text:
Xana A Wu Swi Tiva?
Ha yini muti wa Ninivha wa khale a wu vuriwa “muti lowu halataka ngati”?
Ninivha a ku ri ntsindza wa Mfumo wa Asiriya. A ku ri muti lowukulu lowu a wu ri ni swigodlho leswikulu ni titempele, magondzo lama anameke ni marhangu lamakulu. Muprofeta Nahume wa Muheveru u kombetele eka wona tanihi “muti lowu halataka ngati.”—Nahume 3:1.
Nhlamuselo yoleyo a yi wu fanela kahle hikuva swifaniso leswi kovotliweke leswi kumiweke exigodlhweni xa Senakeribi eNinivha swi nyika vumbhoni bya leswaku Vaasiriya a va ri ni tihanyi. Xin’wana xi kombisa muxanisi a ri karhi a humesa ririmi ra mubohiwa loyi a wiseriweke ehansi. Minkovotlo yin’wana yi kombisa leswaku vabohiwa a va kokiwa hi tintambhu leti a ti boxiwe swo haka ha swona etinhompfini kumbe emilon’wini ya vona. Valawuri lava khotsiweke a va sindzisiwa ku hakarha tinhloko to hlayanyana ta tihosi ta vona etinhan’wini ta vona, onge i ritlama.
Mutivi wa ndhavuko wa Vaasiriya Archibald Henry Sayce u hlamusela tihanyi leti a ti endliwa endzhaku ka loko ku hluriwe muti: “Tinhloko ta vanhu a ti vekiwa leswaku hosi yi famba ehenhla ka tona; vafana ni vanhwanyana a va hisiwa va ri karhi va hanya kumbe va tshikiwa va hanya leswaku va ta endliwa nsele lowukulu; vavanuna a va hayekiwa etimhandzini, va susiwa nhlonge va ri karhi va hanya, va dlayiwa mahlo kumbe va susiwa mavoko ni milenge, matihlo ni tinhompfu.”
A ku ri xihi xikongomelo xa ku akiwa ka guma ehenhla ka malwangu ya tiyindlu ta Vayuda?
Xikwembu xi byele Vayuda xi ku: “Loko wo tshuka u aka yindlu leyintshwa, u fanele u tlhela u endla guma elwangwini ra wena, leswaku u nga veki nandzu wa ngati ehenhla ka yindlu ya wena, hikuva munhu . . . a nga wa a ri ehenhla ka yona.” (Deteronoma 22:8) A swi laveka leswaku guma leri ri va kona tanihi leswi mindyangu ya Vayuda enkarhini wa ku tsariwa ka Bibele a yi tirhisa malwangu ya wona.
Makaya yo tala ya Vaisrayele a ya ri ni malwangu lama andlalekeke. Ehenhla ka lwangu a ku ri ndhawu leyinene ya leswaku vanhu va orha masana, va bela hi moya kumbe va endla mintirho ya siku ni siku. Hi ximumu, a ku ri ndhawu leyinene yo etlela eka yona. (1 Samuwele 9:26) Murimi a a ta tirhisa lwangu rakwe ku omisa mavele emahlweni ko va ya kandziwa kumbe ku omisa makuwa ni madiriva.—Yoxuwa 2:6.
Ehenhla ka lwangu a ku tlhela ku va ndhawu leyinene leswaku va gandzela, Xikwembu xa ntiyiso ni swikwembu swa hava. (Nehemiya 8:16-18; Yeremiya 19:13) Muapostola Petro u ye ehenhla ka lwangu ninhlikanhi leswaku a ya khongela. (Mintirho 10:9-16) Lwangu a ri ri ndhawu ya kahle yo wisela eka yona loko ri ri ni ndzhuti wa murhi wa vhinya kumbe matluka ya ncindzu.
Buku leyi nge, The Land and the Book yi vula leswaku makaya ya Vaisrayele a ya ri ni xitepisi lexi a xi ri “ehandle ka yindlu kambe xi sukela exivaveni” lexi a xi kota ku ya elwangwini. Kutani n’wini wa muti a a kota ku suka elwangwini a ya endlwini a nga kalanga a huma endlwini. Kutani swa twisiseka leswi Yesu a vuleke xilemukiso malunghana ni ndlela leyi a swi ri swa xihatla ha yona leswaku ku balekiwa emutini lowu a wu ri ekusuhi ni ku lovisiwa a ku: “Munhu loyi a nge lwangwini ra yindlu a nga xiki a ta humesa nhundzu leyi nga endlwini yakwe.”—Matewu 24:17.
DYONDZA SWO TALA
Tiko Ra Asiriya eMatin’wini Ya Bibele
Xana tibuku ta matimu ta yi seketela nhlamuselo ya le Bibeleni ya tiko ra khale ra Asiriya? Xiya ntiyiso wa kona.


c: text/html

text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Hosiya 4:1-19
4 Twanani rito ra Yehovha, N’wina vana va Israyele, hikuva Yehovha u tenga nandzu ni vaaki va tiko,+ hikuva ku hava ntiyiso+ ni musa wa rirhandzu ni ku tiva Xikwembu etikweni.+2 Ku ni ku twarisiwa ka mindzhukano+ ni ku hanya hi vuxisi+ ni ku dlaya hi vomu+ ni ku yiva+ ni vuoswi+ lebyi hangalakeke, kutani swiendlo swo halata ngati swi khumbe swiendlo swin’wana swo halata ngati.+3 Hi yona mhaka leyi tiko ri nga ta rila+ naswona muaki un’wana ni un’wana loyi a nga eka rona u ta hela matimba ni xivandzana xa nhova ni xivumbiwa lexi hahaka xa matilo, hambi ku ri tinhlampfi ta le lwandle ti ta hlengeletiwa eku feni.+4 “Hambiswiritano, ku nga tshuki ku va ni munhu la kanetaka,+ naswona munhu a nga tshuka a tshinya, tanihi leswi vanhu varikwenu va kotisaka lava va kanetaka muprista.+5 Kunene u ta khunguvanyeka ninhlikanhi,+ hambi ku ri muprofeta u fanele ku khunguvanyeka na wena, ku fana ni nivusiku.+ Ndzi ta miyeta mana wa wena.+6 Kunene vanhu va mina va ta miyetiwa, hikuva vutivi a byi kona.+ Hikuva wena u bakanye vutivi,+ na mina ndzi ta ku bakanya u nga ha vi muprista wa mina;+ naswona hikwalaho ka leswi u tshamelaka ku rivala nawu wa Xikwembu xa wena,+ mina ndzi ta rivala vana va wena.+7 Hi ku ya hi vunyingi bya vona, va ndzi dyoherile hi ndlela yoleyo.+ Ku vangama ka mina va ku hundzule ku va tingana letikulu.+8 Va tshamela ku dya xidyoho xa vanhu va mina, exihoxweni xa vona va tshamela ku tlakusa moya-xiviri wa vona.+9 “Kutani leswi swi nga ta humelela evanhwini swi ta humelela ni le ka muprista;+ kunene ndzi ta endla leswaku va tihlamulela hikwalaho ka tindlela ta vona;+ ku tirhisana ka vona ndzi ta ku tlherisela eka vona.+10 Va ta dya, kambe a va nge xurhi.+ Va ta khoma vavasati kukota tinghwavava; kambe a va nge andzi,+ hikuva a va ha ri na mhaka na Yehovha.+11 Vumbhisa ni vhinyo ni vhinyo yo tsokombela hi swona leswi swi susaka miehleketo leyinene.+12 Vanhu va mina va tshamela ku vutisa+ xifaniso xa vona xa hava xa ntsandza,+ kutani nhonga ya vona yi tshamela ku va byela; hikuva moya wa vumbhisa wu va tsendzelekisile,+ naswona va suka ehansi ka Xikwembu+ xa vona hikwalaho ka vumbhisa.13 Va endla xitlhavelo ehenhla ka tintshava,+ va mbulukisa xitlhavelo eswitsungeni,+ ehansi ka murhi wo anama ni murhi wa nsihani ni murhi lowukulu, hikuva ndzhuti wa kona i wunene.+ Hi yona mhaka leyi vana va n’wina va vanhwanyana va endlaka vumbhisa ni tinhlomi ta n’wina ti endlaka vuoswi.14 “A ndzi nge endli leswaku vana va n’wina va vanhwanyana va tihlamulela hikwalaho ka leswi va endlaka vumbhisa, ni tinhlomi ta n’wina hikwalaho ka leswi ti endlaka vuoswi. Hikuva, loko ku ri vavanuna, va tihlanganisa ni tinghwavava,+ naswona va endla xitlhavelo swin’we ni tinghwavava ta xisati ta le tempeleni;+ kutani vanhu lava va nga twisisiki+ va ta kandziyeriwa.15 Hambileswi u endlaka vumbhisa, Wena Israyele,+ kambe Yuda a nga vi na nandzu,+ naswona n’wina mi nga ti eGiligala,+ mi nga tlhandluki mi ya eBeta-avheni+ kumbe mi hlambanya mi ku, ‘Loko ntsena Yehovha a ha hanya!’+16 Hikuva Israyele u sihalarile, kukota homu yo sihalala.+ Xana sweswi Yehovha u ta va risa kukota khuna leritsongo endhawini leyi pfulekeke?17 Efrayimi u hlangane ni swifaniso swa hava.+ N’wi tshikeni!+18 Leswi byala bya vona bya mavele byi heleke,+ kunene va khome wansati kukota nghwavava.+ Kunene lava va nga xitlhangu xa yena+ va rhandze tingana.+19 Mheho yi n’wi tsondzerile hi timpapa ta yona.+ Va ta khomiwa hi tingana hikwalaho ka switlhavelo swa vona.”+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xana Wa Swi Vona Leswaku Xikwembu Xi Ku Pfuna Njhani eVuton’wini?
“Kunene voko ra Yehovha ri ta tivisiwa eka malandza ya yena.”—ESAYA 66:14.
TINSIMU: 65, 26
1, 2. I yini leswi vanhu van’wana va swi anakanyaka hi Xikwembu?
VANHU vo tala va anakanya leswaku Xikwembu a xi na mhaka ni leswi va swi endlaka. Va ehleketa leswaku a xi khathali hi leswi va humelelaka. Hi xikombiso, endzhaku ka loko xidzedze lexikulu xi onhe xiphemu lexikulu xa le Philippines hi November 2013, meyara wa doroba rin’wana lerikulu u te: “Xikwembu xi fanele xi ri kun’wana.”
2 Vanhu van’wana va anakanya leswaku Xikwembu a xi swi voni leswi va swi endlaka. (Esaya 26:10, 11; 3 Yohane 11) Eminkarhini ya muapostola Pawulo vanhu van’wana a va anakanya hi ndlela yoleyo. U vule leswi hi vona: “A va vona swi nga fanelanga ku tiva Xikwembu.” A va endla swilo leswi nga faneriki, vuhomboloki, makwanga ni vubihi.—Varhoma 1:28, 29.
3. (a) Hi swihi swivutiso leswi hi faneleke hi tivutisa swona? (b) Hakanyingi eBibeleni loko ku tirhisiwe rito leri nge “voko” ra Xikwembu, ku va ku vuriwa yini?
3 Ku vuriwa yini hi hina? Ha swi tiva leswaku Yehovha u vona hinkwaswo leswi hi swi endlaka. Kambe, xana ha tshemba leswaku Yehovha wa khathala hi hina? Xana ha yi vona ndlela leyi a hi pfunaka ha yona evuton’wini bya hina? Hakanyingi eBibeleni loko ku tirhisiwe rito leri nge “voko” ra Xikwembu, ku va ku vuriwa matimba lawa xi ma tirhisaka. Xi tirhisa matimba ya xona ku pfuna malandza ya xona ni ku hlula valala va xona. (Hlaya Deteronoma 26:8.) Yesu u vule leswaku vanhu van’wana va ta “vona Xikwembu.” (Matewu 5:8) Xana hi le xikarhi ka vanhu volavo? Xana hi nga xi “vona [njhani] Xikwembu”? A hi kambisiseni swikombiso swin’wana swa le Bibeleni swa vanhu lava voneke ndlela leyi Xikwembu xi va pfuneke ha yona evuton’wini bya vona ni lava nga yi vonangiki. Hi ta tlhela hi twa leswaku ripfumelo ri nga hi pfuna njhani leswaku hi vona mpfuno wa Yehovha.
VA ALE KU VONA MATIMBA YA XIKWEMBU
4. Ha yini valala va Vaisrayele va ale ku vona matimba ya Xikwembu?
4 Enkarhini lowu hundzeke, vanhu vo tala va ve ni lunghelo ro vona va tlhela va twa ndlela leyi Xikwembu xi pfuneke Vaisrayele ha yona. Yehovha u tirhise masingita ku ntshunxa vanhu va yena aEgipta ni ku hlula tihosi to tala eTikweni leri Tshembisiweke. (Yoxuwa 9:3, 9, 10) Hambileswi tihosi tin’wana ti swi tweke ti tlhela ti vona ndlela leyi Yehovha a poniseke vanhu va yena ha yona, “ti [hlengeletanile] hinkwato leswaku ti lwa na Yoxuwa na Israyele hi vun’we.” (Yoxuwa 9:1, 2) Loko tihosi teto ti lwa ni Vaisrayele, ti vone matimba ya Xikwembu. Hikwalaho ka matimba lamakulu ya Yehovha, “dyambu ri yima, ni n’weti wu yima wu nga fambi, kukondza tiko ri tirihisela eka valala va rona.” (Yoxuwa 10:13) Kambe, Yehovha u pfumelele timbilu ta valala va Vaisrayele “ti sihalala,” leswaku va ta lwa ni Vaisrayele. (Yoxuwa 11:20) Valala va Vaisrayele va hluriwile hikuva a va nga pfumeli leswaku Yehovha a a va lwela vanhu vakwe.
Hi fanele hi ringeta ku vona matimba ya Xikwembu evuton’wini bya hina
5. I yini lexi Hosi Akabu lowo homboloka a ala ku xi tshemba?
5 Endzhaku ka sweswo, Hosi Akabu la hombolokeke u vone matimba ya Xikwembu minkarhi yo hlayanyana. Eliya u te: “A ku nge vi na mberha kumbe mpfula loko ku nga ri hi xileriso xa rito ra mina!” (1 Tihosi 17:1) Sweswo swi koteke hi matimba ya Xikwembu ntsena kambe Akabu a a nga swi tshembi. Hi ku famba ka nkarhi, Eliya u khongerile eka Yehovha naswona Xikwembu xi n’wi hlamurile hi ku rhumela ndzilo lowu humaka etilweni. Akabu u swi vonile sweswo. Hiloko Eliya a byela Akabu leswaku Yehovha a a ta herisa dyandza ivi a nisa mpfula. (1 Tihosi 18:22-45) Akabu u vone masingita wolawo hinkwawo, kambe a a nga tshembi leswaku u vone matimba ya Yehovha. Hi dyondza yini eka swikombiso leswi? Hi fanele hi ringeta ku vona matimba ya Xikwembu evuton’wini bya hina.
VA VONE MATIMBA YA YEHOVHA
6, 7. I yini leswi Vagibiyoni na Rahava va swi xiyeke?
6 Vagibiyoni a va hambane ngopfu ni matiko lawa a ma va rhendzerile. Va vone matimba ya Yehovha. Ematshan’weni yo lwa ni Vaisrayele, Vagibiyoni a va lava ku endla ku rhula na vona. Ha yini? Va vule leswaku hikwalaho ka leswi va swi tweke hi Yehovha ni hinkwaswo leswi a swi endleke. (Yoxuwa 9:3, 9, 10) A ku ri vutlhari ku va va xiye leswaku Yehovha a a lwela Vaisrayele.
7 Rahava na yena u vone matimba ya Yehovha. A a nga ri Muisrayele, kambe u swi twile leswaku Yehovha u va ponise njhani vanhu vakwe aEgipta. Loko tinhlori timbirhi ti fika eka yena, u te: “Ndzi swi tiva kahle leswaku Yehovha u ta mi nyika tiko hakunene.” Rahava a a tshemba leswaku Yehovha a nga ponisa yena ni ndyangu wa ka vona. U kombise ripfumelo eka Yehovha hambileswi a a swi tiva leswaku ku endla tano swi nga ha n’wi nghenisa ekhombyeni.—Yoxuwa 2:9-13; 4:23, 24.
8. Vaisrayele van’wana va ma vone njhani matimba ya Xikwembu?
8 Ku hambana na Hosi Akabu lowo homboloka, Vaisrayele van’wana lava voneke ndzilo lowu humaka etilweni loko ku hlamuriwa xikhongelo xa Eliya va swi xiyile leswaku i Xikwembu lexi endleke sweswo. Va huwelele va ku: “Yehovha i Xikwembu xa ntiyiso!” (1 Tihosi 18:39) Eka vona a swi ri erivaleni leswaku va vone matimba ya Xikwembu.
9. Xana hi nga n’wi vona njhani Yehovha swin’we ni matimba ya yena namuntlha?
9 Hi kambisise swikombiso leswinene ni leswo biha leswi hi pfunaka ku twisisa leswi swi vulaka swona ku “vona Xikwembu” kumbe ku vona matimba ya Xikwembu. Loko se hi tiva Yehovha ni timfanelo ta yena, hi vona matimba ya yena hi ‘mahlo ya timbilu ta hina.’ (Vaefesa 1:18) Leswi swi hi susumetela ku tekelela vanhu vo tshembeka va le nkarhini lowu hundzeke ni va namuntlha lava voneke ndlela leyi Yehovha a pfuneke vanhu va yena ha yona. Hambiswiritano, xana byi kona vumbhoni bya leswaku Xikwembu xa va pfuna vanhu va xona namuntlha?
VUMBHONI BYA LESWAKU XIKWEMBU XA VA PFUNA VANHU VA XONA NAMUNTLHA
10. Hi byihi vumbhoni lebyi hi nga na byona bya leswaku Yehovha u pfuna vanhu namuntlha? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
10 Hi ni vumbhoni byo tala bya leswaku Yehovha u ya emahlweni a pfuna vanhu vakwe namuntlha. Hakanyingi hi twa mintokoto ya vanhu lava va khongeleke leswaku Xikwembu xi va pfuna va tlhela va hlamuriwa. (Pisalema 53:2) Hi xikombiso, loko Allan a ha chumayela exihlaleni lexitsongo xa le Philippines, u hlangane ni wansati loyi a nga sungula ku rila loko a n’wi vona. U ri: “Mixo wolowo, wansati yoloye u khongerile eka Yehovha leswaku Timbhoni ta yena ti ta n’wi endzela.” Loko a ha ri muntshwa, u dyondze Bibele ni Timbhoni, kambe loko a ta va a tekiwile naswona a rhurhele exihlaleni xin’wana a nga ha yanga emahlweni ni ku dyondza. Xikwembu xi hlamule xikhongelo xakwe hi ku hatlisa swinene lerova swi khumbe mbilu ya yena. Ku nga si hela lembe, u nyiketele vutomi byakwe eka Yehovha.
11, 12. (a) Yehovha u ma pfuna njhani malandza yakwe? (b) Hlamusela leswaku Yehovha u n’wi pfune njhani makwerhu un’wana wa xisati.
11 Malandza ya Yehovha yo tala ma vone matimba ya yena loko ma tshike mikhuva yo biha, leyi a ma ri na yona loko ma nga si va malandza ya yena yo tanihi ku dzaha, ku tirhisa swidzidziharisi kumbe ku hlalela swifaniso swa vanhu lava nga ambalangiki. Man’wana ma vula leswaku ma ringetile ku tshika hi woxe kambe a ma swi kotanga. Hambiswiritano, endzhaku ka loko ma kombele mpfuno eka Yehovha, u ma nyike “matimba lama tlulaka lama tolovelekeke” naswona ma hetelele ma tshike mikhuva ya wona yo biha.—2 Vakorinto 4:7; Pisalema 37:23, 24.
Yehovha u pfuna malandza ya yena ku tiyisela swiphiqo leswi ma langutanaka na swona
12 Yehovha u tlhela a pfuna malandza ya yena ku tiyisela swiphiqo leswi ma langutanaka na swona. Leswi swi endlekile eka Amy. A a averiwe ku pfuneta ku aka Holo ya Mfumo ni kaya ra varhumiwa exihlaleni lexitsongo eLwandle ra Pacific. Ndhavuko wa kona a wu hambanile ni wa yena, minkarhi yo tala a ku va ku nga ri na gezi kumbe mati, switarata a swi tele hi mati, a tsundzuka ndyangu wa ka vona naswona a tshama ekamareni leritsongo ra le hotela. Siku rin’wana u holovele makwerhu wa xisati loyi a a tirha na yena. U tisorile hileswi a swi endleke. Loko a tlhelela ekamareni rakwe leri a ri ri munyama, u khongerile eka Yehovha a kombela mpfuno. Kutani loko gezi ri vuyile, u hlaye xihloko xa le ka Xihondzo xo Rindza lexi vulavulaka hi ku thwasa exikolweni xa le Giliyadi. Xihloko lexi a xi vulavula hi swiyimo swo tika swo fana ni leswi a bohekeke ku swi tiyisela. U ri: “Ndzi swi xiyile leswaku Yehovha a a vulavula na mina vusiku byebyo. Xi ndzi khutazile leswaku ndzi ya emahlweni ni xiavelo xa mina.”—Pisalema 44:25, 26; Esaya 41:10, 13.
13. Hi byihi vumbhoni lebyi hi nga na byona bya leswaku Yehovha u pfune vanhu va yena leswaku va lwela mfanelo ya vona yo chumayela?
13 Yehovha u tlhele a pfuna vanhu va yena leswaku va lwela mahungu lamanene ni ku ma simeka hi nawu. (Vafilipiya 1:7) Hi xikombiso, loko mimfumo yin’wana yi ringeta ku sivela ntirho wo chumayela, hi kote ku tiyimela ehubyeni. Hi hlule milandzu ya kwalomu ka 268 eka tihuvo leti tlakukeke emisaveni hinkwayo, 24 ya yona yi hluriwe eka Huvo ya Matiko ya le Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu ku sukela hi lembe ra 2000. Swi le rivaleni leswaku a ku na munhu la nga sivelaka Xikwembu leswaku xi hi pfuna!—Esaya 54:17; hlaya Esaya 59:1.
14. Hi byihi vumbhoni byin’wana lebyi hi nga na byona bya leswaku Xikwembu xi ni vanhu va xona?
14 Ku chumayeriwa ka mahungu lamanene emisaveni hinkwayo i vumbhoni lebyi engetelekeke bya ku pfuniwa hi Xikwembu. (Matewu 24:14; Mintirho 1:8) Nakambe malandza ya Yehovha lama humaka eka matiko hinkwawo ma ni vun’we hikwalaho ko pfuniwa hi Yehovha. Vun’we lebyi byi hlawulekile! Hambi ku ri vanhu lava nga gandzeliki Yehovha va pfumerile va ku: “Xikwembu xi le xikarhi ka n’wina hakunene.” (1 Vakorinto 14:25) Hi ni vumbhoni byo tala bya leswaku Xikwembu xi ni vanhu va xona. (Hlaya Esaya 66:14.) Xana wena xi nga ku pfuna? Xana wa swi vona leswaku Yehovha u ku pfuna njhani evuton’wini?
XANA WA MA VONA MATIMBA YA YEHOVHA EVUTON’WINI BYA WENA?
15. Ha yini minkarhi yin’wana hi nga swi koti ku vona matimba ya Yehovha evuton’wini bya hina?
15 Minkarhi yin’wana, a hi ma voni matimba ya Yehovha evuton’wini bya hina. Ha yini? Loko hi ri ni swiphiqo swo tala, hi nga ha rivala leswaku Yehovha u hi pfune ko tala enkarhini lowu hundzeke. Leswi swi endlekile eka Eliya. A a ri ni xivindzi kambe loko Hosi ya xisati Yezabele a lava ku n’wi dlaya, a a chava. Hi xinkarhana, u rivale ndlela leyi Yehovha a tshameke a n’wi pfuna ha yona. Bibele yi vula leswaku Eliya a a lava ku fa. (1 Tihosi 19:1-4) Hi kwihi laha a ta wu kuma kona mpfuno ni xivindzi? A a fanele a lava mpfuno eka Yehovha!—1 Tihosi 19:14-18.
16. Hi nga yi vona njhani ndlela leyi Xikwembu xi hi pfunaka ha yona loko hi ri ni swiphiqo?
16 Yobo a dzikise mianakanyo yakwe eka swiphiqo swa yena lerova xiyimo xa yena a nga xi voni hi ndlela leyi Yehovha a a xi vona ha yona. (Yobo 42:3-6) Minkarhi yin’wana, na hina swi nga ha hi tikela ku vona ndlela leyi Xikwembu xi hi pfunaka ha yona hikwalaho ka swiphiqo swa hina. I yini lexi nga ta hi pfuna ku vona leswi Xikwembu xi hi endlelaka swona? Hi fanele hi anakanyisisa hi leswi Bibele yi swi vulaka hi swiphiqo swa hina. Kutani, Yehovha u ta va wa xiviri eka hina naswona na hina hi ta kota ku vula hi ku: “Ndzi twe ha wena hi mahungundlela, kambe sweswi tihlo ra mina ra ku vona.”
17, 18. (a) U nga ma vona njhani matimba ya Yehovha evuton’wini bya wena? (b) Hlamusela ntokoto lowu kombisaka ndlela leyi Yehovha a hi pfunaka ha yona namuntlha.
17 U nga ma vona njhani matimba ya Yehovha evuton’wini bya wena? A hi kambisiseni swikombiso swa ntlhanu. Xo sungula, u nga ha swi vona leswaku Yehovha u ku pfunile leswaku u kuma ntiyiso. Xa vumbirhi, minkarhi yin’wana loko u ye eminhlanganweni ya Vukreste, u yingisela nkulumo u nga ha va u te, “Leswi hi swona leswi a ndzi swi lava!” Xa vunharhu, kumbexana u nga ha va u vone ndlela leyi Yehovha a hlamuleke xin’wana xa swikhongelo swa wena. Xa vumune, kumbexana a wu lava ku endlela Yehovha swo tala naswona u xiye ndlela leyi a ku pfuneke ha yona ku fikelela pakani ya wena. Xa vuntlhanu, swi nga ha endleka u tshike ntirho wa wena hileswi a wu ku sivela ku tirhela Yehovha, kutani u vone Xikwembu xi hetisisa xitshembiso xa xona lexi nge: “Ndzi nga ka ndzi nga ku fularheli.” (Vaheveru 13:5) Loko hi ri ni vuxaka lebyikulu na Yehovha, swi ta hi olovela ku vona ndlela leyi a hi pfunaka ha yona evuton’wini bya hina.
18 Sarah, makwerhu wa xisati wa le Kenya u ri: “Ndzi khongele hi xichudeni lexi a ndzi vona onge a xi yi tsakeli dyondzo ya xona ya Bibele. Ndzi vutise Yehovha loko ndzi fanele ndzi tshika ku dyondza na xona. Endzhakunyana ka loko ndzi te ‘Amen’ selfoni ya mina yi ririle. Xichudeni xa mina xa Bibele a xi lava ku vutisa loko swi ta koteka leswaku xi ya na mina eminhlanganweni! A ndzi tsake ngopfu!” Loko hi vona leswi Xikwembu xi hi endlelaka swona, hi ta xiya ndlela leyi xi hi pfunaka ha yona. Rhonna, makwerhu wa xisati loyi a tshamaka eAsia, u vula leswaku swi teka nkarhi ku vona ndlela leyi Yehovha a hi pfunaka ha yona evuton’wini bya hina. U tlhela a ku: “Kambe loko se u swi vonile, swi ta ku hlamarisa ku xiya ndlela leyi a hi khathalelaka ha yona!”
19. I yini xin’wana lexi hi faneleke hi xi endla leswaku hi vona matimba ya Xikwembu?
19 Yesu u vule leswaku lava nga “ta vona Xikwembu” va fanele va va “lavo tenga embilwini.” (Matewu 5:8) Swi vula yini sweswo? Hi fanele hi hlayisa mianakanyo ya hina yi ri leyi hlutekeke naswona hi tshika ku endla leswo biha. (Hlaya 2 Vakorinto 4:2.) Exihlokweni lexi, hi dyondze leswaku loko hi lava ku vona matimba ya Xikwembu, hi fanele hi tshama hi ri karhi hi tiyisa vuxaka bya hina na xona. Exihlokweni lexi landzelaka, hi ta bula hi ndlela leyi ripfumelo ri nga hi pfunaka ha yona leswaku hi vona matimba ya Yehovha evuton’wini bya hina.


