi kombisa ndlela leyi rungula ra le Bibeleni ra le ku sunguleni ri nga hundzisiwa kahle ha yona hilaha ri nga konaha. Hambiloko xipetlu xexo xi ri ni tindzimana ti nga ri tingani ta evhangeli ya Yohane, leswi nga endzeni ka xona swi pfumelelana swinene ni leswi hi swi hlayaka Etibibeleni ta hina namuntlha. Hikokwalaho, xipetlu xa Rylands xi kombisa leswaku Bibele a yi cincanga hambiloko yi kopiwe ko talatala loko nkarhi wu ri karhi wu famba.
I ntiyiso leswaku xipetlu xa Rylands xa evhangeli ya Yohane ko va xiphemu xin’we xa vumbhoni exikarhi ka magidi ya swipetlu ni matsalwa lama kombisaka leswaku tsalwa ro sungula ra rungula ra le Bibeleni ri hundzuluxeriwe hi ku tshembeka. Ebukwini yakwe leyi nge, The Bible as History, Werner Keller u te: “Matsalwa lawa ya khale i nhlamulo leyi khorwisaka swinene emhakeni yo kanakana leswaku leswi hi nga na swona Etibibeleni ta hina namuntlha i ntiyiso ni leswaku swa tshembeka.”
Ntiyiso hi leswaku Vakreste a va seketeli ripfumelo ra vona eka swilo leswi yimburiweke. Va pfumela leswaku, “Matsalwa hinkwawo ma huhuteriwe hi Xikwembu.” (2 Timotiya 3:16) Nilokoswiritano, vona ndlela leyi swi khutazaka ha yona loko tindzalama ta risima ta khale ti tiyisekisa leswi Bibele yi swi vuleke loko yi ku: “Rito ra Yehovha ri tshama hi masiku”—1 Petro 1:25.
^ ndzim. 8 Buku leyi nge, Manuscripts of the Greek Bible, yi ri: “Palaeography i sayense leyi kambisisaka matsalelo ya khale.” Loko nkarhi wu ri karhi wu famba, matsalelo ya voko ma cinca. Ku cinca koloko ku komba leswaku tsalwa rero i ra rini loko ri pimanisiwa ni man’wana lama hundzeriweke hi nkarhi kambe ma ri lama tshembiwaka.
DYONDZA SWO TALA
Xana Bibele Yi Ni Rungula Leri Pakanisaka Malunghana Ni Vutomi Bya Yesu?
Xiya leswi kumiweke malunghana ni rungula ra Tievhangeli ni matsalwa ya khale swinene lama tsariweke hi voko.
Rungula Leri Tsakisaka Ra Ku Pona Ka Bibele
Twana ndlela leyi Bibele yi xungetiweke ha yona ni hilaha ku pona ka yona ku ta fika enkarhini wa hina swi kombisaka ha kona leswaku i buku leyi hlamarisaka.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Esaya 29:1-24
29 “Khombo eka Ariyele,+ eka Ariyele, muti lowu Davhida a dzimeke nxaxa eka wona!+ Engetelani lembe ehenhla ka lembe; a ku endliwe minkhuvo+ yi helela.2 Kutani ndzi ta endla leswaku swilo swi nonon’hwela+ Ariyele, ku ta va ni ku rila ni nkalanga,+ eka mina wu ta fana ni xitiko xa alitari ya Xikwembu.+3 Ndzi ta dzima mixaxa ndzi ku rhendzela matlhelo hinkwawo, naswona ndzi ta ku rhendzela hi timhandzi to tontswa to biyela, ndzi ku akela khokholo leri nga ta ku sivelela.+4 Kutani u fanele u va exiyin’weni xa le hansi leswaku u ta vulavula u ri emisaveni, marito ya wena ma ta twalela ehansi kukota loko u ri entshurini.+ Naswona rito ra wena ri ta huma emisaveni ku fana ni mungoma, marito ya wena ma ta pfuma ma huma entshurini.+5 Ntshungu wa lava u nga va tolovelangiki wu ta fana ni mapa lama silekeke kahle,+ ni ntshungu wa vaxanisi+ wu ta fana ni mungu lowu hundzaka.+ Swi ta endleka hi xinkarhana, hi xitshuketa.+6 Yehovha wa mavuthu u ta ku nyika nyingiso hi ku dzindza ni hi ku tsekatseka ni hi mpfumawulo lowukulu, mheho ni xidzedze, ni langavi ra ndzilo lowu lovisaka.”+7 Kutani swi ta endleka ku fana ni le norhweni, exivonweni xa vusiku, malunghana ni ntshungu wa matiko hinkwawo lama lwaka na Ariyele,+ ni hinkwawo lama lwaka na wona ni swihondzo swo sirhelela ni lava va wu nonon’hwiselaka.