text:
Dyondzo Ya Bibele Yi Pfuna Ku Dyondza Ku Hlaya Ni Ku Tsala
“Ku hlaya ni ku tsala i mfanelo ya munhu un’wana ni un’wana, i nchumu lowu endlaka leswaku munhu a titshemba ni ku n’wi pfuna ku vulavurisana ni vanhu ni ku endla leswaku vanhu va hluvuka.”—UNESCO. *
SWIVIKO swin’wana swi kombisa leswaku vanhu lava tlulaka 700 wa timiliyoni emisaveni hinkwayo lava nga ni malembe ya 15 ku ya ehenhla, a va koti ku tsala ni ku hlaya. Sweswo swi endla leswaku va nga swi koti ku tiva leswi humelelaka emisaveni, ku katsa ni mahanyelo lamanene ni tidyondzo leti ‘tsaleriweke ku letela hina’ eBibeleni. (Varhoma 15:4) Ematikweni yo tala, Timbhoni ta Yehovha ti dyondzisa vanhu mahala ku hlaya ni ku tsala loko ti ri karhi ti va dyondzisa Bibele. Xana dyondzo leyi ya pfuna?
Xiya ntirho lowu Timbhoni ti wu endlaka eMexico tiko leri ku vulavuriwaka Xipaniya. Ku sukela hi 1946 Timbhoni ta Yehovha ti dyondzise vanhu vo tlula 152 000 ku tsala ni ku hlaya, endzhaku ka nkarhi vo tala va lava dyondzisiweke va ve vadyondzisi. Mfumo wu tsalele Timbhoni mapapila wu ti khensa hileswi wu xiximaka ntirho lowu ti wu endlaka. Papila rin’wana ri te: “Huvo ya Dyondzo yi tlangela swinene ntirho wa n’wina naswona ya mi bumabumela hi ntirhisano wa n’wina eku hluvukiseni ka Dyondzo ya Vanhu Lavakulu.”
Vanhu lavakulu ni lavatsongo va pfuneke ngopfu eka dyondzo leyi. Hi xikombiso, Josefina a a ri ni malembe ya 101 loko a tsarisa eka dyondzo leyi, u yi pase endzhaku ka malembe mambirhi.
Hambileswi Xipaniya ku nga ririmi leri tirhisiwaka ngopfu eMexico, a hi rona ntsena ririmi leri ri dyondziwaka. Hi 2013, mintlawa ya nhungu yo hambanahambana yi dyondze ku hlaya ni ku tsala hi ririmi ra ka vona.
Ku tiva ku hlaya ni ku tsala i swa nkoka, swi endla leswaku munhu a kota ku dyondza. Kambe xa nkoka, swi endla leswaku vanhu va mixaka hinkwayo va kota ku hlaya Bibele—ku nga buku leyi huhuteriweke leyi ntshunxaka vanhu evuhlongeni bya vukholwa hava, vukhongeri bya mavunwa ni ku va ni tihanyi.—Yohane 8:32.
^ ndzim. 2 Vandla ra Nhlangano wa Matiko ra Dyondzo, Sayense ni Ndhavuko [United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization (UNESCO)].


c: text/html

text:
XIENGETELO
Swiphemu Leswitsongo Swa Ngati Ni Vuhandzuri
Swiphemu leswitsongo swa ngati. Swiphemu leswitsongo swa ngati swi humesiwa eka swiaki swa mune leswikulu swa yona, ku nga tisele to tshwuka, to basa, ti-platelet ni pulasima. Hi xikombiso, tisele to tshwuka ti ni phrotheyini leyi vuriwaka hemoglobini. Mirhi leyi endliwaka hi hemoglobini leyi humaka eka vanhu kumbe eka swiharhi, yi tirhisiwa ku tshungula vavabyi lava nga riki na ngati yo tala emirini kumbe lava humeke ngati yo tala.
Pulasima yi ni mati yo tala naswona yi ni tihomoni, mimunyu, tiphrotheyini leti rharhanganeke ni swiaki swa miri swo tala, ku katsa ni timinerali ni chukele. Nakambe pulasima yi na swiaki leswi endlaka leswaku ngati yi tiya, masocha lama lwaka ni switsongwatsongwana emirini ni tiphrotheyini to fana na albumin. Loko munhu a ri ni vuvabyi byo karhi, madokodela ma nga ha n’wi tlhava nayiti leyi nga ni gamma globulin leyi tekiweke eka vanhu lava ana se va tshunguriweke vuvabyi byebyo. Ku nga ha kumeka tiphrotheyini to tshungula mavabyi man’wana ni vuvabyi bya khensa.
Xana Vakreste va fanele va pfumela ku tshunguriwa hi mirhi leyi katsaka swiphemu leswitsongo swa ngati? Bibele a yi nyikeli vuxokoxoko emhakeni leyi kutani Mukreste un’wana ni un’wana u fanele a tiendlela xiboho emhakeni leyi emahlweni ka Xikwembu. Van’wana a va pfumeli ku tshunguriwa hi mirhi hinkwayo leyi nga ni swiphemu leswitsongo swa ngati, va vula leswaku Nawu wa Xikwembu eka Vaisrayele a wu lava leswaku ngati leyi humaka eka xiharhi yi ‘chululeriwa emisaveni.’ (Deteronoma 12:22-24) Kasi van’wana, hambiloko va nga pfumeli ku pomperiwa ngati kumbe ku tshunguriwa hi swiaki swa yona leswikulu, va nga ha pfumela ku tshunguriwa hi swiphemu leswitsongo swa yona. Va nga ha vula leswaku swiphemu leswitsongo swa ngati a swa ha yimeli vutomi bya xivumbiwa lexi ngati yi humesiweke eka xona.
Loko u ri karhi u endla xiboho emhakeni ya ku tshunguriwa hi swiphemu leswitsongo swa ngati, anakanyisisa hi swivutiso leswi: Xana ndza swi xiya leswaku ku ala ku tshunguriwa hi mirhi hinkwayo leyi endliweke hi swiphemu leswitsongo swa ngati swi vula leswaku a ndzi nge pfumeli ku tshunguriwa hi mirhi leyi lwaka ni mavabyi kumbe leyi pfunaka ku tiyisa ngati loko yi mpfempfa? Xana ndzi nga swi kota ku hlamusela dokodela leswaku ha yini ndzi pfumela ku tshunguriwa hi mirhi yin’wana leyi endliweke hi swiphemu leswitsongo swa ngati kambe ndzi ala yin’wana?
Ku endliwa vuhandzuri. Ku endla vuhandzuri swi katsa ku vevukisa ngati ni ku ponisa tisele. Loko ku vevukisiwa ngati, ngati ya muvabyi yi hambukisiwa eka nkhuluko lowu toloveleke kutani yi siviwa hi swihalaki leswi sivaka ngati leyi hambukisiweke, loko vuhandzuri byi herile misiha ya hlanganisiwa leswaku ngati yi khuluka hi ndlela leyi tolovelekeke. Ku ponisa tisele swi vula ku tswonga ni ku hlayisa ngati leyi humeke loko ku ri karhi ku endliwa vuhandzuri. Ngati leyi tswongiweke ya hlungiwa kutani yi tlheriseriwa eka muvabyi. Tanihi leswi madokodela ma tirhisaka tindlela to hambana-hambana ta matshungulelo lawa, Mukreste u fanele a vutisa dokodela wa yena leswaku u ta n’wi tshungurisa ku yini.
Loko u ri karhi u endla xiboho emhakeni leyi, anakanyisisa hi swivutiso leswi: ‘Loko yin’wana ya ngati ya mina yi ta hambukisiwa emirini wa mina naswona ku khuluka ka yona ku ta kavanyetiwa swa xinkarhana, xana ripfalo ra mina ri ta ndzi pfumelela leswaku ndzi yi teka ya ha ri ngati ya mina kutani swi nga lavi leswaku ndzi yi “chululela emisaveni”? (Deteronoma 12:23, 24) Xana ripfalo ra mina leri leteriweke hi Bibele ri ta ndzi kingindza loko ngati ya mina yi humesiwa emirini wa mina yi pfanganisiwa ni mirhi yo karhi kutani yi tlheriseriwa emirini wa mina loko ndzi ri karhi ndzi endliwa vuhandzuri? Xana ndza swi xiya leswaku ku ala matshungulelo hinkwawo lama katsaka ku tirhisa ngati ya mina swi vula leswaku a ndzi nge pfumeli ku kamberiwa ngati, ku basisa ngati hi muchini wa dialysis kumbe ku tirhisa muchini wo pfuneta ku tirha ka mbilu ni mahahu?’
Mukreste u fanele a tiendlela xiboho hi yexe leswaku ngati ya yena yi fanele yi tirhisiwa njhani loko a ri karhi a endliwa vuhandzuri. Nakambe u fanele a tiendlela xiboho loko a ta pfumela leswaku ngati ya yena yi kamberiwa nileswaku ku tirhisiwa matshungulelo ya sweswinyana ya ku koka ngati kutani yi pfanganisiwa ni mirhi yin’wana ivi yi tlheriseriwa emirini hi nayiti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nkatsakanyo Wa Tiko Ra Korea Dzonga
Timbhoni ta Yehovha ti ni malembe yo tlula 100 ti ri kona eKorea naswona ti gandzela hi ku ntshunxeka. Xiphiqo lexikulu lexi Timbhoni ti langutanaka na xona eKorea Dzonga i ku tshamela ku tengisiwa hikuva ti ala ku ya evusocheni hileswi ripfalo ra tona ri nga ti pfumeleriki.
Korea Dzonga a ri yi tekeli enhlokweni mfanelo ya lava ripfalo ra vona ri nga va pfumeleriki ku ya evusocheni naswona a ri va nyiki mintirho yin’wana leyi nga fambisaniki ni vusocha. Majaha lama nga Timbhoni lama alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka leswi ripfalo ra wona ri nga ma pfumeleriki, ma gweviwa ku ya tshama ekhotsweni tin’hweti ta 18. N’hweti na n’hweti kwalomu ka 40 ku ya eka 50 wa vavanuna lava nga Timbhoni va khotsiwa. Loko va ntshunxiwa, va va se va ri ni rhekhodo ya leswaku va tshame va voniwa nandzu hi huvo ya nawu leswi endlaka swi tika ku kuma ntirho naswona a va swi koti ku kuma swilo leswi mfumo wu swi nyikaka vaakatiko lavan’wana.
Nakambe vavanuna lava tshameke va ya leteriwa vusocha va va ni swiphiqo loko se va dyondze tidyondzo ta Bibele to tanihi ku rhandza vaakelani va vona ni ku nga ha dyondzi nyimpi. Hikuva loko ku tlhekeka nyimpi, a va pfumeli ku ya enyimpini kutani va tengisiwa ni ku gweviwa.
Komiti ya Timfanelo ta Vanhu ya Nhlangano wa Matiko yi teke swiboho swo tlula 500 ku lwisana ni swiendlo swa Korea Dzonga swo bakanyela etlhelo timfanelo ta lava ripfalo ra vona ri nga va pfumeleriki ku ya evusocheni naswona Korea Dzonga ra tiyimelela hi ku vula leswaku a ri “tshovi nawu loko ri khotsa” Timbhoni. Yi tlhele yi vula leswaku tiko ra Korea Dzonga ri fanele “ri papalata swiendlo leswi fanaka” enkarhini lowu taka. Ku lulamisa mhaka leyi swi vula leswaku Korea Dzonga ri fanele ri xixima mfanelo ya ntshunxeko wa ripfalo ni ya vukhongeri.