text:
TA RIVALA
Ta Lava Gangisanaka
Loko swi ta eka ku rhandzana, xana Bibele hi yona yo sungula leyi a wu ta ya eka yona leswaku u kuma xitsundzuxo kumbexana a yi ta va yo hetelela? Xiya ndlela leyi vutlhari bya yona bya khale byi pimanisiwaka ha yona ni mindzavisiso ya sweswinyana.
Indiya
Hi ku ya hi nkambisiso lowu endliweke hi 2014, wu kombisa leswaku vantshwa lava ringanaka 61 wa tiphesente lava nga exikarhi ka malembe ya 18 na 25 va tshemba leswaku ku endla timhaka ta masangu va nga si tekana “a ka ha ri mhaka yo biha le Indiya.” Dokodela wa le Mumbai u byele vatsari va phephahungu ra Hindustan Times leswaku hi ku ya hi vonelo rakwe “loko vantshwa va sungula ku rhandzana a swi vuli swona leswaku va va va ehlekete hi ku tekana. Ku nga khathariseki leswaku xikongomelo xa vona i ku endla timhaka ta masangu ntsena, ku rhandzana va nga tiyimiselanga kumbe ku tshama swin’we, va va va nga tiyimiselanga ku tekana.”
MHAKA YO ANAKANYISISA HA YONA: Xana vuvabyi lebyi tlulelaka hi ku endla timhaka ta masangu ni ntshikilelo swi fambisana ngopfu ni ku va vanhu va endla timhaka ta masangu va nga si tekana kumbe endzhaku ka loko va tekanile?—1 Vakorinto 6:18.
Denmark
Ku tshamela ku holova ni swirho swa ndyangu swi nga endla leswaku munhu a va ekhombyeni ro fa loko a ri emalembeni ya le xikarhi. Vakambisisi va le Yunivhesiti ya Copenhagen va landzelerise vanhu va kwalomu ka 10 000 lava nga emalembeni ya le xikarhi, va hete malembe yo tlula 11 va endla ndzavisiso naswona va kume leswaku vanhu lava holovaka ni swirho swa mindyangu ya vona hakanyingi va fa va ha ri vatsongo loko va pimanisiwa ni lava nga holoviki. Mutsari wa ndzavisiso wolowo u vula leswaku ku lulamisa swiphiqo ni timholovo ku katsa ni swilaveko swa vona “swi fanele swi tekeriwa enhlokweni leswaku vanhu va papalata ku fa va ha ri vatsongo.”
BIBELE YI RI: “Un’wana ni un’wana la hlwelaka ku vula marito yakwe u ni vutivi, naswona munhu la nga ni ku twisisa u ni moya wo rhula.”—Swivuriso 17:27.
United States
Hi ku ya hi nkambisiso wa sweswinyana lowu endliweke eka vanhu va 564 lava ha ku tekanaka eLouisiana, lava va tshamelaka ku hambana va tlhela va vuyelelana loko va nga si tekana, hakanyingi va hambana ku ringana nkarhi wo karhi ku nga si hela malembe ya ntlhanu va tekanile. Nakambe va tshamela ku holova naswona a va eneriseki hi vukati bya vona.
BIBELE YI RI: “Leswi Xikwembu xi swi paneke swin’we [evukatini], ku nga tshuki ku va ni munhu la swi hambanisaka.”—Matewu 19:6.
DYONDZA SWO TALA
Xana Swi Hoxile Ku Endla Timhaka Ta Masangu U Nga Si Nghenela Vukati?
Twana leswi Bibele yi swi vulaka hi ku endla timhaka ta masangu u nga si nghenela vukati ni swi endlo swin’wana swa ku tikhoma ko biha hi tlhelo ra rimbewu.
Titshege Hi Xikwembu Leswaku U Va Ni Vukati Lebyi Tsakisaka
Ku tirhisa swivutiso swimbirhi swo olova swi nga ku pfuna leswaku u antswisa vukati bya wena.


