text:
231Sara o tshila a vhuya a swika miṅwaha ya 127. 2O fela Kiriathi Araba (Hebroni), shangoni ḽa Kanana. Abrahamu a yo lila Sara a tou ṱavha mukosi.
3Abrahamu a sia mufu wawe a yo amba na Vhahithi, a ri, 4
Gen. 49:29-32
50:25
“Nṋe ndi mutsinda, ndi tou vha ṱhunḓu vhukati haṋu; nthengiseleni fhethu ha zwalo fhano ha haṋu uri ndi kone u swiṱa mufu wanga.”
5Vhahithi vha fhindula Abrahamu vha ri, 6“Muṋe wanga, nga vha ri thetshelese! Ri a vha hulisa unga vhe muthu we Mudzimu a mu ṋea vhuhulwane. Kha vha ḓinangele tshalo tshashu tsha khwiṋe vha swiṱe mufu wavho. A hu na na muthihi washu ane a nga hana vha tshi swiṱa mufu wavho tshaloni tshawe.”
7Abrahamu a takuwa a kotamela fhasi phanḓa ha Vhahithi vhaṋe vha shango ḽeneḽo, 8a vha vhudza a ri, “Arali ni tshi zwi funa ndi tshi swiṱa mufu wanga, nthetsheleseni ni nnyambele na Efroni ṅwana wa Tsohara, 9uri a nthengisele bako ḽa Makhaphela ḽine ḽa vha ḽawe; ḽi henefho lukomboni lwa tsimu yawe. Mu vhudzeni a nthengisele nga mutengo wo ḓalaho uri hu vhe fhethu hanga ha zwalo.”
10Efroni wa Muhithi o vha o dzula henefho na vhathu vha hawe, a fhindula Abrahamu Vhahithi vhoṱhe vha tshi zwi pfa, vhe vha vha vhe khoroni ya muḓi wawe, 11a ri, “Aiwa muṋe wanga, nga vha nthetshelese: Ndi vha ṋea iyo tsimu na bako ḽi re ngomu hayo. Ndi vha ṋea vhathu vhanga vha tshi zwi vhona. Nga vha swiṱe mufu wavho.”
12Abrahamu a dovha a kotamela fhasi phanḓa ha vhathu vha shango iḽo, 13a amba na Efroni vha tshi zwi pfa a ri, “Nga vha nthetshelese: Ndi ḓo bvisa mutengo wa tsimu yoṱhe. Nga vha u ṱanganedze uri ndi kone u swiṱa mufu wanga henefho.”
14Efroni a fhindula Abrahamu a ri, 15“Muṋe wanga, nga vha nthetshelese: tsimu ya maseṱha a maḓana maṋa ndi mini kha nṋe na vhone? Vhone nga vha swiṱe mufu wavho.” 16Abrahamu a tenda zwe Efroni a amba, a mu kalela mutengo we a u amba Vhahithi vha tshi zwi pfa: maḓana maṋa a mangwende a siliva zwi tshi tevhedza kukalele kwo teaho kwa vhavhambadzi.
17Zwenezwo tsimu ya Efroni i re Makhaphela tsini ha Mamuri, khathihi na bako na miri yoṱhe u guma lukomboni lwa tsimu, zwa vha 18zwa Abrahamu, ya pfi ndi thundu yawe Vhahithi vhoṱhe vha tshi zwi pfa, vhe vha vha vho ḓa khoroni ya muḓi. 19Ndi hone Abrahamu a tshi swiṱa musadzi wawe Sara bakoni ngomu tsimuni ya Makhaphela tsini ha Mamuri, Hebroni, shangoni ḽa Kanana. 20Zwenezwo tsimu na bako ḽi re ngomu hayo zwa vha zwa Abrahamu zwi tshi bva kha Vhahithi, ha vha fhethu hawe ha zwalo.


c: text/html

text:
Midi ndi yone ine ya kona u ita vhutshilo ha sialala ha ma Zulu, ine ya vha i vhukati ha mudi (midi ine ya vha iya nga nnda). U swika nga tshifhinga tsha zwino hune mudi wa vha na thoho ya mudi, ane avha na vhafumakadzi vhawe, murathu wawe na mukomana, na vhafumakadzi vhavho na vhana, kha dzinwe nyimelo uya kona u wana na vhanna vha vhathannga vhane vha vha uri vho mala na vhasadzi vhavho na vhana.
Nga mulandu wa tshikhuwa zwithu zwine zwo vha zwo dzulisa zwone kale zwo no fhungudzea, midi ya zwino yo no vha mituku i tshi ya, hune kanzhi wa wana hu munna muthihi ana mufumakadzi muthihi kana vhavhili na vhana. Kale uya nga ha sialala, midi ya nga nnda ho vha hu tshi vha hone vhukati, hune ya kona u vhonala vhutshilo vhune ha vha uri ho fhelela.
Mudi munwe na munwe wo vha u tshi vhana kholomo dzawo na u vha hone ha mafhi, na masimu hune ha kona u wanala hone zwiliwa zwine zwa do liwa nga vhathu vha henefho mudini. Nzulelo ya, mudi zwo vha zwi tshi fana u mona na tshitshavha tsha ma Zulu tshothe uya nga tshiimo tsha vhafumakadzi nga u fhambana hazwo. Tshiimo tsha vhafumakadzi vha vhasiwana tsho vha tshi tshi fhambana nga ndila ine vho maliwa ngayo, mufumakadzi wa u thoma (inkosikazi).
Na khosi na mahosi ane avha a ndeme, na mufumakadzi muhulwane, ane kanzhi zwa konda uri hu vhe ene we athoma u maliwa, o vha tshi nangiwa ho tevhelwa tsivhudzo ya khosi nga murahu ha musi ono hula tshi vho tendelwa u ambara isicoco (rinngi ya thohoni) Mudi wo vha u tshi vha una nndu dza randavhula dzine dza vha dzo sedzana na dubo lwa east, dzi nndu dzi vha dzi fhasi hu tshi khou itelwa uri khosi i dzule nntha hune ya kona u vhona zwavhudi vhalanda vha fhasi hayo.
Vhukati ho vha hu tshi vha na danga la kholomo (isibaya) hune kholomo dzo vha dzi tshi edela hone vhusiku, ha vha na mulindi une wa vha wo gwiwa hune ha dzula mavhele. Danga li vha lo itwa nga matanda arali hu sina matanda vha ita nga matombo. Danga la kholomo li dzhiwa sa thembeleni ya mudi: ndi fhethu hune hu kha di tendiwa na namusi uri ndi fhethu hune mimuya ya vha fhasi ya wanala hone, hune ndi ngazwo vha tshi kona na uya u rerela midzimu ya vho hone.
Hafha ndi hone hune ha itwa hone zwithavhelo na dzi ndivhuwo dza zwine zwa vha zwo wanala. Kale vhafumakadzi vho vha vha sa tendelwi u dzhena dangani la kholomo, na mufumakadzi ane a vha uri asi nwana wa mudini, nga nnda ha musi hu tshi tou vha na mishumo yo khetheaho. Naho zwo ralo nga tshifhinga tsha centuary ya vhu 20, mushumo wa uri vhanna vha tuwe vha yo toda mishumo kule na haya zwo ita uri vhafumakadzi vha dzhie mishumo ya vhanna vhavho mahayani ya zwifuwo.
Uya nga ha sialala muthu munwe na munwe vho vha vha tshi fhata madzulo vhukati ha luhura lwa danga na nga nnda ha mudi, hune nga nnda kanzhi ha vha hu tshi vha huna muri wa Acacia une wa vha na mipfa mulapfu wo vha u tshi tavhiwa u tshi khou itela u tsireledza vhane vha nga vha vha tshi khou toda u thasela midi.
Mufumakadzi wa khosi o vha atshi dzula kha madzulo akhosi, nntha ha mudi muhulwane, hune havha ho sedzana na khoro. Nwana wawe muhulwane, uya nga ha sialala zwi kha di vha zwo tou ralo, ho vha hu tshi vha ene ane ado dzula tshiduloni tsha khotsiawe musi vha tshi lovha. U dovha hafhu avha na vhuimo vhuhulwane hu tshi diwa kha zwithu zwa vhurereli.
Nga dubo lwa tsha ula la mudi musi u tshi khou fhedza u dzhena hu ya kona u vha na nndu ya mufumakadzi wa vhuvhili (igadi),ane a aita mishumo ya mufumakadzi muhulwane wa khosi.
Munwe wa mushumo muhulwane wa we ndi u beba mulaifa arali mufumakadzi wa dzekiso anga balewa. Kha tsha monde ho vha hu tshi vha na nndu ya wa vhuraru (ikhohlo) ane avha na tshirunzi tsha vhuvhili kha mudi. Uya kha khosi hoyu o vha tshi vha ene mufumakadzi we athoma u maliwa. Ndi ene muthu we asika tshipida tshihulwane tsha mudi (amabibi) vho vha vha tshi diimisa kha madzulo a musanda.
Mudi wa sialala wa ma Zulu wo vha u tshi langiwa nga milayo mihulwane vhukuma na mikhwa. Naho munna atshi nga vha na vhafumakadzi vhanzhi, ho vha hu tshi di vha na dzi khakhathi na u tshivhana, sa vhunga vhothe vho vha vha tshi vha vho diimisa. Munwe na munwe o vha tshi vha na nndu yawe, masimu awe na kholomo dzawe.
Mirado yothe ya mudi yo vha i tshi vha na fhethu hayo, fhedzi vhuimo havho vhuya shanduka musi vha tshi khou hula. Muselwa atshi thoma uvha tshi khou langiwa nga mazwale wawe, aswika hune avha mme ene mune, u swika atshi vha muthu ane a thonifhiwa kha tshitshavha. Muthannga u thoma nga u lisa mbudzi akona u lisa kholomo.
Ubva hafho uya kona uvha munna muhulwane avha na vhudifhinduleli ho khetheaho, nahone u swika hu tshi tshinyadziwa muvhuso wa maZulu nga 1879, ho vha huna mishumo ya vhusole. Muthu munwe na munwe huna zwikhala zwine avha uri uvha o fhira khazwo, ahuna na tshithihi tshine wa nga dzhena khatsho hu songo vha na u lugisela na u itelwa mushumo wahone.Translated by Khalirendwe Nekhavhambe

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Musi vhathu vha vha tshena vha tshi thoma u dzhenisa mulayo wavho kha vhathu vha vha Tsonga, maanda a mahosi o mbo di tsela fhasi. Nga vho 1920 vhatshena vhanzhi vha kona u vhona vhundeme ha mahosi nga mulandu wa zwa polotiki zwe zwa vha zwi sina ndila.
Vha vhona zwithu zwa dzi tshaka hu zwithu zwa mupo hayani nga u dala ha vhathu vha African vha tshi khou dala vha tshi ya he vhatshena vha vha vha tshi dzula fhethu hune ha vha ha vhudi. Vhuimo ha mahosi ha thoma u khwatha nga vho 1920 zwe zwa do dzhia minwaha ya 30, maanda a vhushaka, a thoma u kondisela vha Bantustan.
Uya nga ha sialala khosi na khoro yayo ndi vhone vhane vha vha vho amba dzi fhele vha kha di vha zwipida zwa ndeme kha u vhusa zwigwada zwa ma Tsonga. Vhuhosi vhu tou bebelwa nahone vhu ya kha nwana muhulwane wa mudini kha muta muhulwane. Khosi nntswa i fanela u tendiwa nga khoro ya musanda na vha muta vho kwamiwa. Arali atshi kha di vha mutuku musi khotsiawe vha tshi lovha, murathu wa khotsi awe uya vha khotsi pfareli. Kale khosi yo vha i tshi vha ina maanda o khetheaho.
Ndi ene o no tea u kovhela vhathu shango na u kona u tenda u ima ha dzi ngoma dzothe, mishumo ya u kana na zwa u tshinela mvula; ho vha hu ene o no dzhia tsheo zwi tshi da kha nndwa na zwa vhusole o vha atshi dovha avha na vhudifhinduleli kha u lavhelesa zwigwada, na u tandulula mathada vhukati ha vhadzulapo.
Ho vha hu tshi vha na vhathu vhane vha vha thusa vhane vha vha na minwe mishumo yo khetheaho. Namusi mahosi aya hola kha u thogemela vhathu vhavho. Vha ya kona u badelwa muthelo na u kona u vhona uri huna madi kha shango na u fhatiwa ha zwikolo. Vha isa phanda na u ita mushumo muhulwane sa zwipida zwa musanda, na u talula zwine zwa thusa kha vhathu uri vha di divhe na zwine zwa kwama mahayani.Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
131Nga ṅwaha wa 23 wa muvhuso wa Juasi ṅwana wa Ahasia khosi ya Juda, Juahasi ṅwana wa Jehu a vha khosi ya Israele, a vhusa e Samaria a fhedza miṅwaha ya 17. 2Juahasi a ita zwi sa takadzi Muṋe washu nga u kanda vhuṱalani ha vhuvhi ha Jerobiamu ṅwana wa Nebati we a ita uri Vhaisraele vha tshinye, ene a si vhuye a vhu laṱa. 3
Ndi zwe Muṋe washu a sinyutshela Vhaisraele, a ita uri vha kandeledzwe tshifhinga tshilapfu nga Hazaele khosi ya Aramu na ṅwana wawe Beni Hadadi. 4Ndi hone Juahasi a tshi rabela Muṋe washu, Muṋe washu a mu thetshelesa nge a vhona khosi ya Aramu i tshi khou kandeledza Vhaisraele lwa tshiṱuhu. 5Muṋe washu a ḓisela Vhaisraele mutshidzi a vha tshidza zwanḓani zwa Vhaaramu. Zwenezwo Vhaisraele vha dovha vha dzula mahayani avho unga kale. 6Naho zwo ralo a vho ngo laṱa vhuvhi ha nnḓu ya Jerobiamu, we a ita uri Vhaisraele vha tshinye, vha ḓi vhu ita. Thanda ya Ashera mudzimu wa musadzi na yone ya ḓi sala yo ima Samaria.
7Mmbi ya Juahasi yo vha i si tsheeho, ho vha ho tou sala bere dza 50 na gariki dza fumi na vhahali vha 10 000 vha tshimbilaho nga milenzhe, ngauri vhaṅwe khosi ya Aramu yo vha yo vha lozwa, ya vha kuya vha nga buse ḽa musi hu tshi fhuliwa.
8Maṅwe mafhungo a Juahasi na zwoṱhe zwe a ita na zwa vhuhali hawe o ṅwalwa buguni ya Histori ya Mahosi a Israele. 9Juahasi a dzama, a zwiṱwa Samaria. Ṅwana wawe Juasi a vha khosi vhudzuloni hawe.
10Nga ṅwaha wa 37 wa muvhuso wa Juasi khosi ya Juda, Juasi ṅwana wa Juahasi a vha khosi ya Israele, a vhusa e Samaria a fhedza miṅwaha ya 16. 11Juasi a ita zwi sa takadzi Muṋe washu, a si laṱe vhuvhi na vhuthihi ha Jerobiamu ṅwana wa Nebati, we a ita uri Vhaisraele vha tshinye, ene a ḓi vhu ita. 12Mafhungo maṅwe a Juasi na zwoṱhe zwe a ita na zwa vhuhali hawe, hu tshi katelwa na nndwa ye a lwa na Amasia khosi ya Juda, o ṅwalwa buguni ya Histori ya Mahosi a Israele. 13Juasi a dzama, a swiṱwa zwaloni zwa musanda Samaria, ṅwana wawe Jerobiamu a vha khosi vhudzuloni hawe.
14
Zwino muporofita Elisha a lwala vhulwadze he a ḓo fa ngaho. Juasi khosi ya Israele a yo mu ṱola, a mu lilela a ṱavha mukosi a ri, “Khotsi anga! Khotsi anga! Vhone gariki dza nndwa dza Israele na vhanameli vha dzibere dzavho!”
15Elisha a ri, “Nga vha dzhie vhura na misevhe,” khosi ya ita nga u ralo. 16Elisha a mu vhudza a ri, “Nga vha fare vhura.” Musi o no vhu fara, Elisha a vhea zwanḓa zwawe kha zwanḓa zwa khosi. 17Elisha a ri, “Nga vha vule fasiṱere ḽa vhubvaḓuvha,” khosi ya ḽi vula. Elisha a ri, “Nga vha pose musevhe!” Khosi ya posa musevhe. Elisha a ri, “Ndi musevhe wa u kunda ha Muṋe washu, musevhe wa u kunda Vhaaramu! Vhaaramu ni ḓo vha fhedza tshoṱhe Afeke.”
18Elisha a konou ri, “Nga vha dzhie iyo misevhe,” khosi ya i dzhia. Elisha a vhudza khosi a ri, “Nga vha rwe fhasi.” Khosi ya rwa fhasi kararu, ya litsha. 19Muḓinḓa wa Mudzimu a sinyutshela khosi a ri, “Vho vha vho fanela vho rwa fhasi kaṱanu kana kaṱanu na kathihi, ho vha hu hone vha tshi ḓo vha vho kunda Vhaaramu vha vha fhedza tshoṱhe. Huno zwino vha ḓo vha kunda luraru fhedzi.”
20Elisha a fa, a swiṱwa. Ṅwaha muṅwe na muṅwe ho vha hu tshi ḓa vhaṱanguli vha Muaba vha tshoṱhela shango ḽa Israele. 21Muṅwe musi Vhaisraele vha tshi khou swiṱa muthu, zwenezwo vha vhona tshigwada tsha Vhamuaba, vha mbo ḓi posa tshitumbu tsha muthu uyo tshaloni tsha Elisha vha shavha. Tshitumbu tsha ri u kwama marambo a Elisha, uyo munna a vuwa a ima nga milenzhe.
22
Hazaele khosi ya Aramu o vha a tshi khou kandeledza Vhaisraele misi yoṱhe ya muvhuso wa Juahasi. 23
24:20
Hone Muṋe washu a vha khathutshela a vha pfela vhuṱungu. Ho ngo vha litsha vha tshi lozwiwa, o vha phalala a tshi itela mulanga we a vhofha na Abrahamu na Isaka na Jakopo. Ho ngo vhuya a laṱedza vhathu vhawe u swika na ṋamusi.
24Hazaele khosi ya Aramu a dzama, ṅwana wawe Beni Hadadi a vha khosi vhudzuloni hawe. 25
Ndi hone khosi Juasi ṅwana wa Juasi a tshi kunda Beni Hadadi ṅwana wa Hazaele a dzhiulula miḓi ye Beni Hadadi a i dzhia nndwani hu tshi lwiwa na Juahasi khotsi a Juasi. Juasi o kunda Beni Hadadi a ita luraru, a dzhiulula miḓi ya Vhaisraele.


