text:
NDZIMA YA VUKHUME-NTLHANU
Vugandzeri Lebyi Amukelekaka Eka Xikwembu
Xana vukhongeri hinkwabyo bya amukeleka eka Xikwembu?
Hi nga byi vona njhani vukhongeri bya ntiyiso?
I vamani lava gandzelaka Xikwembu xa ntiyiso emisaveni namuntlha?
1. Hi ta vuyeriwa hi yini loko hi gandzela Xikwembu hi ndlela leyi amukelekaka eka xona?
YEHOVHA XIKWEMBU u hi khathalela hi mbilu hinkwayo, naswona u lava leswaku hi vuyeriwa hi nkongomiso wa yena wa rirhandzu. Loko hi n’wi gandzela hi ndlela leyi a yi amukelaka, hi ta va ni ntsako naswona hi ta papalata swiphiqo swo tala evuton’wini. U ta hi pfuna a tlhela a hi katekisa. (Esaya 48:17) Hambiswiritano, ku ni mintlawa yo tala ya vukhongeri leyi vulaka leswaku yi dyondzisa ntiyiso mayelana ni Xikwembu. Kambe, leswi yi swi dyondzisaka hi Xikwembu ni leswi xi swi languteleke eka hina, swi hambanile swinene.
2. Hi nga yi tiva njhani ndlela leyinene yo gandzela Yehovha, naswona hi xihi xifaniso lexi nga hi pfunaka leswaku hi twisisa mhaka leyi?
2 U nga yi tiva njhani ndlela leyinene leyi hi faneleke hi gandzela Yehovha ha yona? A swi kali swi lava u dyondza tidyondzo ta mintlawa leyi hinkwayo ya vukhongeri ivi u ti pimanisa. U fanele u dyondza ntsena leswi hakunene Bibele yi swi dyondzisaka hi vugandzeri bya ntiyiso. Hi xikombiso: Matiko yo tala ma ni xiphiqo xa mali leyi nga riki ya xiviri. Loko a wo nyikiwa ntirho wo kumisisa mali leyi nga riki ya xiviri, xana a wu ta endla njhani? Xana a wu ta nhlokohata muxaka wun’wana ni wun’wana wa mali leyi nga riki ya xiviri? Doo! Loko u tlharihile, u ta heta nkarhi u ri karhi u kambisisa mali leyi nga ya xiviri leswaku u yi tiva kahle. Loko se u swi vonile leswaku mali ya xiviri yi njhani, swi ta ku olovela ku vona leyi nga riki ya xiviri. Hilaha ku fanaka, loko hi ri karhi hi kambisisa vukhongeri bya ntiyiso, hi kota ku vona bya mavunwa.
3. Hi ku ya hi Yesu, hi fanele hi endla yini leswaku hi va lava amukelekaka eka Xikwembu?
3 I swa nkoka leswaku hi gandzela Yehovha hi ndlela leyi amukelekaka eka yena. Vanhu vo tala va kholwa leswaku Xikwembu xi tsakisiwa hi vukhongeri hinkwabyo, kambe sweswo a hi swona leswi Bibele yi swi dyondzisaka. Phela ni ku tivula Mukreste a swi ringananga. Yesu u te: “A hi hinkwavo lava nge eka mina, ‘Hosi, Hosi,’ lava nga ta nghena emfun’weni wa matilo, kambe ku ta nghena la endlaka ku rhandza ka Tata wa mina la nge matilweni.” Hikwalaho, leswaku hi amukeleka eka Xikwembu, hi fanele hi dyondza leswi Xikwembu xi swi languteleke eka hina. Yesu u vule leswaku lava va nga ku endliki ku rhandza ka Xikwembu i “vaendli va leswo kala nawu.” (Matewu 7:21-23) Vukhongeri bya mavunwa byi fana ni mali leyi nga riki ya xiviri, a byi pfuni nchumu. Kasi lexi chavisaka ngopfu hi leswaku byi ni khombo.
4. Marito ya Yesu malunghana ni magondzo mambirhi ma vula yini, naswona ha rin’we ri yisa kwihi?
4 Yehovha u pfulele un’wana ni un’wana la nga emisaveni lunghelo ro kuma vutomi lebyi nga heriki. Kambe, leswaku hi kuma vutomi lebyi nga heriki eParadeyisini, hi fanele hi sungula sweswi ku gandzela Xikwembu hi ndlela leyi faneleke hi tlhela hi hanya hi ndlela leyi amukelekaka eka xona. Khombo ra kona, vo tala a va swi lavi ku endla tano. Hi yona mhaka leyi Yesu a nga te: “Nghenani hi nyangwa leyo khuma; hikuva gondzo leri yisaka endzovisweni ri anamile ri tlhela ri pfuleka, naswona va tele lava nghenaka ha rona; kambe nyangwa leyi yisaka evuton’wini yi khumile, ni gondzo ra kona ri larile, naswona a hi vangani lava ri kumaka.” (Matewu 7:13, 14) Vukhongeri bya ntiyiso byi yisa evuton’wini lebyi nga heriki. Kambe vukhongeri bya mavunwa byi yisa endzovisweni. Yehovha a nga swi lavi leswaku munhu ni un’we a lovisiwa, hi yona mhaka leyi a nyikaka vanhu hinkwavo nkarhi wo dyondza ha yena. (2 Petro 3:9) Leswi vulaka leswaku ndlela leyi hi gandzelaka Xikwembu ha yona yi nga hi yisa evuton’wini kumbe yi hi yisa endzovisweni.
NDLELA YO TIVA VUKHONGERI BYA NTIYISO
5. Hi nga va tiva njhani lava nga evukhongerini bya ntiyiso?
5 Xana ri nga kumiwa njhani ‘gondzo leri yisaka evuton’wini’? Yesu u vule leswaku vukhongeri bya ntiyiso byi ta vonaka hi mahanyelo ya vanhu va byona. U te: “Mi ta va vona hi mihandzu ya vona.” “Murhi wun’wana ni wun’wana lowunene wu humesa mbhandzu lowunene.” (Matewu 7:16, 17) Leswi vulaka leswaku lava nga le vukhongerini bya ntiyiso va ta vonaka hi tidyondzo ni mahanyelo ya vona. Hambileswi vagandzeri va ntiyiso va nga hetisekangiki naswona va endlaka swihoxo, kambe hinkwavo ka vona va lwela ku endla ku rhandza ka Xikwembu. A hi kambisiseni timfanelo ta tsevu leti lava nga evukhongerini bya ntiyiso va vonakaka ha tona.
6, 7. Xana malandza ya Xikwembu ma yi languta njhani Bibele naswona Yesu u veke xikombiso lexinene hi ndlela yihi emhakeni leyi?
6 Malandza ya Xikwembu, ma sekela tidyondzo ta wona eBibeleni. Bibele hi yoxe yi ri: “Matsalwa hinkwawo ma huhuteriwe hi Xikwembu naswona ma pfuna ku dyondzisa, ku tshinya, ku lulamisa swilo, ku laya eku lulameni, leswaku munhu wa Xikwembu a faneleka hi ku helela, a hlomisiwa hi ku helela eka ntirho wun’wana ni wun’wana lowunene.” (2 Timotiya 3:16, 17) Loko muapostola Pawulo a tsalela Vakreste-kulobye, u te: “Loko mi amukela rito ra Xikwembu, leri mi ri tweke eka hina, mi ri amukerile, ku nga ri kukotisa rito ra vanhu, kambe, mi ri amukele hilaha ri nga hakona hakunene rito ra Xikwembu.” (1 Vatesalonika 2:13) Hikwalaho, tidyondzo ni ndlela leyi vanhu lava nga le vukhongerini bya ntiyiso va faneleke va hanya ha yona a swi sekeriwanga eka mavonelo ni mindhavuko ya vanhu. Swi sekeriwe eRitweni ra Xikwembu leri huhuteriweke, ku nga Bibele.
7 Yesu Kreste u veke xikombiso lexinene hikuva a a seketela tidyondzo ta yena eRitweni ra Xikwembu. Loko a khongela Tata wa yena wa le tilweni, u te: “Rito ra wena i ntiyiso.” (Yohane 17:17) Yesu a a ri tshemba Rito ra Xikwembu naswona xin’wana ni xin’wana lexi a a xi dyondzisa a xi pfumelelana ni Matsalwa. Hakanyingi Yesu a a ku: “Ku tsariwile.” (Matewu 4:4, 7, 10) Kutani endzhaku ka sweswo a a tshaha tsalwa. Hilaha ku fanaka, vanhu va Xikwembu namuntlha a va dyondzisi mavonelo ya vona. Va kholwa leswaku Bibele i Rito ra Xikwembu naswona leswi va swi dyondzisaka va swi seketela hilaha ku heleleke eka rona.
8. Ku gandzela Yehovha swi katsa yini?
8 Lava nga le vukhongerini bya ntiyiso va gandzela Yehovha ntsena va tlhela va twarisa vito ra yena. Yesu u te: “U fanele ku gandzela Yehovha Xikwembu xa wena, naswona u fanele ku endlela yena ntsena ntirho wo kwetsima.” (Matewu 4:10) Hikwalaho, malandza ya Xikwembu ma gandzela Yehovha ntsena. Ku gandzela loku ku katsa ku tivisa van’wana leswi vito ra Xikwembu xa ntiyiso ri vulaka swona ni leswaku i Xikwembu xa njhani. Pisalema 83:18 yi ri: “Wena loyi vito ra wena u nga Yehovha, wena u ri wexe u La nge Henhla-henhla emisaveni hinkwayo.” Yesu u veke xikombiso emhakeni yo pfuna van’wana leswaku va tiva Xikwembu hilaha a vuleke hakona exikhongelweni xa yena a ku: “Vito ra wena ndzi ri kombise vanhu lava u ndzi nyikeke vona emisaveni.” (Yohane 17:6) Hilaha ku fanaka, vagandzeri va ntiyiso namuntlha va dyondzisa van’wana vito ra Xikwembu, swikongomelo swa xona ni timfanelo ta xona.
9, 10. Hi tihi tindlela leti Vakreste va ntiyiso va kombisaka ha tona leswaku va rhandzana?
9 Vanhu va Xikwembu va rhandzana hi mbilu hinkwayo. Yesu u te: “Hinkwavo va ta tiva leswaku mi vadyondzisiwa va mina, loko mi rhandzana.” (Yohane 13:35) Hi yona ndlela leyi Vakreste vo sungula a va rhandzana ha yona. Rirhandzu leri sekeriweke eka misinya ya milawu ya Bibele ri kota ku hlula xihlawuhlawu xa rixaka, xa ntshamisano ni xa vutiko kutani ri hlanganisa vanhu ivi va hanyisana ku fana ni vana va munhu. (Vakolosa 3:14) Swirho swa vukhongeri bya mavunwa a swi swi koti ku hanyisana ku fana ni vana va munhu. Hi swi tivisa ku yini? Hikuva swi dlaya lava nga riki va tiko ra swona kumbe lava nga riki va rixaka ra rikwavo. Vakreste va ntiyiso a va rhwali matlhari va ya dlaya Vakreste-kulobye kumbe vanhu van’wana. Bibele yi ri: “Vana va Xikwembu ni vana va Diyavulosi va vonaka hi leswi: Mani na mani la nga hambetiki a famba hi ku lulama a nga humi eka Xikwembu, hambi ku ri loyi a nga rhandziki makwavo. . . . Hi fanele hi rhandzana; hi nga fani na Kayini, loyi a humeke eka lowo homboloka ivi a dlaya makwavo.”—1 Yohane 3:10-12; 4:20, 21.
10 Kambe, a swi vuli leswaku loko munhu a nga dlayi van’wana u ni rirhandzu ra xiviri. Vakreste va ntiyiso va tirhisa nkarhi wa vona, matimba ya vona ni swilo swa vona hi ku tirhandzela, leswaku va pfuna van’wana ni ku va khutaza. (Vaheveru 10:24, 25) Va pfunana loko van’wana va ri nhlomulweni naswona a va dyeleli munhu. Entiyisweni, va hanya hi ndzayo ya Bibele leyi nge ‘endlelani hinkwavo leswi nga swinene.’—Vagalatiya 6:10.
11. Ha yini swi ri swa nkoka ku pfumela leswaku Yesu Kreste hi yena loyi Xikwembu xi hi ponisaka ha yena?
11 Vakreste va ntiyiso va pfumela leswaku Yesu Kreste hi yena loyi Xikwembu xi hi ponisaka ha yena. Bibele yi ri: “A ku na ku ponisiwa eka un’wana, hikuva ku hava vito rin’wana ehansi ka tilo leri nyikiweke vanhu leri hi faneleke ku ponisiwa ha rona.” (Mintirho 4:12) Hilaha hi voneke hakona eka Ndzima 5, Yesu u nyikele hi vutomi bya yena leswaku byi va nkutsulo eka vanhu lava yingisaka. (Matewu 20:28) Ku tlula kwalaho, Yesu i Hosi ya Mfumo wa le tilweni, leyi Xikwembu xi yi hlawuleke leswaku yi fuma misava hinkwayo. Kutani Xikwembu xi lava leswaku hi yingisa Yesu hi tlhela hi tirhisa leswi a hi dyondzisaka swona loko hi lava vutomi lebyi nga heriki. Hi yona mhaka leyi Bibele yi nge: “Un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo eka N’wana u ni vutomi lebyi nga heriki; loyi a nga yingisiki N’wana a nge byi kumi vutomi.”—Yohane 3:36.
12. Xana ku nga vi xiphemu xa misava swi katsa yini?
12 Vagandzeri va ntiyiso a hi xiphemu xa misava. Loko Yesu a ri karhi a tengisiwa hi Pilato, mufumi wa Rhoma, u te: “Mfumo wa mina a hi xiphemu xa misava leyi.” (Yohane 18:36) Ku nga khathariseki leswaku valandzeri va Yesu va ntiyiso va tshama kwihi, va lawuriwa hi Mfumo wa le tilweni naswona a va hlanganyeli nikatsongo etimhakeni ta tipolitiki ta misava leyi. A va hlanganyeli eka mpfilumpfilu wa misava. Hambiswiritano, vagandzeri va Yehovha a va kavanyeti vanhu loko va lava ku va swirho swa mintlawa yo karhi ya tipolitiki kumbe lava va lavaka ku vhoteriwa. Hambileswi vagandzeri va Xikwembu va ntiyiso va nga hlanganyeliki etimhakeni ta tipolitiki, va yi yingisa milawu ya tiko. Ha yini? Hikuva Rito ra Xikwembu ri va lerisa leswaku va ‘tiveka ehansi ka valawuri lava tlakukeke.’ (Varhoma 13:1) Loko valawuri va tipolitiki va sindzisa vagandzeri va ntiyiso leswaku va tlula milawu ya Xikwembu, vona va landzela xikombiso xa vaapostola lava nga te: “Hi fanele ku yingisa Xikwembu tanihi mufumi ku tlula vanhu.”—Mintirho 5:29; Marka 12:17.