text:
1Festo, na hakhide ndronga nya wufumu, a di vbedza matshigu mararu dhoropani ga Sezareya, a khuga khavbo a gwela Jerusalema. 2Vakhongolo nya vaphasi nya mhamba ni manganagana nya Vajudha va dita thela mahungu nya nandru wa Pawulo, 3Va lomba wuhindzi ga Festo gu khavo a ranisa Pawulo ata Jerusalema; Va di hungide gikungu nya gu mu songe ndzilani. 4Aholu, Festo a di va hakha khuye: "Pawulo khothedwe pasoni ga Sezareya. Eni nugunugu nyi na bwelela iyo. 5Ava va gu ni dzifanelo vbakari gwanu va na relela gumogo ni eni, gasi guya thela ketso mwama yoyo a gu bani a ghohide nandru." 6Festo a di khala Jerusalema gipimo nya livbandre na mararu mwendro likhumi matshigu. Khavbo avbo, a di bwelela Sezareya. Khu mindru gakone a diya khala phathani vbagikhalotunu nya gulamule, a ranisa Pawulo. 7Na bede Pawulo, a di randredwa khu Vajudha va ngata khu Jerusalema, va phela gu mu singedza silo nya singi nya gu thise. Aholu gima kha va dzi kodza gu tiyisa wufakazi wawe. 8Khavbo avbo, Pawulo a di hakha khuye: "Eni kha nya ghoha gilo khu Nayo wa Mosi ambari gu ghohela Nyumba ya Nungungulu, mwendro gu ghohela mufumeli Sezari." 9Khavbo avbo, Festo khu gufela gu tsakisa Vajudha, a di wudzisa Pawulo khuye: "U ngu dzina gu hongola Jerusalema uya lamuledwa iyo khu eni mahungu yaya, gani?" 10Pawulo a di hakha khuye: "Eni nyi womo phathani ga mufumeli wa Roma. Khavbo avba nyi gu na ni fanelo nya gu lamuledwe avbo. Kha nya wusa nandru ga Vajudha kha nga u dzitigo gwadi. 11Aholu, nya gu bani nyiri ni nandru, nya gu bani nyi ghohide gilo nya guyele gu songwa, eni kha nyi bombi gufa. Aholu a gu bani a siri lisine esi va nyi singedzago, mwalo muthu a na nyi ningelago mandzani gwawe. Nya gu lomba gu ya lamudwa khu Sezari." 12Khavbo avbo, Festo a di duga gihundla ni manganagana yaye, a vbedza a ganela khuye: "U lombide gu hongola ga Sezari, u na hongola ga Sezari" 13Na ma vbindride matshigu nya gukari, mufumeli Agripa ni Bherenise va di hongola Sezareya va ya losa ni gu wuyisa Festo. 14Va di vbedza iyo matshigu nya gukari. Festo a di embela mufumeli mahungu ya Pawulo, khuye: "Avba nyi na ni mwama moyo a nga tshidwa khu Felisi na khothedwe pasoni. 15Gikhati nyi nga hongola Jerusalema, vakhongolo nya vaphasi nya mhamba ni manganagana nya Vajudha va dita thela ketso gwangu, va lomba gu khavo nyi mu lamulela gufa. 16Eni nyi di va hakha kheni, vafumeli va Roma kha va oloveli gu lamulela gufa muthu, nyamba hegula khu gu rana vathuledzi vaye va ta mu thuledza na gupwa, gasi a mane nuye wulanga nya gu dzi vhikele. 17Na va dzude eno, nyi di vindrugela gukhala phathani nya mahungu, nyi gu ranisa mwama yoyo. 18Aholu vathuledzi vaye, na va emide va sasamedza mahungu, kha nya mana nandru nya khongolo, nya nga owu nyi nga bani nyi gu wu pimisa. 19Avo va gu mu thuledza khu mahungu nya wukhozeli wawe, ni kota ya mwama moyo nya gupwani khu Jesu a fudego, aholu Pawulo a tiyisago gu khuye a ngu vbanya. 20Khu gumba dziti gu kheni nyi na ma lamudzisa gu wani mahungu yaya, nyi di wudzisa Pawulo gu kheni mwendro a ngu dzina gu hongola Jerusalema a ya lamuledwa iyo. 21Aholu, Pawulo a di lomba guya lamudwa khu Sezari. Khavbo avbo, nyi di ruma gu mu khothela kala nyi gu mana mano nya gu mu rumele ga Sezari." 22Khavbo avbo, mufumeli Agripa a di embela Festo khuye: "Eni neni nyi di gu gola gu mupwa muthu yoyo." Festo a di hakha khuye: "Mindru avba gu gyago, u na mupwa." 23Na gugide, Agripa ni Bherenise va di vboha na va herephide. Va di bela phathani nya mahungu ni vathangeli nya dzinyimbi ni manganagana ya dhoropani. Khavbo avbo, Festo a di ranisa Pawulo, 24a ganela khuye: "Mufumeli Agripa, ni enu mwatshavbo manganagana mu tshanganidego avba! Mu ngu mu wonani oyu mwama! Khuye oyu Vajudha vatshavbo, gu khugela omu kala Jerusalema va mu wugelago va ta thela katso avba gwangu. Va sambanyide gu khavo oyu mwama mwalo fanelo nya guvbanye. 25Aholu, eni kha nyi woni gwaye nandru nya guyele gu songwa. Kha nga a lombago guya lamudwa khu Sezari, nyi na mu yisa ga Sezari. 26Gani olu, nyi si gu mani gilo nya gulovele Sezari khu mahungu yaya. Nyi ngu mu resa avba mbeli gwanu mwatshavbo, ngudzungudzu avba gwago uwe mufumeli Agripa, gasi khu vbasiwudzisotunu hi na mu girago, mwendro nyi na mana matshangu nya gulove lidangalila khu mahungu yaye. 27Nya gu wona gu kheni kha si yeli gu rumela gibotshwa nyambana lidangalila nya gu gi bikele khilo ni gu sasamedza nandru waye."
Copyright
Learn More


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eklesiasta 3:1-22
3 Xin’wana ni xin’wana xi ni nkarhi wa xona lowu vekiweke,+ ni nkarhi wa mhaka yin’wana ni yin’wana ehansi ka matilo:2 nkarhi wa ku velekiwa+ ni nkarhi wa ku fa;+ nkarhi wa ku byala ni nkarhi wa ku simula leswi a swi byariwile;+3 nkarhi wa ku dlaya+ ni nkarhi wa ku horisa;+ nkarhi wa ku mbundzumuxa ni nkarhi wa ku aka;+4 nkarhi wa ku rila+ ni nkarhi wa ku hleka;+ nkarhi wa ku kalakala+ ni nkarhi wa ku tlula-tlula;+5 nkarhi wa ku hangalasa maribye+ ni nkarhi wa ku hlengeleta maribye;+ nkarhi wa ku angarha+ ni nkarhi wa ku tshika ku angarha;+6 nkarhi wa ku lava+ ni nkarhi wa ku tshika leswi lahlekeke; nkarhi wa ku hlayisa ni nkarhi wa ku cukumeta;+7 nkarhi wa ku handzula+ hi le xikarhi ni nkarhi wa ku rhungelela;+ nkarhi wa ku miyela+ ni nkarhi wa ku vulavula;+8 nkarhi wa ku rhandza ni nkarhi wa ku venga;+ nkarhi wa nyimpi+ ni nkarhi wa ku rhula.+9 Xana muendli u pfuneka ha yini eka leswi a tikarhatelaka swona?+10 Ndzi wu vonile ntirho lowu Xikwembu xi wu nyikeke vana va vanhu leswaku va wu endla.+11 Swilo hinkwaswo xi swi endle swi saseka hi nkarhi wa swona.+ Ni nkarhi lowu nga riki na makumu xi wu veke embilwini+ ya vona, leswaku vanhu va nga pfuki va wu twisisile ntirho lowu Xikwembu xa ntiyiso xi wu endleke ku sukela eku sunguleni ku ya eku heteleleni.+12 Ndza swi tiva leswaku a ku na nchumu lexi antswaka eka vona ematshan’weni yo tsaka ni ku endla leswinene evuton’wini bya munhu;+13 nileswaku munhu un’wana ni un’wana u fanele a dya, kunene a nwa, a kuma leswinene entirhweni wakwe hinkwawo wa matimba.+ I nyiko leyi humaka eka Xikwembu.+14 Ndza swi tiva leswaku hinkwaswo leswi Xikwembu xa ntiyiso xi swi endlaka, swi ta tshama hilaha ku nga riki na makumu.+ Eka swona a ku na nchumu lowu wu nga engeteriwaka naswona eka swona a ku na nchumu lowu wu nga hungutiwaka;+ kambe swi endliwe hi Xikwembu xa ntiyiso,+ leswaku vanhu va xi chava.+15 Leswi swi endlekeke, ana se swi endlekile, naswona leswi swi nga ta ta, ana se swi kona;+ naswona Xikwembu xa ntiyiso+ xi ya emahlweni xi lava leswi landzeriwaka.+16 Ndzi tlhele ndzi vona ehansi ka dyambu ndhawu ya vululami laha a ku ri ni vuhomboloki ni ndhawu leyinene laha a ku ri ni vuhomboloki.+17 Mina ndzi tibyerile embilwini+ ndzi ku: “Xikwembu xa ntiyiso xi ta avanyisa lowo lulama ni lowo homboloka,+ hikuva ku ni nkarhi wa mhaka yin’wana ni yin’wana ni mhaka leyi khumbanaka ni ntirho wun’wana ni wun’wana kwalaho.”+18 Mina ndzi vurile embilwini ya mina malunghana ni vana va vanhu leswaku Xikwembu xa ntiyiso xi ta va hlawula, va swi vona leswaku vona i swiharhi.+19 Hikuva ku ni makumu lama fikelaka vana va vanhu ni makumu lama fikelaka swiharhi, naswona swi ni makumu lama fanaka.+ Hilaha xin’wana xi faka+ hakona, ni lexin’wana xi fisa xisweswo; hinkwaswo swi ni moya wun’we,+ lerova munhu a nga tlakukanga ku tlula xiharhi, hikuva hinkwaswo i vuhava.20 Hinkwaswo swi ya endhawini yin’we.+ Hinkwaswo swi ve kona swi huma entshurini,+ hinkwaswo swi tlhelela entshurini.+21 I mani la tivaka leswaku kumbexana moya wa vana va vanhu wu tlhandlukela ehenhla; ni moya wa xiharhi leswaku kumbexana wu rhelela ehansi emisaveni?+22 Ndzi swi vonile leswaku a ku na nchumu lowu antswaka ku tlula leswaku munhu a tsaka emintirhweni yakwe,+ hikuva sweswo i xiavelo xakwe; hikuva i mani la nga ta n’wi tisa a ta vona leswi nga ta humelela endzhaku kakwe?+


text:
Dyondzo 45: Ta Ku Pela Nambu Wa Yordani
Waswivo! Vaisrayele va pela Nambu wa Yordani! Kambe, a ma ri kwihi mati? Tanihi leswi enkarhini wolowo wa lembe a ku na timpfula to tala, nambu a wa ha ku tala. Kambe loko va pela nambu, mati wolawo hinkwawo a ma phyile! Kutani Vaisrayele va tsemakanye hi le ndhawini leyi omeke hilaha va endleke hakona eLwandle ro Tshwuka! Xana a ma ye kwihi mati wolawo hinkwawo? A hi voneni.
Loko ku fike nkarhi wa leswaku Vaisrayele va pela Nambu wa Yordani, hi lawa marito lawa Yehovha a ma byeleke Yoxuwa leswaku a ma tivisa vanhu: ‘Vaprista va fanele va teka areka ya ntwanano va famba emahlweni ka hina. Loko va kandziya mati ya Nambu wa Yordani, mati ma ta yima.’
Hiloko vaprista va rhwala areka ya ntwanano va famba emahlweni ka vanhu. Loko va fika eYordani, vaprista va kandziye mati. Mati a ma khuluka hi matimba naswona a ma entile. Kambe loko va ma kandziya, ma yime hi ku hatlisa! A ku ri singita! Yehovha a a yimise mati lomu a ma ta ha kona. Ku nga ri kungani mati a ma phyile enambyeni!
Vaprista lava a va rhwale areka ya ntwanano va fambe endhawini leyi omeke enambyeni. Xana wa va vona laha xifanisweni? Loko va yime kwalaho, Vaisrayele hinkwavo va tsemakanye Nambu wa Yordani endhawini leyi omeke!
Loko se va helerile, Yehovha u byele Yoxuwa leswaku a byela vavanuna va matimba va 12, a ku: ‘Yanani enambyeni laha vaprista va yimeke kona ni areka ya ntwanano. Tekani maribye ya 12 mi wa fumba laha mi nga ta etlela kona madyambu ya namuntlha. Kutani enkarhini lowu taka, loko vana va n’wina va mi vutisa leswaku maribye lawa ma vula yini, mi fanele ku va byela leswaku mati ma yimile loko areka ya ntwanano ya Yehovha yi tsemakanya Yordani. Maribye lawa ma ta mi tsundzuxa hi ta singita leri!’ Yoxuwa na yena u teke maribye ya 12 laha vaprista a va yime kona eribuweni ra nambu.
Eku heteleleni Yoxuwa u byele vaprista lava a va rhwale areka ya ntwanano a ku: ‘Tlhandlukani mi huma eYordani.’ Kutani loko va heta ku huma, nambu wu tlhele wu sungula ku khuluka.
Yoxuwa 3:1-17; 4:1-18.
Swivutiso
- Hi rihi singita leri endliweke hi Yehovha leswaku Vaisrayele va kota ku pela Nambu wa Yordani?
- Vaisrayele a va fanele va endla yini ku kombisa leswaku va ni ripfumelo leswaku va ta kota ku pela Nambu wa Yordani?
- Ha yini Yehovha a byele Yoxuwa leswaku a hlengeleta maribye ya 12 lamakulu eribuweni ra nambu?
- Ku humelele yini loko vaprista va humile eYordani?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Yoxuwa 3:1-17.
Hilaha swi kombisiweke hakona emhakeni leyi, xana hi fanele ku endla yini leswaku Yehovha a hi pfuna ni ku hi katekisa?
Xana xiyimo a xi ri njhani eNambyeni wa Yordani loko Vaisrayele va pelela eTikweni leri Tshembisiweke, naswona sweswo swi ri tlakuse njhani vito ra Yehovha?
- Hlaya Yoxuwa 4:1-18.
Maribye ya 12 lama tekiweke eYordani ma ya vekiwa eGiligala a ma tirha yini?


text:
APRIL 7, 2014
JARIMANI
Richard Rudolph, Wanuna Loyi A Poneke eTikampeni Ta Nxaniso, U File eJarimani A Ri Ni Malembe Ya 102
ESELTERS, le Jarimani—Richard Rudolph, un’wana wa Timbhoni ta Yehovha, loyi a poneke etikampeni ta ntlhanu ta nxaniso ta mfumo wa Manazi ni ku tiyiselela ku pfaleriwa ekhotsweni ehansi ka mfumo wa Makhomunisi, u file hi January 31, 2014. A a ri ni malembe ya 102.
Endzhaku ka loko mfumo wa Manazi wu sungule ku fuma hi 1933, ntirho wo chumayela wa Timbhoni ta Yehovha wu yirisiwile etindhawini to tala ta Jarimani. Hikwalaho ka sweswo, Timbhoni ta Yehovha ta 11 300 ti khotsiwile hi mfumo wa Manazi naswona ta 4 200 ti pfaleriwe etikampeni ta nxaniso, ku katsa na Nkulukumba Rudolph. Timbhoni ta kwalomu ka 1 500 ti file. Ehansi ka mfumo wa Manazi, Nkulukumba Rudolph u hete malembe ya kaye ekhotsweni naswona u ponile etikampeni ta ntlhanu ta nxaniso, ku katsa ni kampa ya Sachsenhausen ni ya Neuengamme leti a ti ri ni ndhuma yo biha, leti eka tona a ku pfaleriwe vanhu vo tlula 300 000 naswona ku feke vo tlula 140 000.
Hi 1944, Nkulukumba Rudolph u rhurhiseriwe ekampeni ya Salzgitter-Watenstedt, leyi a yi lawuriwa hi kampa ya Neuengamme. Tidyondzo ta vukhongeri byakwe a ti nga n’wi pfumeleli leswaku a endla ntirho wihi ni wihi lowu fambisanaka ni ku endla tikulu naswona hikwalaho ka sweswo, u xungetiwe hi ku dlayiwa. Hambiswiritano, socha rin’wana ra SS leri a ri ri ni musa, ri fihle Nkulukumba Rudolph eka lori leri a ri rhwala swakudya hikwalaho ka leswi a ri hlamarisiwa hi tidyondzo ta vukhongeri bya Rudolph, naswona sweswo swi endle leswaku a pona ku dlayiwa.
Endzhaku ka Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava, Rudolph u hambeta a chumayela tanihi un’wana wa Timbhoni ta Yehovha exiphen’wini xa tiko lexi vuriwaka Soviet Occupation Zone, lexi endzhaku ka nkarhi xi veke tiko ra German Democratic Republic (GDR). U tlhele a khomiwa hi 1950 ivi a gweviwa ku tshama ekhotsweni. U hete malembe yo tlula 19 ekhotsweni loko ma hlanganisiwa hinkwawo, hikwalaho ka tidyondzo ta vukhongeri byakwe.
Ku ringana makume ya malembe, Richard Rudolph u tivekele pakani yo chumayela van’wana rungula ra le Bibeleni ni ku va hlamusela leswi a swi dyondzeke enkarhini lowu hundzeke malunghana ni vuyelo byo biha bya xihlawuhlawu. Hi 2009, Ann-Jacqueline Frieser, xichudeni xa Mujarimani, xi kume tisagwadi timbirhi eka mphikizano wa Federal President’s History Competition lowu a wu ri ni nhloko-mhaka leyi nge “Tinghwazi: Leti Xiximiwaka – Leti A Ti Nga Twisisiwi – Ni Leti Rivariweke,” hikwalaho ka leswi a swi tsaleke hi ta matimu ya vutomi bya Richard Rudolph ni mbulavurisano wakwe na yena. U kume ndhawu yo sungula exifundzeni xa Rheinland-Palatinate naswona u ve un’wana wa swichudeni swinharhu leswi kumeke sagwadi ya Federal.
Wolfram Slupina, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha eJarimani, u te: “Richard Rudolph a a nga ri munghana loyi a rhandzekaka tlhelo mugandzeri-kulobye ntsena kambe u tlhele a va xihlovo xa nkoka xa matimu. Ndlela leyi a hanyeke ha yona tanihi wanuna wa ripfumelo ni xivindzi lexi hlamarisaka i xikombiso eka hina hinkwerhu.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Germany: Wolfram Slupina, tel. +49 6483 41 3110


