text:
Xana Yesu I Xikwembu?
VANHU vo tala va vula leswaku dyondzo ya Vunharhu-un’we i “dyondzo-nkulu ya vukhongeri bya Vakreste.” Hi ku ya hi dyondzo leyi, ku vuriwa leswaku Tatana, N’wana ni moya lowo kwetsima i vanhu vanharhu eka Xikwembu xin’we. Mufundhisi John O’Connor loko a vulavula hi Vunharhu-un’we u te: “Ha swi tiva leswaku leyi i dyondzo leyi rharhanganeke leyi na hina hi nga yi twisisiki.” Ha yini swi nga olovi ku twisisa dyondzo leyi?
Buku leyi vuriwaka The Illustrated Bible Dictionary yi hi nyika xivangelo xa kona. Loko yi vulavula hi dyondzo leyi ya Vunharhu-un’we yi ri: “Dyondzo leyi a yi sekeriwanga eBibeleni nikatsongo hikuva ku hava tsalwa ni rin’we leri vulavulaka hi yona eBibeleni.” Leswi dyondzo leyi ya Vunharhu-un’we yi nga ‘sekeriwangiki eBibeleni,’ vanhu lava pfumelaka eka yona i khale va ri karhi va wa va pfuka va lavana ni tindzimana leti yi seketelaka, lerova va kale va soholota ni tindzimana to karhi eBibeleni leswaku va yi seketela.
Xana Ri Kona Tsalwa Leri Seketelaka Vunharhu-un’we?
Tsalwa leri hakanyingi ri tirhisiwaka hi ndlela leyi hoxeke i ra Yohane 1:1. Hi ku ya hi Bibele—Mahungu Lamanene, tsalwa leri ri ri: “Eku sunguleni ka swilo hinkwaswo, Rito a ri ri kona, Rito a ri ri na Xikwembu [hi Xigriki i ton the·on′], kutani rito a ri ri Xikwembu [hi Xigriki i the·os′].” Tsalwa leri ri ni maviti mambirhi ya Xigriki ku nga the·os′ (kumbe xikwembu). Hi Xigriki riviti ro sungula ri rhangeriwa hi xirhangi ton, naswona emhakeni leyi rito the·on′ ri kombetela eka Xikwembu xa Matimba Hinkwawo. Hambiswiritano, hi Xigriki riviti ra vumbirhi ku nga the·os′ a ri na xona xirhangi. Xana xirhangi eka riviti leri ra vumbirhi xi lo siyiwa hi xihoxo?
Ha yini swi nga olovi ku twisisa dyondzo ya Vunharhu-un’we?
Buku ya Yohane a yi tsariwe hi ririmi ra Xikoine kumbe hi Xigriki lexi tolovelekeke lexi nga ni milawu yo hlawuleka malunghana ni ku tirhisiwa ka swirhangi. Xidyondzi xin’wana xa Bibele lexi vuriwaka A. T. Robertson xi xiye leswaku maviti lawa hinkwawo ma ni swirhangi, “leswi vulaka leswaku ma fana naswona ma vula nchumu wun’we.” Robertson u tirhise xikombiso lexi nga eka Matewu 13:38, leyi nge: “Nsimu [hi Xigriki ku nga ho a·gros′] i misava [hi Xigriki ku nga ho ko′smos].” Ririmi leri nga tirhisiwa laha ra hi pfuna ku xiya leswaku misava ni nsimu i nchumu wun’we.
Ku vuriwa yini loko ku tirhisiwe marito mambirhi lama fanaka kambe ma nga ri na swirhangi leswi fanaka hi Xigriki, hilaha swi nga hakona eka Yohane 1:1? James Allen Hewett mukambisisi wa Bibele loko a tshaha tsalwa leri tanihi xikombiso u ri: “Emhakeni leyi marito lawa a ma vuli nchumu wun’we naswona vanhu va kona a va ringani.”
Hi xikombiso, Hewett u tirhise tsalwa ra 1 Yohane 1:5 leri nge: “Xikwembu i ku vonakala.” Hi Xigriki vito leri nge “Xikwembu” ri ni xirhangi ku nga ho the·os′. Kambe rito phos leri vulaka ku “vonakala” a ri na xona xirhangi. Hewett u ri: “Munhu a nga ha vula . . . leswaku Xikwembu xi fana ni ku vonakala; kambe a nge vuli leswaku ku vonakala i Xikwembu.” Swikombiso swin’wana swi kumeka eka Yohane 4:24 leyi nge “Xikwembu i Moya” ni le ka 1 Yohane 4:16 leyi nge “Xikwembu i rirhandzu.” Eka tindzimana leti timbirhi, rito “Xikwembu” ri ni xirhangi hi Xigriki, kambe rito “Moya” na “rirhandzu” a ma na swona. Leswi swi vula leswaku a hi nge vuli leswaku “Moya i Xikwembu” kumbe “rirhandzu i Xikwembu.”
Xana “Rito” I Mani?
Swidyondzi swo tala swa Magriki ni vahundzuluxeri va Bibele va pfumela leswaku Yohane 1:1 yi swi veka erivaleni leswaku “Rito” i mani. William Barclay loyi a nga muhundzuluxeri wa Bibele u ri: “Leswi [muapostola Yohane] a nga xi tirhisangiki xirhangi emahlweni ka rito theos, sweswo swi vula leswaku . . . eka tsalwa leri Yohane a nga vuli swona leswaku Rito i Xikwembu. Hi marito man’wana, Yohane a nga vuli swona leswaku Yesu i Xikwembu.” Hilaha ku fanaka, xidyondzi xin’wana lexi vuriwaka Jason David BeDuhn xi ri: “Hi Xigriki loko u susa xirhangi eka rito theos (Xikwembu) exivulweni lexi nge, “rito a ri ri Xikwembu” eka Yohane 1:1, sweswo swi ta endla leswaku vahlayi va wena va twa onge a wa ha vulavuli hi ‘Xikwembu xa Matimba Hinkwawo.’ . . . Ku susiwa ka xona swi endla leswaku rito theos ri nga fani na rito ho theos, hilaha rito ‘xikwembu’ leri tsariweke hi maletere lamatsongo ri nga vuliki nchumu wun’we ni rito ‘Xikwembu’ leri sungulaka hi letere lerikulu.” BeDuhn u ya emahlweni a ku: “Eka Yohane 1:1, Rito a hi Xikwembu xa Matimba Hinkwawo kambe i xikwembu kumbe xivumbiwa xa moya.” Xidyondzi xin’wana lexi vuriwaka Joseph Henry Thayer lexi hoxeke xandla loko ku hundzuluxeriwa Bibele leyi vuriwaka American Standard Version, xi ri: “Rito a a ri xikwembu kambe a a nga ri Xikwembu xa Matimba Hinkwawo.”
Yesu u swi veke erivaleni leswaku yena ni Tata wakwe a hi munhu un’we
Xana ku tiva Xikwembu ku fanele ku va mhaka leyi “rharhanganeke”? A swi nga ri tano eka Yesu. Loko a khongela eka Tata wakwe u swi veke erivaleni leswaku yena ni Tata wakwe a hi munhu un’we loko a ku: “Leswi swi vula vutomi lebyi nga heriki, ku nghenisa ka vona vutivi ha wena, Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso, ni loyi u n’wi rhumeke, Yesu Kreste.” (Yohane 17:3) Loko hi ri ni ripfumelo eka Yesu naswona hi swi twisisa kahle leswi Bibele yi swi dyondzisaka, hi ta n’wi xixima tanihi N’wana wa Xikwembu loyi a tlakukeke, naswona leswi swi ta hi pfuna leswaku hi gandzela Yehovha tanihi “Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso.”


c: text/html

text:
SIERRA LEONE NA GUINEA
1915 Ku Ya Fika Hi 1947 Eminkarhini Ya Khale (Xiyenge 2)
Va Kanerisana Ni Vapfukeri
Loko vafundhisi va le Freetown va vona leswaku vanhu va kereke ya vona va tsakela tinkulumo ta Makwerhu Brown, va sungule ku va ni mavondzo ni vukarhi. Nkandziyiso wa Xihondzo xo Rindza wa December 15, 1923, wu vike leswi: “Vafundhisi va sungule ku lwisana ni ntiyiso lowu a wu dyondzisiwa hi ku tirhisa maphepha-hungu. Makwerhu Brown a a tshamela ku kanerisana na vona, kutani leswi a a swi vula swin’we ni leswi a swi vuriwa hi vafundhisi volavo a swi kandziyisiwa emaphepheni.” Vafundhisi volavo va hetelele va miyerile. Mavunwa ya vona ma humele erivaleni. Ntiyiso wa Bibele wu hangalakile wu fika ni le tindhawini ta le kule, leswi endleke leswaku vahlayi vo tala va maphepha-hungu va kombela minkandziyiso ya Bibele. Vafundhisi va endle rhengu ro miyeta vanhu va Xikwembu, kambe Yehovha u ‘tlherisele vubihi bya vona ehenhla ka vona.’—Ps. 94:21-23.
Ntlawa wa vantshwa va kereke lowu a wu lwela vafundhisi volavo, wu vitane Vapfukeri, wu endla tinhlengeletano ta mani na mani leswaku wu ta herisa “Vurussell” hilaha a wu vitana rungula ra Mfumo hakona. Makwerhu Brown u vulavurisane na vona a ri karhi a twiwa hi mani na mani eka minjhekanjhekisano leyi veke kona. Vapfukeri va arile ku ta naswona va tshinye muhleri wa phepha-hungu loyi a kandziyiseke mhaka ya Makwerhu Brown. Va tlhele va sivela Makwerhu Brown ku ya eka tinhlengeletano ta vona, kutani ematshan’weni ya leswaku ku ya yena, ku ye Alfred Joseph.
Tinhlengeletano teto a ti khomeriwa eholweni leyi vitaniwaka Buxton Memorial Chapel, leyi ku nga kereke leyi xiximiwaka ya Methodist ya le Freetown. Alfred u ri: “Hi nkarhi wa bulo ra swivutiso ni tinhlamulo ndzi vutise hi dyondzo ya kereke ya Anglican, dyondzo ya Vunharhu-un’we ni tidyondzo tin’wana to hlayanyana leti nga sekeriwangiki eMatsalweni. Eku heteleleni, mutshama-xitulu u arile leswaku ku vutisiwa swivutiso swin’wana leswi engetelekeke.”
Un’wana wa Vapfukeri lava a va ri kona madyambu wolawo, a ku ri Melbourne Garber, loyi a nga tshama a ya yingisela tinkulumo ta “Bible” Brown. Entiyisweni, a ku ri yena muntshwa loyi a a dyondzela vufundhisi loyi a vuleke leswaku “Nkulukumba Brown wa yi tiva Bibele yakwe!” Endzhaku ka loko a swi kambisise hi vukheta leswi a swi tweke, Garber a a khorwiseka leswaku u kume ntiyiso. Hikwalaho, u kombele Makwerhu Brown leswaku a dyondza na yena Bibele. Makwerhu Brown u n’wi rhambe leswaku a va kona eka Dyondzo ya vhiki ni vhiki ya Xihondzo xo Rindza leyi a yi khomeriwa ekaya kakwe. Hambileswi vandyangu wakwe va n’wi fularheleke, Garber u hatle a endla nhluvuko hi tlhelo ra moya naswona a swi tekanga nkarhi leswaku yena ni van’wana vo hlayanyana va khuvuriwa.
Matshalatshala ya Sathana yo lava ku herisa ntirho wo chumayela loko wa ha sungula ma tsandzekile. Ku hetiseke marito lawa meyara wa le Freetown a ma byeleke Vapfukeri volavo lama nge: “Loko ntirho lowu wu huma eka vanhu wu ta hela. Kambe loko wu huma eka Xikwembu, a mi nge swi koti ku wu herisa.”—Mint. 5:38, 39.
Kereke Ya Ka Brown
Eku sunguleni ka May hi 1923, Makwerhu Brown u kombele rhavi ra le London leswaku ri n’wi rhumela minkandziyiso leyi engetelekeke. Hi ku hatlisa, ku fike tibuku ta 5 000 naswona ku tlhele ku rhumeriwa minkandziyiso yin’wana. Nakambe u ye emahlweni a khoma minhlangano ya le rivaleni naswona yi koke rinoko ra vanhu va magidi lava tsakelaka.
Eku heleni ka lembe rero, Xihondzo xo Rindza xi te: “Ntirho wo chumayela wa le [Sierra Leone] wu andze hi ku hatlisa lerova Makwerhu Brown u vitane munhu la nga ta n’wi pfuna; hikwalaho Claude Brown, wa le Winnipeg, laha eku sunguleni a ku vitaniwa West Indies, u ta n’wi joyina eka ntirho lowu.”
Claude Brown a a ri ni ntokoto eka ntirho wo chumayela mahungu lamanene. Hi nkarhi wa Nyimpi yo Sungula ya Misava u tiyisele ku xanisiwa emakhotsweni ya le Canada ni le Nghilandhi hikwalaho ko ala ku joyina vusocha. U tirhe eSierra Leone ku ringana malembe ya mune, laha a va khutazeke swinene vamakwerhu va kwalaho.
Pauline Cole u ri: “Emahlweni ko va ndzi khuvuriwa hi 1925, ndzi kamberiwe hi Makwerhu Claude.
“U ndzi vutise a ku: ‘Makwerhu Cole, xana wa swi twisisa leswi u swi dyondzeke eka buku leyi nge Studies in the Scriptures? A hi lavi leswaku u tshika ntiyiso hikwalaho ka leswi u nga ti twisisangiki tidyondzo ta Bibele.’
“Ndzi te: ‘Makwerhu Claude leswi ndzi swi dyondzeke ndzi tlhele ndzi swi hlayisisa naswona se ndzi endle xiboho!’”
Pauline u tirhele Yehovha malembe yo tlula 60, lawa yo tala ya wona a ma heteke a ri phayona ro hlawuleka. U hete pfhumba rakwe ra laha misaveni hi 1988.
Nakambe William “Bible” Brown a a swi xiya leswaku u fanele a pfuna van’wana leswaku va hlakulela ku rhandza swilo moya. Alfred Joseph u ri: “Loko ndzi hlangana na Makwerhu Brown nimixo, a hi bula hi ndlela leyi: ‘Rixile Makwerhu Joe. U pfuke njhani? Xana ndzimana ya Bibele ya siku ra namuntlha yi ri yini?’ Loko ndzi tsandzeka ku hlamula, a a ndzi byela leswaku ndzi fanele ndzi tiva ndzimana ya siku rin’wana ni rin’wana leyi a yi ri exibukwanini lexi nge Daily Manna. [Sweswi xi vitaniwa Ku Kambisisa Matsalwa Siku Ni Siku.] Eka mixo lowu landzelaka, a ndzi hlaya ndzimana leswaku ndzi lunghekela ku n’wi hlamula loko a ndzi vutisa. Eku sunguleni, a ndzi nga wu voni ndzetelo lowu a ndzi wu kuma, kambe ndzi wu vone hi ku famba ka nkarhi.”
Ndzetelo lowu hinkwawo wu endle leswaku ku va ni vuyelo lebyinene. Hi 1923, ku simekiwe vandlha eFreetown naswona ku khuvuriwe vanhu va 14. Un’wana wa vamakwerhu lava ha ku khuvuriwaka a ku ri George Brown, loyi a endleke leswaku mindyangu ya ka Brown yi va yinharhu evandlheni. Ku hiseka ka mindyangu yoleyo yinharhu ku endle leswaku vaaki vo tala va le Freetown va vitana vanhu lava a va ri Swichudeni swa Bibele leswaku i va kereke ya ka Brown.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Marevhixta Xihondzo xo Rindza ni Xalamuka!
Marevhixta ya hina lamaseketeliweke ka Bibele mangabaxariwa hi tindzimi ta kutlula 200, kupatsa ni lirimi la mavoko. A Xihondzo xo Rindza xihikomba ndlela leyi wuprofeta la Bibele lihetisekaka ha yona amisaveni hinkwayu. Xichavelela vanhu hi mahungu yotsakisa ya Mfumu wa Xikwembu xitlhela xivakhutaza kuva ni lipfumelo ka Yesu Kreste. A revhixta Xalamuka! lihikomba ndlela leyi hingalwisanaka ni swikarhatu swa siku ni siku litlhela lihitiyisa ka xitshembisu xa Muvumbi wa hina xa kuhinyika misava leyimpsha ya kurhula ni kusirheleleka.