13. Valandzeri va Yesu va ntiyiso va wu languta njhani Mfumo wa Xikwembu kutani va endla yini ha wona?
13 Valandzeri va Yesu va ntiyiso va chumayela leswaku Mfumo wa Xikwembu hi wona ntsena wu nga ta tlhantlha swiphiqo swa vanhu. Yesu u profete a ku: “Mahungu lamanene lawa ya mfumo ma ta chumayeriwa emisaveni hinkwayo leyi akiweke leswaku byi va vumbhoni ematikweni hinkwawo; kutani hi kona makumu ma nga ta fika.” (Matewu 24:14) Valandzeri va ntiyiso va Yesu Kreste a va khutazi vanhu leswaku va tshembela eka vafumi va vanhu leswaku va va tlhantlhela swiphiqo swa vona, ku ri na sweswo, va twarisa leswaku Mfumo wa Xikwembu wa le tilweni hi wona ntsena wu nga ta tlhantlha swiphiqo swa vanhu. (Pisalema 146:3) Yesu u hi dyondzise leswaku hi khongelela mfumo wolowo loko a ku: “Mfumo wa wena a wu te. Ku rhandza ka wena a ku endleke emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni.” (Matewu 6:10) Rito ra Xikwembu ri profete leswaku Mfumo lowu wa le tilweni “wu ta pfotlosa kutani wu herisa mimfumo leyi hinkwayo [leyi fumaka sweswi], kambe wona wu ta tshama hilaha ku nga riki na makumu.”—Daniyele 2:44.
14. Hi wihi ntlawa wa vukhongeri lowu u vonaka leswaku wu fambisana ni swilaveko swa vugandzeri bya ntiyiso?
14 Hi ku landza leswi ha ha ku bulaka ha swona, tivutise: ‘Hi wihi ntlawa wa vukhongeri lowu tidyondzo ta wona hinkwato ti sekeriweke eBibeleni naswona wu twarisaka vito ra Yehovha? Hi wihi ntlawa lowu hanyaka hi rirhandzu leri sekeriweke eka misinya ya milawu ya Bibele, lowu kombisaka ripfumelo eka Yesu, lowu wu nga riki xiphemu xa misava naswona wu twarisaka leswaku Mfumo wa Xikwembu hi wona ntsena wu nga ta tlhantlha swiphiqo hinkwaswo swa vanhu? Eka mintlawa hinkwayo ya vukhongeri leyi nga kona emisaveni, hi wihi lowu wu fambisanaka ni swilaveko leswi?’ Vumbhoni byi kombisa leswaku i Timbhoni ta Yehovha.—Esaya 43:10-12.
XANA U TA ENDLA YINI?
15. I yini swin’wana leswi Xikwembu xi swi languteleke eka hina handle ko pfumela ntsena leswaku xi kona?
15 Xikwembu a xi tsakisiwi ntsena hi ku va munhu a pfumela eka xona. Bibele yi vula leswaku ni madimona ma kholwa leswaku Xikwembu xi kona. (Yakobo 2:19) Kambe, swi le rivaleni leswaku a ma endli ku rhandza ka Xikwembu naswona a ma amukeleki eka xona. Leswaku hi amukeleka eka Xikwembu, hi fanele hi pfumela eka xona hi tlhela hi endla ku rhandza ka xona. Nakambe hi fanele hi tihambanisa ni vukhongeri bya mavunwa, hi amukela vugandzeri bya ntiyiso.
16. Munhu u fanele a endla yini leswaku a nga hlanganyeli evugandzerini bya mavunwa?
16 Muapostola Pawulo u kombise leswaku a hi fanelanga hi hlanganyela evugandzerini bya mavunwa. U tsale a ku: “‘Humani exikarhi ka vona, mi tihambanisa,’ ku vula Yehovha, ‘naswona tshikani ku khumba xilo lexi nga basangiki’; ‘kutani ndzi ta mi amukela.’” (2 Vakorinto 6:17; Esaya 52:11) Hikwalaho, Vakreste va ntiyiso va papalata nchumu wun’wana ni wun’wana lowu fambisanaka ni vugandzeri bya mavunwa.
17, 18. I yini “Babilona Lonkulu” naswona ha yini swi ri swa nkoka leswaku hi hatla hi “huma eka yena”?
17 Bibele yi kombisa leswaku mintlawa hinkwayo ya vukhongeri bya mavunwa i xiphemu xa “Babilona Lonkulu.” * (Nhlavutelo 17:5) Vito rero ri hi tsundzuxa muti wa khale wa Babilona, laha vukhongeri bya mavunwa byi sunguleke kona endzhaku ka Ndhambi ya siku ra Nowa. Tidyondzo to tala ni mikhuva leyi tolovelekeke evukhongerini bya mavunwa swi sungule khale koloko le Babilona. Hi xikombiso, Vababilona a va gandzela swikwembu swa vunharhu-un’we. Namuntlha, dyondzo-nkulu leyi tikereke to tala ti yi dyondzisaka i ya Vunharhu-un’we. Kambe, Bibele yi swi veka erivaleni leswaku ku ni Xikwembu xin’we xa ntiyiso, ku nga Yehovha ni leswaku N’wana wa yena i Yesu Kreste. (Yohane 17:3) Nakambe Vababilona a va kholwa leswaku munhu u ni moya-xiviri lowu nga fiki, lowu humaka emirini wa yena loko a fa nileswaku ku ni laha wu yaka wu ya xanisiwa kona. Namuntlha, tikereke to tala ti dyondzisa leswaku moya-xiviri kumbe moya wa xanisiwa etiheleni.
18 Tanihi leswi vugandzeri bya Babilona wa khale byi hangalakeke emisaveni hinkwayo, swi fanerile ku vula leswaku Babilona Lonkulu wa manguva lawa i mfumo wa misava wa vukhongeri bya mavunwa. Naswona Xikwembu xi vule leswaku mfumo lowu wa misava wa vukhongeri bya mavunwa wu ta herisiwa hi xitshuketa. (Nhlavutelo 18:8) Xana wa swi vona leswaku ha yini swi ri swa nkoka leswaku u tihambanisa ni xin’wana ni xin’wana lexi fambisanaka ni Babilona Lonkulu? Phela Yehovha Xikwembu u lava leswaku u hatla u “huma eka yena” ka ha ri ni nkarhi.—Nhlavutelo 18:4.
19. U ta vuyeriwa hi yini hi ku tirhela Yehovha?
19 Van’wana va nga ha tshika ku tolovelana na wena hikwalaho ka leswi u endleke xiboho xo tshika mikhuva ya vukhongeri bya mavunwa. Hambiswiritano, loko u tirhela Yehovha swin’we ni vanhu va yena, u ta kuma swilo swo tala ngopfu, a wu nge lahlekeriwi hi nchumu. U ta va ni vamakwerhu vo tala va moya ku fana ni vadyondzisiwa vo sungula va Yesu, lava fularheleke swilo hinkwaswo leswaku va n’wi landzela. U ta va xirho xa ndyangu lowukulu wa Vakreste va ntiyiso va misava hinkwayo, lava ku rhandzaka hi mbilu hinkwayo. Nakambe “emafambiselweni lama taka ya swilo,” u ta va ni ntshembo lowu tsakisaka wa ku kuma vutomi lebyi nga heriki. (Marka 10:28-30) Kumbexana lava va ku fularheleke hikwalaho ka leswi u swi pfumelaka, va ta kambisisa leswi Bibele yi swi dyondzisaka ivi na vona va va vagandzeri va Yehovha.
20. Byi ta va byihi vumundzuku bya lava va nga eka vukhongeri bya ntiyiso?
20 Bibele yi dyondzisa leswaku ku nga ri khale, Xikwembu xi ta herisa mafambiselo lawa yo biha ya swilo ivi xi tisa misava leyintshwa leyi nga ta lawuriwa hi Mfumo wa xona. (2 Petro 3:9, 13) Yoleyo yi ta va yi ri misava leyi tsakisaka swonghasi! Naswona emisaveni leyintshwa yo lulama ku ta va ku ri ni vukhongeri byin’we ntsena, vanhu va ta gandzela hi ndlela yin’we ntsena. Xana a ku nge vi vutlhari eka wena ku endla leswi lavekaka leswaku u hlanganyela ni vagandzeri va ntiyiso sweswi?
^ ndzim. 17 Ku kuma rungula leri engetelekeke leswaku ha yini Babilona Lonkulu a yimela mfumo wa misava wa vukhongeri bya mavunwa, vona Xiengetelo eka matluka 219-20.


c: text/html

text:
Dyondzo 58: Davhida Na Goliyadi
Vafilisita va tlhele va ta va ta lwa ni Vaisrayele. Vamakwavo wa Davhida vanharhu a va ri evuthwini ra Sawulo hi nkarhi wolowo. Hiloko siku rin’wana Yese a byela Davhida a ku: ‘Teka mavele ni xinkwa u yisela vamakwenu. Famba u ya va pfuxela.’
Loko Davhida a fika enxaxeni wa nyimpi, u tsutsumele laha nyimpi a yi hisa kona leswaku a ya lava vamakwavo. Goliyadi, nhenha ya Mufilisita a yi huma emixaxeni ku ta rhukana Vaisrayele. A a hamba a endla tano nimixo ni madyambu man’wana ni man’wana ku ringana masiku ya 40. A a huwelela a ku: ‘Hlawulani un’wana wa vavanuna va n’wina a ta lwa na mina. Loko o hlula naswona a ndzi dlaya, hi ta va malandza ya n’wina. Kambe loko ndzo n’wi hlula kutani ndzi n’wi dlaya, mi ta va malandza ya hina. Hlawulani munhu la nga ta lwa na mina.’
Davhida u vutise masocha man’wana a ku: ‘Xana loyi a nga ta dlaya Mufilisita loyi a ntshunxa Vaisrayele eka ndzhukano lowu u ta kuma yini?’
Hiloko socha ri ku: ‘Sawulo u ta nyika munhu yoloye rifuwo ro tala. Naswona u ta n’wi nyika n’wana wakwe wa nhwanyana a va nsati wa yena.’
Kambe Vaisrayele hinkwavo a va chava Goliyadi hikuva a a ri nkulu swinene. A a lehe kwalomu ka timitara tinharhu naswona a a ri ni socha rin’wana leri n’wi rhwalelaka xitlhangu.
Masocha man’wana ma fambile ma ya byela Hosi Sawulo leswaku Davhida u lava ku lwa na Goliyadi. Kambe Sawulo u byele Davhida a ku: ‘U nga ka u nga lwi ni Mufilisita yoloye. Wena wa ha ri mufana, kambe yena u ve socha vutomi byakwe hinkwabyo.’ Davhida u hlamule a ku: ‘Ndzi dlaye bere ni nghala leswi a swi teke tinyimpfu ta tatana. Kutani Mufilisita loyi u ta fana ni xin’wana xa swona. Yehovha u ta ndzi pfuna.’ Kutani Sawulo a ku: ‘Famba, onge Yehovha a nga va na wena.’
Davhida u rhelele hi xinambyana kutani a rholela maribye ya ntlhanu yo tswulungeka a ma hoxa enkwameni wakwe. Kutani a teka xipelupelu xakwe a famba ku ya hlangana ni nhenha leyi. Loko Goliyadi a n’wi vona, u hlamale ngopfu. A a anakanya leswaku swi ta olova ku dlaya Davhida.
Goliyadi u te: ‘Tana la, ndzi ta nyika tinyenyana ta tilo ni swiharhi swa nhova nyama ya wena leswaku swi yi dya.’ Kambe Davhida u te: ‘U ta eka mina hi banga, fumu ni tlhari, kambe mina ndzi ta eka wena hi vito ra Yehovha. Namuntlha Yehovha u ta ku nyiketa emavokweni ya mina kutani ndzi ta ku dlaya.’
Hiloko Davhida a tsutsumela eka Goliyadi. A humesa ribye enkwameni wa yena, a ri hoxa exipelupelwini xakwe kutani a ri hoxa hi matimba ya yena hinkwawo. Ribye ri haha ri ya ba nhloko ya Goliyadi kutani a wela ehansi a fa! Loko Vafilisita va vona leswaku nhenha ya vona yi wile, hinkwavo va jika va baleka. Vaisrayele va va hlongorisa kutani va hlula.
1 Samuwele 17:1-54.
Swivutiso
- Goliyadi u tlhontlhe vuthu ra Vaisrayele hi ndlela yihi?
- Xana Goliyadi a ri tanihi kwihi, naswona Hosi Sawulo u n’wi tshembise yini munhu loyi a a ta dlaya Goliyadi?
- Xana Davhida u te yini loko Sawulo a n’wi byela leswaku a nga ka a nga lwi na Goliyadi hikuva Davhida i xifanyetana?
- Xana Davhida u swi kombise njhani leswaku u tshemba Yehovha loko a hlamula Goliyadi?
- Hilaha u nga swi vonaka hakona laha xifanisweni, xana Davhida u tirhise yini ku dlaya Goliyadi, naswona Vafilisita va endle yini endzhaku ka sweswo?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya 1 Samuwele 17:1-54.
I yini lexi a xi endla leswaku Davhida a va ni xivindzi naswona hi nga xi tekelela njhani xivindzi xa yena?
Ku hambana na Goliyadi, ha yini Vakreste va fanele va papalata moya wa ku phikizana loko va tlanga mintlango kumbe va ri eku tihungaseni?
Marito ya Davhida ma swi kombisa njhani leswaku a a ri ni ntshembo wa leswaku Xikwembu xi ta n’wi seketela?
Ematshan’weni yo hlamusela ntsena mphikizano lowu a wu ri kona exikarhi ka mavuthu mambirhi lama kanetanaka, xana mhaka leyi yi swi kombisa njhani leswaku nyimpi a yi ri exikarhi ka swikwembu swa mavunwa ni Xikwembu xa ntiyiso, Yehovha?