text:
XALAMUKA! FEBRUARY 2015
Xana Bibele Ya Pfuna Namuntlha?
Kambisisa leswi milawu ya mune yi swi dyondzisaka leswi kombisaka leswaku ya ha pfuna ninamuntlha ku fana ni nkarhi lowu yi tsariweke ha wona.
Xana Bibele Ya Pfuna Namuntlha?
Loko Hilton a suka ekaya, vatswari va yena a va anakanya leswaku a nge he cinci. Loko a tlhelela ekaya endzhaku ka malembe ya 12, a cince swinene lerova a va nga ha n’wi tivi. Ku humelele yini?
Milawu Leyi Tirhaka Eka Vanhu Hinkwavo
—Ku tshembeka
Loko Raquel a a kokiwe hi xifumbarheriso xexo, a a ta va a ve ni mali yo tala kambe hikuva a nga xi amukelanga u titwe a kume nchumu wa nkoka swinene.
Milawu Leyi Tirhaka Eka Vanhu Hinkwavo
—Ku Tikhoma
I yini lexi pfuneke wanuna loyi a vuriwaka Cassius leswaku a lawula ku va ni ximbilwambilwana?
Milawu Leyi Tirhaka Eka Vanhu Hinkwavo
—Ku Tshembeka Evukatini
Wansati un’wana u dyondze nkoka wo tshembeka eka nuna wakwe hi ndlela yo vava. Xana vukati byakwe a byi ta sirheleleka?
Milawu Leyi Tirhaka Eka Vanhu Hinkwavo
—Rirhandzu
Hakanyingi Bibele yi vulavula hi rirhandzu, kambe a yi vulavuli ngopfu hi rirhandzu ra wanuna ni wansati.
Xiphiqo Xa Rihanyo
Mahungu ya sweswinyana ma kombisa leswaku Bibele yi vulavula ntiyiso malunghana ni rihanyo.
Vutlhari Lebyi Sirhelelaka
Xana xivuriso lexi nga eBibeleni lexi nge: “Van’wankumi va tisirhelela hi rifuwo ra vona, kasi swisiwana a swi na mhaka ni ku chavisiwa” xi vula yini?
Loko N’wana Wa Wena A Vutisa Hi Rifu
Tindlela ta mune leti nga ku pfunaka leswaku u hlamula swivutiso swa vona swin’we ni ku va pfuna ku langutana ni ku feriwa hi loyi va n’wi rhandzaka.
Lexi Endleke Muprista A Tshika Kereke Yakwe
Hlaya hi mhaka ya Antonio Della Gatta loyi ku lavisisa ka yena ntiyiso ku n’wi pfuneke leswaku a va ni vuxaka lebyikulu ni Xikwembu.
Mesiya
Xana a wu swi tiva leswaku Bibele yi profete leswaku Mesiya a ta fa a nga si heta ntirho wa yena?
Timpapa Ta Swinyenyana Leswikulu Leswi Hahelaka Ehenhla Swinene Leti Emakumu Ka Tona Ku Petsekelaka Ehenhla
Hi ku kopela ndlela leyi ti endliweke ha yona, vanjhiniyara va swihahampfhuka va kote ku hlayisa tilitara ta 7 600 wa timiliyoni ta mafurha hi lembe.
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Vana Ni Vutlhari Loko U Tirhisa Ndhawu Yo Endla Xinghana Eka Internet
Tiphine u tlhela u hlayiseka loko u ri karhi u vulavurisana ni vanghana va wena eka Internet.
Ku Nyika Swi Ku Tisela Ntsako
Ku ni tindlela to tala ta ku nyika van’wana. Xana ku ni tin’wana leti u ti tivaka?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yobo 22:1-30
22 Elifazi lowa Mutemani a ya emahlweni a hlamula a ku:2 “Xana munhu la tiyeke emirini a nga pfuna yini eka Xikwembu,+Leswaku un’wana ni un’wana la nga ni ku twisisa a xi pfuna?3 Xana Lowa Matimba Hinkwawo wa tsaka hileswi u lulameke,+Kumbe wa vuyeriwa hileswi u endlaka tindlela ta wena ti pfumala xisandzu?+4 Xana a nga ku tshinya hikwalaho ka xichavo xa wena,Xana a nga ya na wena ehubyeni?+5 Xana vubihi bya wena a byi talanga ngopfu,+Xana swidyoho a swi nge heli?6 Hikuva u teka xitiyisekiso xa nandzu eka vamakwenu ku nga ri na xivangelo,+U hluvula hambi ku ri tinguvu ta vanhu lava nga ambalangiki nchumu.7 A wu va nyiki lava karhaleke mati yo nwa,Naswona lava nga ni ndlala a wu va nyiki xinkwa.+8 Tiko i ra munhu la nga ni ntamu,+Naswona la khomiwaka hi xihlawuhlawu u tshama eka rona.9 Tinoni u ti fambise ti nga khomanga nchumu,Ni mavoko ya vana lava nga riki na vatatana u ma pfotlosile.+10 Hi swona leswi endlaka leswaku swirimbana swa tinyenyana swi ku rhendzela,+Ni ku karhateka ka xitshuketa ku ku chavisa;11 Kumbe munyama, leswaku u nga voni,Ni mati yo tala ma ku funengeta.12 Xana Xikwembu a hi xona ku tlakuka ka tilo?+Naswona languta tinyeleti hinkwato,+ leswaku ti le henhla.13 Kambe u te: ‘Kahle-kahle Xikwembu xi tiva yini?Xana xi nga avanyisa xi ri eku dzwihaleni lokukulu?14 Mapapa i vutumbelo bya xona leswaku xi nga voni,Naswona xi famba-famba ebakweni ra le tilweni.’15 Xana u ta tshama etindleleni ta khale swineneLeti vanhu vo biha va fambeke eka tona,16 Vanhu lava wutliweke minkarhi ya vona yi nga si fika,+Lava masungulo+ ya vona ma khukhuriweke ku fana niloko ma khukhuriwe hi nambu,17 Lava byelaka Xikwembu xa ntiyiso va ku: ‘Hi fularhele!+Xana Lowa Matimba Hinkwawo a nga hi endla yini?’18 Kambe xona xi tate tindlu ta vona hi swilo leswinene;+Ni xitsundzuxo xa lavo homboloka xi tshama xi ri ekule na mina.+19 Lavo lulama va ta swi vona kutani va tsaka,+Ni la pfumalaka nandzu u ta va hlekula:20 ‘Entiyisweni lava kanetanaka na wena va herisiwile;Naswona leswi swi va saleleke swi ta dyiwa hi ndzilo.’21 Ndzi kombela leswaku u n’wi tolovela, kutani u hlayisa ku rhula;Kutani swilo leswinene swi ta ta eka wena.22 Ndzi kombela leswaku u teka nawu enon’wini wakwe,U veka marito yakwe embilwini ya wena.+23 Loko u vuyela eka Lowa Matimba Hinkwawo,+ u ta akeka;Loko leswi nga lulamangiki u swi veka ekule ni ntsonga wa wena,24 Loko ngwedi ya risima yi vekiwa entshuriniNi nsuku wa Ofiri+ eribyeni ra le nkoveni,25 Kunene na yena Lowa Matimba Hinkwawo u ta va ngwedi ya wena ya risima,Ni silivhere yi ta va nchumu wo hlawuleka swinene eka wena.+26 Hi nkarhi wolowo u ta kuma ntsako lowu heleleke+ eka Lowa Matimba Hinkwawo,Naswona u ta tlakusela xikandza xa wena eka Xikwembu.+27 U ta kombela eka xona, xi ta ku twa;+U ta hetisisa+ switshembiso swa wena leswi hlambanyiweke.28 U ta boha nchumu wo karhi, naswona wu ta hetiseka;Kunene ku vonakala ku ta vangama+ etindleleni ta wena.29 Hikuva u ta tsongahatiwa loko u vulavula hi ku titlakusa;+Kambe xi ta ponisa la nga ni mahlo lama titsongahataka.+30 Xi ta ponisa munhu la nga riki na nandzu,+Kunene u ta ponisiwa hikwalaho ka leswi mavoko+ ya wena ma baseke.”


text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) MAY 2013
Endla Ntirho Wa Wena Wa Ku Va Muevhangeli
Ha yini vanhu va fanele va twa mahungu lamanene namuntlha? Naswona hi nga wu hetisisa njhani kahle ntirho wa hina wa ku va vaevhangeli?
Xana U ‘Hisekela Mintirho Leyinene’?
Xihloko lexi xi hlamusela ndlela leyi ku hisekela ka hina ntirho wo chumayela ni ku tikhoma lokunene swi endlaka vanhu va lava ku tiva Xikwembu ha yona.
Swivutiso Swa Vahlayi
Matiko yo tala khale a ma dlaya swigevenga swo karhi hi ku swi hayeka emhandzini kumbe eka nsika. Ku vuriwa yini hi tiko ra Israyele ra khale?
Tiyisa Vukati Bya Wena Hi Mavulavulelo Lamanene
Ku vulavurisana lokunene i nchumu wa nkoka lowu endlaka vukati byi tsakisa. Xihloko lexi xi vulavula hi timfanelo leti nga hi pfunaka ku vulavurisana kahle.
Vatswari Ni vana—Vulavurisanani Hi Ndlela Ya Rirhandzu
Hi swihi swihinga leswi sivelaka ku vulavurisana hi ndlela leyinene? Swi nga hluriwa njhani?
Lexi Endlaka Vutomi Bya Hina Byi Va Ni Xikongomelo
Patricia u ni vana vambirhi lava nga ni vuvabyi bya xitekela lebyi nga tolovelekangiki. Twana ndlela leyi vutomi bya vona byi veke ni xikongomelo ha yona ku nga khathariseki swiphiqo leswi va nga na swona.
Sirhelela Ndzhaka Ya Wena Hi Ku Endla Swiboho Swa Vutlhari
I ndzhaka yihi ya moya leyi vekeriweke Vakreste naswona hi nga dyondza yini eka ndlela leyi Esawu a a yi teka ha yona ndzhaka ya yena?
Va Yime Va Tiyile “eNkarhini Wa Ndzingo”
Twana ndlela leyi loko ku sungula Nyimpi yo Sungula ya Misava hi 1914 vanhu vo tala va swi xiyeke ha yona leswaku Swichudeni swa Bibele a swi nga ta hlanganyela enyimpini.


text:
1“Timbilu tanu ti nga karateke: Kholwani ka Txizimu, mi txi kholwa ni kwangu. 2Mtini ka Tata ku ni makhalo a mangi. Idiku i singa toneto, nga ni di mi gete. Na tsula kuya mi lulamisela wukhalo. 3Se ni di tsute, ni txi ya mi lulamisela wukhalo, ni na wuya kambe, ni ta mi teka, mi ya zumba kumweko ni nani, kasiku, ahawa ni ku kona ani, mi txi va mi di konaho nanu. 4Se anu ma yi ziva nzila ya kuya hawa ni yako kona.” 5Tomasi a to womba kwakwe, a txi khene: “Mkoma, athu kha hi ku zivi emo u yako kona; hi nga yi zivisa ku txani nzila kani?” 6Jesu a to mu gela a txi khene: “Ani ngani Nzila, Ditshuri ni Wutomi. Kha nga ho awule a tako ka Tata, i singa ngu ngani. 7Idiku anu mo ni ziva, nga mi ndina mu ziva ni Tate wangu; kukhukhela ka konkuwa, ma mu ziva, kambe mi mu woni.” 8Filipi a to khene kwakwe: “Mkoma, hi kombe Tate, ta hi dingana!” 9Se Jesu a txi mu gela ku khene: “I kale ni di zumbile ni nanu, kambe kasi khu nzi ku ni ziva, kani, Filipi? Awule a ni wonako, a woni Tate. Se nji txani u txi khawe: ‘Hi kombe Tate’? 10Khu kholwi ti to ani ni ka Tata, ni ti to Tate a kwangu, kani? Mapswi awa ani ni mi gelako, kha ni ma wombi ngu txangu dwe, aniko Tate a ku ni nani ngene a mahako mithumo yotshe. 11Kholwani ti to ani ni ka Tata, ani Tate a kwangu. Ngako mi si kholwi ka dipswi dangu, kholwani ngu konaho ka yona mithumo. 12“Ngu ditshuri, ngu ditshuri na mi gela ku khani: Awule a kholwako kwangu, a na maha nene mithumo yi ani ni yi mahako, kambe a na maha mithumo ya hombe yo pinda yiya, nguko ani se na tsula ka Tata. 13Se sotshe si mi no kombela ngu ditina dangu, ni na si maha, kasiku Tate e dhumiswa ka Mwanana. 14Kungako mi txi kombela txo maha ngu ditina dangu, ni na txi maha. 15“Ngako mi txi ni randa, mi na veketa milayo yangu. 16Se ani ni na kombela ka Tata, ti to ene e mi rumela mmwane Mthaveleli, kasi e ta zumba ni nanu yotshe mbimo, 17i ku Moya wa ditshuri, awu ditiko di si si kotiko ku wu amukela, nguko kha di wu woni, kambe kha di wu zivi. Anu ma wu ziva, nguko wona wu zumba ni nanu, futsi wu mndani kwanu. 18“Kha ni na mbi mi siya wusiwanani, ni na wuya ni ta zumba ni nanu. 19Msana ka txikhatianyana, ditiko kha di na mbi ni wona kambe, aniko anu mi na ni wona, nguko ani na hanya, ni nanu mi na hanya. 20Ka donedo ditshiku mi na ta ti ziva ti to ni ka Tate wangu, ni ti to anu mi kwangu, ani nani ni kwanu. 21Awule a nga amukela milayo yangu a txi yi veketa, eyo ngene a ni randako; se awule a ni randako, a na randwa ngu Tate wangu. Se nani ni na mu randa, kambe ni na ti wonekisa kwakwe.” 22Judhasi (i singa ene Iskariyoti) a to khene: “Mkoma, ti na mahisa ku txani ku ti wonekisa kwathu, u si ti wonekisi ka ditiko, kani?” 23Jesu a to mu xamula, a txi khene: “Ngako mthu a txi ni randa, a na vekisa dipswi dangu. Tate wangu a na mu randa, se hi na ta kwakwe, hi ta maha wugovelo wathu. 24Awule a si ni randiko, kha vekisi mapswi angu; kambe mapswi awa mi nga ma engisa, hi nga angu, nga Tate wu a nga ni ruma. 25“Ni mi gete timhaka tiya, ni di ngadi kumweko ni nanu. 26Kambe Mthaveleli, i ku Moya wo Sawuleka, awu Tate a no mi rumela ngu ditina dangu, ene a na ta mi gondisa sotshe simaha ni ku mi alakanyisa totshe ti ni khalako ku mi gela. 27“Kudikha na ku siya kwanu, na mi ninga kudikha kwangu. Kha ni mi ningi kufana ni ti ditiko di ningisako tona. Mbilu yanu yi nga karateke, hambi ni kuthava. 28Mi ti engisile ati ni nga mi gela, ni txi khani: ‘Na tsula, aniko ni na wuya kwanu.’ Idiku ma ni randa, mi ndina tsaka ngu kuwa ani ni tsulako ka Tata, nguko Tate mbwa hombe kupinda ani. 29Ni mi gete konkuwa, ti sa nzi kumaheka, kasiku mi na ta kholwa mbimo yi ti no maheka. 30Kha ni na mbi wombawomba to tala ni nanu, nguko awu a fumako, wa mafu awa wa ta. Kambe kha nga ni mtamo wa txilo txitimwi kwangu. 31Aniko ti maheka tiya, kasiku ditiko di txi ti ziva ti to na mu randa Tate, ni ti to ni mahisa tiya ene Tate a nga ni leletisa tona. Wukani, he khukheni hawa!
Copyright
Learn More


