text:
Primary tabs
Mulaedza wa Lushaka nga Muhulisei Vho Jacob G Zuma, Muphuresidennde wa Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe, kha Dzulo ḽo Ṱanganelaho ḽa Phalamennde, Kapa
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Mavunḓu (NCOP),
Mufarisa Mulangadzulo wa NA na Mufarisa Mudzulatshidulo wa NCOP,
Mufarisa Muphuresidennde wa Riphabuḽiki, Muṱhonifhei Vho Cyril Ramaphosa,
Mufarisa Muphuresidennde wa Kale Vho Kgalema Motlanthe,
Muṱhonifhei Muhaṱuli Muhulwane wa Riphabuḽiki, na miraḓo yoṱhe ya Vhulamukanyi,
Minisiṱa dzi ṱhonifheaho na Vhafarisa Dziminisiṱa,
Vhalangavunḓu na Zwipikara zwa Vhusimamulayo ha kha Vunḓu,
Mudzulatshidulo wa SALGA, na vhurangaphanḓa hoṱhe ha muvhuso wapo,
Mudzulatshidulo wa Nnḓu ya Lushaka ya Vharangaphanḓa vha Sialala,
Ṱhoho dza Zwiimiswa zwa Chapter 9,
Vharangaphanḓa vha bvaho kha sekithara dzoṱhe,
Miraḓo ya madavhi a vhudipuḽomati,
Miraḓo i ṱhonifheaho,
Vhaeni vho khetheaho
MaAfurika Tshipembe sa nṋe,
Good evening, sanibonani, molweni, riperile, dumelang, ndi madekwana, goeie naand.
Ndi pfa ndo hulisea zwihulu musi ndi tshi vha ṋetshedza Mulaedza wa Lushaka wa u thoma wa vhuvhusi ha demokirasi ya vhuṱanu.
Kha vha ri ndi thome nga u livhisa maipfi a ndiliso kha uri sia hu vhavhaho ha Muṅwaleli wa Phalamennde Vho Michael Coetzee.
U shela havho mulenzhe kha u lwela mbofholowo na demokirasi ari nga ḓo zwi hangwa na luthihi.
Vhege yo fhiraho ro ṱutshelwa nga mme ashu, Vho Mme Epainette Mbeki. Ndededzo na maipfi avho a vhuṱali ri ḓo zwi elelwa. Ri livhisa maipfi a ndiliso zwi tshi bva vhuhoneni ha mbilu dzashu kha muṱa wa ha Mbeki.
Mbilu dzashu dzi na miṱa ya miraḓo ya SANDF vho lovhaho kha khombo ya bupo yo iteaho ṋamusi ngei Mpumalanga musi vha khempheni ya vhugudisi. Ri tama avho vho huvhalaho vha tshi ṱavhanya vha fhola.
Vha hashu,
Ri kha ḓi bva kha khetho dza guṱe dza lushaka dzo vhaho hone nga dzi 7 Shundunthule. Ro ḓi imisela u shuma na madzangano oṱhe Phalamenndeni musi ri tshi khou isa Afurika Tshipembe phanḓa.
Kha Mulaedza wa Lushaka wa Luhuhi, ndo sumbedzisa ngaha nganea yavhuḓi ya miṅwaha ya 20 ya mbofholowo na demokirasi.
Ro amba uri Afurika Tshipembe ndi fhethu ha khwiṋe ha u dzula hone u fhirisa zwe ḽa vha ḽi zwone nga 1994, na uri matshilo a vhathu vhashu vha dzimiḽioni o no khwinifhala.
Fhedziha, sa zwe zwa sumbedziswa kha Puḽane ya Mveledziso ya Lushaka (NDP) na Tsedzuluso ya Miṅwaha ya 20 ya Ofisi ya Muphuresidennde, khaedu tharu dzine dza vha vhushai, vhushaya ndinganyo na u sa tholwa zwi kha ḓi isa phanḓa na u kwama matshilo a vhathu vhanzhi.
Musi ri tshi khou dzhena kha luṱa lwa vhuvhili lwa u bvela phanḓa hashu u bva kha muvhuso wa khethululo uya kha muvhuso wa demokirasi ya lushaka, ri khou tea u sedzesa kha tshanduko khulwane ya ikonomi ya matshilisano uri ri kone u kunda khaedu idzi tharu.
Tshanduko a i nga ḓo vha hone arali hu songo vha na vhudzheneleli ho khwaṱhaho.
Ri na Mbekanyamushumo ya Kushumele yo tewaho kha Manifesto wa ANC na NDP.
Ikonomi ndi yone yo sedzeswaho khayo kha mbekanyamushumo iyi. Ri kha ḓi tenda kha uri tshikonisi tshihulwane kha fulo ḽa u lwa na vhushai, ndi u sikwa ha mishumo yavhuḓi na zwa uri, uri hu sikwe mishumo iyo zwi khou ṱoḓa ikonomi i aluwaho nga u ṱavhanya.
Ro ta gemo ḽa nyaluwo ya 5% nga 2019. Uri ri swikelele izwi, ri ḓo sedza kha maga na vhudzheneleli ho fhambananaho uri ri takuse ikonomi.
Ro ta gemo iḽi nga tshifhinga tshi konḓaho vhukuma. Ikonomi a yo ngo tou aluwa zwavhuḓi kha miṅwaha miraru yo fhiraho zwine zwa khou ita uri miṱa minzhi i konḓelwe.
Nyaluwo i ongolowaho yo vhangwa na nga ikonomi ya ḽifhasi ine ya khou tsela fhasi, tsha vhuvhili ndi nyimele dzapo, u fana na zwiṱereke zwa dzikhakhathi zwi dzhiaho tshifhinga tshilapfu tshiṅwe tshifhinga, na u sa vha hone ha fulufulu.
Musi mupo wa zwa vhashumi u siho kha vhuimo havhuḓi kha ikonomi, ndi zwa ndeme uri vhafarisani vha matshilisano vha ṱangane vha tandulule pfudzungule na tshifhinga tshi fhelelaho kha zwiṱereke.
Vhafarisani vha matshilisano vha ḓo tea u dzudzanya vhushayandinganyo ha miholo. Riṋe sa Muvhuso ri ḓo sedzulusa ngaha khonadzeo ya muholo wa fhasi wa lushaka sa maṅwe a maitele a ndeme a u fhungudza vhushayandinganyo ha miholo.
Mufarisa Muphuresidennde Vho Cyril Ramaphosa vha ḓo tshimbidza nyambedzano ya vhafarisani vha matshilisano kha sia ḽa Nedlac.
Tsha vhuvhili, Muvhuso u ḓo shela mulenzhe kha u vha hone ha tshiga tsha shango tsha Thendelano ya Muhanga wa Nḓowetshumo ya Migodi i Bvelelaho we wa dzhenelelwa nga vhashumi, mabindu na muvhuso mahoḽa, fhasi ha vhurangaphanḓa ha Mufarisa Muphuresidennde wa kale Vho Kgalema Motlanthe.
Zwazwino mushumo uyo u ḓo rangwa phanḓa nga Muphuresidennde.
Ri ḓo fhaṱa dzinnḓu na dziṅwe tshumelo u itela u vusuludza dziḓorobo dza migodini, sa tshipiḓa tsha thendelano ya Tshimedzi 2012 yo vhaho hone vhukati ha mabindu na muvhuso na vhashumi.
Ho sedzeswa vhupo ha migodi ya Matlosana, Emalahleni, Sekhukhune, Lephalale, West Rand na Matjhabeng.
Ho thomiwa Komiti ya Ngangomu ya Mvusuludzo ya Zwitshavha zwo Tsikeledzeaho zwa Migodini fhasi ha vhurangaphanḓa ha Minisiṱa wa Ofisi ya Muphuresidennde Vho Jeff Radebe vha shumanaho na u Puḽana, Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele.
Miraḓo ya komiti hu katelwa Minisiṱa wa Zwiko zwa Minerala, wa Maḓi na Tshampungane, wa Mbambadzo na Nḓowetshumo, wa Mveledziso ya zwa Matshilisano, wa Vhashumi, wa Madzulo a Vhathu, wa Mutakalo, wa Mveledziso ya Ikonomi na wa Gwama.
Kha u isa phanḓa na u khwinisa nyimele dza nzulele ya vhashumi vha migodini, Muvhuso u khou sedzulusa khamphani dza migodini uri dzi khou tevhedzela naa magemo a Thendelonzwiwa ya Mugodini, dzi elanaho na u khwinifhadza nyimele dza nzulele ya vhashumi.
Khamphani dzi khou lavhelelwa u shandukisa kana u khwinifhadza dzihosiṱele uri dzi vhe yunithi dza miṱa, u swikelela phimo ya uri muthu muṅwe na muṅwe a wane rumu yawe na u vhona uri vhashumi vha migodini vha na miḓi yavho vhone vhaṋe.
Ri khou humbela uri khamphani dzi si pfuke datumu ya u vala ya 2014 ya magemo aya kha u isa pfanelo iyi ya u hulisa vhashumi vha migodini.
Miraḓo i ṱhonifheaho
Vhaeni vho khetheaho,
Tshiimo tshire fhasi tsha vhubindudzi ndi tshone tshithivheli tshihulwane tsha nyaluwo ya ikonomi. Ri khou tea u shumisana na sekithara dza phuraivethe kha u bvisa zwithivheli kana zwithithisi zwa vhubindudzi.
Ri khou tama u vhona sekithara dza phuraivethe dzi tshi sumbedza u vha na fulufhelo kha ikonomi sa sekithara ya tshitshavha.
Ri ḓo isa phanḓa na u dzhenisa mabindu kha u khwinisa nyaluwo yo katelaho na u fhaṱa tshitshavha tshi bvelelaho nga nḓila khulwane. Nga kha zwenenzwi, ndi ḓo ita muṱangano wa Tshigwada tshi Shumaho tsha Mabindu tsha Vhuphuresidennde
Nga murahu ha muṱangano wa u fhedzisela wa Tshigwada tshi Shumaho mahoḽa, ho thomiwa zwiṱirimu zwa u shuma zwa rathi na uri zwo no thoma u ambedzana ngaha thandululo ya zwithithisi zwo fhambanaho zwa u ita mabindu Afurika Tshipembe.
Mafhungo ayo o ambiwa nga vhalanguli na dziCEO dza khamphani khulwane kha sesheni tharu dza u shuma dzo fhambanaho dze nda dzi farela ngei Mahlamba Ndlopfu nga ṅwedzi wa Ḽara na wa Nyendavhusiku mahoḽa.
Muṱangano u tevhelaho wa Tshigwada tshi Shumaho u ḓo isa phanḓa vhufarani ha nyaluwo yo katelaho na mveledziso i yaho phanḓa.
MaAfurika Tshipembe sa nṋe,
Ri khou tea u dzhia tsheo dzo khwaṱhaho kha u shumana na zwithivheli zwa fulufulu ḽa shango uri ri kone u vha na mupo wavhuḓi wa nyaluwo.
