text:
NDZIMA YA VUNHARHU
Hi Xihi Xikongomelo Xa Xikwembu Hi Misava?
Hi xihi xikongomelo xa Xikwembu hi vanhu?
Hi yihi ndlela leyi Xikwembu xi tlhontlhiweke ha yona?
Xana vutomi byi ta va njhani enkarhini lowu taka la misaveni?
1. Hi xihi xikongomelo xa Xikwembu hi misava?
ENTIYISWENI Xikwembu xi ni xikongomelo lexi tsakisaka hi misava. Yehovha u lava leswaku yi tala hi vanhu lava tsakeke ni lava hanyeke kahle. Bibele yi vula leswaku ‘Xikwembu xi rime ntanga aEdeni’ nileswaku xi ‘endle leswaku ku mila murhi wun’wana ni wun’wana lowu navelekaka ematihlweni ya munhu ni lowu fanelekaka ku dyiwa.’ Endzhaku ka loko Xikwembu xi vumbe wanuna wo sungula ni wansati, ku nga Adamu na Evha, xi va veke ekaya leri ro xonga kutani xi ku eka vona: “Tswalanani mi andza, mi tata misava, mi yi fuma.” (Genesa 1:28; 2:8, 9, 15) Hikwalaho, a ku ri xikongomelo xa Xikwembu leswaku vanhu va va ni vana, va ndlandlamuxa kaya leri a ri ri ntanga leswaku ri tata misava hinkwayo nileswaku va khathalela swiharhi.
2. (a) Hi swi tivisa ku yini leswaku xikongomelo xa Xikwembu hi misava xi ta hetiseka? (b) Hi ku ya hi Bibele, i vamani lava nga ta hanya hi masiku?
2 Xana u ehleketa leswaku xikongomelo xa Yehovha Xikwembu hi vanhu xa leswaku va hanya emisaveni leyi nga paradeyisi xi ta kala xi hetiseka? Xikwembu xi ri: “Ndzi swi vurile . . . ndzi ta tlhela ndzi swi endla.” (Esaya 46:9-11; 55:11) Ina, leswi Xikwembu xi tiyimiseleke ku swi endla xi ta swi endla hakunene! Xi vula leswaku ‘misava leyi a xi yi tumbuluxelanga swa hava kambe xi yi vumbele leswaku ku akiwa eka yona.’ (Esaya 45:18) I vanhu va muxaka muni lava Xikwembu a xi lava leswaku va hanya emisaveni leyi? Naswona a xi lava leswaku va hanya nkarhi wo tanihi kwihi eka yona? Loko Bibele yi hlamula yi ri: “Lavo lulama va ta dya ndzhaka ya misava, va ta tshama eka yona hi masiku.”—Pisalema 37:29; Nhlavutelo 21:3, 4.
3. Hi swihi swiyimo leswi vangaka gome leswi nga kona emisaveni naswona leswi swi tlakusa swivutiso swihi?
3 Swi le rivaleni leswaku leswi a swi si endleka. Sweswi vanhu va vabya ivi va fa; va lwa va dlayana. Ku ni leswi nga fambangiki kahle. Hambiswiritano, a swi kanakanisi leswaku Xikwembu a xi nga tiyimiselanga leswaku misava yi va hi ndlela leyi yi nga xiswona namuntlha! Timhaka ti onhake kwihi? Ha yini xikongomelo xa Xikwembu xi nga hetisekanga? Etibukwini ta matimu leti tsariweke hi vanhu, a yi kona leyi nga hi nyikaka nhlamulo hikuva timhaka ti onhake le tilweni.
MASUNGULO YA NALA
4, 5. (a) Kahle-kahle i mani la vulavuleke na Evha hi ku tirhisa nyoka? (b) Swi nga tisa ku yini leswaku munhu loyi a nga tshama a va lonene, la tshembekaka a hundzuka khamba?
4 Buku yo sungula ya Bibele yi hi byela hi mukaneti wa Xikwembu la humeleleke entangeni wa Edeni. U vuriwa “nyoka” kambe a a nga ri nyoka ya xiviri. Buku yo hetelela ya Bibele yi vula leswaku hi ‘loyi a vuriwaka Diyavulosi na Sathana, la xisaka misava hinkwayo leyi akiweke.’ U tlhela a vuriwa “nyoka ya khale.” (Genesa 3:1; Nhlavutelo 12:9) Ntsumi leyi ya matimba kumbe xivumbiwa lexi nga vonakiki xa moya, xi tirhise nyoka leswaku xi kota ku vulavula na Evha, tanihi laha munhu la tlhariheke a nga endlaka onge rito ra yena ri huma eka xipopana. Swi le rivaleni leswaku munhu yoloye wa moya a a ri kona loko Xikwembu xi vumba misava leswaku vanhu va ta tshama eka yona.—Yobo 38:4, 7.
5 Hambiswiritano, leswi swivumbiwa hinkwaswo swa Yehovha swi hetisekeke, i mani la endleke loyi a vuriwaka “Diyavulosi” kumbe “Sathana”? Handle ko tipfinyinga, un’wana wa vana lava va Xikwembu va moya, lava nga ni matimba, u tihundzule Diyavulosi hi yexe. Xana sweswo swi kotekise ku yini? Phela, namuntlha munhu loyi a a lulamile naswona a tshembeka, a nga hundzuka khamba. Xana sweswo swi endlekisa ku yini? Munhu yoloye a nga pfumelela ku navela ko biha leswaku ku dzima timitsu embilwini ya yena. Loko a tshamela ku anakanya hi ku endla swilo sweswo swo biha, u ya a navela ku swi endla. Kutani loko o tshuka a kuma nchumu lowu ku nga khale a ri karhi a wu lava, a nga ha wu yiva.—Yakobo 1:13-15.
6. Swi tise ku yini leswaku n’wana wa Xikwembu wa moya, la nga ni matimba, a hundzuka Sathana Diyavulosi?
6 Hi swona leswi endlekeke eka Sathana Diyavulosi. Swi tikomba onge u xi twile Xikwembu loko xi byela Adamu na Evha leswaku va va ni vana va tata misava. (Genesa 1:27, 28) Swi le rivaleni leswaku Sathana u te: ‘Phela, vanhu lava hinkwavo va nga gandzela mina ku ri ni ku va va gandzela Xikwembu!’ Hiloko ku navela ko biha ku ya ku dzima timitsu embilwini ya yena. U hetelele a teke goza ra ku kanganyisa Evha hi ku hembela Xikwembu. (Genesa 3:1-5) Hi ndlela yoleyo u hundzuke “Diyavulosi,” leswi vulaka “Mulumbeti.” Hi nkarhi lowu fanaka u hundzuke “Sathana,” leswi vulaka “Mukaneti.”
7. (a) Ha yini Adamu na Evha va file? (b) Ha yini vana hinkwavo va Adamu va dyuhala ivi va fa?
7 Sathana Diyavulosi u xise Adamu na Evha hi mano ya yena leswaku va nga xi yingisi Xikwembu. (Genesa 2:17; 3:6) Kutani va hetelele va file hikuva Xikwembu a xi vurile leswaku loko va nga xi yingisi, va ta fa. (Genesa 3:17-19) Leswi Adamu a a nga ha hetisekanga hikwalaho ka xidyoho, vana va yena hinkwavo va tswariwe va ri ni xidyoho. (Varhoma 5:12) Leswi swi endlekeke ha yena hi nga swi fanisa ni pani ra ku baka xinkwa. Loko pani ri phatekile, ku endleka yini hi swinkwa leswi bakiwaka hi rona? Lofo ha rin’we ri huma ri phatekile kumbe ri nga hetisekanga. Hilaha ku fanaka, munhu ha un’we u tswariwa a “phatekile” hikwalaho ka leswi Adamu a nga hetisekangiki. Hi yona mhaka leyi vanhu hinkwavo va dyuhalaka ivi va fa.—Varhoma 3:23.
8, 9. (a) Swi tikomba onge hi xihi xihehlo lexi Sathana a hehleke Xikwembu ha xona? (b) Ha yini Xikwembu xi nga hatliselanga ku dlaya vaxandzuki volavo?
8 Entiyisweni loko Sathana a endla leswaku Adamu na Evha va dyohela Xikwembu, a a hlohlotela moya wa ku xandzuka. A a sola ndlela leyi Yehovha a fumaka ha yona. Kahle-kahle, Sathana a a ku: ‘Xikwembu i mufumi wo biha. Xi byela vanhu va xona mavunwa ivi xi va tsona swilo leswinene. Vanhu a va fanelanga va fumiwa hi Xikwembu. Va nga tiendlela swiboho eka leswinene ni swo biha. Naswona va ta tiphina hi vutomi loko va fumiwa hi mina.’ Xana Xikwembu a xi ta xi lunghisa njhani xihehlo xo tano xa xisandzu? Van’wana va ehleketa leswaku Xikwembu a xi fanele xi dlaye vaxandzuki volavo. Kambe, xana sweswo a swi ta va swi herise xihehlo xa Sathana? Xana a swi ta va swi kombisile leswaku ndlela leyi Xikwembu xi fumaka ha yona yi lulamile?
9 Vululami lebyi hetisekeke bya Yehovha a byi nga ta n’wi pfumelela leswaku a hatlisela ku dlaya vaxandzuki volavo. U swi vonile leswaku a ku laveka nkarhi leswaku xihehlo xexo xa Sathana xi lulamisiwa hi ndlela leyinene ni leyi nga ta kombisa leswaku Diyavulosi i muhembi. Hiloko Xikwembu xi endla xiboho xo tshika vanhu va tifuma va ri karhi va kuceteriwa hi Sathana. Leswaku hikwalaho ka yini Yehovha a endle tano ni leswaku ha yini a pfumelele leswaku ku hundza nkarhi wo leha swonghasi a nga si tlhantlha mphikamakaneta leyi, swi ta hlamuseriwa eka Ndzima 11 ya buku leyi. Kambe, mhaka leyi hi faneleke hi anakanyisisa ha yona hi leyi: Xana Adamu na Evha va endle kahle hi ku yingisa Sathana loyi a a nga si tshama a va endlela nchumu ni wun’we lowunene? Xana a swi ri swinene ku va va pfumele leswaku Yehovha, loyi a va nyikeke swilo hinkwaswo, i muhembi la nga ni tihanyi? Xana wena a wu ta va u endle yini?
10. U nga swi hlamula njhani swihehlo leswi Sathana a hehlaka Yehovha ha swona?
10 I swinene ku anakanyisisa hi swivutiso leswi hikuva un’wana ni un’wana wa hina namuntlha, u langutana ni mphikamakaneta yoleyo. Ina, na wena u ni lunghelo ro hlamula swihehlo leswi Sathana a hehlaka Yehovha ha swona. U nga pfumela leswaku Yehovha a va Mufumi wa wena kutani u pfuneta eku paluxeni ka mavunwa ya Sathana. (Pisalema 73:28; Swivuriso 27:11) Khombo ra kona, vanhu vo tala namuntlha emisaveni leyi a va swi lavi ku endla tano. Sweswo swi tlakusa xivutiso xa nkoka lexi nge, Xana kahle-kahle Bibele yi dyondzisa leswaku Sathana u fuma misava leyi?
I MANI LA FUMAKA MISAVA LEYI?
11, 12. (a) Xana ndzingo lowu Sathana a ringeke Yesu ha wona wu swi kombisa hi ndlela yihi leswaku misava leyi yi fumiwa hi Sathana? (b) I yini xin’wana lexi kombisaka leswaku Sathana hi yena la fumaka misava leyi?
11 Yesu a nga si tshama a swi kanakana leswaku misava leyi yi fumiwa hi Sathana. Hi ndlela yo karhi ya singita, Sathana u tshama a kombisa Yesu “mimfumo hinkwayo ya misava ni ku vangama ka yona.” Hiloko Sathana a n’wi tshembisa a ku: “Swilo leswi hinkwaswo ndzi ta ku nyika swona loko wo nkhinsama u ndzi gandzela.” (Matewu 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Anakanya hi mhaka leyi. Xana Sathana a a ta ringa Yesu hi ku n’wi nyika mimfumo ya misava loko misava leyi a yi nga fumiwi hi yena? Yesu a nga yi kanetanga mhaka ya leswaku mimfumo hinkwayo ya misava i ya Sathana. Hakunene Yesu a a ta va a kanete mhaka yoleyo loko mimfumo leyi a yi nga lawuriwi hi Sathana.
12 I ntiyiso leswaku Yehovha i Xikwembu xa Matimba Hinkwawo, Muvumbi wa vuako lebyi hinkwabyo byo hlamarisa. (Nhlavutelo 4:11) Nilokoswiritano, a ku kona laha Bibele yi vulaka leswaku Yehovha Xikwembu kumbe Yesu Kreste i mufumi wa misava leyi. Entiyisweni, Yesu u vule hi ku kongoma leswaku Sathana i “mufumi wa misava leyi.” (Yohane 12:31; 14:30; 16:11) Bibele yi tlhela yi vula leswaku Sathana Diyavulosi i “xikwembu xa mafambiselo lawa ya swilo.” (2 Vakorinto 4:3, 4) Loko muapostola Yohane la nga Mukreste a tsala hi ta mukaneti loyi kumbe Sathana, u te: “Misava hinkwayo yi le hansi ka matimba ya lowo homboloka.”—1 Yohane 5:19.
NDLELA LEYI MISAVA YA SATHANA YI NGA TA HERISIWA HA YONA
13. Ha yini ku ri ni xilaveko xa misava leyintshwa?
13 Loko lembe rin’wana ni rin’wana ri ri karhi ri hundza, vubihi bya misava byi ya byi nyanya. Yi tele hi masocha lama tshamaka ma ri eku lweni, van’watipolitiki lava nga tshembekiki, varhangeri va vukhongeri lava kanganyisaka ni swigevenga leswi nga riki na ntwela-vusiwana. Misava hinkwayo yi le ka xiyimo lexi ku hundzula xona ku nga ku tlanga hi nkarhi. Bibele yi vula leswaku nkarhi wu le kusuhi wa leswaku Xikwembu xi herisa misava leyi yo biha hi nyimpi ya xona ya Armagedoni. Sweswo swi ta endla leswaku ku simekiwa misava leyintshwa yo lulama.—Nhlavutelo 16:14-16.
14. I mani loyi Xikwembu xi n’wi hlawuleke leswaku a va Hosi ya Mfumo wa xona naswona sweswo swi profetiwe hi ndlela yihi?
14 Yehovha Xikwembu u hlawule Yesu Kreste leswaku a va Hosi ya Mfumo wa Yena wa le tilweni, kumbe hulumendhe. Khale ka khaleni, Bibele yi profete yi ku: “Hi velekeriwe n’wana, hi nyikiwe n’wana wa jaha; naswona ku fuma ka vuhosana ku ta va ekatleni ra yena. Kutani vito ra yena u ta thyiwa . . . Hosana ya Ku Rhula. Ku tala ka ku fuma ka vuhosana ni ku rhula a swi nge vi na makumu.” (Esaya 9:6, 7) Malunghana ni mfumo lowu, Yesu u dyondzise valandzeri va yena leswaku va khongela va ku: “Mfumo wa wena a wu te. Ku rhandza ka wena a ku endleke emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni.” (Matewu 6:10) Hilaha hi nga ta swi vona hakona loko hi ya emahlweni ni buku leyi, ku nga ri khale Mfumo wa Xikwembu wu ta susa mimfumo ya misava leyi ivi wu sala wu fuma wu ri woxe. (Daniyele 2:44) Kutani Mfumo wa Xikwembu wu ta tisa misava leyi nga paradeyisi.
MISAVA LEYINTSHWA YI TSHINELE!
15. “Misava leyintshwa” i yini?