text: Eka mufambisi wa Nehiloto.* Miloti ya Davhida.5 Yehovha, yingisa marito ya mina;+Ndzi yingise loko ndzi konya.2 Rhiya ndleve loko ndzi kombela ku pfuniwa,Wena Hosi ya mina ni Xikwembu xa mina, hikuva ndzi khongela eka wena.3 Yehovha Xikwembu xanga, u ta twa rito ra mina nimixo;+Ndzi ta ku byela leswi ndzi karhataka nimixo+ kutani ndzi rindza.4 Hikuva u Xikwembu lexi vengaka leswo homboloka;+La endlaka swo biha a nge tshami na wena.+5 Loyi a tikurisaka a nge yimi emahlweni ka wena.U venga hinkwavo lava endlaka swo biha;+6 U ta lovisa lava hembaka.+Yehovha u venga vanhu va madzolonga ni va vuxisi.+7 Kambe ndzi ta ta endlwini ya wena+ hikuva wa ndzi rhandza swinene;+Ndzi ta khinsama etempeleni ya wena yo kwetsima hikwalaho ka leswi ndzi ku chavaka swinene.+8 Yehovha ndzi kombe ndlela ya wena yo lulama hikwalaho ka valala va mina;Ndzi basisele ndlela ya wena.+9 Hikuva va vulavula mavunwa ntsena;Va tshamela ku xanisa van’wana;Nkolo wa vona i sirha leri ahlameke;Va tirhisa ririmi ra vona ku yenga van’wana.+10 Kambe Xikwembu xi ta va vona nandzu;Va ta wisiwa hi makungu ya vona.+Onge va nga hlongoriwa hikwalaho ka swidyoho swa vona swo tala,Hikuva va ku xandzukerile.11 Kambe hinkwavo lava tumbelaka eka wena va ta tsaka;+Va ta tshamela ku ba mikulungwana.U ta endla leswaku va nga tshineleriwi,Naswona lava rhandzaka vito ra wena va ta tsaka.12 Yehovha u ta katekisa un’wana ni un’wana la lulameke,U ta va sirhelela ku fana ni xitlhangu lexikulu.+


text:
Brittle Stars
Vito Ra Xindyangu
Brittle stars
Vito Rinwana
Serpent stars, Basket stars
Vito Ra Xi Science
Ophiuroidea
Size
Mavoko kufika ka 60 cm
Nhlamuselo
Yiphambarhalile kufana na disk, yiva xirhendzevutani eka miri laha yingana kwalomu ka 4 kumbe 5 wa mavoko. Kuna mavoya lawa ya milaka eka mavoko ya kona. Nomo wutshame tani hi swohumesa no nghenisa moya. Kasi laha yitirhumaka hikona aku tshamanga laha henhla. Muhlovo wakona wahambana kusuka eka ntima, kutshuka, olive, kubasa na orenji I mihlovo leyikumekaka ngopfu.
Vuxokoxoko
Ndyangu wa yona wu wela eka muxaka wa Echinodermata phylum, lowu katsaka timpapa na tinyeleti ta lwandle, Sea cucumbers na Sea urchins. Yitirhisa mavoko ku famba famba. Mavoko yayona yatshoveka hiku olova swinene kambe yatlhela ya mila. Minxaka yinwana yi kota ku biha emirini yitlhela yitswala kasi yinwana yitshikela mandza.
Swakudya
Yidya swihadyani leswintsongo swale lwandle, swivungu naswinwana leswi kumiwaka swidlayiwile kwale matini.
Kuhangalaka
Yikumeka eka maxelo yohambana hambana na le ka malwandle hinkwawo laha misaveni.
Common Species
Brittle star - Ophiarachna affinis
Basket star - Ophiothrix purpurea


text:
Nkonono
Nkonono i nsinya lowu talaka ku mila enhoveni laha ku tlhumeke. Matluka ya nsinya lowu i ya silivhere. Murhi lowu a wu na ndzhuti wo nyawula, wu tlhela wu nga tswali mihandzu. Murhi lowu wa nkonola wa tirhisiwa ku tshivela ndzilo, kambe nsinya lowu a wu na makala naswona tihunyi ta wona a wu tiyiseli.[1][2]
Matirhisele[Lulamisa | edit source]
Ntirho wa Mahanti ya Nkonono:[Lulamisa | edit source]
Mahanti ma tlhela ma tshungula nchuluko na xilumi eka vavasati. Mapa wa mahanti ma tshungula vuvabyi bya chukele. Loko murhi lowu wu tsemiwile, mhandzi ya kona ya lovekiwa ku nwiwa mati ya kona kutani ma horisa vuvabyi bya mahahu na ku orhela musi wa tihunyi ta wona swi hlantswa mahlo lama vavaka. [3]
Ntirho wa timintsu ta Nkonono:[Lulamisa | edit source]
Timitsu na mahanti ya nsinya wa nkonola swi hanyisa vuvabyi bya ku vava endzeni ka khwiri. Timitsu ta nsinya lowu ti tlhela ti tirhisiwa ku tshungula vuvabyi bya muthundakazi kasi mapa ya timitsu ta nsinya lowu ma tirhisiwa ku tshungula vuvabyi byo lumalumiwa endzen ka khwiri hikuva ku omisiwa timitsu kutani swi sefiwa. Mapa ya kona ya tlhela ya tshungula ku pfula mbeleko eka vamanana loko va nga bebuli vana. Mapa ma kandziwa ma cheriwa evusikwini bya v aka manana ku ndlandlamuxa mbhovo wa xivelekelo xa vamanana, ku tlhela ma tshungula ku pfimberiwa na ku tshungula vuvabyi bya xa le nhlokweni xa nwana loko a ha rintsongo hi ku va ku cheriwa mapa lama emukapini wa nwana. Timitsu ta nsinya lowu ti tirhisiwa ku tshungula nchuluko na vuvabyi bya le ndzeni ka khwiri. Timitsu ta nsinya lowu tirhisiwaka nakambe xikandza kumbe matihlo. Mahanti ya nsinya lowu ya tshungula vuvabyi bya chukele na swilondzo. Loko munhu a ri na vuvabyi bya chukele, ku omisiwa mahanti, ku kandziwa kutani ku cheriwa emphungwini ku dyiwa.[4]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ MALAMULE, R.J (2015). "Mathyelo ya mavito ya minsinya yo tshungula mavabyi eka Skhukhuza, eMpumalanga: Maendlelo ya Onomasitiki". University of Limpopo.
- ↑ "Terminalia sericea". Indigenous multipurpose trees of Tanzania. FAO Forestry Department. Archived from the original on 2012-11-08. Retrieved 2012-06-05.
- ↑ Grant, R (2006). Sappi tree spotting: Lowveld, including Kruger National Park. Pretoria: Jacana Media (Pty) Ltd. p. 173. ISBN 978177009237 Check
|isbn=value (help).
- ↑ Grant, R (2006). Sappi tree spotting: Lowveld, including Kruger National Park. Pretoria: Jacana Media (Pty) Ltd. p. 288. ISBN 978177009237 Check
|isbn=value (help).


text:
41Kutani ndzi engeta ndzi vona hilaha vanhu va xanisanaka hakona emisaveni:
Langutani mihloti ya vaxaniseki,
ku hava loyi a va miyetaka;
a va tweriwi vusiwana,
hikuva vaxanisi va ni matimba.
2Kutani ndzi ku, lava feke khale va katekile ku tlula lava va ha hanyaka. 3Kambe loyi a katekeke ku va tlula, hi loyi a nga si tshamaka a velekiwa, loyi a nga vonangiki leswo biha leswi endliwaka laha misaveni.
4Ndzi vonile ni leswi: Hinkwavo lava tikarhataka ni ku humelela emintirhweni ya vona, va susumetiwa hi ku vondzoka varikwavo. Na swona sweswo, a swi pfuni nchumu, i ku hlongorisa moya ntsena.
5Xiphunta xi khondla mavoko,
kambe xi le ku tisungeni!
6Xandla xin'we xa munhu wo rhula,
xi tlula swimbirhi swa mugingiriki, la hlongorisaka moya.
7Laha misaveni, ndzi vonile na swin'wana leswi nga pfuniki nchumu:
8Munhu la tshamaka a ri yexe,
la pfumalaka n'wana kumbe makwavo,
a nga tshiki ku tirha a dzuka nyuku,
hikuva a nga kolwi hi rifuwo ra yena.
Ú rivala ku tivutisa, a ku:
“Xana ndzi tikarhatela mani, ndzi titsonela yini leswo nandziha, xana?”
Na swona sweswo, a swi pfuni nchumu,
i ku tikarhatela mahala ntsena.
9Ku va vambirhi, swi tlula ku va un'we ntsena,
hikuva va vuyeriwa ku antswa entirhweni wa vona.
10Nakambe, loko va khuguka va wa,
un'wana ú ta pfuxa loyi un'wana.Van'wana va ri: Loko un'wana a khuguka a wa, loyi un'wana ú ta n'wi pfuxa
Kasi la nga yexe, ú le khombyeni,
loko a wela hansi, ú pfumala wo n'wi pfuxa.
11Naswona, loko vambirhi va funengela nkumba wun'we, va kufumetana,
kasi la nga yexe, ú ta kufumerisa ku yini ke?
12Xigevenga xi nga hlula la nga yexe,
kambe loko va ri vambirhi, va ta xi tsutsumisa.
Ntambhu ya miluko minharhu,
a yi nga hatli ku tsemeka.
13Jaha ro tlhariha, hambi ri ri xisiwana,
ri tlula hosi ya xiphunta leyi dyuhaleke, leyi alaka ni ku tsundzuxiwa.
14Loko ka ha fuma hosi leyi,
jaha ri humesiwa ekhotsweni, ri vekiwa ku va murhangeri,
hambileswi ri velekiweke evusiwaneni.
15Kutani ndzi vona vanhu hinkwavo lava hanyaka emisaveni,
va tshirimukela eka lowa jaha la nga sala a teka vuhosi.
16Ntshungu wa kona a wu ri ntsandza-vahlayi,
loko wu ya tiveka ehansi ka lowa jaha.
Hambiswiritano, emalembeni lama taka,
vanhu a va nga ha tsakeli hosi leyintshwa leyi.
Hakunene, na swona sweswo a swi pfuni nchumu,
i ku hlongorisa moya ntsena.


text:
Abstract:
Ndzi ba mandla ndzi vuyelela eka wena Dokodela N.E. Nxumalo, muleteriwa mina
eka dyondzo leyi. A wu ndzi helelanga mbilu hambiloko swi pfa swi gonya swiganga.A wu ndzi tiyisa nhlana hi masiku hinkwawo.Ndzi ri khanimambo Ndwandwe! Ndzi khensa Xikwembu Tatana wa hina loyi a nga yena a ndzi tumbuluxeke, a tlhela a ndzi nyika vutomi ni vutlhari byo humelerisa xitsalwana lexi
hi mfanelo. Ndzi ngava ndzi endla xihoxo loko ndzo rivala wena nkatanga, Cakes Colbert Nukeri ku va u ndzi seketerile no ndzi komba rirhandzu eka ntirho lowu. Hambi leswi a ndzi pfa ndzi ku siya na vana, a wu ndzi helelanga mbilu. Vavanuna vo fana na wena va hlayiwa hi tintiho eka leyi misava. Xikwembu a xi ku katekise Gunela.Eka vana va
mina Vialli, Sakhile naTalita, ndzi khensa nseketelo lowu mi ndzi kombeke wona. A
mi pfa mi pfumala rirhandzu ra manana loko ndza ha yile ku ya handza vutivi.Ndza
khensa vana va mina ku tiyisela ka n’wina.
Eka vatswari va mina Tatana Samson na nghamu Selina N’wa-Malesa Ngoveni, ndzi pfumala marito yo khensa eka rirhandzu leri mi ndzi kombeke rona. Vamakwerhu Xitlhangoma, N’wa-Khada, Calvin, Charles na Mcgyver, ndzi khensa nseketelo wa n’wina vana va mhani. Na n’wina kokwana Midjadji, kokwana N’wa-Mongwe,
kokwana N’wa-Hlabathi,kokwana N’wa-Juliyazi,Mhani Mphephu, Hahani N`wa
Xitlhangoma na kokwani N`wa-Jakobo,ndzi ba mandla ndzi vuyelela. A mi nga karhalin loko ndzi tshama ndzi ri karhi ndzi mi vutisela swivutiso. Hosi a yi mi endle hi tintswalo. A ndzi mi rivalangi na n’wina mhaninkulu N’wa-July Mabunda na Sesi Ednah Mhinga. Mi ndzi khatsisile ndzima leyi. Ndzi ri kudya hi ku engeta. Ndzi hetelela hi ku khensa makwerhu Florence Motupa na Mixo Nkuna lava va nga vathayipi