Hlawula lirimi ugama udeketa Lavetela leswaku uvona marevhixta yohambanahambana lamakumekaka hi lirimi lolelo.


text:
Tshama U Tshembekile Eka Mfumo Wa Xikwembu
“Vona a hi xiphemu xa misava.”—YOHANE 17:16.
TINSIMU: 63, 129
1, 2. (a) Hi kwihi ku yelana loku nga kona exikarhi ka ku tshembeka eka Yehovha ni ku nga hlanganyeli eka tinyimpi ta misava leyi? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.) (b) Vanhu vo tala va tshembeka eka yini, kambe vuyelo byi ve byihi?
MALANDZA ya Yehovha a ma hlanganyeli eka swilo leswi endlaka leswaku vanhu va avana, swo fana ni ku rhandza tiko, rixaka kumbe ndhavuko. Ha yini? Hikuva hi rhandza Yehovha, ha tshembeka eka yena naswona ha n’wi yingisa. (1 Yohane 5:3) Hi yingisa milawu ya Xikwembu, ku nga khathariseki ndhawu leyi hi tshamaka eka yona kumbe leyi hi humaka eka yona. Ku tshembeka eka Yehovha ni le ka Mfumo wakwe i swa nkoka swinene ku tlula swilo hinkwaswo. (Matewu 6:33) Hi yona mhaka leyi hi nga vulaka leswaku “a hi xiphemu xa misava.”—Hlaya Yohane 17:11, 15, 16; Esaya 2:4.
2 Vanhu vo tala namuntlha va tshembeka eka matiko lawa va tshamaka eka wona, rixaka kumbe ndhavuko hambi ku ri eka xipano xa vona xa mintlango. Lexi twisaka ku vava, leswi swi endle leswaku vo tala va vona va phikizana, va vengana naswona minkarhi yin’wana va dlaya vanhu lava seketelaka vanhu lava va lwisanaka na vona. Hambileswi hi nga hlanganyeliki eka tinyimpi toleto, ti nga hi khumba ti tlhela ti khumba ni mindyangu ya hina, naswona hi nga ha khomiwa hi ndlela yo biha swinene. Swi nga ha olova ku yima ni ntlawa wo karhi loko mfumo wu endla swiboho leswi hoxeke, hikuva Xikwembu xi hi endle hi ri ni vuswikoti byo tiva swilo leswi lulameke ni leswi nga lulamangiki. (Genesa 1:27; Deteronoma 32:4) U titwa njhani loko ku endleka swilo leswi nga lulamangiki? Xana wa swi kota ku nga yimi ni ntlawa wo karhi kumbe u yima ni ntlawa wo karhi?
Vakreste va ntiyiso a va teki xiphemu xin’wana xa misava ya Sathana xi antswa ku tlula xin’wana
3, 4. (a) Ha yini hi nga hlanganyeli etinyimpini? (b) Hi ta bula hi yini exihlokweni lexi?
3 Vanhu vo tala va yima ni ntlawa wa vanhu vo karhi loko ku ri ni tinyimpi hikuva mfumo wa va tiyisekisa leswaku i swilo leswi vaakatiko lavanene va faneleke va swi endla. Kambe hina hi yingisa Yesu. Hikwalaho a hi hlanganyeli eka tipolitiki naswona a hi yi enyimpini. (Matewu 26:52) Vakreste va ntiyiso a va teki xiphemu xin’wana xa misava ya Sathana xi antswa ku tlula xin’wana. (2 Vakorinto 2:11) A hi hlanganyeli eka tinyimpi ta misava leyi.—Hlaya Yohane 15:18, 19.
4 Tanihi leswi hi nga hetisekangiki, van’wana va hina va nga ha va va venga vanhu va tinxaka tin’wana. (Yeremiya 17:9; Vaefesa 4:22-24) Eka xihloko lexi, hi ta dyondza hi milawu leyi nga hi pfunaka ku lwisana ni ku hlula langutelo rolero leri hambanisaka vanhu. Hi ta tlhela hi bula hi ndlela leyi hi nga tshembekaka ha yona eka Mfumo wa Xikwembu hi ku tidyondzisa ku anakanya hi ndlela leyi Yehovha na Yesu va anakanyaka ha yona.
LEXI ENDLAKA HI NGA SEKETELI XIPHEMU XIHI NI XIHI XA MISAVA
5, 6. Loko Yesu a ha ri laha misaveni, a a va teka njhani vanhu va tinxaka to hambanahambana, naswona ha yini?
5 Loko swi ku tikela ku nga yimi ni ntlawa wo karhi, tivutise, ‘Yesu a a ta va a endle yini?’ Loko Yesu a ha ri laha misaveni, vanhu va le Yudiya, Galeliya ni le Samariya a va nga twanani. Anakanya hi swikombiso swin’wana. Vayuda ni Vasamariya a va nga vulavurisani. (Yohane 4:9) Vafarisi ni Vasaduki a va nga pfumelelani eka swilo swo tala. (Mintirho 23:6-9) Vayuda lava dyondzeke Nawu a va anakanya leswaku va antswa ku tlula lava nga wu dyondzangiki. (Yohane 7:49) Nakambe vanhu vo tala a va venga valuvisi ni Varhoma. (Matewu 9:11) Kambe Yesu a nga hlanganyelanga eka timholovo toleto. Hambileswi a a yimela ntiyiso malunghana na Yehovha naswona a a swi tiva leswaku Israyele a ri ri tiko ro hlawuleka ra Xikwembu, a nga dyondzisanga vadyondzisiwa vakwe leswaku a va antswa ku tlula vanhu van’wana. (Yohane 4:22) Ematshan’weni ya sweswo, u va dyondzise ku rhandza vanhu hinkwavo.—Luka 10:27.
Yehovha na Yesu a va teki rixaka rin’wana, tiko kumbe ririmi ro karhi ri antswa ku tlula rin’wan
6 Ha yini Yesu a a nga teki ntlawa wun’wana wa vanhu tanihi lowu tlakukeke eka wun’wana? Hikwalaho ka ndlela leyi yena ni Tata wakwe va va tekaka ha yona vanhu. Yehovha u vumbe vanhu leswaku va tata misava va ri tinxaka to hambanahambana. (Genesa 1:27, 28) Hikwalaho, Yehovha na Yesu a va teki rixaka rin’wana, tiko kumbe ririmi ro karhi ri antswa ku tlula rin’wana. (Mintirho 10:34, 35; Nhlavutelo 7:9, 13, 14) Hi fanele hi tekelela xikombiso xa vona lexinene.—Matewu 5:43-48.
7, 8. (a) I mani loyi hi n’wi seketelaka naswona ha yini? (b) I yini leswi hi faneleke hi swi tsundzuka malunghana ni ku tlhantlhiwa ka swiphiqo swa vanhu?
7 Ha yini hi nga va seketeli valawuri kumbe mimfumo ya laha misaveni? Hikuva hi seketela Yehovha. Hi yena Mufumi wa hina. Entangeni wa Edeni, Sathana u vule leswaku Yehovha a nga va fumi kahle vanhu. Sathana a a lava vanhu va tshemba leswaku ndlela leyi yena a endlaka swilo ha yona a yi antswa ku tlula ya Xikwembu. Yehovha u lava hi tiendlela xiboho xa leswaku hi lava ku seketela mani. Kambe ku vuriwa yini hi wena? Xana u yingisa Yehovha hi leswi u tshembaka leswaku ndlela leyi a endlaka swilo ha yona ya antswa ku tlula ya wena? Xana wa khorwiseka leswaku ko va Mfumo wa yena ntsena lowu nga ta tlhantlha swiphiqo swa hina? Kumbe xana u anakanya leswaku vanhu va nga swi kota ku tifuma kahle handle ka nkongomiso wa Xikwembu?—Genesa 3:4, 5.
8 Hi xikombiso, loko munhu a ku vutisa leswaku u anakanya yini hi vandla ro karhi ra politiki, ntlawa wo karhi wa vanhu lava lwelaka timfanelo to karhi kumbe nhlangano wun’wana, u nga n’wi hlamula njhani? Yin’wana ya mintlawa yoleyo yi nga ha va yi tiyimiserile ku pfuna vanhu. Kambe ha swi tiva leswaku i Mfumo wa Yehovha ntsena lowu nga tlhantlhaka swiphiqo swa vanhu wu tlhela wu herisa ni vuhomboloki hinkwabyo. Hi tlhela hi yingisa nkongomiso wa Yehovha evandlheni, ematshan’weni yo va munhu ha un’we a tiendlela leswi a swi vonaka swi ri swinene. Leswi hi swona swi endlaka leswaku vandlha ri va ni vun’we.
9. Hi xihi xiphiqo lexi Vakreste van’wana va le nkarhini wa vaapostola a va ri na xona, naswona i yini leswi a va fanele va swi endla?
9 Enkarhini wa vaapostola, Vakreste van’wana va le Korinto a va kanetana va ku: “‘Mina ndzi wa Pawulo,’ ‘Kambe mina ndzi wa Apolosi,’ ‘Kambe mina ndzi wa Khefasi,’ ‘Kambe mina ndzi wa Kreste.’” Pawulo u tsemeke nhlana loko a twa sweswo. Lexi a ku ri xiphiqo lexikulu swinene, hikuva ku rhula ka vandlha a ku ri ekhombyeni. Kutani u vutise vamakwavo vakwe a ku: “Kreste u tshama a avanile?” Pawulo u va tshinyile a ku: “Ndza mi khongotela, vamakwerhu, hi vito ra Hosi ya hina Yesu Kreste leswaku hinkwenu mi vulavula hi ku twanana, ni leswaku ku nga tshuki ku va ni ku avana exikarhi ka n’wina, kambe mi hlangana hilaha ku faneleke emianakanyweni yin’we ni le ndleleni yin’we ya ku ehleketa.” Swi tano ninamuntlha. A ku fanelanga ku va ni ku avana evandlheni.—1 Vakorinto 1:10-13; hlaya Varhoma 16:17, 18.
10. Pawulo u va tsundzuxe yini Vakreste, naswona hi dyondza yini emhakeni yoleyo?
10 Pawulo u tsundzuxe Vakreste lava totiweke leswaku a va ta hanya etilweni ni leswaku a va nga fanelanga va karhateka hi “swilo leswi nga emisaveni.” (Vafilipiya 3:17-20) * (Vona nhlamuselo ya le hansi.) Vatotiwa i vayimeri va Xikwembu na Kreste. Loko muyimeri wa tiko ro karhi a ri etikweni rin’wana, a nga hlanganyeli eku tlhantlheni ka swiphiqo swa tiko rero ni le ka tipolitiki ta kona. Hilaha ku fanaka, a swi nge vi swinene loko vatotiwa vo hlanganyela eku tlhantlheni ka swiphiqo swa misava leyi ni le ka tipolitiki ta kona. (2 Vakorinto 5:20) Lava nga ni ntshembo wo hanya hilaha ku nga heriki laha misaveni na vona va tshembeka eka Mfumo wa Xikwembu naswona a va hlanganyeli eka tinyimpi ta misava leyi.
TIDYONDZISE KU TSHEMBEKA EKA MFUMO WA YEHOVHA
11, 12. (a) Hi rihi langutelo leri hi faneleke hi ri papalata loko hi lava ku tshama hi tshembekile eka Mfumo wa Xikwembu? (b) Makwerhu un’wana wa xisati a a titwa njhani hi vanhu vo karhi, naswona i yini leswi n’wi pfuneke leswaku a cinca?
11 Etindhawini to tala, vanhu va titwa va ntshunxekile ku vulavula hi swilo leswi va karhataka eka vanhu lava nga ni matimu ni ndhavuko lowu fanaka ni wa vona, naswona va vulavulaka ririmi leri fanaka ni ra vona. Hakanyingi va tinyungubyisa swinene hi tindhawu leti va humaka eka tona. Kambe a hi fanelanga hi tekelela langutelo rolero. Ematshan’weni ya sweswo, hi fanele hi cinca ndlela leyi hi anakanyaka ha yona naswona hi fanele hi letela mapfalo ya hina, leswaku eka swiyimo swin’wana ni swin’wana hi nga tikumi hi seketela tlhelo ro karhi. Hi nga swi endlisa ku yini sweswo?
12 Hi xikombiso, Mirjeta * (vona nhlamuselo ya le hansi) u velekeriwe etikweni leri a ri vuriwa Yugoslavia. Endhawini leyi a kuleleke eka yona, vanhu va kona a va venga vanhu va le Serbia. Loko a dyondze hi Yehovha, u swi xiyile leswaku Yehovha u rhandza tinxaka hinkwato ni leswaku Sathana hi yena a lavaka leswaku vanhu va vengana. Hikwalaho u tikarhatele ku cinca ndlela leyi a a titwa ha yona. Kambe loko tinxaka to hambanahambana ta le ndhawini leyi a a tshama eka yona ti sungule ku lwa, Mirjeta u sungule ku tlhela a va ni langutelo leri hoxeke hi vanhu va le Serbia. A a nga swi lavi hambi ku ri ku va chumayela. A a swi tiva leswaku sweswo a swi hoxile, kutani u kombele Yehovha leswaku a n’wi pfuna a tshika ku va ni langutelo rolero. U tlhele a n’wi kombela leswaku a n’wi pfuna a sungula ku phayona. Mirjeta u ri: “Ndzi kume leswaku ku dzikisa mianakanyo entirhweni wo chumayela swa pfuna swinene. Loko ndzi ri ensin’wini ndzi ringeta ku tekelela rirhandzu ra Yehovha naswona ndzi vone langutelo ra mina leri hoxeke ri ya ri hunguteka.”
13. (a) I yini leswi humeleleke Zoila naswona u endle yini? (b) Hi nga dyondza yini eka leswi humeleleke Zoila?
13 Zoila i makwerhu wa xisati la humaka eMexico la rhurheleke eYuropa. Evandlheni leri a hlanganyelaka eka rona, ku ni vamakwerhu lava humaka etikweni rin’wana le Latin Amerika. Zoila u vula leswaku van’wana va vona a va endla xihlekiso hi tiko leri a humaka eka rona, ndhavuko wa rona ni vuyimbeleri bya kona. U khunguvanyekile, ivi hiloko a khongela eka Yehovha leswaku a n’wi pfuna leswaku a nga khunguvanyeki. A hi ta va hi endle yini loko a hi ri exiyin’weni xo fana ni xa yena? Vamakwerhu van’wana va ha hlundzuka loko va twa vanhu va vulavula ku biha hi ndhawu leyi va humaka eka yona. Hikwalaho a hi fanelanga hi vula kumbe ku endla swilo swo karhi leswi nga ta endla leswaku ntlawa wa vanhu vo karhi wu vonaka wu antswa ku tlula wun’wana. A hi swi lavi ku vanga ku avana evandlheni kumbe kun’wana.—Varhoma 14:19; 2 Vakorinto 6:3.
Kombela Yehovha leswaku a ku pfuna u titwa hi ndlela leyi a titwaka ha yona hi vanhu van’wana
14. I yini leswi nga ku pfunaka leswaku u teka vanhu van’wana hilaha Yehovha a va tekaka hakona?
14 Hinkwerhu ha swi tiva leswaku malandza ya Yehovha ma ni vun’we, hikwalaho a hi fanelanga hi vona onge ndhawu kumbe tiko rin’wana ri tlakuke ku tlula rin’wana. Kambe swi nga ha endleka leswaku ndyangu wa ka n’wina ni lava u kuleke na vona va ku kucetele ku rhandza ndhawu leyi u humaka eka yona. Hikwalaho, swi nga endleka leswaku minkarhi yin’wana u anakanya hi ndlela leyi hoxeke hi vanhu va le matikweni man’wana, va mindhavuko yin’wana, va tindzimi tin’wana ni va tinxaka tin’wana. I yini leswi nga ku pfunaka leswaku u cinca? I ku anakanyisisa hi ndlela leyi Yehovha a titwaka ha yona hi vanhu lava tinyungubyisaka hi tiko ra rikwavo kumbe lava anakanyaka leswaku va antswa ku tlula van’wana. Endla ndzavisiso lowu enteke hi mhaka leyi hi nkarhi wa dyondzo ya wena n’wini kumbe wa vugandzeri bya ndyangu. Endzhaku ka sweswo, kombela Yehovha leswaku a ku pfuna u titwa hi ndlela leyi a titwaka ha yona hi vanhu van’wana.—Hlaya Varhoma 12:2.
