text:
Bivhili kha Inthanethe | ṰHALUTSHEDZELO YA SHANGO ḼISWA YA MAṄWALO A TSHIKRISTE A LUGERIKA
Naa ni nga takalela u vhala iyi thero kha %%?
1 Vhakorinta 11:1-34
11 Ivhani vha edzisaho nṋe, samusi na nṋe ndi tshi edzisa Kristo.2 Huno ndi a ni khoḓa ngauri no nkhumbula kha zwithu zwoṱhe na uri ni khou tevhedza zwenezwo zwithu u ya nga nḓila ye nda ni ṋea ngayo.3 Fhedzi ndi ṱoḓa ni tshi ḓivha uri ṱhoho ya munna muṅwe na muṅwe ndi Kristo; na uri ṱhoho ya mufumakadzi ndi munna; na uri ṱhoho ya Kristo ndi Mudzimu.4 Munna muṅwe na muṅwe ane a rabela kana u porofita o fukedza ṱhoho u nyadzisa ṱhoho yawe;5 fhedzi mufumakadzi muṅwe na muṅwe ane a rabela kana u porofita a songo fukedza ṱhoho u nyadzisa ṱhoho yawe, ngauri u fana na mufumakadzi o vheulwaho ṱhoho.6 Arali mufumakadzi a sa fukedzi ṱhoho yawe, kha gere mavhudzi awe; fhedzi arali zwi tshi nyadzisa mufumakadzi uri a gere mavhudzi awe kana u vheula, kha fukedze ṱhoho yawe.7 Munna ho ngo fanela u fukedza ṱhoho yawe, samusi e tshifanyiso tsha Mudzimu nahone a tshi mu rendisa; fhedzi mufumakadzi u rendisa munna.8 Ngauri munna ho ngo bva kha mufumakadzi, fhedzi mufumakadzi o bva kha munna;9 zwiṅwe hafhu, munna ho ngo sikwa hu tshi itelwa mufumakadzi, fhedzi mufumakadzi o sikwa hu tshi itelwa munna.10 Ndi ngazwo mufumakadzi a tshi fanela u vha na luswayo lwa u ḓiṱukufhadza kha ṱhoho yawe a tshi itela vharuṅwa.11 Nga nnḓa ha zwenezwo, u ya nga Murena, mufumakadzi ho ngo fhandekana na munna, na munna ho ngo fhandekana na mufumakadzi.12 Samusi mufumakadzi o bva kha munna, na munna o vha hone nga mufumakadzi; fhedzi zwithu zwoṱhe zwi bva ha Mudzimu.13 Haṱulani inwi vhaṋe: Naa zwo fanela uri mufumakadzi a rabele Mudzimu a songo fukedza ṱhoho?14 Naa a ni athu guda uri nga lwa nzulele arali munna e na mavhudzi malapfu u a nyadzea;15 fhedzi arali mufumakadzi e na mavhudzi malapfu, naa ha iti uri a rendwe? Ngauri o ṋewa mavhudzi nṱhani ha u ṋewa tshithu tsha u fukedza ṱhoho.16 Naho zwo ralo, arali muthu naho e ufhio a tshi ṱoḓa u hanedza muṅwe mukhuvha, ni mu vhudze uri riṋe na zwivhidzo zwa Mudzimu a ri na muṅwe.17 Naho ndi tshi khou ni ṋea nyeletshedzo, a thi ni khoḓi ngauri a ni vhuyelwi, fhedzi ni a vhaisala musi ni tshi kuvhangana nṱhani ha u vhuyelwa.18 Musi ni tshi kuvhangana tshivhidzoni, ndi pfa hu tshi pfi hu na dziphambano vhukati haṋu; zwiṅwe ndi a zwi tenda.19 Zwi re zwone ndi uri hu ḓo vha na zwigwada vhukati haṋu, uri vhane vha ṱanganedzea na vhone vha vhonale vhukati haṋu.20 Nga zwenezwo, musi ni tshi kuvhangana fhethu huthihi, a zwi konadzei uri ni ḽe tshilalelo tsha Murena.21 Ngauri musi ni tshi tshi ḽa, muṅwe na muṅwe waṋu u vha o no ḓi ḽa tshilalelo tshawe hu tshee nga phanḓa, hune muṅwe a pfa nḓala ngeno muṅwe o kambiwa.22 Naa a ni na nnḓu dza u ḽela na u nwela khadzo? Kana ni tou nyadza tshivhidzo tsha Mudzimu na ita uri vhane vha si vhe na tshithu vha farwe nga ṱhoni? Ndi ambe na inwi ndi ri mini? Naa ndi ni khoḓe? Kha zwenezwi a thi ni khoḓi.23 Ngauri zwe nda zwi ṱanganedza zwi tshi bva ha Murena ndi zwi pfukisela kha inwi, uri Murena Yesu nga vhusiku he a vha a tshi ḓo fheṱiwa ngaho o dzhia tshinkwa24 a livhuha, a tshi ṅwata a ri: “Tshi imela muvhili wanga une wa ḓo ṋekedzwa u itela inwi. Dzulani ni tshi ita zwenezwi u itela u nkhumbula.”25 O ita zwi fanaho na kha tshinwelo, musi vho no ḽa tshilalelo, a ri: “Tshinwelo itshi tshi imela mulanga muswa nga mutheo wa malofha anga. Ni dzule ni tshi ita zwenezwi tshifhinga tshoṱhe, musi ni tshi tshi nwa, uri ni nkhumbule.”26 Ngauri tshifhinga tshoṱhe musi ni tshi ḽa tshenetshi tshinkwa na u nwa tshinwelo itshi, ni dzula ni tshi ṱanziela lufu lwa Murena, u swika a tshi vhuya.27 Nga nṱhani ha zwenezwo, muṅwe na muṅwe ane a ḽa tshinkwa kana u nwa tshinwelo tsha Murena a sa fanelei u ḓo vha na mulandu malugana na muvhili na malofha zwa Murena.28 Muthu nga a thome a ḓiṱolisise uri a vhone arali a tshi fanelea, nga murahu ndi hone a tshi ḓo kona u ḽa tshinkwa na u nwa tshinwelo.29 Ngauri ane a ḽa na u nwa, u ḽa na u nwela u haṱulwa arali a sa ṱalukanyi zwine muvhili wa imela zwone.30 Ndi ngazwo vhanzhi vhukati haṋu vha si na nungo, vha tshi lwala, nahone vhanzhi vha a fa.31 Arali ri tshi ṱalukanya zwine ra vha zwone, ri nga si haṱulwe.32 Naho zwo ralo, musi ri tshi haṱulwa, ri vha ri tshi khou laiwa nga Yehova, uri ri sa ḓo vhonwa mulandu khathihi na shango.33 Nga zwenezwo, vhahashu, musi ni tshi kuvhangana u itela u ḽa tshilalelo, ni lindelane.34 Arali muthu e na nḓala, nga a ḽe hayani, uri musi ni tshi kuvhangana, ni si haṱulwe. Fhedzi mafhungo o salaho ndi ḓo a dzudzanya musi ndi tshi swika henefho.


c: text/html

text:
NDIMA YA VHUṰANU
Tshirengululi—Tshifhiwa tsha Ndeme Vhukuma tshi Bvaho ha Mudzimu
Tshirengululi ndi mini?
Tsho dzudzanywa hani?
Tshi nga ni thusa hani?
Ni nga sumbedza hani uri ni tshi dzhiela nṱha?
1, 2. (a) Ndi mini tshine tsha ita uri tshifhiwa tshi vhe tsha ndeme vhukuma kha inwi? (b) Ndi ngani hu tshi nga ambiwa uri tshirengululi ndi tshifhiwa tsha ndeme vhukuma u fhira zwoṱhe zwine na nga ṋewa zwone?
NDI tshifhio tshifhiwa tsha ndeme vhukuma tshe na vhuya na ṋewa tshone? A zwi vhuyi zwa ṱoḓa uri tshifhiwa tshi vhe tsha mutengo wa nṱha uri tshi vhe tsha ndeme. Zwi re zwone ndi uri ndeme ya vhukuma ya tshifhiwa a i ḓisendeki nga mutengo watsho. Nṱhani hazwo, tshifhiwa tshi vha tsha ndeme vhukuma musi tshi tshi ni takadza kana musi tshi tshithu tshe na vha ni tshi tshi shaya vhutshiloni haṋu.
2 Hu na tshifhiwa tshine tsha fhira zwoṱhe zwine na nga tama u ṋewa zwone. Ndi tshifhiwa tshe Mudzimu a tshi ṋea vhathu. Yehova o ri ṋea zwithu zwinzhi, fhedzi tshifhiwa tsha ndeme vhukuma tshe a ri ṋea tshone ndi tshiṱhavhelo tsha Murwa wawe, Yesu Kristo. (Mateo 20:28) Samusi ri tshi ḓo zwi vhala kha ino ndima, tshirengululi ndi tshifhiwa tsha ndeme vhukuma u fhira zwoṱhe zwine na nga ṋewa zwone, ngauri tshi nga ni ḓisela phaṱutshedzo nnzhi nahone tsha swikelela zwishaiwa zwaṋu zwa ndeme vhukuma. Vhukuma tshirengululi ndi musumbedzo muhulwanesa wa uri Yehova u a ni funa.
TSHIRENGULULI NDI MINI?
3. Tshirengululi ndi mini, nahone ri fanela u pfesesa mini u itela u dzhiela nṱha tshenetshi tshifhiwa tsha ndeme?
3 Nga hu leluwaho ri nga amba uri tshirengululi ndi ndugiselelo ya Yehova ya u vhofholola, kana u tshidza vhathu kha tshivhi na lufu. (Vha-Efesa 1:7) U itela u pfesesa yeneyi pfunzo ya Bivhili, ri fanela u humbula nga zwe zwa itea tsimuni ya Edeni. Arali ra pfesesa zwe Adamu a zwi xedza musi a tshi ita tshivhi, ri ḓo pfesesa zwi itaho uri tshirengululi tshi vhe tshifhiwa tsha ndeme nga u rali kha riṋe.
4. Vhutshilo ho fhelelaho he Adamu a vha e naho ho vha vhu hani?
4 Musi Yehova a tshi sika Adamu, o mu ṋea tshiṅwe tshithu tsha ndeme ngangoho—vhutshilo ho fhelelaho. Elekanyani zwe zwenezwo zwa amba zwone kha Adamu. Ngauri o vha o sikwa e na muvhili na muhumbulo zwo fhelelaho, o vha a sa ḓo vhuya a lwala, a vha mulala, kana a fa. Samusi o vha o fhelela, o vha e na vhushaka ho khetheaho na Yehova. Bivhili i amba uri Adamu o vha e ‘murwa wa Mudzimu.’ (Luka 3:38) Nga zwenezwo, Adamu o vha e na vhushaka vhuhulwane na Yehova Mudzimu, vhune ha fana na ha murwa na khotsi vha re na lufuno. Yehova o vha a tshi amba na Adamu, murwa wawe wa kha ḽifhasi, a mu ṋea mishumo i fushaho nahone a mu vhudza zwe zwa vha zwo lavhelelwa khae.—Genesi 1:28-30; 2:16, 17.
5. Bivhili i amba mini musi i tshi ri Adamu o sikwa ‘nga tshifanyiso tsha Mudzimu’?
5 Adamu o vha o sikwa ‘nga tshifanyiso tsha Mudzimu.’ (Genesi 1:27) Zwenezwo zwo vha zwi sa ambi uri Adamu o vha e na mbonalo ine ya fana na ya Mudzimu. Samusi ro zwi guda kha Ndima ya 1 ya yeneyi bugu, Yehova ndi muya u sa vhonali. (Yohane 4:24) Nga zwenezwo, Yehova ha na muvhili wa ṋama na malofha. U sikwa ha Adamu nga tshifanyiso tsha Mudzimu zwi amba uri Adamu o sikwa e na pfaneleo dzine dza fana na dza Mudzimu, dzi katelaho lufuno, vhuṱali, khaṱulokwayo, na maanḓa. Iṅwe nḓila ya ndeme ye Adamu a vha a tshi fana na Khotsi awe ngayo ndi uri o vha e na mbofholowo ya u ḓikhethela. Nga zwenezwo, Adamu o vha a sa fani na mutshini une wa ita zwe wa vhumbelwa zwone fhedzi. Nṱhani ha zwenezwo, o vha a tshi nga ḓiitela phetho, a khetha vhukati ha zwo lugaho na zwi songo lugaho. Arali o vha o khetha u thetshelesa Mudzimu, o vha a tshi ḓo vha o tshila tshoṱhe Paradisoni kha ḽifhasi.
6. Musi Adamu a tshi pfuka mulayo wa Mudzimu, o xelelwa nga mini, nahone vhana vhawe vho kwamea hani?
6 Nga zwenezwo-ha, zwi khagala uri musi Adamu a tshi pfuka mulayo wa Mudzimu nahone a haṱulelwa lufu, o xelelwa nga zwithu zwinzhi vhukuma. Tshivhi tshawe tsho ita uri a xelelwe nga vhutshilo ho fhelelaho kathihi na phaṱutshedzo dzaho dzoṱhe. (Genesi 3:17-19) Zwi ṱungufhadzaho ndi uri Adamu kathihi na vhana vhawe vha tshifhingani tshi ḓaho, vho xelelwa nga honovhu vhutshilo ho khetheaho. Ipfi ḽa Mudzimu ḽi ri: “Vhunga zwivhi zwó dzhena shangoni nga muthu muthihi [Adamu] zwivhi zwa ḓisa lufu, lufu lwo vhuya lwa ṱanganya vhathu vhoṱhe nge vhoṱhe vha tshinya.” (Vha-Roma 5:12) Ee, roṱhe ro mamela tshivhi kha Adamu. Nga zwenezwo, Bivhili i amba uri o ‘ḓirengisa’ nahone a rengisa na vhana vhawe kha vhupuli ha tshivhi na lufu. (Vha-Roma 7:14) Ho vha hu si na fulufhelo nga Adamu na Eva nga ṅwambo wa uri vho khetha u pfuka mulayo wa Mudzimu nga khole. Fhedzi ho vha hu tshi ḓo itea mini nga vhana vhavho, u katela na riṋe?
7, 8. Tshirengululi tshi katela zwithu zwifhio zwivhili?
7 Yehova o vhofholola vhathu nga tshirengululi. Tshirengululi ndi mini? Tshirengululi tshi katela zwithu zwivhili. Tsha u thoma, tshirengululi ndi mutengo une wa lifhiwa u itela u vhofholola kana u rengulula tshiṅwe tshithu. Tshi nga kha ḓi vhambedzwa na mutengo une wa lifhiwa u itela u vhofholola tshivhotshwa tsha nndwa. Tsha vhuvhili, tshirengululi ndi mutengo une wa tiba, kana u lifha, tshinyalelo ya tshiṅwe tshithu. Tshi fana na tshelede ine ya bviswa u itela u lifha tshinyalelo dzo bveledzwaho nga khombo. Sa tsumbo, arali muthu o bveledza khombo, o vha a tshi fanela u lifha tshelede ine ya lingana kokotolo na vhuhulwane ha zwo tshinyalaho.
8 Zwo vha zwi tshi nga konadzea hani u lifha tshinyalelo khulwane ye Adamu a dzhenisa muṅwe na muṅwe washu khayo nahone ro vha ri tshi ḓo vhofhololwa hani kha vhupuli ha tshivhi na lufu? Kha ri ṱhogomele tshirengululi tshe Yehova a tshi dzudzanya na nḓila ine tsha nga ni thusa ngayo.
NḒILA YE YEHOVA A DZUDZANYA NGAYO TSHIRENGULULI
9. Ho vha hu tshi ṱoḓea tshirengululi tsha mufuda-ḓe?
9 Samusi ho xedzwa vhutshilo ha muthu o fhelelaho, a huna vhutshilo ha muthu a songo fhelelaho he ha vha vhu tshi nga vhuya ha vhu rengulula. (Psalme ya 49:7, 8) Ho vha hu tshi ṱoḓea tshirengululi tshi re na ndeme i linganaho na zwe zwa xedzwa. Hezwi zwi tendelana na maitele a khaṱulokwayo yo fhelelaho a wanalaho kha Ipfi ḽa Mudzimu, ane a ri: “Vhutshilo vhu lixwa nga vhutshilo.” (Doiteronomio 19:21) Nga zwenezwo-ha, ndi mini tshe tsha vha tshi tshi nga lifha ndeme ya vhutshilo ho fhelelaho ha muthu he ha xedzwa nga Adamu? Ho vha hu tshi ṱoḓea vhuṅwe vhutshilo ho fhelelaho ha muthu uri vhu vhe tshirengululi tshi fanaho.—1 Timotheo 2:6.
10. Yehova o dzudzanya hani tshirengululi?
10 Yehova o dzudzanya hani tshirengululi? O ruma muṅwe wa vharwa vhawe vho fhelelaho vha muya uri a ḓe kha ḽifhasi. Fhedzi Yehova ho ngo sokou rumela tshivhumbiwa naho tshi tshifhio tsha muya. O rumela tshivhumbiwa tshawe tsha ndeme vhukuma, Murwa wawe mubebwa-eṱhe. (1 Yohane 4:9, 10) Onoyu Murwa o ṱutshela haya hawe ha ṱaḓulu nga u ḓifunela. (Vha-Filipi 2:7) Samusi ro zwi guda kha ndima yo fhiraho ya yeneyi bugu, Yehova o ita vhuṱolo musi a tshi fhirisela vhutshilo ha onoyu Murwa kha mbumbelo ya Maria. Muyamukhethwa wa Mudzimu wo ita uri Yesu a bebiwe e muthu o fhelelaho nahone o vha e si na tshivhi.—Luka 1:35.