Xana masalela lama totiweke ma xi tekelela njhani xikombiso xa Davhida xa ku tshemba Yehovha?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Marka 7:1-37
7 Kutani Vafarisi ni vatsari van’wana lava nga ta va huma eYerusalema va hlengeletana eka yena.+2 Naswona loko va vona vadyondzisiwa vakwe van’wana va dya swakudya swa vona hi mavoko lama nyameke, hileswaku, lama nga hlambiwangiki+—3 hikuva Vafarisi ni Vayuda hinkwavo a va nga dyi loko va nga hlambanga mavoko ku fika eswikokolweni, a va khomelele swi tiya endhavukweni wa vanhu va minkarhi yo sungula,4 kutani, loko va vuya evuxaviselweni, a va dyi loko va nga si tibasisa hi ku xuviwa; naswona ku ni mindhavuko+ yin’wana yo tala leyi va yi amukeleke, leyi va khomeleleke swi tiya eka yona, ku khuvuriwa ka swinwelo ni ka swikelelo ni ka swibya swa koporo;+—5 kutani Vafarisi lava ni vatsari va n’wi vutisa va ku: “Ha yini vadyondzisiwa va wena va nga tikhomi hi ku ya hi ndhavuko wa vanhu va minkarhi ya khale, kambe va dya swakudya hi mavoko lama nyameke?”+6 A va byela a ku: “Esaya u profete hilaha ku faneleke malunghana na n’wina vakanganyisi, hilaha swi tsariweke hakona,+ ‘Vanhu lava va ndzi xixima hi milomu ya vona, kambe timbilu ta vona ti le kule swinene na mina.+7 Va tama va ndzi gandzela swa hava, hikuva va dyondzisa swileriso swa vanhu+ va swi endla tidyondzo leti nga enawini.’8 Mi tshika xileriso xa Xikwembu, mi khomelela swi tiya endhavukweni wa vanhu.”+9 Ku tlula kwalaho, a ya emahlweni a ku eka vona: “Mi bakanya xileriso+ xa Xikwembu hi vutlhari leswaku mi hlayisa ndhavuko wa n’wina.10 Hi xikombiso, Muxe u te, ‘Xixima tata wa wena ni mana+ wa wena,’ naswona, ‘La rhukanaka tata wakwe kumbe mana wakwe a a dlayiwe.’+11 Kambe n’wina mi ri, ‘Loko munhu a byela tata wakwe kumbe mana wakwe a ku: “Xin’wana ni xin’wana lexi ndzi nga na xona lexi ndzi nga ku pfunaka ha xona i korbani,+ (hileswaku, nyiko leyi nyikeriweke+ eka Xikwembu,)”’—12 n’wina a ma ha n’wi pfumeleli ku endlela tata wakwe kumbe mana wakwe nchumu wo karhi,13 xisweswo mi endla rito ra Xikwembu+ ri nga tirhi hi ndhavuko wa n’wina lowu mi wu hundziseleke. Naswona mi endla swilo+ swo tala leswi yelanaka ni leswi.”14 Kutani, loko a tlhela a vitana ntshungu wu ta eka yena, a wu byela a ku: “Ndzi yingiseni, hinkwenu ka n’wina, mi kuma nhlamuselo ya kona.+15 Ku hava xilo xa le handle lexi nghenaka eka munhu lexi nga n’wi nyamisaka; kambe swilo leswi humaka eka munhu hi swona leswi nyamisaka munhu.”+16 —17 Kuteloko a nghene endlwini yo karhi leyi nga ekule ni ntshungu, vadyondzisiwa vakwe va sungula ku n’wi vutisa malunghana ni xifaniso+ lexi.18 Kutani a ku eka vona: “Xana na n’wina a mi twisisi ku fana na vona?+ Xana a mi swi lemuki leswaku a ku na nchumu xa le handle lexi nghenaka eka munhu lexi nga n’wi nyamisaka,19 leswi xi nga ngheniki embilwini yakwe, kambe xi nghenaka emarhumbyini ya yena, xi humela enkululweni?”+ Xisweswo a vula leswaku swakudya hinkwaswo swi basile.+20 Ku tlula kwalaho, a ku: “Leswi humaka eka munhu hi swona leswi nyamisaka munhu;+21 hikuva endzeni, etimbilwini ta vanhu,+ hi kona laha ku humaka ku anakanya ko biha: vumbhisa,+ vukhamba, ku dlaya hi vomu,+22 vuoswi, ku navela,+ swiendlo swa vuhomboloki, vuxisi, ku tikhoma ko biha,+ tihlo ro xondzolota, xisandzu, ku titlakusa, ku pfumala ku anakanyela.23 Swilo leswi hinkwaswo swo homboloka swi huma endzeni naswona swi nyamisa munhu.”+24 Ku suka kwalaho a yima kutani a ya eswifundzheni swa Tiri na Sidoni.+ Hiloko a nghena endlwini naswona a a nga swi lavi leswaku vanhu va swi tiva. Kambe a nga swi kotanga ku endla leswaku a nga voniwi;+25 kambe hi ku hatlisa, wansati loyi xinhwanyetana xakwe a xi ri ni moya lowu nga basangiki, a twa ha yena, kutani a ta a tiwisela emilengeni+ yakwe.26 Wansati loyi a a ri Mugriki, wa tiko ra Vasiro-fenikiya; kutani a hambeta a n’wi kombela leswaku a hlongola dimona eka n’wana wakwe wa nhwanyana.+27 Kambe a sungula hi ku byela wansati a ku: “Tshika vana va eneriseka ku sungula, hikuva a swi lulamanga ku teka xinkwa xa vana+ u xi hoxela swimbyanyana.”+28 Hambiswiritano, wansati u angule a ku: “Ina, nkulukumba, kambe swimbyanyana leswi nga ehansi ka tafula swi dya mahlanhla+ ya vana lavatsongo.”+29 Kutani a ku eka yena: “Hikwalaho ko vula leswi, famba; dimona ri humile eka n’wana wa wena wa nhwanyana.”+30 Hiloko wansati a muka, kutani a kuma+ n’wana lontsongo a latiwe esangweni naswona dimona ri humile.31 Loko a huma exifundzheni xa Tiri a tsemakanya hi le Sidoni a ya elwandle ra Galeliya a tsemakanya hi le xikarhi ka swifundzha swa Dekapolisi.+32 Hiloko va n’wi tisela munhu la feke tindleve naswona a ri ni rihika ra ku vulavula, kutani va n’wi kombela leswaku a n’wi tlhandleka voko.+33 Kavaloko a n’wi susa entshungwini a n’wi tekela etlhelo kutani a nghenisa tintiho takwe etindleveni ta munhu loyi, loko a tshwuterile, a khumba ririmi+ rakwe.34 Hiloko a languta ehenhla etilweni,+ a hefemulela+ ehenhla ivi a ku: “Efata,” hileswaku, “Pfuleka.”35 Ina, matimba yakwe ya ku twa ma pfuleka,+ naswona rihika ra ririmi rakwe ri ntshunxeka, kutani a sungula ku vulavula kahle.36 Hiloko a va lerisa leswaku va nga byeli munhu+ swilo sweswo; kambe loko a va lerisa ngopfu leswaku va nga byeli munhu, ku va kona va swi huwelelaka+ hi matimba.37 Hakunene, va hlamale+ ngopfu swinene kutani va ku: “Swilo hinkwaswo u swi endle kahle. Hambi ku ri lava feke tindleve u va endla va twa ni lava nga vulavuriki u va endla va vulavula.”+


text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) October 2015
Nkandziyiso lowu wu ni swihloko leswi dyondziwaka evandlheni ku sukela hi November 30 ku ya ka December 27, 2015.
Xana Wa Swi Vona Leswaku Xikwembu Xi Ku Pfuna Njhani eVuton’wini?
Bibele yi va yi vula yini loko yi vulavula hi “voko” ra Xikwembu?
“Hi Nyike Ripfumelo Leri Engetelekeke”
Xana ripfumelo ri kurisiwa hi ku tiyimisela ntsena?
Tirhela Yehovha Handle Ko Kavanyetiwa
Kwalomu ka malembe ya 60 lama hundzeke, Xihondzo xo Rindza xi swi vule ka ha ri emahlweni swilo leswi sweswi swi hetisekaka hi ndlela leyi hlamarisaka.
Tshama U Ri Karhi U Anakanyisisa Hi Swilo Swa Moya
Xana u nga ya emahlweni u tiwundla hi tlhelo ra moya niloko u nga ha ri na Bibele?
“Mi Hambeta Mi Va Komba Xichavo Vanhu Va Muxaka Wolowo”
I vamani vapfuni eka tikomiti ta Huvo leyi Fumaka? Hi yihi mintirho ya vona?
MHAKA YA VUTOMI
Ku Tshinela Eka Xikwembu I Swinene Eka Mina
Loko Sarah Maiga a ri ni malembe ya kaye a nga ha kuli, kambe u kurile hi tlhela ra moya.
“Un’wana Ni Un’wana La Nga Riki Na Ntokoto U Pfumela Rito Rin’wana Ni Rin’wana”
Hi nga va tiva njhani vanhu lava rhumelaka van’wana rungula ra mavunwa, lava rhumelaka timhaka ta mavunwa hi e-mail , lava kanganyisaka vanhu swin’we ni rungula rin’wana leri nga riki ntiyiso leri u nga ha ri kumaka?


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Amosi 2:1-16
2 “Yehovha u te, ‘“Hikwalaho ka swiendlo swinharhu swa Mowabu+ swa ku pfukela, ni hikwalaho ka mune wa swona, a ndzi nge byi tlherisi, hikwalaho ka leswi wu hisaka marhambu ya hosi ya Edomu ma va mhemba.+2 Ndzi ta rhumela ndzilo eka Mowabu, wu fanele wu lovisa swihondzo swo tshama eka swona swa Keriyoti;+ Mowabu wu fanele wu fa hi huwa, hi hungwe, hi mpfumawulo wa nanga.+3 Kutani ndzi ta lovisa muavanyisi exikarhi ka wona, tihosana ta wona hinkwato ndzi ta ti dlaya na wona,”+ Yehovha u vurile.’4 “Yehovha u te, ‘Hikwalaho ka swiendlo swinharhu swa Yuda swa ku pfukela,+ ni hikwalaho ka mune wa swona, a ndzi nge byi tlherisi, hikwalaho ka leswi va bakanyaka nawu wa Yehovha,+ ni hikwalaho ka leswi va nga swi hlayisangiki swileriso swa yena; kambe mavunwa ya vona,+ lama landzeleriweke hi vatata wa vona, ma va tsendzelekisile.+5 Ndzi ta rhumela ndzilo eka Yuda, wu fanele wu lovisa swihondzo swo tshama eka swona swa Yerusalema.’+6 “Yehovha u te, ‘Hikwalaho ka swiendlo swinharhu swa Israyele swa ku pfukela,+ ni hikwalaho ka mune wa swona, a ndzi nge byi tlherisi, hikwalaho ka leswi va xavisaka munhu wo lulama leswaku va kuma silivhere, ni xisiwana hi ntsengo wa maphaxani.+7 Va hefemutekela ritshuri ra misava leri nga enhlokweni ya lava nga swisiwana;+ ndlela ya lavo rhula va yi hambukisa;+ kutani wanuna ni tata wakwe va ye eka nhwanyana wun’we,+ hi xikongomelo xo nyamisa vito ra mina ro kwetsima.+8 Va etlela etingubyeni leti tekiweke ti ri xitiyisekiso xa nandzu+ etlhelo ka alitari yin’wana ni yin’wana;+ va nwa vhinyo ya lava va rihisiweke endlwini ya swikwembu swa vona.’+9 “‘Kambe loko ku ri mina, ndzi lovise Muamori+ hikwalaho ka vona, loyi a a tlakuke ku fana ni ku tlakuka ka mikedari, loyi a a ri ni matimba ku fana ni mirhi leyikulu;+ ndzi herise mihandzu ya yena leyi nga ehenhla ni timitsu ta yena leti nga ehansi.+10 Kutani mina ndzi mi humesile etikweni ra Egipta,+ ndzi mi fambise emananga ku ringana malembe ya 40,+ leswaku mi teka tiko ra Muamori.+11 Ndzi hambete ndzi veka vana van’wana va n’wina va va vaprofeta,+ van’wana va majaha ya n’wina va va Vanaziri.+ Xana leswi a swi fanelanga swi va tano, N’wina vana va Israyele?’ ku vula Yehovha.12 “‘Kambe mi hambete mi nyika Vanaziri vhinyo leswaku va nwa,+ naswona mi lerise vaprofeta, mi ku: “Mi nga tshuki mi profeta.”+13 Maswivo, leswi swi nga ehansi ka n’wina ndza swi ninginisa, hilaha golonyi leyi teleke nyandza ya mavele lawa ma ha ku tsemiwaka yi ninginikaka hakona.14 Ndhawu yo balekela eka yona yi fanele yi nga vi kona eka loyi a nga ni rivilo,+ naswona a nga kona loyi a nga ni matimba loyi a nga ta tiyisa matimba yakwe, a nga kona munhu wa matimba loyi a nga ta ponisa moya-xiviri wakwe.+15 A nga kona loyi a tamelaka vurha loyi a nga ta yima, a nga kona loyi a nga ni milenge ya rivilo loyi a nga ta baleka, a nga kona mugadi wa hanci loyi a nga ta ponisa moya-xiviri wakwe.+16 Loyi a tiyeke mbilu exikarhi ka vavanuna va matimba, u ta baleka a nga ambalanga nchumu esikwini rero,’+ ku vula Yehovha.”


text:
Ina wa lwela kululamisa mazunga, se u maha kurula ni vanathu?
JEHOVHA a lava ti to vakhozeli vakwe ve dhunda kurula. Ene a lava ti to hi hanya ngu kurula ni vamwane. Ngu kumaha eto hi na va hi txi sakulela kurula mndani ka dibanza. Kurula koneko kugwesa vathu vo tala ti to ve thumela Jehovha.
Ngu txikombiso, dijaha dimwane di i nga ti ñanga da ditiko da Madagascar di woni wumwewo wu Tifakazi ta Jehovha ti ku nawo. Dona di pimsile tiya: ‘Ni txo thuka ni va m’khongeli, ni lava ku va Fakazi ya Jehovha.’ Ngu kutsimbila ka mbimo dona di lekile ku va ñanga, di txhadha ti to di engisa ni kuthumela Jehovha, Txizimu txa kudikha.
Kufana ni dijaha diya, timiliyoni ta vathu dilembe ni dilembe va bela ka dibanza da wukristu ni ku va mana kurula a ku va nga txi kulava. Kambe ka Bhiblia hi gonda ti to “wukhuxu ni mibhando” mndani ka dibanza si nga khulumeta wungana wathu ni ku vanga mazunga. (Jakobe 3:14-16) Bhiblia yi hi ninga mlayo wa nzila yi hi nga vayilelako ngu yona mazunga ni ku tsanisa kurula kwathu ni vanathu. He woneni a ti mlayo wonewo wu nga thumisa tona ka ti nga humelela vanathu vamwane.
SIKARATO NI NZILA YO SI LULAMISA
“Ni ti ni txikarato ni mwanathu wu ni nga ti thuma nayo. Ditshiku dimwane hi to khata kubhongelana, se vathu vambidi va tile ve ta mana to ho gixekana ngu mapswi.”—CHRIS.
“Mbimo yotshe ni ti langana ni mwanathu wo kari ti to hi tsula kutxhumayelani ni kukhata sigondo. Ngu txitshuketi a ni gete ti to kha ngadi e lava kutsula ni nani thembweni. Kukhukhela koneho a emile kuwombawomba ni nani. Kambe ni si ti pfisisi.”—JANET.
“Ni tiwombawomba ni vanathu vambidi ka fone. Mmweyo wawe a to ni satisa, se ani ni ti pimisa ti to a timile fone. Koneho ni to khata ku m’lenga ni wu ni nga sala ni bhula nayo. Ku ve ene a sa tima fone yakwe.”—MICHAEL.