15, 16. (a) Van’wana va ta endla yini hikwalaho ka leswi hi endlaka swilo hi ndlela leyi hambaneke ni ya vona? (b) Vatswari va nga va pfuna njhani vana va vona leswaku va tshama va tshembekile eka Yehovha?
15 Hi lava ku tirhela Yehovha hi ripfalo leri baseke, hikwalaho minkarhi yin’wana hi ta endla swilo hi ndlela leyi hambaneke swinene ni ya vatirhikulorhi, lava hi nghenaka na vona xikolo, vaakelani kumbe maxaka ya hina. (1 Petro 2:19) Yesu u hi byerile leswaku van’wana va ta hi venga hikwalaho ka leswi hi endlaka swilo hi ndlela leyi hambaneke ni ya vona. Tsundzuka leswaku vo tala va lava va hi kanetaka a va tivi nchumu hi Mfumo wa Xikwembu. Hikwalaho a va swi twisisi leswaku ha yini swi ri swa nkoka swinene eka hina ku tshembeka eka Mfumo wa Xikwembu ematshan’weni yo tshembeka eka mimfumo ya vanhu.
16 Leswaku hi tshembeka eka Yehovha, hi fanele hi n’wi yingisa ku nga khathariseki leswi vanhu van’wana va nga ha swi endlaka kumbe ku swi vula eka hina. (Daniyele 3:16-18) Vantshwa ngopfungopfu swi nga ha va tikela ku endla swilo hi ndlela leyi hambaneke ni ya van’wana. Vatswari, pfunani vana va n’wina leswaku va va ni xivindzi loko va ri exikolweni. Vana va n’wina va nga ha chava ku ala ku losa mujeko kumbe ku ala ku hlanganyela eka minkhuvo yin’wana ya tiko. Hi nkarhi wa vugandzeri bya n’wina bya ndyangu, mi nga dyondza hi ndlela leyi Yehovha a titwaka ha yona hi swilo leswi. Va dyondziseni ndlela yo hlamusela tidyondzo leti va pfumelaka eka tona hi ndlela leyi twisisekaka ni leyi xiximekaka. (Varhoma 1:16) Nakambe, loko swi laveka, pfunani vana va n’wina hi ku vulavula ni vadyondzisi va vona mi tlhela mi va hlamusela tidyondzo leti hi pfumelaka eka tona.
TSAKELA SWILO HINKWASWO LESWI YEHOVHA A SWI TUMBULUXEKE
17. Hi rihi langutelo leri hi faneleke hi ri papalata, naswona ha yini?
17 Hakanyingi ha swi tsakela swakudya, ririmi, tindhawu to saseka ni mikhuva ya le ndhawini leyi hi kuleleke eka yona. Kambe, xana hi vona onge leswi hi swi rhandzaka minkarhi hinkwayo swi tlula leswi vanhu van’wana va swi rhandzaka? Yehovha u lava leswaku hi tsakela swilo swo hambanahambana leswi a swi tumbuluxeke. (Pisalema 104:24; Nhlavutelo 4:11) Kutani, ha yini hi fanele hi sindzisa leswaku ndlela leyi hi endlaka swilo ha yona ya antswa ku tlula ya van’wana?
Yehovha u lava leswaku vanhu va mixaka hinkwayo va hanya hilaha ku nga heriki
18. Ha yini swi ri swinene ku teka van’wana hilaha Yehovha a va tekaka hakona?
18 Yehovha u lava leswaku vanhu va mixaka hinkwayo va dyondza ha yena, va n’wi gandzela va tlhela va hanya hilaha ku nga heriki. (Yohane 3:16; 1 Timotiya 2:3, 4) Hikwalaho loko vamakwerhu va ri ni mavonelo lama hambaneke ni ya hina, hi tiyimiserile ku va yingisa loko ntsena mavonelo ya vona ma amukeleka eka Yehovha. Loko hi endla tano, vutomi bya hina byi ta tsakisa naswona hi ta tshama hi ri ni vun’we ni vamakwerhu. Hilaha se hi buleke hakona, leswi hi tshembekaka eka Yehovha ni le ka Mfumo wakwe, a hi hlanganyeli eka tinyimpi ta misava leyi. Hi venga ku tikukumuxa ni ku phikizana loku nga kona emisaveni ya Sathana. Ha swi tlangela leswi Yehovha a hi dyondziseke ku rhandza ku rhula ni ku titsongahata! Hi titwa ku fana ni mupisalema loyi a nga te: “Waswivo! Mawaku ndlela leyi swi nga swinene ha yona ni ku tsakisa ha yona loko vamakwavo va tshama swin’we hi vun’we!”—Pisalema 133:1.
^ ndzim. 10 Swi nga ha endleka leswaku van’wana evandlheni ra le Filipiya a va pfumeleriwe ku va vaaki va le Rhoma, hikwalaho, a va ri ni timfanelo to tala ku tlula vamakwavo va vona lava a va nga ri vaaki va le Rhoma.
^ ndzim. 12 Mavito man’wana ma cinciwile.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Pisalema 27:1-14
Ya Davhida.27 Yehovha i ku vonakala+ ka mina ni ku ponisiwa+ ka mina.Xana ndzi ta chava+ mani?Yehovha i khokholo ra vutomi+ bya mina.Xana ndzi ta chava+ mani?2 Loko lava endlaka leswo biha va ndzi tshinelela leswaku va ta dya nyama+ ya mina,Va ri swirha swa mina ni valala va mina,+Va khunguvanyeka va wa.+3 Hambiloko ntlawa wa vanhu wu dzima ntsonga+ ku lwa na mina,Mbilu ya mina a yi nge chavi.+Hambiloko nyimpi yo ndzi pfukela,+Ni hi nkarhi wolowo ndzi ta va ni ntshembo.+4 Nchumu wun’we lowu ndzi wu kombeleke eka Yehovha+—Hi lowu ndzi nga ta wu rindzela,+Leswaku ndzi tshama endlwini ya Yehovha masiku hinkwawo ya vutomi+ bya mina,Ndzi vona ku tsakisa ka Yehovha+Ni ku languta tempele+ yakwe hi ku tlangela.5 Hikuva u ta ndzi fihla evutumbelweni byakwe hi siku ra khombo;+U ta ndzi tumbeta endhawini leyi tumbeleke ya ntsonga+ wakwe;U ta ndzi veka ehenhla ka ribye.+6 Kutani nhloko ya mina yi ta tlakuka ehenhla ka valala va mina lava ndzi rhendzeleke;+Entsongeni wakwe ndzi ta endla xitlhavelo xa ku huwelela+ ka ku tsaka;Ndzi ta yimbelela, ndzi yimbelelela Yehovha+ miloti.7 Oho Yehovha, yingisa loko ndzi vitana hi rito ra mina,+Ndzi kombe tintswalo, u ndzi hlamula.+8 Malunghana na wena mbilu ya mina yi te: “Lavani xikandza+ xakwe, n’wina vanhu.”Oho Yehovha, ndzi ta lava+ xikandza xa wena.9 U nga ndzi tumbeteli xikandza xa wena.+U nga hlongoli nandza wa wena hi ku hlundzuka ka wena.+U fanele u va mpfuno wa mina.+U nga ndzi fularheli, u nga ndzi siyi, Wena Xikwembu xanga xa ku ponisa.+10 Loko tatana na manana vo ndzi tshika,+Yehovha u ta ndzi teka.+11 Oho Yehovha, ndzi letele malunghana ni ndlela+ ya wena,U ndzi rhangela endleleni ya vululami hikwalaho ka valala va mina.12 U nga ndzi nyiketi eka moyaxiviri wa valala va mina;+Hikuva timbhoni ta mavunwa ti ndzi pfukerile,+Leti hlohlotelaka madzolonga.+13 Loko a ndzi nga vanga ni ripfumelo ro vona vunene bya Yehovha etikweni ra lava va hanyaka+—!14 Tshemba Yehovha;+ vana ni xivindzi naswona u endla mbilu ya wena yi va ni matimba.+Ina, tshemba Yehovha.+


text:
XANA XI LO ENDLIWA?
Xikhumba Xa Xipululu Lexi Nga Ni Mitwa Lexi Tswongaka Mati
XIPULULU lexi nga ni mitwa xa le Australia lexi vitaniwaka Moloch horridus xi kota ku tswonga mati eka hunguva, nkahelo lowu nga kona empfhukeni ni le ka sava ro tsakama. Kutani xi ma yisa enon’wini wa xona leswaku xi ma nwa. Njhani? Xi endla sweswo hi ku pfuniwa hi xikhumba xa xona xo hlamarisa.
Xiya: Xikhumba xa xipululu lexi xi ni mahakatimba. Vativi van’wana va sayense va ehleketa leswaku nkahelo kumbe mberha lowu hlengeletaneke eka mahakatimba wu nghena eka xikhumba kutani wu famba hi migerho leyi nga kona exikarhi ka mahakatimba. Migerho leyi hi yona leyi yisaka mati lawa enon’wini.
Kambe, xipululu lexi xi ma tswonga njhani mati ku suka emilengeni, ma hundza emirini ma ya enon’wini? Xana xi ma tswonga njhani mati etindhawini leti tsakamaka hi ku chukucha khwiri ra xona eka tona?
Valavisisi va ha ku tshubula xihundla xa xipululu lexi. Migerho leyi nga eka xikhumba xa xona yi kota ku yisa mati eka migerho yin’wana leyi nga endzeni ka xikhumba. Ndlela leyi migerho leyi yi vumbekeke ha yona yi endla leswaku swi koteka leswaku mati ma khupuka emilengeni ya xona. Xikhumba xa xona xi tirha ku fana ni xiponci.
Janine Benyus, presidente wa Biomimicry Institute u vula leswaku vanjhiniyara va nga tekelela endlelo leri ro tswonga mati leswaku va aka michini leyi kotaka ku tswonga nkahelo emoyeni leswaku yi endla miako yi titimela hi ndlela leyinene ni ku tlhela yi humesa mati yo nwa.
U anakanya yini? Xana xikhumba xa xipululu lexi nga ni mitwa lexi kotaka ku tswonga mati xi lo tiendlekela kumbe xi lo endliwa?


text:
“Muako Lowukulu Lowu Tiyeke”
ERIBUWENI ra le vuxeni ra Nambu wa Motoyasu eDorobeni ra Hiroshima eJapani, ku ni muako lowu saleke wu ri rhumbi ku sukela hi 1945. Ha yini ku hundze malembe ya kwalomu ka 70 wu nga si tlhela wu akiwa?
Muako lowu hetiweke hi 1915, lowu nga ni swithezi swinharhu naswona wu akiweke hi switina ni misava a wu tirha tanihi holo ya nkombiso leyi kondletelaka swa mabindzu. Kambe sweswo swi cincile hi ti 6 ta August 1945, hi 8:15 nimixo. Hi nkarhi wolowo, bomo yo sungula ya athomo eka leti tshameke ti tirhisiwa enyimpini yi buluke timitara ta kwalomu ka 550 ehenhla ka doroba naswona a yi kongome laha holo a yi ri kona. Hinkwavo lava a va ri endzeni ka yona va file hi nkarhi wolowo. Kambe, holo a yi wanga.
Vandla ra Nhlangano wa Matiko ra Dyondzo, Sayense ni Ndhavuko (UNESCO [United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization]) ri ri, “i muako lowukulu lowu tiyeke eka leyi tshameke yi akiwa hi vanhu.” Hi 1996 muako lowu wu tsariwile eka UNESCO World Heritage List tanihi Xitsundzuxo xa ku Rhula xa le Hiroshima.
Lexi twisaka ku vava hi leswaku switsundzuxo sweswo leswi vavaka a swi yi herisanga nyimpi leyi vangiwaka hi makwanga, vutiko, rixaka, vukhongeri ni rivengo ra rixaka. Xana tinyimpi ti ta tshama ti ri kona?
Bibele yi ri a swi tano. Pisalema 46:9 yi ri: ‘Xikwembu xi ta herisa tinyimpi ku ya fika emakumu ya misava. Vurha xi byi tshova hi le xikarhi naswona xi tshovelela fumu; tigolonyi xi ti hisa endzilweni.’ Hi nkarhi wolowo, Xikwembu xi ta siva mimfumo ya vanhu hi hulumendhe ya xona ya misava ku nga Mfumo wa Xikwembu, lowu ku nga ta fuma Yesu Kreste, loyi a hlawuriweke leswaku a va “Hosi ya tihosi.”—Nhlavutelo 11:15; 19:16.
Endzhaku ka sweswo, ku tsundzukiwa ka tinyimpi a ku nge he vi ka nkoka. Esaya 65:17 yi vula leswaku “swilo swo sungula,” ku nga maxangu ni gome leswi nga kona sweswi, “a swi nge tsundzukiwi, hambi embilwini a swi nge ti.”


text:
Xitsundzuxo Xi Endla Leswaku Hi Va Ni Vun’we
“Mawaku ndlela leyi swi nga swinene ha yona . . . Loko vamakwavo va tshama swin’we hi vun’we!”—PS. 133:1.
1, 2. Hi xihi xiendlakalo xa 2018 lexi nga ta endla leswaku hi va ni vun’we, naswona xi ta swi endla njhani? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
HI TI 31 ta March 2018, loko dyambu ri ri karhi ri pela Timbhoni ta Yehovha ni lava swi tsakelaka va ta hlengeletana leswaku va tlangela Xilalelo xa Hosi xa lembe ni lembe. Hi siku rero vanhu va timiliyoni va ta hlengeletana leswaku va Tsundzuka rifu ra Kreste. Xiendlakalo lexi xa lembe ni lembe, hi xona lexi endlaka leswaku vanhu va Xikwembu va va ni vun’we byo hlamarisa eka pulanete leyi ya Misava!
2 Anakanya ndlela leyi Yehovha na Yesu va tsakaka ha yona loko va vona timiliyoni ta vanhu emisaveni ti khitikana leswaku ti va kona eka xiendlakalo lexi xo hlawuleka kukondza siku ri hela. Bibele yi profete leswaku ku ta va ni “ntshungu lowukulu, lowu [ku nga riki] na munhu la kotaka ku wu hlaya, wu huma eka matiko hinkwawo ni tinyimba hinkwato ni vanhu hinkwavo ni tindzimi hinkwato” naswona wu ta huwelela wu ku: “Ku ponisiwa hi ku kolota Xikwembu xa hina, lexi tshameke exiluvelweni, ni le ka Xinyimpfana.” (Nhlav. 7:9, 10) Swa tsakisa leswi Xitsundzuxo xa lembe ni lembe xi endlaka leswaku Yehovha na Yesu va dzunisiwa hi ndlela yoleyo!
3. Hi swihi swivutiso leswi nga ta hlamuriwa eka xihloko lexi?
3 Xihloko lexi, xi ta hlamula swivutiso swo fana ni leswi landzelaka. (1) Xana ha un’we wa hina a nga xi lunghiselela njhani Xitsundzuxo leswaku a ta vuyeriwa? (2) Xitsundzuxo xi endla leswaku hi va ni vun’we hi tindlela tihi? (3) Xana wena u nga endla yini leswaku u kondletela vun’we? (4) Xana hi ta kala hi va ni xitsundzuxo xo hetelela? Loko swi ri tano, rini?
KU LUNGHISELELA HI NDLELA LEYI NGA TA ENDLA LESWAKU HI VUYERIWA
4. Ha yini swi ri swa nkoka ku va kona eXitsundzuxweni mikarhi hinkwayo handle ka loko swi boha ntswii ku xwa?
4 Anakanyisisa hi nkoka wo va kona eXitsundzuxweni. Tsundzuka leswaku minhlangano ya vandlha i xiphemu xa vugandzeri bya hina. Phela Yehovha na Yesu va va vona lava endlaka matshalatshala ya ku va kona eka nhlangano lowu wa nkoka swinene elembeni. Hi lava va swi vona leswaku a hi nge xwi eXitsundzuxweni handle ka loko hi vabya swinene kumbe swiyimo swa hina swi boha tswii! Loko hi kombisa hi swiendlo leswaku minhlangano i ya nkoka eka hina hi endla leswaku Yehovha a vona swi fanerile ku hlayisa mavito ya hina ‘ebukwini ya xitsundzuxo’ ku nga ‘buku ya vutomi’ leyi nga ni mavito ya vanhu lava nga ta kuma vutomi lebyi nga heriki.—Mal. 3:16; Nhlav. 20:15.