11. Muthu muthihi o vha a tshi nga vha hani tshirengululi tsha vhathu vha dzimilioni?
11 Muthu muthihi o vha a tshi nga vha hani tshirengululi tsha vhathu vhanzhi, zwi re zwone ndi uri vhathu vha dzimilioni? Zwo ḓa hani u ri vhathu vha dzimilioni vha vhe vhaitazwivhi? Humbulani uri musi Adamu a tshi ita tshivhi, o xelelwa nga tshifhiwa tsha ndeme tshine tsha vha vhutshilo ho fhelelaho. Nga zwenezwo, ho ngo kona u vhu fhirisela kha vhana vhawe. Nṱhani hazwo, o fhirisela tshivhi na lufu fhedzi. Yesu, ane Bivhili ya mu vhidza “Adamu wa u khunyeledza,” o vha e na vhutshilo ho fhelelaho ha muthu, nahone ho ngo vhuya a ita tshivhi. (1 Vha-Korinta 15:45) Ri nga amba uri Yesu o dzhia vhuimo ha Adamu u itela u ri tshidza. Nga u ṋekedza vhutshilo hawe ho fhelelaho, na u dzula a tshi thetshelesa Mudzimu, Yesu o lifha mutengo wa tshivhi tsha Adamu. Nga zwenezwo, Yesu a ita uri vhana vha Adamu vha vhe na fulufhelo.—Vha-Roma 5:19; 1 Vha-Korinta 15:21, 22.
12. U shengela ha Yesu zwo sumbedza mini?
12 Bivhili i ṱalusa nga vhuḓalo tshengelo ye Yesu a i konḓelela a sa athu fa. O rwiwa lu vhavhaho nga tshimebi, a ombelwa nga nḓila ya tshiṱuhu, nahone a fa nga nḓila i khaulaho mbilu kha danda ḽa tshengedzo. (Yohane 19:1, 16-18, 30; Ṱhumetshedzo, masiaṱari 204-6) Ndi ngani zwo vha zwo fanela uri Yesu a shengele nga u ralo? Kha ndima dzi tevhelaho dza yeneyi bugu, ri ḓo guda uri Sathane o timatima arali Yehova e na vhashumeli vhane vha nga dzula vha tshi fulufhedzea musi vha tshi lingiwa. Nga u konḓelela hu sa londwi tshengelo khulwane, Yesu o ṋea phindulo yavhuḓi vhukuma kha khaedu ya Sathane. Yesu o sumbedza uri muthu o fhelelaho a re na mbofholowo ya u ḓikhethela a nga dzula a tshi fulufhedzea kha Mudzimu hu sa londwi milingo ine Diabolo a mu linga ngayo. Yehova u fanela u vha o takadzwa vhukuma nga u fulufhedzea ha Murwa wawe a funwaho!—Mirero 27:11.
13. Tshirengululi tsho lifhiwa hani?
13 Tshirengululi tsho lifhiwa hani? Nga ḓuvha ḽa vhu-14 ḽa ṅwedzi wa Tshiyuda wa Nisan nga ṅwaha wa 33 C.E., Mudzimu o tendela Murwa wawe o fhelelaho na a si na tshivhi uri a vhulahwe. Nga zwenezwo, Yesu o ṋekedza vhutshilo hawe ho fhelelaho “ka-thihi-tshoṱhe.” (Vha-Heberu 10:10) Nga ḓuvha ḽa vhuraru Yesu o no fa, Yehova o mu vusela vhutshiloni ha muya. Musi a tshi swika ṱaḓulu, Yesu o ṋekedza Mudzimu ndeme ya vhutshilo hawe ho fhelelaho ha muthu uri vhu vhe tshirengululi kha vhana vha Adamu. (Vha-Heberu 9:24) Yehova o ṱanganedza ndeme ya tshiṱhavhelo tsha Yesu tshe tsha vha tshi tshirengululi tshi ṱoḓeaho u itela u vhofholola vhathu kha vhupuli ha tshivhi na lufu.—Vha-Roma 3:23, 24.
NḒILA INE TSHIRENGULULI TSHA NGA NI THUSA NGAYO
14, 15. Ri fanela u ita mini uri ri ‘hangwelwe zwivhi’ zwashu?
14 Hu sa londwi vhuimo hashu ha tshivhi, ri nga wana phaṱutshedzo nnzhi nga ṅwambo wa tshirengululi. Kha ri ṱhogomele dziṅwe dza mbuyelo dza zwino na dza tshifhingani tshi ḓaho dza tshenetshi tshifhiwa tsha ndeme vhukuma tshi bvaho ha Mudzimu.
15 U hangwelwa zwivhi. Ri fanela u ḓidina vhukuma uri ri ite zwo lugaho nga ṅwambo wa u sa fhelela hashu he ra hu mamela. Roṱhe ri a khakha nga zwine ra zwi amba kana u zwi ita. Nga tshiṱhavhelo tsha Yesu tshi rengululaho, ri nga “hangwelwa zwivhi.” (Vha-Kolosa 1:13, 14) Naho zwo ralo, ri fanela u rembuluwa ngangoho u itela uri ri hangwelwe. Hafhu ri fanela u amba na Yehova nga u ḓiṱukufhadza, ri humbele uri a ri hangwele nga ṅwambo wa lutendo lune ra vha nalwo kha tshiṱhavhelo tshi rengululaho tsha Murwa wawe.—1 Yohane 1:8, 9.
16. Ndi mini zwine zwa ita uri ri kone u gwadamela Mudzimu nga luvalo lwo kunaho, nahone luvalo lwo raloho ndi lwa ndeme lungafhani?
16 Luvalo lwo kunaho phanḓa ha Mudzimu. Luvalo lune lwa ḓivhona mulandu lu nga ita uri ri fulufhuwe nahone ri ḓivhone ri si vha ndeme. Naho zwo ralo, nga u hangwelwa zwivhi hune ha konadzea nga tshirengululi, Yehova u ita uri nga vhulenda ri kone u mu gwadamela nga luvalo lwo kunaho hu sa londwi u sa fhelela hashu. (Vha-Heberu 9:13, 14) Hezwi zwi ita uri ri kone u amba na Yehova ro vhofholowa. Nga zwenezwo, ri nga amba nae nga thabelo ri sa ofhi tshithu. (Vha-Heberu 4:14-16) U dzula ri na luvalo lwo kunaho zwi ita uri ri vhe na mulalo wa ngelelo, zwi ṱuṱuwedza u ḓiṱhonifha, nahone zwi ḓisa dakalo.
17. Ndi phaṱutshedzo dzifhio dzine ra ḓo dzi wana nga ṅwambo wa uri Yesu o ri fela?
17 Fulufhelo ḽa vhutshilo vhu sa fheli paradisoni kha ḽifhasi. Vha-Roma 6:23 i ri: “Mulifho wa zwivhi ndi lufu.” Yeneyo ndimana i dovha ya ri: “Tshifhiwa tshiné ra ṋewa nga tshilidzi tsha Mudzimu ndi u tshila-tshoṱhe kha Kristo Yesu Murena washu.” Kha Ndima ya 3 ya yeneyi bugu, ro haseledza phaṱutshedzo dzine dza ḓo vha hone Paradisoni ine ya khou ḓa kha ḽifhasi. (Ndzumbululo 21:3, 4) Ri ḓo kona u wana dzenedzo phaṱutshedzo dzoṱhe dza tshifhingani tshi ḓaho, u katela na vhutshilo vhu sa fheli ri na mutakalo wo fhelelaho, nga ṅwambo wa uri Yesu o ri fela. Ri fanela u sumbedza uri ri dzhiela nṱha tshifhiwa tsha tshirengululi arali ri tshi ṱoḓa u wana dzenedzo phaṱutshedzo.
NI NGA SUMBEDZA HANI URI NI TSHI DZHIELA NṰHA?
18. Ndi ngani ri tshi fanela u livhuha Yehova nge a ri ṋea tshirengululi?
18 Ndi ngani ri tshi fanela u livhuha vhukuma Yehova nge a ri ṋea tshirengululi? Tshifhiwa tshi vha tsho khetheaho musi muthu we a tshi ṋea o shumisa tshifhinga, vhuḓidini, kana tshelede. Ri a takala vhukuma musi ri tshi ṱhogomela uri tshifhiwa tshe muthu a ri ṋea tshone tshi sumbedza uri u ri funa zwi tshi bva mbiluni. Tshirengululi ndi tshifhiwa tsho khetheaho u fhira zwoṱhe, nga uri Mudzimu o ḓidzima vhukuma musi a tshi tshi ṋea. Yohane 3:16 i ri: “Mudzimu o funa shango zwingafha-ngafha, a vhuya a ṋekedza Murwa wawe.” Tshirengululi ndi vhuṱanzi vhu swayeaho vhukuma ha uri Yehova u a ri funa. Hafhu ndi vhuṱanzi ha uri Yesu u a ri funa, ngauri o ṋekedza vhutshilo hawe nga u ḓifunela a tshi itela riṋe. (Yohane 15:13) Nga zwenezwo tshifhiwa tsha tshirengululi tshi fanela u ri ita uri ri vhone uri Yehova na Murwa wawe vha a ri funa.—Vha-Galata 2:20.
19, 20. Ni nga sumbedza hani uri ni dzhiela nṱha tshifhiwa tsha tshirengululi tshe Mudzimu a ni ṋea tshone?
19 Nga zwenezwo-ha, ni nga sumbedza hani uri ni livhuha tshifhiwa tsha tshirengululi tshe Mudzimu a ni ṋea tshone? Tsha thoma, itani vhuḓidini ha u ḓivha zwo engedzeaho nga ha Yehova, Muṋei Muhulwane. (Yohane 17:3) Ni ḓo zwi kona nga u guda Bivhili ni tshi shumisa yeneyi bugu. Musi nḓivho yaṋu nga ha Yehova i tshi engedzea, ni ḓo bvela phanḓa ni tshi mu funa nga ho khwaṱhaho. Lwonolwo lufuno lu ḓo ita uri ni ṱoḓe u mu takadza.—1 Yohane 5:3.
20 Ivhani na lutendo kha tshiṱhavhelo tsha Yesu tshi rengululaho. Yesu nga dzawe o ri: “A tendaho Murwa u na vhutshilo vhu sá fheli.” (Yohane 3:36) Ri nga tenda hani Yesu? Lutendo lwo raloho a lu sumbedzwi nga maipfi fhedzi. Yakobo 2:26 i ri: “Lutendo lu sí na mishumo lwo fa-vho.” Ee, lutendo lwa ngoho lu sumbedzwa nga “mishumo,” ndi uri nga zwiito zwashu. Iṅwe nḓila ine ra sumbedza uri ri na lutendo kha Yesu ndi nga u ita zwi re maanḓani ashu u itela u mu edzisa nga zwine ra zwi amba na u zwi ita.—Yohane 13:15.
21, 22. (a) Ndi ngani ri tshi fanela u vha hone vhuṱamboni ha ṅwaha muṅwe na muṅwe ha Tshilalelo tsha Murena? (b) Hu ḓo haseledzwa mini kha Ndima ya 6 na ya 7?
21 Ivhani hone kha vhuṱambo ha ṅwaha muṅwe na muṅwe ha Tshilalelo tsha Murena. Nga madekwana a ḽa 14 Nisan, 33 C.E., Yesu o thoma vhuṱambo ho khetheaho vhune Bivhili ya vhu vhidza “tshilalelo tsha Murena.” (1 Vha-Korinta 11:20; Mateo 26:26-28) Honovhu vhuṱambo vhu dovha ha vhidzwa Tshihumbudzo tsha lufu lwa Kristo. Yesu o vhu thoma u itela u thusa vhaapostola vhawe na Vhakriste vhoṱhe vha ngoho vhane vha ḓo ḓa nga murahu havho, uri vha humbule uri nga lufu lwawe sa muthu o fhelelaho, o ṋekedza muya-tshivhili wawe, kana vhutshilo hawe uri vhu vhe tshirengululi. Malugana na honovhu vhuṱambo, Yesu o laedza a ri: “Ni ite ngauralo, uri hu vhe u ṋyelelwa.” (Luka 22:19) U pembelela Tshihumbudzo zwi ri humbudza nga ha lufuno luhulwane lwo sumbedzwaho nga Yehova na Yesu malugana na tshirengululi. Ri nga sumbedza u dzhiela hashu nṱha tshirengululi nga u vha hone vhuṱamboni ha ṅwaha muṅwe na muṅwe ha Tshihumbudzo tsha lufu lwa Yesu. *
22 Vhukuma ndugiselelo ya Yehova ya tshirengululi ndi tshifhiwa tsha ndeme vhukuma. (2 Vha-Korinta 9:14, 15) Tshenetshi tshifhiwa tsha thengokhulu tshi nga vhuyedza na vho faho. Ndima ya 6 na ya 7 dzi ḓo ṱalutshedza nḓila ine zwa konadzea ngayo.
^ par. 21 U itela mafhungo o engedzeaho nga ha Tshilalelo tsha Murena, sedzani Ṱhumetshedzo, masiaṱari 206-8.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ku Phalala Lava Hlaseriweke Hi Xidzedze Xa Sandy—Ku Kombisa Rirhandzu Hi Swiendlo
Ku Phalala Lava Hlaseriweke Hi Xidzedze Xa Sandy—Ku Kombisa Rirhandzu Hi Swiendlo
Hlalela xiviko xa ndlela leyi Timbhoni ta Yehovha ti va khathaleleke ha yona vagandzeri-kulobye ni van’wana endzhaku ka xidzedze lexi onheke ngopfu.
DYONDZA SWO TALA
KU PFUNA EMUGANGENI
Ematikweni yo tala swinene, Timbhoni ta Yehovha ta phalala loko ku ri ni xilaveko.
SWIVUTISO LESWI HLAMURIWAKA HI BIBELE
Xiya tinhla tinharhu leti nga eBibeleni leti kombaka vuavanyisi bya Xikwembu.
Rhumela
Rhumela
Xitsonga
Vhidiyo Yo Koma: Ku Phalala Lava Hlaseriweke Hi Xidzedze Xa Sandy—Ku Kombisa Rirhandzu Hi Swiendlo
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/702012043/univ/art/702012043_univ_sqr_xl.jpg


text:
Mitlhamuselo
1 JEHOVA
A vito ga Nungungulu hi Jehova. A vito legi gi wula ku: “I maha lezaku zi humelela.” Jehova hi yena Nungungulu wa ntamu wontlhe niku hi yena a nga vanga zilo zontlhe. Jehova i na ni ntamu wa ku maha ni xihi a xi lavako.
Hi xiHeberu, a vito ga Nungungulu gi wa tsaliwa hi mune wa maletela. Hi xiTshwa, a maletela lawo ma yimelwa hi lawa: YHWH kutani JHVH. Lomu ka mitsalo yo sangula ya Biblia hi xiHeberu, a vito ga Nungungulu gi kumeka xipimo xa 7.000 wa makhati. Misaveni yontlhe, a vanhu va tsala vito ga Jehova hi tindlela to hambanahambana, va gi vitana hi kuya hi lezi zi tolovelekileko hi lirimi labye.
2 A BIBLIA GI “PIMISILWE HI NUNGUNGULU”
Lezi zi nga lomu ka Biblia zita hi ka Nungungulu. Kanilezi i tirisile vanhu lezaku va tsala. Lezo zi fana ni loku a kokwani wo kari a kombela zukulu wakwe lezaku a mu tsalela papilo. Nungungulu i tirisile moya wakwe wa ku basa lezaku a rangela a vatsali va Biblia kasi va tsala maalakanyo yakwe. A moya wa ku basa wu rangelile a vavanuna lavo hi tindlela to hambanahambana. Ka zikhati zinwani wu wa va vuna ku wona miwoniso, kutani ku lora zilo lezi va nga gumesa va zi tsala.
3 MATSHINYA YA MILAYO
Ku wuliwa tigonzo ta Biblia ti hi vunako ku maha ziboho za zi nene. Hi xikombiso: A tshinya ga nayo gi nge “a ku tolovelana ni vakubiha ka bihisa a mahanyela ma nene,” gi hi gonzisa lezaku a vanhu lava hi tolovelanako navo, va nga hi kucetela ku maha za zi nene kutani za kubiha. (1 Va Le Korinte 15:33) A tshinya ga nayo gi nge ‘lexi munhu a xi byalako, xalexo i ta xi tshovela,’ gi hi gonzisa lezaku ni xihi lexi munhu a xi mahako, i ta kuma wuyelo ga kona. — Va Le Galatia 6:7.
4 XIPROFETO
Ku wuliwa mahungu ma tako hi ka Nungungulu. A mahungu lawo, ma nga yelana ni kuranza ka Nungungulu, nayo wa mahanyela, kulaya, kutani kulamula. Ma ngava mahungu ma wulawulako hi zilo zi to maheka xikhatini xi tako kambe. Ku na ni ziprofeto zo tala lomu ka Biblia lezi makunu zi tatisekileko.
5 ZIPROFETO ZI WULAWULAKO HI MESSIA
A ziprofeto zo tala za Biblia xungetano hi Messia, zi tatisekile ka Jesu. Wona a kwadru, “ Ziprofeto zi wulawulako hi Messia.”
▸ Xip. 2, nzi. 17, tlhamuselo wa lahasi.
6 LEZI JEHOVA A NGA YI VANGELA ZONA MISAVA
Jehova i vangile misava lezaku yiva paradise go saseka kasi ku tshama vanhu lava va mu ranzako. Lezi a zi lavako a zi se cica. Na ku nga hi kale, Nungungulu i ta fuvisa kubiha a tlhela a va nyika wutomi ga pinzukelwa lava va mu ingisako.
7 SATANI
Satani i ngelosi leyi yi nga sangulisa wuhluwuki ga ku djikela Nungungulu. A ngelosi leyi, yi vitaniwa ku hi Satani, zi wulako ku “Mukaneti.” Yi nyikilwe vito legi hakuva yi lwisana na Jehova. Yi vitaniwa ku hi Diabolus kambe, zi wulako ku “Muhlevi.” Yi nyikilwe vito legi hakuva yi wulawula mawunwa xungetano hi Nungungulu yi tlhela yi kanganyisa vanhu.
