text:
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Nyimpi
Emikarhini ya khale, Vaisrayele va lwe tinyimpi leswaku va yimela Yehovha Xikwembu xa vona. Xana leswi swi vula leswaku Xikwembu xa ti seketela tinyimpi namuntlha?
Hikwalaho ka yini Vaisrayele a va lwa tinyimpi?
LESWI VAN’WANA VA SWI VULAKA
Vaisrayele a va gandzela “xikwembu lexi rhandzaka tinyimpi.”
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Matiko lawa Vaisrayele va ma hluleke a ma ri ni madzolonga naswona a ma endla mikhuva yo nyenyetsa yo tanihi ku endla timhaka ta masangu ni xirho xa ndyangu kumbe swiharhi naswona a ma nyikela vana leswaku va va magandzelo. Endzhaku ko va Xikwembu xi va lehisele mbilu nkarhi wo leha, xi te: “Matiko lawa ndzi ma hlongolaka emahlweni ka n’wina ma tiendle lama nga tengangiki hi swilo leswi hinkwaswo.”—Levhitika 18:21-25; Yeremiya 7:31.
“Yehovha Xikwembu xa wena u hlongola matiko lawa emahlweni ka wena hikwalaho ka vuhomboloki bya wona.”—Deteronoma 9:5.
Xana ku ni ntlawa lowu Xikwembu xi wu seketelaka enyimpini?
LESWI U NGA HA VAKA U SWI XIYILE
Eka tinyimpi to tala, vafundhisi va ntlawa ha wun’we va vula leswaku Xikwembu xa va seketela. Buku leyi nge, The Causes of War yi ri: “Mikarhi hinkwayo vukhongeri byi seketela tinyimpi hinkwato leti lwiwaka.”
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Yehovha a nga lavi leswaku Vakreste va lwa ni valala va vona. Muapostola Pawulo u tsalele Vakreste a ku: “Loko swi koteka, swi titshege hi n’wina, vanani ni ku rhula ni vanhu hinkwavo. Mi nga tirihiseli.”—Varhoma 12:18, 19.
Ematshan’weni yo byela valandzeri vakwe leswaku va ya etinyimpini, Yesu u te: “Hambetani mi rhandza valala va n’wina, mi khongelela lava mi xanisaka; leswaku mi tikombisa mi ri vana va Tata wa n’wina la nge matilweni.” (Matewu 5:44, 45) Hambiloko matiko lama va tshamaka eka wona ma ya etinyimpini, Vakreste a va katseki eka tona hikuva a hi “xiphemu xa misava.” (Yohane 15:19) Loko Xikwembu xi lava leswaku vagandzeri va xona emisaveni hinkwayo va rhandza valala va vona ni leswaku va nga vi xiphemu xa misava, xana swi nga kotekisa ku yini leswaku xi seketela tinyimpi namuntlha?
“Mfumo wa mina a hi xiphemu xa misava leyi. Loko mfumo wa mina a wu ri xiphemu xa misava leyi, valanguteri va mina a va ta va va lwile leswaku ndzi nga nyiketiwi eka Vayuda. Kambe, hilaha swi nga hakona, mfumo wa mina a wu humi exihlobyeni lexi.”—Yohane 18:36.
Xana tinyimpi ti ta hela?
LESWI VAN’WANA VA SWI VULAKA
Tinyimpi a ti nge heli. Buku leyi nge War and Power in the 21st Century yi ri: “Tinyimpi a ti nge pfuki ti herile. Vanhu van’wana va tshemba leswaku tinyimpi ti ta tshama ti ri kona.”
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
Tinyimpi ti ta hela loko ku lovisiwe vanhu vo homboloka. Ku nga ri khale Mfumo wa Xikwembu lowu fumaka ku suka etilweni wu ta herisa matlhari hinkwawo emisaveni ni ku dyondzisa vanhu ku kondletela ku rhula. Bibele yi hi tiyisekisa leswaku Xikwembu xi ta “lulamisa timhaka ta matiko yo tala ya le kule swinene. Kutani va ta fula mabanga ya vona ma va swikomu ni mafumu ya vona ma va swikhutulo. A va nge ri tlakusi banga, tiko rin’wana ku lwa ni tiko rin’wana, naswona a va nge he dyondzi nyimpi.”—Mikiya 4:3.
Bibele yi dyondzisa leswaku loko ku fuma Mfumo wa Xikwembu a ku nge he vi na mfumo lowu nga ta fuma vanhu leswaku wu tivuyerisa, kumbe mfumo lowu vekaka milawu leyi endlaka vanhu lava fumiwaka hi wona va xandzuka kumbe va va ni xihlawuhlawu. Hikwalaho tinyimpi ti ta hela. Xikwembu xi tshembisa leswaku “a va nge endli swo biha kumbe ku onha . . . hikuva kunene misava yi ta tala hi ku tiva Yehovha kukota mati lama funengetaka lwandle.”—Esaya 11:9.
“U herisa tinyimpi ku ya fika emakumu ya misava. Vurha u byi tshova hi le xikarhi naswona u tshovelela fumu; Tigolonyi u ti hisa endzilweni.”—Pisalema 46:9.


c: text/html

text:
XIHONDZO XO RINDZA April 2015 | Xana U Nga Tsakela Ku Dyondza Bibele?
Vanhu vo tala emisaveni hinkwayo va pfuneka hi lunghiselelo ra Timbhoni ta Yehovha ra dyondzo ya Bibele ya mahala. Vona ndlela leyi Tidyondzo leti ta Bibele ti nga ku pfunaka ha yona.
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Xana u vula leswaku, ndzi khomeke ngopfu kumbe a ndzi lavi ku tiboha?
Lunghiselelo Ra Dyondzo Ya Bibele Ra Vanhu Hinkwavo
Kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nhungu leswi talaka ku vutisiwa hi ntirho wa hina wa ku dyondzisa Bibele.
BIBELE YI HUNDZULA VUTOMI BYA VANHU
Swivutiso Swinharhu Leswi Cinceke Vutomi Bya Mina
Loko n’wana a hundzuka mudyondzisi, Doris Eldred u kume tinhlamulo leti enerisaka ta swivutiso swakwe hi vutomi.
Ku Ponisa Ndzalama Ya Khale eTaleni
Xipetlu xa Rylands xa Evhangeli ya Yohane, i matsalwa ya Bibele ya khale ngopfu ya Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki.
A CONVERSATION WITH A NEIGHBOR
Ha Yini Hi Fanele Ku Tsundzuka Rifu Ra Yesu?
Vanhu vo tala va tlangela siku ra ku velekiwa ka Yesu hi Khisimusi ni pfuxiwa ka yena hi Paseka. Ha yini Timbhoni ta Yehovha tona ti tsundzuka rifu ra Yesu?
Xana A Wu Swi Tiva?
A ku ri wihi ntirho wa ndhuna ya vuthu ra Varhoma? Xana swivoni swa le minkarhini ya Bibele a swi hambane njhani ni swa namuntlha?
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Xana ku ta va ni karhi laha vanhu va nga ta rhandzana?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Xana Bibele Yi Huma Eka Xikwembu?
Vatsari vo tala va Bibele va vula leswaku leswi va swi tsaleke swi huma eka Xikwembu. Ha yini?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Khalavatla / Kalavatla / Kavatla
Khalavatla (Watermelon) i muhandzu lowu nga tala ngopfu, no dyiwa ngopfu exikarhi ka vanhu va tinxaka leti kumekaka edzongeni-vuxa bya tiko-nkulu Afrika. Eka Vatsonga, khalavatla i muhandzu wa nkoka swinene, ku suka khale ka khaleni. Handle ka ku va khalavatla ku ri muhandzu wo timula torha, wu tlhe wu va na swihlawulekisi swo tala, wu na matimba yo aka miri, yo tiyisa miri, no sivela kumbe ku pfuna miri ku papalata na ku antswisa swiyimo swa rihanyo. Exikarhi ka hina Vatsonga, ku na tinxaka to hlayanyana ta makhalavatla, kambe leti tivekaka ngopfu i khalavatla lero basa na lero tshwuka.
Khalavatla, na ku nandzika ka rona, ku na lava ri nga va fambeleki kahle. Loko va ri dya, kumbe loko va nwa mati ya rona, va hetelela va vabya. Hambi swi ri tano, eka tsalwa leri, hi ta kombisa hi la vanhu valavo, va nga kotaka ku tiphina hi khalavatla handle ko vabya.
Swin’wana swa swihlawulekisi swa nkoka swa khalavatla, hi leswi:
#1 – Khalavatla hi roxe, ri taleriwe hi mati; kwalomuya ka 92% eka khalavatla, i mati.
Mati ya khalavatla ya na xivumbeko xa ku va mati, na xivumbeko xa ku va nhlowa (juice). Mati, hambi ya nga ri na vunhlowa, ya na nkoka swinene emirini. Khalavatla ra pfuna ku miri wu nga heleriwi hi mati.
#2 – Hambi leswi khalavatla ri nga na swinyanganyi swa ntumbuluko, ku nyanganya ka rona, a hi lokuya ko onha emirini. Khalvatla, ri fuwe ngopfu hi:
- Vitamin C, yi basisa miri, yi sivela switsongwa-tsongwani
- Vitamin A
- Potassium
- Magnesium
- Vitamins B1, B5 na B6
#3 – Khalavatla ri taleriwe hi swihlawulekisi swo humesa thyaka emirini, ku fana na leswi:
- Carotenoids
- Beta-carotene
- Lycopene
- Citrulline
Swihlawulekisi leswi, swi pfuneta miri ku tibasisa, ivi thyaka ri huma hi xivumbeko xa mintsakamisi.
#4 – Khalavatla ri na swihlawulekisi leswi nga pfunaka ku sivela Mfukuzani ya xidyelo (Digestive System Cancer/Cancro do Sistema Digestivo). Vulavisisi byi kume ku, xihlawulekisi xa “Lycopene” lexi nga ka khalavatla, xi na vuswikoti byo lwisa Mfukuzani ya xidyelo.
#5 – Khalavatla ri pfuneta ngopfu ku hlayisa rihanyo ra mbilu.
Vuvabyi bya mbilu byi hlayiwa ku va eka xiyimo xo sungula eka mavabyi lama koxaka vutomi bya vanhu emisaveni. Swi na nkoka ngopfu ku vanhu va dya swakudya leswi hlayisaka rihanyo ra mbilu ya vona, leswi, swi pfuna ngopfu eka ku hunguta mhaka ya Ntlakuko wa Ngati (High Blood Pressure/Tensão Alta) na mhaka yo taleriwa hi mafurha emirini.
Khalavatla ri pfuna ngopfu eka ku hlayisa mbilu. Vulavisisi byi komba ku Lycopene yi nga ha pfuna ku ku hisa mafurha, na ku ehlisa ntlakuko wa ngati. Hi ndlela leyi, khalavatla ri pfuna na ku hunguta ku ndlandlamuka ka miri.
#6 – Khalavatla ri na Citrulline, xi hlawulekisi lexi pfunaka ku ndlandlamukisa minsiha, leswi olovisaka nkhuluko wa ngati emirini.
#7 – Lycopene leyi nga ka khalavatla, ya pfuna ku tengisa byongo, hi ndlela yaleyo, yi pfuna eka ku sivela, ku nonokisa kumbe ku hunguta vukarhi bya vuvabyi bya Alzheimer.
#8 – Khalvatla ra basisa mahlo, ri tlhe ri pfuna ku sivela vuvabyi bya mahlo, ngopfu eka vanhu lava kuleke.
#9 – Khlavatla, ra pfuna eka ku humesa makarhala emirini, na ku hunguta ku pfimba ka miri loku vangiweke hi makarhala.
#10 – Khalavatla ri pfuna ngopfu ku sivela ku pfimba ka miri, eka vanhu lava tirhaka hi ku tlakula swo tika. Eka van’wamatsambu, na le ka lavo endla vutiolori, swi na nkoka ku dya khalavatla endzaku ka migingiriko leyi.
#11 – Khalavatla, tani hi ku ri fuwe hi Vitamin A na Vitamin C, ri hlayisa nhlonghe na misisi.
- Vitamin C yi pfuna ku vuyelerisa nhlonghe no tiyisa misisi.
- Vitamin A yi na nkoka ngopfu ka ku tiyisa nhlonghe, handle ka yona, nhlonghe a yi vangami, a yi tiyi.
Nakambe! Lycopene na Beta-carotene, i swihlawulekisi leswi pfunaka eka ku sirhelela nhlonghe eka ku hisa ka dyambu.
#12 – Khalavatla ri pfuna ngopfu eka ku gayela swakudya. Tani hi ku ri taleriwe mati-nhlowa, ku gayela swakudya, ku va ntirho wo vevuka emirini. Hi ndlela leyi, khalavatla ri pfuna ku munhu a ya exiyindlwanini hi ntolovelo, na swona a vevukeriwa hi ku tirhuma.
#13 – Khalavatla ri pfuna ngopfu ku basisa no hlayisa tiyinsu, ri tlhe ri pfuna ku mintsakamisi yi khuluka hi ku ringanela.
#14 – Eka lava nga na ku loko va dya khalavatla, va vabya, va nga ha vuyeriwa hi ku kuma swihlawulekisi hinkwaswo. Khalavatla ra dyiwa ri ri rimbisi, ri tlhe ri dyiwa na ri tselekiwile. Loko ri tselekiwile, ri hela matimba ya rona yo tlhotlha nhlombho (Allergy/Alergia). Ku tselekeka khalavatla:
- Wa ri hlantswa, ri tsema hi swiphemu swimbirhi
- U teka lepula/xipunu, u ri kweva, u chela eka mbita
- U tshika ri vila ku ringana 10 Minutes
- Loko u swi tsakela u kamela nhlowa ya bomu
- Loko ri vila, ra n’oka, ri va mati
U nga nwa na ri kufumela, kumbe na ri titimela.
Xitsonga xi ri: “Rihanyo ra wena ri le ka mihandzu leyi u yi dyaka”
Image source: NDTV Food


text:
Swivongo swa vanhu hinkwavo, swi hlamuseleka hi ririmi leri vanhu va xivongo xexo va vulavulaka rona, kumbe hi ririmi leri vakokwa va vona a va vulavula rona. Xin’wana xa xivongo lexi nga tala eka Vatsonga, i xivongo xa ka Ngoveni.
Va ka Ngoveni, i Valambya.
Valambya tani hi nyimba, va hlayile swinene, nxaxameto wa vona, hi ku katsakanya, Valambya i va:
- Ngoveni
- Ximange
- Muchaviya
- Mapengo
- Mahlawule
- Nhlangwani etc…
Xana rito “Valambya” ri vula yini?
Rito Valambya ri pfa eka rito “Milambo”, ku nga vunyingi bya “Nambu”; hi swona swi endlaka, van’wana va tirhisa “Vanambya”. Va tirhisa vito leri hi mhaka ku, a ku ri vanhu vo rhandza ku tshama ekusuhi na nambu, ivi vutshama-tlhelo-ka-nambu, swi hundzuka vito ra vona.
Valambya hinkwavo, i rixaka ra tinyimba ta le vuxeni, mhaka yo Valambya i Vangoni, i dyondzo leyi nga sungula loko ku sungule dyondzo yo vungunya Vatsonga hi ku angarhela, laha Vatsonga hinkwavo va rilelaka no sindzisa Vuzulu. Mhaka yo katsa marito ma Xingoni, loko ku phatiwa xivongo xa ka Ngoveni, na yona, ku ve ntolovelo wa malembe la ma ha ku hundzaka, ku ri ndlela yo ringeta ku lwela Vungoni. Swi endliwa hi ku vaviseka ka Vatsonga hinkwavo tani hi rixaka. Kambe, va ha tele va ka Ngoveni vo a va tirhisi swiphato swo katsa marito ma Xingoni. Mavito ma va kokwa va vona, ma hava Vungoni, leswi kombaka kahle ku Valambya hi ku angarhela, a hi Vangoni. Ku na va ka Ngoveni lava vulaka ku Ngoveni i “Ngubani”, ku tlhe ku na lava vulaka ku Ngoveni i “Ngobese”, kambe, ku hava vumbhoni bya matimu, hambi vumbhoni bya vuphati lebyi kombaka ku Ngoveni i Ngubani, kumbe Ngobese. Tlhandla-kambiri, va ka Ngubani na va ka Ngobese, a hi van’we, xisweswo, swa tika ku loko vona va nga ri van’we, vumbirhi bya vona va nga va timintsu ta nyimba ya Valambya hinkwayo.
Loko swi ta eka tsalelo, hi Xitsonga i Ngoveni, kumbe Ngovene (ku na tsalwa leri hlamuselaka ku hikokwalaho ka yini, hi Xitsonga, xitwari xa le makumu, xi pfa xi hambana ku suka ka A, E na I), tsalelo ro siva V hi B, i tsalelo ra Sesotho na Xingoni eka swivongo swa Vatsonga.
Xana rito “Ngoveni” ri vula yini?
Rito Ngoveni, ri pfa ka rito Xingove, ku nga Ximanga kumbe Xipixi hi marin’wana man’wana ma Xitsonga. Rito Ngoveni, i ro bumabumela Xingove, tani hi ku, va ka Ngoveni va fungha hi Xingove. Hi swona swi endlaka loko va phata xivongo va ku;
1. “Ma siya a govile” – Hi mhaka ku, loko ximanga u xi pfuka, xi vamba nhlana, xi u gova.
2. “Mulambya ku nyela endleleni a tshemba nkanu” – Hi mhaka ku, ndlela yi hava nhova, yi basile, ximanga a xi nyi la ku nga na thyaka, a xi nyi enhoveni kumbe etaleni.
3. Loko vaxisati va ka Ngoveni va tiphata va ku; “Mbhuri ya Mulambya”, lava xinuna va ku, “Mpohlo ya Mulambya” – i mhaka ku, ximanga xi tshama xi basile, a xi twani na thyaka.
Va ka Ngoveni votala, va hlangana ka tinyimba leti:
• Xitari
• Xibotani
• Xinyangani
• Masingiri
• Ntlaru
• Xongani
• Xikwakwa
• Xidzidzana
• Muchaviya
Xifundza-ntsongo xa ka Masingiri eMusambiki, emhirini wa Limpopo Trans-National Park, xi thyiwe vito ra un’wani wa vakokwa va ka Ngoveni.
Hi ku katsakanya, loko va tiphata va va phata swo hambana, kamba swi vuya swi hlangana eka:
Ngoveni
Mulambya ku nyela
Wo ala ku nyela enhoveni
Hi ku chava ku tlhaviwa
Wo nyela endleleni
Hi ku tshemba vurhena
Wo etlela na dzovo
Dzovo ro vangama
Mulambya wa furha
Mahlota hi byakwe
Matsunana
Yingwe yo koma
Mulambyaa!