text:
Tani hi leswi ku nga ni milawu ya miri leyi fumaka munhu emisaveni hinkwayo, na swona ku ni milawu ya moya, leyi fumaka munhu, yi mu tlhanganisaka ni Xikwembu.
1. NAWU WO RHANGA
XIKWEMBU XA KU RHANDZA, NA SWONA Xl Nl KUNGU LA KU HLAMALISA HENHLA KA VUTOMI LA WENA.
XIKWEMBU XA KU RHANDZA, NA SWONA Xl Nl KUNGU LA KU HLAMALISA HENHLA KA VUTOMI LA WENA.
(A tindzimana leti kumekaka ebukwini leyi a ti hlayiwe eBibeleni minkarhi hinkwayo loko swi koteka.)
LIRHANDZU LA XIKWEMBU
>. (Yoh. 3:16).
KUNGU LA XIKWEMBU
Kriste a tiyisa a ku:  >, leswaku li va vutomi lo hetiseka. (Yoh. 10:10).
Ha yini vunyingi la vanhu li nga kumi a vutomi leli la ntalo xana?
Hikuva:
2. NAWU WA VUMBIRHI
MUNHU I MUDYOHI KUTANI A HAMBANILE Nl XlKWEMBU, HIKWALAHO A NGA SWI KOTI KU TWISISA HAMBI KU TIVA LIRHANDZU Nl KUNGU LA XlKWEMBU HENHLA KA VUTOMI LA YENA.
MUNHU I MUDYOHI
> (Varoma 3:23).
Munhu a vumbeliwile ku va ni vunakulobye ni Xikwembu. Kambe hikwalaho ka ku tialisa ka yena, a tihlawuiele ku landza ndlela ya kurhandza ka yena. Kutani, vunakulobye la yena ni Xikwembu li onhakile. Ku tialisa loko ku tivonakaliseke hi moya wa ku pfukela Xikwembu kumbe wa ku nga vuli nchumu hi Xikwembu, i xikombiso xa leswi Bibele li swi vulaka xidyoho.
MUNHU A HAMBEIVE Nl XIKWEMBU
> (ku nga ku hambanisiwa ka moya wa munhu ni wa Xikwembu) (Varoma 6:23).
Xikwembu xi kwetsimile kasi munhu i mudyohi. Ku ni xiwa lexikulu lexi hambanisaka la vambirhi. Kambe munhu, hi mat mba ya yena ha yexe, a ya mahlweni a ku lavatela Xikwembu, ni vutomi la ntalo: hi ku hanya vutomi lelinene, lolulama ni la miehleketo leyinene, vutlhari ni swin’wani. Kambe hinkwako ku ringeta ka yena i mahela.
A nawu wa vunharhu wu hi nyika ku twisisa ka mbaka leyi...
3. NAWU WA VUNHARHU
YESU KRISTE, Hl YENA NTSENA NYIKO LEYI RINGA-NAKA YA XIKWEMBU KA MUNHU KU MU PONISA KA XIDYOHO. HA YENA NTSENA WA KOTA KU TIVA Nl KU TWISISA LIRHANDZU LA XIKWEMBU Nl KUNGU LA XONA HENHLA KA VUTOMI LA WENA.
YENA A FILE EMATSHAN’WENI YA HINA
> (Varoma 5:8).
YENA A PFUKILE XIKARHI KA VAFI
> (I Vakor. 15:3-ó).
Hl YENA NTSENA NDLELA
> (Yoh. 14:6).
Xikwembu xi thavinyetile a xiwa lexi ngi xi hi hambanise na xona, hi ku rhumela N’wana wa xona Yesu Kriste ku ta fa xihambanweni ematsan’weni la hina.
Kambe a swi ringani ku tiva ntsena milawu leyinharhu..
4. NAWU WA VUMUNE
Hl FANELA HA HOXE KU AMUKELA YESU KRISTE KU VA MUPONISI WA HINA. KUTANI Hl TA SWI KOTA KU TIVA NI KU TWISISA LIRHANDZU LA XIKWEMBU, NI KUNGU LA XONA EVUTOMI LA HINA
Hl FANELA KU AMUKELA KRISTE
> (Yoh. 1:12).
Hl AMUKELA KRISTE Hl KUPFUMELA
<<Hikuva mi hlayisekile hi tintswalo, hi ku pfumela, kutani leswo a swi humi ka n’wina, i ku nyika ka Xikwembu, a swi humi mintirhweni, leswaku ku nga tshuki kuva na munhu l’a tidzunisaka.<< (Vaef. 2:8-9).
Hl RHAMBA KRISTE AKU NGHENA AVUTOMINI LA HINA
Kriste a ku: <<Wa swivo, ndzi yimile nyengweni, ndza gongondza; kungaku !oko un’wana a yingisa rito ra mina, a pfula nyangwa, ndzi ta nghena eka yena, ndzi lale:a na yena, na yena a dya na mina<<. (Hlav. 3:20).
Ku amukela Kriste, swi vula ku hundzuka, hi tlhelela ka Xikwembu eku rhandzeni ka xona. hi va ni kutshemba ka Kriste leswaku a ta nghena evutomini la hina, a hi rivalela swidyoho, a endla ha hina leswi a rhandzaka kuva hi va xiswona. A swi ringani kuva ni kupfumela ntsena eku !erisa ka Kriste hambi ku li kutwisisa ntsena ka swi swa moya.
A swirhendzevutani, swi kombisa tinxaka tinbirhi ta mahanyela emunhwinl:
Hi xihi ka swirhendzavutani leswinbirhi, xi nga xlkombiso xa vutomi la wena ke? Hi xihi ka swona a u ta rhandza kuve, xikombiso xa vutomi la wena ke?
Leswi landze’aka swa ku tlhamasela leswi u nga mu amukelisaka Kriste ha swona:
WENA U NGA SWI KOTA KU AMUKELA KRISTE SWOSWI LOKO U Ll Nl VUPFUMELI LA KU HETISEKO LELI U Ll TWALISAKA A XIKHONGELWENI XA WENA. (KU khongela i ku vulavula ni Xikwembu).
Xikwembu xa tiva mbilu ya wena, Xi ni mbaka ni matshamelo ya mbilu ya wena, ku tlula marito ya wena. Xikhongelo lexi landzelaka i xikombiso:
>
Xikhongelo lexi, xana xi katsakanya ku hiseka loku nge mbilwini ya wena ke ?
Loko swi li tano, endla xikhongelo lexi nyamuntiha swoswi. Kriste a ta nghena evatomini la wena, tani hi laha a hi tshembiseke ha kona.
U NGA SWI TIVISA KUYINI LESWAKU KRISTE A LE VUTOMINI LA WENA XANA?
Xana wena, se u amukelile Kriste evutomini la wena ke? Tani hi xitshembiso xa yena eka Hlav. 3:20, a kwihi Kriste swoswi eka wena xana?
Kriste a vulile leswaku a ta nghena ka vutomi la wena. Xana, a nga ku kanganyisa ke? Hi swihi leswi kholwisaka leswaku Xikwembu xi hlamulile xinhoogelo xa wena xana? (Nhlamulo: eku tshembeka ka Xikwembu hi xiviri xa xona, ni ka Rito la xona.)
BIBELE Ll TSHEMBISA VUTOMI LELI NGA HELIKI KA HINKWAVO LAVA AMUKELAKA KRISTE
> (I Yoh. 5:11-13).
Nkhensa Xikwembu hi minkerhi hinkwayo, hikuva Kriste a kona evutomini la wena, ni leswaku a nga ka a nga ku tshiki (Vaheberu 13:5). Wa swi kota ku tiva leswaku Kriste Iweyi a hanyaka a akile ka wena, ni leswaku u ni vutomi leli nga heliki, xikan’we loko u mu ihamba ku nghena evutomini la wena hi laha a tshembiseke ha kona. A nga ka a nga ku xengi.
Hi nga vala yini hi manyawu ke?
U NGA TSHEMBI MANYAWU
Matimba ya hina i ya switshembiso swa Rito la Xikwembu, a hi matimba ya manyawu ya hina. Vakriste va hanya hi kupfumela (hambi hi kutshemba) eka kutshembeka ka Xikwembu, ni ka Rito la xona. A xifeniso lexi xa xitimela xa ntlhava, xi kombisa ntiyiso, kupfumela ni manyawu ya hina. Ntiyiso i Xikwembu ni Rito la xona; kupfumela i kutshemba ka hina ka Xikwembu ni ka Rito la xona: manyawu i mihandzu ya kupfumela ka hina, ni kuyingisa ka hina (Yoh. 14:21).
A nhloko ya xitimela, ya tsutsuma ni vagão, kumbe handle ka lona. Kwalaho a swi nga tipfuna nchumu loko a vagão li nga ringeta ku koka nhloko ya xitimela. Xiswoleswo na hina Vakriste, matimba ya kupfumela ka hina a matiyisiwi ni ku kombiseka hi manyawu, kambe ina, mat yisiwa ni ku kombiseka hi ku veka kutshemba ka hina eka kutshembeka ka Xikwembu ni ka Rito la xona.
SWOSWI, LESWI SE U AMUKELEKE KRISTE
Enkarhini lowu u amukeleke Kriste hi kupfumela, ku endleke swilo swinyingi ka wena tani hi leswi landzelaka:
1. Yesu Kriste a nghenile vutomini la wena (Hlav. 3:20 ni Vakol. 1:27).
2. Swidyoho swa wena swi rivaleliwile (Vakol. 1:14).
3. U hundzukile u va n’wana wa Xikwembu (Yoh. 1:12).
4. U sungulile ku hanya evutomi leli ingi Xikwembu a xi ku
vumbele ku hanya lona (Yoh. 10,10; II Vakor. 5:14, 15, 17).
Xana wena u nga pimisa nchumu wokarhi lowu hlamalisaka, lowu ku humeleleke, lowu tlulaka wa ku amukela Kriste ke? Xana u nga swi rhandza ku nkhensa Xikwembu nyamuntlha hi xikhongelo hikwalaho ka leswi xi ku endieleke swona? Ku nkhensa Xikwembu ku kombisa kupfumela ka wena.
Loko swi li tano hi yihi?
MIEHLEKETO HENHLA KA KU KULA EMOYENI
Ku kula moyeni i mihandzu ya ku tshemba Yesu Khiste.
>. (Vagal. 3:11) Vutomi la kupfumela li ta ku pfuna leswaku u swi kota ku ya mahlweni hi ku tshemba Xikwe-
mbu hi ku hotiseka. Na kambe li ta ku pfuna ku endla leswi landzelaka:
A ku rima vutomi la xikhongelo (Yoh. 15:7).
Ku hlaya Rito la Xikwembu, siku ni siku. (Tim. ta Vaap. 17:11) -
Sungula hi Evangeli ya Yohane.
U va u lulamile ku endia kurhandza ka Xikwembu, nkarhi hinkwawo (Yoh. 14:21).
Ku ve mbhoni yo tshembeka eku vulavuieni ni le ku tihanyeleni (Mateu 4:19 ni Yoh. 15:8).
U veka kutshemba hinkwako ka vutomi la wena eka Xikwembu (I Vakor. 6.19 ni 20).
Langutela ka Xikwembu ku kuma ku fambisiwa evutomini la wena (1 Pet. 5:7).
A ku pfumelela Moya wo Kwetsima ku fuma ni ku nyika matimba eka vutomi ni ka ku fakaza ka wena siku ni siku (Vagal. 5:16, 17; Tim. ta Vaap. 1:8).
LISIMA LA VUNAKULOBYE LA VU KRISTE
Eka Vaheberu 10:25, hi khongoteliwa leswaku:  > Tihunyi ti pfurha khwatsi loko ti tihanganisiwile. Kambe loko lin’we li suka eka tin’wani exitikweni li ta timeka xikan’we. Swi tano na wena eka vunakulobye la Vakriste-kuloni. Loko u nga yi ekerekeni laha Kriste a dzunisiweke kona ni laha Rito la yena li xumayeliwaka kona, suka swoswi u titoloveta ku tlhangana ni van’wana lava na vona va kumeke Kriste ku va Muponisi wa vona.
Xana, wa lava ka avela van’wana leswi u swi kumeke ke?
LOKO A XIBUKWANA LEXI Xl KU PFUNILE Xl NYIKE KUMBE Xl HLAYELE MUN’WANA
SE FOSTE AJUDADO POR ESTE LIVRINHO, LÊ OU DÁ DE PRESENTE A OUTRA PESSOA
Milhões de exemplares deste iivrinho já foram traduzidos e distribuidos em muitos idiamas. Como resultado, dezenas de milhares já fizeram a maravilhosa descoberta de um relacionamento pessoel com Deus. o que se tornou possível pelo dom do seu filho unigénito Jesus Cristo. A nossa experiência é que a maior parte das pessoas, quando aprendem romo fazê-lo, desejam tornar-se cristãs.
Desejamos que a mensagem contida neste livrinho tenha a mais ampla distribuição possivel. Por esta razão, estes livrinhos, quer em Portugues. quer em Changane, poderão ser adquiridos na LIVRARIA LUZ LDA., C. P. 2455, Lourenço Marques, Moçambique, por qualquer individuo ou organização que deseje usá-los. O espaço abaixo foi reservado para que a pessoa ou organização coloque o seu nome e endereço.
Para manter a qua idade e com o fim de evitar modificações no conteúdo deste livrinho, é proibida a sua reprodução total. em parte, ou em qualquer outra forma, sem autorização escrita da Cruzada Estudantil para Cristo, C.P. 20822, São Paulo, Brasil


text:
131Muṋe washu a amba na Mushe a ri, 2“Nanga murangaphanḓa muthihi kha tsinde ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa Vhaisraele, u vha rume vha yo ṱola shango ḽa Kanana, ḽine nda khou ṋea Vhaisraele.” 3-15Mushe a thetshelesa, a ruma vharangaphanḓa vha tshi bva sogani ḽa Pharani. Vhenevho ndi havha:
16Ndi dzone ṱholi dze Mushe a dzi ruma u yo ṱola shango. Mushe a ri dzina ḽa Hoshea ṅwana wa Nunu ḽi vho pfi Joshua.
17Mushe a tshi vha ruma u yo tandula shango ḽa Kanana a vha vhudza a ri, “Ni tshi bva fhano ni livhe devhula ni dzhene Negeve, ni konou livha mivhunduni. 18Ni tandule uri iḽo shango ḽo tou ita hani, vhathu vha no dzula henefho ndi vhangana, na uri vha na maanḓa mangafhani. 19Na sedza arali shango ḽi ḽavhuḓi kana ḽi si ḽavhuḓi, ni dovhe ni sedze arali vhathu avho vha tshi dzula ḓoroboni dzi si na luhura kana vha tshi dzula miḓini yo tangedzwaho nga mitsheṱo. 20Ni sedze arali mavu aḽo o vhibvela kana lu lukwara, ḽi na miri kana ḽi si na. Ni tshi vhuya ni ite maanḓa uri ni vhuye na mitshelo ya shango ḽeneḽo.” (Tsho vha tshi tshifhinga tshine nḓirivhe dza thoma u vhibva.)
21Ndi hone avho vhanna vha tshi livha thungo ya devhula, vha tandula shango u bva phangani ya Tsini thungo ya tshipembe u vhuya u swika Rehobo, tsini ha Phara ya Hamathi thungo ya devhula. 22Vho thoma nga u dzhena Negeve vha swika Hebroni, he ha vha hu tshi dzula vha mitupo ya Ahimani na Sheshai na Thalamai, vha lutsinga lwa Anaki. (Hebroni wo ri u fhaṱiwa ha fhela miṅwaha miṱanu na mivhili ha konou fhaṱiwa Tsuani u re Egipita.) 23Vha swika Govhani ḽa Eshkolo, henefho vha rema davhi ḽe ḽa vha ḽi na tshiṱokola tsha nḓirivhe, vha ita mutingati vha tshi hwala tsho nembelela kha thanda. Vha dzhia na magranada na mahuyu. 24Hafho fhethu ho vha hu tshi pfi Govhani ḽa Eshkolo (Tshiṱokola) nge Vhaisraele vha fula tshiṱokola tsha nḓirivhe henefho.
25Musi vho no fhedza maḓuvha a 40 vha tshi khou tandula iḽo shango, avho vhanna vha dziṱholi vha humela 26ha Mushe na Aroni na vhathu vhoṱhe vha Israele vhe Kadeshe sogani ḽa Pharani. Vha swikisa vhuṱanzi ha zwe vha zwi vhona, vha sumbedza vhathu mitshelo ye vha vhuya nayo, 27vha vhudza Mushe vha ri, “Ro tandula shango ra wana ḽi tshi tou ela mukhaha na ṋotshi, mitshelo yaḽo ngei. 28Hone vhathu vhane vha dzula khaḽo vha ro vha na maanḓa, miḓi yavho ndi mihulu vhukuma nahone yo tangedzwa nga mitsheṱo. Ro ita na u vhona vhaḓuhulu vha Anaki vha miswonḓa henefho. 29Negeve hu dzula Vhaamaleke, zwivhangani hu dzula Vhahithi na Vhajebusi na Vhaamori; tsini ha Lwanzhe lwa Phandamashango, na u tsa na mulambo wa Jorodani, hu dzula Vhakanana.”
30Khalebe a kwengweledza vhathu vhe vha vha vha tshi khou gungulela Mushe, a ri, “Nga ri mbo ḓi gonya zwino ri dzhie iḽo shango, vhukuma ri ḓo zwi kona.”
31Hone vhaṅwe vhanna vhe vha vha vho ṱuwa na Khalebe vha ri, “Aiwa nandi, a ri na nungo dzine ra nga imedzana navho, vhathu vha hafho fhethu vha ri fhira nga maanḓa.” 32
Esek. 36:13-14
Zwenezwo vha anḓadza mafhungo o shandeaho vhukati ha Vhaisraele vha tshi amba iḽo shango ḽe vha vha vho ya u ḽi tandula, vha ri, “Shango heḽiḽa a ḽi dzulwi, ḽi tou ḽa vhadzulapo vhaḽo nahone muṅwe na muṅwe we ra mu vhona ndi mulapfulapfu, 33ra ita na u vhona miswonḓa henefho, vha lutsinga lwa Anaki. Ra pfa ri vhaṱuku sa nzie, na vhone vha vhona ro tou ralo.”