8 TINGELOSI
Jehova i vangile tingelosi kaleloko na a nga se vanga misava. Ti mahelwe ku hanya le tilweni. Ku na ni tingelosi to hunza 100 wa timiliyoni. (Danieli 7:10) Ti na ni mavito niku ti na ni matshamela yo hambanahambana. A tingelosi to tsumbeka a ti vumeli ku khozelwa. Ti na ni zikhundla zo hambana niku ti nyikwa mitiro yo hambanahambana. A yokari ya kona ku tirela laha xitshanwini xa wuhosi xa Jehova, ku rumiwa ti ya wula mahungu ya Jehova, ku vikela ni ku kongomisa malanza ya Jehova laha misaveni, ku neha kulamula ka Jehova, ni ku seketela ntiro wa kuxumayela. (Tisimu 34:7; Kuvululelwa 14:6; 22:8, 9) Xikhatini xi tako, a tingelosi ti talwa yimpi ya Har–Magedoni na ti hi na Jesu. — Kuvululelwa 16:14, 16; 19:14, 15.
9 XIONHO
A xionho ku wuliwa ni xihi hi xi pimisako, hi xi xuvako kutani hi xi mahako na xi lwisana na Jehova. Kota lezi a xionho xi onhako wuxaka ga hina na Jehova, i hi nyikile milayo ni matshinya ya milayo ma hi vunako ku potsa ku maha xionho ha womu. Kusanguleni, Jehova i vangile zilo zontlhe na zi mbhelele, kanilezi laha Adamu na Eva va nga hlawula ku nga ingisi Jehova, va lo onha va luza kumbhelela. Va lo khosahala va gumesa vafa. Hinawu hi khosahala hi tlhela hifa hakuva hi thapelwe hi xionho xa Adamu.
10 HAR-MAGEDONI
I yimpi ya Nungungulu leyi a to lovisa hi yona a tiko ga Satani ni ku mbheta kubiha kontlhe.
11 MUFUMO WA NUNGUNGULU
A Mufumo wa Nungungulu ku wuliwa mufumo lowu Jehova a wu yimisileko le tilweni. Jesu Kristu hi yena a fumako kota Hosi ya kona. Ka xikhati xi tako, Jehova i ta tirisa a Mufumo lowu kasi ku mbheta kubiha kontlhe. A Mufumo wa Nungungulu wu ta fumela misava yontlhe.
12 JESU KRISTU
Nungungulu i rangile hi ku vanga Jesu na a nga se vanga zilo zinwani. Jehova i lo rumela Jesu laha misaveni a tafa kasi ku ponisa vanhu vontlhe. Anzhako ka loku Jesu a delwe, Jehova i lo mu vuxa hi ka vafileko. Zezi Jesu o fuma le tilweni kota Hosi ya Mufumo wa Nungungulu.
13 XIPROFETO XI WULAWULAKO HI 70 WA MAVIKI
A Biblia gi profetile lembe legi Messia a nga wa ta chikela hi gona. Lezo zi wa ta maheka kumbheleni ka xikhati xi vitaniwako ku i 69 wa maviki. A xikhati lexo xi sangulile hi lembe ga 455 Mahlweni ka Nguva ya Hina, xi ya mbhela hi lembe ga 29 Nguveni ya Hina.
Hi zi tivisa kuyini lezaku xi mbhelile hi 29 Nguveni ya Hina? A 69 wa maviki ma sangulile ku hlayelwa hi lembe ga 455 Mahlweni ka Nguva ya Hina a xikhati lexi Nehemia a nga chikela Jerusalema a sangula ku aketa doropa. (Danieli 9:25; Nehemia 2:1, 5-8) Hi tolovelo loku hizwa a gezu “viki,” hi alakanya a 7 wa masiku. Lomu ka xiprofeto lexi, a maviki lawo a hi maviki ya 7 wa masiku. Kanilezi, ku wuliwa maviki ya 7 wa malembe. Lezo zi yelana ni lezi a masiku ma hlayeliswako zona lomu ka ziprofeto za Biblia, za ku “a lembe ginwe i siku.” (Mitsengo 14:34; Ezekieli 4:6) Lezo zi wula lezaku a viki ginwe gi ringana 7 wa malembe. Hikwalaho, a 69 wa maviki ma maha 483 wa malembe (69 x 7). Loku hi hlayela 483 wa malembe kusukela hi 455 Mahlweni ka Nguva ya Hina, zi hi yisa ka lembe ga 29 Nguveni ya Hina. Jesu i bapatizilwe a tlhela a maha Messia hi lembe galego futsi! — Luka 3:1, 2, 21, 22.
A xiprofeto xalexi xi wulawulile hi viki ginwani kambe, ku nga malembe manwani ya 7. Nzeni ka xikhati lexo, hi lembe ga 33 Nguveni ya Hina, Messia i wa ta dawa. Kusukela hi 36 Nguveni ya Hina kambe, a mahungu yo saseka ya Mufumo wa Nungungulu ma wa ta xumayelwa ka matiko wontlhe, na ku nga hi ka vaJuda ntsena. — Danieli 9:24-27.
14 GONZO YA MAWUNWA YA VANHARU-MUNWE
A Biblia gi gonzisa lezaku Jehova Nungungulu hi yena a nga vanga zilo zontlhe niku i rangile hi ku vanga Jesu. (Va Le Kolosi 1:15, 16) Jesu a hi yena Nungungulu wa Ntamu-wontlhe. Jesu a nga zangi a ti wula lezaku wa ringana na Nungungulu. A kuhambana ni lezo, i te: “Dadani ngwa hombe a ku hunza mina.” (Johani 14:28; 1 Va Le Korinte 15:28) Kanilezi, a wukhongeli go kari gi gonzisa lezaku Nungungulu vanhu vanharu laha ka kunwe: Dadani, ni N’wana, ni moya wa ku basa. A gezu “Vanharu-munwe” ni kuva kona a gi kona lomu ka Biblia. Leyo i gonzo ya mawunwa.
A moya wa ku basa i ntamu wu tiriswako hi Nungungulu. I ntamu wa Jehova wu nga wonekiko lowu a wu tirisako kasi ku maha kuranza kakwe; a hi munhu. Hi xikombiso, xungetano hi maKristu ya zana ga malembe go sangula, a Biblia gi wula lezaku ma “lo tatiswa hi moya wa ku basa.” Jehova kambe i te: “Nzi ta chulula a moya wa mina hehla ka nyama yontlhe.” — Mitiro 2:1-4, 17.
15 XIHAMBANO
Hikuyini a maKristu ya lisine ma nga tirisiko xihambano loku ma khozela Nungungulu?
A xihambano xi kari xi tirisiwa ka wukhongeli ga mawunwa hi malembe yo tala. Zikhatini za kale, a xihambano xi wa tirisiwa loku va khozela zivangwa za ntumbuluko, ni lomu ka mikhuwo ya wuhedeni yi yelanako ni ziro za wubeleki. Nzeni ka 300 wa malembe anzhako ka kufa ka Jesu, a maKristu ma wa nga tirisi xihambano wukhozelini ga wona. Hi ku famba ka malembe, Constantino, a Mufumeli wa muRoma, i lo teka xihambano xiva xikombiso xa wuKristu. A kungo gakwe ku wa hi lezaku a wuKristu giva ni ndhuma. Kanilezi, a xihambano a xi yelani ne ni kutsongwani na Jesu Kristu. A bhuku go kari gi tlhamusela lezaku a xihambano xi wa tirisiwa hi vanhu va kale na ku nga se sangula wuKristu niku hambu xikhati gi nga sangula, xi wa tirisiwa hi vanwani va nga hiko maKristu.
Jesu a nga felangi laha xihambanwini. A gezu ga xiGreki gi hunzuluselweko ku “xihambano,” gi wula “mhanze yo lulama,” “pulango” kutani “sinya.” A bhuku ginwani gi wula lezaku laha ka gezu legi, “a ku na nchumu lomu ka xiGreki xa [Testamenta ga Giswa] wu nyikako hambu maalakanyo ya mapulango mambiri.” — Ku wula bhuku The Companion Bible. Jesu i fele laha ka mhanze yo lulama yiku thwin.
16 XIALAKANYISO
Jesu i layile a vapizani vakwe lezaku va maha Xialakanyiso xa kufa kakwe. Lezo va zi maha lembe ni lembe hi siku ga 14 ka Nisani. Ka siku lego a vaIsraeli va wa maha a mubuzo wa Pasika. Hi siku ga Xialakanyiso, ku fambisiwa xibaba ni vinya ka vontlhe va nga kona laho. A xibaba xi yimela a miri wa Jesu, a vinya gi yimela nkhata wakwe. Lava va to fuma na Jesu le tilweni, hi vona va gako xibaba ni kunwa vinya. Lava va rinzelako ku hanya laha misaveni kala kupinzuka, va kombisa xichawo hi kuva kona Xialakanyisweni, kanilezi a vagi xibaba ne a vanwi vinya.
17 MUHEFEMULO
Hi kuya hi Tradução do Novo Mundo hi xiPutukezi, a gezu “muhefemulo,” gi wula 1) munhu, 2) xihari, 3) wutomi ga munhu kutani ga xihari. Wona zikombiso lezi:
Munhu. ‘Masikwini ya Noa ku ponisilwe vanhu vatsongwani, ku nga ntlhanu wa mihefemulo ni yinharu, lomu matini.’ (1 Pedro 3:20, NM) Laha ka vesi legi, a gezu “mihefemulo” gi wula vanhu — ku nga Noa ni sati wakwe zinwe ni vana vabye va vanharu ni vasati vabye.
Xihari. “Nungungulu i lo engeta aku: ‘A mati a ma humese mihefemulo yi hanyako, ni tinyanyani a ti purume hehla ka misava, le ndengelengeni wa tilo.’” Zonake “Nungungulu i lo engeta aku: ‘A misava a yi humese mihefemulo yi hanyako hi tixaka ta yona, a zifuyo hi tixaka ta zona, ni lezi zi kokakokako hi tixaka ta zona, ni zihari za khwati hi tixaka ta zona.’ Zi lo mahisa lezo.” — Genesisi 1:20, 24, NM.
Wutomi ga munhu kutani ga xihari. Jehova i lo byela Mosi aku: “Vontlhe a vanhu lava va nga kari va hlota muhefemulo wa wena va file.” (Eksodusi 4:19, NM) A xikhati lexi Jesu a nga hi laha misaveni, i te: “Mina nzi murisi nene. A murisi nene i nyikela muhefemulo wakwe hi kota ya tiyivu.” — Johani 10:11, NM.
Ahandle ka lezo, loku a munhu a maha nchumu hi “muhefemulo wontlhe,” zi wula lezaku i wu maha hi ku zi ranza a tlhela a wu maha khwatsi hi kuya hi lezi a zi kotisako zona. (Mateu 22:37; Deuteronome 6:5) A xihari xa kufa kutani xirumbi xa munhu xi nga vitaniwa ku muhefemulo wu fileko. — Mitsengo 6:6, NM; Hagai 2:13, NM.
18 MOYA
A gezu ga xiHeberu ni ga xiGreki ma hunzuluselweko ku “moya” lomu ka Biblia, ma nga wula zilo zo hambanahambana. Hambulezo, xontlhe xikhati ma wula nchumu wu nga woniwiko hi vanhu, wo kota moya lowu wu pupuxako kutani moya lowu a zihari ni vanhu va hefemulako. A magezu lawo kambe ma nga ha wula zivangwa za moya (tingelosi) kutani moya wa ku basa— wu nga ntamu wu tiriswako hi Nungungulu. A Biblia a gi gonzisi lezaku a munhu i na ni moya lowu wu salako wu hanya loku afa. — Tisimu 104:29; Mateu 12:43; Luka 11:13.
19 GEHENA
Gehena i vito ga nkova kutani tala gi nga kumeka kusuhani ni Jerusalema lomu va nga hoxa kona chaka va gi hisa. A ku na wumboni ga lezaku xikhatini xa Jesu, a zihari kutani vanhu va wa xaniswa kutani ku hiswa na va ha hanya lomu ka nkova lowo. Hikwalaho, Gehena a gi yimeli wutshamu gi nga wonekiko laha a vanhu va fileko va xanisiwako kona ni ku hisiwa kala kupinzuka. A xikhati lexi Jesu a nga wulawula hi lava va hoxiwako Gehena, i wa wulawula hi ku a munhu a loviswa aku bhi. — Mateu 5:22; 10:28.
20 MUKOMBELO WA HOSI
Ku wuliwa mukombelo wa Jesu a xikhati lexi a nga gonzisa vapizani vakwe lezi va nga fanele ku mahisa zona mukombelo. A mukombelo lowu kambe wu vitaniwa ku i Dadani wa Hina kutani ku mukombelo wa xikombiso. Hi xikombiso, Jesu i hi gonzisile ku maha mukombelo hi ndlela leyi:
“A vito ga wena a gi hlawuliwe”
Hi kombela lezaku Jehova a basisa vito gakwe ka mawunwa wontlhe ma mu chakisako. Lezo zi mahela ku vontlhe le tilweni ni laha misaveni va dzunza ni ku kombisa xichawo hi vito ga Nungungulu.
“A wute mufumo wa wena”
Hi kombela lezaku a Mufumo wa Nungungulu wu lovisa tiko ga Satani go biha, wu fumela misaveni yontlhe, ni ku hunzula misava yi maha paradise.
“Kuranza ka wena a ku mahiwe misaveni”
Hi kombela lezaku lezi Nungungulu a nga zi lava kusanguleni xungetano hi misava zi tatiseka — ku nga lezaku a misaveni yiva paradise ku hanyako vanhu vo ingisa ni vo mbhelela.
21 NZHIHO
Jehova i nyikele nzhiho kasi ku tirula vanhu ka xionho ni kufa. A nzhiho i ntsengo lowu wu nga laveka kasi ku hakhela kutani ku wuyisa wutomi go mbhelela legi Adamu, a munhu wo sangula, a nga gi luza; ni ku lulamisa wuxaka ga vanhu na Jehova, legi gi onhekileko. Jehova i lo rumela Jesu laha misaveni lezaku a tafa kasi ku ponisa vaonhi vontlhe. Hi kota ya lezi Jesu a hi feleko, za koteka ku a vanhu vontlhe va hanya kala kupinzuka ni kuva vo mbhelela.
22 HIKUYINI A LEMBE GA 1914 GI NGA GA LISIMA?
A xiprofeto xi nga ka Danieli xipimo 4 xi hi gonzisa lezaku Jehova i wa ta yimisa Mufumo wakwe hi 1914.
Xiprofeto xa kona: Jehova i lo maha lezaku Hosi Nebukadnezzare ava ni noro wa xiprofeto xungetano hi sinya yi nga gumesa yi tsemiwa. Ka noro lowo, a xibho xa sinya leyo xi lo bohiwa hi ngenje ga xiketse ni ga suku kasi xi tshama “ntlhanu wa zikhati ni zimbiri” na xi nga hluki. Anzhako ka lezo, a sinya leyo yi wa ta gumesa yi kula kambe. — Danieli 4:1, 10-16.
Lezi a xiprofeto lexi xi wulako zona ka hina: A sinya yi yimela wuhosi ga Nungungulu. Hi malembe yo tala, Jehova i tirisile tihosi le Jerusalema lezaku ti fuma tiko ga Israeli. (1 Kronekele 29:23) Kanilezi a tihosi leto ti lo tsika ku tsumbeka zonake a wuhosi ga tona gi mbhela. Jerusalema gi lo loviswa hi lembe ga 607 Mahlweni ka Nguva ya Hina. Lawo mave masangulo ya “ntlhanu wa zikhati ni zimbiri.” (2 Tihosi 25:1, 8-10; Ezekieli 21:25-27) A xikhati lexi Jesu a ngaku, “Jerusalema gi ta kanzihelwa hi vamatiko, ku kala ku mbhela a xikhati xa vamatiko,” i wa wulawula hi xikhati lexi xa “ntlhanu wa zikhati ni zimbiri.” (Luka 21:24) Hikwalaho, a “ntlhanu wa zikhati ni zimbiri” a zi mbhelangi a xikhati lexi Jesu a nga hi laha misaveni. Jehova i wa tsumbisile ku yimisa Hosi kumbheleni ka “ntlhanu wa zikhati ni zimbiri.” A hosi leyi ya yiswa, ku nga Jesu, yi wa ta neha makatekwa yo tala ka vanhu va Nungungulu misaveni yontlhe kala kupinzuka. — Luka 1:30-33.
Kuleha ka “ntlhanu wa zikhati ni zimbiri”: A “ntlhanu wa zikhati ni zimbiri” zi ringana 2.520 wa malembe. Loku hi konta a 2.520 wa malembe kusukela hi lembe ga 607 Mahlweni ka Nguva ya Hina, zi hi yisa ka lembe ga 1914. Lego give lembe legi Jehova a nga yimisa Jesu kota Hosi ya Mufumo wa Nungungulu le tilweni.
Kasi hi ma kumisa kuyini a malembe lawa ya 2.520? A Biblia gi komba lezaku a zikhati zinharu ni khihlanya zi ringana 1.260 wa masiku. (Kuvululelwa 12:6, 14) Makunu a “ntlhanu wa zikhati ni zimbiri,” ku nga ku wuyeta 1.260 makhati mambiri, zi ringana 2.520 wa masiku. A 2.520 wa masiku ma ringana 2.520 wa malembe hi kota ya ziprofeto za Biblia zi nge “a lembe ginwe i siku.”— Mitsengo 14:34; Ezekieli 4:6.