“Ka dibanza dathu, vanyaphandule vambidi va khatile ku va ni mazunga. Mmweyo wawe a to lwisa awu mmwane. Mazunga oneyo ma ti godholisa vanathu vamwane.”—GARYK.
Mazunga oneyo ma nga woneka nga hi nga a txilo, kambe ti nga maheka ma di onhile wumoya ni mialakanyo ya vanathu ava va nga pateka ka ona. Kambe a ti ti tsakisako ngu ti to vona va londisete mkongomiso wa mu ka Bhiblia ni ku va tshumete ve va ni kurula. Ngu wuhi mkongomiso wa kona?
“Mi nga henyisaneni ni nzila!” (Genesisi 45:24) Josefa a ningete mlayo wuwa ka vakoma vakwe mbimo yi va nga ti tshumela m’tini ve ya teka tate wawe. Ngako m’thu a si tikoti kulawula matipfelo akwe e kuluveta kuhenya, eto ta nyenyeza vamwane. Chris a woni ti txi mu karatela ngutu kutiveka hahatshi ni kulondisela sileleto. Kambe a ti lava kutxitxa, ngu toneto a kombete divalelo ka mwanathu wu a nga ti phazamisanile nayo e tshumela e lwela kuxula moya wa txihenyisani. Mbimo yi mwanathu a nga wona mizamo ya Chris, nene a mahile mizamo ti to e txitxa. Ngu wumbidi wawe, va simama ve thumela Jehovha ngu kurula.
“Ahawa ku ku singa ni wusungukati, makungo a m’thu ma hangalaka.” (Mavingwa 15:22, Tradução do Novo Mundo.) Mbimo yi mngana wa Janet a nga ema kuwombawomba nayo, ene a ti pfisisile ti to a ti fanete e thumisa mlayo wuwa. Ene a woni i di tshuko kubhulisana nayo. Ngu wunene, Janet a wotisile mwanathu wule ti to mwendo ku ni ti a nga timaha a ti ti nga mu henyisa. Makhatoni dibhulo di si tsakisi, kambe ngu magwito va bhulisanile ngu nzila yo rula. Mwanathu wule a ti woni ti to a sa nga yi pfisisa kwati mhaka yoneyo ni ku Janet a si beli wukhalo ka mhaka yoneyo. Ene a kombete divalelo, konkuwa vangana va hombe ni ku va thumela Jehovha va di kumweko.
“Ngu toneto, ngako u txi phaxa mhamba yako ha txiluveloni, se u txi khumbuka konaho ti to mkwanu a na ni mhaka ni nawe, yi leke konaho mhamba yako txitimwi ka txiluvelo, u thanga ngu kuya khongotelana ni mkwanu.” (Matewu 5:23, 24) Jesu a ningete mlayo wuwa ka M’wombawombo wakwe wa Mmangoni. Mbimo yi Michael a nga pfisisa ti to a ti phazamisanile ni mwanathu, kha ta m’tsakisa. A woni i di tshuko kumaha mizamo ti to e lulamisa mhaka. Ngu kutiveka hahatshi a ti ya kombela divalelo. Ku ve ni wuyelo yihi? Michael a khene: “Mwanathu a ni divalete ngu ditshuri.” Va tshumete ve va vangana va hombe.
“Mi txi timiselana ni kudivalelana mmwane ni mmwane ngako m’thu a di ni txisolo ka mmwane, kota nga ti mkoma a nga mi divalela, nananu mahisani toneto.” (Vakolosa 3:12-14) Wa va khumbula vanyaphandule vale va vambidi va nga ti henyisanile? Ngu lirando didhota dimwane di va vhuni ti to ve alakanyisisa ngu siwotiso siya: Ina nda tinene ti to vanathu ve karateka ngu mhaka ya mazunga athu? Ina ku ni txivangelo txo pfala txo za ni tandeka ku “timiselana ni mmwane” ni ku hi si simami hi thumela Jehovha ngu kurula? Kambe vona va thumisile mlayo wu va nga gelwa ngu didhota dile, se konkuwa va txhumayela va di votshe.
Mlayo wu wu kuka Vakolosa 3:12-14 wu nga kuvhuna ti to u tiveka hahatshi, u divalela awu a nga kuhenyisa u tshumela u divala ngu mhaka yoneyo. Kambe ina u ta nga duketa kumaha eto se u gwita u tandeka? Ditshina da mlayo di di ku ka Matewu 18:15 di nga hi vhuna. Hambiku Jesu a nga wombawomba ngu siwonho sa hombe, kambe hi nga tshumela hi wu thumisa loko hi txi thuka hi phazamisana ni vanathu. Ngu wunene ni ngu txithavo hi nga bhula ni wu a nga hi wonhela ti to hi lulamisa txikarato.
Ka Bhiblia ku ni milayo yi yi vhunako. Kambe yona yi pata kuthemba moya wo sawuleka wa Txizimu ti hi kota kukombisa “mihando ya moya”, i ku: “Lirando, litsako, kudikha, kutimisela, wunene, kutshambisa, kuthembeka, kuthutha, ku ti pimela.” (Vagalatiya 5:22, 23) Alakanya ngu tiya. Ti to motori wu kota kuthuma kwati wu lava kuthelwa mafura. Nanathu ti to hi kota kululamisa mazunga athu ti lava hi va ni mihando ya moya.
KUHAMBANA KA MAZUMBELO KU NGA THUKI KU VA TXIKARATO
Hotshethu hi ni mazumbelo, tifanelo, ni mawonelo o hambana. Kuhambana koneko kumaha wungana wathu wu tsakisa, kambe ku nga tshumela kumaha ti to hi si pfani. Didhota dimwane di wombile tiya: “M’thu wo malala ti nga maha asi tsaki ngu ku va hafuhi ni m’thu wu a ku ni wungana, awu a dhundako kusakana. Ka m’thu wo ngeto ku txo wombwa mhakanyana ya yidotho, kwakwe yi nga va txikarato txa hombe.” Ti nga maha u txi khawe vathu va va ku ni mazumbelo o hambana kha va nge gwiti va di pfani. He wone txikombiso txa Johane ni Pedro. U pimisa txani ngu Pedro? Ti nga maha u txi, i ti nyawombe ni ku a ti ni magwava. A ni Johane? Ku ti lava u nga khawe i ti m’thu wa lirando ni ku a si se womba mwendo kumaha to kari, a ti khata ngu kupimisa. Totshe eto ti kombisa ti to hambiku va nga ti ni mazumbelo o hambana, kambe va thumile kumweko (Mithumo 8:14; Vagalatiya 2:9) Atiya ti nga thuka ti hi humelela nathu. Hambiku hi ku ni mazumbelo o hambana hi nga ti kota kuthumisana kwati.
U nga maha txani ngako mmwane a txo maha mwendo kuwomba mapswi ya ma nga kuhenyisa? Nda lisima kukhumbula ti to Jesu a fite ngu mhaka yakwe ni ku u fanete u dhunda votshe vanathu. (Johane 13:34, 35; Varoma 5:6-8) Hahanze ko wila wuxaka ni mwanathu eneyo, ti wotise tiya: ‘Ina a ti a timahako ti lwisana ni Bhiblia? Ina o duketa ku ni henyisa khakwenye? Mwendo i mhaka ya ku hi ku ni mazumbelo o hambana? Ina a ni tifanelo a ti nani ni nga txi tsakela ku va nato?
Ngu txikombiso, i di ti to ene wa wombawomba ngutu kambe awe u malate, u ta nga pimisa ngu nzila yi ti nga mu hehukelako ngu yona kutxhumayela vathu? Ti ngo txani mi langana kutsula motshe thembweni? Phela u nga gonda ta tingi kwakwe. Ti nga maha m’thu wa kona a ti ni wuha, a txi dhunda kuvhuna ava va ku ni sikarato. Ti ngo txani u tekelela txikombiso txakwe? Mhaka ya lisima ngu yiya: Hambi mi di ni mazumbelo o hambana, mi nga sikota kuthumisana kwati loko mi txi ti vekisela ka tifanelo a ti mmwane a ku nato. Hambiku wungana wanu wu no mbi pala wa votshe, kambe mi na va ni wuxaka wa hafuhi. Eto ti na mi vhuna ku mi va ni kurula dibanzani.
Ka dilembe dizana do khata ku ti ni vavasikati vambidi ava va nga tidhanwa ku i Evódia ni Síntique. Ni vona va ti ni mazumbelo o hambana, kambe Paulo ava kuzetile “ti to ve engisana ka Mkoma”. (Vafilipiya 4:2) Nathu hi lava kukhozela Jehovha kumweko ni vanathu ni ku va ni kurula dibanzani.
LULAMISA MAZUNGA
Ngu ku txani hi di fanete kukuluveta hi thavisa matipfelo o biha a ya hi nga vako nawo ngu vamwane? Matipfelo eyo hi nga ma fananisa ni mwasi wu wu kulako hagari ka Jaradhi yo tshura ngutu. Loko wu txo lekwa wu si thaviswi wu nga wonha jaradhi. Nathu hi txo tumelela matipfelo onewo me kula timbiluni kwathu, ma nga wonha dotshe dibanza. Kambe hi txi dhunda Jehovha ni vanathu, hi na maha totshe ti hi nga tikotako ti to hi vhikela kurula dibanzani.
Ngako hi txi duketa kumaha kurula ni vamwane, hi nga xamala ngu kuwona wuyelo ya kona. Mwanathu mmwane a txhamusela a ti ti nga mu humelela, a khene: “Phela ku ti ni mwanathu wu a nga ti ni ñola nga no va mwanana, a ti ni henyisa ha ko za ni myenya. Ni ti gete tiya: ‘Ene kha ni xoniphi, se nani ni nge m’xoniphi.’”
Ngu kutsimbila ka mbimo mwanathu wule a alakanyisisile ngu ti a nga txi timaha. A ti khene: “Ni khatile kuwonisisa simaho sangu, se ni karatekile nokha. Ni woni ti to ni fanete kutxitxa simaho sango. Msana kova ni di khongete ka Jehovha ngu mhaka yiya, ni m’xavete ningo ni tshumela ni bhala txipasiyana txo kombela divalelo ya ti ni nga timaha. Ene a to ni bharasara e tshumela e divala ngu mhaka yoneyo. Konkuwa se ha pfana ngutu.”
Hotshethu ha ku lava kurula. Kambe matipfelo o biha ni kutiguleta singa khulumeta kurula. Eto ti tolovelekile ka mafu awa hi ku ka ona, kambe Jehovha kha ti lavi eto ka vakhozeli vakwe. Hagari ka Tifakazi ta Jehovha ku ni kurula. Jehovha a gete Paulo e bhalela makristu a ti to ‘me tsimbila ngu nzila’ yi ma nga dhaneelwa yona. Ene a tshumete e va kuzeta ti to ve maha toneto ngu “kotshe kutiveka-hahatshi ni kudikha ni kuhunisela, mi txi tsetselelana ngu lirando, mi txi ti karata ngu kuveketa mpatano wa Moya, ngu kupfana ko dikha”. (Vaefesu 4:1-3) “Kupfana ko dikha” aku vathu va Jehovha va ku nako nga lisima ngutu. Ngu toneto a hi maheni totshe ti hi nga ti kotako ti to hi tsanisa kurula, hi zama kululamisa mazunga ni vanathu votshe.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Marka 3:1-35
3 A tlhela a nghena esinagogeni, kwalaho a ku ri ni munhu la khwanyaneke voko.+2 Kutani a va n’wi honolerile ku vona loko a ta hanyisa munhu loyi hi savata, leswaku va ta n’wi hehla.+3 Hiloko a byela munhu la khwanyaneke voko a ku: “Suka u yima u ta laha xikarhi.”4 Endzhaku ka sweswo a ku eka vona: “Xana leswi pfumeleriwaka hi savata i ku endla xiendlo lexinene kumbe xiendlo xo biha ke, ku ponisa moya-xiviri kumbe ku wu dlaya?”+ Kambe va miyela.5 Naswona endzhaku ko va rhalarhala hi ku hlundzuka, a ri ni gome swinene hikwalaho ko tlanyala ka timbilu+ ta vona, a ku eka munhu loyi: “Tshambuluta voko ra wena.” Hiloko a ri tshambuluta, kutani voko rakwe ri hanyisiwa.+6 Vafarisi va huma, kutani hi ku hatlisa va n’wi bohela makungu ni ntlawa wa valandzeri va Heroda,+ leswaku va n’wi dlaya.+7 Kambe Yesu a suka ni vadyondzisiwa vakwe a ya elwandle; naswona vunyingi lebyikulu lebyi humaka eGaleliya ni le Yudiya byi n’wi landzela.+8 Ni vunyingi lebyikulu lebyi humaka eYerusalema ni le Idumiya ni le ntsungeni wa Yordani ni ku rhendzela Tiri+ na Sidoni, loko byi twa hi ta swilo swo tala leswi a a swi endla, byi ya eka yena.9 Kutani a byela vadyondzisiwa vakwe leswaku nkarhi hinkwawo va va ni byatso lebyitsongo lebyi a nga byi tirhisaka leswaku ntshungu wu nga n’wi kamanyeti.10 Leswi a a hanyise vo tala, swi endle leswaku hinkwavo lava a va ri ni mavabyi ya khombo va wela ehenhla ka yena leswaku va n’wi khumba.+11 Hambi ku ri mimoya+ leyi nga basangiki, rini na rini loko yi n’wi vona, a yi tiwisela emahlweni ka yena yi huwelela, yi ku: “U N’wana wa Xikwembu.”+12 Kambe minkarhi yo tala a a yi lerisa hi ku kongoma leswaku yi nga endli leswaku a tiviwa.+13 Kutani a khandziya ntshava, a vitana lava a a va lava,+ kutani va ya eka yena.+14 Naswona a sungula ntlawa wa vanhu va 12, lava a tlheleke a va vitana “vaapostola,” leswaku va famba na yena, ni leswaku a va rhuma va ya chumayela+15 ni ku va ni matimba yo hlongola madimona.+16 Kutani ntlawa wa lava 12 lowu a wu sunguleke a ku ri Simoni, loyi a n’wi thyeke Petro,+17 na Yakobo n’wana wa Zebediya na Yohane makwavo wa Yakobo+ (lava u tlhele a va thya Bowanergesi, leswi vulaka Vana va Dzindza-tilo),18 na Andriya na Filipi na Bartolomi na Matewu na Tomasi na Yakobo n’wana wa Alfiya na Tadiya na Simoni lowa Mukananiya19 na Yudasi Iskariyota, loyi endzhaku a nga n’wi xenga.+Kutani a nghena endlwini.20 Nakambe ntshungu wu hlengeletana, lerova a va nga swi koti ni ku dya swakudya.+21 Kambe loko maxaka+ yakwe ma twa hi leswi, ma huma leswaku ma ya n’wi khoma, hikuva a ma ku: “Wa hlanya.”