text:
Dyondzo 68: Ku Pfuxiwa Ka Vafana Vambirhi
Loko wo fa, xana mana wa wena a nga titwa njhani loko wo pfuxiwa? A nga tsaka swinene! Xana munhu la feke a nga tlhela a hanya? Xana swi tshame swi humelela?
Languta wanuna loyi laha, wansati loyi ni xifanyetana lexi. Wanuna loyi i muprofeta Eliya. Wansati loyi i noni ya le mutini wa Sarepta, kasi xifanyetana lexi i n’wana wa yena. Siku rin’wana mufana loyi u vabyile. U vabye swinene kukondza a fa. Eliya u byele wansati loyi a ku: ‘Tisa mufana loyi eka mina.’
Eliya u teke n’wana la feke a ya na yena ekamareni ra le henhla a fika a n’wi etlerisa emubedweni. Kutani a khongela a ku: ‘Oho Yehovha, pfuxa mufana loyi.’ Hiloko mufana loyi a sungula ku hefemula! Kutani Eliya a teka mufana loyi a ya na yena ekamareni ra le hansi kutani a ku eka wansati loyi: ‘Vona, n’wana wa wena wa hanya!’ Hi yona mhaka leyi manana loyi a tsakeke ngopfu.
Muprofeta un’wana wa Yehovha i Elixa. I mupfuni wa Eliya. Kambe hi ku famba ka nkarhi Yehovha u tirhise Elixa ku endla masingita. Siku rin’wana Elixa u ye emutini wa Xunemi, laha wansati un’wana a n’wi amukeleke hi malwandla. Endzhakunyana wansati loyi u kume n’wana wa mufana.
Siku rin’wana loko n’wana se a kurile, u fambile a ya tirha ni tata wakwe emasin’wini. Xikan’we-kan’we mufana u rilile a ku: ‘Nhloko ya mina ya pandza!’ Endzhaku ka loko va n’wi yise ekaya, u file. Mana wakwe u ve ni gome swinene! Hi ku hatlisa u fambile a ya vitana Elixa.
Loko Elixa a fika, u nghene ekamareni leri a ku ri ni n’wana la feke. U khongele eka Yehovha, kutani a pavalala ehenhla ka n’wana. Endzhakunyana miri wa mufana wu sungule ku kufumela, kutani a entshemula ka nkombo. Mana wakwe u tsake ngopfu loko a nghena kutani a kuma n’wana wakwe a hanya!
Vanhu vo tala ngopfu va file. Sweswo swi endle leswaku vandyangu ni vanghana va va ni gome swinene. A hi na wona matimba yo pfuxa lava feke. Kambe Yehovha u na wona. Hi ku famba ka nkarhi hi ta dyondza hi ndlela leyi a nga ta va pfuxa ha yona vanhu va timiliyoni lava feke.
1 Tihosi 17:8-24; 2 Tihosi 4:8-37.
Swivutiso
- I vamani vanhu lavanharhu laha xifanisweni, naswona ku humelela yini eka xifanyetana lexi?
- Xana Eliya u khongele a ku yini malunghana ni xifanyetana lexi, naswona i yini leswi humeleleke endzhaku ka sweswo?
- I mani vito ra mupfuni wa Eliya?
- Ha yini Elixa a vitaniwe ekaya ra wansati wa le Xunemi?
- Xana Elixa u endle yini, naswona ku humelela yini hi n’wana la feke?
- I matimba ya njhani lawa Yehovha a nga na wona, hilaha ma kombisiweke hakona hi ku tirhisa Eliya na Elixa?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya 1 Tihosi 17:8-24.
Xana ku yingisa ka Eliya swin’we ni ripfumelo rakwe swi ringiwe njhani?
Ha yini ripfumelo ra noni ya le Sarepta a ri hlamarisa?
Xana ntokoto wa noni ya le Sarepta wu swi kombise njhani leswaku marito ya Yesu lama rhekhodiweke eka Matewu 10:41, 42 i ntiyiso?
- Hlaya 2 Tihosi 4:8-37.
Xana wansati wa le Xunemi u hi dyondzisa yini malunghana ni malwandla?
Xana hi tihi tindlela leti hi nga kombisaka musa ha tona eka malandza ya Xikwembu namuntlha?
DYONDZA SWO TALA
Yimela Vukhongeri Bya Ntiyiso
U nga xi kombisa njhani xivindzi evuton’wini bya wena loko swi ta emhakeni ya vukhongeri?


text:
Xana Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Pakanisa?
Xiphemu xo sungula xa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa xa matsalwa ya Xigriki xi humesiwe hi 1950. Ku sukela hi nkarhi wolowo, vanhu van’wana va vulavule hi byona kumbe va tlakuse swivutiso malunghana ni ku pakanisa ka byona * hileswi eka tindzimana tin’wana yi hambaneke ni vuhundzuluxeri byin’wana bya Tibibele. Hi ntolovelo swivangelo leswi endlaka leswaku ku va ni ku hambana loku swi vangiwa hi tinhla leti landzelaka.
Ku pakanisa. Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi sekeriwe ematsalweni ya khale lama pakanisaka ni le ka ndzavisiso lowu nga enkarhini lowu endliweke hi swidyondzeki. Ku hambana ni sweswo, Bibele ya King James Version ya 1611 a yi sekeriwe eka matsalwa lawa hakanyingi a ma nga pakanisi swinene naswona a ma nga ri ya khale ku fana ni lawa ma tirhisiweke eka Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa.
Ku tshembeka. Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi ni rungula ro sungula leri tshembekaka leri huhuteriweke hi Xikwembu. (2 Timotiya 3:16) Vuhundzuluxeri byo tala bya Bibele byi suse vutshembeki lebyi nga kona eka rungula ra Xikwembu hikwalaho ko lava ku landzela mindhavuko ya vanhu, hi xikombiso byi suse vito ra Xikwembu leri nge Yehovha byi ri siva hi swithopo swo tanihi leswi nge Hosi kumbe Xikwembu.
Mavekelo. Ku hambana ni mavekelo ya vuhundzuluxeri byin’wana, Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi veka marito hi ndlela leyi ma nga ha yona, ntsendze loko ma ta ka ma nga pfilunganyi kumbe ma tumbeta ndlela leyi mongo wa rungula ro sungula a wu ri ha yona. Vahundzuluxeri lava cincaka mavekelo yo sungula ya Bibele va nghenisa mavonelo ya vanhu kumbe va susa rungula ra nkoka.
Ku hambana exikarhi ka Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ni vuhundzuluxeri byin’wana
Tibuku leti kayivelaka. Kereke ya Rhoma Khatoliki ni ya Orthodox ya le Vuxeni, ti katsa tibuku leti van’wana va titivaka tanihi Apocrypha eTibibeleni ta tona. Hambiswiritano, tibuku teto a ti nga amukeleki eka nxaxamelo wa tibuku ta Vayuda naswona swa twala sweswo hikuva Bibele yi vula leswaku Vayuda a ku ri vona lava a va “tamerisiwe marito lama hlawulekisiweke ya Xikwembu.” (Varhoma 3:1, 2) Xisweswo, Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ni vuhundzuluxeri bya Tibibele tin’wana to tala ta manguva lawa a ti tikatsi tibuku ta Apocrypha.
Tindzimana leti kayivelaka. Vuhundzuluxeri byin’wana byi engetele tindzimana ni swiga leswi nga riki kona eka matsalwa ya khale ya Bibele kambe Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa a byi swi katsi swilo swo tano. Vuhundzuluxeri byo tala bya manguva lawa a byi ti nghenisi tindzimana ni swiga sweswo hikuva a swi kona eka matsalwa ya khale ya Bibele. *
Ku veka marito hi ndlela leyi hambaneke. Minkarhi yin’wana, ku hundzuluxela rito hi rito a swi twisiseki kumbe swa kanganyisa. Hi xikombiso, hakanyingi marito ya Yesu lama kumekaka eka Matewu 5:3 ma hundzuluxeriwe hi ndlela leyi: “Ku katekile swisiwana emoyeni.” (English Standard Version; King James Version; New International Version) Van’wana va vona onge xivulwa lexi nge “swisiwana emoyeni” a xi twisiseki, kasi van’wana va ehleketa leswaku Yesu a a kandziyisa nkoka wa ku titsongahata kumbe ku pfumala. Kambe, Yesu a a vula leswaku ntsako wa xiviri wu kumiwa hi ku xiya xilaveko xo kongomisiwa hi Xikwembu. Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa yi wu humesa kahle mongo wa marito lawa loko yi ku “lava khathalaka hi xilaveko xa vona xa moya.”
Swibumabumelo leswi humaka eka swidyondzeki leswi nga riki Timbhoni malunghana ni Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa
Edgar J. Goodspeed, muhundzuluxeri wa Bibele la dumeke tlhelo xidyondzeki, eka papila rakwe leri a ri tsaleke hi December 8, 1950 malunghana ni Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Ya Vukreste Ya Xigriki u te: “Ndza wu tsakela ntirho wa vanhu va n’wina ni xikongomelo xa vona emisaveni hinkwayo naswona ndzi tsakisiwa swinene hi vuhundzuluxeri lebyi tshembekaka ni lebyi twisisekaka. Byi veka tidyondzo to tala ta ntikelo erivaleni, hilaha ndzi nga mi nyikaka vumbhoni hakona.”
Profesa Allen Wikgren wa le Yunivhesiti ya le Chicago u vule leswaku Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi tirhisa ririmi ra manguva lawa ku hambana ni Tibibele tin’wana naswona sweswo swi endla leswaku “byi hlayeka hi ku olova.”
—The Interpreter’s Bible, Vholume I, tluka 99.
Alexander Thomson mutsari wa Bibele wa le Britain, loko a vulavula hi Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Ya Vukreste Ya Xigriki, u tsale a ku: “Entiyisweni vuhundzuluxeri lebyi i ntirho wa swidyondzeki leswi nga ni vutshila ni leswi tlhariheke, leswi a swi tiyimisele ku humesa mongo wa ntiyiso wa matsalwa ya Xigriki hilaha Xinghezi xi nga kotaka hakona.”
—The Differentiator, April 1952, tluka 52.
Ku nga khathariseki leswaku u xiye mavekelo ma nga ri mangani lama vekiweke hi ndlela leyi nga tolovelekangiki, mutsari Charles Francis Potter u te: “Vahundzuluxeri lava nga tivekiki va tirhise matsalwa ya khale lama pakanisaka swinene ya Xigriki ni ya Xiheveru, leswi kombisaka vuswikoti bya swidyondzeki leswi ni ku twisisa ka swona.”
—The Faiths Men Live By, tluka 300.
Hambileswi Robert M. McCoy a voneke onge Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa a byi tolovelekanga kambe bya twisiseka, u gimete nkambisiso wakwe hi ku vula a ku: “Vuhundzuluxeri bya Testamente Leyintshwa byi kombisa leswaku evandleni leri [Timbhoni ta Yehovha] ku ni swidyondzeki leswi kotaka ku langutana ni swiphiqo swo tala swa ku hundzuluxela Bibele hi vutlhari.”
—Andover Newton Quarterly, January 1963, tluka 31.
Profesa S. MacLean Gilmour, hambileswi a nga pfumelelaniki ni mavekelo man’wana lama nga kona eka Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa, kambe wa pfumela leswaku vanhu lava yi hundzuluxeleke “va ve ni vuswikoti byo hundzuluxela eka matsalwa ya Xigriki lama nga tolovelekangiki.”
—Andover Newton Quarterly, September 1966, tluka 26.
Loko Profesa Thomas N. Winter a ri karhi a kambisisa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa lebyi vumbaka xiphemu xa Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures, u tsale a ku: “Komiti leyi hundzuluxeke Bibele leyi leyi nga lavangiki ku tiviwa yi yi hundzuluxele hi ndlela leyi nga enkarhini ni leyi kongomeke.”
—The Classical Journal, April-May 1974, tluka 376.
Hi 1989, profesa Benjamin Kedar, wa Muheveru wa le Israyele u te: “Eka ndzavisiso lowu ndzi wu endleke etimhakeni ta ririmi lowu fambisanaka ni Bibele ya Xiheveru ni vuhundzuluxeri byin’wana, hakanyingi a ndzi tirhisa Bibele ya Xinghezi leyi tivekaka tanihi Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa. Ku va ndzi tirhise Bibele leyi, swi endle leswaku ndzi khorwiseka leswaku ntirho lowu vahundzuluxeri va wu endleke i wa ntiyiso naswona rungula ra kona ra twisiseka ni ku pakanisa.”
Hi ku ya hi profesa Jason David BeDuhn, mukambisisi wa swa vukhongeri u xiye leswi etimhakeni ta vuhundzuluxeri bya Tibibele ta kaye ta Xinghezi: “Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa hi byona byi pakanisaka loko byi pimanisiwa ni vuhundzuluxeri byin’wana.” Hambileswi tibuku tin’wana ta mani na mani ni vakambisisi vo tala va Bibele va vulaka leswaku ku nga twanani loku nga kona eka Tibibele tin’wana ni Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ku vangiwa hi xihlawuhlawu lexi nga kona eka vahundzuluxeri, BeDuhn u te: “Ku tshwukiselana mahlo loku nga kona ku vangiwa hileswi Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi pakanisaka, hi byona byi hundzuluxeleke Bibele hi ndlela leyi vatsari va Testamente Leyintshwa va tsaleke ha yona.”
—Truth in Translation, matluka 163, 165.
^ ndzim. 2 Leswi vanhu va swi vuleke swi khumba Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa bya Xinghezi kambe a swi katsi nkandziyiso lowu pfuxetiweke wa 2013.
^ ndzim. 8 Hi xikombiso, vona Bibele ya New International Version ni ya Khatoliki leyi nge New Jerusalem Bible. Tindzimana leti engeteriweke i Matewu 17:21; 18:11; 23:14; Marka 7:
^ ndzim. 9 Hilaha ku fanaka, vuhundzuluxeri bya J. B. Phillips byi veka marito ya Yesu hi ndlela leyi, “lava tivaka xilaveko xa vona xa leswaku va lava Xikwembu” naswona The Translator’s New Testament yi tirhisa xiga lexi hi ndlela leyi “lava tivaka xilaveko xa vona xa moya.”
DYONDZA SWO TALA
Ha Yini Timbhoni ta Yehovha Ti Humese Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa?
I yini lexi endlaka vuhundzuluxeri lebyi bya Rito ra Xikwembu byi va byo hlawuleka?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 45:1-28
45 Yosefa a a nga ha swi koti ku tikhoma emahlweni ka hinkwavo lava a va yime etlhelweni kakwe.+ Kutani a huwelela a ku: “Humesani vanhu hinkwavo!” A nga kona ni un’we loyi a a yime etlhelweni kakwe loko Yosefa a titivisa eka vamakwavo.+2 A tlakusa rito rakwe a rila+ lerova Vaegipta va swi twa ni yindlu ya Faro yi swi twa.3 Eku heteleleni Yosefa a ku eka vamakwavo: “Hi mina Yosefa. Xana tatana wa ha hanya?” Kambe vamakwavo a va nga swi koti ku n’wi hlamula nikatsongo, hikuva a va kavanyetekile ha yena.+4 Kutani Yosefa a ku eka vamakwavo: “Ndzi kombela mi tshinela ekusuhi na mina.” Hiloko va tshinela ekusuhi na yena.Kutani a ku: “Hi mina Yosefa makwenu loyi mi n’wi xaviseke aEgipta.+5 Kambe sweswi mi nga vaviseki+ naswona mi nga tisoli hikwalaho ka leswi mi ndzi xaviseke laha; hikuva Xikwembu xi ndzi rhumele emahlweni ka n’wina leswaku ku ta londzovotiwa vutomi.+6 Hikuva leri i lembe ra vumbirhi ra ndlala emisaveni,+ kambe ka ha ri ni malembe ya ntlhanu lawa ku nga ta ka ku nga rimiwi kumbe ku tshoveriwa.+7 Hikwalaho Xikwembu xi ndzi rhume emahlweni ka n’wina leswaku ndzi mi vekela masalela+ emisaveni ni ku mi hlayisa mi hanya hi ku ponisa lokukulu.8 Kutani sweswi a hi n’wina mi ndzi rhumeke laha,+ kambe a ku ri Xikwembu xa ntiyiso leswaku xi ndzi veka ndzi va tatana+ eka Faro ni hosi eka hinkwavo va yindlu yakwe, ni la fumaka ehenhla ka tiko hinkwaro ra Egipta.9 “Hatlisani mi ya eka tatana, mi ku eka yena, ‘N’wana wa wena Yosefa u te: “Xikwembu xi ndzi veke ndzi va hosi ya Egipta+ hinkwaro. Tana eka mina. U nga hlweli.10 U ta tshama etikweni ra Goxeni,+ naswona u ta hambeta u va ekusuhi na mina, wena ni vana va wena ni vana va vana va wena ni mintlhambi ya wena ya tinyimpfu ni mintlhambi ya wena ya tihomu ni hinkwaswo leswi u nga na swona.11 Ndzi ta ku nyika swakudya kwalaho hikuva ka ha ta malembe ya ntlhanu ya ndlala;+ ndzi chava leswaku wena ni yindlu ya wena ni hinkwaswo leswi u nga na swona mi nga va evuswetini.”’12 Sweswi mahlo ya n’wina ni mahlo ya makwerhu Benjamini ma swi vona leswaku i nomu wa mina lowu vulavulaka na n’wina.+13 Hikwalaho mi ta byela tatana hi ku vangamisiwa ka mina hinkwako aEgipta ni hinkwaswo leswi mi swi voneke; kutani mi fanele mi hatlisa mi tisa tatana laha.”14 Kutani a wela enhan’wini ya Benjamini makwavo, a rila, Benjamini na yena a rilela enhan’wini+ ya yena.15 A ntswontswa vamakwavo hinkwavo naswona a rilela ehenhla ka vona,+ kutani endzhaku ka sweswo vamakwavo va vulavula na yena.16 Mahungu ma twala endlwini ya Faro, va ku: “Vamakwavo wa Yosefa va fikile!” Swi va swinene ematihlweni ya Faro ni ya malandza+ ya yena.17 Hikwalaho Faro a ku eka Yosefa: “Byela vamakwenu u ku, ‘Endlani leswi: Rhwexani swifuwo swa n’wina swa ndzhwalo mi ya nghena etikweni ra Kanana,+18 mi fika mi teka tata wa n’wina ni mindyangu ya n’wina mi ta laha ka mina, leswaku ndzi ta mi nyika leswinene swa tiko ra Egipta; kutani mi dya ku nona ka tiko.+19 N’wina mi lerisiwile:+ “Endlani leswi: Tekani tigolonyi+ etikweni ra Egipta, mi tekela vana va n’wina lavatsongo ni vasati va n’wina, mi ta khandziyisa tata wa n’wina eka yin’wana ya tona mi ta laha.+20 Mi nga pfumeleli tihlo ra n’wina ri twa ku vava hikwalaho ka switirhisiwa+ swa n’wina, hikuva leswinene hinkwaswo swa tiko ra Egipta i swa n’wina.”’”+21 Kutani vana va Israyele va endlisa sweswo, Yosefa a va nyika tigolonyi hi ku ya hi xileriso xa Faro, a va nyika ni swakudya+ swa ndlela.22 A nyika un’wana ni un’wana minkhancu+ ya ku cinca hi yona, kambe Benjamini a n’wi nyika swiphemu swa silivhere swa 300 ni minkhancu+ ya ku cinca hi yona ya ntlhanu.23 Kutani a rhumela leswi landzelaka eka tata wakwe: timbhongolo ta khume ti rhwale swilo leswinene swa Egipta ni timbhongolo ta matswele ta khume ti rhwale koroni ni xinkwa ni swakudya swa tata wakwe swa ndlela.24 Kutani a ntshunxa vamakwavo, va famba. Kambe a ku eka vona: “Mi nga dyisani mbitsi endleleni.”+25 Hiloko va huma aEgipta, hi ku famba ka nkarhi va fika etikweni ra Kanana, eka Yakobe tata wa vona.26 Kutani va n’wi vikela va ku: “Yosefa wa ha hanya, naswona hi yena la fumaka etikweni hinkwaro ra Egipta!”+ Kambe mbilu yakwe yi heleriwa hi matimba, hikuva a nga va kholwanga.+27 Loko va ya emahlweni va n’wi byela marito hinkwawo lawa Yosefa a va byeleke wona naswona a vona tigolonyi leti Yosefa a ti rhumeleke leswaku ti ta n’wi rhwala, moya wa Yakobe tata wa vona wu sungula ku hanyanya.+28 Kutani Israyele a huwelela a ku: “Swi ringene! Yosefa n’wananga wa ha hanya! Aha, inge ndzi famba ndzi ya n’wi vona ndzi nga si fa!”+