text:
1"Lovela girumwa gya libandla la Efeso khuwe:"Wule a pharago livbandre na dzimbili dzinyeledzi khu nyamudye; wule a vbindrago khu vbakari nya livbandre na dzimbili dzikandriya nya ndralama, wari khuye: 2Nyi ngu siti sigiro sago, mithumo yago ni gutimisela gwago, kholu nyi ngu dziti nya gukheni khu pwanani ni vathu nyamba si vadi; ni vale va dzi ranago vapizani vasiri u va, u va lingide, uva kona mu guliphani gwawe. 3"U nani gutimisela, u tshanisekide khu kota nya lina langu, ambari ulo khwa rereka. 4Aholu, nyi ngu gusola kholu u digile lihaladzo lago nya guhegule. 5Nga dundruga avbo u nga thega khavbo; Nga dzi vbindrugedza, u landrisa nya luphye mithumo yago nya guhegule. Aholu, wa gumba dzi vbindrugedza, nyi nata iyo gwago nyita dusa kandriya yago wulangani gwaye. 6"Ambari guralo, unani gipandre gyago nya wuwadi, kholu, u ngu nyenya mithumo ya valandreli va Nikolawu, kha nga edzi nyi yi nyenyago khidzo eni. 7"Wule a gu ni dzindzeve a na pwisise esi Liphuvbo li embelago mabandla. Ga wule a na palago, nyi na mu dzumedzisa guhodza handro nya simbo nya womi wu gomo thembweni ga Nungungulu." 8"Lovela girumwa gya libandla la Esmirna, khuwe: "Wule a gu guphela ni guhegisa; wule a ngafa a wuya a wuga, wari khuye: 9Nyi ngu guti gutshaniseka gwago ni wusiwana wago, aholu u fumide. Nyi ngu dziti gambe edzi va gu nyenyago khidzo vale va dzi ranago Vajudha vasiri avo, kholu avo tsawa nya valandreli va Sathane basi. 10U nga khali hwanga khu gu wona gutshaniseka gu gu viredego. Ndrani nya matshigu yaya, Sathane a na khothela pasoni vambe ni vambe vbakari nya libandla lanu, gasi gu va lingwa. Muna wona gutshaniseka nya gukhongolo gipimo nya likhumi matshigu. Tumba kala gufa, nyi na gu ambagisa gihugu nya womi nyamba bela. 11"Wule a gu ni dzindzeve a na pwisise esi Liphuvbo li embelago mabandla: wule a na palago gima kha na nga wona tshanisa nya lufu nya wuvili." 12"Lovela Girumwa gya libandla la Pergamo khuwe: "Wule a lodzidego litshari li gu vbira eno ni eno, wari khuye: 13Nyi ngu guti avbo u vbanyago, khavbo gi guromo gikhalo nya wufumu wa Sathane.Ambari guralo, u ngu pala sigaradzo satshavbo, u gu namarela, khu gutiya, linani gwangu. Khwa nyenya gukhodwa ga eni. Ambari ga matshigu yale a nga songwago khayo mufakazi wangu Antipa a nga bani a gu vbanya vbakari gwanu avbo a vbanyago nuye Sathane. 14Aholu, u na ni nandru kholu: u navo vbakari gwago valandreli nya nayo wa Balahami wu nga hevbudzwago khu Balahaki gasi gu tshunganedzisa sanana sa Israeli si gu hodza nyama nya sirengo nya guphasedwe sithombe nya vanungungulu nya malipha, ni gu gira wuphuphulu. 15Vomo navo vbakari gwago valandreli nya nayo wa Nikolawu avo ni va nyenyago neni gwago. 16Nga vbindrugedza mavbanyelo: nyi nga gara nyita khu guvbiredza nyita dwana navo khu litshari leli la kanani gwangu. 17"Wule a gu ni dzindzeve a na pwisise esi Liphuvbo li embelago mabandla: wule a na palago nyi na mu ninga mana ma sihidwego. Nyi mu ninga gambe giwindri nya guage gilovidwego lina nya liphya, eli li si tidwigo khu muthu vbavbandze nya wule a nga riywago ilo." 18"Lovela girumwa gya libandla la Tiyatira khuwe:"Mwamana wa Nungungulu, oyu a gu ni maho nya gugungangamele nga nilo, ni migondro yaye nya gukhwatshi sugu nya gukhedzige, wari khuye: 19Nyi ngu siti sigiro sago, ni lihaladzo lago, ni mithumo yago, ni gukhodwa gwago, ni gutimisela gwago, ni gusimamisa gwago; mithumo yago ya olu yi ngu vbindra eyi nya guhegule. 20Aholu, u na ni nandru kholu u digago Jezebeli, nyamayi a dzi girago muhprofeti, a gu ndreyisa sithumi sangu, a gu si hevbudza gu gira wuphuphulu, ni gu hodza nyama nya guphasedwe vanungungulu nya malipha. 21Eni nyi mu ningide gikhati nya guvbindrugedze, aholu, uye kha dzini gu vbindrugedza mavbanyelo a diga wuphuphulu waye. 22Olu furi guvbweta gu nga mu thesa vbadawutunu a tshaniseka gumogo ni vale va nga bhaya naye, va na tshaniseka wulanga nya wukhongolo ngudzu va mba vbindrugedza mavbanyelo va diga mithumo yawe nya guvivbe. 23Nyi na rwega lufu ga sanana saye gasi mabandla yatshavbo ma dziti gu khayo kheni muloli nya mahingigedzo ni myonyo, kholu nyi na ninga moyo ni moyo gu landra khu mithumo yaye. 24"Gasi ga enu ni vambe vathu va Tiyatira vale va si landreligo milayo yeyi, enu mu si gutigo 'Gu eta ga Sathane' (kha nga edzi gu ganedwago khidzo) kha nyi na mi lemedza khu mimbe mirwalo. 25Aholu, vegisani eyi milayo mu gu nayo kala nyi gu wuya. 26Ga gikhati gyogyo wule a na palago ni gu landrisa mithumo yangu kala mahegiso, nyi na mu ninga tshivba nya gufumele mayigo. 27A na ma fuma khu ndronga nya simbi, a na ma pandrelela kha nga edzi gu pandredwago khidzo dzikhali nya libumba. 28Kha nga eni neni nyi hakhidego mufumu wa Babe wangu anuye nyi na mu ninga thandra nya gugye. 29"Wule a gu ni dzindzeve a na pwisise esi Liphuvbo li embelago mabandla."
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Rhuti 1:1-22
1 Emasikwini lawa vaavanyisi+ a va endla vululami ha wona, ku we ndlala+ etikweni, wanuna un’wana a suka eBetlehema+ wa Yuda a ya luvela emasin’wini ya Mowabu,+ yena ni nsati wakwe ni vana vakwe va majaha vambirhi.2 Vito ra wanuna loyi a ku ri Elimeleke, vito ra nsati wakwe a ku ri Nawomi, kasi mavito ya vana vakwe vambirhi a ku ri Mahaloni na Khiliyoni, Vaefurata+ lava humaka eBetlehema wa Yuda. Va hetelela va fike etikweni ra Mowabu, va tshama kona.3 Hi ku famba ka nkarhi Elimeleke nuna wa Nawomi a fa, yena a sala ni vana vakwe vambirhi.4 Endzhaku vavanuna lava va teka vasati, vaxisati va Mowabu.+ Vito ra un’wana a ku ri Orpa, kasi vito ra loyi un’wana a ku ri Rhuti.+ Va tshama kona malembe ya kwalomu ka khume.5 Hi ku famba ka nkarhi, havumbirhi bya vona, Mahaloni na Khiliyoni, na vona va fa, kutani wansati loyi a lahlekeriwa hi vana vakwe vambirhi ni nuna wakwe.6 Hiloko a suka ni tinhlomi takwe va vuya hi le tikweni ra Mowabu, hikuva u swi twile a ri etikweni ra Mowabu leswaku Yehovha u hundzuluxele nyingiso wakwe eka vanhu+ vakwe hi ku va nyika xinkwa.+7 Kutani a suka endhawini leyi a a tshama eka yona,+ tinhlomi takwe hatimbirhi ti ri na yena, va ya emahlweni va famba egondzweni va tlhelela etikweni ra Yuda.8 Eku heteleleni Nawomi a byela tinhlomi takwe hatimbirhi, a ku: “Fambani, ha un’we wa n’wina a a tlhelele endlwini ya mana wakwe. Onge Yehovha a nga mi komba musa wa rirhandzu,+ hilaha mi wu kombiseke hakona eka vavanuna lava sweswi va feke, ni le ka mina.+9 Onge Yehovha a nga mi nyika nyiko,+ ha un’we a kuma ndhawu yo wisela+ eka yona endlwini ya nuna wakwe.” Kutani a va ntswontswa,+ va sungula ku tlakusa marito ya vona va rila.10 Va hambeta va ku eka yena: “E-e, hi ta tlhelela na wena eka varikwenu.”+11 Kambe Nawomi a ku: “Tlhelani, vana vanga. Ha yini mi fanele mi famba na mina? Xana ndza ha ri ni vana eswirhweni swa mina swa le ndzeni, xana va nga va vanuna va n’wina?+12 Tlhelani vana vanga, fambani, hikuva mina ndzi kurile swinene lerova ndzi nga kuma nuna. Loko a ndzi vule leswaku ndzi ni ntshembo nileswaku ndzi ta va ni wanuna vusiku lebyi, kunene ndzi tswala ni vana va majaha,+13 xana a mi ta va rindza va kondza va kula? Xana a mi ta tshama mi rindze vona lerova mi nga tekiwi hi vavanuna van’wana? E-e, vana vanga, ndzi twa ku vava ngopfu hikwalaho ka n’wina, leswi voko ra Yehovha ri humeke ku lwa na mina.”+14 Hiloko va tlakusa marito ya vona va rila hilaha ku engetelekeke, endzhaku ka sweswo Orpa a ntswontswa n’wingi wakwe. Loko ku ri Rhuti, a n’wi namarhela.+15 Hiloko a ku: “Waswivo! Nkati-kuloni la nga noni u tlhelele eka vanhu va ka vona ni le ka swikwembu swakwe.+ Tlhela ni nkati-kuloni la nga noni.”+16 Rhuti a ku: “U nga ndzi kombeli leswaku ndzi ku tshika, ndzi tlhela ndzi nga ha fambi na wena; hikuva laha u yaka kona, ndzi ta ya kona, naswona laha u etlelaka kona, ndzi ta etlela kona.+ Vanhu va wena va ta va vanhu va mina,+ Xikwembu xa wena xi ta va Xikwembu xa mina.+17 Laha u nga ta fela kona,+ ndzi ta fela kona, kwalaho na mina ndzi ta lahliwa kona. Onge Yehovha a nga ndzi endla tano, a engetela+ eka swona loko ndzo hambana na wena kambe ku nga ri hikwalaho ka rifu.”18 Loko a vona leswaku a a phikelela malunghana ni ku famba na yena,+ hiloko a tshika ku vulavula na yena.19 Hiloko havambirhi va ya emahlweni ni ndlela ya vona kukondza va ya fika eBetlehema.+ Kuteloko va fike eBetlehema, muti hinkwawo wu va hlamala swinene,+ vavasati va hambeta va ku: “Xana loyi i Nawomi?”+20 Yena a a hlamula vavasati lava a ku: “Mi nga ndzi vitani Nawomi. Ndzi vitaneni Marha, hikuva Lowa Matimba Hinkwawo+ u ndzi endlele swo vava ngopfu.+21 A ndzi tele loko ndzi famba,+ kambe Yehovha u ndzi vuyise ndzi nga khomanga nchumu.+ Ha yini ma ha ndzi vitana Nawomi, kasi i Yehovha loyi a ndzi tsongahateke+ ni Lowa Matimba Hinkwawo la ndzi vangeleke khombo?”+22 Nawomi a vuya hi ndlela yoleyo, Rhuti lowa Mumowabu, nhlomi yakwe, a a ri na yena loko va vuya ku suka etikweni ra Mowabu;+ va fike eBetlehema+ eku sunguleni ka ntshovelo wa maxalana.+


text:
February 29–
March 6
ESTERE 1-5
Risimu 86 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Estere U Lwele Vanhu Va Xikwembu”: (10 min.)
[Tlanga vhidiyo ya Xingheniso xa Estere.]
Est 3:5-9—Hamani a a lava ku herisa vanhu va Xikwembu (ia 131 ¶18-19)
Est 4:11–5:2—Estere a ri ni ripfumelo lerikulu ku tlula ndlela leyi a chava rifu ha yona (ia 125 ¶2; 134 ¶24-26)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Est 2:15—Estere u swi kombise njhani leswaku wa titsongahata ni ku tikhoma? (w06 3/1 9-10 ¶8)
Est 3:2-4—Ha yini Mordekayi a ale ku nkhisamela Hamani? (ia 131 ¶18)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: Est 1:1-15 (u nga hundzi timinete ta mune)
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: (u nga hundzi timinete timbirhi) Fambisa broxara leyi nge, Yingisa Xikwembu. Pfula ndlela yo endla riendzo ro vuyela.
Riendzo Ro Vuyela: (u nga hundzi timinete ta mune) Endla nkombiso wa riendzo ro vuyela eka munhu loyi a tekeke broxara leyi nge, Yingisa Xikwembu mi tlhela mi bula hi matluka 2-3. Pfula ndlela yo tlhela u n’wi endzela.
Dyondzo Ya Bibele: (u nga hundzi timinete ta tsevu) Endla nkombiso wa ku fambisiwa dyondzo ka Bibele ku tirhisiwa broxara leyi nge Yingisa Xikwembu Kutani U Hanya Hilaha Ku Nga Heriki matluka 4-5 eka n’wini wa muti la tekeke broxara leyi nge Yingisa Xikwembu. (km 7/12 6-7 ¶4)
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 71
Swilaveko swa vandlha: (10 min.)
Xiyimiso Lexintshwa Xa Minhlangano Xi Ku Vuyerisa Njhani?: (5 min.) Bulo ni vayingiseri. Kombela vayingiseri va hlamusela leswaku va vuyeriwa njhani eka xiyimiso lexi lexintshwa xa minhlangano. Khutaza hinkwavo leswaku va lunghiselela kahle leswaku va ta vuyeriwa swinene.
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: ia ndz. 10 ¶1-11, ni bokisi eka tl. 86 (30 min.)
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 149 Ni Xikhongelo


text:
LANGUTELO RA BIBELE
Byala
Xana swi hoxile ku nwa byala?
“Vhinyo yi endla leswaku hi tsaka, mafurha ya mitlhwari ma endla leswaku hi khana, naswona xinkwa xi hi nyika matimba.”—Pisalema 104:15, “Good News Translation.”
LESWI VANHU VA SWI VULAKA
Emakaya yo tala, byala byi tekiwa tanihi nchumu lowu tolovelekeke, byi nwiwa loko ku ri karhi ku dyiwa. Emakaya man’wana ku nwa byala a swi pfumeleriwi. Ha yini ku ri ni mavonelo yo hambana? Vanhu va susumetiwa hi swiyimo swo hambana-hambana, swo tanihi ndhavuko, ku karhateka hi rihanyo ni vukhongeri.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Bibele yi sola vudakwa ni ku nwa ku tlula mpimo kambe ku nga ri ku nwa hi ku ringanisela. (1 Vakorinto 6:9, 10) Entiyisweni, ku sukela khale, vavanuna ni vavasati lava a va gandzela Xikwembu a va yi nwa vhinyo, ku nga xakunwa lexi boxiweke minkarhi yo tlula madzana mambirhi eBibeleni. (Genesa 27:25) Eklesiasta 9:7 yi ri: “[Dyana] swakudya swa wena hi ku tsaka, u nwa vhinyo ya wena hi mbilu leyinene.” Leswi vhinyo yi endlaka leswaku munhu a tsaka, a yi tala ku tirhisiwa eminkhubyeni yo tanihi minkhuvo ya vukati. A ku ri eka nkhuvo wo tano loko Yesu Kreste a endla singita ra yena ro sungula, ro hundzula mati ma va “vhinyo leyinene.” (Yohane 2:1-11) Vhinyo yi tlhele yi tirhisiwa tanihi murhi.—Luka 10:34; 1 Timotiya 5:23.
Xana Bibele yi veka swipimelo swo nwa mpimo wo tanihi kwihi?
“[Mi nga vi] mahlonga ya vhinyo yo tala.”—Tito 2:3.
HA YINI SWI RI SWA NKOKA?
Lembe ni lembe, mindyangu ya ntsandza-vahlayi ya xaniseka hikuva mutswari un’we kumbe havambirhi va nwa byala ku tlula mpimo. Ku nwa ku tlula mpimo swi tlhela swi vanga swiphiqo swo tala ni makhombo man’wana, ku katsa ni timhangu ta le magondzweni. Hi ku famba ka nkarhi ku nwa ku tlula mpimo swi nga ha vanga mavabyi ya byongo, mbilu, xivindzi ni khwiri.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Xikwembu xi lava leswaku hi ringanisela eku nweni ni le ku dyeni. (Swivuriso 23:20; 1 Timotiya 3:2, 3, 8) Ku tsandzeka ku tikhoma swi hi endla hi nga amukeleki eka xona. Bibele yi ri: “Vhinyo i muhlekuri, swakunwa leswi pyopyaka swi ni matimba, naswona loyi swi n’wi pepetsekisaka a nga tlharihanga.”—Swivuriso 20:1.
Ndlela yin’wana leyi byala byi nga hambukisaka vo kala vutlhari, i ku onha mahanyelo ya vona. Hosiya 4:11 yi ri: “Vhinyo ni vhinyo yo tsokombela hi swona leswi swi susaka miehleketo leyinene.” Wanuna la vuriwaka John u xiye leswi endzhaku ka loko a kume vuyelo byo biha. * Endzhaku ko holova ni nkatakwe, u ye ehotela, laha a fikeke a nwa ku tlula mpimo, a tlhela a endla vuoswi, ku nga swilo leswi a tisoleke ngopfu ha swona ni ku tiyimisela ku ka a nga ha tlheli a swi endla. Ku nwa ku tlula mpimo swi nga hi vavisa emirini, emahanyelweni ni ku onha vuxaka bya hina ni Xikwembu, naswona Bibele yi vula leswaku swidakwa a swi nge byi kumi vutomi lebyi nga heriki.—1 Vakorinto 6:9, 10.
Hi rini laha ku nwa swi nga fanelangiki?
“Munhu wo tlhariha u vona khombo ra ha ri kule kutani a tumbela, kasi loyi a nga anakanyiki u tihoxa eka rona, kutani endzhaku a tisola.”—Swivuriso 22:3, “Good News Translation.”
HA YINI SWI RI SWA NKOKA?
World Book Encyclopedia yi ri: “Byala i xidzidziharisi lexi nga ni matimba swinene.” Hikwalaho ku ni swiyimo kumbe nkarhi lowu hambi ku ri ku nwa byala hi ku ringanisela swi nga vaka swi nga ri vutlhari.
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Vanhu va tala ku “tihoxa [ekhombyeni]” hikwalaho ko nwa hi nkarhi lowu hoxeke. Bibele yi ri: “Xin’wana ni xin’wana xi ni nkarhi wa xona lowu vekiweke,” ku katsa ni nkarhi wo papalata byala. (Eklesiasta 3:1) Hi xikombiso, munhu a nga ha tikuma a nwa byala a ha ri ehansi ka malembe lama pfumeleriweke hi ku ya hi nawu wa tiko, a nga ha va a ri karhi a hlakarhela endzhaku ko godzomberiwa, kumbe a nga ha va a tirhisa vutshunguri lebyi nga twananiki ni byala. Nakambe eka vanhu vo tala, ‘nkarhi lowu vekiweke’ lowu va faneleke va byi papalata ha wona, hiloko va nga si ya entirhweni niloko va ri entirhweni, ngopfu-ngopfu loko va tirhisa michini leyi nga ni khombo. Hi nga tiyiseka leswaku vanhu vo tlhariha va languta vutomi ni rihanyo tanihi tinyiko ta risima leti humaka eka Xikwembu. (Pisalema 36:9) Loko hi pfumelela milawu ya Bibele leswaku yi hi kongomisa loko swi ta emhakeni ya byala, hi va hi kombisa leswaku ha ti xixima tinyiko leti.
^ ndzim. 11 Vito ri cinciwile.