Mbekanyamushumo yo bvelelaho ya u dzhenisa muḓagasi yo shandukisaho matshilo a miṱa minzhi yo swikelelwa nga kha mbetshelwathungo ya muḓagasi wa tshiedza, une a wo ngo itelwa u katela phaḓaladzo ya fulufulu ḽinzhi.
Nyimele iyi i khou ṱoḓa tshanduko yo khwaṱhaho ya sekithara ya fulufulu, uri hu bveledzwe fulufulu ḽo ṱanganelaho ḽi yaho phanḓa ḽi katelaho malasha, fulufulu ḽa ḓuvha, ḽa muya, ḽa maḓi, gese na nyukiḽiya.
Tshanduko iyi i ḓo ṱoḓa hu tshi shandukiswa tshivhumbeo nga nḓila ine mihasho ya muvhuso, khamphani dza muvhuso dzi kwameaho na nḓowetshumo nga u angaredza dza tandulula ngayo khaedu dza fulufulu.
Puḽane ya fulufulu i dovha ya ṱoḓa nyingapfuma na mveledziso ya vhashumi kha sekithara ya fulufulu.
Ri khou dovha ra ṱoḓa u topola maitele a tshanduko u ṱavhanyisa tswikisedzo na nḓisedzo nga muvhuso kha sekithara ya fulufulu.
Kha u dzudzanyela tshikhala tsha vhuimiswa, ri kati na u shandukisa Nyukiḽiya ya Lushaka na Komiti ya Pfananyo ya Vhurangaphanḓa ha Fulufulu ha Khabinethe, uya kha Komiti ṱhukhu ya Khabinethe ya Tsireledzo ya Fulufulu.
Komiti ṱhukhu i ḓo vha na vhuḓifhinduleli ha zwine zwa sa ḓo tshimbidzwa nga nḓila yone, nzudzanyo na tsumbanḓila ya zwi itwaho kha sekithara ya fulufulu.
Komiti ṱhukhu i ḓo dovha ya vhona uri Eskom i wane thikhedzo yo teaho uri i kone u ita mushumo wayo na uri i dzule yo sedza kha u swikelela zwipikwa na magemo ayo.
Uri ri swikelele zwipikwa zwashu zwa tsireledzo ya fulufulu, khampani dza muvhuso dzire kha Sekithara ya Fulufulu, sa Eskom, Dzangano ḽa Fulufulu ḽa Nyukiḽiya ḽa Afurika Tshipembe na Tshikwama tsha Fulufulu ḽa Vhukati dzi ḓo tea u shuma nga kha maitele o vusuludzwaho uri dzi kone u swikelela ndivho iyi.
Hu khou tea u itwa mushumo kha tshiimo tsha thekhinikhaḽa kha masia oṱhe a fulufulu nga mannḓa fulufulu ḽa nyukiḽiya na gese ya mupo zwi tshi elana na ndambedzo, tsireledzo, tshinyadzo na mveledziso yapo ya khethekanyo idzo.
Nyukiḽiya iya kona u bveledza megawatsi dzi fhiraho 9000, ngeno gese ya mupo i tshi dzhiiwa sa yone i tshimbidzaho ikonomi yashu.
Ri ḓo isa phanḓa na gese ya mupo kha muhanga wa milayo ya mupo washu wavhuḓi.
Hu dovha ha vha na mishumo ya tshihaḓu ine ra khou ḓidzhenisa khayo, kha themo pfufhi. Hu ḓo engedzwa mvelaphanḓa kha saithi ya tshiṱitshi tsha muḓagasi tsha Medupi.
Puḽane dza u lambedza nga masheleni tshiṱitshi tshihulwane tshi tevhelaho tsha malasha a mulilo, Coal 3, dzi ḓo itwa nga u ṱavhanya uri hu thomiwe thengiso.
Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na luṱa lwa vhuṋa lwa mbekanyamushumo ya vhabveledzi vho ḓiimisaho vha muḓagasi wa fulufulu ḽi vusuledzeaho, uri vha dzhiele nzhele fulufulu ḽa muya, ḽa ḓuvha, biomass na dziṅwe thekhinoḽodzhi dzi engedzaho zwikhala kha vhupo ha mahayani.
Tshipikara na Mudzulatshidulo vha ṱhonifheaho,
Ri khou dovha ra lavhelesa phanḓa ha mikaṋo yashu ri tshi itela tsireledzo ya fulufulu.
Mahoḽa nga Tshimedzi ro saina Thendelano ya Thandela ya Muḓagasi wa Maḓi wa Grand Inga na Muvhuso wa Democratic Republic of Congo. Thandela iyi khulwane nahone ya tshiṱirathedzhi ina khonadzeo ya u bveledza 40 000 megawatsi ya muḓagasi wa maḓi.
Shango ḽashu ḽi ḓo vhuelwa nga nḓila khulwane nga kha thandela iyi ire na mutsindo.
Kha u dzudzanyela u thoma u shuma ha puḽane ya fulufulu, ri khou tea u khunyeledza vhusimamulayo vhu elanaho na u fhaṱulula nḓowetshumo ya fulufulu sa mbonela phanḓa ya Mulayotibe wa Mushumisi o Ḓiimisaho wa Sisiṱeme ya Makete, Puḽane ya Zwishumiswa zwo Ṱanganelaho na dziṅwe mbekanyamaitele dzi kwamaho sekithara ya Fulufulu.
Miraḓo i ṱhonifheaho,
Vhaeni vho khetheaho,
Ri lushaka lune lwa khou shuma.
Ri tshi engedza kha vhudzheneleli vhuhulwane ha tsireledzo ya fulufulu, ri ḓo isa phanḓa na u shumisa Puḽane ya Themamveledziso ya Lushaka i bvelelaho, fhasi ha ndangulo ya Khomishini ya Pfananyo ya Themamveledziso ya Vhuphuresidennde, u mona na shango.
Kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho, ro bindudza ṱhiriḽiyoni rannda kha themamveledziso ntswa u itela nḓisedzo ya maḓi, fulufulu, vhuendi, tshampungane, zwikolo na dzikiḽiniki na vhuṱumani ha inthanethe kha vhathu vhashu.
Kha miṅwaha miraru i ḓaho, ri ḓo shumisa R847 biḽiyoni kha themamveledziso na uri hu ḓo thomiwa na u khunyeledzwa thandela dzo vhalaho.
U fhaṱwa ha Damu ḽa Mzimvubu ngei Kapa Vhubvaḓuvha hu ḓo ya phanḓa, na u takuswa ha luvhondo lwa Damu ḽa Clanwilliam ngei Kapa Vhokovhela.
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho, vhunzhi ha mushumo wa u fhaṱa Luṱa lwa vhuvhili lwa Thandela ya Maḓi ya Lesotho Highlands u ḓo vha wo khunyelela.
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho, ri ḓo khunyeledza u fhaṱa dzidishi dza MeerKat dzi fhiraho 60 na u thoma u fhaṱa Square Kilometre Array dish antennas dza 100.
Ri ḓo engedza, na u ita uri hu vhe na tswikelelo ya themamveledziso ya mafhungo na vhudavhidzani na tshumelo dza vhudavhidzani ha eḽekiṱhironiki, hu tshi katelwa na burodibennde na khasho ya didzhithaḽa,
Khabinethe yo thoma u shumisa “South Africa Connect”, Mbekanyamaitele na Tshiṱirathedzhi tshashu tsha Burodibennde, nga Nyendavhusiku mahoḽa uri mushumo uyu uye phanḓa.
Ri ḓo isa phanḓa na dziṅwe thandela dzo fhambanaho dzine dza ḓo shandukisa nyimele ya nzulele ya vhathu vhashu na u alusa ikonomi yashu.
Vha hashu,
Mbekanyamushumo yashu ya tshanduko ya ikonomi ya matshilisano i ḓo iswa phanḓa kha u shumiswa ha Puḽane ya Vhuitwa ha Mbekanyamaitele ya Nḓowetshumo.
Ri ḓo alusa zwirengiswa zwapo na u engedza mveledziso yapo hune muvhuso wa ḓo renga 75% ya thundu na tshumelo kha vhabveledzi vha Afurika Tshipembe.
Ri ḓo shumisa sekithara ya fulufulu ḽi vhuedzedzeaho, u bveledzwa ha mabasi, khonṱhiraka ya Transnet ya R50 biḽioni ya ṱhoho dza zwidimela na thandela dza zwiporo dza PRASA vhukati ha zwiṅwe, uri ri aluse zwine ra vha nazwo na u engedza nyaluwo.
Ri ḓo dovha hafhu kha miṅwaha miṱanu i ḓaho ra engedza mveledziso ya ikonomi ya dzingu na nḓowetshumo, nga kha u thomiwa ha Zounu dza Ikonomi yo Khetheaho u mona na shango.
Ri ḓo isa phanḓa na u tikedza nga kha vhuṱuṱuwedzi, vhuṱaṱisani ha auto, zwiambaro, mukumba, zwienda na nḓowetshumo dza mawiviwa, zwine zwa bveledza mishumo.
Miraḓo i ṱhonifheaho,
Naho nyimele dza mbambadzo dzi siho kha tshiimo tshavhuḓi kha mimakete yayo, sekithara ya vhuendelamashango ya Afurika Tshipembe yo isa phanḓa na u sumbedza nyaluwo yavhuḓi nga 2013, ya swikelela rekhodo ya nṱha ya 9,6 miḽioni ya vhaendela mashango vho ḓaho vha tshi bva kha mashango a nnḓa.
Vhathu vha funa shango ḽashu na uri vha kha ḓi isa phanḓa na u dalela Afurika Tshipembe.
Ri na gemo ḽe ra ta ḽa u engedza tshivhalo tsha vhaeni vha ḓaho tsha nṱha ha 15 miḽioni nga ṅwaha wa 2017.
Ri khou dovha ra sedza kha u engedza vhushelamulenzhe ha vhuendelamashango kha mbuelo ya shango uya kha biḽioni dzi fhiraho R125 nga 2017.
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho, ri ḓo dzhiela nṱha thikhedzo ya mabindu maṱuku, na ḓorobo ṱhukhu na mabindu a sekithara dzi songo dzudzanyeaho na zwiṅwe vho, izwo zwi ḓo vha hone nga u shumisa mbekanyamushumo ya mveledziso ya SMME kha u alusa u Mannḓafhadzwa ha Ikonomi yo Engedzwaho yo Tewaho kha Vhathu Vharema.
Ri ḓo ṱuṱula u shumiswa ha Mulayo wa u Mannḓafhadzwa ha Ikonomi yo Engedzwaho yo Tewaho kha Vhathu Vharema wo khwiniswaho na Mulayo wa Ndinganyo ya u Tholwa, uri ri kone u shandukisa vhuṋe, ndangulo na ndango ya ikonomi.
Ri ḓo engedza vhashumi vhanzhi na zwikimu zwa vhuṋe ha mukovhe wa tshitshavha na u alusa vhudzheneleli ha vhoramabindu vha vharema kha u vhuedzedza nḓowetshumo ya ikonomi.