23 MIKAELI, A NGELOSI YA HOMBE
A magezu lawa yaku “ngelosi ya hombe” ma komba lezaku leyo i “ngelosi ya hombe ka tontlhe.” A Biblia gi komba lezaku kova ni ngelosi yinwe basi ya tshamela lego, a vito ga yona hi Mikaeli. — Danieli 12:1; Juda 9.
Mikaeli hi yena Murangeli wa butho ga Nungungulu ga tingelosi to tsumbeka. A bhuku ga Kuvululelwa 12:7 gi ngalo: “Mikaeli ni tingelosi takwe va yalwa na drako . . . ni tingelosi takwe.” A bhuku ga Kuvululelwa gi wula lezaku a Murangeli wa butho ga tingelosi ta Nungungulu hi Jesu. Hikwalaho, Mikaeli i vito ginwani ga Jesu. — Kuvululelwa 19:14-16.
24 MASIKU YO GUMESA
A magezu lawa ma wula xikhati lexi laha misaveni ku nga wa ta humelela zimaho za hombe a Mufumo wa Nungungulu na wu hi kusuhani ni ku lovisa tiko ga Satani. Lomu ka ziprofeto za Biblia kambe ku tirisiwa magezu yo kota lawa yaku “kugumesa ka tiko,” ni ‘kuwuya ka N’wana wa munhu,’ kasi ku wula a xikhati xalexi xa xinwe. (Mateu 24:3, 27, 37) A ‘masiku yo gumesa’ ma sangulile hi 1914, a xikhati lexi a Mufumo wa Nungungulu wu nga sangula ku fuma le tilweni, niku ma ta gumesa a xikhati lexi a tiko ga Satani gi to loviswa yimpini ya Har–Magedoni. — 2 Timote 3:1; 2 Pedro 3:3.
25 KUVUKA KA VAFILEKO
Loku Nungungulu a vuxa munhu a fileko, zi vitaniwa ku kuvuka ka vafileko. Lomu ka Biblia ku kumbukiwa a 9 wa vanhu va vuxilweko hi ka vafileko. Elija, na Elixa, na Jesu, na Pedro, na Paule, vontlhe va vuxile vanhu va nga file. A zihlamaliso lezo zi kotekile hi lezi va nga vuniwa hi ntamu wa Nungungulu. Jehova i tsumbisa ku i ta vuxa “valulamileko ni va nga lulamangiko” lezaku va hanya laha misaveni. (Mitiro 24:15) A Biblia kambe gi wulawula hi kuvuxiwa ka vanhu kasi va ya hanya le tilweni. Lezo zi maheka a xikhati lexi lava va hlawulilweko, kutani va totilweko hi Nungungulu, va vuxiwako hi ka vafileko va ya hanya le tilweni na Jesu. — Johani 5:28, 29; 11:25; Va Le Filipi 3:11; Kuvululelwa 20:5, 6.
26 WUDIMONI (WUNGOMA)
A wudimoni kutani wungoma, i hanyela go biha ga ku zama ku wulawula ni mimoya yo biha (madimoni); ku ngava hi ku kongoma, kutani hi ku tirisa munhu munwani wo kota n’anga, mungoma, ni muhlahluvi. Lava va ti ngheniselako ka wungoma, va maha lezo hakuva va kholwa gonzo ya mawunwa ya lezaku loku a vanhu vafa ku sala mimoya yabye leyi yi hunzukako yi maha tinguluve kutani mindina ya ntamu. A madimoni kambe ma zama ku kucetela vanhu lezaku va nga ingisi Nungungulu. A wudimoni gi patsa kuhlahluva tihlolo, kufemba, kuhlahluva hi tinyeleti, kuba bhuku, kuphahla, wuloyi, kukholwa ka hava ni zinwani. A mabhuku yo tala, marevista, mafilmi, mifota, hambu tisimu to kari, zi maha lezaku a madimoni ni kuhlahluva zi wonekisa ku khwatsi zilo zo tsakisa ni zo kala mhango. A kutala ka zihena zi yelanako ni marilo, zo kota kureleta mufi, mubuzo wa ku tlhanganyisa lembe munhu na a file (mhamba), kuphahla tinguluve, kubasiswa xivenze xa wunoni, ni kupileka ni xirumbi, zonawu i ndlela ya ku ti tlhanganisa ni madimoni. A kutala ka zikhati, a vanhu va tirisa mimuri yo kari loku va lava ku tirisa a ntamu wa madimoni. — Va Le Galatia 5:20; Kuvululelwa 21:8.
27 WUHOSI GA JEHOVA
Jehova hi yena Nungungulu wa Ntamu-wontlhe niku hi yena a nga vanga zilo zontlhe. (Kuvululelwa 15:3) Hi kota ya lezo, hi yena Nwinyi wa zilo zontlhe niku i na ni wuhosi gontlhe, kutani fanelo ya ku fumela zivangwa zakwe zontlhe. (Tisimu 24:1; Isaya 40:21-23; Kuvululelwa 4:11) I vekile milayo yi fumelako zontlhe a zi vangileko. Jehova i na ni fanelo kambe ya ku yimisa vanwani kasi va fuma. Hi seketela wuhosi ga Jehova hi ku mu ranza ni ku mu ingisa. — 1 Kronekele 29:11.
28 KUBHOXA NYIMBA
A kubhoxa nyima zi wula ku daya nwanana a kalako a nga se pswaliwa ha womu. A zi maheki halahala kutani ku a nyimba leyo yi huma ha yoce. Ku sukela loku a wasati a xura nyimba, a nwanana loye a nga nzeni kakwe, a hi xiro xo kari xa miri wa mamani wakwe. Kanilezi a nwanana loye, munhu munwani wo hambana ni mamani wa kona.
29 KUCHELIWA NKHATA
Ku wuliwa matirela ya mababyi laha a munhu a cheliwako nkhata kutani xinwe xa mune wa zipanze-tshinya za nkhata, na wu susiwa ka munhu munwani kutani wu sinako wu susilwe kale va wu hlengeletela. A zipanze-tshinya za nkhata hi lezi: maglobulo yo pswhuka, maglobulo yo basa, maplaketa ni plasma.
30 GONZISELELO
Lomu ka Biblia, a gezu “gonziselelo,” a gi wuli kutsayisa ntsena. Loku hi nyikwa gonziselelo, ho gonzisiwa ni ku lulekiwa. Jehova a nga tshuki a xanisa kutani kuva ni xapi loku a nyika gonziselelo ka vanhu. (Mavingu 4:1, 2) Jehova i va vekela xikombiso xi nene a vapswali. A kululeka kakwe kutani gonziselelo leyi a yi nyikako, ya vuna nguvu laha ka ku a munhu aza a ranza gonziselelo. (Mavingu 12:1) Jehova wa va ranza vanhu vakwe a tlhela a va gonzisa. I va nyika gonziselelo yi va vunako ku susa mawonela ya hava, yi tlhela yi va vuna ku gonza ku pimisa ni ku maha zilo hi ndlela yi mu xalalisako. Ka vapswali, a gonziselelo yi patsa ku vuna vana vabye a ku tiva lezaku hikuyini va faneleko ku ingisa. Zi patsa ku va gonzisa ku ranza Jehova ni Mhaka yakwe, ni ku zwisisa matshinya ya milayo ya Biblia.
31 MADIMONI
Ku wuliwa zivangwa za moya zo biha zi nga wonekiko zi nga ni ntamu wa ku hunza lowu wa vanhu. A madimoni tingelosi to biha. A tingelosi leto ti mahile to biha a xikhati lexi ti nga ti maha valala va Nungungulu hi ku nga mu ingisi. (Genesisi 6:2; Juda 6) Ti lo ti patsa na Satani, ti djikela Jehova.— Deuteronome 32:17; Luka 8:30; Mitiro 16:16; Jakobe 2:19.


text:
Xitsonga
Xitsonga (Tsonga, Thonga, Tonga, Gwamba, Shangaan, Shangana) - I ririmi leri vulavuriwaka edzongeni wa tiko ra Mozambique, en´walungwini na le vuxeni bya tiko ra Afrika-Dzonga, eSwazini xikan´we na le ka xiphemu xin´wana xa tiko ra Zimbabwe.
Leswinga ndzeni
Matimu ya Ririmi[Lulamisa | edit source]
Junod (1977:47) u hlamusela leswaku hi malembe ya va 1500 ku fika 1600 eN’walungwini wa Mozambiki ku sukela eSanta Lucia ni le tikweni hinkwaro, a ku vulavuriwa ririmi leri ku nga huma XiTsonga xa hina eka rona, hi marhavi lamanyingi ya xona.Vatsonga a va ri na mavulavulele yo hambana ku ya hi tindhawu leti a va tshama eka tona. Henri Junod (1977:38) u hlamusela leswaku tindzimi ta Vatsonga ti nga avanyisiwa hi tindzin’wana (dialects) leti landzelaka:
- Xihlengwe kumbe Xitshwa lexi a xi vulavuriwa ekusuhi na milambu ya Limpopo na Save eMozambiki na le Zimbabwe.
- Xinhlanganu lexi a xi vulavuriwa eSwaziland, Mpumalanga, Kruger National Park, milambu ya Sabie na Nkomati eMozambiki.
- Xirhonga lexi a xi vulavuriwa ekusuhi na milambu ya Sabie na Nkomati.
- XiN’walungu lexi a xi vulavuriwa ekusuhi na milambu ya Limpopo na Olifants eMozambiki.
- Xitshwa lexi a xi kumeka eInhambane eMozambiki.
- XiXika lexi a xi vulavuriwa eN’walungu-vuxa bya nambu wa Nkomati.
Namuntlha Xitsonga xi vulavuriwa hi vanhu lavo tala eMozambiki, eAfrika-Dzonga ni le Zimbabwe. Mhaka yo biha hi leswaku ririmi ra Xitsonga ri le ku kuceteriweni hi tindzimi tin’wana. Milavisiso yi komba leswaku nkucetelo wa tindzimi wu humelela emisaveni hinkwayo na kona eka tinxaka to tala. Leswi swi vangiwa hikuva vanhu va hlangana na tinxaka tin’wana. Emisaveni hinkwayo a ti kona tinxaka ta vanhu leti nga hlanganiki na tinxaka tin’wana. Nkarhi wo tala vanhu va hlangana na vanhu van’wana va mindhavuko yo hambana hi ntsako kumbe hi nyimpi. Ku hlangana ka tinxaka to hambana hi ku tekana kumbe ku xaviselana nhundzu swi endla leswaku tindzimi ta vona ti kucetelana.
Ku hangalaka ka vanhu hi mbangu[Lulamisa | edit source]
Xitsonga xi vulavuriwa hi kwalomu ka 1,646,000 wa vanhu eswifundzenikulu swa Limpopo; Joni na Mpumalanga eAfrika-Dzonga, ku hlanganisa na kwalomu ka 1.5 wa timiliyoni ta vanhu e Mozambhiki, na 19,000 wa vanhu eSwaziland. Ku ni 100,000 wa vanhu lava va vulavulaka Xitsonga (kumbe rin'we ra marhavi ya kona) eZimbabwe.
Xiyimo-mfumo[Lulamisa | edit source]
Xitsonga hi rin'wana ra tindzimiximfumo ta Afrika-Dzonga.
Marhavi ya ririmi/Tinxaka ta Ririmi leri[Lulamisa | edit source]
Marhavi ya ririmi ra Xitsonga ma vulavuriwa kuya fikela en'walungwini wa nambu wa Risavi eZimbabwe, ku hlanganisa na kuya fika eDzongeni ra KwaZulu-Natal. Hambileswi marhavi lawa ma twisisanaka, ku ni ku hambana loku twalaka hi kuya hi vumbangu na nhlohlotelo wa vukoloni. Xitsonga xi ni maxaka ya le kusuhi ngopfu lawa ku nga: Xirhonga, lexi vulavuriwaka eMaputo, Mozambiki; na Xitshwa, lexi vulavuriwaka eNyembane, na Xihlengwe lexi kumekaka kuya eZimbabwe.
Marhavi lawa ma hambana hi mavulavulele. Xikombiso, eka Xitsonga xa le Afrika-Dzonga u nga ku: Xikwembu; EZimbabwe va ku: Chikwembu.
Marhavi lawa hinkwawo ma kume nhlohlotelo lowu nga ringaniki wa ririmi ra Xizulu naswona, eZimbabwe, hi ririmi ra Xindevele. Leswi swi hoxe marito lawa a ya nga ri kona eka Xitsonga xa khale.
Swikombiso swa marito lama lombiweke: ngqondo, gqoka, ricingo, qamba, Mugqivela... na swin'wana.
Nhlamuselo ya le handle[Lulamisa | edit source]
Swin'wana swa leswi hlawulekisaka ririmi ra Xitsonga hi leswi landzelaka:
- Mitolovelo
- Ndhavuko
- Matsalele ya ririmi
- Mahlayele ya ririmi
- Mfuwo wa ririmi kumbe rixaka/tinxaka
- Maendlele ya swilo


text:
NDZIMA 9
Xana Misava Yi Le Kusuhi Ni Ku Hela?
1. Hi kwihi laha hi nga dyondzaka kona hi leswi nga ta endleka enkarhini lowu taka?
XANA u tshama u hlalela mahungu kutani u tivutisa xivutiso lexi nge, ‘Xana swilo swi ta kala swi antswa?’ Ku endleka swilo swo tala swo tsema nhlana ni vukanganyisi lerova vanhu va tshemba leswaku misava yi le kusuhi ni ku hela. Xana i ntiyiso? Xana ku ni ndlela leyi hi nga tivaka ha yona leswi nga ta endleka enkarhini lowu taka? Ina. Hambileswi vanhu va nga ta ka va nga swi koti ku tiva leswi nga ta endleka enkarhini lowu taka, Yehovha Xikwembu wa swi tiva. Hi ku tirhisa Bibele u hi byela leswi nga ta endleka eka hina ni ndlela leyi misava yi nga ta va ha yona enkarhini lowu taka.—Esaya 46:10; Yakobo 4:14.
2, 3. Vadyondzisiwa va Yesu a va lava ku tiva yini naswona Yesu u va hlamule a ku yini?
2 Loko hi hlaya eBibeleni hi ku hela ka misava, yi va yi nga vulavuli hi ku hela ka pulanete ya misava kambe hi ku hela ka vubihi. Yesu u dyondzise vanhu leswaku Mfumo wa Xikwembu wu ta fuma misava hilaha ku nga heriki. (Luka 4:43) Vadyondzisiwa vakwe a va lava ku tiva leswaku Mfumo wa Xikwembu a wu ta ta rini, kutani va vutise Yesu va ku: “Xana swilo leswi swi ta endleka rini, naswona xi ta va xihi xikombiso xa vukona bya wena ni xa makumu ya mafambiselo ya swilo?” (Matewu 24:3) Yesu a nga va byelanga siku leri a ma ta fika ha rona, kambe u va byele leswi a swi ta endleka makumu ma nga si fika. Leswi Yesu a nga vula leswaku swi ta endleka swi le ku endlekeni sweswi.
3 Eka ndzima leyi hi ta bula hi vumbhoni bya leswaku hi hanya enkarhini lowu misava yi nga ta hela ha wona. Xo sungula, leswaku hi ta kota ku twisisa leswaku ha yini xiyimo xi bihe swinene, hi fanele hi tiva hi nyimpi leyi veke kona etilweni.
NYIMPI YA LE TILWENI
4, 5. (a) Ku endleke yini etilweni endzhaku ka loko Yesu a ve Hosi? (b) Hi ku ya hi Nhlavutelo 12:12, i yini leswi a swi ta endleka emisaveni endzhaku ka loko Sathana a lahleriwe eka yona?
4 Eka Ndzima 8 hi dyondze leswaku Yesu u ve Hosi etilweni hi 1914. (Daniyele 7:13, 14) Buku ya Nhlavutelo yi hi byela leswi nga endleka: “Ku tlhekeka nyimpi etilweni: Mikayele [ku nga Yesu] ni tintsumi ta yena va lwa ni dragona [Sathana], dragona yona yi lwa yi ri ni tintsumi ta yona.” * Sathana ni madimona yakwe va hluriwile naswona va lahleriwe emisaveni. Anakanya ndlela leyi tintsumi a ti tsake ha yona! Kambe ku vuriwa yini hi vanhu emisaveni? Bibele yi vula leswaku a ku ta va ni nkarhi lowu vanhu a va ta xaniseka ha wona. Ha yini? Hikuva Diyavulosi u hlundzukile swinene, “hi ku tiva leswaku u ni nkarhi wo koma.”—Nhlavutelo 12:7, 9, 12.
5 Diyavulosi u vanga swiphiqo swo tala laha misaveni hilaha a nga kotaka hakona. U hlundzukile hikuva ku sale nkarhi wo koma leswaku Xikwembu xi n’wi herisa. A hi kambisiseni leswi Yesu a vuleke leswaku swi ta endleka emasikwini ya makumu—Vona Nhlamuselo ya le hansi 24.
MASIKU YA MAKUMU
6, 7. Namuntlha vanhu va khumbiwa njhani hi tinyimpi ni ndlala?
6 Nyimpi. Yesu u te: “Tiko ri ta pfukela tiko rin’wana ni mfumo wu ta pfukela mfumo wun’wana.” (Matewu 24:7) Ku dlayiwe vanhu vo tala etinyimpini enkarhini lowu hi hanyaka eka wona ku tlula enkarhini lowu hundzeke. Xiviko xin’wana lexi humaka eka Worldwatch Institute xi kombisa leswaku ku sukela hi 1914, ku dlayiwe vanhu vo tlula 100 wa timiliyoni enyimpini. Hi 1900 ku ya eka 2000, ku nga malembe ya 100, nhlayo ya vanhu lava dlayiweke enyimpini yi andze kanharhu eka nhlayo ya vanhu lava dlayiweke emalembeni ya 1 900 lama hundzeke. Ehleketa ntsena ndlela leyi vanhu va timiliyoni va xanisekeke ha yona hikwalaho ka tinyimpi!