text:
Xana Bibele Yi Ni Rungula Leri Pakanisaka Malunghana Ni Vutomi Bya Yesu?
Nhlamulo ya Bibele
Mutsari wa Bibele Luka u vule leswi malunghana ni rungula rakwe leri vulavulaka hi vutomi bya Yesu: ‘
Ndzi lavisise swilo hinkwaswo ku sukela emasungulweni hi ku kongoma.’—Luka 1:3.
Van’wana va vula leswaku rungula leri vulavulaka hi vutomi bya Yesu lebyi tsariweke eka Tievhangeli, ku nga tibuku leti tsariweke hi Matewu, Marka, Luka na Yohane, lava hanyeke enkarhini wa yena, ri cinciwile kwalomu ka lembe-xidzana ra vumune.
Hambiswiritano, xiphemu xa nkoka swinene xa Evhangeli ya Yohane xi kumiwile aEgipta eku sunguleni ka va-1900. Sweswi xi tiviwa tanihi Papyrus Rylands 457 (P52) naswona xi hlayisiwe eLayiburari ya John Rylands le Manchester eNghilandhi. Xi ni marito lama nga eka Yohane 18:31-33, 37, 38 eTibebeleni ta manguva lawa.
Lexi i xiphemu xa khale ku tlula hinkwaswo eka Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki. Swidyondzi swo tala swi pfumela leswaku xi tsariwe kwalomu ka lembe ra 125 C.E., ku nga nkarhi lowu lavaka ku endla kotara ya lembe-xidzana kumbe ku tlula endzhaku ka loko ku tsariwe tsalwa lero sungula. Marito lama nga eka xona ma pfumelelana swinene ni lama nga eka matsalwa lama tsariweke hi voko lama veke kona hi ku famba ka nkarhi.


text:
Hi siku ra vumune ra n’wheti ya Ndzhati, President Mayengani i boxi hungu ro yena na Mr Piano Man, ntirhisano wa vona wu fiki emakumu. Tani hi ntolovelo, xiviko xa Benny Mayengani xi sunguli guwa na mahungu-ndlela.
Benny Mayengani i ve a twala eka GCR FM hi siku ra vukombo ra n’wheti ya Ndzhati, laha a nga rhumela minseve ya rinyadzo eka Prince Rhangani na nkata yena, Xongi Rhangani. Benny Mayegani i tlhe a tiyisisa ku yena na Joe Shirimani na Mr Post va nge tirhi swin’we.
Benny Mayengani i ri, “ku ve na ti problem to tala” exikarhi ka yena na Prince Rhangani. Xirhalanganyi-nkulu exikarhi ka Murozwi na Mun’wanati, ku tikomba kuri nkata Rhangani. Xongi Rhangani i lumbetiwa ku “dlhomutela” eka mafambiselo na vuhumelerisi bya Rhangani Music. Benny Mayengani i lumbeta Xongi ku va a lerisi Prince ku a n’wu susa eka risimu ra Mariana. Benny u tlhe a ku Xongi u rhuketeli Kenny Bevhula na Khensi, hi swona swi nga endla ku va famba eka Rhangani Music.
Hambi swi ri tano, Benny Mayengani i kokela tlhelo hi ku sasameta valandzeri va yena eka ‘Dlhomu’ (Xongi). I ndhelelo eka Prince Rhangani na va muti wa ka Rhangani, ku tlula sweswo, valandzeri va President va ta endla cyber bullying eka Xongi. Benny Mayengani i nga ku wa rivala ku valandzeri va yena a va tirheki, vuhlayiseki bya Xongi byi nga va byi ri ekhombyeni.
Hi lawa marito ya Benny Mayengani eka GCR, na ya kongomi Prince Rhangani na Xongi Rhangani;
- “Ku chaya organ a swi vuli ku munhu wa producer”
- “Kasi why le ka Prince ku dumi mina ntsena, hikuva u record-i more than 40 wa ti artists, hi yihi ya tin’wani mi yi tivaku?”
- Prince Rhangani eka Kenny Bevhula; “Ni mi vonini mi ri na va Team Shirimani, se mi va Team Shirimani?” Benny Mayengani; “Se hina a hi fanele hi tsutsumini loko hi vona Joe na Mr Post… And the very same Prince Rhangani u tirhe na Mr Post hi 2015, I never had a problem.”
- “Ende mina ni nge pfumeli ku loko ni ri studio ni ta lawuliwa hi n’wasati mina a studio.”
- “Loko mo ya mi ya trader-in movha, ni na sure mi ta xava ya quality ku tlula leyi mi nga na yona.”
- “Mbilu ya mina a yi teki thyaka, a hi dustbin”
- “Problem leyi ni nga na yona i ku, vanhu va valavula hi ku criticize-a Benny. Why mi criticize-a Benny? Yena luya kova milungu?”
- “Mina ni hakela R15000 a studio xa Prince, a ni mi la ku tiva ti problem ta mina na Prince n’wina, mi ta kota ku judge-a kahle n’wina ti judge. So mina ni tirhaku na Prince, loko ni endlela Prince album, a ni kumi na 4%”
- “Ni la ku kombeta vanhu ku talent ya mina a yi khomiwangi hi munhu”
- “Mina ni nge produce-iwi hi Dlhomu, a ni fambi na nsati wa mina a studio”
Prince Rhangani a nga se hlamula swihehlo na tinhlambha ta Benny Mayengani. Mun’wanati va lo vika vuhumeso byintshwa ku pfa eka Rhangani Studio, ivi va ku wi!
Ntumani wo ehluta (Click to Download) Mariana (Mindzhumba) ya Prince Rhangani
Ntumani wo ehluta (Click to Download) Mariana (Acoustic) ya Prince Rhangani
Xana nyimpi leyi yi ta herisa ku yini? A na Prince i ta hlamula, kumbe i ta tshika Mfenhe ya Varozwi yi nyela nambu wa N’wanati? Xana Benny Mayengani i ta ringeta ku dya hi “beef” ya yena na Prince ke? Xana Prince i miyerisiwa hi ku va a chava nandu? Xana Xongi i va a kha a lava yini eStudio? Swivutiso swi tele.
Whe nkarhi, hi ta twa hi wena…


text:
Loyi hi un’wana wa vavanuna lava nga lwa siwnene leswaku Xitsonga xi hoxiwa eka vumbiwa ra tiko ra Zimbabwe. Nkulukumba Mathonsi va pfunetile no nyikelela tibuku ta Xitsonga e Zimbabwe.
Mitirho ya vona yi katsa ku lwela Xitsonga eMaputaland. Hi un’wana hi nga tirha swin’we eka Xitsonga Southern Africa Board. Mitirho ya Mathonsi yi katsa no kuma timitsu ta Vatsonga etikweni ra Sudan.
Tatana Mathonsi a ku ri muphati, mutsari wa mahungu, hala tlhelo muhleri. Va sungule e ka tirho wa vudyondzi laha va nga humesa tiphuphu to tala. Tatana Mathonsi Risamati se a va ngheni eka Vukhongeri bya vuIslam na swona se ava nyikiwe vito ra Ali. Nhenha leyi ya Mutsonga yi fihliwe hiku landzelela milawu ya Islam. Nkulukumba Mathonsi va tirhile no nyika Mahungu eka matswala yo tala ya mahungu ya Islam, eka interfaith na kona va vile na xi ave.
Hi lembe ra 2014 va vutile N’waButhelezi, un’wana wa vatlangi va mitlangu ya switori eka Ukhozi FM. Va vuye va aka le Cleremont a KZN hi leswi a va tirhela le Durban.
Hina hi nga tshama hi khomisana na vona joko ra Vutsonga, hi lahlekeriwile swinene.
Etlela hi ku rhula Risamati “Ali” Mathonsi…


text:
XIBALO XA MALI LEYI NGHENAKA XA khamphani
Micinco eka ITR14
Miantswiso ya xinawu:
- Eka lembe ra nhlelelo (YOA) leri sungulaka hi kumbe endzhaku ka ti1 Sunguti 2016, tikhirediti ta xibalo xa matikomambe ti nge he koxiwi tanihi ehliso wa xiphemu hi ku ya hi xiphemu xa 6quin (1C) hi mhaka ya leswaku xiphemu lexi xi susiwile.
- Ku sukela hi ti1 Nyenyenkulu 2016, tikhamphani hinkwato leti ringaneleke leti tirhelaka eka Tizoni to Hlawuleka ta Ikhonomi (SEZ) ti ta hakerisiwa xibalo eka mpimo wa 15% lowu nga ehansi ka mpimo wa sweswi wa xibalo xa tikhamphani wa 28%.
- Xivutiso xi engeteriwile eka wizadi ya ntlheriso ya khamphani ku kombisa loko xiyimo xa yona xa vutshamo, naswona loko xi cincile, ku suka eka eka siku rihi.
Miengetelo eka ntlheriso:
- Tikhamphani leti yimeke: khonthena ya “Dormant Company Details” sweswi yi pfumelela tikhamphani leti yimeke leti endlaka migingiriko
ya muhlawuriwa leswaku a tivisa mali leyi nghenaka leyi nga tirheliwangiki leyi hakerisiwaka xibalo leyi kumiweke kumbe leyi hlengeletiweke.
U komberiwa ku tsundzuka leswaku i xilaveko xa nawu ku rhumela ntlheriso wa xibalo na loko khamphani yi yimile.
- Ntlheriso wa ITR14 sweswi wu na nhlawulo wo kombisa loko lembeximali ra khamphani ri cincile enkarhini wa lembe ra nhlelelo leri faneleke.
- Tikhonthena ta Local and Foreign Capital Gains and Losses sweswi ti pfumelela layeni wutshwa wa ngheniso lowu nga na khodi ya xihlovo yintshwa eka mipfumelelo ya “claw back” hi ku ya hi xiphemu xa 45(5).
- Ndzhawu yintshwa yi engeteriwile eka khonthena ya “Non-Residency” ku kombisa siku leri khamphani yi nga yima ku va mutshami loko swi fanerile.
- Switiviwa swa IRP5 swi ta tatiwa no khiyeriwa. Loko ku ve u na tiIRP5 Tto tlula 20, ya vu 20 yi nge khiyiwi, u nga kota ku endla micinco eka yona.
Xitsundzuxo xa Nkoka: Ku vona xikombiso xa fomo leyintshwa ya ITR14, tlilika laha.
Vuxokoxoko byo tiyisisa
U nga si tata ITR14 ya wena, tiyisisa leswaku vuxokoxoko bya vutihlanganisi, adirese, bya le bangi na bya mutirheli wa vaaki wa khamphani byi lulamile hi ku byi tiyisisa no byi lulamisa (loko swi fanerile) eka Fomo ya Ntsariso, Mindzhundzhuluxo na Ntiyisiso (RAV01). U nga tiyisisa no antswisa vuxokoxoko bya RAV01 hi ku:
- Tlilika eka “Maintain Registered particulars” eka eFiling. SARS yi nga ha kombela leswaku u ta erhavini ku tiyisisa micinco yin’wana na yin’wana eka vuxokoxoko bya wena bya le bangi lebyi nga va ka byi endliwile hi ku tirhisa eFiling.
- Ku endzela rhavi ra SARS. U komberiwa ku langutisa Xiletelo xa Ntsariso, Mindzhundzhuluxo na Ntiyisiso (RAV01) ku lulamisa matswala lawa ya faneleke no tlhela ya boha (tidokhumente to seketela) leti lavekaka loko ku engeteriwa swintshwa eka vuxokoxoko bya le bangi na bya mutirheli wa vaaki erhavini ra SARS.
Xitsundzuxo xa Nkoka:
Mirhumelo na Xikombelo xa Mindzulamiso (RFC) swi nga endliwa hi ndlela ya xitironiki eka eFiling
kumbe erhavini ra SARS.
Xana i yini Xibalo xa Mali leyi Nghenaka xa khamphani?
Xibalo xa Mali leyi Nghenaka xa khamphani (CIT) i xibalo lexi sindzisiwaka eka tikhamphani leti nga vatshami eAfrika-Dzonga (ku nga lexi nga katsiwa ehansi ka milawu ya, leyi fambisiwaka hi ku hetiseka, eRhiphabuliki, naswona lexi kumaka mali leyi nghenaka endzeni na le handle ka Rhiphabuliki. Tikhamphani leti nga ri ki vatshami leti tirhaka hi rhavi kumbe leti nga na muako wa nkarhi hinkwawo eRhiphabuliki ti boheka ku hakela xibalo eka mali hinkwayo leyi nghenaka ku suka eka xihlovo lexi nga kona laha Rhiphabuliki.
Sweswinyana hi simekile ntlheriso wuntshwa lowu cincacincaka wa ITR14 tanihi xiphemu xo endla leswaku Xibalo xa Mali leyi Nghenaka xa khamphani xi va xa ximodeni leswi nga kongomisiwa eku antswiseni ka ku hetiseka na nandzeleriso. Ku kuma swo tala hi Ntlheriso wa Xibalo xa Mali leyi Nghenaka wa Tikhamphani (ITR14) na leswi u faneleke ku swi endla, hi ku olova tlilika laha.
Xana i yini leswintshwa?
Tikhoporexini ta Mabindzu Lamatsongo ti tsundzuxiwa hi mindzhundzhuluxo ya swinawana leyi fambisanaka na mipimo ya xibalo leyi faneleke ku hakela xibalo na mpimo wa ntlakuko wa xibalo. Hlaya swo tala laha.
Xana i xa va mani?
CIT yi tirha (kambe yi nga siyi) eka tikhamphani leti landzelaka leti nga na swiboho ehansi ka Nawu wa Xibalo xa Mali leyi Nghenaka, 1962 ku hakela xibalo eka mali hinkwayo leyi nghenaka leyi kumiweke hi kumbe ku hlengeletiwa eka lembeximali:
- Tikhamphani ta vaaki leti longoloxiweke
- Tikhamphani ta vaaki leti nga longoloxiwangiki
- Tikhamphani ta Phurayivhete
- Tikhoporexini to Pfaleka
- Tikhooparethivhi
- Nhlanganelo wa Swikimi swa Vuvekisi
- Khoporexini ya Mabindzu Lamatsongo (s12E)
- Mihlangano ya Ndzawulo wa Vutshamo
- Tikhamphani ta Vun’winyi bya Tindlu
- Tikhamphani leti Yimeke
- Tikhamphani ta Vuvuyerisi bya Vaaki.
Xana ndzi fanele ku teka magoza wahi?
- Titsariseli tanihi muhakelaxibalo
Bindzu rin’wana na rin’wana ri fanele ku hakela xibalo, ehansi ka Nawu wa Xibalo xa Mali leyi Nghenaka, 1962, ri fanele ri titsarisela na SARS tanihi muhakelaxibalo. U nga titsarisela kan’we eka mixaka hinkwayo yo hambanahambana ya xibalo hi ku tirhisa sisiteme ya vuxokoxoko bya mupfuniwa.
- Rhumela ntlheriso wa xibalo wa lembe
Muhakelaxibalo un’wana na un’wana loyi a titsariseleke u fanele a rhumela ntlheriso wa mali leyi nghenaka tinhweti ta khumembirhi endzhaku ka lembeximali, eka fomo leyi vekiweke. Mitlheriso yi nga rhumeriwa hi xitironiki hi ku tirhisa e-filing kumbe hi ku ya kunene erhavini ra SARS
laha muhakelaxibalo a tsarisiwaka kona.
- Rhumela mitlheriso ya xibalo xa nkarhinyana
Ku engetelela eka mitlheriso ya lembe, khamphani yin’wana na yin’wana yi languteriwa ku rhumela mitlheriso ya xibalo xa nkarhinyana. Yin’we ya mitlheriso leyi yi laveka leswaku yi rhumeriwa eka tinhweti ta ntsevu ku sukela eku sunguleni ka lembe, na le ku heleni ka lembe ra vumbirhi, naswona yi fanele yi va yi ri na mpimanyiso wa ntsengo wa mali leyi nghenaka leyi hakerisiwaka xibalo leyi kumiweke kumbe leyi nga ta kumiwa eka nkarhi wolowo. Hakelo ya xibalo yi fanele ku heleketa ntlheriso. Hakelo ya vunharhu “yo engetelela” yi fanele yi endliwa eka tinhweti ta ntsevu endzhaku ka mahelo ya lembe.
Xitsundzuxo xa Nkoka:
Loko u rhumela ntlheriso wa wena u ta fanela ku nyiketa khodi ya SIC eka bindzu ra wena. Ku kuma khodi ya wena leyi faneleke u komberiwa ku tlilika laha.
Xana CIT yi fanele ku hakeriwa rini?
Xibalo xa nkarhinyana
- Hakelo yo sungula – eka tinhweti ta ntsevu ku sukela eku sunguleni ka lembe ra nhlelelo
- Hakelo ya vumbirhi – hi kumbe ku nga si fika siku ro hetelela ra lembe ra nhlelelo
- Hakelo ya vunharhu – eka tinhweti tinharhu endzhaku ka lembe ra nhlelelo ra vahakelaxibalo leri helaka hi Nyenyenyani na tinhweti ta ntsevu endzhaku ka lembe ra nhlelelo eka swiyimo hinkwaswo.
Xibalo eka Nhlelelo
Hakelo ya xibalo eka xitiviso xa nhlelelo lexi humesisweke hi SARS yi fanele yi endliwa enkarhini lowu boxiweke eka xitiviso xexo.
Xibalo xa Mali leyi Nghenaka xa khamphani xi hakeriwa eka mpimo wa 28%.
Xana CIT yi fanele ku hakeriwa njhani?
Tihakelo ti nga endliwa hi ku tirhisa mihlawulo leyi landzelaka:
- Ku banga eka inthanete
- hundziso wa timali hi xitironiki
- Tihakelo ta le bangi
- eFiling
- Endlelo ra hakelo ra Swift (ri kumeka ntsena eka tihakelo ta le matikwenimambe).
Tsundzuka:
U komberiwa ku langutisa eka xiletelo eka Milawu ya Mahakelelo ya SARS
ku kuma vuxokoxoko byo tala eka maendlelo ya mahakelelo lama nga laha henhla.