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VANTSHWA
Ndlela Yo Lwisana Ni Ndzingo
NTHLONTLHO
“Minkarhi yin’wana vanhwanyana va kombela leswaku ndzi va nyika nomboro ya selfoni ya mina naswona va lava leswaku ndzi ‘jola’ na vona. A ndzi pfumeli, ndzo famba ndzi va siya. Kambe ndzi pfa ndzi tivutisa ndzi ku, ‘A ku ta va ku endleke yini loko a ndzi n’wi nyike nomboro mina?’ Ku vula ntiyiso, van’wana va vanhwanyana volavo va saseke ngopfu. U nga kala u tivutisa u ku, ‘Ha yini ndzi nga pfumeli?’”—Carlos, * loyi a nga ni malembe ya 16.
Xana na wena u langutana ni ndzingo, ku fana na Carlos? Loko swi ri tano, u nga swi kota ku wu hlula.
LESWI U FANELEKE U SWI TIVA
Vanhu hinkwavo va langutana ni ndzingo, hambi ku ri vanhu lavakulu. Kambe ndzingo wu nga ha ta hi tindlela to hambana-hambana. Muapostola Pawulo a nga ha ri muntshwa loko a tsala a ku: “Kunene ndza wu tsakela nawu wa Xikwembu . . . , kambe eswirhweni swa mina ndzi vona nawu wun’wana lowu lwaka ni nawu wa mianakanyo ya mina, wu ndzi endla khumbi ra nawu wa xidyoho.” (Varhoma 7:22, 23) Ku nga khathariseki ntlhontlho wolowo, Pawulo a nga pfumelanga ku hluriwa hi ndzingo, kutani na wena u nga swi kota. Kahle-kahle, ha yini u fanele u va hlonga ra ku navela ka wena? (1 Vakorinto 9:27) Ku tiva ndlela yo lwisana ni ndzingo sweswi wa ha riki muntshwa, swi ta ku pfuna leswaku u nga vi na ntshikilelo wo tala sweswi naswona swi ta ku pfuna swinene ni loko se u kurile.
Swihaxa-mahungu swi nyanyisa ndzingo. Bibele yi vulavula hi “ku navela loku fambisanaka ni vuntshwa,” ku nga wun’wana wa mindzingo leyikulu. (2 Timotiya 2:22) Kambe tifilimi, TV, vuyimbeleri ni tibuku leswi kongomisiweke eka vantshwa, hakanyingi swi nyanyisa ku navela koloko hi ku va swi vula leswaku ku pfumelela ku hluriwa hi ndzingo a swi bihanga. Hi xikombiso, loko swimunuhatwa swimbirhi eka filimi swi jola, swi ta hetelela swi endle timhaka ta masangu loko filimi yi ri karhi yi tlanga. Kambe Bibele yi vula leswaku wanuna ni wansati wa xiviri va ni matimba ya ku “papalata ku navela ka nyama.” (1 Petro 2:11) Sweswo swi vula leswaku u nga tihlawulela ku lwisana ni ndzingo. Njhani?
LESWU U NGA SWI ENDLAKA
Tiva laha u tsaneke kona. Ku tiyimisela ka wena ku endla leswinene ku nga ha kavanyetiwa hi swilo leswi u tsaneke eka swona ngopfu. Hi tihi tindhawu leti u faneleke u tivonela eka tona leti nga ku ringaka?—Nawu wa Bibele: Yakobo 1:14.
Tiva swilo leswi nga ha ku ringaka. Ehleketa hi xiyimo lexi u nga ha ringekaka loko u ri eka xona. Anakanyisisa hi ndlela leyi u nga lwisanaka ha yona ni ndzingo wa kona loko wu tshuka wu humelerile.—Nawu wa Bibele: Swivuriso 22:3.
Kota ku hambanisa swilo leswinene ni leswo biha. Bibele yi vula leswaku loko Yosefa a ringeka ku hlanganyela timhaka ta masangu, u te: “Ndzi nga byi endlisa ku yini vubihi lebyi lebyikulu ndzi dyohela Xikwembu hakunene?” (Genesa 39:9) Xiga lexi nge “ndzi nga byi endlisa ku yini” xi kombisa leswaku Yosefa a kota ku hambanisa exikarhi ka swilo leswinene ni leswo biha. Xana na wena wa swi kota ku endla tano?
Kuma vanghana lava nga ta ku seketela. U nga papalata ndzingo wo tala evuton’wini bya wena hi ku va u endla xinghana ni vanhu lava nga ni mahanyelo yo fana ni ya wena. Bibele yi ri: “Loyi a fambaka ni vanhu vo tlhariha u ta tlhariha.”—Swivuriso 13:20.
Papalata ku va eswiyin’weni leswi nga endlaka leswaku swi ku tikela ku lwisana ni ndzingo. Hi xikombiso:
U nga pfumeli ku va wexe ni munhu wa rimbewu leri hambaneke ni ra wena.
Papalata ku tirhisa Internet hi nkarhi kumbe endhawini leyi u nga ha ringekaka ku hlalela swifaniso leswi pfuxaka ku navela ka timhaka ta masangu.
Papalata ku tihlanganisa ni vanhu lava mavulavulelo ni mahanyelo ya vona ma endlaka swilo swo biha swi vonaka swi tsakisa.
Hi yihi milawu leyi u nga tivekelaka yona leyi nga ta ku pfuna leswaku u papalata ndzingo?—Nawu wa Bibele: 2 Timotiya 2:22.
Khongela u kombela mpfuno. Yesu u byele vadyondzisiwa vakwe a ku: “[Hambetani] mi khongela, leswaku mi nga ngheni endzingweni.” (Matewu 26:41) Ntiyiso wa mhaka hi leswaku, Yehovha Xikwembu u lava leswaku u lwisana ni ndzingo naswona a nga ku pfuna ku endla tano. Bibele yi ri: “A xi nge mi tshiki mi ringiwa hi ndlela leyi tlulaka leswi mi nga swi tiyiselaka, kambe loko mi ringiwa xi ta mi nyika ndlela yo huma, leswaku mi kota ku swi tiyisela.”—1 Vakorinto 10:13.
^ ndzim. 4 Vito ri cinciwile.
DYONDZA SWO TALA
U Nga Swi Kota Ku Hlula Ndzingo!
Magoza manharhu lama nga ku pfunaka ku hlula ndzingo.
Xana Vanghana Va Wena Va Ku Tshikilela Leswaku U Endla Swo Biha?
Dyondza hi magoza lawa u nga ma tekaka leswaku u hunguta ntshikilelo.


text:
Tikombiseni Mi Ri Lava Tshembekaka Eka Yehovha
“Onge Yehovha a nga va exikarhi ka mina na wena, ni le xikarhi ka vana va mina ni vana va wena hilaha ku nga riki na makumu.”
TINSIMU: 125, 62
1, 2. Ha yini vunghana bya Yonathani na Davhida byi ri xikombiso lexi hlamarisaka xa ku tshembeka?
YONATHANI u fanele a hlamarisiwe hi ndlela leyi Davhida la ha riki muntshwa a a ri na xivindzi ha yona. Davhida u dlaye Goliyadi lowa xihontlovila kutani a yisa “nhloko ya Mufilisita” loyi eka tata wa Yonathani, Hosi ya le Israyele ku nga Sawulo. (1 Samuwele 17:57) Yonathani a nga kanakananga leswaku Xikwembu a xi ri na Davhida, naswona ku sukela kwalaho Yonathani na Davhida va ve vanghana lavakulu. Va tshembisane leswaku ha un’we wa vona u ta tshembeka eka un’wana minkarhi hinkwayo. (1 Samuwele 18:1-3) Yonathani u tshembekile eka Davhida vutomi byakwe hinkwabyo.
2 Yonathani u tshame a tshembekile eka Davhida hambileswi Yehovha a hlawuleke Davhida ematshan’weni ya Yonathani leswaku a va hosi leyi landzelaka ya Israyele. Loko Sawulo a ringeta ku dlaya Davhida, Yonathani a a karhatekile hi munghana wa yena. A a swi tiva leswaku Davhida u le mananga ya le Horexe kutani u yile leswaku a ya n’wi khutaza leswaku a ya emahlweni a tshembela eka Yehovha. Yonathani u byele Davhida a ku: “U nga chavi; hikuva voko ra Sawulo tatana a ri nge ku kumi, wena u ta va hosi ya Israyele, mina ndzi ta va wa vumbirhi eka wena.”
3. I yini lexi a xi ri xa nkoka swinene eka Yonathani ku tlula ku tshembeka eka Davhida, naswona hi swi tiva njhani? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
3 Hi ntolovelo hi xixima vanhu lava tshembekaka. Kambe xana hi xixima Yonathani hi leswi a a tshembekile eka Davhida? Doo! Ku tshembeka kakwe eka Xikwembu a ku ri nchumu wa nkoka swinene evuton’wini byakwe. Entiyisweni hi yona mhaka a a tshembekile eka Davhida, a nga n’wi vondzoki hambileswi a ta va hosi ematshan’weni yakwe. Yonathani u tlhele a pfuna Davhida ku titshega hi Yehovha. Hinkwavo va tshame va tshembekile eka vona ni le ka Yehovha. Va hlayise xitshembiso lexi va xi endleke lexi nge: “Onge Yehovha a nga va exikarhi ka mina na wena, ni le xikarhi ka vana va mina ni vana va wena hilaha ku nga riki na makumu.”
4. (a) I yini leswi nga ta hi endla hi tsaka ni ku eneriseka? (b) Hi ta kambisisa yini eka xihloko lexi?
4 Na hina hi fanele ku tshembeka eka mindyangu ya hina, vanghana va hina, ni le ka vamakwerhu evandlheni. (1 Vatesalonika 2:10, 11) Kambe xa nkoka swinene hi fanele ku tshembeka eka Yehovha. Hi Yena la hi nyikeke vutomi! (Nhlavutelo 4:11) Loko hi tshembeka eka yena, hi ni ntsako wa xiviri naswona ha eneriseka. Ha swi tiva leswaku hi fanele hi tshembeka eka Xikwembu hambi hi langutana ni swiyimo swo tika. Exihlokweni lexi hi ta kambisisa leswaku xikombiso xa Yonathani xi nga hi pfuna njhani leswaku hi tshembeka eka Yehovha eka swiyimo leswi swa mune: (1) loko hi vona onge munhu un’wana loyi a nga ni vulawuri a nga faneleki leswaku hi n’wi xixima, (2) loko hi fanele hi hlawula vanhu lava hi nga tshembekaka eka vona, (3) loko makwerhu la rhangelaka a nga hi khomi kahle ni (4) loko hi vona onge swa tika ku endla leswi hi swi tshembiseke.
LOKO HI VONA ONGE MUNHU UN’WANA LOYI A NGA NI VULAWURI A NGA FANELEKI LESWAKU HI N’WI XIXIMA
5. Ha yini a swi tikela vanhu va le Israyele leswaku va tshama va tshembekile eka Xikwembu loko Sawulo a ri hosi?
5 Yonathani ni vanhu va le Israyele a va ri exiyin’weni xo tika. Hosi Sawulo, tata wa Yonathani u sungule ku ka a nga ha yingisi kutani Yehovha u n’wi fularherile. (1 Samuwele 15:17-23) Hambiswiritano, Xikwembu xi n’wi pfumelele leswaku a ya mahlweni a fuma, ku ringana malembe yo tala. Kutani a swi tika leswaku vanhu va ya emahlweni va tshembeka eka Xikwembu loko hosi leyi a yi hlawuriwile leswaku yi tshama “exiluvelweni xa Yehovha” yi endla swilo swo biha swinene.
6. I yini leswi kombisaka leswaku Yonathani u tshame a tshembekile eka Yehovha?
6 Yonathani u tshame a tshembekile eka Yehovha. Anakanya hi leswi a swi endleke endzhaku ka loko Sawulo a sungule ku ka a nga ha yingisi Xikwembu. (1 Samuwele 13:13, 14) Hi nkarhi wolowo, vuthu lerikulu ra Vafilista ri ye eIsrayele ni makalichi ya 30 000 leswaku ri ya hlasela. Sawulo o va ni masocha ya 600 naswona a ko va yena na Yonathani ntsena lava a va ri ni matlhari. Kambe Yonathani a a nga chavi. U tsundzuke marito ya muprofeta Samuwele lama nge: “Yehovha a nge va tshiki vanhu vakwe hikwalaho ka vito rakwe lerikulu.” (1 Samuwele 12:22) Yonathani u byele socha rin’wana a ku: “A ku na xihinga lexi sivelaka Yehovha leswaku a ponisa hi ku tirhisa vanhu vo tala kumbe hi vanhu va tsongo.” Kutani yena ni socha rero va hlasele ntlawa wa va Vafilista naswona va dlaye 20 wa vona. Yonathani a ri ni ripfumelo eka Yehovha naswona u n’wi katekisile. Yehovha u endle leswaku ku va ni ku tsekatseka ka misava naswona Vafilista va sungule ku chava. Va sungule ku hlaselana va dlayetelana, kutani Vaisrayele va hlula enyimpini yoleyo.
7. Xana Yonathani u n’wi khome njhani tata wakwe?
7 Hambileswi Sawulo a nga ya emahlweni a nga n’wi yingisi Yehovha, Yonathani u ye emahlweni a yingisa tata wakwe loko swi koteka. Hi xikombiso, va lwe swin’we leswaku va sirhelela vanhu va Yehovha.
8, 9. Hi swi kombisa njhani leswaku hi tshembekile eka Xikwembu loko hi xixima lava nga ni vulawuri?
8 Ku fana na Yonathani hi nga swi kota ku tshembeka eka Yehovha hi ku yingisa mfumo wa tiko leri hi tshamaka eka rona loko swi koteka. Yehovha u pfumelele “valawuri lava tlakukeke” leswaku va hi lawula naswona u lava leswaku hi va komba xichavo. (Hlaya Varhoma 13:1, 2.) Kutani hi fanele hi khoma loyi a rhangelaka tiko hi xichavo hambiloko a nga tshembeki naswona hi vona swi nga faneli leswaku hi n’wi xixima. Entiyisweni hi fanele hi xixima hinkwavo lava va nyikiweke vulawuri hi Yehovha.
9 Olga makwerhu wa xisati loyi a tshamaka eAmerika Dzonga u kombise leswaku wa tshembeka eka Yehovha hi ku xixima nuna wakwe hambileswi a n’wi khomeke hi ndlela yo biha. [1] (Vona nhlamuselo ya le hansi.) Minkarhi yin’wana a nga vulavuli na yena naswona a n’wi tlhava hi marito hileswi a nga Mbhoni ya Yehovha. U tlhele a n’wi byela leswaku u ta famba a n’wi siya a tlhela a teka ni vana. Kambe Olga a nga ‘tlheriselanga swo biha hi swo biha.’ U endle hinkwaswo leswi a nga swi kotaka leswaku a va nsati lonene. A a n’wi swekela, a n’wi hlantswela ni ku khathalela van’wana endyangwini. (Varhoma 12:17) Naswona loko a swi kota, a a famba na yena loko a endzela vandyangu wa yena ni vanghana. Hi xikombiso, loko nuna wakwe a fanele a ya edorobeni rin’wana enkosini wa tata wa yena, u lunghiselele swilo hinkwaswo leswi a va ta swi lava eka riendzo rero. Enkosini, Olga u n’wi rindzile a yime ehandle ka kereke. Endzhaku ka malembe yo tala, nuna wa Olga u sungule ku n’wi khoma kahle hileswi a n’wi lehiseleke mbilu ni ku va minkarhi hinkwayo a n’wi komba xichavo. Sweswi wa n’wi khutaza leswaku a nga xwi eminhlanganweni a tlhela a n’wi heleketa. Minkarhi yin’wana u va kona eminhlanganweni ni nsati wa yena.
LOKO HI FANELE HI HLAWULA VANHU LAVA HI NGA TSHEMBEKAKA EKA VONA
10. Yonathani u swi tivise ku yini leswaku i mani loyi a faneleke a tshembeka eka yena?
10 Loko Sawulo a vula leswaku u lava ku dlaya Davhida, Yonathani a a fanele a endla xiboho xo tika. A a lava ku tshama a tshembekile eka tata wa yena, nakambe a a lava ku tshembeka ni le ka Davhida. Yonathani a a swi tiva leswaku Xikwembu xi na Davhida kambe Sawulo a xi nga ha ri na yena, hikokwalaho u hlawule ku tshembeka eka Davhida. U byele Davhida leswaku a tumbela kutani endzhaku a byela Sawulo xivangelo lexi endlaka leswaku Davhida a nga fanelanga a dlayiwa.
11, 12. Ku rhandza Xikwembu ku nga hi pfuna njhani leswaku hi tshembeka eka xona?
11 Alice, makwerhu wa xisati loyi a humaka eAustralia, a a fanele a hlawula loyi a ta tshembeka eka yena. Loko a ri karhi a dyondza Bibele, u byele ndyangu wa ka vona swilo leswi a ri eku swi dyondzeni. U tlhele a wu byela leswaku a nge he yi tlangeli Khisimusi ni leswaku ha yini. Eku sunguleni swirho swa ndyangu wa ka vona a swi nga swi twisisi naswona hi ku famba ka nkarhi swi n’wi hlundzukele swinene. A swi anakanya leswaku Alice a nga ha ri na mhaka na swona. Kutani mana wakwe u vule leswaku a nga ha lavi ku n’wi vona. Alice u te: “Swi ndzi twise ku vava swinene hikuva ndza wu rhandza swinene ndyangu wa ka hina. Nilokoswiritano, ndzi endle xiboho xa leswaku ndzi ta rhangisa Yehovha ni N’wana wakwe evuton’wini bya mina kutani ndzi khuvuriwile eka nhlengeletano ya muganga leyi landzeleke.”
12 A hi fanelanga hi pfumelela ku tshembeka eka ntlango wo karhi, xikolo kumbe tiko leswaku swi va swona swa nkoka eka hina ku tlula ku tshembeka eka Yehovha. Hi xikombiso, Henry a rhandza ku tlanga chess ni ntlawa wa le xikolweni xakwe naswona a lava ku winela xikolo xakwe sagwadi. Leswi a a tlanga chess mahelovhiki man’wana ni man’wana, a a nga ri na wona nkarhi wo ya ensin’wini kumbe eminhlanganweni. Henry u vule leswaku se a swi ri swa nkoka swinene eka yena ku va a tshembeka eka xikolo ku ri ni ku tshembeka eka Xikwembu. Kutani u teke xiboho xo tshika ku tlangela xikolo xakwe chess.
13. Ku tshembeka eka Xikwembu swi nga hi pfuna njhani leswaku hi langutana ni swiphiqo endyangwini?
13 Minkarhi yin’wana swi nga ha tika ku va lava tshembekaka eka swirho swo hambanahambana swa ndyangu wa hina hi nkarhi wun’we. Hi xikombiso, Ken u ri: “A ndzi lava ku endzela manana la dyuhaleke nkarhi na nkarhi naswona a ndzi lava leswaku minkarhi yin’wana a tshama na hina. Kambe manana ni nsati wa mina a va nga twani.” U ye emahlweni a ku: “A swi nga ta koteka ku tsakisa un’wana handle ko hlundzukisa loyi un’wana.” Ken u anakanyisise hi leswi Bibele yi swi vulaka kutani a xiya leswaku eka xiyimo lexi, u fanele a tsakisa nsati wa yena ni ku tshembeka eka yena. U endle leswi tsakisaka nsati wa yena. Kutani, u n’wi hlamusele leswaku ha yini a fanele a n’wi khoma kahle mana wa yena. U tlhele a hlamusela mana wa yena leswaku ha yini a fanele a xixima nsati wakwe.
LOKO MAKWERHU A NGA HI KHOMI KAHLE
14. Xana Sawulo u n’wi khome njhani Yonathani hi ndlela yo biha?
14 Hi nga tlhela hi tshembeka eka Yehovha loko makwerhu la rhangelaka a nga hi khomi kahle. Hosi Sawulo a a totiwe hi Xikwembu, kambe a nga n’wi khomanga kahle n’wana wa yena. A a nga swi twisisi leswaku ha yini Yonathani a rhandza Davhida. Kutani loko Yonathani a ringeta ku pfuna Davhida, Sawulo u hlundzukile swinene naswona u n’wi khomise tingana emahlweni ka vanhu vo tala. Kambe Yonathani u hambete a komba tata wakwe xichavo. Naswona u tshame a tshembekile eka Yehovha ni le ka Davhida, loyi a hlawuriweke hi Xikwembu leswaku a va hosi leyi landzelaka eIsrayele.
15. Loko makwerhu a nga hi khomi kahle, hi fanele hi endla yini?
15 Namuntlha, vamakwerhu lava rhangelaka emavandlheni va ringeta ku khoma vamakwerhu hi ndlela leyi fanaka. Kambe a va hetisekanga. Hikwalaho ka sweswo, swi nga ha endleka leswaku va nga swi twisisi leswaku ha yini hi endle swilo swo karhi. (1 Samuwele 1:13-17) Kutani hambiloko va nga hi twisisi a hi tshameni hi tshembekile eka Yehovha.
LOKO SWI HI TIKELA SWINENE KU ENDLA LESWI HI SWI TSHEMBISEKE
16. Hi le ka swiyimo swihi laha hi faneleke hi tshembeka eka Xikwembu naswona hi nga vi na vutianakanyi?
16 Sawulo a a lava leswaku Yonathani a va hosi leyi landzelaka ematshan’weni ya Davhida. (1 Samuwele 20:31) Kambe Yonathani a a rhandza Yehovha naswona a tshembekile eka yena. Ematshan’weni ya ku va ni vutianakanyi, u ve munghana lonkulu wa Davhida a tlhela a endla leswi a nga n’wi tshembisa swona. Entiyisweni munhu un’wana ni un’wana loyi a rhandzaka Yehovha ni loyi a tshembekaka eka yena “loko a hlambanyile, hambi o weriwa hi leswo biha, a nga hundzuki.” (Pisalema 15:4) Leswi hi tshembekaka eka Xikwembu hi ta endla leswi hi swi tshembisaka. Hi xikombiso, loko hi endla ntwanano wo karhi eka swa mabindzu hi ta endla hilaha hi tshembiseke ha kona hambiloko se swi tika. Loko hi ri ni swiphiqo evukatini hi ta kombisa rirhandzu ra hina eka Yehovha hi ku tshama hi tshembekile eka vanghana va hina va vukati.
17. Xana xihloko lexi xi ku pfune njhani?
17 Hi lava ku tshembeka eka Xikwembu hambiloko hi ri eka swiyimo swo tika ku fana na Yonathani. Kutani a hi tshameni hi tshembekile eka vamakwerhu loko va hi heta matimba. Kutani hi ta tsakisa mbilu ya Yehovha ku nga nchumu lowu hi endlaka hi tsaka ngopfu. (Swivuriso 27:11) Hi nga tiyiseka leswaku minkarhi hinkwayo u ta hi endlela leswinene naswona u ta hi khathalela. Exihlokweni lexi landzelaka hi ta kambisisa leswi hi nga swi dyondzaka eka vanhu van’wana va le nkarhini wa Davhida lava a va tshembekile ni lava a va nga tshembekanga.
^ [1] (ndzimana 9) Mavito man’wana ma cinciwile.