+8 Ina, swi ta fana ni loko munhu la nga ni ndlala a lorha a ri karhi a dya, kutani a pfuka, a kuma moya-xiviri wakwe wu nga ri na nchumu;+ ku fana ni loko munhu la nga ni torha a lorha a ri karhi a nwa, kutani a pfuka, a karhele ni moya-xiviri wakwe wu omile; swi ta va tano hi ntshungu wa matiko hinkwawo lowu lwaka ni Ntshava ya Siyoni.+9 Yimani, mi hlamala;+ tipfaleni mahlo, mi fa mahlo.+ Va pyopyiwile,+ kambe ku nga ri hi vhinyo; va dedelekile, kambe ku nga ri hikwalaho ka swakunwa leswi pyopyaka.+10 Hikuva Yehovha u chele moya wa vurhongo lebyikulu ehenhla ka n’wina;+ naswona u pfala mahlo ya n’wina vaprofeta,+ u funengete ni tinhloko ta n’wina,+ lava vonaka swivono.+11 Naswona eka n’wina xivono xin’wana ni xin’wana xi kotisa marito ya buku leyi lemiweke,+ leyi va yi nyikaka loyi a tivaka leswi tsariweke, va ku: “Hi kombela u yi hlaya swi twala,” kutani yena a ku: “A ndzi swi koti, hikuva yi lemiwile”;+12 kutani buku yi fanele yi nyikiwa loyi a nga swi tiviki leswi tsariweke, un’wana a ku: “Hi kombela u yi hlaya swi twala,” kutani yena a ku: “Vutsari a ndzi byi tivi.”13 Yehovha u ri: “Hikwalaho ka leswi vanhu lava va tshineleke hi nomu wa vona, naswona va ndzi vangamiseke hi milomu ya vona ntsena,+ nileswi mbilu ya vona va yi yiseke ekule na mina,+ ni ku ndzi chava ka vona ku hundzukaka xileriso xa munhu lexi dyondzisiwaka,+14 hikokwalaho, hi mina Loyi a nga ta tlhela a endla swo hlamarisa eka vanhu lava,+ hilaha ku hlamarisaka ni hi nchumu wo hlamarisa; kutani vutlhari bya tintlhari ta vona byi ta hela, ni ku twisisa ka vanhu va vona vo tlhariha ku ta tumbela.”+15 Khombo eka lava va tumbetelaka Yehovha+ makungu hi vuenti, ni lava va endleke swiendlo swa vona emunyameni,+ va ri karhi va ku: “Hi voniwa hi mani, naswona i mani la hi tivaka?”+16 Vuhomboloki bya n’wina! Xana muvumbi u fanele a tekiwa tanihi vumba?+ Xana nchumu lowu endliweke wu fanele wu vula leswi malunghana ni muendli wa wona, wu ku: “A ndzi endliwanga hi yena”?+ Naswona nchumu lowu vumbiweke wu nga vula leswi malunghana ni muvumbi wa wona, wu ku: “A nga twisisi”?+17 Xana a ku salanga nkarhi lowutsongo leswaku Lebanoni wu hundzuriwa ntanga wa mihandzu+ nileswaku ntanga wa mihandzu wu tekiwa wu ri khwati?+18 Kunene esikwini rero lava feke tindleve va ta twa marito ya buku,+ ni mahlo ya lava feke mahlo ma ta vona laha ku dzwihaleke ni le munyameni.+19 Kunene lavo rhula+ va ta engetela ku tsaka ka vona eka Yehovha, ni swisiwana exikarhi ka vanhu swi ta tsakela Mukwetsimi wa Israyele,+20 hikuva muxanisi u ta hela,+ ni loyi a tikurisaka u ta fika emakumu yakwe,+ kasi hinkwavo lava xalamukelaka ku onha+ va ta tsemiwa,21 lava dyohisaka munhu hi rito rakwe,+ ni lava rhiyaka loyi a tshinyaka enyangweni,+ ni lava va bakanyaka lowo lulama hi ku vulavula ka hava.+22 Hikokwalaho Yehovha la kutsuleke Abrahama+ u byele yindlu ya Yakobe a ku: “Yakobe a nge khomiwi hi tingana sweswi, naswona xikandza xakwe a xi nge kwalali sweswi;+23 hikuva loko a vona vana vakwe, mintirho ya mavoko ya mina, exikarhi ka yena,+ va ta hlawulekisa vito ra mina,+ kunene va ta hlawulekisa Mukwetsimi wa Yakobe,+ ni Xikwembu xa Israyele va ta xi xixima.+24 Entiyisweni lava dyohaka emoyeni wa vona va ta twisisa, ni lava dzumadzumaka va ta kuma xiletelo.”+


text:
Xana Yi Lo Endliwa?