text:
Xana A Wu Swi Tiva?
A ku ri wihi ntirho wa ndhuna ya vuthu ra Varhoma?
Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki ma vulavula ko hlayanyana hi tindhuna ta mavuthu ya Varhoma. Ndhuna ya vuthu leyi voneke Yesu loko a dlayiwa, a yi ri ni xikhundlha xolexo ku fana na Korneliyo munhu wo sungula wa matiko loyi a veke Mukreste. Mutirhelamfumo loyi a a langutela ku xupuriwa ka muapostola Pawulo, na Yuliyo loyi a fambeke na yena eRhoma, a va ri tindhuna ta mavuthu.—Marka 15:39; Mintirho 10:1.
Hi ntolovelo ndhuna ya vuthu a yi rhangela masocha lama fambaka hi milenge lawa nhlayo ya wona yi nga exikarhi ka 50 na 100. Mintirho yakwe a yi katsa ku letela, ku laya vavanuna vakwe, ku kambela swiambalo ni matlhari ya vona ni ku va rhangela loko va rhurhela endhawini yin’wana.
Xikhundlha xa ku va ndhuna ya vuthu a ku ri xona xa le henhla lexi socha leri tolovelekeke a ri ta kota ku xi fikelela. Lava a va nghena eka xikhundlha lexi, a ku ri masocha lama tirhaka hi matimba lawa a ma fanele ma va varhangeri lavanene. Leswaku vuthu ri lawuleka ni ku va ni vuswikoti byo endla ntirho kahle, a ri titshege hi vona. Xiviko xin’wana xi vula leswaku tindhuna ta mavuthu, “hakanyingi a ti ri masocha lama nga ni ntokoto ni vutivi byo hlawuleka swinene evuthwini.”
Xana swivoni swa le minkarhini ya Bibele a swi hambane njhani ni swa namuntlha?
Ku hambana ni swivoni swa namuntlha leswi endliweke hi nghilazi, swivoni swa le minkarhini ya Bibele a swi tala ku endliwa hi ntsompfu lowu hatimisiweke swinene—hakanyingi a ku va koporo, kumbexana silivhere ni nsuku. Loko ku vulavuriwa hi swivoni ro sungula eBibeleni, hi loko ku akiwa tabernakela ku nga ndhawu yo sungula ya vugandzeri ya Vaisrayele. Vavasati va nyikele hi swivoni leswaku ku endliwa xihlambelo xa koporo ni xiangamo xa xona. Swi nga ha endleka leswaku swivoni a swi fanele swi n’okisiwa leswaku swi ta tirhiseriwa xikongomelo xolexo.
Swivoni leswi kumiweke hi vayimburi eIsrayele ni le kusuhi, a swi tala ku kumiwa ni swin’wetsin’wetsi ni swilo swin’wana leswi vavasati va tisasekisaka hi swona. Hi ntolovelo, swivoni swoleswo a swi va ni xivumbeko xa xirhendzevutana ni pulanga leri khavisiweke, ntsompfu kumbe xikhomo xa rimhondzo ra ndlopfu, leswi a swi tala ku va ni xivumbeko xo fana ni xa wansati. Xiphemu xa xivoni lexi a xi nga hatimisiwanga hakanyingi a xi nga khavisiwi.
Swivoni swa khale a swi nga voni kahle loko swi pimanisiwa ni swa namuntlha leswi endliweke hi nghilazi. Swi nga edleka leswaku muapostola Pawulo a a vulavula hi swona loko a ku: “Sweswi a hi voni kahle hi xivoni xa ntsopfu.”—1 Vakorinto 13:12.


text:
Riṋe, vhathu vha Afrika Tshipembe;
Ri dzhiela nṱha u shaea ha vhulamukanyi kha tshifhinga tsho fhelaho;
Ri ṱhonifha havho vhe vha tambulela vhulamukanyi na mbofholowo kha shango ḽashu;
Ri ṱhonifha havho vhe vha shuma vha tshi itela u fhaṱa na u bveledzisa shango ḽashu; na
U tenda uri Afrika Tshipembe ndi ḽa vhoṱhe vhane vha dzula khaḽo, vho vhofhekanywaho vha vha huthihi naho vha sa fani.
Zwenezwo, nga kha vhaimeleli vho khethiwaho zwavhuḓi, ri khou ṱanganedza ino Ndayotewa sa wone Mulayo Muhulwanesa wa Riphabuḽiki uri u-
May God protect our people.
Nkosi Sikelel’ iAfrika.
Morena boloka setjhaba sa heso.
God seën Suid-Afrika.
God bless South Africa.
Mudzimu tsireledza vhathu vhashu.
Hosi katekisa Afrika.


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Xana Xikwembu Xi Ri Yini Hi Nyimpi?
U nga xi hlamula njhani xivutiso lexi? Vanhu vo tala va ehleketa leswaku Xikwembu xa ti seketela tinyimpi. Va vula leswaku xi pfumelele malandza ya xona ya khale leswaku ma lwa tinyimpi; hilaha swi tsariweke hakona eBibeleni. Hambiswiritano, van’wana va swi tiva leswaku Yesu, N’wana wa Xikwembu u dyondzise valandzeri vakwe leswaku va rhandza valala va vona. (Matewu 5:43, 44) Hikwalaho va vula leswaku vonelo ra Xikwembu hi tinyimpi ri cincile naswona namuntlha xa ti venga.
U ehleketa yini? Xana Xikwembu xa ti seketela tinyimpi? Loko swi ri tano, i vamani lava xi va seketelaka namuntlha? Ku kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi swi ta khumba ndlela leyi u tekaka tinyimpi ha yona. Hi xikombiso, loko a wu tiva leswaku Xikwembu xi seketela ntlawa wa masocha lowu u wu rhandzaka, a wu ta tsaka naswona a wu ta tiyiseka leswaku ntlawa wolowo wu ta hlula. Kambe, xana a wu ta endla yini loko u tiva leswaku Xikwembu xi seketela ntlawa lowun’wana? I ntiyiso leswaku a wu nga ha ta wu seketela ntlawa lowu u wu rhandzaka.
Ku ni nchumu wa nkoka swinene lowu u faneleke u wu kambisisa. Ku tiva ndlela leyi Xikwembu xi ti langutaka ha yona tinyimpi, swi nga khumba ndlela leyi u xi tekaka ha yona. Loko u ri un’wana wa vanhu va timiliyoni lava xanisiweke hi tinyimpi, a swi kanakanisi leswaku u lava ku tiva nhlamulo ya xivutiso lexi: Xana Xikwembu xi seketela ku xaniseka loku vanhu va langutanaka na kona hikwalaho ka tinyimpi, kumbe a xi khathali hi lava xanisiwaka, hilaha van’wana va vulaka ha kona?
Swi nga ha ku hlamarisa ku tiva leswaku nhlamulo ya Bibele yi hambanile ni mavonelo lama nga laha henhla. Ku tlula kwalaho, ndlela leyi Xikwembu xi ti langutaka ha yona tinyimpi a yi cincanga. A hi kambisiseni leswi Bibele yi swi vulaka hi ndlela leyi Xikwembu a a xi ti teka ha yona tinyimpi eminkarhini ya khale ni hi nkarhi lowu Yesu a ri laha misaveni. Sweswo swi ta hi pfuna ku twisisa ndlela leyi Xikwembu xi ti langutaka ha yona tinyimpi namuntlha ni ku tiva loko ti ta va kona enkarhini lowu taka.


text:
ndzirnut
ndzirnut (ndzir-nútŭ) adg ndzirnutã (ndzir-nú-tã), ndzirnuts (ndzir-nútsĭ), ndzirnuti/ndzirnute (ndzir-nú-ti) – scriari neaprucheatã tu-aestu dictsiunar; vedz ntsirnutT.Cunia Dictsiunar-a-Limbãljei-Armãneascã
ndzernu2
ndzernu2 (ndzérŭ) vb III shi II ndzirnui (ndzir-núĭ), ndzirneam (ndzir-neámŭ), ndzirnutã (ndzir-nú-tã), ndzearniri/ndzearnire (ndzeár-ni-ri) shi ndzirneari/ndzirneare (ndzir-neá-ri) – scriari neaprucheatã tu-aestu dictsiunar; vedz ntsernuT.Cunia Dictsiunar-a-Limbãljei-Armãneascã


text:
1
Rito ri hundzukile munhu
1Eku sunguleni ka swilo hinkwaswo, Rito a ri ri kona, Rito a ri ri na Xikwembu, kutani rito a ri ri Xikwembu. 2Yena Rito a a ri Xikwembu ni le ku sunguleni. 3Swilo hinkwaswo swi tumbuluxiwile hi yena, kutani a ku na xilo na xin'we lexi tumbulukeke loko ku nga ri hi yena. Hinkwaswo leswi nga tumbuluka, 4swi kumile vutomi eka yena, kutani vutomi bya yena a byi ri ku vonakala eka vanhu. 5Ku vonakala ka ha vangama emunyameni, naswona munyama a wu kotanga ku ku hlula,#Kumbe: munyama a wu ku amukelanga ni siku ni rin'we.
6 # Mt. 3:1; Mk. 1:4; Lk. 3:1-2 Ku humelele munhu, la rhumiweke hi Xikwembu; vito ra yena a a ri Yohane. 7Ú tile ku va mbhoni, ku ta veka vumbhoni ehenhla ka ta ku vonakala leswaku hinkwavo va ta pfumela hikwalaho ka yena. 8A a nga ri yena ku vonakala, kambe ú tile ku ta veka vumbhoni ehenhla ka ta ku vonakala. 9Ku vonakala ka xiviri loku voningaka munhu un'wana ni un'wana, a ku ri endleleni ku ta emisaveni.
10A a ri emisaveni, kutani misava yi tumbuluxiwile hi yena; kambe misava a yi n'wi tivanga. 11Ú tile ekaya ka yena, kambe varikwavo a va n'wi amukelanga. 12Hambiswiritano, hinkwavo lava nga n'wi amukela, lava nga pfumela eka vito ra yena, ú va nyikile matimba ya ku hundzuka vana va Xikwembu, 13lava tswariweke, ku nga ri hi ndlela ya ntumbuluko, ku nga ri hi ku navela ka miri, ku nga ri hi ku rhandza ka wanuna, kambe ku ri hi Xikwembu.
14Rito ri hundzukile munhu#Kumbe: Rito ri hundzukile nyama la nga aka exikarhi ka hina; kutani hi hlalele ku kwetsima ka yena loku nga tala tintswalo ni ntiyiso, ku nga ku kwetsima loku fanelaka n'wana loyi a nga yexe eka tata wa yena.#Kumbe: ku nga ku kwetsima loku fanelaka N'wana la nga swakwe wa Tatana 15Yohane ú vekile vumbhoni ehenhla ka ta yena, kutani ú huwelele a ku: “Hi yena loyi ndzi vuleke ta yena loko ndzi te: ‘La taka endzhaku ka mina, wa ndzi tula hi vukulu, hikuva ú vile kona mina ndzi nga si va kona.’ ” 16Hikwalaho ka ntalo wa rifuwo ra yena, hi kumile hinkwerhu nyiko ya tintswalo hi ku khandzakanya, 17hikuva Nawu wu nyikiwile hi Muxe, kambe tintswalo ni ntiyiso swi tile ha Yesu Kriste. 18A ku na munhu la tshamaka a vona Xikwembu ni siku ni rin'we. Loyi a nga swakwe, loyi a nga Xikwembu, loyi a nge xifuveni xa Tatana,#Van'wana va ri: N'wana la nga swakwe, la nge xifuveni xa Tatana ... hi yena loyi a nga endla leswaku Tatana a tiviwa.
Ta vumbhoni bya Yohane Mukhuvuri
(Mt. 3:1-12; Mk. 1:7-8; Lk. 3:15-17)
19Hi byona vumbhoni lebyi Yohane a byi vuleke, siku Vayuda va le Yerusalema va rhumeke vaprista ni Valevhi ku ya n'wi vutisa, va ku: “Hi wena mani ke?” 20A nga fihlanga, ú hlamurile a tiyisa swinene, a ku: “Mina, a hi mina Mesiya.” 21#Dut. 18:15,18; Mal. 4:5Kutani va n'wi vutisa, va ku: “Loko swi ri tano, hi wena mani ke? Hi wena Eliya xana?” A ku: “A ndzi yena.” Va ku: “Hi wena Muprofeta xana?” A hlamula, a ku: “E-e!” 22Kutani va ku ka yena: “Hi wena mani xana? Hi lava ku tlhela na nhlamulo eka lava va hi rhumeke. Xana wena ke, u tivitana mani?” 23#Es. 40:3A ku:
“Mina ndzi rito ra munhu la huwelelaka emananga a ku:
‘Lulamisani ndlela ya Hosi’,
hilaha muprofeta Esaya a vuleke hakona.”
24Van'wana va lava va rhumiweke a va ri Vafarisi. 25Kutani va vutisa Yohane, va ku: “Leswi u nga riki Mesiya, u nga riki Eliya, u nga riki yena Muprofeta wa kona, hikwalaho ka yini u khuvula xana?” 26Yohane a va hlamula, a ku: “Mina ndzi khuvula hi mati;#Kumbe: Mina ndzi khuvulela ematini exikarhi ka n'wina, ku yimile un'wana loyi mi nga n'wi tiviki; 27hi yena loyi a taka endzhaku ka mina, loyi swi nga ndzi faneriki ku ntshunxa ngoti ya tintanghu ta yena.”
28Timhaka teto ti humelele eBetaniya, entsungeni wa Yordani, laha Yohane a a khuvulela kona.
Xinyimpfana xa Xikwembu
29Siku leri tlhandlamaka, Yohane a vona Yesu a ri karhi a ta a n'wi kongomile, kutani a ku: “Vonani! Hi lexi Xinyimpfana xa Xikwembu lexi susaka swidyoho swa misava! 30Hi yena loyi ndzi vuleke ta yena, loko ndzi te: ‘Endzhaku ka mina ku ta wanuna la ndzi tlulaka hi vukulu, hikuva ú vile kona mina ndzi nga si va kona.’ 31Mina a ndzi nga n'wi tivi, kambe ndzi tile ndzi ri la khuvulaka hi mati, leswaku a ta humeseriwa erivaleni eka Vaisraele.”
32Yohane ú vekile vumbhoni a ku: “Ndzi vonile Moya wu xika hi le tilweni wu fana ni tuva, wu ta tshama ehenhla ka yena. 33Mina a ndzi nga n'wi tivi, kambe Xikwembu lexi ndzi rhumeke ku khuvula hi mati, xi ndzi byerile, xi ku: ‘Loyi u nga ta vona Moya wu xikela ka yena, wu tshama ehenhla ka yena, hi yena loyi a khuvulaka hi Moya lowo Kwetsima.’ 34Mina Yohane ndzi swi vonile, kutani ndzi vekile vumbhoni ndzi ku, loyi hi yena N'wana wa Xikwembu.”
Ta vadyondzisiwa lavo rhanga
35Siku leri tlhandlamaka, Yohane a tlhela a va kona kwalaho, a ri ni vadyondzisiwa va yena vambirhi. 36A vona Yesu a ri karhi a hundza, kutani a ku: “Vonani! Hi lexi Xinyimpfana xa Xikwembu!” 37Vadyondzisiwa va yena lavambirhi va twa leswi a swi vulaka, kutani va landza Yesu. 38Loko Yesu a hundzuluka, a va vona va ri karhi va n'wi landza, kutani a va vutisa a ku: “Mi lava yini xana?” Va ku ka yena: “U tshama kwihi, Rabi” (hileswaku Mudyondzisi)? 39A ku ka vona: “Tanani, mi ta vona.” Hiloko va ya, va ya vona laha a tshamaka kona; kutani va xwa na yena siku rero; nkarhi a wu lava ku va wa 4 nindzhenga.
40Andriya makwa Simoni Petro, a a ri un'wana wa lavambirhi lava tweke ku vulavula ka Yohane, va landza Yesu. 41Ú rhangile a kuma Simoni makwavo wa yena, kutani a ku ka yena: “Hi kumile Mesiya” (hileswaku Kriste, Mutotiwa). 42A n'wi yisa eka Yesu. Loko Yesu a n'wi langutile, a ku: “U Simoni, n'wana Yohane;#Van'wana va ri: Simoni n'wana Yona u ta thyiwa Kefasi” (hileswaku Petro, Ribye).
Ta ku vitaniwa ka Filipi na Nataniele
43Siku leri tlhandlamaka, Yesu a a lava ku ya eGaleliya, kutani a kuma Filipi. A ku ka yena: “Ndzi landze!” 44Filipi a a ri munhu wa le Betsayida, muti wa va Andriya na Petro. 45Filipi a kuma Nataniele, a ku ka yena: “Hi kumile loyi Muxe a tsaleke timhaka ta yena eNawini; na vona vaprofeta va ti tsarile: I Yesu wa Nazareta n'wana Yosefa.” 46Nataniele a ku ka yena: “Xana eNazareta ku nga huma xilo lexinene xana?” Filipi a ku ka yena: “Tana, u ta vona.” 47Yesu a vona Nataniele a ri karhi a ta a n'wi kongomile, kutani a vulavula hi yena, a ku: “Vonani Muisraele wa xiviri, loyi ku nga riki na ku kanganyisa eka yena.” 48Nataniele a ku ka yena: “U ndzi tivisa ku yini?” Yesu a n'wi hlamula, a ku: “Filipi a nga si ku vitana, ndzi ku vonile u ri ehansi ka nkuwa.” 49Nataniele a n'wi hlamula, a ku: “Rabi, u N'wana wa Xikwembu, u Hosi ya Israele.” 50Yesu a hlamula, a ku ka yena: “Xana u pfumela hileswi ndzi nga te, ndzi ku vonile u ri ehansi ka nkuwa, xana? U ta vona leswikulu ku tlula sweswo.” 51#Gen. 28:12A engeta a ku ka yena: “Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina: Mi ta vona tilo ri pfulekile, ni tintsumi ta Xikwembu ti ri karhi ti tlhandlukela ehenhla ni ku xikela eka N'wana-wa-Munhu.”