15 Bibele ya hi tiyisekisa yi ku: “Ku ni matilo lamantshwa ni misava leyintshwa leswi hi swi rindzeleke hi ku ya hi xitshembiso xa [Xikwembu], naswona ku ta va ni ku lulama eka swona.” (2 Petro 3:13; Esaya 65:17) Minkarhi yin’wana loko Bibele yi vulavula hi “misava” yi va yi vulavula hi vanhu lava hanyaka eka yona. (Genesa 11:1) Kutani “misava leyintshwa” yo lulama i vanhu lava amukelekaka eka Xikwembu.
16. Hi yihi nyiko ya risima leyi Xikwembu xi nga ta yi nyika lava amukelekaka eka xona naswona hi fanele hi endla yini leswaku hi yi kuma?
16 Yesu u tshembise leswaku emisaveni leyintshwa, vanhu lava nga ta amukeleka eka Xikwembu va ta kuma nyiko ya “vutomi lebyi nga heriki.” (Marka 10:30) Hi kombela u pfula eka Yohane 3:16 na 17:3 eBibeleni ya wena, kutani u hlaya leswi Yesu a vuleke leswaku hi fanele hi swi endla leswaku hi kuma vutomi lebyi nga heriki. Sweswi vona mikateko leyi Bibele yi tshembisaka leswaku yi ta kumiwa hi lava va faneriwaka hi nyiko yoleyo leyi humaka eka Xikwembu loko misava yi ta va yi ri Paradeyisi.
17, 18. Hi nga tiyiseka njhani leswaku ku ta va ni ku rhula ni nsirhelelo emisaveni hinkwayo?
17 Vubihi, nyimpi, vugevenga ni madzolonga swi ta va swi nga ha ri kona. “Lowo homboloka a nge he vi kona . . . Kambe lavo rhula va ta dya ndzhaka ya misava.” (Pisalema 37:10, 11) Ku ta va ni ku rhula hikuva ‘Xikwembu xi ta herisa tinyimpi ku ya fika emakumu ya misava.’ (Pisalema 46:9; Esaya 2:4) Kutani “lowo lulama u ta hluka, ni ku rhula ku ta andza ku fikela n’weti wu nga ha vi kona”—leswi vulaka leswaku ku rhula ku ta va kona hilaha ku nga heriki!—Pisalema 72:7.
18 Vagandzeri va Yehovha va ta tshama va sirhelelekile. Minkarhi hinkwayo loko Vaisrayele lava hanyeke enkarhini wa ku tsariwa ka Bibele va yingisa Xikwembu, a va tshama va sirhelelekile. (Levhitika 25:18, 19) Mawaku ndlela leyi swi nga ta tsakisa ka yona ku tiphina hi nsirhelelo lowu fanaka eParadeyisini!—Esaya 32:18; Mikiya 4:4.
19. Hi swi tivisa ku yini leswaku ku ta va ni ndzalo ya swakudya emisaveni leyintshwa ya Xikwembu?
19 Swakudya a swi nge he kayiveli. Mupisalema u yimbelele a ku: “Ku ta va ni mavele yo tala emisaveni; ma ta khapakhapa etinhlohlorhini ta tintshava.” (Pisalema 72:16) Yehovha Xikwembu u ta katekisa vanhu va yena vo lulama, “kunene misava yi ta humesa swimila swa yona.”—Pisalema 67:6.
20. Hi nga tiyiseka njhani leswaku misava hinkwayo yi ta hundzuka paradeyisi?
20 Misava hinkwayo yi ta hundzuka paradeyisi. Ku ta akiwa makaya lamantshwa yo xonga ni mintanga etikweni leri a ri onhiwe hi vanhu lava nga ni xidyoho. (Esaya 65:21-24; Nhlavutelo 11:18) Loko nkarhi wu ri karhi wu famba, swiphemu swa misava leswi nga ha riki na vanhu vo biha, swi ta lunghisiwa kukondza misava hinkwayo yi va ntanga wo saseka lowu nga ni mihandzu leyi vekaka ku fana ni ntanga wa le Edeni. Xikwembu a xi nge pfuki xi tsandzekile ku ‘pfula voko ra xona kutani xi enerisa ku navela ka xilo xin’wana ni xin’wana lexi hanyaka.’—Pisalema 145:16.
21. I yini lexi kombisaka leswaku vanhu ni swiharhi va ta hanyisana hi ku rhula?
21 Vanhu ni swiharhi va ta hanyisana hi ku rhula. Swivandzana ni swifuwo swi ta dya swin’we. Hambi ku ri xihlangi a xi nge swi chavi swiharhi leswi sweswi swi nga ni khombo.—Esaya 11:6-9; 65:25.
22. Ku ta endleka yini hi vuvabyi?
22 Vuvabyi byi ta hela. Leswi Yesu a nga Hosi ya Mfumo wa Xikwembu wa le tilweni, u ta tshungula vanhu hinkwavo lava vabyaka hi mpimo lowu tlulaka lowu a va tshunguleke ha wona loko a ha ri la misaveni. (Matewu 9:35; Marka 1:40-42; Yohane 5:5-9) Kutani “ku hava munhu la tshamaka kona la nga ta ku: ‘Ndza vabya.’”—Esaya 33:24; 35:5, 6.
23. Ha yini ku pfuxiwa ka vafi ku ta va nchumu lowu tsakisaka eka hina?
23 Varhandziwa va hina lava feke va ta pfuxiwa kutani va nga ha tlheli va fa. Hinkwavo lava etleleke emasirheni, lava nga emianakanyweni ya Xikwembu va ta pfuxiwa va tlhela va hanya. Entiyisweni, “ku ta va ni ku pfuxiwa ka lava lulameke ni ka lava nga lulamangiki.”—Mintirho 24:15; Yohane 5:28, 29.
24. U titwa njhani hi ku hanya emisaveni loko se yi hundzuriwe Paradeyisi?
24 Hakunene lava va hlawulaka ku yingisa Yehovha Xikwembu, Muvumbi wa hina Lonkulu, va tlhela va n’wi tirhela, va ta tiphina hi vumundzuku lebyi tsakisaka! Loko Yesu a tshembisa mudyohi loyi a feleke etlhelo ka yena, a ku: “U ta va na mina eParadeyisini,” a a vulavula hi Paradeyisi leya ha taka emisaveni. (Luka 23:43) I swa nkoka leswaku hi dyondza leswi engetelekeke ha Yesu Kreste, loyi a nga ta hi tisela mikateko leyi hinkwayo.


c: text/html

text:
XIVUTISO 9
Xana Ndzi Fanele Ndzi Pfumela Leswaku Swilo Swi Lo Tiendlekela?
A WU TA ENDLA YINI?
Ehleketa hi xiyimo lexi: Alex u pfilunganyekile. U pfumela eka Xikwembu ni leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa. Kambe namuntlha mudyondzisi wakwe wa ntivovutomi u vule leswaku mhaka ya ku tiendlekela ka swilo i ntiyiso naswona yi tiyisekisiwe hi vulavisisi lebyi endliweke hi vativi va sayense. Leswi Alex a nga laviki ku voniwa a ri xiphukuphuku, u tibyela a ku, ‘Leswi vativi va sayense va vulaka leswaku mhaka ya ku tiendlekela ka swilo i ntiyiso, ndzo va mani mina leswaku ndzi kanetana na vona?’
Loko a wu ri Alex, xana a wu ta pfumela eka dyondzo ya leswaku swilo swi lo tiendlekela hikwalaho ka leswi tibuku ti vulaka leswaku i ntiyiso?
EHLEKETISISA HI MHAKA LEYI!
Vanhu lava pfumelaka leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa ni lava pfumelaka leswaku swi lo tiendlekela va hatlisela ku vula leswi va pfumelaka eka swona kambe a va swi tivi kahle leswaku ha yini va pfumela eka leswi va pfumelaka eka swona.
Vanhu van’wana va pfumela leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa hikwalaho ka leswi va dyondzisiweke sweswo ekerekeni.
Vanhu van’wana va pfumela leswaku swilo swi lo tiendlekela hikuva va dyondzisiwe sweswo exikolweni.
SWIVUTISO SWA TSEVU SWO ANAKANYISISA HA SWONA
Bibele yi ri: “Yindlu yin’wana ni yin’wana yi akiwa hi munhu, kambe loyi a akeke swilo hinkwaswo i Xikwembu.” (Vaheveru 3:4) Xana swa twala ku pfumela mhaka yoleyo?
VONELO RA MUNHU: Swilo hinkwaswo swi ve kona endzhaku ka ku buluka lokukulu.
1. I mani kumbe i yini lexi vangeke ku buluka koloko lokukulu?
2. Hi swihi leswi twalaka—xana hi leswaku swilo hinkwaswo swi lo namba swi va kona kumbe hi leswaku hinkwaswo swi huma eka munhu wo karhi?
VONELO RA MUNHU: Vanhu va huma eka swiharhi.
3. Loko ku ri leswaku vanhu va huma eka swiharhi—hi xikombiso eka timfenhe—ha yini ku ri ni ku hambana lokukulu exikarhi ka vuswikoti bya vanhu ni bya timfenhe?
4. Ha yini swi tika ku twisisa hambi ku ri vutomi bya swivumbiwa leswitsongo?
VONELO RA MUNHU: Ku tiendlekela ka swilo i mhaka leyi tiyisekisiweke leyi nga ntiyiso.
5. Xana munhu loyi a vulaka marito lawa u endle ndzavisiso hi yexe?
6. I vanhu vangani lava pfumelaka eka dyondzo ya ku tiendlekela ka swilo hileswi va byeriweke leswaku vanhu hinkwavo vo tlhariha na vona va pfumela eka yona?
“Loko a wu famba enhoveni ivi u vona yindlu yo saseka, xana a wu ta ku: ‘Misinya yi fanele yi lo tiwela ivi yindlu yoleyo yi akeka.’ Doo! Sweswo a swi twali. Hikwalaho ha yini hi fanele hi pfumela leswaku swilo leswi nga kona evuakweni swi lo tiendlekela?”—Julia.
“Loko munhu o ku byela leswaku emuakweni wo kandziyisela eka wona ku buluke mathangi ya inki ivi yi tota makhumbi ni silin’i naswona hi singita ku va ni marito ya dikixinari leyi heleleke, xana a wu ta n’wi tshemba?”—Gwen.
HA YINI U PFUMELA EKA XIKWEMBU?
Bibele yi ku khutaza ku tirhisa “matimba ya [wena] ya ku anakanya.” (Varhoma 12:1) Sweswo swi vula leswaku ku pfumela ka wena eka Xikwembu a ku fanelanga ku titshega hi
NDLELA LEYI U TITWAKA HA YONA (Ndzi vona onge ku fanele ku ri ni loyi a nga ni matimba lamakulu)
NKUCETELO WA VAN’WANA (Ndzi tshama endhawini leyi vanhu va kona va rhandzaka vukhongeri)
KU SINDZISIWA (Vatswari va mina a va lava leswaku ndzi pfumela eka Xikwembu, a ndzo boheka)
Ku ri na sweswo, u fanele u va ni swivangelo leswi twalaka.
“Loko ndzi yingisele mudyondzisi etlilasini loko a hlamusela ndlela leyi mimiri ya hina yi tirhaka ha yona, a swi ndzi kanakanisi leswaku Xikwembu xi kona. Xirho xin’wana ni xin’wana xa miri xi ni ntirho wa xona, hambi ku ri xirho lexitsongo ngopfu, naswona ndlela leyi swi tirhaka ha yona a hi swi koti ku yi vona. Hakunene, miri wa munhu wa hlamarisa!”—Teresa.
“Loko ndzi vona muako wo leha, xikepe lexikulu kumbe movha, ndza tivutisa, ‘Xana swi endliwe hi mani?’ Hi xikombiso, swi lava vutlhari ku endla movha hikuva swilo swo tala leswitsongo leswi nga eka wona swi fanele swi tirha hi ndlela leyi faneleke leswaku wu kota ku famba. Loko timovha ti endliwe hi vanhu na hina hi lo vumbiwa.”—Richard.
“Loko ndzi ya emahlweni ndzi dyondza hi sayense ndzi kote ku xiya leswaku dyondzo ya ku tiendlekela ka swilo a hi ntiyiso.” U tlhele a vula leswaku hi ku ya hi yena, swa tika swinene ku pfumela eka dyondzo ya ku tiendlekela ka swilo ku tlula ku pfumela eka Muvumbi.—Anthony.
XIVUTISO XO ANAKANYISISA HA XONA
Hambileswi vativi va sayense va nga ni makume ya malembe va ri karhi va endla ndzavisiso, a va si kuma nhlamuselo ya ku tiendlekela ka swilo leyi hinkwavo va pfumelelanaka ha yona. Loko va nga pfumelelani eka dyondzo leyi ku nga yona a va fanele va yi tiva ku antswa, xana ku nga va xihoxo loko u nga pfumeli eka dyondzo leyi?
DYONDZA SWO TALA
Bibele Yi Ri Yini Hi Ntumbuluko?
Bibele yi hlamusela “masiku” ya tsevu lawa Xikwembu xi tumbuluxeke swilo leswi hanyaka. Xana a ku ri masiku lama nga leha tiawara ta 24?
Xana Swilo Leswi Hanyaka Swi Lo Tumbuluxiwa?
I swa nkoka leswi u swi pfumelaka malunghana ni masungulo ya vutomi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vuvabyi Bya Chukele
—U Nga Tisirhelela Njhani?
VUVABYI bya chukele se byi tinyike matimba swinene lerova se byi hundzuke ntungu lowu karhataka vanhu emisaveni hinkwayo. Ku ni mixaka yimbirhi leyi nga ni khombo ya vuvabyi bya chukele. Muxaka wo sungula wu hlasela munhu a ha ri n’wana naswona sweswi madokodela a ma si swi kota wu sivela. Exihlokweni lexi ku vulavuriwa hi muxaka wa vumbirhi lowu hlaselaka vunyingi bya vanhu.
Khale a byi tiviwa byi ri vuvabyi lebyi hlaselaka vanhu lavakulu ntsena, masiku lawa byi hlasela ni vana. Kambe madokodela ma vula leswaku vanhu va nga swi kota ku tisirhelela leswaku va nga khomiwi hi muxaka lowa vumbirhi wa vuvabyi bya chukele. Ku tiva swilo swi nga ri swingani hi vuvabyi lebyi, lebyi nga ni khombo swi nga ku pfuna. *
Vuvabyi Bya Chukele I Yini?
Vuvabyi bya chukele i xiyimo lexi endlaka leswaku chukele leri nga emirini wa munhu ri tlakuka swinene. Vuvabyi lebyi byi endla leswaku chukele ri nga ha swi koti ku khuluka kahle engatini ri ya eka tisele ta miri leswaku wu ta kuma matimba. Sweswo swi endla leswaku swirho swa miri swi nga ha tirhi hi mfanelo naswona swi endla leswaku ngati yi nga ha khuluki kahle emirini, minkarhi yin’wana swi endla leswaku munhu a kala a tsemiwa khudzu kumbe nkondzo, a va bofu ni ku karhatiwa hi vuvabyi bya tinso. Vunyingi bya vanhu lava karhatiwaka hi vuvabyi bya chukele va dlayiwa hi vuvabyi bya mbilu kumbe byo oma swirho.
Ku va ni mafurha yo tala emirini swi nga veka munhu ekhombyeni lerikulu ro hlaseriwa hi muxaka lowa vumbirhi wa vuvabyi bya chukele. Madokodela ma pfumela leswaku loko munhu a ri ni mafurha yo tala ekhwirini ni le masengeni swi nga ha va swi kombisa leswaku u le khombyeni lerikulu ro hlaseriwa hi vuvabyi bya chukele. Mafurha lama tshamaka eka rivengo ni xivindzi ma kavanyeta ndlela leyi chukele ri khulukaka ha yona engatini. U nga tisirhelela njhani eka vuvabyi lebyi?