Vha hashu,
Ndaka yashu yo fhelela ya Zwiimiswa zwa Gwama ḽa Mveledziso i swika kha R230 biḽioni.
Fhedziha, tshanduko dzine dza i ḓisa kha mveledziso a i ngo ṱanḓavhuwa na mbekanyamushumo dzadzo dza vhubindudzi a dzi tshimbidzwi zwavhuḓi.
Zwiimiswa zwi ḓo sudzuluswa kha miṅwaha miṱanu i ḓaho uri zwi vhe inzhini ya vhukuma ya mveledziso ya ikonomi ya matshilisano.
Kha lutsinga lwonolo luthihi, Postbank i ḓo thuswa uri i kone u shela mulenzhe kha nyengedzedzo ya tshumelo dza u vhulunga kha vhashayaho na vha shumaho.
Miraḓo i ṱhonifheaho,
Vhaeni vho khetheaho,
U manḓafhadzwa ha vhaswa hu ḓo dzhielwa nṱha kha mbekanyamushumo yashu ya tshanduko ya ikonomi.
Muvhuso u ḓo thoma maṅwe maga a u ṱavhanyisa u tholwa ha vhaswa, a elanaho na Thendelo ya u Tholwa ha Vhaswa.
Ri ḓo engedza tshivhalo tsha poswo dza vhugudela mushumo kha sekithara ya muvhuso, hune muhasho muṅwe na muṅwe wa muvhuso na zwiimiswa zwa muvhuso zwa ḓo tea u thola vhagudi uri vha wane tshenzhemo ya mushumo.
Sekithara ya phuraivethe yo fhindula nga nḓila yavhuḓi kha u thomiwa ha vhuṱuṱuwedzi ha muthelo wa u tholwa. Kha miṅwedzi miṱanu fhedzi, hu na vhashumi vha linganho 133 000 vho vhuelwaho na vhatholi vha linganaho 11 000 vho shelaho mulenzhe kha zwikimu zwa vhuṱuṱuwedzi.
Vhunzhi ha vhathu vho tholwa kha dziholosela na kha mbambadzo ya thengo, vhubveledzi na sekithara dza gwama.
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho,
Mudzulatshidulo a Ṱhonifheaho,
Ubva nga 2004 muvhuso wo tshimbidza Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo Engedzwaho (EPWP), i ṋetshedzaho zwikhala zwa mishumo na vhugudisi kha vha si na mishumo. Luṱa luswa lu ḓo ṋetshedza zwikhala zwa mishumo zwa miḽioni dza rathi nga 2019. Ri khou fhaṱa kha mvelaphanḓa yo itwaho miṅwahani yo fhiraho.
Ro sika mishumo i swikaho miḽioni nṋa kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho.
Vhurangeli ha mupo wa EPWP vhu fanaho na u shuma nga malaṱwa, matzhava, zwa maḓi, mulilo na mbekanyamushumo ya Tshumelo ya Mupo wa Vhaswa na zwone zwi ḓo engedzwa nga 2019, hu tshi tikedzwa mveledziso ya vhaswa.
U engedza kha zwenezwo, Mbekanyamushumo ya Mishumo ya Tshitshavha yo tewaho kha muvhuso wapo i ḓo engedzwa u itela u ṋetshedza zwikhala zwa mishumo ya miḽioni mafheloni a 2019.
Vha hashu,
Ro nanga vhulimisi sa tshone tshitshimbidzi tshihulwane tsha mishumo. Gemo ḽashu ndi uri sekithara ya vhulimisi i sike mishumo ya miḽioni nga 2030.
Muvhuso u ḓo ṋetshedza thikhedzo khulwane kha vhorabulasi vha sa athu bvelelaho nga u ṱavhanyisa mbuedzedzo ya mavu na u ṋetshedza thikhedzo ya thekhinikhaḽa, themamveledziso na masheleni.
Thikhedzo i ḓo ya kha zwitshavha na uri ri ḓo dzhenelela kha mveledziso ya zwiḽiwa na vhulimi ho sedzaho kha miṱa uri hu sa vhe na ṱhahelelo ya zwiḽiwa, zwi tshimbilelanaho na mbekanyamushumo ya mveledziso ya zwiḽiwa ya Fetsa Tlala (U fhedza Nḓala).
Ri ḓo ita uri mbilo dza mavu dzi sa athu dzudzanywaho, dzo iswaho phanḓa ha datumu ya u vala ya 1998 dzi khunyeledzwe nga u ṱavhanya. Ri ḓo dovha hafhu ra vula lwa miṅwaha miṱanu uri hu ḓiswe mbilo uri mavu a vhuedzedzwe kha vhaṋe vhao, na u dzudzanya zwo siedzwaho musi hu tshi valwa nga 1913 kha miṱa ya Khoi na San.
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho,
Mudzulatshidulo a Ṱhonifheaho,
Sub-Saharan Africa i khou ṋaṋa u vha mufarisani muhulwane wa shango ḽashu kha mbambadzo. Ro ṱuṱuwedzwa nga uri vhubindudzi ha Afurika Tshipembe kha dzhango ho engedzea ubva kha R5,5 biḽioni nga 2002 uya kha R32,3 biḽioni nga 2013.
Mbambadzelannḓa dzashu kha dzhango dzi khou engedzea ṅwaha muṅwe na muṅwe, zwazwino dzi kha 28,5% u bva kha 22,6% ya 2002.
Afurika Tshipembe ḽi ḓo isa phanḓa na u kunda ṱhanganelo ya dzingu yo ṱanḓavhuwaho nga kha Mbumbano ya Maitele a Tshipembe ha Afurika, SADC na Vhupo ha Mbambadzo ha Mahala ha Masia Mararu hu katelaho Vhubvaḓuvha na Tshipembe ha Afurika.
MaAfurika Tshipembe sa nṋe,
Ri tama vhathu vhashu vha tshi ḓiphina nga muvhuso wapo.
Ro thetshelesa dzimbilaelo na makumedzwa a vhadzulapo vha Afurika Tshipembe kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho, zwi tshi elana na kushumele kwa mimasipala.
Zwazwino ndi tama u vha kovhela puḽane yashu ya kushumele ya u vusuludza muvhuso wapo.
Masipala yashu yo fhaṱwa kha mutheo wo khwaṱhaho, kha miṅwaha ya 20 yo fhiraho ya demokirasi.
Ro sedzulusa mimasipala yashu yoṱhe.
Ro sedzulusa ndango ya masheleni ya mimasipala iyo, nḓila ine ha shumiwa ngayo kha maitele a vhusimamulayo, khathihi na vhukoni hayo ha u ṋetshedza dzithandela hu u itela u fhelisa zwithivheli zwire hone.
Ro dovha ra sedza uri mimasipala i fhindula hani migwalabo ya nḓisedzo ya tshumelo. Ho vha na mvelaphanḓa khulwane kha mimasipala minzhi.
Fhedziha, ri kha ḓi vha ro sedzana na khaedu nnzhi kha miṅwe mimasipala.
Ro takadzwa nga mimasipala ya 11 yo shumaho zwavhuḓi kha odithi, tshinyalelo kha magavhelo a themamveledziso ya masipala na nḓisedzo ya tshumelo.
Mimasipala ya 11 ndi i tevhelaho:
1. Masipala wa Tshiṱiriki tsha Nkangala.
2. Masipala wa Tshiṱiriki tsha Cacadu.
3. Masipala wa Tshiṱiriki tsha Zululand.
4. Masipala wa Tshiṱiriki tsha Umzinyathi.
5. Masipala wa Tshiṱiriki tsha Ilembe.
6. Masipala Wapo wa Knysna.
7. Masipala wa Tshiṱiriki tsha West Coast.
8. Masipala Wapo wa Matzikama.
9. Masipala Wapo wa Mossel Bay.
10. Masipala Wapo wa Breede Valley na
11. Masipala Wapo wa Steve Tshwete.
Ri fhululedza mimasipala kha kushumele uku.
Ndingo khulwane yo itwaho kha mimasipala yo fhambanaho yo sumbedzisa hune thikhedzo ya khou ṱoḓea hone.
Ri ḓo isa thikhedzo kha mimasipala i tevhelaho:
Masipala wa Tshiṱiriki tsha Amathole ngei Kapa Vhubvaḓuvha, Bannga yashu ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika yo themendela ndambedzo ya u bveledzisa themamveledziso.
Thandela dzo vhalaho dza ḓana, nga mannḓa dza maḓi na tshampungane, dzi ḓo thomiwa na uri ndivho khulwane ndi ya u dzi khunyeledza kha miṅwedzi ya 12 i ḓaho.
Kha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Umzinyathi, ngei KwaZulu-Natal, hu ḓo ṋetshedzwa masheleni a u bveledza thandela dza themamveledziso dzi tshi khou katela nga mannḓa u pangwa ha muḓagasi miḓini.
Mimasipala yapo ine ya ḓo shumiwa hu katelwa wa Msinga, Umvoti na Nquthu.
Kha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Alfred Nzo ngei Kapa Vhubvaḓuvha, hu ḓo ṋetshedzwa masheleni a u bveledza thandela dza themamveledziso hu tshi katelwa nḓisedzo ya maḓi, tshampungane na muḓagasi.
Masipala Yapo yo katelwaho ndi Mbizana na Ntabankulu, hure na vhathu vha swikaho miḽioni.
Ri ḓo tikedza Masipala Wapo wa Lukhanji kha u dzudzanyula vhulanguli hawo na u shumisa puḽane dza thikhedzo kha u ṋetshedzwa ha maḓi na muḓagasi.
Ri ḓo thusa Masipala wa Tshiṱiriki tsha OR Tambo u dzikisa vhulanguli na tshivhumbeo tsha dzangano na u ṱavhanyisa u shumiswa ha Puḽane dza Vhudzheneleli ha Muphuresidennde.
Kha Masipala Wapo wa Mbhashe ri ḓo shumisa puḽane dza ndango ya malaṱwa na u tandulula thaidzo ya maḓi a fhasi o tshikafhadzwaho.
Kha Masipala wa Tshiṱiriki tsha Ngaka Modiri Molema ngei Devhula Vhukovhela, muvhuso wa lushaka u ḓo tikedza na u shumisana na Bannga ya Mveledziso ya Tshipembe ha Afurika kha u tandulula ndambedzo ya themamveledziso ya maḓi na tshampungane.
Ri ḓo thusa Ḓorobo ya Johannesburg ngei Gauteng u tandulula thaidzo ya sisiṱeme ya zwikolodo.
Ri ḓo thusa Masipala Wapo wa Moqhaka ngei Free State kha u fhelisa khaedu ya u shumisa mabakete sa mabunga na mabunga o vuleaho.
Ngeno mushumo u kati wa u fhelisa u shumiswa ha mabakete sa mabunga u mona na shango. Izwi zwi ḓo dzhielwa nṱha nga Tshigwada tsha Minisiṱa dza ngangomu kha Nḓisedzo ya Tshumelo ye nda i thoma. Thimu iyo yo rwangwa phanḓa nga Minisiṱa Vho Pravin Gordhan.