5. Loko siku ra Xitsundzuxo ri ri karhi ri tshinela, hi nga tikambela njhani ‘ku vona loko ha ha ri eripfumelweni’?
5 Loko siku ra Xitsundzuxo ri ri karhi ri tshinela hi nga tivekela nkarhi wo khongela ni ku kambisisa vuxaka bya hina na Yehovha hi vukheta. (Hlaya 2 Vakorinto 13:5.) Hi nga swi endla njhani sweswo? Hi ku ‘tikambela ku vona loko ha ha ri eripfumelweni.’ Loko hi ri karhi hi endla tano swi ta va swinene ku tivutisa leswi: ‘Xana ndza kholwa hakunene leswaku ndzi le xikarhi ka nhlengeletano leyi nga yona ntsena leyi Yehovha a yi tirhisaka ku hetisisa xikongomelo xakwe? Xana ndzi endla leswi ndzi nga swi kotaka leswaku ndzi chumayela ni ku dyondzisa mahungu lamanene ya Mfumo? Xana swiendlo swa mina swa kombisa leswaku ndza tshemba leswaku hi hanya emasikwini ya makumu ni leswaku Mfumo wa Sathana wu le kusuhi ni ku herisiwa? Xana ndza ha tshemba Yehovha na Yesu Kreste hi ndlela leyi a ndzi va tshemba ha yona loko ndza ha ku khuvuriwa? (Mat. 24:14; 2 Tim. 3:1; Hev. 3:14) Ku anakanyisisa hi tinhlamulo ta swivutiso leswi, swi ta hi pfuna ku vona leswi hi nga swona hakunene.
6. (a) Hi yihi ndlela yin’we ntsena yo kuma vutomi? (b) Nkulu un’wana u xi lunghiselela njhani Xitsundzuxo lembe ni lembe naswona u nga n’wi tekelela njhani?
6 Hlaya u tlhela u anakanyisisa hi mikandziyiso leyi vulavulaka hi nkoka wa Xitsundzuxo. (Hlaya Yohane 3:16; 17:3.) Hi ta kuma vutomi lebyi nga heriki ntsena loko hi ‘nghenisa vutivi’ hi Yehovha ni ku ‘kombisa ripfumelo’ eka Yesu N’wana Wakwe loyi a tswariweke a ri swakwe. Loko u ri karhi u tilunghiselela Xitsundzuxo, hlawula tinhlokomhaka leti nga ta ku pfuna ku tshinela ekusuhi na Yehovha na Yesu. Xiya leswi makwerhu un’wana la nga ni malembe a ri nkulu a swi endlaka. Se u ni malembe a ri karhi a hlengeleta tinhlokomhaka ta Xihondzo xo Rindza leti vulavulaka hi Xitsundzuxo ni rirhandzu leri Yehovha na Yesu va hi kombeke rona. Loko ku sale mavhiki leswaku Xitsundzuxo xi va kona u hlaya tinhlokomhaka leti a tlhela a anakanyisisa hi nkoka wa Xitsundzuxo. Hi ku famba ka nkarhi, u engetela nhlokomhaka yin’we kumbe timbirhi. Nkulu loyi u kume leswaku hi ku tlhela a hlaya swihloko leswi ni ku anakanyisisa hi ku hlaya ka Bibele ka Xitsundzuxo u dyondza swilo leswintshwa lembe ni lembe. Xa nkoka swinene u xiye leswaku ndlela leyi a rhandzaka Yehovha na Yesu ha yona ya kula lembe ni lembe. Na wena loko wo endla tano u ta antswisa ndlela leyi u rhandzaka Yehovha na Yesu ha yona, naswona sweswo swi ta endla leswaku u vuyeriwa swinene eXitsundzuxweni.
NDLELA LEYI XITSUNDZUXO XI ENDLAKA LESWAKU HI VA NA VUN’WE HA YONA
7. (a) I yini leswi Yesu a swi khongeleleke hi vusiku bya Xilalelo xa Hosi xo sungula? (b) I yini lexi kombisaka leswaku Yehovha u xi hlamurile xikhongelo xa Yesu?
7 Hi vusiku bya Xilalelo xa Hosi xo sungula Yesu u khongelele leswaku vadyondzisiwa va yena va va ni vun’we a tlhela a va navelela ku tiphina hi vun’we lebyi yena ni Tata wakwe va nga na byona. (Hlaya Yohane 17:20, 21.) Yehovha u xi hlamurile xikhongelo xexo xo hlawuleka xa n’wana wa yena la rhandzekaka naswona sweswi vanhu va timiliyoni va pfumela leswaku Yesu a rhumiwe hi Yehovha. Eka minhlangano hinkwayo ya Timbhoni ta Yehovha, Xitsundzuxo hi xona xi nyikelaka vumbhoni lebyi nga kanakanisiki bya leswaku ti ni vun’we. Vanhu va tinxaka to tala ni va nhlonge yo hambanahambana va hlangana swin’we etindhawini ta vugandzeri emisaveni hinkwayo. Etindhawini tin’wana a swi tolovelekanga kumbe swi languteriwa ehansi ku va vanhu va tinxaka to hambana va hlangana leswaku va ta gandzela swin’we. Kambe vun’we byebyo byi xongile emahlweni ka Yehovha na Yesu!
8. I yini leswi Yehovha a swi byeleke Ezekiyele mayelana ni vun’we?
8 Tanihi leswi hi nga Timbhoni ta Yehovha, a byi hi hlamarisi vun’we lebyi hi tiphinaka hi byona. Phela Yehovha u vule leswaku swi ta endleka. Xiya leswi a swi byeleke muprofeta Ezekiyele mayelana ni ku hlanganisiwa ka minkhavi yimbirhi ‘nkhavi wa Yuda’ ni ‘nkhavi wa Yosefa.’ (Hlaya Ezekiyele 37:15-17.) Eka “Swivutiso Swa Vahlayi,” Xihondzo xo Rindza xa July 2016 xi vula leswi: “Hi ku tirhisa muprofeta wakwe Ezekiyele, Yehovha u vule ka ha ri mahlweni leswaku vanhu vakwe a va ta tlhelela eTikweni leri Tshembisiweke naswona a va ta va ni vun’we tanihi tiko ku fana ni le ku sunguleni. Vuprofeta byebyo byi tlhele byi vula leswaku lava gandzelaka Xikwembu enkarhini wa makumu a va ta va ni vun’we.”
9. Xana ku hetiseka ka vuprofeta bya Ezekiyele ku vonaka njhani lembe ni lembe eXitsundzuxweni?
9 Ku sukela hi lembe ra 1919 ku ya emahlweni, Yehovha u hlele ni ku tlhela a endla leswaku vatotiwa va va ni vun’we hakatsongotsongo kutani ‘nkhavi wa Yuda a wu yimela vatotiwa.’ Hikwalaho loko nkarhi wu ya wu famba lava nga ni ntshembo wo hanya laha misaveni lava fanekiseriwaka hi ‘nkhavi wa Yosefa’ va hlanganisiwile ni vatotiwa kutani mintlawa leyimbirhi yi ve “ntlhambi wun’we.” (Yoh. 10:16; Zak. 8:23) Yehovha u tshembise ku hlanganisa minkhavi leyimbirhi kutani a yi endla nchumu wun’we evokweni rakwe. (Ezek. 37:19) Sweswi mintlawa leyi, yi tirha swin’we hi vun’we ehansi ka Hosi Yesu Kreste loyi hi ku ya hi vuprofeta a vitaniwaka ‘Davhida nandza wa Xikwembu.’ (Ezek. 37:24, 25) Vun’we lebyi hlamuseriweke eka vuprofeta bya Ezekiyele bya vonaka lembe ni lembe loko “tinyimpfu tin’wana” ni masalela ya vatotiwa va hlangana leswaku va tlangela Xitsundzuxo xa rifu ra Kreste! Hambiswiritano, i yini leswi ha un’we wa hina a nga swi endlaka leswaku a hlayisa ni ku kondletela vun’we lebyi?
TINDLELA LETI HI NGA KONDLETELAKA VUN’WE HA TONA
10. Hi nga byi kondletela njhani vun’we evandlheni?
10 Ndlela yin’wana leyi hi nga kondletelaka vun’we ha yona i ku tikarhatela ku titsongahata. Loko Yesu a ri laha misaveni u khutaze vadyondzisiwa va yena leswaku va titsongahata. (Mat. 23:12) Loko hi titsongahata, a hi nge hluriwi hi moya wa misava wa ku tikukumuxa. Ku ri na sweswo, hi ta susumeteleka ku yingisa lava rhangelaka naswona sweswo swi ta endla leswaku vandlha ri va ni vun’we. Ku tlula kwalaho ku titsongahata ka hina ku ta tsakisa Xikwembu hikuva “xi lwisana ni lava titlakusaka, kambe lava titsongahataka xi va nyika musa lowu nga faneriwiki.”—1 Pet. 5:5.
11. Ku anakanyisisa hi leswi swifanekiselo swa Xitsundzuxo swi yimelaka swona swi hi pfuna njhani hi va ni vun’we?
11 Ndlela ya vumbirhi yo kondletela vun’we i ku anakanyisisa hi leswi swifanekiselo leswi tirhisiwaka eXitsundzuxweni swi vulaka swona. Hi siku ra Xitsundzuxo ngopfungopfu madyambu ya kona, anakanyisisa hi nkoka wa xinkwa lexi nga riki na comela ni vhinyo yo tshwuka. (1 Kor. 11:23-25) Xinkwa xi yimela miri wa Yesu lowu nga riki na xidyoho lowu nyikeriweke wu va xitlhavelo kasi vhinyo yi yimela ngati yakwe leyi halatiweke. Kambe xa nkoka a hi fanelanga hi tiva ntsena ku hlamusela leswi swifanekiselo swi vulaka swona. Tsundzuka leswaku nkutsulo wa xitlhavelo xa Kreste hi wu kume hikwalaho ka rirhandzu lerikulu ra vanhu vambirhi, rirhandzu leri Yehovha a hi kombeke rona hi ku nyikela hi N’wana wa yena ni rirhandzu leri Yesu a hi kombeke rona hi ku pfumela ku hi fela. Ku anakanyisisa hi rirhandzu leri va hi kombeke rona swi ta hi susumetela ku va rhandza. Ndlela leyi hina ni vamakwerhu emisaveni hinkwayo hi rhandzaka Yehovha ha yona yi tiyisa vun’we bya hina.
12. Eka xifaniso xakwe xa hosi ni malandza Yesu u swi kombisa njhani leswaku Yehovha u langutele leswaku hi rivalela van’wana?
12 Ndlela ya vunharhu leyi hi nga vaka na vun’we ha yona i ku rivalela van’wana hi mbilu hinkwayo. Loko hi rivalela lava hi khunguvanyiseke hi kombisa leswaku ha wu tlangela nkutsulo wa xitlhavelo xa Kreste lowu endleke swi koteka ku va hi rivaleriwa swidyoho swa hina. Anakanya hi xikombiso xa Yesu lexi kumekaka eka Matewu 18:23-34. Tivutise leswi: ‘Xana ndza swi tirhisa leswi Yesu a swi dyondziseke? Xana loko ndzi tirhisana na vamakwerhu ndzi tikarhatela ku va twisisa kumbe ndzi hatla ndzi va helela mbilu? Xana ndzi tiyimiserile ku rivalela lava ndzi khunguvanyiseke?’ I ntiyiso leswaku loko munhu a ku endlele swihoxo leswikulu swi nga ha ku tikela ku va u n’wi rivalela hileswi u nga hetisekangiki. Kambe xifaniso lexi xa Yesu xi hi dyondzisa leswi Yehovha a swi languteleke eka hina. (Hlaya Matewu 18:35.) Yesu u swi veke erivaleni leswaku Yehovha a nge hi rivaleli loko hina hi nga va rivaleli vamakwerhu loko va hi khunguvanyisile. Hakunene leyi i mhaka ya nkoka swinene! Loko hi rivalela van’wana hilaha Yesu a hi dyondziseke hakona hi tiyisa vun’we bya hina.
13. Xana ku tikarhatela ku va ni ku rhula ni vamakwerhu swi byi kondletela njhani vun’we?
13 Loko hi rivalela van’wana hi kombisa leswaku hi lava ku kondletela ku rhula. Tsundzuka xitsundzuxo xa muapostola Pawulo xa leswaku hi fanele hi “tiyimisela hi mbilu hinkwayo ku hlayisa vun’we bya moya exibohweni lexi hlanganisaka xa ku rhula.” (Efe. 4:3) Hi nguva leyi ya Xitsundzuxo, ngopfungopfu madyambu wolawo ehleketisisa swinene hi ndlela leyi u khomaka van’wana ha yona. Tivutise leswi: ‘Xana swa tikomba leswaku mina a ndzi munhu wo rhandza ku khoma vanhu hi mbilu? Xana ndzi tiveka tanihi munhu la kondletelaka ku rhula ni vun’we hambiloko sweswo swi ta ndzi koxa swo karhi?’ Leswi i swivutiso swa nkoka leswi u faneleke u anakanyisisa ha swona hi nkarhi lowu wa Xitsundzuxo.
14. Hi nga swi kombisa njhani leswaku hi “lehiselana mbilu hi rirhandzu”?
14 Ndlela ya vumune yo kondletela vun’we i ku tekelela Yehovha Xikwembu xa rirhandzu, hi rhandza vamakwerhu. (1 Yoh. 4:8) A hi nge vuli leswi hi makwerhu: “Ndzo n’wi rhandza hi ku ndzi to yini kambe a ndzi n’wi koti”! Ku ehleketa hi ndlela yoleyo swi hambana ni xitsundzuxo xa Pawulo lexi nge, “mi lehiselana mbilu hi rirhandzu.” (Efe. 4:2) Xiya leswaku a nga vulanga ntsena a ku: “mi lehiselana mbilu.” U vule leswaku hi endla tano hi “rirhandzu.” Swivulwa leswimbirhi swa hambana. Emavandlheni ya hina hi na vamakwerhu vo hambanahambana lava Yehovha a va kokeke. (Yoh. 6:44) Leswi Yehovha a nga va koka swi vula leswaku wa va rhandza. Kutani xana hi nga vurisa ku yini leswaku makwerhu wo karhi a hi n’wi koti? A hi fanelanga hi tsona vamakwerhu rirhandzu leri Yehovha a lavaka hi va komba rona!—1 Yoh. 4:20, 21.
XANA XITSUNDZUXO XO HETELELA XI TA VA KONA RINI?
15. Hi swi tiva njhani leswaku ku ta va ni Xitsundzuxo xo hetelela?
15 Siku rin’wana Xitsundzuxo hi ta xi khoma ro hetelela. Hi swi tiva njhani sweswo? Eka papila ra yena ro sungula leri yaka eka Vakorinto, Pawulo u tsalele Vakreste lava totiweke a vula leswaku loko va tsundzuka rifu ra Yesu lembe ni lembe ‘va hambeta va huwelela rifu ra Hosi, yi kondza yi fika.’ (1 Kor. 11:26) Rito leri nge “fika” ri vulavula hi xiendlakalo lexi fanaka xa ku “humelela” ka Yesu lexi boxiweke eka vuprofeta byakwe mayelana ni masiku ya makumu. Loko a vulavula hi nhlomulo lowukulu lowu nga kwala nyongeni Yesu u te: “Xikombiso xa N’wana wa munhu xi ta humelela etilweni, endzhaku ka sweswo tinyimba hinkwato ta misava ti ta tiba hi xirilo, kutani ti ta vona N’wana wa munhu a ta a ri emapapeni ya tilo hi matimba ni ku vangama lokukulu. [Yesu] u ta rhuma tintsumi takwe hi mpfumawulo lowukulu wa mhalamhala, ti ta hlengeleta vahlawuriwa va yena va huma etimhehweni ta mune, ku suka emakun’wini man’wana ya matilo ku ya emakun’wini man’wanyana.” (Mat. 24:29-31) Ku ‘hlengeletiwa loku ka vahlawuriwa’ ku kombetela eka nkarhi lowu Vakreste hinkwavo lava totiweke lava ha riki laha misaveni va nga ta kuma hakelo ya vona ya le tilweni. Sweswo swi ta endleka endzhaku ka xiphemu xo sungula xa nhlomulo lowukulu kambe ku nga si sungula nyimpi ya Armagedoni. Hikwalaho, lava 144 000 hinkwavo va ta va va ri na Yesu loko a hlula tihosi ta misava. (Nhlav. 17:12-14) Xitsundzuxo lexi endzhaku ka xona ku nga ta va ni ku hlengeletiwa loku, ka vatotiwa ka le tilweni xi ta va xi ri xo hetelela hikuva Yesu u ta va a ‘fikile.’