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Pisalema 103:1-22
Ya Davhida.103 Dzunisa Yehovha, Wena moya-xiviri+ wamina,Ni hinkwaswo leswi nga endzeni ka mina, a swi dzunise vito rakwe ro kwetsima.+2 Dzunisa Yehovha, Wena moya-xiviri wa mina,U nga swi rivali swiendlo swakwe hinkwaswo,+3 Yena la ku rivalelaka xidyoho+ xa wena hinkwaxo,La horisaka mavabyi ya wena hinkwawo,+4 La kutsulaka vutomi bya wena emugodini,+La ku tlhandlekaka harhi ya musa wa rirhandzu ni tintswalo,+5 La enerisaka nkarhi wa ku hanya ka wena hi leswinene;+Vuntshwa bya wena byi tshamela ku tipfuxeta ku fana ni bya gama.+6 Yehovha u endla swiendlo swa ku lulama+Ni swiboho swa vuavanyisi eka hinkwavo lava dyeleriwaka.+7 U tivise tindlela takwe eka Muxe,+Ntirhisano wakwe eka vana va Israyele.+8 Yehovha u ni tintswalo ni nsovo,+U hlwela ku hlundzuka naswona u ni musa wa rirhandzu wo tala.+9 A nge tshameli ku kuma xihoxo nkarhi hinkwawo,+Hambi ku ri ku tshama a karihile.+10 A nga hi khomanga hi ku ya hi swidyoho swa hina;+Naswona a nga hi tiselanga leswi swi hi faneleke hi ku ya hi swihoxo swa hina.+11 Hikuva tanihi leswi matilo ma tlakukeke ku tlula misava,+Musa wakwe wa rirhandzu wu tlakukile ehenhla ka lava va n’wi chavaka.+12 Kukota leswi vuhuma-dyambu byi nga ekule ni vupela-dyambu,+Hi ndlela leyi fanaka, ku tlula ka hina milawu u ku veke ekule na hina.+13 Kukota loko tatana a kombisa tintswalo eka vana vakwe,+Yehovha u kombise tintswalo eka lava va n’wi chavaka.+14 Hikuva yena u ku tiva kahle ku vumbeka ka hina,+Wa tsundzuka leswaku hi ntshuri.+15 Loko ku ri munhu wa nyama, masiku yakwe ma fana ni ya byanyi bya rihlaza;+U rhumbuka ku fana ni ku rhumbuka ka nhova.+16 Hikuva loko mheho yinene yi hunga ehenhla ka byona, a bya ha ri kona;+Naswona ndhawu ya byona a yi nge he vi na mhaka na byona.+17 Kambe musa wa rirhandzu wa Yehovha wu sukela laha ku nga riki na makumu ku ya enkarhini lowu nga riki na makumu+Eka lava va n’wi chavaka,+Ni ku lulama kakwe eka vana va vana va vona,+18 Eka lava va hlayisaka ntwanano+ wakweNi lava va tsundzukaka swileriso swakwe leswaku va swi hetisisa.+19 Yehovha u simeke xiluvelo xakwe xi tiya ematilweni;+Naswona vuhosi byakwe byi fuma swilo hinkwaswo.+20 Dzunisani Yehovha, N’wina tintsumi+ takwe leti nga ni matimba lamakulu, leti hetisisaka rito rakwe,+Hi ku yingisa mpfumawulo wa rito rakwe.+21 Dzunisani Yehovha, n’wina mavuthu yakwe hinkwawo,+N’wina vatirheli vakwe, lava endlaka ku rhandza kakwe.+22 Dzunisani Yehovha, n’wina mintirho yakwe hinkwayo,+Etindhawini takwe hinkwato leti a ti fumaka.+Dzunisa Yehovha, Wena moya-xiviri wa mina.+