Thimu iyo i katela Minisiṱa wa u Puḽana, Tsedzuluso na Ndaulo ya Kushumele kha Ofisi ya Muphuresidennde, wa Madzulo a Vhathu, wa Maḓi na Tshampungane, wa Vhuendi, wa Zwa Muno, wa Mabindu a Muvhuso, wa Fulufulu, wa Mveledziso ya Mahayani na Mbuyedzedzo ya Mavu, wa Mutakalo na Pfunzo ya Mutheo.
Mulangadzulo a Ṱhonifheaho, na Mudzulatshidulo a Ṱhonifheaho,
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho muvhuso wapo u ḓo sedzesa kha uri u shandukisa hani vhupo uri vhuvhe ḓorobo.
Afurika Tshipembe ḽi khou vha ḓorobo u mona naḽo ḽoṱhe. Nga 2011 vhathu vha shango ḽashu vha swikaho 63% vho vha vha tshi khou dzula dziḓoroboni na uri izwi zwi khou lavhelelwa u ya phanḓa kha miṅwaha ya fumi iḓaho.
Muhanga wa Mveledziso ya Ḓorobo wo Ṱanganelaho wa muvhuso washu u ḓo khunyeledzwa nga 30 Fulwana 2014.
U ḓo ḓisa zwithu zwiswa kha dziḓorobo dza Afurika Tshipembe.
U ḓo sumbedzisa muhanga wa mbekanyamaitele wa uri sisiṱeme ya ḓorobo ya Afurika Tshipembe i nga dzudzanyululwa hani uri dziḓorobo dzi vhe dzo katelwaho, na u vha na zwishumiswa zwo teaho na fhethu havhuḓi ha u dzula hone kha miṅwaha i ḓaho ya 20 uya kha ya 30.
Roṱhe kha ri ise muvhuso wapo phanḓa!
Vha hashu,
Kha miṅwaha ya 20 yo fhiraho, ro isa thikhedzo nga nḓila khulwane kha miṱa i kundelwaho nga kha vhubindudzi ha dzinnḓu, u engedzwa ha mbekanyamushumo dza mindende na nyengedzo ya tswikelelo ya pfunzo na ndondola mutakalo ya ndeme.
Tshifhingani tshi ḓaho, hu ḓo iswa phanḓa na u khwaṱhisedza phungudzo ya vhushai.
Ri ḓo isa phanḓa na u bindudza kha pfunzo na mveledziso ya zwikili vhunga zwi zwone khoṋo ya nyaluwo ya ikonomi na mveledziso. Ri khou ṱoḓa dziinzhiniara, vha shumanaho na muḓagasi, vha dziphaiphi, madokotela, vhadededzi na vhaṅwe vho gudelaho uri vha fhaṱe ikonomi ya shango ḽashu.
Pfunzo i dzula iya ndeme kha muvhuso uno. Ri ḓo isa phanḓa na u alusa tswikelelo ya pfunzo nga u vhona uri vhana vhoṱhe vha miṅwaha ya vhukati ha sumbe na 15 vha khou dzhena tshikolo.
Ri ḓo engedza tshivhalo tsha vhagudiswa vha Gireidi 12 vhane ḓo dzhena yunivesithi, u bva kha 172 000 ya 2013 uya kha 250 000 nga 2019.
Mahoḽa ro kona u vula tshikolo tshithihi nga vhege ngei Kapa Vhubvaḓuvha na uri ri ḓo isa phanḓa na u fhelisa zwikolo zwo fhaṱwaho nga mavu na zwifhaṱo zwa hone zwi si zwavhuḓi.
Tshivhalo tsha vhaswa vhare dziyunivesithi na magudedzini tsho engedzea miṅwahani yo fhiraho. Vhorakhoṱhiraka vha ḓo ya saithini nga Khubvumedzi u fhaṱa yunivesithi ntswa ngei Devhula Kapa na Mpumalanga.
Ṅwaha u ḓaho nga Phando, hu ḓo ṱanganedzwa tshigwada tsha u thoma tsha matshudeni vha u gudela vhudokotela kha yunivesithi ntswa ya vhudokotela ya Limpopo.
Hu tshi engedzwa kha zwenezwo, hu ḓo fhaṱwa magudedzi a vhugudisi na a pfunzo ya vokheshinaḽa a 12 u itela u engedza zwikili zwa thekhiniki zwo fhambanho kha shango.
Vha hashu,
Roṱhe ri tea u isa phanḓa na u lwa na zwidzidzivhadzi zwikoloni na kha zwitshavha zwashu. Ri ḓo dovha ra dzhiela nṱha tsireledzo zwikoloni, na kha zwiendedzi zwa matshudeni na mutakalo wa vhana.
Kha sia ḽa zwa mutakalo, ri ḓo shuma nga mannḓa uri ri engedze ndavhelelo ya vhutshilo u bva kha miṅwaha ya 60 ya 2012 uya kha miṅwaha ya 63 nga 2019.
Fulo ḽa u fhungudza u lovha ha dzitshetshe ḽi ḓo iswa phanḓa.
Izwi zwi ḓo ṱoḓa uri hu shumiswe Ndindakhombo ya Mutakalo wa Lushaka na u khwiniswa ha ndeme ya ndondolo kha sekithara ya tshitshavha.
Ri ḓo isa phanḓa kha tswikelelo ya mbekanyamushumo yashu ya thikhedzo na nyalafho ya Vairasi i Kulaho Nungo dza Maswole (HIV) na AIDS nga u engedza mafulo ashu mahulwane a vhudavhidzani ha thivhelo ya HIV.
Vha hashu,
Ri ḓo isa phanḓa kha zwine ro no ita kha u engedza u manḓafhadzwa na u bveledzisa vhafumakadzi.
Minisiṱa kha Ofisi ya Muphuresidennde a shumanaho na mveledziso ya Vhafumakadzi, Vho Susan Shabangu, vha ḓo shumisana na miṅwe mihasho ya Muvhuso, mazhendedzi, sekithara dza phuraivethe na madzangano asi a muvhuso, kha u engedza u manḓafhadzwa ha ikonomi ya matshilisano ya vhafumakadzi, mveledziso na pfanelo dza vhathu.
Kha u isa phanḓa na u khwaṱhisedza mbuelo dzashu dza demokirasi, ri ḓo khwinifhadza matshilo a vhathu vho holefhalaho kha miṅwaha miṱanu i ḓaho.
Ri ḓo shumisana na sekithara ya Vhuholefhali kha u topola masia a ndeme ane a tea u bveledzisa mushumo wa Afurika Tshipembe sa tshiga tsha Buthano ḽa UN kha Pfanelo dza Vhathu vho Holefhalaho na Phurothokhoḽo dza hone dzi Khetheaho.
Vhuṅwe vhudzheneleli ha ndeme kha themo iyi hu ḓo vha u khunyeledza Mbekanyamaitele ya Pfanelo dza Vhuholefhali ha Lushaka vhu katelaho Muhanga wa Pfanelo dza Vhuholefhali ha Lushaka.
Mbekanyamaitele na Muhanga zwi ḓo sumbedzisa nḓila kha kushumele kwa Muvhuso kha u engedza tshitshavha tshi katelaho na u engedza vhudzheneleli ha vhathu vho holefhalaho kha maitele a u dzhia tsheo.
MaAfurika Tshipembe sa nṋe,
Ho vha na mvelaphanḓa dzo itwaho kha miṅwaha miṱanu yo fhiraho kha u fhungudza tshiimo tsha vhutshinyi vhuhulwane u fana na u vhulaha, vhugevhenga, vhutshinyi ho livhanaho na vhafumakadzi, vhana na zwiṅwe zwigwada zwi kundelwaho, fhedzi zwi nga ḓi vha nṱha naho zwi songo ṱanganedzea.
Ri ḓo isa phanḓa na u fhungudza tshiimo tsha vhutshinyi.
Yunithi ya Vhusedzulusi ho Khetheaho, Thimu i Lwaho na Vhutshinyi, Yunithi ya Ndozwo ya Thundu na Hawks, dzo vha na mvelaphanḓa i vhonalaho vhukuma kha nndwa yashu ya u lwa na vhutshinyi kha tshitshavha nga u angaredza kha sekithara ya tshitshavha. Mushumo uyu u ḓo ya phanḓa kha miṅwaha miṱanu i ḓaho.
Usa khwaṱhisa tshanḓa kha zwirengwa, ndangulo na sisiṱeme dza kushumele dzi dzhielaho fhasi vhukoni na u bvelela ha muvhuso zwi ḓo ambiwa ngaha zwo.
Ḽiṅwe ḽa maga a ndeme, ḽo no vhaho hone, ndi u kuvhanganya zwirengwa kha Ofisi ya Muofisiri Mulanguli wa Zwirengwa kha Muhasho wa Gwama ḽa Lushaka.
Ro no thoma u lingedza maitele aya maswa nga u kuvhanganya zwirengwa zwa fanitshara ya tshikolo ngei Kapa Vhubvaḓuvha. Fanitshara iyi i ḓo iswa kha zwikolo zwoṱhe zwa Kapa Vhubvaḓuvha vhukati ha ṅwedzi wa Ṱhangule 2014.
Hu ḓo thomiwa maga a u thivhela vhashumi vha muvhuso na vhaimeleli vha tshitshavha kha u ita bindu na muvhuso.
Izwi zwi ḓo tikedzwa nga mushumo wo no thomiwaho wa Muhanga wa u Dzumbulula zwidodombedzwa zwa Masheleni, tsireledzo yo khwaṱhaho ya vha dzumbululaho zwiitwa zwi si zwavhuḓi, na nḓisedzo ya thikhedzo ya thekhinikhaḽa kha mihasho u itela ndangulo yo dziaho ya vhuḓifari.
Vha hashu,
Kha miṅwaha miṱanu i ḓaho ri ḓo isa phanḓa na u fhaṱa Afurika ḽa khwine na ḽifhasi ḽa vhuḓi.
Afurika Tshipembe ḽi ḓo isa phanḓa na u tikedza maitele a dzingu na a dzhango zwine zwa vha phindulo ya u tandulula pfudzungule, u engedza mulalo na vhutsireledzi, u khwaṱhisa ṱhanganelo ya dzingu, u engedza mbambadzo ya ngomu Afurika na u vha na mveledziso i yaho phanḓa kha Afurika.
Izwi zwi ḓo katela u tikedza na u swikelela tsheo dza Mbumbano ya Afurika khathihi na u alusa mushumo wa madzangano.
Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na u alusa pfananyo ya Tshipembe-Tshipembe nga u shumisa vhuraḓo na u shumisana na zwigwada zwa tshipembe.
Nga kha zwezwo ri ḓo isa phanḓa na u khwaṱhisa vhushaka vhu vhuedzaho na mashango a Devhula.
Ri ḓo isa phanḓa na u khwaṱhisedza mveledziso ya ikonomi, mbambadzo na vhufarisani na BRICS nga kha mushumo wa Tshigwada tsha Vhukwamani tsha BRICS tsha Mafhungo a Ikonomi na Mbambadzo.