text:
MAHANYELO YA VAKRESTE
Vutomi Byo Tsakisa
Ku ni malunghelo yo tala enhlengeletanweni ya Yehovha lama pfulekeleke vantshwa. A ku hlaleriwe vhidiyo leyi nge Vutomi Byo Tsakisa leyi kombisaka ndlela leyi Cameron a byi tirhiseke kahle ha yona vuntshwa bya yena. Endzhaku a ku hlamuriwe swivutiso leswi nga laha hansi. (Nghena eka jw.org/ts kutani u languta ehansi ka nhlokomhaka leyi nge TIDYONDZO TA BIBELE > VANTSHWA.)
A ku ri yini lexi minkarhi hinkwayo a xi ri xa nkoka swinene evuton’wini bya Cameron?
U hlele leswaku u ta byi andzisa rini vutirheli bya yena naswona njhani?
U tilunghiselele njhani ku ya tirha laha ku nga ni xilaveko lexikulu etikweni ra le kule?
I swiphiqo swihi leswi Cameron a langutaneke naswona loko a tirha etikweni ra le kule?
Ha yini swi nga ha vuyerisaka ku tirhela Yehovha endhawini leyi hi nga se tshamaka hi tirha eka yona?
I mikateko yihi leyi Cameron a yi kumeke?
Ha yini ku tirhela Yehovha swi tisa ntsako?
Hi wahi malunghelo man’wana lama pfulekeleke vantshwa enhlengeletanweni ya Yehovha?


text:
Ku Akiwe Tiholo Ta Mfumo Ta Gidi Naswona Ka Ha Laveka Tin’wana
Hi August 2013, Timbhoni ta Yehovha ta le Philippines ti fikelele nhlohlori leyintshwa loko nongonoko wa hlawuleka wo aka wu hete Tiholo ta Mfumo ta gidi etikweni rero. Ku fana ni le matikweni yo tala, mavandlha ya le Philippines hakanyingi a ma na yona mali kumbe vanhu lava nga ni vuswikoti byo aka leswaku va tiakela Holo ya vona ya Mfumo handle ko pfuniwa. Ku ringana malembe yo tala, van’wana a va khoma minhlangano emakaya ya van’wanyana kasi van’wana a va khoma minhlangano eka swiyindlwana leswi akiweke hi tinhlanga.
Ku andza ka nhlayo ya Timbhoni ta Yehovha ePhilippines ni le matikweni man’wana yo tala ku endle leswaku xilaveko xa Tiholo ta Mfumo xi kula. Hikokwalaho, hi 1999 Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha yi simeke lunghiselelo ro aka Tiholo ta Mfumo ematikweni lama sweleke. Ehansi ka lunghiselelo leri, Timbhoni ta kwalaho ti nyikela leswi ti nga swi kotaka naswona mali leyi nyikeriweke ematikweni man’wana yi hlanganisiwa ni mali yoleyo. Vatirhi lava leteriweke vo aka va hleriwa hi mintlawa leswaku va pfuna mavandlha leswaku ma tiakela Tiholo ta wona ta Mfumo. Hi November 2001, lunghiselelo leri leri tirhisiwa emisaveni hinkwayo ri sungule ku tirha ePhilippines.
Iluminado i xirho xa vandlha eMarilao, le Bulacan, laha Holo ya Mfumo ya 1000 yi akiweke kona. U te: “Ndzi tivonele hi ya mina vumakwerhu bya Vukreste. A ku ri ni vatirhi vo tala va ku tirhandzela
Hambi ku ri vanhu lava nga riki Timbhoni va tsakisiwe hi ndlela leyi vatirhi va ku tirhandzela a va tirha ha yona. N’wini wa lori leyi tiseke misava ni maribye laha ku akiwaka kona u te: “N’wina mi vana ni vusokoti
Vatirhi va ku tirhandzele va hete ku aka Holo ya Mfumo ku nga si hela mavhiki ya tsevu. Leswi swirho swa vandlha swi hatleke swi heta ku aka Holo ya Mfumo, swi kota ku hambeta swi hlanganyela hi xitalo entirhweni wa nkoka wo chumayela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu.
Ellen, xirho xin’wana xa vandlha rero, xi te: “A hi nga ringani hinkwerhu eHolweni ya hina ya Mfumo ya khale naswona vanhu vo tala a va boheka ku tshama ehandle. Holo ya Mfumo leyintshwa yi sasekile naswona hi tshama kahle eka yona, xisweswo hi ta vuyeriwa swinene eka ndzetelo ni swikhutazo leswi hi swi kumaka eminhlanganweni ya hina.”
DYONDZA SWO TALA
Va Tinyikele Hi Ku Tirhandzela Le Philippine
Twana leswi susumeteleke van’wana ku tshika ntirho, va xavisa nhundzu ya vona ivi va rhurhela etindhawini leti nga toxe le Philippine.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Vaefesa 2:1-22
2 Ku tlula kwalaho, hi n’wina lava [Xikwembu xi mi hanyiseke] hambileswi a mi file eswivini swa n’wina ni le swidyohweni,+2 leswi mi tshameke mi famba eka swona hi ku ya hi mafambiselo+ ya swilo ya misava leyi, hi ku ya hi mufumi+ wa vulawuri bya moya, moya+ lowu sweswi wu tirhaka eka vana lava nga yingisiki.+3 Ina, exikarhi ka vona hinkwerhu hi tshame hi tikhoma hi ku pfumelelana ni ku navela ka nyama+ ya hina, hi endla swilo leswi rhandziwaka hi nyama+ ni miehleketo, naswona hi ntumbuluko a hi ri vana va ku kombisiwa vukarhi+ ku fana ni lavan’wana hinkwavo.4 Kambe Xikwembu, lexi fuweke hi tintswalo,+ hikwalaho ka rirhandzu ra xona lerikulu leri xi hi rhandzeke ha rona,+5 xi hi hanyise swin’we na Kreste, hambileswi a hi file eswivini+—hi musa lowu nga faneriwiki mi ponisiwile+—6 kutani xi hi pfuxe+ swin’we, xi hi tshamisisa swin’we etindhawini ta le tilweni+ evun’weni na Kreste Yesu,7 leswaku eka mafambiselo ya swilo lama taka+ ku kombisiwa rifuwo+ lerikulu ra musa wa xona lowu nga faneriwiki hi nsovo wa xona evun’weni+ na Kreste Yesu.8 Hakunene, hi musa lowu lowu nga faneriwiki, mi ponisiwile hi ripfumelo;+ naswona leswi a swi vangiwanga hi n’wina,+ i nyiko+ ya Xikwembu.9 E-e, a swi vangiwi hi mintirho,+ leswaku a nga vi kona munhu loyi a nga ni xivangelo xo tibuma.+10 Hikuva hina hi mihandzu ya ntirho+ wa xona naswona hi tumbuluxiwe+ evun’weni+ na Kreste Yesu, hi tumbuluxeriwa mintirho+ leyinene, leyi Xikwembu xi yi lunghiseleleke ka ha ri emahlweni+ leswaku hi famba eka yona.11 Hikokwalaho hambetani mi tsundzuka leswaku eku sunguleni a mi ri vanhu va matiko hi tlhelo ra nyama;+ a mi vitaniwa “ku pfumala ku yimba” hi leswi vuriwaka “ku yimba” leswi endliweke enyameni hi mavoko+—12 leswaku enkarhini wolowo a mi nga ri na Kreste,+ a mi hambanisiwile+ ni vandla ra Israyele naswona a mi nga ri xiphemu xa mintwanano ya xitshembiso,+ a mi nga ri na ntshembo+ naswona a mi nga ri na Xikwembu emisaveni.+13 Kambe sweswi evun’weni na Kreste Yesu n’wina lava mi tshameke mi va ekule ngopfu mi le kusuhi hi ngati+ ya Kreste.14 Hikuva yena i ku rhula+ ka hina, loyi a endleke mintlawa+ yimbirhi yi va wun’we+ kutani a mbundzumuxa khumbi+ leri nga exikarhi leri a ri yi hambanisa.+15 Hi nyama+ ya yena u herise+ vulala, Nawu wa swileriso+ lowu nga ni swileriso swa nawu, leswaku a tumbuluxa mintlawa yimbirhi ya vanhu+ evun’weni na yena yi va munhu+ un’we lontshwa naswona a endla ku rhula;16 ni leswaku a vuyelelanisa+ mintlawa leyimbirhi ya vanhu hi ku helela yi va miri+ wun’we eka Xikwembu hi mhandzi ya nxaniso,+ hikuva u dlaye vulala+ hi yena n’wini.17 Naswona u tile kutani a vula mahungu lamanene ya ku rhula+ eka n’wina, lava nga ekule ngopfu, ni ku rhula eka lava nga ekusuhi,+18 hikuva ha yena, hina mintlawa yimbirhi ya vanhu,+ hi kota ku tshinelela+ Tatana hi moya+ wun’we.19 Hikokwalaho, hakunene a ma ha ri vafambi+ ni vatshami lava nga valuveri,+ kambe mi vaaki-kulobye+ ni vakwetsimi+ naswona mi swirho swa ndyangu+ wa Xikwembu,20 kutani mi akiwe ehenhla ka masungulo+ ya vaapostola+ ni vaprofeta,+ kasi Kreste Yesu yena i ribye ra masungulo ra le yinhleni.+21 Evun’weni na yena muako hinkwawo, leswi wu hlanganisiweke hi vun’we,+ wu kula wu va tempele yo kwetsima ya Yehovha.+22 Evun’weni na yena,+ na n’wina, mi akiwa swin’we hi moya+ mi va ndhawu ya Xikwembu ya ku tshama eka yona.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Tihosi 14:1-31
14 Hi nkarhi wolowo Abiya n’wana wa Yerobuwamu a vabya.+2 Kutani Yerobuwamu a ku eka nsati wakwe: “Ndzi kombela u suka u yima u endla leswaku va nga ku lemuki,+ va nga swi tivi leswaku u nsati wa Yerobuwamu, u fanele u ya eXilo. Waswivo! Hi laha Ahiya+ lowa muprofeta a nga kona. Hi yena la vulavuleke ha mina leswaku ndzi va hosi ya vanhu lava.+3 U fanele u khoma swinkwa swa khume+ hi voko ra wena ni swimbundzwa leswi n’wan’waseriweke swin’we ni gula+ ra vulombe, u nghena eka yena.+ Kunene hi yena la nga ta ku byela leswi nga ta endleka eka mufana loyi.”+4 Nsati wa Yerobuwamu a endla tano. Kutani a suka a yima a ya eXilo+ ivi a fika endlwini ya Ahiya. Ahiya a a nga voni, hikuva mahlo yakwe a ma ri ni riphume hikwalaho ka malembe yakwe.+5 Yehovha a byela Ahiya a ku: “Nsati wa Yerobuwamu wa ta leswaku a ta vutisa rito eka wena malunghana ni n’wana wakwe; hikuva wa vabya. U ta vulavula na yena hi ndlela leyi ni leyi. Hi ku hatlisa loko a fika, u ta tiendla la nga xiyekiki.”+6 Hi ku hatlisa loko Ahiya a twa swigingi swa milenge yakwe loko a nghena enyangweni, a ku: “Nghena wena nsati wa Yerobuwamu.+ Ha yini u tiendla la nga xiyekiki kasi mina ndzi rhumiwe eka wena hi rungula ro tika swinene?7 Famba u ya byela Yerobuwamu, u ku, ‘Yehovha Xikwembu xa Israyele u te: “Hikwalaho ka leswi ndzi ku yimiseke exikarhi ka varikwenu leswaku ndzi ku endla murhangeri wa vanhu va mina, ku nga Israyele,+8 ndzi ye emahlweni ndzi susa+ mfumo endlwini ya Davhida ndzi ku nyika wona, kambe wena a wu fananga ni nandza wa mina Davhida, loyi a hlayiseke swileriso swa mina ni loyi a fambeke endzhaku ka mina hi mbilu yakwe hinkwayo hi ku endla ntsena leswi a swi lulamile ematihlweni ya mina,+9 kambe wena u sungule ku endla swo biha ku tlula hinkwavo lava a va ri kona emahlweni ka wena, u fambe u ya tiendlela xikwembu+ xin’wana ni swifaniso+ leswi endliweke hi ku n’okisiwa leswaku u ndzi hlundzukisa,+ hi mina loyi u n’wi hoxeke enhlaneni wa wena;+10 hikwalaho ka sweswo ndzi tisa khombo ehenhla ka yindlu ya Yerobuwamu, kunene eka Yerobuwamu ndzi ta susa un’wana ni un’wana la humeselaka mati ekhumbini,+ loyi a nga sirhelelekangiki ni loyi a nga pfuniki nchumu eIsrayele;+ hakunene ndzi ta kukula ku basa endzhaku ka yindlu ya Yerobuwamu,+ hilaha munhu a susaka vulongo hakona ku fikela loko byi lahliwa.+11 Loyi a faka a ri wa Yerobuwamu emutini, timbyana ti ta n’wi dya;+ loyi a felaka enhoveni, tinyenyana ta matilo ti ta n’wi dya,+ hikuva Yehovha hi byakwe u swi vurile.”’12 “Kutani wena suka u yima u ya endlwini ya wena. Loko milenge ya wena yi fika emutini, hakunene n’wana u ta fa.13 Kunene tiko hinkwaro ra Israyele ri ta n’wi rilela+ naswona ri ta n’wi lahla, hikuva loyi wa Yerobuwamu a ri yexe u ta fika exilahlweni; hikwalaho ka leswi Yehovha Xikwembu xa Israyele a kumeke leswinene eka yena endlwini ya Yerobuwamu.+14 Kunene Yehovha u ta tiyimisela hosi+ ya Israyele leyi nga ta tsema yindlu ya Yerobuwamu hi siku leri vuriweke, xana ku ta endleka yini loko ko va sweswi?+15 Hakunene Yehovha u ta dlaya Israyele hilaha rihlanga ri tsekatsekaka hakona ematini;+ kunene u ta simula+ Israyele emisaveni leyi leyinene,+ leyi a yi nyikeke vatata wa vona, kunene u ta va hangalasela+ entsungeni wa Nambu,+ hikwalaho ka leswi va endleke timhandzi ta vona to kwetsima,+ kutani va hlundzukisa+ Yehovha.16 U ta nyiketa+ Israyele hikwalaho ka swidyoho swa Yerobuwamu leswi a swi endleke, ni leswi a dyohiseke+ Israyele ha swona.”17 Hiloko nsati wa Yerobuwamu a suka a tifambela a fika eTirisa.+ Loko a fika enyangweni ya yindlu, mufana a fa.18 Kutani va n’wi lahla, tiko hinkwaro ra Israyele ri n’wi rilela, hi ku landza rito ra Yehovha leri a ri vuleke hi nandza wakwe Ahiya lowa muprofeta.19 Timhaka letin’wana ta Yerobuwamu, ndlela leyi a lweke+ ha yona ni ndlela leyi a fumeke ha yona, ti tsariwe ebukwini+ ya timhaka ta masiku ya tihosi ta Israyele.20 Masiku lawa Yerobuwamu a fumeke ha wona a ku ri malembe ya 22, endzhaku ka sweswo a etlela ni vatata wakwe;+ kutani Nadabu+ n’wana wakwe a sungula ku fuma ematshan’weni ya yena.21 Loko ku ri Rehobuwama+ n’wana wa Solomoni, a va hosi eYuda. Rehobuwama a a ri ni malembe ya 41 hi vukhale loko a sungula ku fuma, naswona u fume malembe ya 17 eYerusalema, muti+ lowu Yehovha a wu hlawuleke eka tinyimba+ hinkwato ta Israyele leswaku a veka vito rakwe kona.+ Vito ra mana wakwe a ku ri Nayama lowa Muamone.+22 Yuda ri ya emahlweni ri endla swo biha ematihlweni ya Yehovha+ lerova va n’wi hlohlotela+ leswaku a va ni rilaveta lerikulu ku tlula leri a a ri na rona hi leswi vatata wa vona va swi endleke hi swidyoho+ swa vona.23 Na vona va tiakele tindhawu leti tlakukeke+ ni tinsika to kwetsima+ ni timhandzi to kwetsima+ ehenhla ka xitsunga xin’wana ni xin’wana+ lexi tlakukeke ni le hansi ka murhi wun’wana ni wun’wana lowukulu.+24 Hambi ku ri tinghwavava ta xinuna ta le tempeleni a ti ri kona etikweni.+ Va endle hi ku landza swilo hinkwaswo swo nyenyetsa swa matiko lawa Yehovha a ma hlongoleke emahlweni ka vana va Israyele.+25 Hi lembe ra vuntlhanu ra Hosi Rehobuwama, Xixaka+ lowa hosi ya Egipta a fika a ta hlasela Yerusalema.26 Kutani a teka xuma xa yindlu ya Yehovha ni xuma xa yindlu ya hosi;+ a teka hinkwaswo.+ A ya emahlweni a teka switlhangu hinkwaswo swa nsuku leswi Solomoni a swi endleke.+27 Kutani Hosi Rehobuwama a endla switlhangu swa koporo ematshan’weni ya swona, a swi nyiketa leswaku swi lawuriwa hi tindhuna ta lava va tsutsumaka,+ varindzi va nyangwa ya yindlu ya hosi.+28 Minkarhi hinkwayo loko hosi yi nghena endlwini ya Yehovha, lava va tsutsumaka a va swi rhwala, va swi tlherisela endlwini yo rindza eka yona ya lava va tsutsumaka.+29 Timhaka letin’wana ta Rehobuwama ni hinkwaswo leswi a swi endleke, xana a swi tsariwanga ebukwini+ ya timhaka ta minkarhi ya tihosi ta Yuda?30 Nkarhi hinkwawo, nyimpi yi va kona exikarhi ka Rehobuwama na Yerobuwamu.+31 Eku heteleleni Rehobuwama a etlela ni vatata wakwe kutani a lahliwa ni vatata wakwe eMutini wa Davhida.+ Vito ra mana wakwe a ku ri Nayama lowa Muamone.+ Abiyamu+ n’wana wakwe a sungula ku fuma ematshan’weni ya yena.