text:
NDZIMA 29
“Ku Tiva Rirhandzu Ra Kreste”
1-3. (a) I yini lexi susumeteleke Yesu leswaku a lava ku fana ni Tata wakwe? (b) Hi tihi timfanelo ta rirhandzu ra Yesu leti hi nga ta tikambisisa?
XANA u tshame u vona xifanyetana xi ri karhi xi ringeta ku fana ni tata wa xona? Xifanyetana lexi xi nga ha ringeta ku tekelela ndlela leyi tata wa xona a fambaka ha yona, a vulavulaka ha yona kumbe ndlela leyi a endlaka swilo ha yona. Hi ku famba ka nkarhi xifanyetana lexi xi nga ha tekelela ni mahanyelo ya tata wa xona ni vumoya bya yena. Ina, rirhandzu leri n’wana a nga na rona hi tata wakwe ni ku navela ku fana na yena swi n’wi susumetela leswaku a tikarhatela ku fana na yena.
2 Ku vuriwa yini hi vuxaka bya Yesu ni Tata wakwe wa le tilweni? “Ndza n’wi rhandza Tatana,” leswi swi vule hi Yesu eka xiendlakalo xin’wana. (Yohane 14:31) Ku hava ni un’we loyi a nga rhandzaka Yehovha ku tlula N’wana wakwe, loyi a heteke nkarhi wo leha a ri ni Tata wakwe, swivumbiwa leswin’wana hinkwaswo swi nga si va kona. Rirhandzu rero ri susumetele N’wana loyi a tinyiketeleke leswaku a lava ku fana ni Tata wakwe.—Yohane 14:9.
3 Eka tindzima to sungula ta buku leyi, hi bule hi ndlela leyi hetisekeke, leyi Yesu a ma tekeleleke ha yona matimba, vululami ni vutlharhi bya Yehovha. Xana Yesu u ri kombise njhani rirhandzu ra Tata wakwe? A hi kambisiseni timfanelo tinharhu ta rirhandzu ra Yesu—ku rhangisa ka yena swilaveko swa van’wana, ntwela-vusiwana wakwe lowukulu, ni ku tiyimisela kakwe ku rivalela.
“A Nga Kona La Nga Ni Rirhandzu Ro Tlula Leri”
4. Xana Yesu u xi veke njhani xikombiso lexinene xa ku rhangisa swilaveko swa van’wana?
4 Yesu u veke xikombiso lexi xiyekaka xa ku rhangisa swilaveko swa van’wana. Ku tinyiketela swi vula ku rhangisa swilaveko swa van’wana eka swa hina handle ka vutianakanyi. Xana Yesu u ri kombise njhani rirhandzu ro tano? Yena hi xiviri u te: “A nga kona la nga ni rirhandzu ro tlula leri, ra leswaku munhu a nyiketa moya-xiviri wakwe hikwalaho ka vanakulobye.” (Yohane 15:13) Yesu u nyikele vutomi byakwe lebyi hetisekeke hikwalaho ka hina, hi ku swi rhandza. A ku ri xikombiso lexikulu xa rirhandzu lexi nga si tshamaka xi endliwa hi munhu wa nyama. Kambe Yesu u rhangise swilaveko swa van’wana ni hi tindlela tin’wana.
5. Ha yini ku suka ka N’wana wa Xikwembu la nga yexe ematilweni, a ku ri xikombiso xa ku rhangisa swilaveko swa van’wana?
5 Loko a nga si va munhu wa nyama, N’wana wa Xikwembu loyi a nga swakwe, a a ri ni lunghelo ni xikhundla lexi tlakukeke ematilweni. A a ri ni vunakulobye na Yehovha swin’we ni swivumbiwa swa moya swa ntsandza-vahlayi. Hambileswi a a ri ni lunghelo leri, n’wana loyi a rhandzekaka “u tichulurile kutani a teka xivumbeko xa hlonga, a fana ni vanhu.” (Vafilipiya 2:7) Hi ku swi rhandza u te a ta tshama exikarhi ka vanhu lava nga ni vudyoho emisaveni leyi nge “hansi ka matimba ya lowo homboloka.” (1 Yohane 5:19) Xana N’wana wa Xikwembu a a nga kombisi leswaku u rhangisa swilaveko swa van’wana hi ku endla tano?
6, 7. (a) Xana Yesu u swi kombise njhani leswaku u rhangisa swilaveko swa van’wana loko a ha endla vutirheli bya yena bya laha misaveni? (b) Hi xihi xikombiso lexi xiyekaka swinene xa rirhandzu ro pfumala vutianakanyi, lexi tsariweke eka Yohane 19:25-27?
6 Loko Yesu a ri evutirhelini byakwe emisaveni, u kombise leswaku u rhangisa swilaveko swa van’wana hi tindlela to tala. A nga ri na vutianakanyi. A a tinyiketele ngopfu eka vutirheli bya yena lerova a a nga ri na mhaka ni vulovolovo lebyi vanhu a va byi toloverile. U te: “Timhungubye ti ni micele ni tinyenyana ta tilo ti ni byetlelo, kambe N’wana wa munhu a nga na ndhawu yo veka nhloko yakwe.” (Matewu 8:20) Leswi a a ri muvatli loyi a nga ni vutshila, Yesu a a ta va a tiakele kaya ra yena ra manyunyu kumbe a endla fanichara a yi xavisa leswaku a kuma mali yo tala. Kambe vutshila bya yena a nga byi tirhiselanga ku hlengeleta swilo leswi vonakaka.
7 Xikombiso xa Yesu lexi xiyekaka swinene, xa ku rhangisa swilaveko swa van’wana, xi tsariwe eka Yohane 19:25-27. Anakanya hi swilo swo tala leswi kumbexana Yesu a a anakanya ha swona ni ndlela leyi a a titwa ha yona hi ndzhenga wa siku leri a feke ha rona. Loko a ri karhi a xaniseka emhandzini, a a karhateka hi vadyondzisiwa vakwe, hi ntirho wo chumayela naswona a a karhateka ngopfu hi vutshembeki bya yena ni ndlela leyi byi nga ta ri khumba ha yona vito ra Tata wakwe. Phela vumundzuku bya vanhu hinkwavo a byi ri emakatleni yakwe! Hambiswiritano, loko Yesu a nga si fa, u tlhele a kombisa leswaku wa karhateka hi mana wakwe Mariya, loyi hi nkarhi wolowo a a ri noni. Yesu u kombele muapostola Yohane leswaku a n’wi hlayisela Mariya onge hiloko a ri mana wakwe, naswona endzhaku ka sweswo muapostola u fambe na Mariya ekaya rakwe. Xisweswo Yesu u lunghiselele leswaku mana wakwe a sala khathaleriwa hi tlhelo ra nyama ni ra moya. Mawaku xikombiso lexinene swonghasi xa rirhandzu ro pfumala vutianakanyi!
‘U Ve Ni Ntwela-vusiwana’
8. Xana hi yihi nhlamuselo ya rito ra Xigriki leri Bibele yi ri tirhisaka ku hlamusela ndlela leyi Yesu a titweke ha yona loko a vona vanhu va ri enhlomulweni?
8 Yesu a a ri ni ntwela vusiwana ku fana ni Tata wakwe. Matsalwa ma kombisa leswaku Yesu a a tikarhatela ku pfuna lava nga enhlomulweni hikuva a a va twela vusiwana. Bibele yi tirhisa rito ra Xigriki leri hundzuluxeriwaka va ku ‘ntwela-vusiwana’ leswaku yi hlamusela ndlela leyi Yesu a titweke ha yona loko a vona vanhu va ri enhlomulweni. Xidyondzi xin’wana xi ri: “Ri hlamusela . . . mintlhaveko leyi khumbaka xiviri xa munhu. Hi Xigriki, leri i rito leri ri wu hlamuselaka kahle ntlhaveko lowu munhu a vaka na wona, loko a twela munhu vusiwana.” Xiya swiyimo swin’wana leswi eka swona Yesu a nga susumetiwa hi ntwela-vusiwana lowukulu leswaku a teka goza.
9, 10. (a) I yini leswi endleke leswaku Yesu ni vaapostola vakwe va lava ndhawu leyi rhuleke? (b) Xana Yesu u endlise ku yini loko a kavanyetiwa a nga kumi ku wisa, naswona ha yini?
9 Wu n’wi susumetele ku pfuna loko ku ri ni swilaveko swa moya. Mhaka leyi nga eka Marka 6:30-34 yi swi kombisa kahle leswi susumeteleke Yesu leswaku a kombisa ntwela-vusiwana. Ringeta ku vona xivono lexi hi mahlo ya mianakanyo. Vaapostola a va tsake ngopfu hikuva a va ha ku heta pfhumba lerikulu ro chumayela. Va tlhelele eka Yesu kutani hi ku hiseka va n’wi vikela hinkwaswo leswi va swi voneke ni leswi va swi tweke. Kambe ku fike ntshungu lowukulu, wu endla leswaku Yesu ni vaapostola vakwe va nga kumi nkarhi wa ku dya. Leswi a a tshama a xalamukile, Yesu u xiye leswaku vaapostola a va karhele. Hiloko a ku eka vona: “Tanani, mi ri swenu hi ya enhoveni, mi wisanyana.” Va khandziye byatso, va tluta va ya en’walungwini wa Lwandle ra Galeliya, endhawini leyi rhuleke. Kutani ntshungu wu va vonile loko va famba. Van’wana va lo twa kunene. Hinkwavo va tsutsuma va lulama ni lwandle hi le n’walungwini kutani va rhangela byatso ku fika!
10 Xana Yesu u hlundzukile leswi a a kavanyetiwa a nga kumi nkarhi wa ku wisa? Nikatsongo! Mbilu ya yena yi khumbekile loko a vona ntshungu lowu a wu n’wi yimerile, lowu nhlayo ya wona a wu endla magidi. Marka u tsarile: “A vona ntshungu lowukulu, kambe a wu twela vusiwana, hikuva a wu fana ni tinyimpfu leti nga riki na murisi. Hiloko a sungula ku wu dyondzisa swilo swo tala.” Yesu u vone un’wana ni un’wana wa vanhu lava a ri loyi a nga ni swilaveko swa moya. A va fana ni tinyimpfu leti lahlekeke, leti nga riki na murisi wa ku ti kongomisa kumbe ku ti sirhelela. Yesu a a swi tiva leswaku vanhu lava a va honisiwa hi varhangeri va vukhongeri lava nga ni nsele, lava a va fanele va va varisi lava khathalelaka. (Yohane 7:47-49) Mbilu ya yena yi va twele vusiwana vanhu lava kutani a sungula ku va dyondzisa hi “mfumo wa Xikwembu.” (Luka 9:11) Xiya leswaku Yesu u twele ntshungu vusiwana hambileswi a a nga swi tivi leswaku wu ta angula njhani eka leswi a nga ta wu dyondzisa swona. Hi marito man’wana, ntshungu a nga wu twelanga vusiwana hi leswi se a wu dyondziseke, kambe ntwela-vusiwana hi wona wu n’wi susumeteleke leswaku a wu dyondzisa.
11, 12. (a) Xana vanhu lava nga ni nhlokonho a va khomiwa njhani eminkarhini ya Bibele, kambe Yesu u endle njhani loko a tshineleriwa hi wanuna loyi “a teleke nhlokonho”? (b) Xana munhu loyi a nga ni nhlokonho, loyi a khumbiweke hi Yesu u fanele a titwe njhani, naswona ntokoto wa dokodela un’wana wu swi kombisa njhani leswi?
11 Wu n’wi susumetele ku pfuna lava xanisekaka. Vanhu lava nga ni vuvabyi byo hambana-hambana va swi vonile leswaku Yesu a a ri ni ntwela-vusiwana, leswi swi va endle leswaku va ya eka yena. Leswi swi vonake kahle loko Yesu, loyi a ri karhi a landzeleriwa hi ntshungu, a tshineleriwa hi wanuna loyi “a teleke nhlokonho.” (Luka 5:12) Eminkarhini ya Bibele, vanhu lava a va ri ni nhlokonho a va tshamisiwa va ri voxe leswaku van’wana va nga tluleriwi hi vuvabyi lebyi. (Tinhlayo 5:1-4) Hambiswiritano, hi ku famba ka nkarhi, varhabi a va tikisa ngopfu loko swi ta etimhakeni ta lava nga ni nhlokonho, va tlhela va veka swinawana swa vona leswi tikaka. * Kambe, xiya leswaku Yesu u angurise ku yini eka munhu loyi a khomiweke hi nhlokonho: “Kwalaho ni wa nhlokonho a ta eka yena, a n’wi kombela a nkhinsame hi matsolo, a ku eka yena: ‘Loko u swi lava, u nga ndzi basisa.’ Hikwalaho ka sweswo a n’wi twela vusiwana, kutani a tshambuluta voko rakwe a n’wi khumba, a ku eka yena: ‘Ndza swi lava. Basisiwa.’ Hi ku hatlisa nhlokonho yi nyamalala eka yena, ivi a basa.” (Marka 1:40-42) Yesu a a swi tiva kahle leswaku hi ku ya hi nawu, munhu loyi a nga ni nhlokonho, a a nga pfumeleriwi ku va kwalaho. Kambe ematshan’weni yo n’wi hlongola Yesu a a khumbeke swinene lerova a susumeteleka ku endla swin’wana leswi a swi nga endliwi. Yesu u n’wi khumbile!
12 Anakanya leswaku u fanele a titwise ku yini loko a khumbiwa hi Yesu! Hi xikombiso, xiya ntokoto lowu landzelaka. Dr. Paul Brand, la nga ni ntokoto wo tshungula nhlokonho, u vulavula hi munhu loyi a n’wi tshunguleke eIndiya. Hi nkarhi wo kambela, dokodela u veke voko ra yena ekatleni ra munhu loyi a nga ni nhlokonho, kutani hi ku tirhisa mutoloki, a hlamusela vutshunguri lebyi wanuna yoloye a nga ta byi kuma. Hiloko munhu loyi a nga ni nhlokonho a ku xibuku, a rila. Dokodela u vutisile a ku: “Xana ndzi vule swin’wana leswi hoxeke?” Mutoloki u vutise jaha leri hi ririmi ra rona kutani a angula a ku: “A swi tano, dokodela. U ri u ririsiwa hileswi u vekeke voko ra wena ekatleni ra yena. U hete malembe yo tala a nga khumbi hi munhu.” Eka munhu la nga ni nhlokonho loyi a tshineleleke Yesu, ku khumbiwa ka yena swi n’wi vuyerise swinene ku tlula leswi endliweke hi dokodela. Endzhaku ka loko a khumbiwile, vuvabyi lebyi a byi endla leswaku a nyenyiwa hi vanhu byi nyamalarile!
13, 14. (a) Hi xihi xiendlakalo lexi Yesu a hlanganeke na xona loko a tshinelela muti wa Nayini naswona a ku ri yini leswi a swi endla xiyimo lexi xi hlomula mbilu swinene? (b) Ntwela-vusiwana wa Yesu wu n’wi susumetele leswaku a yi endlela yini noni ya le Nayini?
13 Wu n’wi susumetele ku herisa nhlomulo. Yesu a a karhateka swinene loko a vona van’wana va ri enhlomulweni. Hi xikombiso, xiya mhaka leyi nga eka Luka 7:11-15. Mhaka leyi yi endleke exikarhi ka vutirheli bya Yesu, loko a fika ekusuhi ni muti wa Galeliya lowu vuriwaka Nayini. Loko Yesu a tshinela ekusuhi ni nyangwa wa muti, u hlangane ni vakhandli va nhlonge. Xiyimo a xi hlomula mbilu swinene. A ku fe n’wana wa jaha loyi a velekiweke a ri swakwe naswona mana wa yena a a ri noni. Handle ko kanakana, manana loyi u tshame a va eka xiyimo xo fana ni lexi—eka nkosi wa nuna wakwe. Kambe sweswi a ku ri n’wana wa yena loyi kumbexana a a tshembe yena ntsena. Swi nga ha endleka leswaku exikarhi ka ntshungu lowu a a famba na wona, a ku ri ni vanhu lava a va ri karhi va tlanga swichayachayana ni ku yimbelela tinsimu ta swirilo. (Yeremiya 9:17, 18; Matewu 9:23) Hambiswiritano, tihlo ra Yesu a ri ri eka manana loyi a nga ni gome lerikulu, loyi handle ko kanakana a a ri karhi a famba etlhelo ka rihlaka leri a ri rhwale ntsumbu wa n’wana wakwe.
14 Yesu ‘u ve ni ntwela-vusiwana’ eka manana loyi a feriweke. Hi rito ro chavelela u vulavule na yena a ku: “Tshika ku rila.” Hiloko a ya a ya khumba rihlaka. Vatlakuri—kumbexana ni ntshungu hinkwawo—va yimile. Hi rito ra matimba Yesu u vulavule ni miri lowu a wu nga ha ri na vutomi a ku: “Jaha, ndzi ri eka wena, Pfuka!” Kutani ku humelele yini endzhaku ka sweswo? “Munhu loyi a feke a pfuka a tshama, a sungula ku vulavula” onge hiloko a pfuxiwe eka vurhongo lebyikulu! Kutani ku landzela mhaka leyi khumbaka swinene: ‘Yesu a n’wi yisa eka mana wa yena.’
15. (a) Timhaka ta Bibele leti kombisaka leswaku Yesu a a va twela vusiwana vanhu, ti ku kombisa njhani ku yelana exikarhi ka ntwela-vusiwana ni swiendlo? (b) Xana hi nga n’wi tekelela njhani Yesu emhakeni leyi?
15 Xana hi dyondza yini eka timhaka leti? Eka mhaka yin’wana ni yin’wana, xiya ku yelana loku nga kona exikarhi ka ntwela-vusiwana ni swiendlo. Nkarhi hinkwawo, loko Yesu a vona vanhu va xaniseka, a a va twela vusiwana naswona ntwela-vusiwana wa yena a a wu n’wi susumetela leswaku a endla xo karhi ku va pfuna. Xana hi nga xi landzelela njhani xikombiso xa yena? Tanihi Vakreste, hi ni ndzhwalo wo chumayela mahungu lamanene ni ku endla vadyondzisiwa. Lexi hi susumetaka swinene i ku rhandza Xikwembu. Kambe a hi tsundzukeni leswaku loko hi ri nkarhi hi chumayela hi va hi kombisa ntwela-vusiwana. Loko vanhu hi va twela vusiwana hilaha Yesu a a va tweleke ha kona, timbilu ta hina ti ta hi susumetela ku endla leswi nga ematimbeni ya hina leswaku hi va byela mahungu lamanene. (Matewu 22:37-39) Xana ku vuriwa yini hi ku kombisa ntwela-vusiwana eka vapfumeri-kulorhi lava xanisekaka kumbe lava nga enhlomulweni? A hi nge swi koti ku hanyisa vavabyi hi singita kumbe ku pfuxa lava feke. Hambiswiritano, hi nga kombisa ntwela-vusiwana, hi ku va chavelela ni hi ku va pfuna.—Vaefesa 4:32.
“Tatana, Va Rivalele”
16. Xana ku tiyimisela ka Yesu ku rivalela ku vonake njhani hambiloko a ri emhandzini ya nxaniso?
16 Yesu u kombise rirhandzu ra Tata wakwe hi ku hetiseka hi ndlela yin’wana ya nkoka—a “lunghekele ku rivalela.” (Pisalema 86:5) Ku tiyimisela ka yena ku rivalela ku vonakile hambiloko a ri emhandzini ya nxaniso. Loko a boheke ku fa rifu leri khomisaka tingana, a gongondzeriwa hi swipikiri emavokweni ni le milengeni, xana Yesu u te yini? Xana u kombele Yehovha leswaku a xupula vadlayi va yena? Ku hambana ni sweswo, swin’wana leswi Yesu a swi vuleke loko a fa, hi leswi: “Tatana, va rivalele, hikuva a va swi tivi leswi va swi endlaka.”—Luka 23:34. *
17-19. Xana Yesu u swi kombise njhani leswaku u n’wi rivalerile muapostola Petro hambileswi a N’wi landzuleke kanharhu?
17 Kumbexana, xikombiso lexikulu xa ndzivalelo wa Yesu xi nga ha voniwa eka ndlela leyi a khomeke muapostola Petro ha yona. A swi kanakanisi leswaku Petro a a rhandza Yesu hi mbilu ya yena hinkwayo. Hi Nisan 14, ku nga vusiku byo hetelela bya vutomi bya Yesu, Petro u vulavule na yena a ku: “Hosi, ndzi tiyimiserile ku famba na wena ekhotsweni ni le ku feni.” Kambe endzhaku ka tiawara ti nga ri tingani, Petro u landzule Yesu ka nharhu, a ku a nga n’wi tivi! Bibele ya hi byela leswaku ku humelele yini loko Petro a landzula ra vunharhu: “Hosi yi hundzuluka yi languta Petro.” Petro u tivone nandzu hikwalaho ka xidyoho xa yena, kutani “a humela ehandle, a rila hi xiviti.” Loko Yesu se a file, muapostola loyi a nga ha va a tivutisile, ‘Xana Hosi ya mina yi ndzi rivalerile?’—Luka 22:33, 61, 62.
18 Petro a nga rindzanga nkarhi wo leha leswaku a kuma nhlamulo. Yesu u pfuke hi mixo wa Nisan 16, naswona handle ko kanakana u endzele Petro hi siku rero. (Luka 24:34; 1 Vakorinto 15:4-8) Ha yini Yesu a tikarhate a endzela muapostola loyi, loyi a N’wi landzuleke swinene? Kumbexana Yesu a a lava ku tiyisekisa Petro loyi a tisoleke leswaku a ha rhandzeka ni leswaku wa ha ri wa nkoka eka Hosi ya yena. Kambe Yesu a nga endlanga leswi ntsena leswaku a tiyisekisa Petro.
19 Hi nkarhi wun’wana, Yesu u humelele eka vadyondzisiwa vakwe eLwandle ra Galeliya. Eka xiendlakalo lexi, Yesu u vutise Petro kanharhu (loyi a landzuleke Hosi ya yena kanharhu) a lava ku tiva loko Petro a n’wi rhandza. Endzhaku ko vutisa ra vunharhu, Petro u angurile: “Hosi, u tiva swilo hinkwaswo; wa swi lemuka leswaku ndzi ni xinakulobye eka wena.” Ina, Yesu loyi a swi kotaka ku hlaya timbilu ta vanhu, a a ri vona swinene rirhandzu ra Petro ni xinakulobye lexi a a ri na xona eka yena. Kambe Yesu u nyike Petro nkarhi wo kombisa rirhandzu ra yena. Ku engetela kwalaho, Yesu u nyike Petro ntirho wo “phamela” ni ku ‘risa tinyimpfu ta Yena letitsongo.’ (Yohane 21:15-17) Eku sunguleni Petro a a averiwe ntirho wo chumayela. (Luka 5:10) Kambe sweswi, Yesu u kombise leswaku wa n’wi tshemba, hi ku n’wi nyika vutihlamuleri lebyikulu—bya ku khathalela lava va nga ta va valandzeri va Kreste. Endzhakunyana ka sweswo, Yesu u nyike Petro vutihlamuleri lebyikulu entirhweni lowu a wu endliwa hi vadyondzisiwa. (Mintirho 2:1-41) Wa nga vona ntshunxeko lowu Petro a veke na wona loko a tiva leswaku Yesu u n’wi rivalerile naswona wa ha n’wi tshemba!
Xana Wa Ri “Tiva Rirhandzu Ra Kreste”?
20, 21. I yini lexi nga hi pfunaka leswaku hi ri “tiva [kahle] rirhandzu ra Kreste leri tlulaka vutivi”?
20 Hakunene, Rito ra Yehovha ri ri hlamusela kahle rirhandzu ra Kreste. Kambe, xana hi fanele hi titwisa ku yini hi rirhandzu ra Yesu? Bibele yi hi khutaza leswaku hi “tiva rirhandzu ra Kreste leri tlulaka vutivi.” (Vaefesa 3:19) Hilaha hi swi voneke hakona, timhaka ta Evhangeli ya vutomi bya Yesu ni vutirheli bya yena swi hi dyondzisa swo tala malunghana ni rirhandzu ra Kreste. Hambiswiritano, leswaku hi ri “tiva [kahle] rirhandzu ra Kreste,” a swi lavi leswaku hi dyondza ntsena leswi Bibele yi swi vulaka malunghana na yena.
21 Rito ra Xigriki leri hundzuluxeriweke va ku “ku tiva” ri vula ku tiva “nchumu kahle, u ri ni ntokoto wa wona.” Loko hi kombisa rirhandzu hi ndlela leyi Yesu a ri kombiseke ha yona—hi pfuna van’wana handle ka vutianakanyi, hi khathalela swilaveko swa vona, hi va rivalela hi mbilu hinkwayo—hi ta swi kota ku yi twisisa kahle mintlhaveko ya yena. Loko hi endla leswi, ntokoto lowu hi wu kumaka wu ta hi pfuna leswaku hi “tiva rirhandzu ra Kreste leri tlulaka vutivi.” Kutani hi nga rivali leswaku loko hi ya hi fana na Kreste hi ta ya hi tshinela swinene eka loyi Yesu a n’wi tekeleleke hi ku hetiseka, ku nga Xikwembu xa hina xa rirhandzu Yehovha.
^ ndzim. 11 Milawu ya varhabi a a yi vula leswaku a nga kona loyi a faneleke a tshinela ekusuhi ni munhu la khomiweke hi nhlokonho hi mpfhuka lowu ringanaka 1,8 wa timitara. Kambe loko moya wu hunga, munhu loyi a khomiweke hi nhlokonho a a fanele a va ekule hi timitara ta 45. Midrash Rabbah yi vulavula hi rabi un’wana loyi a a tumbela loko a vona vanhu lava nga ni nhlokonho ni un’wana loyi a hlongoleke vanhu lava nga ni nhlokonho hi ku va hoxetela hi maribye. Xisweswo vanhu lava nga ni nhlokonho a a va twa ku vava loko va nyenyiwa naswona va nga laviwi.
^ ndzim. 16 Xiyenge xo sungula xa Luka 23:34 xi susiwile eka matsalwa man’wana ya khale. Hambiswiritano, leswi marito lawa ma kumekaka eka matsalwa man’wana lama xiximiwaka, ma nghenisiwile eka Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ni le ka vuhundzuluxeri byin’wana byo hlayanyana. Entiyisweni Yesu a a vulavula hi masocha ya le Rhoma lama nga n’wi belela emhandzini. A a va nga swi tivi leswi a va swi endla, hikuva a va nga swi xiyi leswaku Yesu entiyisweni a a ri mani. I ntiyiso, varhangeri va vukhongeri lava sunguleke mhaka leyi hi vona a va ri ni nandzu lowukulu, hikuva leswi a va swi endla a va swi tiva kambe a va susumetiwa hi rivengo. Hikwalaho vo tala va vona a va nga ta rivaleriwa.—Yohane 11:45-53.