7 Ndlala. Yesu u te: “Ku ta va ni ku kayivela ka swakudya.” (Matewu 24:7) Hambileswi sweswi ku nga ni swakudya swo tala ku tlula enkarhini lowu hundzeke, vanhu va ha kayivela swakudya. Ha yini? Hikuva a va na mali leyi eneleke yo xava swakudya kumbe ndhawu yo byala eka yona. Vanhu vo tlula tibiliyoni va hanya hi mali yitsongo. Vandla ra Rihanyo ra Misava Hinkwayo ri vula leswaku vana va timiliyoni va fa lembe ni lembe, hikwalaho ka leswi va nga riki na swakudya.
8, 9. Hi swihi swilo leswi kombisaka leswaku vuprofeta bya Yesu lebyi vulavulaka hi ku tsekatseka ka misava ni mavabyi byi hetisekile?
8 Ku tsekatseka ka misava. Yesu u profete leswi: “Ku ta va ni ku tsekatseka lokukulu ka misava.” (Luka 21:11) Lembe ni lembe ku va ni ku tsekatseka lokukulu ka misava. Ku sukela hi 1900, vanhu vo tlula timiliyoni timbirhi va file hikwalaho ka ku tsekatseka ka misava. Hambileswi thekinoloji yi pfuneke vanhu leswaku va tiva loko ku ta va ni ku tsekatseka ka misava ka ha ri ni nkarhi, vanhu vo tala va ha fa.
9 Vuvabyi. Yesu u profete leswaku a ku ta va ni “mintungu.” Mavabyi lama nga ni khombo a ma ta hatla ma tlulela vanhu vo tala ni ku va dlaya. (Luka 21:11) Hambileswi madokodela ma dyondzeleke ku tshungula mavabyi yo tala, ka ha ri ni lawa ma nga tshungulekiki. Xiviko xin’wana xi vula leswaku lembe ni lembe, vanhu va timiliyoni va dlayiwa hi mavabyi yo tanihi rifuva, malariya ni kholera. Madokodela ma kume mavabyi lamantshwa ya 30 naswona man’wana ya wona a ma tshunguleki.
NDLELA LEYI VANHU A VA TA TIKHOMA HA YONA EMASIKWINI YA MAKUMU
10. Xana 2 Timotiya 3:1-5 yi hetiseka njhani namuntlha?
10 Eka 2 Timotiya 3:1-5, Bibele yi ri: “Emasikwini yo hetelela ku ta fika minkarhi ya mangava leyi swi nonon’hwaka ku langutana na yona.” Muapostola Pawulo u hlamusele ndlela leyi vanhu a va ta tikhoma ha yona emasikwini ya makumu. U vule leswaku vanhu a va ta
va va nga ri na mhaka ni munhu un’wana
rhandza mali
va lava nga yingisiki vatswari
va lava nga tshembekiki
va lava nga rhandziki mindyangu ya vona
va lava nga tikhomiki
va ni madzolonga ni ku kariha
rhandza ku titsakisa ku tlula ku rhandza Xikwembu
endla onge va rhandza Xikwembu kambe va nga lavi ku xi yingisa
11. Hi ku ya hi Pisalema 92:7, ku ta endleka yini hi vanhu vo biha?
11 Xana vanhu va le ndhawini leyi u tshamaka eka yona va tikhoma hi ndlela leyi? Emisaveni hinkwayo vo tala va tikhoma hi ndlela leyi. Kambe ku nga ri khale Xikwembu xi ta endla swin’wana hi mhaka leyi. Xi tshembisa leswi: “Loko lavo homboloka va hluka ku fana ni ximila ni vanhu hinkwavo lava hanyaka hi swo biha va rhumbuka, va swi endlela leswaku va ta loviseriwa [kumbe ku heriseriwa] makumu.”—Pisalema 92:7.
KU CHUMAYERIWA KA MAHUNGU LAMANENE EMASIKWINI YA MAKUMU
12, 13. Yehovha u hi dyondzise yini enkarhini lowu wa makumu?
12 Bibele yi profete leswaku emasikwini ya makumu, vanhu emisaveni hinkwayo a va ta xaniseka. Kambe Bibele yi tlhele yi vula leswaku a ku ta endleka swilo leswinene.
13 Ku twisisa Bibele. Muprofeta Daniyele u tsale hi masiku ya makumu. U te: “Vutivi bya ntiyiso byi ta andza.” (Daniyele 12:4) Yehovha a a ta endla leswaku vanhu vakwe va va ni vuswikoti byo twisisa Bibele ku tlula enkarhini lowu hundzeke. U endle tano ngopfungopfu ku sukela hi 1914. Hi xikombiso, u hi dyondzise ndlela leyi vito rakwe ri nga ra nkoka ha yona ni hi xikongomelo xakwe hi misava ni hi ntiyiso malunghana ni nkutsulo, leswi endlekaka loko hi fa ni ku pfuxiwa ka vafi. Hi dyondze leswaku i Mfumo wa Xikwembu ntsena lowu nga ta hi herisela swiphiqo. Hi tlhele hi dyondza ndlela yo kuma ntsako ni yo hanya hi ndlela leyi tsakisaka Xikwembu. Kambe xana malandza ya Xikwembu ma endla yini hi leswi ma swi dyondzeke? Vuprofeta byin’wana byi hi nyika nhlamulo.—Vona Nhlamuselo ya le hansi 21 na 25.
14. Mahungu lamanene ya Mfumo ma chumayeriwa hi vamani naswona kwihi?
14 Ntirho wo chumayela lowu endliwaka emisaveni hinkwayo. Loko ku vulavuriwa hi masiku ya makumu, Yesu u te: “Mahungu lamanene lawa ya mfumo ma ta chumayeriwa emisaveni hinkwayo leyi akiweke.” (Matewu 24:3, 14) Mahungu lamanene ya Mfumo ma le ku chumayeriweni ematikweni yo tlula 230 hi tindzimi to tlula 700. Emisaveni hinkwayo, Timbhoni ta Yehovha leti humaka “eka matiko hinkwawo ni tinyimba hinkwato” ti le ku pfuneni ka vanhu ku twisisa leswaku Mfumo lowu i yini ni leswi wu nga ta va endlela swona. (Nhlavutelo 7:9) Ti endla leswi mahala. Hambileswi ti vengiwaka ni ku xanisiwa hi vanhu vo tala, a xi kona lexi nga sivelaka ntirho wo chumayela, hilaha Yesu a profeteke hakona.—Luka 21:17.
XANA U TA ENDLA YINI?
15. (a) Ha yini u tshemba leswaku hi hanya emasikwini ya makumu? (b) Ku ta endleka yini hi lava yingisaka Yehovha ni lava nga n’wi yingisiki?
15 Xana wa tshemba leswaku hi hanya emasikwini ya makumu? Vuprofeta byo tala bya Bibele lebyi vulavulaka hi masiku ya makumu byi le ku hetisekeni. Ku nga ri khale Yehovha u ta endla xiboho xo yimisa ntirho wo chumayela mahungu lamanene naswona ku ta fika “makumu.” (Matewu 24:14) I yini makumu? I Armagedoni, leyi Xikwembu xi nga ta herisa vubihi hinkwabyo ha yona. Yehovha u ta tirhisa Yesu ni tintsumi takwe leti nga ni matimba leswaku va herisa un’wana ni un’wana loyi a nga yingisiki. (2 Vatesalonika 1:6-9) Endzhaku ka sweswo, Sathana ni madimona yakwe a va nge he va hambukisi vanhu. Vanhu hinkwavo lava lavaka ku yingisa Xikwembu ni ku amukela Mfumo wa xona va ta swi vona switshembiso hinkwaswo swa xona loko swi hetiseka.—Nhlavutelo 20:1-3; 21:3-5.
16. Leswi “makumu” ma nga kwala nyongeni, u fanele u endla yini?
16 Ku nga ri khale misava leyi fumiwaka hi Sathana yi ta herisiwa. Kutani i swa nkoka swinene leswaku hi tivutisa leswi, ‘Xana ndzi fanele ndzi endla yini?’ Yehovha u lava leswaku u dyondza Bibele hilaha u nga kotaka hakona. Yi teke yi ri ya nkoka dyondzo ya wena. (Yohane 17:3) Timbhoni ta Yehovha ti khoma minhlangano vhiki ni vhiki leswaku ti kota ku pfuna vanhu va twisisa Bibele. Ringeta ku va kona eka yona nkarhi ni nkarhi. (Hlaya Vaheveru 10:24, 25.) Loko u dyondza leswaku u fanele u cinca ndlela leyi u hanyaka ha yona, u nga kanakani ku endla tano. Loko u ri karhi u endla tano, vunghana bya wena na Yehovha byi ta tiya.—Yakobo 4:8.
17. Ha yini vanhu vo tala va ta hlamala loko makumu ma fika?
17 Muapostola Pawulo u hlamusele leswaku vanhu vo biha va ta lovisiwa hi nkarhi lowu vo tala va nga wu langutelangiki, “kukotisa khamba nivusiku.” (1 Vatesalonika 5:2) Yesu u profete leswaku vo tala a va ta byi ba hi makatla vumbhoni bya leswaku hi hanya emasikwini ya makumu. U te: “Hilaha masiku ya Nowa a ma ri hakona, ni masiku ya vukona bya N’wana wa munhu [kumbe masiku ya makumu] ma ta va tano. Hikuva kukota leswi a va ri xiswona emasikwini wolawo ya le mahlweni ka ndhambi, va dya, va nwa, vavanuna va teka ni vavasati va hlomisiwa, ku fikela siku leri Nowa a ngheneke ha rona engalaveni; nileswi va nga lemukangiki nchumu ku fikela loko ndhambi yi fika yi va kukula hinkwavo, swi ta va tano ni hi vukona bya N’wana wa munhu.”—Matewu 24:37-39.
18. Hi xihi xitsundzuxo lexi Yesu a xi nyikeleke?
18 Yesu u hi tsundzuxe leswaku hi nga kavanyetiwi “hi ku dya ngopfu ni ku nwa ngopfu ni ku vilela hi vutomi.” U vule leswaku makumu ma ta fika hi xitshuketa, “ku fana ni ntlhamu.” U tlhele a vula leswaku ma ta “wela hinkwavo lava tshamaka emisaveni hinkwayo.” U ye emahlweni a ku: “Kutani, hitekani nkarhi hinkwawo mi endla xikombelo [kumbe ku khongela hi mbilu hinkwayo] leswaku mi ta humelela loko mi balekela swilo leswi hinkwaswo leswi nga ta humelela, ni ku yima emahlweni ka N’wana wa munhu.” (Luka 21:34-36) Ha yini swi ri swa nkoka ku yingisa xitsundzuxo xa Yesu? Hikuva misava yo biha ya Sathana yi ta lovisiwa ku nga ri khale. I vanhu lava va amukeriwaka hi Yehovha na Yesu ntsena lava nga ta pona loko makumu ma fika ni ku hanya hilaha ku nga heriki emisaveni leyintshwa.—Yohane 3:16; 2 Petro 3:13.
^ ndzim. 4 Mikayele i vito rin’wana ra Yesu Kreste. Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, hi kombela u vona Nhlamuselo ya le hansi 23.


text:
NDZIMA 13
Xixima Nyiko Ya Vutomi
1. I mani loyi a hi nyikeke vutomi?
YEHOVHA “i Xikwembu lexi hanyaka.” (Yeremiya 10:10) I Mutumbuluxi wa hina naswona u hi nyike vutomi. Bibele yi ri: “U tumbuluxe swilo hinkwaswo, naswona hikwalaho ka ku rhandza ka wena swi ve kona, swi tumbuluxiwile.” (Nhlavutelo 4:11) Yehovha u hi nyike vutomi. Vutomi i nyiko ya risima leyi humaka eka yena.—Hlaya Pisalema 36:9.
2. Hi fanele hi endla yini leswaku hi humelela evuton’wini?
2 Yehovha u hi nyika swakudya ni mati leswaku hi ya emahlweni hi hanya. (Mintirho 17:28) Nakambe u lava leswaku hi tiphina hi vutomi. (Mintirho 14:15-17) Leswaku hi humelela evuton’wini, hi fanele hi yingisa milawu ya Xikwembu.—Esaya 48:17, 18.
NDLELA LEYI XIKWEMBU XI TITWAKA HA YONA HI VUTOMI
3. Yehovha u endle yini loko Kayini a dlaye makwavo wakwe Avele?
3 Bibele yi hi dyondzisa leswaku vutomi bya hina ni bya van’wana i bya risima eka Yehovha. Hi xikombiso, loko Kayini—n’wana wa Adamu na Evha—a hlundzukele makwavo wakwe Avele, Yehovha u lemukise Kayini leswaku u fanele a lawula ku hlundzuka kakwe. Kambe Kayini a nga yingisanga naswona u hlundzuke swinene lerova a “hlasela Avele makwavo a n’wi dlaya.” (Genesa 4:3-8) Yehovha u xupule Kayini hileswi a dlayeke Avele. (Genesa 4:9-11) Ku hlundzuka ni rivengo swi ni khombo hikuva swi nga endla leswaku hi va ni madzolonga kumbe tihanyi. Munhu wo tano a nge byi kumi vutomi lebyi nga heriki. (Hlaya 1 Yohane 3:15.) Loko hi lava ku tsakisa Yehovha, hi fanele hi rhandza vanhu hinkwavo.—1 Yohane 3:11, 12.
4. Xana wun’wana wa milawu leyi Xikwembu a xi yi nyike Vaisrayele wu hi dyondzisa yini hi nyiko ya vutomi?
4 Endzhaku ka magidi ya malembe, Yehovha u kombise leswaku wa ha byi teka byi ri bya risima vutomi hileswi a nyikeke Muxe Milawu ya Khume. Wun’wana wa milawu yoleyo wu ri: “U nga tshuki u dlaya hi vomu.” (Deteronoma 5:17) Loko munhu a dlaya munhu un’wana hi vomu a a fanele a dlayiwa.
5. Xikwembu xi titwisa ku yini hi ku susa khwiri?
5 Xikwembu xi titwisa ku yini hi ku susa khwiri? Hambi ku ri vutomi bya n’wana loyi a nga si velekiwaka i bya risima eka Yehovha. Eka Nawu lowu Yehovha a a wu nyike Vaisrayele, u vule leswaku loko munhu o vavisa wansati loyi a tikeke kutani n’wana wakwe a fa, munhu yoloye a a fanele a dlayiwa. (Hlaya Eksoda 21:22, 23; Pisalema 127:3.) Leswi swi hi dyondzisa leswaku ku susa khwiri swi bihile.—Vona Nhlamuselo ya le hansi 28.
6, 7. Hi nga n’wi komba njhani Yehovha leswaku hi teka vutomi byi ri bya risima?
6 Hi nga n’wi komba njhani Yehovha leswaku hi teka vutomi bya hina ni bya van’wana byi ri bya risima? Hi ku va hi nga endli nchumu lowu nga vekaka vutomi bya hina ni bya van’wana ekhombyeni. Kutani a hi dzahi fole kumbe ku tirhisa swidzidziharisi, hikuva swa hi vavisa naswona swi nga hi dlaya.
7 Xikwembu xi hi nyike vutomi ni miri naswona hi fanele hi swi tirhisa hi ndlela leyi xi lavaka ha yona. Hi fanele hi khathalela miri ya hina. Loko hi nga yi khathaleli hi ta va lava thyakeke eka Xikwembu. (Varhoma 6:19; 12:1; 2 Vakorinto 7:1) A hi nge swi koti ku gandzela Yehovha, loyi a hi nyikeke vutomi loko hi nga byi teki byi ri bya risima. Hambileswi swi nga ha tikaka ku tshika mikhuva yo biha, Yehovha u ta hi pfuna loko hi tirha hi matimba leswaku hi teka vutomi byi ri bya risima.
8. Hi fanele hi endla yini leswaku hi nga veki vutomi bya hina ni bya van’wana ekhombyeni?
8 Hi dyondze leswaku vutomi i nyiko ya risima. Yehovha wa tiyiseka leswaku hi ta endla leswi nga ematimbeni ya hina leswaku hi papalata ku veka vutomi bya hina ni bya van’wana ekhombyeni. Hi papalata ku veka vutomi bya hina ekhombyeni loko hi chayela timovha ni swithuthuthu swa hina. Hi papalata mintlangu leyi nga ni khombo ni leyi nga ni madzolonga. (Pisalema 11:5) Nakambe hi endla leswi nga ematimbeni ya hina leswaku makaya ya hina ma va lama hlayisekeke. Yehovha u lerise Vaisrayele a ku: “Loko wo tshuka u aka yindlu leyintshwa, u fanele u tlhela u endla guma [kumbe khumbi leri nga lehangiki] elwangwini ra wena, leswaku u nga veki nandzu wa ngati ehenhla ka yindlu ya wena, hikuva munhu la waka a nga wa a ri ehenhla ka yona.”—Deteronoma 22:8.
9. Hi fanele hi swi khoma njhani swiharhi?
9 Ndlela leyi hi khomaka swiharhi ha yona i ya nkoka eka Yehovha. U hi pfumelela ku dlaya swiharhi leswaku hi kuma swakudya ni swiambalo naswona u hi pfumelela ku swi dlaya loko swi xungeta vutomi bya hina. (Genesa 3:21; 9:3; Eksoda 21:28) Kambe a hi nge dlayi swiharhi leswaku hi tihungasa.—Swivuriso 12:10.