text:
Vumbhoni bya matimu byi hlamusela leswaku kusukela kwalomuya kava 1593 akuri na vanhu lava ava vulavula xi Xhosa kuya fikela nale dzongeni wa nambu wa Mthatha eka ndzhawu leyi namuntlha yitivekaka hi Eastern Cape, naswona swinga endleka leswaku vangava vave eka ndzhawu liya kuringana nkarhi woleha kutlula leswi tivekaka.
Kuya hi ndzhavuko, va Thembu, ma Xhosa na vanhu va Mpondomise ava tshamile eka tindzhawu tale henhla ta Eastern Cape ta nambu wa Umzimvubu loko vangase chika kutshunela etibuweni ta lwandle. Hinkwaswo leswi swingava swivula leswaku dyondzo yaku famba ka vanhu va ma Xhosa kusuka e East Africa eka nkarhi lowu hundzeke aswingari na ntiyiso, kumbe ku xisana kumbe swin’wana swo hlamarisa nyana.
Vulavisisi bya archaeology, exikarhi ka swin’wana, aswikanakanisi leswaku swinga tisa ntiyiso nyana eka swivutiso leswi eka vumundzuku lebyinga kusuhi. Xikombiso, ku ceriwa lokungava kona eka purasi ra Canasta Place kusuhi na laha naumuntlha kunga e East London aku komba leswaku, kusukela hiva 7th century AD, vanhu va ma Xhosa ava tshama eka tindzhawu letinga ekusuhi swinene na nambu wa Buffalo.
Hi nkarhi wa 19th century Hlubi, Zizi, Tolo na vanhu va Bhele vafikile eka ndzhawu liya yinga hetelela yi vuriwa Transkei (sweswi i xiphemu xa Eastern Cape). Vanhu lava, vahetelele va hundzuka va Mfengu, lava avari valandzeri va ma Xhosa e hansi ka hosinkulu Hintsa. Hi 1835 va tekiwe hi vavuri va rito xikanwe na valawuri va valungu va British tani hi vahlampfa kusuka eka Mfecane', i.e. nyimpi ya hosi ya maZulu King Shaka leyingava kona hiva 1820s. Vafike va sirheleriwa hi valungu leswaku vata tekiwa va endliwa vatirhi.
Rixaka ra Mfengu rale Transkei avari vahlanganisi va masocha ya valungu kulwisana ni ma Xhosa eka tinyimpi ta Frontier ta 1846-7, 1850-3 xikan’we na 1877-8. Tani hi mbuyelo wa mintirho yavona yaku tisirhelela eka Cape Colony, va Mfengu vayikume kusuka eka valawuri va valungu loko va vanyika misava leyi ayiri ya ma Xhosa kusukela khale.
Eka ku tlhontlhana loku kulaka eka frontier xikan’we naku pfukelana ka ma British na mavuthu ya colonial, tihosi ta ma Xhosa, exikarhi ka vona akuri na Sandile na Maqoma, vahumelerile tani hi vanhu lavanga tiyimisela ku seketela rixaka leri leswaku rita tama rahari na ntshuxeko, misava na valandzeri.
Maqoma, munhu wa nyiko leyikulu hile tlhelo socha ro tiya, u lovile ari xivochwa e Robben Island hi 1873. Sandile a vavisekile swinene eka nkwetlembetano wayena na Mfengu e Isidenge Forest hi May 1878. Nakuhundza ka vona, masalela ya masoya ya ma Xhosa lawa yanga Alana naku fumiwa hi valungu yavuye ya wisiwa. Ekusunguleni kava 1880s ma Mpondo akuri vona vohetelela eka vuhosi bya va Cape Nguni kuva vafumiwa hi valungu.Translated by Ike Ngobeni


text:
241Nga matshelonitsheloni a Swondaha vhaḽa vhasadzi vha bubela tshaloni na iḽa mishonga ye vha lugisa. 2Vha wana tombo ḽe ḽa vha ḽo vala tshalo ḽo kunguluswa. 3Vha tshi dzhena vha wana tshitumbu tsha Muṋe washu Yesu tshi si tsheeho. 4Vha tshee vho hanganea, vha tshenuwa henefho tsini havho ho no ima vhanna vhavhili vho ambara zwiambaro zwi penyaho. 5Vha kotamisa zwifhaṱuwo nga nyofho, hone avho vhanna vha vha vhudza vha ri, “A tshilaho ni mu ṱoḓelani vhafuni? 6
Haho fhano; o vuwa. Kani-ha no hangwa zwiḽa zwe a ni vhudza a tshee Galelia 7uri Mubebwa-nga-muthu o fanela u kumedzwa zwanḓani zwa vhatshinyi, a vhambiwa kha tshifhambano a konou vuwa nga ḓuvha ḽa vhuraru?” 8Ha vha hu hone vhasadzi vha tshi elelwa zwiḽa zwe a amba! 9
Vha ṱuwa tshaloni, vha hanelela ayo mafhungo oṱhe vhafunziwa vha 11 na vhaṅwe ngavho vhoṱhe. 10
Avho vhasadzi vho vha vhe Maria Magadalina na Johana na Maria mme a Jakopo. Na vhaṅwe vhe vha vha vhe navho vha vhudza vhaapostola eneo mafhungo. 11Vhaapostola vhone vha pfa zwine vhasadzi vha amba e mafhafhaḓo, vha si tende.
[ 12Pitrosi ene a takuwa a gidimela tshaloni a kotama a ṱolela, a vhona luḽa lukhaha fhedzi. A konou humela hayani a tshi kha ḓi kanuka zwo iteaho.]Dziṅwe ṱhanzi dza kale-kale a dzi na vese iyi.
13
Musi wonoyo vhavhili vhavho vho vha vhe nḓilani ya u ya muḓini wa Emausi, hu re khilomitha dza 11 u bva Jerusalema, 14vha tshi khou tshimbila vha tshi amba nga tshavho nga zwoṱhe zwe zwa itea. 15Vha tshi kha ḓi amba vhe kha mihani yeneyo, Yesu Ene muṋe a sendela a tshimbila navho, 16vhone vha si mu ḓivhe, ngauri maṱo avho o vha o tsirwa. 17Yesu a vha vhudza a ri, “Nṋa ndi afhio ane na khou enda ni tshi hanelelana one?” Vhone vha mbo ḓi ima vho tou ṱungufhala. 18Muṅwe wavho ane a pfi Kleopasi ndi hone a tshi mu vhudzisa a ri, “Nṋa vha tou vha vhone mueni vhe vhoṱhe fhano Jerusalema vha sa ḓivhi zwe zwa itea maḓuvha eneano?” 19
Yesu a vhudzisa a ri, “Nṋa ndi zwifhio?” Vhone vha fhindula vha ri, “Ri khou amba zwe zwa itea kha Yesu wa Nazaretha, muporofita we a ḓisumbedza kha zwe a shuma na zwe a amba phanḓa ha Mudzimu na vhathu vhoṱhe e na maanḓa. 20Onoyo, vhotshifhe vhahulwane na vhahulwane vha lushaka lwa hashu vho mu kumedza uri a haṱulelwe lufu, vha mu vhamba kha tshifhambano. 21
2:38
Riṋe ro vha ro fulufhela uri ndi Ene we a pfi u ḓo vhofholola Israele. Zwino khezwi, ḽo no ḓi vha ḓuvha ḽa vhuraru tshee zwa itea. 22Naho zwo ralo, vhaṅwe vhasadzi vha re vhaṅwe nga riṋe vho ri akhamadza. Vho bubela tshaloni 23vha wana tshitumbu tshawe tshi siho; vha vhuya vha tshi ri vhudza uri vho vhona bono ḽa vharuṅwa vhe vha ri u a tshila. 24
Joh. 20:3-10
Vhaṅwe vhashu vha tshi ya tshaloni vha wana zwiḽa zwe vhasadzi vha amba zwo tou ralo, hone Ene vha si mu vhone.”
25
Ndi hone Yesu a tshi vha kaidza a ri, “Nṋa ni tou vha matsilu-ḓe lune mbilu dzaṋu dza konḓa u tenda zwoṱhe zwe vhaporofita vha amba! 26Kani-ha a ho ngo pfi Mesia o fanela u ranga u tambula nga u ralo a konou dzhena vhugalani hawe?” 27
Ndi hone a tshi vha ṱalutshedza zwi re Maṅwaloni oṱhe zwine zwa amba Ene, u ranga nga a Mushe u swika kha a vhaporofita vhoṱhe.
28Vhó no vha tsini ha muḓi we vha vha vha tshi khou ya khawo, Yesu a ita unga u a fhira. 29Vhone vha si fune na u zwi pfa, vha ri, “Hufha ḽi tshi vho kovhela, ḽa ṋamusi tshifa ḽo fhela; vhone vha tou eḓela fhano!” Nangoho a dzhena navho henefho. 30Musi o dzula navho zwiḽiwani, a dzhia vhurotho a livhuha; a konou vhu ṅwatekanya a vha kanzwa. 31Ha vha hu hone vha tshi bonyolowa vha vho mu ḓivha, hone Ene a mbo ḓi ri ṋeleṋele. 32
Vha amba nga tshavho vha ri, “Ndi zwe ra pfa mbilu dzashu dzi tshi tou swa zwiḽa ri nḓilani a tshi khou ri ṱalutshedza Maṅwalo!”
33Vha mbo ḓi takuwa na zwenezwo vha humela Jerusalema. Henengei vha wana vhaḽa vha 11 vho kuvhangana na vhaṅwe ngavho, 34
vha pfa vha tshi ri,
“Nangoho Muṋe washu o vuwa. O ḓisumbedza Simoni!”
35Ndi hone na avho vhavhili vha tshi vho vha anetshela zwe zwa itea vhe nḓilani na uri vho ḓo mu ḓivha musi a tshi khou ṅwatekanya vhurotho.
36
Vha tshi kha ḓi hanelela eneo, Muṋe washu nga eṱhe a vha o no ima vhukati havho,Kha dziṅwe ṱhanzi dza kale-kale vese iyi i guma henefha. a amba navho a ri, “Mulalo u vhe na inwi.”
37
Vha tshenuwa vha tou tetemela vha tshi ri vha khou vhona tshirunzi. 38Ene a amba navho a ri, “Nṋa ni khou tshenuswa ngani? Khezwi ni tshi timatima mbiluni dzaṋu? 39Vhonani zwanḓa zwanga na milenzhe khezwi; ndi Nṋe vhukuma. Mphuphuledzeni ni pfe: Hufha ndi na muvhili wa ṋama na marambo; tshirunzi tshi nazwo naa?”
[ 40A tshi ralo a vha sumbedza zwanḓa na milenzhe yawe.]Ṱhanzi dziṅwe dza kale-kale a dzi na 40. 41
Mish. 10:41
A tshi vhona vha sa athu tenda zwavhuḓi nge vha hulelwa nga dakalo na ganuko, a vha vhudzisa a ri, “Nṋa a ni na zwiḽiwanyana afha?” 42Vhone vha mu ṋea tshipiḓa tsha khovhe yo ṱhaṱhiwaho. 43A mbo ḓi tshi dzhia a ḽa vha tshi zwi vhona.
44
Joh. 5:39
Mish. 28:23
1 Pit. 1:10-11
A dovha a amba navho a ri, “Izwi-ha ndi zwenezwiḽa zwe nda ni vhudza ndi tshee na inwi. Zwoṱhe zwo ṅwalwaho Mulayoni wa Mushe na Maṅwaloni a vhaporofita na kha Dziphisalema zwi tshi amba Nṋe zwo fanela u khunyelela.” 45
Joh. 20:9
A konou vha dzivhulusa uri vha ṱalukanye Maṅwalo. 46
1 Korint. 15:3-4Mish. 17:2-3
28:23
A vha vhudza a ri, “Ndi zwone zwe zwa ṅwaliwa upfi Mesia o fanela u tambudzwa a vuwa vhafuni nga ḓuvha ḽa vhuraru. 47
11:18
17:30-31
20:21
Rom. 15:19
A vha Ene ane a ni ruma u ḓivhadza tshakha dzoṱhe uri vha rembuluwe vha kone u hangwelwa vhutshinyi. Ni thome Jerusalema. 48
Joh. 15:26-27
2:32
3:15
4:33
10:39-41
13:31
Ndi inwi vhane na fanela u ṱanzilela hezwi zwithu. 49
Huno Nṋe ndi ḓo ni rumela tshe Khotsi anga a ni fulufhedzisa. Zwino inwi ni dzule fhano Jerusalema ni vhuye ni ṋewe ayo maanḓa a bvaho ṱaḓulu.”
50
3:21
Mar. 16:19
A bva navho o vha ranga phanḓa u vhuya u sendela tsini ha Bethania. Henefho a imisa zwanḓa zwawe a vha shudufhadza. 51A tshi khou vha shudufhadza a mbo ḓi ṱuwa khavho a takulelwa ṱaḓulu. 52
16:22
Vhone vha mu gwadamela vha konou humela Jerusalema vhe na dakalo fulu. 53
5:12
Vha ḓi ṱwa thembeleni vha tshi renda Mudzimu.


text:
Nthadzwa ya Afrika I rimitsu leri khandziyaka rova na matluka mo hatima mo olova, na tiyinhla to sohana leti tsondzelaka eka nhova yale ku suhi, leswi yi kotisaka ku tirhisa swimilana swin’wana tanihi nseketelo. Ximilana xi kula eka thubu yale hansi ka misava, leyi kotaka ku hanya hambikuri nguva yo oma. Nsinya lowu khokhovelaku, hambiswiritano, wa fa endzhaku ko veleka mihandzu. Swiluva swina tipetali to fana na malangavi na tistmeni leti hangalakeke.
Tipetali ti omelela emindzelekanyeni naswona ti songelana endzhaku ti vumba swiluva swo fana na swihlengele swa rhandzavula. Muhlovo wa swiluva wu nave ku suka eka xitshopananyana rihlaza kuya eka tshwuka wo vevuka na mindzelekanyo ya xitshopana. Nthadzwa yi kulak u fika ku leha ka 1 m.


text:
Endzhaku kaloko atava a hetile exikolweni xale henhla, Albertina Sisulu u tekile xiboho xakuva aya dyondzela vunese. Hi lembe ra 1940 u sungule ku tirha e Johannesburg General Hospital, laha a tirha na nsati wosungula wa Nelson Mandela, Evelyn. Laha hilaha manana Albertina anga sungula kutirha kona na sesi wa jaha rayena hinkarhi wakona, Barbie. Vutomi tani hi xichudeni xa vunese abyinga olovi.
Albertina ahlangana na ku nyenyemuriwa na xihlawu-hlawu hi vatirhi kulorhi va nhlonge yobasa, hambi lava avari e hansi ka yena hi xiyimo entirhweni. Kuyisa emahlweni, a fanele ku tirhisa muholo wa yena lowuntsongo ku hakelela yunifomo leyi a yi ambala entirhweni naswona nkarhi wotala a tshama e hostele ya tinese.
Tani hi midwife, Albertina a vhakela swigulani ema lokixini naswona leswi aswi endla hiku famba hi milenge. Albertina a fanele kuva a rhwala switirhisiwa na mirhi hi milenge laha a nghena hi muti hi muti. Leswi aswi rhwariwa hi sutukhesi enhlokweni. Albertina usungule kuva Registered Nurse hi 1944 na midwife hi 1954. Hi 1980 u thoriwe kuva nese leyikulu ya xibedlhele lexintsongo xa Orlando East, e Soweto.
Uyile emahlweni a tirha kona kufikela loko ata huma phexeni hi lembe ra 1983. Kusuka kwalano aya tirha eka Dr. Abu Baker Asvat, dokodela loyi a tiyimele hi yexe e Soweto. Un’wi pfumelerile kuyisa emahlweni migingiriko yayena hinkarhi loyi an’wi thorile naswona lava mbirhi vavile na vuxaka byikulu swinene. Uyile emahlweni a tirha eka yena kufikela loko dokodela ata dlayiwa hi lembe ra 1989.
Hi malembe yava 1950’s Albertina uvile xiphemu xankoka xa Federation of South African Women. Ari emahlweni ka lava a va lwela ntshikelelo wa rimbewu naku macha vakombisa kuvilela eka milawu ya mapasi. Albertina ari xiphemu xa lava ava thola tinese kuva tiya tirha e tikweni ra Tanzania kuya teka ndzhawu ya tinese tale Britian letinga suka etikweni leriya ra Tanzania rikuma ntshunxeko hi lembe ra 1961. Hi 1983, ari xandla xa president wa United Democratic Front (UDF).
Hi 1989 a rhangele vurhumiwa bya varhangeri va UDF kuya e Europe nale USA kuya hlangana na varhangeri va matiko lawaya leswaku vata vavikela hi swirilo swa ma-Afrika Dzonga yotala hinkarhi wa xihlawu-hlawu. Migingiriko leyi hinkwayo ayita yiri na hakelo yayona, leswi aswi katsa ku xanisiwa hi maphorisa, kuyirisiwa hambi ku pfaleriwa.
Loko kulwela ntshuxeko swiherile naswona Afrika Dzonga yitava yikume xidimokirasi endzhaku ka nhlawulo wa mani na mani wa 1994, Albertina Sisulu uve xirho xa palamende naswona xikongomelo nkulu xa yena akuri xirilo xa vamanana na vana.
Kutlula 50 wa malembe, vutomi bya Albertina ubyi hanye arikarhi a tiyimisele eka Albertina Sisulu Foundation laha a tirhela ku antswisa vutomi bya vana na vadyuhari. Utlhele a sungula Albertina Sisulu Multipurpose Resource Centre/ASC leyi ayi kongomisiwe eka kuhluvukisa ndzhawu ya Orlando West, ndzhawu ya vaaki laha manana Sisulu ava tshama kona.
Ndzhawu leyi yi langutane na vutomi bya vaaki na kuhunguta kutikeriwa, kunyikela vukorhokeri byo fana na lebyi landzelaka: Xikolo xa vana lavangana swilaveko swohlawuleka, xikolo xa tindzumulo, ndzhawu ya vantshwa lavangariki exikolweni lava hanyaka na vutsoniwa laha vanga dyondzelaka mintirho leyingata endla leswaku va tholeka nakuva va hoxa xandla eka ikhonomi ya tiko. Nongonoko lowu langutanaka na swakudya, holo ya vaaki ya mintirho yohambana hambana, nongonoko lowu pfunaka vaaki
Translated by Ike Ngobeni