text:
MAHANYELO NI NTIRHO WA HINA WO CHUMAYELA–XIYIMISO XA MINHLANGANO August 2017
Swingheniso Leswi Hi Nga Swi Tirhisaka
Swingheniso swa Xalamuka! ni swo dyondzisa ntiyiso malunghana ni leswaku ha yini Xikwembu xi vumbe vanhu. Tiendlele xingheniso xa wena.
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Yehovha U Hakele Tiko Ra Vahedeni
Yehovha u hakele Vababilona endzhaku ka loko va rhendzele muti wa Tiri malembe ya 13. U swi kombisa njhani leswaku wa wu tlangela ntirho wa hina?
MAHANYELO YA VAKRESTE
Vana Ni Timfanelo Leti Tsakisaka Xikwembu—Ku Titsongahata
Ha yini swi ri swa nkoka ku titsongahata? Hi nga swi kombisa njhani? Xana xikhongelo ni xikombiso xa Yesu xi hi pfuna njhani leswaku hi hlakulela ku titsongahata?
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Vutihlamuleri Lebyikulu Lebyi Varindzi A Va Ri Na Byona
Varindzi a va ri ni vutihlamuleri byo lemukisa vanhu hi khombo leri va ri vonaka. Ha yini Yehovha a hlawule Ezekiyele leswaku a va murindzi wo fanekisela eka Vaisrayele?
MAHANYELO YA VAKRESTE
Vana Ni Timfanelo Leti Tsakisaka Xikwembu—Xivindzi
Ha yini hi fanele hi papalata ku chava vanhu? Ha yini ku anakanyisisa, ku khongela ni ku tshemba Yehovha swi hi pfuna leswaku hi va ni xivindzi?
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Gogo Wa Magogo U Ta Lovisiwa Ku Nga Ri Khale
Bibele yi hlamusela leswi nga ta endleka emahlweni ni le ndzhaku ka ku lovisiwa ka Gogo wa Magogo.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Vana Ni Timfanelo Leti Tsakisaka Xikwembu—Ripfumelo
Ku fana Abrahama, hi fanele hi va ni ripfumelo eka Yehovha hambiloko swi tika. Hi nga va ni ripfumelo leri tiyeke ni ku tlhela hi tshembeka hi ndlela yihi?
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
Leswi Xivono Xa Ezekiyele Xa Tempele Xi Vulaka Swona Eka Wena
Xivono xa Ezekiyele xa tempele xi hi tsundzuxa hi milawu leyi Yehovha a yi vekeke eka vugandzeri byakwe lebyi tengeke. Xivono lexi i xa nkoka hi ndlela yihi?
MAHANYELO YA VAKRESTE
Xana Ndzi Nga Byi Teka Rini Vuphayona Bya Nkarhinyana?
Ndlela yin’wana yo nyikela switlhavelo i ku va phayona ra nkarhinyana. Xana u nga ndlandlamuxa ntirho wa wena wa nsimu?


text:
Talbi One Ya Yima Ya Yima
Artiste: Talbi One - Ya Yima Ya Yima
Genre: Reggada Guercife
Morceaux: 9
Vues: 14 840 Fois
Description: Talbi One - Ya Yima Ya Yima, mp3 2017 gratuit, Talbi One - Ya Yima Ya Yima, in mediafire gratuitement, Chansons gratuites, telecharger chansons , Telecharger mp3 , nouveau album , download mp3, mp3 gratuit Site officiel, Ecouter la musique mp3 gratuit, Le Dernier album , new zik Talbi One - Ya Yima Ya Yima, Talbi One - Ya Yima Ya Yima pour mobile, numero, gsm, email, famille, mariage,2017 - 2014 adresse, enfants, soiree, facebook, tahmil Talbi One - Ya Yima Ya Yima newzik, Telecharger mp3 Talbi One - Ya Yima Ya Yima gratuitement,2017 - 2014 Chansons gratuites, Photo, Video clip gratuite, Download free mp3 Talbi One - Ya Yima Ya Yima, Parole, jadid Talbi One - Ya Yima Ya Yima, Sur newzik, remix, hitradio, إستماع Talbi One - Ya Yima Ya Yima تحميل وتنزيل الأغاني Talbi One - Ya Yima Ya Yima يمكنكم أيضا البحث على أي ألبوم أو مغنيTalbi One - Ya Yima Ya Yima يمكنكم تنزيل أي أغنيه من اغاني 2017 Talbi One - Ya Yima Ya Yima فيديو كليب 2017 Talbi One - Ya Yima Ya Yima أستماع أغاني mp3 Talbi One - Ya Yima Ya Yima استماع و تحميل أغاني mp3 2018 2016 Talbi One - Ya Yima Ya Yima 2018 2016 جديد صور ومعلومات وتحميل Talbi One - Ya Yima Ya Yima الموقع مجاني دنيا أم بي ثري Talbi One - Ya Yima Ya Yima. jdid Talbi One - Ya Yima Ya Yima, Song of Talbi One - Ya Yima Ya Yima mp3 2017 - 2018 2016 version mobile Talbi One - Ya Yima Ya Yima mp3 2017 - 2018 2016 2017 2018 2016 2013 2012 2018 2016 2011 2010 2009 2008..1999 1998 1997...


text:
#1 Ntukulu wa Noyi – Ka vona ve valoya, mi chava no n’wu hlongola ka skeem. I vanghana lavaya vo venga ku chingeliwa, wa sondolotana di maan! Ti rhandiwa ngopfu ti sleep over to teka 3 months, I genge yo chava kaya, hambi ko va na yini…
#2 Batista – Dya ba! U chava no dyi komba xiyisa lexiya xi ku dyaku swirhende, a nga guliwa matinu ivi mi senga letikulu. I the silent type, a mi tivi swo tala hi dyona, wo hlamala loko u dyi vona phepheni ka the “Wanted” section for fraud or house breaking…
#3 Ndingo – I tirha ku yivela wena ntsena, kahle-kahle i navela ku va wena, no ku yiva u swi lavini swo tsanda. Vo Ndingo bya loyana hayi ntlangu, ende i byi tshemba njhani! Byi na moya wo boxa swihundla swa wena loko byi xavelela ku nwisiwa biya hi skeem xin’wani…
#4 Xidyamali – Ya dyiwa mali la kaya, yi lo tala ku vula ntiyiso. Himpela mali yi ya malini. I vanghana lavaya vo ku xavela byala bya R3000 na vo makgosha vambirhi hi siku rin’we va kha va swi tiva ku u hava na xixevo ndlwini, a yi pfunani genge leyi, ya siyana na le byaleni futheni…
#5 Ni Voneni! – Yi na huwa genge leyi yehe! Yi swi rhanda ngopfu ku va relevant na hambi swi nga bohi, yi gomelela na le henhla loko yi ri xiyindlwanini ku mi ta swi tiva ku ya ha ri kona ntlangwini! Vatswari va wena a va yi twisisi swona, va loloha no pfumela loko yi ndawuta…
#6 Thyaka – Timbangi, byala, ti abortion, ti drugs no pfinya! Xa nyenyetsa xiyisa lexi, a xi chavi no ghada ndisana ya wena, kumbe ku jamuka hi oledi…
#7 Xigevenga – Life of the party, yi tsakisa ngopfu bra leyi. I vanhu va ririmi ro tsokombela, mo wela kunene loko yi valavula. I vanghana lavaya vo vhakela wena ntsena, a wu swi tivi no va tshama kwihi, kambe loko kuve wa ku tiva a wu se tshama u nghena…
#8 Boti Gay – Hinkwenu ma swi tiva kuri I gay handle ka yena, wa ala. Loko u lava ku holova na yena wo n’wu vitana n’wasati kumbe gay, u ta swi vona. I mjita wa kahle yena, o karhata hiku bayiza loko mi fasini, wa chava mhaka liya…
#9 Sivara Ism – Pfhuka va nga hlaya Communism na Capitalism na tin’wani ti ism ta valungu mi dlewe! Yi tshama yi sukini ya polotiki, wa chumayela muyisa loyi, u borha na swicherani loko mi fasini. Sivara Ism va na problem yo dyeriwa no hluviwa, kambe a va twi…
#10 Xikweleti – Mbuyangwani, xi tshama xi ri hava swo xava, xi hanya hi ku kombela. Mi karhele hi xona, kambe mi ta ku yini, ma swi twisisa ku mughana wa n’wina i xisiwana. I genge yo tshamela ku hakeleriwa entrance fee. Hi dlaya hi ku tirivala loko se hi vona swicherani, hi rhuma-rhuma Xikweleti hi nga heti…
Xewani vo Tati, hi kombela mi hi pfuna hi Tinxaka ta Vanghana va xisati – email to xmavasa@vivmag.co.za


text:
Nzulele
Muta wa vhavenda ndi une nzulele yawo ya katela khotsi, mme, vhana, vho makhulu, vho makhadzi na vho malume. Nga tshivenda nwana asi wa muthu muthihi ndi wa vhothe, vha muta, vha dzula tsini na vhothe henefho tshitshavhani.
Murado munwe na munwe wa mutani u na mushumo wa wo. Sa tsumbo vho Makhadzi mushumo wa vho ndi u tandulula thaidzo i fhio na i fhio ngomu mutani zwi tshi katela na u phasa ngeno makhotsimunene vha tshi lavhelesa kualutshele kwa vhana vha vha tukana na u nga ha fha mutani . Vhomakhulu vhone vha shuma u lela vhana na u vha gudisa milayo ya vhudifari na thompho. Izwi vha zwi ita nga u anetshela dzingano, dzithai na manwe maitele a sialala a no ita uri nwana a divhe vhubvo hawe.
Vhana vha gudiswa thonifho. Izwi zwi tutuwedzwa nga zwikolo zwa sialala kana ngoma dzine vhana vhothe vha tea u dzi tshina. Nwana wa musidza a tshi thoma u thanya uya musevhethoni, hafha ndi musi a tshi khadivha kha zwila zwine nga tshivenda ha pfi ndi thunga mamu. Musi atshi vha khomba ndi hune a iswa vhushani, ubva afho udo dzena kha tshikanda u swika kha ngoma ya ufhedzisela ya vhasidzana ya Domba.
Vhathannga vhone vhana ngoma dzavho naho vha tshinga diya musevhethoni na dombani. Muthannga uri ono aluwa a iswa kha ngoma ya musanda ine ya vhidzwa vhutamba vhutuka, fhedzi heyi ngoma a i tsheho. Ndi inwe ya ngoma dzine dza khou tea u vusuludzwa kha sialala la vhavenda.
Muthannga wa musiwana kha vhavenda ndi ene anoya hogoni kana murundi. Vhakolo vhone avha fumbi sa izwi i tshipfi a si ya vhavenda huno ndi ngoma i sili. Ipfi ndi ya sili sa izwi hu tshipfi yo wanala ubva kha dzinwe tshaka dzine dzi sivhe Vhavenda.
Vho-makhadzi, vhane vhavha khaladzi dza khotsi, kana khaladzi dza muthannga mutani wa vhavenda vhana mushumo muhulwane vhukuma. Vha dzhiiwa vhe vhone amba dzi fhele kana vhone mutandululi wa dzi thaidzo mutani. Nwana arali o khakha avhuya aya kha Vho-makhadzi zwofhela, zwo ralo-vho na kha muhulwane.
Vho makahadzi vha dovha hafhu vha dzhena kha tshipida tsha u mala mufumakadzi wa henefho mutani. Mufumakadzi ovhuyaho mutani nga kholomo dza vho makhadzi upfi ndi muvhuye.


text:
#1 – Xana a wu swi tiva ku byala bya “Tequila” byi endliwa hi ku jombisa vucema bya xikwenga?
#2 – Xana a wu swi tiva ku va ka Maxamba i nyimba ya Vahlanganu? I rhavi rin’we na va ka Mhelembe, Mukhombo, Vhukeya na Mavhuza (Mabuza).
#3 – Xana a wu swi tiva ku le Rwanda na le Burundi, ku na Vahutu na Vatutsi, kambe ku hava tindzimi leti vuriwaka Xihutu kumbe Xitutsi? Hinkwavo va vulavula ririmi rin’we, leri vuriwaka Kirundi (eBurundi) kumbe Kinyarwanda (eRwanda).
#4 – Xana a wu swi tiva ku khale ka murhangeri wa tiko ra Mozambique, Samora Maxele, u ringete ku yimisa xikhelekhedani (statue) xa Nghunghunyani, hosi ya Amashangaan, le Ximbhutsu na le ka Xokwe, kambe Vatsonga vinyi va misava va ala?
#5 – Xana a wu swi tiva ku, va ka Ngoveni loko va va ku: “Hi nyela endleleni hi ku tshemba nkanu, masiya a govile” va vula ximanga? Rito Ngoveni ri pfela ka Xidzonga, hi Xidzonga, Ximanga i Xingove; hi leswi endlaka va ka Ngoveni va ri va ka Ximanga.
#6 – Xana a wu swi tiva ku, “Mkhatini Section” le Tembisa a ku ri muganga lowu a ku tshama ngopfu vanhu va xivongo xa ka Khosa? Handle ka Mkhatini Section le Tembisa, ku na matiko mambirhi ma vuriwaka Mukhatini le Mozambique; Mukhatini le ka Masingiri, ku tlhe ku va na Mukhatini le ka Maputsu, ka xifundza-ntsongo xa ka Matsolo.
#7 – Xana a wu swi tiva ku Vulombe na Munyu a swi boli?
#8 – Xana a wu swi tiva ku misava liya ya xilogo xo tshwuka yi vuriwa Jiwa hi Xitsonga?
#9 – Xana a wu swi tiva ku rito “Data” i Lemba hi Xitsonga? Dzelemba i Data bundle.
#10 – Xana a wu swi tiva ku rito Byandlani ri vula “Paradise/Paraíso”?


text:
Xitsonga xi ri; “ku tiviwa swi tluliwa hi ku saseka…” kambe, ku tiviwa hi swa kahle, swi kahle ngopfu.
Xiyimbeleri xa ndhuma, Mabermuda Savangwane, loyi a dumeke hi risimu ra yena ro mbeya; “Matihlo ma vulavula”, u hlangane na tinsulavoya ta vaseketeri. Mabermuda, hi musmbuluku wa 18 July, loko a ri ku rhendzelekeni le ka Maputsu, emugangeni wa ka Nhlamankulu, u te loko a chika emovheni, na a tamele tifoni timbirhi ta manyunyu evokweni, vafana va moya va fika va ku n’u gii! Va vutla tifoni va tsutsuma…
Kasi hi le tlhelo, a ku yime van’wani vafana va ntlawa lowu, loko va vone ku genge yi yivele Mabermurda, va lo tsutsuma va ya ka yena va n’u vukarha, va ku:
“He Joe, i Mabermuda maan!”
Ivi va tshunela eku ta tiyisisa, va kuma ku himpela, hi yena. Va n’u vukarha va huwelela vito ra yena. Ivi va ku; “He Mabermuda, relax, wena u socha ra hina. Tifoni ta wena ti ta vuya sweswi…”
Hi loko va fonela genge leyi nga tsutsuma na tifoni, hi nkarhi wa hansi ka khume ra timinete. Hikanene, genge yi vuyise tifoni.
Hi ku vula ka Mabermuda:
“Vafana lava, va nga va makhamba, kambe ni tele hi vona. Ka Nhlamankulu ka tika!”
Image source: txiling.sapo.mz


