text:
Tlhatlhambuto 81: Ku Tsumba Xivuno Xa Nungungulu
XIPIMO xa 50.000 wa vanhu va teka a pfhumba ga hombe ga kusukela Babuloni kala Jerusalema. Kanilezi laha va chikelako, Jerusalema i rumbi ga hombe ntsena. A ku na munhu a hanyako laho. A vaIsraeli va fanele ku tlhela va aka zontlhe.
Xinwe xa zilo zo sangula va zi akako i alati. Lego wutshamu legi va zi kotako ku mahela kona minyikelo ya zihari, kutani zinyikiwo, ka Jehova. Loku ku hunzile tihweti titsongwani a vaIsraeli va sangula ku aka a tempeli. Kanilezi a valala va hanyako matikweni ya laha kusuhani a va lavi lezaku a vaIsraeli va yi aka. Hikwalaho vona va zama a ku va chavisela kasi ku va nyimisa. Hi kugumesa, a valala lavo va kuca a hosi ya yiswa ya Persia lezaku yi veka a nayo wa ku va nyima ntirweni wabye wa kuaka.
Ku hunza malembe. Zalezi zi maha a 17 wa malembe kusukela loku vaIsraeli va wuyile hi le Babuloni. Jehova i rumela vaprofeti vakwe Hagai na Zakaria a ku ya byela vanhu lezaku va sangulisa ku aka. A vanhu va tsumba a xivuno xa Nungungulu, hizalezo va ingisa a vaprofeti. Vona va tlhela va sangulisa ku aka, hambulezi ku nga ni nayo wu nge ngalo a va faneli ku maha lezo.
Zonake a nduna yo kari ya muPersia yi vitwako Tatenai yi chikela yi wutisa vaIsraeli a ku i fanelo muni va nga nayo kasi ku aka a tempeli. A vaIsraeli va mu byela ku ngalo a xikhati lexi va nga hi Babuloni, Hosi Kurusi i va byelile ku ngalo: ‘Fambani, zalezi, le Jerusalema mu ya aka a tempeli ya Jehova, Nungungulu wa nwina.’
Tatenai i rumela a papilo le Babuloni a wutisa ku ngalo xana Kurusi, loyi makunu a fileko, hakunene i wulile lezo ke. Hi xikhatanyana ku wuya a papilo hi ka hosi ya yiswa ya Persia. Gona gi wula ku ngalo hakunene Kurusi i zi wulile. Hikwalaho a hosi yi tsala ku ngalo: ‘Tsika vaIsraeli va aka a tempeli ya Nungungulu wabye. Ni lezaku nza ku laya akuva u va vuna.’ A tempeli yi mbhela nzeni ka xipimo xa mune wa malembe, ni vaIsraeli va tsaka nguvu.
Ku hunza manwani malembe yo tala. Zalezi ku hunza xipimo xa 48 wa malembe kusukela xikhatini lexi a tempeli yi nga mbhela. A vanhu lomu Jerusalema zisiwana, a doropa ni tempeli ya Nungungulu a zi na mawonekela yo saseka nguvu. Le Babuloni, muIsraeli Ezra i tiva lezaku ku na ni xilaveko xa ku lulamisa a tempeli ya Nungungulu. Makunu wa zi tiva lezi a mahako?
Ezra i famba a ya wonana na Artaxerxesi, a hosi ya Persia, zonake a hosi leyo ya yi nene yi nyika Ezra a zinyikiwo zo tala lezaku a tlhela nazo Jerusalema. Ezra i kombela vaIsraeli va nga lomu Babuloni lezaku va mu vuna a ku rwala a zinyikiwo lezo vaya Jerusalema. Xipimo xa 6.000 wa vanhu va wula ku ngalo va ta famba. Va na ni siliva ni nzalama yo tala ni zinwani zilo za lisima akuva va zi rwala.
Ezra wa karateka, hakuva ku na ni vavanuna vo biha lomu ndleleni. Vavanuna lavo va zi kota ku va wutlela a siliva ni nzalama yabye, va tlhela va va daya. Hizalezo Ezra i tlhanganyisa a vanhu, kota lezi u zi kotako ku va wona laha mufananisweni. Zonake vona va khongela ka Jehova kasi ku a va vikela pfhumbeni gabye ga hombe ga ku tlhelela Jerusalema.
Jehova wa va vikela futsi. Niku anzhako ka mune wa tihweti na va ha enza, va chikela Jerusalema na va hlayisekile. A zi hi kombi lezo ku ngalo Jehova wa zi kota ku vikela lava va mu tsumbako akuva va vuniwa hi yena?
Ezra zipimo 2 kala 8.
Ziwutiso
- Vanhu vangani va tekako a pfhumba ga hombe ga kusukela Babuloni kala Jerusalema, kanilezi zini va zi kumako a xikhati va chikelako?
- Zini lezi a vaIsraeli va sangulako ku aka anzhako ka kuva va chikele, kanilezi zini lezi a valala vabye va mahako?
- Hi vamani Hagai na Zakaria, niku zini lezi vona va byelako vanhu?
- Hikuyini Tatenai a rumelako papilo le Babuloni, niku i hlamulo muni a wu amukelako?
- Zini lezi Ezra a mahako a xikhati lexi a tivako lezaku ku na ni xilaveko xa ku lulamiswa ka tempeli ya Nungungulu?
- Zini lezi Ezra a zi khongelelako laha mufananisweni, wu hlamuliswa kuyini mukhongelo wakwe, niku lezo zi hi gonzisa yini?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza Ezra 3:1-13.
Loku hi tshuka hi kumeka ka wutshamu go kari gi nga hiko ni bandla ga vanhu va Nungungulu, zini hi faneleko ku simama hi maha? (Ezra 3:3, 6; Miti. 17:16, 17; Maheb. 13:15)
- Gonza Ezra 4:1-7.
Xikombiso muni lexi Zerubabeli a vekeleko vanhu va Jehova maringano hi wuhlengeli ga zikholwa? (Ekso. 34:12; 1 Kor. 15:33; 2 Kor. 6:14-17)
- Gonza Ezra 5:1-5, 17 ni 6:1-22.
Hikuyini a vakaneti va tsanzekileko ku nyimisa a ntiro wa kuaka ka tempeli? (Ezra 5:5; Isa. 54:17)
Xana lezi zi mahilweko hi masingalakati ya vaJuda zi kucisa kuyini madota ya wuKristu lezaku ma hlota zileletelo za Jehova loku ma tlhangana ni vakaneti? (Ezra 6:14; Tis. 32:8; Rom. 8:31; Jak. 1:5)
- Gonza Ezra 8:21-23, 28-36.
Na hi nga se sangula ku maha zo kari, xikombiso muni xa Ezra xi nga xi nene a kuva hi xi pimanyisa? (Ezra 8:23; Tis. 127:1; Mav. 10:22; Jak. 4:13-15)


c: text/html

text:
Dyondzo 49: Dyambu Ri Yima
Vona Yoxuwa. U vulavule a ku: ‘Dyambu, yima!’ Kutani dyambu ra yima. Ri yime exikarhi ka matilo siku hinkwaro. I Yehovha loyi a endleke leswaku ri yima! Kambe a hi voneni leswaku ha yini Yoxuwa a a lava leswaku dyambu ri yima.
Loko tihosi leto homboloka etikweni ra Kanana ti sungule ku lwa ni Vagibiyoni, Vagibiyoni va rhumele wanuna un’wana leswaku a ya kombela mpfuno eka Yoxuwa. U te: ‘Tana hi ku hatlisa! Hi ponise! Tihosi hinkwato leti tshamaka endhawini ya le tintshaveni ti tile ku ta lwa ni malandza ya wena.’
Hiloko Yoxuwa ni vavanuna va yena hinkwavo va nyimpi va famba. Va fambe vusiku hinkwabyo. Loko va fika eGibiyoni, masocha ya tihosi ta ntlhanu ma chuhile kutani ma sungula ku baleka. Hiloko Yehovha a nisa xihangu lexikulu, naswona ma tele masocha lama dlayiweke hi xihangu ku tlula lama dlayiweke hi vavanuna va Yoxuwa va nyimpi.
Yoxuwa se a a swi vona leswaku dyambu ri le kusuhi ni ku pela. A ku ta va munyama naswona masocha yo tala ya tihosi leto biha ta ntlhanu a ma ta baleka. Hi yona mhaka leyi Yoxuwa a khongeleke eka Yehovha a ku: ‘Dyambu, yima!’ Kutani loko dyambu ri yimile, Vaisrayele va kote ku hlula enyimpini.
A ku ri ni tihosi to tala eKanana leti a ti venga vanhu va Xikwembu. Yoxuwa ni vuthu rakwe va hete malembe ya tsevu ku hlula tihosi ta 31 etikweni rero. Loko se va ti hlurile, Yoxuwa u endle leswaku tinyimba leti a ti nga si kuma ndzhaka ti averiwa ndhawu ya tona etikweni ra Kanana.
Ku hundze malembe yo tala, kutani Yoxuwa a fa a ri ni malembe ya 110. Loko yena ni vanghana vakwe va ha hanya, vanhu a va yingisa Yehovha. Kambe loko vanhu volavo lavanene va fa, vanhu va sungule ku endla swilo swo biha, va wela ekhombyeni. Hakunene enkarhini wolowo a va lava mpfuno wa Xikwembu.
Yoxuwa 10:6-15; 12:7-24; 14:1-5; Vaavanyisi 2:8-13.
Swivutiso
- Exifanisweni lexi, xana Yoxuwa u ri yini, naswona ha yini?
- Xana Yehovha u n’wi pfune njhani Yoxuwa ni vavanuna va yena va nyimpi?
- I tingani tihosi leti hluriweke hi Yoxuwa leti a ti ri valala vakwe, naswona swi teke nkarhi wo tanihi kwihi?
- Ha yini Yoxuwa a ave tiko ra Kanana?
- Xana Yoxuwa u fe a ri ni malembe mangani, naswona endzhaku ka sweswo vanhu va endle yini?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Yoxuwa 10:6-15.
Hi ku tiva leswaku Yehovha u yimisele Vaisrayele dyambu ni n’weti, hi wihi ntshembo lowu hi vaka na wona namuntlha?
- Hlaya Yoxuwa 12:7-24.
Kahle-kahle i mani la hluleke tihosi ta 31 eKanana, naswona ha yini mhaka leyi yi ri ya nkoka eka hina namuntlha?
- Hlaya Yoxuwa 14:1-5.
Xana tiko ri aviwe njhani exikarhi ka tinyimba ta Israyele, naswona mhaka leyi yi kombisa yini malunghana ni ndzhaka ya le Paradeyisini?
- Hlaya Yoxuwa 2:8-13.
Ku fana na Yoxuwa eIsrayele, i vamani namuntlha va jamelaneke ni vagwinehi?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xini xi nga nehako litsako wutomini ga ngango?
U alakanya lezaku . . .
liranzo?
i mali?
kutani zinwani?
LEZI A BIBLIA GI ZI WULAKO
“Ku katekile nguvunguvu lava va zwako a mhaka ya Nungungulu, va yi hlayisa!”
LEZI U ZI BHINZULAKO HI KU KHOLWA LEZO
U ta kuma liranzo la lisine.
U tava ni xichawo xa lisine.
U tava ni kutshamiseka ka lisine.
XANA LEZI A BIBLIA GI ZI WULAKO ZA TSUMBEKA HAKUNENE?
Ina, hi zigelo zimbiri hi wutsongwani ga kona:
Nungungulu hi yena mutumbuluxi wa ngango. A Biblia gi ngalo ‘a mingango yontlhe yi chuliwa ha yena’ Jehova Nungungulu. (Va Le Efesusi 3:14, 15) Hi magezu manwani, a lulamiselo ga ngango gi kona hakuva Jehova i gi vangile. Zi wula yini lezo?
Alakanyela lezi: Loku ku hi lezaku woga zakuga zo nanziha nguvu, na u navela ku tiva lezi zi chelilweko lomo, u wa ta wutisa mani? Handle ko kanakana, u wa ta wutisa loyi a zi bhikileko.
Hi kufanana, kasi ku kuma litsako wutomini ga ngango, hi fanele ku khegela ka Jehova, a Mutumbuluxi wa lulamiselo ga ngango.
—Genesisi 2:18-24.
Nungungulu wa khatala hi wena. A mingango yi maha khwatsi hi ku hlota a wusungukati ga Jehova, legi a hi nyikako hi ku tirisa a Mhaka yakwe. Hikuyini? “Hakuva wa mu khatalela.” (1 Pedro 5:6, 7) Jehova wa ku ranza
—niku a wusungukati gakwe ga tira xontlhe xikhati! —Mavingu 3:5, 6; Isaya 48:17, 18.
ALAKANYELA LEZI
U nga zi kotisa kuyini kuva nuna, sati, kutani mupswali wa mu nene?
A Biblia ga hlamula a xiwutiso lexi ka VA LE EFESUSI 5:1, 2 ni ka VA LE KOLOSI 3:18-21.


text:
XALAMUKA! MAY 2014
Tindlela To Langutana Ni Ntshikilelo
Loko u tiva tindlela to langutana ni ntshikilelo, sweswo swi nga ku pfuna
Ta Rivala
Tinhloko-mhaka ti katsa: ndhawu leyi ku kumekeke minxaka leyintshwa yo tlula 100 ya swimilana ni swiharhi lembe ni lembe, xiringanyeto xa nkarhi lowu vana va nga wu hetaka eka TV ni ku tsandzeka ku herisa nthyakiso.
Tindlela To Langutana Ni Ntshikilelo
Tindlela leti pfunaka leti humaka eBibeleni leti nga ta ku pfuna u langutana ni ntshikilelo lowu vangiwaka hi swilo swa mune leswi tolovelekeke.
Ndlela Yo Dyondzisa Vana Ku Tirhisa Internet Hi Ndlela Leyinene
U nga endla yini leswaku u pfuna n’wana wa wena leswaku a kota ku tiendlela swiboho swa vutlhari?
Dokodela Wa Vuhandzuri U Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
Se ku hundze malembe yo tala Dokodela Guillermo Perez a pfumela eka ku tiendlekela ka swilo, kambe sweswi wa tiyiseka leswaku miri wa hina wu endliwe hi Xikwembu. I yini lexi endleke leswaku a cinca langutelo ra yena?
Vahloti Va Valoyi Va Le Yuropa
Nkarhi wo biha ni wo tika lowu tiviwaka tanihi “buku leyi pfuxeke mpfilumpfilu . . . ni leyi vangeke khombo swinene ku tlula tibuku hinkwato leti tshameke ti va kona emisaveni.”
Ku Anakanyisisa
Ku anakanyisisa swa hambana.
Vutlhari Bya Huwelela
—Xana Wa Byi Twa?
Vutlhari bya ntiyiso byi ta tlhantlha swiphiqo swa vanhu.
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Ndzi Byi Byarha Njhani Vutihlamuleri Bya Mina?
Vantshwa van’wana va nyikiwa ntshunxeko lowu engetelekeke ku tlula van’wana. I yini lexi endlaka ku hambana?
Xana U Swi Lunghekerile Ku Rhandzana?
Xiya swivutiso swa mune leswi nga ku pfunaka ku tiva loko u swi lunghekerile ku rhandzana.
Xana Vatswari Va Wena Va Dlaya Vukati?
U nga swi papalata njhani ku va ni gome, ku hlundzuka ni xikhomela?
Leswi Vantshwa Va Swi Vulaka Hi Ku Languteka Ka Miri
Ha yini swi tika leswaku vantshwa va ringanisela emhakeni ya ku languteka ka miri wa vona? I yini lexi nga pfunaka?
Muxe U Kulele aEgipta
Ha yini mana wa Muxe a n’wi veke eNambyeni wa Nayili? Dyondza swo tala hi Muxe, ndyangu wa ka vona ni n’wana wa Faro wa nhwanyana.


text:
XALAMUKA! JANUARY 2014
Web Site Yo Hlawuleka
Xana u nga tsakela ku twisisa Bibele ku antswa kumbe ku antswisa vutomi bya ndyangu wa wena? Xana u muntshwa la lavaka xitsundzuxo? Web site ya hina ya le nawini yi nga pfuna munhu un’wana ni un’wana.
Web Site Yo Hlawuleka
Nghena eka web site ya hina kutani u vona ndlela leyi wena ni ndyangu wa wena mi nga vuyeriwaka ha yona eka vutlhari lebyi nga hundzeriwiki hi nkarhi bya le Bibeleni.
Ta Rivala
Tinhloko-mhaka ti katsa: timfanelo ta vana eka matiko ya le dzongeni wa Sahara eAfrika, ku chava ku vungunyiwa eka Internet eItaly ni ku andza ka vantshwa lava se va kuleke lava alaka ku tlakusiwa emintirhweni eJapani.
Mutivi Wa Swilo Leswitsongo Ngopfu Leswi Hanyaka A Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
Ku rharhangana ka tikhemikhali ta tisele loku Feng-Ling Yang, mutivi wa sayense wa le Japani, a a nga ku langutelanga ku endle leswaku a cinca langutelo rakwe hi ku tihundzukela ka swilo. Ha yini?
Ndlela Yo Lwisana Ni Ntshikilelo Wa Tintangha
Ntshikilelo wa tintangha wu nga endla leswaku vanhu lava lulameke va endla swilo swo biha. I yini leswi u faneleke u swi tiva malunghana na wona naswona u nga langutana njhani na wona?
Ntumbuluko
Bibele yi hlamusela “masiku” ya tsevu lawa Xikwembu xi tumbuluxeke swilo leswi hanyaka. Xana a ku ri masiku lama nga leha tiawara ta 24?
Ku Endzela Tiko Ra Italy
Italy ri tiviwa hi ku fuwa hi timhaka ta matimu, hi tindhawu to hambana-hambana to saseka ni hi ku va ni vanhu lava nga ni xinghana. Twana leswi engetelekeke malunghana ni tiko leri ni hi mintirho ya Timbhoni ta Yehovha ta le tikweni rero.
Ndlela Leyi Vulwembu Bya Puma Byi Namarhelaka Ha Yona
Vulwembu bya puma byi kota ku namarhela hi matimba swinene byi tlhela byi tsanyuka hi ku olova. Twana ndlela leyi ri kotaka ku endla tano ha yona.


