text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VUKATI
Ndlela Yo Kombela Ku Rivaleriwa
NTLHONTLHO
Wena ni nkataku a mi ri ku holoveni. Kutani u tibyela u ku: ‘A ndzi nge kombeli ku rivaleriwa. A hi mina ndzi nga sungula mhaka leyi!’
Hambileswi u swi tshikeke swi hundza, ma ha tshwukiselana mahlo. U anakanya hi ku kombela ndzivalelo, kambe swa ku tikela ku vula leswaku, “ndzi rivalele.”
LESWI ENDLAKA SWI TIKA
Ku titlakusa. Wanuna loyi a vuriwaka Charles * u ri: “Minkarhi yin’wana swa tika ku vula leswaku, ‘ndzi rivalele’ hikuva u twa onge sweswo swi ta ku chicha xiyimo.” Ku titlakusa swi nga ku endla leswaku u nga xi voni xihoxo xa wena.
Ndlela leyi u swi tekaka ha yona. U nga tibyela leswaku loyi a faneleke a kombela ku rivaleriwa hi loyi a nga endla xihoxo. Wansati loyi a vuriwaka Jill u ri: “Loko ndzi swi tiva leswaku hi mina ndzi nga endla xihoxo, swa ndzi olovela ku vula leswaku ‘ndzi rivalele.’ Kambe loko havumbirhi bya hina hi vulavule hi ndlela leyi nga riki yinene, swa ndzi tikela. Ndzi tibyela leswaku, a ndzi nge kombeli ndzivalelo hikuva hinkwerhu hi endle xihoxo.”
U nga ha vona u nga fanelanga ku kombela ku rivaleriwa, ngopfungopfu loko u tiyiseka leswaku nkataku hi yena a endleke xihoxo. Wanuna loyi a vuriwaka Joseph u ri: “Loko u khorwiseka leswaku a wu endlanga xihoxo, u tala ku miyela u nga kombeli ku rivaleriwa leswaku swi tikomba leswaku a hi wena u endleke xihoxo.”
Ndlela leyi u kurisiweke ha yona. Swi nga endleka leswaku u kulele endyangwini lowu a wu nga tolovelanga ku kombela ndzivalelo. Loko swi ri tano, swi nga endleka u nga dyondzanga ku amukela swihoxo swa wena. Loko u nga titolovetanga ku kombela ndzivalelo wa ha ri ntsongo, a swi nge ku oloveli loko se u kurile.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Anakanya hi munghana wa wena wa vukati. Tsundzuka siku leri munhu un’wana a nga kombela leswaku u n’wi rivalela ni ndlela leyi u titweke ha yona. Ha yini u nga endli leswaku munghana wa wena wa vukati a titwa hi ndlela yoleyo? Hambiloko u nga endlanga xihoxo, u fanele u kombela ku rivaleriwa hikwalaho ka leswi swiendlo swa wena swi n’wi twiseke ku vava. Marito wolawo ma nga vohlisa mbilu ya nkataku.—Nawu wa Bibele: Luka 6:31.
Anakanya hi vukati bya n’wina. Teka ku kombela ndzivalelo ku ri leswi sirhelelaka vukati bya n’wina ku nga ri ku va u hluriwile. Swivuriso 18:19 yi vula leswaku munhu loyi a tshamaka a hlundzukile ‘a nga sirhelelekanga ku tlula muti lowu tiyeke.’ Swa tika ku va u kondletela ku rhula loko wa ha hlundzukile. Kasi loko u kombela ku rivaleriwa u sivela leswaku xiphiqo xi nga nyanyi ku biha. Hi ndlela yoleyo, u rhangisa vukati bya n’wina emahlweni.—Nawu wa Bibele: Vafilipiya 2:3.
Hatla u kombela ku rivaleriwa. I ntiyiso leswaku a swi olovi ku kombela ku rivaleriwa, loko ku nga ri wena u nga endla xihoxo. Kambe xihoxo xa nkataku a xi fanelanga xi va xivangelo xa ku va u hlundzuka. Hikokwalaho, hatla u kombela ku rivaleriwa, u nga tibyeli leswaku swi ta hundza. Loko u kombela ku rivaleriwa swi nga endla leswaku ni nkataku swi n’wi olovela ku endla tano. Loko u titoloveta ku kombela ku rivaleriwa, swi ta ku olovela ku endla tano.—Nawu wa Bibele: Matewu 5:25.
Kombisa leswaku u tiyisile. Ku tiyimelela a swi fani ni ku kombela ku rivaleriwa. Loko u ku: “A ndzi rivele leswaku u ni ximbilwambilwana, ndzi khomele,” sweswo a hi ku kombela ku rivaleriwa! Pfumela leswaku u endle xihoxo ni leswaku u twise nkataku ku vava, hambiloko u vona onge a swi nge pfuni nchumu.
Langutana ni mhaka. Titsongahate, u swi amukela leswaku na wena u ta swi endla swihoxo. Hinkwerhu ha swi endla swihoxo! Hambiloko u anakanya leswaku a wu endlanga xihoxo, tsundzuka leswaku mavonelo ya wena swi nga endleka ma hoxile. Bibele yi ri: “Lowo sungula enandzwini wakwe u lulamile; munhu-kulobye wa fika kutani a n’wi lavisisa hakunene.” (Swivuriso 18:17) Loko u tsundzuka leswaku na wena wa swi endla swihoxo, swi ta ku olovela ku kombela ku rivaleriwa.
^ ndzim. 7 Mavito man’wana ma cinciwile eka xihloko lexi.
DYONDZA SWO TALA
Titshege Hi Xikwembu Leswaku U Va Ni Vukati Lebyi Tsakisaka
Ku tirhisa swivutiso swimbirhi swo olova swi nga ku pfuna leswaku u antswisa vukati bya wena.
Milawu Leyi Tirhaka Eka Vanhu Hinkwavo
—Rirhandzu
Hakanyingi Bibele yi vulavula hi rirhandzu, kambe a yi vulavuli ngopfu hi rirhandzu ra wanuna ni wansati.
Milawu Ya Xikwembu Yi Hi Pfuna Njhani?
Yesu u hlamusele leswaku ha yini hi lava nkongomiso ni leswaku hi yihi milawu ya Bibele leyi nga ya nkoka.


c: text/html

text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | HA YINI U FANELE U TSHEMBEKA?
Ku Nga Tshembeki Ku Ku Khumba Njhani?
“Minkarhi hinkwayo ku va ni swiyimo swo tika leswi lulamisiwaka hi ku nga tshembeki.”—Samantha, wa laha Afrika Dzonga.
Xana u pfumelelana na yona mhaka leyi? Ku fana na Samantha, hinkwerhu hi langutana ni swiyimo swo tika minkarhi yin’wana. Ndlela leyi hi angulaka ha yona loko hi langutane ni swiyimo leswi hi ringaka leswaku hi nga tshembeki, yi nga kombisa leswi nga swa nkoka eka hina. Hi xikombiso, loko ku lava ndhuma swi ri swa nkoka eka hina, hi ta vona ku nga tshembeki ku ri nchumu lowunene. Hambiswiritano, loko van’wana va kuma ntiyiso wa mhaka yoleyo hakanyingi swi endla leswaku ku va ni vuyelo byo biha. Xiya leswi landzelaka.
KU NGA TSHEMBEKI SWI ENDLA LESWAKU KU NGA VI NA KU TSHEMBANA
Vuxaka byi va kona loko vanhu va tshembana. Loko vanhu vambirhi va tshembana, va titwa va sirhelelekile. Kambe ku tshembana a ku endleki hi ku hatlisa. Vanhu va nga tshembana loko va heta nkarhi va ri swin’we, va vulavula hi ku tshembeka naswona va nga ri na vutianakanyi. Hambiswiritano, ku tshembana ku nga hela loko un’wana a nga tshembeki. Nakambe loko vanhu va nga ha tshembani, swi nga tika leswaku va tlhela va tshembana.
Xana u tshame u kanganyisiwa hi munhu loyi a wu anakanya leswaku i munghana lonene? Loko swiri tano, u titwe njhani? Swi nga ha endleka u twe ku vava, hambi ku ri ku titwa u kanganyisiwile. Sweswo swa twisiseka hakunene. Swa kanakanisanyana leswaku ku nga tshembeki swi nga onha vuxaka lebyinene bya vanhu.
KU TSHAMA NI LAVA NGA TSHEMBEKIKI SWI NGA KU ENDLA U NGA TSHEMBEKI
Nkambisiso lowu endliweke hi Robert Innes, profesa wa ikhonomi wa le Yunivhesiti ya le California, u kume leswaku “ku nga tshembeki ku nga tlulela.” Xisweswo, ku nga tshembeki ku nga fanisiwa ni xitsongwatsongwana—loko u ya tihlanganisa ni munhu la nga mukanganyisi, u va ekhombyeni ra ku va la nga tshembekiki.
U nga swi papalata njhani ku nga tshembeki? Bibele yi nga ku pfuna. Hi kombela leswaku u kambisisa milawu yi nga ri yingani ya le Bibeleni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Landrisani mavbanyelo yangu kha nga eni nyi landrisago ya Kristo. 2Nyi ngu mi zundza, kholu mu ngu nyi alakanya ga silo satshavbo, ni gu sayisa milayo nyi nga mi tshiyelani. 3Aholu, nya gu vbweta gu kheni mu dzitini gu khenu Kristo khuye hungo a fumelago vathu vatshavbo, kha nga mwama a fumelago nyamayi, kha nga Nungungulu a fumelago Kristo. 4Mwama a gu gira nombelo mwendro gu ganela mahungu khu lina la Nungungulu na fenengede hungoni, a gu thela dzitshoni Kristo a gu hungo waye. 5Nyamayi a girago nombelo mwendro gu ganela mahungu khu lina la Nungungulu na funungude hungo, a gu thela dzitshoni mwama waye, khidzo saye ni gu vidwa ndzudzu. 6Nyamayi a mba hunga gikhongelo hungoni, a na gaye ndzudzu! Aholu a gu khala dzitshoni gu gaya mwendro gu vbaludwa, a na hunge gikhongelo! 7Gasi vama, kha gu vbwetegi va fenengela hungoni, kholu khavo giwonegiso ni wuzundzo wa Nungungulu, gasi nyamayi khuye wuzundzo wa mwama. 8Khandri mwama a nga duswa khu ga nyamayi, aholu nyamayi khuye a dusidwego khu ga mwama. 9Gambe khandri mwama a nga girwa khu kota nya nyamayi, aholu, nyamayi khuye a nga girwago khu kota nya mwama. 10Nari guralo, nyamayi fanede gu vega hungoni gilo gi yeyedzago gu pwani a gu fumedwa, khu kotani nya dzingilozi Nungungulu. 11Ambari ulo, ga Pfhumu, mwalo nyamayi nyambana mwama, kha nga gambe a gu mwalo mwama nyambana nyamayi. 12Kholu ha gu khethu nyamayi a di duswa khu ga mwama, hi na gambe khethu mwama a gu velegwa khu nyamayi. Satshavbo sa guta khu ga Nungungulu. 13Nga lamulani enu vamune: Ina mwa gu wona nari gwadi nyamayi guya gira nombelo ga Nungungulu nyamba fenengela gilo hungoni, gani? 14Tumbunuko wu ngu hi hevbudza gu khuwo dzitshoni mwama gu dandrisa ndzudzu. 15Aholu, nyamayi a gu dandrisa ndzudzu wumburi, kholu ningidwe ndzudzu nya gulaphe gasi wu khala gifenengelo gyaye. 16Aholu, oyu a ganedzago esi a na khale na gu dziti gu khuye ethu hi mwalo giolovedzo gyogyo, ni mabandla ya Nungungulu nayo ma mwalo nagyo. 17Ga esi nyi vbwetago gu mi embela olu, nyi mwalo gu mi zundza. Kholu mitshangano yanu kha yi mi phasi gukhala tshukwana, aholu ya gu mi vivbisani. 18Gilo nya guhegule, nya gupwa pwani mwa gu bani mu tshanganile gu manega guhambana vbakari gwanu. Eni nyi ngu khodwa gu kheni, gu ngu manega furi. 19Gwadi gu manega guhambanelana nya mavbanyelo mwendro makhalelo, gasi gu wonega avo va gu vakhodwa nya lisine vbakari gwanu. 20Aholu enu kha mu tshangani khu gighelo nya guta hengela gilaleloni ga Pfhumu, 21Kholu muthu ni muthu a gu tutumela gu hodza gilalelo gyaye a ngatago nagyo, gu manega gu vambe va khala ni ndzala, vambe va leva. 22Ina mu mwalo magaya nya gu hodze ni gu sela iyo, gani? Khu ginani mu kanyisa libandla la Nungungulu, muya thela dzitshoni vale va gu mwalo gilo? Mwa gu vbweta nyi mi embela kheni ginani? Mwa gu vbweta nyi mi zundza, gani? Ahihi, ga esi silo kha nyi mi zundzi ni vbadugwana! 23Khaguva eni nyi hakhide ga Pfhumu esi nyi mi tivisago: Pfhumu Jesu, ni wutshigu a nga ningedwago khuwo, a di dzega gibaba, 24a bonga Nungungulu, a gi pila a ganela khuye: "Egi khu givili gyangu gi nga ningedwa khu kotani yanu. Girani esi kha nga gialakanyo gyangu". 25Khu magirelo ya mamowo, guhegisani nya gilalelo a di dzega gikombe a ganela khuye: "Gikombe gegi khu gidzumeledzwano nya giphya gi nga tiyiswa khu novba wangu; gikhati gyatshavbo mu selago gikombe gegi, selani na mu gu nyi alakanya." 26Khu kharato, gikhati gyatshavbo mu hodzago gibaba gegi, mu sela gikombe gegi mwa gu tivisa gufa ga Pfhumu kala a gu wuya. 27Khavbo avbo, gani khu mani a hodzago gibaba ni gu sela gikombe gya Pfhumu nari mwalo fanelo, a ngu mana nandru nya gughohele Givili ni Novba wa Pfhumu. 28Muthu ni muthu a na dzi lole uye mune wurumba waye, na si gu hodzi gibaba ni gu sela gikombe gya Pfhumu. 29Kholu oyu a hodzago ni gu sela nyamba wona Givili gya Pfhumu, a gu hodza ni gu sela gumbemba gwaye. 30Khigyo gi giridego gumanega vbakari gwanu nya vangi va vbedego tshivba, va dwalago, ni vambe nya vangi va fudego. 31Gasi ha gu dzi lola ethu vamune hi dzi lamula, kha hi na lamudwa khu Nungungulu. 32Pfhumu a gu hi lamula a gu hi tsayisa gambe, gasi hi si mbembi gumogo ni litigo. 33Khu kharato, vandruye, mwa gu bani mu tshanganide, guta hodza gilalelo gya Pfhumu, muthu ni muthu a na lindrele vakwawe. 34Oyu a gu ni ndzala a na hodze gaya, gasi tshangano wanu wu si mi raneli likhulo la Nungungulu. Gasi khu esi simbe nyi nata mi laya na nyi vbohide iyo gwanu.
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vaheveru 6:1-20
6 Hikwalaho, leswi se hi tshikeke dyondzo ya masungulo+malunghana na Kreste,+ a hi chivirikeleni eku wupfeni,+ hi nga ha tlheli hi veka masungulo,+ hileswaku, ku hundzuka emintirhweni leyi feke,+ ni ripfumelo eka Xikwembu,+2 ku dyondzisa hi ta minkhuvulo+ ni ku tlhandleka mavoko,+ ku pfuka ka vafi+ ni ku avanyisiwa+ loku nga heriki.3 Naswona leswi hi ta swi endla, loko kunene Xikwembu xi swi pfumelela.+4 Hikuva a swi koteki eka lava va tshameke va voningeriwa+ kan’we swi helela kwalaho, lava nantsweke nyiko+ ya mahala ya le tilweni, lava averiweke moya lowo kwetsima,+5 lava nantsweke+ rito lerinene ra Xikwembu ni matimba ya mafambiselo ya swilo+ lama taka,6 kambe lava weke,+ ku va pfuxeta nakambe va hundzuka,+ hikuva va belela N’wana wa Xikwembu hi vuntshwa ni ku n’wi khomisa tingana+ erivaleni.7 Hi xikombiso, misava leyi nwaka mpfula leyi hakanyingi yi naka ehenhla ka yona, kutani yi humesa swimila leswi fanelekaka eka lava va rimeriwaka+ swona, na yona yi amukela nkateko lowu humaka eka Xikwembu.8 Kambe loko yi humesa mitwa ni swigatlu, ya bakanyiwa naswona yi le kusuhi ni ku rhukaniwa;+ kutani yi hetelela hi ku hisiwa.+9 Hambiswiritano, malunghana na n’wina, varhandziwa, hambiloko hi vulavula hi ndlela leyi, ha kholwa hi swilo leswi antswaka ni swilo leswi fambisanaka ni ku ponisiwa.10 Hikuva Xikwembu a xi pfumali ku lulama lerova xi nga rivala ntirho wa n’wina ni rirhandzu leri mi ri kombiseke hikwalaho ka vito+ ra xona, hileswi mi tirheleke vakwetsimi+ naswona ma ha ya emahlweni mi va tirhela.11 Kambe hi navela leswaku un’wana ni un’wana wa n’wina a kombisa ku chivirika loku fanaka leswaku a va ni ku tiyiseka+ loku heleleke ka ntshembo+ ku fika emakumu,+12 leswaku mi nga vi na vulolo,+ kambe mi tekelela+ lava dyaka ndzhaka ya switshembiso+ hikwalaho ka ripfumelo ni ku lehisa mbilu.13 Hikuva loko Xikwembu xi endla xitshembiso xa xona eka Abrahama,+ leswi a xi nga ta hlambanya+ hi munhu un’wana lonkulu, xi hlambanye ha xona n’wini,14 xi ku: “Ndza vurisa ndzi ri loko ku ri ku ku katekisa ndzi ta ku katekisa, naswona loko ku ri ku ku andzisa+ ndzi ta ku andzisa.”15 Xisweswo loko Abrahama a kombise ku lehisa mbilu, u kume xitshembiso+ lexi.16 Hikuva vanhu va tiyisa hi munhu lonkulu,+ naswona xihlambanyo xa vona i makumu ya ku kanetana kun’wana ni kun’wana, hileswi ku nga xitiyisekiso xa le nawini xa vona.+17 Hi mukhuva lowu Xikwembu, loko xi kongome ku kombisa ku nga hundzuki+ ka ndzayo ya xona eka vadyandzhaka+ va xitshembiso hilaha ku teleke swinene, xi nghenelele hi xihlambanyo,18 leswaku, hi swilo swimbirhi leswi nga hundzukiki leswi ha swona swi nga kotekiki leswaku Xikwembu xi hemba,+ hina lava balekeleke evuchavelweni hi kuma xikhutazo xa matimba xo khomelela eka ntshembo+ lowu vekiweke emahlweni ka hina.19 Ntshembo+ lowu hi na wona tanihi nsoma wa moya-xiviri, wu tiyisekisiwile ni ku tiya, naswona wu nghena endzeni ka nguvu,+20 laha murhangeri a ngheneke kona hikwalaho ka hina,+ Yesu, la veke muprista lonkulu hi masiku+ hi ku ya hi mukhuva wa Melkisedeke.