text:
Mintirho ya swa Ririmi ya Rixaka
Mintirho ya swa Ririmi ya Rixaka (National Language Services, "NLS") yi tlakusa no kondletela mbulavulo exikarhi ka tindzimi hinkwato. Ku kota ku fikelela swilaveko leswi nga eka vumbiwa, Mintirho ya swa Ririmi ya Rixaka (NLS), yi lawula ku hambana loku nga kona ka tindzimi etikweni ra hina ni ku hlanganisa tindzimi hinkwato ta vanhu hi ku endla leswi pholisi yi vulaka swona leswi kongomiseke eka ku tlakusa ku tirhisiwa ka tindzimi leti, xikan’we ni leti khale a ti languteriwa ehansi.


text:
Xana Diyavulosi Hi Yena Muvangi Wa Ku Xaniseka Hinkwako?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele yi vula leswaku Sathana Diyavulosi i xivumbiwa xa xiviri lexi tiyimiseleke ku endla ku rhandza ka xona hi ku tirhisa “
mahlori ya mavunwa” ni “
vuxisi,” ku fana ni murhangeri wa swigevenga. Entiyisweni, Bibele yi vula leswaku u “
tihundzula ntsumi ya ku vonakala.” (2 Vatesalonika 2:9, 10; 2 Vakorinto 11:14) Leswaku Diyavulosi u kona hakunene swi vonaka hi vubihi lebyi a byi vangaka.
Hambiswiritano, Diyavulosi a hi yena la vangaka ku xaniseka hinkwako loku nga kona. Ha yini? Hikuva Xikwembu xi vumbe vanhu va ri ni vuswikoti byo kota ku tihlawulela ku endla leswinene kumbe leswo biha. (Yoxuwa 24:15) Loko hi endla swiboho leswi hoxeke, hi tshovela swo biha.—Vagalatiya 6:7, 8.
DYONDZA SWO TALA
Xana Diyavulosi I Wa Xiviri?
Xana Sathana ko va nsusumeto wo biha lowu nga endzeni ka munhu kumbe u kona hakunene?
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Vubihi Ni Ku Xaniseka?
Vubihi byi sungule njhani naswona ha yini Xikwembu xi byi pfumelele byi ya emahlweni? Xana ku xaniseka ku ta kala ku hela?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Tihosi 17:1-41
17 Hi lembe ra vu-12 ra Akazi hosi ya Yuda, Hoxeya+ n’wana wa Elaha a va hosi ya Israyele eSamariya+ malembe ya kaye.2 A hambeta a endla swo biha ematihlweni ya Yehovha, ntsena a nga endlanga ku fana ni tihosi ta Israyele leti a ti ri kona emahlweni ka yena.+3 Xalmanezere+ hosi ya Asiriya+ u tlhandluke a ta lwa na yena, kutani Hoxeya a va nandza wakwe a sungula ku hakela ndzuvo+ eka yena.4 Hambiswiritano, hosi ya Asiriya yi vone kungu ro biha+ emhakeni ya Hoxeya, hi ku va a rhumele varhumiwa eka So hosi ya Egipta,+ a nga wu humesanga ndzuvo eka hosi ya Asiriya ku fana ni le malembeni ya le ku sunguleni. Hikwalaho hosi ya Asiriya yi n’wi pfalela, yi n’wi hlayisa a bohiwile endlwini ya vubohiwa.+5 Hosi ya Asiriya yi tlhandluka ku lwa ni tiko hinkwaro, ni ku tlhandluka yi ta eSamariya yi wu rhendzela+ ku lwa na wona malembe manharhu.6 Hi lembe ra vukaye ra Hoxeya, hosi ya Asiriya yi teka Samariya,+ yi yisa Israyele evukhumbini+ le Asiriya, yi va tshamisa eHala+ ni le Habori enambyeni wa Gozana+ ni le mitini ya Vameda.+7 Hikwalaho ka leswi vana va Israyele a va dyohele+ Yehovha Xikwembu xa vona, loyi a va humeseke etikweni ra Egipta, evokweni ra Faro hosi ya Egipta,+ va sungula ku chava swikwembu swin’wana;+8 va hambeta va famba hi milawu+ ya matiko lawa Yehovha a ma hlongoleke emahlweni ka vana va Israyele, ni hi milawu ya tihosi ta Israyele, leyi a va yi vekile;9 vana va Israyele va hambeta va lavisisa swilo leswi a swi nga lulamanga eka Yehovha Xikwembu xa vona,+ va hambeta va tiakela tindhawu leti tlakukeke+ emitini ya vona hinkwayo, ku suka exihondzweni+ xa murindzi ku ya fika emutini lowu tiyisiweke;10 va hambeta va tiyimisela tinsika to kwetsima+ ni timhandzi to kwetsima+ exitsungeni xin’wana ni xin’wana lexi tlakukeke,+ ni le hansi ka murhi wun’wana ni wun’wana lowukulu;+11 etindhawini teto hinkwato leti tlakukeke va hambete va mbulukisa xitlhavelo ku fana ni matiko+ lawa Yehovha a va yiseke evukhumbini hikwalaho ka wona, va tshamela ku endla swilo swo biha leswaku va hlundzukisa+ Yehovha;12 Va ya emahlweni va tirhela swifaniso swa hava leswi hombolokeke,+ leswi Yehovha a va byeleke ha swona, a ku: “Mi nga tshuki mi endla nchumu lowu”;+13 Yehovha a hambeta a lemukisa+ Israyele+ na Yuda+ hi vaprofeta+ vakwe hinkwavo ni un’wana ni un’wana la vonaka swivono,+ a ku: “Tlhelani etindleleni ta n’wina to biha+ mi hlayisa swileriso+ swa mina ni milawu ya mina,+ hi ku landza nawu+ hinkwawo lowu ndzi wu leriseke vatata wa n’wina,+ ni lowu ndzi mi rhumeleleke wona hi malandza ya mina ku nga vaprofeta”;+14 a va yingisanga kambe va hambete va nonon’hwisa tinhamu+ ta vona ku fana ni tinhamu ta vatata wa vona, lava a va nga ri na ripfumelo+ eka Yehovha Xikwembu xa vona;15 va ye emahlweni va bakanya swileriso swakwe ni ntwanano+ wakwe lowu a wu endleke ni vatata wa vona, ni switsundzuxo+ swakwe leswi a va lemukiseke ha swona, va landzelela swifaniso swa hava leswi nga pfuniki nchumu,+ va va lava nga pfuniki nchumu+ hi voxe, ni ku tekelela matiko lawa a ma va rhendzerile, lawa Yehovha a va leriseke leswaku va nga endli ku fana na wona;+16 Va hambeta va siya swileriso+ hinkwaswo swa Yehovha Xikwembu xa vona, va ya emahlweni va tiendlela swifaniso leswi n’okisiweke,+ marhole mambirhi,+ va endla mhandzi yo kwetsima,+ va sungula ku nkhinsamela vuthu hinkwaro ra le matilweni+ ni ku tirhela Bali;+17 va hambeta va hundzisa vana va vona va majaha ni va vanhwanyana endzilweni,+ va hlahluva+ naswona va endla mihlolo,+ va hambeta va tixavisa+ eku endleni ka leswo biha ematihlweni ya Yehovha leswaku va n’wi hlundzukisa;+18 Hikwalaho Yehovha a n’wi hlundzukela+ ngopfu Israyele, lerova a va susa emahlweni kakwe.+ A nga tshikanga ni un’we a sala handle ka nyimba ya Yuda yi ri yoxe.+19 Hambi ku ri Yuda a wu swi hlayisanga swileriso swa Yehovha Xikwembu xa vona,+ kambe va ye emahlweni va famba emilawini ya Israyele+ leyi va yi endleke.20 Hiloko Yehovha a bakanya mbewu+ hinkwayo ya Israyele, a hambeta a va xanisa ni ku va nyiketa evokweni ra vaphangi, ku fikela loko a va cukumete va suka emahlweni ka yena.+21 Hikuva u suse Israyele endlwini ya Davhida, kutani va endla Yerobuwamu n’wana wa Nebati a va hosi; Yerobuwamu+ a endla leswaku tiko ra Israyele ri tshika ku landzela Yehovha, a va dyohisa hi xidyoho lexikulu.+22 Kutani vana va Israyele va famba eswidyohweni hinkwaswo swa Yerobuwamu leswi a swi endleke.+ A va sukanga eka swona,23 ku fikela loko Yehovha a susa Israyele emahlweni yakwe,+ hilaha a vuleke hakona hi malandza yakwe hinkwawo ku nga vaprofeta.+ Hiloko Israyele a suka emisaveni ya yena a ya evukhumbini le Asiriya ku ta fikela esikwini leri.+24 Hikwalaho hosi ya Asiriya yi tisa vanhu lava humaka eBabilona+ ni le Kuta ni le Avha+ ni le Hamati+ ni le Sefaravhayimi,+ yi va tshamisisa emitini ya Samariya+ ematshan’weni ya vana va Israyele; va sungula ku tshama eSamariya ni le mitini ya rona.25 Loko va sungula ku tshama kwalaho, a va n’wi chavanga+ Yehovha. Hikwalaho Yehovha a rhumela tinghala+ exikarhi ka vona, ti va vadlayi exikarhi ka vona.26 Hiloko va rhumela rito eka hosi ya Asiriya, va ku: “Matiko lawa u ma yiseke evukhumbini ivi u ma tshamisisa emitini ya Samariya, a ma byi tivanga vukhongeri bya Xikwembu xa tiko leri, lerova xi hambeta xi rhumela tinghala exikarhi ka vona;+ kutani waswivo, ta va dlaya tanihi leswi a nga riki kona la tivaka vukhongeri bya Xikwembu xa tiko rero.”27 Kutani hosi ya Asiriya yi lerisa, yi ku: “Yisani un’wana wa vaprista+ lava mi va suseke kwalaho mi va yisa evukhumbini, leswaku a ya tshama kona a va dyondzisa vukhongeri bya Xikwembu xa tiko rero.”28 Hiloko un’wana wa vaprista loyi va n’wi yiseke evukhumbini a suka eSamariya, a fika a tshama eBethele,+ a va dyondzisa ndlela leyi va faneleke va chava Yehovha ha yona.+29 Kambe tiko rin’wana ni rin’wana ri tiendlela xikwembu xa rona,+ lexi va nga xi veka endlwini ya tindhawu leti tlakukeke leti Vasamariya va tiendleke, tiko rin’wana ni rin’wana, emitini ya vona leyi a va tshama eka yona.30 Loko ku ri vavanuna va Babilona, va endle Sukoti-benoti,+ vavanuna va Kuta va endle Nerigala, vavanuna va Hamati va endle Axima.31 Loko ku ri va ka Avha+ va endle Nibazi na Taritaka; va ka Sefaravhayimi+ a va hisa vana va vona endzilweni+ eka Adrameleke na Anameleke swikwembu swa Sefaravhayimi.32 Va chava Yehovha naswona va ya emahlweni va tiendlela vaprista+ va tindhawu leti tlakukeke eka vanhu lava tolovelekeke, kutani va va tirhela endlwini ya tindhawu leti tlakukeke.33 Va chave Yehovha,+ kambe a va gandzela swikwembu swa vona,+ hi ku landza vukhongeri bya matiko lawa va yisiweke evukhumbini va huma eka wona.+34 Va endla hi ku landza vukhongeri bya vona byo sungula ku ta fikela esikwini leri.+ A va kona lava a va chava Yehovha+ naswona a va kona lava a va endla hi ku landza milawu yakwe ni swiboho swakwe swa vuavanyisi,+ ni nawu+ ni swileriso+ leswi Yehovha a swi leriseke vana va Yakobe,+ loyi vito rakwe a ri endleke Israyele;+35 loko Yehovha a endla ntwanano+ na vona naswona a va lerisa, a ku: “Mi nga tshuki mi chava swikwembu swin’wana,+ mi nga tshuki mi swi nkhinsamela kumbe mi swi tirhela kumbe mi swi endlela xitlhavelo.+36 Kambe Yehovha loyi a mi humeseke etikweni ra Egipta hi matimba lamakulu ni hi voko leri tshambulutiweke,+ hi Yena loyi mi faneleke mi n’wi chava,+ mi fanele mi n’wi nkhinsamela,+ mi fanele mi n’wi endlela xitlhavelo.+37 Kutani swiletelo+ ni swiboho swa vuavanyisi+ ni nawu ni xileriso leswi a mi tsaleleke swona,+ mi fanele mi hisekela ku swi endla nkarhi hinkwawo;+ mi nga tshuki mi chava swikwembu swin’wana.38 Ntwanano lowu ndzi wu endleke na n’wina, mi nga tshuki mi wu rivala;+ mi nga tshuki mi chava swikwembu swin’wana.+39 Kambe mi fanele mi chava Yehovha+ Xikwembu xa n’wina, hikuva hi yena la nga ta mi kutsula evokweni ra valala va n’wina hinkwavo.”+40 A va yingisanga, kambe va endle+ hi ku landza vukhongeri bya vona byo sungula.41 Kutani matiko lawa ma chava Yehovha,+ kambe a ma tirhela swifaniso swa wona leswi vatliweke. Loko ku ri vana va vona ni vatukulu va vona, va endle hilaha vatata wa vona va endleke hakona ku ta fikela esikwini leri.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Filemoni 1:1-25
1 Mina Pawulo, mukhotsiwa+ hikwalaho ka Kreste Yesu, na Timotiya,+ makwerhu, eka Filemoni, murhandziwa ni mutirhi-kulorhi,+2 ni le ka Afiya, makwerhu wa xisati, ni le ka Arkipo,+ socha-kulorhi,+ ni le vandlheni leri nga endlwini+ ya wena:3 Onge mi nga va ni musa lowu nga faneriwiki ni ku rhula leswi humaka eka Xikwembu Tata wa hina ni le ka Hosi Yesu Kreste.+4 Minkarhi hinkwayo ndzi nkhensa Xikwembu xa mina loko ndzi vulavula hi wena eswikhongelweni+ swa mina,5 hilaha ndzi yaka emahlweni ndzi twa hi rirhandzu ra wena ni ripfumelo leri u nga na rona eka Hosi Yesu ni le ka vakwetsimi+ hinkwavo;6 leswaku ku hlanganyela ripfumelo+ ra wena ni van’wana ku tirha loko u pfumela xilo xin’wana ni xin’wana lexinene exikarhi ka hina lexi yelanaka na Kreste.7 Kutani ndzi kume ntsako lowukulu ni nchavelelo hikwalaho ka rirhandzu+ ra wena, hikuva xinakulobye lexikulu xa vakwetsimi xi phyuphyisiwile+ ha wena, makwerhu.8 Hikwalaho, hambileswi ndzi nga ni ntshunxeko lowukulu wo vulavula mayelana na Kreste yo ku lerisa+ leswaku u endla leswi faneleke,9 kambe ku ri na sweswo ndzi ku khongotela exisekelweni xa rirhandzu,+ hi ku vona leswi ndzi nga xiswona, mina Pawulo wanuna la kuleke, ina, hi tlhelo sweswi ndzi nga mukhotsiwa+ hikwalaho ka Kreste Yesu;10 ndza ku khongotela malunghana ni n’wana+ wa mina Onesima,+ loyi ndzi veke tata+ wakwe loko ndzi ri etimpecanini ta mina ta khotso,11 eku sunguleni a a nga ri mpfuno eka wena kambe sweswi i mpfuno eka wena ni le ka mina.+12 Yena loyi ndzi n’wi tlherisela eka wena, ina, yena, hileswaku, loyi a nga xinakulobye+ xa mina lexikulu.13 A ndzi rhandza ku tshama na yena leswaku ematshan’weni ya wena,+ a ta hambeta a ndzi tirhela etimpecanini+ ta khotso leti ndzi ti tiyiseleke hikokwalaho ka mahungu lamanene.14 Kambe a ndzi lavi ku endla nchumu u nga ndzi pfumelelanga, leswaku xiendlo xa wena lexinene xi nga vi xa ku sindzisiwa, kambe xi va xa ku tirhandzela.+15 Hikwalaho swi nga ha endleka leswaku u fambe nkarhinyana, leswaku u ta tlhela u va na yena hi masiku,16 a nga ha ri hlonga+ kambe u tlula hlonga,+ i makwerhu la rhandzekaka,+ ngopfu-ngopfu eka mina, kambe hilaha ku tlurisaka ngopfu eka wena evuxakeni bya nyama ni le Hosini.17 Hikokwalaho, loko u ndzi teka ndzi ri loyi a hlanganyelaka+ na wena, n’wi amukele+ hi musa hi ndlela leyi a wu ta ndzi amukela ha yona.18 Ku tlula kwalaho, loko a ku endle leswi hoxeke kumbe a ku kolota nchumu wo karhi, swi hlaye exikweletini xa mina.19 Mina Pawulo ndzi tsala hi voko+ ra mina: Ndzi ta ku tlherisela—ndzi nga swi khumbi leswaku na wena u ndzi kolota vuwena.20 Ina, makwerhu, onge ndzi nga bindzula eka wena mayelana ni Hosi: phyuphyisa xinakulobye+ xa mina lexikulu mayelana na Kreste.21 Ndza ku tsalela, hi ku tshemba ku yingisa ka wena, ndza swi tiva leswaku u ta endla ku tlula ni leswi ndzi swi vulaka.+22 Kambe ku fambisana ni sweswo, nakambe ndzi lunghiselele vutshamo,+ hikuva ndza tshemba leswaku hi swikhongelo+ swa n’wina ndzi ta ntshunxeriwa+ n’wina.23 Epafrasi+ khumbi-kulorhi wa mi rungula evun’weni na Kreste Yesu,24 na Marka, Aristako,+ Demasi,+ Luka, vatirhi-kulorhi va mi rungula.25 Musa lowu nga faneriwiki wa Hosi Yesu Kreste a wu ve ni moya lowu mi wu kombisaka.+