16. Ha yini u tiyimisele ku va kona eXitsundzuxweni xa lembe leri?
16 Onge hi nga tiyimisela ku va kona eXitsundzuxweni hi ti 31 ta March 2018 leswaku hi ta vuyeriwa. Naswona a hi kombeleni Yehovha leswaku a hambeta a hi pfuna hi va ni vun’we! (Hlaya Pisalema 133:1.) U nga rivali leswaku siku rin’wana Xitsundzuxo lexi hi xi tlangelaka xi ta va xo hetelela. Loko swa ha ri tano, onge hi nga endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka leswaku hi va kona, hi tlhela hi tiphina hi vun’we lebyi hi vaka na byona eXitsundzuxweni.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Varhoma 1:1-32
1 Mina Pawulo, hlonga+ ra Yesu Kreste, la vitaniweke+ leswaku a va muapostola,+ la hlawuleriweke mahungu lamanene+ ya Xikwembu,2 lawa xi ma tshembiseke ka ha ri emahlweni eMatsalweni yo kwetsima hi ku tirhisa vaprofeta+ va xona,3 malunghana ni N’wana wa xona, la humeke eka mbewu ya Davhida+ hi tlhelo ra nyama,+4 kambe loyi hi matimba+ a vuriweke N’wana wa Xikwembu+ hi tlhelo ra moya+ wa vukwetsimi hi ku pfuxiwa eka lava feke+—ina, Yesu Kreste Hosi ya hina,5 loyi ha yena hi amukeleke musa lowu nga faneriwiki+ ni vuapostola leswaku matiko+ hinkwawo ma va ni ripfumelo evitweni rakwe,6 ku nga matiko lawa na n’wina mi vitaniweke eka wona leswaku mi va va Yesu Kreste—7 eka hinkwavo lava va nga eRhoma lava nga varhandziwa va Xikwembu, lava vitaniweke+ leswaku va va vakwetsimi:+Onge mi nga va ni musa lowu nga faneriwiki ni ku rhula+ leswi humaka eka Xikwembu Tata wa hina ni le ka Hosi Yesu Kreste.+8 Xo sungula eka hinkwaswo, ndzi nkhensa+ Xikwembu xa mina ha Yesu Kreste hikwalaho ka n’wina hinkwenu, hikuva ku vulavuriwa+ hi ripfumelo ra n’wina emisaveni hinkwayo.9 Hikuva Xikwembu, lexi ndzi endlaka ntirho wa xona wo kwetsima hi moya wa mina mayelana ni mahungu lamanene ya N’wana wa xona, i mbhoni+ ya mina emhakeni ya leswaku a ndzi tshiki ku vulavula hi n’wina eswikhongelweni+ swa mina nkarhi hinkwawo,10 ndzi kombela leswaku loko swi koteka, ndzi nga hetelela ndzi humelerile loko Xikwembu xi swi rhandza+ leswaku ndzi ta eka n’wina.11 Hikuva ndzi navela ku mi+ vona, leswaku ndzi ta mi nyika nyiko+ yo karhi ya moya, mi ta tiyisiwa;12 kumbe, leswaku mi ta khutazana,+ un’wana hi ripfumelo+ ra un’wana, ra n’wina ni ra mina.13 Kambe, vamakwerhu,+ a ndzi lavi mi nga swi tivi leswaku hi minkarhi yo tala a ndzi tiyimisele ku ta eka n’wina,+ kambe ndzi siveriwile ku fikela sweswi, leswaku ndzi ta kuma mihandzu+ yo karhi ni le ka n’wina, tanihi le ka matiko laman’wana hinkwawo.14 Eka Magriki swin’we ni le ka Vabarbara, eka lavo tlhariha+ swin’we ni le ka swihunguki ndzi ni nandzu:15 kutani ndzi ni mapfundza yo vula mahungu lamanene+ ni le ka n’wina kwalaho Rhoma.+16 Hikuva a ndzi khomiwi hi tingana+ hi mahungu lamanene; entiyisweni, i matimba+ ya Xikwembu ya ku ponisa un’wana ni un’wana la nga ni ripfumelo,+ ku sungula+ hi Muyuda, ku ya ni le ka Mugriki;+17 hikuva ku lulama+ ka Xikwembu ka hlavuteriwa eka wona hikwalaho ka ripfumelo+ ni le ripfumelweni, hilaha ku tsariweke hakona: “Kambe loyi a lulameke—u ta hanya+ hikwalaho ka ripfumelo.”18 Hikuva vukarhi+ bya Xikwembu byi hlavuteriwa byi huma etilweni byi ya wela ehenhla ka ku nga xiximi Xikwembu hinkwako ni vubihi+ hinkwabyo bya vanhu lava sivelaka ntiyiso+ hi ndlela leyi nga lulamangiki,+19 hikuva leswi nga tiviwaka malunghana ni Xikwembu swa vonaka exikarhi ka vona,+ hikuva Xikwembu xi va+ kombise swona.20 Hikuva timfanelo ta xona leti nga vonakiki+ ta voniwa ku sukela loko misava yi tumbuluxiwile ku ya emahlweni,+ hikuva ti xiyeka hi swilo leswi endliweke,+ ni hi matimba ya xona lama nga riki na makumu+ ni Vukwembu+ bya xona, lerova a va swi koti ku tiyimelela;+21 hikuva, hambileswi a va xi tiva Xikwembu, a va xi dzunisanga tanihi Xikwembu, naswona a va xi nkhensanga,+ kambe a va vanga na nchumu eku anakanyeni+ ka vona, naswona timbilu ta vona leti nga twisisiki ti endliwe ta ntima.+22 Hambiloko va sindzisa leswaku va tlharihile, va ve swiphukuphuku+23 kutani va hundzula ku vangama+ ka Xikwembu lexi nga onhakiki ku va nchumu lowu fanaka ni xifaniso+ xa munhu loyi a onhakaka ni xa tinyenyana ni swivumbiwa swa milenge ya mune ni swilo leswi kokovaka.+24 Hikokwalaho, hi ku fambisana ni ku navela ka timbilu ta vona, Xikwembu xi va nyikete ethyakeni,+ leswaku mimiri+ ya vona yi xumbadzeka eka vona,+25 hambi va ri lava va tshikeke ntiyiso+ wa Xikwembu va amukela mavunwa,+ kutani va xixima ni ku endla ntirho wo kwetsima eka ntumbuluko ematshan’weni ya Loyi a tumbuluxeke, loyi a dzunisiwaka hi masiku. Amen.26 Hi yona mhaka leyi Xikwembu xi va nyiketeke eku naveleni loku nyumisaka ka vuxaka bya rimbewu,+ hikuva vaxisati va vona va hundzule ntirho wa vona wa ntumbuluko wu va lowu lwisanaka ni ntumbuluko;+27 naswona hi ku fanana hambi va ri vaxinuna va tshike maendlelo ya ntumbuluko eka vaxisati+ kutani va hisiwa ngopfu hi ku navelana ka vona ko biha, vaxinuna va endla leswi thyakeke+ ni vaxinuna-kulobye,+ kutani va amukela hakelo+ leyi heleleke, leyi a yi fanela xidyoho+ xa vona.28 Tanihi leswi va nga swi amukelangiki ku tiva+ Xikwembu hilaha ku kongomeke, Xikwembu xi va nyikete exiyin’weni xa mianakanyo+ lexi nga amukelekiki, leswaku va endla swilo leswi nga faneriki,+29 tanihi leswi a va tele hi leswi nga lulamangiki+ hinkwaswo, vuhomboloki,+ ku navela,+ vubihi,+ ku tala mona,+ ku dlaya hi vomu,+ dzolonga,+ vuxisi,+ nsele,+ i vahleveteri,+30 vahehli,+ lava vengaka Xikwembu, varhukani,+ lava titlakusaka, lava titivaka,+ lava vangaka swilo swo biha,+ lava nga yingisiki vatswari,+31 lava nga twisisiki,+ lava nga hlayisiki mintwanano, lava nga riki na xinakulobye+ xa ntumbuluko, lava pfumalaka tintswalo.+32 Hambileswi lava va xi tivaka kahle xileriso xo lulama xa Xikwembu,+ xa leswaku lava va hanyaka hi swilo swo tano va faneriwa hi rifu,+ a vo hambeta va swi endla ntsena, kambe va tlhela va pfumelelana+ ni lava va hanyaka ha swona.


text:
Ndi zwa hashu: Nganea na mishumo
Author(s):Rabothata, TT; Sigogo, NE
ISBN: 9780636144781
Subject: Literature
Grade(s): Grade 7
Language: Tshivenda
Hei ndi nganea i nyanyulaho na vula maṱo a muvhali kha nndwa vhukati ha mvelele na kutshilele kwa musalauno. I vhudza Muvenḓa uri a ime a khwaṱhe kha zwa hawe. Rotshidzwa ndi ṅwana wa tanzhe kha vhabebi vhawe. Vhabebi vhawe vho mu rengela ḽithelevhishini ḽihulu sa mpho ya u mu ṱuṱuwedza u amba luisimane. Rotshidzwa o ṱangana na khonani yawe Tshiwanḓalani Sekondari ya Nḓivhophanḓa ane a konesa Tshivenḓa u fhira vhoṱhe, ndi ngazwo Rotshidzwa a tshi mu dalela u ya u gudiswa Tshivenḓa.
Tshikoloni tshawe ho ḓa vha tshiimiswa tsha Zwahashu u amba nga thandela yavho na nga ha ndeme ya u vhulunga mvelele. Rotshidzwa o ṱalutshedza mme awe vha si zwi takalele, ene zwa mu sinyusa vhukuma fhedzi vha si zwi londe.
Rotshidzwa ha ngo tsha vha na mutakalo tshikoloni. Maḓuvha a khou ḓiṱanḓulukana Vho Mulimisi vha ṱanganedza luṱingo lu bvaho kha vhokhotsimuhulu wavho lu vha ḓivhadzaho uri Rotshidzwa o shavhela dombani ngeno Lufuno o wela muḽani. Izwi zwo vhanga zwi a hula.


text:
U komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami. Ha swi tiva leswaku byi katsa swihoxo swo tala swa vuhundzuluxeri, naswona hi le ku endleni ka vuhundzuluxeri lebyintshwa byo antswa.
Please note: This Xitsonga translation is taken directly from the official Department of Justice edition. We are aware that it includes many translation errors, and we are working towards a new, better translation.
Kavanyisa ka 2: Nawumbisi wa Timfanelo (7-39)
7. Timfanelo
- Nawumbisi wa Timfanelo lowu i phupha ya xidemokrasi laha Afrika Dzonga. Wu angarhela timfanelo ta vanhu hinkwavo etikweni ra hina no tiyisisa mikoka ya xidemokrasi xa ku xiximeka ka vanhu, ku ringana na ntshunxeko.
- Mfumo wu fanele ku hlonipha, ku sirhelela, tlakusa no hetisisa timfanelo leti nga eka Nawumbisi wa Timfanelo.
- Timfanelo leti nga eka Nawumbisi wa Timfanelo ti lawuriwa hi swipimelo leswi nga eka kumbe leswi boxiweke eka xiyenge xa 36, kumbe kun’wana eka Nawumbisi.
8. Matirhiselo
- Nawumbisi wa Timfanelo wa tirha eka nawu hinkwawo, no boha Huvo yo endla milawu, huvonkulu, vuavanyisi na swiyenge hinkwaswo swa mfumo.
- Ku lulamisela ka Nawumbisi wa Timfanelo swi boha munhu ntsena kumbe munhu loyi a tekiwaka a ri enawini ku fikela laha swi lavekaka, loko swi endleka, ku ri karhi tekeriwa enhlokweni muxaka wa mfanelo na muxaka wa ntirho wihi kumbe wihi lowu vekiweke hi mfumo yoleyo.
- Loko ku tirhisiwa ku lulamisela ka Nawumbisi wa Timfanelo eka munhu wun’wana na wun’wana kumbe munhu loyi a nga enawini hi ku landza xiyengentsongo xa (2), khoto -
- ku endlela ku nyika matimba eka mfanelo lwyi nga eka Nawumbisi lowu, yi fanele ku tirhisa, kumbe loko swi fanerile ku vumba, nawu wa ntoloveloku fikelela laha milawu yi nga nykiki matimba eka mfanelo yoleyo;naswona
- yi nga ha vumba milawu ya nawu wa ntolovelo ku pima mfanelo, ntsena loko ku ri leswali mpimo wolowo wu landzelela xiyenge xa 36 (1).
- Munhu loyi a nga enawini u na mpfumelelo wa timfanelo leti nga eka Nawumbisi wa Timfanelo ku fikela laha swi laviwaka hi muxaka wa na muxaka wa munhu loyi a nga enawini.
9. Ku ringana
- Un’wana na un’wana u na ku ringana emahlweni ka nawu naswona u na mfanelo yo sirheleriwa hi ku ringana no vuyeriwa hi nawu.
- Ku ringana swi katsa ku tiphina lo ku heleleke ko ringana hi timfanelo hinkwato na ntshuxeko. Ku tlakusa ku fikelela ku ringana, milawu na mimpimo yin’wana leyi endleriweke ku sirhelela kumbe ku antswisa vanhu, kumbe mitlawa ya vanhu, lava tshikileriweke hi xihlawuhlawu xo ka xi nga lulamangi swi nga endliwa.
- Mfumo wu nge endli xihlawuhlawu xo ka xi nga ri kahle xo kongoma kumbe xi nga kongomi ehenhla ka munhu wihi na wihi hi xivangelo xin’we kumbe swo tala, ku katsa rixaka, rimbewu, ku biha emirini, xiyimo xa vukati, rixaka kumbe ntlawa wa vutumbuluki, muhlovo, nhlavutelo wa swa rimbewu, vukhale, vutsoniwa, vukhongeri, ripfalo, ku tshembha, mfuwo, ririmi na mbeleko.
- A ku na munhu la nga ta endla xihlawuhlawu hi ku kongoma kumbe a nga kongomi ehenhla ka munhu wihi kumbe wihi hi xivangelo xin’we kumbe swo tala hi ku landza xiyengentsongo xa (3). Milawu ya rixaka yi fanele ku tirhisiwa sivela xihlawuhlawu lexi nga amukelekiki.
- Xihlawuhlawu hi xivangelo xin’we kumbe swo tala leswi longoloxiweke eka xiyengentsongo xa (3) a xi lulamanga handle ka loko swi kumekile leswaku xihlawuhlawu a xi lulamile.
10. Ndzhuti wa vumunhu
Munhu un’wana na un’wana u na ndzhuti na ku va na mfanelo yo va ndzhuti wa yena wu hloniphiwa no sirheleriwa.
11. Vutomi
Munhu un’wana na un’wana u na mfanelo ya vutomi.
12. Ntshunxeko na nsirhelelo wa munhu
- Munhu un’wana na un’wana u na mfanelo ya ntshunxeko na nsirhelelo wa munhu, leswi katsaka mfanelo yo -
- yo ka u nga tsoniwi ntshunxeko ku ri na xivangelo xo twala kumbe ku nga ri na xivangelo xo twala;
- yo ka a nga pfaleriwi ku ri hava ku tengisiwi;
- ntshunxeka eka tinxaka hinkwato ta madzolonga hikwalaho ka swivangelo swa mfumo kumbe swivangelo swo ka swi nga ri swa lava tiyimeleke;
- va u nga xanasiwi hi ndlela yihi na yihi; no
- va a nga khomiwi kumbe ku xupuriwa hi ndlela ya tihanyi, yo pfumala vumunhu no chicha xiyimo.
- Munhu un’wana na un’wana u na mfanelo yo xiximiwa hi mafundzha emirini na le ka swa miehleketo, leswi katsaka mfanelo -
- yo endla swiboho mayelana no tswala;
- yo sirheleleka emirini no lawula miri wa yena, no
- yo ka a nga nghenisiwi eka mindzavisiso ya vutshunguri kumbe ya swa sayense handle ka mpfumelelo wa yena.
13. Vuhlonga, xiyimo xa vuhlonga no sindzisa ku tirha
Ku hava munhu loyi a nga endliwaka hlonga, ku tuirhisiwa tanihi hlonga kumbe ku sindzisiwa ku tirha.