text:
Dyondzo 115: Paradeyisi Leyintshwa eMisaveni
Vona mirhi leyo leha, swiluva swo tala ni tintshava to leha. Xana a ku sasekanga laha? Vona mhofu yi dya evokweni ra xifanyatana lexi. Nakambe vona tinghala ni tihanci leti nga laha ku nga ni byanyi bya rihlaza. Xana a wu nga ta swi tsakela ku tshama endlwini leyi nga endhawini yo fana ni leyi?
Xikwembu xi lava leswaku u hanya hilaha ku nga heriki emisaveni ya paradeyisi. Naswona a xi swi lavi leswaku u va ni switlhavi leswi karhataka vanhu namuntlha. Leswi hi leswi Bibele yi swi tshembisaka vanhu lava nga ta hanya eparadeyisini leyintshwa: ‘Xikwembu xi ta va na vona. Rifu a ri nge he vi kona hambi ku ri xirilo kumbe xitlhavi. Swilo swo sungula swi hundzile.’
Yesu u ta endla leswaku ku va ni ku cinca loku ko hlamarisa. Xana wa swi tiva leswaku swi ta endleka rini? Ina, endzhaku ka loko xi herise vubihi hinkwabyo emisaveni swin’we ni vanhu lavo biha. Tsundzuka, loko Yesu a ri laha misaveni, u horise vanhu lava khomiweke hi tinxaka hinkwato ta mavabyi hambi ku ri ku pfuxa vafi. Yesu u endle leswi ku kombisa leswi a nga ta swi endla emisaveni hinkwayo loko a ta va Hosi ya mfumo wa Xikwembu.
Anakanya ndlela leyi ku nga ta tsakisa ha yona eparadeyisini leyintshwa emisaveni! Yesu u ta va a fuma etilweni swin’we ni van’wana lava a va hlawuleke. Vafumi lava va ta khathalela vanhu hinkwavo emisaveni ni ku vona leswaku va tsakile. A hi voneni leswaku i yini lexi hi faneleke hi xi endla ku tiyisekisa leswaku Xikwembu xi ta hi nyika vutomi lebyi nga heriki eparadeyisini ya xona leyintshwa.
Nhlavutelo 21:3, 4; 5:9, 10; 14:1-3.
Swivutiso
- Hi swihi swiyimo leswi Bibele yi kombisaka leswaku hi ta swi tsakela eParadeyisini ya laha misaveni?
- Bibele yi va tshembisa yini vanhu lava nga ta hanya eParadeyisini?
- Yesu u ta ku endla rini ku cinca loku ko hlamarisa?
- Loko Yesu a ri laha misaveni, xana u endle yini ku kombisa leswi a nga ta swi endla loko a ri Hosi ya Mfumo wa Xikwembu?
- I yini lexi Yesu ni vafumi-kulobye va nga ta tiyiseka leswaku va xi endla loko va fuma misava va ri etilweni?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Nhlavutelo 5:9, 10.
Ha yini hi nga tiyisekaka leswaku lava nga ta fuma misava hi nkarhi wa ku Fuma ka Gidi ra Malembe va ta va tihosi ni vaprista lava nga ni ntwela-vusiwana ni tintswalo?
- Hlaya Nhlavutelo 14:1-3.
Swi vula yini leswaku vito ra Tatana ni vito ra Xinyimpfana ma tsariwile emimombyeni ya lava 144 000?
DYONDZA SWO TALA
I Yini Leswi Mfumo Wa Xikwembu Wu Nga Ta Swi Endla?
Twana leswi u nga swi langutelaka loko hulumendhe ya Xikwembu se yi fuma emisaveni.


text:
SEPTEMBER 12, 2014
JARIMANI
Muako Wa Xitsundzuxo Wa Sachsenhausen Wu Ta Fundzha Mbhoni Ya Yehovha Leyi Dlayiweke Hi Manazi
ESELTERS, le Jarimani—Hi September 16, 2014, Nhlangano wa Brandenburg Memorials wu ta khoma xiendlakalo xo hlawuleka leswaku wu tsundzuka lembe ra vu-75 ra ku dlayiwa ka August Dickmann ekampeni ya nxaniso ya Sachsenhausen. A ku ri yena wo sungula ku dlayiwa erivaleni hi Manazi enkarhini wa Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava hileswi a aleke ku ya enyimpini hikwalaho ka ripfalo rakwe.
Hi October 1937, Nkulukumba Dickmann u pfaleriwile ekampeni ya nxaniso ya Sachsenhausen hikwalaho ka tidyondzo leti a a pfumela eka tona tanihi Mbhoni ya Yehovha. Endzhaku ka masiku manharhu ku tlhekeke Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava hi 1939, masocha ya Magestapo ma vitane Nkulukumba Dickmann ivi ma n’wi kombela leswaku a sayina khadi ra vusocha, leswi a swi ta endla leswaku a va evuthweni ra Jarimani. Loko a arile ku sayina khadi rero, u pfaleriwe exitokisini a ri yexe ivi mufambisi wa kampa a lava mpfumelelo eka murhangeri wa maphorisa ya SS leswaku a dlaya Nkulukumba Dickmann emahlweni ka vabohiwa lavan’wana hinkwavo va le kampeni. Hi September 15, 1939, Timbhoni ta Yehovha ta madzana swin’we na Heinrich, makwavo wa Nkulukumba Dickmann, va sindzisiwe ku hlalela loko va n’wi dlaya. Endzhaku ka masiku mambirhi, phepha-hungu ra The New York Times ri vike ku suka eJarimani ri ku: “August Dickmann, loyi a a ri ni malembe ya 29, . . . u duvuriwe laha hi ntlawa wa masocha.” Phepha-hungu rero ri tlhele ri vula leswaku a a gweviwe hileswi a aleke ku ya enyimpini “hikwalaho ka tidyondzo ta vukhongeri.”
Hi September 18, 1999, nsimbi ya xiphepherhele ya xitsundzuxo yo fundzha Timbhoni ta Yehovha to tlula 890 leti a ti pfaleriwile eSachsenhausen, yi beleriwe ehandle ka khumbi ra khale ka kampa ya nxaniso. Ku engetela kwalaho, ribye ra xitsundzuxo ri pfuriwile leswaku ku fundzhiwa Nkulukumba Dickmann.
Xiendlakalo lexi xo tsundzuka lembe ra vu-75 ra ku dlayiwa ka Nkulukumba Dickmann xi ta sungula endhawini leyi a dlayiweke eka yona ivi ku landzela mimbulavulo leyi nga ta nyikeriwa laha a ku ri khixi ra vabohiwa. Dokodela Detlef Garbe, mutsari tlhelo mufambisi wa Muako wa Xitsundzuxo eKampeni ya Nxaniso ya Neuengamme, u ta va xivulavuri lexi endzeke.
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Germany: Wolfram Slupina, tel. +49 6483 41 3110


text:
Xana A Wu Swi Tiva?
Vaaki va swikepe va khale a va swi sirhelela njhani leswaku swi nga ngheniwi hi mati?
Lionel Casson mutivi wa swikepe swa khale, u hlamusela leswi vaaki va swikepe va le Rhoma a va swi endla loko va heta ku vekela mapulanga. Hi ntolovelo a “va tota nhlaka ehandle ni le ndzeni ka mapulanga lawa ku akiweke ha wona.” Khale Vaakkad ni Vababilona na vona a va tirhisa nhlaka ku sirhelela swikepe swa vona.
Matsalwa ya Xiheveru ma vulavula hi endlelo leri fanaka eka Genesa 6:14. Rito ra Xiheveru leri hundzuluxeriweke ri va “xikontiri” ri vula nhlaka ku nga mafurha ya ntumbuluko.
Nhlaka wa ntumbuluko wu hi tindlela timbirhi—ku ni lowu halakaka ni wo tiya. Vaaki va swikepe va khale a va tirhisa nhlaka lowu halakaka; va wu tota eka swikepe swa vona. Loko nhlaka wolowo wu totiwile wa oma ivi wu tiya leswaku wu kota ku sirhelela xikepe eka mati.
Matiko lawa ku vulavuriwaka ha wona eBibeleni a ma ri ni nhlaka wo tala. Nkova wa Sidima lowu nga endhawini leyi ku nga ni Lwandle Leri Feke, a wu “ri ni migodi-godi ya nhlaka” yo tala.—Genesa 14:10.
Hi tihi tindlela leti a ti tirhisiwa ku hlayisa tinhlampfi eminkarhini ya khale?
I khale nhlampfi yi ri swakudya swa nkoka. Loko vaapostola va Yesu va nga si va valandzeri va yena, a va ri vaphasi va tinhlampfi eLwandle ra Galeliya. (Matewu 4:18-22) Tinhlampfi tin’wana leti a ti phasiwa, a ti yisiwa eka tifeme ta kwalaho.
Endlelo ro hlayisa tinhlampfi leri a ri tirhisiwa khale eGaleliya ra ha tirhisiwaka etindhawini tin’wana. Tinhlampfi a ti susiwa swa le ndzeni ivi ti hlantswiwa. Loko buku ya Studies in Ancient Technology yi hlamusela leswi endliwaka yi ri: “Ti totiwa munyu wa kona eka malaka, enon’wini ni le ka magegetsu. Endzhaku ka loko ti totiwile a ti funengetiwa. Endzhaku ka masiku manharhu ku ya eka ya ntlhanu, a ti hundzuluxiwa leswaku tlhelo lerin’wana na rona ri tshama masiku lama fanaka. Hi nkarhi wolowo mati ya kona ma huma ivi munyu wu nghena kahle eka tinhlampfi. Endzhaku ka sweswo ta oma ti tlhela ti tiya.”
A swi tiveki leswaku tinhlampfi toleto ti heta nkarhi wo tanihi kwihi ti nga si bola. Kambe leswi Vaegipta va khale a va ti rhumela eSiriya, sweswo a swi kombisa leswaku endlelo rolero a ri tirha kahle.


text:
JULY 2, 2013
RHAXIYA
Huvo Ya Yuropa Yi Lwela Ku Sirheleriwa Ka Rungula Ra Munhu Ra Xihundla Eka Nandzu Lowu Khumbaka Timbhoni Ta Yehovha
NEW YORK—Hi Ravumune June 6, 2013, Huvo ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu (European Court of Human Rights [ECHR]) yi lerise tiko ra Rhaxiya leswaku ri riha Manana V. Zhukova na Manana Y. Avilkina mali leyi ringanaka R65 000 ha un’we. Vatirhela-mfumo va tiko ra Rhaxiya a va kume tirhekhodo ta swa vutshunguri leti nga xihundla ta Manana Zhukova na Manana Avilkina handle ka mpfumelelo wa vona. Huvo yi teke xiboho xa leswaku sweswo swi lwisana ni timfanelo ta xisekelo ta ku sirheleriwa ka rungula ra munhu ra xihundla leti vuriwaka “nawu wa nkoka” lowu tiyisekisiweke hi Ntwanano wa Yuropa.
Xiboho lexi xa Huvo xi tekiwe endzhaku ka malembe yo tlula ntlhanu ku tengiwa nandzu lowu. Hi 2007, Xandla xa Muchuchisi eDorobeni ra St. Petersburg xi lerise swibedlhele swa le dorobeni rero leswaku swi rhumela “swikombelo hinkwaswo swa Timbhoni ta Yehovha swo ala ku pomperiwa ngati ni swiaki swa yona ehofisini ya muchuchisi handle ko tivisa kumbe ko kombela mpfumelelo wa muvabyi. Hikwalaho, hi March 9, 2009, Timbhoni ti mangale nandzu lowu vuriwaka Avilkina and Others v. Russia eka Huvo ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu. Eka xiboho xa yona, Huvo yi vule leswaku swiendlo swa vatirhela-mfumo va tiko ra Rhaxiya “swa tshikilela” naswona yi vule leswaku a swi kona nikatsongo “swivangelo leswi twalaka” swo nyika vatirhela-mfumo rungula leri ra xihundla.
Loko Grigory Martynov, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha eRhaxiya, a vulavula hi vuyelo lebyinene bya xiboho xa nandzu lowu u te: “Xiboho lexi xa Huvo xi ta pfuna leswaku ku sirheleriwa timfanelo ta xisekelo ta vaaka-tiko hinkwavo va Rhaxiya ni va le matikweni man’wana lama nga swirho swa Huvo ya Matiko ya Yuropa.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Russia: Grigory Martynov, tel. +7 812 702 2691
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Pfumeli Ku Pomperiwa Ngati?
Ku ni mavunwa yo tala lama vuriwaka hi Timbhoni ta Yehovha ni ku pomperiwa ngati. Kuma ntiyiso malunghana ni ripfumelo ra hina emhakeni leyi.