text:
Xana U Nga Byi Tshemba Vukhongeri Loko Swi Ta Eka Nyimpi?
Alberto u tirhe eka vuthu ra nyimpi ku ringana malembe ya khume. U ri: “Mufundhisi wa hina a hi katekisa, hi ku vula leswaku ‘Xikwembu a xi ve na n’wina.’ Kambe ndzi anakanye ndzi ku, ‘Ndzi ya eku dlayeni kambe Bibele yi vula leswaku “u nga tshuki u dlaya.”’”
Ray a a ri eka vuthu ra le matini eka Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava. Siku rin’wana u vutise mufundhisi a ku: “U ta exikepeni kutani u khongelela mavuthu ya nyimpi leswaku ma hlula. Xana valala a va endli leswi fanaka?” Mufundhisi u hlamule hi ku vula leswaku Hosi yi tirha hi tindlela leti nga twisisekiki.
Loko nhlamulo yoleyo yi nga ku enerisi, a wu wexe.
XANA BIBELE YI DYONDZISA YINI?
Yesu u vule leswaku xin’wana xa swileriso leswikulu swa Xikwembu i ku “rhandza warikwenu kukota loko u tirhandza.” (Marka 12:31) Xana Yesu u veke swipimelo swa leswaku hi fanele hi rhandza warikwenu hi ku ya hileswaku u tshama kwihi kumbe i wa rixaka rihi? Doo! U byele vadyondzisiwa vakwe a ku: “Hinkwavo va ta tiva leswaku mi vadyondzisiwa va mina, loko mi rhandzana.” (Yohane 13:34, 35) Ku rhandzana ka vona a ku ta va mfungho lowu xiyekaka. A va ta nyikela hi vutomi bya vona hikwalaho ka munhu un’wana ku tlula ku dlaya van’wana.
Vakreste vo sungula a va hanya hi ku pfumelelana ni marito ya Yesu. The Encyclopedia of Religion yi ri: “Vafundhisi vo sungula va kereke, ku katsa na Tertullian na Origen va pfumela leswaku Vakreste a va yirisiwile ku dlaya munhu, ku nga nawu lowu a wu va sivela ku hlanganyela eka vuthu ra Varhoma.”
XANA TIMBHONI TA YEHOVHA TI SWI ENDLISA KU YINI?
Tanihi leswi Timbhoni ta Yehovha ti tshamaka eka tiko rin’wana ni rin’wana, tin’wana tona ti tikuma ti ri karhi ti tshama ematikweni lama nga ni timholovo. Ti tikarhatela ku hlayisa mfungho wa tona lowu xiyekaka wa rirhandzu.
Xana vafundhisi va dyondzisa rirhandzu ra xiviri ra Vakreste?
Hi xikombiso, hi 1994 eka hasahasa ya tinxaka exikarhi ka Mahutu ni Matutsi eRwanda, Timbhoni ta Yehovha ti hambete ti hlayisa vukala-tlhelo bya tona. Hakanyingi Timbhoni ta rixaka rin’wana a ti veka vutomi bya tona ekhombyeni hi ku tumbeta ta rixaka rin’wana. Loko Timbhoni timbirhi ta Mahutu leti tumbeteke vamakwerhu va tona va Matutsi ti kumiwile, masocha ya vuthu ra Mahutu lama vuriwaka Interahamwe ma vule leswi: “Mi fanele mi fa hikuva mi pfune Matutsi leswaku ma baleka.” Khombo ra kona, Timbhoni teto ta Mahutu hatimbirhi ka tona ti dlayiwile.—Yohane 15:13.
U anakanya yini: Xana swiendlo swa Timbhoni ta Yehovha swi pfumelelana ni marito ya Yesu malunghana ni rirhandzu ra ku pfumala vutianakanyi?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 7:1-24
7 Endzhaku ka sweswo Yehovha a ku eka Nowa: “Nghena engalaveni, wena ni hinkwavo vandyangu+ wa wena, hikuva eka xitukulwana+ lexi, ndzi vone wena u lulamile emahlweni ka mina.2 Eka xiharhi xin’wana ni xin’wana lexi tengeke u ta teka nkombo-nkombo, nkombo swa matsune na nkombo swa nkati;+ eka xiharhi xin’wana ni xin’wana lexi nga tengangiki u ta teka swimbirhi ntsena, xa matsune ni xa nkati;3 nakambe eka swivumbiwa leswi hahaka swa matilo u teka nkombo-nkombo, nkombo wa minkuku na nkombo wa mimbhaha,+ leswaku u londzovota vana va swona va hanya ehenhla ka vuandlalo bya misava+ hinkwayo.4 Hikuva emasikwini ya nkombo lama taka ndzi ta nisa mpfula+ ehenhla ka misava ku ringana masiku ya 40 ni vusiku+ bya 40; kutani ndzi ta herisa xilo xin’wana ni xin’wana lexi nga kona lexi ndzi xi endleke ehenhla ka vuandlalo bya misava.”+5 Hiloko Nowa a endla hinkwaswo hilaha Yehovha a n’wi leriseke hakona.6 Nowa a a ri ni malembe ya 600 hi vukhale loko ku va ni ndhambi ya mati emisaveni.+7 Kutani Nowa a nghena engalaveni ni vana vakwe ni nsati wakwe ni vasati va vana vakwe, va nghena na yena mati ya ndhambi+ ma nga si fika.8 Eka xiharhi xin’wana ni xin’wana lexi baseke ni le ka xiharhi xin’wana ni xin’wana lexi nga basangiki ni le ka swivumbiwa leswi hahaka ni hinkwaswo leswi famba-fambaka ehenhla ka misava,+9 swi nghena haswimbirhi-mbirhi endzeni ka ngalava, eka Nowa, xa xinuna ni xa xisati, hilaha Xikwembu xi leriseke Nowa hakona.10 Endzhaku ka masiku ya nkombo, mati ya ndhambi ma na ehenhla ka misava.11 Elembeni ra vu-600 ra ku hanya ka Nowa, en’hwetini ya vumbirhi, hi siku ra vu-17 ra n’hweti, esikwini rero swihlovo hinkwaswo swa xidziva lexikulu xa mati swi boxeka swi pfuleka, kutani tinyangwa ta ndhambi ya matilo ti pfuleka.+12 Maboboma ya mpfula ma chululekela ehenhla ka misava, masiku ya 40 ni vusiku+ bya 40.13 Hi siku rero, Nowa a nghena engalaveni+ na Xeme na Hamu na Yafeta, vana+ va Nowa, ni nsati wa Nowa ni vasati vanharhu va vana vakwe, va nghena na yena;14 vona ni xivandzana xin’wana ni xin’wana hi ku ya hi muxaka+ wa xona, ni xifuwo xin’wana ni xin’wana hi ku ya hi muxaka wa xona, ni xiharhi xin’wana ni xin’wana lexi kokovaka ehenhla ka misava hi ku ya hi muxaka+ wa xona, ni xivumbiwa xin’wana ni xin’wana lexi hahaka hi ku ya hi muxaka+ wa xona, nyenyana yin’wana ni yin’wana ni xivumbiwa+ xin’wana ni xin’wana lexi nga ni timpiko.15 Kutani swi ya haswimbirhi-mbirhi eka Nowa, endzeni ka ngalava, swa mixaka hinkwayo ya nyama leyi a yi ri ni matimba ya vutomi+ eka yona.16 Kutani leswi nghenaka, swi nghena ku ri xa xinuna ni xa xisati xa muxaka wun’wana ni wun’wana wa nyama, hilaha Xikwembu xi n’wi leriseke hakona. Endzhaku ka sweswo Yehovha a n’wi pfalela nyangwa.+17 Ndhambi yi va kona masiku ya 40 ehenhla ka misava, naswona mati ma ya ma engeteleka, ma sungula ku tlakula ngalava kutani yi papama ehenhla ka misava.18 Mati ma ya ma tala ngopfu kutani ma engeteleka swinene ehenhla ka misava, kambe ngalava yi famba ehenhla ka vuandlalo bya mati.+19 Mati ma funengeta misava swinene lerova tintshava hinkwato to leha leti a ti ri ehansi ka matilo hinkwawo ti funengetiwa.+20 Mati ma ti hundza hi swisungunu swa 15, kutani tintshava ti funengetiwa.+21 Hikwalaho nyama hinkwayo leyi a yi hanya emi-saveni yi lova,+ swivumbiwa leswi hahaka ni swifuwo ni swivandzana ni mintlhambi hinkwayo leyi a yi famba swin’we emisaveni ni vanhu+ hinkwavo.22 Hinkwaswo leswi a swi ri ni ku hefemula ka matimba ya vutomi etinhompfini ta swona, ku nga hinkwaswo leswi a swi ri emisaveni, swi fa.+23 Kutani a herisa xilo xin’wana ni xin’wana lexi a xi ri kona ehenhla ka vuandlalo bya misava, ku sukela eka munhu ku ya eka xiharhi, ni swiharhi leswi famba-fambaka ni swivumbiwa leswi hahaka swa matilo, swi herisiwile emisaveni;+ ku lo pona+ Nowa ntsena ni lava a va ri na yena engalaveni.24 Mati ma ya emahlweni ma funengeta misava masiku ya 150.