Tindlela Tinharhu Leti Nga Ku pfunaka U Tisirhelela Eka Vuvabyi Bya Chukele
1. Loko u huma endyangwini lowu vanhu va kona va nga ni vuvabyi lebyi famba u ya kamberiwa. Loko munhu a nga si hlaseriwa hi muxaka lowa vumbirhi wa vuvabyi bya chukele, chukela ra miri wakwe ri rhanga hi ku tlakuka hi ndlela leyi nga riki ya ntumbuluko. Swiyimo leswi ha swimbirhi ka swona swi ni khombo kambe ku ni ku hambana exikarhi ka swona: Hambileswi vuvabyi bya chukele byi nga lawuriwaka kambe enkarhini wa sweswi a byi tshunguleki. Hi hala tlhelo, vanhu van’wana lava chukele ra miri wa vona ri tlakukaka hi ndlela leyi nga riki ya ntumbuluko va swi kota ku ri lawula leswaku ri vuyela ematshan’weni ya rona. A swi kona swikombiso leswi kombisaka loko chukela leri nga emirini wa munhu ri tlakuke hi ndlela leyi nga riki ya ntumbuluko. Kambe leswi swi nga endleka u nga swi xiyi. Xiviko xin’wana xi kombisa leswaku vanhu kwalomu ka 316 wa timiliyoni emisaveni hinkwayo chukele ra miri wa vona ri tlakuke hi ndlela leyi nga riki ya ntumbuluko; kambe vo tala va vona a va swi tivi sweswo. Hi xikombiso, eUnited States ntsena, vanhu va kwalomu 90 wa tiphesente a va swi tivi leswaku chukele ra miri wa vona ri tlakuke hi ndlela leyi nga riki ya ntumbuluko.
Kambe, ku va chukele ri tlakuka hi ndlela leyi nga riki ya ntumbuluko a swi na khombo. Handle ko va u huma endyangwini lowu vanhu va kona va nga ni muxaka lowa vumbirhi wa vuvabyi bya chukela, sweswinyana ku kumiwe leswaku muxaka lowu wu endla leswaku vanhu va va ekhombyeni ro hlaseriwa hi vuvabyi bya mianakanyo. Loko u nyuhele ngopfu, u nga endli vutiolori kumbe u huma endyangwini lowu vanhu va kona va nga ni vuvabyi bya chukela swi nga ha endleka chukela ra miri wa wena ri tlakuka hi ndlela leyi nga riki ya ntumbuluko. Loko wo ya u ya kamberiwa swi nga ha endleka va ku byela sweswo.
2. Dyana swakudya leswi nga ni rihanyo. U nga vuyeriwa swinene loko wo kota ku endla leswi landzelaka loko nkarhi wu ku pfumelela ni loko swi koteka: Hunguta ndlela leyi u dyaka ha yona. Ematshan’weni yo nwa juzi leyi nga ni chukele ro tala ni tinamuneti, nwana mati, tiya kumbe kofi. Dyana xinkwa lexi nga ni tindzoho, rhayisi ni makaroni hi ku ringanisela ematshan’weni yo dya swakudya leswi hungutiweke swiaki swa miri. Dyana nyama leyi nga riki na mafurha yo tala, nhlampfi, timanga ni tinyawa.
3. Endla vutiolori. Ku endla vutiolori swi ta endla leswaku u va ni rihanyo lerinene naswona chukele ra miri wa wena ri nga tlakuki hi ndlela leyi nga riki ya ntumbuluko. Dokodela un’wana u vula leswaku ematshan’weni yo heta nkarhi wo tala u ri eku hlaleleni ka TV, endla vutiolori.
A wu nge swi koti ku cinca tisele ta wena ta xitekela kambe u nga swi kota ku cinca ndlela leyi u hanyaka ha yona. Leswaku hi antswisa rihanyo ra hina swi lava matshalatshala swinene.
^ ndzim. 3 Xalamuka! a yi ku lerisi leswaku u dya swakudya kumbe u endla vutiolori byo karhi. Munhu un’wana ni un’wana u fanele a tikambisisela hi vukheta kumbe a ya kamberiwa hi dokodela a nga si tiendlela xiboho xa ndlela leyi a nga khathalelaka rihanyo rakwe ha yona.


text:
XIYENGE 23
Mahungu Lamanene Ma Hangalakile
Pawulo u chumayele loko a famba etikweni ni loko a tluta elwandle
ENDZHAKU ka ku hundzuka ka yena, Pawulo u chumayele mahungu lamanene malunghana ni Mfumo wa Xikwembu hi ku hiseka—naswona tanihi leswi a a ri mukaneti, na yena se a a kanetiwa hi tihanyi. Muapostola loyi la hisekaka u endle maendzo yo hlayanyana yo chumayela, a famba mimpfhuka a ri karhi a chumayela mahungu lamanene hi Mfumo lowu a wu ta hetisisa xikongomelo lexi Xikwembu a xi ri na xona hi vanhu.
Eka riendzo ra Pawulo ro sungula ro chumayela loko a ri eListra, u hanyise wanuna la velekiweke a lamarile. Vanhu va sungule ku vula leswaku Pawulo na Barnaba i swikwembu. Vavanuna lavambirhi va tsandzekile ku sivela vanhu volavo leswaku va va endlela switlhavelo. Hambiswiritano, endzhaku ka loko ntshungu wolowo wu kuceteriwe hi valala va Pawulo, wu n’wi khandle hi maribye ivi wu n’wi siya wu anakanya leswaku u file. Pawulo u ponile hiloko hi ku famba ka nkarhi a tlhelela emutini wolowo leswaku a ya khutaza vadyondzisiwa volavo.
Vakreste van’wana lava nga Vayuda va vule leswaku vapfumeri lava nga riki Vayuda a va fanele va hlayisa milawu yo karhi ya Nawu wa Muxe. Pawulo u ye eYerusalema a ya tivisa vaapostola ni vakulukumba hi xiphiqo xexo. Endzhaku ka loko vavanuna volavo va kambisise Matsalwa hi vukheta naswona va kongomisiwe hi moya lowo kwetsima wa Xikwembu, va tsalele vamakwerhu emavandlheni va va khutaza leswaku va papalata ku gandzela swifaniso swa hava, ku dya ngati ni nyama leyi dlayiweke hi ku tlimbiwa nkolo ni vumbhisa. Swileriso sweswo a swi ri ‘swilo leswi fanelaka,’ kambe ku yingisa swilo leswi a swi nga lavi leswaku munhu a landzela Nawu wa Muxe.—Mintirho 15:28, 29.
Eka riendzo ra yena ra vumbirhi ro chumayela, Pawulo u endzele eBeriya, ku nga muti lowu sweswi wu nga laha ku nga tiko ra Greece ra manguva lawa. Vayuda lava tshamaka kwalaho va amukele rito hi mapfundza, va kambisisa Matsalwa siku ni siku leswaku va ta tiyiseka hi leswi a a swi dyondzisa. Nakambe, loko a ri kwalaho u xanisiwile lerova a boheka ku balekela emutini wa Atena. Pawulo u nyikele nkulumo ya matimba emahlweni ka ntlawa lowu dyondzekeke wa vanhu va le Atena naswona u hi vekele xikombiso lexinene xo tirhisa vuxiyaxiya, ku twisisa ni ku khorwisa.
Endzhaku ka riendzo ra vunharhu ro chumayela, Pawulo u ye eYerusalema. Loko a ri kwalaho etempeleni, Vayuda van’wana va vange hasahasa naswona a va lava ku n’wi dlaya. Masocha ya Varhoma ma nghenelerile kutani ma konanisa Pawulo. Tanihi leswi a a ri muaka-tiko wa le Rhoma, hi ku famba ka nkarhi u tihlamulele eka Ndhuna-nkulu ya Murhoma ku nga Felikisi. Vayuda a va swi kotanga ku humesa vumbhoni bya leswi a va hehla Pawulo ha swona. Leswaku Pawulo a sivela Festo, ndhuna-nkulu yin’wana ya Murhoma leswaku yi nga n’wi yisi eka Vayuda, u te: “Ndzi endla xikombelo eka Khezari!” Hiloko Festo a ku: “U ta ya eka Khezari.”—Mintirho 25:11, 12.
Endzhaku ka sweswo Pawulo u yisiwe hi xikepe eItaliya leswaku a ya tengisiwa. Xikepe lexi a va famba ha xona xi tshovekile hiloko a boheka ku tshama exihlaleni xa Melita kukondza xixika xi hela. Loko a hetelele a fikile eRhoma, u tshame malembe mambirhi endlwini leyi hirhiweke. Hambileswi muapostola loyi la hisekaka a a rindziwa hi socha, u ye emahlweni a chumayela hi Mfumo wa Xikwembu eka vanhu hinkwavo lava a va n’wi endzela.
—Xi sekeriwe eka Mintirho 11:22–28:31.


text:
DYONDZO 5
I Yini Leswi U Nga Ta Swi Kuma eMinhlanganweni Ya Hina Ya Vukreste?
Vanhu vo tala va tshike ku ya etikerekeni hikuva a va wu kumi nkongomiso kumbe nchavelelo wa moya. Kutani, ha yini u fanele u ya eminhlanganweni ya Vukreste leyi hleriweke hi Timbhoni ta Yehovha? U ta kuma yini eminhlanganweni yoleyo?
U ta tsakela ku va exikarhi ka vanhu lava nga ni rirhandzu ni lava khathalaka. Hi lembe-xidzana ro sungula, Vakreste a va hleriwile leswaku va hlanganyela emavandlheni naswona a va khoma minhlangano leswaku va gandzela Xikwembu, va dyondza Matsalwa va tlhela va khutazana. (Vaheveru 10:24, 25) Leswi loko va hlengeletanile a va kombisana rirhandzu, a va titwa va ri exikarhi ka vanghana va ntiyiso—vamakwavo va vona va moya. (2 Vatesalonika 1:3; 3 Yohane 14) Na hina hi landzela xikombiso xolexo naswona hi kuma ntsako lowu fanaka.
U ta vuyeriwa hi ku dyondza ndlela leyi u nga yi tirhisaka ha yona milawu ya le Bibeleni. Vavanuna, vavasati ni vana va hlengeletana swin’we hilaha a swi ri hakona eminkarhini ya ku tsariwa ka Bibele. Vadyondzisi lava fanelekaka va tirhisa Bibele leswaku va hi pfuna ku twisisa ndlela leyi hi nga yi tirhisaka ha yona milawu ya yona siku ni siku. (Deteronoma 31:12; Nehemiya 8:8) Hinkwavo lava nga kona va nga hlanganyela eka mabulo lama katsaka vayingiseri ni le ku yimbeleleni, leswi endlaka leswaku hi kota ku phofula ntshembo wa hina wa Vukreste.—Vaheveru 10:23.
U ta kuma nkateko wa ku tiyisiwa ka ripfumelo ra wena eka Xikwembu. Muapostola Pawulo u byele vanhu va le vandlheni rin’wana ra le nkarhini wa yena a ku: “Ndzi navela ku mi vona, . . . leswaku mi ta khutazana, un’wana hi ripfumelo ra un’wana, ra n’wina ni ra mina.” (Varhoma 1:11, 12) Ku hlangana ka hina ni vapfumeri-kulorhi nkarhi na nkarhi eminhlanganweni swi tiyisa ripfumelo ra hina ni ku tiyimisela ka hina ku hanya hi ku pfumelelana ni milawu ya Vukreste.
Hi kombela leswaku loko u rhambiwa u ya tivonela swilo leswi hi wexe. U ta amukeriwa hi mandla mambirhi. Eminhlanganweni ya hina hinkwayo ku ngheniwa mahala naswona ku hava minhlengo leyi humesiwaka.
Eminhlanganweni ya hina ya vandlha ku landzeriwa xikombiso xihi?
Hi nga vuyeriwa njhani loko hi ya eminhlanganweni ya Vukreste?
DYONDZA SWO TALA
Ku Endliwa Yini eHolweni Ya Mfumo?
Nghena endzeni u vona leswi endliwaka.
Minhlangano Ya Vandlha Ya Timbhoni Ta Yehovha
Kuma ndhawu ni ndlela leyi hi gandzelaka ha yona.


text:
NDZIMA 4
Ha Yini Hi Fanele Hi Xixima Vulawuri?
“Xiximani vanhu va mixaka hinkwayo.”—1 PETRO 2:17.
1, 2. (a) Hi wihi ntlhontlho lowu hi langutaneke na wona loko swi ta emhakeni ya ku xixima vulawuri? (b) Hi swihi swivutiso leswi hi nga ta swi tlhuvutsa?
XANA u tshama u vona leswi n’wana a swi endlaka loko a byeriwa ku endla leswi a nga laviki ku swi endla? Hi ku n’wi languta enghoheni ntsena u namba u swi vona leswaku timhaka ti bihile. Wa swi twa leswi vatswari va yena va n’wi lerisaka swona naswona wa swi tiva leswaku u fanele a va xixima. Kambe hi nkarhi wolowo u va a nga swi lavi ku va yingisa. Xiyimo lexi a langutaneke na xona xi kombisa leswi na hina hi pfaka hi langutana na swona.
2 Mhaka ya ku xixima vulawuri a yi titeli hi ku olova eka hina. Xana minkarhi yin’wana u kuma swi ku tikela ku xixima lava ku ungameleke? Loko swi ri tano, a wu wexe. Hi hanya enkarhini lowu ku nga ha riki na munhu la lavaka ku xixima vulawuri. Nilokoswiritano, Bibele yi vula leswaku hi fanele hi xixima lava hi ungameleke. (Swivuriso 24:21) Entiyisweni, i swa nkoka leswaku hi endla tano loko hi lava ku tshama hi ri lava rhandzekaka eka Xikwembu. Hi ntolovelo ku pfa ku tlakuka swivutiso swo karhi. Ha yini swi hi tikela swonghasi ku xixima vulawuri? Ha yini Yehovha a lava leswaku hi byi xixima naswona i yini lexi nga hi pfunaka leswaku hi endla tano? Xo hetelela, hi nga byi xixima hi tindlela tihi vulawuri?
LEXI ENDLAKA SWI TIKA
3, 4. Xana swi tise ku yini leswaku ku va ni xidyoho ni ku nga hetiseki naswona ha yini ku tswaleriwa ka hina evudyohweni ku hoxa xandla leswaku hi nga swi koti ku xixima vulawuri?
3 A hi kambisiseni swivangelo swimbirhi hi ku komisa, leswi endlaka leswaku swi tika swonghasi ku xixima valawuri. Xo sungula, a hi hetisekanga; xa vumbirhi na vona valawuri a va hetisekanga. Timhaka ti onhake le ntangeni wa Edeni loko Adamu na Evha va xandzukela vulawuri bya Xikwembu, kutani ku sukela kwalaho vanhu va hanya exidyohweni naswona a va hetisekanga. Kutani ku xandzuka ku vange xidyoho. Ku xandzuka ku ve engatini ku ta fikela namuntlha.—Genesa 2:15-17; 3:1-7; Pisalema 51:5; Varhoma 5:12.
4 Hikwalaho ka leswi hi tswaleriweke exidyohweni, a swi sukeli kule leswaku vo tala va hina hi tikukumuxa, kasi ku titsongahata hi yona mfanelo leyi a yi fanele yi titela hi ku olova. Hambiloko ku hundze malembe yo tala hi ri karhi hi tirhela Xikwembu, hi nga tikuma hi ri lava sihalalaka ni ku tikukumuxa. Hi xikombiso, anakanya hi Kora loyi a tshameke a tshembekile exikarhi ka vanhu va Yehovha emaxangwini yo tala. Hambiswiritano, u lave ku va ni xikhundlha lexi tlakukeke kutani a kanya xivindzi a pfukela Muxe, wanuna loyi hi nkarhi wolowo a ku nga ri na munhu wo rhula ku fana na yena. (Tinhlayo 12:3; 16:1-3) Nakambe, anakanya hi Hosi Uzhiya, loyi hikwalaho ko tikukumuxa a ngheneke etempeleni ya Yehovha kutani a endla ntirho wo kwetsima lowu a wu endliwa hi vaprista ntsena. (2 Tikronika 26:16-21) Ku xandzuka ka vavanuna lava ku va yise endzhongweni. Kambe, xikombiso xa vona xo biha xa hi lemukisa hinkwerhu. Hi fanele hi lwisana ni ku tikukumuxa loku endlaka leswaku swi hi tikela ku xixima vulawuri.