text:
Moray Eels
Dzina ḽa Muṱa ḽo Ḓoweleyaho
Moray eels
Manwe Madzina a Muṱa
Nngwe, mudala, starry, cheek ntsu, Guinea fowl, blotched nntsu, golden, mbidi.
Dzina ḽa Tshisaitsi
Muraenidae
Tshivhumbeo
U swika kha 4 m
Ṱhaluso
Muvhili wa hone uya kona u kuvhanganea, ya vha na misipha.Ya vha na mulomo muhulwane na maṋo ane a pfa vhukoma o sedza ho murahu. A ina makwanda. A ina mutshila wa anga matungo. Mutshila wa nga nntha u thoma ubva kha ṱhoho wa ṱuwa waya kha mutshila na kha marahu. Mivhala iya fhambana ubva kha mutshena uya kha mutsu, kanzhi ivha na mathoma thoma.
Nḓivho yo Ḓoweleyaho
Muṱa wa muraenidae ndi 15 wa vha na tshaka dza 200. Kanzhi i wanala kha mabako ane avha na matombo. I zwima nga maanḓa hu vhusiku. Iya kona nga maanḓa u fembedza. Ina marinini a pharyngeal, ane avha a a vhuvhili a u thoma a dzula kha mukulo ane a i thusa kha u fasha tshipondwa na u ṱafuna. Arali ya u luma isia vhuṱungu nga vhutungu vhune ha vha kha maṋo. Iya kudzela.
Kuḽele
Dzi ḽa dzi crabs, shrimps, khovhe, na octopus.
U Phaḓaladziwa
Dzi ya wanala hoṱhe hune ha vha na vhuḓalo ha maḓi.
Zwigwada zwo Ḓoweleyaho
Giant moray eel
Gymnothorax javanicus
Honeycomb moray eel
Gymnothorax favagineus
Geometric moray eel
Sidereal grisea


text:
Tshwuka
Muvala wo Tshwuka i muvala lowunge makumu ka nxaxamelo wa magandlati ya rivoningo naswona wule kusuhi na gandlati ra rivoningo ra muvala wa Tshopi. Muvula lowu i muvala waxisimeko eka nkongomiso wa mavala wa RGB na CMYK. Kuna mindzhuti yo hambana hambana kusukela eka muvala wo tshwuka wu vangama kuyelana na xitshopana, kuya eka muvala wo tshwuka wu rhomba kuyelana na xitshopi.[1] Muvala wo tshwuka lowu vonakalaka empfhukeni hi nkarhi wa ndzhenga, wu vangiwa hi ku hangalaka ka miseve ya dyambu, kasi muvala wa misava yo tshwuka ya tintshava wu vangiwa hi muxaka wa maribye ya tsumani. Muvala wa ngati wuvangiwa hi swiaki swa hemoglobin, kasi muvala wo tshwuka wa mihandzu wu vangiwa swiaki swa anthocyanins.[2]
Muvala wotshwuka lowu kumekaka eka sava ra tsumani awu tirhisiwa ngopfu eka vupfapfarhuti bya khale bya mabaku. Va Egipta vakhale na va Maya, ava tsala swikandza swa vona hi muvala wotshwuka loko vari na minkhuvo; varhangeri va mavuthu ya nyimpi ya varhoma ava hlamisiwa miri yavon yi va ya muvala wotshwuka leswaku va tlangela ku hlula e nyimpini. Muvala lowu a wudume ngopfu e tikweni ra Chayina, laha a wutirhisiwa kutsala swibye swa vumba kuhlanganisa na mavati na marhangu ya miti.[3] Hinkarhi wa nhluvuko na kuvonikeriwa e tikweni-nkulu ra Yuropa, muvala lowu awurhandziwa hi vanhu lava fuweke. Muvala lowu wuthlela wu tiveka tani hi mfungo wa nhlungo; Tiko ra Rhaxiya ri langhe muvala lowu leswaku wuva mujeko wa tiko enzdhaku ka nhlungo wa 1917, enzdhaku ka swona ku landzele matiko ya Chayina, Viyetinamu na man'wana matiko ya vukhomanisi.
Leswi muvala wotshwuka wunga wa ngati, wu talka ku ringanisiwa na magandzelo, madzolonga na vurhena. E matikweni ya Yuropa na le Amerikha, muvala wo tshwuka wu ringanisiwa na kuhisa, ku korhoka, kunyanyuka, ku kariha, rirhandzu na ntsako. E tikweni ra Chayina na Indiya, kuhlanganisa na matiko yale vuxa-dyambu, muvala lowu wu yelanisiwa na ntsako na tinjombo.[4]
ReferencesEdit
- ↑ Maerz, A; Paul, M. R. (1930). A dictionary of color (in English). New York: McGraw-Hill Book Co. OCLC 1150631.
- ↑ Archetti, Marco; Döring, T. F.; Hagen, S. B. et al. (2011). "Unravelling the evolution of autumn colours: an interdisciplinary approach". Trends in Ecology & Evolution 24 (3): 166–73. PMID 19178979. doi:10.1016/j.tree.2008.10.006.
- ↑ Chunling, Y. (2008). Chinese red. Beijing: Foreign Languages Press. ISBN 9787119045313. OCLC 319395390.
- ↑ Heller, Eva (1948). Psychologie de la couleur: effets et symboliques. Paris: Pyramid. ISBN 9782350171562. OCLC 470802996.


text:
271Davhida a tiehleketa, kutani a ku: “Sawulo ú ta kala a ndzi dlaya. A ku na ndlela yin'wana, ehandle ka ku va ndzi balekela etikweni ra Vafilista; Sawulo ú ta karhala ku ndzi lava ematlhelweni hinkwawo ya tiko ra Israele; kutani mina ndzi ta va ndzi ponile emavokweni ya yena.” 2Kutani Davhida ni vavanuna va yena va 600 va longa va ya luvela eka Akixi n'wana Mawoko, hosi ya le Gati. 3Davhida ni vanhu lava va yena va tshama na Akixi emutini wa Gati, un'wana ni un'wana a ri ni ndyangu wa yena. Davhida a a ri ni vasati va yena vambirhi, Ahinowama wo huma le Yizriele, na Abigayele, loyi khale a a ri nkata Nabala wa le Karmele. 4Loko Sawulo a byeriwile leswaku Davhida ú balekele eGati, a nga ha yanga emahlweni a n'wi lava.
5Siku rin'wana, Davhida a ku ka Akixi: “Ndzi ni xikombelo: Loko u ndzi tsakela, ndzi nyike ndhawu yo tshama, eka wun'wana wa miti ya le handle. A swi bohi leswaku mina nandza wa wena ndzi tshama na wena laha ntsindza.” 6Kutani hi siku rero, Akixi a n'wi komba muti wa Sikilaga. (Hikokwalaho, ku fikela siku ra namuntlha, muti wa Sikilaga wa ha ri wa tihosi ta Yuda.) 7Kutani Davhida a tshama etikweni ra Vafilista lembe rin'we ni mune wa tin'hweti.
8Enkarhini wolowo, Davhida ni vavanuna va yena a va hamba va huma nyimpi va ya hlasela Vagexuri, ni Vagirizi,Vagirizi, van'wana va ri: Vagiziri ni Vaamaleke lava a ku ri khale va tshamile etikweni rero,Van'wana va ri: lava a va tshamile etikweni rero, ku sukela Telayimi ku ya fika emutini wa Xuru, kusuhi ni tiko ra Egipta. 9Davhida a hlasela tiko leri hinkwaro, a nga tsetseleli, a dlaya hambi wanuna kumbe wansati, naswona a phangha tinyimpfu, ni tihomu, ni timbhongolo, ni tikamela, ni swiambalo, a vuya na swona eka Akixi. 10Loko Akixi a n'wi vutisa a ku: “Xana namuntlha a mi hlasela kwihi xana?”Van'wana va ri: Mi hlaserile namuntlha, a hi swona ke? Davhida a a hlamula a ku: “A hi hlasela edzongeni, ematlhelweni ya va le Yuda”, kumbe: “Ematlhelweni ya va le Yerahamiele”, kumbe: “Etikweni ra Vakeni.” 11Davhida a a nga tsetseleli, a dlaya hambi wanuna kumbe wansati, hikuva a a chava leswaku va nga fikisa eGati timhaka ta leswi yena ni vavanuna va yena va swi endleke. Lowu a wu ri ntolovelo wa yena, enkarhini hinkwawo lowu a tshameke etikweni ra Vafilista. 12Akixi a a tshemba Davhida swinene, a anakanya a ku: “Davhida ú tivangele rivengo lerikulu eka vanhu va ka vona va Israele; hikokwalaho ú ta ndzi tirhela vutomi bya yena hinkwabyo!”


text:
Abstract:
Ngudo iyi i khou sedzulusa ṱhuṱhuwedzo ya lutendo lwa vhuloi kha vhushaka vhukati ha vhathu kha Tshivenḓa. Luambo lu kwamaho matshilisano na vhupfiwa zwi ḓo dzhielwa nzhele. Hu ḓo sedziwa na maipfi a elanaho na zwa vhuloi. Izwi zwi ḓo itwa ho katelwa vhuḓipfi, u vhaisala, kudzhielwe kwa zwithu, mbeu na maambele musi hu na lutendo lwa zwa vhuloi. Ndi zwa ndeme u ḓivha uri dziṅanga dzi na luambo lu ne dza lu shumisa u sumbedzisa vhuloi ngeno vho vhafunzi vha zwa vhurereli vha na maitele na maambele a vho.


text:
Vuhindu
Vuhindu i vukhongeri, kumbe ndlela ya vutomi, leyi landzeleriwaka etikweni-nkulu ra Indiya. Vuhindi byi vuriwa vukhongeri bya khale kutlula hinkwabyo emisaveni,[1][2] naswona vadyondzeki van'wana va byi vula Sanātana Dharma, "Ndzhavuko wa hilaha kunga heriki," kumbe "Ndlela ya hilaha kunga heriki," kumbe hala ka matimu ya vanhu. Van'wana vadyondzeki va vona vuhindu byiri mfanganyo wa mindzhavuko yo hambana hambana ya xi Indiya, leyi ngana timintsu leti rharhanganeke.
Hambileswi vuhindi byi ngana tifilosofi to hambana hambana, byi hlanganisiwa hi tindlela to fana, minkhuvo yo fana, ntivo tinyeleti, mapfumba yo ya eka tindhawu to kwetsima. Matsalwa ya vuhindu mahleriwe hi Shruti ("Lama twiwaka") na Smriti ("Lama tsundzukiwaka"). Matsalwa lawa ma hlahluva Vukhongeri, Filosofi, Switori swa khale, vutiolori, ku encisa na ku aka titempele ta vukhongeri. Matsalwa lama kulu mahlanganisa Vedas na Upanishads, Bhagavad Gita, na Agamas.[3] Swihlovo swa vulawuri na mintiyiso ya laha kunga heriki, matlanga xiyenge lexi hlawulekeke, hambileswi kungana ndzavuko lowu tiyeke wo kanetana na vulawuri, leswaku va entisa kutwisisa mintiyiso no dnlandlamuxa ndzhavuko.
Tidyondzo-nkulu eka vupfumeri bya vuhindu byi hlanganisa ma Puruṣārthas ya mune, minkutlunya ya vutomi, kunga Dharma (Matikhomele/Vutihlamuleri), Artha (Kuhumelela/Ntirho), Kama (Kunavela/Kunyanyuka) na Moksha (Ku kutsula/Ntshuxeko/Kuponisiwa);[4] karma (Swiendlo, xikongomelo na mbuyelo), samsara (Ndzendzeleko wa ku tswariwa nakambe), na Yoga (Tindlela kumbe maendlelo yo kuma moksha). minkhuvo ya vuhindi yi hlanganisa puja (vugandzeri) na swivulavuleri, kuehleketisisa, mindzhavuko ya muti yo kurisa vana, minkhuvo ya lembe, na mapfumba yo hambana hambana. Vahindu van'wana va sukela vutomi bya vona na swilo swavona, leswku va sungula eka Sannyasa (vugandzeri bya ximunhu) bya vutomi bya vona hinkwabyo leswaku va kuma Moksha. Vuhindu byi lava vutihlamuleri bya hilaha kunga heriki, kufana na kuvulavula ntiyiso, kunga vavisi swilo leswi hanyaka (ahimsa), kulehisa mbilu, kutikhoma, na ntwela vusiwana eka vanhu van'wana.
Vuhindu ivukhongeri bya vunharhu hi vukulu emisaveni, naswona byina kwalomu ka biliyoni ya valandzeri lava tiviwaka hi vahindi.[5][6] Vahindi va tata nhlayo ya va aka tiko va le matikweni ya Indiya, Nepal, Morixiyasi na xihlala xa Bali e Indonexiya.[7]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ Kurien, Prema (2006). "Multiculturalism and American Religion: The Case of Hindu Indian Americans". Social Forces (Johns Hopkins University Press) 85 (2): 723–741. doi:10.1353/sof.2007.0015.
- ↑ FL Bakker (1997). "Balinese Hinduism and the Indonesian State: Recent Developments". Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde (Brill). Deel 153, 1ste Afl.: 15–41. JSTOR 27864809.
- ↑ Klostermaier, Klaus (2007). A Survey of Hinduism (3rd ed.). State University of New York Press. pp. 46–52, 76–77. ISBN 978-0791470824.
- ↑ Bilimoria et al., ed. (2007). Indian Ethics: Classical Traditions and Contemporary Challenges. p. 103.
- ↑ "The Global Religious Landscape - Hinduism". A Report on the Size and Distribution of the World's Major Religious Groups as of 2010. Pew Research Foundation. Retrieved 31 March 2013.
- ↑ "Christianity 2015: Religious Diversity and Personal Contact". gordonconwell.edu. January 2015. Archived from the original on 2017-05-25. Retrieved 2015-05-29.
- ↑ "Hindus". Pew Research Center's Religion & Public Life Project. 18 December 2012. Retrieved 14 February 2015.


text:
Mbhambha
Mbhambha i byalwa bya xintu lebyi swekiwaka hi ku hlanganisiwa mati, chukele ro tshwuka, xinkwa na xihenge. Byalwa lebyi a byi bhava swinene na swona lava a va byi nwa ngopfu a va vonaka hi ku tshukuluka milomu. Muhlovo wa byalwa lebyi i wo tshuka wu ku juu! Byalwa lebyi a byi nwa hi vakhalabye na vakhegula.[1]
Maswekelo[Lulamisa | edit source]
Mbhambha yi swekiwa hi ku tseleka mati endzeni ka poto, kutani ku cheriwa xihenge na chukele ro tshwuka. Musweki u fanele ku swi tshika swi vila swinene leswaku swi nga pandzisi vanhu tinhloko. Loko swi virile musweki u fanele a pfula a swi veka leswaku swi hola.Loko swi horile musweki u ta teka malofo yambirhi ya swinkwa swa buraweni u pfuvapfuva a chela endzeni ka poto, kutani a nusa comela hi xinkambana a chela, kutani u funengeta. Loko swi virile u ta vona hiloko swi huma khuvi swi sungula ku phukula. Musweki ata teka sefo ya byalwa, kutani a hluta a chela ekhuwanini. Mbhambha yi cheriwa exikalweni hi ndzheko yi nwiwa.[1]
Mintshaho[Lulamisa | edit source]
- ↑ 1.0 1.1 Nukeri, Emilinah Reginah (2012). "Nkanelo wa yin'wana ya mindhavuko ya ririmi ra Vatsonga/Machangana hi ku kongomisa eka swakunwa swa ndhavuko". University of Limpopo.