XIXIMA VUTOMI
10. Hi swi tivisa ku yini leswaku ngati yi fanekisela vutomi?
10 Ngati ya kwetsima eka Yehovha hikuva yi fanekisela vutomi. Endzhaku ka loko Kayini a dlaye Avele, Yehovha u byele Kayini a ku: “Ngati ya makwenu yi huwelela eka mina yi ri emisaveni.” (Genesa 4:10) Ngati ya Avele a yi yimela vutomi byakwe kutani Yehovha u xupule Kayini hikwalaho ka leswi a dlayeke Avele. Endzhaku ka loko ku ve ni Ndhambi ya le nkarhini wa Nowa, Yehovha u tlhele a kombisa leswaku ngati yi fanekisela vutomi. Yehovha u pfumelele Nowa ni ndyangu wakwe leswaku va dya nyama ya swiharhi. U te: “Xiharhi xin’wana ni xin’wana lexi famba-fambaka lexi hanyaka xi ta va swakudya swa n’wina. Hilaha ku fanaka ni hi swimila swa rihlaza, hinkwaswo ka swona ndzi mi nyika swona.” Ku ni nchumu wun’wana lowu a va leriseke leswaku va nga wu dyi, u te: “Ntsena nyama leyi nga ni moya-xiviri wa yona—ngati ya yona—mi nga tshuki mi yi dya.”—Genesa 1:29; 9:3, 4.
11. Xikwembu xi ri byele yini tiko ra Israyele hi ngati?
11 Endzhaku ka malembe ya 800 Yehovha a byele Nowa leswaku a nga dyi ngati, u tlhele a lerisa vanhu vakwe a ku: “Loko ku ri munhu un’wana ni un’wana wa vana va Israyele kumbe muluveri la luveleke exikarhi ka n’wina, loyi loko a hlota a khoma xivandzana kumbe nyenyana leswaku yi dyiwa, u fanele a halata ngati ya kona kutani a yi seletela hi misava.” U tlhele a ku: “Mi nga tshuki mi dya ngati.” (Levhitika 17:13, 14) Yehovha a lava leswaku vanhu vakwe va xixima ngati. A va ta dya nyama kambe ngati a va nga fanelanga va yi dya. Loko va dlaya xiharhi leswaku va ta xi dya, a va fanele va halata ngati ya xona emisaveni.
12. Vakreste va yi teka njhani ngati?
12 Loko ku hundze malembe Yesu a file, vaapostola ni vakulu evandlheni ra Vukreste ra le Yerusalema va hlanganile leswaku va bula hi Nawu lowu a wu nyikiwe Vaisrayele lowu a wa ha tirha eka Vakreste. (Hlaya Mintirho 15:28, 29; 21:25.) Yehovha u va pfune ku twisisa leswaku ngati i ya risima eka yena ni leswaku va fanele va ya emahlweni va yi teka yi ri ya risima. Vakreste vo sungula a va nga dyi ni ku nwa ngati kumbe ku dya nyama leyi ngati ya yona yi nga halatiwangiki. Loko va yi dya, a swi bihe ku fana ni ku gandzela swifaniso kumbe ku tikhoma hi ndlela yo biha hi timhaka ta masangu. Ku sukela hi nkarhi wolowo ku ya emahlweni, Vakreste va ntiyiso va ale ku dya kumbe ku nwa ngati. Ku vuriwa yini hi namuntlha? Yehovha u lava leswaku hi xixima ngati.
13. Ha yini Vakreste va nga pfumeli ku pomperiwa ngati?
13 Xana leswi swi vula leswaku Vakreste va fanele va ala ku pomperiwa ngati? Ina, a va fanelanga va pomperiwa. Yehovha u hi lerise leswaku hi nga dyi kumbe ku nwa ngati. Loko dokodela o ku byela leswaku u nga nwi byala, xana a wu ta byi pompela emirini wa wena? Doo! Hilaha ku fanaka, xileriso xa ku nga dyi ngati kumbe ku yi nwa xi vula leswaku a hi fanelanga hi pfumela ku pomperiwa ngati.—Vona Nhlamuselo ya le hansi 29.
14, 15. I swa nkoka ku fikela kwihi eka Vakreste ku xixima vutomi ni ku yingisa Yehovha?
14 Ku vuriwa yini loko dokodela a vula leswaku u ta fa loko wo ka u nga pomperiwi ngati? Munhu un’wana ni un’wana u fanele a tiendlela xiboho loko a ta yingisa nawu wa Xikwembu etimhakeni ta ngati. Vakreste va yi xixima swinene nyiko leyi Xikwembu xi hi nyikeke yona ya vutomi naswona hi nga lava tindlela tin’wana to tshunguriwa handle ka ngati leswaku hi ta ya emahlweni hi hanya; kambe a hi nge pfumeli ku pomperiwa ngati.
15 Hi endla leswi hi nga swi kotaka leswaku hi tshama hi ri ni rihanyo lerinene, kambe tanihi leswi vutomi byi nga bya risima eka Xikwembu, a hi pfumeli ku pomperiwa ngati. I swa nkoka swinene ku yingisa Yehovha ku ri ni ku ringeta ku ti lehisela vutomi. Yesu u te: “Mani na mani loyi a lavaka ku ponisa moya-xiviri wakwe u ta lahlekeriwa hi wona; kambe mani na mani la lahlekeriwaka hi moya-xiviri wakwe hikwalaho ka mina u ta wu kuma.” (Matewu 16:25) Hi lava ku yingisa Yehovha hikuva ha n’wi rhandza. U tiva leswi nga swinene eka hina naswona hi teka vutomi byi ri bya risima, hilaha Yehovha a byi tekaka hakona.—Vaheveru 11:6.
16. Ha yini malandza ya Xikwembu ma xi yingisa?
16 Malandza yo tshembeka ya Xikwembu ma tiyimisele ku yingisa nawu wa xona etimhakeni ta ngati. A ma nwi kumbe ku dya ngati naswona a ma pfumeli ku pomperiwa ngati leswaku ma tshunguriwa. * Hambiswiritano, ma pfumela ku tshunguriwa hi tindlela tin’wana leswaku ma ponisa vutomi bya wona. Ma tiyiseka leswaku Mutumbuluxi wa vutomi ni ngati wa swi tiva leswi nga swinene eka wona. Xana wa tiyiseka leswaku Yehovha u tiva leswi nga swinene eka wena?
KU TIRHISIWA KA NGATI LOKU YEHOVHA A A KU PFUMELELA
17. Hi kwihi ku tirhisiwa ka ngati loku Yehovha a a ku pfumelela eIsrayele?
17 Eka Nawu lowu Xikwembu xi leriseke Muxe, xi byele Vaisrayele xi ku: “Moya-xiviri wa nyama wu le ngatini, kutani mina ndzi mi vekele yona ealitarini leswaku yi kombela ku rivaleriwa ka mimoya-xiviri ya n’wina, hikuva i ngati leyi kombelelaka ku rivaleriwa.” (Levhitika 17:11) Loko Vaisrayele va dyoha, a va kombela ku rivaleriwa eka Yehovha hi ku endla gandzelo hi xiharhi kutani va kombela muprista leswaku a chela yin’wana ya ngati ya xona ealitarini etempeleni. Leyi a ku ri yona ndlela leyi Yehovha a a pfumelela Vaisrayele leswaku va tirhisa ngati.
18. Hi vuyeriwa hi yini eka gandzelo ra Yesu?
18 Loko Yesu a ta emisaveni, u sive nawu wa ku endla magandzelo hi swiharhi hi ku nyikela hi vutomi byakwe, kumbe ngati leswaku hi rivaleriwa swidyoho. (Matewu 20:28; Vaheveru 10:1) Vutomi bya Yesu a byi ri bya risima lerova endzhaku ka loko Yehovha a pfuxe Yesu leswaku a ya hanya etilweni, Yehovha u nyike vanhu hinkwavo lunghelo ro hanya hilaha ku nga heriki.—Yohane 3:16; Vaheveru 9:11, 12; 1 Petro 1:18, 19.
19. Hi fanele hi endla yini leswaku hi va lava ‘baseke engatini ya vanhu hinkwavo’?
19 Hi nkhensa Yehovha hikwalaho ka nyiko leyinene ya vutomi! Hi lava ku byela vanhu leswaku loko va kombisa ripfumelo eka Yesu, va ta hanya hilaha ku nga heriki. Ha va rhandza vanhu naswona hi ta endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka leswaku hi va dyondzisa ndlela yo kuma vutomi. (Ezekiyele 3:17-21) Ku fana na muapostola Pawulo, hi ta kota ku vula hi ku: “Ndzi basile engatini ya vanhu hinkwavo, hikuva a ndzi tshikanga ku mi byela ndzayo hinkwayo ya Xikwembu.” (Mintirho 20:26, 27) Hakunene, hi kombisa leswaku hi xixima vutomi ni ngati loko hi byela van’wana hi Yehovha ni ndlela leyi vutomi byi nga bya risima ha yona eka yena.
^ ndzim. 16 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke hi ku pomperiwa ngati, vona matluka 77-79 ya buku leyi nge “Tihlayiseni eRirhandzwini Ra Xikwembu,” leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Nhlavutelo 21:1-27
21 Kavaloko ndzi vona tilo+ lerintshwa ni misava+ leyintshwa; hikuva tilo+ ro sungula ni misava+ yo sungula a swi hundzile, ni lwandle+ ri nga ha ri kona.2 Ndzi vona ni muti+ wo kwetsima, Yerusalema Lowuntshwa, wu xika hi le tilweni+ wu huma eka Xikwembu, wu lunghisiwe wonge i mutekiwa+ a tisasekisele nuna+ wa yena.3 Kutani ndzi twa rito lerikulu ri huma exiluvelweni ri ku: “Waswivo! Ntsonga+ wa Xikwembu wu le vanhwini, xi ta tshama+ na vona, naswona vona va ta va vanhu+ va xona. Xikwembu hi xiviri xi ta va na vona.+4 Kutani xi ta sula mihloti+ hinkwayo ematihlweni ya vona, rifu a ri nge he vi kona,+ hambi ku ri ku kolola, ni xirilo ni xitlhavi a swi nge he vi kona.+ Swilo swo sungula swi hundzile.”+5 Kutani Loyi a tshameke exiluvelweni+ a ku: “Waswivo, ndzi endla swilo hinkwaswo swi va leswintshwa.”+ A tlhela a ku: “Tsala, hikuva marito lawa ma tshembekile, i ya ntiyiso.”6 Kutani a ku eka mina: “Se swi endlekile! Hi mina Alfa na Omega, masungulo ni makumu.+ Mani na mani la khomiweke hi torha ndzi ta n’wi nwisa mahala eka nseledyana wa mati ya vutomi.+7 Mani na mani la hlulaka u ta dya ndzhaka ya swilo leswi, kutani ndzi ta va Xikwembu+ xa yena, yena a va n’wana+ wa mina.8 Kambe loko ku ri matoya ni lava nga riki na ripfumelo+ ni lava nyenyetsaka hikwalaho ka thyaka+ ra vona ni lava dlayaka+ hi vomu ni timbhisa+ ni lava tirhisaka vungoma ni vagandzeri va swifaniso+ swa hava ni vahembi+ hinkwavo, xiavelo xa vona xi ta va etiveni leri pfurhaka ndzilo+ ni xivavula.+ Rona ri vula rifu+ ra vumbirhi.”9 Kavaloko ku ta yin’wana ya tintsumi ta nkombo leti a ti tamele minkambana ya nkombo leyi a yi tele makhombo+ yo hetelela ya nkombo, kutani yi vulavula na mina yi ku: “Tana haleno, ndzi ta ku komba mutekiwa, nsati+ wa Xinyimpfana.”10 Kutani yi ndzi teka hi matimba ya moya yi ndzi yisa entshaveni+ leyikulu, leyi tlakukeke, yi ndzi komba Yerusalema muti+ wo kwetsima wu xika hi le tilweni eka Xikwembu+11 wu ri ni ku vangama ka Xikwembu.+ Ku vangama ka wona a ku fana ni ribye ra risima ngopfu, kukotisa ribye ra yaspere leri hatimaka ku fana ni kristala yo tenga.+12 A wu ri ni rirhangu+ lerikulu ro tlakuka naswona a wu ri ni tinyangwa ta 12, kutani etinyangweni a ku ri ni tintsumi ta 12, a ku tsariwe mavito ya tinyimba leta 12 ta vana va Israyele.+13 Evuxeni a ku ri ni tinyangwa tinharhu, en’walungwini ku ri ni tinyangwa tinharhu, edzongeni ku ri ni tinyangwa tinharhu, evupela-dyambu ku ri ni tinyangwa+ tinharhu.14 Rirhangu ra muti na rona a ri ri ni maribye ya masungulo+ ya 12, eka wona a ku ri ni mavito ya 12 ya vaapostola+ va 12 va Xinyimpfana.15 Kutani loyi a a vulavula na mina a a khome rihlanga+ ra nsuku leri nga xipimo, leswaku a pima muti ni tinyangwa ta wona ni rirhangu+ ra wona.16 Muti wu ni matlhelo ya mune yo ringana, naswona ku leha ka wona i kukulu ku ringana ni ku anama ka wona. Kavaloko yi pima muti+ hi rihlanga, wu va tistadiya ta 12 000; ku leha ni ku anama ni ku tlakuka ka wona swa ringana.17 Hiloko yi pima ni rirhangu ra wona, ri va swisungunu swa 144, hi ku ya hi xipimo xa munhu, ni xipimo xa ntsumi hilaha ku fanaka.18 Kutani rirhangu ra wona ri akiwe hi yaspere,+ naswona muti wu akiwe hi nsuku wo tenga ku fana ni nghilazi yo tenga.19 Masungulo+ ya rirhangu ra muti ma sasekisiwe hi mixaka hinkwayo ya maribye+ ya risima: masungulo yo rhanga a ma ri yaspere,+ ya vumbirhi ma ri safiri,+ ya vunharhu ma ri kalkedoni, ya vumune ma ri emeralda,+20 ya vuntlhanu ma ri sardonikisi, ya vutsevu ma ri sardiyo, ya vunkombo ma ri krisolita,+ ya vunhungu ma ri berila, ya vukaye ma ri topazi,+ ya vukhume ma ri krisopurasi, ya vu-11 ma ri yakinta, ya vu-12 ma ri ametisita.+21 Nakambe, tinyangwa leta 12 a ti ri tiperela ta 12; nyangwa yin’wana ni yin’wana a yi endliwe hi perela+ yin’we. Kutani ndlela yo anama ya muti a yi ri nsuku wo tenga, wonge i nghilazi yo vonikela.22 Kutani a ndzi vonanga tempele eka wona,+ hikuva Yehovha+ Xikwembu xa Matimba Hinkwawo+ i tempele+ ya wona, na xona Xinyimpfana i tempele ya wona.+23 Naswona muti a wu lavi dyambu kumbe n’weti leswaku wu voninga ehenhla ka wona, hikuva ku vangama ka Xikwembu ka wu voninga,+ naswona rivoni ra wona i Xinyimpfana.+24 Kutani matiko ma ta famba hi ku vonakala ka wona,+ tihosi ta misava ti ta tisa ku vangama ka tona eka wona.+25 Kutani tinyangwa ta wona a ti nge pfariwi nikatsongo ninhlikanhi,+ hikuva vusiku a byi nge vi kona kwalaho.+26 Kutani ti ta tisa ku vangama ni ku xiximeka ka matiko eka wona.+27 Kambe xin’wana ni xin’wana lexi nga kwetsimiki ni munhu un’wana ni un’wana loyi a tamaka a endla xilo lexi nyenyetsaka+ ni ku hemba mavunwa+ a nge ngheni eka wona nikatsongo;+ ku ta nghena ntsena lava tsariweke eka buku-nsongwa ya vutomi ya Xinyimpfana.+


text:
Bivhili kha Inthanethe | ṰHALUTSHEDZELO YA SHANGO ḼISWA YA MAṄWALO A TSHIKRISTE A LUGERIKA
Naa ni nga takalela u vhala iyi thero kha %%?