The Haltere of the Fly
Ha yini nhongana leyi tolovelekeke leyi tshamaka emakaya yi kota ku haha hi ndlela leyi hlamarisaka empfukeni? Ha yini yi kota ku hatla yi vuyela endleleni ivi yi hambeta yi haha loko yi biwa hi moya lowu nga ni matimba? Yi pfuniwa hi swilo swimbirhi leswitsongo leswi vuriwaka ti-haltere, leswi nga ehansi ka timpapa ta yona. *
Xiya: Haltere i xinhongana lexitsongo swinene lexi nga ni bundzu emakumu ka xona. Loko nhongana yi ri eku haheni, ti-haltere ti ya ehansi ni le henhla ti fambisana ni ku kavatela ka timpapa ta yona, kambe tona ti ya ehansi loko timpapa ti ya ehenhla. Van’wasayense va tshubule leswaku ti-haltere ti pfuna tinhongana leswaku ti famba hi ndlela leyi kongomeke loko ti ri karhi ti haha.
Encyclopedia of Adaptations in the Natural World yi vula leswaku ti-haltere ti “njulukela etlhelo rin’we ku fana ni ximhandzana xa wachi.” Yi tlhela yi vula leswaku loko nhongana yi ri karhi yi haha ivi hi xitshuketa yi jika, ku nga khathariseki leswaku yi lo tijikela kumbe yi jikisiwe hi moya lowu hungeke hi matimba, “haltere yi ta petseka.” “Minsiha yo tala leyi hlanganeke ni haltere yi twa ku petseka koloko ivi yi rhumela rungula ebyongweni bya nhongana leswaku yi teka goza leri faneleke leswaku yi nga humi . . . endleleni.” Hikwalaho ka sweswo, tinhongana ti haha hi rivilo lerikulu naswona swa tika ku ti khoma.
Vanjhiniyara va kope matirhelo ya haltere leswaku va endla swilo swo tala swa thekinoloji swo kota tirhoboto, swinchinana leswi hahaka leswi fanaka ni switsotswana swin’we ni swibamu-bamu. Rafal Zbikowski, muendli wa ndzavisiso wa swilo leswi yaka empfhukeni, u tsale a ku: “I mani loyi a a ta va a ehlekete leswaku swivumbiwa leswi nga rhandziwiki swo kota nhongana swi nga hi dyondzisa swilo swo tala swonghasi?”
U anakanya yini? Xana haltere ya nhongana yi lo tiendlekela kumbe yi lo endliwa?
^ ndzim. 3 Ti-haltere ti kumeka eka switsotswana leswi nga ni timpapa timbirhi, swo tanihi tinhongana ni tinsuna.


text:
BIBELE YI HUNDZULA VUTOMI BYA VANHU
“A Va Lava Leswaku Ndzi Tikumela Ntiyiso Hi Ndzexe”
- LEMBE RO VELEKIWA: 1982
- TIKO: DOMINICAN REPUBLIC
- MATIMU YAKWE: U KURISIWE TANIHI MUMORMON
VUTOMI BYA MINA:
Ndzi velekiwe eSanto Domingo, le Dominican Republic naswona ndzi rikotse eka vana va mune. Vatswari va mina a va dyondzekile naswona a va lava leswaku hina vana va vona hi kulela endhawini leyi nga ni vanhu lavanene ni lava tshembekeke. Eka malembe ya mune emahlweni ko va ndzi velekiwa, vatswari va mina va hlangane ni varhumiwa va Mamormon. Leswi a va tsakisiwa hi ndlela leyi vantshwa a va base ni ku languteka ha yona, hi ku hatlisa vatswari va mina va endle xiboho xa leswaku ndyangu wa ka hina wu va wun’wana wa mindyangu yo sungula ku va swirho swa Kereke ya Jesus Christ of Latter-day Saints kumbe Kereke ya Mormon.
Loko ndzi ri karhi ndzi kula, ndzi tiphine hi swinkhubyana swa le kerekeni ni ku xixima vutomi bya ndyangu bya Mamormon ni milawu ya mahanyelo. A ndzi tinyungubyisa hi ku va ndzi ri Mumormon naswona ndzi tiendlele pakani yo va murhumiwa.
Loko ndzi va ni malembe ya 18 ndyangu wa ka hina wu rhurhele eUnited States leswaku ndzi ta ya eyunivhesiti leyinene. Endzhakunyana ka lembe, mhani-ntsongo ni nuna wakwe lava a va ri Timbhoni ta Yehovha va hi endzerile eFlorida. Va hi rhambile leswaku hi ya na vona entsombanweni wa Bibele. Ndzi tsakisiwe hileswi un’wana ni un’wana loyi a a ri ekusuhi na mina a ri karhi a languta matsalwa ni ku tsala tinhla. Kutani ndzi kombele xitsalo ni phepha kutani na mina ndzi sungula ku endla hilaha ku fanaka.
Endzhaku ka ntsombano mhani-ntsongo ni nuna wakwe va vule leswaku tanihi leswi a ndzi tsakela ku va murhumiwa, va nga ndzi pfuna leswaku ndzi dyondza swo karhi hi Bibele. A ndzi ehleketa leswaku i vonelo ra kahle hikuva hi nkarhi wolowo a ndzi tiva swo tala swinene hi Buku ya Mormon ku tlula Bibele.