text:
Wikimedia
Wikimedia Foundation, Inc. i nhlangano wale tikweni ra Amerika woka wunga bindzuli lowungana ntsindza e San Francisco, California, eAmerika. wu languteriwa ehansi ka milawu ya xifundza xale Florida, laha wu akeke kona. Nhlangano lowu wu kongomisa tiphurojeki tohambana hambana leti ngana vatirhi votirhanzela votala kuhlanganisa ; Wikipediya, Wikixinari, Wiki-Ntshaho, Wikibuku, Wiki-Xihlovo, Tifayili ta wiki, Wiki-Swihari, Wiki-Mahungu, Yunivhesithi ya wiki, kuhlaya letikulu. Phurojeki ya wona leyi tivekaka ngopfu i Wikpediya, nsawona yihlayiwa eka matluka ya inthaneti ya khume lawa ma vhakeriwak swonghasi emisaveni hinkwayo. Nhlangano wu velekiwe hiximfumo hi siku ra 20 eka nhweti ya Khotavuxika, hilembe ra 2003, yisimekiwa hi Jimmy Wales, loyi a a kongomisa Wikipediya ehansi ka khampani yakwe ya Bomis.


text:
Dyondzo 44: Rahava A Tumbeta Tinhlori
Vavanuna lava a va ri khombyeni. A va fanele ku baleka, loko swi nga ri tano, a va ta dlayiwa. A va ri tinhlori ta Vaisrayele naswona wansati loyi a va pfunaka a ku ri Rahava. Rahava a a tshama endlwini leyi nga erirhangwini ra muti wa Yeriko. A hi voneni leswaku ha yini vavanuna lava a va ri ekhombyeni.
Vaisrayele se a va lunghekele ku pela Nambu wa Yordani va ya etikweni ra Kanana. Kambe loko va nga si endla tano, Yoxuwa u rhumele tinhlori timbirhi. U ti byele a ku: ‘Fambani mi ya kambela tiko ni muti wa Yeriko.’
Loko tinhlori ti fika eYeriko, ti kongome endlwini ya Rahava. Kambe munhu un’wana u byele hosi ya Yeriko a ku: ‘Vavanuna vambirhi va Vaisrayele va te laha nivusiku va ta kambela tiko.’ Loko hosi yi twa sweswo, yi rhumele vavanuna eka Rahava, kutani va fike va n’wi lerisa va ku: ‘Humesa vavanuna lava ngheneke endlwini ya wena!’ Kambe Rahava a a tumbete tinhlori leti elwangwini ra yindlu yakwe. Hiloko a ku eka vona: ‘Vavanuna van’wana va tile eka mina, kambe a ndzi tivi lomu a va huma kona. Va fambile loko ri phumela ni nyangwa ya muti yi nga si pfariwa. Loko mo hatlisa, mi nga va kuma!’ Kutani vavanuna volavo va va sale ndzhaku.
Endzhaku ka loko va humile, Rahava u tsutsumele elwangwini. U byele tinhlori a ku: ‘Ndza swi tiva leswaku Yehovha u ta mi nyika tiko leri. Hi yi twile ndlela leyi a omiseke Lwandle ro Tshwuka ha yona loko mi huma aEgipta, ni ndlela leyi mi dlayeke ha yona hosi Sihoni na hosi Ogo. Ndzi mi kombe tintswalo, ndzi kombela mi ndzi tshembisa leswaku na mina mi ta ndzi kombisa musa. Ndzi kombela mi ponisa tatana na manana swin’we ni vamakwerhu va xinuna ni va xisati.’
Tinhlori ti tshembise leswaku ti ta endla tano, kambe Rahava a a fanele a endla swin’wana. Tinhlori leti ti te: ‘Teka ntambhu leyi yo tshwuka u yi bohelela efasitereni ra wena kutani u vitana maxaka ya wena hinkwawo ma ta endlwini ya wena. Kutani loko hi vuya ku ta teka Yeriko, hi ta vona ntambhu leyi efasitereni ra wena, xisweswo a hi nge dlayi munhu endlwini ya wena.’ Loko tinhlori ti tlhelela eka Yoxuwa, ti n’wi byele hinkwaswo leswi humeleleke.
Yoxuwa 2:1-24; Vaheveru 11:31.
Swivutiso
- Xana Rahava u tshama kwihi?
- I vamani vavanuna lavambirhi lava nga exifanisweni, naswona ha yini va ri eYeriko?
- Xana hosi ya le Yeriko yi lerise Rahava leswaku a endla yini, naswona u hlamule a ku yini?
- Xana Rahava u va pfune njhani vavanuna lavambirhi, naswona i yini leswi a swi kombeleke eka vona?
- Xana vakamberi lavambirhi va n’wi tshembise yini Rahava?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Yoxuwa 2:1-24.
Xana xitshembiso xa Yehovha lexi rhekhodiweke eka Eksoda 23:28 xi hetiseke njhani loko Vaisrayele va fika ekusuhi ni muti wa Yeriko?
- Hlaya Vaheveru 11:31.
Xana xikombiso xa Rahava xi wu kandziyisa njhani nkoka wa ku va ni ripfumelo?


text:
Dyondzo 16: Isaka U Kuma Nsati Lonene
Xana wa n’wi tiva wansati loyi a nga exifanisweni lexi? Vito rakwe i Raveka. Naswona wanuna loyi a yaka eka yena i Isaka. U ta va nsati wa yena. Xana swi tise ku yini?
Entiyisweni, Abrahama, tata wa Isaka a a lava ku kumela n’wana wakwe nsati lonene. A a nga lavi leswaku Isaka a teka un’wana wa vavasati va le Kanana hikuva vanhu lava a va gandzela swikwembu swa hava. Hiloko Abrahama a vitana nandza wa yena kutani a ku: ‘Ndzi lava u tlhelela laha maxaka ya mina ma tshamaka kona eHarani kutani u ya kumela n’wana wa mina Isaka nsati.’
Hiloko nandza wa Abrahama a teka tikamela ta khume kutani a teka riendzo ro leha. Loko a fika ekusuhi ni ndhawu leyi maxaka ya Abrahama a ma tshama eka yona, u yime exihlobyeni. Se a ri rhengile, a ku ri nkarhi lowu vavasati va muti wolowo a va ya ha wona exihlobyeni leswaku va ya ka mati. Kutani nandza wa Abrahama u khongele eka Yehovha a ku: ‘Onge wansati loyi a nga ta ndzi kela mati swin’we ni tikamela ta mina ku nga va yena loyi u n’wi hlawulaka ku va nsati wa Isaka.’
Ku nga ri kungani Raveka a fika ku ta ka mati. Loko nandza loyi a n’wi kombela mati, u n’wi kerile. Kutani u ye mahlweni a kela tikamela hinkwato mati. Ntirho wolowo a wu ri wukulu ngopfu hikuva tikamela ti nwa mati yo tala ngopfu.
Loko Raveka a heta ku ti kela mati, nandza wa Abrahama u n’wi vutise vito ra tata wa yena. U tlhele a kombela ku etlela ekaya ka vona. Yena u te: ‘Tata wa mina i Bethuwele naswona kamara ri kona leri u nga etlelaka eka rona.’ Nandza wa Abrahama a a swi tiva leswaku Bethuwele a a ri n’wana wa Nakori, ku nga buti wa Abrahama. Hiloko a nkhinsama a nkhensa Yehovha hileswi a n’wi kongomiseke eka maxaka ya Abrahama.
Madyambu wolawo nandza wa Abrahama u byele Bethuwele na Labani buti wa Raveka leswaku a a tele yini. Havumbirhi va pfumerile leswaku Raveka a nga famba na yena a ya tekiwa hi Isaka. Xana Raveka u hlamule njhani loko a komberiwa? U te, ‘Ina,’ a kombisa leswaku wa swi lava ku famba. Hi xamundzuku wa kona, va khandziye tikamela kutani va teka riendzo ro leha va tlhelela eKanana.
Loko va fika, se a ri perile. Raveka u vone wanuna a ri karhi a tifambela emasin’wini. A ku ri Isaka. A a tsakile loko a vona Raveka. Sara, mana wa Isaka a a ri ni malembe manharhu a file kutani a ha karhatekile hi mhaka leyi. Kambe Isaka u sungule ku rhandza Raveka swinene, hiloko a tlhela a tsaka.
Genesa 24:1-67.
Swivutiso
- I mani wanuna ni wansati lava va nga laha xifanisweni?
- Xana Abrahama u endle yini leswaku a kumela n’wana wakwe nsati naswona ha yini a endle tano?
- Xana xikhongelo xa nandza wa Abrahama xi hlamuriwe njhani?
- Xana Raveka u te yini loko a vutisiwa leswaku wa swi lava ku tekiwa hi Isaka?
- I yini lexi endleke leswaku Isaka a tlhela a tsaka?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Genesa 24:1-67.
Hi tihi timfanelo letinene leti Raveka a ti kombiseke loko a hlangana ni nandza wa Abrahama exihlobyeni?
Hi xihi xikombiso lexinene lexi Vakreste va namuntlha va xi kumaka eka leswi Abrahama a swi endleleke Isaka?
Ha yini hi fanele hi tinyika nkarhi wo anakanyisisa hilaha Isaka a endleke hakona?


text:
TSHIINGAMO (TSHI GUDWAHO) FEBRUARY 2015
Heyi khandiso i na thero dzi gudwaho u bva nga ḽa 6 April, u swika nga ḽa 3 May, 2015.
Edzisani U Ḓiṱukufhadza Na Vhulenda Ha Yesu
1 Petro 2:21 i ri livhisa u tevhela ṋayo dza Yesu nga vhuronwane. Naho ri songo fhelela, ri nga edzisa hani u ḓiṱukufhadza na vhulenda ha Yesu?
Edzisani Tshivhindi Na U Ṱalukanya Ha Yesu
Nga u shumisa zwine zwa vha Bivhilini, ri guda zwine Yesu a vha zwone. Ṱhogomelani nḓila ine ra nga tevhela ngayo ṋayo dzawe nga vhuronwane nga u edzisa tshivhindi na u ṱalukanya hawe.
U Lugiselela Dzitshaka, “Pfunzo Ya Yehova”
Vhakriste vha u thoma vho bvelela hani kha u huwelela mafhungo maḓifha? Ndi mini zwe zwa ita uri mushumo wa u huwelela u vhe wo leluwaho ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha u fhira zwiṅwe zwifhinga?
Yehova U Livhisa Mushumo Washu Wa Shango Ḽoṱhe Wa U Huwelela
Ndi mini zwe zwa itea zwifhingani zwa zwenezwino zwe zwa thusa vhashumeli vha Yehova u huwelela mafhungo maḓifha nga hu bvelelaho ḽifhasini ḽoṱhe?
Tshifhiwa Tshi Songo Lavhelelwaho Tsha Dzhapani
Bugu ntswa i re na tshiṱoho ‘The Bible—The Gospel According to Matthew’ yo bviswa ngei Dzhapani. Yo ṅwalwa nga nḓila-ḓe? Ndi ngani yo dzudzanywa?
Dzulani Ni Tshi Fhisea Vhuḓinḓani
Ri a zwi ḓivha uri u huwelela mafhungo maḓifha ndi mushumo wa ndeme une ra u ita ṋamusi. Ri nga dzula na u engedza hani u fhisea hashu vhuḓinḓani ha Vhukriste?


text:
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Bibele Eka Web Site Leyi
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Swivuriso 15:1-33
15 Loko nhlamulo yi olova, yi tlherisa vukarhi,+ kambe rito leri tlhavaka ri pfuxa ku hlundzuka.+2 Ririmi ra lavo tlhariha ri endla leswinene hi vutivi,+ kambe nomu wa lavo hunguka wu phyaphyarha vuphukuphuku.+3 Mahlo ya Yehovha ma le ndhawini yin’wana ni yin’wana,+ ma tshama ma langute lavo biha ni lavanene.+4 Ririmi ro olova i murhi wa vutomi,+ kambe loko ri soholokile ri tshova moya.+5 Un’wana ni un’wana la nga xiphukuphuku a nga yi chavi ndzayo ya tata wakwe,+ kambe un’wana ni un’wana la yingisaka ku tshinyiwa u tlharihile.+6 Ku ni vuhlayiselo byo tala endlwini ya lowo lulama,+ kambe ntshovelo wa lowo homboloka wa fularheriwa.+7 Milomu ya lavo tlhariha yi tshamela ku hangalasa vutivi,+ kambe mbilu ya lavo hunguka a yi tano.+8 Xitlhavelo xa lavo homboloka i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha,+ kambe xikhongelo xa lavo lulama xa n’wi tsakisa.+9 Ndlela ya lowo homboloka i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha,+ kambe u rhandza loyi a endlaka swo lulama.+10 Ndzayo yi bihile eka loyi a tshikaka ndlela;+ un’wana ni un’wana la vengaka ku tshinyiwa u ta fa.+11 Sheol ni ndhawu ya ndzoviso+ swi le mahlweni ka Yehovha.+ Ngopfu-ngopfu timbilu ta vana va vanhu!+12 Muhlekuri a nga n’wi rhandzi loyi a n’wi tshinyaka.+ A nge yi eka lavo tlhariha.+13 Mbilu leyi tsakeke yi endla leswaku mombo wu languteka wu tsakile,+ kambe moya wa tshoveka hikwalaho ka ku vava ka mbilu.+14 Mbilu leyi twisisaka hi leyi yi lavisisaka vutivi,+ kambe nomu wa vanhu vo hunguka wu hlohlotela vuphukuphuku.+15 Hinkwawo masiku ya la xanisekaka ma bihile;+ kambe loyi a nga ni mbilu leyinene u tshama a ri ni nkhuvo.+16 Swa antswa ku va ni leswitsongo eku chaveni ka Yehovha+ ematshan’weni ya mphakelo wo tala kambe ku ri ni ku pfilunganyeka.+17 Matsavu ma antswa laha ku nga ni rirhandzu+ ematshan’weni ya nkunzi leyi wundleriweke exidyelweni kambe ku ri ni rivengo.+18 Munhu wo kariha u pfuxa mholovo,+ kambe loyi a hlwelaka ku hlundzuka u timela ku holova.+19 Ndlela ya lolo yi fana ni rihlampfu ra xigatlu,+ kambe ntila wa lavo lulama i ndlela leyi akiweke.+20 N’wana wo tlhariha hi loyi a tsakisaka tata wakwe,+ kambe munhu wo hunguka u n’wi langutela ehansi mana wakwe.+21 Vuphukuphuku bya tsakisa eka loyi a nga ni mbilu yo hunguka,+ kambe munhu la nga ni ku twisisa hi loyi a fambaka hi ku kongoma.+22 Makungu ma pfilunganyeka laha ku nga riki na ku kanerisana ka le xihundleni,+ kambe laha ku nga ni vatsundzuxi vo tala swilo swa humelela.+23 Munhu wa tsaka hi ku hlamula ka nomu wakwe,+ naswona rito leri fikeke hi nkarhi wa kona i rinene ngopfu!+24 Ndlela ya vutomi yi le henhla eka loyi a endlaka hi ku twisisa,+ leswaku a fularhela Sheol ehansi-hansi.+25 Yehovha u ta yi hirimuxa yindlu ya lava va titlakusaka,+ kambe u ta tiyisa ndzilakana wa noni.+26 Makungu ya lowo biha i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha,+ kambe marito lamanene ma basile.+27 Loyi a bindzulaka hi ndlela leyi nga lulamangiki u tisa khombo endlwini yakwe,+ kambe loyi a vengaka tinyiko u ta hambeta a hanya.+28 Mbilu ya lowo lulama ya anakanyisisa leswaku a ta hlamula;+ kambe nomu wa lavo homboloka wu phyaphyarha swilo swo biha.+29 Yehovha u le kule swinene ni lavo homboloka,+ kambe xikhongelo xa lavo lulama wa xi yingisa.+30 Ku vangama ka mahlo+ ku tsakisa mbilu;+ xiviko+ lexinene xi nonisa marhambu.+31 Ndleve leyi yingisaka ku tshinyiwa+ ka vutomi yi tshama exikarhi ka vanhu vo tlhariha.+32 Un’wana ni un’wana la papalataka ndzayo+ u bakanya moya-xiviri wakwe, kambe loyi a yingisaka ku tshinyiwa u kuma mbilu.+33 Ku chava Yehovha i ndzayo leyi yisaka evutlharini,+ naswona emahlweni ka ku vangama ku ni ku titsongahata.+