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Ku Fikeleriwa Ka Vanhu Va Tindzimi To Tala
—Matshalatshala Lama Endliwaka
“Minkarhi yin’wana ku vuriwa leswaku a ku na ntirho wo tika ku tlula wa vuhundzuluxeri.”
—“The Cambridge Encyclopedia of Language.”
LOKO vuhundzuluxeri byi nga si sunguriwa, mikandziyiso ya Timbhoni ta Yehovha ya hleriwa hi vukheta, ku endliwa ndzavisiso ivi yi tsariwa. Hi nkarhi wolowo, Ndzawulo ya Vutsari leyi nga entsindzankulu wa misava hinkwayo le New York yi kambela rungula hinkwaro loko ri twala ni loko ririmi ri tirhisiwe hi ndlela leyinene. *
Ndzawulo ya Vutsari yi rhumela rungula leri eka mintlawa ya madzana ya vahundzuluxeri emisaveni hinkwayo, laha vo tala va vona va tshamaka va tlhela va tirha laha ririmi leri va ri hundzuluxelaka ri vulavuriwaka kona. Vo tala va vona va hundzuluxela hi ririmi ra manana. Va fanele va ri twisisa kahle rungula leri tsariweke hi Xinghezi ni ririmi leri va hundzuluxelaka ri ya eka rona.
Vahundzuluxeri va wu endla njhani ntirho wa vona?
Geraint muhundzuluxeri wa le Britain, wa hlamusela: “Ndzi tirha ni ntlawa wa vahundzuluxeri, ntirhisano hi wona wa nkoka. Hinkwerhu hi hoxa xandla eka ku tlhantlha swiphiqo swo tika leswi hi hlanganaka na swona eka vuhundzuluxeri. A hi kambisisi rito ha rin’we kambe hi kambisisa swivulwa. Hi anakanyisisa hi xikongomelo ni leswi marito ya vulaka swona, hi ri karhi hi tsundzuka vanhu lava xihloko ha xin’we xi kongomisiweke eka vona.”
Hi yihi pakani ya wena tanihi muhundzuluxeri?
“Pakani ya hina hileswaku muhlayi a twa onge rungula leri a ri hlayaka ri tsariwe hi ririmi rakwe. A ri fanelanga ri twala leswaku ri lo hundzuluxeriwa. Hi yona mhaka hi ringeta ku tirhisa matsalelo ya ntumbuluko. Hi ndlela yoleyo hi koka rinoko ra muhlayi naswona u ta ya emahlweni a hlaya onge hiloko a dya swakudya swo nandziha leswi olovaka ku swi tsakela.”
Swi mi pfuna njhani ku tshama laha ririmi rero ri vulavuriwaka kona?
“Ku tshama ni vanhu lava vulavulaka ririmi rero swi pfuna leswaku hi hundzuluxela hi ndlela leyi va nga ta yi twisisa. Laha Wales, vanhu vo tala va vulavula Xiwelsh naswona hi twa ririmi rero ri vulavuriwa siku ni siku. Hi tlhela hi kota ku kumisisa loko marito ni swivulwa swi ri swa ntumbuluko, swi twala ni loko swi twisiseka. Sweswo swi hi pfuna ku humesela ehandle mongo wa rungula leri tsariweke hi Xinghezi.”
Mi wu hlela njhani ntirho wa n’wina?
“Ntlawa ha wun’we wu averiwa ntirho wo hundzuluxela. Xirho xin’wana ni xin’wana xa ntlawa xi sungula hi ku hlaya rungula hinkwaro leswaku xi kota ku twisisa mongo wa nkandziyiso ni ku twisisa lava wu tsaleriweke vona. Ha tivutisa: ‘Hi xihi xikongomelo xa nhlokomhaka leyi? Hi wihi mongo wa yona? Ndzi nga dyondza yini eka yona?’ Leswi swi pfuna ntlawa leswaku wu ehleketa hi swilo swo hambanahambana leswi nga ta va pfuna loko va hundzuluxela.
“Kutani xirho ha xin’we xa ntlawa xi veka mavonelo ya xona naswona sweswo swi endla leswaku ntlawa hinkwawo wu vuyeriwa. Xana ha tiyiseka leswaku ha ri twisisa rungula leri? Hi nga wu humesa njhani mongo hi ku ya hi leswi Xinghezi xi vulaka swona? Xikongomelo xa hina i ku endla leswaku vahlayi va titwa hi ndlela leyi mutsari wa Xinghezi a a lava leswaku vayingiseri vakwe va titwa ha yona.”
Xana swirho swa ntlawa swi tirhisana njhani?
“Xikongomelo xa hina i ku endla leswaku vahlayi va hina va hatla va twisisa rungula leri loko va ri hlaya. Hikwalaho, leswaku hi hundzuluxela swilo leswi twisisekaka, hi hlaya ndzimana yin’wana ni yin’wana hi ku phindhaphindha hi rito leri twalaka.
“Loyi a hundzuluxelaka u thayipa ndzimana hi ririmi leri hi ri hundzuluxelaka, kutani hi kota ku swi vona eka tikhompyuta ta hina. Hi kambela loko ku nga ri na rungula leri hungutiweke kumbe ku engeteriwa. Hi tlhela hi twa loko rungula ri twala hi ndlela ya ntumbuluko, ni loko matsalelo kumbe mavekelo ya marito ku ri wona. Xirho xin’wana xi hlaya ndzimana yoleyo hi rito leri twalaka. Loko xi nga khuluki loko xi hlaya, hi tivutisa xivangelo xa kona. Loko xihloko hinkwaxo xi hetiwe ku hundzuluxeriwa, ku ni loyi a averiwaka ku hlaya xihloko xexo lavan’wana vambirhi va yingiserile ivi va fungha laha ku faneleke ku lulamisiwa kona.”
Swi twala onge i ntirho lowukulu!
“Ina. Loko hi chaya hi va hi karhele. Hi tlhela hi kambisisa rungula rero nimixo endzhaku ka loko hi wisile. Endzhaku ka mavhikinyana, Ndzawulo ya Vutsari yi hi rhumela rungula ro hetelela leri antswisiweke. Endzhaku ka loko hi ri nghenisile hi tlhela hi ri hlaya ku vona laha ri faneleke ri antswisiwa kona.”
Hi swihi switirhisiwa swa khompyuta leswi mi swi tirhisaka?
“Tikhompyuta a ti nge swi koti ku endla ntirho wa ku hundzuluxela ku fana ni vanhu. Kambe Timbhoni ta Yehovha ti endle switirhisiwa swin’wana swa khompyuta leswi olovisaka ntirho wo hundzuluxela. Xitirhisiwa xin’wana i xihlamuselamarito lexi eka xona hi hlengeletaka marito ni swivulwa leswi tirhisiwaka nkarhi na nkarhi. Xitirhisiwa xin’wana xi hi pfuna leswaku hi kuma hinkwaswo leswi hundzuluxeriweke enkarhini lowu hundzeke hi ntlawa wa hina wa vahundzuluxeri ni ku vona ndlela leyi va tameleke ha yona swiphiqo loko va ri karhi va hundzuluxela.”
U titwa njhani hi ntirho lowu u wu endlaka?
“Hi teka ntirho wa hina tanihi nyiko leyi hi yi nyikaka vanhu. Hi rhandza ku wu endla kahle hilaha hi nga kotaka hakona leswaku vanhu va ta tiphina hi ku hlaya rungula rero va tlhela va pfuneka. Hi tsakisiwa hi ku tiva leswaku xihloko xa magazini kumbe xa le ka website xi nga ha khumba vutomi bya muhlayi ivi a cinca vutomi byakwe hi ndlela leyinene.”
Vuyelo Bya Vutomi Hinkwabyo
Vanhu va madzana ya timiliyoni emisaveni hinkwayo va vuyeriwa hi ku hlaya mikandziyiso ya Timbhoni ta Yehovha hi tindzimi ta vona. Vutlhari lebyi pfunaka lebyi kumekaka eka minkandziyiso ya hina, tivhidiyo ni le ka website ya hina ya jw.org byi sekeriwe eBibeleni. Ebukwini yoleyo yo kwetsima, Xikwembu lexi vito ra xona ku nga Yehovha, xi hi byela leswaku xi lava leswaku rungula ra xona ri hangalasiwa eka “matiko hinkwawo ni tinyimba hinkwato ni tindzimi hinkwato ni vanhu hinkwavo.”—Nhlavutelo 14:6. *
^ ndzim. 4 Rungula leri ri va ri tsariwe hi Xinghezi.
^ ndzim. 25 Nghena eka www.jw.org/ts leswaku u kuma mikandziyiso, rungula leri ngo yingiseriwa ni mikandziyiso ya tivhidiyo hi ririmi ra wena ni hi tindzimi tin’wana ta madzana.


text:
Ku Tshembeka Ku Endla Leswaku Hi Amukeleka Eka Xikwembu
“Mi tekelela lava dyaka ndzhaka ya switshembiso hikwalaho ka ripfumelo ni ku lehisa mbilu.”—VAHEVERU 6:12.
TINSIMU: 86, 54
1, 2. Hi wihi ntlhontlho lowu Yefta ni n’wana wakwe a va langutane na wona?
ANAKANYA muntshwa a ri karhi a tsutsumela ku ya hlanganisa tata wakwe. U tsakile swinene ku vona tata wakwe a vuya a hlayisekile enyimpini. Ku hlula kakwe ku endle leswaku a yimbelela ni ku cina hi ntsako. Kambe leswi tata wakwe a swi endleke ni ku swi vula endzhaku ka sweswo swi nga ha va swi n’wi hlamarisile. U handzule tinguvu takwe hi le xikarhi kutani a rila a ku: “Yo! N’wananga, u ndzi vavisile.” Kutani u n’wi byele leswaku u endle xitshembiso eka Yehovha lexi a xi ta cinca vutomi byakwe. Xitshembiso xexo a xi vula leswaku a nge tekiwi kumbe ku va ni vana. Kambe hi ku hatlisa u hlamule hi ndlela leyi tsakisaka, laha a khutazeke tata wakwe ku hetisisa xitshembiso lexi a xi endleke eka Yehovha. Nhlamulo yakwe yi kombise leswaku u tshemba leswaku xin’wana ni xin’wana lexi Yehovha a n’wi kombelaka ku xi endla i xinene. (Vaavanyisi 11:34-37, Bibele ya Xitsonga.) Loko tata wakwe a vona ripfumelo rakwe, u tinyungubyisile hi yena hi leswi a swi tiva leswaku ku tiyimisela kakwe a ku ta tsakisa Yehovha.
2 Yefta ni n’wana wakwe a va tshemba Yehovha hi ku helela ni ndlela leyi a endlaka swilo ha yona. Va tshembekile hambileswi a swi nga olovi. A va tiyimisele ku titsona swilo hinkwaswo leswaku va amukeleka eka Yehovha.
3. Xikombiso xa Yefta ni n’wana wakwe xi nga hi pfuna hi ndlela yihi namuntlha?
3 A hi minkarhi hinkwayo swi olovaka ku tshembeka eka Yehovha. Hi fanele hi “lwa hi matimba [hi] lwela ripfumelo.” (Yudha 3) Leswaku hi endla tano hi fanele hi dyondza ndlela leyi Yefta ni n’wana wakwe va swi tiyiseleleke ha yona swiphiqo evuton’wini bya vona. Va swi kotise ku yini ku tshama va tshembekile eka Yehovha?
KU TSHAMA HI TSHEMBEKILE KU NGA KHATHARISEKI NKUCETELO WA MISAVA
4, 5. (a) Hi xihi xileriso lexi Yehovha a xi nyikeke Vaisrayele loko va nghena eTikweni leri Tshembisiweke? (b) Hi ku ya hi Pisalema 106 ku endleke yihi eka Vaisrayele hikwalaho ka leswi va nga yingisangiki?
4 Siku ni siku, Yefta ni n’wana wakwe swi nga ha endleka a va tshama va tsundzuxiwa hi vuyelo lebyi veke kona hikwalaho ka leswi Vaisrayele va nga n’wi yingisangiki Yehovha. Emahlweni ka malembe ya kwalomu ka 300, Yehovha u lerise Vaisrayele leswaku va dlaya vagandzeri hinkwavo va mavunwa eTikweni leri Tshembisiweke, kambe a va yingisanga. (Deteronoma 7:1-4) Vaisrayele vo tala va sungule ku tekelela Vakanana, lava a va gandzela swikwembu swa mavunwa naswona a va tikhoma hi ndlela yo biha.—Hlaya Pisalema 106:34-39.
5 Hikwalaho ka leswi Vaisrayele va nga yingisangiki, Yehovha a nga va sirhelelanga eka valala va vona. (Vaavanyisi 2:1-3, 11-15; Pisalema 106:40-43) A swi yi tikela swinene mindyangu leyi a yi rhandza Yehovha ni leyi a yi lava ku tshama yi tshembekile eka yena hi malembe wolawo yo tika. Hambiswiritano, Bibele yi vula leswaku a ku ri ni vanhu vo tshembeka vo fana na Yefta ni n’wana wakwe swin’we na Elkana, Hana na Samuwele. A va tiyimisele ku tsakisa Yehovha.—1 Samuwele 1:20-28; 2:26.
6. Hi yihi minkucetelo ya misava leyi nga kona namuntlha, naswona hi fanele hi endla yini?
6 Namuntlha vanhu va endla swilo ni ku ehleketa ku fana ni Vakanana. Va tinyiketele eka timhaka ta masangu, madzolonga ni mali. Kambe Yehovha u hi nyika swileriso leswi nga erivaleni. U lava ku hi sirhelela ku fana ni ndlela leyi a sirheleleke Vaisrayele ha yona eka minkucetelo yo tano yo biha. Xana hi ta dyondza eka swihoxo swa vona? (1 Vakorinto 10:6-11) Hi fanele hi endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka leswaku hi papalata ku ehleketa ku fana ni vanhu va misava. (Varhoma 12:2) Xana hi ta endla leswi hi nga swi kotaka leswaku hi nga ehleketi ku fana na vona?
YEFTA U TSHAME A TSHEMBEKILE HAMBILOKO A HETIWA MATIMBA
7. (a) Xana vamakwavo va Yefta a va n’wi khome njhani? (b) Xana Yefta u endle yini?
7 Enkarhini wa Yefta, Vaisrayele a va tshikileriwa hi Vafilista ni Vaamone, hileswi Vaisrayele va nga yingisangiki Yehovha. (Vaavanyisi 10:7, 8) Ku engetela eka matiko wolawo a ma va tshikilela, Yefta na yena a ri ni swiphiqo leswi a vangeriweke swona hi vamakwavo wakwe ni varhangeri va le Israyele. Hikwalaho ka leswi vamakwavo vakwe a va ri ni mavondzo ni leswi a va n’wi venga, va n’wi sindzise leswaku a suka endhawini leyi a yi ri ya yena. (Vaavanyisi 11:1-3) Yefta a nga tirihiselanga. Hi swi tiva njhani? Loko vakulu va le tikweni ra yena va n’wi kombela leswaku a va pfuna, u nambe a va pfuna. (Vaavanyisi 11:4-11) I yini leswi nga ha vaka swi endle leswaku Yefta a endla tano?
8, 9. (a) I milawu yihi ya Nawu wa Muxe leyi pfuneke Yefta? (b) I yini lexi a xi ri xa nkoka swinene eka Yefta?
8 Yefta a ri nhenha ya nyimpi naswona a ma tiva kahle matimu ya Vaisrayele ni Nawu wa Muxe. Ndlela leyi Yehovha a khomeke vanhu Vakwe ha yona yi n’wi dyondzise milawu yakwe ya leswinene ni leswo biha. (Vaavanyisi 11:12-27) Yefta u tirhise vutivi byebyo evuton’wini byakwe loko a endla swiboho. A tiva ndlela leyi Yehovha a titwa ha yona hi ku hlundzuka ni ku rihisela ni leswaku Yehovha u lava leswaku vanhu va Yena va rhandzana. Ku engetela kwalaho, Nawu wu n’wi dyondzise ndlela leyi a faneleke a va khoma ha yona van’wana, hambi ku ri lava a va n’wi venga.—Hlaya Eksoda 23:5; Levhitika 19:17, 18.
9 Xikombiso xa Yosefa xi nga ha va xi pfune Yefta. A nga ha va a dyondze hi ndlela leyi Yosefa a kombeke vamakwavo vakwe musa ha yona hambileswi a va n’wi venga. (Genesa 37:4; 45:4, 5) Ku anakanyisisa hi xikombiso lexi swi nga ha va swi pfune Yefta ku tikhoma hi ndlela leyi tsakisaka Yehovha. Leswi vamakwavo va Yefta va n’wi endleke swona swi n’wi twise ku vava swinene. Kambe ku lwela vito ra Yehovha ni vanhu va yena a ku ri nchumu wa nkoka swinene ku tlula ndlela leyi Yefta a titwa ha yona. (Vaavanyisi 11:9) A a tiyimisele ku tshembeka eka Yehovha. Sweswo swi endle leswaku Yehovha a n’wi katekisa swin’we ni Vaisrayele.—Vaheveru 11:32, 33.
A hi fanelanga hi pfumelela ku twisiwa ku vava ku hi sivela ku tirhela Yehovha
10. Hi nga yi pfumelela njhani milawu ya Xikwembu leswaku yi hi pfuna ku tikhoma tanihi Vakreste?
10 Xana hi ta dyondza swo karhi eka xikombiso xa Yefta? Xana hi ta endla yini loko vamakwerhu va hi heta matimba kumbe loko hi vona va nga hi khomi kahle? A hi fanelanga hi pfumelela ku twisiwa ku vava ku hi sivela ku tirhela Yehovha. Hi nga tshiki ku ya eminhlanganweni kumbe ku heta nkarhi ni vamakwerhu. A hi tekeleleni Yefta ni ku yingisa Yehovha. Sweswo swi ta hi pfuna leswaku hi hlula swiyimo swo tika leswaku na hina hi va xikombiso lexinene.—Varhoma 12:20, 21; Vakolosa 3:13.
KU TIRHELA YEHOVHA SWI HUMA EMBILWINI SWI KOMBISA RIPFUMELO RA HINA
11, 12. Hi xihi xitshembiso lexi Yefta a xi endleke naswona a xi katsa yini?
11 Yefta a a swi tiva leswaku u fanele a pfuniwa hi Xikwembu ku ntshunxa Vaisrayele eka Vaamone. U tshembise Yehovha leswaku loko A n’wi pfuna ku va hlula, u ta nyikela hi munhu wo sungula loyi a nga ta n’wi hlanganyisa loko a vuya enyimpini tanihi “gandzelo ro hisiwa.” (Vaavanyisi 11:30, 31) Xana sweswo a swi vula yini?
12 Yehovha wa swi venga ku endla magandzelo hi vanhu, xisweswo swi le rivaleni leswaku Yefta a a nga ta endla gandzelo hi munhu. (Deteronoma 18:9, 10) Hi ku ya hi Nawu wa Muxe gandzelo ro hisiwa a ku ri nyiko yo hlawuleka leyi munhu a yi nyikaka Yehovha. Kutani Yefta a a vula leswaku munhu loyi a nga ta n’wi nyikela eka Yehovha a a ta n’wi tirhela etabernakeleni vutomi byakwe hinkwabyo. Yehovha u yingise Yefta ni ku n’wi pfuna leswaku a hlula enyimpini. (Vaavanyisi 11:32, 33) Kambe xana Yefta a ta nyikela hi mani eka Yehovha?
13, 14. Marito ya Yefta lama nga eka Vaavanyisi 11:35 ma kombisa yini hi ripfumelo rakwe?
13 Anakanya hi xiendlakalo lexi boxiweke eku sunguleni ka xihloko lexi. Loko Yefta a vuya enyimpini, munhu wo sungula loyi a n’wi hlanganiseke a ku ri n’wana wakwe, loyi a ko va yena ntsena! Xana a ta endla leswi a swi tshembiseke? Xana a a ta nyikela hi n’wana wakwe loyi a a ri swakwe eka Yehovha leswaku a ya tirha etabernakeleni vutomi byakwe hinkwabyo?
14 Nakambe milawu ya Xikwembu yi nga ha va yi pfune Yefta leswaku a endla xiboho lexinene. Kumbexana u tsundzuke marito lama nga eka Eksoda 23:19 lama byelaka vanhu va Xikwembu leswaku va fanele va nyikela hi swilo leswinene ngopfu eka Yehovha hi ku tirhandzela. Nakambe Nawu a wu vula leswaku loko munhu a endla xitshembiso eka Yehovha “a nga tshuki a honisa rito rakwe. U fanele a endla hi ku landza hinkwaswo leswi humeke enon’wini wakwe.” (Tinhlayo 30:2) Yefta a fanele a endla leswi a swi tshembiseke, hambileswi a byi tiva vuyelo lebyi a byi ta va kona eka yena swin’we ni n’wana wakwe, ku fana na Hana wo tshembeka loyi kumbexana a hanyeke hi nkarhi wun’we na yena. Leswi n’wana wakwe a ta tirha etabernakeleni a nga ta va na vana. Kutani a ku nga ta va ni loyi a ta vitaniwa hi vito ra Yefta kumbe ku kuma ndhawu yakwe tanihi ndzhaka. (Vaavanyisi 11:34) Hambiswiritano, Yefta u vule hi ku tshembeka a ku: “Ndzi pfule nomu wa mina eka Yehovha, a ndzi swi koti ku tlhelela endzhaku.” (Vaavanyisi 11:35) Yehovha u amukele xitlhavelo xa Yefta xa risima naswona u n’wi katekisile. Xana a wu ta va u tshembeke hilaha Yefta a tshembekeke hakona?
15. I xitshembiso xihi lexi vo tala va hina hi xi endleke naswona hi nga xi hetisisa njhani?
15 Loko hi nyikela vutomi bya hina eka Yehovha, hi n’wi tshembise leswaku hi ta endla ku rhandza ka yena hambiloko ko ba lexi dumaka. A hi swi tiva leswaku minkarhi yin’wana a swi nge olovi ku hetisisa xitshembiso lexi. Kambe hi endla yini loko hi komberiwa ku endla nchumu lowu hi nga wu tsakeriki? Loko hi hlula ku chava ka hina ni ku yingisa Xikwembu hi ku swi rhandza hi kombisa leswaku ha xi hetisisa xitshembiso xa hina. Swi nga ha tika swinene ku titsona swo karhi, kambe minkarhi hinkwayo mikateko ya Yehovha yi tele swinene. (Malakiya 3:10) Kambe ku vuriwa yini hi n’wana wa Yefta? U endle yini loko tata wakwe a n’wi byele hi xitshembiso lexi a xi endleke?
16. N’wana wa Yefta u te yini loko a twa hi xitshembiso lexi tata wakwe a xi endleke? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
16 Xitshembiso xa Yefta a xi hambanile ni xa Hana. Hana u tshembise leswaku a ta nyikela hi n’wana wakwe Samuwele leswaku a tirha etabernakeleni tanihi Munaziri. (1 Samuwele 1:11) Munaziri a a pfumeleriwa ku teka ni ku va ni ndyangu. Kambe n’wana wa Yefta a nyikeriwe tanihi “gandzelo [leri heleleke] ro hisiwa,” kutani a nga ta tiphina hi ku tekiwa kumbe ku va ni vana. (Vaavanyisi 11:37-40) Anakanya hi mhaka leyi! A ta va a tekiwe hi wanuna lonene ku tlula hinkwavo hikuva tata wakwe a ri murhangeri eIsrayele. Kambe sweswi a ta tirha tanihi nandza etabernakeleni. Xana muntshwa loyi u te yini? U kombise leswaku ntirho wa Yehovha i wa nkoka evuton’wini bya yena hi ku vula a ku: “Endla eka mina hilaha u vuleke hakona hi nomu wa wena.” (Vaavanyisi 11:36) U hlawule ku ka a nga tekiwi ni ku nga vi na vana leswaku a kota ku tirhela Yehovha. Xana hi nga ri tekelela njhani langutelo rakwe ro tiyimisela ku titsona swo karhi?
N’wana wa Yefta u hlawule ku ka a nga tekiwi ni ku nga vi na vana leswaku a kota ku tirhela Yehovha
17. (a) Hi nga ri tekelela njhani ripfumelo ra Yefta ni n’wana wakwe? (b) Marito lama nga eka Vaheveru 6:10-12 ma ku khutaza njhani leswaku u titsona swo karhi?
17 Vantshwa va magidi lava nga Vakreste hi ku tirhandzela a va ngheneli vukati kumbe va hlawula ku nga vi na vana, ku ringana nkarhi wo karhi. Ha yini? Hikuva va lava ku tirhela Yehovha hilaha ku engetelekeke va nga kavanyetiwi. Nakambe Vakreste van’wana lava kuleke va titsona nkarhi wo va ni vana kumbe vatukulu va vona. Ku ri na sweswo, va tirhisa nkarhi ni matimba ya vona leswaku va tirhela Yehovha. Van’wana va vona va tirha eka matsima yo aka kumbe va ya eka Xikolo Xa Vachumayeri Va Mfumo ni ku rhurhela emavandlheni lama nga ni xilaveko lexikulu xa vahuweleri. Van’wana va endla leswi va nga swi kotaka leswaku va tirha tiawara leti engetelekeke ensin’wini hi nkarhi wa Xitsundzuxo. Yehovha a nge pfuki a wu rivarile ntirho wa vanhu vakwe vo tshembeka. (Hlaya Vaheveru 6:10-12.) Ku vuriwa yini hi wena? Xana u nga swi kota ku titsona swo karhi leswaku u tirhela Yehovha hilaha ku engetelekeke?
HI DYONDZE YINI?
18, 19. Hi dyondze yini eka rungula ra le Bibeleni ra Yefta ni n’wana wakwe naswona hi nga va tekelela njhani?
18 I yini lexi pfuneke Yefta leswaku a hlula mintlhontlho yo tala leyi a langutaneke na yona? U pfumelele Yehovha leswaku a n’wi kongomisa loko a endla swiboho evuton’wini byakwe. U hlawule ku nga kuceteriwi hi vanhu lava a a tshama na vona. Naswona u tshame a tshembekile hambiloko vanhu va n’wi heta matimba. Yehovha u katekise Yefta ni n’wana wakwe hileswi va titsoneke swo karhi hi ku tirhandzela naswona U va tirhisile leswaku va yisa vugandzeri bya ntiyiso emahlweni. Hambileswi van’wana va tshikeke ku endla leswinene, Yefta ni n’wana wakwe va tshame va tshembekile.
19 Bibele yi ri: “Mi tekelela lava dyaka ndzhaka ya switshembiso hikwalaho ka ripfumelo ni ku lehisa mbilu.” (Vaheveru 6:12) Onge hi nga tekelela Yefta ni n’wana wakwe, hi ri karhi hi tiva leswaku loko hi tshama hi tshembekile, Yehovha u ta hi katekisa.