NDLELA LEYI BIBELE YI HUNDZULEKE VUTOMI BYA MINA HA YONA:
Loko hi ri karhi hi bula hi Bibele eka riqingho, nkarhi hinkwawo mhani-ntsongo ni nuna wakwe a va ndzi khutaza ku ringanisa tidyondzo ta mina ni tidyondzo ta Bibele. A va lava leswaku ndzi tikumela ntiyiso hi ndzexe.
A ku ri ni swilo swo tala leswi a ndzi swi amukerile swa Mamormon kambe a ndzi nga tiyiseki leswaku swilo sweswo swi fambisana njhani ni Matsalwa. Mhani-ntsongo u ndzi rhumele magazini wa Xalamuka! wa November 8, 1995, lowu kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha, lowu a wu katsa swihloko swin’wana leswi vulavulaka hi ripfumelo ra Mamormon. Swi ndzi hlamarisile ku tiva leswaku a ndzi nga ti tivi tidyondzo to tala ta Mamormon. Sweswo swi ndzi susumetele ku lavisisa eka Web site ya Mamormon leswaku ndzi tiyisekisa loko leswi tsariweke eka Xalamuka! ku ri ntiyiso. A ku ri ntiyiso naswona ntiyiso wolowo ndzi wu tiyisekise loko ndzi endzela timuziyamu ta Mamormon eUtah.
Minkarhi hinkwayo a ndzi tshemba leswaku Buku ya Mormon ni Bibele a swi nga kanetani. Kambe loko ndzi sungule ku hlaya Bibele hi vukheta ndzi xiye ku kanetana loku a ku ri kona exikarhi ka tidyondzo ta Mamormon ni leswi tsariweke eBibeleni. Hi xikombiso, Ezekiyele 18:4 yi vula leswaku moya-xiviri wa fa. Hambiswiritano Buku ya Mormon, eka Alma 42:9, yi ri: “Moya a wu fi.”
Ku engetela eka ku nga fambisani ka tidyondzo teto, a ndzi karhatiwa hi moya wa vutiko lowu a wu dyondzisiwa hi Mamormon. Hi xikombiso, Mamormon ma dyondzisiwa leswaku ntanga wa Edeni a wu ri eTikweni ra Jackson, eMissouri, le U.S.A. Nakambe varhangeri va kereke va dyondzisa leswaku “siku rin’wana Xikwembu xi ta fuma misava hinkwayo hi ku tirhisa hulumundhe ya le United States.”
A ndzi tivutisa loko dyondzo ya Mamormon yi ta humelela ematikweni man’wana, yo tanihi le tikweni leri ndzi velekiweke eka rona. Ndzi bule hi mhaka leyi eka madyambu man’wana loko ndzi amukela riqingho leri humaka eka muntshwa loyi a nga Mumormon loyi a ri karhi a leteriwa ku va murhumiwa. Ndzi n’wi vutise loko a ta tiyimisela ku lwa ni Mamormon-kulobye loko tiko ra ka vona ri lwa na vona. Swi ndzi hlamarisile loko a vula leswaku ina! Ndzi ti lavisise hi vuenti tidyondzo leti a ndzi pfumela eka tona ni ku tlhela ndzi vulavurisana ni varhangeri lava nga ni vutihlamuleri va Kereke ya Mormon. Ndzi byeriwe leswaku tinhlamulo ta swivutiso swa mina a ti ta hlamuriwa siku rin’wana loko ku vonakala ku ya ku voninga.
Hikwalaho ko hetiwa matimba hi nhlamuselo ya vona, ndzi tikambisise swinene swin’we ni xivangelo xa mina xo lava ku va murhumiwa wa Mormon. Ndzi xiye leswaku xivangelo xin’wana lexi a xi endla ndzi lava ku va murhumiwa hileswi a ndzi lava ku pfuna vanhu van’wana. Kasi xivangelo xin’wana lexi a xi ndzi endla ndzi lava ku va murhumiwa hileswi a ndzi lava leswaku vanhu va ndzi xixima. Kambe a ndzi nga tivi swo tala hi Xikwembu. Hambileswi enkarhini lowu hundzeke a ndzi hete minkarhi yo tala ndzi hlaya Bibele, a ndzi nga yi teki yi ri ya nkoka. A ndzi nga xi tivi xikongomelo xa Xikwembu hi misava kumbe hi vanhu.