+22 Ni vatsari lava a va rhelele va huma eYerusalema a va ku: “U ni Belzebule, naswona u hlongola madimona hi ku tirhisa mufumi wa madimona.”+23 Kutani, loko a va vitanele eka yena, a sungula ku va byela hi swifaniso a ku: “Xana Sathana a nga hlongola Sathana hi ndlela yihi?24 Phela, loko mfumo wu avana hi vuwona, mfumo wolowo a wu nge yimi;+25 naswona loko yindlu yi avana hi vuyona, yindlu yoleyo a yi nge yimi.+26 Nakambe, loko Sathana a tipfukerile kutani a avana, a nge yimi, kambe u ya emakumu.+27 Entiyisweni, a ku na munhu loyi, loko a nghene endlwini ya wanuna wa matimba a nga kotaka ku phanga+ nhundzu yakwe leyi rhwalekaka loko a nga sunguli hi ku boha wanuna wa matimba, kutani hi kona a nga phangaka yindlu yakwe.+28 Ndzi mi byela ndzi tiyisile leswaku vana va vanhu va ta rivaleriwa swilo hinkwaswo, ku nga khathariseki swidyoho ni swisandzu leswi va swi endlaka hi ku sandza.+29 Hambiswiritano, mani na mani la sandzaka moya lowo kwetsima a nge pfuki a rivaleriwile, kambe u ni nandzu wa xidyoho lexi nga heriki.”+30 U vule sweswo, hikuva a va ku: “U ni moya+ lowu nga basangiki.”31 Hiloko ku ta mana wakwe ni vamakwavo,+ naswona, loko va yime ehandle, va lerisa leswaku va n’wi vitana.+32 Hilaha a swi ri hakona, ntshungu a wu tshame wu n’wi rhendzela, kutani va ku eka yena: “Waswivo! Mana wa wena ni vamakwenu va ku lava hala handle.”+33 Kambe a va angula a ku: “I mani mana wa mina ni vamakwerhu?”+34 Loko a rhalarhale lava tshameke va n’wi rhendzela, a ku: “Vonani, mana wa mina ni vamakwerhu hi lava!+35 Mani na mani la endlaka ku rhandza ka Xikwembu, hi yena a nga makwerhu wa xinuna, hi yena a nga makwerhu wa xisati, hi yena a nga manana.”+


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Vakorinto 6:1-20
6 Xana u kona un’wana eka n’wina loyi a nga ni mhaka+ ni un’wanyana la xinyataka a ya ehubyeni emahlweni ka vanhu+ lava nga lulamangiki, ematshan’weni yo ya emahlweni ka vakwetsimi ke?+2 Kumbe, xana a mi swi tivi leswaku vakwetsimi va ta avanyisa+ misava?+ Naswona loko misava yi ta avanyisiwa hi n’wina, xana a mi faneleki ku tenga timhaka letitsongo+ swinene?3 Xana a mi swi tivi leswaku hi ta avanyisa tintsumi?+ Kutani ha yini mi nga avanyisi timhaka ta vutomi lebyi?4 Loko mi ri ni timhaka ta vutomi lebyi leti fanelaka ku tengiwa,+ xana mi veka vanhu lava languteriwaka ehansi evandlheni leswaku va va vaavanyisi?+5 Leswi ndzi swi vulela ku mi khomisa tingana.+ Xana i ntiyiso leswaku a nga kona munhu+ wo tlhariha exikarhi ka n’wina loyi a nga ta kota ku avanyisa exikarhi ka vamakwavo,6 kambe makwavo u ya ehubyeni ni makwavo, emahlweni ka lava nga riki vapfumeri ke?+7 Kunene, swi vula leswaku mi hlulekile hi ku helela leswi mi mangalelanaka.+ Ku ri na sweswo, ha yini mi nga pfumeli ku hoxeriwa?+ Naswona ha yini mi nga pfumeli ku dyeleriwa?+8 Ku hambana ni sweswo, mi hoxela van’wana ni ku va dyelela, naswona mi swi endla eka vamakwenu.+9 Hawu! Xana a mi swi tivi leswaku vanhu lava nga lulamangiki a va nge yi dyi ndzhaka ya mfumo+ wa Xikwembu? Mi nga xisiwi. Loko ti ri timbhisa,+ kumbe vagandzeri va swifaniso swa hava,+ kumbe vaoswi,+ kumbe vanhu lava hlayiseriweke swikongomelo leswi nga riki swa ntumbuluko,+ kumbe vavanuna lava etlelaka ni vavanuna-kulobye,10 kumbe makhamba, kumbe vanhu va makwanga,+ kumbe swidakwa,+ kumbe varhuketeri, kumbe vadyeleri, va nga ka va nga yi dyi ndzhaka ya mfumo+ wa Xikwembu.11 Kambe hi leswi van’wana va n’wina a mi ri swona.+ Kambe mi hlantswiwile mi basa,+ mi kwetsimisiwile,+ mi vuriwe lava lulameke+ hi vito ra Hosi ya hina Yesu Kreste+ ni hi moya wa Xikwembu+ xa hina.12 Swilo hinkwaswo swa pfumeleleka eka mina; kambe a hi hinkwaswo leswi pfunaka.+ Swilo hinkwaswo swa pfumeleleka+ eka mina; kambe a xi kona lexi ndzi nga ta pfumela ku lawuriwa hi xona.+13 Swakudya i swa khwiri, ni khwiri i ra swakudya;+ kambe Xikwembu xi ta herisa hinkwaswo.+ Kutani miri a hi wa vumbhisa kambe i wa Hosi;+ naswona Hosi i n’wini wa miri.+14 Kambe Xikwembu xi pfuxe Hosi+ naswona xi ta pfuxa na hina eku feni+ hi matimba+ ya xona.15 Xana a mi swi tivi leswaku mimiri ya n’wina i swirho+ swa Kreste?+ Kutani, xana ndzi ta teka swirho swa Kreste ndzi swi endla swirho swa nghwavava?+ Sweswo swi nga tshuki swi endleka!16 Hawu! Xana a mi swi tivi leswaku loyi a tihlanganisaka ni nghwavava u va miri wun’we na yona? Hikuva xi ri, “Lavambirhi va ta va nyama+ yin’we.”17 Kambe loyi a tihlanganisaka ni Hosi u va ni moya+ wun’we+ na yona.18 Balekelani vumbhisa.+ Xidyoho xin’wana ni xin’wana lexi munhu a nga xi endlaka xi le handle ka miri wa yena, kambe loyi a hanyaka hi vumbhisa u dyohela miri+ wa yena n’wini.19 Hawu! Xana a mi swi tivi leswaku miri wa n’wina i tempele+ ya moya lowo kwetsima lowu nga endzeni ka n’wina,+ lowu mi nga na wona lowu humaka eka Xikwembu? Nakambe, a mi tifumi,+20 hikuva mi xaviwile hi nxavo.+ Vangamisani Xikwembu+ swinene hi miri+ wa n’wina.


text:
VANTSHWA VA VUTISA
I Yini Leswi Ndzi Faneleke Ndzi Swi Tiva Hi Ku Xanisiwa Hi Timhaka Ta Masangu?—Xiyenge 1: Switsundzuxo
Swi vula yini ku xanisiwa hi timhaka ta masangu?
Hambileswi tinhlamuselo leti nga enawini ti hambanaka hi ku ya hi tindhawu, nhlamuselo leyi tolovelekeke ya ku “xanisiwa hi timhaka ta masangu” yi nga vula ku endla timhaka ta masangu hi ku sindzisiwa. Swi nga ha katsa ku xanisiwa ka vana kumbe vantshwa, ku sindzisiwa ku endla timhaka ta masangu hi xaka, ku pfinyiwa ni ku xanisiwa hi “munhu loyi u n’wi tshembaka”—ku nga ha va dokodela, mudyondzisi kumbe mufundhisi. Vanhu van’wana lava xanisiweke, va xungetiwa loko va lava ku vika mhaka leyi va humeleleke.
Hi ku ya hi vulavisisi byin’wana, lembe ni lembe eUnited States ntsena, vanhu vo tlula kotara ya miliyoni va vika leswaku va xanisiwile hi timhaka ta masangu. Kwalomu ka hafu ya vona va le xikarhi ka malembe ya 12 na 18.
Leswi u faneleke u swi tiva
Bibele yi yirisa ku xanisa hi timhaka ta masangu. Bibele yi vulavula hi ntshungu lowu a a wu ri ni ku navela ko biha hi timhaka ta masangu lowu a wu lava ku pfinya vavanuna vambirhi lava endzeleke muti wa Sodoma kwalomu ka malembe ya 4 000 lama hundzeke—leswi hi swona swi endleke leswaku Yehovha a lovisa muti wolowo. (Genesa 19:4-13) Ku engetela kwalaho, Nawu lowu nyikiweke Muxe kwalomu ka malembe ya 3 500 lama hundzeke a wu yirisa ku endla timhaka ta masangu ni xirho xa ndyangu, leswi katsaka ku pfinya xaka.—Levhitika 18:6.
Ku xanisa hi timhaka ta masangu swi tala ku endliwa hi vanhu lava u va tivaka. Buku leyi nge Talking Sex With Your Kids yi ri: “Eswiyin’weni swo tala, munhu la pfinyiweke wa n’wi tiva munhu la n’wi pfinyeke.”
Vaxinuna ni vaxisati va xanisiwa hi timhaka ta masangu. EUnited States, tiphesente ta khume ta vavanuna va xanisiwa hi timhaka ta masangu. Nhlangano wa Rape, Abuse & Incest National Network (RAINN) wu vula leswaku vavanuna lava xanisiwaka “va nga ha ti twa onge va lava ku endliwa vasodoma” kumbe “vavanuna la va nga riki va xiviri.”
Ku andza ka ku xanisiwa hi timhaka ta masangu a hi mhaka yo hlamarisa. Bibele yi profete leswaku “emasikwini yo hetelela” vanhu vo tala va ta va ‘lava nga riki na xinakulobye xa ntumbuluko, lava nga tikhomiki ni lava nga ni tihanyi.’ (2 Timotiya 3:1-3) Swiendlo sweswo swi endliwa hi vanhu lava lavaka ku endla van’wana nsele hi timhaka ta masangu.
Munhu la xanisiweke hi timhaka ta masangu a nga na xihoxo. A ku na munhu loyi a lavaka ku xanisiwa hi timhaka ta masangu. Muxanisi hi yena loyi a nga ni nandzu. Hambiswiritano, u nga swi kota ku endla swin’wana leswaku u nga xanisiwi hi timhaka ta masangu.
Leswi u nga swi endlaka
Tshama u lunghekile. Tiva ka ha ri emahlweni leswi u nga ta swi endla loko munhu un’wana, hambi loyi u rhandzanaka na yena kumbe xaka a ringeta ku ku xanisa hi timhaka ta masangu. Nhwanyana la vuriwaka Erin u ringanyeta leswaku loko u fanele u lunghekela ku langutana ni xiyimo xin’wana ni xin’wana xa ntshikilelo wa tintangha, u nga ha praktisa leswi u nga ta swi endla. U ri: “Swi nga ha tikomba swi nga twali kambe loko u swi tirhisa, swi nga ha endla leswaku u nga xanisiwi hi timhaka ta masangu.”
Bibele yi ri: “Tshamani mi ri karhi mi languta leswaku ndlela leyi mi fambaka ha yona a yi fani ni ya lava nga tlharihangiki kambe yi fana ni ya vanhu vo tlhariha, . . . hikuva masiku ma hombolokile.”—Vaefesa 5:15, 16.
Tivutise: ‘Ndzi ta endla yini loko munhu un’wana a ndzi khoma hi ndlela leyi nga ndzi tsakisiki?’
Vana ni rhengu. Nhlangano wa RAINN wu ringanyeta leswaku u “fanele u va ni xitirhisiwa lexi u nga xi tirhisaka ku tivisa vanghana ni vandyangu wa ka n’wina leswaku a wu le xiyin’weni lexinene handle ko va munhu loyi u nga na yena a swi tiva. Vanghana kumbe swirho swa ndyangu swi ta ta swi ta ku teka.” Hi ku endla tano u ta va u papalate ku xanisiwa.
Bibele yi ri: “U tlharihile la voneke khombo kutani a tumbela, kambe la nga riki na ntokoto u ye emahlweni kutani u fanele a xupuriwa.”—Swivuriso 22:3.
Tivutise: ‘Hi rihi rhengu leri ndzi nga ri tirhisaka?’
Veka swipimelo u tlhela u swi tirhisa. Hi xikombiso, loko ku ri na loyi u rhandzanaka na yena, mi fanele mi bula hi leswaku hi wahi matikhomelo lamanene ni lama nga riki manene. Loko a vona onge mhaka yoleyo i matlangwana, u fanele u kuma un’wana loyi a xiximaka ndlela leyi u titwaka ha yona.
Bibele yi ri: “Rirhandzu . . . a ri tikhomi hi ndlela leyi nga tengangiki, a ri lavi leswi vuyerisaka rona ntsena.”—1 Vakorinto 13:4, 5.
Tivutise: ‘Ma njhani matikhomelo ya mina? I matikhomelo ya njhani lama nga riki kahle?’


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | U NGA WU KUMA KWIHI NCHAVELELO?
Ndlela Leyi Xikwembu Xi Chavelelaka Ha Yona
Muapostola Pawulo u hlamusela Yehovha * tanihi “Xikwembu xa nchavelelo hinkwawo, lexi hi chavelelaka enhlomulweni wa hina hinkwawo.” (2 Vakorinto 1:3, 4) Hikwalaho Bibele ya hi tiyisekisa leswaku a ku na munhu loyi Xikwembu xi nga tsandzekaka ku n’wi pfuna ni leswaku a ku na khombo leri nga rikulu swinene lerova Tata wa hina wa le tilweni a nga tsandzeka ku hi chavelela.
Ku na leswi hi faneleke hi swi endla loko hi lava ku chaveleriwa hi Xikwembu. Xana dokodela a nga hi pfuna njhani loko hi nga yi exibedlhele leswaku a ta hi pfuna? Hikwalaho Matsalwa ma hi khutaza ma ku: “Tshinelani eka Xikwembu, kutani xi ta tshinela eka n’wina.”—Yakobo 4:8.
I yini lexi nga hi tiyisekisaka leswaku Xikwembu xi ta tshinela eka hina? Xo sungula, hikuva xi hi byela ko tala leswaku xi lava ku hi pfuna. (Vona bokisi.) Xa vumbirhi, hikuva hi ni vumbhoni lebyi khorwisaka bya vanhu va xiviri va le nkarhini wa hina ni va le nkarhini lowu hundzeke lava Xikwembu xi va chaveleleke.
Hosi Davhida a a weriwe hi makhombo yo tala ku fana ni vanhu vo tala namuntlha lava lavaka ku pfuniwa hi Xikwembu. U kombele Yehovha a ku: “Yingisa rito ra mina loko ndzi kombela mpfuno eka wena.” Xana Xikwembu xi n’wi pfunile? Ina. Davhida u tlhele a ku: “Ndzi pfuniwile, leswaku mbilu ya mina yi khana.”—Pisalema 28:2, 7.