text:
Nganea 36: Ṋamana ya Musuku
Tshukhwi! Vhathu vha khou itani zwino? Vha khou rabela ṋamana! Ndi ngani vha tshi khou ita izwi?
Musi Mushe a tshi dzula thavhani tshifhinga tshilapfu, vhathu vha ri: ‘A ri ḓivhi uri ho itea mini kha Mushe. Ngauralo kha ri ite mudzimu wa u ri bvisa shangoni iḽi.’
Aroni mukomana wa Mushe a ri: ‘Zwo luga, bvulani zwiṅina zwa vhoinwi zwa musuku, ni zwi ḓise kha nṋe.’ Aroni a zwi ṋokisa a ita ṋamana ya musuku. Vhathu vha ri: Ùyu ndi Mudzimu washu, we a ri bvisa Egipita!’ Vhaisiraele vha vha na tshimima tshihulu, nahone vha rabela ṋamana ya musuku.
Musi Yehova a tshi zwi vhona, a sinyuwa zwihulu. A ri kha Mushe: ‘Ṱavhanya u tse. Vhathu vha khou tshinya. Vho hangwa milayo yanga nahone vha khou gwadamela ṋamana ya musuku.’
Mushe a ṱavhanya a tsa thavhani. Musi a tshi swika tsini, a vhona zwenezwi. Vhathu vho vha vha tshi khou imba na u tshina vha tshi mona ṋamana ya musuku! Mushe a sinyuwa lwe a posa mbaba mbili dza matombo fhasi dze dza vha dzi na milayo, dza pwashekana dza vha zwipiḓa zwinzhi-zwinzhi. Zwenezwo a dzhia ṋamana ya musuku a i ṋokisa. A i kuya ya vha luvhanda.
Vhathu vho vha vho ita tshithu tshivhi. Ngauralo Mushe a vhudza vhaṅwe vha vhanna uri vha dzhie mabanga avho. Mushe a ri: ‘Vhathu vhavhi vhe vha rabela ṋamana ya musuku vha fanela u fa.’ Vhanna vha vhulaha vhathu vha 3 000! Naa a zwi sumbedzi uri ri rabele Yehova fhedzi, hu si miṅwe midzimu?
Ekisodo 32:1-35.
Mbudziso
- Kha tshifanyiso, vhathu vha khou ita mini, nahone ndi ngani?
- Ndi ngani Yehova o sinyuwa, nahone Mushe o ita mini musi a tshi vhona zwine vhathu vha khou ita?
- Mushe o vhudza vhaṅwe vhanna uri vha ite mini?
- Iyi nganea i fanela u ri funza mini?
Mbudziso dzo engedzeaho
- Vhalani Ekisodo 32:1-35.
Enea mafhungo a ri sumbedza hani mavhonele a Yehova a u vanganya vhurereli ha mazwifhi na vhurabeli ha ngoho? (Ek. 32:4-6, 10; 1 Vha-Kor. 10:7, 11)
Vhakriste vha fanela u ṱhogomela mini musi zwi tshi ḓa kha u khetha zwithu zwa u ḓimvumvusa, zwi ngaho u imba na u tshina? (Ek. 32:18, 19; Vha-Ef. 5:15, 16; 1 Yoh. 2:15-17)
Vha lushaka lwa Levi vho vhea hani tsumbo yavhuḓi ya u ita zwithu zwo lugaho? (Ek. 32:25-28; Ps. 18:25)


text:
Swivongo
Xivongo i vito leri nyikiwaka munhu ku ya hi muti lowu a tswaleriweke kona, kumbe ku tekiwa kona. Hi xitalo xivongo i vito ra munti; ku thsuriwa ka swivongo loku tsariweke ku sungule kwalomu ka malembe ya 1375.[1] Swihlausela marito swo tala switirjisa "xivongo" tani hi "Vito ra munti". [2] . Eka mindhzavuko yinwana, munhu u tiveka kusungula hi xivongo ivi ku lamdzela vito, leswi tolovelekeke eka mavito ya xi chayina na mindhzavuko yinwana.
Swivongo swi hlohloretiwa hi swilo swo tala leswi tolovelekeke ku fana ni: Vito ra tatana kumbe mana wa munhu, ntumbuluko wa munhu, Ntirho, kumbe vito leri sunguleke e vutsongwanini. Loko swivongo swi tumbuluxiwa, swi hlamule swivutiso leswi landzelaka: munhu u tswariwa hi mani? munhu u huma kwihi? munhu u tirha yini? Xihlawulekisi xa nkoka e mirini wa munhu?[3][4]
Swikombo[Lulamisa | edit source]
- ↑ "surname". Online Etymology Dictionary. Douglas Harper, Historian. 10 Dec. 2007.  .
- ↑
- ↑ Scottish Surnames
- ↑


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO
I Yini Lexi Endlaka Leswaku Munhu A Va Munghana Lonene?
HI December 25, 2010, wansati wa le Britain la nga ni malembe ya 42 u tsale rungula leri kombisaka leswaku u lava ku tisunga eka web site leyi dumeke eka Internet. Eka leswi a swi tsaleke, a a twala a kombela mpfuno. Hambileswi wansati loyi a a ri ni vanhu vo tala swinene lava a va vula vanghana vakwe eka web site yo endla xinghana, a ku na ni un’we loyi a n’wi pfuneke. Maphorisa ma kume ntsumbu wakwe hi siku leri landzeleke. U nwe maphilisi yo tala swinene.
Namuntlha thekinoloji yi endla leswaku hi kota ku va ni vanhu lava hi vulaka leswaku i vanghana eka web site yo endla xinghana, kambe swi tikomba hi tsakisiwa ntsena hi ku nghenisa mavito yo vona eka tikhompyuta ta hina. Loko se hi nga ha va lavi, hi namba hi susa mavito ya vona. Hambiswiritano, xiyimo lexi ku vulavuriweke ha xona xa wansati wa le Britain a xi kombisi vunghana bya ntiyiso
Swi nga endlaka leswaku na wena wa pfumela leswaku vanghana lavanene i va nkoka hilaha vanhu vo tala va swi vonaka hakona. Nakambe u nga ha swi xiya leswaku ku va munghana a swi vuli ntsena ku tlika eka vito ra munhu yoloye eka khompyuta kumbe eka tiselifoni ta manguva lawa. I yini leswi u swi langutaka eka munghana? U nga endla yini leswaku u va munghana lonene? I yini leswi lavekaka leswaku vunghana byi tshama byi tiyile?
Xiya swilo swa mune leswi landzelaka leswi nga ku kongomisaka naswona u xiya ndzayo ya Bibele leyi nga ta ku pfuna leswaku u va munhu loyi van’wana va nga tsakelaka ku va munghana wa yena.
1. Kombisa Leswaku Wa Khathala Hakunene
Vunghana bya ntiyiso byi katsa ku tiyimisela. Hi marito man’wana, munghana lonene u titwa a ri ni vutihlamuleri byo karhi eka wena naswona wa khathala hi wena. Entiyisweni ku tiyimisela koloko ku fanele ku va kona eka n’wina havambirhi naswona swi lava mi tirha hi matimba ni ku tinyiketela. Kambe vuyelo bya kona bya tsakisa. Tivutise, ‘Xana ndzi tiyimisele ku nyikela hi nkarhi ni swilo swa mina eka munghana?’ Tsundzuka, leswaku u va ni munghana lonene, u fanele u sungula u va munghana lonene.
LESWI VANHU VA SWI LANGUTAKA EKA MUNGHANA
Irene: “Ku aka vunghana swi lava nkarhi wo tala ni nkhathalelo ku fana ni ku langutela ntanga wo saseka. Sungula u va munghana lonene wena hi wexe. Kombisa musa u tlhela u rhandza van’wana. Tiyimisele ku nyikela hi nkarhi wa wena loko swi laveka.”
Luis Alfonso: “Eka manguva lawa ku khutaziwa ngopfu vutianakanyi ematshan’weni yo rhangisa swilaveko swa van’wana. Swi tsakisa ngopfu loko munhu un’wana a kombisa nkhathalelo a nga kali a rindzela leswaku na wena u n’wi endlela swo karhi.”
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Leswi mi lavaka vanhu va swi endla eka n’wina, swi endleni eka vona hilaha ku fanaka. Hanyani hi ku nyika, kutani vanhu va ta mi nyika.” (Luka 6:
2. Vulavurisana Kahle Ni Van’wana
Vunghana bya ntiyiso a byi nge tsakisi loko mi nga vulavurisani. Vulavulani hi swilo leswi mi tsakisaka. Yingisela loko munghana wa wena a vulavula u tlhela u xixima vonelo rakwe. Loko swi koteka, n’wi bumabumele u tlhela u n’wi khutaza. Minkarhi yin’wana munghana a nga ha lava xitsundzuxo kumbe ndzayo naswona a hi minkarhi hinkwayo swi olovaka ku endla tano. Hambiswiritano, munghana wa ntiyiso u ta va ni xivindzi xo vula swihoxo a tlhela a nyikela nkongomiso lowunene.
LESWI VANHU VA SWI LANGUTAKA EKA MUNGHANA
Juan: “Munghana wa ntiyiso u fanele a kota ku vula vonelo ra yena kambe a nga fanelanga a hlundzuka loko u nga pfumelelani na rona.”
Eunice: “Ndzi va rhandza ngopfu vanghana lava tiyimiseleke ku heta nkarhi wa vona na mina naswona va ndzi yingisela ngopfu-ngopfu loko ndzi ri ni swiphiqo.”
Silvina: “Vanghana va ntiyiso va ku byela ntiyiso
—hambiloko va swi tiva leswaku ntiyiso wolowo wu ta ku twisisa ku vava —hikuva va ku rhandza.”
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Munhu un’wana ni un’wana u fanele a hatlisa emhakeni yo twa, a nonoka emhakeni ya vukarhi.” (Yakobo 1:
3. Vana Ni Langutelo Lerinene
Loko u ya u tivana ni munghana wa wena, u ta vona swihoxo swa yena. Vanghana va hina na vona a va hetisekanga ku fana na hina. Hikwalaho, a hi fanelanga hi rindzela kumbe hi lava leswaku vanghana va hina va va vanhu lava hetisekeke. Kambe i swinene ku tlangela musa wa vona ni ku twisisa swihoxo swa vona.
LESWI VANHU VA SWI LANGUTAKA EKA MUNGHANA
Samuel: “Hakanyingi hi langutela swilo leswikulu eka van’wana, ku nga swilo leswi na hina swi hi tsandzaka. Loko hi xiya swihoxo swa hina ni leswaku na hina hi lava ku rivaleriwa, hi ta swi kota ku rivalela van’wana.”
Daniel: “Tsundzuka leswaku vanghana va wena va ta swi endla swihoxo. Loko ku va ni swiphiqo, hi fanele hi swi lulamisa hi xihatla naswona hi tikarhatela ku swi rivala.”
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Hinkwerhu ha khunguvanyeka minkarhi yo tala. Loko mani na mani a nga va khunguvanyisi van’wana hi rito, loyi i munhu la hetisekeke, la kotaka ku lawula ni miri wakwe hinkwawo.” (Yakobo 3:
4. Endla Xinghana Ni Vanhu Vo Hambana-hambana
I ntiyiso leswaku hi fanele hi va ni vuxiyaxiya emhakeni yo hlawula vanghana. Kambe sweswo a swi vuli leswaku hi va ni vanghana lava ringanaka na hina ntsena. Ku va ni vanghana vo hambana hi ku ya hi malembe, hi mindhavuko ni matiko, swi endla leswaku vutomi bya hina byi tsakisa.
LESWI VANHU VA SWI LANGUTAKA EKA MUNGHANA
Unai: “Ku va munghana wa lava ringanaka na wena ntsena ni lava rhandzaka leswi u swi rhandzaka, swi fana ni ku tshama u ambale ntsena swiambalo swa muvala lowu u wu rhandzaka. Ku nga khathariseki leswaku u wu rhandza ku fikela kwihi, wu nga hetelela wu ku phirha.”
Funke: “Ku va munghana wa vanhu vo hambana-hambana, swi ndzi pfunile leswaku ndzi va munhu la wupfeke. Ndzi dyondze ku twanana ni vanhu va malembe ni mindhavuko yo hambana-hambana naswona sweswo swi endle leswaku ndzi va ni xinghana ndzi tlhela ndzi pfumelelana ni swiyimo. Vanghana va mina va ndzi rhandza ngopfu.”
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Kutani, ku fana ni ku tlherisela eka n’wina


text:
Ha Yini Muako Wa N’wina Wa Vugandzeri Mi Nga Wu Vitani Kereke?
EBibeleni, rito ra Xigriki leri minkarhi yin’wana ri hundzuluxeriwaka ri va “kereke,” ri kombetela eka ntlawa wa vagandzeri, ku nga ri muako lowu va hlanganaka eka wona.
Xiya xikombiso lexi: Loko muapostola Pawulo a tsalela Vakreste va le Roma, u rhumele marungula eka mpatswa wun’wana, ku nga Akhwila na Prisila, a ku: “Ndzi runguleleni na yona kereke leyi hlanganaka endlwini ya vona.” (Varhoma 16:5, Bibele—Muhungu Lamanene) Pawulo a a nga vuli swona leswaku va rungula muako. Kambe a a vula leswaku va n’wi rungulela vanhu, ku nga vandlha leri a ri hlangana endlwini yoleyo. *
Ematshan’weni yo va hi vitana muako wa hina wa vugandzeri hi ku i kereke, hi yi vitana “Holo ya Mfumo.”
Ha Yini Yi Vitaniwa “Holo Ya Mfumo Ya Timbhoni Ta Yehovha”?
Yi vitaniwa tano hikwalaho ka swivangelo swo hlayanyana:
Holo i muako kumbe ndhawu leyi ku hlanganiwaka eka yona.
Hi hlangana hi gandzela Yehovha, Xikwembu lexi hi nyikeke Bibele ni ku nyikela vumbhoni malunghana na yena.
—Pisalema 83:18; Esaya 43:12.
Hi tlhela hi hlangana leswaku hi ta dyondza hi Mfumo wa Xikwembu, lowu hakanyingi Yesu a a vulavula ha wona.—Matewu 6:9, 10; 24:14; Luka 4:43.
U amukelekile ku endzela Holo ya Mfumo leyi nga ekusuhi ni laha u tshamaka kona leswaku u ta tivonela hi ya wena, ndlela leyi Timboni ta Yehovha tikhomaka minhlangano ya tona ha yona.
^ ndzim. 3 Marito lama fanaka ma kumeka ni le ka 1 Vakorinto 16:19; Vakolosa 4:15; na Filemoni 2.


text:
Xana Bibele Yi Nga Ndzi Pfuna Ku Hanya Ni Vuvabyi Lebyi Nga Tshungulekiki?
Nhlamulo ya Bibele
Ina. Xikwembu xa khathala hi malandza ya xona lama vabyaka. Loko Bibele yi vulavula hi nandza wo tshembeka yi ri: “
Yehovha u ta n’wi seketela ehenhla ka mubedo wa vuvabyi.” (Pisalema 41:3) Loko u ri ni vuvabyi lebyi nga tshungulekiki, magoza manharhu lama landzelaka ma ta ku chavelela:
Khongelela matimba yo tiyisela. U nga kuma “
ku rhula ka Xikwembu loku tlulaka miehleketo hinkwayo” loku nga ta hunguta ku karhateka naswona ku ku tiyisa.—Vafilipiya 4:6, 7.
Vana ni langutelo lerinene. Bibele yi ri: “
Ku tsaka ka mbilu swi tshungula miri. Ku khunguvanyeka, swi heta matimba.” (Swivuriso 17:22, Bibele—Mahungu Lamanene) Vana la tsakeke hikuva sweswo swi ta ku pfuna loko minkarhi yin’wana swi tika naswona swi ta ku pfuna eka rihanyo ra wena.
Vana ni ntshembo eka vumundzuku lebyi hi tshembisiweke byona. Ntshembo lowu, wu ta ku pfuna u tsaka hambileswi u vabyaka. (Varhoma 12:12) Bibele yi vulavula hi nkarhi lowu ku nga riki na “
munhu la tshamaka kona la nga ta ku: ‘Ndza vabya.’” (Esaya 33:24) Hi nkarhi wolowo, Xikwembu xi ta tshungula vuvabyi hinkwabyo lebyi nga tshungulekiki. Hi xikombiso, loko Bibele yi hlamusela ku herisiwa ka vudyuhari yi ri: “
Nyama yakwe a yi ve yintshwa ku tlula evuntshweni; A a vuyele emasikwini ya matimba yakwe ya vuntshwa.”—Yobo 33:25.
Xiya: Timbhoni ta Yehovha ta wu xiya mpfuno lowu Xikwembu xi wu nyikelaka kambe ti tlhela ti lava mpfuno exibedlhele malunghana ni vuvabyi bya ntshikilelo. (Marka 2:17) Kambe a hi khutazi munhu ku tirhisa vutshunguri byo karhi; munhu un’wana ni un’wana u fanele a tiendlela xiboho eka sweswo.


text:
Vutlhari Bya Huwelela
—Xana Wa Byi Twa?
“Xana vutlhari a byi hambeti byi huwelela, ni ku twisisa a ku hambeti ku humesa rito? Byi yime ehenhla eku tlakukeni, endleleni, emahandzeni ya tindlela . . . byi huwelela ngopfu etlhelo ka tinyangwa, enon’wini wa muti, ni le vunghenweni bya tinyangwa.”—SWIVURISO 8:1-3.
VUTLHARI i bya nkoka swinene, handle ka byona a hi ta endla swihoxo swo tala. Kambe hi nga byi kuma kwihi vutlhari bya ntiyiso? Mutsari wa buku ya Swivuriso a a swi tiva leswaku a ku na vutlhari lebyi nga fanaka ni bya Muvumbi wa hina. Ku engetela kwalaho, vutlhari bya Yena byi nga kumiwa hi munhu un’wana ni un’wana hi ku tirhisa buku yo hlawuleka ku nga Bibele. Xiya leswi landzelaka:
The World Book Encyclopedia yi vula leswaku Bibele i “buku leyi vanhu vo tala va nga na yona ku tlula hinkwato ematin’wini.” Yi hundzuluxeriwe hi nhlayo leyikulu ni hi tindzimi to tala ku tlula tibuku tin’wana. Bibele yi kumeka hi tindzimi leti endlaka 2 600 yi helerile kumbe yi nga helelanga, leswi vulaka leswaku vanhu lava tlulaka 90 wa tiphesente va na yona.
Vutlhari na byona “byi hambeta byi rila swinene” ku tlula rini na rini. Matewu 24:14 yi ri: “Mahungu lamanene lawa ya mfumo ma ta chumayeriwa emisaveni hinkwayo leyi akiweke leswaku byi va vumbhoni ematikweni hinkwawo; kutani hi kona makumu [ya misava ya sweswi] ma nga ta fika.”
“Mahungu lamanene” i ya vutlhari hikuva ma kombisa vutlhari bya Xikwembu byo tlhantlha swiphiqo swa vanhu hi ku tirhisa Mfumo wa xona. Mfumo wolowo i hulumendhe ya Xikwembu leyi nga ta fuma misava hinkwayo. (Daniyele 2:44; 7:13, 14) Hikwalaho, Yesu u khongele a ku: “Mfumo wa wena a wu te. Ku rhandza ka wena a ku endleke emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni.”—Matewu 6:9, 10.
Timbhoni ta Yehovha ti swi teka swi ri swa nkoka ku tivisa vanhu hi Mfumo wa Xikwembu ematikweni lama endlaka 239. Hakunene, vutlhari bya Xikwembu ‘bya huwelela’ “ni le vunghenweni bya tinyangwa”. Xana wa byi twa?