text:
Lirando—I Fanelo yo Tshura
MPOSTOLI PAWULO a wombawombile ngu 9 wa tifanelo ta moya a ti hi ku nato ngu kuvhunwa ngu moya wo sawuleka. (Vagalatiya 5:22, 23) Hi txi pata totshe tifanelo tiya to tshura ti dhanwa ku i “mihando ya Moya”. * (Wona txhamuselo ya hahatshi.) Mihando yiya yi tshumela yi maha txienge txa “m’thu wamphya” awu Makristu ma fanelako ku mu kombisa. (Vakolosa 3:10) Kufana ni mndonga wu wu lavako kutheletelwa mati ti to wu kota kuveka mihando, nathu hi lava moya wo sawuleka ti to hi kota ku kulisa tifanelo tiya ka wutomi wathu.—Masalmu 1:1-3.
Fanelo yi Paulo a nga khata ngu yona i lirando. Ngu ku txani i di ya lisima ngutu? Paulo a ti khene a singa ni lirando, ene i singa wa “txilo”. (1 Vakorinto 13:2) Kambe nji txani lirando, ni ku athu hi nga li kulisa ni ku li kombisisa ku txani ditshiku ni ditshiku?
NJI TXANI LIRANDO?
Hambiku ti karatako kutxhamusela kwati ti to nji txani lirando, kambe Bhiblia yi txhamusela nzila yi m’thu wu a ku ni lirando a pimisako ni ku angula ngu yona ka mhaka yo kari. Ngu txikombiso, m’thu wu a ku ni lirando a ni ku “timisela ni wumbilu” ni ku wa “tsakela ati i ku ditshuri”. Ngako m’thu a di ni lirando, ene “wa divalela totshe, wa kholwa ka totshe, wa rinzela ka totshe wa timisela ka totshe”. Ene wa khatala ngu vamwane ni ku ene i mngana wo thembeka. Kambe awu a singako ni lirando, ene a ni mabava, wa tiguleta, kha na txixonipho ni ku kha divaleli vamwane. Kambe kuhambana ni vathu vonevo, athu hi lava kukombisa lirando ka vamwane i ku lirando li li si ti ‘laveliko sa lona’.—1 Vakorinto 13:4-8.
JEHOVHA NI JESU VA HI VEKETE TXIKOMBISO TXO HETISEKA TXA LIRANDO
“Txizimu i lirando.” (1 Johane 4:8) Yotshe mithumo ya txona yi kombisa lirando. Txona txi kombisile lirando la hombe ngu ku rumela Jesu ha mafuni ti to e ta xaniseka ni kudawa ngu mhaka yathu. Mpostoli Johane a ti khene: “Lirando la Txizimu li ti wonekisisile tiya kwathu: Txizimu txi rumete Mwanana wa txona wa mmweyo ekha ha mafuni, kasiku athu hi txi hanya ngu ngene. Lirando la Txizimu ngu liya: Hi nga athu hi nga randa Txizimu, txona ngu txona txi nga hi randa, txi hi rumela Mwanana wa txona, kuta maha mhamba ya kudihela siwonho sathu.” (1 Johane 4:9, 10) Ngu mhaka ya lirando la Txizimu, hi nga divalelwa siwonho ni ku va ni themba yo tshumela hi mana wutomi.
Jesu a kombisile ti to wa va dhunda vathu ngu kuningela ngu wutomi wakwe ti to e maha kuranda ka Txizimu. Mpostoli Paulo a ti khene: “Se ngu kona ‘kuranda kuwa’ athu hi basisilwe ngu kuningelwa ka mmidi wa Jesu Kristu, awu wu nga ningelwa kumweko dwe, wu txi maha mhamba yo mbi na magwito.” (Vahebheru 10:9, 10) Awalo ni wamweyo a nga kombisako lirando lo fana ni liya. Jesu a ti khene: “Ku walo m’thu wu a ku ni lirando la hombe ngutu kupinda la wule a ningelako wutomi wakwe ngu mhaka ya vangana vakwe.” (Johane 15:13) Ina vathu vo mbi hetiseka va nga sikota kuetetela lirando li Jehovha ni Jesu va nga hi komba lona? Va nga sikota! He woneni ti to hi nga mahisa ku txani.
‘VANANI NI LIRANDO’
Paulo a hi gela tiya: “Ngu toneto, etetelani Txizimu, anu mi ku vanana va txona vo randeka ngutu. Kufana ni Kristu, nananu vanani ni lirando, nguko Ene a mi randile. Ene a ti ningete apune ngu kota yathu.” (Vaefesu 5:1, 2) Ti womba txani ‘ku va ni lirando’? Tiwomba kukombisa lirando mbimo yotshe. Kha ha fanela kuwomba ngu txisofu basi, kambe hi fanete hi kombisa ngu simaho. Johane a bhate a txi khene: “Vanavangu, hi nga randeni ngu txisofu ni lidimi, aniko he randaneni ngu mithumo ni ditshuri.” (1 Johane 3:18) Ngu txikombiso, ha txhumayela “mahungu awa a manene a Mfumo” ngu mhaka ya ku hi dhundako Jehovha ni vaakelani vathu. (Matewu 24:14; Luka 10:27) Hi nga tshumela ‘hi va ni lirando’ ngako hi txi laphisa mbilu, hi txi va ni wunene ni kudivalela. Ha thumisa txialakanyiso txa mu ka Bhiblia txi txi ku: “Kota nga ti Mkoma a nga mi divalela, nananu mahisani toneto.”—Vakolosa 3:13.
Ngako hi txi laya vamwane, kha tiwombi ti to kha hi na lirando. Ngu txikombiso, ti to ve malata mwanana wu a dilelako txo maha, vaveleki vamwane va tolovela kumaha totshe ati mwanana wawe a ti lavako. Kambe vaveleki va va randako mwanana wawe ngu ditshuri kha va tumeleteli totshe ati a ti lavako . Ngu ha kufanako, hambiku Jehovha i ku lirando, ene wa “kawuka m’thu wu a m’randako”. (Vahebheru 12:6) Lirando lonelo li fanete ku hi susumetela kumaha ti ti fanako. (Mavingwa 3:11, 12) Khumbula ti to, hotshethu hi vawonhi ni ku mbimo yimwane ha divala kukombisa lirando. Kambe hotshethu hi nga yi kulisa fanelo yiya ya lirando. Hi nga ti mahisa ku txani toneto? He xolisiseni tinzila tiraru.
HI NGA LI KULISISA KU TXANI LIRANDO
Txo khata, kombela Txizimu ti to txi kuninga moya wa txona wo sawuleka kasiku u kulisa lirando. Jesu a ti khene Jehovha a ningela “Moya wakwe wo Sawuleka ka vale va mu kombelako!” (Luka 11:13) Hi nga tsaniseka ti to hi txi kombela moya wo sawuleka ni ku wu tumelela ti to wu hi vhuna lirando lathu li na ya masoni li kula. (Vagalatiya 5:16) Ngu txikombiso, ngako u di didhota kombela moya wo sawuleka ti to wu kuvhuna u kombisa lirando mbimo yi u ningako vamwane m’layo wa mu ka Bhiblia. Ngako u di mveleki kombela moya wo sawuleka ti to wu kuvhuna kugondisa vanana vako ngu lirando i singa ku va bhongela.
Txa wumbidi, alakanya nzila yi Jesu a nga kombisa lirando ngu yona hambi mbimo yi a nga ti vhukwa ngu vathu. (1 Pedro 2:21, 23) Ngako m’thu a txi kuvhuka mwendo u txi ñolwa ngu nzila yo biha, ti wotise ti to ‘ngu tihi a ti Jesu a ndino va a di ti mahile?’ Mwanathu wa txisikati wu a dhanwako ku i Leigh ati wotisile txiwotiso txi txi fanako ni ku eto ti mu vhuni ti to e alakanyisisa na asi se angula. Akhene: “Ditshiku dimwane mthumi kulothi a rumete e-mail ka vathumi kulothi a txi wombawomba kubiha ngu ngani ni mthumo wangu. Toneto ti ni henyisile ngutu. Kambe ni ti wotisile ti to ‘ni nga mu etetela ngu nzila yihi Jesu ka txiemo txiya?’ msana ko alakanyisisa ngu ti Jesu a ndino va a di ti mahile, ni woni i di tshuko kuleka kukarateka ngu mhaka yoneyo. Ngu magwito ni woni ti to mthumi kulothi wule a ti jujekile mapimo ngu mhaka ya txikarato txa dihanyo. Ni ti pfisisile ti to ti nga maha a ti sa khata ngu kupimisa ati a nga ti lava kubhala. Kualakanyisisa ngu txikombiso txa Jesu ti ni vhuni ti to ni kombisa lirando ka mthumi kulothi”. I di ti to nathu ha etetela txikombiso txa Jesu, mbimo yotshe hi na kombisa lirando ka vamwane.
Txa wuraru, gonda kukombisa lirando ngu ku thangetisa silaveko sa vamwane. Lirando lonelo li kombisa ti to hi valondeteli va ditshuri va Jesu. (Johane 13:34, 35) Jesu apune a kombisile lirando lonelo, ni ku a hi vekete txikombiso txo hetiseka. Ngu nzila yihi? Ngu khukha ngu nzumani “ene ngu kuranda kwakwe” ngu mhaka yathu ti to ‘e ta fa’ (Vafilipiya 2:5-8) Mbimo yi hi etetelako Jesu mialakanyo yathu ni matipfelo athu si na hi maha hi m’dhunda ni ku ti na hi vhuna kuthangetisa silaveko sa vamwane ka sathu.
WUYELO YO KOMBISA LIRANDO
Ngako hi txi kombisa lirando hi mana wuyelo ya hombe ngutu. He woneni sikombiso simbidi:
VANATHU VA HA MAFUNI KOTSHE: Mbimo yi hi endelako mabanza mamwane ka didhoropa mwendo ditiko dimwane, ha tsaniseka ti to vanathu va hi amukela ngu lirando. Hi nga wona kutsakisa ka tona kuziva ti to ha dhundwa ngu ‘vanathu va va nga hangalaka ni ditiko’! (1 Pedro 5:9) Hi nga mana lirando lo nga toneto hagari ka vathu va Txizimu basi.
KUDIKHA: ‘Hi txi tsetselelana ngu lirando’ ti hi maha hi tsaka ngu “kupfana ko dikha”. (Vaefesu 4:2, 3) Ha li kombisa lirando lonelo ka mitshangano yathu ya dibanza, ya txigava ni ya m’ganga. Ina kha ti tsakisa kukombisa lirando lonelo hagari ka ditiko di di ku singako ni wumwewo? (Masalmu 119:165; Isaya 54:13) Ngako hi txi ti karatela kuva ni kudikha ni vathu vamwane, hi kombisa ti to ha va dhunda ngu ditshuri ni ku eto ti tsakisa Tate wathu wa nzumani.—Masalmu 133:1-3; Matewu 5:9.
“LIRANDO LA AKA”
Paulo a bhate tiya: “Lirando la aka”. (1 Vakorinto 8:1) Ti lava kuwomba txani eto? Ka 1 Vakorinto ndima 13, ayi yi nga dhanwako ku i “Disalmu da Lirando”, ene a txhamusete nzila yi lirando li kulako ngu yona. Lirando kha li ti laveli sa lona. Lona la khatala ngu silaveko sa vamwane. (1 Vakorinto 10:24; 13:5) M’thu wu a ku ni lirando wa laphisa mbilu, a ni wunene i ku lirando lonelo li nga akako timwaya ni ku li nga maha ti to mabanza me va ni wumwewo.—Vakolosa 3:14.
Kambe ku ni tinzila to tala to kombisa lirando ka vamwane, kambe lirando lathu ngu Txizimu nda lisima ngutu. Ngu ku txani? Nguko lirando ngu lona li hi mahako hi va ni wumwewo! Vathu va matiko otshe, tixaka ni tidimi va khozela Jehovha kumweko “ngu kupfanana”. (Zefaniya 3:9) He ti emiseleni kukombisa tifanelo tiya ta lisima ta mihando ya moya wa Txizimu ditshiku ni ditshiku.
^ par. 2 Ka msungo wuwa hi na bhula ngu fanelo yo khata i ku lirando, kasi ka 8 wa misungo yi yi londiselako yi na ta txhamusela fanelo yimweyo ngu yimweyo.


text:
“U nge tivi kumbe ku twisisisa ririmi ra wena, loko u nga se twisisa vuwena na vuherhi bya wena”, xivulwa lexi, xi komba ku bohana ka rixaka na ririmi; rixaka ri tihlawutela hi ririmi ra rona.
“Avuxeni a va dyi,
va dya “teka” ”
Xivulwa lexi, xi lemukisa, no kucetela Vatsonga ku rito “Avuxeni” ri fanele ku tirhisiwa, hambi eka munhu loyi mi nga hava swo bula hi swona; hambi nala, wa byeriwa ku “Avuxeni”. Rito leri, ri pfilunganya Vatsonga vo tala, hambi leswi mongo wa rona wu nga erivaleni. Mpfilunganyo lowu, wu endliwa hi mhaka yo, Vatsonga va ha tikeriwa hi ku twisisa Vutsonga. Ku na lava vu vulaka ku, rito “Avuxeni”, ri tirha na mixo ntsena.
Hi Xitsonga, rito “Avuxeni”, a hi rito ro xeweta ku ya hi nkarhi wa siku, i rito ro xeweta Vutsonga minkarhi hinkwayo. Hi Vutsonga, kumbe hi Xitsonga xo hetiseka, loko munhu a ku “Avuxeni”, nhlamulo yi ri “Avutsonga!” Rito “Avuxeni”, ri themendhela no tiyisisa Vutsonga, i rito ro lemukisa Vatsonga hi Vutsonga bya vona.
Vutsonga i Vuxa. Vuxa i Vutsonga.
THIRHISELO RA RITO AVUXENI!
1. Loko u vona Mutsonga-kuloni, ro sungula esikwini, swi nga ri na mhaka ku i nkarhi muni, u tirhisa “Avuxeni!” Hi ndlela leyi, u kamba Vutsonga bya makwenu.
2. Nakambe, rito “Avuxeni”, loko u swi tsakela, u nga ri tirhisa loko u vona munhu ra vumbirhi esikwini, ndzhaku ka nkarhi wo lehanyana.
3. Avuxeni i ku themendhela Vutsonga, ku themendhela Vutsonga a swi pimiwi hi nkarhi wa siku.
4. Rito “Avuxeni”, ra tirha nahambi loko xivulavuri xi hundza hi ndlela, xi huwelela emutini.
5. Rito “Avuxeni” ra hambana hi tirhiselo na rito “Ndzawini”, tani hi ku, “Ndzawini” ri tirha ntsena loko munhu a kombela ku nghena emutini.
Avuxeni i Vutsonga.
6. Ku vula “Avuxeni”, swi fana no vula ku “Avutsonga” Lexi nga endla, rito “Avutsonga”, ri dlayiwa eka ku hlamula “Avuxeni”, ivi ri siviwa hi “Ahee”, i ndlela yo tumbetela Vatsonga eka Vutsonga bya vona.
7. Ku ya emahlweni, loko munhu a nga lavi ku tirhisa rito “Avuxeni”, swa koteka ku a tirhisa “Avutsonga”, ivi muhlamuri a ku “Avuxeni!”
8. Rito “Avuxeni”, ra tirhisiwa hambi eka munhu wo a hi Mutsonga, tani hi ku, xivulavuri xa Mutsonga, xi themendhela Vutsonga bya xona, muhlamuri, loko a nga ri Mutsonga, u ta hlamula hi hlamulelo ro themendhela vuherhi bya yena.
Ririmi a ko va mimpfumawulo ntsena, kambe i mimpfumawulo leyi nga na mongo wo dzika, lowu tirhaka ku fana na byevu eka xikwenga. Xisweswo, mi nga hlamali loko mi twa Vatsonga va ku “Avuxeni” hambi ku ri nhlikanhi kumbe vusiku, va themendhela Vutsonga bya vona. Kambe mpfilunganyo lowu nga kona eka Vatsonga, hi wona wu endlaka Vatsonga va tikeriwa ngopfu ku twisisa marito mo tala ma ririmi ra Xitsonga.
Rito Vatsonga hi roxe, ri vula vanhu va le Vuxeni.
Vutsonga i Vuxa.
Vutsonga i Vurhonga.
Vutsonga i Vuhuma-dyambu.
Vuhuma-dyambu a hi nkarhi, vuhuma-dyambu i ndhawu.
Vuhuma-dyambu i mheho.
Xivulavuri xin’wana xi tshame xi vula leswi:
“Loko u nga twisisi ririmi ra wena, swi vula ku a wu ringaniwi hi mafi lawa u nga ya mama eveleni ra manana”
Mutsonga wa fanela ku twisisa ririmi ra Xitsonga.
Mutsonga wa fanela ku twisisa mongo wa marito lama tirhisiwaka eka Xitsonga.
Loko Mutsonga a nga twisisi mongo, swi olovile ku a humbiwa mano.
Vutsonga i Vukosi.