14. Xihundla xa munhu
- Munhu un’wana na un’wana u na mfanelo ya xihundla, leswi katsaka mfanelo yo ka -
- a nga sechiwi kumbe ku sechiwa ndyangu wa yena;
- nhundzu ya yena yi nga sechiwi;
- nhundzu ya yena yi nga tekiwi; kumbe
- xihundla xa mbulavurisano kumbe ku tihlanganisa xi nga kavanyetiwi.
15. Ntshuxeko wa vukhongeri, ku tshembha na mavonelo
- Munhu un’wana na un’wana u na mfanelo ya ntshunxeko wa ripfalo, vukhongeri, miehleketo, ku tshembha na mavonelo.
- Maendlelo ya vukhongeri ya nga endliwa eka mfumo kumbe mavandla lama pfuniwaka hi mfumo, ntsena loko ku ri leswaku -
- maendlelo yalawo ya landzelela milawu leyi vekiweke hi valawuri va vaaki lava faneleke;
- ya endliwa hi ndlela yo ringana; no
- ku nghenelela swi endliwa hji ku tshunxeka na ku swi tsakela.
-
- Xiyenge lexi a xi siveli milawu ku tekela enhlokweni -
- vukati lebyi endliweke ehansi ka ndzhavuko wihi kumbe wihi, kumbe sisiteme ya vukhongeri, munhu na milawu ya ndyangu; kumbe
- sisiteme ya munhu na nawu wa xindyangu ehansi ka ndzhavuko wihi kumbe wihi, kumbe ku landzeleriwa hi vanhu va vukhongeri byo karhi.
- Ku tekeriwa enhlokweni hi ku landza ndzimana ya (a) ku fanele ku fana na xiyenge lexi na ku lulamisela kun’wana ka Vumbiwa.
16. Ntshunxeko wo nyika mavonelo
- Munhu un’wana na un’wana u na mfanelo ya ntshunxeko wo nyika mavonelo lowu katsaka -
- ntshunxeko wa mahungu yo kandziyisiwa na switivisa mahungu swin’wana;
- ntshunxeko wo amukela kumbe ku nyika mahungu kumbe miehleketo;
- ntshunxeko wa vutumbuluxi bya swa vutshila; na
- ntshunxeko wa swa dyondzo na ntshunxeko wa ndzavisiso wa swa sayense.
- Mfanelo leyi nga eka xiyengentsongo (1) a yi angarheli ku fika eka -
- mahungu ya vunwa mayelana na nyimpi;
- ku hlohlotela madzolonga; kumbe
- ku yimelela eka swa rivengo ro ya hi rixaka, muvala, rimbewu kumbe vukhongeri, na leswi vangaka ku sungula timhaka to twisa ku vava.
17. Ku hlengeletana, ku kombisa ku matitwele, ku phiketa na swivilelo
Munhu un’wana na un’wana u na mfanelo yo nghenela nhlengeletano, hi ku rhula a nga hlomangi, ku kombisa ku vilela no yisa tiphethixini.
18. Ntshunxeko wo thlanganisa na van’wana
Un’wana na un’wana u na mfanelo wa ntshunxeko eka nhlangano.
19. Timfanelo ta swa tipolitiki
- Muakatiko un’wana na un’wana u tshunxekile ku tihlawulela swa tipolitiki, leswi katsaka mfanelo -
- yo vumba vandla ra tipolitiki;
- yo teka xiave eka migingiriko ya, kumbe ku gangisa swirho swa vandla ra swa tipolitiki; na
- ku endla vulemukisi hi vandla ra swa tipolitiki kumbe hi xikongomelo xo karhi.
- Muaka-tiko un’wana na un’wana u na mfanelo ya minhlawulo ya nkarhi hinkwa yo tshunxeka, yo ka yi nga voyameri etlhelo eka huvo ya milawu yihi kumbe yihi leyi vumbiweke hi ku landza Vumbiwa.
- Muaka-tiko un’wana na un’wana lonkulu u na mfanelo -
- yo vhota eka minhlawulo ya huvo yihi kumbe yihi leyi vumbiweke hi ku landza Vumbiwa, na ku swi endla exihundleni; na
- ku yimela hofisi ya vaaki na, loko a hlawuriwile, a va na hofisi.
20. Vuaka-tiko
Ku hava muaka-tiko la nga aleriwaka Vuaka-tiko.
21. Ntshunxeko wo fambafamba na vutshamo
- Un’wana na un’wana u na mfanelo yo ntshunxeko eka ku fambafamba.
- Un’wana na un’wana u na mfanelo yo huma laha Riphabliki.
- Muaka-tiko un’wana na un’wana u na mfanelo yo nghena, ku tshama nyana no tshama kun’wana na kun’wana laha Riphabliki.
- Muaka-tiko un’wana na un’wana u na mfanelo yo va na phasipoto.
22. Ntshunxeko wa mabindzu, ntirho na phurofexini
Muaka-tiko un’wana na un’wana u na mfanelo yo hlawula bindzu, ntirho kumbe phurofexini hi ku tshunxeka. Ku endla bindzu, ntirho kumbe phurofexini swi nga lawuriwa hi nawu.
23. Vuxaka bya swa ntirho
- Un’wana na un’wana u na mfanelo ya timhaka ta swa mitirho.
- Mutirhi un’wana na un’wana u na mfanelo -
- yo vumba kumbe ku va xirho xa nhlangano wa vatirhi;
- kunghenelela eka migingiriko na minongonoko ya nhlangano wa vatirhi; no;
- tereka.
- Muthori un’wana na un’wana u na mfanelo -
- yo vumba no va xirho xa nhlangano wa vathori; na
- yo nghenelela eka migingiriko na minongonoko ya nhlangano wa vathori.
- Nhlangano wun’wana na wun’wana wa vatirhiri na nhlangano i un’wana na un’wana wa vathori wu na mfanelo -
- yo lawula mafambiselo ya wona, minongonoko na migingiriko;
- ku kondletela; no
- vumba no va xirho xa nhlangano.
- Nhlangano wun’wana na wun’wana wa vatirhi, na nhlangano wa vathori na muthori va na mfanelo yo nghenelela hi ku hlanganela. Milawu ya tiko yi nga tirhisiwa lawula nhlengeletano yo angarhela. Ku fikela laha nawu wu nga pimaka mfanelo eka Kavanyisa loku, ku pimiwa loku ku fanele ku landzelela xiyenge xa 36 (1).
- Milawu ya tiko yi nga lemuka malongoloxelo ya nsirhelelo wa nhlangano lawa ya kumekaka eka mintwanano yo angarhela. Ku fikela laha milawu yi nga pimaka mfanelo eka Kavanyisa loku, ku pimiwa ku fanele ku landzelela xiyenge xa 36 (1).
24. Mbango
- Un’wana na un’wana u na mfanelo -
- ya mbango lowu nga onhiki rihanyo ra vona kumbe ku hlayiseka; no
- ku hlayisa mbango, ku vuyeriwa eka rixaka ra sweswi na lera ha taka, hi ku tirhisa milawu yo twala na swipimelo swin’wana leswi -
- sivelaka nthyakiso no onha xivumbeko xa mbango;
- hlayisaka ntumbuluko; no
- sirhelela nhluvukiso wa swa ntumbuluko lowu tiyiselekaka no tirhisiwa ka swilo swa ntumbuluko hi hala tlhelo ku tlakusiwa vululami bya ikhonomi na nhluvukiso wa vaaki.
25. Nhundzu
- Ku hava la nga ta tsoniwa nhundzu handle ko ya hi nawu lowu tirhaka eka mani na mani, naswona a ku na nawu lowu nga pfumelelaka ku tsoniwa nhundzu ku ri hava xivangelo xo twala.
- Nhundzu yi nga tekiwa ntsena hi ku landza nawu lowu tirhaka eka mani na mani -
- hi xikongomelo xa vaaki kumbe hi ku tsakela ka vona; na
- ku hakeriwa, ntsengo, nkarhi na ndlela ya mahakelelo leswi ku nga twananiwa ha swona hi lava khumbhekaka kumbe swi bohiweke kumbe ku pasisiwa hi khoto.
- Ntsengo lowu hakeriwaka na nkarhi na ndlela yo hakela swi fanele ku twala no ringana, ku kombisa ndzingano wo ka wu nga voyami exikarhi ka ku tsakela ka vaaki na lava khumbhekaka, ku langutisiwile swiyimo hinkwaswo, ku katsa -
- matirhiselo ya sweswi ya nhundzu;
- matimu yo teka na matirhiselo ya nhundzu;
- nkoka wa makete wa nhundzu;
- xiyimo xa vuvekisi bya nhundzu ya mfumo na mpfuneto eku yi kumeni no antswisa mali ya mbuyelo ya nhundzu; na
- xikongomelo xo teka nhundzu.
- Hi xikongomelo xa xiyenge lexi -
- ku tsakela ka vaaki swi katsa ku tiyimisela ka tiko eka timhaka ta misava, na ku cinca ko tisa ku fikelela ko ringana eka switirhisiwa hinkwaswo swa Afrika Dzonga; naswona
- nhundzu a yi pimiwangi ku va misava ntsena.
- Mfumo wu fanele ku teka milawu yo twala na swipimelo swin’wana, eka switirhisiwa leswi nga kona, ku susumeta swiyimo leswi endlaka leswaku vaakatiko va fikelela misava hi ndlela yo ringana.
- Munhu kumbe muganga lowu matirhiselo ya misava ya nga tshamisekangiki hi xivangelo xa milawu ya xihlawuhlawu ya khale ku ya hi rixaka kumbe mitolovelo u na ku vuyeriwa, ku fikela eka leswi nyikiwaka hi Nawu wa Palamende, ku nga va misava leyi sirheleriweke hi nawu kumbe ku lulamisa hi ku fananisa.
- Munhu kumbe muganga lowu tekeriweke nhundzu endzhaku ka 19 Khotavuxika 1913 hi xivangelo xa milawu ya xihlawuhlawu ku ya hi rixaka kumbe mitolovelo wa vuyeriwa, ku fika eka xiyimo lexi nyikiwaka hi Nawu wa Palamende, ku nga va ku vuyerisa nhundzu yeleyo kumbe ku yi lulamisa hi ku ringana.
- Ku hava xilaveko xa xiyenge lexi xi nga sivelaka mfumo ku tirhisa milawu kumbe swipimelo swin’wana ku fikelela misava, mati na leswi fanaka, ku endlela ku lulamisa mbuyelo wa xihlawuhlawu xa khale xa rixaka, ntsena loko ku suka kwihi kumbe kwihi eka swilaveko swa xiyenge lexi swi fambelana na swilaveko swa xiyenge xa 36 (1).
- Palamende yi fanele ku tirhisa nawu lowu boxiweke eka xiyengentsongo (6).
26. Tindlu
- Un’wana na un’wana u na mfanelo wo kuma yindlu leyi faneleke.
- Mfumo wu fanele ku teka milawu leyi faneleke na swipimelo swin’wana, eka switrhisiwa leswi nga kona, ku fikelela ku vona ndzima ya mfanelo lowu.
- Ku hava la nga ta hlongoriwa ekaya ra yena, kumbe ku mbundzumuxeriwa ndyangu, ku nga ri na xileriso xa khoto lexi endliweke endzhaku ko languta swiyimo leswi faneleke. Ku hava milawu leyi nga pfumelelaka leswaku ku va na ku hlongoriwa.
27. Nhlayiso wa swa Rihanyo, swakudya, mati na nsirhelelo wa vaaki
- Un’wana na un’wana u na mfanelo yo fikelela -
- mitirho ya swa Rihanyo, ku katsa nhlayiso wa Rihanyo ra swa mbeleko;
- swakudya swo ringanela na mati; na
- nhlayiseko wa vaaki, ku katsa, loko va nga koti ku ti hlayisa no hlayisa lava tshembheleke eka vona, na mpfuno wa swa vaaki lowu faneleke.
- Mfumo wu fanele ku teka milawu leyi faneleke na swipimelo swin’wana, eka switirhisiwa leswi nga kona, ku fikelela ku langutela ko ya emahlweni ka timfanelo tin’wana na tin’wana.
- Ku hava la nga ta aleriwa vutshunguri bya xihatla.
28. Vana
- N’wana un’wana na un’wana u na mfanelo -
- ya vito na vuaka-tiko ku suka eku velekiweni;
- ya nhlayiseko wa le ndyangwiani na nhlayiseko wa vatswari, kumbe eka vuhlayisi byin’wana loko a susiwa ekaya;
- ya swakudya swa kahle, vutumbelo, mitirho ya masungulo ya nhlayiso wa rihanyu na mitirho ya vaaki;
- yo sirheleriwa eka ku va nga khomiwi kahle, ku honisa, ku xanisa kumbe xiyimo xa le hansi;
- yo sirheleriwa eka mitolovelo ya le mitirhweni yo xanisa;
- yo va a nga laveki kumbe ku pfumeleriwa ku endla ntirho kumbe ku nyika vukorhokeri lebyi nga -
- fanelangiki eka munhu wa malembe walawo; kumbe
- ku vekaka ntsako na rihanyu ra n’wana enghozini, dyondzo, rihanyu ra le mirini kumbe ra le miehleketweni kumbe ra ximoya, vunene kumbe nhluvukiso wa vaaki;
- yo ka va nga pfaleriwi handle ka loko ku ri nchumu wo hetelela, laha ku engetela eka timfanelo leti n’wana a fanelaka ku tiphina hi tona ehansi ka swiyenge swa 12 na 35, n’wana a nga pfaleriwa ntsena swa nkarhi wutsongo, naswona u na mfanelo yo -
- hambinasiwa na lava pfaleriweke lava nga na ku tlula 18 wa malembe; no
- khomiwa hi ndlela, no vekiwa eka swiyimo, leswi tekelaka enhlokweni vukhale bya n’wana.
- ku va na mutirhi wa nawu la nga nyikiwa n’wana hi mfumo, naswona ku ta hakela mfumo, eka timhaka leti khumbhaka n’wana, loko ku ta va na ku tluriwa lo ku twisisekaka ka vululami; no
- ka a nga tirhisiwi hi ku kongomisa eka madzolonga yo hloma, no sirheleriwa hi minkarhi ya madzolonga yo hloma.
- Ku tsakela ka n’wana i ka nkoka swinene eka mhaka yin’wana na yin’wana leyi khumbhaka n’wana.
- Eka xiyenge lexi ‘n’wana’swi vula munhu la nga le hansi ka 18 wa malembe.
29. Dyondzo
- Un’wana na un’wana u na mfanelo -
- ya dyondzo ya masungulo, ku katsa dyondzo ya lavakulu; na
- ku yisa dyondzo emahlweni, laha mfumo, hi ku tirhisa swipimelo swo twala, wu faneleke ku vona leswaku ya kumekai no fikeleleka.
- Un’wana na un’wana u na mfanelo yo amukela dyondzo hi ririmi ra ximfumo kumbe tindzimi leti va ti hlawulelaka tona eka swivandla swa dyondzo ya vaaki laha dyondzo yoleyo yi kotekaka. Ku endlela ku vona leswaku ku na ku fikelela ka, na ku simekiwa ka mfanelo leyi, mfumo wu fanele ku tekela enhlokweni ku cinca ka swa dyondzo, ku katsa mavandla yan’wana ya le xikarhi, ku tekeriwa enhlokweni -
- ndzingano;
- ku koteka; na
- xilaveko xo lulamisa mbuyelo wa milawu na mitolovelo ya khale ya xihlawuhlawu xo ya hi rixaka.
- Un’wana na un’wana u na mfanelo yo kuma no hlayisa swivandla swa dyondzo leswi tiyimeleke, leswi a nga ta ti hakelela leswi -
- nga ri ki na xihlawuhlawu ku ya hi rixaka;
- swi tsarisiweke na mfumo; no
- hlayisa swiyimo leswi nga ri ki ehansi ka swiyimo leswi fananisiwaka na swivandla swa dyondzo ya vaaki.
- Xiyengentsongo xa (3) a xi siveli mfumo ku va wu pfuneta hi timali eka swivandla swa dyondzo leswi tiyimeleke.
30. Ririmi na mfuwo
Un’wana na un’wana u na mfanelo yo tirhisa ririmi no nghenelela eka vutomi bya mfuwo lebyi a ti hlawulelaka byona, kambe ku hava la nga ta landzelela timfanelo teto hi ndlela yo ka yi nga fanani na swilaveko swa Nawumbisi wa Timfanelo.