Miraḓo i ṱhonifheaho,
Vhaeni vho khetheaho,
Mmbi ya Vhupileli ha Lushaka ya Afurika Tshipembe yo vha yone tshiko tsha u ḓihudza ha lushaka musi itshi shela mulenzhe kha mushumo wa u ḓisa mulalo kha dzhango.
Mushumo uyu u ḓo ya phanḓa na uri muvhuso u khou sedza kha ndaela ya SANDF maelana na Tsedzuluso ya Vhupileli yo khunyeledzwaho zwenezwino.
MaAfurika Tshipembe sa nṋe,
Kha u isa mbekanyamushumo iyi ya kushumele phanḓa, nṋe na Mufarisa Muphuresidennde ri ḓo ṱangana na dziMinisiṱa na Vhafarisa Minisiṱa u amba ngaha puḽane dzo fhelelaho dza muhasho muṅwe na muṅwe.
Minisiṱa muṅwe na muṅwe u ḓo saina thendelano ya kushumele na Muphuresidennde ine ya sumbedzisa zwine muhasho muṅwe na muṅwe wa ḓo ita kha mbekanyamushumo ya kushumele.
Vha hashu,
Ḓuvha ḽa dzi 17 dza Fulwi ḽi swaya anivesari ya vhu 22 ya mabulayo a tshiṱuhu a Boipatong ngei Gauteng.
Ri tshi sedza murahu kha zwiṅwe zwa zwiṱori zwi si zwavhuḓi zwa ḓivhazwakale ya zwino, ri humbudzwa uri ri khou tea u dzhiela nṱha phodzo na u fhaṱa lushaka u fhirisa zwa kale.
Ri tea u isa phanḓa na u pfesesa, u konḓelela na u pfumedzana, na uri roṱhe ri tea u lwa na khethululo nga lukanda, vengo ḽa vhabvannḓa, vengo ḽa vhathu vha mbeu dzo ṱanganaho na zwiṅwe zwi elanaho na izwo zwi sa ṱanganedzei.
U shumiswa ha mitambo na mvelele sa yone nḓila ya u sika vhuthihi kha shango ḽashu zwi ḓo iswa phanḓa kha themo iyi. Ri ḓo dovha ra isa phanḓa na u khwaṱhisedza Ndayotewa zwikoloni u vhona uri vhana vhashu vha aluwa zwavhuḓi na u funa shango ḽavho na vhathu vhaḽo.
Ri ḓo isa phanḓa na u fhaṱa vhufa ho angarelaho kha miṅwaha miṱanu i ḓaho nga kha u fhaṱa mimonyumethe na zwiṅwe zwiga zwi hulisaho vhahali vha nndwa yo ḓisaho mbofholowo na demokirasi zwine ra khou ḓiphiṋa ngazwo zwino.
Sa tshipiḓa tsha u pembelela miṅwaha ya mbofholowo na demokirasi, dzirekhodo dzine dza khou fara miṅwaha ya 20 ṋaṅwaha, u fana na maḓuvha a u thoma a u dzhena Ofisini ha Muphuresidennde wa kale Vho Nelson Mandela dzi ḓo iswa hu vhewaho Ḓivhazwakale ya Lushaka.
Ṋaṅwaha hu ḓo iswa Rekhodo dza Foramu ya Nyambedzano ya Madzangano o Fhambanaho a CODESA kha mutevhe wa Muhumbulo wa Dzitshaka wa Redzhisiṱara ya Ḽifhasi.
Ṅwedzi u ḓaho, shango na ḽifhasi zwi ḓo swaya na u pembelela ḓuvha ḽa Dzitshaka ḽa Mandela.
MaAfurika Tshipembe vhoṱhe vha tea u kumedzela minete ya 67 ya tshifhinga tshavho nga dzi 18 dza Fulwana, kha u kunakisa Afurika Tshipembe, ine ya vha thero yashu ya ṋaṅwaha.
Kha ri thome u puḽanela u kunakisa ḓorobo dzashu, mivhundu, zwikolo na u kunakisa tshipiḓa tshiṅwe na tshiṅwe tsha shango ḽashu.
MaAfurika Tshipembe sa nṋe,
Ndivho ya Mbekanyamushumo ya kushumele iyi ndi u ita uri Afurika Tshipembe ḽi vhe fhethu ha khwine ha u dzula hone.
Ri ṱuṱuwedza vhadzulapo vhoṱhe vha Afurika Tshipembe uri vha shumisane na riṋe uri mbekanyamushumo idzi dzi bvelele.
Roṱhe kha ri ise Afurika Tshipembe phanḓa.
Ndo livhuwa.


c: text/html

text: 10 Vafilista a va lwa ni Vaisrayele. Kutani vavanuna va Israyele va baleka Vafilista, ku dlayiwa vo tala eNtshaveni ya Gilbowa.+2 Vafilista va sivelela Sawulo ni vana vakwe, hiloko va dlaya Yonathani, Abinadaba na Maliki-xuwa,+ vana va Sawulo.3 Nyimpi yi ya yi hisa laha Sawulo a a ri kona, hiloko vacopi va miseve va n’wi kuma, va n’wi vavisa.+4 Kutani Sawulo a byela mukhomi wa matlhari yakwe a ku: “Hlomula banga ra wena u ndzi dlaya, leswaku vavanuna lava va nga yimbangiki va nga fiki va ndzi endla nsele.”+ Kambe mukhomi wa matlhari yakwe a nga pfumelanga hikuva a a chava swinene. Hiloko Sawulo a teka banga a titlhava ha rona.+5 Loko mukhomi wa matlhari ya yena a vona leswaku Sawulo u file, na yena a titlhava hi banga rakwe a fa.6 Xisweswo Sawulo ni vana vakwe vanharhu ni ndyangu wakwe va fa swin’we.+7 Loko vanhu hinkwavo va Israyele lava a va tshama exifundzheni xa le nkoveni va vona leswaku vanhu hinkwavo va balekile, nileswaku Sawulo ni vana vakwe va file na vona va baleka va siya miti ya vona; kutani Vafilista va fika va tshama eka yona.8 Hi siku leri landzelaka, loko Vafilista va ta ku ta hluvula lava dlayiweke ni ku teka swilo swa vona, va kuma Sawulo ni vana vakwe va file eNtshaveni ya Gilbowa.+9 Hiloko va n’wi hluvula swiambalo, va tsema nhloko yakwe va teka ni matlhari yakwe, kutani va rhumela rito etikweni hinkwaro ra Vafilista ku hangalasa mhaka leyi eka swikwembu+ swa vona ni le vanhwini.10 Kutani va veka swiambalo swakwe swa nyimpi endlwini* ya xikwembu xa vona, xipalapala xakwe va xi belela endlwini ya Dagoni.+11 Loko vaaki hinkwavo va le Yabexe+ eGiliyadi va twa hinkwaswo leswi Vafilista va swi endleke eka Sawulo,+12 tinhenha hinkwato ti suka ti ya rhwala ntsumbu wa Sawulo ni mitsumbu ya vana vakwe. Ti yi yisa eYabexe, ivi ti lahla marhambu ya vona ehansi ka murhi lowukulu eYabexe+ kutani ti titsona swakudya masiku ya nkombo.13 Sawulo u file hikwalaho ka leswi a nga tshembekangiki eka Yehovha, hikuva a nga ri yingisanga rito ra Yehovha+ ni hi leswi a yeke a ya hlahluva eka mungoma*+14 ematshan’weni yo vutisa Yehovha. Hikwalaho U n’wi dlayile a teka vuhosi a byi nyika Davhida n’wana wa Yese.+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
71Xana a mi tivi, vamakwerhu (ndzi vulavula ni lava tivaka nawu), leswaku nawu wu fuma munhu hi nkarhi lowu a hanyaka xana? 2Swi fana ni wansati la tekiweke: Ú bohekile eka nuna wa yena hi nawu, loko nuna a ha hanya; kambe loko nuna a file, wansati loyi ú ntshunxekile enawini lowu a wu n'wi boha eka nuna wa yena. 3Hikokwalaho, loko a tekana ni wanuna un'wana, kasi nuna wa yena wa ha hanya, ú ta vuriwa muoswi; kambe loko nuna wa yena a file, ú ntshunxekile enawini; swi vula leswaku loko a tekana ni wanuna un'wana, a nga ka a nga vuriwi muoswi.
4Swi nga leswi ke, vamakwerhu, na n'wina mi file hi tlhelo ra Nawu, hikuva mi endla miri wun'we na Kriste;Kumbe: na n'wina mi file hi tlhelo ra Nawu, hikwalaho ka rifu ra Kriste swi vula leswaku mi va un'wana, a nga yena loyi a pfuxiweke exikarhi ka vafi leswaku hi tswala mihandzu leyi tsakisaka Xikwembu. 5Hikuva, loko ha ha hanyela swa ntumbuluko wa hina, ku navela loku nga na ku dyoha, loku a ku pfuxiwa hi mhaka ya Nawu, a ku tirha eswirhweni swa hina, kutani mihandzu ya kona a ku ri ku fa. 6Kambe sweswi hi ntshunxiwile eNawini, leswi hi nga fa hi tlhelo ra leswi a hi bohiwile hi swona khale; hikokwa laho ke, hi tirhela Xikwembu hi ndlela leyintshwa ya Moya, ku nga ri hi leya khale ya leswi tsariweke eNawini.
7
Dut. 5:21
Loko swi ri tano, xana hi nga vula yini ke? Xana Nawu i ku dyoha ke? Niswitsanana! Hambiswiritano, a ndzi nga ta tiva leswi ku dyoha ku nga swona, loko Nawu a wu nga vanga kona; hikuva a ndzi nga ta tiva leswi ku navela loko biha ku nga swona, loko Nawu a wu nga vulanga wu ku: “U nga tshuki u navela!” 8Kambe ku dyoha ku kumile ndlela hi mhaka ya xileriso, kutani ku pfuxile ku navela ka tinxaka-xaka endzeni ka mina; hikuva ehandle ka Nawu, ku dyoha ku file.
9Khale, a ndzi ri la hanyaka, ndzi nga ri ehansi ka Nawu; kambe hi ku ta ka xileriso, ku dyoha ku pfuka ku hanya, kutani mina ndzi fa. 10Ku kumeka leswaku xileriso lexi a xi ri xo ndzi hanyisa, xi hundzukile xo ndzi lovisa. 11
Hikuva ku dyoha ku kumile ndlela hi mhaka ya xileriso, kutani ku ndzi xisile, ni ku ndzi dlaya hikwalaho ka xileriso lexi. 12Hikokwalaho ke, nawu hi woxe wu hlawulekile, na xona xileriso xi hlawulekile, xi lulamile, hi lexinene.
13Loko swi ri tano, xana xilo lexinene, hi xona lexi nga ndzi vangela rifu xana? Niswitsanana! Kambe i ku dyoha, leswaku ku dyoha loku ku tikomba leswi ku nga swona; kutani ku ndzi vangele rifu hi ku tirhisa xilo lexinene; a swi ri leswaku, hi mhaka ya xileriso, ku dyoha ku kombisisa swinene ku biha ka kona.