Yohane 3:1-36
3 Ho vha hu na muṅwe munna wa Mufarisei we a vha a tshi pfi Nikodemo, e murangaphanḓa wa Vhayuda.2 A ḓa ha Yesu vhusiku a amba nae a ri: “Rabi,* ri a zwi ḓivha uri samusi u mufunzi, u bva ha Mudzimu; ngauri a hu na muthu ane a nga ita honovhu vhuṱolo he wa vhu ita nga nnḓa ha musi Mudzimu e nae.”3 Yesu a mu fhindula a ri: “Ngoho ndi a u vhudza ndi ri: Arali muthu a sa bebwa hafhu, a nga si kone u vhona Muvhuso Mudzimu.”4 Nikodemo a amba nae a ri: “Muthu a nga bebwa hani o no aluwa? Naa a nga kona u dzhena mbumbeloni ya mme awe a dovha a bebwa?”5 Yesu a fhindula a ri: “Ngoho ndi a ni vhudza ndi ri, u itela uri muthu a bebwe hafhu, u fanela u lovhedzwa maḓini na u ṱanganedza muya mukhethwa u bvaho ha Mudzimu. Arali muthu a sa bebwa nga maḓi na muya, a nga si kone u dzhena Muvhusoni wa Mudzimu.6 Vhane vha bebwa vhe na muvhili wa ṋama, ndi vha shango; fhedzi vhane Mudzimu a vha nanga nga muya wawe ndi vha ṱaḓulu.7 U songo mangadzwa nga zwe nda u vhudza zwone ndi tshi ri, u fanela u bebwa hafhu.8 Muya u vhudzula hune wa funa, nahone na pfa muungo wawo, fhedzi a ni ḓivhi hune wa bva hone na hune wa ya hone. Zwo tou ralo nga vhoṱhe vhane vha bebwa nga muya.”9 Nikodemo a mu fhindula a ri: “Zwenezwo zwithu zwi nga konadzea nga nḓila-ḓe?”10 Yesu a mu fhindula a ri: “Zwi ḓa hani uri u si ḓivhe zwenezwi zwithu zwoṱhe ngeno u mugudisi wa Isiraele?11 Ngoho ndi a u vhudza ndi ri: Ri amba zwine ra zwi ḓivha nahone ri ṱanziela zwe ra zwi vhona, fhedzi inwi a ni ṱanganedzi vhuṱanzi vhune ra vhu ṋea.12 Arali ndo ni vhudza nga ha zwithu zwi re kha ḽifhasi ni si tende, ni ḓo tenda hani arali ndi tshi ni vhudza nga ha zwithu zwi re ṱaḓulu?13 Zwiṅwe hafhu, a hu na muthu we a gonya ṱaḓulu, fhedzi ndi we a tsa a tshi bva ṱaḓulu, ane a vha Murwa-muthu.14 Vhunga Mushe o imisela ṋowa nṱha ngei sogani, na Murwa-muthu u tea u imiselwa nṱha,15 uri muṅwe na muṅwe ane a mu tenda a wane vhutshilo vhu sa fheli.16 “Ngauri Mudzimu o funa shango zwihuluhulu a vhuya a kumedza Murwa wawe mubebwa e eṱhe, uri muṅwe na muṅwe ane a vha na lutendo khae a si fheliswe, fhedzi a wane vhutshilo vhu sa fheli.17 Ngauri Mudzimu o rumela Murwa wawe shangoni, hu si uri a ḽi haṱule, fhedzi uri shango ḽi tshidzwe nga ene.18 Ane a vha na lutendo khae ha nga ḓo haṱulwa. Ane a si vhe na lutendo khae o no ḓi haṱulwa, ngauri ho ngo vha na lutendo kha dzina ḽa Murwa mubebwa e eṱhe wa Mudzimu.19 Hoyu ndi wone mutheo wa khaṱulo, wa uri tshedza tsho ḓa shangoni; fhedzi vhathu vha funa swiswi nṱhani ha tshedza, ngauri mishumo yavho yo vha i mivhi.20 Ngauri ane a ita zwithu zwivhi u vhenga tshedza nahone ha ḓi tshedzani, uri mishumo yawe i si bvele khagala.21 Fhedzi ane a ita mishumo ya ngoho u ḓa tshedzani, uri mishumo yawe i vhonwe samusi yo shumiwa u tendelana na zwine Mudzimu a zwi funa.”22 Nga murahu ha zwenezwi zwithu Yesu a ṱuwa na vhafunziwa vhawe vha ya shangoni ḽa Yudea, a fhedza tshifhinganyana e navho henefho a tshi khou lovhedza.23 Huno na Yohane o vha a tshi khou lovhedza ngei Enoni tsini na Salaimi, ngauri ho vha hu na maḓi manzhi henefho, nahone vhathu vho vha vha tshi khou ḓa u lovhedzwa;24 ngauri Yohane o vha a sa athu valelwa dzhele.25 Ha vuwa khani vhukati ha vhafunziwa vha Yohane na muṅwe Muyuda malugana na u kunakiswa.26 Vha mbo ḓa ha Yohane vha amba nae vha ri: “Rabi, uḽa munna we a vha e na iwe seli ha Yorodane, we wa ṱanziela nga hae, vhona, u khou lovhedza nahone vhathu vhoṱhe vha khou ya khae.”27 Yohane a fhindula a ri: “A hu na muthu ane a nga ita tshithu naho tshi tshini arali a songo ṋewa zwi tshi bva ṱaḓulu.28 Inwi ni ṱhanzi dza zwe nda zwi amba ndi tshi ri, a si nṋe Kristo, fhedzi ndo rumiwa phanḓa ha onoyo.29 A re na muselwa ndi mukwasha. Naho zwo ralo, khonani ya mukwasha i a mu pfa musi a tshi khou amba, nahone i a takala musi i tshi pfa ipfi ḽa mukwasha. Na nṋe ndo takala zwihulu.30 Onoyo u fanela u ḓi hula a tshi ya, fhedzi nṋe ndi tshi ṱukufhala.”31 A bvaho ṱaḓulu ndi ene muhulwane kha vhathu vhoṱhe. Ane a bva kha ḽifhasi ndi wa kha ḽifhasi. A bvaho ṱaḓulu ndi ene muhulwane kha vhathu vhoṱhe.32 Zwe a zwi vhona na u zwi pfa, u a zwi ṱanziela, fhedzi a hu na ane a khou ṱanganedza vhuṱanzi hawe.33 Ane a ṱanganedza vhuṱanzi hawe u khwaṱhisedza uri Mudzimu ndi wa ngoho.34 We a rumiwa nga Mudzimu u amba zwa Mudzimu, ngauri Mudzimu u ṋea muya mukhethwa nga vhunzhi.35 Khotsi u funa Murwa nahone o mu kumedza zwithu zwoṱhe.36 Ane a vha na lutendo kha Murwa u ḓo wana vhutshilo vhu sa fheli; ane a si thetshelese Murwa ha nga wani vhutshilo, fhedzi vhuhali ha Mudzimu vhu dzula vhu khae.


text:
Txienge 10
Ngu Yihi Mikateko yi no Manwa ngu va va Engisako Txizimu?
Wungi wa va va nga fa va na ta wuswa to ve tshumela ve hanya ha mafuni. Mithumo 24:15
Alakanyisisa ngu mikateko u no yi mana ka mbimo yi yi tako idiku u txi engisa Jehovha! U nava ni wutomi wo hetiseka; mbimo yoneyo a walo a no lwala. Hambi vathu vo biha va na mba vaho; ha mafuni kotshe ku na tala ngu vathu vo thembeka.
Kha ku nambi swa kuva ni mipando; yi na bahulelwa yotshe mirongo. A walo a no kumba ni kufa.
Ka mbimo yoneyo u na va u di randetwe ngu maxaka ni vangana. Ti na tsakisa ngutu ku hanya Paradhiseni.
Kha ku nambi swa kuva ni kuthava. Vathu va na va ni litsako la ditshuri.
Mfumo wa Txizimu wu na gumisa ku xaniseka kotshe. Mtuletelo 21:3, 4
GONDA TA TINGI
NGU YAHI MAHUNGU A MANENE AYA MATAKO NGU KATXIZIMU?
Ngu txihi txikongomelo txa Txizimu ngu mafu?
Bhiblia yi txhamusela ti to ngu ku txani Txizimu txi di vangile mafu ni ku ku xaniseka ku na guma ditshiku, ni ku mbimo yi yi tako yi ñote txani ka va va hanyako ha mafuni.
TXIEMISO TXA GONDO YA DIBHIBHELE
Ngu Ku Txani Hi txi Gonda DiBhibhele?
DiBhibhele di ningela tixamulo ta siwotiso sa lisima ka wutomi ka timilioni ta vathu ka madhawa otshe a mafuni. Ina wa ti tsakela kuva mmwane wa vona?


text:
Ni Vhona U Nga Vhumatshelo Vhu Ḓo Vha Hani?
Naa shango ḽashu ḽi ḓo . . .
dzula ḽo rali?
ṋaṋa u vhifha?
vha khwine?
ZWINE BIVHILI YA AMBA
“Mudzimu . . . u ḓo phumula miṱodzi yoṱhe maṱoni avho, lufu a lu tsha ḓo vha hone, na u ṱungufhala na u lila na vhuṱungu a zwi tsha ḓo vha hone. Zwithu zwa kale zwo fhira.”—Nzumbululo 21:3, 4.
NḒILA INE NA ḒO VHUYELWA NGAYO NGA U ḒIVHA ZWENEZWO
Ni ḓo vha na mushumo u re na ndivho na u fushaho.—Yesaya 65:21-23.
A ni tsha ḓo lwala kana u sedzana na tshengelo naho i ifhio.—Yesaya 25:8; 33:24.
Ni ḓo tshila tshoṱhe no takala na vha muṱani na dzikhonani.—Psalme ya 37:11, 29.
NAA RI NGA TENDA TSHOṰHE ZWINE BIVHILI YA ZWI AMBA ZWA VHUKUMA?
Ee! Ri nga tenda nga nṱhani ha zwiitisi zwivhili:
Mudzimu u na vhukoni ha u khunyeledza zwe a fulufhedzisa. Bivhilini ndi Yehova Mudzimu e eṱhe ane a vhidzwa “Ramaanḓaoṱhe,” ngauri maanḓa awe ha na mukano. (Nzumbululo 15:3) Nga zwenezwo, u na maanḓa a u khunyeledza fulufhedziso ḽawe ḽa u shandula shango ḽashu uri ḽi vhe fhethu ha khwine. Samusi Bivhili i tshi ri: “Zwithu zwoṱhe zwi a konadzea kha Mudzimu.”—Mateo 19:26.
Mudzimu u na lutamo lwa u khunyeledza zwe a fulufhedzisa. Sa tsumbo, Yehova u “ṱuvha” kana u ṱulutshelwa u vusa vhathu vho faho.—Yobo 14:14, 15.
Bivhili i dovha ya sumbedza uri Yesu, Murwa wa Mudzimu, o fhodza vhalwadze. Ndi ngani o vha fhodza? Ndi ngauri o vha a tshi funa u vha fhodza. (Marko 1:40, 41) Yesu o sumbedza nga vhuḓalo vhuvha ha Khotsi awe ha u tama u thusa vha shayaho.—Yohane 14:9.
Nga zwenezwo, ri nga vha na vhungoho ha uri Yehova na Yesu vha ṱoḓa u ri thusa u itela uri ri ḓiphine nga vhumatshelo!—Psalme ya 72:12-14; 145:16; 2 Petro 3:9.
ZWINE NA NGA ḒIVHUDZISA ZWONE
Mudzimu u ḓo shandula hani shango ḽashu uri ḽi vhe khwine?
Bivhili i fhindula yeneyo mbudziso kha MATEO 6:9, 10; na DANIELE 2:44.
Gudani Zwo Engedzeaho
MAFHUNGO MAḒIFHA A BVAHO HA MUDZIMU!
Ndi Ifhio Ndivho Ya Mudzimu Nga Ḽifhasi?
Bivhili i ṱalutshedza zwo itaho uri Mudzimu a sika ḽifhasi, tshifhinga tshine tshengelo ya ḓo fhela ngatsho na vhumatshelo ha ḽifhasi na vhane vha tshila khaḽo.
MAFHUNGO MAḒIFHA A BVAHO HA MUDZIMU!
Muvhuso Wa Mudzimu Ndi Mini?
Khosi ya Muvhuso wa Mudzimu ndi nnyi nahone Muvhuso u ḓo khunyeledza mini?


text:
DYONDZO 26
Hi Nga Pfuneta Njhani Eku Khathaleleni Ka Holo Ya Hina Ya Mfumo?
Holo yin’wana ni yin’wana ya Mfumo ya Timbhoni ta Yehovha yi byarha vito ro kwetsima ra Xikwembu. Hikwalaho, hi swi teka ku ri lunghelo ku va hi katseka eku yi hlayiseni leswaku yi tshama yi basile, yi languteka ni ku va yi lunghisiwe kahle naswona i xiphemu xa nkoka eka vugandzeri bya hina byo kwetsima. Hinkwerhu hi nga pfuneta.
Hlanganyela eku basiseni endzhaku ka minhlangano. Endzhaku ka minhlangano yin’wana ni yin’wana, hi ntsako vamakwerhu va basisa Holo ya Mfumo. Kan’we hi vhiki, holo hinkwayo ya basisiwa. Nkulu kumbe nandza wa vutirheli u kongomisa ntirho wo basisa, hi ntolovelo u landzelela nxaxamelo wa leswi faneleke swi basisiwa. Van’wana va kukula, va koropa kumbe va basisa khapete hi muchini, va sula ritshuri, va veketela switulu kahle, va basisa swihambukelo, va hlantswa mafasitere ni swivoni, va lahla thyaka kumbe va yi basisa ehandle ni ku basisa rivala. Kan’we hi lembe, ku vekiwa siku leri ku nga ta basisiwa endzeni ni le handle ka holo. Loko hi tirha ni vana va hina eka mintirho yin’wana, hi va dyondzisa leswaku va xixima ndhawu ya hina ya vugandzeri.—Eklesiasta 5:1.
Hlanganyela eku yi lunghiseni. Lembe rin’wana ni rin’wana, Holo ya Mfumo ya kamberiwa hi vukheta endzeni ni le handle ka yona. Endzhaku ka ku kamberiwa koloko, nkarhi na nkarhi ku lunghisiwa leswi onhakeke leswaku yi tshama yi ri eka xiyimo lexinene, leswaku ku papalatiwa ku tirhisa mali swi nga fanelanga. (2 Tikronika 24:13; 34:10) Holo ya Mfumo leyi baseke ni leyi khathaleriwaka kahle i ndhawu leyi faneleke yo gandzela Xikwembu xa hina. Hi ku hlanganyela eka ntirho lowu, hi kombisa leswaku ha n’wi rhandza Yehovha ni ku tlangela ndhawu ya hina ya vugandzeri. (Pisalema 122:1) Leswi swi tlhela swi endla leswaku vanhu va yi tsakela.—2 Vakorinto 6:3.
Ha yini hi nga fanelanga hi honisa ndhawu ya hina ya vugandzeri?
Hi wahi malunghiselelo lama endliwaka leswaku Holo ya Mfumo yi tshama yi basile?
DYONDZA SWO TALA
MINHLANGANO
Ku Endliwa Yini Eka Minhlangano Ya Timbhoni Ta Yehovha?
Kuma ndlela leyi hi gandzelaka ha yona.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 5:1-32
5 Leyi i buku ya matimu ya Adamu. Siku leri Xikwembu xi nga tumbuluxa Adamu ha rona, xi n’wi endla a fana ni Xikwembu.+2 Xi va tumbuluxe va ri waxinuna ni waxisati.+ Endzhaku ka sweswo xi va katekisa, xi va thya xi ku i Munhu,+ esikwini leri xi nga va tumbuluxa+ ha rona.3 Adamu a hanya malembe ya 130. Kutani a va tata wa n’wana la fanaka na yena, la nga xifaniso xakwe, a n’wi thya vito ra Seta.+4 Masiku ya Adamu endzhaku ka ku va tata wa Seta a ku ri malembe ya 800. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.+5 Masiku hinkwawo lawa Adamu a ma hanyeke a ma ri malembe ya 930, kutani a fa.+6 Seta a hanya malembe ya 105. Kutani a va tata wa Enosi.+7 Endzhaku ka ku va tata wa Enosi, Seta a hambeta a hanya malembe ya 807. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.8 Masiku hinkwawo ya Seta a ma ri malembe ya 912, kutani a fa.9 Enosi a hanya malembe ya 90. Kutani a va tata wa Kenana.+10 Endzhaku ka ku va tata wa Kenana, Enosi a hambeta a hanya malembe ya 815. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.11 Masiku hinkwawo ya Enosi a ma ri malembe ya 905, kutani a fa.12 Kenana a hanya malembe ya 70. Kutani a va tata wa Mahalalele.+13 Endzhaku ka ku va tata wa Mahalalele, Kenana a hambeta a hanya malembe ya 840. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.14 Masiku hinkwawo ya Kenana a ma ri malembe ya 910, kutani a fa.15 Mahalalele a hanya malembe ya 65. Kutani a va tata wa Yarete.+16 Endzhaku ka ku va tata wa Yarete, Mahalalele a hambeta a hanya malembe ya 830. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.17 Masiku hinkwawo ya Mahalalele a ma ri malembe ya 895, kutani a fa.18 Yarete a hanya malembe ya 162. Kutani a va tata wa Enoko.+19 Endzhaku ka ku va tata wa Enoko, Yarete a hambeta a hanya malembe ya 800. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.20 Masiku hinkwawo ya ku hanya ka Yarete a ma ri malembe ya 962, kutani a fa.21 Enoko a hanya malembe ya 65. Kutani a va tata wa Metusela.+22 Endzhaku ka ku va tata wa Metusela, Enoko a ya emahlweni a famba ni Xikwembu xa ntiyiso malembe ya 300. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.23 Masiku hinkwawo ya Enoko a ma ri malembe ya 365.24 Enoko a ya emahlweni a famba+ ni Xikwembu+ xa ntiyiso. Kutani a nga ha vi kona, hikuva Xikwembu a xi n’wi tekile.+25 Metusela a hanya malembe ya 187. Kutani a va tata wa Lameke.+26 Endzhaku ka ku va tata wa Lameke, Metusela a hambeta a hanya malembe ya 782. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.27 Masiku hinkwawo ya Metusela a ma ri malembe ya 969, kutani a fa.28 Lameke a hanya malembe ya 182. Kutani a va ni n’wana wa jaha.29 A n’wi thya vito ra Nowa,+ a ku: “Loyi u ta hi chavelela entirhweni wa hina ni le ka ku twa ku vava ka mavoko ya hina, loku vangiwaka hi misava leyi Yehovha a yi rhukaneke.”+30 Endzhaku ka ku va tata wa Nowa, Lameke a hambeta a hanya malembe ya 595. Enkarhini wolowo a va tata wa vana va majaha ni va vanhwanyana.31 Masiku hinkwawo ya Lameke a ma ri malembe ya 777, kutani a fa.32 Nowa a va ni malembe ya 500 hi vukhale. Endzhaku ka sweswo Nowa a va tata wa Xeme,+ Hamu+ na Yafeta.+


text:
- Latest Industry Standards
- Professionally Trained Team
- Residential service
- Performed by Qualified Professionals
Cities we serve
Aiea, HI Anahola, HI Barbers Point N A S, HI Camp H M Smith, HI Captain Cook, HI Eleele, HI Ewa Beach, HI Fort Shafter, HI Haiku, HI Hakalau, HI Haleiwa, HI Hana, HI Hanalei, HI Hanamaulu, HI Hanapepe, HI Hauula, HI Hawaii National Park, HI Hawi, HI Hickam Afb, HI Hilo, HI Holualoa, HI Honaunau, HI Honokaa, HI Honolulu, HI Honomu, HI Hoolehua, HI J B P H H, HI Kaaawa, HI Kahuku, HI Kahului, HI Kailua, HI Kailua Kona, HI Kalaheo, HI Kalaupapa, HI Kamuela, HI Kaneohe, HI Kapaa, HI Kapaau, HI Kapolei, HI Kaumakani, HI Kaunakakai, HI Keaau, HI Kealakekua, HI Kealia, HI Keauhou, HI Kekaha, HI Kihei, HI Kilauea, HI Koloa, HI Kualapuu, HI Kula, HI Kunia, HI Kurtistown, HI Lahaina, HI Laie, HI Lanai City, HI Laupahoehoe, HI Lawai, HI Lihue, HI M C B H Kaneohe Bay, HI Makawao, HI Makaweli, HI Maunaloa, HI Mililani, HI Mountain View, HI Naalehu, HI Ninole, HI Ocean View, HI Ookala, HI Paauhau, HI Paauilo, HI Pahala, HI Pahoa, HI Paia, HI Papaaloa, HI Papaikou, HI Pearl City, HI Pearl Harbor, HI Pepeekeo, HI Princeville, HI Pukalani, HI Puunene, HI Schofield Barracks, HI Tripler Army Medical Center, HI Tripler Army Medical Ctr, HI Volcano, HI Wahiawa, HI Waialua, HI Waianae, HI Waikoloa, HI Wailuku, HI Waimanalo, HI Waimea, HI Waipahu, HI Wake Island, HI


text:
Luk To Kairo Mwanji Kipe
1
Luk Tiafiras ni dohaꞌa chengi ri rumbwero
1 Apukolaka Tiofilas, mwase hima miyafo Gotri nui nindo tiki ele sumbu hinga tinda ri wosisiwani sukwaro ti, wui tapa tiki ele mwanji ni wu kai kinani wu simiyandaro. 2 Wunu ele hima to metengei naha ele sumbu ni wui miya naha tiki heisini Gotri mwanji hinga nunu sawero mwanji ni wu mendini wu kairo. 3 Woro keke ani okwe do mwanji a kaisini mini ni a humbweꞌi ki ani okokonandau. Hinde wowani, ani gisi miyafo ele siraro sumbu mu mwe ni kipe naha ani hambwa kinani mwanji miyafo a sili sili tau kwambu a randaro. Woroti apa ele ni norukweni mini a kaisikonda. 4 O hinga a wosiwa mini kipe naha mi hambwa ki, ka mwanji mini ni wu ondiyakandiyaro ti o mwe naha.