NDLELA LEYI NDZI VUYERIWEKE HA YONA:
Swin’wana swa swilo leswi ndzi swi dyondzeke eBibeleni ni Timbhoni ta Yehovha, i vito ra Xikwembu, leswi endlekaka loko munhu a file ni ntirho wa Yesu eku hetisiseni ka xikongomelo xa Xikwembu. Eku heteleleni ndzi sungule ku tiva buku leyi ya risima naswona ndzi tiphine hi ku byela van’wana ntiyiso lowu a ndzi wu dyondza. Minkarhi hinkwayo a ndzi swi tiva leswaku Xikwembu xi kona, kambe sweswi ndzi vulavula na xona hi xikhongelo tanihi Munghana wa mina lonkulu. Ndzi khuvuriwe ndzi va Mbhoni ya Yehovha hi July 12, 2004, naswona endzhaku ka tin’hweti ta tsevu ndzi sungule ntirho wa nkarhi hinkwawo evutirhelini bya Vukreste.
Ku ringana malembe ya ntlhanu, ndzi tirha eyindlu-nkulu ya Timbhoni ta Yehovha eBrooklyn, le New York. Ndzi tiphina swinene leswi ndzi kotaka ku pfuna eku kandziyisiweni ka Tibibele ni minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni leyi vuyerisaka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo naswona ndzi hambeta ndzi tiphina hi ku pfuna vanhu leswaku va dyondza hi Xikwembu.


text:
Dyondzo 10: Ndhambi Leyikulu
Ehandle ka ngalava, vanhu a va ya emahlweni ni vutomi bya vona hi ndlela ya ntolovelo. A va nga si tshemba leswaku Ndhambi yi ta ta. Swi nga ha endleka a va hleka ngopfu hi nkarhi wolowo. Kambe ku nga ri kungani, nkarhi wa mafenya a wu herile.
Hi xitshuketa, mpfula yi sungule ku na. A yo chuluka kunene onge hiloko u chulula mati hi bakiti. Nowa a a tiyisile! Kambe vanhu a va nga ha ta swi kota ku nghena engalaveni. Yehovha a a pfale nyangwa swi tiya.
Ku nga ri kungani misava a yi funengetiwe hi mati. Mati a ma fana ni milambu leyikulu. A ma khukhula mirhi ni ku khunguluxa maribye lamakulu, pongo ra kona a ri pfala ni tindleve. Vanhu a va chuhile. Va khandziye tintshava. Tolo a nga ha vuyi, loko a va lo yingisa Nowa nyangwa ya ha pfulekile, a va ta va va ponile! Kambe sweswi, a swi nga ha ta koteka.
Mati ma ye emahlweni ma tlakuka. Mpfula yi ne masiku ya 40 ni vusiku bya 40. Ma tlakuke ma ringana ni tintshava, ku nga ri kungani hambi ku ri tintshava to leha swinene se a ti funengetiwe hi mati. Hilaha Xikwembu xi vuleke hakona, vanhu ni swiharhi hinkwaswo leswi a swi ri ehandle ka ngalava swi file. Kambe hinkwavo lava a va ri endzeni a va hlayisekile.
Nowa ni vana vakwe va endle ntirho lowunene hi ku aka ngalava. Mati ma yi tlakusile, yi va ehenhla ka mati. Kutani, siku rin’wana loko mpfula se yi xile, dyambu ri sungule ku tlhava. Leswi va swi voneke a swi chavisa! A ku ri ni mati hinkwako-nkwako. Nchumu lowu a wu vonaka a ku ri ngalava ntsena leyi a yi ri ehenhla ka mati.
Swihontlovila leswiya a swi nga ha ri kona. A swi nga ha ta vavisa vanhu. Hinkwaswo ka swona a swi file, swin’we ni vamana wa swona ni vanhu hinkwavo lavo homboloka. Kambe, ku endleke yini hi vatata wa swona?
Vatata wa swihontlovila leswiya a va nga ri vanhu va nyama ku fana na hina. A va ri tintsumi leti teke ti ta hanya ku fana ni vanhu emisaveni. Kutani loko Ndhambi yi fika, a ti fanga ni vanhu lavan’wana. Ti hluvule mimiri ya nyama kutani ti tlhelela etilweni ti ri tintsumi. Kambe a ta ha pfumeleriwanga ku va swirho swa ndyangu wa tintsumi ta Xikwembu. Kutani ti ve tintsumi ta Sathana. EBibeleni, ti vitaniwa madimona.
Kutani Xikwembu xi hungise moya, hiloko mati ya ndhambi ma sungula ku phya. Endzhaku ka tin’hweti ta ntlhanu, ngalava yi fike yi tshama ehenhla ka ntshava. Ku hundze masiku yo tala, naswona lava a va ri endzeni ka ngalava va hlometele ehandle kutani va vona tinhlohlorhi ta tintshava. Mati ma ye emahlweni ma phya.
Hiloko Nowa a humesa wukuwuku engalaveni. A ri huma swa xinkarhana kutani ri vuya, hikuva a ri nga yi kumi ndhawu leyinene yo phatsama eka yona. A ri hambeta ri endla tano, naswona nkarhi wun’wana ni wun’wana loko ri vuya, a ri fika ri tshama engalaveni.