14Ha swi tiva leswaku Nawu i wa Moya; kasi mina, ndzi munhu wa nyama ntsena, ndzi xavisiwile ku va hlonga ra ku dyoha. 15
Mhaka hileswaku mina n'wini a ndzi twisisi leswi ndzi swi endlaka, hikuva a ndzi endli leswi ndzi navelaka ku swi endla, kambe ndzi endla leswi ndzi swi vengaka. 16Sweswi ke, loko ndzi endla leswi ndzi nga naveliki ku swi endla, ndzi twanana ni Nawu leswaku wu lulamile. 17Hikokwalaho ke a nga ha ri mina la vangaka swona, kambe i ku dyoha loku akeke eka mina. 18Hikuva ndza swi tiva leswaku leswinene a swi akanga eka mina, hileswaku entumbulukweni wa mina wa laha misaveni; ku navela ku endla leswo lulama ku kona eka mina; kambe ku swi endla a ku kona. 19Hikuva leswinene leswi ndzi navelaka ku swi endla, a ndzi swi endli, kambe leswo biha leswi ndzi nga naveliki ku swi endla, ndza swi endla. 20Swi komba leswaku loko ndzi endla leswi ndzi nga naveliki ku swi endla, a nga ha ri mina hi xiviri xa mina la swi endlaka, kambe i ku dyoha loku akeke eka mina. 21Hikokwalaho, swi mirile eka mina: Loko ndzi navela ku endla leswo lulama, leswo biha na swona swi kona eka mina. 22Mina hi xiviri xa mina ndzi tsakela Nawu wa Xikwembu; 23kambe eswirhweni swa mina ndzi kuma nawu wun'wana, lowu lwaka ni nawu lowu wu fambisaka mianakanyo ya mina; wu ndzi endla mubohiwa enawini wa ku dyoha lowu fumaka swirho swa mina. 24Yo! Mina munhu wa khombo leronghasi! I mani la nga ta ndzi ntshunxa emirini lowu wu ndzi yisaka eku feni xana?Kumbe: emirini lowu wa ku fa 25A ku nkhensiwe Xikwembu ha Yesu Kriste, Hosi ya hina!
Ku hetisela emhakeni leyi, ndzi nga ku: Mina hi ndzexe, hambi ndzi tirhela Nawu wa Xikwembu hi mianakanyo ya mina, hi ntumbuluko wa mina wa laha misaveni ndzi tirhela nawu wa ku dyoha.


text:
MIHLANGANO LEYI NGA HAKERIsiwiKI XIBALO
Mihlangano leyi nga Bindzurisiki na Xibalo
Mihlangano leyi nga bindzurisiki yi tirha ntirho wukulu emigangeni tanihileswi yi avelanaka vutihlamuleri na mfumo eka swilaveko swa vanhu na nhluvukiso wa tiko. Makhomelo ya xibalo xo hlawuleka ya tumbuluxiwile ku pfuna mihlangano leyi nga bindzurisiki ku seketela switirhisiwa swa yona swa timali. Makhomelo ya xibalo xo hlawuleka ya mihlangano leyi nga bindzurisiki hambiswiritano a ya humeleri hi woxe naswona mihlangano leyi fikelelaka swilaveko leswi vekiweke eka Nawu wa Xibalo xa Mali leyi Nghenaka, 1962, yi fanele yi endla xikombelo xo ka yi nga hakerisiwi xibalo. Loko nsuso wa hakelo ya xibalo wu pasisiwile hi SARS, nhlangano wu ta titsarisela tanihi Nhlangano wa Vuvuyerisi bya Vaaki (PBO) no nyikiwa nomboro ya rheferense yo hlawuleka ya PBO. Swi na nkoka ku tsundzuka leswaku nhlangano lowu nga na xikongomelo xo ka wu nga bindzurisi kumbe wu titsariserile tanihi nhlangano lowu nga bindzurisiki (NPO) kumbe Khamphani leyi nga Bindzurisiki (NPC) a yi ringaneli makhomelo ya xibalo xo hlawuleka hi yoxe. Nhlangano wu ta tiphina ntsena hi makhomelo ya xibalo xo hlawuleka endzhaku ka loko wu endlile xikombelo no nyikiwa mpfumelelo tanihi Nhlangano wa Vuvuyerisi bya Vaaki (PBO) hi Yuniti ya Misuso ya Tihakelo ta Xibalo (TEU).
Xana i yini Nhlangano wa Vuvuyerisi bya Vaaki (PBO)
Swiyimo na Swilaveko swa nhlangano ku va wu pasisiwa tanihi PBO swi kumeka eka xiphemu xa 30 loko milawu leyi fambisaka makhomelo ya xibalo xo hlawuleka yi kumeka eka xiphemu xa 10(1)(cN). Xiphemu xa 10(1)(cN) xi nyiketa ku suseriwa hakelo ya xibalo xa ntolovelo xa mimbuyelo na mihlengeleto yn’wana ya tiPBO leti pasisiweke. Mimbuyelo na mihlengeleto yin’wana leyi sukaka eka migingiriko ya vuxavisi kumbe ya bindzu swi nge hakerisiwi xibalo. TiPBO leti pasisiweke ti na nkateko na vutihlamuleri byo tirhisa mali ya vaaki, leyi ti yi kumaka eka swihanano kumbe tigiranti, hi ntsakelo wa vanhu eka xiyimo lexi ku nga hakerisiwiki xibalo. Swihanano na tigiranti swi nga kumiwa ku suka eka vaaki hi ntalo kumbe hi ku kongoma kumbe ku nga ri hi ku kongoma ku suka eka Mfumo. Hikokwalaho swi na nkoka ku tiyisisa leswaku mihlangano leyi nga hakerisiwiki xibalo xibalo yi tirhisa timali ta yona hi ndlela ya vutihlamuleri naswona ngopfu eka swikongomelo swa yona leswi boxiweke, handle ka ku vuyeriwa ka munhu loku kumiwaka hi munhu un’wana na un’wana ku katsa na vatumbuluxi na tifiduxiyari. TiPBO leti pasisiweke ti fanele ti ya emahlweni ti landzelela Nawu na swinawana leswi yelanaka eku tirheni ka tona. Leswi swi katsa rhumelo wa mitlheriso ya xibalo xa mali leyi nghenaka ya lembe na lembe eka fomo ya IT12EI. Ntlheriso wa xibalo xa mali leyi nghenaka wu kotisa Khomixinara ku kambela leswaku PBO yi tirha eka swipimelo swa mpfumelelo wo fanela lowu nyikiweke na ku kumisisa loko xiphemu xa milawu ya xibalo xi fanele ku tirhisiwa eka mimbuyelo na mihlengeleto leyi kumekeke eka nghingiriko wa vuxavisi kumbe bindzu leri endliweke leri nga ringanelangiki nsuso wo hakelo xibalo. Nhlangano lowu nyikaka swikolaxipi, tibasari kumbe masagwadi ya dyondzo, ndzavisiso kumbe ku dyondzisa wu fanele wu landzelerisa swiyimo leswi hlamuseriweke eka Xinawana R.302 (lexi kandziyisiweke eka Gazete ya Mfumo Nomboro 24941 hi ti 28 Nyenyenyani 2003).
Swihanano leswi suseriwaka hakelo ya xibalo (mimbuyelo ya Xiphemu xa 18A)
Mfumo wa Afrika-Dzonga wu tekerile enhlokweni leswaku mihlangano yin’wana yi hlayisiwa hi tintswalo ta vanhu naswona ku hlohlotela tintswalo teto swi nyikile nsuso wa hakelo ya xibalo eka swihanano swin’wana leswi endliweke hi vahakelaxibalo. Mfanelo wo nyika tirhasiti ta nsuso wa hakelo ya xibalo wu seketeriwa hi xiphemu xa 18A laha mpfumelelo wu nga nyikiwa hi TEU, naswona wu aleriwile eka mihlangano yo karhi leyi pasisiweke leyi tirhisaka swihanano ku hakelela Migingiriko ya Vuvuyerisi bya Vaaki leyi pasisiweke. Muhakelaxibalo loyi a endlaka xihanano xa bona fide (ntiyiso) hi mali kumbe hi nhundzu eka nhlangano lowu pasisiweke hi xiphemu xa 18, u ringanerile ku kuma nsuso eka mali leyi nghenaka leyi hakerisiwaka xibalo loko ku ve xihanano xi seketeriwile hi rhasiti leri faneleke ra xiphemu xa 18A leri humesiweke hi nhlangano kumbe, eka swiyimo swin’wana, hi setifikheti ya xibalo ya mutirhi leyi kombisaka swihanano leswi endliweke hi mutirhi. Ntsengo wa swihanano lowu nga nga fikelelaka nsuso wa xibalo wu pimiwile.
Rhumelo wa IT12EI (Ntlheriso wa Xibalo xa Mali leyi Nghenaka)
Mihlangano leyi nga hakerisiwiki xibalo yi fanele yi rhumela ntlheriso wa xibalo xa mali leyi nghenaka wa IT12EI lembe na lembe lowu nga kumekaka hi maendlelo lawa ya landzelaka:
- Hi ku tirhisa eFiling loko u titsariserile tanihi eFiler;
- Hi ku bela riqingho eka Contact Centre ya SARS eka 0800 00 7277;
- Hi ku endzela rhavi ra SARS ra le kusuhi na wena; kumbe
- Hi ku bela riqingho no endzela hofisi ya Yuniti ya Misuso ya Tihakelo ta Xibalo (TEU)
Tsundzuka: Tifomo leti komberiwaka eka SARS leswaku ti tatiwa hi voko/manyuwali, ti ta posiwa eka muhakelaxibalo na vuxokoxoko byitsongo lebyi tatiweke kun’we na bakhodi yo landzelerisa. Ntlheriso wa tikhamphani wu fanele wu tatiwa no rhumeriwa eka tinhweti ta 12 ta mahelo ya lembeximali ra nhlangano lowu nga hakerisiwiki xibalo, kambe mitlheriso ya tithirasiti kumbe tienthithi tin’wana yi fanele yi tatiwa no rhumeriwa lembe na lembe hi masiku yo pfala lawa ya tivisiweke hi SARS. Ntlheriso wa Xibalo xa Mali leyi nghenaka wa IT12EI wu nga rhumeriwa hi yin’we ya tindlela leti landzelaka:
- Hi ku tirhisa eFiling loko u titsariserile tanihi eFiler;
- Hi ku hoxa ebokisini ro chela eka rona erhavini ra SARS; kumbe
- Hi Poso
Ku ku pfuna hi matatelo ya ntlheriso wa IT12EI, u nga languta eka Xiletelo xa Xihatla – Matatelo ya ntlheriso eka mali leyi nghenaka: Mihlangano leyi nga Hakerisiwiki Xibalo (IT12EI).