text:
81[Vhathu vhoṱhe vha humela hayani, Yesu Ene a ya Thavhani ya Miolivi. 2
Nga matshelo, hu tshee nga matshelonitsheloni, a vhuelela thembeleni. Vhathu vhoṱhe vha kuvhangana u mu pfa, Ene a dzula fhasi a thoma u vha funza. 3Vhaḓivhi vha Mulayo na Vhafarisei vha ḓisa muṅwe musadzi we a vha o fariwa e kha vhupombwe, vha mu imisa phanḓa ha vhathu. 4Vha vhudza Yesu vha ri, “Vhafunzi, hoyu musadzi o wanedzwa a tshi khou ita vhupombwe. 5
Zwino Mushe kha Mulayo washu o ri laya uri musadzi o raliho u fanela u tou kanḓwa nga matombo a fa. Vhone zwino vha zwi vhona hani?” 6
Vha tshi ralo tsho vha tshi tshikwekwe tsha uri vha kone u mu hwelela zwavhuḓi.
Yesu Ene a kotama a thoma u ṅwala-ṅwala fhasi nga munwe. 7
Rom. 2:1
Vhone vhó ḓi ima vha tshi khou mu vhudzisa, a kotamuluwa a vha vhudza a ri, “A sa athu vhuyaho a pfuka Mulayo wa Mudzimu, nga a vhe ene a no thoma u mu kovhola.” 8
A dovha a kotama a ṅwala-ṅwala fhasi. 9
Vha tshi tou pfa zwenezwo vhahulwane vha mbo ḓi vha vhone vha u thoma u ṱuwa nga muthihi nga muthihi, na vhaṅwe vha ḓi ralo vha vhuya vha sia Yesu e eṱhe, na uyo musadzi o ḓi sokou ima henefhaḽa. 10Yesu a tshi kotamuluwa, a amba na uyo musadzi a ri, “Vhone musadzi, vhaḽa vhathu vha ngafhi? A hu na na muthihi we a vha haṱula?”
11
Uyo musadzi a fhindula a ri, “A hu tshee na na muthihi Muṋe wanga.”
Yesu a ri, “Na Nṋe a thi vha haṱuli. Kha vha tshimbile zwavho, hone u bva zwino vha laṱe vhutshinyi havho.”]
12
Yesu a dovha u amba na vhathu a ri, “Nṋe ndi tshedza tsha shango. Ane a vha mufunziwa wanga ha nga tshimbili swiswini, u ḓo vha na tshedza tshi re vhutshilo.”
13
Vhafarisei vha amba nae vha ri, “Vhunga ni tshi khou tou ḓiṱanzilela inwi muṋe, zwine na amba a zwi na vhuṱanzi.”
14
7:28-29,33-36
8:21-22,42
13:1,33
16:5,10,28
17:8
20:17
Yesu a fhindula a ri, “Aiwa, matsina naho ndi tshi khou ḓiṱanzilela Nṋe muṋe, zwine nda amba zwi na vhuṱanzi ngauri ndi a ḓivha hune nda bva na hune nda ya. Inwi hune nda bva na hune nda ya a ni hu ḓivhi. 15
Inwi ni haṱula ni tshi sedza tshifhaṱuwo; Nṋe a thi haṱuli muthu. 16Naho ndo vha ndi tshi nga ri ndi a haṱula, khaṱhulo yanga yo vha i tshi ḓo vha ya ngoho, ngauri a thi ndoṱhe, ndi na Mudzimu Khotsi o nthumaho. 17
Kha Mulayo waṋu ho ṅwaliwa upfi arali vhuṱanzi ha vhathu vhavhili ha anḓana, zwine vha amba zwo khwaṱha. 18
Zwino na Nṋe ndi na ṱhanzi mbili: Ya u thoma ndi Nṋe muṋe; ya vhuvhili ndi Khotsi anga o nthumaho.”
19
14:7
5:18
Vhone vha mu vhudzisa vha ri, “Nṋa khotsi aṋu vha ngafhi?”
Yesu a fhindula a ri, “Inwi hu Nṋe a ni nnḓivhi, hu Khotsi anga a ni mu ḓivhi. Arali Nṋe no vha ni tshi nnḓivha ndi musi na Khotsi anga ni tshi ḓo vha ni tshi mu ḓivha.”
20
Mafhungo ayo oṱhe Yesu o a amba musi a tshi khou funza thembeleni, fhethu he ha vha hu tshi dzula zwibogisi zwa zwifhiwa. Hone hu si vhe na we a mu fara, ngauri tshifhinga tshawe tsho vha tshi sa athu swika.
21
Yesu a dovha a vha vhudza a ri, “Nṋe ndi ḓo ṱuwa, na sala ni tshi nndila, na fhedza nga u fela vhutshinyini haṋu. Hune Nṋe nda khou ya hone inwi ni nga si ntevhele.”
22Vhahulwane vha Majuda ndi hone vha tshi ri, “A tshi ri, ‘Hune Nṋe nda khou ya hone inwi ni nga si ntevhele,’ kani u ṱoḓa u ḓivhulaha?”
23
Yesu a fhindula a ri, “Inwi ni vha fhano fhasi; Nṋe ndi bva ṱaḓulu. Hayani haṋu ndi fhano shangoni, hone kha Nṋe a zwo ngo ralo. 24
Ndi zwe nda ni vhudza nda ri ni ḓo fela vhutshinyini haṋu. Nangoho ni ḓo fela vhutshinyini haṋu arali ni sa tendi uri ‘Ndi ane nda vha Ene’.”Sedzani kha Ek. 3:14 na Yes. 43:10. 25Vhone vha mu vhudzisa vha ri, “Ni ri ni nnyi?” Yesu a fhindula a ri, “Ndi zwenezwiḽa zwe nda ni vhudza u bva mathomoni.Kana: “Zwino ndi kha ḓi ambelani na inwi?” 26
Hu tshee na zwinzhi zwe nda vha ndi tshi nga zwi amba nda ni haṱula ngazwo. Hone zwino shango ndi khou tou ḽi vhudza fhedzi zwe nda pfa nga o nthumaho; huno Ene u a fulufhedzea.”
27Vhone vha si kone u pfa uri u khou vha vhudza nga Khotsi. 28
Ndi hone Yesu a tshi vha vhudza a ri, “Musi no no imisela Mubebwa-nga-muthu nṱha ndi hone ni tshi ḓo ḓivha uri ‘Ndi ane nda vha Ene’;Sedzani kha Ek. 3:14. na ḓivha na uri a hu na tshine nda sokou ita nga ndoṱhe; ndi amba zwenezwo zwine Khotsi a ri ndi zwi ambe. 29
5:30
6:38
Zwino we a nthuma u na Nṋe; ha nndaṱedzi, ngauri ndi dzula ndi tshi ita zwine zwa mu takadza.”
30
Vhanzhi vhe vha pfa Yesu a tshi amba eneo mafhungo vha mu tenda.
31
14:15
Ndi hone Yesu a tshi amba na Majuda vhe vha mu tenda a ri, “Arali inwi ni tshi futelela u tevhedza zwine nda amba, ndi hone ni tshi ḓo vha vhafunziwa vhanga vhukuma; 32
ni ḓo ḓivha ngoho; huno ngoho i ḓo ni vhofholola.”
33
Rom. 4:12
Vhone vha fhindula vha ri, “Riṋe ri vhaḓuhulu vha Abrahamu; a ri athu vhuya ra vha phuli dza muthu. Zwino ni tshi ri ri ḓo vhofhololwa, ni khou amba mini?”
34
2 Pit. 2:19
Yesu a vha vhudza a ri, “Thetshelesani ndi ni vhudze: Muthu ane a endela u tshinya o no vha phuli ya hone vhutshinyi. 35
Phuli i nga si vhe wa muṱani tshoṱhe, hone ṅwana ndi wa hayani misi yoṱhe. 36
Zwino arali na tou vhofhololwa nga Murwa, ndi hone ni tshi ḓo vha no vhofhololwa vhukuma. 37
Zwauri ni vhaḓuhulu vha Abrahamu ndi a zwi ḓivha. Zwino hufha ni tshi vho ṱoḓa u mmbulaha? Zwi amba uri a ni funi u ṱanganedza maipfi anga. 38
5:19
8:44
Nṋe ndi amba zwe Khotsi anga a tou ntsumbedza; inwi ni ita zwe na vhudzwa nga khotsi aṋu.”
39
Vhone vha fhindula vha ri, “Khotsi ashu ndi Abrahamu.” Yesu a ri, “Arali nangoho no vha ni vhana vha Abrahamu ndi musi ni tshi ḓo itaDziṅwe ṱhanzi dzi ri, “Arali nangoho ni vhana vha Abrahamu, itani-ha ...” zwe ene a vha a tshi ita. 40Zwino khezwi ni tshi khou ṱoḓa u mmbulaha, ngeno Nṋe ndi tshi khou ni vhudza ngoho ye nda tou pfa nga Mudzimu. Kani Abrahamu zwo raliho o vhuya a zwi ita? 41
Inwi no tou dzhia khotsi aṋu.”
Vha fhindula vha ri, “Riṋe a ro ngo bebwa nga vhupombwe; a ri na muṅwe khotsi arali e si Ene Mudzimu.”
42
Joh. 13:3
Yesu a vha vhudza a ri, “Arali nangoho Mudzimu o vha e Khotsi aṋu ndi musi ni tshi ḓo mpfuna, ngauri ndi bva ha Ene ni tshi mmbona ndi fhano. Hafhu a tho ngo tou ḓiḓisa, Ene ndi Ene we a nthuma. 43Ni a ḓivha uri ndi mini zwine nda amba ni sa zwi pfi? Ndi uri a ni funi u ṱanganedza pfunzo yanga. 44
2:4
Inwi ni vhana vha khotsi aṋu diabolo; ni funa u ita zwine khotsi aṋu a tama. Ene o ḓi vha mupondavhathu u bva henengei mathomoni. Ho ngo vhuya a kona u ima kha ngoho; tshawe o ḓi vha mazwifhi. Musi a tshi zwifha u khou tou ita zwo mu fanelaho, ngauri ndi muzwifhi; ndi ene khotsi a mazwifhi. 45Nṋe ndi amba ngoho, ndi zwine na si tende zwine nda amba. 46
Heb. 4:15
1 Pit. 2:22
1 Joh. 3:5
Ndi nnyi waṋu ane a nga nthovhedza a ri ndo vhuya nda tshinya tshiṅwe tshithu-vho? Zwino arali ndi tshi amba ngoho ndi mini ni sa tendi? 47
18:37
Ane a bva ha Mudzimu u thetshelesa maipfi a Mudzimu. Inwi a ni bvi ha Mudzimu; ndi zwine na si fune u thetshelesa.”
48
Majuda vha fhindula Yesu vha ri, “Ri tshi ri ni Musamaria, ni na thuṅwa ya Saṱhane, ro vha ri sa khou amba zwone?”
49Yesu a fhindula a ri, “A thi na thuṅwa; Nṋe ndi hulisa Khotsi anga, hone inwi ni a nnyadza. 50
A si uri ndi tshi ralo ndi u ṱoḓa u huliswa Nṋe muṋe. Ane a funa ndi tshi huliswa u hone; khaṱhulo i zwanḓani zwawe. 51
Zwino thetshelesani ndi ni vhudze: Ane a ita zwine nda amba, ha nga thetsheli lufu na kathihi.”
52Majuda vha mu vhudza vha ri, “Zwino ndi hone ro zwi vhona uri vhukuma ni na thuṅwa! Hufha Abrahamu o ḓi fa, na vhaporofita vho ḓi fa; zwino ni nga amba hani na ri, ‘Ane a ita zwine nda amba ha nga thetsheli lufu na kathihi’? 53
Kani-ha ni vho ḓiita muhulwane kha khotsi ashu Abrahamu? Ri amba ngauri hu ene, hu vhaporofita, vhoṱhe vho ḓi fa. Nṋa matsina ni vho ḓiita nnyi?”
54Yesu a ri, “Arali ndi nga ḓihulisa Nṋe muṋe, khuliso yeneyo i ḓo vha i si khuliso ya tshithu. Ane a nkhulisa ndi Khotsi anga – onoyo ane inwi na ri ndi Mudzimu waṋu, 55
ngeno ni sa vhuyi na mu ḓivha; Nṋe hone ndi a mu ḓivha. Arali ndi tshi ri a thi mu ḓivhi, ndi ḓo vha ndi tshi vho zwifha sa inwi. Huno zwino ndi a mu ḓivha nahone ndi khunyeledza zwine a amba.
56
Heb. 11:13
“Khotsi aṋu Abrahamu o pembela ó lavhelela u ḓa hanga; nangoho a ri u zwi vhona a takala.”
57Majuda vha ri, “Ni sa athu vhuya na vha na miṅwaha ya 50 na vha ni tshi vho ri no vhona Abrahamu!”Dziṅwe ṱhanzi dzi ri, “Abrahamu o ni vhona?”
58
Joh. 1:1
17:5
Yesu a fhindula a ri, “Zwino ipfani-ha: Abrahamu a sa athu bebiwa, ndi ḓi vha ane nda vha ene.”
59
Vha mbo ḓi doba matombo vha tshi ri vha mu kovhole ngao, hone Ene a ngalangala ha mbo ḓi vha u bva thembeleni.Sedzani kha Liv. 24:16. Majuda vho ṱoḓa u kovhola Yesu nge a ḓiita Mudzimu, vhone vha vhona unga ndi u tamba nga Mudzimu.


text:
Flagtails
Dzina ḽa muṱa ḽo ḓoweleyaho
Flagtails
Dzina ḽa tshisaitsi
Kuhliidae
Tshivhumbeo
Ubva kha 50 cm yo linganelaho ndi 20 cm.
Ṱhaluso
Ndi ṱhukhu ya vha na muvhili muṱuku wo linganaleho, ya vha na mutshila wo no nga forogo wa mavhala matsu na matshena hezwi zwi I fha dzina heḽi. Mutshila wayo una mugodi. I na makwanda kha mutshila na kha marahu. Ya vha na muvhala wa silivhere.
Nḓivho yo ḓoweleyaho
Kha muṱa ivha I yoṱhe ya vha na zwigwada zwa malo. Dzi wanala nga zwigwada kha dzi surgey nga masiari. Dzi wanala fhethu ho tsaho hure na maḓi o kunaho ṱhukhu dzi vha nga zwigwada zwiṱuku dza wanala mativhani are na matombo. Dziḽa vhusiku. Dzi ya kudzela.
Kuḽele
Dziḽa zwikhovhe zwiṱuku.
U phaḓaladziwa
Dzi ya wanala vhuponi hoṱhe hune ha vha na vhuḓalo ha maḓi.
Zwigwada zwo ḓoweleyaho
Barred flagtail (Kuhlia mugil)
Flagtail (Prochilodus sp)


text:
231Loko ku hundzile nkarhi wo leha, HOSI Xikwembu xi wisisile Vaisraele matlhelo hinkwawo, va nga ha karhatiwi hi valala va vona. Enkarhini lowu, Yoxuwa a a dyuharile swinene. 2Kutani Yoxuwa a hlengeleta Vaisraele hinkwavo, va ri ni vakulukumba va vona, ni varhangeri, ni vaavanyisi, ni tindhuna, a ku ka vona: “Sweswi mina ndzi dyuharile swinene. 3Hinkwaswo leswi HOSI Xikwembu xi swi endleke vamatiko lava hinkwavo hikwalaho ka n'wina, mi swi vonile. Hi xona HOSI Xikwembu xa n'wina lexi xi mi lweleke. 4Vonani, ndzi mi averile matiko hinkwawo lawa ma ha saleke, ni hinkwawo lawa ndzi ma tekeke, ku sukela enambyeni wa Yordani ku ya fika eLwandle ra Mediteraniya evupeladyambu, leswaku ma va ndzhaka ya tinyimba ta n'wina. 5HOSI Xikwembu xa n'wina xi ta hlongola vaaki va wona va suka emahlweni ka n'wina, kutani mi ta teka matiko ya vona ma va ya n'wina, hilaha HOSI Xikwembu xi tshembiseke hakona. 6Hikokwalaho, mi fanele ku tshembeka, mi hlayisa ni ku endla hinkwaswo leswi swi tsariweke eka Buku ya Nawu wa Muxe; mi nga tshuki mi tlula ni xin'we xa swona, 7kutani mi nga ka mi nga hlangani-hlangani ni vamatiko lava va ha saleke exikarhi ka n'wina, kumbe ku vulavula hi swikwembu swa vona, kumbe ku hlambanya ha swona, kumbe ku swi gandzela, ni ku swi nkhinsamela mi nga ka mi nga swi nkhinsameli. 8Kambe n'wina mi fanele ku namarhela HOSI Xikwembu xa n'wina, ku fana ni leswi mi endliseke swona ku ta fika namuntlha. 9HOSI Xikwembu xi hlongorile vanhu va matiko lamakulu ya matimba va suka emahlweni ka n'wina. A ku vanga ni munhu ni un'we loyi a mi tiyeleke ku ta fika namuntlha. 10
32:30
Wanuna un'we exikarhi ka n'wina ú kota ku hlongorisa vavanuna va madzana-dzana, hikuva HOSI Xikwembu xa n'wina hi xona xi mi lwelaka, hilaha xi tshembiseke hakona. 11Mi fanele ku vona leswaku mi rhandza HOSI Xikwembu xa n'wina! 12Loko mo fularhela HOSI Xikwembu, mi tihlanganisa ni vamatiko lava va saleke laha xikarhi ka n'wina, mi ya teka vasati exikarhi ka vona, na vona va ta teka vasati exikarhi ka n'wina, 13tivani leswaku HOSI Xikwembu xa n'wina a xi nga ha yi emahlweni xi hlongola vamatiko lava va suka exikarhi ka n'wina, kutani va ta va ntlhamu ni rindzi eka n'wina, ni nkhavi etsheveni, ni mitwa ematihlweni ya n'wina, mi kondza mi hela laha tikweni leri ro saseka leri HOSI Xikwembu xi mi nyikeke rona.
14“Kutani sweswi, ndzi le kusuhi ni ku rhurha laha misaveni. Hinkwenu ma swi tiva etimbilwini ta n'wina ni le moyeni wa n'wina, leswaku ku hava ni xilo ni xin'we xa swilo hinkwaswo leswinene leswi HOSI Xikwembu xi tshembiseke swona, lexi xi nga humelelangiki. Hinkwaswo leswi xi tshembiseke swona swi hetisekile. A ku na xin'we lexi xi nga humelelangiki. 15HOSI Xikwembu xi nga tisa swilo leswo biha eka n'wina, mi kondza mi hela etikweni leri ro saseka leri xi mi nyikeke rona, ku fana ni leswi xi endleke leswaku swilo leswi swinene hinkwaswo leswi xi mi tshembiseke swona, swi hetiseka. 16Loko mo tshova ntwanano wa HOSI Xikwembu xa n'wina lowu xi mi leriseke wona, mi ya tirhela swikwembu swin'wana mi swi nkhinsamela, vukari bya HOSI Xikwembu byi ta pfurha ehenhla ka n'wina, kutani mi ta hatla mi hela etikweni leri ro saseka leri HOSI Xikwembu xi mi nyikeke rona.”