text:
Mfumo Wa Xikwembu—Wu Tlakuke Hi Tindlela Hinkwato
YESU KRESTE u dyondzise valandzeri vakwe a ku: “Kutani mi fanele mi khongela hi ndlela leyi: ‘Tata wa hina la nge matilweni, vito ra wena a ri kwetsimisiwe. Mfumo wa wena a wu te. Ku rhandza ka wena a ku endleke emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni.’” (Matewu 6:9, 10) Xikhongelo lexi, lexi vo tala va xi vulaka Xikhongelo xa Hosi, xi hlamusela xikongomelo xa Mfumo wa Xikwembu.
Hi ku tirhisa Mfumo lowu, vito ra Xikwembu ri ta kwetsimisiwa. Wu ta susa xisandzu hinkwaxo lexi mbyindliweke evitweni ra xona hikwalaho ka ku xandzuka ka Sathana ni vanhu. Leswi i swa nkoka. Ntsako wa swivumbiwa hinkwaswo leswi tlhariheke wu titshege hi ku va swi teka vito ra Xikwembu ri ri leri kwetsimaka ni ku yi amukela hi ku tirhandzela mfanelo ya xona yo fuma.—Nhlavutelo 4:11.
Ku engetela kwalaho, Mfumo lowu wu simekiwe hi xikongomelo xa leswaku “ku rhandza ka [Xikwembu ku endleka] emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni.” Ku rhandza koloko i yini? I ku kondletela vuxaka exikarhi ka Xikwembu ni vanhu, lebyi Adamu a byi lahleke. Nakambe Mfumo lowu wu ta hetisisa xikongomelo xa Hosi ya Vuako Hinkwabyo, ku nga Yehovha, xa ku simeka paradeyisi emisaveni laha vanhu lavanene va nga ta hanya hilaha ku nga heriki. Ina, Mfumo wa Xikwembu wu ta herisa swilo hinkwaswo leswi onhakeke hikwalaho ka xidyoho xo sungula naswona wu ta endla leswaku xikongomelo xa Xikwembu xa rirhandzu hi misava xi hetiseka. (1 Yohane 3:8) Mfumo lowu swin’we ni leswi wu nga ta swi endla, entiyisweni, hi rona rungula ra nkoka leri nga eBibeleni.
Wu Tlakuke Hi Tindlela Tihi?
Mfumo wa Xikwembu i hulumendhe ya xiviri leyi nga ni matimba lamakulu. Muprofeta Daniyele u hi kombise katsongo ndlela leyi mfumo lowu wu nga ni matimba ha yona. U profetile khale swinene a ku: “Xikwembu xa le tilweni xi ta veka mfumo lowu . . . nga ta . . . herisa mimfumo . . . hinkwayo [ya vanhu].” Ku engetela kwalaho, ku hambana ni tihulumendhe ta vanhu leti nga tlhaveriwiki hi dyambu, Mfumo wa Xikwembu a “wu ng[e] lovisiwi.” (Daniyele 2:44) A swi heleli kwalaho. Mfumo lowu wu tlakuke ngopfu ku tlula tihulumendhe ta vanhu hi tindlela hinkwato.
Mfumo wa Xikwembu wu ni Hosi leyi tlakukeke.
Xiya leswaku Hosi yoleyo i mani. ‘Enorhweni ni le swivonweni’ leswi a kombiweke swona, Daniyele u vone Mufumi wa Mfumo wa Xikwembu a ri “loyi a fanaka ni n’wana wa munhu” a tshinetiwa emahlweni ka Xikwembu xa Matimba Hinkwawo kutani a nyikiwa ku ‘fuma loku tshamaka hilaha ku nga heriki ni xindzhuti ni mfumo.’ (Daniyele 7:1, 13, 14) N’wana yoloye wa munhu i Yesu Kreste—Mesiya. (Matewu 16:13-17) Yehovha Xikwembu u hlawule N’wana wakwe Yesu, leswaku a va Hosi ya Mfumo wa Yena. Loko Yesu a ri emisaveni u byele Vafarisi lavo homboloka a ku: “Mfumo wa Xikwembu wu le xikarhi ka n’wina,” leswi vulaka leswaku yena la nga ta va Hosi ya Mfumo wolowo a a ri exikarhi ka vona.—Luka 17:21.
Xana u kona munhu wa nyama loyi a nga ni timfanelo ta ku va Mufumi leti fanaka ni ta Yesu? Yesu se a a tikombisile leswaku i Murhangeri la lulameke hi ku helela, la tshembekaka ni la nga ni ntwela-vusiwana. Tievhangeli ti n’wi hlamusela tanihi wanuna wa migingiriko la nga ni ntwela-vusiwana ni rirhandzu lerikulu. (Matewu 4:23; Marka 1:40, 41; 6:31-34; Luka 7:11-17) Ku tlula kwalaho, rifu kumbe ku tsana kun’wana loku karhataka vanhu a swa ha ri na matimba eka Yesu la pfuxiweke.—Esaya 9:6, 7.
Yesu ni vafumi-kulobye va fuma va ri endhawini leyi tlakukeke.
Eka xivono xa yena xa le norhweni, Daniyele u tlhele a vona leswaku “mfumo ni ku fuma . . . [swi] nyikiw[e] vanhu lava va nga vakwetsimi.” (Daniyele 7:27) Yesu a nga fumi a ri yexe. U ni vanhu van’wana lava nga ta fuma tanihi tihosi ni vaprista. (Nhlavutelo 5:9, 10; 20:6) Muapostola Yohane u tsarile malunghana na vona a ku: “Hiloko ndzi languta, kutani waswivo, a ku ri ni Xinyimpfana xi yime eNtshaveni ya Siyoni, xi ri ni lava 144 000 . . . lava xaviweke emisaveni.”—Nhlavutelo 14:1-3.
Xinyimpfana i Yesu Kreste loko se a ri exikhundlheni xa yena xa Mfumo. (Yohane 1:29; Nhlavutelo 22:3) Ntshava leyi ya Siyoni yi fanekisela matilo. * (Vaheveru 12:22) Yesu ni vafumi-kulobye va 144 000 va fuma va ri etilweni. Hakunene yoleyo i ndhawu leyi tlakukeke yo fumela eka yona! Leswi va nga etilweni, va ni langutelo leri anameke. Leswi ntsindza wa kona wu nga etilweni, “mfumo wa Xikwembu” wu tlhela wu vuriwa “mfumo wa matilo.” (Luka 8:10; Matewu 13:11) A ku na matlhari, hambi ku ri ya nyutliya lama nga hlaselaka ni ku lovisa hulumendhe yoleyo ya le tilweni. A wu nge hluriwi naswona wu ta hetisisa xikongomelo xa Yehovha malunghana na wona.—Vaheveru 12:28.
Mfumo wa Xikwembu wu ni vayimeri lava tshembekaka emisaveni.
Hi swi tivisa ku yini sweswo? Pisalema 45:16 yi ri: ‘U ta veka tihosana emisaveni hinkwayo.’ Eka vuprofeta lebyi, risivi leri nge “U” ri vula N’wana wa Xikwembu. (Pisalema 45:6, 7; Vaheveru 1:7, 8) Hikwalaho, Yesu Kreste hi byakwe u ta veka tihosana leti nga vayimeri. Ha tiyiseka leswaku va ta endla mintirho yakwe hi ku tshembeka. Ninamuntlha, vavanuna lava fanelekaka lava nga vakulu evandlheni ra Vukreste va dyondzisiwa ku nga “tikisel[i]” vapfumeri-kulobye, kambe va va sirhelela, va va phyuphyisa ni ku va chavelela.—Matewu 20:25-28; Esaya 32:2.
Mfumo lowu wu ta fuma vanhu lava lulameke.
Va pfumala xisandzu naswona va lulamile emahlweni ka Xikwembu. (Swivuriso 2:21, 22) Bibele yi ri: “Lavo rhula va ta dya ndzhaka ya misava, hakunene va ta kuma ntsako lowu heleleke eku rhuleni lokukulu.” (Pisalema 37:11) Lava nga ta fumiwa hi Mfumo lowu i vanhu lavo rhula—lava dyondzisekaka, va titsongahataka va tlhela va olova. Nchumu wa nkoka eka vona i timhaka ta moya. (Matewu 5:3) Va lava ku endla leswo lulama naswona va landzela nkongomiso wa Xikwembu.
Mfumo wa Xikwembu wu ni milawu leyi tlakukeke.
Milawu ni misinya ya milawu leyi tirhaka eka Mfumo lowu yi huma eka Yehovha Xikwembu hi byakwe. Ematshan’weni ya leswaku yi hi tikisela swi nga fanelanga, ya hi vuyerisa. (Pisalema 19:7-11) Vanhu vo tala se va vuyeriwa hikwalaho ko hanya hi ku ya hi milawu leyo lulama ya Yehovha. Hi xikombiso, ku yingisa ndzayo ya Bibele leyi kongomisiwaka eka vavanuna, vavasati ni vana swi antswisa vutomi emindyangwini ya hina. (Vaefesa 5:33–6:3) Loko hi yingisa xileriso lexi nge hi ‘ambala rirhandzu,’ vuxaka bya hina ni van’wana byi va lebyinene ngopfu. (Vakolosa 3:13, 14) Loko hi hanya hi misinya ya milawu ya Matsalwa, hi tlhela hi hlakulela mikhuva leyinene yo tirha ni langutelo leri ringaniselaka malunghana ni mali. (Swivuriso 13:4; 1 Timotiya 6:9, 10) Rihanyo ra hina ri nga sirheleleka loko hi papalata vudakwa, ku tikhoma ko biha ka rimbewu, ku dzaha fole ni ku tirhisa swidzidzirisi leswi godzombelaka.—Swivuriso 7:21-23; 23:29, 30; 2 Vakorinto 7:1.
Mfumo wa Xikwembu i hulumendhe leyi vekiweke hi Xikwembu. Hosi ya wona—Mesiya, Yesu Kreste—ni vafumi-kulobye hinkwavo va ni vutihlamuleri eka Xikwembu byo seketela milawu ya xona leyo lulama ni misinya ya milawu ya rirhandzu. Vanhu lava nga ta fumiwa hi Mfumo lowu, ku katsa ni vayimeri va wona va laha misaveni, va swi tsakela ku hanya hi milawu ya Xikwembu. Xisweswo Xikwembu i xa nkoka swinene evuton’wini bya vafumi swin’we ni vanhu lava nga ta fumiwa hi Mfumo lowu. Hikokwalaho, Mfumo lowu hakunene wu lawuriwa hi Xikwembu. Hakunene wu ta xi hetisisa xikongomelo lexi wu simekiweke hikwalaho ka xona. Kambe, Mfumo wa Xikwembu lowu nakambe wu vuriwaka Mfumo wa Mesiya, wu sungule rini ku fuma?
Mfumo Wu Sungula Ku Fuma
Marito ya Yesu ma nga hi pfuna ku twisisa leswaku Mfumo wolowo a wu ta sungula rini ku fuma. U te: “Yerusalema wu ta kandziyeriwa hi matiko, kukondza ku hetiseka nkarhi lowu vekiweke wa matiko.” (Luka 21:24) Yerusalema a wu ri wona ntsena muti emisaveni hinkwayo lowu a wu fambisana hi ku kongoma ni vito ra Xikwembu. (1 Tihosi 11:36; Matewu 5:35) A wu ri ntsindza wa mfumo wa laha misaveni lowu amukeriwaka hi Xikwembu. Muti wolowo a wu ta kandziyeriwa hi matiko hileswi ku fuma ka Xikwembu ehenhla ka vanhu va xona a ku ta kavanyetiwa hi tihulumendhe ta misava. Xana leswi a swi ta sungula rini?
Hosi yo hetelela leyi tshameke exiluvelweni xa Yehovha eYerusalema yi byeriwe marito lawa: “Susa xifunengeto xa nhloko, u tlakusa harhi. . . . Xi nga ka xi nga vi xa munhu kukondza ku fika loyi mfanelo yi nga ya yena, ndzi fanele ndzi n’wi nyika xona.” (Ezekiyele 21:25-27) Harhi a yi ta susiwa enhlokweni ya hosi yoleyo naswona vulawuri bya Xikwembu ehenhla ka vanhu va xona a byi ta kavanyetiwa. Leswi swi endleke hi 607 B.C.E. loko Vababilona va lovisa Yerusalema. Loko “nkarhi lowu vekiweke” wu ya emahlweni, Xikwembu a xi nga ta va na yona hulumendhe emisaveni leyi yimelaka vulawuri bya xona. Loko nkarhi wolowo wu fika emakumu, Yehovha a a ta n’wi nyika matimba yo fuma “loyi mfanelo yi nga ya yena” ku nga Yesu Kreste. Xana nkarhi wolowo a wu ta va wu lehe ku fikela kwihi?
Vuprofeta lebyi nga ebukwini ya Bibele ya Daniyele byi ri: “Wisani murhi, mi wu onha. Kambe, siyani xikundzu xa wona emisaveni, mi xi boha hi nsimbi ni koporo . . . kukondza ku hundza minkarhi ya nkombo ehenhla ka xona.” (Daniyele 4:23) Hilaha hi nga ta swi vona hakona, “minkarhi ya nkombo” leyi boxiweke laha yi ringana ni “nkarhi lowu vekiweke wa matiko.”
EBibeleni, minkarhi yin’wana vanhu, vafumi ni mimfumo swi fanekiseriwa hi mirhi. (Pisalema 1:3; Yeremiya 17:7, 8; Ezekiyele, ndzima 31) Murhi wo fanekisela “a wu vonaka emakumu ka misava hinkwayo.” (Daniyele 4:11) Xisweswo, vulawuri lebyi fanekiseriwaka hi murhi lowu a wu ta wisiwa wu tlhela wu bohiwa byi fike “emakumu ka misava,” byi katsa mfumo hinkwawo wa vanhu. (Daniyele 4:17, 20, 22) Hikokwalaho murhi lowu wu fanekisela vulawuri lebyi tlakukeke bya Xikwembu, ngopfu-ngopfu eka vuxaka bya wona ni misava. Yehovha u tirhise vulawuri bya yena emisaveni ku ringana nkarhi wo karhi hi ku tirhisa mfumo lowu a wu simekeke etikweni ra Israyele. Murhi lowu wo fanekisela wu wisiwile, kutani xikundzu xa wona xi bohiwe hi nsimbi ni koporo leswaku xi nga kuli. Leswi a swi kombisa leswaku mfumo wa laha misaveni lowu yimelaka vulawuri bya Xikwembu a wu ta yimisiwa swa xinkarhana wu nga ha tirhi, hilaha swi endlekeke hakona hi 607 B.C.E. Murhi a wu ta tshama wu bohiwile kukondza ku hela “minkarhi ya nkombo.” Loko nkarhi wolowo wu hela, Yehovha a a ta teka vulawuri a byi nyika Yesu Kreste, mudyandzhaka loyi a nga enawini. Swi le rivaleni leswaku “minkarhi ya nkombo” swin’we ni “nkarhi lowu vekiweke wa matiko” i nkarhi lowu fanaka.
Bibele yi hi pfuna ku kuma leswaku “minkarhi ya nkombo” yi lehe ku fikela kwihi. Yi ringanisa masiku ya 1 260 ni “nkarhi [nkarhi wun’we] ni minkarhi [minkarhi yimbirhi, vunyingi] ni hafu ya nkarhi”—ku nga “minkarhi” yinharhu ni hafu. (Nhlavutelo 12:6, 14) Leswi swi vula leswaku loko nhlayo yoleyo yi andzisiwa kambirhi, kumbe minkarhi ya nkombo, yi va masiku ya 2 520.
Loko hi hlayela masiku ya xiviri ya 2 520 ku sukela hi 607 B.C.E. swi hi tisa eka 600 B.C.E. Hambiswiritano, minkarhi ya nkombo a a yi lehe ku tlula kwalaho. A yi nga si hela loko Yesu a vulavula hi “nkarhi lowu vekiweke wa matiko.” Hikokwalaho, minkarhi ya nkombo i ya vuprofeta. Hikwalaho, hi fanele hi tirhisa nawu wa Matsalwa lowu nge: “Siku rin’we ri yimela lembe rin’we.” (Tinhlayo 14:34; Ezekiyele 4:6) Loko swi ri tano, minkarhi ya nkombo leyi mimfumo ya vanhu a yi ta fuma misava handle ko kavanyetiwa hi Xikwembu a yi ta va malembe ya 2 520. Loko hi hlayela malembe ya 2 520 ku sukela hi 607 B.C.E. swi hi tisa eka 1914 C.E. “Nkarhi lowu vekiweke wa matiko” kumbe minkarhi ya nkombo yi hele hi lembe rero. Leswi swi vula leswaku Yesu Kreste u sungule ku fuma tanihi Hosi ya Mfumo wa Xikwembu hi 1914.
“Mfumo Wa Wena A Wu Te”
Leswi Mfumo wa Mesiya se wu simekiweke etilweni, xana hi fanele hi ya emahlweni hi wu khongelela leswaku wu ta hilaha Yesu a dyondziseke hakona eka xikhongelo xa xikombiso? (Matewu 6:9, 10) Ina. Swa ha fanerile ku endla xikombelo xexo. Ku nga ri khale Mfumo wa Xikwembu wu ta lawula misava leyi hi ku helela.
Mawaku mikateko leyi vanhu lava tshembekaka va nga ta yi kuma loko sweswo swi endleka! Bibele yi ri: “Xikwembu hi xiviri xi ta va na vona, kutani xi ta sula mihloti hinkwayo ematihlweni ya vona, rifu a ri nge he vi kona, hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona. Swilo swo sungula swi hundzile.” (Nhlavutelo 21:3, 4) Enkarhini wolowo, “ku hava munhu la tshamaka kona la nga ta ku: ‘Ndza vabya.’” (Esaya 33:24) Lava tsakisaka Xikwembu va ta kuma vutomi lebyi nga heriki. (Yohane 17:3) Kutani, loko ha ha rindzele ku hetiseka ka vuprofeta lebyi tsakisaka bya Bibele swin’we ni byin’wana, a hi “hambet[eni] [hi] lava mfumo ni ku lulama ka [Xikwembu] ku sungula.”—Matewu 6:33.
^ ndzim. 10 Hosi Davhida wa le Israyele wa khale u tekele Vayebusi khokholo ra Ntshava ya Siyoni ya laha misaveni kutani a ri endla ntsindza wakwe. (2 Samuwele 5:6, 7, 9) U tlhele a rhurhisela Areka leyo kwetsima endhawini yoleyo. (2 Samuwele 6:17) Leswi Areka a yi fambisana ni vukona bya Yehovha, Siyoni a yi vuriwa ndhawu leyi Xikwembu xi tshamaka eka yona, ku nga xifaniso lexi faneleke xa matilo.—Eksoda 25:22; Levhitika 16:2; Pisalema 9:11; Nhlavutelo 11:19.