NDLELA LEYI YESU A VA CHAVELELAKA HA YONA HINKWAVO LAVA RILAKA
Xikongomelo xa Xikwembu hi leswaku Yesu a va chavelela swinene vanhu. Ntirho wun’wana lowu Xikwembu xi wu nyikeke Yesu a ku ri ku “bohelela lava vavisekeke mbilu” ni ku “chavelela hinkwavo lava rilaka.” (Esaya 61:1, 2) Hilaha ku profetiweke hakona, Yesu wa khathala swinene hi vanhu lava “tirhaka hi matimba ni lava tikeriwaka.”—Matewu 11:28-30.
Yesu u chavelele vanhu hi ku va nyika xitsundzuxo xa vutlhari, hi ku va khoma hi ndlela leyinene naswona minkarhi yin’wana hi ku va tshungula mavabyi. Siku rin’wana munhu la nga ni nhlokonho u kombele Yesu a ku: “Loko u swi lava, u nga ndzi basisa.” Hikwalaho ko n’wi twela vusiwana Yesu u te: “Ndza swi lava. Basisiwa.” (Marka 1:40, 41) Kutani munhu wa nhlokonho u hanyile.
Namuntlha N’wana wa Xikwembu a nga kona laha misaveni leswaku a ta hi chavelela hi ku kongoma. Kambe Tata wakwe, Yehovha, “Xikwembu xa nchavelelo hinkwawo,” u ya emahlweni a pfuna lava lavaka ku chaveleriwa. (2 Vakorinto 1:3) Xiya tindlela ta nkoka ta mune leti Xikwembu xi ti tirhisaka ku chavelela vanhu.
Bibele. “Swilo hinkwaswo leswi tsariweke enkarhini lowu hundzeke swi tsaleriwe ku letela hina, leswaku hi ta va ni ntshembo hikwalaho ka ku tiyisela ka hina ni hikwalaho ka nchavelelo lowu humaka eMatsalweni.”—Varhoma 15:4.
Moya Lowo Kwetsima Wa Xikwembu. Endzhakunyana ka ku fa ka Yesu, vandlha hinkwaro ra Vakreste ri ve ni ku rhula. Ha yini? “A ri famba hi ku chava Yehovha ni hi nchavelelo wa moya lowo kwetsima.” (Mintirho 9:31) Moya lowo kwetsima wa Xikwembu, wu ni matimba swinene. Xikwembu xi nga tirhisa wona leswaku xi chavelela munhu un’wana ni un’wana exiyin’weni xihi ni xihi.
Xikhongelo. Bibele ya hi tsundzuxa yi ku: “Mi nga vileli ha nchumu.” Ku ri na sweswo, yi ri, “tivisani Xikwembu swikombelo swa n’wina . . . kutani ku rhula ka Xikwembu loku tlulaka miehleketo hinkwayo ku ta rindza timbilu ta n’wina ni matimba ya n’wina ya mianakanyo.”—Vafilipiya 4:6, 7.
Vakrestekulorhi va nga va vanghana va ntiyiso lava hi nga titshegaka ha vona leswaku va hi chavelela eminkarhini yo tika. Muapostola Pawulo u vule leswaku vanghana vakwe a va ri “mpfuno lowu tiyisaka” eminkarhini ya ku “pfumala ni le nhlomulweni.”—Vakolosa 4:11; 1 Vatesalonika 3:7.
Kambe u nga ha va u tivutisa leswaku swilo leswi hinkwaswo swi tirha njhani. A hi kambisiseni mintokoto ya vanhu lava langutaneke ni swiphiqo lava ku vulavuriweke ha vona eku sunguleni ka xihloko lexi. Ku fana na vona, u ta swi xiya leswaku Xikwembu xa ha xi hetisisa xitshembiso lexi khutazaka lexi nge: “Ku fana ni munhu loyi mana wakwe a hambetaka a n’wi chavelela, na mina ndzi ta hambeta ndzi mi chavelela.”—Esaya 66:13.
^ ndzim. 3 Yehovha i vito ra Xikwembu hilaha ri kumekaka hakona eBibeleni.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Mintirho 15:1-41
15 Hiloko vavanuna van’wana va rhelela ku suka eYudiya+ kutani va dyondzisa vamakwavo: “Loko mi nga yimbisiwi+ hi ku ya hi ntolovelo wa Muxe,+ a mi nge ponisiwi.”2 Kambe loko Pawulo na Barnaba va ve ni mholovo leyikulu ngopfu ni ku kanetana na vona, va hlele leswaku Pawulo na Barnaba ni van’wana va vona va ya eka vaapostola ni vakulukumba eYerusalema+ malunghana ni ku kanetana loku.3 Hikwalaho, endzhaku ko heleketiwanyana hi vandlha,+ vavanuna lava va ye emahlweni ni ndlela ya vona va hundza eFenikiya ni le Samariya, va rungula hi vuxokoxoko ku hundzuka ka vanhu va matiko,+ va endla leswaku vamakwavo+ hinkwavo va tsaka swinene.4 Loko va fika eYerusalema va amukeriwe hi musa+ hi vandlha ni vaapostola ni vakulukumba, naswona va rungule swilo swo tala leswi Xikwembu xi swi endleke ha vona.+5 Kambe, van’wana va mpambukwa wa Vafarisi lava kholweke va suka va yima eswitshan’weni swa vona va ku: “Swa fanela ku va yimbisa+ ni ku va lerisa leswaku va hlayisa nawu wa Muxe.”+6 Naswona vaapostola ni vakulukumba va hlengeletana ku ta vona mhaka leyi.+7 Kuteloko ku ve ni ku kanetana lokukulu,+ Petro a tlakuka a ku eka vona: “Vavanuna, vamakwerhu, mi swi tiva kahle leswaku ku sukela emasikwini ya khale Xikwembu xi ndzi hlawurile exikarhi ka n’wina leswaku hi nomu wa mina vanhu va matiko va twa rito ra mahungu lamanene kutani va kholwa;+8 naswona Xikwembu, lexi tivaka mbilu,+ xi nyikele vumbhoni hi ku va nyika moya lowo kwetsima,+ hilaha xi endleke hakona ni le ka hina.9 Naswona a xi kombisanga ku hambana nikatsongo exikarhi ka hina na vona,+ kambe xi tengise timbilu ta vona hi ripfumelo.+10 Hikokwalaho, ha yini mi ringa Xikwembu hi ku tlhandleka joko+ leri etinhan’wini ta vadyondzisiwa, leri hambi ku ri vatata wa hina kumbe hina hi nga swi kotangiki ku ri byarha?+11 Ku hambana ni sweswo, hi tshemba leswaku hi ta ponisiwa hi musa+ lowu nga faneriwiki wa Hosi Yesu hi ndlela leyi fanaka ni ya vanhu volavo.”+12 Hiloko vunyingi hinkwabyo byi miyela, kutani va yingisa Barnaba na Pawulo va va rungulela masingita ni swihlamariso swo tala leswi Xikwembu xi swi endleke ha vona exikarhi ka matiko.+13 Kuteloko va hete ku vulavula, Yakobo a hlamula, a ku: “Vavanuna, vamakwerhu, ndzi yingiseni.+14 Samiyoni+ u rungule hi rixaladza ndlela leyi Xikwembu xi hundzuluxeleke ha yona nyingiso wa xona ro sungula ematikweni leswaku xi humesa eka wona vanhu va vito ra xona.+15 Naswona marito ya Vaprofeta ma pfumelelana na swona leswi, hilaha ku tsariweke hakona,16 ‘Endzhaku ka swilo leswi ndzi ta vuya kutani ndzi pfuxa ntsonga wa Davhida lowu weleke ehansi; naswona ndzi ta pfuxa marhumbi ya wona, ndzi tlhela ndzi wu yimisa,+17 leswaku vanhu lava seleke va ta lava Yehovha hi mbilu hinkwayo, swin’we ni vanhu va matiko hinkwawo, vanhu lava vitaniwaka hi vito ra mina, ku vula Yehovha, la endlaka swilo leswi,+18 leswi tiviwaka ku sukela khale.’+19 Hikwalaho xiboho xa mina hileswaku hi nga karhati vanhu va matiko lava hundzukelaka eka Xikwembu,+20 kambe hi va tsalela leswaku va papalata swilo leswi nyamisiweke hi swifaniso+ swa hava ni vumbhisa+ ni leswi dlayiweke hi ku tlimbiwa nkolo,+ ni ngati.+21 Hikuva ku sukela eminkarhini ya khale Muxe a a ri ni lava a va chumayela ha yena eka muti wun’wana ni wun’wana, hikuva u hlayeriwa ehenhla emasinagogeni hi savata yin’wana ni yin’wana.”+22 Kutani vaapostola ni vakulukumba swin’we ni vandlha hinkwaro va tsakele ku rhuma vavanuna lava hlawuriweke exikarhi ka vona va ya eAntiyoka swin’we na Pawulo na Barnaba, ku nga Yudasi loyi a a vuriwa Barsaba+ na Silasi, vavanuna lava rhangelaka exikarhi ka vamakwavo;23 kutani hi voko ra vona va tsale va ku:“Vaapostola ni vakulukumba, vamakwerhu, eka vamakwerhu lava nga eAntiyoka+ ni le Siriya ni le Kilikiya+ lava humaka exikarhi ka matiko: Xewani!24 Tanihi leswi hi tweke leswaku van’wana exikarhi ka hina va mi karhatile hi ku vulavula,+ va ringeta ku onha mimoya-xiviri ya n’wina, hambileswi hi nga va nyikangiki swiletelo,+25 hi fikelele mianakanyo yin’we+ naswona hi tsakele ku hlawula vavanuna hi va rhuma eka n’wina swin’we ni varhandziwa va hina, Barnaba na Pawulo,+26 vavanuna lava nyiketeke mimoya-xiviri ya vona hikwalaho ka vito ra Hosi ya hina Yesu Kreste.+27 Hikokwalaho hi rhuma Yudasi na Silasi,+ leswaku na vona va vika swilo leswi fanaka hi rito.+28 Hikuva moya lowo kwetsima+ swin’we na hina hi tsakele ku ka hi nga mi engeteleli ndzhwalo+ wun’wana, handle ka swilo leswi, leswi fanelaka,29 ku papalata swilo leswi nyikeriwaka swifaniso swa hava+ ni ngati+ ni swilo leswi dlayiweke hi ku tlimbiwa nkolo+ ni vumbhisa.+ Loko mi tihlayisa hi vukheta eka swilo leswi,+ mi ta fuwa. Vanani ni rihanyo lerinene!”30 Hikwalaho, loko vavanuna lava va tshikiwa va famba, va rhelele eAntiyoka, kutani va hlengeleta vunyingi va byi nyika papila.+31 Loko va ri hlayile, va tsakele xikhutazo xa kona.+32 Naswona Yudasi na Silasi, leswi na vona a va ri vaprofeta,+ va khutaze vamakwavo hi tinkulumo to tala va tlhela va va tiyisa.+33 Kuteloko va xwe nkarhi wo karhi, vamakwavo va va tshika va famba hi ku rhula+ va ya eka lava va va rhumeke.34 —35 Hambiswiritano, Pawulo na Barnaba va heta nkarhi eAntiyoka+ va ri karhi va dyondzisa, naswona va vula mahungu lamanene ya rito ra Yehovha+ swin’we ni van’wana vo tala.36 Kutani endzhaku ka masikunyana Pawulo a byela Barnaba a ku: “Ku tlula swilo hinkwaswo, a hi tlhelele hi endzela vamakwerhu emutini wun’wana ni wun’wana lowu hi twariseke eka wona rito ra Yehovha hi vona leswaku va njhani.”+37 Loko ku ri Barnaba a a tiyimisele ku tlhela a famba na Yohane, loyi a a vuriwa Marka.+38 Kambe Pawulo u vone swi nga fanelanga leswaku a famba na vona, hikuva u suke a va siya ePamfiliya,+ a nga fambanga na vona entirhweni.39 Hikwalaho ku pfuke mholovo yo chavisa, lerova va hambana; kutani Barnaba+ a teka Marka va tlutela eKipra.+40 Pawulo u lange Silasi+ kutani va famba endzhaku ka loko vamakwavo va n’wi nyikete eka musa lowu nga faneriwiki wa Yehovha.+41 Kambe u hundze hi le Siriya ni le Kilikiya, a tiyisa mavandlha.+


text:
Bibele Yi Ri Yini Malunghana Ni Paseka?
Nhlamulo ya Bibele
Ku tlangeriwa ka Paseka a ku sekeriwanga eBibeleni. Loko u languta matimu ya kona, u ta vona leswaku entiyisweni Paseka yi vula yini—i ndhavuko lowu humaka eka mihivahivani ya khale ya vuswikoti byo veleka. Xiya leswi landzelaka:
Vito: The Encyclopædia Britannica yi te: “
Vito ra Xinghezi leri nge Easter a ri tiveki kahle leswaku ri huma kwihi; muprista wa Anglo-Saxon, Venerable Bede u ri kume eka Anglo-Saxon xikwembukati xa ximun’wana, Eostre hi lembe-xidzana ra vunhungu.” Swikombo swin’wana swi ri yelanisa ni xikwembukati xa ku velekisa xa le Phoenicia lexi vuriwaka Astarte, lexi nga ni loyi a fanaka na xona wa le Babilona ku nga Ishtar.
Mimpfundla: I mfungho wa vuswikoti byo veleka “
lowu sukelaka eka minkhuvo ni swifanekiselo swa khale swa minkhuvo ya ximun’wana ya vuhedeni bya Yuropa ni le Vuxa Xikarhi.”—Encyclopædia Britannica.
Matandza: Hi ku ya hi xihlamusela marito xa Funk & Wagnalls Standard Dictionary of Folklore, Mythology and Legend, ku laviwa ka matandza ya Paseka lawa swi nga endlekaka leswaku ma tisiwa hi mpfundla wa Paseka, “
a ko va mhaka ntsena kambe a swi kombisa mihivahivani ya ku veleka.” Eka mindhavuko yin’wana va tshemba leswaku tandza ra Paseka leri khavisiweke “
hi singita ri nga tisa ntsako, rifuwo, rihanyo ni nsirhelelo.”—Traditional Festivals.
Swiambalo leswintshwa swa Paseka: “
A swi langutiwa swi ri mukhuva wo biha naswona a ku ri khombo ku xeweta xikwembu xa Vascandinavia xa Ximun’wana kumbe Eastre, loko u nga ambalanga tinguvu letintshwa.”—The Giant Book of Superstitions.
Mintirho ya ku huma ka dyambu: Yi fana ni mihivahivana ya khale ya lava a va gandzela dyambu leyi “
a yi endliwa loko vusiku byi ringana ni nhlikanhi, ku hoyozeriwa dyambu ni matimba ya rona lamakulu lama tisaka vutomi lebyintshwa eka hinkwaswo leswi milaka.”—Celebrations—The Complete Book of American Holidays.