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO
Leswi U Faneleke U Swi Tiva Hi Vuvabyi Bya Mianakanyo
Claudia loyi a ha ku byeriwa leswaku u ni vuvabyi bya swipfukela ni ntshikilelo lowu vaka kona endzhaku ka ku hlaseriwa u te: “A ndzi twa onge ndzi heleriwa hi moya. Ku va vanhu va nga ha ndzi xiximi hileswi ndzi nga ni vuvabyi bya mianakanyo a swi tika.”
Mark nuna wa Claudia u ri: “Swi ndzi tekele nkarhi wo leha ku amukela xiyimo xa hina. Kambe ndzi xiye leswaku ndzi fanele ndzi dzikisa mianakanyo ya mina eka ku va ndzi seketela nsati wa mina.”
LOKO wena kumbe munhu loyi u n’wi rhandzaka a ri ni vuvabyi bya mianakanyo, xana a wu ta titwa njhani? Lexi tsakisaka hileswaku vuvabyi bya mianakanyo byi nga tshunguleka. A hi kambisiseni swilo swi nga ri swingani leswi u faneleke u swi tiva leswi nga ta endla leswaku u byi twisisa kahle vuvabyi bya mianakanyo. *
Tinhla-nkulu Malunghana Ni Vuvabyi Bya Mianakanyo
“Vuvabyi bya mianakanyo byi khoma vanhu va madzana ya timiliyoni emisaveni hinkwayo naswona byi khumba vutomi bya varhandziwa va vona. Hi ku famba ka nkarhi munhu un’we eka va mune u ta khomiwa hi vuvabyi bya mianakanyo. Ntshikilelo i nchumu lowukulu lowu endlaka leswaku vanhu va vabya emisaveni hinkwayo. Rihuhu ni vuvabyi bya swipfukela i swin’wana swa swilo leswi vangaka vuvabyi bya mianakanyo. . . . Hambileswi vanhu vo tala va khumbekeke, vuvabyi bya mianakanyo a byi tiveki, bya honisiwa ni ku tekeriwa ehansi.”—Vandla ra Rihanyo ra Misava Hinkwayo (WHO [World Health Organization]).
Hi ku ya hi WHO, vanhu vo tala lava nga ni vuvabyi bya mianakanyo va papalata ku lava vutshunguri hikwalaho ko chava leswaku vanhu a va nge he va xiximi.
The National Alliance on Mental Illness yi vike leswaku hambileswi vuvabyi byo tala bya mianakanyo byi tshungulekaka, le United States vanhu lavakulu va kwalomu ka 60 wa tiphesente ni vantshwa va kwalomu ka 50 wa tiphesente lava nga ni malembe ya 8 ku ya eka 15 lava nga ni vuvabyi bya mianakanyo a va byi kumanga vutshunguri eka lembe leri nga hundza.
Ku Twisisa Vuvabyi Bya Mianakanyo
I yini vuvabyi bya mianakanyo? Vativi va hlamusela leswaku vuvabyi bya mianakanyo byi kavanyeta ndlela leyi munhu a ehleketaka ha yona, leyi a lawulaka mintlhaveko yakwe swin’we ni mahanyelo yakwe. Hakanyingi xiyimo lexi xi kavanyeta vuswikoti lebyi munhu a nga na byona byo vulavurisana ni van’wana ni ndlela leyi a swi langutaka ha yona swilaveko swakwe swa siku ni siku.
Vuvabyi bya mianakanyo a byi vangiwi hi ku tsana ka munhu
Swikombiso swa vuvabyi lebyi a swi fani, swi titshenge hi vuvabyi ni swiyimo swa munhu. Byi nga ha khoma vanhu va rimbewu rihi ni rihi, malembe, ndhavuko, rixaka, vukhongeri kumbe xiyimo xa dyondzo ni muholo. Vuvabyi bya mianakanyo a byi vangiwi hi ku tsana ka munhu. Loko vanhu lava nga ni vuvabyi lebyi va kuma vutshunguri lebyi faneleke, va nga tshunguriwa kutani va hanya vutomi lebyi vuyerisaka ni lebyi nga ni xikongomelo.
Ku Tshungula Vuvabyi Bya Mianakanyo
Vativi va vuvabyi bya mianakanyo va nga tshungula vanhu vo tala lava nga ni vuvabyi lebyi hi ndlela leyi humelelaka. Kutani goza ro sungula ra nkoka i ku kuma xiringanyeto eka dokodela leri nga ni vutivi ni ntokoto wo tshungula vanhu lava nga ni vuvabyi lebyi.
Hambiswiritano, lava xanisiwaka hi vuvabyi lebyi va nga vuyeriwa eka ntokoto wo tano ntsena loko va amukela vutshunguri lebyi faneleke. Leswi swi nga ha lava leswaku va hlula nchumu wihi ni wihi lowu nga ha va sivelaka ku vulavula ni van’wana hi vuvabyi lebyi bya mianakanyo. Vutshunguri bya kona byi nga ha katsa ku vulavula ni vativi lava leteriweke ku tshungula vuvabyi bya mianakanyo lava nga va pfunaka ku twisisa vuvabyi bya vona, ku tlhantlha swiphiqo ni ku va khutaza leswaku va nga tshiki vutshunguri bya vona. Loko va ri karhi va kamberiwa, xirho xa ndyangu kumbe munghana a nga va mpfuno swinene hi ku va tiyisa ni ku va seketela.
Vanhu vo tala va dyondze ku langutana ni vuvabyi bya mianakanyo endzhaku ka loko va xi twisise kahle xiyimo xa vona ni ku landzela vutshunguri lebyi va nyikiweke byona hi vativi va vuvabyi bya mianakanyo. Mark loyi a tshahiweke eku sunguleni u ri: “Emahlweni ko va ku kumiwa leswaku nsati wa mina u ni vuvabyi bya mianakanyo, a hi nga tivi swo tala hi vuvabyi lebyi. Kambe hi dyondze ku langutana ni xiyimo lexi ni ku va hi pfumelelana na xona. Hi ku famba ka nkarhi, hi vuyeriwe hi nseketelo lowu tshembekaka wa vativi va vuvabyi bya mianakanyo swin’we ni wa swirho swa ndyangu ni vanghana.”
Goza ro sungula ra nkoka i ku kuma xiringanyeto eka dokodela la nga ni vutivi ni ntokoto wo tshungula vanhu lava nga ni vuvabyi lebyi
Claudia u pfumelelana ni mhaka leyi. U ri: “Eku sunguleni loko ku kumeka leswaku ndzi ni vuvabyi lebyi a swi fana ni loko ndzi kuma xigwevo xo tshama ekhotsweni. Hambileswi vuvabyi bya mina byi endleke leswaku hi nga ha koti ku endla swo karhi havumbirhi bya hina, ndzi dyondze leswaku hambi ku ri swihinga leswi vonakaka swi tika swi nga hluriwa. Kutani ndzi langutana ni vuvabyi bya mina bya mianakanyo hi ku tirhisana ni madokodela, ni ku aka vuxaka ni van’wana.”
Ku Va Lava Hanyeke Kahle Hi Tlhelo Ra Moya I Swa Nkoka
Bibele a yi vuli swona leswaku ku aka vuxaka ni Xikwembu swi tshungula swiphiqo swa rihanyo. Nilokoswiritano, mindyangu yo tala emisaveni hinkwayo yi kume nchavelelo ni matimba eka leswi Bibele yi swi dyondzisaka. Hi xikombiso, Bibele ya hi tiyisekisa leswaku Muvumbi wa hina loyi a nga ni rirhandzu u tsakela ku chavelela lava “tshovekeke mbilu” ni lava “pfotlokeke emoyeni.”—Pisalema 34:18.
Hambileswi Bibele yi nga riki buku ya swa vutshunguri, yi nyikela nkongomiso lowu twisisekaka lowu nga hi pfunaka ku langutana ni swiyimo swo tika. Nakambe Bibele yi nga hi nyika ntshembo hi vumundzuku laha vanhu emisaveni va nga ta va va nga ha vabyi. Rito ra Xikwembu ri hi tshembisa leswi: “Hi nkarhi wolowo mahlo ya lava nga voniki ma ta pfuriwa, ni tindleve ta lava nga twiki ti ta pfuriwa. Hi nkarhi wolowo la khutaka u ta tlula kukota mhunti, ni ririmi ra la nga vulavuriki ri ta huwelela hi ku tsaka.”—Esaya 35:5, 6.
^ ndzim. 5 Leswaku hi nga cinca-cinci marito, exihlokweni lexi xiga lexi nge “vuvabyi bya mianakanyo” xi katsa mavabyi hinkwawo ya mianakanyo ku katsa ni mavabyi lama vonakaka eka mahanyelo ni le ka swiendlo swa munhu.
^ ndzim. 32 Xalamuka! a yi seketeli vutshunguri byo karhi. Vakreste va fanele va tiyiseka leswaku vutshunguri byin’wana ni byin’wana lebyi va byi tirhisaka a byi lwisani ni milawu ya Bibele.
^ ndzim. 40 Nakambe vona xihloko lexi nge “Tindlela To Langutana Ni Ntshikilelo,” eka nkandziyiso wa Xalamuka! ya May 2014.


text:
Xana Wa Zi Lava Ku Tiva A Zinene?
A ZINENE xungetano hi yini? Xungetano hi ziwutiso zo kari za lisima nguvu lezi a vanhu va talako ku ti wutisa. Kuzilava wa tshuka u ti maha a ziwutiso zo kota lezi:
- Xana Nungungulu wa hi khatalela hakunene?
- Xana a tiyimpi ni kuxaniseka zi ta tshuka zi mbhela?
- Zini lezi zi hi humelelako loku hifa?
- Xana ku kona kutsumba ko kari xungetano hi vafileko?
- Nzi nga wu mahisa kuyini a mukhongelo lezaku nzi zwiwa hi Nungungulu?
- Xana nzi nga li kumisa kuyini litsako wutomini?
Xana u nga yi lava kwihi a mihlamulo ya ziwutiso lezi? Loku u woya lomu mabiblioteka kutani lomu a mabhuku ma xavisiwako kona, u wa ta kuma a makume ya mazana ya mabhuku lawa ma wulako lezaku ma na ni mihlamulo ya ziwutiso lezi. Hambulezo, zikhati zinyingi a mabhuku lawo ma kanetana. A manwani ma woneka ku khwatsi ma wula lisine ka xikhati xo kari, kanilezi a ma hlweli ku hunzelwa hambu ku chukwatiswa kutani ku valetwa hi manwani.
Kanilezi ku na ni bhuku go kari gi nga ni mihlamulo yo tsumbeka. I bhuku ga zinene. Na a maha mukhongelo ka Nungungulu, Jesu Kristu i te ngalo: “A mhaka ya wena zinene.” (Johani 17:17) Inyamutlha a Mhaka leyo yi tiveka kota Biblia go Basa. Ka maphajina ma lanzelako, u ta kuma a zikombiso zitsongwani za mihlamulo ya Biblia yi nga laha kubaseni ni ya lisine ya ziwutiso lezi zi nga laha hehla.
Xana Nungungulu Wa Hi Khatalela Hakunene?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: Hi hanya tikweni gi teleko hi tihanyi ni kubiha kunwani. A wukhongeli go tala gi gonzisa lezaku a kuxaniseka loku hi yimisanako nako kuranza ka Nungungulu.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: Nungungulu cima a nga vangi zilo zo biha. A bhuku ga Joba 34:10 gi ngalo: “A kubiha ku le kule na Nungungulu, Ni kugoha a ku kona ka Nyamintamu.” Nungungulu i na ni kungo ga liranzo xungetano hi vanhu. Hi kota ya lezo, Jesu i hi gonzisile a ku khongela: “Dadani wa hina wa le tilweni…A wute mufumo wa wena. Kuranza ka wena a ku mahiwe misaveni, kota lezi ku mahiwako le tilweni.” (Mateu 6:9, 10) Nungungulu wa hi khatalela nguvu laha ka kuza a ti karata a maha malulamiselo wontlhe kasi a kungo gakwe gi fela ku tatiseka.—Johani 3:16.
Wona kambe Genesisi 1:26-28; Jakobe 1:13; na 1 Pedro 5:6, 7.
Xana A Tiyimpi Ni Kuxaniseka Zi Ta Tshuka Zi Mbhela?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: A tiyimpi ti simama ku daya vanhu va tsanza-vahlayi. Hontlheni ha khumbiwa hi kuxaniseka ka vanhu.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: Nungungulu i hi byela na ka ha hi mahlweni xungetano hi xikhati lexi a ta nga yimisa kurula misaveni yontlhe. Mufunweni wakwe, ku nga wukosi ga le tilweni, a vanhu va nga ta ha “gonza kambe kulwa.” Wutshanwini ga lezo, va ta “tlomba tisupado tabye ti maha zikomu.” (Isaya 2:4) Nungungulu i ta mbheta kontlhe a kubiha ni kuxaniseka. A Biblia ga tsumbisa: “[Nungungulu] i ta kulula mihloti yontlhe mahlweni yabye. Ku nga ha ta va kona kufa, hambu ni hlomulo, kutani kurila ni kubayisa; hakuva a zilo zo sangula [zo patsa kubiha ni kuxaniseka ka nyamutlha] zi hunzile.”—Kuvululelwa 21:3, 4.
Wona kambe Tisimu 37:10, 11; 46:9; na Mika 4:1-4.
Zini Lezi Zi Hi Humelelako Loku Hifa?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: A kutala ka wukhongeli ga tiko gi gonzisa lezaku ku na ni nchumu wo kari lomu nzeni ka munhu lowu wu simamako wu hanya anzhako ka kufa. A vanwani va kholwa lezaku a vafileko va zi kota ku maha kubiha ka vahanyako kutani ku Nungungulu i tsayisa a vanhu vo biha hi ku va yisa ka xanisa ya pinzukelwa ya kuswa tilweni.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: Loku munhu a file, a nga ha hi kona. A bhuku ga Mutshawuteli 9:5 gi ngalo: “A vafileko a va tivi nchumu.” Kota lezi a vafileko va nga zi kotiko ku tiva kutani kuzwa nchumu, vona a va zi koti ku mahela kubiha—kutani ku vuna—a vahanyako.—Tisimu 146:3, 4.
Wona kambe Genesisi 3:19 ni Mutshawuteli 9:6, 10.
Xana Ku Kona Kutsumba Ko Kari Xungetano Hi Vafileko?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: Hi lava ku hanya, niku hi lava ku ti buza hi wutomi zinwe ni vanhu lava hi va ranzako. Za ntumbuluko a kuva hi xuva nguvu a ku wona kambe a varanzekako va hina va fileko.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: A kutala ka vanhu lava va fileko va ta vuxiwa. Jesu i tsumbisile lezaku lava “va nga le zilahleni va ta…huma.” (Johani 5:28, 29) Hi kuyelana ni kungo go sangula ga Nungungulu, lava va ta nga vuxiwa kota vanhu va nyama va tava ni lungelo ga ku hanya paradiseni laha misaveni. (Luka 23:43) A wumanziko legi gi tsumbisilweko gi patsa a lihanyo lo mbhelela ni wutomi ga pinzukelwa ka vanhu va ingisako. A Biblia gi ngalo: “A valulamileko va taga tshomba ya tiko, va aka ka gona kala kupinzuka.”—Tisimu 37:29.
Wona kambe Joba 14:14, 15; Luka 7:11-17; ni Mitiro 24:15.
Nzi Nga Wu Mahisa Kuyini A Mukhongelo Lezaku Nzi Zwiwa Hi Nungungulu?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: A vanhu va wukhongeli go tala va maha mikhongelo. Hambulezo, vanyingi va alakanya lezaku a mikhongelo yabye a yi hlamuliwi.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: Jesu i hi gonzisile lezaku hi fanele ku potsa ku phindaphinda a magezu ya manwe mikhongelweni ya hina. I te ngalo: “Mu nga byabyatsi hava kukhongeleni ka nwina.” (Mateu 6:7) Loku hi lava lezaku Nungungulu a ingisa mikhongelo ya hina, hi fanele ku khongela hi ndlela yi amukelekako ka yena. Kasi ku maha lezo, hi fanele ku gonza lezi zi nga kuranza ka Nungungulu hi tlhela hi khongela hi kuyelana nazo. A bhuku ga Johani wo ranga 5:14 ga tlhamusela: “[Nungungulu] i ta hizwa loku hi kombela nchumu lowu wu yelanako ni kuranza kakwe.”
Wona kambe Tisimu 65:2; Johani 14:6, 14; na 1 Johani 3:22.
Xana Nzi Nga Li Kumisa Kuyini Litsako Wutomini?
LEZI ZI VUXAKO A XIWUTISO LEXI: A vanhu vo tala va kholwa lezaku a mali, ndhuma, kutani kusaseka zi ta va maha va kuma litsako. Hikwalaho, va ti karatela ku kuma zilo lezo—kanilezi hi kugumesa va pola lezaku va tsanzekile ku kuma litsako.
LEZI A BIBLIA GI ZI GONZISAKO: Jesu i kombile ndlela yo kuma litsako a xikhati lexi a ngaku ngalo: ‘Va katekile lava va khatalako hi xilaveko xabye xa moya.’ (Mateu 5:3, Tradução do Novo Mundo) Ha zi kota ku kuma litsako la lisine ntsena loku hi khatalela ku eneta a xilaveko xa hina xa hombe ka zontlhe—ku nga kuxuva ka hina ka ku tiva Nungungulu ni kungo gakwe ka hina. A zinene lezo zi kumeka lomu ka Biblia. A ku tiva a zinene lezo za zi kota ku hi vuna a ku pola lezi hakunene zi nga za lisima ni lezi zi nga hiko za lisima. A ku vumelela a zinene za Biblia lezaku zi rangela a ziboho ni zimaho za hina zi yisa ka wutomi gi nyawulako nguvu.—Luka 11:28.
Wona kambe Mavingu 3:5, 6, 13-18 na 1 Timote 6:9, 10.
Lezi hi no kambisisa kutsongwani ntsena a mihlamulo ya Biblia ya ntlhanu wa ziwutiso ni xinwe. Xana wa ha lava ku tiva zinwani? Loku u hi xikari ka lava va ‘khatalako hi xilaveko xabye xa moya,’ handle ko kanakana wa ha zi lava. Kuzilava wa ha sele ni ziwutiso zinwani zo kota lezi: “Loku ku hi lezaku Nungungulu wa hi khatalela, hikuyini a vumelelako a kubiha ko tala ni kuxaniseka ka hombe lezaku zi simama matinwini wontlhe ya vanhu? Xana nzi nga gi chukwatisisa kuyini a wutomi ga ngango wa mina?’ A Biblia ga nyika mihlamulo yo enela ni yo tsakisa ya ziwutiso lezo ni ya zinwani za tsanza-vahlayi.
Hambulezo, a vanhu vo tala inyamutlha va kanakana ku kambisisa a Biblia. Va gi wona kota bhuku ga hombe nguvu legi zikhati zinwani zi karatako ku gi zwisisa. U wa ta tsakela ku vuniwa a ku kuma mihlamulo ya kona lomu ka Biblia? A Timboni ta Jehova ti nyika a xivuno hi tindlela timbiri.
Yo sangula, a bhuku Zini Lezi A Biblia Gi Zi Gonzisako Hakunene? gi mahelwe ku vuna a vanhu va khomekileko lezaku va kambisisa a mihlamulo ya Biblia ya laha kubaseni ya ziwutiso za lisima. A ndlela ya wumbiri i longoloko wa mahala wa xigonzo xa Biblia xa laha mutini. A munwe wa Timboni ta Jehova a hanyako kusuhani na wena, a zi tivako ku gonzisa Biblia wa zi kota kuta laha kaya ka wena kutani wutshanwini ginwani gi ringanako lezaku a ta kambisisa a Biblia na wena mahala hi xikhatanyana viki ni viki. A vanhu va timiliyoni misaveni yontlhe va vuneka hi longoloko lowo. A wunyingi ga vona va chikelele a magumo lawa yo tsakisa nguvu: “Nzi zi kumile a zinene!”
A ku na tshomba yinwani ya hombe yo hunza leyo. A zinene za Biblia zi hi tlhatlhisa ka kukholwa ka hava, kukanakana, ni kuchava ko hunza mpimo. Zi nyika kutsumba, xigelo xa kuhanya, ni litsako. Jesu i te ngalo: “Mu ta tiva zinene, ni zinene zi ta mu tlhatlhisa.”—Johani 8:32.