text:
21
Ngavhuya, ho no fhela miṅwaha ya 14, ndi hone ndi tshi dovha nda gonya Jerusalema ndi na Barnabasi, ra ṱuwa na Titosi. 2
Ndo ya hone nge Mudzimu a nnzumbululela uri ndi ye. Nde u swika nda songa mutumba na vhe vha vha vha tshi itwa vharangaphanḓa, nda vha ṱalutshedza pfunzo ya musi ndi tshi ḓivhadza vhannḓa mafhungo maḓifha, hu u itela uri mushumo we nda shuma, une nda kha ḓi vha khawo zwino, u sa ḓo vha wa lwa mahandana. 3
Hone naho khonani yanga Titosi e Mugiriki ho ngo kombetshedzwa u fumba 4
nangwe vhaṅwe vho vha vha tshi funa zwi tshi ralo. Vhenevho vho ḓisusumedza vha ḓiita vhathihi na riṋe khole-khole vha tshi ri vha ri vhonolole riṋe ro vhofhololwaho nga Khristo, uri vha ri humisele kha vhupuli. 5Hone hezwo a ro ngo vhuya ra zwi tendela na kathihi, hu u itela u ni vhulungela ngoho ya mafhungo maḓifha aya.
6Arali vhe vhaḽa vhe vha vha vha tshi itwa vharangaphanḓa vha tshivhidzo – zwe vha vhuya vha vha zwone kale a zwi nndini; Mudzimu ha sedzi lukanda lwa muthu – vhenevho vharangaphanḓa a hu na maṅwe maswa e vha vhuya vha mmbudza. 7
Gal. 1:162:8
Zwe vha zwi vhona ndi uri Mudzimu o nkumedza mushumo wa u ḓivhadza mafhungo maḓifha kha vhannḓa sa zwe Pitrosi a kumedzwa mushumo wa u a ḓivhadza kha Majuda. 8Onoyo Mudzimu we a shuma nga Pitrosi e muapostola wa Majuda, ndi Ene we a shuma nga nṋe ndi muapostola wa vhannḓa. 9
Zwino-ha Jakopo na Kefasi na Johanisi vhe vha vha vha tshi pfi thikho dza tshivhidzo vha tshi vhona zwe Mudzimu a ntendela u shuma nga vhuthu hawe, vha khaḓana na nṋe na Barnabasi hu u sumbedza vhuthihi havho na riṋe. Ra pfana uri riṋe ri yo shuma kha vhannḓa, vhone vha shume kha Majuda. 10
Tshe vha ri humbela ndi uri ri songo hangwa vhashai vhavho – tshone-ha tshe na nṋe nda vha ndi tshi khou lwela tshone.
11Musi Pitrosi a tshi swika Antiokia nda tou mu hanedza vhathu vha tshi zwi pfa, ngauri zwo vha zwi khagala uri u khou khakha. 12
11:3
Hufha u thomani o vha a tshi ḓi ḽa na Vhakhriste vha si Majuda, huno ho no swika vhaṅwe vha bvaho ha Jakopo a vho sendela murahu a si tsha funa u ḽa navho, nga u ofha vhaḽa vhane vha ombedzela zwa u fumba. 13Ndi hone na vhaṅwe Vhakhriste vha Majuda vha tshi vho ita muhoyo, lwe na Barnabasi a vho dzhena kha zwa muhoyo. 14Nṋe ndi tshi vhona uri a vha khou tevhedza ngoho ya mafhungo maḓifha nda amba na Pitrosi vhoṱhe vha tshi zwi pfa nda ri, “Vhone vha Mujuda hone a vha tshili sa Mujuda, vha tshila sa wannḓa, zwino ndi mini vha tshi kombetshedza vhannḓa uri vha tevhedze maitele a Majuda?”
15Riṋe ro bebwa ri Majuda, a ri vhannḓa vhaitazwivhi. 16
3:22,28
5:1
Gal. 3:24
Ps. 143:2
Naho zwo ralo ri a zwi ḓivha uri muthu ha pfi muvhuya nga u ita zwine Mulayo wa Mushe wa amba, ri tshidzwa nga u ḓikumedza Yesu Khristo fhedzi. Ngauralo na riṋe ro ḓikumedza Yesu Khristo, uri ri pfi vhavhuya nga honoho u ḓikumedza hashu Khristo, hu si nga u ita zwine Mulayo wa amba. A hu na muthu wa ṋama ane a nga pfi muvhuya nga u ita zwine Mulayo wa amba.
17Zwino-ha arali na riṋe vhane ra ṱoḓa u pfi vhavhuya nga Khristo ri tshi wanala ri vhatshinyi sa vhannḓa, kani-ha zwi amba uri Khristo o no vha muṱuṱuwedzi wa vhutshinyi? A zwo ngo ralo na kathihi! 18A si u pfuka Mulayo arali ndi tshi ri u thutha tshithu nda dovha nda tshi fhaṱa naa?Sedzani kha vese ya 14. 19
7:4,6
6:6,10,11
Huno-ha nṋe siani ḽa Mulayo ndo fa, ndo vhulawa nga wone Mulayo, zwino ndi vho kona u tshilela Mudzimu.
Zwiḽa Khristo a tshi vhambiwa tshifhambanoni, ho vha u vhambwa hanga-vho; 20
Kol. 3:1-4
zwino a hu tsha tshila nṋe, a tshilaho kha nṋe ndi Khristo. Hovhu vhutshilo vhune nda kha ḓi vha khaho zwino ndi tshila nga u ḓikumedza Murwa wa Mudzimu, we a mpfuna a kumedza vhutshilo hawe a fa nga mulandu wanga. 21
Heb. 7:11
A thi funi u landula vhuthu ha Mudzimu. Arali muthu a tshi nga pfi muvhuya nga u tevhedza Mulayo wa Mushe, izwo-ha Khristo o fa lwa mahandana.


text:
Ku “kunguhata ku endla swo biha hi ku tirhisa nawu” (20)
94 Yehovha, Xikwembu lexi rihiselaka,+Yana emahlweni u vangama, wena Xikwembu xa ku rihisela!2 Suka u yima, wena Muavanyisi wa misava.+Tirihisele eka lava titlakusaka.+3 Yehovha Xikwembu xanga, xana lavo homboloka va ta ya emahlweni va khana ku fikela rini,Ku fikela rini?+4 Va vulavula handle ko anakanya naswona va tivona;Hinkwavo lava endlaka swo biha va tibuma.5 Yehovha Xikwembu xanga, va xanisa vanhu va wena,+Va tshikilela ndzhaka ya wena.6 Va dlaya noni ni muluveri,Va tlhela va dlaya vana lava nga riki na tatana.7 Va ri: “Yehovha a nga swi voni;+Xikwembu xa Yakobo a xi voni nchumu.”+8 Twisisani leswi, n’wina lava nga anakanyiki;N’wina swihunguki, xana mi ta tlhariha rini?+9 Xana Loyi a endleke* ndleve a nge twi?Xana Loyi a vumbeke tihlo a nge voni?+10 Loyi a lulamisaka matiko, xana a nge mi tshinyi?+Hi yena Loyi a nyikaka vanhu vutivi!+11 Yehovha wa yi tiva miehleketo ya vanhu,Leswaku yo va moya ntsena.+12 Wa tsaka munhu loyi u n’wi lulamisaka, wena Yehovha,+Loyi u n’wi dyondzisaka nawu wa wena,+13 Leswaku u n’wi nyika ku rhula hi masiku ya khombo,Ku fikela loko lowo homboloka a celeriwa mugodi.+14 Hikuva Yehovha a nge va fularheli vanhu vakwe,+Kumbe ku lahla ndzhaka yakwe.+15 Hikuva vuavanyisi byi ta tlhela byi va lebyinene,Hinkwavo lava nga ni timbilu letinene va ta byi seketela.16 I mani la nga ta ndzi lwela ni lavo homboloka?I mani la nga ta ndzi lwela ni lava endlaka swo biha?17 Loko Yehovha a a nga ndzi pfunanga,A ndzi ta va se ndzi file.+18 Loko ndzi ku: “Nenge wa mina wa rheta,”U ye emahlweni u ndzi seketela hi rirhandzu, Yehovha Xikwembu xanga.+19 Loko ndzi karhateka swinene,U ndzi chavelerile u tlhela u ndzi endla ndzi tsaka.+20 Xana u nga tirhisana ni vafumi* lavo hombolokaKasi va kunguhata ku endla swo biha hi ku tirhisa nawu?+21 Va hlasela lowo lulama hi tihanyi+Kasi la nga riki na nandzu va n’wi gweva rifu.*+22 Kambe Yehovha u ta va vutumbelo bya mina lebyi sirhelelekeke,Xikwembu xanga i ribye ra mina leri ndzi tumbelaka eka rona.+23 U ta va xupula hikwalaho ka mitirho ya vona leyo biha.+U ta va lovisa* hi ku tirhisa vubihi bya vona.Yehovha Xikwembu xa hina u ta va lovisa.*+


text:
71
I Tikr. 13:5-7
Kutani vavanuna va Kiriyata-Yeyarimi va ya teka Areka ya HOSI, va famba na yona, va yi rhurhela endlwini ya Abinadaba leyi a yi ri exitsungeni, kutani va hlawula n'wana wa yena Eliyazara ku va muhlayisi wa yona.
2Endzhaku ka loko Areka yi yisiwile eKiriyata-Yeyarimi, ku hundza nkarhi wo leha wa malembe ya 20; kutani vanhu hinkwavo va Israele va sungula ku tlhela va rila eka HOSI Xikwembu.Van'wana va ri: va tlhela va namarhela HOSI Xikwembu
3Kutani Samiele a khongotela vanhu hinkwavo va Israele, a ku: “Loko hakunene mi tlhelela eka HOSI hi timbilu ta n'wina hinkwato, cukumetani swikwembu swa vamatiko ni swifaniso swa Astarte xikwembukazi; namarhelani HOSI hi timbilu ta n'wina hinkwato, mi tirhela yona ntsena, kutani yona yi ta mi kutsula emavokweni ya Vafilista.” 4Hakunene Vaisraele va cukumeta swifaniso swa Baali ni swa Astarte, va tirhela HOSI Xikwembu ntsena.
5Kutani Samiele a ku ka vona: “Rhambani nhlengeletano ya Vaisraele hinkwavo emutini wa Mispa, kutani mina ndzi ta mi khongelela eka HOSI.” 6Loko va hlengeletanile eMispa, va ka mati, kutani va ma halata emahlweni ka HOSI Xikwembu; va titsona swakudya siku rero va ri endhawini yoleyo, kutani va tisola va ku: “Hi dyoherile HOSI.” (Emutini wa Mispa, hi kona laha Samiele a a tolovele ku avanyisa timhaka ta Vaisraele a ri kona.)
7Loko Vafilista va twa leswaku Vaisraele va hlengeletanile eMispa, va hloma matlhari va ri ni tihosi ta vona, va ya lwa ni Vaisraele. Vaisraele va kuma mahungu lawa, kutani va sungula ku chava Vafilista ngopfu, 8va ku ka Samiele: “U nga karhali ku hi khongelela, u huwelela eka HOSI Xikwembu xa hina, leswaku xi hi lamulela emavokweni ya Vafilista.”
9Kavaloko Samiele a tlhava xinyimpfana lexa ha mamaka, a endla gandzelo leri hisiwaka ha xona, a xi humesela HOSI Xikwembu; kutani Samiele a khongelela Vaisraele hi ku huwelela eka xona, kutani xona xi hlamula xikhongelo xa kona. 10Loko Samiele a ri karhi a hisa gandzelo, Vafilista va tshinelela ku ta lwa ni Vaisraele. Kambe hi siku rero, HOSI Xikwembu xi balekisa tilo xi ri dumisa swinene ehenhla ka Vafilista, xi va hlanganisa tinhloko, kutani va tsutsuma, Vaisraele va ri karhi va va hlalela. 11Kutani vavanuna va Israele va huma emutini wa Mispa, va hlongorisa Vafilista, va rhelela na vona ku hundza ni le mutini wa Beta-Kara, va ri karhi va va dlaya.
12Samiele a teka ribye, a ri yimisa exikarhi ka Mitspa ni muti lowu vuriwaka “Tino”.Hi Xiheveru: Xene; van'wana va ri: Yexana Kutani a thya ribye leri evito ra “Ebenezere”, hi leswaku “Ribye-ra-Vuponisi”, a engeta a ku: “Ku fikela siku ra namuntlha,Kumbe: Ku fika ni kwala HOSI yi hi ponisile.” 13Hi mukhuva wolowo, Vafilista va tsongahatiwa: A va ha tlhelanga va nghena etikweni ra Israele. Kutani HOSI Xikwembu xi ba Vafilista hi nkhavi wa xona, emasikwini hinkwawo ya ku hanya ka Samiele. 14Vaisraele va tlheriseriwa miti leyi a va tekeriwile yona hi Vafilista, ku sukela emutini wa Ekroni ku ya fika emutini wa Gati, va tlheriseriwa ni swifundzha swa kona, swi nga ha fumiwi hi Vafilista. Hi tlhelo rin'wana, Vaisraele va hanyisene hi ku rhula ni Vaamori.
15Samiele ú vile muavanyisi etikweni ra Israele masiku hinkwawo ya ku hanya ka yena. 16Lembe rin'wana ni rin'wana, a a rhendzeleka ni miti ya Betele na Giligala na Mitspa, a ri karhi a avanyisa timhaka ta Vaisraele etindhawini leti hinkwato. 17Kambe a a pfa a ya eRhama, hikuva a ku ri kona kaya ka yena; na kona kwale, a a hamba a avanyisa timhaka ta Vaisraele. Ú akerile HOSI Xikwembu alitari emutini wolowo.


text:
31
Musi ṅwedzi wa vhuṱanu na vhuvhili u tshi dzula, Vhaisraele vhó no dzula miḓini yavho, vhathu vha mbo kuvhangana Jerusalema, hu si sale na muthihi. 2
Ndi hone Joshua ṅwana wa Jehotsadaka na vhotshifhe ngae na Zerubabele ṅwana wa Salathiele na khonani dzawe vha tshi thoma u fhaṱa aḽiṱari ya Mudzimu wa Israele uri vha ṋekedze zwiṱhavhelo zwi fhiswaho khayo, hu tshi tevhedzwa zwo ṅwalwaho kha Mulayo wa Mushe muḓinḓa wa Mudzimu. 3
Naho vho vha vha tshi ofha tshakha dzo vha tangaho, vho fhaṱa iyo aḽiṱari kha muteo wayo wa kale vha ṋekedza Muṋe washu zwiṱhavhelo zwi fhiswaho khayo, zwa matsheloni na zwa madekwana. 4
Vha ita vhuṱambo ha Mishasha hu tshi tevhedzwa zwo ṅwalwaho; ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe vha ṋekedza tshiṱhavhelo tshi ṱoḓeaho ḓuvha ḽeneḽo. 5
Vho no fhedza izwo, vha ṋekedza zwiṱhavhelo zwi fhiswaho zwine zwa ṋekedzwa nga tshifhinga tshazwo na zwiṱhavhelo zwa Ṅwedzi Muswa na zwiṱhavhelo zwa vhuṱambo ha Muṋe washu ho vhewaho na nduvho dzine muthu a tou ṋekedza Muṋe washu nga u funa hawe. 6Nga ḓuvha ḽa u ranga ḽa ṅwedzi wa vhuṱanu na vhuvhili vha thoma u ṋekedza Muṋe washu nduvho dzi fhiswaho, naho muteo wa thembele ya Muṋe washu yo vha i sa athu tewa.
7Vhathu vho bvisa tshelede vha i ṋea vhavhaḓi vha matombo na vhafhaṱi, vha bvisa zwiḽiwa na zwinwiwa na mapfura vha ṋea vhathu vha Sidoni na vha Tiro uri vha ḓise mikedara nga lwanzheni i tshi bva Libanoni i tshi ya Jopa hu tshi tevhedzwa ndaela ya Khoreshe khosi ya Pheresia. 8Huno nga ṅwedzi wa vhuvhili wa ṅwaha wa vhuvhili vho no swika nḓuni ya Mudzimu i re Jerusalema, Zerubabele ṅwana wa Salathiele na Joshua ṅwana wa Jotsadaka na vha havho vhoṱhe, vhotshifhe na Vhalivi na vhoṱhe vho vhuelelaho Jerusalema vha tshi bva vhuthubwani, vha thoma u shuma, vha vhea Vhalivi u bva kha vha miṅwaha ya 20 uri vha sedze hu tshi fhaṱiwa nnḓu ya Muṋe washu. 9Jeshua na vhana vhawe vha vhatuka na vhashumi ngae na Kadamiele na vhana vhawe vha vhatuka, vhaḓuhulu vha Hodavia, na Vhalivi vha no bva kha lutsinga lwa Henadadi na vhana vhavho vha vhatuka na mashaka avho, vha ṱangana vhoṱhe vha sedza vhashumi vha no fhaṱa nnḓu ya Mudzimu.
10
16:5-6
25:1
2 Koron. 5:12
7:6
29:25-26
Neh. 12:27,33-36
Musi vhafhaṱi vha tshi tea muteo wa thembele ya Muṋe washu, vhotshifhe vha ḓiṱama nga phuraphura dzavho vhó fara phalaphala, Vhalivi vhana vha Asafu vhó fara mirumba, vha renda Muṋe washu vha tshi tevhedza ndayo ya Dafita khosi ya Israele. 11
Vha renda Muṋe washu vha mu livhuha nga nyimbo vha ri,
“Muṋe washu u na vhuthu,
u funa Israele lini na lini.”
Vhathu vha ṱavha mukosi muhulu vha renda Muṋe washu nga u takalela u tewa ha muteo wa nnḓu ya Muṋe washu. 12Hone vhunzhi ha vhotshifhe vha kale na Vhalivi na vhaṋe vha miṱa vha re vhakalaha vhe vha vhona thembele iḽa ya kale, vha lila vha tou ṱavha mukosi vha tshi vhona muteo wa thembele heyo u tshi tewa, ngeno vhaṅwe vhanzhi vho ṱavha mukosi nga dakalo. 13Ho vha hu si na ane a kona u fhambanya mukosi wa dakalo na wa tshililo, nge vhathu vha ṱavha mukosi muhulu. Mukosi uyo wa pfala kule.