text:
“Varhadzi ni vaseketeri va mina ni mitivisa ku loyi kunga yena anga tswala Benny mayengani kunga Mamayila Baloyi uhi siyile misaveni etlela hi kurhula ntombi yaka Hlungwani nita ku tsundzuka.I byale mbewu ivi ku tshovele rixaka rest in peace mama
Mintirho ya wena yiku rhangerile” – Benny Mayengani
Hi rila na n’wina Baloyi, xilondza xa rifu a xi holi, swa tika leswi mi nga hlangana na swona. Tiya mbilu President, hina vaseketeri va wena hi na wena.
After Benny made the announcement of his mother’s passing, Joe Shirimani took to Facebook to send his condolences.
I nkarhi wa vun’we lowu, wun’we wa hina u lahlekeriwini…


text:
Endzhaku ka loko Salvador “Mr Bow” Mayaze a kandziyise no humesa risimu ra “Timhaka Ta MaRanger”, ku nga risimu ro humesa nkwiti lowu vangiwaka hi nkwetlembetano lowu nga kona na khale ka nsati wa kwe, Mr Bow u helekete xipandza-mananga emavokweni ma lowa khale ka nghamu.
Ka ha ri na ku kokelana hi marito exikarhi ka lava mbirhi.
Lurdes u vula ku a nge humi emutini wa yena, a siya yindlu ya yena a siyela Liloca. Hi hala tlhelo, loko Mr Bow a heleketa movha liya ya Ranger, u kombe Freddy Jossias, muhaxi wa Sucesso TV, maphepha lama kombaka ku, Ranger liya, i ya yena.
A swi heli kwalano, Mr Bow u tlhe a vula ku; “Ni yingisi kahle, handle ko kanakana, movha liya a ni yivanga, yi vitana mina, i ya mina. Yi ve ya mina, na hi nga se chada”
A tlhe a ya mahlweni Mayaze; “Na engeta, hambi muti lowuya, i wa mina. Mi nga tikarhati hi ku vutisa Lurdes. Hambi mo vutisa vaakelani, va mi byela ku mina Mr Bow ni tshame ka muti lowu, ni nga se tivana na Lurdes”.
Mhaka yo ahlula vukati bya lavambirhi, yi le hubyeni. Hi ku ya hi nawu, Mr Bow na Lurdes ka ha ri nuna na nsati, kambe Mr Bow u ri sweswo swi hele khale. Hi hala tlhelo, Lurdes wa ha vula Mr Bow ku i nuna wa kwe. Mhaka ya vona, ya ha ya emahlweni le hubyeni.
Hi leyi minsumo (lyrics) ya risimu ra Timaka ta ma Range, ya Mr Bow, leyi yi nga kongoma Lurdes –
Yuwhi mama [x4]
A leswi ni swi vonaka hi ku teka [Yuwhi mama]
Mihumbu ni yi vonaka hi ku teka mina [Yuwhi mama]
Ni ku tivile Xiphamanini, na u xavisa maCaldo
Ni ku tivile Xiphamanini, na u xavisa swidosani
Ni ku teka hi lirhandzu, ni ku komba ka vatswali
Ni ku tekile hi lirhandzu, ni ku komba ka xitshungu xa mina
Va tlhela va ni rhuketela, va ku wena u na mavabyi
Van’wani va ni poyilela, va ku ni chade xidalani
Ni ku u nga rili, va tshiketi va vulavula nkatanga
Mina nho ku rhandza nkatanga, ni tshiketa swikhulumela swa vanhu
Ina ka
Hina hi fambe hi ya Joni, wena u ya ni xavela na movha
A ni i ku i lirhandzu va B’ava, kasi a wu ndzi xava lwe wansati
Nyandhayeyoo!
Na yi vona, hi xihiwa u nga ni nyika
A ku ni rhuketela mpela, I nga ku mina ni yo yiva
Namuntlha se u khohlwile,
Swa ku mina na wena a hi etlela ndawu yin’we ke
Swi ti komba hi ku buzara, kasi a wu lava ku ni fuma
U bile hansi vhovho
Famba ni maRange ya wena
Ni tshiki ni xitshungu xa mina
[x4]
Swi chela na vusiwana, wansati wa mukulu wa ku tani
A famba se a tlomula na timpahla
A bula xihundla xa yena, hi ku fela ku filimariwa
U hembetela mavunwa, u rhandza maTelevisão
Mhaka ya fama, yi ta ku poyila wena mhaki
A maFacebook, va bula hi mina
A maWhatsapp, ku dliwa Bowito
U titwa u li wansati, loko u famba u khuluma wrong-o hi mina
U hembela xitshungu, u ku; “Robaram meu marido”
Ni nga yiviwa hi wansati mina, I nje wa ni vona kahle?
U lava ku ni qeka na xitshungu xa mina
U lava ku ni lwisa na xitshungu xa mina
Lexi u nga ni kuma na xona, xa ku ni rhandza hi ku chaya
Ina ka
Hi tshiki, teka swa wena se u famba
Hina hi kombela moya,
Teka swa wena se u famba
A loko a wu ni byelile swa ku wo ni lomba,
Ngha ni nga tekanga swa wena
Ina ka
Famba ni maRange ya wena [Teka!]
Ni tshiki ni xitshungu xa mina [Teka!]
Famba ni maRange ya wena [Ina ka teka!]
Ni tshiki ni xitshungu xa mina [A wu ni tshiki mamano!]
Famba ni maRange ya wena [A wu ni tshiki mino!]
Ni tshiki ni xitshungu xa mina [Ina ka teka!]
Famba ni maRange ya wena [Teka!]
Ni tshiki ni xitshungu xa mina
SWI NI KHUMBUZA SIKU LIN’WANI LOKO NI VITANILE TIXAKA
NI TA MA BYELA TIMHAKA TA WENA, MAMANI WA WENA
HI KU KWATA A SUKA A KU:
“EIX, VAMASEVE A KU TSWALA A HI KU TSWALA MBILU, I KU TSWALA MUZIMBA NTSENA”
HE MAMANI, A VAVASATI LAVA NGA LAYIWA
LAVA NGA NA TINQHONDO
LOKO VA NA TIMHAKA EMUTINI WA VONA
VO NGHENA NDLWINI VA KHULUMA
WENA U FAMBA U KU POO! POO! LOMU MATelevisão
HI KU LAVA LO FAMA,
EISH,
NA KO NADA JURO
Qual é o exemplo que você quer dar afinal?
WA TIVA U FAMBA U CHUMAYELA HI MPELA, U KU: “Mr Bow não tem nada”
INA KA MAMANI, SE HI SWITWILE HIMPELA, “Mr Bow não tem nada”
TEKETELA HINKWASWO, TEKA NJE HINKWASWO SWI HELA
MARA MAMANI, NO KU KOMBELA U NI NYIKI NCHUMU XIN’WE NTSENA
NO KU KOMBELA U NI NYIKI DIVORCE
U HUMA KA MINA
Famba ni maRange ya wena [Teka!]
Ni tshiki ni xitshungu xa mina [Teka!]
Famba ni maRange ya wena [Ina ka teka!]
Ni tshiki ni xitshungu xa mina [A wu ni tshiki mamano!]
Famba ni maRange ya wena [A wu ni tshiki mino!]
Ni tshiki ni xitshungu xa mina [Ina ka teka!]
Famba ni maRange ya wena [Teka!]
Ni tshiki ni xitshungu xa mina


text:
Vahlave (kumbe VaNhlave) va endla nhlayo yo tala eka nhlayo ya Vatsonga tani hi rixaka. Rito “Vahlave”, ri pfela eka vito ra ximilani lexi vuriwaka “Nhlava” – Nhlava, hi wona mfungho-nkulu (Main Totem) ya Vahlave HINKWAVO, kambe eka tinyimba na swivongo, un’wani na un’wani u na mfungho-ntsongo wa yena. Vahlave HINKWAVO, i Vambayi. Va endla ntlawa wa vumbirhi wa Vambayi eka Vatsonga, endzhaku ka Vakhosa. Na tiko ra Vahlave, ri le kusuhi na tiko ra Vakhosa.
Vahlave hinkwavo a va tshama eribuweni ra le N’walungwini wa nambu wa Vembe, ku suka Ensongeni (Nhlongo) ku ya fika le ndzilikanini na tiko ra va ka Valoyi. Nyimba yin’we ya Vahlave, yi na tiko edzongeni ra Vembe, ku nga Nkuna. Vahlave, a ku ri vanhu vo tshama hi ku rhula exikarhi ka vona, na le xikarhi ka Vatsonga kulobye lava a va akelene na vona, ngopfu Vaxika va ka Ngomani na Mukhavele, na VaBila hi le vuxeni. Ku ya evupeladyambu, a va akelene na Valoyi. En’walungwini, tiko ra vona a ri helela eka nambu wa Xigombe (Xigombe River), ivi ku sungula tiko ra Vahlengwe (Cawuke).
Vahlave i vanhu vo dya swa le matini, ku fana na Vatsonga hinkwavo, a va yirisi swa le matini.
Vahlave va na na tinyimba to hlaya, ku fana na:
- Nhlongo
- Nkwinika
- Mavunda
- Makamu
- Maswanganyi
- Muthombeni
- Novela
- Nkuna
- Ndzhove na tin’wani…
Tinyimba leti, ti na marhavi lama humesaka swivongo leswo tala ngopfu swa Vahlave.
Tiko ra Vahlave na sweswi, i tiko ra misava yo nona; hi kwalomuya ka malembe ma vo 1700, yin’wani ya tihosi ta ndhuma ta VaHlave, Dzonga-nkulu (Nhlongo), a ku ri munhu wo tiveka hi bindzu ro xavisa Xikombe na N’wahuva. Handle ko rima, Vahlave a va hlota tindlopfu hi xikongomelo xo xavisa timhondzo na mafurha.
Loko ku sungule hansa-hansa ya Vangoni, ivi Amashangaan ma tsutsumela eVutsonga, Vahlave votala va xanisiwe ngopfu, vo tala va khomiwa va endliwa Mabulandlela, va yisiwa eMusapa ku ya dlayetela Vandzawu no phanga tiko, xikan’we na mahlonga. Vahlave, na Mabulandlela ma tinyimba timbe, va sindzisiwe hi Amashangaan ku lwa na vanhu lava ingi va hanya swin’we hi ku rhula. Kambe, a hi Vahlave hinkwavo va nga pfumela ku endliwa Mabulandlela. Hosi Gulatino (Mavunda) na Hosi Xiluvana (Nkuna) i tin’wani tinhenha ta Vahlave leti nga lwa eku ta sirhelela rixaka na misava. Hi leswi nga endla, kwalomuya ka 1830, loko va hlaseriwe hi tinyimpi ta Amashangaan, va rhumele malandza eku ya valanga misava eTransvaal.
Ku na vunwa leri nga dyondzisiwa ngopfu, hi masiku ma Mfumo wa Gazankulu, leri vulaka ku Vahlave i va Mavunda ntsena. Vunwa leri, na namutlha ra ha dyondzisiwa. Vunwa rin’wani ri dyondzisiwaka, hi lero Vahlave i Vangoni, vunwa leri ri seketeriwa hi “Xithathalapha” (Xingoni xo phewa) lexi vulavuriwaka hi ntlawanyana wa ka Mavunda, lowu nga tsutsumela eTransvaal na Gija Nxumalo, van’wani va tsutsuma na Mpisani Nxumalo loko Maputukezi ma hlule Amashangaan eka nyimpi ya 1895. Kutani ke, rito ra ndzhukano leri Amashangaan a ma rhuketela Vahlave hi rona, lera “Muhlavendina” (Swi vulaka ku Muhlave-ndziwena, hi xikongomelo xo phutisa) ri hundzuke rito ro tinyungubyisa hi rona, ivi, tani hi leswi a va ri Mabulandlela, va tlhandlekela hi Xithathalapha lexiya xa ku:
“Muhlavendhina!
A nga bheki muntu, i bheka loyi a mu qalaka”
Ntiyiso i ku, a hi Vahlave hinkwavo va tithopaka hi Xithathalapha, na swona, hambi eka va Mavunda, leswa Xithathalapha, swi tirhisiwa ntsena hi vatukulu va Mabulandlela. Hi vona lavo tivula “Xilandza-hosi”. Lava va nga ala ku va Mabulandlela, a va swi endli. Lexi nga endla swi olova ku, eka minkarhi ya Gazankulu ku tumbetela Vahlave vo tala ntiyiso wa timintsu ta vona, a ku ri mhaka yo Vatsonga hinkwavo a va chava ku kaneta lava a va vekiwe hi Valungu eku rhangela tiko. Mpfilu-mpfilu ya Vahlave, na nkwetlembetano wa misava, swi tele ngopfu na namutlha (eAfrika Dzonga), Mandla Mathevula, eka tsalwa ra yena leri vuriwaka 800 Years Of Tsonga History, u hlamusela hi vuenti timintsu na swiyimo swa minkwetlembetano leyi.
Lowu i nxaxameto wa Swivongo swa Vahlave. Swi tele swivongo leswi ku nga marhavi ma swivongo swimbe, xisweswo, swa endleka swin’wani mi nga swi voni eka nxaxameto lowu nga ta landzela. Ku xaxametiwe Timintsu, ku nga leti:
NHLONGO – “Mbayi ya ku fuma!”
Mfungho wa vona i Nyoka ya Mati na Hunga.
Swivongo:
- Vusiva
- Nkavele
- Mbatlo
- Nghalani
- Ntamele
- Makhongele na swin’wani.
“Mahuma na mona!
Enhlarini wa vanghana.
Va tshika ku tlanga,
Va tlanga hi ku tovana.
Mputsuketi,
Mpfula ya Dzonga.
Dzonga-nkulu.
Vusiva,
Nyokamati.
Mbayi ya ku fuma!”
NKWINIKA – “Nhlava wo dzunga!”
Mfungho wa vona i Nhlava hi woxe.
Swivongo:
- Ntsumele
- Nkanyani
- Zitha
- Hlomani na swin’wani.
“Nhanga ya ku luvela!
Rikuri ra swikomu.
Xikundzu xa Mampfana.
Nhlava wo dzunga.
Rifehla mavende!”
MAVUNDA/MAVUNDZA/MAB’UNDA – “Matola ri xile!”
Mfungho wa vona i furha ra Hongonyi.
Swivongo:
- Xiviti
- Mthimkhulu/Mthimkhuyu
- Nhlaluko
- Mholombo na swin’wani.
“Mavunda!
Tshuvula hongonyi.
Matola ri xile.
Xivi xa nkaya,
Xikhensiwa ekule.
Mahula khotla.
Maringa tiko hi swivini,
Enhlalukweni.
Madyandza mo tshwa na Vembe.
Munyu wa le Bambeni.
Mholombo.
Gulatino.
Nkongonyi!”
MAKAMU – “Ribye leri kulu!”
Mfungho wa vona i Makanyi na Vukanyi, kambe va phahliwa hi Timongo.
Swivongo:
- Marhwale
- Thwala
- Ntshani
- Ntimba
- Marindzi
- Xikweni na swin’wani.
“Makama kanyi!
Ri tshanela Muhlave.
Muhlave wa ku vengwa.
Ribye leri kulu.
Xiwisa.
Vawundli va swimpofana.
Mudyi wa timongo.
Marhwale.
Machava mpalwa!”
NDZHOVE – “Xibula nhova, homu na rhole!”
Mfungho wa vona i Xirhomberhombe na Nkaka.
Swivongo:
- Nhlayisi
Manavele
- Nhlakathi
- Vombe
- Mahohlo
- Macevele na swin’wani.
“Makuhani!
Macevele,
Nhamu ya ku lerha.
Vadyi va tihaka timbisi.
Xibula nhova, homu na rhole.
Xirhomberhombe,
Nkanka wo khalakatsa
Ndzhove!”
MASWANGANYI – “Mbuva ya tiko!”
Mfungho wa vona i Sekwa na Xitutu.
Swivongo:
- Ndhonga
- Mazivuko
- Hukwa
- Dzungeni na swin’wani.
“Mpanamani!
Xangwe.
Ntlhavanyani.
Rihlelo ro herera hukwa ya nsele.
Mbuva ya tiko.
Xikaka xo bola,
Enhlangeni.
Xidziveni.
Mphati.
Ndhonga.
Sekwe.
Holeni!”
MUTHOMBENI – “Mbita-nkulu!”
Mfungho wa vona i N’whari.
Swivongo:
- Mayingani
- Ndhombeni na swin’wani.
“Xolovolo!
Hosi yo lovola nsiwana.
Mbita-nkulu.
Tshwungu.
N’whadyani.
Ndhombeni.
Nhlavani!”
NOVELA – “Xipandza misava!”
Mfungho wa vona i Misava.
Swivongo:
- Marimele/Mayimele
- Ritshuri/Litshuri/Uthuyi
- Magigi/Mugigi
- Mbatlo
- Nkolele
- Musani na swin’wani.
“Mahansi!
Xipandza misava,
Enhusini.
Va endza na musi,
Tshuri va ri kuma emahlweni.
Gumba ra Mhisi.
Ntshuri wo leha.
Nkuma wo Hosi na malandza,
Mbhonyavanhu.
Mugavati
Magigi!”
NKUNA – “Kondlo ra mati!”
Mfungho wa vona i Vuti.
Swivongo:
- Xipalani
- Xingangi
- Muhlari
- Muxwana
- Xikwambani
- Xiluvani
- Nhlangwini
- Mawila na swin’wani.
“Nkuu! eVumbayi.
Muhalambeni.
Kondlo ra mati.
Muhlave.
Xi nwa pala ra ndlopfu,
Ri nga tsandza mhisi.
Ntsindza eKhokhotiva.
Mavutana,
Wa rhaku rikulu,
Ra xinghotsa.
Mambamba
Sangavela
Madya rila,
Maluma a pfurheta.
Magudza khomu ya N’wambywangani.
Xingange xa homu ya Mbhatsani.
Mukumi wa Ndlela na Homu na Mbuti na Xikomu.
Homu ya mati.
Hi va mavuta a yi vonile ku xonga!”
Van’wani va Vahlave va ndhuma:
Mbatlo Jack Mavunda
Mubi wa swibakele emigodini ku suka hi vo 1960s ku ta fika vo 1990s, Mbatlo a ku ri wanuna wa matimba ngopfu. A swi nga n’wu tikeli ku hlula dzana ra vavanuna a ri yexe. A swi endla Mbatlo a chaviwa ku suka eMozambique, eAfrika-Dzonga, hambi na le Malawi.
Carlos Nhlongo
Nsini tlhelo xiyimbeleri xa ndhuma xa le Mozambique. A ku ri munhu wo tlanga katara hi vuswikoti bya xiyimo xa le henhla.
Hosi Gulatino Mavunda
Nhenha ya tinhenha, leyi lweke eku sirhelela rixaka eka tinyimpi ta Amashangaan. A ku ri mulwi wa nyimpi wa vutlharhi na vurhena.
BKM Mthombeni
Mutsari wo xiximeka wa swiphato na swihitani hi ririmi ra Xitsonga.
To contribute to the subject submit content to admin@vivmag.co.za


text:
Hi my name is Markell Cloud and i like playing many sports such as Boxing, Football, and Basketball. I also like trying new things like food and other sports or active activities. Also i like to watch some TV like The Walking Dead or Spongebob.(Wade was bhillin here.)
K.B.3
Class Work
NAHAYLA WAS HERE BOII s
K.B.3
hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi hi