text:
Dyondzo 19: Yakobe A A Ri Ni Ndyangu Lowukulu
Languta ndyangu lowu lowukulu. Lava i vana va majaha va 12 va Yakobe. Ni vana va vanhwanyana a a ri na vona. Xana wa ma tiva mavito ya vana lava? Hi lawa man’wana ya wona.
Leya u veleke Ruveni, Simiyoni, Levhi na Yuda. Loko Rahele a vona leswaku a nga kumi vana, u twe ku vava. U nyikete nandza wakwe wa xisati Biliha eka Yakobe, kutani Biliha a kuma vana vambirhi va vafana, ku nga Dani na Neftali. Kutani Leya na yena u nyikete nandza wakwe wa xisati Zilpa eka Yakobe, kutani Zilpa a veleka Gadi na Axere. Eku heteleleni Leya u ve ni vana van’wana vambirhi va vafana, ku nga Isakara na Zebuloni.
Eku heteleleni Rahele u kote ku kuma n’wana. N’wana wa kona u n’wi thye vito ra Yosefa. Hi ta tlhela hi dyondza swo tala hi Yosefa hikuva u ve munhu wa nkoka swinene. Lava hi vona vana va 11 va Yakobe loko a ha tshama eka tata wa Rahele, ku nga Labani.
Yakobe u tlhele a kuma vana va vanhwanyana, kambe Bibele yi boxa vito ra un’we ntsena. Vito ra yena a ku ri Dina.
Ku fike nkarhi lowu Yakobe a ehleketeke ku suka eka Labani, a tlhelela eKanana. Hiloko a hlengeleta ndyangu wakwe lowukulu ni ntlhambi wakwe lowukulu wa tinyimpfu ni tihomu, a teka riendzo ro leha.
Endzhaku ka loko Yakobe ni ndyangu wakwe va ha ku fika eKanana, Rahele u veleke n’wana un’wana wa mufana. Swi humelele loko va ri endleleni. Rahele a swi n’wi tikela swinene kutani u fe a ha veleka. Kambe xifanyetana a xi hanye kahle. Yakobe u xi thye vito ra Benjamini.
Hi lava ku tsundzuka mavito ya vana va majaha va 12 va Yakobe hikuva rixaka hinkwaro ra Israyele ri huma eka vona. Entiyisweni, tinxaka ta Israyele ta 12 ti thyiwe hi mavito ya vana va 10 va majaha va Yakobe ni vambirhi va majaha va Yosefa. Isaka u hanye malembe yo tala endzhaku ko velekiwa ka vafana lava naswona swi nga endleka swi n’wi tsakisile ku va ni vatukulu vo tala swonghasi. Kambe a hi voneni leswaku ku endleke yini hi ntukulu wakwe Dina.
Genesa 29:32-35; 30:1-26; 35:16-19; 37:35.
Swivutiso
- A ku ri vamani vana va tsevu va Yakobe lava a velekeriweke vona hi nsati wakwe wo sungula Leya?
- Hi vahi vana vambirhi lava nandza wa Leya la vuriwaka Zilpa a va velekeleke Yakobe?
- A ku ri vamani mavito ya vana vambirhi lava Biliha nandza wa Rahele a va velekeleke Yakobe?
- I vamani vana vambirhi va Rahele, kambe ku humelele yini loko n’wana wa vumbirhi a velekiwile?
- Hi ku ya hi xifaniso lexi, Yakobe a a ri ni vana vangani, naswona va endle yini?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Genesa 29:32-35 na 30:1-26.
Hilaha swi kombisiweke hakona emhakeni ya vana va Yakobe va 12, xana vana va vafana va Vaheveru hakanyingi a va thyiwa njhani mavito eminkarhini ya khale?
- Hlaya Genesa 35:16-19 na 37:35.
Hambileswi ku boxiweke vito ra Dina ntsena eBibeleni, hi swi tiva njhani leswaku Yakobe a a ri ni vana van’wana va vanhwanyana?


text:
Nganea 88: Yohane u Lovhedza Yesu
Vhonani ḽiivha ḽi tshi khou tsela kha ṱhoho ya munna. Munna ndi Yesu. U na miṅwaha ya 30 zwino. Munna ane a vha nae ndi Yohane. Ro no ḓi guda zwiṅwe nga hae. Ni a humbula musi Maria a tshi ya u dalela shaka ḽawe Elisabetha, ṅwana a re ngomu ha Elisabetha a tshi tamba nga dakalo? Ṅwana uyo we a vha a sa athu u bebwa o vha e Yohane. Yohane na Yesu vha khou itani zwino?
Yohane o vha a kha ḓi bva u mbwandamedza Yesu maḓini a Mulamboni wa Yorodane. Muthu u lovhedzwa ngauralo. Muthu u thoma u mbwandamedzwa maḓini, a kona u bviswa. Ngauri izwi ndi zwe Yohane a vha a tshi ita vhathu, o vha a tshi vhidzwa Yohane Mulovhedzi. Fhedzi ndi ngani Yohane o lovhedza Yesu?
Ee, Yohane o zwi ita ngauri Yesu o ḓa a mu humbela uri a mu lovhedze. Yohane o vha a tshi lovhedza vhathu vha ṱoḓaho u sumbedza uri vha a ḓisola nga zwithu zwivhi zwe vha ita. Fhedzi Yesu ho ngo vhuya a ita tshithu tshivhi tsha u ḓisola ngatsho, ngauri o vha e Murwa wa Mudzimu. O humbela Yohane uri a mu lovhedzele tshiitisi tsho fhambanaho.
Yesu a sa athu u ḓa afha kha Yohane, o vha e muvhaḓi. Muvhaḓi ndi muthu a itaho zwithu nga thanda, zwi ngaho dziṱafula na zwidulo na dzibannga. Munna wa Maria, Yosefa o vha e muvhaḓi, a funza Yesu u vha muvhaḓi-vho. Fhedzi Yehova o vha o vhetshela Yesu mushumo wo khetheaho uri a u ite, nahone tshifhinga tsho vha tsho swika tsha uri Yesu a thome u u ita. U sumbedza uri o vha o ḓela u ita lufuno lwa Khotsi awe, Yesu a humbela Yohane uri a mu lovhedze. Naa Mudzimu o takadzwa nga izwo?
Ee, zwo mu takadza, ngauri, Yesu o no bva maḓini, ipfi ḽi bvaho ṱaḓulu ḽo ri: ‘Hoyu ndi Murwa wanga, ane nda mu takalela.’ Hafhu, zwa nga maṱaḓulu a a vulea na iḽi ḽiivha ḽa tsela kha Yesu. Fhedzi ḽo vha ḽi si ḽiivha ḽa. vhukuma. Vhukuma wo vha u muya mukhethwa wa Mudzimu.
Zwino Yesu o vha e na zwinzhi zwa u humbula nga hazwo, ngauralo a ya fhethu hu si na muthu maḓuvha a 40. Henengei Sathane a ḓa khae. Luraru a lingedza u ita uri Yesu a ite tshithu tshi lwaho na milayo ya Yehova. Fhedzi Yesu a si zwi ite.
Nga murahu, Yesu a huma a ṱangana na vhaṅwe vhanna vhe vha vha vhafunziwa vhawe vha u thoma. Maṅwe a madzina avho ndi Andrea, Petro (o dovhaho a vhidzwa Simoni), Filipo na Nathanaele (o dovhaho a vhidzwa Baratholomeo). Yesu na avha vhafunziwa vha ya Galilea he vha ima muḓini wa Kana he Nathanaele a vha a tshi dzula hone. Henefho Yesu a ya munyanyani muhulu, a ita vhuṱolo hawe ha u thoma ha u shandukisa maḓi a vha veine.
Mateo 3:13-17; 4:1-11; 13:55; Marko 6:3; Yohane 1:29-51; 2:1-12.
Mbudziso
- Vhanna avha vhavhili vha re kha tshifanyiso ndi vhonnyi?
- Muthu u lovhedzwa nga nḓila-ḓe?
- Yohane kanzhi o vha a tshi lovhedza vhafhio?
- Yesu o humbela Yohane nga tshiitisi tshifhio tsho khetheaho uri a mu lovhedze?
- Mudzimu o sumbedza hani uri O takala ngauri Yesu o lovhedzwa?
- Ho itea mini musi Yesu a tshi ya fhethu hu si na muthu maḓuvha a 40?
- Ndi vhafhio vhaṅwe vhatevheli vha Yesu vha u thoma, kana vhafunziwa, nahone vhuṱolo hawe ha u thoma ndi vhufhio?
Mbudziso dzo engedzeaho
- Vhalani Mateo 3:13-17.
Ndi maitele afhio e Yesu a a vhetshela vhafunziwa vhawe musi vha tshi lovhedzwa? (Ps. 40:7, 8; Mat. 28:19, 20; Luka 3:21, 22)
- Vhalani Mateo 4:1-11.
U shumisa ha Yesu Maṅwalo nga vhutsila zwi ri ṱuṱuwedza hani uri ri gude Bivhili tshifhinga tshoṱhe? (Mat. 4:5-7; 2 Pet. 3:17, 18; 1 Yoh. 4:1)
- Vhalani Yohane 1:29-51.
Yohane Mulovhedzi o livhisa vhafunziwa vhawe kha nnyi, nahone ri nga mu edzisa hani ṋamusi? (Yoh. 1:29, 35, 36; 3:30; Mat. 23:10)
- Vhalani Yohane 2:1-12.
Vhuṱolo ha Yesu ha u thoma vhu sumbedza hani uri Yehova ha litshi u ṋea vhashumeli Vhawe zwithu zwavhuḓi? (Yoh. 2:9, 10; Ps. 84:11; Yak. 1:17)