Nyiketo wa vukorhokeri hi TEU
TEU i hofisi leyi tinyiketeleke eka SARS leyi tirhanaka na swikombelo hinkwaswo swa mihlangano leyi nga bindzurisiki ku pasisiwa tanihi tiPBO. Ku endlela ku sivela endlelo ro biha na nxaniso, TEU yi tlhela yi valanga nandzeleriso hi tiPBO na swilaveko swa mpasiso. TEU yi tlhela yi va na vutihlamulerni bya ntirho wa nhlelelo. TEU yi langutisisa swikombelo swa nsuso wa hakelo ya xibalo ku suka eka xibalo xa mali leyi nghenaka mayelana na mimpfumelelo leyi landzelaka ya Nawu wa Xibalo xa Mali leyi Nghenaka, 1962: –
TEU a yi langutisisi swikombelo swa nsuso wa hakelo ya xibalo eka Vanhu hi voxe, Vahirisi va Mitirho (IRP30), Tikhooparethivhi, Tikhoporexini to pfaleka, Tithirasiti to Hlawuleka, Mihlangano ya Ndzawulo wa Vutshamo, Tikhamphani ta Vun’winyi bya Tindlu, VAT, PAYE/UIF/SDL, Mikwama ya Mimbuyelo na Tisosayiti to Lahla. Ku kuma mpfuneko eka swin’wana na swin’wana swa leswi, u komberiwa ku bela riqingo eka Contact Centre eka 0800 00 7277.
Vuxokoxoko byo tihlanganisa bya Misuso ya Tihakelo ta Xibalo
Adirese ya ndzhawu: 2nd floor, SARS Pretoria CBD branch,
C/o Lillian Ngoyi and Francis Baard Streets
Pretoria, 0002
Adirese ya poso:
P.O. Box 436
Pretoria
0001
Riqingho: 012 – 483 1700 Fekisi: 012 – 483 1701 lmeyili:[email protected]


text:
261
Nga ṅwaha wa fumi na vhuthihi ri vhuthubwani Babele, nga ḓuvha ḽa u ranga ḽa ṅwedzi, ipfi ḽa Muṋe washu ḽa amba na nṋe ḽa ri,
2
“Iwe ṅwana wa muthu, vhunga vha Tiro vho nzhonzhowedza Jerusalema vha ri, ‘Ahaa! Uḽa muḓi we wa vha u tshi pfi Khoro ya Dzitshakha wo phusukanywa, wo sala u matumba; zwino ro vulelwa khoro, lupfumo lu ḓo vha lwashu!’
3“Ndi zwone,
Nṋe Muṋe wa zwoṱhe Yahavee ndi ri,
‘Zwino Tiro, ndi lwa na iwe.
Ndi ḓo u rambela tshakha nnzhi dza u vutshela
unga lwanzhe lu tshi fhufhisa magabelo alwo.
4Vha ḓo thutha mutsheṱo wa Tiro,
vha ḓo wisa dzithawara dzawo;
ndi ḓo swiela mavu awo,
nda u sia u lutombo fhedzi.Tiro zwi amba uri “Lutombo”.
5U ḓo vha kuṱangadzime vhukati ha lwanzhe
hune ha anewa mambule.
Hu amba Nṋe Muṋe wa zwoṱhe Yahavee, ndi ri,
tshakha dzi ḓo u ṱangula.
6Vhananyana vha Tiro ndi miḓi i re shangoni,
vhone vha ḓo ḽiwa nga pfumo,
uri vha kone u ḓivha uri ndi Nṋe Yahavee.’ ”
7
Jer. 27:3,6
Muṋe wa zwoṱhe Muṋe washu u ri, “Ndi ḓo ruma Nebukadnetsara khosi ya Babele a tshi bva devhula, ene khosi ya mahosi, a ḓa a lwa na Tiro e na bere na gariki dza nndwa na vhanameli vha dzibere, u ḓo ḓa na magogo a tshakha.
8“Vhananyana vhau – yone miḓi i re nnḓa shangoni – u ḓo vha fhedza nga pfumo. Iwe u ḓo u govhela, a u khokhela thulwi dza mavu, a u tanga nga mitsheṱo. 9U ḓo pwasha mitsheṱo yau nga matanda, a thutha dzithawara dzau nga migwala yawe. 10Bere dzawe dzo ḓalesa, dzi ḓo ni tiba nga buse ḽadzo. Mukosi wa dzibere na milinga ya gariki dzawe dza nndwa zwi ḓo dzinginyisa mitsheṱo yau a tshi fhira khoroni dzau unga munna a tshi dzhena muḓini we a thutha mitsheṱo yawo. 11Khwanḓa dza bere dzawe dzi ḓo pfala mikotoni yau; vhathu vhau u ḓo vha fhedza nga pfumo, phuphu dzau ndenya a dzi wisela fhasi. 12U ḓo dzhielwa lupfumo lwau, thundu ine wa rengisa ya dzhiwa, mitsheṱo yau ya thuthwa, nnḓu dzau dza vhugala dza pwashiwa, matombo au na matanda au na mavu au zwa poswa lwanzheni. 13Ndi ḓo fhelisa nyimbo dzau na mafhuwe; mubvumo wa mbila dzau a u tsha ḓo pfala. 14Ndi ḓo ita uri u sale u lutombo lu si na tshithu khalwo, nda u ita kuṱangadzime kune ha anewa mambule khakwo; a u tsha ḓo dovha wa vuswa; ho amba Nṋe Yahavee.” Hu amba Muṋe wa zwoṱhe Muṋe washu.
15Muṋe wa zwoṱhe Muṋe washu u vhudza Tiro u ri, “Musi vha tshi pfa mutsindo wa u wa hau na zwigomelo zwa vhathu vhau vho huvhadzwaho, na bulayo ḽihulu ngomu ha mitsheṱo yau, zwiṱangadzime a zwi nga dzinginyei naa? 16
Vhavhusi vhoṱhe vha lwanzhe vha ḓo takuwa kha khuluṋoni dzavho vha vhea khanzu dzavho nga thungo, vha bvula nguvho dzavho dza maṱeleṱele. Vha ḓo fuka nyofho, vha dzula fhasi vha ṱwa vha tshi tetemela, vho tshenuswa nga zwo u welaho.
17“Vha ḓo vusa luimbo lwa tshililo vha u imbela vha ri,
“ ‘Zwino ndi hone wo phusukanywa,
iwe wo ḓalaho thundu dzi no bva seli ha lwanzhe,
iwe muḓi wa bvumo,
iwe we wa vha u na maanḓa lwanzheni,
iwe na vhadzulapo vhau,
vhe vha vha vha tshi ofhisa tshakha dzoṱhe
dzo tangaho lwanzhe.
18Zwino musi wa u wa hau
zwiṱangadzime zwi khou tetemela,
zwiṱangadzime zwa lwanzhe zwi a ofha
zwi tshi vhona zwo u welaho.’ ”
19Muṋe wa zwoṱhe Muṋe washu u ri, “Musi ndi tshi ita uri u sale u si na muthu, u shubi, musi ndi tshi u tiba nga maḓi mahulu a lwanzhe, 20
Yes. 14:9-11
ndi ḓo u posa fhasi na vhane vha dzhena tshaloni wa ya kha vha kale; ndi ḓo ita uri u dzule madzinguni a fhasi ha mavu, wa dzula u woṱhe lini na lini, ú na vhe vha godimela tshaloni, uri u si tsha kona u vhuya wa dzula shangoni ḽa vha tshilaho kana wa vha na vhugala. 21Ndi ḓo u ita tsumbo ya tshithu tsho welwaho nga zwi ofhisaho; a u tsha ḓo vha hone. Vhathu vha ḓo u ṱoḓa vha si tsha dovha vha u wana – hu amba Nṋe Muṋe wa zwoṱhe Yahavee.”


text:
221Ndi zwe Dafita a ri, “Hafhano ndi hune nnḓu ya Mudzimu Muṋe washu ya fanela u vha hone, khathihi na aḽiṱari ya tshiṱhavhelo tshi fhiswaho tsha Vhaisraele.”
2Ndi hone khosi Dafita a tshi bvisa ndaela ya uri vhatsinda vhoṱhe vha dzulaho kha ḽa Israele vha kuvhangane, kha vhenevho a vhea vhavhaḓi vha matombo vha vhaḓa matombo a u fhaṱa nnḓu ya Mudzimu. 3A ḓisa tsimbi nnzhi ya u ita zwibigiri zwa mahothi a miṋango na mikungelo na musinaseṱha u si na vhukono. 4A ḓisa na matanda manzhi a mukedara a sa vhalei, ngauri vhathu vha Sidoni na vha Tiro vho ḓisa matanda manzhi ha Dafita.
5
Dafita a ri, “Ṅwananga Solomoni u tshee muṱuku, ha athu ḓivha tshithu, huno nnḓu ine ya ḓo fhaṱelwa Muṋe washu tshakha dzoṱhe dzi fanela u i vhona i khulu, i na bvumo, i na vhugala. Zwenezwo ndi ḓo mu lugisela.” Ndi zwe Dafita a wana thundu yayo nnzhi ya dzula yo lindela a sa athu dzama.
6Ndi hone Dafita a tshi vhidzisa ṅwana wawe Solomoni, a mu hwesa mushumo wa u fhaṱela Muṋe washu Mudzimu wa Israele nnḓu. 7
1 Mah. 5:3
Dafita a vhudza Solomoni a ri, “Ṅwananga, nṋe ndo vha ndi tshi zwi funa u fhaṱela dzina ḽa Muṋe washu Mudzimu wanga nnḓu. 8Hone ipfi ḽa Muṋe washu ḽa ḓa kha nṋe ḽa ri, ‘Wo shululesa malofha, wa lwa nndwa nnzhi. A si iwe ane wa ḓo fhaṱela dzina ḽanga nnḓu, ngauri wo shululesa malofha fhano fhasi ndi tshi zwi vhona. 9Hone u ḓo vha na ṅwana ane a ḓo vha munna wa mulalo na vhudziki, ndi ḓo ita uri a vhuse ḽo dzika, maswina awe a re masia oṱhe a sa mu dini. U ḓo pfi Solomoni (Muladzashango), Vhaisraele ndi ḓo vha ṋea mulalo na vhudziki musi a tshi vhusa. 10Onoyo ndi ene ane a ḓo fhaṱela dzina ḽanga nnḓu. U ḓo vha ṅwananga, Nṋe nda vha khotsi awe. Ndi ḓo pfumbisa khuluṋoni ya muvhuso wawe a vhusa Vhaisraele lini na lini.’