text:
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Ha yini hi fanele hi khongela?
Yehovha Xikwembu u lava leswaku hi titwa hi ntshunxekile ku vulavula na yena hi swilo leswi hi karhataka. (Luka 18:1-7) Wa hi yingisela hikuva wa hi rhandza. Leswi Tata wa hina wa le tilweni a hi rhambaka hi musa leswaku hi khongela eka yena, ha yini hi nga xi amukeli xirhambo xa yena?—Hlaya Vafilipiya 4:6.
Xikhongelo a ko va ntsena ndlela yo kombela mpfuno. Kambe xikhongelo xi hi pfuna leswaku hi tshinela eka Xikwembu. (Pisalema 8:3, 4) Loko hi tshamela ku tiphofula eka Xikwembu, hi ta va ni vuxaka lebyikulu na xona.—Hlaya Yakobo 4:8.
Hi fanele hi khongela njhani?
Loko hi khongela, Xikwembu a xi lavi leswaku hi tirhisa marito yo lava ku voniwa kumbe hi nhlokohata swikhongelo swa hina. Nakambe a hi fanelanga hi khongela hi ndlela yo karhi yo hlawuleka. Yehovha u hi rhamba leswaku hi khongela swi huma embilwini. (Matewu 6:7) Hi xikombiso, eIsrayele wa khale Hana u khongele hi xiyimo xa ndyangu lexi a xi nga n’wi dyisi byi rhelela. Hi ku famba ka nkarhi, loko ku rila ka yena ku hundzuke ntsako, u nkhense Xikwembu swi huma embilwini.—Hlaya 1 Samuwele 1:10, 12, 13, 26, 27; 2:1.
Hakunene hi ni lunghelo ro tsakisa swonghasi! Hi nga tivisa Muvumbi swilo leswi hi karhataka. Nakambe hi nga n’wi dzunisa ni ku n’wi nkhensa hikwalaho ka leswi a hi endlelaka swona. A hi fanelanga hi ri tekela hansi lunghelo leri ro hlawuleka.—Hlaya Pisalema 145:14-16.
DYONDZA SWO TALA
Tshinela Eka Xikwembu Hi Xikhongelo
Xana Xikwembu xa yingisa loko u khongela? Leswaku u hlamula xivutiso xexo, u fanele u twisisa leswi Bibele yi swi dyondzisaka hi xikhongelo.


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | XANA SAYENSE YI SIVE BIBELE?
Xana Sayense Yi Ku Pfuna Njhani?
Xihlamusela marito xin’wana xi vula leswaku sayense “i dyondzo ya swilo swa ntumbuluko ni vuako hinkwabyo, hi ku kambisisa ni ku endla vulavisisi.” Kambe ku endla ntirho lowu a hi matlangwana. Van’wasayense va endla ntirho lowu ku ringana mavhiki, tin’hweti kumbe malembe. Minkarhi yin’wana ku tikarhata ka vona ko va nyuku wa mbyana kambe minkarhi yo tala va humelela. Xiya swikombiso swi nga ri swingani.
Khampani ya le Yuropa yi endle xitirhisiwa xo basisa mati yi tirhisa pulasitiki yo tiya swinene ni sefo leyi basisaka mati leswaku vanhu va nga khomiwi hi mavabyi lama vangiwaka hi ku nwa mati lama thyakeke. Switirhisiwa swo fana ni lexi swi tirhisiwa ni loko ku humelele timhangu ta ntumbuluko to fana ni ku tsekatseka ka misava loku veke kona eHaiti hi 2010.
Tisethalayiti ti kota ku endla nchumu wo komba ndlela lowu vuriwaka Global Positioning System (GPS). Eku sunguleni nchumu lowu a wu endleriwe ku tirhisiwa hi masocha enyimpini, kasi namuntlha wu kongomisa vachayeri va mimovha, va swihahampfhuka, va swikepe hambi ku ri vahloti ni vakhandziyi va tintshava. Van’wasayense va pfune ngopfu hi ku endla xitirhisiwa lexi hikuva swa hi olovela ku fika laha hi lavaka ku ya kona.
Xana u tirhisa selfoni, khompyuta kumbe Internet? Xana u swi xiyile leswaku vutshunguri lebyi antswisiweke hikwalaho ka sayense byi endla leswaku hi tshunguriwa hi ndlela yo antswa swinene? Xana u pfa u famba hi xihahampfhuka? Loko swi ri tano, wa pfuneka hikwalaho ka vutivi bya sayense. Sayense ya ku pfuna hi tindlela to tala.
LAHA SAYENSE YI TSANDZEKAKA KONA
Vativi va sayense va manguva lawa va le ku ringeteni ku antswisa vutivi bya vona hi ku kambisisa swilo swa ntumbuluko hi vuenti. Van’wasayense va le ku lavisiseni ndlela leyi athomo yi tirhaka ha yona, kasi van’wana va ringeta ku hlayela nkarhi va tlhelela endzhaku leswaku va ta twisisa masungulo ya vuako. Loko va ri karhi va lavisisa ni ku kambisisa, va fika ni le vugimamusi bya swilo leswi nga vonakiki, van’wasayense van’wana va ni ntshembo wa leswaku, loko Xikwembu lexi ku vulavuriwaka ha xona eBibeleni xi ri kona, va fanele va kota ku xi kuma.
Kasi van’wasayense van’wana ni vativi va filosofi va ya emahlweni va endla vulavisisi. Va yisa emahlweni dyondzo leyi mutsari Amir D. Aczel a yi vulaka “mhaka ya van’wasayense ya leswaku Xikwembu a xi kona.” Hi xikombiso, mutivi wa sayense loyi a dumeke u vule leswaku “leswi ku nga riki na vumbhoni lebyi tiyeke bya leswaku ku ni Xikwembu lexi tumbuluxeke vuako, swi komba leswaku xikwembu xexo a xi kona.” Van’wana va vula leswaku swilo leswi endliweke hi Xikwembu lexi Bibele yi vulavulaka ha xona, ko va “masalamusi” ni “mintsheketo.” *
Kambe mhakankulu hi leswaku: Xana van’wasayense va tiva swilo hinkwaswo lerova va nga kota ku hi nyika nhlamulo leyi tiyeke? Doo! Van’wasayense va endle nhluvuko eka swilo swo tala, kambe va swi xiya leswaku ka ha ri ni swo tala swinene leswi va nga swi tiviki. Loko Steven Weinberg n’wasayense tlhelo muwini wa sagwadi ra Nobel a vulavula hi ntumbuluko, u te: “A hi nge pfuki hi wu twisise hi ku helela ntumbuluko.” Profesa Martin Rees, loyi a nga exikhundlheni lexi vuriwaka Astronomer Royal wa le Great Britain u tsale a ku: “Ku ni swilo leswi vanhu va nga ta ka va nga swi twisisi.” Ntiyiso wa mhaka hi leswaku, van’wasayense a va si twisisa ntumbuluko hilaha ku heleleke, ku suka eka sele leyitsongo ku ya eka vuako hinkwabyo. Xiya swikombiso leswi landzelaka:
Vativi va swilo swa ntumbuluko a va swi twisisi hi ku helela leswi endlekaka endzeni ka tisele, ndlela leyi tisele ti tirhisaka matimba ha yona, ti humesaka tiphrotheyini ni ndlela leyi ti avanaka ni ku andza ha yona.
Hinkwerhu ha khumbeka hi leswi endlekaka hikwalaho ka nkokamisava. Kambe van’wasayense a va swi twisisi leswaku kahlekahle wu tirha njhani. A va swi tivi leswaku wu endla njhani leswaku loko munhu a tlulela ehenhla a kota ku vuyela ehansi ni leswaku wu wu khoma njhani n’weti leswaku wu kota ku rhendzeleka hi misava.
Vativi va dyondzo ya vuako bya swilo leswi nga matilweni va vula leswaku kwalomu ka 95 wa tiphesente ta swiaki leswi vumbeke matilo a swi vonaki hi ku tirhisa switirhisiwa swa sayense. Va swi vula swiaki ni matimba lama nga vonakiki. A swi tiviwi leswaku kahlekahle swiaki leswi swi endliwe hi yini.
Ku ni swin’wana swo tala leswi pfilunganyaka ni ku hlamarisa van’wasayense. Xana yoleyo i mhaka leyi hi faneleke hi yi tekela enhlokweni? Mutsari la dumeke wa timhaka ta sayense u ri: “swi tele leswi hi nga swi tiviki ku tlula leswi hi swi tivaka. Ndzi ehleketa leswaku sayense yi fanele yi ku endla u lava ku tiva swo tala ku nga ri ku ku pfala mahlo.”
Loko u tivutisa leswaku xana sayense yi ta siva Bibele ni ku endla leswaku vanhu va nga pfumeli eka Xikwembu, xiya leswi: Loko van’wasayense ni michini ya vona ya matimba va kota ku dyondza switsongo ntsena hi ntumbuluko, xana swa twala ku vula leswaku swilo leswi va nga kotiki ku swi kambisisa a swi kona? Emakumu ka xihloko xo leha lexi a xi vulavula hi matimu ni nhluvuko wa vutivi bya tinyeleti, Encyclopedia Britannica yi ba nhloko ya mhaka loko yi ku: “Hambileswi hi heteke malembe ya kwalomu ka 4 000 hi dyondza hi vuako lebyi nga lo mphaa hi tinyeleti, a hi tivi swo tala hi byona ku fana ni vanhu va khale va le Babilona.”
Timbhoni ta Yehovha ti xixima lunghelo ra munhu un’wana ni un’wana ra ku tiendlela xiboho emhakeni leyi. Hi tiyimisele ku landzela nkongomiso wa Bibele lowu nge: “Ku anakanyela ka n’wina a ku tiviwe hi vanhu hinkwavo.” (Vafilipiya 4:5) Hi ku landza mongo wa tsalwa leri, hi ku rhamba leswaku u kambisisa ndlela leyi sayense ni Bibele swi pfumelelanaka ha yona.
^ ndzim. 9 Vanhu van’wana a va pfumelelani ni Bibele hikwalaho ka leswi va dyondzisiweke swona etikerekeni, swo fana ni leswaku misava yi le xikarhi ka vuako hinkwabyo lebyi endliweke ni leswaku Xikwembu xi endle misava hi masiku ya tsevu lama leheke tiawara ta 24.—Hlaya bokisi le ri nge “ Leswi Bibele Yi Swi Vulaka Ni Timhaka Ta Sayense Leti Tiyisekisiweke.”
DYONDZA SWO TALA
Xana Xikwembu Xi Kona?
Bibele yi nyikela swivangelo swa ntlhanu leswi nga vumbhoni bya leswaku Xikwembu xi kona.
Bibele Yi Ri Yini Hi Ntumbuluko?
Bibele yi hlamusela “masiku” ya tsevu lawa Xikwembu xi tumbuluxeke swilo leswi hanyaka. Xana a ku ri masiku lama nga leha tiawara ta 24?
Langutelo Ra Bibele Hi Rihanyo
Twana leswi Bibele yi swi vulaka hi vuvabyi ni matshungulelo.