text:
Xivangelo Xo Tshemba Tibuku Ta Mune Ta Bibele Ta Matewu, Marka, Luka Na Yohane
“Tibuku leti ta Tievhangheli ti tiveka emisaveni hinkwayo. Ku endliwe tifilimi leti dyaka timiliyoni . . . ni tibuku leti xaviwaka ngopfu . . . vanhu lava tivulaka Vakreste va ti rhandza swinene. Tibuku leti ti endla leswaku vukhongeri byi ya byi andza naswona byo tala byi sekeriwe eka swilo leswi ngo anakanyiwa kunene.”—SUPER INTERESSANTE, MAGAZINI WA MAHUNGU WA LE BRAZIL.
HA YINI magazini wolowo wu vule sweswo? Magazini wolowo a wu vulavula hi mintirho ya sweswinyana leyi dumeke ya ku hlengeletiwa ka matsalwa ya vuxisi, tibuku ta mune ni mapapila lama nga tshuburiwa exikarhi ka lembe-xidzana ra vu-20 le Nag Hammadi ni le tindhawini tin’wana ta le Egipta. Tibuku teto ta mune ni tin’wana leti nga kumiwa a ti vuriwa matsalwa ya Gnostic ni ya Apocrypha. *
Xana Ku Lo Endliwa Xikungu?
Loko ku ri ni leswi vanhu va nga swi twisisiki hi Bibele ni vukhongeri bya orthodox, vo tala va tsutsumela ematsalweni ya Gnostic kumbe ya Apocrypha leswaku va kuma tinhlamuselo. Matsalwa wolawo ma ve ni nkucetelo lowukulu eka ndlela leyi vanhu vo tala va ti langutaka ha yona tidyondzo ta Yesu Kreste ni Vukreste hi byoxe. Swi hilaha magazini wun’wana wu nga vula hakona, wu ku: “Buku ya Tomasi ni tibuku tin’wana ta Apocrypha ti vulavula hi mintlawa ya vanhu lava hambetaka va andza eminkarhini ya hina: lava hisekelaka timhaka ta moya kambe va nga byi tshembiki vukhongeri.” Ndzavisiso lowu nga endliwa wu kombisa leswaku eBrazil ntsena “ku ni mintlawa ya kwalomu ka 30 leyi ripfumelo ra yona ri sekeriweke eka matsalwa ya Apocrypha.”
Ku kumeka ka matsalwa wolawo swi hangalase mhaka ya leswaku hi lembe-xidzana ra vumune C.E., Kereke ya Khatoliki yi endle xikungu xa leswaku ntiyiso malunghana na Yesu wu nga tiviwi hi ku vula leswaku rungula rin’wana ra vutomi byakwe leri nga ematsalweni ya Apocrypha ri tumbetiwile nileswaku tibuku ta mune ta Tievhangheli leti nga eBibeleni leyi hi yi tirhisaka namuntlha ti cinciwile. Elaine Pagels profesa wa ta vukhongeri, u swi veka hi ndlela leyi: “Sweswi se hi sungula ku swi xiya leswaku vanhu lava tivulaka Vakreste i ntlawa wutsongo, lowu nga exikarhi ka mintlawa yo tala leyi tivulaka Vakreste.”
Hi ku ya hi mavonelo ya swidyondzi swo tanihi Pagels, Bibele a hi yona ntsena buku leyi ripfumelo ra Vakreste ri sekeriweke eka yona; ku ni tibuku tin’wana to tanihi matsalwa ya Apocrypha. Hi xikombiso, nongonoko wa BBC lowu nga ni nhloko-mhaka leyi nge Bible Mysteries, “The Real Mary Magdalene” wu vula leswaku matsalwa ya Apocrypha ma kombetela eka Mariya wa Magadala tanihi “mudyondzisi tlhelo munhu loyi a kongomisaka vadyondzisiwa lavan’wana hi tlhelo ra moya. A ngo va mudyondzisiwa ntsena; kambe i un’wana wa vaapostola.” Loko a vulavula hi xiphemu xa Mariya wa Magadala, Juan Arias u tsale leswi landzelaka eka phepha-hungu ra le Brazil leri vuriwaka O Estado de S. Paulo: “Namuntlha swilo hinkwaswo swi hi endla hi pfumela leswaku eka fambiselo ra Vakreste vo sungula leri simekiweke hi Yesu, vavanuna ni vavasati va kona a va ri ni malunghelo yo ringana, tanihi leswi tikereke to tala ta le nkarhini wolowo a ti ri etindlwini ta vavasati, laha van’wana va vavasati volavo a va ri vaprista ni vabixopo.”
Vanhu vo tala va vona onge matsalwa ya Apocrypha i ya nkoka ku tlula Bibele. Leswi swi tlakusa swivutiso swin’wana swa nkoka: Xana matsalwa ya Apocrypha hi wona xihlovo-nkulu xa ripfumelo ra Vukreste? Loko ma kanetana ni tidyondzo ta Bibele leti nga erivaleni, i yini leswi hi faneleke hi swi tshemba—Bibele kumbe tibuku ta Apocrypha? Xana hakunene eka lembe-xidzana ra vumune a ku endliwe xikungu xo susa tibuku teto kutani ti siviwa hi tibuku ta mune ta Tievhangheli leswaku ku susiwa rungula ra nkoka malunghana na Yesu, Mariya wa Magadala ni van’wana? Leswaku hi kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi, a hi kambisiseni yin’wana ya tibuku ta mune ta Bibele, ku nga buku ya Yohane.
Vumbhoni Lebyi Humaka eBukwini Ya Yohane
Xipetlu xa nkoka xa buku ya Yohane xi kumiwe aEgipta eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vu-20 naswona sweswi xi tiviwa tanihi Papyrus Rylands 457 (P52). Xi tamele leswi nga eka Yohane 18:31-33, 37, 38 eBibeleni ya manguva lawa naswona xi hlayisiwe eLayiburari ya John Rylands le Manchester eNghilandhi. Lexi hi xona xipetlu xa tsalwa leri tsariweke hi voko xa Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki lexi nga kona namuntlha. Swidyondzi swo tala swi vula leswaku xi tsariwe kwalomu ka va-125 C.E., ku nga nkarhi lowu lavaka ku endla kotara ya lembe-xidzana kumbe endzhaku ka rifu ra Yohane. Lexi hlamarisaka hileswaku tsalwa leri nga eka xipetlu xexo ri pfumelelana swinene ni leswi nga eka matsalwa lama tsariweke hi voko. Ntiyiso wa mhaka hileswaku kwalomu ka 125 C.E. buku ya Yohane se a yi yisiwe aEgipta, laha ku nga fika ku tshuburiwa xipetlu xa yona, leswi seketelaka mhaka ya leswaku mahungu lamanene hi ku ya hi Yohane ma tsariwe hi lembe-xidzana ro sungula C.E. nileswaku ma tsariwe hi Yohane hi byakwe, hilaha Bibele yi kombisaka hakona. Buku leyi ya Yohane yi tsariwe hi munhu loyi a swi voneke hi mahlo swiendlakalo leswi a tsaleke ha swona.
Hi hala tlhelo, masiku ya matsalwa hinkwawo ya Apocrypha ma sungula eka lembe-xidzana ra vumbirhi ku ya emahlweni, ku nga malembe ya dzana kumbe ku tlula, swiendlakalo sweswo swi endlekile. Vakambisisi van’wana va ringete ku kanetana hi mhaka ya leswaku matsalwa ya Apocrypha ma sekeriwe eka matsalwa yo sungula kumbe ya ndhavuko kambe a ku na vumbhoni lebyi seketelaka mhaka yoleyo. Xisweswo, swa fanela ku vutisa xivutiso lexi nge, Xana hi yihi buku leyi u nga ta yi tshemba, i vumbhoni lebyi voniweke hi mahlo kumbe bya vanhu lava hanyeke eka madzana ya malembe endzhaku ka loko swiendlakalo sweswo swi endlekile? Nhlamulo yi le rivaleni. *
Papyrus Rylands 457 (P52) i xipetlu xa buku ya Yohane lexi nga ni siku leri welaka eka lembe-xidzana ra vumbirhi C.E. naswona xi tsariwe endzhaku ka makume ya malembe tsalwa ro sungula ri tsariwile
Kambe ku vuriwa yini hi mhaka ya leswaku tibuku ta Bibele ta Tievhangeli ti cinciwile ku endlela leswaku ku susiwa timhaka to karhi ta vutomi bya Yesu? Hi xikombiso, xana ku ni vumbhoni lebyi kombisaka leswaku buku ya Yohane yi cinciwile hi lembe-xidzana ra vumune leswaku ku soholotiwa ntiyiso? Leswaku hi hlamula xivutiso lexi, hi fanele hi tsundzuka leswaku Bibele ya manguva lawa yi tiyisekisiwa hi tsalwa leri tsariweke hi voko ra lembe-xidzana ra vumune leri tiviwaka tanihi Vatican 1209. Loko ku ri ni swilo leswi cinciweke eTibibeleni ta hina hi lembe-xidzana ra vumune, swilo sweswo leswi cinciweke a swi ta vonaka etsalweni leri tsariweke hi voko. Lexi tsakisaka hileswaku tsalwa rin’wana leri nga ni buku ya Luka ni ya Yohane ri tiviwa tanihi Bodmer 14, 15 (P75), ku nga masiku lama sukelaka eka 175 C.E. ku ya eka 225 C.E. Hi ku ya hi vakambisisi, matsalwa wolowo ma fana ni ya Vatican 1209. Hi marito man’wana, a xi kona lexi kombisaka leswaku ku ni ku cinca loku endliweke eka tibuku ta Tievhangheli ta Bibele naswona buku ya Vatican 1209, yi tiyisekisa mhaka leyi.
Ku hava vumbhoni kumbe rungula leri kombisaka leswaku buku ya Yohane kumbe Tievhangheli letin’wana ti cinciwile hi lembe-xidzana ra vumune. Endzhaku ko kambisisa swipetlu swa matsalwa lama tsariweke hi voko, leswi yimburiweke eOxyrhynchus le Egipta, Dok. Peter M. Head wa le Yunivhesiti ya le Cambridge, u tsale a ku: “Hi ku komisa leswi tsariweke eka [matsalwa lawa ma nga tsariwa hi voko swa fana ni leswi nga eka matsalwa lawa wona ma tsariweke hi maletere lamakulu ku sukela hi lembe-xidzana ra vumune,] ku nga matsalwa lama tirhisiwaka ku kambela leswi tsariweke eka Tibibele ta manguva lawa. A swi bohi leswaku munhu a rhanga a twisisa ndlela leyi matsalwa yo sungula lama nga eka Testamente Leyintshwa a ma tsariwe ha yona.”
I Yini Leswi Hi Nga Gimetaka Ha Swona?
Tievhangeli ta mune, leti ku nga Matewu, Marka, Luka na Yohane, a ti amukeriwa hi Vakreste hinkwavo exikarhi ka lembe-xidzana ra vumbirhi. Tatian u tirhise Diatessaron (ku nga rito ra Xigriki leri vulaka “tibuku ta mune”) leti hlengeletiweke kwalomu ka 160 na 175 C.E., leti a ti sekeriwe eka Tievhangeli ta mune ntsena ku nga ri eka tievhangheli ta Gnostic. (Vona bokisi leri nge “Ku Sirheleriwa Ka Tibuku To Sungula Ta Tievhangeli.”) Nakambe lexi xiyekaka i marito lama vuriweke hi Irenaeus la hanyeke eku heleni ka lembe-xidzana ra vumbirhi C.E. U seketele mhaka ya leswaku ku fanele ku va ni Tievhangeli ta mune tanihi leswi ku nga ni tinguva ta mune ni timheho ta mune emisaveni. Hambileswi vonelo rakwe ri nga ha kanakanisaka, leswi a swi vuleke swi seketela mhaka ya leswaku hi nkarhi wolowo a ku ri ni Tievhangeli ta mune.
Xana leswi hinkwaswo swi kombisa yini? Swi kombisa leswaku Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki lawa hi nga na wona namuntlha—ku katsa ni tibuku ta mune ta Tievhangeli—a ma cincanga ku sukela hi lembe-xidzana ra vumbirhi ku ya emahlweni. A ku na vumbhoni lebyi kombisaka leswaku hi lembe-xidzana ra vumune ku ve ni xikungu xo cinca kumbe ku siva xiphemu xin’wana xa Matsalwa lama huhuteriweke hi Xikwembu. Ku hambana ni sweswo, xidyondzi xa Bibele lexi vuriwaka Bruce Metzger xi tsale xi ku: “Eku heleni ka lembe-xidzana ra vumbirhi, . . . ku kanetana malunghana ni xiphemu xa Testamente Leyintshwa leyi ku nga yona yo sungula ku hele loko swiphemu swin’wana swa yona swi ya kumeka emavandlheni lama hangalakeke ya vapfumeri ku nga ri leswi nga kumeka ematikweni ya le Mediteraniya ntsena, kambe ni leswi nga kumiwa ku suka eBritain ku ya eMesopotamiya.”
Muapostola Pawulo na Petro a va wu seketela swinene ntiyiso lowu nga eRitweni ra Xikwembu. Havumbirhi bya vona va lemukise Vakreste-kulobye leswaku va nga amukeli kumbe ku pfumela swilo swin’wana handle ka leswi va dyondzisiweke swona. Hi xikombiso, Pawulo u tsalele Timotiya a ku: “Wena Timotiya, hlayisa leswi u tamerisiweke swona, u fularhela ku vulavula ka hava loku lwisanaka ni leswo kwetsima ni ku kanetana hi leswi vuriwaka ‘vutivi’ hi mavunwa. Hi ku bombisa vutivi byo tano van’wana va hambukile eripfumelweni.” Petro na yena u tiyisekise mhaka leyi hi ku vula a ku: “E-e, a hi landzelanga timhaka ta mavunwa leti kunguhatiweke hi mano leswaku hi mi tivisa matimba swin’we ni vukona bya Hosi ya hina Yesu Kreste, kambe a ku ri hi leswi hi veke timbhoni ta ku vona hi mahlo ku vangama kakwe lokukulukumba.”—1 Timotiya 6:20, 21; 2 Petro 1:16.
Eka malembe-xidzana lama hundzeke, muprofeta Esaya u huhuteriwe ku vula a ku: “Byanyi bya rihlaza byi omile, ku rhumbuka ku vunile; kambe loko ku ri rito ra Xikwembu xa hina, ri ta tshama hilaha ku nga riki na makumu.” (Esaya 40:8) Hi nga va ni ntshembo lowu fanaka wa leswaku Loyi a huhuteleke Matsalwa yo Kwetsima, u tlhele a ma hlayisa ku ringana malembe yo tala leswaku “vanhu va mixaka hinkwayo va ponisiwa naswona va fikelela vutivi lebyi kongomeke bya ntiyiso.”—1 Timotiya 2:4.
^ ndzim. 3 Rito leri nge “Gnostic” ni leri nge “Apocrypha” i marito ya Xigriki lama nga ha vulaka “xihundla xo kwetsima” ni “swilo leswi tumbetiweke hi vukheta.” Swiga leswimbirhi swi vula matsalwa lama tekiwaka ma ri ya xiviri kambe ku nga ri wona, naswona leswi nga tsariwa eka wona swi lava ku fana ni leswi nga tsariwa eka tibuku ta mune ta Tievhangheli, ebukwini ya Mintirho, emapapileni ni le ka tinhlavutelo tin’wana ta tibuku leti nga eka Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki.
^ ndzim. 11 Mhaka yin’wana leyi endleke leswaku ku va ni nkwetlembetano malunghana ni matsalwa ya Apocrypha, hileswi ku saleke tikopi ti nga ri tingani ta matsalwa lawa. Buku leyi vuriwaka Gospel of Mary Magdalene yi kombisa leswaku ku sale swipetlu swimbirhi naswona lexikulu xa kona a xi na wona matsalwa yo sungula. Ku tlula kwalaho, ku ni ku hambana lokukulu exikarhi ka matsalwa lawa ni lama tsariweke hi voko.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tinhlayo 32:1-42
32 Kutani vana va Ruveni+ ni vana va Gadi+ a va ri ni swifuwo swo tala, entiyisweni a swi tele ngopfu. Hiloko va sungula ku vona tiko ra Yazere+ ni tiko ra Giliyadi, kutani waswivo, ndhawu yoleyo a yi ri ndhawu ya swifuwo.2 Hikwalaho vana va Gadi ni vana va Ruveni va ta eka Muxe na Eliyazara lowa muprista ni le ka tindhuna ta ntshungu, va ku:3 “Ataroti,+ Diboni,+ Yazere, Nimura,+ Hexiboni,+ Eliyale,+ Sebama, Nebo+ na Beyoni,+4 tiko leri Yehovha a ri hluleke+ ematihlweni ya ntshungu wa Israyele i tiko ra swifuwo, naswona malandza ya wena ma ni swifuwo.”+5 Va ya emahlweni va ku: “Loko hi kume tintswalo ematihlweni ya wena, tiko leri a ri nyikiwe malandza ya wena ri va ra wona. U nga hi perisi Yordani.”+6 Hiloko Muxe a byela vana va Gadi ni vana va Ruveni a ku: “Xana vamakwenu va ta ya enyimpini loko n’wina mi hambeta mi tshama laha?+7 Ha yini mi fanele mi tshova timbilu ta vana va Israyele leswaku va nga peleli etikweni leri Yehovha a nga ta va nyika rona hakunene?8 Hi yona ndlela leyi vatata wa n’wina va endleke ha yona+ loko ndzi va rhuma va suka eKadexi-baniya+ leswaku va ya vona tiko.9 Loko va tlhandlukele enkoveni wa Exikoli+ naswona va vone tiko, va tshove timbilu ta vana va Israyele leswaku va nga yi etikweni leri Yehovha a a ta va nyika rona hakunene.+10 Hikwalaho Yehovha u hlundzuke ngopfu esikwini rero lerova a hlambanya,+ a ku,11 ‘Vavanuna lava humeke aEgipta ku sukela eka malembe ya 20 hi vukhale ku ya ehenhla,+ a va nge yi voni misava leyi ndzi yi hlambanyeleke Abrahama, Isaka na Yakobe,+ hikuva a va ndzi landzelanga hilaha ku heleleke,12 handle ka Kalebe+ n’wana wa Yefune lowa Mukenizi na Yoxuwa+ n’wana wa Nuni, hikuva va landzele Yehovha hilaha ku heleleke.’13 Kutani ku hlundzuka ka Yehovha ku pfurhela Israyele ivi a va tsendzelekisa emananga ku ringana malembe ya 40,+ kukondza xitukulwana hinkwaxo lexi a xi endla swo biha ematihlweni ya Yehovha xi hela.+14 Kutani maswivo, mi yime ematshan’weni ya vatata wa n’wina tanihi ntshungu wa vanhu va vudyoho leswaku mi engetela ku hlundzuka lokukulu ka Yehovha+ ehenhla ka Israyele.15 Loko mo tshuka mi tlhela mi nga ha n’wi landzeli,+ kunene na yena u ta tlhela a mi tshamisa nkarhi wo leha emananga,+ n’wina mi ta va mi onhele vanhu lava hinkwavo.”+16 Endzhaku va n’wi tshinelela va ku: “Hi pfumelele hi ma aka laha matshanga ya maribye ya mitlhambi ya swifuwo swa hina, hi akela ni vana va hina miti.17 Kambe hina hi ta ya hi lunghekile, hi lunghekele+ nyimpi emahlweni ka vana va Israyele ku fikela loko hi va fikise endhawini ya vona, vana va hina va fanele va tshama emitini leyi nga ni marhangu va ri ekule ni xikandza xa vaaki va tiko.18 A hi nge tlheleli etindlwini ta hina kukondza vana va Israyele va kuma ndhawu leyi nga tiko, un’wana ni un’wana a ri ni ndzhaka yakwe.+19 Hikuva a hi nge kumi ndzhaka swin’we na vona etlhelweni leri ra Yordani ni le ntsungeni, hikuva ndzhaka ya hina yi ta va ya hina etlhelweni ra Yordani ku ya evuhuma-dyambu.”+20 Hiloko Muxe a va byela a ku: “Loko mi ta endla nchumu lowu, loko mi ta hlomela nyimpi emahlweni ka Yehovha,+21 niloko un’wana ni un’wana wa n’wina la hlomeleke nyimpi a ta pela Yordani emahlweni ka Yehovha kukondza a hlongola valala vakwe emahlweni kakwe,+22 entiyisweni tiko ri hluriwa emahlweni ka Yehovha,+ naswona endzhaku ka sweswo mi vuya,+ hakunene mi ta va mi nga ri na nandzu eka Yehovha ni le ka Israyele; tiko leri ri fanele ri va ra n’wina emahlweni ka Yehovha.+23 Kambe loko mo ka mi nga endli hi ndlela leyi, kunene mi ta va mi dyohele Yehovha.+ Hikwalaho tivani leswaku xidyoho xa n’wina xi ta mi kuma.+24 Akelani vana va n’wina miti, mi akela ni mitlhambi ya n’wina matshanga hi maribye, kutani mi ta endla leswi swi humeke emilon’wini ya n’wina.”+25 Hiloko vana va Gadi ni vana va Ruveni va byela Muxe va ku: “Malandza ya wena ma ta endla hilaha hosi ya mina yi lerisaka hakona.+26 Vana va hina, vasati va hina, mitlhambi ya hina ni swifuwo swa hina hinkwaswo swi ta tshama emitini ya Giliyadi,+27 kambe malandza ya wena ma ta pela, un’wana ni un’wana a lunghekele nyimpi+ emahlweni ka Yehovha, hilaha hosi ya mina yi vulaka hakona.”28 Hikwalaho Muxe a lerisa Eliyazara lowa muprista malunghana na vona na Yoxuwa n’wana wa Nuni ni tinhloko ta vatata wa tinyimba ta vana va Israyele.29 Kutani Muxe a ku eka vona: “Loko vana va Gadi ni vana va Ruveni va pela Yordani na n’wina, un’wana ni un’wana la hlomeleke nyimpi+ emahlweni ka Yehovha, kunene tiko ri hluriwa emahlweni ka n’wina, mi fanele mi va nyika tiko ra Giliyadi ri va rifuwo ra vona.+30 Kambe loko va nga peli na n’wina va hlomile, va fanele va tshama exikarhi ka n’wina etikweni ra Kanana.”+31 Hiloko vana va Gadi ni vana va Ruveni va hlamula va ku: “Leswi Yehovha a swi byeleke malandza yakwe hi ta swi endla hi ndlela yoleyo.+32 Hina hi ta pela hi hlomile emahlweni ka Yehovha hi ya etikweni ra Kanana,+ naswona ndzhaka ya hina yi ta va yi ri na hina etlhelweni leri ra Yordani.”+33 Hiloko Muxe a va nyika, hileswaku vana va Gadi+ ni vana va Ruveni+ ni xiphemu xa nyimba ya Manase+ n’wana wa Yosefa, mfumo wa Sihoni+ hosi ya Muamori ni mfumo wa Ogo+ hosi ya Baxani, ku nga tiko leri nga ra miti leyi nga emigangeni, ni miti leyi rhendzeleke tiko.34 Kutani vana va Gadi va aka Diboni,+ Ataroti,+ Arowere,+35 Atiroto-xofani, Yazere,+ Yogibeha,+36 Beta-nimura+ na Beta-harama,+ miti leyi nga ni marhangu+ ni matshanga ya maribye ya ntlhambi wa tinyimpfu.+37 Kutani vana va Ruveni va aka Hexiboni,+ Eliyale,+ Kiriyatayimi,+38 Nebo+ na Bali-meyoni+—mavito ya yona ma cinciwile—na Sibma; kutani va sungula ku yi vitana hi mavito ya vona vini, ku nga mavito ya miti leyi va yi akeke.39 Vana va Makiri+ n’wana wa Manase va ya eGiliyadi va ya wu teka ni ku hlongola Vaamori lava a va ri eka wona.40 Hikwalaho Muxe a nyiketa Giliyadi eka Makiri n’wana wa Manase, kutani a tshama eka wona.+41 Yayiri n’wana wa Manase a teka swimitana swa vona leswi nga mitsonga, a swi thya Havhoti-yayiri.+42 Noba a ya teka Kenati+ ni swimitana leswi swi titshegeke ha wona; a sungula ku swi vitana hi vito rakwe ra Noba.