text:
Xana U Fanele U Pfumela Eka Vunharhu-un’we?
Vanhu vo tlula tibiliyoni timbirhi va tivula Vakreste. Vo tala va nghena tikereke leti dyondzisaka Vunharhu-un’we—dyondzo ya leswaku Tatana, N’wana ni moya lowo kwetsima va vumba Xikwembu xin’we. Swi tise ku yini leswaku dyondzo ya Vunharhu-un’we yi va dyondzo leyi amukelekaka? Xa nkoka swinene, xana dyondzo leyi yi pfumelelana ni leswi dyondzisiwaka eBibeleni?
BIBELE yi hetiwe hi lembe-xidzana ro sungula C.E. Tidyondzo leti endleke leswaku ku va ni dyondzo ya Vunharhu-un’we ti sunguriwe hi 325 C.E.—endzhaku ka malembe yo tlula 200—ehubyeni ya le mutini wa Nicaea le Asia Minor, laha sweswi ku vuriwaka Iznik, le Turkey. Hi ku ya hi New Catholic Encyclopedia, dyondzo yoleyo leyi ku vuriwaka leswaku yi sunguriwe hi Huvo ya le Nicaea yi vule nhlamuselo yo sungula leyi amukeriwaka ya tidyondzo ta kereke ku katsa ni nhlamuselo ya Xikwembu na Kreste. Kambe ha yini a swi tekiwa swi boha leswaku ku hlamuseriwa Xikwembu na Kreste endzhaku ka malembe-xidzana yo tala Bibele yi hetiwile? Xana Bibele a yi ti hlamuseli kahle timhaka leti ta nkoka?
XANA YESU I XIKWEMBU?
Loko Constantine a sungule ku fuma a ri yexe eMfun’weni wa Rhoma, vanhu lava tivulaka Vakreste a va ri ni mavonelo lama hambaneke malunghana ni vuxaka bya Xikwembu na Kreste. Xana Yesu a a ri Xikwembu? Kumbe xana a a vumbiwe hi Xikwembu? Leswaku a lulamisa mhaka leyi, Constantine u vitane varhangeri va vukhongeri le Nicaea, ku nga ri hileswi a a lava ntiyiso wa vukhongeri, kambe hileswi a a nga lavi leswaku vukhongeri byi endla mfumo wa yena wu avana.
“Eka hina ku ni Xikwembu xin’we, ku nga Tatana.”—1 Vakorinto 8:6
Constantine u kombele tibixopo, leti swi nga ha endlekaka a ti ri madzana-dzana, leswaku ti pfumelelana hi xiboho xin’we, kambe xikombelo xa yena a xi humelelanga. Endzhaku ka sweswo u ringanyete leswaku huvo yi amukela dyondzo leyi nga twisisekiki ya leswaku Yesu a a ri “munhu un’we” (homoousios) na Tatana. Rito leri ra filosofi ra Xigriki leri nga pfumelelaniki ni tidyondzo ta le Bibeleni ri veke masungulo ya dyondzo ya Vunharhu-un’we hilaha swi hlamuseriweke hakona endzhakunyana eka tidyondzo ta kereke. Hakunene, eku heleni ka lembe-xidzana ra vumune, dyondzo ya Vunharhu-un’we se a yi ri hi ndlela leyi yi nga ha yona namuntlha, ku katsa ni leswi vuriwaka xiphemu xa vunharhu xa nhloko leyi nga xikwembu, ku nga moya lowo kwetsima.
HA YINI U FANELE U VA NA MHAKA?
Yesu u vule leswaku “vagandzeri va ntiyiso va . . . ta gandzela Tatana hi . . . ntiyiso.” (Yohane 4:23) Ntiyiso wolowo wu tsariwe eBibeleni. (Yohane 17:17) Xana Bibele yi dyondzisa leswaku Tatana, N’wana ni moya lowo kwetsima i vanhu vanharhu eka Xikwembu xin’we?
Hi xikombiso, Bibele a yi vulavuli hi rito “Vunharhu-un’we.” Xivangelo xin’wana hileswaku Yesu a nga si tshama a vula leswaku u ringana ni Xikwembu. Ku ri na sweswo, Yesu a a gandzela Xikwembu. (Luka 22:41-44) Xivangelo xa vunharhu xi khumba vuxaka bya Yesu ni valandzeri va yena. Hambiloko se a pfuxiwile eku feni kutani a ri xivumbiwa xa moya, Yesu u vitane valandzeri va yena leswaku i “vamakwerhu.” (Matewu 28:10) Xana a va ri vamakwavo va Xikwembu xa Matimba Hinkwawo? Nikatsongo! Kambe hi ku va ka vona ni ripfumelo eka Kreste—N’wana lonkulu wa Xikwembu—na vona va ve vana va Tatana un’we. (Vagalatiya 3:26) Ringanisa matsalwa man’wana lama engetelekeke ni swiga leswi landzelaka swa tidyondzo leti ku vuriwaka leswaku i ta Huvo ya le Nicaea.
Leswi Dyondzo ya le Nicaea yi swi vulaka:
“Hi pfumela . . . eka Hosi yin’we Yesu Kreste . . . leswaku i munhu un’we na Tatana, Xikwembu xa Xikwembu, Ku Vonakala ka Ku Vonakala, Xikwembu lexi xi nga Xikwembu.”
Leswi Bibele yi swi vulaka:
“Tatana u nkulu eka mina [Yesu].”—Yohane 14:28.
“Ndzi [Yesu] tlhandlukela eka Tatana ni Tata wa n’wina ni le ka Xikwembu xa mina ni Xikwembu xa n’wina.”—Yohane 20:17.
“Eka hina ku ni Xikwembu xin’we, ku nga Tatana.”—1 Vakorinto 8:6.
“A ku dzunisiwe Xikwembu tlhelo Tata wa Hosi ya hina Yesu Kreste.”—1 Petro 1:3.
“Amen [Yesu], . . . masungulo ya ntumbuluko wa Xikwembu, u ri.”—Nhlavutelo 3:14. *
^ ndzim. 17 Buku leyi pfunaka ku dyondza Bibele leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? yi katsa ni tidyondzo leti timbirhi: “Hi Yihi Dyondzo Leyi Nga Ntiyiso Malunghana Ni Xikwembu?” ni leyi nge “Yesu Kreste I Mani?” U nga tikumela buku ya wena eka Timbhoni ta Yehovha kumbe u yi hlaya eka Internet eka www.jw.org/ts.


text:
Ndi Ngani Ṱhanzi dza Yehova vha sa Shelwi Malofha?
Mavhonele o ḓoweleaho o khakheaho
Mazwifhi: Ṱhanzi dza Yehova a vha tendi uri madokotela a nga vha thusa nga nṱhani ha zwenezwo a vha ṱoḓi thuso ya zwa ngalafho.
Ngoho: Ri ita zwi re maanḓani ashu u itela uri riṋe na miṱa yashu ri wane ngalafho ya khwine vhukuma. Musi ri tshi lwala, ri ya kha madokotela a re na vhukoni ha zwa ngalafho na ane a ita muaro a sa shumisi malofha. Ri dzhiela nṱha mvelaphanḓa dzo itwaho kha sia ḽa zwa ngalafho. Zwi re zwone ndi uri muaro une wa itwa hu sa shumiswi malofha wo itelwaho u thusa vhalwadze vha Dziṱhanzi, u khou vhuyedza vhathu vhoṱhe. Mashangoni manzhi, vhalwadze vha nga iledza khombo dzine dza ḓiswa nga u shelwa malofha, dzi ngaho malwadze a re malofhani, u tshinywa ha maswole a muvhili na vhukhakhi vhune ha itwa nga vhathu.
Mazwifhi: Ṱhanzi dza Yehova vha tenda uri lutendo lu fhodza malwadze ane muthu a vha nao.
Ngoho: A ri fhodzi nga lutendo.
Mazwifhi: Ngalafho ine muthu a sa shelwe malofha i a ḓura vhukuma.
Ngoho: Ngalafho dzine muthu a sa shelwe malofha dzo tshipa vhukuma. *
Mazwifhi: Ṱhanzi nnzhi, u katela na vhana, vha a fa ṅwaha muṅwe na muṅwe nga nṱhani ha u hana u shelwa malofha.
Ngoho: Enea ndi mazwifhi madala-dala. Tshifhinga tshoṱhe vhaari vha ita miaro yo serekanaho i ngaho ya mbilu, ya muṱoḓo na u dzheniswa muṅwe muraḓo muthu a songo shelwa malofha. * Vhalwadze, u katela na vhana, kanzhi vha fhola nga u ṱavhanya u fhira vhe vha shelwa malofha. * Kha vhuimo naho vhu vhufhio, a hu na muthu ane a nga khwaṱhisedza fhungo ḽa uri mulwadze o fa nge a hana u shelwa malofha kana u ḓo tshila arali a shelwa malofha.
Ndi ngani Ṱhanzi dza Yehova vha sa shelwi malofha?
Ndi nga nṱhani ha mafhungo a vhurereli, hu si a zwa ngalafho. Thestamennde ya Kale na Ntswa dzi laedza nga hu pfalaho uri ri iledze malofha. (Genesi 9:4; Levitiko 17:10; Doiteronomio 12:23; Mishumo 15:28, 29) Zwiṅwe hafhu, Mudzimu u dzhia malofha a tshi imela vhutshilo. (Levitiko 17:14) Nga zwenezwo ri iledza malofha nga nṱhani ha uri ri thetshelesa Mudzimu nahone ri a mu ṱhonifha samusi e Muṋei wa vhutshilo.
U shanduka ha Mavhonele
Tshifhingani tsho fhiraho, madokotela vho vha tshi dzhia uri ngalafho i sa shumisi malofha a yo ngo luga, ndi u vhulaha, fhedzi zwenezwo zwo shanduka miṅwahani ya zwenezwino. Sa tsumbo, nga 2004, thero yo gandiswaho kha magazini wa zwa ngalafho yo amba uri “maitele manzhi a zwa ngalafho ane a shumiswa kha vhalwadze vhanzhi vha Ṱhanzi dza Yehova a ḓo fheleledza e one maitele o ḓoweleaho miṅwahani i ḓaho.” * Thero ya magazini une wa pfi Heart, Lung and Circulation yo amba zwi tevhelaho nga 2010, yo ri “‘muaro u sa shumisi malofha’ ndi maitele ane a fanela u shumiswa kha vhathu vhoṱhe, hu si kha Ṱhanzi dza Yehova fhedzi.”
Madokotela manzhi a shumisa maitele ane a sa ṱoḓe uri muthu a shelwe malofha musi a tshi ita miaro yo serekanaho. Eneo maitele a shumiswa mashangoni ane a khou ita mvelaphanḓa nahone vhalwadze vhanzhi vha si Ṱhanzi dza Yehova vha ṱoḓa u alafhiwa nga yeneyo nḓila.
^ par. 8 Sedzani Transfusion and Apheresis Science, Volumu 33, No. 3, siaṱ. 349.
^ par. 10 Sedzani The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Volumu 134, No. 2, masiaṱ. 287-288; Texas Heart Institute Journal, Volumu 38, No. 5, siaṱ. 563; Basics of Blood Management, siaṱ. 2; na Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Volumu 4, No. 2, siaṱ. 39.
^ par. 10 Sedzani The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Volumu 89, No. 6, siaṱ. 918; na Heart, Lung and Circulation, Volumu 19, siaṱ. 658.
^ par. 14 Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Volumu 4, No. 2, siaṱari 39.


text:
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Bibele Eka Web Site Leyi
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
2 Tikronika 6:1-42
6 Hi wona nkarhi lowu ha wona Solomoni a vuleke a ku:+ “Yehovha hi yexe u vule leswaku u ta tshama eku dzwihaleni lokukulu;+2 loko ku ri mina, ndzi ku akele yindlu yo tshama eka yona leyi tlakukeke+ ni ndhawu leyi u nga ta tshama eka yona hilaha ku nga riki na makumu.”+3 Hiloko hosi yi hundzuluxa xikandza xa yona yi sungula ku katekisa+ nhlengeletano hinkwayo ya Israyele, nhlengeletano hinkwayo ya Israyele yi yimile.+4 Yi ya emahlweni yi ku: “A a dzunisiwe Yehovha Xikwembu xa Israyele,+ loyi a vulavuleke hi nomu wakwe na Davhida tatana+ kutani a swi hetisisa hi mavoko yakwe,+ a ku,5 ‘Ku sukela esikwini leri ndzi humeseke vanhu va mina etikweni ra Egipta ha rona, a ndzi hlawulanga muti etinyimbeni hinkwato ta Israyele leswaku ndzi akela vito ra mina yindlu ri tshama kona,+ naswona a ndzi hlawulanga munhu la nga ta rhangela vanhu va mina, ku nga Israyele.+6 Kambe ndzi ta hlawula Yerusalema+ leswaku vito ra mina ri va eka wona, naswona ndzi ta hlawula Davhida leswaku a lawula vanhu va mina, ku nga Israyele.’+7 Kutani swi va embilwini ya Davhida tatana leswaku a ri akela yindlu vito ra Yehovha Xikwembu xa Israyele.+8 Kambe Yehovha a byela Davhida tatana, a ku, ‘Hikwalaho ka leswi a swi ri embilwini ya wena leswaku u ri akela yindlu vito ra mina, u endle kahle, hikuva a swi ri embilwini ya wena.+9 Ntsena wena a wu nge yi aki yindlu leyi,+ kambe n’wana wa wena loyi a humaka emasengeni ya wena hi yena la nga ta ri akela yindlu vito ra mina.’+10 Yehovha a hetisisa rito rakwe leri a ri vuleke,+ leswaku ndzi yima ematshan’weni ya Davhida tatana,+ ndzi tshama exiluvelweni+ xa Israyele hilaha Yehovha a vuleke hakona,+ nileswaku ndzi ri akela yindlu vito ra Yehovha Xikwembu xa Israyele,+11 nileswaku ndzi veka Areka+ laha ntwanano wa Yehovha wu nga kona, lowu a wu endleke ni vana va Israyele.”+12 Hiloko a yima emahlweni ka alitari ya Yehovha emahlweni ka nhlengeletano hinkwayo ya Israyele,+ kutani a tshambuluta swandla.+13 (Hikuva Solomoni a a endle tshala+ ra koporo kutani a ri veka exikarhi ka xivava.+ Ku leha ka rona a ku ri swisungunu swa ntlhanu, vuanamo bya rona a ku ri swisungunu swa ntlhanu, ku tlakuka ka rona a ku ri swisungunu swinharhu; a ya emahlweni a yima ehenhla ka rona.) Kutani a nkhinsama hi matsolo+ emahlweni ka nhlengeletano hinkwayo ya Israyele, a tshambulutela swandla ematilweni.+14 A ya emahlweni a ku: “Oho Yehovha Xikwembu xa Israyele,+ a ku na Xikwembu lexi fanaka na wena+ ematilweni kumbe emisaveni, u hlayisa ntwanano+ ni musa wa rirhandzu eka malandza ya wena lawa ma fambaka emahlweni ka wena hi mbilu ya wona hinkwayo;+15 wena la endleleke nandza wa wena Davhida tatana leswi u n’wi tshembiseke swona,+ lerova u endle xitshembiso hi nomu wa wena, naswona u xi hetisise hi voko ra wena ku fana ni le sikwini leri.+16 Sweswi, Wena Yehovha Xikwembu xa Israyele, endlela nandza wa wena Davhida tatana leswi u n’wi tshembiseke swona, u ku, ‘A ku na munhu wa wena la nga ta susiwa emahlweni ka mina leswaku a nga tshami exiluvelweni xa Israyele,+ loko ntsena vana va wena+ vo khathalela ndlela ya vona hi ku famba enawini wa mina,+ hilaha wena u fambeke hakona emahlweni ka mina.’+17 Sweswi, Wena Yehovha Xikwembu xa Israyele,+ xitshembiso xa wena+ lexi u xi tshembiseke nandza wa wena Davhida tatana a xi ve lexi tshembekeke.+18 “Kambe, xana entiyisweni Xikwembu xi nga tshama ni vanhu emisaveni?+ Waswivo! Tilo, ina, tilo ra matilo a ri nge ku ringani;+ kutani yindlu leyi ndzi yi akeke i yitsongo ngopfu!+19 U fanele u hundzulukela exikhongelweni xa nandza wa wena+ ni le xikombelweni xakwe xo kombela tintswalo,+ Wena Yehovha Xikwembu xanga, hi ku yingisa rito ra xikombelo+ ni xikhongelo lexi nandza wa wena a xi khongelaka emahlweni ka wena,+20 leswaku mahlo ya wena ma pfulekela+ yindlu leyi vusiku ni nhlikanhi, endhawini leyi u vuleke leswaku u ta veka vito ra wena eka yona,+ hi ku yingisa xikhongelo lexi nandza wa wena a xi khongelaka endhawini leyi.+21 U fanele u yingisa swikombelo swa nandza+ wa wena ni vanhu va wena, ku nga Israyele, loko va khongela endhawini leyi,+ leswaku wena u yingisa u ri endhawini leyi u tshamaka eka yona, ematilweni;+ u fanele u yingisa u tlhela u rivalela.+22 “Loko munhu a dyohela munhu-kulobye,+ entiyisweni a n’wi rhukana leswaku a weriwa+ hi ndzhukano, entiyisweni a rhukaniwa emahlweni ka alitari ya wena endlwini leyi,+23 onge wena u nga swi twa u ri ematilweni,+ u fanele u teka goza,+ u avanyisa malandza ya wena, leswaku u rihisa lowo homboloka hi ku veka ndlela yakwe enhlokweni+ yakwe ni ku vula la lulameke leswaku u lulamile,+ hi ku n’wi nyika hi ku landza ku lulama ka yena.+24 “Loko vanhu va wena, ku nga Israyele, va hluriwa emahlweni ka nala+ hikwalaho ka leswi va tshameleke ku ku dyohela,+ kunene va vuyela eka wena+ kutani va dzunisa vito ra wena,+ va khongela+ naswona va kombela tintswalo eka wena endlwini leyi,+25 onge wena u nga swi twa u ri ematilweni,+ u fanele u rivalela xidyoho+ xa vanhu va wena, ku nga Israyele, u va vuyisela+ emisaveni leyi u va nyikeke yona, vona ni vatata wa vona.+26 “Loko matilo ma pfariwa lerova ku nga ni mpfula+ hikwalaho ka leswi va tshameleke ku ku dyohela,+ kunene va khongela endhawini leyi,+ va dzunisa vito ra wena, kutani va tlhela exidyohweni xa vona hikwalaho ka ku va u hambete u va xanisa,+27 onge wena u nga swi twa u ri ematilweni, u fanele u rivalela xidyoho xa malandza ya wena, ni xa vanhu va wena, ku nga Israyele, hikuva u va dyondzisa+ ndlela leyinene leyi va faneleke va famba ha yona;+ u fanele u va nyika mpfula+ etikweni ra wena leri u ri nyikeke vanhu va wena ri va ndzhaka leyi va yi fuweke.+28 “Loko ko tshuka ku va ni ndlala+ etikweni, loko ko tshuka ku va ni ntungu,+ loko ko tshuka ku va ni dyandza+ ni mfurho,+ ku va ni tinjiya+ ni mahele;+ loko nala wa vona+ o tshuka a va rhendzela etikweni ra tinyangwa ta vona+—khombo ra muxaka wihi ni wihi ni vuvabyi bya muxaka wihi ni wihi+—29 xikhongelo xin’wana ni xin’wana,+ xikombelo xin’wana ni xin’wana xa ku kombela tintswalo+ lexi xi nga endliwaka hi munhu wihi ni wihi kumbe hi vanhu va wena hinkwavo, ku nga Israyele,+ hikuva un’wana ni un’wana u tiva khombo rakwe+ ni ku vaviseka kakwe; kunene loko a tlakusela swandla endlwini leyi,+30 onge wena u nga swi twa u ri ematilweni, ndhawu leyi u tshamaka eka yona,+ u fanele u rivalela+ u tlhela u nyika un’wana ni un’wana hi ku ya hi tindlela takwe hinkwato,+ hikuva u tiva mbilu yakwe+ (hikuva wena u ri wexe u yi tiva kahle mbilu ya vana va vanhu);+31 ku endlela leswaku va ku chava+ hi ku famba etindleleni ta wena masiku hinkwawo loko va ha hanya evuandlalweni bya misava leyi u yi nyikeke vatata wa hina.+32 “Ni le ka munhu wumbe la nga riki xiphemu xa vanhu va wena, ku nga Israyele,+ loyi kunene a humaka etikweni ra le kule hikwalaho ka vito ra wena lerikulu+ ni voko ra wena ra matimba+ ni voko ra wena leri tshambulutekeke,+ kunene va fika va khongela endlwini leyi,+33 onge wena u nga yingisa u ri ematilweni, ndhawu ya wena yo tshama eka yona,+ u fanele u endla hinkwaswo leswi munhu wumbe a ku kombelaka swona;+ leswaku vanhu hinkwavo va misava va tiva vito ra wena+ ni ku ku chava+ hilaha vanhu va wena, ku nga Israyele, va endlaka hakona, va tiva leswaku vito ra wena ri vitaniwe endlwini leyi ndzi yi akeke.+34 “Loko vanhu va wena vo tshuka va huma va ya enyimpini+ va ya lwa ni valala va vona hi ndlela leyi u va rhumaka ha yona,+ kunene va ku khongela+ va langute etlhelo ra muti lowu u wu hlawuleke ni yindlu leyi ndzi yi akeleke vito ra wena,+35 u fanele u yingisa ni xikhongelo xa vona u ri ematilweni ni ku kombela ka vona tintswalo,+ u fanele u va avanyisela.+36 “Loko vo tshuka va ku dyohela+ (hikuva a ku na munhu la nga dyohiki),+ kutani u va hlundzukela, u va nyiketa eka nala, kunene lava va va khomaka va va teka va va endla makhumbi etikweni ra le kule kumbe ra le kusuhi;+37 va tianakanya kahle va ri etikweni leri va tekiweke va endliwa makhumbi eka rona, kutani va vuya va kombela tintswalo eka wena va ri etikweni leri va nga makhumbi eka rona,+ va ku, ‘Hi dyohile,+ naswona hi endle xihoxo,+ hi endle hilaha ku hombolokeke’;+38 kunene va tlhelela eka wena hi mbilu ya vona+ hinkwayo ni hi moya-xiviri wa vona hinkwawo va ri etikweni leri va nga makhumbi+ eka rona eka lava va va tekeke va va endla makhumbi, kunene va khongela eka wena va langute etlhelo ra tiko ra vona leri u ri nyikeke vatata wa vona, muti lowu u wu hlawuleke+ ni yindlu leyi ndzi yi akeleke vito ra wena;+39 u fanele u yingisa xikhongelo xa vona ni ku kombela ka vona tintswalo+ u ri ematilweni, endhawini ya wena yo tshama eka yona,+ u fanele u va avanyisela,+ u rivalela+ vanhu va wena lava va ku dyoheleke.40 “Sweswi, Wena Xikwembu xanga, ndzi kombela leswaku mahlo ya wena+ ma pfuleka, u rhiya tindleve+ u yingisa xikhongelo lexi khumbaka ndhawu leyi.41 Sweswi, pfuka,+ Wena Yehovha Xikwembu, laha u wiseke kona,+ wena ni Areka ya matimba ya wena.+ Wena Yehovha Xikwembu, vaprista va wena a va ambale ku ponisa, naswona lavo tshembeka va wena a va tsake hi vunene.+42 Wena Yehovha Xikwembu, u nga xi tlherisi xikandza xa mutotiwa wa wena.+ Tsundzuka musa wa rirhandzu eka Davhida nandza wa wena.”+