text:
141
Zwenezwo khosi HerudeHerude uyo ndi Antipasi. Ndi ṅwana wa uḽa ane a ambiwa kha Matiosi 2. Antipasi o vha a tshi vhusa Judia na Peria u bva 4 BC u swika 39 AD. a pfa bvumo ḽa Yesu, 2
a amba na vhathu vha henefho musanda a ri, “Hoyu ndi Johanisi Mulovhedzi, o vuwa vhafuni, ndi zwine a kona u ita maḓembe mangafhangafha!” 3
Johanisi a tshi fa zwo ḓa nga nḓila hei: Herude o vha o ṱahisa Herudiasi musadzi wa mukomana wawe Filipi, 4zwino Johanisi a tshi ḓi ṱolou mu vhudza uri a zwo ngo fanela a tshi mu ṱahisa. Ndi hone Herude a tshi ri Johanisi a farwe a hoṋelwe dzhele. 5
O vha a tshi funa u mu vhulaha, hone a ofha vhathu, ngauri vho vha vha tshi ḓivha Johanisi e muporofita. 6Hone ḽiṅwe ḓuvha nga munyanya wa mabebo a Herude, ṅwana wa Herudiasi wa musidzana a tshinela vhaeni, a takadza Herude 7lwe a mu fulufhedzisa uri u ḓo mu fha tshiṅwe na tshiṅwe tshine a nga humbela, a khwaṱhisa nga muano. 8Musidzana a ḓa o funzedzwa nga mme awe a ri, “Ndo vha ndi tshi ri vha nga nṋea zwanga ṱhoho ya Johanisi Mulovhedzi zwino hafha, i ḓe i ndiloni.” 9Iyo khumbelo ya ṱungufhadza khosi, hone a ro kundwa u hana, nge a vha o ana vhaeni vhoṱhe vha tshi zwi pfa. Ndi zwe a ri musidzana a ṋewe yone. 10A ruma vhathu dzhele uri vha yo tumula ṱhoho ya Johanisi, 11vha ḓa nayo i ndiloni vha i fha musidzana, ene a i isa ha mme awe. 12Vhafunziwa vha Johanisi vha ḓa vha dzhia tshitumbu tshawe vha tshi swiṱa, vha konou ḓa ha Yesu vha mu vhudza zwo iteaho.
13
Yesu a ri u pfa hezwo a dzhena tshikepeni a ṱutshela fhethu he ha vha hu si na vhathu. Vhathu vha tshi zwi pfa vha bva miḓini yavho vha mu tevhela nga milenzhe. 14
Yesu a tshi bva tshikepeni a vhona gogo ḽihulu ḽa vhathu, a vha pfela vhuṱungu, a fhodza vhalwadze vhavho. 15Ḽi tshi vho kovhela vhafunziwa vhawe vha ḓa khae vha ri, “Fhano hune ra vha hone ndi sogani nahone ḓuvha ḽo no ṱuwesa. Kha vha vhofholole gogo iḽi vha yo ḓirengela zwiḽiwa dziḓoroboni.” 16Hone Yesu a fhindula a ri, “A vha vhuyi vha ṱuwa; vha ṋeeni zwiḽiwa vha ḽe.” 17Vhone vha fhindula vha ri, “Riṋe a ri na tshithu fhano; ri na mikonde miṱanu ya vhurotho na khovhe mbili fhedzi.” 18Yesu a fhindula a ri, “Zwi ḓiseni fhano.” 19
Ndi hone a tshi vhudza vhathu uri vha dzule fhasi tshiṱanzhelani, a mbo ḓi dzhia iḽa mikonde miṱanu na dziḽa khovhe mbili, a lilala a renda Mudzimu, a dzi ṅwatekanya a ṋea vhafunziwa vhawe uri vha kovhele vhathu; 20
vhoṱhe vha ḽa vha fura. Vho no ḽa vha dobela zwipeḓu zwo salaho, vha ḓadza mifaro ya 12. 21Vhe vha ḽa ndi vhanna vhane vha nga lingana 5 000, ri sa vhali vhasadzi na vhana.
22Yesu a mbo ḓi kombetshedza vhafunziwa vhawe uri vha dzhene tshikepeni vha mu range phanḓa vha wetshele seli na luḽa lwa dzivha, uri Ene a sale a tshi vhofholola vhathu. 23
9:28
Musi o no onesana navho a yo rabela tshikwarani e eṱhe. Ḽi tshi kovhela o vha a tshee tshikwarani e eṱhe. 24Tshikepe tsho vha tsho no vha henengei vhukati ha dzivha, kule na khunzikhunzi, tshi tshi khou dzinginyiswa nga magabelo, ngauri tsho vha tsho livhana na muya.
25
Nga maḓautsha a ḓa khavho a tshi khou tshimbila nṱha ha maḓi. 26
Vhafunziwa vha tshi mu vhona a tshi khou tshimbila nṱha ha maḓi vha humbula uri ndi tshirunzi, vha tshenuwa vha ṱavha mukosi. 27Yesu a mbo ḓi amba navho a ri, “Rudzani mbilu; ndi Nṋe, ni songo ofha.” 28Pitrosi a mu fhindula a ri, “Muṋe wanga, arali vhukuma vhe Vhone, kha vha mmbudze uri ndi ḓe khavho ndi tshi tshimbila-vho nṱha ha maḓi.” 29Yesu a ri, “Ndi zwone, iḓani!” Pitrosi a mbo ḓi bva tshikepeni a ya ha Yesu a tshi khou tshimbila nṱha ha maḓi. 30
Hone a tshi vho vhona ḓumbu a thoma u ofha. A tshi vhona a tshi vho mbwandamela a ṱavha mukosi a ri, “Muṋe wanga, kha vha ntshidze!” 31Yesu a mbo ḓi isa tshanḓa tshawe a mu fara, a mu vhudza a ri, “Fulufhelo ḽaṋu ḽo ṱukufhala hani! Ndi mini ni tshi timatima?” 32Vha tshi dzhena tshikepeni muya wa mbo ḓi dzika. 33
Mat. 3:17
4:3,6
16:16
26:63
27:54
28:19
Vhe vha vha vhe tshikepeni vha mbo ḓi mu gwadamela vha ri, “Vhukumakuma vha Murwa wa Mudzimu.”
34Vha wela dzivha vha tsela Genesaretha. 35Vhathu vha henefho vha mbo ḓi vhona uri ndi Yesu, vha laedzela vhathu vhoṱhe vha miḓini ya henefho tsini, vha ḓa na vhalwadze vhoṱhe 36
vha mu humbela uri a tendele vhalwadze vha tshi tou kwama zwavho shaphu ḽa nguvho yawe; vhoṱhe vhe vha ḽi kwama vha fhola.


text:
Shrimpfish
Vito ra ntolovelo ra xindyangu
Shrimpfish
Vito ra xi science
Centriscidae
Size
Ku fika eka 15 cm, hixitalo 10 cm.
Nhlamuselo
Miri wa yona wu larile wutlhela wu leha kambe wuva na marhambu swinene. Laha kunga tshama ti dorsal fin tosungula rhambu ra kona rilehile ritlhela ri tontswa laha ringa tshama emakumu nyana ka miri. Kasi laha kunga tshama ti dorsal fin to hetelela na ti caudal fins hinkwako ku fambile laha tikumekaka etlhelo ka yona hlampfi leyi. Muhlovo wa yona wusukela eka ku basa na milayeni ya ntima kuya eka xitshopani na swicoticoti swantima laha nhlokweni.
Vuxokoxoko
Ndyangu wa yona wu fika eka 5 na tinxakanxaka ta 13. Yihlambela nhloko ya yona yi langute e hansi. Yikumeka eka xivandla lexi kunga na swimilani swalematini ku katsa na byasi bya lwandle. Yikota kahle kuti tumbeta hiku tirhisa xivumbeko xa mabyasi lawa na leswi ya endlaka swona loko ya fambisiwa hi mati leswaku yikota kutitumbeta hi yoxe. Yitshikela matandza kuva yi andzisa rixaka.
Swakudya
Yidya swihadyana hinkwaswo leswi nga fa leswi bolaka.
Kuhangalaka
Yikumeka eka tinxaka hinkwato ta malwandle ya misava.
Common species
Grooved shrimpfish (Centriscus scutatus)
Shrimpfish (Aeoliscus strigatus)
Speckled shrimpfish (Aeoliscus punctulatus)


text:
Heyi ndi nganeaine ya amba nga u tambudzwa ha ṅwana nga ngomu muṱani. Kha hei nganea hu ḓo thusalea vhabebi na vhana na vhoṱhe vha kwameaho nga thaidzo iyi kha ḽa vha tshilaho. Zwi ri sumbedza uri zwiito izwi a zwi itwi fhedzi nga vho mugede na avho vhane ra sa vha humbulele vha nga zwi ita Vha khazwo. Tshitshavha tshi tea u dzula tsho ruḓa maṱo, saizwi dada ḓumbu mazwikule ḽi tshi khou fhefheḓa.
This eBook is in ePDF format, which enables you to:
- View the entire book offline on desktop or tablet;
- Search for and highlight text; and
- Add and edit personal notes directly in your eBook.


text:
21Hambiloko hinkwaswo swi herile, ni ku kariha ka hosi Ahasuwerusi ku vohile, a nga kotanga ku rivala leswi Vhasiti a swi endleke, ni leswi a avanyiseriweke swona. 2Hiloko malandza lama hlayisaka hosi ma ku ka yena: “Hosi a yi laveriwe vanhwana lavo saseka lava nga si tivanaka ni wanuna, 3yi hlawula ni tindhuna eswifundzheni hinkwaswo leswi fumiwaka hi yona, leswaku ti hlengeleta vanhwana lava vo saseka, va tisiwa entsindza eXuxani; va ta rhurheriwa enhangeni, va rindziwa hi Hegayi, mutsheniwa wa hosi ni mulanguteri wa vasati va yona. Vanhwana lava va fanele ku nyikiwa switola-tolani, 4kutani nhwana loyi a nga ta tsakisa hosi, hi yena loyi a nga ta va nkosikazi ematshan'weni ya Vhasiti.” Mhaka leyi yi tsakisa hosi, kutani yi endla hilaha va vuleke hakona.
5Kwale ntsindza eXuxani, a ku ri ni Muyuda wa nyimba ya ka Benjamini, loyi a va ku i Mordekayi; a a ri n'wana Yayiro wa Ximeyi wa Kixi, 6
II Tikr. 36:10
un'wana wa vabohiwa lava a va huma eYerusalema, lava hosi Nebukadnetsara wa le Babilona a a va khomile, kun'we na Yekoniya hosi ya Yuda.Yekoniya hosi ya Yuda, kumbe: Yoyakini 7Mordekayi a a tshama na Estere loyi a a vuriwa Hadasa, n'wana wa malume wa yena, a n'wi hlayisa, hikuva Estere a a feriwile hi vatswari. Nhwana loyi a a yimekile, a tlhela a va mbhurhi; loko vatswari va yena va lovile, Mordekayi ú n'wi wundlile a n'wi endla n'wana wa yena.
8Loko nawu wa hosi ni xileriso xa yona swi tivisiwile, vanhwana lavo tala va hlengeletiwile entsindza le Xuxani, va rindziwa hi Hegayi. Estere na yena a yisiwa entsindza, a vekiwa emavokweni ya Hegayi, mulanguteri wa vasati va hosi. 9Hegayi a kokiwa mahlo hi Estere, a n'wi komba tintswalo, kutani a hatlisa a n'wi nyika switola-tolani swa yena ni swakudya swa yena, a tlhela a n'wi nyika malandza ya vanhwana va 7 va le ntsindza, a n'wi yisa kun'we ni vanhwana lava endhawini leyo saseka ku tlula hinkwato, le nhangeni. 10Estere a nga byelanga munhu leswaku a a ri wa rixaka rihi ni leswaku a a tswariwile kwihi, hikuva Mordekayi a a n'wi lerisile leswaku a nga tshuki a titivisa. 11Masiku hinkwawo Mordekayi a a hundza-hundza emahlweni ka xivava xa nhanga, a endlela ku tiva leswaku Estere ú tshamisise ku yini, ni ku vona leswi nga ta n'wi humelela.
12Hi ku hlayisa milawu leyi a yi vekeriwa vavasati, vanhwana a va heta tin'hweti ta 12 va ri karhi va tisasekisa; eka tin'hweti ta 6, a va tola mafurha ya mirha; eka letin'wana ta 6, a va tola mafurha lama nun'hwelaka ni switola-tolani swin'wana swa vavasati. Loko ku fika nkarhi lowu vanhwana va fanelaka ku nghena ha un'we un'we endlwini ya hosi, 13a va nyikiwa swilo hinkwaswo leswi a va swi lava enhangeni, leswaku va ta ya na swona endlwini ya hosi. 14Wanhwana a a nghena endlwini ya hosi nimadyambu, nimixo a huma, a ya nghena enhangeni ya vumbirhi leyi a yi ri emavokweni ya Xaaxigazi, mutsheniwa wa hosi ni mulanguteri wa vasati lavatsongo va yona. Wanhwana loyi a a nga ha tlheleli endlwini ya hosi, ehandle ka loko hosi yi lo n'wi tsakela, yi tlhela yi n'wi vitana hi vito.
15Kutani nkarhi wu fika wa leswaku Estere n'wana Abihayili a nghena endlwini ya hosi. (Abihayili loyi a a ri malume wa Mordekayi, kutani Mordekayi a a wundlile Estere, a n'wi endla n'wana wa yena. Nhwana loyi a a tsakeriwa hi un'wana ni un'wana loyi a a n'wi vona.) Kuteloko nkarhi wa yena wa ku ya endlwini ya hosi wu fikile, a nga lavanga ku teka nchumu, ehandle ka leswi Hegayi mutsheniwa wa hosi ni mulanguteri wa vasati va yona a nga n'wi tsundzuxa ku ya na swona. 16Hi lembe ra vu-7 ra ku fuma ka hosi Ahasuwerusi, hi n'hweti ya vu-10 leyi vuriwaka n'hweti ya Tebete, Estere a yisiwa emahlweni ka hosi entsindza. 17Kutani hosi yi rhandza Estere ku tlula vavasati hinkwavo, yi n'wi tsakela ni ku n'wi komba tintswalo ku tlula vanhwana lavan'wana hinkwavo; kutani yi n'wi tlhandleka harhi enhlokweni yi n'wi nyika vunkosikazi ematshan'weni ya Vhasiti. 18Kutani hosi yi endla nkhuvo lowukulu wa ku amukela Estere, yi rhamba tihosana ta yona hinkwato ni malandza ya yona hinkwawo; yi veka siku leri leswaku ri va ra ku wisa,siku ra ku wisa, kumbe: siku ro tshika ku humesa ndzuvo eswifundzheni hinkwaswo, yi tlhela yi phakela ni tinyiko to saseka leti faneleke ku nyikiwa hi hosi.
19[Loko vanhwana va hlengeletiwa ra vumbirhi,]Van'wana a va tsalanga marito lawa Mordekayi a a hlawuriwile ku tirha ehubyeni ya hosi. 20Ku fikela nkarhi lowu, Estere a a nga si tivisa lomu a tswariweke kona ni leswaku a a ri wa rixaka rihi, hilaha Mordekayi a a n'wi lerisile hakona, hikuva Estere a a yingisa Mordekayi tanihi leswi a a n'wi yingisisa swona loko a ha wundliwa hi yena. 21Enkarhini wolowo Mordekayi a a ri mutirhi ehubyeni ya hosi; vatsheniwa vambirhi Bigitana na Terexi, lava a va rindza tinyangwa ta muti wa hosi, va hlundzuka, kutani va endla makungu ya ku dlaya hosi. 22Mordekayi a twa makungu lawa, kutani a byela nkosikazi Estere, Estere a ya tivisa hosi leswi Mordekayi a swi tweke. 23Loko ku lavisisiwa mhaka, swi kumeka leswaku i ntiyiso. Hiloko vavanuna valavo vambirhi va hayekiwa etimhandzeni va fa. Timhaka leti ti tsariwile eka Buku ya Matimu ya mfumo, hosi yi ri karhi yi swi vona.