text:
1Matshigu yale, Jesu na romo Nyumbani ga Nungungulu a hevbudza vathu ni gu tivisa Mahungu nya Yadi, a di yedwa khu vakhongolo nya vaphasi nya mhamba ni vahevbudzi nya Nayo ni madhota. 2Vaya khavo: "Nga hi embela: wa gu yi mana hayi tshivba nya gu gire esi? Khu mani a nga gu ruma?" 3A di va hakha, khuye: "Eni neni nyi na ni giwudziso gwanu. Nga nyi embelani: 4gubhapatisa ga Johane gwa guta khu ga Nungungulu, mwendro khu ga vathu?" 5Va di phela gu ganedzisana khu gyawe, khavo: "Ha gu khethu: Khu ga Nungungulu, a na khuye khu ginani mu nga mba khodwa khugo? 6Aholu ha gu khethu khu vathu, hi na rinyedwa siwindri khu vathu, kholu vatshavbo va gu wona Johane kha nga muprofeti nya lisine." 7Khavbo avbo, va di khavo: "Ahati." 8Jesu a di va embela, khuye: "Basi. Eni neni kha nyi mi embeli umo nyi yi manago tshivba nya gu gira esi." 9Khavbo avbo, Jesu a di phela gu ganela vbakari nya vathu, a gu va ninga gipimaniso gegi khuye: "Muthu nya gukari a di lima lithembwe nya miuvha, a li tshiyedza valimi, a gu endra nya gu ya vbedze matshigu nya gulaphe, vbavbandze nya mayigo. 10Vbanangotunu, a di rumela githumi gyaye ga valimi vale, gasi guya hengisa wadwa wu nga bani wu mu lumba. Aholu valimi va diya gi veta va wuya va gi tutumisa nyamba gi ninga gilo. 11A di va rumela gimbe githumi, aholu va diya gi veta nigyo, va gi tutumisa, va gi yuyutela nyamba gi ninga gilo. 12A di rumela nya wuraru gimbe githumi. Va diya gi bayisa, va gi tutumisa. 13Khavbo avbo, mune lithembwe a di khuye: 'Olu nyi na gira kharini? Nyi na va rumela mwamana wangu nya gu mu haladze ngudzu, mwendro saye va naya mu ninga githawo.' 14Aholu, na va mu wone, valimi va di, khavo: 'Khuye oyu a na tshalago ni thomba. Hongoleni hi mu songa, gasi hi tshale nayo ethu.' 15Va di mu pfinya, va gu hongola naye khabini vaya mu songa. Nga nyi embelani, anata va rini mune lithembwe? 16Anata va songa vatshavbo, a gu dzega lithembwe a tshiyedza vambe valimi." Na va pwide esi, va di khavo: "Pfhumu a na hi phase, si si hi dugeleli nya nga isoso!" 17Jesu, na va khedziside gwadi, a di va wudzisa, khuye: "Gasi ma gu vbweta gu khayo ginani magana ma nga lowago, nya gu khayo: 'Giwindri gi nga nyenywago khu vavbahi khigyo gi khadego gikoli nya nyumba?' 18Watshavbo uye a thegelago vbatshani nya giwindri gegi a na vbadzuledwa; gasi uye a thegedwago khigyo a na pfarwa." 19Avbovbo, vahevbudzi nya Nayo ni vakhongolo nya vaphasi nya mhamba va di vbweta gu mu mola, kholu va di wona nya gu khavbo gipimaniso gile gi di thula avo, aholu va di thava gidzemo. 20Va di mu riya, va mu rumela vathu nya gu ya mu linga. Avo va di hongola kha nga vathu nya vadi, na va lindrela gu khavo a na hoheta likana, gasi gu mu ningela mandzani ga mufumu. 21Ava va diya mu wudzisa, khavo: "Muhevbudzi, hi ngu dziti nya gukhethu u ngu hevbudza nya dzadi, khu hatheli vathu; wa gu hevbudza ndzila ya Nungungulu kha nga idzo li lombago khidzo lisine. 22Nga hi embela, na. Hi na ni fanelo mwendro hi mwalo nya gu livbe khupho ga Sezari?" 23Jesu, na gu ma ti makungu yawe, a di va hakha, khuye: 24"Nga nyi yeyedzani dzitsapawu dzakone. Gasi mufananiso yoyu ni lina leli khya mani?" Va di khavo: "Khya Sezari." 25Khavbo avbo, a di va embela, khuye: "Ina, ka, ningelani ga Sezari iso si gu sa Sezari, ni ga Nungungulu iso si gu sa Nungungulu." 26Kha va dzi kodza gu mana magana nya gu mu mole khayo vbakari nya vathu, aholu va di liwuga khu phindrulo yaye, va gu hamuga nigyo nya guganele. 27Va dita vasadhusi nya gukari, va ganedzago gu wuga nya vafi, vata mu wudzisa, khavo: 28"Muhevbudzi, Mosi a hi tshiyede nayo nya gukhuye a gufa mwama, a tshiya noni nya mbana sanana, ndriyaye a na hambele namu waye, gasi gu wusa ndranga ya mufi. 29Va di romo livbandre na vavili vandruye. Koma wakone a di koka ndranga, a fa nyamba tshiya sanana. 30Uye nya wuvili nuye nya wuraru va di hambela namu wawe, 31kala gu vbela vatshavbo nya livbandre na vavili, aholu kha va velega naye. 32Khu gu hegisa afa nuye nyamayi wule. 33Guwugani nya vafi, nyamayi yoyu a na lumba wevbini wakone, ulo vatshavbo va mu dzegidego kha nga mwangadzi wawe?" 34Jesu a di va hakha, khuye: "Vathu nya litigo leli khavo va dzegago ni gu dzegwa. 35Aholu vale va na manwago vari ni fanelo nya gu ya vbanya ga limbe litigo gumogo ni gu wuga khu gufani, avovo kha va dzegi gambe kha va dzegwi. 36Kha va na ngafa gambe. Va gu fana ni sirumwa sa Nungungulu. Va vbindrugedzide va gu khala sanana sa Nungungulu. Kholu va nga wuswa khu gufani. 37A gu bani ari khu mahungu nya guwuge nya vafi, ambari Mosi nuye fakazide mahungu yaya vbagipopwanatunu gile nya gu dzure, avbo a nga ranago Pfhumu khuye Nungungulu wa Abrahama, Nungungulu wa Isaki ni Nungungulu wa Jakobe. 38Khu kharato, khandri Nungungulu nya vafi, aholu, nya vathu va vbanyago. Kholu ga Nungungulu vatshavbo va ngu vbanya." 39Vambe vahevbudzi nya Nayo va di khusa lito, khavo: "Muhevbudzi, u ganede gwadi." 40Kha va nga tiyela gambe gu mu wudzisa gilo. 41Jesu a di va wudzisa, khuye: "Khu ginani mu gu khenu Mesiya gyanana gya Dhavide? 42Olu Dhavide abune a ganelago u mo nya libhuku nya Dzindzimo, khuye: 'Pfhumu a di embela Pfhumu yangu, khuye: Khala khu nyamudye gwangu, 43kala nyi gu thesa valala vago vbavbatshi nya migondro yago' 44Kha nga olu Dhavide abune a mu ranago Pfhumu, gu ngu kodzega kharini Mesiya gu khala gambe mwamana waye?" 45Khavbo avbo, a di embela vapizane vaye, na gu pwidwa khu vathu vatshavbo, khuye: 46"Dzi woneleni ni vahevbudzi nya Nayo. Avo va gu gola gu ambala dzingadzu nya gulaphe ni gu loswa khu githawo mu vathuni, ni gu khala malangani nya guthange dzinyumbani nya nombelo numo nya sipfhitsha. 47Avo va gu phanga dzinyumbani nya dzinoni, na va pfhadza gu gira nombelo nya gulaphe. Va na tsayiswa nya dzadi."
Copyright
Learn More


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Xana Swilo Swi Lo Tumbuluxiwa Kumbe Swi Lo Tiendlekela?—Xiyenge 4: Xana Ndzi Nga Ku Hlamusela Njhani Ku Pfumela Ka Mina Eka Ku Tumbuluxiwa Ka Swilo?
U pfumela eka ku tumbuluxiwa ka swilo kambe wa chava ku swi vula exikolweni. Kumbexana tibuku leti u ti tirhisaka ti seketela mhaka ya ku tiendlekela ka swilo naswona u chava leswaku u nga hlekuriwa hi vadyondzisi ni vadyondzikuloni. U nga vulavula njhani handle ko chava hi ku pfumela ka wena eka ntumbuluko?
U nga swi kota!
U nga ha ehleketa: ‘A ndzi na ntokoto wo tala lowu nga ndzi pfunaka ku hlamusela sayense ni ku kaneta ku tiendlekela ka swilo.’ Hileswi Danielle a titwisa xiswona nkarhi wun’wana. U tlhele a ku: “A ndzi nga swi lavi ku lwisana ni vadyondzisi va mina swin’we ni vadyondzikuloni.” Diana na yena u yime na mhaka leyi, a ku: “A a ndzi pfilunganyekile loko va ndzi kaneta hi ku tirhisa marito ya van’wasayense.”
Hambiswiritano, xikongomelo xa wena a hi ku hlula loko u kanetana ni vanhu. Lexi tsakisaka hileswaku a swi lavi u tiva ngopfu sayense leswaku u kota ku hlamusela leswaku ha yini u teka ku tumbuluxiwa ka swilo ku ri nhlamuselo ya kahle.
Xitsundzuxo: Tirhisa nhlamuselo yo olova leyi kumekaka eBibeleni eka Vaheveru 3:4: “Ina, yindlu yin’wana ni yin’wana yi akiwa hi munhu, kambe loyi a akeke swilo hinkwaswo i Xikwembu.”
Nhwanyana un’wana la vuriwaka Carol u hlamusele tsalwa ra Vaheveru 3:4 hi ndlela leyi: “Ehleketa u ri karhi u famba ekhwatini. A ku na vumbhoni bya leswaku ku tshama vanhu endhawini yoleyo. U languta ehansi kutani u vona ximhandzana xo basisa meno ha xona. A wu ta hetelela u ku yini? Vanhu vo tala va nga ha ku, ‘A ku ri ni munhu un’wana laha.’ Loko xilo lexitsongo xo fana ni ximhandzana xo basisa meno xi kombisa leswaku xi endliwe hi munhu wo tlhariha, vuako hinkwabyo ni swilo hinkwaswo leswi nga eka byona swi kombisa leswaku swi lo tumbuluxiwa!”
Loko munhu a ku: “Loko mhaka ya ku tumbuluxiwa ka swilo ku ri ntiyiso, kutani i mani loyi a vumbeke Muvumbi?”
U nga ha ku: “Hambileswi hi nga twisisiki swilo hinkwaswo hi Muvumbi a swi vuli leswaku a nga kona. Hi xikombiso, swi nga endleka u nga tivi matimu ya munhu loyi a endleke selfoni ya wena kambe wa tshemba leswaku yi endliwe hi munhu, a hi swona? [Yimela nhlamulo.] Ku ni swo tala leswi hi nga swi tivaka hi Muvumbi. Loko u lava ku tiva swo tala, ndzi nga tsakela ku ku hlamusela leswi ndzi swi dyondzeke hi yena.”
Lungheka
Bibele yi vula leswaku u fanele u ‘lunghekela ku tihlamulela emahlweni ka mani na mani la lavaka ku tiva hi ta ntshembo lowu u nga na wona, kambe u swi endla hi moya wo rhula ni xichavo lexi enteke.’ (1 Petro 3:15) Kutani, xiya swilo swimbirhi—leswi u swi vulaka ni ndlela leyi u swi vulaka ha yona.
Leswi u swi vulaka. Ndlela leyi u rhandzaka Xikwembu ha yona i ya nkoka naswona yi nga ku pfuna leswaku u vulavula hi xona. Kambe ku byela van’wana hi ndlela leyi u xi rhandzaka ha yona a swi enelanga ku va khorwisa leswaku xi tumbuluxe swilo hinkwaswo. Swi nga va kahle ku tirhisa swikombiso leswi nga eka ntumbuluko ku kombisa leswaku swilo swi lo tumbuluxiwa.
Ndlela leyi u swi vulaka ha yona. Titshembe kambe u nga vi loyi u delelaka kumbe ku tiendla onge u tiva ngopfu. Vanhu va nga ha amukela vonelo ra wena ntsena loko u xixima leswi va swi pfumelaka ni mfanelo ya vona yo tiendlela swiboho.
“Ndzi tshemba leswaku i swa nkoka ku va loyi u nga deleliki kumbe u va mativa hinkwaswo. Swi nga va kahle ku vulavula hi ndlela ya xichavo.”—Elaine.
Switirhisiwa leswi nga ku pfunaka ku hlamusela leswi u swi pfumelaka
Nhwanyana la vuriwaka Alicia u ri: “Loko hi nga lunghekanga, hi ta tshama hi miyerile leswaku hi nga khomisiwi tingana.” Hilaha Alicia a vulaka hakona, ku lunghiselela swi endla leswaku u humelela. Jenna u ri: “Ndzi titwa ndzi ntshunxekile ku vulavula hi ku tumbuluxiwa ka swilo loko ndzi ri ni xikombiso lexi olovaka lexi ndzi nga xi tirhisaka ku seketela leswi ndzi swi pfumelaka.”
U nga swi kuma kwihi swikombiso swo tano? Vantshwa vo tala va humelerile hi ku tirhisa minkandziyiso leyi landzelaka:
The Origin of Life
—Five Questions Worth Asking
The Wonders of Creation Reveal God’s Glory (vhidiyo)
Nxaxamelo wa “Xana Yi Lo Endliwa?” eka magazini wa Xalamuka! (Thayipa rungula [ku katsa ni mintshaho] “xana yi lo endliwa” ebokisini ro secha eka Watchtower LAYIBURARI YA LE KA WEB SITE.)
Tirhisa Watchtower LAYIBURARI YA LE KA WEB SITE ku endla ndzavisiso lowu engetelekeke.
U nga tlhela u pfuneka loko u endla ndzavisiso eka swihloko leswi swa ha ku hundzaka swa nxaxamelo wa “Xana Swilo Swi Lo Tumbuluxiwa Kumbe Swi Lo Tiendlekela?”
Xiyenge 2: Ha Yini U Fanele U Tiva Hi Ku Tiendlekela Ka Swilo?
Xiyenge 3: Ha Yini U Fanele U Tshemba Leswaku Swilo Swi Lo Tumbuluxiwa?
Xitsundzuxo: Hlawula swikombiso leswi wena swi ku khorwisaka. Swi ta ku olovela leswaku u swi tsundzuka naswona u ta swi kota ku swi hlamusela u nga chavi. Ringeta ku tirhisa tindlela leti nga ta ku pfuna ku hlamusela leswi u swi pfumelaka.
DYONDZA SWO TALA
“Ndza Khorwiseka Leswaku Swilo Leswi Hanyaka Swi Vumbiwe Hi Xikwembu”
Hlaya leswaku ha yini n’wasayense un’wana a cince langutelo rakwe hi Bibele, hundzuluko ni ndlela leyi swivumbiwa leswi hanyaka swi veke kona ha yona.