text:
1Kutingako Txinvutana txi di namute txixambanyo txa wutxhanu ni simbidi, nzumani ku to malala ku txi zwee txipimo txa hafu ya txikhati. 2Konako ni to wona tingelozi ta mtxhanu ni timbidi ti nga ema masoni ka Txizimu, ti txi ningwa mtxhanu wa mipundu ni yimbidi. 3Yi to ta yi ta ema yimwane ngelozi hafuhi ni txiluvelo, yi di ni txiya txa txiwungelo txa nzalama. Se va to yi ninga dibaselo da dingi kasiku yi di pata ni mikombelo ya votshe vasawuleki, txitimwi ka txiluvelo txa nzalama, txi ku masoni ka txikhalo txa wukoma. 4Se wutshi wa dibaselo wu txi huma manzani ka ngelozi wu to tuvika wu ya txitimwi masoni ka Txizimu kumweko ni mikombelo ya vasawuleki. 5Se ngelozi yi to teka txiwungelo yi txi tata ngu mndilo wa ha txiluveloni, yi txi vinza ha mafuni: Msana keto ku to dhinda singwalagwanda, ku pfala tihuwa, ku keluka nzumani ni kutsekatseka ka mafu. 6Konako tingelozi ta mtxhanu ni timbidi, ti di ñote mipundu ya mtxhanu ni yimbidi ti to ti lulamisela kasiku ti yi veta. 7Ngelozi yo khata yi to veta mpundu wa yona: Konako ku to wa maralala ni mndilo, si di patanisilwe ni mnoha: Ku to hya ditshelo da wuraru da mafu, ku hya ditshelo da wuraru da mindonga, ku to hya mwasi wotshe wo hanya. 8Se ngelozi ya wumbidi niyona yi to veta mpundu wa yona. Se txilotxo txo nga mmango wo tura, txi to vinzwa lineneni. Se ditshelo da wuraru da linene di to hinduka di maha mnoha; 9Ku to fa ditshelo da wuraru da sivangwa si si hanyako lineneni; ni ditshelo da wuraru da sitimela sa mati si to loviswa. 10Se ngelozi ya wuraru yi to veta mpundu wa yona. Se ku txi wa ngu nzumani nyeleti ya hombe, yi txi tura nga msanje: Yi txi wela txitimwi ka ditshelo da wuraru da minambo ni sisima. 11Ditina da nyeleti i ti “Muheso” se ditshelo da wuraru da mati di to hinduka di maha muheso, se vathu va vangi va to fa ngu mhaka ya mati ma nga ti hindukile me bava. 12Se ngelozi ya wunene yi to veta mpundu wa yona. Ku to hokelwa ditshelo da wuraru da ditambo, ditshelo da wuraru da mtxima, ni ditshelo da wuraru da tinyeleti, ahawa ko za ditshelo da wuraru da sona di phumiswa; se mtshikari wu to luza ditshelo da wuraru da kuwonekela ka wona, kufana ni wusiku niwona. 13Se konako ni to wona ni kuengisa ngungwa yi nga ti puruma txitimwi ha mpfhukani, yi kwangula ngu dipswi da hombe, yi txi: “Dikhombo, Dikhombo! Dikhombo ka vale va nga aka ha mafuni, mbimo yi yi no vetwa mipundu yatingelozi ta tiraru ti ku ngadi ti txi na veta!”
Copyright
Learn More


text:
Dyondzo 23: Milorho Ya Faro
Ku hundze malembe mambirhi Yosefa a ha ri ekhotsweni. Mucheri wa vhinyo a nga n’wi tsundzukanga. Siku rin’wana Faro u lorhe milorho yimbirhi yo hlawuleka naswona a a nga swi tivi leswaku yi vula yini. Xana wa n’wi vona a etlele lahaya? Hi mixo lowu landzelaka Faro u vitane vavanuna vakwe vo tlhariha kutani a va byela swilo leswi a swi lorheke. Kambe a va nga swi koti ku n’wi hlamusela milorho yakwe.
Eku heteleleni mucheri wa vhinyo u tsundzuke Yosefa. U byele Faro a ku: ‘Loko ndzi ri ekhotsweni a ku ri ni wanuna un’wana kwalaho loyi a a swi kota ku hlamusela milorho.’ Hiloko Faro a lerisa leswaku Yosefa a humesiwa ekhotsweni hi nkarhi wolowo.
Faro u byele Yosefa norho wakwe, a ku: ‘Ndzi vone tihomu ta nkombo to nona ti tlhela ti saseka. Ndzi tlhela ndzi vona tihomu to ondza swinene ti tlhela ti khwankhwa. Hiloko leto ondza ti mita tihomu leto nona.
‘Eka norho wa mina wa vumbirhi ndzi vone min’oko ya nkombo leyi wupfeke, leyi a yi ri ni tindzoho to tala, yi ri erihlangeni rin’we. Hiloko ndzi tlhela ndzi vona min’oko yo lala leyi nga ni tindzoho to vuna. Kutani min’oko yo lala yi sungula ku mita leyinene ya nkombo.’
Hiloko Yosefa a ku eka Faro: ‘Milorho leyimbirhi yi vula nchumu wun’we. Tihomu leta nkombo to nona ni min’oko leya nkombo leyi teleke tindzoho, swi vula malembe ya nkombo, naswona tihomu leto ondza ta nkombo ni min’oko leyo lala ya nkombo, swi vula malembe man’wana ya nkombo. Ku ta va ni malembe ya nkombo ya ndzalo aEgipta. Kutani ku ta landzela malembe ya nkombo ya ndlala.’
Kutani Yosefa a byela Faro a ku: ‘Hlawula wanuna wo tlhariha kutani u n’wi veka leswaku a hlengeleta swakudya hi nkarhi lowu wa malembe ya nkombo ya ndzalo. Kutani vanhu a va nge fi hi ndlala emalembeni ya nkombo lama nga ta landzela ya ndlala.’
Hiloko Faro a yi tsakela mhaka leyi. Kutani a hlawula Yosefa leswaku a hlengeleta swakudya ni ku swi hlayisa. Yosefa u ve wanuna wo hlawuleka aEgipta, a va ekusuhi na Faro.
Endzhaku ka malembe ya nhungu, hi nkarhi wa ndlala, Yosefa a vona vavanuna van’wana va ri karhi va ta. Xana wa swi tiva leswaku i vamani? Phela, a ku ri vamakwavo va khume! Tata wa vona Yakobe u va rhume aEgipta hikuva swakudya swa vona se a swi hela le kaya eKanana. Yosefa wa ha va tiva vamakwavo, kambe vona a va n’wi tivi. Xana wa swi tiva leswaku ha yini? Hikuva Yosefa se a a kurile naswona a a ambale swiambalo swa muxaka wun’wana.
Yosefa wa swi tsundzuka leswaku loko a ha ri mufana u lorhe vamakwavo va n’wi nkhinsamela. Xana u tsundzuka u hlaya mhaka leyi? Kutani Yosefa wa swi vona leswaku i Xikwembu lexi n’wi rhumeleke aEgipta hikwalaho ka xivangelo lexinene. Xana u ehleketa leswaku Yosefa u endle yini? A hi voneni.
Genesa 41:1-57; 42:1-8; 50:20.
Swivutiso
- Ku humelele yini hi Faro vusiku byin’wana?
- Ha yini mucheri wa vhinyo a hetelele a tsundzuke Yosefa?
- Hilaha swi kombisiweke hakona laha xifanisweni, hi yihi milorho yimbirhi leyi Faro a yi lorheke?
- Xana Yosefa u vule leswaku milorho leyi yi vula yini?
- Xana swi tise ku yini leswaku Yosefa a tlakusiwa swinene aEgipta a va ekusuhi na Faro?
- Ha yini vamakwavo wa Yosefa va ya Egipta naswona ha yini va nga ha n’wi tsundzuki?
- Hi wihi norho lowu Yosefa a wu tsundzukaka, naswona wu n’wi pfuna ku twisisa yini?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Genesa 41:1-57.
Xana Yosefa u yise nyingiso eka Yehovha hi ndlela yihi, naswona namuntlha Vakreste va nga xi tekelela njhani xikombiso xa yena?
Xana malembe ya ndzalo le Egipta lama landzeleke hi malembe ya ndlala ma ku kombisa njhani ku hambana lokukulu loku nga kona exikarhi ka xiyimo xa moya xa vanhu va Yehovha namuntlha ni xa Vujagana?
- Hlaya Genesa 42:1-8 na 50:20.
Xana swi hoxile eka vagandzeri va Yehovha ku nkhinsama emahlweni ka munhu ku ri ndlela yo kombisa xichavo ni ku xixima xikhundlha xa yena loko sweswo ku ri mukhuva wa tiko?
DYONDZA SWO TALA
Yosefa A Ponisa Vutomi
Kopa mhaka leyi ivi u hlaya hi Yosefa loyi Xikwembu xi n’wi tirhiseke leswaku a ponisa tiko hinkwaro.