Nowa a a lava ku vona loko mati ma phyile emisaveni, hiloko a rhumela tuva. Kambe tuva na rona ri vuyile hikuva a ri yi kumanga ndhawu leyi ri nga tshamaka eka yona. Hiloko Nowa a ri rhumela ra vumbirhi, hiloko ri vuya ri tamele tluka ra mitlhwari hi nomu. Hiloko Nowa a swi vona leswaku mati ma hungutekile. Nowa u rhumele tuva ra vunharhu, hiloko ri ya kuma ndhawu leyi omeke leyi ri nga tshamaka eka yona.
Hiloko Xikwembu xi vulavula na Nowa. Xi te: ‘Huma engalaveni. Huma ni ndyangu wa wena hinkwawo ni swiharhi.’ Ku hele nkarhi lowu tlulaka lembe va ri endzeni ka ngalava. Mawaku ndlela leyi hinkwavo a va tsake ha yona ku tlhela va humela ehandle naswona va ha hanya!
Genesa 7:10-24; 8:1-17; 1 Petro 3:19, 20.
Swivutiso
- Ha yini ku nga ri na munhu la swi koteke ku nghena engalaveni loko mpfula yi sungula ku na?
- Xana Yehovha u nise mpfula ku ringana masiku ni vusiku byingani, naswona mati a ma ente ku fikela kwihi?
- Ku humelele yini hi ngalava loko mati ma sungula ku funengeta misava?
- Xana swihontlovila swi ponile eka Ndhambi, naswona ku humelele yini hi vatata wa swona?
- Ku humelele yini hi ngalava endzhaku ka tin’hweti ta ntlhanu?
- Ha yini Nowa a humese wukuwuku engalaveni?
- Xana Nowa u swi tivise ku yini leswaku mati ma phyile emisaveni?
- Xana Xikwembu xi te yini eka Nowa ni ndyangu wakwe endzhaku ka loko va hete nkarhi lowu tlulaka lembe va ri engalaveni?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Genesa 7:10-24.
I yini leswi lovisiweke emisaveni?
Xana mati ya Ndhambi ma hete nkarhi wo tanihi kwihi leswaku ma phya?
- Hlaya Genesa 8:1-17.
Xana Genesa 8:17 yi swi kombisa njhani leswaku xikongomelo xo sungula xa Yehovha hi misava a xi cincanga?
- Hlaya 1 Petro 3:19, 20.
Loko tintsumi leti xandzukeke ti tlhelela etilweni, ti avanyisiwe njhani?
Xana mhaka ya Nowa ni ndyangu wakwe yi wu tiyisa njhani ntshembo wa hina malunghana ni vuswikoti bya Yehovha byo ponisa vanhu vakwe?
DYONDZA SWO TALA
Nowa U Fambe Ni Xikwembu
Nowa u veke xikombiso lexinene hi ku va ni ripfumelo leri tiyeke emisaveni leyi a yi ri ni madzolonga loko Ndhambi yi nga si humelela. Kunene namuntlha hi dyondza swo tala eka leswi a swi endleke.
Hi Nga Dyondza Yini Eka Nowa?
Kopa kumbe printa ntlango lowu kutani u kuma leswaku u nga xi tekelela njhani xikombiso xa Nowa xa ku yingisa.
Nowa U ‘Fambe Ni Xikwembu Xa Ntiyiso’
Xana Nowa ni nsati wakwe va langutane ni swiphiqo swihi loko va ri karhi va kurisa vana va vona? Xana va ri kombise njhani ripfumelo loko va ri karhi va aka ngalava?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ezekiyele 35:1-15
35 Rito ra Yehovha ri ya emahlweni ri fika eka mina, ri ku:2 “N’wana wa munhu, xikandza+ xa wena a xi lwe ni ndhawu ya tintshava ya Seyiri,+ u profeta ku lwa na yona.+3 U fanele u ku eka yona, ‘Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te: “Waswivo, ndzi lwa na wena, Wena ndhawu ya tintshava ya Seyiri,+ ndzi ta tshambulutela voko ra mina ehenhla ka wena,+ ndzi ku endla rhumbi, u onheteriwa.+4 Miti ya wena ndzi ta yi endla ndhawu leyi onhakeke, wena u ta va rhumbi ntsena;+ kutani u ta tiva leswaku hi mina Yehovha,+5 hikwalaho ka leswi u veke ni vulala lebyi tshamaka hilaha ku nga heriki+ naswona a wu tshamela ku nyiketa vana va Israyele ematimbeni ya banga,+ enkarhini wa khombo ra vona,+ enkarhini wa xihoxo xa vona xa makumu.”’+6 “‘Hikokwalaho loko ntsena ndza ha hanya,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, ‘hikwalaho ka leswi ndzi lunghiseleleke ngati, ngati yi ta ku hlongorisa.