The American Book of Days loko yi hlamusela masungulo ya Paseka yi ri: “
Swi le rivaleni leswaku Kereke yi tekelele mikhuva ya vuhedeni ya khale emasikwini ya yona yo sungula ivi yi yi hlamusela hi ndlela ya Vukreste.”
Bibele ya lemukisa malunghana ni ku gandzela Xikwembu hi ndlela ya mindhavuko kumbe mikhuva leyi nga xi tsakisiki. (Marka 7:6-8) 2 Vakorinto 6:17 yi ri: “‘
Mi tihambanisa,’ ku vula Yehovha, ‘naswona tshikani ku khumba xilo lexi nga basangiki.’” Paseka i mukhuva wa vuhedeni lowu faneleke wu papalatiwa hi lava lavaka ku tsakisa Xikwembu.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yohane 3:1-36
3 Kutani a ku ri ni wanuna un’wana eka Vafarisi, vito rakwe a a ri Nikodema,+ mufumi wa Vayuda.2 A ta eka yena nivusiku+ a ku eka yena: “Rabi,+ ha swi tiva leswaku leswi wena u nga mudyondzisi+ u huma eka Xikwembu;+ hikuva a nga kona loyi a nga endlaka masingita+ lawa u ma endlaka loko Xikwembu xi nga ri na yena.”+3 Yesu a n’wi hlamula a ku:+ “Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka wena, Loko munhu a nga velekiwanga ra vumbirhi,+ a nge wu voni mfumo wa Xikwembu.”+4 Nikodema a ku eka yena: “Xana munhu a nga velekiwa njhani loko a kurile? A nge tlheli a nghena embelekweni wa mana wakwe kutani a velekiwa, a swi tano ke?”5 Yesu a hlamula a ku: “Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka wena, Loko munhu a nga velekiwanga hi mati+ ni moya,+ a nge ngheni emfun’weni wa Xikwembu.6 Lexi velekiweke hi nyama i nyama, naswona lexi velekiweke hi moya i moya.+7 U nga hlamali leswi ndzi ku byeleke leswaku, n’wina mi fanele ku velekiwa ra vumbirhi.+8 Mheho+ yi hungela laha yi lavaka kona, kutani u twa mpfumawulo wa yona, kambe a wu ku tivi lomu yi humaka kona ni lomu yi yaka kona. Swi tano ni hi un’wana ni un’wana loyi a velekiweke hi moya.”+9 Nikodema a n’wi hlamula a ku: “Xana swilo leswi swi nga endlekisa ku yini?”10 Yesu a n’wi hlamula a ku: “U mudyondzisi wa Israyele kambe swilo leswi a wu swi tivi?+11 Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka wena, Leswi hi swi tivaka ha swi vula ni leswi hi swi voneke hi nyikela vumbhoni+ ha swona, kambe n’wina a mi byi amukeli vumbhoni lebyi hi byi nyikelaka.+12 Leswi ndzi mi byeleke swilo swa misava kambe mi nga swi kholwi, xana mi ta khorwisa ku yini loko ndzi mi byela swilo swa le tilweni?+13 Ku tlula kwalaho, a ku na munhu loyi a tlhandlukeleke etilweni+ handle ka loyi a xikeke hi le tilweni,+ ku nga N’wana wa munhu.+14 Kutani hilaha Muxe a yi tlakuseke hakona nyoka+ emananga, na yena N’wana wa munhu u fanele ku tlakuseriwa ehenhla,+15 leswaku un’wana ni un’wana loyi a kholwaka eka yena a kuma vutomi+ lebyi nga heriki.16 “Hikuva Xikwembu xi rhandze+ misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana+ wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo+ eka yena a nga lovisiwi+ kambe a va ni vutomi+ lebyi nga heriki.17 Hikuva Xikwembu xi rhume N’wana wa xona emisaveni, ku nga ri leswaku a ta avanyisa+ misava, kambe leswaku misava yi ponisiwa+ ha yena.18 Loyi a kombisaka ripfumelo eka yena a nge avanyisiwi.+ Loyi a nga kombisiki ripfumelo ana se u avanyisiwile, hikuva a nga kombisanga ripfumelo evitweni ra N’wana wa Xikwembu+ la tswariweke a ri swakwe.19 Kutani xisekelo xa vuavanyisi i xa leswaku, ku vonakala+ ku tile emisaveni+ kambe vanhu va rhandze munyama ku ri ni ku vonakala,+ hikuva mintirho ya vona a yi hombolokile.20 Hikuva loyi a hanyaka hi swilo+ swo biha u venga ku vonakala naswona a nga ti eku vonakaleni, leswaku mintirho yakwe yi nga tshinyiwi.+21 Kambe loyi a endlaka leswi nga ntiyiso u ta eku vonakaleni,+ leswaku mintirho yakwe yi vonaka yi ri leyi endliweke hi ku pfumelelana ni Xikwembu.”22 Endzhaku ka swilo leswi Yesu ni vadyondzisiwa vakwe va ya etikweni ra le Yudiya, kutani a heta nkarhinyana swin’we na vona, a khuvula.+23 Kambe Yohane+ nakambe a a khuvula aEnoni ekusuhi na Salime, hikuva a ku ri ni mati+ yo tala, naswona vanhu a va ri karhi va ta kutani va khuvuriwa;+24 hikuva Yohane a a nga si hoxiwa ekhotsweni.+25 Hikokwalaho ku pfuka ku kanetana eka vadyondzisiwa va Yohane ni Muyuda un’wana malunghana ni vutengisi.+26 Hiloko va ta eka Yohane va ku eka yena: “Rabi, wanuna loyi a a ri na wena entsungeni wa Yordani, loyi u nyikeleke vumbhoni+ eka yena, waswivo, wa khuvula naswona hinkwavo va ya eka yena.”+27 Yohane a hlamula a ku: “Munhu a nge amukeli xilo ni xin’we handle ka loko a nyikiwe xona xi huma etilweni.+28 N’wina mi timbhoni ta mina leswaku ndzi te, a ndzi yena Kreste,+ kambe ndzi rhumiwe emahlweni ka yena.+29 Loyi a nga ni mutekiwa i muteki.+ Hambiswiritano, nakulobye wa muteki, loko a yima a n’wi yingisa, u kuma ntsako lowukulu hikwalaho ka rito ra muteki. Hikokwalaho ntsako lowu wa mina wu hetisisiwile.+30 Yena u fanele ku kula, kambe mina ndzi fanele ku tsongahala.”31 Loyi a taka hi le henhla u tlula lavan’wana+ hinkwavo. Loyi a humaka emisaveni u huma emisaveni naswona u vulavula hi swilo swa misava.+ Loyi a humaka etilweni u le henhla ka lavan’wana+ hinkwavo.32 Leswi a swi voneke a tlhela a swi twa, u nyikela vumbhoni+ ha swona, kambe a ku na munhu loyi a amukelaka vumbhoni+ byakwe.33 Loyi a amukeleke vumbhoni byakwe u endle xihlambanyo xa leswaku Xikwembu xi ni ntiyiso.+34 Hikuva loyi Xikwembu xi nga n’wi rhuma u vulavula marito ya Xikwembu,+ hikuva a xi pimi loko xi nyika moya.+35 Tatana u rhandza+ N’wana naswona swilo hinkwaswo u swi veke evokweni+ ra yena.36 Un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo+ eka N’wana u ni vutomi+ lebyi nga heriki; loyi a nga yingisiki N’wana a nge byi kumi vutomi,+ naswona vukarhi bya Xikwembu byi tshama eka yena.+


text:
Xana Yesu A A Tekile? Xana A A Ri Ni Vamakwavo?
Nhlamulo ya Bibele
Bibele yi swi veka erivaleni leswaku Yesu a a nga tekanga hambileswi yi nga boxiki hi ku kongoma xiyimo xakwe emhakeni ya vukati. * Xiya leswi landzelaka.
Minkarhi yo tala Bibele yi vulavula hi ndyangu wa ka va Yesu ni hi vavasati lava fambeke na yena hi nkarhi wa vutirheli byakwe va tlhela va va kona loko a dlayiwa kambe a yi si tshama yi vula leswaku a a ri ni nsati. (Matewu 12:46, 47; Marka 3:31, 32; 15:40; Luka 8:2, 3, 19, 20; Yohane 19:25) Xivangelo lexi endlaka Bibele yi nga vulavuli nchumu emhakeni leyi hileswi a a nga si tshama a teka.
Yesu u byele vadyondzisiwa vakwe malunghana ni vanhu lava nga laviki ku nghenela vukati leswaku va ta kota ku endla leswi engetelekeke entirhweni wa Xikwembu, a ku: “Loyi a nga swi amukelaka a a swi amukele.” (Matewu 19:10-12) U va vekele xikombiso lexinene lava nga laviki ku nghenela vukati leswaku va tinyiketela hi ku helela entirhweni wa Xikwembu.—Yohane 13:15; 1 Vakorinto 7:32-38.
Loko Yesu a nga si fa, u endle malunghiselelo ya leswaku mana wakwe a sala a khathaleriwa. (Yohane 19:25-27) Loko Yesu a a tekile a tlhela a va na vana, a a ta va a endle malunghiselelo ya leswaku na vona va sala va khathaleriwa.
Bibele yi kombetela eka Yesu tanihi xikombiso eka vavanuna lava tekeke kambe ku nga ri hikwalaho ka ndlela leyi a khomeke wansati ha yona. Ematshan’weni ya sweswo, yi ri: “Vavanuna, hambetani mi rhandza vasati va n’wina, hilaha Kreste na yena a rhandzeke vandlha hakona kutani a tinyiketa hikwalaho ka rona.” (Vaefesa 5:25) Loko Yesu a a tekile loko a ha ri laha misaveni, xana xikombiso xakwe lexi hetisekeke tanihi wanuna a xi nga ta va xi tirhisiwile eka ndzimana yoleyo?
Xana Yesu a a ri ni vamakwavo?
Ina, Yesu a a ri ni vamakwavo va tsevu, ku nga Yakobo, Yosefa, Simoni, Yudasi ni vamakwavo va xisati vambirhi. (Matewu 13:54-56; Marka 6:3) Vamakwavo volavo a ku ri vana va mana wa Yesu ku nga Mariya ni nuna wakwe Yosefa. (Matewu 1:25) Bibele yi vula leswaku Yesu i “mativula” ya Mariya, leswi vulaka leswaku a a ri na vana van’wana.—Luka 2:7.
Mavunwa malunghana ni vamakwavo va Yesu
Leswaku vanhu va seketela mhaka ya leswaku Mariya u ve nhwana vutomi bya yena hinkwabyo, va te ni tinhlamuselo to hambana-hambana ta rito leri nge “vamakwavo.” Hi xikombiso, van’wana va vula leswaku vamakwavo va Yesu a ku ri vana va Yosefa va va xinuna lava a va kumeke loko a nga si tekana na Mariya. Hambiswiritano, Bibele yi kombisa leswaku Yesu u ve mudyandzhaka wa vuhosi lebyi tshembisiweke Davhida. (2 Samuwele 7:12, 13; Luka 1:32) Loko Yosefa a a ve ni vana lava a va ri vakulu eka Yesu, lonkulu eka vona a ta va a ve mudyandzhaka.
Xana xiga lexi xi kombetela eka vadyondzisiwa va Yesu kumbe eka vamakwavo va yena va moya? Mhaka leyi yi kanetana na Matsalwa hikuva Bibele yi vula leswaku “entiyisweni, vamakwavo a va nga ri kombisi ripfumelo eka yena.” (Yohane 7:5) Bibele yi hambanisa vamakwavo va Yesu eka vadyondzisiwa va yena.—Yohane 2:12.
Hi ku ya hi ndzavisiso wun’wana, vamakwavo va Yesu a va nga ri na manana la fanaka. Kambe, Matsalwa ya Xigriki ma tirhisa marito lama nga faniki loko ma vulavula hi “makwavo,” “xaka” ni “muzala.” (Luka 21:16; Vakolosa 4:10) Vakambisisi vo tala va Bibele va xiye leswaku Yesu a ri ni vamakwavo va xinuna ni va xisati. Hi xikombiso, The Expositor’s Bible Commentary yi ri: “Nhlamuselo leyi tolovelekeke swinene ya rito leri nge ‘vamakwavo’. . . hi leyi kombetelaka eka vana va xinuna va Mariya na Yosefa kutani sweswo swi vula leswaku i vamakwavo va Yesu hi manana.” *
^ ndzim. 3 Bibele yi vulavula hi Yesu tanihi muteki kambe mongo wa mhaka wu swi veka erivaleni leswaku yo fanekisela.—Yohane 3:28, 29; 2 Vakorinto 11:2.
^ ndzim. 13 Nakambe hlaya The Gospel According to St. Mark, Nkandziyiso wa Vumbirhi, wa Vincent Taylor, tluka 249 na A Marginal Jew—Rethinking the Historical Jesus, wa John P. Meier, Vholumo 1, matluka 331-332.


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO
Ndlela Yo Va Tatana Lonene
“Hi kwihi laha ndzi tsandzekeke kona?” Xivutiso lexi a xi nga n’wi dyisi byi rhelela Michael, * wa laha Afrika Dzonga. Hambileswi a tikarhateke swinene ku va tatana lonene, nkarhi wun’wana ni wun’wana lowu a ehleketaka hi jaha rakwe leri xandzukeke leri nga ni malembe ya 19, u tivona a tsandzekile ku va tatana lonene.
Ku hambana ni sweswo, Terry, loyi a tshamaka eSpain, swi tikomba onge swilo swi n’wi fambele kahle. Jaha rakwe leri vuriwaka Andrew ri ri: “Swo tala swa swilo leswi ndzi swi tsundzukaka hi tatana i minkarhi leyi a a ndzi hlayela tibuku, a a tlanga na mina ni ku famba na mina etindhawini tin’wana laha a hi heta nkarhi hi ri swin’we. A a endla leswaku ku dyondza swi tsakisa.”
Entiyisweni, ku va tatana lonene a hi matlangwana. Kambe Bibele yi ni switsundzuxo leswi nga ku pfunaka leswaku u va tatana lonene. Vatatana vo tala va kume leswaku vona ni mindyangu ya vona va vuyeriwa loko va tirhisa switsundzuxo swa vutlhari leswi nga eka yona. A hi kambisiseni ndzayo yin’wana ya le Bibeleni leyi nga pfunaka vatatana.
1. Tinyike Nkarhi Wo Tshama Ni Vana Va Wena
Tanihi tatana, u va komba njhani vana va wena leswaku i va nkoka eka wena? A swi kanakanisi leswaku ku ni swilo swo tala leswi u va endlelaka swona, ku katsa ni swilo leswi u titsonaka swona leswaku u va kumela swakudya ni ndhawu yo tshama leyi faneleke. A wu nga ta swi endla sweswo loko a va nga ri va nkoka eka wena. Kambe loko u nga heti nkarhi lowu ringaneke ni vana va wena, va nga ha gimeta hileswaku u khathala ngopfu hi swilo swin’wana ku tlula vona, swo tanihi ntirho, vanghana kumbe swilo leswi u swi rhandzaka.