text:
Vantshwa Va Vutisa
I Yini Leswi Ndzi Nga Swi Langutelaka eVukatini?—Xiyenge 1
“Loko hi ri swin’we, ndzi khapakhapa hi ntsako! Ndzi swi langutele hi mahlo-ngati ku tekiwa hi yena.”
“A hi rhandzi swilo leswi fanaka. Ematshan’weni yo va nuna ni nsati, ho va vanhu vambirhi lava tshama endlwini yin’we ntsena. Ndzi titwa ndzi ri ni xivundza!”
U NGA ha va u tibyele leswaku marito yo sungula lama nga laha henhla ma vuriwe hi nhwanyana loyi a nga siki nghenelaka vukati; kasi marito ya vumbirhi ma vuriwe hi munhu loyi se a ngheneleke vukati. Kambe ntiyiso wa mhaka hileswaku ma vuriwe hi munhu un’we.
Timhaka ti onhake kwihi? Loko u swi langutele hi mahlo-ngati ku nghenela vukati siku rin’wana, u nga endla yini leswaku vukati bya wena byi nga ku dyisi mbitsi?
Ntiyiso wa mhaka: Ntsako lowukulu evukatini u wu kuma loko swilo leswi a wu swi languterile eka byona swi hetiseka.
Xihloko lexi swin’we ni lexi nga ta landzela eka Xalamuka! ya n’hweti leyi taka lexi nge “Vantshwa Va Vutisa,” swi ta ku pfuna leswaku u langutela swilo leswi twisisekaka evukatini.
Hi swihi swilo leswi twisisekaka leswi u nga swi langutelaka evukatini? Hi ku komisa, u nga:
- Langutela swilo leswi vuyerisaka
- Langutela mintlhontlho
- Langutela swilo leswi a wu nga swi rindzelanga
A hi kambisiseni ha xin’we xa swona.
LANGUTELA SWILO LESWI VUYERISAKA
Bibele yi vulavula kahle hi vukati. (Swivuriso 18:22) Hi leswi swin’wana swa swilo leswi vuyerisaka leswi u nga swi langutelaka.
Xinakulobye. Bibele yi vula leswaku endzhaku ka nkarhi loko Xikwembu xi vumbe munhu wo sungula Adamu, xi te: “A hi swinene leswaku munhu a hambeta a tshama a ri yexe,” naswona endzhaku ka sweswo xi vumbe Evha leswaku va ta tshama swin’we. (Genesa 2:18) Xikwembu xi vumbe ha un’we wa vona a ri ni timfanelo to hlawuleka leti a ti ta endla leswaku va hambana kambe va kota ku hanyisana. Hikwalaho, nuna ni nsati va va vanakulobye lavakulu swinene.—Swivuriso 5:18.
Ntirhisano. Bibele yi ri: “Vambirhi va antswa ku tlula un’we, hikuva havambirhi va nga tirhisana kahle ngopfu.” (Eklesiasta 4:9, Good News Translation) Hakunene mhaka leyi i ntiyiso loko swi ta evukatini. Brenda, * wansati un’wana loyi a ha ku tekiwaka, u ri: “Evukatini swi lava ntirhisano, ku titsongahata ni ku pfumelelana ni swiyimo minkarhi yin’wana.”
Vuxaka bya rimbewu. Bibele yi ri: “Wanuna a a nyike nsati wa yena mfanelo yakwe; kambe na yena wansati a a endle leswi fanaka eka nuna wa yena.” (1 Vakorinto 7:3) Loko u catile, u nga hlanganyela timhaka ta masangu handle ko karhateka ni ku tisola, leswi hakanyingi ku nga vuyelo lebyi nga tsakisiki lebyi tisiwaka hi ku hlanganyela timhaka ta masangu u nga si nghenela vukati.—Swivuriso 7:22, 23; 1 Vakorinto 7:8, 9.
Makumu ya mhaka: Vukati i nyiko leyi humaka eka Xikwembu. (Yakobo 1:17) Loko u hanya hi ku pfumelelana ni milawu ya xona, u nga langutela ku kuma ntsako evukatini.
Swivutiso swo anakanyisisa ha swona: Xana u languta vukati hi ndlela leyi hoxeke hileswi u tshameke u vona vatekani lava nga swikombiso swo biha—kumbexana endyangwini wa ka n’wina? Loko swi ri tano, hi vahi vatekani lava nga swikombiso leswinene lava u nga va tekelelaka?
LANGUTELA MINTLHONTLHO
Bibele yi hlamusela vukati hi ndlela leyi twisisekaka. (1 Vakorinto 7:28) Hi leyi yin’wana ya mintlhontlho leyi u nga yi langutelaka.
Timholovo. A va kona vanhu vambirhi lava fanaka hi ku helela, kambe hinkwavo a va hetisekanga. (Varhoma 3:23) Hikwalaho, minkarhi yin’wana vatekani va pfa va holova, ku nga khathariseki leswaku va tikomba va hanyisana kahle ku fikela kwihi. Minkarhi yin’wana va nga ha vula swilo leswi hoxeke leswi va nga tisolaka ha swona hi ku famba ka nkarhi. Bibele yi ri: “Loko munhu a nga hoxi eku vulavuleni ka yena, munhu yoloye u hetisekile.” (Yakobo 3:2, Bibele—Mahungu Lamanene) Mimpatswa leyi humelelaka yi tikarhatela ku lulamisa timholovo leti vaka kona ematshan’weni yo ringeta ku ti papalata hi ku helela.
Ku hela matimba. Nhwanyana un’wana loyi a vuriwaka Karen u ri: “Hi tshamela ku kombiwa tifilimi ni minongonoko ya TV leyi eka yona nhwanyana a tekanaka ni jaha leri tikombaka ri hetisekile eka yena, ivi va hanya vutomi lebyi tsakisaka endzhaku ka sweswo.” Kutani vatekani va nga ha hela matimba loko vukati bya vona byi nga fambi hi ndlela leyi vukati byi hlamuseriwaka ha yona eka tibuku kumbe eka tifilimi. I ntiyiso leswaku endzhaku ka loko vatekani va catile, va ta ya va vonana swihoxo ni mikhuva yin’wana leyi nga rhandzekiki. Kambe nchumu wa nkoka lowu va faneleke va wu tsundzuka hileswaku rirhandzu ra ntiyiso “ri tiyisela swilo hinkwaswo” hambi ku ri ku hetiwa matimba.—1 Vakorinto 13:4, 7.
Ku vilela. Bibele yi vula leswaku vanhu lava tekaneke va “vilela hi swilo swa misava.” (1 Vakorinto 7:33, 34) Ku vilela ko tano ku tolovelekile naswona hakanyingi ku fanerile. Hi xikombiso, u nga ha kuma swi ku tikela ku hakelela swikoxo swa nkoka swa ndyangu. Vatekani va nga ha boheka ku tirha leswaku va kota ku xava swakudya, swiambalo ni ku hakelela ndhawu yo tshama. Kambe loko mi khomisana mi nga swi kota ku khathalela swilaveko swa ndyangu wa n’wina.—1 Timotiya 5:8.
Makumu ya mhaka: Loko ku rhandzana swi fana ni ku hahisa khayiti, ku nghenela vukati swi fana ni ku hahisa xihaha-mpfhuka. Swi lava vutshila ni ku tikarhata lokukulu leswaku mi kota ku langutana ni mintlhontlho evukatini loko ku ri ni swin’wana leswi mi nga twananiki ha swona, kambe mi nga yi hlula mintlhontlho yoleyo.
Swivutiso swo anakanyisisa ha swona: U tilulamisa njhani timholovo leti u vaka na tona ni vatswari va wena swin’we ni vamakwenu sweswi? Xana wa swi kota ku languta mhaka hi tihlo lerinene hambiloko u hele matimba? U langutana njhani ni mivilelo?
EXIHLOKWENI LEXI LANDZELAKA LEXI NGE “VANTSHWA VA VUTISA” . . . ku ta tlhuvutsiwa xivutiso lexi nge, Milawu ya Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u langutela swilo leswi a wu nga swi rindzelanga?
^ ndzim. 17 Mavito man’wana exihlokweni lexi ma cinciwile.


text:
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Xana hakunene Bibele i Rito ra Xikwembu?
Bibele i Rito ra Xikwembu ro hlawuleka tanihi leswi na wena u ehleketaka tano. Ku kandziyisiwe tikopi ta tibiliyoni hi tindzimi ta madzana. Vutlhari lebyi nga eBibeleni byi ni matimba yo hundzula vanhu leswaku va hanya vutomi lebyinene.—Hlaya 1 Vatesalonika 2:13; 2 Timotiya 3:16.
Ha swi tiva leswaku Bibele yi huma eka Xikwembu hikuva yi hi byela hi vumundzuku hi ndlela leyi pakanisaka. Ku hava munhu loyi a nga endlaka sweswo. Hi xikombiso, xiya leswi tsariweke ebukwini ya Esaya. Kopi ya yona leyi endliweke emalembeni ya 100 emahlweni ko va Yesu a velekiwa yi kumiwe ebakweni leri nga ekusuhi ni Lwandle Leri Feke. Yi vula leswaku muti wa Babilona a wu ta hundzuka rhumbi. Marito wolowo ma hetisekile endzhaku ka loko ku hundze malembe yo tala Yesu a endle vutirheli byakwe bya laha misaveni.—Hlaya Esaya 13:19, 20; 2 Petro 1:20, 21.
Xana Bibele yi tsariwe njhani?
Bibele yi tsariwe eka malembe yo tlula kwalomu ka 1 600 lama hundzuke. Vatsari va Bibele va kwalomu ka 40 va tsale hi nhloko-mhaka yin’we handle ko kanetana. Xana sweswo swi kotekise ku yini? Xikwembu xi va kongomisile loko va ri karhi va tsala.—Hlaya 2 Samuwele 23:2.
Minkarhi yin’wana Xikwembu xi vulavule ni vatsari va Bibele hi ku tirhisa tintsumi, swivono kumbe milorho. Entiyisweni, Xikwembu xi nghenise rungula ra xona emianakanyweni ya mutsari kutani xi n’wi pfumelela leswaku a hlawula marito lawa a ta ma tirhisa leswaku a tsala rungula ra xona.—Hlaya Nhlavutelo 1:1; 21:3-5.
DYONDZA SWO TALA
Bibele I Buku Leyi Humaka Eka Xikwembu
Xana Bibele yi nga ku pfuna njhani leswaku u langutana ni swiphiqo swa wena? Ha yini u tshemba vuprofeta bya yona?


text:
Dyondzo 22: Yosefa A Hoxiwa eKhotsweni
Yosefa a a ri ni malembe ya 17 loko a yisiwa le Egipta. Kwalaho u xaviseriwe wanuna la vuriwaka Potifaro. Potifaro a a tirha eka hosi ya le Egipta leyi vuriwaka Faro.
Yosefa a a n’wi tirhela hi matimba n’wini wakwe Potifaro. Loko Yosefa a ri karhi a kula, Potifaro u n’wi veke ku va mulanguteri wa yindlu yakwe hinkwayo. Kutani, ha yini Yosefa a ri laha khotsweni? U le khotsweni hikwalaho ka nsati wa Potifaro.
Yosefa a a ri mbhurhi, naswona nsati wa Potifaro a a lava ku etlela na yena. Kambe Yosefa a a swi tiva leswaku swi bihile sweswo naswona a a nga ta swi endla. Nsati wa Potifaro u hlundzuke ngopfu. Kutani loko nuna wa yena a vuya, nsati loyi u hembile a ku: ‘Yosefa u ringete ku etlela na mina!’ Potifaro u swi khorwile leswi a swi vuriwa hi nsati wakwe kutani a karihela Yosefa swinene. Hiloko a endla leswaku a pfaleriwa ekhotsweni.
Wanuna loyi a a langutela khotso hi ku hatlisa u swi vonile leswaku Yosefa a a ri munhu lonene. Hiloko a n’wi veka ku langutela vabohiwa lavan’wana hinkwavo. Endzhakunyana Faro u hlundzukele mucheri wa vhinyo ni mubaki kutani a va hoxa ekhotsweni. Siku rin’wana havambirhi va lorhe norho wo hlawuleka kambe a va nga swi tivi leswaku milorho ya vona yi vula yini. Hi siku leri tlhandlamaka Yosefa u te: ‘Ndzi byeleni milorho ya n’wina.’ Loko va n’wi byerile, Yosefa u va hlavutele milorho ya vona hi ku pfuniwa hi Xikwembu.
Yosefa u byele loyi a a chela vhinyo a ku: ‘Endzhaku ka masiku manharhu u ta ntshunxiwa ekhotsweni kutani u ta tlhela u ya tirha ku chelela Faro vhinyo.’ Kutani Yosefa u engetele a ku: ‘Loko u huma, u ndzi tivisa eka Faro naswona u ndzi pfuna leswaku ndzi huma endhawini leyi.’ Kambe Yosefa u byele mubaki a ku: ‘Endzhaku ka masiku manharhu Faro u ta ku tsema nhloko.’
Endzhaku ka masiku manharhu swi humelele hilaha Yosefa a vuleke hakona. Faro u lerise leswaku mubaki a tsemiwa nhloko. Kambe mucheri wa vhinyo u ntshunxiwile ekhotsweni kutani a sungula ku tirhela hosi nakambe. Kambe mucheri wa vhinyo a nga n’wi tsundzukanga Yosefa! A nga n’wi tivisanga Faro hi ta Yosefa, xisweswo u boheke ku tshama ekhotsweni.
Genesa 39:1-23; 40:1-23.
Swivutiso
- Yosefa a a ri ni malembe mangani loko a yisiwa aEgipta, naswona ku humelele yini loko a fika kona?
- Swi tise ku yini leswaku Yosefa a pfaleriwa ekhotsweni?
- Hi wihi ntirho lowu Yosefa a nyikiweke wona ekhotsweni?
- Xana loko Yosefa a ri ekhotsweni u n’wi endlele yini mucheri wa vhinyo ya Faro ni mubaki wa xinkwa?
- Ku humelele yini endzhaku ka loko mucheri wa vhinyo a humesiwile ekhotsweni?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Genesa 39:1-23.
Tanihi leswi a ku nga ri na nawu lowu tsariweke lowu humaka eka Xikwembu lowu a wu lwisana ni vuoswi eminkarhini ya Yosefa, i yini lexi n’wi susumeteleke ku balekela nsati wa Potifaro?
- Hlaya Genesa 40:1-23.
Hlamusela norho wa mucheri wa vhinyo hi ku komisa ni nhlamuselo ya wona leyi Yehovha a yi nyikeke Yosefa.
Xana mubaki wa xinkwa u lorhe yini, naswona a swi vula yini?
Xana namuntlha hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha ri ri tekelela njhani langutelo ra Yosefa?
Xana Genesa 40:20 yi ri kombisa njhani langutelo ra Vakreste hi ku tlangela masiku ya ku velekiwa?
DYONDZA SWO TALA
Khadi Ra Bibele Ra Potifaro
Kopa khadi leri ra munhu wa le Bibeleni kutani u dyondza swo tala hi Potifaro n’wini wa Yosefa wa le Egipta.