text:
1Kambe awe, gondisa ati i ku ta gondo ya yinene. 2Vavamna va madhota va na ve va ku ti pimela, vo xonipheka, va mapimo a manene, va kutsana amu ka likholo ni mu ka lirando ni mu ka kutimisela. 3Vavasikati va masungukati nivona va fanela kuhanya ngu nzila yi yi hanelako vathu vo sawuleka; va nga mahe valumbeti kumbe ku ti maha tikhumbi ta kusela ko pindisa; 4aniko va na si kote kuninga mapswi a wusungukati, ti to vavasikati vo ngadi kutekwa ve gonda ngu vona ati va fanelako kurandisa tona vamna vawe ni vanana vawe, 5ve va ni wuzivi ni kuthembeka ni ku ti veka hahatshi ka vamna vawe, ve va i di vaxayisi vavanene va timwaya tawe, i di vo randeka, kasiku dipswi da Txizimu di si poyilwi ngu mthu. 6Laya nivona va i ku vavaphya kasiku ve ziva ku ti pimela ka sotshe simaha. 7Thanga awe u va txikombiso txa mithumo ya yinene, u si vi ni txisolo, u va wa kuthutha amu ka kugondisa ditshuri; 8thumisa dipswi da dinene, adiya di ku singa ni dikhwiti, di si si kotiko kukambulwa, kasiku mlala, ngako a si mani txilo txo soleka kwathu, a na wiswa tingana. 9Sithumi si na engise vanyamne va sona ka totshe timhaka; si na ve i di so tsakisa, si si va kanyisi; 10si si thuki si pa, aniko, si na mahe mithumo yi yi kombako kuthembeka ka kuhetiseka, si ninga lisima, ngu mahanyelo oneyo, ka gondo ya Txizimu, Muhanyisi wathu. 11Ngukuva kateko ya Txizimu, yi kuhanyisako, yi ti wonekisile ka votshe vathu; 12yona yi hi gondisa kuhambana ni to biha ni minavelo yo biha ya ditiko, ti to hi txi hanya ngu ku ti pimela ni kululama ni txithavo ditikoni muwa, 13na hi txi verela txithembo txathu txa ditshuri, i ku kupfaliswa ka Txizimu txathu txa hombe ni Muhanyisi wathu Jesu Kristu. 14Ene a ti ningete ngu mhaka yathu, kufela ku hi terula ka wotshe wubihi, kasiku ene e ti basisela ngamu yi yi no va i di yakwe, ayi yi khutalako amu ka mithumo ya yinene. 15Va gele totshe tiya. Va laye u txi va kawuka ngu wotshe mtamo. Ku nga ve ni wo thuka a txi ku kanyisa.
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 90:1-17
Xikhongelo xa Muxe,munhu wa Xikwembu xa ntiyiso.+90 Oho Yehovha, kunene wena u ve vutshamobya hina bya xirivi+Eka xitukulwana xin’wana ku ya eka xitukulwana xin’wana.+2 Tintshava ti nga si velekiwa,+Kumbexana u humese misava+ ni tiko leri noneke+ onge hiloko u swi humesa hi switlhavi swa ku veleka,U Xikwembu ku suka enkarhini lowu nga riki na makumu ku ya enkarhini lowu nga riki na makumu.+3 U endla leswaku munhu wa nyama a tlhelela entshurini,+Naswona u ri: “Tlhelelani, n’wina vana va vanhu.”+4 Hikuva malembe ya 1 000 ematihlweni ya wena ma fana ni siku ra tolo loko ri hundzile,+Ku fana ni ku rindza nivusiku.+5 U va kukurile;+ va va vurhongo byinene;+Nimixo va fana ni byanyi bya rihlaza lebyi cincaka.+6 Bya rhumbuka nimixo naswona bya cinca;+Nimadyambu bya vuna, kunene byi oma.+7 Hikuva hi herile hi ku hlundzuka ka wena,+Hi chavisiwe hi vukarhi bya wena.+8 U veke swidyoho swa hina kwalaho mahlweni ka wena,+Swilo swa hina leswi fihliweke emahlweni ka xikandza xa wena lexi vangamaka.+9 Hikuva masiku ya hina hinkwawo ma hungutekile hikwalaho ka ku hlundzuka ka wena;+Hi hete malembe ya hina ku fana ni ku hlevetela ntsena.+10 Masiku ya malembe ya hina i malembe ya 70;+Loko ku ri hikwalaho ka matimba yo hlawuleka i malembe ya 80,+Kambe eka wona ku tshama ku ri ni ku karhateka ni swilo swo biha;+Hikuva ma hundza hi ku hatlisa, kutani hi haha.+11 I mani la tivaka ntamu wa ku hlundzuka ka wena+Ni ku kariha ka wena hi ku landza ku ku chava?+12 Hi dyondzise ku hlaya masiku ya hina hi ndlela leyi+Hi nga tisaka mbilu ya vutlhari+ ha yona.13 Vuya, Wena Yehovha!+ Xana swi ta teka nkarhi wo fikela kwihi?+Tisole hikwalaho ka malandza ya wena.+14 Hi enerise nimixo hi musa wa wena wa rirhandzu,+Leswaku hi ta huwelela hi ku tsaka, hi ta tsaka emasikwini ya hina hinkwawo.+15 Hi tsakise emasikwini lawa u hi xaniseke ha wona,+Malembe lawa hi voneke khombo ha wona.+16 Onge ntirho wa wena wu nga vonaka eka malandza ya wena+Ni ku vangama ka wena ehenhla ka vana va vona.+17 Ku tsakisa ka Yehovha Xikwembu xa hina a ku ve ehenhla ka hina,+Ni ntirho wa mavoko ya hina wu simeke wu tiya ehenhla ka hina.+Ina, ntirho wa mavoko ya hina, wu simeke wu tiya.+


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Xana Xikwembu Xi Kona? Xana Ku Tiva Leswaku Xi Kona Swi Ta Ku Pfuna Njhani?
Xivutiso xa leswaku Xikwembu xi kona kumbe a xi kona swi tikomba xi nga ri na nhlamulo eka vo tala kumbe xi nga pfuni nchumu. Hervé loyi a kuleleke eFurwa u ri: “Mina a ndzi titeki ndzi ri munhu la nga pfumeriki eka Xikwembu, kambe a ndzi mupfumeri. Eka mina ndzi vona swi antswa ku va munhu a tihanyela hi ku tirhisa miehleketo yakwe. Sweswo a swi kali swi lava leswaku munhu a pfumela eka Xikwembu.”
Van’wana va nga ha titwa ku fana na John wa le United States. U te: “Ndzi kurisiwe hi vatswari lava a va nga pfumeli eka Xikwembu. Leswi a ndza ha ri ntsongo, a ndzi nga ri na mhaka ni leswaku Xikwembu xi kona kumbe a xi kona. Kambe, minkarhi yin’wana a ndzi tivutisa hi mhaka leyi.”
Xana u tshame u tivutisa leswaku Xikwembu xi kona naswona loko xi ri kona, xana vutomi byi ni xikongomelo? Swi nga endleka leswaku u tshame u langutana ni swilo leswi a swi ta tika ku swi hlamusela loko a ku nga ri na Muvumbi, swo tanihi vumbhoni bya leswaku swilo leswi hanyaka a swi humi eka swilo leswi nga hanyiki kumbe eka swa sayense leswi nga tiendlekela hi singita.—Hlaya bokisi leri nge “ Kambisisa Vumbhoni.”
Xiya nkoka wa tinhla leti ku vulavuriweke ha tona laha henhla. Ti fana ni swikombo leswi hi kombaka laha ku nga ni xuma. Loko u kuma vumbhoni lebyi tiyisekisaka leswaku Xikwembu xi kona ni rungula leri tshembekaka hi xona, u ta pfuneka eka swilo swo tala. Hi leswi swikombiso swa mune:
1. XIKONGOMELO XA VUTOMI
Loko xikongomelo xa vutomi xi ri kona, hi lava ku xi tiva hi tlhela hi twisisa leswaku xi hi khumba njhani. Nakambe loko Xikwembu xi ri kona naswona hina hi nga swi xiyi, swi vula leswaku a hi wu tivi nchumu wa nkoka swinene evuakweni hinkwabyo.
Bibele yi vula leswaku Xikwembu i Xihlovo xa vutomi. (Nhlavutelo 4:11) Xana ku tiva mhaka leyi swi nga endla leswaku vutomi bya hina byi va ni xikongomelo hi ndlela yihi? Xiya leswi Bibele yi swi dyondzisaka hi mhaka leyi.
Vanhu va hlawulekile ku tlula swivumbiwa hinkwaswo swa laha misaveni. Bibele yi vula leswaku hi endliwe hi Xikwembu leswaku hi fana na xona hi tlhela hi kombisa timfanelo ta xona. (Genesa 1:27) Ku engetela kwalaho, Bibele yi dyondzisa leswaku vanhu va nga va vanghana va Xikwembu. (Yakobo 2:23) A ku na nchumu wa nkoka evuton’wini bya hina ku tlula ku va ni vuxaka ni Muvumbi wa hina.
Swi vula yini ku va munghana wa Xikwembu? Vanghana va Xikwembu va nga vulavula na xona. Nakambe xi tshembisa leswaku xi ta yingisa swikombelo swa vona. (Pisalema 91:15) Tanihi vanghana va Xikwembu, hi nga tiva mianakanyo ya xona eka swilo swo tala. Leswi swi nga hi pfuna hi twisisa tinhlamulo ta swivutiso leswi hi karhataka evuton’wini.
Loko Xikwembu xi ri kona naswona hina hi nga swi xiyi, swi vula leswaku ho hanya ntsena hi nga wu tivi nchumu wa nkoka swinene evuakweni hinkwabyo
2. KU RHULA KA MIANAKANYO
Hi xikombiso, van’wana swa va tikela ku pfumela eka Xikwembu hikwalaho ka ku xaniseka loku va ku vonaka emisaveni hinkwayo. Va tivutisa leswaku ‘ha yini Muvumbi loyi a nga ni matimba hinkwawo a pfumelela ku xaniseka ni vubihi?’
Nhlamulo ya Bibele leyi chavelelaka hileswaku, Xikwembu a xi nga tumbuluxanga vanhu leswaku va xaniseka. Loko vanhu va tumbuluxiwa, vutomi bya vona a byi nga ri na ku xaniseka. Nakambe a ku nga ri xikongomelo xa Xikwembu ku va vanhu va fa. (Genesa 2:7-9, 15-17) Xana swa tika ku tshemba mhaka leyi? Xana ko va ntsheketo? Doo! Loko ku ri leswaku ku ni Muvumbi la nga ni matimba hinkwawo naswona mfanelo ya yena leyikulu ku ri rirhandzu, hakunene a hi ta rindzela ku va hi hanya vutomi byo tano.
I yini lexi vangeke xiyimo lexi hi nga eka xona namuntlha? Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi vumbe vanhu va ri ni ntshunxeko wa ku tihlawulela. Hina vanhu a hi tirhoboto leti sindzisiwaka ku yingisa Xikwembu. Vatekani vo sungula lava vanhu hinkwavo va humaka eka vona, a va wu yingisanga nkongomiso wa Xikwembu. Kambe va ve ni vutianakanyi, va endla ku rhandza ka vona. (Genesa 3:1-6, 22-24) Sweswi ha xaniseka hikwalaho ka vona.
Hi nga kuma ku rhula ka xiviri ka mianakanyo hi ku va hi tiva leswaku ku xaniseka a ku nga ri xikongomelo xa Xikwembu. Kambe hi lava leswaku ku xaniseka ku herisiwa. Hi lava ku va ni ntshembo hi vumundzuku.
3. NTSHEMBO
Hi ku hatlisa endzhaku ka loko vanhu va xandzukile, Xikwembu xi tshembise leswaku hi ku famba ka nkarhi xi ta hetisisa xikongomelo xa xona hi misava. Leswi xi nga ni matimba hinkwawo, a ku na lexi xi nga xi sivelaka leswaku xi endla tano. (Esaya 55:11) Ku nga ri khale, Xikwembu xi ta herisa swiendlo hinkwaswo leswi vangiweke hi ku xandzuka naswona misava ni vanhu swi ta fambisana ni xikongomelo xa xona xa le ku sunguleni.
Xana leswi swi nga vula yini eka wena? Ku ni switshembiso swo tala eBibeleni leswi Xikwembu xi hi tshembiseke swona, kambe xiya swimbirhi.
KU RHULA EMISAVENI HINKWAYO NI KU HERISIWA KA VUHOMBOLOKI. “Hi nkarhinyana, lowo homboloka a nge he vi kona; kunene u ta languta endhawini yakwe, u ta va a nga ri kona. Kambe lavo rhula va ta dya ndzhaka ya misava, hakunene va ta kuma ntsako lowu heleleke eku rhuleni lokukulu.”—Pisalema 37:10, 11.
KU HERISIWA KA VUVABYI NI RIFU. “Ku hava munhu la tshamaka kona la nga ta ku: ‘Ndza vabya.’” (Esaya 33:24) “Entiyisweni u ta mita rifu hi masiku, kunene Yehovha, Hosi leyi Lawulaka yi ta sula mihloti eswikandzeni hinkwaswo.”—Esaya 25:8.
Ha yini hi nga tshembaka switshembiso swa Xikwembu leswi kumekaka eBibeleni? Hikuva ku ni vuprofeta byo tala lebyi nga eBibeleni lebyi se byi hetisekeke. Kambe ntshembo wa vumundzuku wa ku herisiwa ka ku xaniseka, a wu herisi swiphiqo leswi hi nga na swona sweswi. Hi wihi mpfuno wun’wana lowu Xikwembu xi hi nyikaka wona?
4. MPFUNO EKA SWIPHIQO NI KU ENDLA SWIBOHO
Xikwembu xi hi nyika nkongomiso lowu nga ta hi pfuna hi langutana ni swiphiqo hi tlhela hi endla swiboho leswinene. Swiboho swo tala i switsongo kambe swin’wana swi khumba vutomi bya hina hinkwabyo. A ku na munhu loyi a nga hi nyikaka vutlhari lebyi pfunaka ku fana ni lebyi Muvumbi wa hina a nga hi nyikaka byona. Hi yena a nga ni vutlhari lebyikulu hikuva u tiva hinkwaswo naswona hi yena munyiki wa vutomi. Hikwalaho, u tiva leswi hi faneleke.
Bibele yi ni mianakanyo ya Yehovha Xikwembu hikuva hi yena a tirhiseke vanhu vo hambanahambana leswaku va yi tsala. EBibeleni hi kuma marito lama nge: “Mina Yehovha, ndzi Xikwembu xa wena, loyi a ku dyondziselaka ku ku pfuna, loyi a ku fambisaka endleleni leyi u faneleke u famba hi yona.”—Esaya 48:17, 18.
Xikwembu xi ni matimba lama nga heriki naswona xi tiyimisele ku ma tirhisa leswaku xi hi pfuna. Bibele yi hlamusela Xikwembu tanihi tatana la nga ni rirhandzu loyi a lavaka ku hi pfuna. Yi ri: “Tatana la nge tilweni u ta nyika moya lowo kwetsima eka lava n’wi kombelaka!” (Luka 11:13) Matimba lawa, lama humaka eka Xikwembu ma nga hi kongomisa ma tlhela ma hi tiyisa.
U nga wu kuma njhani mpfuno wolowo eka Xikwembu? Bibele ya hlamula: “La tshinelelaka Xikwembu u fanele a kholwa leswaku xi kona ni leswaku hi xona muhakeri wa lava va xi lavaka hi mbilu hinkwayo.” (Vaheveru 11:6) Leswaku u tiyiseka leswaku Xikwembu xi kona, u fanele u kambisisa vumbhoni.
XANA U TA ENDLA NDZAVISISO?
Swi lava nkarhi ku lava ntiyiso hi Xikwembu kambe loko u endla tano u ta pfuneka. Xiya xikombiso xa Xiujin Xiao loyi a velekeriweke eChayina kambe sweswi u tshama eUnited States. U ri: “Hambileswi a ndzi yi tshemba dyondzo ya ku tihundzukela ka swilo, a ndzi navela ku tiva hi Bibele. Hikwalaho, ndzi sungule ku dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha. Hi lembe ra mina ro hetelela ekholichi, a ndzi tshama ndzi khomekile lerova a ndzi va ni nkarhi wutsongo wo anakanyisisa hileswi a ndzi swi hlaya eBibeleni. A ndzi nga ri na ntsako. Kambe loko ndzi sungula ku tlhela ndzi tinyika nkarhi wa ku dyondza Bibele, ndzi kume ntsako wa xiviri.”
Xana u nga tsakela ku dyondza swo tala hi Muvumbi wa hina ku nga Yehovha Xikwembu? Ha yini u nga tinyiki nkarhi wo tiendlela ndzavisiso?
DYONDZA SWO TALA
Xana Xikwembu Xi Ni Vito?
Xikwembu xi ni swithopo swo tala, swo tanihi lexi nge Lowa Matimba Hinkwawo, Muvumbi ni lexi nge Hosi. Kambe vito ra xona ri tirhisiwa minkarhi ya kwalomu ka 7 000 eBibeleni.
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?