text:
U Nga Va Ni Ndyangu Lowu Tsakeke
U nga va ni ndyangu lowu tsakeke hi ku va u tirhisa milawu ya le Bibeleni
Xingheniso
U nga va ni vukati ni ndyangu leswi tsakeke loko u tirhisa swiringanyeto swa Bibele leswi nga eka broxara leyi.
XIYENGE 1
Titshege Hi Xikwembu Leswaku U Va Ni Vukati Lebyi Tsakisaka
Ku tirhisa swivutiso swimbirhi swo olova swi nga ku pfuna leswaku u antswisa vukati bya wena.
XIYENGE 2
Tshembeka Eka Nkataku
Xana swi kona swin’wana leswi hi faneleke hi tshembeka eka swona evukatini ku tlula ku papalata vuoswi?
XIYENGE 3
Ndlela Yo Lulamisa Swiphiqo
Maendlelo lama faneleke ma nga endla leswaku vukati byi tiya ni ku tsakisa kumbe byi tsana ni ku nga tsakisi.
XIYENGE 4
Ndlela Yo Tirhisa Mali
Xana ku tshembeka ku pfuna yini?
XIYENGE 5
Ndlela Yo Va Ni Ku Rhula Ni Maxaka Ya Wena
U nga va xixima vatswari va wena handle ko hoxa vukati bya wena ekhombyeni.
XIYENGE 6
Ndlela Leyi Vana Va Nga Byi Cincaka Ha Yona Vukati
Xana ku va ni n’wana swi nga endla leswaku vuxaka bya n’wina byi tiya swinene?
XIYENGE 7
Ndlela Yo Dyondzisa N’wana Wa Wena
Ku tshinya swi katsa swo tala ku tlula ku veka milawu ni ku xupula.
XIYENGE 8
Loko Mi Weriwa Hi Khombo
Kuma mpfuno lowu u wu lavaka.
XIYENGE 9
Gandzelani Yehovha Tanihi Ndyangu
Mi nga byi tsakela njhani vugandzeri bya n’wina bya ndyangu swinene?


text:
Hina Timboni ta Jehova — Hi hina vamani?
Hi huma hi ka matshamu ni ka midawuko yo hambana, hi wulawula tirimi to hambana kambe, hambulezo hi bohene hi kungo ginwe. A xa hombe ka zontlhe, hi lava ku dumisa Jehova, a Nungungulu wa Biblia ni Muvangi wa zilo zontlhe. Hi maha zontlhe hi zi kotako kasi ku pimanyisa Jesu Kristu niku hi tizwa matshanza hi ku vitaniwa kota maKristu. A munwe ni munwani wa hina i mbheta xikhati hi kukhanzakanya na a vuna vanhu a ku gonza Biblia ni ku tiva Mufumo wa Nungungulu. Kota lezi hi nyikako wumboni, kutani ku wulawula hi Jehova Nungungulu ni Mufumo wakwe, hi tiviwa kota Timboni ta Jehova.
Wona zotala lomu ka site ya hina. Lera a Biblia ka Internet hi xipimo xa 50 wa tirimi. Gonza zinwani hi hina ni lezi hi zi kholwako.


text:
Ngudo 2
Mudzimu Ndi Nnyi?
1. Ndi ngani ri tshi fanela u gwadamela Mudzimu?
Mudzimu wa ngoho ndi ene Musiki wa zwithu zwoṱhe. Ha na mathomo nahone a nga si vhuye a vha na magumo. (Psalme ya 90:2) Ndi ene Tshisima tsha mafhungo maḓifha ane a wanala Bivhilini. (1 Timotheo 1:11) Samusi Mudzimu o ri ṋea vhutshilo, ri tea u gwadamela ene fhedzi.—Vhalani Nzumbululo 4:11.
2. Mudzimu u hani?
A hu na muthu we a vhuya a vhona Mudzimu nga ṅwambo wa uri ndi Muya, zwine zwa amba uri tshivhumbeo tshawe a tshi fani na tsha zwivhumbiwa zwine zwa tshila kha ḽifhasi. (Yohane 1:18; 4:24) Naho zwo ralo, ri nga vhona vhumuthu ha Mudzimu kha zwithu zwe a zwi sika. Sa tsumbo, mitshelo na maluvha zwo fhamba-fhambanaho zwi ri sumbedza lufuno na vhuṱali hawe. Vhuhulwane ha fhethu hoṱhe hu ri sumbedza uri u na maanḓa.—Vhalani Vha-Roma 1:20.
Ri nga guda zwinzhi nga ha vhumuthu ha Mudzimu nga u vhala Bivhili. Sa tsumbo, i ri vhudza zwine Mudzimu a zwi funa na zwine a si zwi fune, nḓila ine a fara ngayo vhathu na nḓila ine a aravha ngayo kha vhuimo vhu sa fani.—Vhalani Psalme ya 103:7-10.
3. Naa Mudzimu u na dzina?
Yesu o ri: “Khotsi-ashu wa ṱaḓulu! dzina ḽau ḽi khethwe.” (Mateo 6:9) Naho Mudzimu e na madzina-zwao manzhi, u na dzina ḽithihi fhedzi. Ḽi vhidzwa nga nḓila dzo fhamba-fhambanaho kha luambo luṅwe na luṅwe. Nga Luvenḓa ḽi pfi “Yehova.”—Vhalani Psalme ya 83:18.
Dzina ḽa Mudzimu ḽo bviswa kha Bivhili nnzhi nahone ha dzheniswa madzina-zwao a ngaho Murena kana Mudzimu. Fhedzi musi hu tshi ṅwalwa Bivhili, dzina ḽa Mudzimu ḽo vha ḽi tshi bvelela lu ṱoḓaho u vha 7 000. Yesu o ita uri dzina ḽa Mudzimu ḽi ḓivhiwe nga u ḽi shumisa musi a tshi funza vhathu.—Vhalani Yohane 17:26.
4. Naa Yehova u a ri londa?
Naa u shengela ha vhathu vhanzhi zwi sumbedza uri Yehova ndi Mudzimu a sa ri londi? Vhaṅwe vhathu vha amba uri u ri tendela ri tshi shengela u itela u ri linga, fhedzi zwenezwi a si ngoho.—Vhalani Yakobo 1:13.
Mudzimu o sumbedza vhathu tshirunzi nga u vha ṋea mbofholowo ya u ḓikhethela. Naa a ri dzhieli nṱha mbofholowo yashu ya u khetha u shumela Mudzimu? (Yoshua 24:15) Fhedzi vhathu vhanzhi vha a shengela nga ṅwambo wa uri vhunzhi ha vhathu vha itela vhaṅwe zwithu zwivhi. Yehova u a pfa vhuṱungu musi a tshi vhona yeneyo nḓila i si yavhuḓi ine vhathu vha farana ngayo.—Vhalani Genesi 6:5, 6.
Yehova ndi Mudzimu ane a ri londa. U ṱoḓa uri ri ḓiphiṋe nga vhutshilo. Hu si kale u ḓo fhelisa tshengelo na vhane vha i bveledza. Zwa zwino u na tshiitisi tshi pfalaho tsha u tendela tshengelo i tshi bvela phanḓa lwa tshifhinganyana. Ri ḓo guda nga ha tshiitisi tsha hone kha Ngudo 8.—Vhalani 2 Petro 2:9; 3:7, 13.
5. Ri nga sendela hani tsini na Mudzimu?
Yehova u ri ramba uri ri sendele tsini nae nga u amba nae nga thabelo. U a ri londa nga muthihi nga muthihi. (Psalme ya 65:2; 145:18) O ḓiimisela u hangwela. U a zwi vhona musi ri tshi ita vhuḓidini ha u mu takadza, naho arali nga zwiṅwe zwifhinga ri tshi kundwa. Nga zwenezwo, hu sa londwi u sa fhelela hashu, ri nga vha na vhushaka vhuhulwane na Mudzimu.—Vhalani Psalme ya 103:12-14; Yakobo 4:8.
Samusi Yehova o ri ṋea vhutshilo, ri tea u mu funa u fhira muthu naho e ufhio. (Marko 12:30) Ni ḓo sendela tsini na Mudzimu musi ni tshi sumbedza nḓila ine na mu funa ngayo nga u guda zwo engedzeaho nga hae, na nga u ita zwine a zwi funa.—Vhalani 1 Timotheo 2:4; 1 Yohane 5:3.


text:
Dyondzo 4: Lexi Endleke Va Hlongoriwa Ekaya Ra Vona
Vona leswi a swi endleka. Adamu na Evha a va hlongoriwa entangeni wo saseka wa Edeni. Xana wa swi tiva leswaku a va hlongoleriwela yini?
A va hlongoriwa hikwalaho ka leswi a va endle nchumu wo biha swinene. Xisweswo Yehovha a a va xupula. Xana wa wu tiva nchumu wo biha lowu Adamu na Evha va wu endleke?
Va endle nchumu lowu Xikwembu xi va byeleke leswaku va nga wu endli. Xikwembu xi va byele leswaku va nga dya mihandzu ya mirhi ya le ntangeni. Kambe ku ni murhi wun’we lowu Xikwembu xi va byeleke leswaku va nga wu dyi, loko vo wu dya, va ta fa. Murhi wolowo a ku ri wa xona. Naswona ha swi tiva leswaku swi hoxile ku teka nchumu wa munhu un’wana, a hi swona ke? Kutani, ku humelele yini?
Siku rin’wana loko Evha a ri swakwe entangeni, nyoka yi vulavule na yena. Ehleketa hi sweswo! Yi byele Evha leswaku a dya murhi lowu Xikwembu xi va byeleke leswaku va nga wu dyi. Phela, loko Yehovha a endla tinyoka, a nga ti endlanga leswaku ti kota ku vulavula. Kutani leswi swi vula leswaku ku ni un’wana loyi a endleke leswaku nyoka yi vulavula. A ku ri mani munhu wa kona?
A ku nga ri Adamu. Xisweswo ku fanele ku ri un’wana wa vanhu lava Yehovha a va endleke khale a nga si endla misava. Vanhu volavo i tintsumi, naswona a hi swi koti ku ti vona. Ntsumi yoleyo yi sungule ku tikukumuxa swinene. Yi sungule ku ehleketa leswaku yi fanele yi va mufumi ku fana ni Xikwembu. Naswona a yi lava leswaku vanhu va yi yingisa ematshan’weni yo yingisa Yehovha. Hi yona ntsumi leyi endleke leswaku nyoka yi vulavula.
Ntsumi leyi yi swi kotile ku xisa Evha. U yi khorwile loko yi n’wi byele leswaku u ta fana ni Xikwembu loko o dya mbhandzu lowu. Kutani u dyile mbhandzu wa kona, na Adamu na yena a wu dya. Adamu na Evha a va xi yingisanga Xikwembu, hi yona mhaka leyi va hlongoriweke ekaya ra vona ra ntanga wo saseka.
Kambe, siku rin’wana Xikwembu xi ta endla leswaku misava hinkwayo yi saseka ku fana ni ntanga wa le Edeni. Hi ku famba ka nkarhi, hi ta dyondza leswaku u nga hlanganyela njhani eku endleni ka misava yi va ntanga wo tano. Kambe, a hi rhangeni hi vona leswaku ku endleke yini hi Adamu na Evha.
Genesa 2:16, 17; 3:1-13, 24; Nhlavutelo 12:9.
Swivutiso
- Exifanisweni lexi, xana ku humelela yini hi Adamu na Evha?
- Ha yini Yehovha a va xupurile?
- Xana nyoka yi n’wi byele yini Evha?
- I mani loyi a endleke leswaku nyoka yi vulavula na Evha?
- Ha yini Adamu na Evha va hlongoriwile ekaya ra vona ra Paradeyisi?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Genesa 2:16, 17 na 3:1-13, 24.
Xana xivutiso lexi nyoka yi xi vutiseke Evha a xi n’wi hehla njhani Yehovha?
Xikombiso xa Evha i xilemukiso eka hina hi ndlela yihi?
Xana Adamu na Evha va byi landzule njhani vutihlamuleri bya leswi va swi endleke?
Xana makerubu lama vekiweke evuxeni bya ntanga wa Edeni ma byi seketele njhani vuhosi bya Yehovha?
- Hlaya Nhlavutelo 12:9.
Xana Sathana u humelela hi ndlela yihi eku xiseni ka vanhu leswaku va lwisana ni vulawuri bya Xikwembu?