5. Xana vanhu lava nga hetisekangiki va byi tirhise hi ndlela yihi yo biha vulawuri bya vona?
5 Hi hala tlhelo, vanhu lava nga hetisekangiki lava nga ni matimba yo lawula, va hoxe xandla swinene leswaku vulavuri byi nga xiximiwi. Vo tala va ni tihanyi, va ni rigombo naswona va khahla vanhu kumbe va va khoma hi voko ra nsimbi. Entiyisweni, matimu ya vanhu ma tele hi ta ku khomiwa ka vanhu hi ndlela yo biha. (Hlaya Eklesiasta 8:9.) Hi xikombiso, Sawulo a a ri munhu lonene, la titsongahataka loko Yehovha a n’wi hlawula ku va hosi. Kambe u sungule ku tikukumuxa ni ku va ni mavondzo; hiloko a xanisa Davhida munhu wo tshembeka. (1 Samuwele 9:20, 21; 10:20-22; 18:7-11) Hi ku famba ka nkarhi, Davhida u ve hosi leyinene ngopfu ya tiko ra Israyele, nilokoswiritano, u tirhise vulawuri bya yena hi ndlela yo biha hi ku yiva nsati wa Uriya lowa Muheti kutani a rhumela wanuna yoloye la nga riki na nandzu leswaku a yimisiwa laha nyimpi yi hisaka kona kutani a dlayiwa. (2 Samuwele 11:1-17) Ina, ku nga hetiseki ku endla leswaku vanhu va nga swi koti ku tirhisa vulawuri bya vona hi ndlela leyi faneleke. Kutani loko lava nga ni matimba yo lawula va nga n’wi xiximi Yehovha, va namba va nyanyisa swilo. Endzhaku ka loko murhangeri un’wana wa le Britain a hlamusele ndlela leyi vapapa va Makhatoliki va hlohloteleke ha yona leswaku vanhu va xanisiwa etindhawini to tala, u tsale a ku: “Loko munhu a lawula u tala ku onha naswona loko vulawuri bya yena byi nga ri na swipimelo u onha ngopfu.” Leswi se hi voneke leswi matimu ya vanhu ma swi paluxaka hi ku tirhisa vulawuri, a hi anakanyisiseni hi xivutiso lexi nge: Ha yini hi fanele hi xixima vulawuri?
HA YINI HI FANELE KU XIXIMA VULAWURI?
6, 7. (a) Xana rirhandzu leri hi rhandzaka Yehovha ha rona ri hi susumetela ku endla yini naswona ha yini? (b) Hi yihi mfanelo leyi lavekaka leswaku hi kota ku titsongahata naswona hi nga ku kombisa hi ndlela yihi?
6 Rirhandzu hi xona xivangelo xa nkoka xa leswaku hi xixima vulawuri—ku nga ku rhandza Yehovha, vanhu-kulorhi na hina vini. Leswi hi rhandzaka Yehovha ku tlula swilo hinkwaswo, hi lava ku n’wi tsakisa. (Hlaya Swivuriso 27:11; Marka 12:29, 30.) Ha swi tiva leswaku ku sukela loko ku ve ni ku xandzuka le Edeni, vuhosi bya yena ni mfanelo ya yena yo fuma vuako-hinkwabyo swi tlhontlhiwile emisaveni naswona vanhu vo tala va seketela Sathana kutani va ala ku fumiwa hi Yehovha. Ha tsaka leswi hi seketelaka vuhosi bya Yehovha. Loko hi hlaya marito ya ntshima swinene lama kumekaka eka Nhlavutelo 4:11, hi susumeteleka ku pfumelelana na wona. A hi kanakani nikatsongo leswaku Yehovha i Mufumi la fanelekaka wa vuako-hinkwabyo! Hi seketela vuhosi bya Yehovha hi tlhela hi amukela mfumo wa yena siku ni siku.
7 Ku xixima ko tano ku vula ku yingisa ni le ka swiyimo leswi nga hi oloveliki ku endla tano. Hi yingisa Yehovha hi ku swi rhandza hikwalaho ka leswi hi n’wi rhandzaka. Hambiswiritano, ku ta va ni minkarhi leyi swi nga ta hi tikela ku yingisa. Hi minkarhi yoleyo, hi fanele hi dyondza ku titsongahata hilaha n’wana loyi ku vulavuriweke ha yena eku sunguleni ka ndzima leyi a faneleke a endla hakona. Ha tsundzuka leswaku Yesu u titsongahatele ku endla ku rhandza ka Tata wakwe hambileswi a swi vonaka onge a swi olovi. U byele Tata wakwe a ku: “Ku nga endleki ku rhandza ka mina, kambe a ku endleke ka wena.”—Luka 22:42.
8. (a) Namuntlha ku titsongahatela vulawuri bya Yehovha swi katsa yini naswona sweswo swi fana ni yini eka Yena? (b) I yini lexi nga hi pfunaka leswaku hi yingisa ndzayo ni ku yi amukela? (Vona “ Yingisa Xitsundzuxo U Tlhela U Amukela Ndzayo.”)
8 I ntiyiso leswaku Yehovha a nga vulavuli na hina hi ku kongoma namuntlha; u tirhisa Rito ra yena ni vanhu lava a va hlawuleke laha misaveni. Kutani minkarhi yo tala hi titsongahatela vulawuri bya Yehovha hi ku xixima vanhu lava a va hlawuleke kumbe lava a va byarhiseke vutihlamuleri byo hi ungamela. Loko ho va xandzukela—hi xikombiso, hi ala ku amukela ndzayo ya Matsalwa kumbe nkongomiso wa vona lowu va hi nyikaka wona—hi ta hlundzukisa Xikwembu xa hina. Loko Vaisrayele va gungula ni ku xandzukela Muxe, sweswo eka Yehovha a swi fana niloko va gungula ni ku xandzukela yena.—Tinhlayo 14:26, 27.
9. Ha yini rirhandzu leri hi rhandzaka vanhu-kulorhi ha rona ri hi susumeta leswaku hi xixima vulawuri? Kombisa.
9 Xivangelo xin’wana lexi endlaka leswaku hi xixima vulawuri hileswi hi rhandzaka vanhu-kulorhi. Njhani? A hi nge u socha enyimpini. Ku hlula ni ku pona ka vuthu ku nga titshega hi loko socha ha rin’we ri ri ni ntirhisano, ri yingisa ni ku xixima lava ri ungamelaka. Loko ku ri ni lava ri nga va xiximiki kutani ri xandzuka, vutomi bya masocha laman’wana hinkwawo byi nga va ekhombyeni. Ha swi tiva leswaku masocha ma onha swinene emisaveni namuntlha. Hambiswiritano, Yehovha u ni mavuthu lama endlaka leswinene ntsena. Ko tala Bibele yi vula leswaku Xikwembu i “Yehovha wa mavuthu.” (1 Samuwele 1:3) I Mukongomisi wa vuthu lerikulu ngopfu ra swivumbiwa swa moya. Minkarhi yin’wana Yehovha u fanisa malandza ya yena ya laha misaveni ni vuthu. (Pisalema 68:11; Ezekiyele 37:1-10) Loko ho xandzukela vanhu lava Yehovha a va vekeke leswaku va hi ungamela, hi ta va hi veka vutomi bya masocha-kulorhi ya moya ekhombyeni! Loko Mukreste a xandzukela vakulu lava vekiweke, swirho swin’wana evandlheni swi nga ha koka ku tika. (1 Vakorinto 12:14, 25, 26) Loko n’wana a xandzuka, ndyangu hinkwawo wa khumbeka. Kutani hi kombisa leswaku ha va rhandza vanhu-kulorhi hi ku hlakulela ku va ni moya wo xixima ni ku khomisana.
10, 11. Ku navela lokunene ka leswaku hi vuyeriwa hina vini ku nga hi susumeta hi ndlela yihi leswaku hi yingisa vulawuri?
10 Nakambe hi xixima vulawuri hileswi swi vuyerisaka hina vini. Hi xitalo loko Yehovha a vula leswaku hi fanele hi xixima vulawuri, u vula ni vuyelo lebyi hi nga ta byi kuma hi ku endla tano. Hi xikombiso, u byela vana leswaku va yingisa vatswari va vona leswaku va ta hanya nkarhi wo leha naswona va tiphina hi vutomi. (Deteronoma 5:16; Vaefesa 6:2, 3) U hi byela leswaku hi xixima vakulu evandlheni hikuva loko hi nga va xiximi vuxaka bya hina na Yehovha byi ta onhaka. (Vaheveru 13:7, 17) Nakambe u hi byela leswaku hi yingisa vafumi hikuva sweswo swi ta hi sirhelela.—Varhoma 13:4.
11 Xana a wu pfumeli leswaku ku tiva xivangelo xo va Yehovha a lava leswaku hi n’wi yingisa swi hi pfuna leswaku hi xixima vulawuri? Kutani, a hi xiyeni ndlela leyi hi nga xiximaka vulawuri ha yona eka swiyenge swinharhu swa nkoka evuton’wini.
KU XIXIMA ENDYANGWINI
12. Hi byihi vutihlamuleri lebyi Yehovha a byi byarhiseke wanuna kumbe tatana endyangwini naswona wanuna a nga byi hetisisa njhani?
12 Yehovha hi yena musunguri wa lunghiselelo ra ndyangu. Leswi a nga Xikwembu lexi hlelekeke u hlele ndyangu hi ndlela ya leswaku swilo swi famba kahle. (1 Vakorinto 14:33) U nyike wanuna kumbe tatana vulawuri bya ku va nhloko ya ndyangu. Wanuna u xixima vulawuri bya Nhloko ya yena ku nga Kreste Yesu, hi ku tekelela ndlela leyi Yesu a byi tirhisaka ha yona vunhloko bya yena evandlheni. (Vaefesa 5:23) Kutani, wanuna a nga fanelanga a honisa vutihlamuleri bya yena, kambe u fanele a byi tamela xinuna; a nga fanelanga a va chovolo kumbe a va ni tihanyi kambe u fanele a va ni rirhandzu, a anakanyela naswona a va ni musa. U fanele a tshama a ri karhi a tsundzuka leswaku vulawuri bya yena byi ni swipimelo—byi ta tshama byi ri ehansi ka bya Yehovha.
Tatana la nga Mukreste u landzela ndlela leyi Kreste a tirhiseke vunhloko bya yena ha yona
13. Xana wansati kumbe manana a nga byi hetisisa njhani vutihlamuleri bya yena endyangwini hi ndlela leyi tsakisaka Yehovha?
13 Wansati kumbe manana u fanele a va mupfuni wa nuna wa yena kumbe muhetisisi. Na yena u byarhisiwe vulawuri endyangwini hikuva Bibele yi vulavula hi “nawu wa mana wa wena.” (Swivuriso 1:8) Kambe vulawuri bya yena a byi ringani ni bya nuna wa yena. Wansati la nga Mukreste u xixima vulawuri bya nuna wa yena hi ku n’wi pfuna leswaku a endla ntirho wa yena tanihi nhloko ya ndyangu. A nga n’wi tekeli ehansi, a n’wi lawula kumbe a n’wi tekela xikhundlha xa yena. Kambe wa n’wi seketela naswona u khomisana na yena. Loko a nga swi rhandzi swiboho leswi endliweke hi nuna wa yena, a nga ha vula ndlela leyi a titwaka ha yona hi moya wo titsongahata, kambe a nga xandzukeli nuna wa yena. Loko nuna wa yena a nga ri mupfumeri, a nga ha langutana ni swiyimo leswi ringaka, nilokoswiritano ku titsongahata ka yena ku nga ha susumeta nuna wa yena leswaku a lava ku tirhela Yehovha.—Hlaya 1 Petro 3:1.
14. Xana vana va nga va tsakisa njhani vatswari va vona na Yehovha?
14 Vana va tsakisa Yehovha loko va yingisa tatana ni mana wa vona. Nakambe va tisa ku dzuneka ni ntsako eka vatswari va vona. (Swivuriso 10:1) Emindyangwini ya mutswari la nga yexe nawu lowu fanaka wa ku yingisa wa tirha eka vana, va fanele va tsundzuka leswaku mutswari wa vona la nga yexe a nga ha lava nseketelo wa vona swinene ni ntirhisano wa vona. Emindyangwini leyi swirho hinkwaswo swi hetisisaka vutihlamuleri lebyi Xikwembu xi swi byarhiseke byona, ku va ni ku rhula ni ntsako lowukulu. Sweswo swi tisa ku dzuneka eka Yehovha Xikwembu tanihi Musunguri wa mindyangu hinkwayo.—Vaefesa 3:14, 15.
KU XIXIMA EVANDLHENI
15. (a) Xana hi nga kombisa hi ndlela yihi leswaku ha byi xixima vulawuri bya Yehovha evandlheni? (b) Hi wihi nawu lowu kongomisaka lowu nga hi pfunaka leswaku hi yingisa lava hi rhangelaka? (Vona “ Yingisani Lava Rhangelaka.”)
15 Yehovha u hlawule N’wana wa yena leswaku a Fuma vandlha ra Vukreste. (Vakolosa 1:13) Kasi Yesu u avele “hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha” leswaku ri pfuna vanhu va Xikwembu laha misaveni va va ni vuxaka lebyi tiyeke na xona. (Matewu 24:45-47) Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha yi yimela hlonga ro tshembeka. Hilaha a swi ri hakona emavandlheni ya Vakreste va lembe-xidzana ro sungula, vakulu namuntlha va kuma swiletelo ni ndzayo leswi humaka eka Huvo leyi Fumaka hi ku kongoma kumbe hi ku tirhisa vayimeri va yona vo kota valanguteri va swifundzha ni va miganga.. Loko hina hi xixima vulawuri bya vakulu lava nga Vakreste, hi va hi yingisa Yehovha.—Hlaya 1 Vatesalonika 5:12; Vaheveru 13:17.
16. Xana vakulu va hlawuriwa hi moya lowo kwetsima hi ndlela yihi?
16 Vakulu ni malandza ya vutirheli a va hetisekanga. Va endla swihoxo ku fana na hina. Hambiswiritano, vakulu i “tinyiko leti nga vanhu,” leti vandlha ri nyikiweke tona leswaku vuxaka bya rona na Yehovha byi tshama byi tiyile. (Vaefesa 4:8) Vakulu va hlawuriwa hi moya lowo kwetsima. (Mintirho 20:28) Hi ndlela yihi? Phela vavanuna lava va fanele va rhanga hi ku fikelela timfanelo leti tsariweke eRitweni ra Xikwembu leri huhuteriweke. (1 Timotiya 3:1-7, 12; Tito 1:5-9) Nakambe, vakulu lava kambisisaka loko makwerhu loyi va n’wi bumabumelaka a hanya hi ku pfumelelana ni timfanelo teto, va endla xikhongelo lexi humaka embilwini, va kombela nkongomiso wa moya lowo kwetsima wa Yehovha.
17. Ha yini minkarhi yin’wana vavasati lava nga Vakreste va fanele va funengeta nhloko loko va endla mintirho ya vandlha?
17 Evandlheni minkarhi yin’wana swi nga endleka leswaku vakulu ni malandza ya vutirheli va nga vi kona leswaku va ta endla mintirho leyi hi ntolovelo yi endliwaka hi vona, yo tanihi ku fambisa minhlangano ya ntirho wa nsimu. Loko swi te tano, mintirho yoleyo yi nga endliwa hi vamakwerhu van’wana lava khuvuriweke. Loko vamakwerhu lava khuvuriweke va nga ri kona, minhlangano yoleyo yi nga fambisiwa hi vamakwerhu va xisati lava nga Vakreste. Hambiswiritano, loko wansati a endla ntirho lowu hi ntolovelo wu endliwaka hi makwerhu wa xinuna la khuvuriweke, u fanele a funengeta nhloko. * (1 Vakorinto 11:3-10) Xilaveko lexi a xi tsongahati vavasati. Kambe, xi va pfulela lunghelo ro xixima lunghiselelo ra Yehovha ra vunhloko, endyangwini ni le vandlheni.