text:
February 20-
26
ESAYA 58-62
Risimu 142 Ni Xikhongelo
Marito Yo Pfula (u nga hundzi timinete tinharhu)
LESWI HI SWI DYONDZAKA EBIBELENI
“Huwelela Lembe Ra Vunene Ra Yehovha”: (10 min.)
Esa 61:1, 2—Yesu a a totiwe ku “huwelela lembe ra vunene ra Yehovha” (ip-2 322 ¶4)
Esa 61:3, 4—Yehovha u endla leswaku ku va ni “mirhi leyikulu ya ku lulama” leswaku yi seketela ntirho wakwe (ip-2 326-327 ¶13-15)
Esa 61:5, 6—“Vanhu vambe” va tirhisana ni “vaprista va Yehovha” eka tsima lerikulu ro chumayela nkarhi ni nkarhi (w12 12/15 25 ¶5-6)
-
Endla Ndzavisiso: (8 min.)
Esa 60:17—Hi tihi tindlela tin’wana leti Yehovha a swi hetisiseke ha yona switshembiso swakwe emasikwini yo hetelela? (w15 7/15 6-7 ¶14-17)
Esa 61:8, 9—I yini “ntwanano lowu tshamaka hilaha ku nga heriki,” naswona i vamani “vana”? (w07 1/15 11 ¶5)
Ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri ku ndzi dyondzisa yini hi Yehovha?
Hi tihi tinhla leti ndzi ti kumeke eka ku hlaya ka Bibele ka vhiki leri leti ndzi nga ti tirhisaka ensin’wini?
-
Ku Hlaya Ka Bibele: (u nga hundzi timinete ta mune) Esa 62:1-12
NDZETELO WA NTIRHO WO CHUMAYELA
Riendzo Ro Sungula: (u nga hundzi timinete timbirhi) g17.1 xifunengeto
Riendzo Ro Vuyela: (u nga hundzi timinete ta mune) g17.1 xifunengeto
Dyondzo Ya Bibele: (u nga hundzi timinete ta tsevu) bh 16 ¶19—Loko swi koteka, kombela manana leswaku a dyondza ni n’wana wakwe lontsongo wa nhwana.
MAHANYELO YA VAKRESTE
Risimu 47
Komba Vanhu Tivhidiyo eNsin’wini: (6 min.) Nkulumo. Tlangani vhidiyo leyi nge Mfumo Wa Xikwembu I Yini? (nxaxamelo wa tivhidiyo NTIRHO WA HINA WO CHUMAYELA) Khutaza hinkwavo leswaku va komba vanhu vhidiyo hi March na April eka riendzo ro sungula kumbe ro vuyela.
“Yi Tirhise Kahle Minkandziyiso Leyi Sekeriweke eBibeleni”: (9 min.) Bulo ni vayingiseri. Tlangani vhidiyo leyi nge Ku Rhumeriwa Ka Minkandziyiso Leyi Sekeriweke eBibeleni eCongo (nxaxamelo wa tivhidiyo MINTIRHO YA HINA).
Dyondzo Ya Bibele Ya Vandlha: (30 min.) kr ndz. 8 ¶14-18, bokisi leri nge Ku Hatlisisa Ntirho Wo Hundzuluxela Bibele” ni leri nge “Xana Mfumo I Wa Xiviri Hi Ndlela Yihi Eka Wena?”
Katsakanya Leswi Dyondziweke Ni Ku Vula Leswi Nga Ta Dyondziwa Eka Vhiki Leri Landzelaka (3 min.)
Risimu 114 Ni Xikhongelo


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yeremiya 9:1-26
9 Mawaku loko nhloko ya mina a yi ri mati, niloko mahlo ya mina a ma ri xihlovo xa mihloti!+ A ndzi ta rila nhlikanhi ni vusiku ndzi rilela lava dlayiweke, ku nga vanhu va n’wana wa nhwanyana wa vanhu va mina.+2 Mawaku loko a ndzi ri ni yindlu ya vaendzi emananga!+ A ndzi ta siya vanhu va mina ndzi ya ekule na vona, hikuva hinkwavo i vaoswi,+ i nhlengeletano ya vaxengi;+3 naswona va kunga ririmi ra vona ku fana ni vurha va vula mavunwa;+ kambe a va vanga na matimba ya vutshembeki etikweni.“Hikuva va suke evubihini va ya evubihini, hambi mina va ndzi honisile,”+ ku vula Yehovha.4 “Tilanguteleni, un’wana ni un’wana eka nakulobye,+ naswona makwenu mi nga n’wi tshembi nikatsongo.+ Hikuva makwenu un’wana ni un’wana a nga kanganyisa,+ kasi nakuloni un’wana ni un’wana a nga famba-famba a lumbeta,+5 kutani un’wana ni un’wana u tshamela ku n’wi langutela ehansi nakulobye;+ naswona a va vulavuli ntiyiso nikatsongo. Ririmi ra vona va ri dyondzise ku vulavula mavunwa.+ Va tikarharisile hi ku endla leswi hoxeke.+6 “Wena u tshama exikarhi ka vuxisi.+ Va arile ku ndzi tiva hikwalaho ka vuxisi,”+ ku vula Yehovha.7 Hikokwalaho Yehovha wa mavuthu u te: “Waswivo, ndza va n’okisa, ndzi boheka ku va kambela,+ hikuva hi yihi ndlela yin’wana leyi ndzi nga endlaka ha yona hikwalaho ka nhwanyana wa vanhu va mina?+8 Ririmi ra vona i nseve wo tlhava.+ Ri vulavule vuxisi. Hi nomu wakwe, munhu u tshamela ku vulavula ku rhula ni nakulobye; kambe endzeni ka yena wa n’wi tumbelela.”+9 “Xana a ndzi fanelanga ndzi va endla va tihlamulela hikwalaho ka swilo leswi?” ku vula Yehovha. “Kumbe, xana moya-xiviri wa mina a wu fanelanga wu tirihisela+ ehenhla ka tiko ro fana ni leri?10 Ehenhla ka tintshava ndzi ta endla leswaku ku va ni ku rila ni ku titshandza, ni risimu ra xirilo+ emadyelweni ya le mananga; hikuva va ta va va hisiwile+ lerova a ku nge vi na munhu la tsemakanyaka naswona entiyisweni vanhu a va nge ku twi ku rila ka swifuwo.+ Xivumbiwa lexi hahaka xa le matilweni ni xivandzana swi ta va swi balekile; swi ta va swi fambile.+11 Kutani ndzi ta endla Yerusalema a va nhulu ya maribye,+ byetlelo bya timhungubye;+ miti ya Yuda ndzi ta yi endla rhumbi, yi ta pfumala muaki.+12 “Hi wihi munhu la tlhariheke, leswaku a twisisa leswi, ni loyi nomu wa Yehovha wu vulavuleke na yena, leswaku a ta swi twarisa?+ Entiyisweni, hikwalaho ka yini tiko ri fanele ri lova, ri hisiwa ku fana ni mananga ku nga vi na munhu la tsemakanyaka kona?”+13 Yehovha a ya emahlweni a ku: “Hikwalaho ka leswi va tshikaka nawu wa mina lowu ndzi wu vekeke emahlweni ka vona, ni hikwalaho ka leswi va nga ri yingisangiki rito ra mina nileswi va nga fambangiki ha rona,+14 kambe va hambeteke va famba hi ku landza ku sihalala ka mbilu+ ya vona ni hi ku landza swifaniso swa Bali,+ leswi vatata wa vona va va dyondziseke swona;+15 hikokwalaho Yehovha wa mavuthu, Xikwembu xa Israyele, u te, ‘Waswivo, vanhu lava, ndzi va dyisa xibaha,+ naswona ndzi ta va nwisa mati lama nga ni vuxungu;+16 ndzi ta va hangalasela ematikweni lawa hambi vona kumbe vatata wa vona va nga ma tivangiki,+ naswona ndzi ta va rhumela banga kukondza ndzi va herisa.’+17 “Yehovha wa mavuthu u te, ‘Tikhomeni hi ku twisisa, mi vitana vavasati lava yimbelelaka risimu ra xirilo,+ leswaku va ta; mi tlhela mi rhuma leswaku ku vitaniwa vavasati lava nga ni vuswikoti, leswaku va ta,+18 leswaku va hatlisa va hi rilela. Mahlo ya hina a ma xiririke mihloti ni mahlo ya hina lama vangamaka a ma hume mati.+19 Hikuva rito ra xirilo ri twiwile ri huma eSiyoni:+ “Vonani ndlela leyi hi phangeriweke ha yona!+ Vonani ndlela leyi hi khomiweke hi tingana ha yona! Hikuva hi siye tiko; hikuva va cukumete vutshamo bya hina.”+20 Kambe twanani rito ra Yehovha, N’wina vavasati, onge ndleve ya n’wina yi nga twa rito leri humaka enon’wini wakwe. Kutani mi dyondzisa vanhwanyana va n’wina xirilo,+ wansati un’wana ni un’wana a dyondzisa nakulobye risimu ra xirilo.+21 Hikuva rifu ri nghene hi mafasitere ya hina; ri te eswihondzweni swa hina swo tshama eka swona, leswaku ri susa n’wana exitarateni ni majaha emintsendzeleni.’+22 “Vula u ku, ‘Yehovha wa vulavula, a ku: “Mintsumbu ya vanhu na yona yi fanele yi wa ku fana ni vulongo ehenhla ka xikandza xa nhova ni ku fana ni koroni leyi ya ha ku tsemiwaka endzhaku ka mutshoveri, ku nga ri na munhu wa ku yi hlengeleta.”’”+23 Yehovha u te: “Munhu la tlhariheke a nga tshuki a tikurisa hi vutlhari byakwe,+ ni munhu la nga ni matimba a nga tshuki a tikurisa hi matimba yakwe.+ Munhu la fuweke a nga tshuki a tikurisa hi rifuwo rakwe.”+24 “Kambe loyi a tikurisaka a a tikurise hi nchumu lowu, hi ku va ni ku twisisa ni ku tiva mina,+ leswaku hi mina Yehovha,+ Loyi a kombisaka musa wa rirhandzu, vululami ni ku tshembeka emisaveni;+ hikuva swilo leswi ndza swi tsakela,”+ ku vula Yehovha.25 “Waswivo! Masiku ma ta,” ku vula Yehovha, “ndzi ta endla leswaku un’wana ni un’wana la yimbeke, kambe a nga yimbanga hi ku hetiseka,+ a tihlamulela,26 eka Egipta+ ni le ka Yuda+ ni le ka Edomu+ ni le ka vana va Amone+ ni le ka Mowabu+ ni le ka hinkwavo lava tsemeteke misisi exikarhi ka mahlo ni tindleve lava tshamaka emananga;+ hikuva matiko hinkwawo a ma yimbanga, naswona yindlu hinkwayo ya Israyele a yi yimbanga embilwini.”+


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | NDLELA LEYI U NGA PFUNEKAKA HA YONA LOKO U HLAYA BIBELE
Ndzi Nga Sungula Njhani Ku Hlaya Bibele?
Hi tihi tindlela leti nga ku pfunaka leswaku u tsakela ku hlaya Bibele? Xiya swiringanyeto swa ntlhanu leswi pfuneke vanhu vo tala.
Lava ndhawu leyinene yo hlayela eka yona. Kuma ndhawu leyi nga riki na pongo. Leswaku u dzikisa mianakanyo ya wena eka leswi u swi hlayaka, papalata swilo leswi nga ku kavanyetaka. Loko u hlayela endhawini leyi nga ni rivoni leri vonaka kahle naswona u kota ku beriwa hi moya, u ta tsakela rungula leri u ri hlayaka.
Vana ni langutelo lerinene. Leswi Bibele yi humaka eka Tata wa hina wa le tilweni, u ta vuyeriwa swinene loko u titsongahata ku fana ni n’wana lontsongo loyi a tiyimiseleke ku dyondza eka mutswari wakwe. Papalata langutelo leri hoxeke hi Bibele ivi u pfumelela Xikwembu leswaku xi ku dyondzisa.—Pisalema 25:4.
Khongela u nga si sungula ku yi hlaya. Leswi Bibele yi humaka eka Xikwembu, a swi hlamarisi leswi hi lavaka mpfuno wa xona leswaku hi ta kota ku yi twisisa. Yehovha u tshembisa leswaku u ta va “nyika moya lowo kwetsima lava n’wi kombelaka!” (Luka 11:13) Moya lowo kwetsima wu nga ku pfuna leswaku u twisisa Bibele. Hi nkarhi lowu faneleke, wu ta ku pfuna leswaku u kota ku twisisa “swilo leswi enteke swa Xikwembu.”—1 Vakorinto 2:10.
Hlaya hi xikongomelo xo twisisa. U nga jaheli ku heta. Anakanyisisa hi leswi u swi hlayaka. Tivutise swivutiso swo tanihi leswi: ‘Hi tihi timfanelo leti ndzi ti xiyaka eka munhu loyi ndzi hlayaka ha yena? Ndzi nga ti tirhisa njhani evuton’wini bya mina?’
Tivekele tipakani to karhi. Leswaku u vuyeriwa eka ku hlaya ka wena ka Bibele, tivekele pakani yo dyondza swilo leswintshwa leswi nga ta ku pfuna evuton’wini. U nga ha tivekela tipakani to tanihi leti landzelaka: ‘Ndzi lava ku dyondza swo tala hi Xikwembu.’ ‘Ndzi lava ku antswisa vumunhu bya mina, ku va nuna kumbe nsati lonene.’ Hlaya rungula ra Bibele leri nga ta ku pfuna leswaku u fikelela tipakani ta wena. *
Swiringanyeto leswi swa ntlhanu, swi ta ku pfuna leswaku u kota ku sungula ku hlaya Bibele. Xana u nga endla njhani leswaku u swi tsakela swinene ku hlaya Bibele? Xihloko lexi landzelaka xi ta ku nyika swiringanyeto leswi nga ku pfunaka.
^ ndzim. 8 Loko u nga tiyiseki leswaku hi rihi rungula ra le Bibeleni leri nga ku pfunaka leswaku u fikelela tipakani ta wena, Timbhoni ta Yehovha ti nga swi tsakela ku ku pfuna.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eksoda 4:1-31
4 Hambiswiritano, Muxe a hlamula a ku: “Kambe, a hi nge, a va ndzi kholwi va tlhela va nga ri yingisi rito+ ra mina, hikuva va ta ku, ‘Yehovha a nga humelelanga eka wena.’”2 Hiloko Yehovha a ku eka yena: “I yini lexi nga evokweni ra wena?” yena a ku: “I nhonga.”+3 A tlhela a ku: “Yi lahlele ehansi.” A yi lahlela ehansi, kutani yi hundzuka nyoka;+ Muxe a yi baleka.4 Yehovha a byela Muxe a ku: “Tshambuluta voko u yi khoma hi ncila.” A tshambuluta voko a yi khoma, kutani yi hundzuka nhonga exandleni xakwe.5 Hi ku vula ka yena, “Va ta kholwa leswaku Yehovha Xikwembu xa vatata+ wa vona, Xikwembu xa Abrahama,+ Xikwembu xa Isaka+ ni Xikwembu xa Yakobe,+ u humelele eka wena.”+6 Kutani Yehovha a tlhela a ku eka yena: “Ndzi kombela u nghenisa voko empetsweni wa le henhla wa nguvu ya wena.” A nghenisa voko empetsweni wa le henhla wa nguvu ya yena. Loko a ri humesa, waswivo, voko rakwe a ri biwe hi nhlokonho ri fana ni gamboko!+7 Endzhaku ka sweswo a ku: “Tlherisela voko empetsweni wa le henhla wa nguvu ya wena.” A tlherisela voko empetsweni wa le henhla wa nguvu ya yena. Loko a ri humesa empetsweni wa le henhla wa nguvu ya yena, waswivo, a ri horisiwile ku fana ni nyama+ leyin’wana hinkwayo!8 Hi ku vula ka yena, “Loko va nga ku kholwi va tlhela va nga ri yingisi rito ra xikombiso xo sungula, kunene va ta kholwa rito ra xikombiso xa le ndzhaku.+9 Nakambe, loko va nga kholwi hambi ku ri swikombiso leswimbirhi va tlhela va nga ri yingisi rito+ ra wena, u ta ka mati eNambyeni wa Nayili u ma chululela emisaveni leyi omeke; kunene mati lawa u nga ta ma ka eNambyeni wa Nayili ma ta hundzuka, ina, ma ta va ngati emisaveni leyi omeke.”+10 Kutani Muxe a byela Yehovha a ku: “Ndzi khomele Yehovha, kambe mina a ndzi swi koti ku vulavula kahle, hambi ku ri tolo kumbe emahlweni ka sweswo kumbe ku sukela loko u vulavula ni nandza wa wena, hikuva ndzi vulavula hi ku nonoka ni ririmi+ ra mina ra nonoka.”11 Hiloko Yehovha a ku eka yena: “I mani la nyikeke munhu nomu kumbe la endlaka la nga vulavuriki kumbe la nga twiki kumbe la vonaka kahle kumbe la feke mahlo? Xana a hi mina, Yehovha?+12 Kutani famba sweswi, mina ndzi ta va ni nomu wa wena, ndzi ta ku dyondzisa leswi u faneleke ku swi vula.”+13 Kambe a ku: “Ndzi khomele Yehovha, ndzi kombela u rhuma hi voko ra loyi u nga ta n’wi rhuma.”14 Kutani Yehovha a hlundzukela Muxe ngopfu, a ku: “Xana Aroni wa Mulevhi a hi makwenu?+ Ndza swi tiva leswaku a nga vulavula hakunene. Kasi, handle ka sweswo wa ta a ta ku hlanganisa. Loko a ku vona, kunene u ta tsaka embilwini yakwe.+15 U fanele u vulavula na yena, u veka marito enon’wini wakwe;+ mina ndzi ta va ni nomu wa wena ni nomu wakwe,+ kutani ndzi ta mi dyondzisa leswi mi nga ta swi endla.+16 U fanele a ku vulavulela evanhwini; kutani u ta va nomu wa wena,+ wena u ta fana ni Xikwembu eka yena.+17 Nhonga leyi u ta yi khoma hi voko leswaku u endla swikombiso hi yona.”+18 Hikwalaho Muxe a famba a tlhelela eka Yetro mukon’wana wakwe a n’wi byela a ku:+ “Ndzi kombela ku famba ndzi tlhelela eka vamakwerhu lava nga aEgipta leswaku ndzi ta vona loko va ha hanya.”+ Kutani Yetro a ku eka Muxe: “Famba hi ku rhula.”+19 Endzhaku ka sweswo Yehovha a byela Muxe eMidiyani a ku: “Famba, tlhelela aEgipta, hikuva hinkwavo vanhu lava a va hlota moya-xiviri wa wena va file.”+20 Hiloko Muxe a teka nsati wakwe ni vana vakwe a va khandziyisa embhongolweni kutani a tlhelela etikweni ra Egipta. Tlhandlakambirhi, Muxe a khoma nhonga ya Xikwembu xa ntiyiso hi voko.+21 Yehovha a ya emahlweni a byela Muxe a ku: “Loko u tlhelele aEgipta, tiyiseka leswaku masingita hinkwawo lawa ndzi ma vekeke evokweni ra wena, ma ya endla emahlweni ka Faro.+ Loko ku ri mina, ndzi ta sihalarisa+ mbilu yakwe; a nge va tshiki vanhu va famba.+22 U ta byela Faro u ku, ‘Yehovha u te: “Israyele i n’wana wa mina, i mativula+ ya mina.23 Kutani ndzi ri eka wena: Tshika n’wana wa mina a famba leswaku a ta ndzi tirhela. Kambe loko wo ala ku n’wi tshika a famba, ndzi ta dlaya n’wana wa wena wa mativula.”’”+24 Kutani egondzweni laha a a etlele+ kona, Yehovha a hlangana na yena+ a lava ndlela ya ku n’wi dlaya.+25 Eku heteleleni Zipora+ a teka ribye ro tiya a tsema nsuvu+ wa n’wana wakwe, a wu khumbanisa ni nenge wa yena a ku: “Hikuva u loyi a tekaneke ni ngati eka mina.”26 Hikwalaho a n’wi tshika. Hi nkarhi wolowo a ku: “Loyi a tekaneke ni ngati,” hikwalaho ka ku yimbisiwa.27 Kutani Yehovha a byela Aroni a ku: “Famba u ya hlangana na Muxe emananga.”+ Hiloko a famba a ya hlangana na yena entshaveni ya Xikwembu+ xa ntiyiso kutani a n’wi ntswontswa.28 Hiloko Muxe a byela Aroni marito hinkwawo ya Yehovha la n’wi rhumeke,+ ni swikombiso hinkwaswo leswi a n’wi leriseke leswaku a swi endla.+29 Endzhaku ka sweswo Muxe na Aroni va famba va ya hlengeleta vakulukumba hinkwavo va vana va Israyele.+30 Kutani Aroni a vulavula marito hinkwawo lawa Yehovha a ma byeleke Muxe,+ a endla ni swikombiso+ ematihlweni ya vanhu.31 Hiloko vanhu va kholwa.+ Loko va twa leswaku Yehovha u yise nyingiso+ wakwe eka vana va Israyele nileswaku u vone ku xaniseka ka vona,+ va nkhinsama va tiwisela ehansi.+