text:
Chidhyondo 9
Ndyango Wawena Ungatsaka Njani?
1. Hiyini kutekana kunganaweni kuhi kahle kemutsako wendyango?
Mahungo manene ahumako ka Yehovha, Shikwembu shitsakako, shilava eku mindyango yitsaka. (1 Timotiya 1:11) Hishona musanguli we kutekana. Kutekana kungele naweni kukahle hikusa kutisa mutsako kevana nevatsvali. VaKreste vafanele vahlonipha minawo yetiko yotekana svinga naweni.
Shikwembu shivona njani kutekana? Shilava eku kutekana kuva kungaheliko kewanuna newasati. Yehovha ulava wanuna newasati vatshembeka hikwavo. (Vaheveru 13:4) Yehovha wazonda kuyalana. (Malakiya 2:16) Kambe wapfumela eku muKreste ayala nekuteka nakambe loko mun’wani ahiyendlile vuosvi.
2. Sati nanuna vafanele vakhomana njani?
Yehovha uwumbile vevanuna nevevasati eku vapfunana mitirho kutekaneni kavona. (Genesa 2:18) Wanuna tani himurhangeli ufanele ahlayisa ndyango wayena nokudhyondisa hehleni ke Shikwembu. Ufanele atinyikela kekurhandza sati wayena. Sati nanuna vafanele varhandzana nekuhloniphana. Enge hilesvi sati nanuna vanga vanhu vayendlako svihosho, vafanele vadhyonda kurhivalelana eku kuva nemutsako.
3. Shana ufanele uhuma kevukati bhyinga tsakisiko?
Loko kuhumelela tihlupho ndyangweni n’wina muhivambiri mufanele mukhomana hilirhandzo muvona eku mungayendlisa njani. (1 Vakorinto 13:4, 5) Bibele aliseketeli kuhambana kesati nanuna enge hindlela yekuheta tihlupho tikumekako vukatini.
4. Vana, Shikwembu shilava eku muva nelihanyo linganjani?
Yehovha ulava eku mutsaka. Umunyika tindlela eku mungahanya njani muhi vatsongwani. Ulava eku mudhyonda kusuka kevutlharhi nelitivo levatsvali van’wina. (Vakolosa 3:20) Yehovha nakambe ulava eku muvona kutsakisa kekuyendla svilavako Muwumbi wan’wina ne N’wana wayena.
5. Vatsvali, vana van’wina vangatsaka njani?
Mufanele mutirha hitamu eku vana muvanyika svokudhya, kekutshama nesvimbalo. (1 Timotiya 5:8) Kambe eku vana van’wina vatsaka mufanele muvadhyondisa kutiva Shikwembu nekudhyonda kashona. (Vaefesa 6:4) Kukombeta kan’wina kurhandza Shikwembu kakota kudhyondisa vana van’wina kushirhandza svisukako mbilwini. Loko muvadhyondisa kusuka ke Bibele svakota kupfuna eku vana van’wina vahlawula ndlela yekahle.
Vana vakuma tamu loko muvakuchetela nekuva themendela loko vayendla svekahle. Valava kambe nekutshinyiwa shikun’we nekutlerhisiwa. Kuvadhyondisa loku kutavapfuna eku vangayendli svilo svingatovasolisa. (Swivuriso 22:15) Kambe, kutshinya akufaneli kuva netihanyi kumbe kani.
Timbhoni ta Yehovha tihumesa tibhuku totala tiyendleliwako kupfuna vatsvali nevana. Tibhuku leti tifambelana ne Bibele.


text:
Ngudo 9
Ni Nga Vha Hani Na Dakalo Muṱani Waṋu?
1. Ndi ngani u vhingana zwi zwa ndeme u itela uri hu vhe na dakalo muṱani?
Mafhungo maḓifha a bva ha Yehova, Mudzimu o takalaho, ane a ṱoḓa uri hu vhe na dakalo muṱani. (1 Timotheo 1:11) Ndi ene muthomi wa mbingano. U vhingana nga lwa mulayo ndi zwa ndeme u itela uri hu vhe na dakalo muṱani ngauri zwi ita uri vhana vha aluswe fhethu ho tsireledzeaho.
Mudzimu u dzhia hani mbingano? U ṱoḓa uri i vhe mbofho ya tshoṱhe vhukati ha munna na mufumakadzi. Vhakriste vha fanela u ṱhonifha milayo ya shango malugana na u ṅwalisa mbingano. (Luka 2:1, 4, 5) Yehova u ṱoḓa uri munna na mufumakadzi vha fulufhedzane. (Vha-Heberu 13:4) U vhenga u ṱalana. (Maleaxi 2:16) Fhedzi u a tendela Vhakriste vha tshi ṱalana nahone vha dovha vha dzhenela mbingano arali vhafarisi vhavho vha ita vhuṱonḓolo.—Vhalani Mateo 19:3-6, 9.
2. Munna na mufumakadzi vha fanela u farana hani?
Yehova o sika munna na mufumakadzi uri vha farisane mbinganoni. (Genesi 2:18) Samusi munna e ṱhoho ya muṱa, u fanela u ranga phanḓa kha u ṱunḓela vha muṱa wawe na u vha funza nga ha Mudzimu. U fanela u sumbedza uri u funa mufumakadzi wawe nga u ḓidzima zwiṅwe zwithu. Munna na mufumakadzi vha fanela u funana na u ṱhonifhana. Samusi munna kana mufumakadzi vha tshi khakha, u guda u hangwelana ndi zwa ndeme u itela uri vha dzule vho takala mbinganoni yavho.—Vhalani Vha-Efesa 4:31, 32; 5:22-25, 33; 1 Petro 3:7.
3. Naa ni tea u ṱutshela mufarisi waṋu arali ni songo takala mbinganoni yaṋu?
Arali inwi na mufarisi waṋu na vha na vhuleme mbinganoni yaṋu, lwelani u sumbedzana lufuno. (1 Vha-Korinta 13:4, 5) Ipfi ḽa Mudzimu a ḽi themendeli u fhandekana sa yone nḓila ya u piringulula thaidzo dzo ḓoweleaho mbinganoni.—Vhalani 1 Vha-Korinta 7:10-13.
4. Vhana, Mudzimu u ṱoḓa uri ni ite mini?
Yehova u ṱoḓa uri ni takale. U ni ṋea nyeletshedzo ya khwine ya nḓila ine na nga ḓiphina ngayo nga vhuswa haṋu. U ṱoḓa uri ni vhuyelwe nga vhuṱali na tshenzhelo zwa vhabebi vhaṋu. (Vha-Kolosa 3:20) Yehova ane a vha Musiki waṋu u dovha a ṱoḓa uri ni takale musi ni tshi mu shumela na musi ni tshi shumela Murwa wawe.—Vhalani Muhuweleli 11:9–12:1; Mateo 19:13-15; 21:15, 16.
5. Vhabebi, ni nga ita mini uri vhana vhaṋu vha takale?
Ni fanela u shuma nga maanḓa u itela u ṱunḓela vhana vhaṋu, u vha wanela vhudzulo na u vha shavhedza. (1 Timotheo 5:8) Fhedzi u itela uri vhana vhaṋu vha takale, ni tea u dovha na vha funza uri vha fune Mudzimu na u guda khae. (Vha-Efesa 6:4) Arali na vhetshela ṅwana waṋu tsumbo nga u sumbedza uri ni funa Mudzimu, ni nga ṱuṱuwedza mbilu yawe nga ho dzikaho. Arali na eletshedza ṅwana waṋu u ya nga zwo thewaho Ipfini ḽa Mudzimu, ni nga mu ita uri a elekanye nga nḓila yavhuḓi.—Vhalani Doiteronomio 6:4-7; Mirero 22:6.
Vhana vha a vhuyelwa musi ni tshi vha ṱuṱuwedza na u vha khoḓa. Vha dovha vha ṱoḓa u khakhululwa na u laiwa. U vha gudisa nga yeneyo nḓila zwi a vha tsireledza u itela uri vha sa ḓifare nga nḓila ine ya nga ita uri vha fheleledze vha songo tsha takala. (Mirero 22:15) Fhedzi ni songo vhuya na vha laya no halifha kana u vha fara nga tshiṱuhu.—Vhalani Vha-Kolosa 3:21.
Ṱhanzi dza Yehova vha gandisa bugu dzo vhalaho dze dza ṅwalelwa zwihuluhulu u thusa vhabebi na vhana. Dzenedzi bugu dzo thewa Bivhilini.—Vhalani Psalme ya 19:7, 11.


text:
Nganea 47: Mbava Isiraele
Vhonani zwine uyu munna a khou bwela denndeni yawe! Nguvho ya u naka, na baphathi ḽa musuku na maseṱha. O zwi dzhia muḓini wa Yeriko. Fhedzi ho vha ho fanela u vha ho itwani nga zwithu zwa Yeriko? Ni a zwi humbula?
Zwo vha zwo fanela u vha zwo fheliswa, nahone musuku na maseṱha zwo vha zwo fanela u vha zwo iswa mbulungeloni ya dennde ya Yehova. Ngauralo avha vhathu a vho ngo pfa Mudzimu. Vho tswa zwa Mudzimu. Dzina ḽa munna ndi Akani, vhane a vha navho ndi vha muṱa wawe. Kha ri vhone uri ho itea mini.
Akani o no tswa izwi zwithu, Yoshua a ruma vhanna uri vha ye u lwa na muḓi wa Ai. Fhedzi vha kundwa nndwani. Vhaṅwe vha vhulawa, nahone vhaṅwe vha shavha. Yoshua a ṱungufhala zwihulu. A wa nga tshifhaṱuwo a rabela Yehova: ‘Ndi ngani wo tendela izwi zwi tshi itea kha rine?’
Yehova a fhindula: ‘Vuwa! Isiraele o tshinya. Vho dzhia zwiṅwe zwa zwithu zwe zwa fanela u vha zwo fheliswa kana zwo fhiwa dennde ya Yehova. Vho tswa nguvho ya u naka vha i dzumba. Thi nga ni fhaṱutshedzi u swikela ni tshi zwi fhelisa, na muthu we a zwi dzhia.’ Yehova a ri u ḓo sumbedza Yoshua uri munna muvhi o vha e nnyi.
Yoshua a kuvhanganya vhathu vhoṱhe, nahone Yehova a sumba munna muvhi Akani. Akani a ri: ‘Ndo tshinya. Ndo vhona nguvho ya u naka, na baphathi ḽa musuku na maseṱha. Ndo zwi funesa lwe nda zwi dzhia. Ni ḓo zwi wana zwo bwelwa denndeni yanga.’
Musi zwithu izwi zwo wanala zwi tshi ḓiswa ha Yoshua, a ri kha Akani: ‘Ndi ngani wo ri ḓisela khombo? Zwino Yehova u ḓo ḓisa khombo kha iwe!’ Zwenezwo vhathu vhoṱhe vha kanda Akani na vha muṱa wawe nga matombo vha fa. Naa izwo a zwi sumbedzi uri ri songo vhuya ra dzhia zwithu zwine zwi si vhe zwashu?
Nga murahu Isiraele a dovha a ya u lwa na Ai. Zwino Yehova a thusa vhathu vhawe, vha kunda nndwani.
Yoshua 7:1-26; 8:1-29.
Mbudziso
- Kha itshi tshifanyiso, uyu munna ane a khou bwela lupfumo lu bvaho Yeriko ndi nnyi, nahone ndi vhonnyi vhane vha khou mu thusa?
- Ndi ngani zwithu zwo itwaho nga Akani na muṱa wawe zwo khakhea vhukuma?
- Yehova o ri mini musi Yoshua a tshi vhudzisa uri ndi ngani Vhaisiraele vho kundwa musi vha tshi lwa na Vhaai?
- Nga murahu ha musi Akani na muṱa wawe vho iswa ha Yoshua, ho itea mini khavho?
- Ndi gundo ifhio ya ndeme ine ra i guda kha khaṱulo ya Akani?
Mbudziso dzo engedzeaho
- Vhalani Yoshua 7:1-26.
Thabelo ya Yoshua i dzumbulula mini nga ha vhushaka hawe na Musiki wawe? (Yosh. 7:7-9; Ps. 119:145; 1 Yoh. 5:14)
Tsumbo ya Akani i sumbedza mini, nahone zwenezwi zwi ri sevha hani? (Yosh. 7:11, 14, 15; Mir. 15:3; 1 Tim. 5:24; Vha-Heb. 4:13)
- Vhalani Yoshua 8:1-29.
Ndi vhuḓifhinduleli vhufhio vhune muthu nga dzawe a vha naho ṋamusi tshivhidzoni tsha Vhukriste? (Yosh. 7:13; Lev. 5:1; Mir. 28:13)


text:
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Bibele Eka Web Site Leyi
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Tito 2:1-15
2 Hambiswiritano, wena hambeta u vulavula swilo leswi fanelaka dyondzo leyi hanyisaka.+2 Vavanuna+ lava kuleke a va ringanisele emikhuveni, va tiyimisela,+ va va lava hlutekeke emianakanyweni, va va lava hanyeke eripfumelweni,+ erirhandzwini ni le ku tiyiseleni.+3 Hilaha ku fanaka vavasati+ lava kuleke a va ve ni mahanyelo ya xichavo, va nga vi lava lumbetaka,+ hambi ku ri ku va mahlonga ya vhinyo yo tala, va va vadyondzisi va leswi nga swinene;4 leswaku va vuyisa mianakanyo ya vaxisati lavatsongo, ku rhandza vanuna+ va vona, va rhandza vana+ va vona,5 va va lava hlutekeke emianakanyweni, lavo tenga,+ lava tirhaka ekaya, va va vanene, va tiveka+ ehansi ka vanuna va vona, leswaku rito ra Xikwembu ri nga tseketseriwi.+6 Hilaha ku fanaka hambeta u khongotela vaxinuna lavatsongo leswaku va va lava hlutekeke emianakanyweni,+7 eswilweni hinkwaswo tikombise u ri xikombiso xa mintirho leyinene;+ u kombisa ku pfumala ku onhaka+ eku dyondziseni+ ka wena, u tiyimisela,8 mavulavulelo lamanene lama nga ta ka ma nga soriwi;+ leswaku munhu la nga etlhelweni leri lwisanaka na hina a khomiwa hi tingana, a nga vi na nchumu xo biha xo xi vula malunghana na hina.+9 Mahlonga+ a ma tiveke ehansi ka vini va wona eka swilo+ hinkwaswo, naswona ma va tsakisa swinene, ma nga pfuxi njhekanjhekisano,+10 ma nga yivi,+ kambe ma kombisa ku tshembeka lokunene hi ku helela,+ leswaku ma sasekisa dyondzo ya Muponisi+ wa hina, Xikwembu, eka swilo hinkwaswo.11 Hikuva musa lowu nga faneriwiki+ wa Xikwembu lowu tisaka ku ponisiwa+ eka vanhu+ va mixaka hinkwayo wu kombisiwile,+12 wu hi letela leswaku hi hambana ni ku nga xiximi+ Xikwembu ni ku navela+ ka misava, ni ku hanya hi mianakanyo yo hluteka ni ku lulama ni ku tinyiketela+ loku nga ni vukwembu exikarhi ka mafambiselo lawa ya swilo+ ya sweswi,13 hi ri karhi hi rindzele ntshembo+ wo tsakisa ni ku humelela loku vangamaka+ ka Xikwembu lexikulu ni ka Muponisi wa hina, Kreste Yesu,14 la tinyiketeleke+ hikwalaho ka hina leswaku a hi kutsula+ eka ku kala nawu kun’wana ni kun’wana ni ku tibasisela+ vanhu lava nga va yena,+ lava hisekelaka mintirho leyinene.+15 Hambeta u vula swilo leswi ni ku khongotela ni ku tshinya hi mfanelo leyi heleleke yo lerisa.+ Ku nga tshuki ku va ni munhu la ku langutelaka ehansi.+


text:
Xiphemu 7: Ku Suka Eku Pfuxiweni Ka Yesu Ku Ya Eku Khotsiweni Ka Pawulo
Yesu u pfuxiwe hi siku ra vunharhu endzhaku ka ku fa kakwe. Hi siku rero u humelele eka valandzeri vakwe ka ntlhanu. Yesu u hambete a humelela eka vona ku ringana masiku ya 40. Kutani, Yesu u tlhandlukele etilweni van’wana va vadyondzisiwa vakwe va n’wi langutile. Endzhaku ka masiku ya khume, Xikwembu xi chululele moya lowo kwetsima eka valandzeri va Yesu lava a va rindzile le Yerusalema.
Endzhakunyana, valala va Xikwembu va pfalele vaapostola ekhotsweni, kambe ntsumi yi va ntshunxile. Vakaneti va dlaye mudyondzisiwa Stefano hi ku n’wi khandla hi maribye. Kambe hi dyondza hi ndlela leyi Yesu a hlawuleke un’wana wa vakaneti volavo leswaku a va nandza wa yena wo hlawuleka, naswona u ve muapostola Pawulo. Kutani, endzhaku ka malembe manharhu ni hafu Yesu a file, Xikwembu xi rhume muapostola Petro leswaku a ya dyondzisa Korneliyo loyi a a nga ri Muyuda swin’we ni ndyangu wakwe.
Endzhaku ka malembe ya kwalomu ka 13, Pawulo u sungule riendzo ra yena ro sungula ra ku chumayela. Eriendzweni ra yena ra vumbirhi, Timotiya u fambe na Pawulo. Hi dyondza hi ta ndlela leyi Pawulo swin’we ni lava a a famba na vona va veke ni nkarhi wo tsakisa ha yona eku tirheleni Xikwembu. Eku heteleleni, Pawulo u pfaleriwe ekhotsweni le Rhoma. Endzhaku ka malembe mambirhi u ntshunxiwile, kambe u tlhele a khotsiwa a tlhela a dlayiwa. Swiendlakalo swa XIPHEMU 7 swi humelele hi nkarhi lowu nga endlaka malembe ya kwalomu ka 32.