text:
MHAKA YA VUTOMI
Ndzhaka Leyi Averiweke Switukulwana Swa Nkombo
Vanhu va vula leswaku ndzi fana ni tata wa mina. Hi fana hi xivumbeko, mahlo ni misavu. Kambe ndzi kume ni nchumu wun’wana eka yena, ndzhaka leyi ku nga matimu ya ndyangu ya ku tirhela Yehovha. I nge ndzi mi chumbutela.
Thomas Williams (1) * u velekiwe hi January 20, 1815 eHorncastle, le Nghilandhi. Mana wa yena u fe loko a ri ni malembe mambirhi, kutani yena ni tindzisana ta yena tinharhu va kurisiwe hi tata wa vona ku nga John Williams. John u dyondzise Thomas ku va muvatli kambe Thomas a a navela ku endla swin’wana.
A ku ri ni mpfuxelelo lowukulu wa ta vukhongeri hi nkarhi wolowo le Nghilandhi. Mufundhisi John Wesley u suke eka Kereke ya le Nghilandhi kutani a sungula leyi vuriwaka Society of Methodists, ku nga ntlawa lowu a wu khutaza ngopfu ku va munhu a tidyondzela Bibele ni ku dyondzisa vanhu hi Vukreste. Tidyondzo ta Wesley ti hangalake ni tiko hinkwaro naswona ndyangu wa ka Williams a wu pfumelelana na tona. Thomas u ve Mufundhisi wa kereke ya Wesley kutani a tinyikela ku va murhumiwa le Dzongeni wa Pacific. Hi July 1840, yena ni hlomi yakwe Mary, (2) va ye eXihlaleni xa Lakeba * le Fiji, ku nga xihlala lexi nga ni vholkheno naswona vaakatiko va ndhawu yoleyo a va dya vanhu (i makhema).
KU TSHAMA NI MAKHEMA
Loko Thomas na Mary va ha ku fika le Fiji, va vone maxangu yo tala. A va tirha nkarhi wo leha ehansi ka swiyimo swo tika swinene naswona mumu wa kona a wu dlaya ni vusokoti. Va vone swilo swo chavisa swinene—tinyimpi ta xin’wanamanana, ku dlayiwa ka tinoni ni ticece, ni ku dyiwa ka vanhu—vanhu va kwalaho a va nga lavi ku twa nchumu hi leswi a va swi chumayela. Mary ni n’wana wa yena wa mativula John, va vabyele ku fa. Hi lembe ra 1843, Thomas u tsale a ku: “Mbilu ya mina a yi vava swinene. . . . xiyimo a xi tika naswona a ndzi hele matimba.” Kambe Mary na John va hlakarherile hi ku tiyisiwa hi ripfumelo leri a va ri na rona eka Yehovha Xikwembu.
Thomas u sungule ku aka yindlu hi maakelo ya le Yuropa, naswona a ku ri yona yo sungula le Fiji ya muxaka wolowo. Yindlu ya kona a yi akiwe hi ndlela yo hlamarisa naswona a yi ri ni swilo swo tala leswi a swi nga toloveriwanga hi vaakatiko lerova swi va hlamarisile. Loko yindlu leyi yi ya eku heleni, Mary u veleke jaha ra yena ra vumbirhi ku nga Thomas Whitton (3) Williams, ku nga kokwa wa mina.
Hi lembe ra 1843 Thomas Williams u sungule ku hundzuluxela Evhangeli ya Yohane yi ya eka ririmi ra le Fiji ku nga ntirho lowu a wu tika swinene. * Hambiswiritano, a a ri ni nyiko yo tiva mindhavuko ni mahanyelo ya vanhu naswona a a ri ni vuxiyaxiya. U longoloxe vulavisisi byakwe eka buku leyi nge Fiji and the Fijians (1858), ku nga rungula leri a ri hlamusela mahanyelo ya vanhu va le Fiji hi va-1800.
Leswi Thomas a a tirhe bya hlonga ku ringana malembe ya 13, u sungule ku vabya naswona sweswo swi endle leswaku yena ni ndyangu wakwe va rhurhela eAustralia. Endzhaku ka malembe yo tala Thomas a ri mufundhisi wo xiximeka, u fele edorobeni ra Ballarat le Victoria, hi 1891.
“NDZHAKA” EVUPELADYAMBU BYA TIKO RA AUSTRALIA
Hi 1883, Thomas Whitton Williams ni nkatakwe Phoebe, (4) ni ndyangu wa vona va rhurhele ePerth, eVupeladyambu bya le Australia. N’wana wa vona wa vumbirhi ku nga Arthur Bakewell (5) Williams tata wa kokwana xinguwe wa mina, a a ri ni malembe ya kaye hi nkarhi wolowo.
Loko Arthur a ri ni malembe ya 22 u rhurhele eKalgoorlie ku nga doroba leri a ku ceriwa nsuku, leri nga eka mpfhuka wo ringana 600 wa tikhilomitara le vuxeni bya Perth leswaku a ya tirha. Loko a ri kwalaho u hlaye tibuku leti kandziyisiweke hi Swichudeni swa Bibele hilaha Timbhoni ta Yehovha a tiviwa hakona hi nkarhi wolowo. U tlhele a rhumeriwa ni nkandziyiso wa Zion’s Watch Tower hi poso. Leswi Arthur a tsakisiweke hi leswi a a swi dyondza, u sungule ku dyondzisa van’wana a tlhela a khoma minhlangano ya dyondzo ya Bibele na vona. Ku sukela kwalaho u sungule ntirho wo dyondzisa vanhu Bibele wa Timbhoni ta Yehovha eVupeladyambu bya Australia.
Arthur u tlhele a byela ni vandyangu wa ka vona hi leswi a swi dyondzeke. Tata wakwe Thomas Whitton, a a n’wi seketela leswi a a dyondza Bibele ni Swichudeni swa Bibele kambe ku nga ri khale u file. Mana wakwe Phoebe ni vasesi vakwe Violet na Mary, na vona va ve Swichudeni swa Bibele. Violet a a heta nkarhi wo tala a ri karhi a dyondzisa vanhu Bibele. Arthur u vule leswaku Violet a a “gingiriteka ku tlula hinkwavo a tlhela a wu endla hi mbilu hinkwayo ntirho lowu eVupeladyambu bya Australia.” Swi nga endleka leswaku Arthur a a hundzeleta hi ku vula marito wolawo kambe ku hiseka ka Violet ku va pfunile vana va vona.
Hi ku famba ka nkarhi, Arthur u catile ivi a rhurhela eDonnybrook ku nga doroba leri a ku ri ni mihandzu yo tala edzongavupeladyambu le Vupeladyambu bya Australia. Loko a ri kwalaho, u thyiwe vito ra “Old Mad 1914!” hikwalaho ka ku chumayela ka yena hi ku hiseka hi vuprofeta bya Bibele lebyi vulavulaka hi 1914. * Kambe loko ku tlhekeka Nyimpi yo Sungula ya Misava, ku hlekula koloko ku herile. Arthur a a tshamela ku chumayela vaxavi va xitolo xakwe naswona kwalaho a a veka minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni efasitereni. Nakambe efasitereni a a tsale leswaku loyi a nga ta n’wi komba mhaka ya vunharhu un’we eBibeleni, ku nga dyondzo leyi nga humiki eBibeleni leyi a a nga pfumeli eka yona u ta n’wi nyika 100 pounds. A ku na ni un’we loyi a n’wi hlamuleke.
Ekaya ra va ka Williams eDonnybrook, a ku khomeriwa minhlangano ya ku dyondza Bibele. Hi ku famba ka nkarhi, Arthur u ake Holo ya Mfumo yo sungula edorobeni kumbe laha a ku khomeriwa kona minhlangano eVupeladyambu bya Australia. Hambileswi a a ri emalembeni ya va-70, a a ambala sudu ni thayi a gada hanci leyi a yi thyeke Doll kutani a ya chumayela exifundzheni hinkwaxo xa Donnybrook.
Vana va Arthur va tsakisiwe swinene hi mahanyelo ya tata wa vona loyi a a hiseka, a a rhurile a tlhela a xiximeka. Florence (6) n’wana wakwe wa n’hwanyana u ve murhumiwa eIndiya. Vana vakwe Arthur Lindsay (7) na Thomas, va ve vakulu va vandlha nkarhi wo leha ku fana ni tata wa vona.
MAAPULA YO TSOKOMBELA LAMA VURIWAKA LADY WILLIAMS
Kokwana xinguwe Arthur Lindsay Williams a tiviwa a tlhela rhandziwa hikwalaho ka musa wakwe. A a tinyika nkarhi wa ku va ni vanhu a tlhela a va xixima. Nakambe a a ri nghwazi ya ku tsema misinya hi xihloka naswona u wine minkarhi ya 18 eka malembe ya 12.
Kambe Arthur a nga tsakanga loko Ronald (8) xifanyetana xa yena xa malembe mambirhi (ku nga kokwa wa mina) xi teka xihloka xi ya tsema ximudyana xa maapula. Mana wa Ronald u bohelele nsinya wolowo kutani hi ku famba ka nkarhi wu tlhela xi va ni maapula yo tsokombela. Muxaka wa maapula walawo wu thyiwe Lady Williams naswona wu tlhele wu tirhisiwa ku humesa muxaka lowu vuriwaka Cripps Pink ku nga muxaka wa maapula lama tivekaka swinene emisaveni.
Hi ku famba ka nkarhi, kokwa wa mina Ronald u sungule ku endla mintirho yin’wana ya nkoka swinene. Yena na kokwa wa xisati va tirhe malembe ya nkombo va pfuneta eka ntirho wo aka wa Timbhoni eAustralia ni le Swihlaleni swa Solomon. Sweswi kokwana wa xinuna u ni malembe ya kwalomu ka 80, wa ha ri nkulu evandlheni naswona u pfuneta eku akeni ni ku pfuxeta Tiholo ta Mfumo eVupeladyambu bya Australia.
KU XIXIMA NDZHAKA YA MINA
Vatswari va mina Geoffrey (9) na Janice (10) Williams va ha hlayisa ndzhaka ya hina, hi ku tirha hi matimba leswaku va kurisa sesi Katharine (11) na mina (12) leswaku hi hanya hi milawu ya Vukreste. Loko ndzi ri ni malembe ya 13, ndzi sungule ku tiakela vuxaka lebyinene na Yehovha. Loko ndzi ri eminhlanganweni ya Vukreste, ndzi twe makwerhu John E. Barr loyi a a ri xirho xa Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha a khutaza vantshwa a ku: “Mi nga tlangi hi nkarhi wa vuntshwa bya n’wina, ku nga nkarhi lowunene wa ku va mi tiva ni ku rhandza Yehovha.” Hi siku rolero, ndzi tinyiketele eka Yehovha. Endzhaku ka malembe mambirhi ndzi sungule ku heta nkarhi wo tala ndzi ri karhi ndzi dyondzisa vanhu Bibele.
Namuntlha mina ni nkatanga Chloe ha tiphina hi ku heta nkarhi wo tala hi ri karhi hi dyondzisa vanhu Bibele, eTom Price ku nga doroba leri nga ekule en’walunguvupeladyambu le Vupeladyambu bya Australia. Hi tirha ntirho wa xinkarhana lowu hi pfunaka leswaku hi kota ku tihanyisa. Vatswari va mina na sesi wa mina Katharine ni nuna wakwe Andrew, va heta nkarhi wo tala va ri karhi va chumayela ePort Hedland laha ku nga mpfhuka wa kwalomu ka tikhilomitara ta 420 ku ya en’walungu. Mina na Tatana hi vakulu va vandlha.
Eka switukulwana swa ka hina swa nkombo leswi hundzeke, Thomas Williams hi yena la sunguleke ku tirhela Yehovha Xikwembu. Ndzhaka yoleyo ya ripfumelo yi hundziseriwe ni le ka mina. Ndzi titwa ndzi katekile ku va ni ndzhaka ya nkoka swonghasi.
^ ndzim. 5 Tinomboro ti fambisana ni swinepe swa vanhu leswi nga eka matluka 12 ku ya eka 13.
^ ndzim. 6 Xihlala lexi xi kumeka le vuxeni bya Fiji ku nga ntlawa wa swihlala leswi vuriwaka Lau naswona khale a xi vitaniwa Xihlala xa Lakemba.
^ ndzim. 10 Murhumiwa John Hunt u hundzuluxele Testamente Leyintshwa hi ririmi ra le Fiji, leyi kandziyisiweke hi 1847. Vuhundzuluxeri lebyi byi xiyeka hi leswi byi tirhiseke vito ra Xikwembu “Jiova,” ku nga Yehovha hi Xifiji eka Marka 12:36, Luka 20:42, na Mintirho 2:34.
^ ndzim. 16 Hlaya xiengetelo eka nhlokomhaka leyi nge,“1914—I Lembe Leri Xiyekaka eVuprofeteni Bya Bibele” eka buku leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha naswona ya kumeka ni le ka Web site ya hina leyi nge www.jw.org/ts.
DYONDZA SWO TALA
Milawu Ya Xikwembu Yi Hi Pfuna Njhani?
Yesu u hlamusele leswaku ha yini hi lava nkongomiso ni leswaku hi yihi milawu ya Bibele leyi nga ya nkoka.
I Yini Leswi Nxaxamelo Wa Minkarhi Ya Bibele Wu Swi Kombisaka Hi Lembe Ra 1914?
Vuprofeta bya “minkarhi ya nkombo” eka Daniyele ndzima 4 byi kombetela eka nkarhi wo tika wa vuhosi bya vanhu.
Tekelela Ripfumelo Ra Vona
Xana hi nga vuyeriwa njhani sweswi loko hi hlaya hi vavanuna ni vavasati va le Bibeleni lava nga ni ripfumelo?