Gotri ensel sirani Sekaraiya ni sawero, Jon ri rakonda
5 Jutiya ko ki Herot king apukolaka ete ri dawani o ki puris hima fori ya da, hi rihi ti Sekaraiya. Rini Apaisa ki sukwaro puris hima kupu fo. Humwe rihi ti Eron hima kupu ki taro, hi tihi ti Ilisapet. 6 Fini Gotri miyaningisopo tiki kipe naha tumbwa ete fi dani ele Apukolaka i lo mwanji hinga tinda ete, e, ri chengi tiki dau ele mwanji hinga tinda ete norukweni fi sirinandaro. 7 Woro fini che nambwe. Ilisapet che randa nambwe, tini cherangifarangi ete ti dau. Wowani mekupu ya fi ti.
8 Sekaraiya rini puris hima kupu lenga puris tau ra ki ya wu ta. Wosini Sekaraiya Gotri miyaningisopo tiki puris tau hinga ya ri randa. 9 Wunu puris hima i sumbu tini wu sirinani wui sumbu ni wu wosini Sekaraiya ni ya wu esi, wosiwa Apukolaka i aka tipa kipe ki ri raruni kuwa kipe tandau mwaꞌambwe ri tu ki. 10 Wosiwani o kuwa kipe tandau mwaꞌambwe ni ri tundawani himiyama hurahama miyafo o aka hoko o ki wu wausini Gotri ni ya wu uchahambwanda. 11 Wondawani Apukolaka i ensel sukwani ri tundau humokuto tei tapa mama tokwe ya ri eti. 12 Wosiwani ensel hima ori ni ri maꞌaini ri heini ri apapanakoni ete ya ri aki. 13 Ete wowani ensel hima ori ya rini sawe, “Sekaraiya, mini apa aki kei. Gotri mi uchahambwa ti ri mendiro. Mi humwe Ilisapet hurahama che foti ti rakonda. Wowa hi rihi ti ka hinga ma uchasi, Jon. 14 Ete wowa sembe mihi ti kipe tumbwa mi dani o mi eripendakonda. Ri tawa himiyama hurahama miyafo okwe o rini wu eripekonda. 15 Rini Apukolaka i miyaningisopo tiki hi omwesika laka ri torono. Rini waini uku tinga uku sumbwe kwambu tinga hinde apa ri a kumbwa. Ri nuwai sembe we tiki ete ri dawa, Gotri Himamwale funda rini talekondau. 16 Wosiwa rindo Isurel pe himiyama hurahama leni wui Apukolaka Gotri tambwa o wunu ri ratakonda. 17 Rini Ilaicha sumbu tinga ri kwambu tinga ri torosini Apukolaka ni ri mwaseni ri takondau. Wosini rindo yapai hima lei inaka ri jamekowa wui che lenga sembe wahapi wu oweno. Wondani Gotri mwanji ni sawesiyaꞌaindau himako wui inaka ti ri jamekowa sumbu kipe tini wondau himako i inaka tini wu torono. O hinga ri wo wo, rini hima lei sembe tini ri otokunasiwa Apukolaka tano tini wu nikisindano.”
18 Ete wowani Sekaraiya ga mwanji wasa ensel ni ya ri sawe, “Hinde hinga ani hambwano, do mi sawero mwanji mwe nahaꞌa mina? Ani mekupu a tihiro, wosiwani ai humwe okwe o hingambwa.” 19 Wowani ensel ga mwanji wasa ka hinga ya ai rini sawe, “Ani Gepuriyel, ani Gotri miyaningisopo tiki ani enindau. Gotri rinjenga ani humbwewani a taro ti, mwanji mini a bwani mwanji kipe naha mini a sawehambwa ki a taro. 20 Woro apa ma mendi. Do mini a sawero mwanji ahi ni sembe mi ha nambwe keke, takisopo mihi ti mini o dimisikonda, wosiwa mwanji hinde apa mi bwa kumbwa, waya dele sumbu hinga sukwawambwa. Do ai mwanji mini a sawero ti, o sukwano gisi ki mwe naha sukwa sindau.”
21 Wondawani ele himiyama hurahama Sekaraiya ni wu nikisindau le inaka miyafo ya wu hambwanda, ka bwele sumbu hinga to ka Gotri aka tipa we ki rini wosisiwani ete ri anayitindau. 22 Dani inumbwa ya ri sira, wosini mwanji wunu ri bwa ki mina, hinde ri bwa kumbwa. O hinga wowani ya wu hambwa, kari hima Gotri aka tipa kipe we ki sumbu anandi fo ri heiro. Sekaraiya rini takisopo ki mwanji ti hinde hinga wunu ri saweno, wofunu tapa tiki ya nimba ri ondiyakandiyanda. Takisopo rihi ti rini diminamburo. 23 Ete wosini Sekaraiya tau rihi humbusinimbwa, ri ko tokwe ya ri ai i. 24 Fi dani ikowani ri humwe Ilisapet sembe tinga ya ti da. O keke nika tapaꞌangi ba ti yanisini ya ti da. Wondani ya ti sawe, 25 “Apukolaka ele himiyama hurahama lei miyaningisopo tiki huruhumba ani andau keke ri heifuni do che ri ani hakondau.”
Ensel sirani Mariya ni sawero, Jisas o ti rakonda
26 Ilisapet che tinga ti dawani nika tapaꞌangi hatachi funda ikowani Gotri ri ensel Gepuriyel ni ri humbwewani Galili mapwa laka ki dau ko foki ya ri i, ko mwe hi ti, Nasaret. 27 Ri ini hima fori hopwe kinani wu ondiyasiro humwe chongo fo tambwa ya ri i. Ori hima hi rihi ti Josep. Rini Defit hima kupu fo. O humwe chongo hi tihi ti, Mariya. 28 Gepuriyel tini tambwa ini ya tini ri sawe, “O bai humwe, seꞌe. Gotri ri hima keke wo sumbu nini ri hasinda. Apukolaka nini ga o da.”
29 Mariya o mwanji ti mendikoni ete apapanani ya ti hambwa, “Ka bwele fo mwanji?”
30 Ete wowani ensel ya tini sawe, “Mariya, apa aki kei. Gotri ri hima keke wo sumbu o nini ri hasinda. 31 Ma mendi, sembe ga ni dasini hurahama che fo o ni rakonda. Wosini hi ti ka hinga ma rini uchasi, Jisas.
32 “Rindo hima apukolaka dakondau. Wowa ka hinga o apa rini wu uchakonda, kari kaumbwa naha dau Gotri Che. Wosiwa Gotri rini ondiyasiwa ri metele Defit daro hinga king apukolaka ori dakonda.
33 Rini Jekop hima kupu leni king apukolaka hinga ete ri aulindano. Wosiwa ri aulindau kwambu ti hinde apa humbu kumbwa.”
34 Ete wowani Mariya ga ensel ni ya sawe, “Ka sumbu hinde hinga apa sirano? Ani hima foriki hura a litowa.” 35 Wowani ensel ga mwanji wasa ka hinga ya tini ri sawe,
“Gotri Himamwale kipe nini ki o takonda, wosiwa kari kaumbwa naha dau Gotri kwambu o nini gwarosikonda. Wowa ichai o che ni rasiwa, ka hinga o wu uchakonda, rini halaya naha, rini Gotri Che.
36 “Ma mendi, ni hima kupu fo Ilisapet mekupu tihiro, woro tini okwe hurahama che ti ti sembe we tiki o ya da. Injelembwa ete wu sawendaro, tini apa che hinde ti ra kumbwa, cherangifarangi. Wosiwani sembe ga ti da dawani nika ti tapaꞌangi hatachi funda ri apa ya inda. 37 Gotri sumbuche fo hinde ri wosifu kumbwa, tinda ete ri wosindau.”
38 Ete wowani Mariya ya sawe, “Ma mendi, ani Apukolaka i tau ra humwe, o mi sawendau sumbu hinga ani ki sira kinawa sa sira.” Ete wowani ensel tini hanjaꞌaisini ya i.
Mariya Ilisapet ni hei ki iro
39 O gisi hinga Mariya saini imaꞌini kimba ele ki dau Jutiya mapwa kipe ko laka foki ya i. 40 Ti ini Sakaraiya aka tiki ti raruni Ilisapet ni ya ti weseꞌa. 41 Ilisapet, Mariya tini weseꞌaro ni ti mendikowani Ilisapet sembe we tiki dau che o ya apapana. Wosiwani Gotri Himamwale kipe ti Ilisapet sembe ki ya tini tale. 42 Ete wosiwani hapa tinga ti uchani ya ti sawe, “Gotri nini okulandau kwambu ti ele biya humwe ni ri handau kwambu tini dikiro. O ni sembe we tiki dau che okwe Gotri ri kwambu o rini ri hasinda. 43 Ani hinde na humwe hinga a dawani ai Apukolaka ri nuwai ani tambwa taro? 44 Ma mendi, wasamba ahi ti ni ani weseꞌaro ti a mendikowani ai sembe we tiki dau che apapanani eripeꞌaripero. 45 Nini sembe ti mwe naha ka hinga ni hasindau, Apukolaka nini sawero hingambwa ichai o hingambwa o ri wosikonda. Worokeke ma eripeꞌaripe.” Ilisapet to o hinga ya ti sawe.
Mariya hukwa
46 Ete wowani Mariya ya sawe,
“Sembe ahi ti Apukolaka i hi tini a rasaindau.
47 Himamwale ahi ti ani ratandau Gotri ni eripendau.
48 Ani ri tau ra humwe, woroti ani kapwa humwe, nimba rindo ani keke woro. Apa ga ichekai ga okwe himiyama hurahama le wu sawekonda, Gotri kipeheki omwesika laka ri ani haro tini.
49 Gotri rini kwambu naha, sumbu laka foti ri ani wosiro. Hi rihi ti halaya naha sini dau.
50 Hima keke wo sumbu rihi ti rini ni akindani ri tako tokwe dau hima leni ri rawakandau ti, apa ga ichekai ga o sumbu hingambwa ete ri wosino.
51 Ri tapa tiki kwambu chele sumbu miyafo ri wosindani inaka tiki hi wuhi numbwa nimba rasaindau hima leni ri humbwewani apumbwa apu wu ichiꞌuchandau.
52 Rini ele king apukolaka i kwambu tini ri rakaisini, ele hi nambwe dau hima leni ri rasaindau.
53 Rini iche wunu handau hima leni ri okulawani mwaꞌambwe miyafo naha wunu ki talesindau. E, ya mwaꞌambwe chele hima le wunu ri sawewani ya nimba wu inda.
54 Rini hima keke wo sumbu rihi ete ri hambwandani ri tau ra himache Isurel ni ri okularo.
55 Ka nui metele ni ete ri sawero hinga, ‘Ani Epuraham ga ele ri anitafenita lenga wunu keke ete a woni wunu ani okulandano.” ’
56 Mariya Ilisapet ga nika namili hinga ti dawanimbwa ti ko tokwe ya ti ai i.
Ilisapet Jon ni raro
57 Che rano gisi tawani Ilisapet gwai amwaka ya ti mendi. Wokoni hurahama che ti ya ti ra. 58 Wosiwani o ko kipe hima lenga ti hima kupu lenga Apukolaka Ilisapet keke woni tini okularo mwanji tini wu mendini tini ga funda ya wu eripeꞌaripe. 59 Gisi ti tapaꞌangi ini hatachi namili tawani o che hima tape kupu wu kuto ki ya wu ta. Wosini ri yapai Sekaraiya hi tiki rini wu uchasi ki. 60 Ete wowani o che nuwai ya sawe, “Mina. Hi rihi ti ka hinga nu uchasino, Jon.” 61 Ete wowani wunu ga ya tini sawe, “Ni hima kupu lei nindo ki hi foti o hinga uchasi nambwe.” 62 Wosini yapai ni tapa ba wu ondiyakandiyani ya wu sili, “Ka che ni hinde na hi tiki mi uchasi ki?” 63 Ete wowani ri sawewani me takoche foti wu ratawani ka hinga ya ri kai: “Hi rihi ti Jon.” Ete wokowani inaka miyafo ya wu hambwa. 64 Wokowani Sekaraiya takisopo ti haunakowani tarukwe rihi oti alekusiro ti ya ai dungwa. Wowani mwanji ri bwakoni Gotri hi ti ya ri rasai. 65 Ete wowani o ko kipe hima ele ya wu aki. Wowani ele sumbu wosiro mwanji suwa to Jutiya mapwa kipe kimba leki dau ele ko hinga tinda ete ini ya chiki. 66 Wowani ele hima mwanji suwa o tini wu mendini inaka miyafo wu hambwani ya wu sawe, “Ichai kari che hinde na hima hinga ri sirano?” Hinde wowani, ka hinga wu hambwani, Apukolaka i kwambu ti rini ga o da.
Sekaraiya hukwa
67 Gotri Himamwale kipe ti ri yapai Sekaraiya ki talesiwani Gotri mwanji bwarakarandau hima hinga ya ri sawe,
68 “Isurel hima kupu lei Gotri Apukolaka i hi tini ma rasaiwa nu rasai. Rindo ri tani himiyama hurahama rihi le keke woni nunu okulani ri ai ratani,
69 ri tau ra himache, Defit, ri anitafenita lei nindo ki hima forini nunu ri ai ratano hima kwambu naha hinga ya rini esi.
70 Ka ri wosiro ti, imbihumbwa Gotri mwanji bwarakarandaro hima kipe naha rihi lei takisopo ki ri bwaro hingambwa ri wosiro.
71 Ka ai nunu ratano hima ri nui miho lei tapa tenge tiki nunu ri ai ratani ele sembe amwaka nunu andau hima lei tapa tenge tiki ri ai nunu ri ratano.
72 Ri bwasiro ti, nui metele keke ri woni wunu ri okulani imbihumbwa wunu ga injiro mwanji kipe naha rihi tini ete ri hambwandano.
73 Rini mwe naha kari kau ri nasini nui metele Epuraham ga mwanji ri injiro tini ri ai hambwasini o hingambwa nunu ri wosikonda.
74 Nunu omwemendindau hima lei tapa tenge tiki ai nunu ri ratasiwa, ri tau ti nu aki nambwe nu randa ki.
75 Wondani ele gisi nuhi hinga tinda ete sembe halaya naha tiki nu dasini ri sumbu kipe ti nu sirinani ri miyaningisopo ki ele tau rihi ya nu randakonda.
76 Ai che, Jon, mini okwe kari kaumbwa naha ki dau Gotri mwanji bwarakarandau hima hinga o mini wu uchakonda. Mindo mi mwaseni mi ini Apukolaka i numbo ti mi otokunano.
77 Mindo ele ri himiyama hurahama leni mi ondiyakandiyawa wu hambwakonda, Gotri wui kapwa sumbu ri rani ri humbwesini ai wunu ri ratano.
78 Hima keke wo sumbu ti nui Gotri ki talesindau. Woroki hewen ko kipe lindana ti o nunu rumbwewa sikakonda.
79 Wosini ele hundu ki wu dasini kapwa sumbu wuhi keke hakondau hima le keke ri okusindakonda. Wosiwa numbo ri mekusindawa nui seke ti sumbu wahapi kumbwa nu ichiꞌucha ki.”
80 Dani ini o che, Jon, hima laka saini himamwale rihi ti kwambu ya i. Wosini hima da nambwe michi tiki ri dani Isurel hima kupu lei miyaningisopo tiki amwei sirano gisi ki ya ri ambwe.