31. Vaaki va swa mfuwo, vukhongeri na ririmi
- Vanhu lava welaka eka mfuwo, vukhongeri kumbe vaaki va ririmi ro karhi a va aleriwi timfanelo, na swirho swin’wana swa vaaki volvo -
- ku tiphina hi mfuwo wa vona, ku endla vukhongeri bya vona, no tirhisa ririmi ra vona; no
- vumba, ku va xirho no hlayisa mfuwo, vukhongeri na minhlangano ya tindzimi na minhlangano yin’wana ya vaaki.
- Timfanelo eka xiyengentsongo xa (1) ti nge tirhisiwi hi ndlela yo ka yi nga fani na swilaveko swa Nawumbisi wa Timfanelo.
32. Ku fikelela mahungu
- Un’wana na un’wana u na mfanelo yo fikelela -
- mahungu man’wana na man’wana lama khomiweke hi mfumo; na
- mahungu man’wana na man’wana lama khomiweke hi munhu un’wana naswonalama laveka ku ta teka goza kumbe ku sirhelela timfanelo tin’wana na tin’wana.
- Milawu ya tiko yi fanele ku tirhisiwa ku nyika mpfumelelo eka mfanelo lowu, naswona yi nga nyika swipimelo swo twala ku antswisa mafambiselo na ndzhwalo wa swa timali eka Mfumo.
33. Swiendlo swa mafambiselo yo lulama
- Un’wana na un’wana u na mfanelo ya goza raxa mafambiselo laya nga enawini, yo twala na hi ndlela ya kahle.
- Un’wana na un’wana loyi timfanelo ta yena ti nga tshikileriwa hi goza ra mafambiselo u na mfanelo yo nyikiwa swivangelo leswi tsariweke.
- Milawu ya tiko yi fanele ku tirhisiwa ku nyika mpfumelelo eka Timfanelo leti, naswona yi -
- nyika ku langutisa hi vuntshwa ka goza ra mafambiselo hi khoto kumbe, laha swi faneleke, huvo leyi tiyimeleke no ka yi nga voyameli etlhelo;
- ku nyika mfumo ntirho wo tirhisa timfanelo leti nga eka xiyengentsongo xa (1) na (2); no
- tlakusa mafambiselo ya kahle.
34. Ku fikelela tikhoto
Un’wana na un’wana u na mfanelo yo va nkwetlembetano wihi na wihi lowu nga ololoxiwaka hi ku tirhisa nawu lowu bohiweke hi ntengo emahlweni ka khoto kumbe, , laha swi faneleke, khoto yin’wana leyi tiyimeleke no ka yi voyameli etlhelo kumbe foramu.
35. Vanhu lava khomiweke, va khomeletiwa ku tenga no hehliwa hi milandzu
- Un’wana na un’wana la khomiwaka hikuva a hehliwa ku va a endle nandzu u na mfanelo yo -
- miyela;
- byeriwa kahle -
- hi mfanelo wo miyela; na
- mimbuyelo yo ka a nga miyeli;
- ku ka u nga sindzisiwi ku tiyisisa kumbe ku pfumela loku nga tirhisiwaka tanihi vumbhoni ehenhla ka munhu yoloye;
- ku tisiwa ekhoto hi xihatla lexi kotekaka, ku nga si hela -
- 48 wa tiawara endzhaku ko khomiwa; kumbe
- makumu ya siku ro sungula ra khoto endzhaku ko hundzeriwa hi nkarhi wa 48 wa tiawara, loko 48 wa tiawara ti hela ehandle ka tiawara ta khoto kumbe hi siku leri ku nga ri ki ra khoto;
- loko a ya ekhoto ro sungula loko a ha ku khomiwa, ku hehliwa kumbe kubyeriwa xivangelo xo ya mahlweni nio pfaleriwile, kumbe ku tshunxiwa; no
- tshunxiwa eku pfaleriweni loko ku tsakela ka vululami ku pfumela, loko ku ri na swivangelo swo twala.
- Un’wana na un’wana la khomiweke, ku katsa mubohiwa un’wana na un’wana la gweviweke, u na mfanelo -
- yo byeriwa xivangelo xo pfaleriwa;
- yo hlawula no tihlanganisa na mutirhi wa nawu, no byeriwa hi mfanelo leyi hi ndlela leyi faneleke,
- yo va na mutirhi wa nawu langa nyikiwa munhu la pfaleriweke hi mfumo naswona ku hakela mfumo, loko timhaka ta vululami ti nga tshamisekangi, no byeriwa hi mfanelo leyi,
- ku tlhontlha ku va enawini ko vamunhu a pfaleriwile emahlweni ka khoto kutani loko ku pfaleriwa swi nga ri enawini, ku tshunxiwa;
- swiyimo swo pfaleriwa leswi fambelanaka na ku xixima vumunhu, ku katsa ku titoloveta na ku luamisela, leswi nga ta hakeriwa hi mfumo, vutshamo byo ringanela, swakudya, switirhisiwa swo hlaya na vutshunguri bya mirhi; no
- vulavurisana na, no endzeriwa hi -
- nuna/nsati kumbe munghana;
- xaka;
- mukhanselara wa vukhongeri la hlawuriweke; na
- mutirhi wa swa vutshunguri la hlawuriweke.
- Muehleketeleriwa un’wana na un’wana u na mfanelo ya ntengo lowu nga voyameriki etlhelo, leswi katsaka mfanelo -
- yo tivisiwa hi xihehlo na vuxokoxoko lebyi nga ringanela ku va a tihlamulela;
- yo va na nkarhi wo ringanela na switirhisiwa swo lulamisela ku tisirhelela eka nandzu;
- yo tenga eka huvo ya vaaki a nga si ya ekhoto;
- yo va nandzu wu sungula ku tengiwa no hela ku nga ri na ku hlwela;
- yo va kona loko a tengisiwa;
- yo hlawula no yimeriwa hi mutirhi wa nawu no tivisiwa hi timfanelo ta yena;
- yo va na mutirhi wa nawu la nga ta nyikiwa hi Mfumo ku pfuna muhehliwa naswona wu ta hakela, loko timhaka ta vululami ti nga tshamisekangi, no byeriwa hi mfanelo yoleyo;
- yo tekiwa a nga ri na nandzu, ku miyela no ka a nga nyiki vumbhoni hi nkarhi wa ntengo;
- yo nyika swivangelo no tlhontlha vumbhoni;
- yo ka a nga sindzisiwi ku nyika vumbhoni lebyi nga ta n’wi nghenisa enghozini;
- yo tengisiwa hi ririmi leri muhehliwa a ri twisisaka, loko swi nga koteki ku fanele ku kumeka ntoloki;
- yo va a nga gweviwi eka xiendlo lexi a ku nga ri nandzu ehansi ka nawu wa tiko kumbe wa matiko hinkwawo hi nkarhi lowu swi endliweke ha wona;
- yo ka a nga tengisiwi mayelana na nandzu lowu a nga tshama a khomeriwa wona;
- yo vuyeriwa eka nxupulo lowu bohiweke loko ku xupula koloko ku cinciwile exikarhi ka nkarhi lowu nandzu wu endliweke ha wona na nkarhi wo nyika xigwevo; no
- endla xivilelo, kumbe ku langutisiwa hi vuntshwa hi khoto ya le henhla.
- Loko xiyenge lexi xi lava leswaku munhu a nyikiwa mahungu, mahungu wolowo ya fanele ku nyikiwa hi ririmi leri munhu yoloye a ri twisisaka.
- Vumbhoni lebyi kumiweke hi ndlela yo onha mfanelo yihi kumbe yihi ya munhu eka Nawumbisi wa Timfanelo byi fanele ku ka byi nga katsiwi loko ku pfumela vumbhoni byolebyo swi ta endla leswaku nandzu wu nga fambi kahle kumbe swi onha mafambiselo ya vululami.
36. Swipimelo swa timfanelo
- Timfanelo leti kumekaka eka Nawumbisi wa Timfanelo ti nga ha vekeriwa swipimelo ntsena hi ku landza nawu wa matirhiselo yo angarhela ku fikela laha xipimelo xelexo xi twalaka no va xi lulamile exikarhi ka vanhu lava tirhelaka swilo erivaleni no va na xidemokrasi, lava xiximaka vumunhu, ku ringanana, na ntshunxeko no tekela enhlokweni timhaka hinkwato leti yelanaka na swona ku katsa na –
- muxaka wa mfanelo;
- nkoka wa xikongomelo xa xipimelo xelexo;
- muxaka na vukulu bya xipimelo xelexo;
- vuxaka exikarhi ka xipimelo na xikongomelo xa xona; na
- maendlelo man’wana lama nga ri ki na swipimelo ngopfu yo fikelela xikongomelo xelexo.
- Handle ka laha swi nyikiweke eka xiyengentsongo xa (1) kumbe eka kululamisela kwihi na kwihi ka Vumbiwa leri, ku hava nawu lowu wu faneleke ku veka swipimelo eka mfanelo yihi na yihi leyi nga ndzeni ka Nawumbisi wa Timfanelo.
37. Swiyimo swa xihatla
- Xiyimo xa xihatla xi nga vikiwa ntsena hi ku landza Nawu wa Palamende na ntsena loko -
- vutomi bya rixaka byi xungetiwa hi nyimpi, ku ngheneriwa hi valala, ku pfukeriwa hi mfumo wa vanhu, mikitsikitsi, khombo ra ntumbuluko, kumbekhombo rin’wana ehenhla ka vanhu va tiko; na
- leswaku xitiviso xa boha ku vuyisa ku rhula na ntshamiseko.
- Xitiviso xa mfumo xa xihatla, na milawu yihi kumbe yihi leyi bohiwaka kumbe xiendlo xin’wana lexi tekiweke hi ku landza xileriso xexo, xi nga tirha ntsena -
- hi ku langutela swa le mahlweni; na
- ku nga hundzisi 21 wa masiku ku sukela hi siku ra xitiviso, handle ka loko Palamende ya Tiko yi boha ku engetela nkarhi wa xitiviso xexo. Palamende yi nga ha boha ku engetela nkarhi wa xitiviso xa xiyimo xa xihatla ku fikela nkarhi lowu nga tluriki tin’hweti tinharhu hi nkarhi wun’we. Ku engeteriwa ko sungula ka xitiviso xa xiyimo xa khombo ku fanele ku va hi xiboho lexi seketeriweke hi vhoti ya swirho swa Palamende. Ku engeteriwa kwihi na kwihi loku landzelaka ku fanele ku va hi xiboho lexi tekiweke hi nseketelo wa vhoti ya kwalomu ka 60 wa tiphesente ta swirho swa Palamende. Ntwanano hi ku landza ndzimana leyi wu nga amukeriwa ntsena endzhaku ka njhekanjhekisano wa mani na mani ePalamende.
- Khoto yihi na yihi leyi nga na vuswikoti yi nga teka xiboho hi ntiyiso wa -
- xitiviso xa xiyimo xa xihatla;
- ku engeteriwa kwihi na kwihi ka nkarhi wa xitiviso xa xiyimo xa xihatla; kumbe
- milawu yihi na yihi leyi vekiweke, kumbe xiendlo xin’wana lexi endliweke, hi mbuyelo wa xitiviso xa xiyimo xa xihatla.
- Milawu yihi na yihi leyi vekiweke hi xivangelo xo va ku vikiwile xiyimo xa xihatla yi nga ha hambuka eka Nawumbisi wa Timfanelo ntsena ku fikela laha –
- ku hambuka koloko ku lavekaka ntsena hikwalaho ka xihatla xelexo naswona;
- milawu leyi –
- yi fambelanaka na swiboho swa Riphabliki ku ya hi nawu wa matiko ya misava leri tirhaka eka swiyimo swa xihatla;
- yi landzelelaka xiyengentsongo xa (5); na
- yi kandziyisiwa eka Gazette ya Mfumo hi xihatla loko ya ha ku pasisiwa.
- Ku hava Nawu wa Palamende lowu nyikaka matimba leswaku ku vikiwa xiyimo xa xihatla, naswona ku hava milawu leyi endliweke kumbe goza rin’wana leri tekiweke hi xivangelo xa xitiviso, wu nga pfumelela kumbe ku nyika mpfumelelo -
- wo rivaleriwa ka mfumo, kumbe munhu wihi na wihi, hi ku landzelela xiendlo xo ka xi nga ri enawini;
- ku hambuka kwihi na kwihi eka xiyenge lexi; kumbe
- ku langutela ehansi kwihi na kwihi eka xiyenge lexi bohiweke eka kholomo ya 1 ya Tafula ra Timfanelo to ka ti nga Languteri Ehansi, ku fikea ekaxiyimo lexi kombisiweke eka kholomo ya 3 ya Tafula.
Nxaxamelo wa Timfanelo to ka ti nga Languteri Ehansi
- Loko munhu wihi na wihi a pfaleriwa handle ko tengisiwa hikokwalaho ko hungutiwa ka timfanelo endzhaku ka ku vikiwa ka xiyimo xa xihatla, swipimelo leswi swi landzelaka swi fanele ku landzeleriwa -
- Ku fanele ku tihlanganisiwa na munhu lonkulu loyi a nga xirho xa ndyangu kumbe nakulobye wa mubohiwa hi xihatla, na ku va tivisa leswaku munhu yaloye u pfaleriwile.
- Xitiviso xi fanele ku hangalasiwa eka Gazete ya Mfumo ya tiko ku nga si hela masiku ya ntlhanu munhu yoloye a pfaleriwile, xi fanele ku vula vito ra mubohiwa na ndhawu laha a pfaleriweke kona no vula magoza ya xiyimo xa xihatla lama munhu yoloye a pfaleriweke ha wona.
- Mubohiwa u fanele ku pfumeleriwa ku langha, no va a endzeriwa hi mutirhi wa swa rihanyu nkarhi wihi na wihi lowu amukelekaka,;
- Mubohiwa u fanele ku pfumeleriwa ku langha, no va a endzeriwa hi muyimeri wa nawu nkarhi wihi na wihi;
- Khoto yi fanele yi kambisisa nakambe ku pfaleriwa koloko hi xihatla hi lexi kotekaka, kambe ku nga si hundza masiku ya 10 endzhaku ka loko munhu yoloye a pfaleriwile, naswona khoto yi fanele ku ntshunxa mubohiwa handle ko tengisiwa handle ka loko ku pfaleriwa koloko ku laveka ku endlela ku vuyisa xiyimo xa ku rhula na nawu.
- Mubohiwa la nga ntshunxiwiki hi ku landza mpfuxeto wa ndzimana ya (e), kumbe la nga ntshunxiwiki hi ku landza ku pfuxetiwa ehansi ka ndzimana leyi, a nga endla xikombelo ekhoto xa ku pfuxetiwa ku ya emahlweni ka ku bohiwa nkarhi wun’wana na wun’wana endzhaku ka loko masiku ya 10 ya hundzile hi mpfuka ka mbalango lowu hundzeke, naswona, khoto yi fanele ku ntshunxa mubohiwa yoleyo handle ka loko swa ha laveka ku yisa emahlweniku pfaleriwa koloko ku endlela ku vuyisa nawu na ku rhula.
- Mubohiwa u fanele ku pfumeleriwa ku va ekhoto yihi na yihi leyi kambisisaka ku pfaleriwa ka yena, ku yimeriwa hi mutirhi wa swa nawu eku tengisiweni koloko, na ku endla vuyimeri eka ku phikizana no yisiwa emahlweni ka ku pfaleriwa ka yena.
- Mfumo wu fanele ku nyika khoto swivangelo swo tsariwa ku hlamusela ku lulama ka ku yisiwa emahlweni ko pfaleriwa ka munhu yoloye, naswona wu fanele ku nyika mubohiwa yoleyo khopi ya swivangelo sweswo eka hi masiku lama nga riki hansi ka mambirhi khoto yi nga si kambisisa ku pfaleriwa ka yena.
- Loko khoto yi ntshunxa mubohiwa , munhu yoloye a nga ha pfaleriwi nakambe hi swivangelo swo fana na sweswo handle ka loko mfumo wu rhanga wu kombisa khoto xivangelo xo twisiseka xo va munhu yoloye a pfaleriwa nakambe.
- Swiyengentsongo swa (6) na (7) a swi tirhi eka vanhu lava nga riki vaaka-tiko va Afrika-Dzonga naswona lava va pfaleriweke hikokwalaho ka nyimpi ya matlhari ya matiko ya misava. Ematshan’wini ya swona, mfumo wu fanele ku landza swipimelo leswi bohaka Riphabliki ku ya hi nawu wa matiko ya misava wo komba vumunhu hi tlhelo ra ku pfaleriwa ka vanhu valavo.