KU XIXIMA VAFUMI
18, 19. (a) Xana u nga yi hlamusela njhani milawu leyi kongomisaka leyi hlamuseriweke eka Varhoma 13:1-7? (b) Xana hi va xixima hi ndlela yihi vafumi?
18 Vakreste va ntiyiso va yi xixima hi vukheta milawu leyi kongomisaka leyi vuriweke eka Varhoma 13:1-7. (Hlaya.) Loko u ri karhi u hlaya tindzimana teto, u ta swi vona leswaku “valawuri lava tlakukeke” lava ku vulavuriwaka ha vona kwalaho i mimfumo. Loko ntsena Yehovha a ha yi pfumelerile, yi endla mintirho ya nkoka, yi endla leswaku ku va ni ku hleleka naswona yi pfuna hi mintirho leyi lavekaka. Hi yi xixima hi ku hanya hi ku pfumelelana ni milawu leyi yi yi vekeke. Hi hakela swibalo hinkwaswo leswi yi swi lavaka, hi ti tata kahle tifomo leti mfumo wu ti lavaka hi tlhela hi pfumelelana ni milawu hinkwayo leyi hi khumbaka endyangwini, ebindzwini ni leyi khumbaka rifuwo ra hina. Hambiswiritano, a hi yi yingisi loko yi lava leswaku hi tlula milawu ya Xikwembu. Ku ri na sweswo, hi hlamula hilaha vaapostola va khale va hlamuleke hakona va ku: “Hi fanele ku yingisa Xikwembu tanihi mufumi ku tlula vanhu.”—Mintirho 5:28, 29; Vona bokisi leri nge, “ Xana Ndzi Fanele Ndzi Yingisa Vulawuri Bya Mani?”
19 Nakambe hi xixima vafumi hi ndlela leyi hi tirhisanaka na vona ha yona. Minkarhi yin’wana hi nga ha tirhisana hi ku kongoma ni mutirhela-mfumo wo karhi. Muapostola Pawulo u vulavurisane ni vafumi vo kota Hosi Heroda Agripa na Ndhuna-nkulu Festo. Mahanyelo ya vavanuna lava a ma nga basanga nikatsongo kambe Pawulo u va vitane hi xichavo. (Mintirho 26:2, 25) Hi tekelela xikombiso xa Pawulo ku nga khathariseki leswaku mutirhela-mfumo loyi hi vulavulaka na yena u ni xikhundlha lexi tlakukeke kumbe wo va phorisa. Exikolweni, vantshwa lava nga Vakreste va tikarhatela ku xixima vadyondzisi va vona ni vakongomisi va xikolo swin’we ni vatirhi. I ntiyiso leswaku a hi xiximi ntsena lava amukelaka vukhongeri bya hina; hi tlhela hi xixima ni lava va vengaka Timbhoni ta Yehovha. Entiyisweni, vanhu lava nga riki vapfumeri va nga ha xiya xichavo lexi hi va kombaka xona.—Hlaya Varhoma 12:17, 18; 1 Petro 3:15.
20, 21. Hi yihi mikateko yin’wana leyi tisiwaka hi ku xixima vulawuri?
20 Hi nga hlawuli ndluwa hi siya hove loko swi ta emhakeni ya ku xixima. Muapostola Petro u tsale a ku: “Xiximani vanhu va mixaka hinkwayo.” (1 Petro 2:17) Loko vanhu va swi vona leswaku hi va xixima swi huma embilwini, va ta tsaka swinene. Tsundzuka leswaku vunyingi bya vanhu a va swi lavi ku xixima. Kutani loko hi xixima, ku ta va ku ri ndlela yin’wana yo yingisa xileriso xa Yesu lexi nge: “Ku voninga ka n’wina a ku vonakale emahlweni ka vanhu, leswaku va ta vona mintirho ya n’wina leyinene kutani va vangamisa Tata wa n’wina la nge matilweni.”—Matewu 5:16.
21 Emisaveni leyi nga le munyameni, vanhu va timbilu letinene va kokeleka eku vonakaleni ka moya. Kutani loko hi xixima endyangwini, evandlheni ni ku xixima vafumi, van’wana va ta swi xiya sweswo kutani va ta famba na hina eku vonakaleni. Sweswo swi ta tsakisa swonghasi! Kambe, hambiloko swi nga vi tano, ku ni nchumu wun’we lowu nga taka wu nga hundzuki. Yehovha Xikwembu wa tsaka loko hi xixima vanhu naswona u ta hi pfuna leswaku hi tshama hi ri lava rhandzekaka eka yena. A yi kona hakelo leyi nga pimanisiwaka ni yoleyo!
^ ndzim. 17 Eka Ha Yini Vavasati Va Fanele Va Funengeta Nhloko Naswona Va Endla Tano Loko Swi Te Yini? Xiengetelo xi hlamusela tindlela ti nga ri tingani to tirhisa nawu lowu.
DYONDZA SWO TALA
Yingisa Varisi Lava Vekiweke Hi Yehovha
Valanguteri va vekiwe hi moya lowo kwetsima leswaku va risa vandlha ra Xikwembu. Ha yini tinyimpfu ti fanele ti va yingisa?


text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Endlani Leswaku Mi Tlhela Mi Tshembana
Steve *: “A ndzi nga swi ehleketi leswaku Jodi a nga endla vuoswi. A ndzi nga ha n’wi tshembi. A ndzi nge swi koti ku hlamusela ndlela leyi a swi ndzi tikela ha yona ku n’wi rivalela.”
Jodi: “Ndza xi tiva xivangelo lexi endleke leswaku Steve a nga ha ndzi tshembi. Swi ndzi tekele malembe yo tala ku kombisa leswaku ndza tisola.”
BIBELE yi pfumelela vanhu ku endla xiboho xo dlaya vukati kumbe ku nga byi dlayi ntsena loko vanghana va vona va vukati va endle vuoswi. * (Matewu 19:9) Steve loyi a tshahiweke laha henhla, u endle xiboho xo va a nga byi dlayi vukati. Yena na Jodi a va tiyimisele ku hlayisa vukati bya vona. Hambiswiritano, hi ku hatlisa va kume leswaku sweswo a swi vula swo tala ku tlula ku va va hambeta va tshama swin’we. Ha yini? Hikuva leswi va swi vuleke laha henhla swi kombisa leswaku vuoswi lebyi Jodi a byi endleke byi endle leswaku va nga ha tshembani. Tanihi leswi ku tshembana swi nga swa nkoka eka vatekani, havumbirhi bya vona a va fanele va tikarhatela ku endla leswaku va tlhela va tshembana.
Loko wena ni nkataku mi tikarhatela ku hlayisa vukati bya n’wina endzhaku ko va ni xiphiqo lexikulu xo tanihi ku endla vuoswi, swi le rivaleni leswaku mi langutane ni ntlhontlho lowukulu. Eka tin’hweti to hlayanyana to sungula endzhaku ka loko u kume leswaku nkataku u endle vuoswi swi nga ha endleka swi ku tikela swinene. Kambe u nga swi hlula! Xana mi nga endla njhani leswaku mi tlhela mi tshembana? Ndzayo leyi kumekaka eBibeleni yi nga pfuna. Xiya swiringanyeto swa mune leswi landzelaka.
1 Mi Nga Fihlelani Nchumu.
Muapostola Pawulo u tsale a ku: ‘Leswi se mi cukumeteke mavunwa, vulavulani ntiyiso.’ (Vaefesa 4:25) Mavunwa, timhaka leti nga riki ntiyiso lowu heleleke ni ku miyelelana swi nga endla leswaku mi nga ha tshembani. Kutani mi fanele mi vulavula hi ku ntshunxeka naswona mi nga fihlelani nchumu.
Eku sunguleni, wena ni nkataku mi nga ha va mi hlundzuke swinene lerova mi nga swi lavi ku bula hi vuoswi lebyi un’wana wa n’wina a byi endleke. Kambe eku heteleleni mi fanele mi bula hi leswi endlekeke. Mi nga ha hlawula ku ka mi nga vulavuli hi vuxokoxoko hinkwabyo, kambe ku papalata mhaka yoleyo a hi vutlhari. Jodi loyi a tshahiweke laha henhla u ri: “Eku sunguleni a swi ndzi tikela ku vulavula hi mhaka yoleyo. A ndzi tisola hi mbilu ya mina hinkwayo naswona a ndzi lava ku rivala hi yona.” Hambiswiritano, ku nga vulavurisani hi mhaka leyi swi vange swiphiqo. Ha yini? Steve u ri: “Leswi Jodi a nga swi lavi ku vulavula hi mhaka leyi, swi endle leswaku ndzi ya emahlweni ndzi nga ha n’wi tshembi.” Loko a ehleketa leswi hundzeke, Jodi u ri: “Ku ka ndzi nga vulavuli ni nuna wa mina swi endle leswaku ndzi nga yi rivali mhaka leyi.”
Swi le rivaleni leswaku bulo rihi na rihi malunghana ni ku va un’wana wa n’wina a endle vuoswi ri nga ha va leri vavaka. Debbie loyi nuna wakwe Paul, a endleke vuoswi ni matsalana wakwe, u ri: “A ndzi ri ni swivutiso swo tala, swo tanihi leswi nge, U swi endlise ku yini? Ha yini a endle tano? Xana a va vulavula ha yini? A ndzi tshama ndzi karhatekile emoyeni, ndzi anakanya ha swona nkarhi na nkarhi ni ku tivutisa swivutiso swo tala loko nkarhi wu ri karhi wu famba.” Paul u ri: “Swa twisiseka leswi a hi pfa hi holova mina na Debbie. Kambe minkarhi hinkwayo a hi phahlelana mariyeta. Ku va hi nga fihlelani nchumu loko hi bula swi endle leswaku hi va ni vun’we.”
Xana u nga endla njhani leswaku u nga hlundzuki loko mi bula? Tsundzuka leswaku xikongomelo-nkulu a hi ku xupula nkataku kambe i ku dyondza eka xiendlo xexo ni ku tiyisa vukati bya n’wina. Hi xikombiso, Chul Soo ni nkatakwe, Mi Young, va kambisise vuxaka bya vona endzhaku ka loko Chul Soo a endle vuoswi. Chul Soo u ri: “Ndzi kume leswaku a ndzi tshama ndzi khomekile hi timhaka ta mina. Nakambe a ndzi tikarhatela ku tsakisa vanhu van’wana ni ku endla leswi van’wana a va lava leswaku ndzi swi endla. Nkarhi wa mina wo tala a ndzi wu tirhisela vona. Hikwalaho ka sweswo, a ndzi nga heti nkarhi wo tala ni nkatanga.” Leswi swi endle leswaku Chul Soo na Mi Young va endla mindzulamiso leyi hi ku famba ka nkarhi yi va pfuneke ku tiyisa vukati bya vona.
RINGETA LESWI: Loko u nga tshembekanga eka nkataku, tshika ku tiyimelela kumbe ku n’wi sola. Byarha vutihlamuleri bya swiendlo swa wena. Loko nkataku a ku dyoherile, u nga hokoloki loko u vulavula na yena kumbe u tirhisa marito lama tlhavaka. Loko u papalata mavulavulelo yo tano, u ta endla leswaku nkataku a ya emahlweni a vulavula na wena hi ku ntshunxeka.—Vaefesa 4:32.
2 Tirhisanani.
Bibele yi ri: “Vambirhi va antswa ku tlula un’we.” Ha yini? “Hikuva va ni hakelo leyinene ya ku tikarhata ka vona. Hikuva loko un’we wa vona o wa, loyi un’wana a nga pfuxa munghana wakwe.” (Eklesiasta 4:9, 10) Nawu wolowo wu tiyisile ngopfu-ngopfu loko mi tikarhatela ku endla leswaku mi tlhela mi tshembana.
Loko wena ni nkataku mi tirhisana, mi nga endla leswaku mi tlhela mi tshembana evukatini bya n’wina. Hambiswiritano, havumbirhi bya n’wina mi fanele mi tikarhatela ku sirhelela vukati bya n’wina. Loko un’wana ni un’wana a ringeta ku langutana ni mhaka leyi a ri swakwe, entiyisweni mi ta va mi tivangela swiphiqo leswi engetelekeke. Mi fanele mi langutana tanihi vanhu lava tirhisanaka.
Sweswo hileswi Steve na Jodi va swi kumeke. Jodi u ri: “Swi teke nkarhi kambe mina na Steve hi tirhisanile leswaku hi tiyisa vukati bya hina. A ndzi tiyimisele ku ka ndzi nga ha tlheli ndzi n’wi twise ku vava ko tano. Kambe hambileswi Steve a a twe ku vava, a a tiyimisele ku ka a nga swi pfumeleli leswaku vukati bya hina byi fa. Siku ni siku, a ndzi lava tindlela to n’wi tiyisekisa hi vutshembeki bya mina naswona u ye emahlweni a ndzi kombisa rirhandzu. Hikwalaho ka sweswo, ndzi ta tshama ndzi ri karhi ndzi n’wi tlangela.”
RINGETANI LESWI: Havumbirhi bya n’wina, tiyimiseleni ku tirhisana eku endleni ka leswaku mi tlhela mi tshembana evukatini bya n’wina.
3 Sivani Mikhuva Ya Khale Hi Leyintshwa.
Endzhaku ko lemukisa vayingiseri vakwe hi vuoswi, Yesu u va tsundzuxe a ku: “Kutani, loko tihlo rero ra wena ra xinene ri ku khunguvanyisa, ri xokole u ri cukumeta ekule na wena.” (Matewu 5:27-29) Loko u nga tshembekanga eka nkataku, xana u nga ehleketa hi swiendlo kumbe malangutelo lawa u faneleke u ma cinca leswaku u sirhelela vukati bya wena?
Swi le rivaleni leswaku u fanele u tshika ku tihlanganisa ni munhu loyi u endleke vuoswi na yena. * (Swivuriso 6:32; 1 Vakorinto 15:33) Paul loyi a tshahiweke eku sunguleni, u cince xiyimiso xakwe xa ntirho ni nomboro yakwe ya selfoni leswaku a nga ha tihlanganisi ni wansati yoloye. Hambiswiritano, matshalatshala yakwe ma tsandzekile ku endla leswaku wansati yoloye a nga ha swi koti ku tihlanganisa na yena. Paul a tiyimisele ku endla leswaku yena ni nsati wakwe va tlhela va tshembana hiloko a tshika ntirho wakwe. U tlhele a tshika ku tirhisa selfoni yakwe kutani a tirhisa ya nsati wakwe. Xana matshalatshala yakwe ma tirhile? Nsati wakwe Debbie u ri: “Ku hundze malembe ya tsevu ndza ha vilerisiwa hileswaku wansati yoloye a nga ha ringeta ku tihlanganisa na yena. Kambe sweswi ndza n’wi tshemba Paul leswaku a nge hluriwi hi ndzingo wolowo.”
Loko ku ri wena loyi a nga ni nandzu, u nga ha tlhela u boheka ku cinca vumunhu bya wena. Hi xikombiso, u nga ha va u ri ni mukhuva wo tlanga hi rirhandzu ni vanhu van’wana. Loko swi ri tano, “[hluvula] vumunhu bya khale ni mikhuva ya byona.” Siva mikhuva ya wena ya khale hi leyintshwa leyi nga ta endla leswaku nkataku a ku tshemba. (Vakolosa 3:9, 10) Xana ndlela leyi u kurisiweke ha yona yi endla leswaku swi ku tikela ku kombisa rirhandzu? Hambiloko swi vonaka swi tika eku sunguleni, kombisa nkataku leswaku wa n’wi rhandza u tlhela u n’wi tiyisekisa. Steve u ri: “Jodi a a tala ku ndzi kombisa leswaku wa ndzi rhandza hi ku va a ndzi khoma naswona nkarhi na nkarhi a ku eka mina, ‘Ndza ku rhandza.’”