Tatana u fanele a sungula rini ku heta nkarhi ni vana vakwe? Manana u sungula ku aka vuxaka ni n’wana wakwe loko a a ha ri ekhwirini. Loko se a ri ni mavhiki ya 16 a tikile, n’wana a nga ha sungula ku twa. Hi nkarhi wolowo, tatana na yena a nga sungula ku aka vuxaka byo hlawuleka ni n’wana wakwe. A nga ha yingisela ku ba ka mbilu ya n’wana, a twa loko a raha, a vulavula na yena a tlhela a n’wi yimbelelela.
Nawu Wa Bibele: Eminkarhini ya ku tsariwa ka Bibele, vavanuna a va hoxa xandla eku dyondziseni ka vana va vona. Vatatana a va khutaziwa ku heta nkarhi ni vana va vona nkarhi ni nkarhi, hilaha swi vuriweke hakona eBibeleni eka Deteronoma 6:6, 7 leyi nge: “Marito lawa ndzi ku lerisaka wona namuntlha ma fanele ma va embilwini ya wena; u fanele u ma dyondzisa n’wana wa wena hi ku phindha-phindha naswona u vulavula ha wona loko u tshama endlwini ya wena, loko u famba egondzweni, loko u etlela niloko u pfuka.”
2. Rhiya Ndleve Loko U Vulavula Na Vona
Leswaku u kota ku vulavurisana kahle ni vana va wena, u fanele u rhiya ndleve. U fanele u hlakulela vuswikoti byo rhiya ndleve handle ko hlundzuka.
Loko vana va wena va ehleketa leswaku u ta hatla u hlundzuka ni ku va xopaxopa, a va nge swi tsakeli ku ku phofulela mintlhaveko ya vona. Kambe loko u va yingisela hi vurhon’wana, u ta kombisa leswaku wa khathala swinene ha vona. Xisweswo, va ta swi hisekela swinene ku ku phofulela mintlhaveko ya vona.
Nawu Wa Bibele: Switsundzuxo swa vutlhari leswi nga eBibeleni swi tikombise swi ri leswi vuyerisaka etimhakeni to tala ta vutomi. Hi xikombiso, Bibele yi ri: “Munhu un’wana ni un’wana u fanele a hatlisa emhakeni yo twa, a nonoka emhakeni yo vulavula, a nonoka emhakeni ya vukarhi.” (Yakobo 1:19) Vatatana lava tirhisaka nawu lowu wa Bibele va kota ku vulavurisana kahle ni vana va vona.
3. Va Nyike Ndzayo U Tlhela U Va Bumabumela
Hambiloko u hlundzukile, ndzayo leyi u va nyikaka yona yi fanele yi kombisa leswaku wa khathala ha vona naswona u lava leswaku swi va fambela kahle enkarhini lowu taka. Ndzayo ya kona yi nga katsa switsundzuxo, ku laya, ku dyondzisa ni nxupulo loko swi fanerile.
Ku tlula kwalaho, ndzayo leyi tatana a yi nyikaka vana vakwe yi tswala mihandzu leyinene loko a tshamela ku va bumabumela. Xivuriso xin’wana xa khale xi ri: “Rito leri vuriweke hi nkarhi wa kona ri fana ni maapula ya nsuku exibyeni xa silivhere.” (Swivuriso 25:11) Swibumabumelo swi endla leswaku vana va va ni timfanelo letinene. Vana va dyondza ku titshemba loko vatswari va vona va va teka va ri va nkoka. Tatana loyi a bumabumelaka vana vakwe loko va endle leswinene u va pfuna leswaku va kota ku titshemba ni ku va khutaza leswaku va nga lan’wi loko va ringeta ku endla leswinene.
Nawu Wa Bibele: “N’wina vatatana, mi nga dyisi vana va n’wina mbitsi, leswaku va nga heli mbilu.”—Vakolosa 3:21.
4. Rhandza Nsati Wa Wena U Tlhela U N’wi Xixima
Ndlela leyi tatana a khomaka nsati wakwe ha yona yi nga khumba vana vakwe. Ntlawa wun’wana wa vativi va timhaka ta ku kula ka vana wu ri: “Nchumu wun’wana wa nkoka lowu tatana a nga wu endlelaka vana vakwe i ku xixima mana wa vona. . . . Tatana na manana lava xiximanaka naswona va kombaka vana va vona leswaku va xiximana, va endla leswaku vana va vona va tsaka ni ku titwa va rhandziwa.”—Buku leyi nge The Importance of Fathers in the Healthy Development of Children. *
Nawu Wa Bibele: “Vavanuna, hambetani mi rhandza vasati va n’wina . . . Un’wana ni un’wana wa n’wina a a rhandze nsati wakwe hilaha a tirhandzaka hakona.”—Vaefesa 5:25, 33.
5. Tirhisa Vutlhari Bya Xikwembu Lebyi Pfunaka
Vatatana lava rhandzaka Xikwembu hi timbilu ta vona hinkwato va nga nyika vana va vona ndzhaka ya risima swinene, ku nga vuxaka lebyikulu ni Tata wa vona wa le tilweni.
Endzhaku ka loko Antonio loyi a nga Mbhoni ya Yehovha a kulule a n’watseka ku ringana makume ya malembe leswaku a kurisa vana vakwe va tsevu, u kume papila leri humaka eka un’wana wa vana vakwe wa nhwanyana leri nge: “Tatana, ndza ku nkhensa hileswi u ndzi dyondziseke leswaku ndzi kula ndzi rhandza Yehovha Xikwembu, ndzi tirhandza ni ku rhandza vaakelani va mina, sweswo swi endle leswaku ndzi va munhu wo antswa. U ndzi kombe leswaku wa n’wi rhandza Yehovha nileswaku wa khathala swinene ha mina. Ndza ku nkhensa hileswi u rhangiseke Yehovha evuton’wini bya wena ni leswi hina vana va wena u hi khomeke tanihi tinyiko leti humaka eka yena.”
Nawu Wa Bibele: “U fanele u rhandza Yehovha Xikwembu xa wena hi mbilu ya wena hinkwayo ni hi moya-xiviri wa wena hinkwawo ni hi matimba ya wena lamakulu hinkwawo. Marito lawa ndzi ku lerisaka wona namuntlha ma fanele ma va embilwini ya wena.”—Deteronoma 6:5, 6.
Swi le rivaleni leswaku ku va tatana lonene swi katsa swo tala ku tlula tinhla leti ta ntlhanu nileswaku hambiloko u ringeta hi matimba ku va tatana lonene, a wu nge swi koti ku va tatana loyi a hetisekeke. Kambe loko u komba vana va wena rirhandzu ni ku tikarhatela ku enerisa swilaveko swa vona swa nkoka, u nga swi kota hakunene ku va tatana lonene. *
^ ndzim. 3 Mavito man’wana ma cinciwile exihlokweni lexi.
^ ndzim. 19 Hambiloko tatana a thalane ni mana wa vana vakwe, loko a n’wi xixima swi ta va pfuna leswaku va va ni vuxaka lebyinene ni mana wa vona.
^ ndzim. 25 Loko u lava swihloko leswi engetelekeke leswi vulavulaka hi ndyangu, hlaya buku leyi nge Xihundla Xa Ntsako eNdyangwini, leyi kumekaka eka Web site ya www.jw.org/ts.


text:
TIMHAKA TA NAWU NI TIMFANELO TA VANHU
Timhaka Ta Nawu eTurkey
Huvo Ya Matiko Ya Yuropa Ya Timfanelo Ta Vanhu Yi Yima Ni Vanhu Va Mune Le Turkey
Xiboho xa vunharhu lexi tekiweke eka tiko ra Turkey xi tiyisekise leswaku Nhlengeletano ya le Yuropa yi sirhelela vanhu lava alaka ku endla ntirho wa vusocha hileswi ripfalo ra vona ri nga pfumeriki ni leswaku swirho hinkwaswo swa Huvo ya le Yuropa swi fanele swi xiya mfanelo yo landzela ripfalo.
UN Yi Vula Leswaku Tiko Ra Turkey Ri Fanele Ri Xixima Ripfalo Ra Vaaki Va Rona
Hlaya hi xiboho xa nkoka lexi tekiweke hi UN lexi nyikaka vaaki va le Turkey mfanelo yo ala ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo.


text:
Dyondzisa Vana Va Wena
Yosiya U Hlawule Ku Endla Swilo Leswinene
XANA u ehleketa leswaku swa tika ku endla swilo leswinene? *— Loko nhlamulo ya wena ku ri ina, vanhu vo tala a va ta pfumelelana na wena. Hambi ku ri vanhu lavakulu va kuma swi tika ku endla leswi va swi tivaka kahle leswaku i swinene. A hi voneni leswaku ha yini Yosiya a swi n’wi tikela ngopfu ku endla swilo leswinene. Xana wa swi tiva leswaku Yosiya a ku ri mani?—
Yosiya a ku ri n’wana wa Amoni, hosi ya Yuda, loyi a a ri ni malembe ya 16 ntsena loko Yosiya a velekiwa. Amoni a a homboloke ngopfu ku fana na Hosi Manase, tata wakwe. Entiyisweni, Manase u ve hosi yo homboloka ngopfu ku ringana malembe yo tala. Kambe u khomiwe hi Vaasiriya kutani va ya n’wi pfalela ekhotsweni etikweni ra Babilona leri a ri ri ekule swinene. Loko Manase a ri ekhotsweni, u kombele Yehovha leswaku a n’wi rivalela naswona Yehovha u n’wi rivalerile.
Loko Manase a ntshunxiwile evuhlongeni, u tlhelele eYerusalema laha a fikeke a va hosi nakambe. Hi ku hatlisa u lulamise swilo swo biha leswi a swi endleke kutani a pfuna vanhu leswaku va tirhela Yehovha. Swi fanele swi n’wi twise ku vava loko n’wana wakwe Amoni a nga xi landzelanga xikombiso xakwe lexinene. Hi nkarhi wolowo Yosiya u velekiwile. Bibele a yi vuli nchumu malunghana ni leswaku Manase u hete nkarhi wo tanihi kwihi a ri ni ntukulu wakwe Yosiya. Kambe xana u ehleketa leswaku Manase a nga ha va a ringete ku n’wi pfuna leswaku a tirhela Yehovha?—
Loko Yosiya a ri ni malembe ya tsevu ntsena, Manase u file kutani Amoni tata wa Yosiya u ve hosi. Amoni u fume malembe mambirhi ntsena a nga si dlayiwa hi malandza yakwe. Kutani loko Yosiya a ri ni malembe ya nhungu u ve hosi ya Yuda. (2 Tikronika, ndzima 33) Xana u ehleketa leswaku ku endleke yini hi nkarhi wolowo? Xana Yosiya u hlawule ku tekelela xikombiso xo biha xa tata wakwe Amoni kumbe xikombiso lexinene xa kokwa wakwe Manase loyi a hundzukeke?—
Hambileswi Yosiya a a ha ri ntsongo, a a swi tiva leswaku u lava ku tirhela Yehovha. Kutani u yingise lava a va rhandza Yehovha ematshan’weni ya lava a va ri vanghana va tata wakwe. Yosiya a a ri na malembe ya nhungu ntsena, kambe a a swi tiva leswaku i swinene ku yingisa vanhu lava rhandzaka Xikwembu. (2 Tikronika 34:1, 2) Xana wa swi lava ku tiva swo karhi hi lava pfuneke Yosiya ni ku va swikombiso leswinene eka yena?—
Un’wana wa lava vekeleke Yosiya xikombiso lexinene a ku ri muprofeta Sofaniya. A a ri xaka ra Yosiya, hikuva swi nga ha endleka leswaku a a ri ntukulu wa Hosi Hezekiya lowo lulama, tata wa Manase. Eku sunguleni ka ku fuma ka hosi Yosiya, Sofaniya u tsale buku ya Bibele leyi vitaniwaka hi vito rakwe. Sofaniya u lemukise vanhu vo homboloka hi swilo swo biha leswi a swi ta va humelela naswona swi le rivaleni leswaku Yosiya u yingise swilemukiso swoleswo.
Kutani un’wana loyi a vekeleke Yosiya xikombiso lexinene a ku ri Yeremiya, loyi kumbexana u tshameke u twa ha yena. Yeremiya na Yosiya a va ha ri majaha naswona va kulele etindhawini leti a ti vandzamanile. Yehovha u huhutele Yeremiya ku tsala buku ya Bibele leyi vitaniwaka hi vito rakwe. Loko Yosiya a fa enyimpini, Yeremiya u tsale risimu ro hlawuleka leri vitaniwaka risimu ra xirilo leswaku a phofula gome leri a a ri na rona. (2 Tikronika 35:25) Wa nga ehleketa hi ndlela leyi va nga ha va ka va khutazane ha yona leswaku va tshama va tshembekile eka Yehovha!
U ehleketa leswaku i yini leswi u nga swi dyondzaka eka Yosiya?— Loko wena, ku fana na yena, tata wa wena a nga ri mugandzeri wa Yehovha, xana u kona un’wana loyi a nga ku pfunaka leswaku u dyondza ha Yena? Kumbexana munhu yoloye i mana wa wena, kokwa wa wena kumbe un’wana wa maxaka ya wena. Kumbexana i munhu un’wana loyi a tirhelaka Yehovha, loyi mana wa wena a nga ta ku pfumelela leswaku u dyondza na yena Bibele.
Ku nga khathariseki leswaku i mani, Yosiya a a swi tiva leswaku u fanele a va munghana wa vanhu lava tirhelaka Yehovha, hambileswi a a ha ri ntsongo. Onge na wena u nga endla hilaha ku fanaka, u hlawula ku endla leswinene!
^ ndzim. 3 Loko u hlayela vana, mfungho lowu wu endleriwe ku ku tsundzuxa leswaku u yima, kutani u rindzela leswaku va hlamula xivutiso xa kona.


text:
JW LIBRARY
Switirhisiwa Swa iPad, iPhone Na iPod touch
JW Library i progreme ya le nawini leyi endliweke hi Timbhoni ta Yehovha. Yi katsa vuhundzuluxeri byo tala bya Bibele swin’we ni tibuku ni tibroxara to dyondza Bibele ha tona.
EKA XIYENGE LEXI
Sungula Ku Tirhisa JW Library—iOS
Dyondza ku tirhisa swiyenge swa JW Library eka switirhisiwa swa iOS.
Ndlela Yo Khwatihata Marito—iOS
Dyondza ndlela yo khwatihata marito eka progreme ya JW Library eka switirhisiwa swa iOS.
Leswi Tshamelaka Ku Vutisiwa—Layiburari Ya JW (iOS)
Kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi tshamelaka ku vutisiwa.