+ Kunene a wu venge ngati, ngati yi ta ku hlongorisa.+7 Kunene ndzi ta endla ndhawu ya tintshava ya Seyiri yi va rhumbi, yi onheteriwa,+ ndzi ta dlaya loyi a tsemakanyaka eka yona ni loyi a tlhelelaka eka yona.+8 Ndzi ta tata tintshava ta yona hi lava va dlayiweke eka yona; loko ku ri switsunga swa wena ni minkova ya wena ni swinambyana swa wena hinkwaswo, lava va dlayiweke hi banga va ta wela eka swona.+9 Ndzi ta ku endla marhumbi lama tshamaka hilaha ku nga heriki, ku nga ka ku nga tshami munhu emitini ya wena;+ mi ta tiva leswaku hi mina Yehovha.’+10 “Hikwalaho ka leswi mi vulaka mi ku, ‘Matiko lawa mambirhi, ni tindhawu leti timbirhi—swi ta va swa mina, kunene hi ta teka tiko rin’wana ni rin’wana,’+ kasi Yehovha a a ri kona kwalaho,+11 ‘hikokwalaho loko ntsena ndza ha hanya,’ ku vula Yehovha, Hosi leyi Lawulaka, ‘ndzi ta teka goza hi ku landza ku hlundzuka ka wena ni hi ku landza rilaveta ra wena leri u ri kombiseke hikwalaho ka ku va venga ka wena;+ ndzi ta titivisa eka vona loko ndzi ku avanyisa.+12 U ta tiva leswaku mina, Yehovha, ndzi swi twile swilo swa wena hinkwaswo leswi nga kombisiki xichavo leswi u swi vuleke malunghana ni tintshava ta Israyele,+ u ku: “Ti onheteriwile. Hi nyikiwe tona ti va swakudya swa hina.”+13 Mi tshamele ku tikukumuxa eka mina hi milomu ya n’wina,+ mi tate marito ya n’wina ehenhla ka mina.+ Ndzi ma twile.’+14 “Yehovha, Hosi leyi Lawulaka u te, ‘Enkarhini lowu misava yi tsakaka ha wona, wena ndzi ta ku endla rhumbi.15 Tanihi leswi wena a wu tsakile hi ndzhaka ya yindlu ya Israyele hikwalaho ka leswi a yi endliwe rhumbi, ndzi ta ku endla nchumu lowu fanaka.+ U ta va rhumbi, Wena ndhawu ya tintshava ya Seyiri, Edomu hinkwaro, hi ku helela;+ va ta tiva leswaku hi mina Yehovha.’”+


text:
1Makhato a Evhangeli ya Jesu Kristu, Mwanana wa Txizimu. 2Nga ti ti nga bhalwa ngu mprofeti Isaya, a nga khene: “Wona, na ruma masoni kwako mtumi wangu, awu wu na kulungisa nzila yako. 3Nga ti ti nga bhaliswa tona dibhukuni ka Mprofeti Isaya, a nga khene:" Dipswi da wule a kwangulako txiwulani di: ‘Lungisani nzila ya Mkoma, lulametani maphango akwe.’" 4Se ene a to tsimbila ka dotshe ditiko da Jordhani, a txi txhumayela txibhabhatiso txa kuhunduluka, kasiku ve mana divalelo ya siwonho. 5Dotshe ditiko da Judheya ni votshe vathu va Jerusalema va titi ya kwakwe, ve ya bhabhatiswa votshe mnamboni ka Jordhani, va txi ti tshanza siwonho sawe. 6Johane a ti ambate didhowo da dikamelu, e ti sunga txiwunu ngu libhande la didhowo, a txi dya humbi ni wulombe wa txitinga. 7A ti txhumayela a txi khene: “Msana kwangu wa ta mmwane, awu a ku ni mtamo kupinda ani, awu ani ni singa ni fanelo hambi ya kunama masoni kwakwe ni thukunyula tingoti ta tikathula takwe. 8Ani ni mi bhabhatisa ngu mati, aniko ene a na ta mi bhabhatisa ngu Moya wo Sawuleka.” 9Ka oneyo masiku,Jesu a tile ngu Nazareta ka Galileya, a ta bhabhatiswa ngu Johane, mnamboni ka Jordhani. 10Mbimo yi a nga txi huma ngu matini, a to wona nzuma yi txi tuleka, se Moya wo Sawuleka wu txi txhika nga txituvane txitimwi kwakwe. 11Ku to huma dipswi da kuta ngu nzumani, di txi: “Awe u Mwanana wangu wo randeka ngutu, awu ni mu tsakelako.” 12Se konako Moya wo Sawuleka wu to yisa Jesu txiwulani. 13Ene a ti ya fungala mune wa makumi a masiku a di txiwulani, se e dukwa ngu Sathane. A txi hanya hagari ka sihari sa txitinga, se tingelozi ti txi mu thumela. 14Kutingako Johane a di khotetwe mkorani, Jesu a to ya Galileya, e ya txhumayela Evhangeli ya Txizimu, a txi khene: 15“Mbimo yi tatisekile, se Mfumo wa Txizimu wu hokile. Hundulukani mi txi kholwa ka Evhangeli”. 