U ta va u endla kahle loko u byela nkataku xin’wana ni xin’wana malunghana ni mintirho ya wena ya siku ni siku. Mi Young loyi a boxiweke eku sunguleni, u ri: “Chul Soo a a tikarhatela ku va siku ni siku a ndzi byela xin’wana ni xin’wana lexi endlekeke esikwini rero, hambileswi swo tala swa swona a swi nga ri swa nkoka, leswaku a ringeta ku ndzi kombisa leswaku ku hava lexi a ndzi tumbetelaka xona.”
RINGETANI LESWI: Havumbirhi bya n’wina mi nga vutisana leswaku hi swihi swiendlo leswi nga ha pfunaka leswaku mi tlhela mi tshembana. Swi xaxameteni kutani mi swi endla. Nakambe mi nga ha katsa ni swiendlo swin’wana leswi havumbirhi bya n’wina mi nga ha tiphinaka ha swona.
4 Rivalela Hi Ku Helela.
U nga hatliseli ku gimeta hileswaku se i nkarhi wo va u sungula ku hanya onge hiloko swilo hinkwaswo se swi vuyele exiyin’weni xa swona. Swivuriso 21:5 yi lemukisa yi ku: “Un’wana ni un’wana la hatlisaka ngopfu, hakunene u ta wela eku pfumaleni.” Swi ta teka nkarhi—kumbexana malembe—leswaku mi tlhela mi tshembana.
Loko nkataku a ku xengile, tinyike nkarhi wo va u n’wi rivalela hilaha ku heleleke. Mi Young u ri: “A ndzi ehleketa leswaku a swi tolovelekanga ku va wansati a tsandzeka ku rivalela nuna wakwe loyi a nga tshembekiki. A ndzi nga swi twisisi leswaku ha yini a hlundzuka nkarhi wo leha. Hambiswiritano, loko nuna wa mina a nga tshembeki eka mina, ndzi swi twisisile leswaku ha yini swi tika ku n’wi rivalela.” Ku rivalela—ni ku tshembana—swi va kona hakatsongo-tsongo.
Hambiswiritano, Eklesiasta 3:1-3 yi vula leswaku ku ni “nkarhi wa ku horisa.” Eku sunguleni, u nga ha vona onge i swinene ku ka u nga n’wi byeli nkataku ndlela leyi u titwaka ha yona. Loko u endla tano, a swi nge ku pfuni ku endla leswaku nkataku a tlhela a ku tshemba. Leswaku u lulamisa ku onhaka loku veke kona eka vuxaka bya n’wina, rivalela nkataku kutani sweswo u swi kombisa hi ku va u n’wi phofulela leswi nga emianakanyweni ya wena ni ndlela leyi u titwaka ha yona. Nakambe khutaza nkataku leswaku a ku byela leswi n’wi tsakisaka ni leswi n’wi karhataka.
U nga ehleketi hi swilo leswi nga ta ku endla u hlundzuka swinene. Tikarhatele ku hlula vukarhi. (Vaefesa 4:32) U nga ha kuma swi pfuna ku anakanyisisa hi xikombiso xa Xikwembu. Xi twe ku vava swinene loko vagandzeri va xona va le Israyele wa khale va xi xandzukela. Yehovha Xikwembu u tifanise ni munhu loyi a xengiweke hi munghana wakwe wa vukati. (Yeremiya 3:8, 9; 9:2) Kambe a nga ‘karihanga hilaha ku nga riki na makumu.’ (Yeremiya 3:12) Loko vanhu vakwe va hundzuke hi mbilu hinkwayo kutani va tlhelela eka yena, u va rivalerile.
Eku heteleleni, loko havumbirhi bya n’wina mi enerisekile leswaku ku endliwe ku cinca loku faneleke eka vuxaka bya n’wina, mi ta titwa mi sirhelelekile. Kutani ematshan’weni yo hambeta mi dzikisa mianakanyo ya n’wina eka ku va mi sirhelela vukati bya n’wina, mi nga yi dzikisa eka tipakani tin’wana. Hambiswiritano, tivekeleni nkarhi wo va nkarhi na nkarhi mi kambisisa nhluvuko wa n’wina. Kambe mi nga tibyeli leswaku se mi thwasile. Tlhantlhani swiphiqo leswitsongo mi tlhela mi tiyisekisana hi xiboho xa n’wina.—Vagalatiya 6:9.
RINGETA LESWI: Ematshan’weni yo endla leswaku vukati bya wena byi va hi ndlela leyi a byi ri ha yona, tivone u ri karhi u aka vuxaka lebyintshwa ni lebyi tiyeke.
U Nga Va La Humelelaka
Loko minkarhi yin’wana u nga tiyiseki leswaku u ta humelela, tsundzuka leswi: Xikwembu i Musunguri wa lunghiselelo ra vukati. (Matewu 19:4-6) Hikokwalaho, hi mpfuno wa xona, u nga endla leswaku vukati bya wena byi va lebyi humelelaka. Mimpatswa hinkwayo leyi boxiweke laha henhla yi tirhise ndzayo ya vutlhari leyi nga eBibeleni naswona yi swi kotile ku sirhelela vukati bya yona.
Sweswi se ku hundze malembe yo tlula 20 Steve na Jodi va ve ni xiyimo xo tika eka vuxaka bya vona. Loko Steve a hlamusela ndlela leyi a byi kondleteleke ha yona vukati byakwe, u ri: “Hi endle ku cinca lokukulu endzhaku ka loko hi sungule ku dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha. Mpfuno lowu hi wu kumeke a wu ri wa nkoka. Hikwalaho ka sweswo, hi swi kotile ku tiyisela minkarhi yoleyo ya mangava.” Jodi u ri: “Ndzi titwa ndzi katekisiwe swinene leswi hi koteke ku tiyisela enkarhini wolowo wa mangava. Hi ku dyondza Bibele swin’we ni ku endla matshalatshala yo tala, sweswi hi ni ntsako evukatini bya hina.”
^ ndzim. 3 Mavito ma cinciwile.
^ ndzim. 5 Leswaku u kuma mpfuno wo endla xiboho xo tano, vona minkandziyiso ya Xalamuka! ya April 22, 1999, tluka 6 na August 8, 1995, matluka 10 na 11.
^ ndzim. 17 Loko ku ri hileswaku minkarhi yin’wana a swi koteki ku n’wi papalata (ku fana ni loko u ri entirhweni), u fanele u vulavula na yena hi timhaka leti bohaka ntsena. U fanele u tihlanganisa na yena laha ku nga ni vanhu van’wana naswona nkataku u fanele a swi tiva.
TIVUTISE . . .
Xana a ku ri swihi swivangelo swo va ndzi endla xiboho xo sirhelela vukati bya mina ku nga khathariseki vuoswi lebyi nkatanga a byi endleke?
Hi tihi timfanelo letinene leti ndzi tivonaka eka nkatanga sweswi?
Xana a ndzi ri kombisa njhani rirhandzu hi tindlela letitsongo loko mina ni nkatanga hi nga si tekana naswona ndzi nga tlhela ndzi swi endla njhani sweswo?
DYONDZA SWO TALA
Ndlela Yo Va Ni Ndyangu Lowu Tsakeke
Rirhandzu leri Yesu a ri kombiseke i xikombiso lexi vavanuna, vavasati, vatswari ni vana va nga xi tekelelaka. I yini leswi hi nga swi dyondzaka eka yena?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yoxuwa 18:1-28
18 Kutani ntshungu hinkwawo wa vana va Israyele a wu hlengeletane eXilo,+ hiloko wu dzima ntsonga wa nhlangano kwalaho,+ tanihi leswi tiko a ri akiwile emahlweni ka wona.+2 Kambe a ka ha sele lava ndzhaka ya vona a yi nga si aviwa exikarhi ka vana va Israyele, ku nga tinyimba ta nkombo.3 Hiloko Yoxuwa a ku eka vana va Israyele: “Xana mi ta hlwela ku fikela rini ku ya nghena mi teka tiko+ leri Yehovha Xikwembu xa vatata wa n’wina a mi nyikeke rona?+4 Tihlawuleleni vavanuna vanharhu eka nyimba yin’wana ni yin’wana, mi va tisa ndzi va rhuma, leswaku va ya rhendzeleka etikweni kutani va ri pima hi ku ya hi ndzhaka ya vona, ivi va ta eka mina.+5 Va fanele va avelana rona hi swiphemu swa nkombo.+ Yuda u ta yima endhawini yakwe edzongeni,+ naswona yindlu ya Yosefa yi ta yima endhawini ya yona en’walungwini.+6 Loko ku ri n’wina, mi ta pima tiko hi swiphemu swa nkombo, mi fanele mi swi tisa eka mina, kutani ndzi ta mi hoxela vuhlolotwana+ emahlweni ka Yehovha Xikwembu xa hina.7 Valevhi a va na xiavelo exikarhi ka n’wina,+ hikuva vuprista bya Yehovha i ndzhaka ya vona;+ na Gadi na Ruveni+ ni hafu ya nyimba ya Manase+ yi teke ndzhaka ya vona ekusuhi ni Yordani etlhelo ra le vuxeni, leyi Muxe nandza wa Yehovha a va nyikeke yona.”+8 Hiloko vavanuna va suka leswaku va famba, kutani Yoxuwa a lerisa+ lava a va ya pima tiko, a ku: “Fambani mi ya rhendzeleka etikweni, mi ri pima, ivi mi vuya eka mina, kutani ndzi ta mi bela vuhlolotwana+ emahlweni ka Yehovha eXilo.”+9 Hiloko vavanuna lava va famba va tsemakanya tiko va ri pima+ ri va miti hi swiphemu swa nkombo, ebukwini. Endzhaku ka sweswo va ta eka Yoxuwa enxaxeni lowu nga eXilo,10 kutani Yoxuwa a va hoxela vuhlolotwana eXilo emahlweni ka Yehovha.+ Hiloko Yoxuwa a ava tiko, a avela vana va Israyele hi swiphemu swa vona.+11 Kutani nyimba ya vana va Benjamini+ yi kuma xiavelo hi mindyangu ya vona hi vuhlolotwana, ni ndhawu ya vuhlolotwana+ bya vona yi huma exikarhi ka vana va Yuda+ ni vana va Yosefa.+12 Ndzilakana wa vona a wu ri eyinhleni ya le n’walungwini ku suka eYordani, naswona ndzilakana wu tlhandlukela erigiyagiyeni ra le Yeriko+ en’walungwini ni ku tlhandlukela entshaveni hi tlhelo ra le vupela-dyambu, wu helela emananga ya Beta-avheni.+13 Kutani ndzilakana wu hundza kwalaho ku ya eLuzi, erigiyagiyeni ra le dzongeni wa Luzi,+ hileswaku, eBethele;+ ndzilakana wu rhelela wu ya eAtaroti-ada,+ ehenhla ka ntshava leyi nga edzongeni wa le Hansi eBeta-horoni.+14 Ndzilakana a wu funghiwile naswona wu famba wu rhendzela etlhelo ra vupela-dyambu ku ya edzongeni ku suka entshaveni leyi langutaneke na Beta-horoni edzongeni; a wu helela eKiriyati-bali, hileswaku, eKiriyati-yeyarimi,+ muti wa vana va Yuda. Laha hi le tlhelo ra vupela-dyambu.15 Tlhelo ra le dzongeni a ri sukela emakumu ka Kiriyati-yeyarimi, ndzilakana wu fambela hala tlhelo ra vupela-dyambu wu humela exihlobyeni xa mati ya Nefitowa.+16 Kutani ndzilakana wu ya emakumu ka ntshava leyi langutaneke na Hinomu,+ leyi nga erivaleni ra le hansi ra Refayimi+ ku ya en’walungwini, naswona wu rhelelela eHinomu, erigiyagiyeni ra Vayebusi+ edzongeni, wu ya aEni-rogele.+17 Ku tlhele ku funghiwa etlhelo ra le n’walungwini ku ya aEni-xemexi, ku hundzela eGeliloto, leyi nga ehenhla emahlweni ka ntlhandluko wa Adumimi;+ wu rhelela eribyeni+ ra Bohani+ n’wana wa Ruveni.18 Wu hundzela erigiyagiyeni ra le n’walungwini emahlweni ka Arabha, wu rhelela ku ya eArabha.19 Ndzilakana wu hundzela erigiyagiyeni ra le n’walungwini wa Beta-hogila,+ naswona (ndzilakana) a wu helela ensongeni wa le n’walungwini eLwandle ra Munyu+ etlhelo ra le dzongeni wa Yordani. Lowu a ku ri ndzilakana wa le dzongeni.20 Yordani wu va ndzilakana wa kona hi hala tlhelo ra le vuxeni. Leyi a ku ri ndzhaka ya vana va Benjamini hi mindyangu ya vona, hi mindzilakana ya kona matlhelo hinkwawo.21 Miti ya tinyimba ta vana va Benjamini hi mindyangu ya vona a ku ri Yeriko+ na Beta-hogila na Emeki-kesisi,22 na Beta-araba+ na Semarayima na Bethele,+23 na Avhimi na Para na Ofira,+24 na Kefari-amoni na Ofni na Geba;+ miti ya 12 ni swimitana swa yona.25 Gibiyoni+ na Rhama na Beroti,26 na Mizpe+ na Kefira+ na Moza,27 na Rekemu na Iripele na Tarala,28 na Zhela,+ Ha-elefe na Yebusi, hileswaku, Yerusalema,+ Gibiya+ na Kiriyati; miti ya 14 ni swimitana swa yona.Leyi a ku ri ndzhaka ya vana va Benjamini hi mindyangu ya vona.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Mikiya 3:1-12
3 Ndzi ya emahlweni ndzi ku: “Ndzi kombela mi yingisa, n’wina varhangeri va Yakobe na n’wina tindhuna ta yindlu ya Israyele.+ Xana a hi ntirho wa n’wina ku tiva vululami?+2 N’wina lava vengaka leswinene,+ lava rhandzaka vubihi,+ lava yevulaka nhlonge ya vanhu ni nyama ya vona emarhambyini;+3 n’wina lava dyeke nyama ya vanhu va mina,+ lava yevuleke nhlonge ya vona, kutani mi pfotlosele marhambu ya vona, mi va phyandlasela ku fana ni leswi swi nga embiteni leyikulu ni ku fana ni nyama endzeni ka mbita yo sweka ha yona.+4 Hi nkarhi wolowo va ta kombela mpfuno eka Yehovha, kambe a nge va hlamuli.+ U ta va tumbetela xikandza xa yena enkarhini wolowo,+ hilaha va endleke vubihi hakona emintirhweni ya vona.+5 “Yehovha u vule leswi eka vaprofeta lava va tsendzelekisaka vanhu va mina,+ lava va lumaka hi meno ya vona,+ lava entiyisweni va huwelelaka va ku, ‘Ku Rhula,’+ lava loko munhu wihi ni wihi a nga nghenisi nchumu emilon’wini ya vona, va lwaka na yena,+6 ‘Hikokwalaho mi ta va ni vusiku,+ kambe xivono a xi nge vi kona;+ mi ta va ni munyama, kambe a mi nge hlahluvi. Kunene dyambu ri ta va ehenhla ka vaprofeta, siku ri fanele ri va munyama ehenhla ka vona.+7 Lava va vonaka swivono+ va boheka ku khomiwa hi tingana,+ kunene vavhumbhi+ va ta nyuma. Va ta boheka ku funengeta malepfu ya le henhla ka nomu,+ hinkwavo ka vona, hikuva ku hava nhlamulo leyi humaka eka Xikwembu.’”+8 Kasi, hi tlhelo lerin’wana, mina ndzi tele matimba, hi moya wa Yehovha, ni vululami ni matimba,+ leswaku ndzi byela Yakobe swiendlo swa yena swa ku pfukela na Israyele xidyoho xakwe.+9 Ndzi kombela mi yingisa leswi, n’wina varhangeri va yindlu ya Yakobe na n’wina tindhuna ta yindlu ya Israyele,+ lava va nyenyaka vululami ni lava va gombonyokisaka hinkwaswo leswi ololokeke;+10 lava akaka Siyoni hi swiendlo swo halata ngati na Yerusalema hi leswi nga lulamangiki.+11 Varhangeri va wona va avanyisa hi xifumbarheriso,+ ni vaprista va wona va letela hi nxavo ntsena,+ ni vaprofeta va wona va hlahluvela ku kuma mali ntsena;+ kambe va hambeta va titshega hi Yehovha, va ku: “Xana Yehovha a nga kona exikarhi ka hina?+ Hina a hi nge weriwi hi khombo.”+12 Hikokwalaho Siyoni wu ta rimiwa ku fana ni nsimu hikwalaho ka n’wina, na Yerusalema u ta va tinhulu ta marhumbi,+ ni ntshava ya yindlu yi ta fana ni tindhawu leti tlakukeke ta khwati.