38. Ku sindzisa timfanelo
- Un’wana na un’wana eka xiyenge lexi u na mfanelo yo tihlanganisa na khoto leyi faneleke, a koxa leswaku mfanelo leyi hlamuseriweke eka Nawumbisi wa Timfanelo wu kavanyetiwile kumbe ku xungetiwa, kutani khoto yi nga ha nyika ku pfuneka loku
faneleke, ku katsa na ku hlamusela timfanelo. Vanhu lava nga tihlanganisaka na khoto i –
- mani na mani la yimelaka ku pfuneka ka yena n’wini;
- mani na mani la yimelaka un’wana la nga swi kotiki ku tiyimela hi yexe;
- munhu wihi na wihi la swi endlaka tanihi xirho xa, kumbe hi ku yimela ntlawa kumbe ntlawa wa vanhu;
- munhu wihi na wihi la yimelaka ku navela ka vanhu; na
- nhlangano lowu yimelaka ku navela ka swirho swa wona.
39. Nhlamuselo ya Nawumbisi wa Timfanelo
- Loko yi hlamusela Nawumbisi wa Timfanelo, khoto, huvo yo hlawuleka kumbe foramu –
- yi fanele ku yisa emahlweni mikhuva leyi endlaka vanhu lava nga erivaleni va xidemokrasi lexi simekiweke eka ku xixima vumunhu, ndzingano na ntshunxeko;
- yi fanele ku tekela enhlokweni nawu wa matiko ya misava; naswona
- yi nga ha tekela enhlokweni nawu wa matiko mambe.
- Loko ku hlamuseriwa milawu yihi na yihi, na le ku endliweni ka nawu wa ntolovelo kumbe nawu wa xintu, khoto yin’wana na yin’wana, huvo yo hlawuleka kumbe foramu yi fanele ku yisa emahlweni moya na swikongomelo swa Nawumbisi wa Timfanelo.
- Nawumbisi wa Timfanelo a wu arisi ku va kona ka timfanelo tihi na tihi tin’wana kumbe ntshuxeko lowu amukeriweke kumbe wu nyikiweke hi nawu wa ntolovelo, nawu wa xintu kumbe milawu leyi vekiweke, ku fikela laha yi yelanaka kona na Nawumbisi lowu.


text:
Dyondzo 32: Makhombo Ya 10
Languta swifaniso leswi. Xin’wana ni xin’wana xi kombisa khombo leri Yehovha a ri tiseke aEgipta. Exifanisweni xo sungula i Aroni loyi a a ba Nambu wa Nayili hi nhonga yakwe. Loko a heta ku endla tano, mati ya nambu wolowo ma hundzuke ngati. Tinhlampfi ti file kutani nambu wu sungule ku nun’hwa.
Endzhaku ka sweswo Yehovha u endle leswaku ku huma machela eNambyeni wa Nayili. A ma tele hinkwako—eswitikweni, emapotweni, emibedweni ya vanhu—kun’wana ni kun’wana. Loko machela ma fa, Vaegipta va ma hlengelete ma va tinhulu letikulu naswona tiko a ri nun’hwa hikwalaho ka wona.
Kutani Aroni a ba ntshuri hi nhonga, hiloko ntshuri wu hundzuka tinyonyorhi. Tinyonyorhi i switsotswana leswi lumaka. Tinyonyorhi a ti ri khombo ra vunharhu leri weleke tiko ra Egipta.
Makhombo laman’wana hinkwawo a ma vavisa Vaegipta ntsena, ku nga ri Vaisrayele. Khombo ra vumune a ku ri ra mabawa lama ngheneke tindlwini ta Vaegipta hinkwavo. Khombo ra vuntlhanu ri wele swifuwo. Ku fe tihomu, tinyimpfu ni timbuti to tala ta Vaegipta.
Endzhaku ka sweswo, Muxe na Aroni va teke nkuma va wu haxa emoyeni. Wu endle leswaku swiharhi ni vanhu va huma marhumba yo chavisa. Leri a ku ri khombo ra vutsevu.
Endzhaku ka rona Muxe u tlakusele voko rakwe ehenhla, kutani Yehovha a rhumela tilo ni xihangu. Xexo a ku ri xihangu lexikulu swinene lexi nga si tshamaka xi voniwa aEgipta.
Khombo ra vunhungu a ku ri tinjiya to tala. A ku nga si tshama ku va ni tinjiya to tala hi ndlela yoleyo naswona a ta ha tlhelanga ti va kona. Ti dye hinkwaswo leswi xihangu xi nga swi onhangiki.
Khombo ra vukaye a ku ri munyama. Munyama wu funengete tiko ku ringana masiku manharhu kambe laha a ku tshama Vaisrayele a ku ri ni ku vonakala.
Eku heteleleni, Xikwembu xi byele vanhu va xona leswaku va xuva hi ngati ya ximbutana kumbe xinyimpfana emarimbeni ya tinyangwa ta vona. Hiloko ntsumi ya Xikwembu yi hundza hi le Egipta. Loko ntsumi yi vona ngati, a yi nga dlayi munhu endlwini yoleyo. Kambe etindlwini hinkwato laha ku nga kumekangiki ngati emarimbeni, ntsumi ya Xikwembu yi dlaye mativula hinkwawo ya vanhu ni ya swiharhi. Leri a ku ri khombo ra vukhume.
Endzhaku ka khombo leri ra vukhume, Faro u ntshunxe Vaisrayele. Vanhu va Xikwembu a va lunghekele ku famba, kutani hi vusiku byebyo va sungule ku gwirima va huma aEgipta.
Eksoda tindzima 7 ku ya eka 12.
Swivutiso
- Hi ku tirhisa swifaniso leswi nga laha, hlamusela makhombo manharhu yo sungula lama Yehovha a ma tiseke aEgipta.
- Xana makhombo manharhu layo sungula a ma hambane njhani ni laman’wana?
- Xana a ku ri rihi khombo ra vumune, ra vuntlhanu ni ra vutsevu?
- Hlamusela khombo ra vunkombo, ra vunhungu ni ra vukaye.
- Xana Yehovha u byele Vaisrayele leswaku va endla yini loko ku nga si tisiwa khombo ra vu-10?
- Xana khombo ra vu-10 a ku ri rihi, naswona ku endleke yini endzhaku ka rona?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Eksoda 7:19-8:23.
Hambileswi vaprista va le Egipta lava endlaka masalamusi va koteke ku endla makhombo mambirhi yo sungula lama endliweke hi Yehovha, i yini leswi va bohekeke ku swi pfumela endzhaku ka khombo ra vunharhu?
Xana khombo ra vumune ri byi kombise njhani vuswikoti bya Yehovha byo sirhelela vanhu vakwe, naswona ku tiva leswi swi endla leswaku vanhu va Xikwembu va titwa njhani leswi va langutaneke ni “nhlomulo lowukulu” lowu profetiweke?
- Hlaya Eksoda 8:24; 9:3, 6, 10, 11, 14, 16, 23-24; na 10:13-15, 21-23.
Hi yihi mintlawa yimbirhi leyi paluxiweke hi Makhombo ya Khume, naswona sweswo swi ri khumba njhani langutelo ra hina hi mintlawa yoleyo namuntlha?
Xana Eksoda 9:16 yi hi pfuna njhani leswaku hi twisisa xivangelo lexi endleke leswaku Yehovha a pfumelela Sathana a hambeta a hanya ku fikela namuntlha?
- Hlaya Eksoda 12:21-32.
Xana Paseka yi endle leswaku vo tala va ponisiwa hi ndlela yihi, naswona Paseka a yi fanekisela yini?


text:
Swifaniso Swo Sungula Swa Le Warwick (May Ku Fika Hi August 2014)
Timbhoni ta Yehovha ti le ku akeni ntsindza wa tona lowuntshwa eWarwick, le New York. Ku sukela hi May ku ya fika hi August 2014, vatirhi vo aka va endle ntirho lowukulu eka Muako wo Lunghisela Timovha, Miako Leyi ku Endliwaka Mintirho yo Hambanahambana ni muako wo tshama wa C na D. Swifaniso leswi swi komba yin’wana ya mintirho leyi a yi endliwa hi nkarhi wolowo.
May 1, 2014—Warwick
Loko u ri edzonga vupeladyambu u langute en’walungwini u vona Nambu wa Sterling Forest. Laha ku akiwaka kona, i makamara ya le hansi ya muako wo tshama eka wona wa D. Ekusuhi ni nambu, ku cheriwa xilebe xa muako wo tshama eka wona wa C.
May 14, 2014—Laha swilo leswi nga ta tirhisiwa swi hlanganisiwaka kona
Vatirhi va hlanganisa switirhisiwa leswi nga ta hoxiwa eka makamara yo hlambela eka wona ya miako yo tshama eka yona. Switirhisiwa leswi loko swi hlanganisiwa swi katsa tifireme, makhumbi ya bodo, tiphayiphi ta mati, gezi, swo nghenisa moya ni mabavhu yo hlambela eka wona. Mabavhu ma ta hoxiwa loko swilo leswi hinkwaswo swi herile.
May 22, 2014—Muako Wo Lunghisela Timovha
Vatirhi va ri karhi va hoxa tiphayiphi ta mati ekamareni ra le hansi. Hi nkarhi wo aka, xiphemu lexi xa muako xi ta tirhisiwa hi vanhu va kwalomu ka 500 ku dyela kona naswona tindhawu tin’wana ta muako lowu ti ta tirhisiwa hi vanhu va 300. Loko tsima ro aka ri ri kusuhi ni ku hela, tindhawu leti to dyela ta nkarhinyana ti ta lunghisiwa leswaku ndhawu leyi yi lunghekela ntirho wa yona wo lunghisela timovha.
June 2, 2014—Muako Wo Lunghisela Timovha
Vatirhi va ri karhi va chela misava leyi nonisiweke ehenhla ka lwangu. Eka lwangu leri ku ta byariwa swimilani leswi nga ta hunguta ku tirhisiwa gezi ro tala ni ku hunguta ku onha loku a ku ta endliwa hi mpfula ni ku hluta mati lama thyakisiweke ya mpfula.
June 5, 2014—Tihofisi/Muako Lowu Ku Endliwaka Mintirho Yo Hambanahambana Eka Wona
Muako lowu wu ta vumbiwa hi miako yinharhu leyi hlanganisiweke leyi nga ta ringana swikweremitara swa 42 000. Vatirhi va kontraka va tiyisa muako lowu hi tiphuphu ta nsimbi.
une 18, 2014—Muako Wo Lunghisela Timovha
Vatirhi va ri karhi va fulela muako. Mabandi lama va titsimbeke hi wona ma va sirhelela leswaku va nga wi.
June 24, 2014—Muako Wo Tshama Wa C
Ku ri karhi ku nghenisiwa swilo swo tanihi tihitara ni swo berisa moya. Kwalomu ka tiphesente ta 35 ta Timbhoni leti tirhaka eWarwick i vavasati.
July 11, 2014—Montgomery, Le New York
Muako lowu, lowu xaviweke hi February 2014, wu tirhiseriwa ku veka nhundzu ni ku hlanganisa swilo leswi nga ta tirhisiwa eka tsima ro aka. Wu ni ndhawu leyi ringanaka swikweremitara swa 20 000. Swilo swo basa leswi nga ehenhla hi tlhelo ra le xineneni ra xifaniso lexi, i swilo leswi nga ta hoxiwa eka makamara yo hlambela eka wona naswona swi yimele ku rhumeriwa.
July 24, 2014—Muako Wo Tshama Wa C
Laha hi le tlhelo ra n’walungu vupeladyambu ra muako. Eka muako lowu ku ta tshama vanhu va kwalomu ka 200 lava tirhaka entsindza. Makamara yo tala ma ringana swikweremitara swa 30 ku ya ka 55 hi ku kula naswona ma katsa khixi, kamara ro hlambela ni rikupakupa lerintsongo.
July 25, 2014—Muako Wo Lunghisa Swilo/Ndhawu Yo Paka Timovha
Ku ri karhi ku lunghisiwa rivala leri ku nga ta akiwa eka rona. Le henhla hi tlhelo ra le ximatsini, muchini wu ri karhi wu faya maribye lama nga ta tirhisiwa enkarhini lowu taka. Loko tsima hinkwaro ro aka ri fike emakumu, misava yo ringana tikhubiki mitara ta 260 000 yi ta va yi susiwile laha ku akiwaka kona. Siku ni siku ku tirhisiwa tigandaganda to tleketla misava ta 23.
July 30, 2014—Muako Wo Lunghisela Timovha
Ku ri karhi ku byariwa swimilani elwangwini.
August 8, 2014—Warwick
Xifaniso lexi xi tekiwe ehenhla ka crane leyikulu loko u langute edzonga vupeladyambu ehenhla ka muako wa tihofisi. Ehansi hi tlhelo ra ximatsi i ndhawu yo paka timovha ta vaendzi leyi hetiweke ku akiwa naswona siku ni siku yi tala hi timovha ta vatirhi. Timbhoni tin’wana ti chayele tiawara ta kwalomu ka 12 leswaku ti ta pfuna ku ringana masiku manharhu kumbe ya mune.
August 13, 2014—Muako Wo Lunghisela Timovha
Ntirho wo endla ndhawu yo dyela ya nkarhinyana wu le kusuhi ni ku hela. Swikrini ni swipikara leswi nga hoxiwa eka silingi swi ta endla leswaku vatirhi va yingisela nongonoko wa tsalwa ra siku ni minongonoko yin’wana ya dyondzo ya Bibele ku suka eBethele ya le United States.
August 14, 2014—Tihofisi/Muako Lowu Ku Endliwaka Mintirho Yo Hambanahambana Eka Wona
Xithezi xo sungula xi cheriwa khonkhireti. Exineneni, mutirhi a ri karhi a tirhisa muchini ku endlela leswaku khonkhireti yi hlangana kahle.
August 14, 2014—Tihofisi/Muako Lowu Ku Endliwaka Mintirho Yo Hambanahambana Eka Wona
Ku ri karhi ku hoxiwa tiphayiphi ta gezi exikarhi ka muako, leti nga ta funengetiwa hi khonkhireti.
August 14, 2014—Tihofisi/Muako Lowu Ku Endliwaka Mintirho Yo Hambanahambana Eka Wona
Ku cheriwa ka khonkhireti eka xithezi xo sungula ku le kusuhi ni ku hela. Laha hi kona laha ku nga cheriwa khonkhireti yo tala eka tsima ro aka ku ta fikela sweswi, ku cheriwe kwalomu ka 540 wa tikhubiki mitara. Khonkhireti leyi yi endliwe endhawini yin’wana kutani yi tisiwa hi tilori ta nhungu to hlanganisa khonkhireti ni michini yimbirhi yo koka khonkhireti, khonkhireti leyi loko yi cheriwa yi tekeke kwalomu ka tiawara ta ntlhanu ni hafu. Exikarhi ka xifaniso ku yime khumbi ra switepisi swin’wana swa muako.
August 14, 2014—Muako Wo Tshama Wa C
Ku ri karhi ku akiwa guva elwangwini. Kasi hi le hansi, ku akiwa makamara yo tshama eka wona ya A.
August 15, 2014—Muako Wo Tshama Wa C
Ku ri karhi ku tlakuriwa xikamarana xo hlambela eka xona hi crane xi yisiwa eka xithezi xa vunharhu. Tsima ro aka ra le Warwick ri tirhisa switirhisiwa leswi endliweke ka ha ri emahlweni ku aka hi swona, leswaku ku hungutiwa ntlimbano laha ku akiwaka kona ni ku hatlisisa ntirho.
August 20, 2014—Muako Wo Tshama Wa C
Tikontraka ti ri karhi ti nghenisa makhumbi. Makhumbi lawa a ya lavi ku pendiwa naswona swa olova ku ma lunghisa. Ma nghenisiwa hi xihatla naswona leswi swi ta pfuna leswaku tsima ro aka ri hetiwa hi xihatla.
August 31, 2014—Warwick
U langute u ri dzonga vupeladyambu. Ku ri karhi ku lunghiseleriwa khonkhireti ya xithezi lexi landzelaka xa muako wo tshama wa D naswona endzhaku ka muako lowu, muako wo tshama wa C wu le kusuhi ni ku hela ku akiwa.