16Ngako a txi tsimbila hafuhi ni digova da Galileya, a to wona Simoni ni mwanawe Andrewu, va txi beta tikoka tawe digovani, nguko i ti vakoki va sihaka. 17Jesu a to va gela a txi khene: “Ni londiseni, ni na mi maha vakoki va vathu.” 18Kunukunuko, vona va to leka tikoka tawe, ve mu londisa. 19Se ngako a txi ya masoni, a to wona Jakobe, mwana Zebhedhewu, ni Johane, mwanawe, va di mu ngalavani, va txi rungetela tikoka tawe. 20Kunukunuko ene a to va dhana. Vona va to siya tate wawe Zebhedhewu kumweko ni sithumi mu ngalavani ve mu londisa. 21Se va to wulela Kapernawume. Ngu ditshiku da Sabbata, Jesu a to wulela disinagogani, a txi gondisa. 22Kambe va ti xamala ngu gondo yakwe, nguko a ti va gondisa nga wu a ku ni mtamo, a si fanani ni vabhali. 23Senikoko, a titi ho, kona disinagogani mule kwawe, mthu wu a nga ti wuleletwe ngu moya wa nzambwa, awu a nga kwangula a txi khene: 24“Nji txani u ku natxo ni nathu, Jesu wa Nazareta? U tela kuta hi lovisa kani? Ani na ku ziva ti to ngawe mani: U Msawuleki wa Txizimu.” 25Aniko Jesu a to wu dhusa a txi khene: “Malala, u txi huma keyo mthu!” 26Se moya wa nzambwa, msana ka ku mu zuzazuza, wu to peka huwa wu txi huma ka mthu wule. 27Se votshe va txi diwuka ngutu, va txi wotisana va txi khona: “Nji txani txiya? I gondo ya yiphya! Hambi mimoya ya nzambwa ene a yi dhusa ngu mtamo, yi txi mu engisa!” 28Kunukunuko nduma yakwe yi to hangalaka ka otshe makhalo a Galileya. 29Mbimo yi Jesu a nga huma ngu disinagogani, a to tsula kumweko ni Jakobe ni Johane nyumbani ka Simoni ni Andrewu. 30Mkokati wa Simoni a ti otete ha ditahoni, ngu kulwala ngu txindeyandeya, se ve kuluveta ve mu wombela ka Jesu. 31Ene a to tshuketa a txi mu ñola ngu diwoko a txi mu wusa; txindeyandeya txi to mu leka, se ene e khata ku va thumela. 32Minovani ka kona, mbimo yi di nga swa ditambo, va to tisa ka Jesu votshe valwali ni va va nga ti ni madhimoni. 33Vathu va dotshe didhoropa va ti ta sengeletana ha txikeni. 34A hanyisile valwali va nga txi karatwa ngu mipando yo hambana, a txi tovela madhimoni a mangi. Kambe a si tumeli ti to madhimoni me wombawomba, nguko ona ma ti mu ziva. 35Ni mixo, ku di ngadi phum, a to huma nyumbani e ya ka wukhalo wa ekhalela, a txi ya khongela kona. 36Kambe Simoni ni va a nga ti navo va to mu londisa. 37Mbimo yi va nga mu mana, va mu gete va txi khona: “Votshe va ku lava.” 38Ene a to va xamula a txi khene: “He tsuleni ka wumwane wukhalo, he tsuleni ka miti yile ya hafuhi, hi txi ya txhumayela kona, nguko ni tete toneto.” 39Ene a to tsimbila ngu dotshe da Galileya, a txi txhumayela masinagogani, a txi tovela madhimoni. 40Mthu wa tshekela a to ta kwakwe, a ta khizama a txi mu kombela, a txi khene: “Ngako u txi ti lava, u nga ni basisa.” 41Jesu, ngu kutalelwa ngu wumbilu a to nawuluta diwoko a txi mu gwesa, a txi khene kwakwe: “Na ti lava. Basiswa.” 42Kunukunuko tshekela yi to mu leka, ene a txi sala a di basile. 43Jesu a to tekela ku mu laya ngutu, a txi mu tsutisa ngu kukuluveta, 44a txi khene kwakwe: “U nga thuke u txi womba txilo ka mthu, aniko tsula u txi ya ti kombekisa ka mphaxeli, u txi maha mningelo wa kubasiswa kwako, kota nga kuruma ka mlayo wu wu nga leletwa ngu Mosi, kasi kumaha wufakazi kwawe.” 45Kambe ene, neti a nga huma, a to khata kuhuwelela, a si malali, e hangalasa mahungu ale, se Jesu e tandeka ni kuwulela ka m'ti wuhi ni wuhi, na ti txi ziwa; aniko a ti zumbela hahanze, ekhalela, se vathu ve huma ngu ka otshe makhalo ve ta kwakwe.
Copyright
Learn More