text:
BULO NI MUAKELANI
Mfumo Wa Xikwembu Wu Sungule Rini Ku Fuma? (Xiyenge 2)
Bulo leri landzelaka ri kombisa ndlela leyi Mbhoni ya Yehovha yi nga bulaka ha yona ni muakelani. A hi anakanyeni hi Mbhoni leyi vuriwaka Cameron leyi tlheleleke eka wanuna la vuriwaka Jon.
NORHO WA NEBUKADNETSARA—MPFUXETO WA KONA
Cameron: Ndzi tsakela ku tlhela ndzi ku vona, Jon. Ndza tsaka loko hi hlangana vhiki ni vhiki leswaku hi dyondza Bibele. * U sele njhani?
Jon: Ndzi sale kahle swinene.
Cameron: Ndza tsaka ku twa sweswo. Nkarhi lowu hundzeke loko ndzi ri laha hi bule hi leswaku ha yini Timbhoni ta Yehovha ti vula leswaku Mfumo wa Xikwembu wu sungule ku fuma hi 1914. * Tanihi laha hi buleke hakona, hi kume vumbhoni bya nkoka hi vuprofeta lebyi nga eka Daniyele ndzima 4 eBibeleni. Xana wa ha tsundzuka leswi tsariweke eka yona?
Jon: A ku ri norho wa Nebukadnetsara wa murhi lowukulu.
Cameron: Ina, wa vurisa. Enorhweni wakwe, Nebukadnetsara u vone murhi lowukulu ngopfu lowu fikaka etilweni. U twe murhumiwa wa Xikwembu a lerisa leswaku murhi wu tsemiwa, kambe xikundzu xa wona ni timitsu swi tshikiwa emisaveni. Endzhaku ka “minkarhi ya nkombo,” murhi a wu ta tlhela wu kula. * Hi tlhele hi bula hi leswaku ha yini vuprofeta lebyi byi hetiseka hi tindlela timbirhi. Xana wa tsundzuka leswaku byi hetiseke ro sungula hi ndlela yihi?
Jon: Swi humelele Nebukadnetsara hi xiviri, a hi swona? U khomiwe hi vuvabyi bya miehleketo ku ringana malembe ya nkombo.
Cameron: U tiyisile. Ku ringana nkarhinyana, Nebukadnetsara u khomiwe hi vuvabyi bya miehleketo, hikwalaho ka sweswo mfumo wakwe wu kavanyetekile. Kambe eku hetisekeni lokukulu ka vuprofeta, vulawuri bya Xikwembu a byi ta kavanyetiwa hi ndlela yo karhi ku ringana minkarhi ya nkombo. Hi swi vonile leswaku minkarhi ya nkombo yi sungule loko Yerusalema wu lovisiwa hi 607 B.C.E. Ku sukela enkarhini wolowo, a ku nga ha ri na tihosi emisaveni leti a ti fuma vanhu va Xikwembu leti a ti yimela mfumo wa xona. Hambiswiritano, loko minkarhi ya nkombo yi hela, Xikwembu xi ta veka Mufumi lontshwa wa le tilweni loyi a nga ta fuma vanhu va xona. Hi marito man’wana ku hela ka minkarhi ya nkombo ku ta fungha ku sungula ka ku fuma ka Mfumo wa Xikwembu wa le tilweni. Se hi burile hi leswaku minkarhi ya nkombo yi sungule rini. Hikwalaho loko ho kuma leswaku a yi ta leha ku fika kwihi, hi kona hi nga ta tiva leswaku Mfumo wa Xikwembu wu sungule ku fuma rini. Ndza tshemba leswaku wa swi twisisa ku ta fika sweswi.
Jon: Ina, mpfuxeto lowu wu ndzi pfunile leswaku ndzi tsundzuka.
Cameron: Swa tsakisa. A hi kambisise hi vuenti leswaku hi kota ku vona leswaku minkarhi ya nkombo a yi lehe nkarhi wo tanihi kwihi. Ndzi hlaye hi mhaka leyi leswaku ndzi titsundzuxa tinhla ta nkoka. Ndzi ta ringeta hilaha ndzi nga ta kota hakona ku ku hlamusela yona.
Jon: Swi lulamile.
MINKARHI YA NKOMBO YI HELA—KU SUNGULA MASIKU YA MAKUMU
Cameron: Eku hetisekeni ko sungula ka vuprofeta, loku a ku katsa Nebukadnetsara, minkarhi ya nkombo a ku ri malembe ya xiviri ya nkombo. Kambe eku hetisekeni ka byona hi ndlela leyikulu, loku katsaka Mfumo wa Xikwembu, minkarhi ya nkombo yi fanele yi lehe ku tlula malembe ya nkombo ya xiviri.
Jon: Ha yini u vula tano?
Cameron: Tsundzuka leswaku minkarhi ya nkombo yi sungule loko ku lovisiwa Yerusalema hi 607 B.C.E. Loko hi hlayela ku sukela elembeni rero, malembe ya nkombo ya xiviri ma ta hi fikisa eka lembe ra 600 B.C.E. Kambe a ku na nchumu wo hlawuleka lowu endlekeke hi lembe rero, lowu fambisanaka ni ku fuma ka Xikwembu. Handle ka sweswo, tanihi loko hi swi xiyile, endzhaku ka madzana ya malembe loko Yesu a ri laha misaveni, u kombise leswaku minkarhi ya nkombo a yi nga si hela.
Jon: U tiyisile. Se ndza swi tsundzuka sweswo.
Cameron: Hikwalaho, ematshan’wini yo va malembe ya xiviri, minkarhi ya nkombo yi katsa nkarhi wo leha.
Jon: Wu lehe ku fikela kwihi?
Cameron: Buku ya Bibele ya Nhlavutelo, leyi fambisanaka ni ya Daniyele, yi hi pfuna ku twisisa leswaku minkarhi ya nkombo a yi lehe ku fikela kwihi. Yi hlamusela leswaku minkarhi yinharhu ni hafu yi ringana ni masiku ya 1 260. * Xisweswo minkarhi yinharhu ni hafu loko yi phindhiwa ka mbirhi yi ta va minkarhi ya nkombo leyi ringanaka ni masiku ya 2 520. Xana wa swi twisisa?
Jon: Ina, ndza swi twisisa. Kambe a ku na laha yi kombisaka leswaku Mfumo wa Xikwembu wu sungule ku fuma hi 1914.
Cameron: Swi lulamile, a hi vone leswaku swi hlangana njhani. Minkarhi yin’wana eka vuprofeta bya Bibele, siku ri yimela lembe. * Loko hi tirhisa nawu wa leswaku siku ri ringana ni lembe, minkarhi ya nkombo yi ta ringana ni malembe ya 2 520. Loko u hlayela ku suka eka 607 B.C.E., u ya emahlweni, malembe ya 2 520 ma hi fikisa eka lembe ra 1914. * Hi kuma lembe ra 1914 hi ndlela yoleyo, tanihi lembe leri minkarhi ya nkombo yi heleke ha rona, ku nga lembe leri Yesu a sunguleke ku fuma tanihi hosi ya Mfumo wa Xikwembu. Mhaka ya nkoka hileswaku, ku sukela hi 1914, ku endleke swiendlakalo leswikulu leswi Bibele yi swi profeteke malunghana ni masiku ya makumu.
Jon: I swiendlakalo swihi?
Cameron: Xiya leswi Yesu a swi vuleke hilaha swi tsariweke hakona eka Matewu 24:7. Malunghana ni nkarhi lowu a a ta sungula ku fuma ha wona etilweni, Yesu u te: “Tiko ri ta pfukela tiko rin’wana ni mfumo wu ta pfukela mfumo wun’wana, kutani ku ta va ni ku kayivela ka swakudya ni ku tsekatseka ka misava ku suka endhawini yin’wana ku ya eka yin’wanyana.” Xiya leswaku Yesu u profete hi ku kayivela ka swakudya ni ku tsekatseka ka misava hi nkarhi wolowo. Vanhu va vone makhombo yo tano eka malembe ya dzana lama hundzeke, a swi tano ke?
Jon: Swi tano.
Cameron: Eka ndzimana leyi, Yesu u tlhele a profeta leswaku ku ta va ni tinyimpi enkarhini wa vukona bya yena tanihi Hosi ya Mfumo wa Xikwembu. Nakambe buku ya Bibele ya Nhlavutelo a yi profetanga leswaku ku ta va ni tinyimpi ta xin’wana manana ntsena, kambe ni tinyimpi leti a ti ta khumba misava hinkwayo enkarhini wa makumu. * Xana wa tsundzuka leswaku nyimpi yo sungula ya misava yi tlhekeke rini?
Jon: A ku ri lembe ra 1914, leri u vulaka leswaku Yesu u sungule ku fuma ha rona. A ndzi nga si swi xiya leswaku swa fambisana.
Cameron: Loko hi hlanganisa vuprofeta lebyi—lebyi vulavulaka hi minkarhi ya nkombo ni byin’wana lebyi nga eBibeleni lebyi vulavulaka hi nkarhi wa makumu, bya fambisana. Timbhoni ta Yehovha ta pfumela leswaku Yesu u sungule ku fuma tanihi hosi ya Mfumo wa Xikwembu hi 1914, ni leswaku masiku ya makumu ma sungule hi lembe rolero. *
Jon: Ndzi le ku ringeteni ku twisisa mhaka leyi.
Cameron: Ndza swi twisisa. Tanihi leswi se ndzi boxeke eku sunguleni, na mina ndzi hete nkarhi wo leha ndzi nga si yi twisisa kahle mhaka leyi. Ndza tshemba leswaku switsongonyana leswi hi buleke ha swona swi ku pfunile ku twisisa leswaku hambiloko lembe ra 1914 ri nga ri kona eBibeleni, Timbhoni ta Yehovha ti seketela leswi ti swi pfumelaka malunghana ni lembe rero hi Matsalwa.
Jon: Ina, hi leswi ndzi tsakisaka hi wena, xin’wana ni xin’wana lexi u xi vulaka u xi seketela hi tsalwa. A swi humi eka wena. Ndza tivutisa leswaku ha yini mhaka leyi yi rharhanganile. Ha yini Xikwembu xi nga hi byelanga hi ku kongoma eBibeleni leswaku lembe ra 1914 ri ta va lembe leri Yesu a nga ta sungula ku fuma ha rona etilweni?
Cameron: Xolexo i xivutiso xa kahle swinene, Jon. Kahle-kahle ku ni swilo swo tala leswi nga vuriwangiki hi ku kongoma eMatsalweni. Ha yini Xikwembu xi endle leswaku Bibele yi tsariwa hi ndlela leyi nga ta endla leswaku vanhu va tikarhata leswaku va yi twisisa? Hi ta bula hi mhaka yoleyo loko ndzi tlhela ndzi vuya.
Jon: Ndzi ta swi tsakela sweswo.
Xana ku ni mhaka yo karhi ya le Bibeleni leyi u nga yi twisisiki? Xana u nga tsakela ku tiva leswi Timbhoni ta Yehovha ti pfumelaka eka swona? Loko swi ri tano, u nga kanakani ku vutisa un’wana wa Timbhoni ta Yehovha. U ta swi tsakela ku bula na wena hi mhaka yoleyo.
^ ndzim. 5 Hikwalaho ka nongonoko wa tona wa dyondzo ya Bibele ya mahala, Timbhoni ta Yehovha ti tshama ti ri karhi ti burisana ni vaakelani va tona hi Bibele.
^ ndzim. 7 Hlaya xihloko lexi nge: “Bulo Ni Muakelani—Xana Mfumo Wa Xikwembu Wu Sungule Rini Ku Fuma?—Xiyenge 1” eka Xihondzo xo Rindza xa October 1, 2014.
^ ndzim. 9 Hlaya Daniyele 4:23-25.
^ ndzim. 22 Hlaya Nhlavutelo 12:6, 14.
^ ndzim. 24 Hlaya chati leyi nge: “Norho Wa Nebukadnetsara Wa Murhi.”
^ ndzim. 28 Hlaya Nhlavutelo 6:4.
^ ndzim. 30 Hlaya ndzima 9 ya buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
DYONDZA SWO TALA
I Yini Leswi Nxaxamelo Wa Minkarhi Ya Bibele Wu Swi Kombisaka Hi Lembe Ra 1914?
Vuprofeta bya “minkarhi ya nkombo” eka Daniyele ndzima 4 byi kombetela eka nkarhi wo tika wa vuhosi bya vanhu.
Xana Hi Hanya “eMasikwini Yo Hetelela”?