text:
1Ka yoneyo mbimo, mfumeli Herodha, a di engisile nduma ya Jesu, 2a to gela malanda akwe, a txi khene: “Awuwa i Johane Mubhabhatisi a nga wuka ngu ka vafi; ngu konaho mtamo wu wa kumaha sidiwukiso wu thumako kwakwe.” 3Nguko Herodha a ti ñote Johane a txi mu sunga e mu khotela mkorani, ngu mhaka ya Herodhiya, msikati wa Filipi, mnanda wakwe. 4Nguko Johane a titi khene kwakwe: “Kha ti tumeleki ku m'teka e maha msikati wako.” 5Se a ti lava nzila ya ku mu daya, aniko e thava vathu, nguko vona va titi khona i mprofeti. 6Ngu ditshiku da kutshanganisa malembe a kuvelekwa ka Herodha, mwanana wa muhorana wa Herodhiya a sinyile hagari ka vathu, e tsakisa Herodha. 7Ngu toneto ene a to mu thembisa, ngu kuxambanya, ti to a na mu ninga ni txihi txi a no kombela. 8Se ene, ngu kukujetelwa ngu mame wakwe, a to khene: “Ni ninge konahawa, amu ka mbiya, msungo wa Johane Mubhabhatisi.” 9Se mfumeli a to pandiseka, aniko ngu mhaka ya kuxambanya kwakwe, ni mhaka ya vale a nga ti navo ha mezani, a to ruma ti to ve mu ninga. 10Ngu toneto, a to ruma vathu ve ya wila msungo wa Johane, mkorani. 11Vona va to neha msungo wakwe mu ka mbiya, ve wu ningela ka wule wa txihoranana, se ene e wu heleketa ka mame wakwe. 12Vagondiswa va Johane va tile va ta teka txirumbi txakwe va txi ya kelela, se ve tsula va txi ya zivisa Jesu. 13Ngako Jesu a di engisile tiya, a to khukha konaho ngu ngalava e tsula ka wukhalo wa txiwula ene ekhalela; aniko vathu, mbimo yi va nga ti engisa, va to khukha ve mu londeta ngu minenge, va txi khukhela mitini kwawe. 14Se a di humile ngu ngalavani, Jesu a to wona dibutho da hombe da vathu, se e va pfela wusiwana, a txi hanyisa valwali vawe. 15Se ni minova, vagondiswa va to tshuketa hafuhi kwakwe, va txi mu gela tiya: “Awuwa wukhalo njiwula, ditambo nidona se di swite, tshumeta vathu vava, ve ya mitini va txi ya ti xavela sakudya.” 16Aniko Jesu a to va gela a txi khene: “Ahim-him, kha ku laveki va txi tsula; va ningeni anu sakudya.” 17Vona va to xamula va txi khona: “Ahawa kha hi nga ni txilo, hahanze ka mtxhanu wa mapawu ni sihaka simbidi.” 18Ene a to womba a txi khene: “Si wuyiseni kheno kwangu.” 19Ngu msana keto, a to gela vathu ti to ve khalahatshela ha mwasini. Se e teka mapawu yale a mtxhanu ni sihaka sa simbidi, e guleta maso a txi wona nzumani, e si katekisa, a txi si bhandelela, ngu msana e si ningela ka vagondiswa, se vagondiswa ve si avela ka vathu. 20Votshe va dyite ve khura; ngu sikhwemu si si nga sala va to tata digumi da sirundu ni simbidi! 21Kambe avava va nga dya i ti mtxhanu va makumi a mazana, ku si balwi vavasikati ni vanana. 22Se kunukunuko Jesu a to kurumeta vagondiswa ti to ve bela ngalavani, ve thangela kuya mtxhatuko, na ene a di ngadi a txi salisana ni dibutho. 23Ngako a di gwitile kusalisana ni vathu, a to kwela mmangoni Ene ekhalela, kasi kuya maha mkombelo. Se di swa ditambo, ene a di ekhalela konaho. 24Se ngalava yi ti tsimbite mnava wa kuya kule ni mafu mametro a mangi, yi txi pengapengiswa ngu mavimbi, nguko diphuho di ti va lambela. 25Ngu txikhati txa wumune txa kupilela, Jesu a to va yela, na a txi tsimbila ngu txitimwi ka mati. 26Mbimo yi va nga mu wona a txi tsimbila txitimwi ka mati, vagondiswa va to dhuka, va txi khona: “Txigono!” Va txi peka tihuwa ngu kuthava. 27Ka txonetxo txikhati, Jesu a to va angula a txi khene: “Tsanani misana, ngani, mi nga thaveni txilo!” 28Pedro a to xamula a txi khene: “I di awe, Mkoma, ni dhane ni txi ta kwako ngu txitimwi ka mati.” 29Jesu a nje khene: “Ngono!” Pedro a di txhikile ngu ngalavani, a to tsimbila txitimwi ka mati a txi ya ka Jesu. 30Aniko txikhati txi a nga pfa diphuho kuvhukuka, a to telwa ngu dizowa, e khata kubhwabhwamela, e peka huwa, a txi khene: “Mkoma, ni huluse!” 31Jesu kunukunuko a to nawuluta diwoko dakwe, e mu ñola, na a txi mu gela tiya: “Mthu wa kukholwa ka kudotho, nji txani u txi kanakana?” 32Se va di wulete ngalavani, diphuho di to renga. 33Se ava va nga ti ngalavani, va to tshuketa ve mu khizamela, va txi khona: “Kha ditshuri u Mwanana wa Txizimu!” 34Ngako va di txhatukile va to hoka ka ditiko da Genezareta. 35Se ngako vathu va kona va di mu zivile ti to ngene, va to rurutela ka totshe tiphuho ta ditiko dile ti to ve neha kwakwe votshe va va nga ti ni malwati. 36Se va txi mu kombela ti to e va tumelela kugwesa hambi tshoka ya nguwo yakwe dwe; se votshe va va nga mu gwesa, va to hanyiswa.
Copyright
Learn More


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO
Loko U Feriwa Hi Loyi U N’wi Rhandzaka
“Xikwembu xa swi tiva. . . . U . . . nga . . . rili.”
Marito wolawo a ma hleveriwa wansati loyi a vuriwaka Bebe. A ri enkosini wa tata wakwe, loyi a dlayiweke hi mhangu ya movha.
Bebe a n’wi rhandza swinene tata wakwe. Marito wolawo a ma huma eka munhu loyi a tolovelane ni ndyangu wa ka vona, kambe ematshan’weni yo n’wi khutaza ma n’wi twise ku vava ngopfu. Bebe a a tshamela ku vula marito lawa, “A swi nga fanelanga leswaku a fa.” Endzhaku ka malembe yo hlayanyana, loko Bebe a hlaye hi mhangu yoleyo ebukwini yo karhi, swi ve erivaleni leswaku a ha ri ni gome.
Bebe u swi xiyile leswaku swi nga teka nkarhi wo leha ku va munhu a hlula gome ro feriwa, ngopfungopfu loko ku ri hi leswaku a tolovelane ngopfu na yena. EBibeleni rifu ri hlamuseriwa tanihi “nala wo hetelela.” (1 Vakorinto 15:26) Hi ntolovela ri hi hlasela hi nga swi langutelanga, kutani ri hi hambanisa ni vanhu lava hi va rhandzaka. Hinkwerhu hi va ni gome loko hi feriwile. Hikwalaho, i swa ntumbuluko ku va hi nga swi tivi leswaku hi ta langutana njhani ni rifu ku katsa ni gome leri ri ri vangaka.
Kumbexana u nga ha tivutisa, ‘Xana swi teka nkarhi wo tanihi kwihi ku hlula gome ro feriwa? Munhu a nga swi kota njhani ku langutana ni gome? Ndzi nga va khutaza njhani lava feriweke? Xana wu kona ntshembo hi varhandziwa va hina lava feke?’


text:
XIYENGE 8
Loko Mi Weriwa Hi Khombo
“Ma tsaka swinene, hambileswi sweswi mi vangeriweke gome hi miringo leyi hambaneke ku ringana nkarhinyana, loko swi fanerile.”—1 Petro 1:6
Hambiloko u ringeta hi matimba leswaku u va ni vukati lebyi tsakisaka ni ndyangu lowu tsakeke, kambe ku nga ha humelela swilo leswi a wu nga swi langutelanga leswi nga endlaka swi ku tikela ku tshama u tsakile. (Eklesiasta 9:11) Hi rirhandzu Xikwembu xi hi nyika mpfuno loko hi langutana ni swiyimo swo tika. Loko u tirhisa milawu leyi landzelaka ya le Matsalweni, wena ni ndyangu wa wena mi ta swi kota ku langutana na swona, hambiloko swiyimo swa kona swi tika swinene.
1 TITSHEGENI HI YEHOVHA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: ‘Lahlelani ku vilela hinkwako ka n’wina eka xona, hikuva xa mi khathalela.’ (1 Petro 5:7) Minkarhi hinkwayo tsundzukani leswaku a mi fanelanga mi sola Xikwembu loko mi langutana ni miringo. (Yakobo 1:13) Loko mi tshinela eka xona, xi ta mi pfuna swinene. (Esaya 41:10) “Chululani timbilu ta n’wina emahlweni ka xona.” —Pisalema 62:8.
Nakambe mi ta chaveleleka loko mi hlaya ni ku dyondza Bibele siku ni siku. Loko mi endla tano, mi ta xiya ndlela leyi Yehovha a mi ‘chavelelaka [ha yona] enhlomulweni wa n’wina hinkwawo.’ (2 Vakorinto 1:3, 4; Varhoma 15:4) U tshembisa ku mi nyika “ku rhula ka Xikwembu loku tlulaka miehleketo hinkwayo.”—Vafilipiya 4:6, 7, 13.
LESWI MI NGA SWI ENDLAKA:
Khongelelani mpfuno wa Yehovha leswaku mi tshama mi rhurile ni ku ehleketa kahle
Kambisisani leswi mi nga swi endlaka ivi mi endla leswi nga ta ku vuyerisa
2 TIKHATHALELE U TLHELA U KHATHALELA NDYANGU WA WENA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: “Mbilu ya la twisisaka yi kuma vutivi, ni ndleve ya lavo tlhariha yi lava ku kuma vutivi.” (Swivuriso 18:15) Tikarhatele ku kumisisa leswi swirho swa ndyangu wa wena hinkwaswo swi titwisaka xiswona. Vulavula na swona u tlhela u swi yingisela.—Swivuriso 20:5.
Ku vuriwa yini loko loyi u n’wi rhandzaka a fa? U nga chavi ku kombisa ndlela leyi u titwaka ha yona. Tsundzuka leswaku hambi ‘Yesu u ririle.’ (Yohane 11:35; Eklesiasta 3:4) Nakambe i swa nkoka ku wisa hi ndlela leyi faneleke ni ku etlela tiawara leti ringaneke. (Eklesiasta 4:6) Leswi swi ta endla leswaku swi ku olovela ku langutana ni xiyimo lexi tshikilelaka.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA:
Loko khombo ri nga si hlasela, titoloveteni ku bula tanihi ndyangu. Loko ku va ni swiphiqo, swi ta mi olovela ku bula hi swona
Vulavulani ni van’wana lava tshameke va langutana ni xiyimo lexi fanaka
3 KUMA MPFUNO LOWU U WU LAVAKA
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA: ‘Munghana wa ntiyiso u ni rirhandzu nkarhi hinkwawo, naswona i makwerhu la velekiweke loko ku ri ni maxangu.’ (Swivuriso 17:17) Vanghana va wena va swi lava ku ku pfuna, kambe va nga ha va va nga swi tivi leswi va faneleke va swi endla. U nga chavi ku va byela leswi u swi lavaka. (Swivuriso 12:25) Nakambe, lava mpfuno hi tlhelo ra moya eka lava twisisaka Bibele. Nkongomiso lowu va nga ku nyikaka wona lowu humaka eBibeleni wu nga ku pfuna.—Yakobo 5:14.
U ta kuma nseketelo lowu u wu lavaka loko nkarhi na nkarhi u tihlanganisa ni vanhu lava hakunene va nga ni ripfumelo eka Xikwembu ni lava tshembaka switshembiso swa xona. Nakambe u ta kuma nchavelelo lowukulu loko u pfuna van’wana lava lavaka ku khutaziwa. Va byele hi ripfumelo ra wena eka Yehovha ni hi switshembiso swakwe. Tshama u khomekile hi ku pfuna vanhu van’wana naswona u nga tihambanisi ni lava ku rhandzaka ni ku tlhela va khathala ha wena.—Swivuriso 18:1; 1 Vakorinto 15:58.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA:
Kombela munghana wa wena lonkulu leswaku a ku pfuna
Swi veke erivaleni leswi u swi lavaka
DYONDZA SWO TALA
Loko N’wana Wa Wena A Vutisa Hi Rifu
Tindlela ta mune leti nga ku pfunaka leswaku u hlamula swivutiso swa vona swin’we ni ku va pfuna ku langutana ni ku feriwa hi loyi va n’wi rhandzaka.
Ha Yini Xikwembu Xi Pfumelela Vubihi Ni Ku Xaniseka?
Vubihi byi sungule njhani naswona ha yini Xikwembu xi byi pfumelele byi ya emahlweni? Xana ku xaniseka ku ta kala ku hela?
Loko U Weriwa Hi Maxangu
—Ku Feriwa Hi Munhu Loyi U N’wi Rhandzaka
Ntlhanu wa swirho swa ndyangu wa ka va Ronaldo swi fe eka mhangu ya movha eka malembe ya 16 lama hundzeke. Hambileswi a ha twaka ku vava kambe u kume ku rhula ka mianakanyo.