Anakanyisisa hi ndlela leyi swiendlo ni malangutelo ya vanhu lava hi rhendzeleke swi kombisaka ha yona leswaku sweswi hi hanya “emasikwini yo hetelela” lawa Bibele yi profeteke ha wona.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eklesiasta 5:1-20
5 Rindza milenge+ ya wena nkarhi wun’wana ni wun’wana loko u ya endlwini ya Xikwembu xa ntiyiso; naswona tshinela u yingisa,+ ematshan’weni ya ku nyikela xitlhavelo ku fana ni leswi swihunguki swi endlaka swona,+ hikuva a swi swi tivi leswaku swi endla swo biha.+2 U nga hatlisisi nomu wa wena; naswona loko ku ri mbilu+ ya wena, yi nga hatliseli ku humesa rito emahlweni ka Xikwembu xa ntiyiso.+ Hikuva Xikwembu xa ntiyiso xi le matilweni+ kambe wena u le misaveni. Hi yona mhaka leyi marito ya wena ma faneleke ma va matsongo.+3 Kunene norho wu fika hikwalaho ka mintirho yo tala,+ ni rito ra xihunguki hikwalaho ka marito yo tala.+4 Nkarhi wun’wana ni wun’wana loko u endla xitshembiso lexi hlambanyiweke eka Xikwembu, u nga kanakani ku xi hetisisa,+ hikuva a ku na ku tsaka eka swihunguki.+ Xitshembiso lexi u xi hlambanyeke, xi hetisise.+5 Swa antswa leswaku u nga xi endli xitshembiso lexi hlambanyiweke+ ku ri ni ku endla xitshembiso lexi hlambanyiweke kutani u nga xi hetisisi.+6 U nga pfumeleli nomu wa wena leswaku wu dyohisa nyama ya wena,+ naswona u nga vuli emahlweni ka ntsumi+ leswaku a ku ri xihoxo.+ Ha yini Xikwembu xa ntiyiso xi fanele xi hlundzuka hikwalaho ka rito ra wena kutani xi boheka ku onha ntirho wa mavoko ya wena?+7 Hikuva ku ni milorho+ hikwalaho ka mintirho yo tala, naswona ku ni vuhava ni marito yo tala. Kambe wena chava Xikwembu xa ntiyiso.+8 Loko u vona la pfumalaka a tshikileriwa naswona vuavanyisi+ ni ku lulama swi susiwa hi ndlela yo homboloka emugangeni lowu lawuriwaka hi hosi, u nga hlamarisiwi hi mhaka yoleyo,+ hikuva loyi a tlakukeke ngopfu ku tlula la tlakukeke+ wa swi vona,+ naswona ku ni lava tlakukeke ehenhla ka vona.9 Naswona mpindzulo wa misava wu le ka vona hinkwavo;+ hikuva ku tirheliwe hosi hikwalaho ka nsimu.+10 La rhandzaka silivhere ntsena a nge enerisiwi hi silivhere, hambi ku ri la rhandzaka rifuwo a nge enerisiwi hi vuyelo.+ Leswi na swona i vuhava.+11 Loko swilo leswinene swi tala, lava va swi dyaka va tala hakunene.+ N’wini wa swona lonkulu u pfuneka ha yini, loko ku nga ri ku swi languta hi mahlo?+12 Bya nandziha vurhongo+ bya loyi a tirhelaka un’wana, ku nga khathariseki leswaku u dya leswitsongo kumbe swo tala; kambe swo tala swa loyi a fuweke a swi n’wi pfumeleli leswaku a etlela.13 Ku ni khombo ro chavisa leri ndzi ri voneke ehansi ka dyambu: rifuwo ri hlayiseriwa n’wini wa rona lonkulu leswaku a weriwa hi khombo.+14 Rifuwo rero ri lovile+ hikwalaho ka ntirho lowu nga ni khombo, naswona u ve tatana wa n’wana hi nkarhi lowu a a nga ri na nchumu nikatsongo evokweni rakwe.+15 Leswi munhu a humiseke xiswona ekhwirini ra mana wakwe, u ta tlhela a fambisa xiswona a nga ri na nchumu;+ naswona a ku na nchumu niwutsongo lowu munhu a nga wu tekaka+ hikwalaho ka ntirho wakwe wa matimba, lowu a nga fambaka na wona a wu khome hi voko.16 Leswi na swona i khombo ro chavisa: leswi munhu a tiseke xiswona, u ta fambisa xiswona; naswona wu kwihi mpindzulo wa loyi a tirhaka hi matimba a tirhela mheho?+17 Nakambe, emasikwini ya yena hinkwawo, u dya a ri emunyameni, a ri ni mbitsi ngopfu,+ a ri karhi a vabya naswona a hlundzukile.18 Waswivo! Xilo lexinene lexi ndzi xi voneke, xo saseka, hileswaku munhu u fanele a dya, a nwa ni ku vona leswinene entirhweni wakwe hinkwawo wa matimba+ lowu a tikarhatelaka wona ehansi ka dyambu ku ringana nhlayo ya masiku yakwe ya vutomi lawa Xikwembu xa ntiyiso xi n’wi nyikeke wona, hikuva xexo i xiavelo xakwe.19 Nakambe, munhu un’wana ni un’wana loyi Xikwembu xa ntiyiso xi n’wi nyikeke rifuwo ni swilo leswi vonakaka,+ xi tlhele xi n’wi pfumelela leswaku a swi dya,+ a teka xiphemu xakwe ni ku tsaka hi ku tikarhata kakwe.+ Leyi i nyiko ya Xikwembu.+20 Hikuva a nge he tshameli ku ma tsundzuka masiku ya vutomi byakwe, hikuva Xikwembu xa ntiyiso xa n’wi rivata hi ku tsaka ka mbilu yakwe.+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vaavanyisi 5:1-31
5 Hi siku rero Debora+ swin’we na Baraka+ n’wana wa Abinowamu+ va yimbelela risimu,+ va ku:2 “Ku tshika misisi yi leha hi xikongomelo xa nyimpi eIsrayele,Leswaku vanhu va tinyiketa hi ku tirhandzela,+Dzunisani Yehovha.+3 Yingisani, n’wina tihosi;+ yingisani, n’wina tindhuna leti tlakukeke:Ina, mina ndzi ta yimbelelela Yehovha.Ndzi ta n’wi yimbelelela miloti+ Yehovha, Xikwembu xa Israyele.+4 Yehovha, loko u huma eSeyiri,+Loko u gwirima u huma enhoveni ya Edomu,+Misava yi ninginikile,+ matilo na wona ma thonile,+Mapapa na wona ma thone mati.5 Tintshava ti dzudzekile ti suka exikandzeni xa Yehovha,+Sinayi+ leyi yi suka exikandzeni xa Yehovha,+ Xikwembu xa Israyele.+6 Emasikwini ya Xamugari+ n’wana wa Anati,Emasikwini ya Yayele,+ mapato a ma nga ri na vafambi,Naswona lava va fambaka hi tindlela a va famba hi mapato lama rhendzelekaka.+7 Lava va tshamaka etikweni a va ha vanga kona, a va ha vanga kona eIsrayele,+Ku fikela loko mina Debora+ ndzi suka ndzi yima,Ku fikela loko ndzi suka ndzi yima ndzi ri manana eIsrayele.+8 Va hlawule swikwembu leswintshwa.+Hi nkarhi wolowo a ku ri ni nyimpi etinyangweni.+Xitlhangu a xi nga voniwi, hambi ku ri tlhari ro leha,Exikarhi ka vavanuna va 40 000 eIsrayele.+9 Mbilu ya mina i ya tindhuna ta Israyele,+Leti a ti tinyiketele hi ku tirhandzela exikarhi ka vanhu.+Dzunisani Yehovha.+10 N’wina lava va khandziyeke timbhongolo ta matswele ta ku tshwuka ka xitshopana,+N’wina lava va tshamaka eswiandlalweni leswi fuweke,N’wina lava va fambaka egondzweni,Xiyisisani!+11 Marito man’wana ya lava va kaka mati etindhawini ta ku ka mati,+Kwalaho va sungule ku rungula swiendlo swo lulama swa Yehovha,+Swiendlo swakwe swo lulama swa lava va tshamaka etikweni leri pfulekeke eIsrayele.Hi nkarhi wolowo vanhu va Yehovha va rhelele va ya etinyangweni.12 Pfuka, pfuka, Wena Debora;+Pfuka, pfuka, yimbelela risimu!+Pfuka Baraka,+ u rhangela makhumbi ya wena, wena n’wana wa Abinowamu!+13 Hi nkarhi wolowo lava va poneke va rhelele va ta eka lavakulu;Vanhu va Yehovha va rhelele va ta eka mina va lwa ni lava matimba.14 Vona a va huma aEfrayimi erivaleni ra le hansi,+Swin’we na wena, Wena Benjamini, exikarhi ka vanhu va wena.Tindhuna ti hume eMakiri+ ti rhelela,Va hume eZebuloni lava va tamelaka xitirhisiwa xa mutsari.+15 Tihosana ta le Isakara+ a ti ri na Debora,Baraka+ a a fana na Isakara.Erivaleni ra le hansi u rhumiwe a famba hi milenge.+Exikarhi ka mintlawa ya Ruveni, vanhu a va tivutisa swo tala.+16 Ha yini u tshame ehansi exikarhi ka minkwama yimbirhi yo hakarha enhlaneni,Leswaku u yingisa ku chayiwa ka switiringo swa mintlhambi?+Emintlaweni ya Ruveni, vanhu a va tivutisa swo tala.+17 Giliyadi u hlayise vutshamo bya yena etlhelo lerin’wana ra Yordani;+Naswona Dani, ha yini a tshamenyana eswikepeni?+Axere u tshame a nga endli nchumu eribuweni ra lwandle,Naswona u hambete a tshama etindhawini takwe laha mabyatso ma yimaka kona.+18 Zebuloni a ku ri munhu la hlekuleke mimoya-xiviri ya vona ku fikela eku feni;+Na Neftali,+ etindhawini leti tlakukeke ta nhova.+19 Tihosi ti tile, ti lwa;Tihosi ta Kanana ti lwe hi nkarhi wolowo+ETanaka+ ekusuhi ni mati ya Megido.+A ti wu tekanga mpindzulo wa silivhere.+20 Tinyeleti ti lwe ti ri etilweni,+Ti lwe na Sisera ti ri emintileni ya tona.21 Xinambyana xa Kixoni xi ti khukhurile,+Xinambyana xa le masikwini ya khale, xinambyana xa Kixoni.+U ye emahlweni u kandziyela ntamu,+ Wena moya-xiviri wanga.22 Masondzo ya tihanci ma handze+ hi nkarhi wolowoHikwalaho ka ku tsutsuma-tsutsuma ka tihanci takwe.23 ‘Rhukani+ Merozi,’ ku vula ntsumi ya Yehovha,+‘Rhukani vaaki va wona hi ku phindha-phindha,Hikuva a va n’wi pfunanga Yehovha,Ku pfuna Yehovha hi vanhu va matimba.’24 Yayele+ nsati wa Hevere lowa Mukena+ u ta va la katekeke ngopfu exikarhi ka vavasati,U ta va la katekeke ngopfu exikarhi ka vavasati entsongeni.+25 U kombele mati, yena a n’wi nyika ntswamba;A tisa ntswamba lowu hlulukiweke wa lavakulu, hi nkambana lowukulu.+26 Hiloko a tshambuluta voko rakwe a khoma mhingu ya ntsonga,Ni voko rakwe ra xinene emhandzini ya lava va tirhaka hi matimba.+A belela Sisera, a boxa nhloko yakwe,+A tshovelela ni ku tsema xivandla xakwe lexi nga exikarhi ka mahlo ni tindleve.27 A korhama exikarhi ka milenge yakwe, a wa, a ku lulululu;A korhama exikarhi ka milenge yakwe, a wa;Laha a weleke kona, u hluriwe kona.+28 Wansati u hlometele efasitereni, a n’wi languta,Mana wa Sisera a ri eka xisiva-fasitere,+‘Ha yini kalichi rakwe ra nyimpi ri hlwele ku ta?+Ha yini masondzo ya makalichi yakwe ma hlwele swonghasi?’+29 Vaxisati vo xiximeka lava tlhariheke lava nga exiyin’weni xa le henhla+ ku fana na yena va ta n’wi hlamula,Ina, u ta n’wi angula hi marito yakwe,30 ‘Xana a va fanelanga va swi kuma, xana a va fanelanga va ava leswi swi phangiweke,+Mbeleko—mimbeleko yimbirhi eka munhu un’wana ni un’wana la tiyeke emirini,+Tinguvu leti pendiweke ta Sisera leti phangiweke, tinguvu leti pendiweke leti phangiweke,Nguvu leyi khavisiweke, nguvu leyi pendiweke, tinguvu timbirhi leti khavisiwekeTa tinhamu ta vanhu lava phangiweke?’31 Xisweswo valala va wena hinkwavo a va love,+ Wena Yehovha,Naswona varhandziwa+ va wena a va fane ni loko dyambu ri huma hi matimba ya rona.”+Naswona tiko a ra ha kavanyetiwanga emalembeni ya 40 lama landzeleke.+


text:
Swivutiso Swo Bula Ha Swona eNdyangwini
HI NGA DYONDZA YINI EKA . . .Abrahama?
XANA U EHLEKETA LESWAKU I SWA NKOKA KU KOMBISA VAN’WANA MUSA?
• Penda swifaniso. • Hlaya tindzimana ta Bibele kutani u ti katsakanya loko u ti hoxa laha ti faneleke ti nghena kona eka mbulavurisano lowu. • Kuma swilo leswi fihliweke: (1) nkolombyana ni (2) mukwana.
Hi swihi swilo leswi Abrahama a swi endleke leswaku va titwa va amukelekile?
LEXI NGA KU PFUNAKA KU KUMA NHLAMULO: Genesa 18:2, 4-5.
I yini leswi u nga swi endlaka leswaku u komba van’wana musa?
LEXI NGA KU PFUNAKA KU KUMA NHLAMULO: Varhoma 12:13.
I yini leswi u swi dyondzaka eka rungula leri nga eka Genesa?
U anakanya yini?
I vamani lava ngopfu-ngopfu hi faneleke hi tikarhatela ku va komba musa?
LEXI NGA KU PFUNAKA KU KUMA NHLAMULO: Vagalatiya 6:10.
Hlayisa Khadi Leri
KHADI RA BIBELE 24 SAMSONI
SWIVUTISO
A. Vito ra tata wakwe a ku ri ․․․․․.
B. Hi wihi nchumu lowu hlamarisaka lowu Samsoni a wu endleke lowu fambisanaka ni muti wa Gaza?
C. I mani loyi a xengeke Samsoni?
MATIMU
Muavanyisi wo hlamarisa loyi a lweleke tiko ra Israyele ku ringana 20 wa malembe. (Vaavanyisi 15:20) Yehovha u tirhise Samsoni leswaku a “rhanga emahlweni a ponisa Israyele evokweni ra Vafilisita.” (Vaavanyisi 13:5) Moya wa Xikwembu wu n’wi nyike matimba lamakulu. Xa nkoka swinene, Samsoni a a ri ni ripfumelo leri tiyeke eka Yehovha.—Vaheveru 11:32-34.
TINHLAMULO
A. Manowa.—Vaavanyisi 13:8, 24.
B. U rhwale tinyangwa ta muti, tinsika ta wona ta le matlhelo ni xigogo a ya na swona ehenhla ka ntshava leyi nga emahlweni ka Hebroni.—Vaavanyisi 16:2, 3.
C. Delila.—Vaavanyisi 16:4, 5.
Vanhu Ni Matiko
Hi mina Lesly, ndzi ni malembe ya khume. Hi mina Cathleen, ndzi ni malembe ya nhungu. Hi mina Alondra, ndzi ni malembe ya nkombo. Hi tshama eMexico. I tingani Timbhoni ta Yehovha leti tshamaka eMexico? Xana i 295 400, 455 000 kumbe 724 700?
Hi rihi thonsi leri kombaka laha hi tshamaka kona? Ri tsondzele kutani u dirowa thonsi laha u tshamaka kona kutani u vona leswaku u le kusuhi ku fikela kwihi ni tiko ra Mexico.
Vana Va Lava-lava Swifaniso
Xana u nga swi kuma swifaniso leswi enkandziyisweni lowu? Hi marito ya wena hlamusela leswi humelelaka exifanisweni ha xin’we.
TINHLAMULO TA SWIVUTISO LESWI NGA EKA
Nkolombyana eka xivono 5.
Mukwana eka xivono 2.
724 700.
A.


text:
Tshumelo ya Nyambo dza Lushaka
Tshumelo ya Nyambo dza Lushaka (National Language Services "NLS") i isa phanda na u tshimbidza vhudavhidzano kha nyambo dzoṱhe. NLS I tshi khou tevhedza ṱhodea dza Mulayotewa, i langula u fhambana ha nyambo kha tshitshavha tshashu nahone I na vhuḓifhinduleli ha u shumisa nyambo dzoṱhe dza vhathu vha hashu nga u tevhedza maga a mbekanyamaitele ine ndivho yayo ya vha u alusa u shumiswa ha idzi nyambo, na idzo nyambo dze kale dza vha dzo thudzelwa kule.
Mushumo muhulwane wa (NLS) ndi u swikelela ṱhodea dza Mulayotewa nga u tshimbidza, phuromotha na u ṋetshedza tshumelo ya vhufhinduleli na vhukhakhulili nga nyambo dzoṱhe dza tshiofisi nga u langula vhunzhi ha nyambo nga u shumisa dzithandela dza u pulana luambo na dza theminolodzhi.
NLS i shuma sa sisiteme ya Muvhuso ya phurofeshinala ya u tikedza luambo nga u fhindulela manwalo a tshiofisi a tshi ya kha nyambo dzoṱhe dza tshiofisi. Tshumelo yayo ya theminolodzhi i thusa nga u bveledza na u khwinisa ḓivhaipfi ya thekhinikhala kha nyambo dza tshiofisi. Mushumo wa u pulana nyambo u angaredza u eletshedza Muvhuso nga ha mvelaphanḓa ya mbekanyamaitele ya nyambo na nḓila dza kushumisele kwayo.