11“Zwino ṅwananga, ngavhe Muṋe washu a tshi vha na inwi, ngavhe zwi tshi ni nakela na fhaṱela Muṋe washu Mudzimu waṋu nnḓu, unga o amba uri ni ḓo zwi ita. 12
Ngavhe Muṋe washu a tshi ni ṋea nḓivho na vhuṱali musi a tshi ni vhea uri ni vhuse Vhaisraele uri ni vhulunge mulayo wa Muṋe washu Mudzimu waṋu. 13Arali ni tshi tevhedza ndayo na milayo ye Muṋe washu a i fha Mushe uri a fhe Vhaisraele na zwi vhulunga nga vhusedzi, ndi hone zwi tshi ḓo ni nakela. Khwaṱhani-ha, ni vhe na nungo. Ni songo ofha, ni songo kulea nungo. 14Nṋe ndo ḓidina nda wana thundu ya u fhaṱa thembele ya Muṋe washu, nda kuvhanganya musuku wa thani dzi fhiraho 3 400 na siliva ya thani dzi fhiraho 34 000 na musinaseṱha munzhi na tsimbi nnzhi zwi si na vhukono, na matanda na matombo. Inwi ni nga ḓi engedza zwiṅwe. 15Ni na vhashumi vhanzhi: vhavhaḓi vha matombo na vhafhaṱi na vhavhaḓi vha thanda khathihi na vhanna vha vhatsila kha mishumo yoṱhe, 16kha musuku na siliva, musinaseṱha na tsimbi, ndi vhatsila vha si na mbalo. Zwino thomani mushumo, ngavhe Muṋe washu a tshi vha na inwi.”
17Ndi hone Dafita a tshi laya vharangaphanḓa vhoṱhe vha Israele uri vha farise ṅwana wawe Solomoni. 18Dafita a vha vhudza a ri, “Muṋe washu Mudzimu waṋu ho ngo ḓi vha na inwi? Ho ngo ni ladzela shango masia oṱhe? O nkumedza vhadzulapo vha ḽino shango nda vha kunda, shango ḽino ḽa luvha Muṋe washu na vhathu vhawe. 19Ndi zwone, shumelani Muṋe washu Mudzimu waṋu nga mbilu yoṱhe na nga zwoṱhe zwine na vha zwone. Thomani u fhaṱa thembele ya Mudzimu Muṋe washu, uri ni kone u isa mbulungelo ya mulanga ya Muṋe washu na zwithu zwikhethwa zwa Mudzimu thembeleni ine ya ḓo fhaṱelwa dzina ḽa Muṋe washu.”


text:
Muscat de Frontgnan
Muscadel
Nhlamuselo
Muscadel e Afrika Dzonga swivula Muscat de Blanc à Petite Grains , leswi loko swi hlamuseriwa swivulaka Muscat yo basa leyingana mihandzu yo cikinya. Yitekiwa tani hi misinya yak hale swinene ya madiriva. Afrika Dzonga yihumelerisa misinya ya kahle yo basa leyi fanaka swinene kambe kuhambana kule ka mihandzu leyi tswariwaka. Yitirhisiwa ngopfu kuhumelerisa tiwayeni.
Ntumbuluko
Leswi ku tshembiwaka swona ngopfu hileswaku Va-Roma vat eke minsinya leyi ya xi-Greek va yiyisa e France, laha yinga fika yi byariwa swinene e Frontignan. Hikokwalaho ka sweswo, misinya leyi yivitaniwa Muscat de Frontignan.
Mavito ya Nwana
E handle ka Muscat de Blanc à Petite Grains na Muscat Frontignan, misinya leyi yitiveka tani hi Gelber Muskateller e Germany na Muscat Canelli e California. Kasi leyi ya lawa yotshuka yitiveka tani hi Brown Muscat e Australia.
Vuhumelerisi e Afrika Dzonga
Muscadel yive tinwana ta letinga tirhisiwa kuhumelerisa wayeni yo sungula ya tiko ra Afrika Dzonga, khale ka malembe hi 1659, malembe nyana endzhaku kaloko Jan van Riebeeck atava a fikile e Cape. Muscadel yo basa na yotshuka, xikanwe na Pontac yo tshuka, Frontignac yo basa na Steen, tihlayiwa eka tiwayeni leti nga endla leswaku tiwayeni tonyanganya ta Constantia eka mepe kwalomuya ka malembe yava 18th na 19th Century.
Ti wayeni leti tivuye tiduma swinene ematikweni mambe, titlhela ti tsakeriwa swinene etihubyeni totala tale Europe, laha tinga ndhundhuzeriwa hi vaphati na vatsari. Jane Austen’s Mrs Jennings in Sense and Sensibility, xikombiso, undhundhuzerile kantsongo “Constantia for its healing powers on a disappointed heart”, kasi Charles Baudelaire eka xiphato xa yena Les fleur du mal (Flowers of Evil) laha axikatsakanyiwa na rirhandzu ra varhandziwa vayena.
Kutlhela kuva na swiviko swaleswaku Napoleon Bonaparte u komberile bodlhela rinwe laha a etlele kona loko anga se lova. Nkarhi wa yona wuvuye wu xaxa endzhaku ka kufika ka switsotswana swa Phylloxera, leswinga hlasela masimu etikweni hinkwaro, laha swinga fikela na tiko ra Afrika Dzonga hi 1886.
Kusuka kona swimilani swiye swiya byariwa laha switsotswani leswi aswingaha koti ku fikelela, laha hinkarhi wakona swivuye swiyisiwa eka matiko yale North America. Afrika Dzonga ariri tiko roxe leri kuya fika kwahala kava 20th Century leri ari humelerisa wayeni yo tshuka nayo basa ya Muscadel. Leswi swivuye swicinca hiku famba ka nkarhi laha kubyariwa ka Muscadel yo tshuka swinga vuya swihunguteka.
Tindzhawu ta Vuhumelerisi
Hambi leswi tindzhawu ta vuhumelerisi tinga hunguteka swinene kuya hi malembe, masimu ya madiriva yaha kumeka swinene eka tindzhawu ta vuhumelerisi laha tikweni. Robertson Valley yina masimu yotala swinene ya Muscadel laha kutlula ka hafu ya wona kunga ya vona.
Madiriva lawa humelerisaka wayeni yotshuka yihanya kahle eka misava ya alkaline, deep alluvial kunga misava yale Klein Karoo, kasi lawa ya yobasa ya hanya kahle eka misava ya loamy. Hivumbirhi ka yona yihanya kahle eka maxelo lawa yanga oma swinene.
Kukula
Minsinya yakona ayikulangi ngopfu kufana na khazi wa kona, Muscat d’ Alexandrie (leyi tivekaka tanihi Hanepoot e Afrika Dzonga). Hintolovelo wufika eka 15 t/ha kuya eka 20 t/ha, kasi ku andza ka wona swanonoka swinene.
Ku Vupfa
Ya vupfa hiku hatlisa exikarhi ka nguva, kusukela eka vhiki ra vunharhu ra nhweti ya February.
Mihandzu
Mihandzu yakona ayikulangi ngopfu naswona iya xirhendzevutani. Mihandzu leyi iya xitshopani kuya eka rihlaza, kasi leyi humelerisaka leyo tshuka yona yisuka eka kubasuluka kuya kaku tshuka ko dzwihala nakona swiya hiku yakumeka kwihi.
Matluka
Matluka ya minsinya leyi yiri yimbirhi iya rihlaza ro dzwihala, ya bumbula, yava xirhendzevutani na swiphemu swinharhu.
Switsotswana na Mavabyi
Minsinya leyi yikarhatiwa swinene hi kuhisa ka dyambu, yi chava ngopfu white rust, downy mildew, anthracnose, botrytis xikanwe na sour rot.
Switirhisiwa
Ya tirhisiwa ngopfu kuhumelerisa wayeni yo basa na yotshuka leyi xavisiwaka e hansi ka vito ra Muscadel. Kova yantsongo swinene lawa ya humelerisaka wayeni yonyanganya.
Nantswo
Wayeni wuna kunandziha kakahle swinene kuya hi malembe yayona eka tinxaka hinkwato. Leti tinga endliwa kuva tinwiwa hiku hatlisa titala kuva na nantswo wa madiriva na nuhelo wakahle, kasi letinga pfumeleriwa kuva tiheta nkarhi titala kuva tifuwile hi nantswo wa mihandzu na vulombe, caramel na toffee.
Translated by Ike Ngobeni


text:
31
10:30
Ek. 29:39
Ḽiṅwe ḓuvha Pitrosi na Johanisi vha ya thembeleni nga tshifhinga tsha thabelo, nga awara ya vhuraru ya masiari. 2
Henefho kha muṅwe muṋango u no pfi Wonakaho vha wana muṅwe munna o bebwaho e tshihole, a tshi ḓi hwalwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe a dzudzwa henefho uri a humbele tshelede kha vhathu vha ḓaho thembeleni. 3A tshi vhona Pitrosi na Johanisi vha tshi dzhena, a vha humbela tshifhiwa, 4vha mu sedza, Pitrosi a amba nae a ri, “Lavhelesani ngeno.” 5Ene a mbo ḓi lavhelesa a tshi ri vha ṱoḓa u mu fha tshithu. 6
4:10
19:13
Pitrosi a ri, “Ya nga vha i tshelede nṋe a thi na; ndi ḓo ni fha tshine nda vha natsho: Ndi ri nga dzina ḽa Yesu Khristo wa Nazaretha: takuwani zwino ni tshimbile!” 7A konou mu fara kha tshanḓa tshauḽa a mu takusa. Kathihi fhedzi ṋayo dzawe na zwiendanungo zwa mbo ḓi khwaṱha, 8
a thamuwa a ima a konou tshimbila-tshimbila! Ndi hone a tshi vho dzhena navho thembeleni a tshi enda a tshi pembela a tshi renda Mudzimu. 9Vhathu vhoṱhe vha mu vhona a tshi tshimbila a tshi renda Mudzimu. 10Vha tshi vhona uri ndi uḽa muhumbeli we a vha o dzula fhaḽa thembeleni muṋangoni u no pfi Wonakaho, vha kanuka vho akhamala vha tshi vhona zwo iteaho khae.
11
Mish. 5:12
Uyo munna a si tsha tenda u fhambana na Pitrosi na Johanisi, henefhaḽa Guḓani ḽa Solomoni, vhathu vhoṱhe vha akhamala vha gidimela khavho. 12Pitrosi a tshi vha vhona a amba navho a ri, “Vhaisraele vha hashu, ni kanukiswa nga mini? Khezwi ni tshi lavhelesa riṋe ha vho nga ndi nga maanḓa ashu kana vhurabeli hashu uyu muthu a tshi vho kona u tshimbila? 13
Yes. 52:13
Joh. 16:14
17:1
Mudzimu wa Abrahamu na Isaka na Jakopo, Ene Mudzimu wa vhomakhulukuku washu, o hulisa Yesu muḓinḓa wawe. Inwi no mu hwelela na vhuya na mu landula khoroni ya Pilato, naho Pilato o vha o no ḓiimisela u mu vhofholola. 14
Mar. 15:11
Luk. 23:13-23
No landula Ene Mukhethwa muvhuya, na ri ndi khwiṋe Pilato a tshi ni vhofhololela zwaṋu uḽa wa phondi, 15
na vhulaha Ene a ni isaho vhutshiloni. Mudzimu Ene o mu vusa vhafuni, nazwino riṋe ri dziṱhanzi dzazwo. 16
Mat. 9:2
Ndi maanḓa a dzina ḽawe ḽe ra ḽi fulufhela o khwaṱhisaho miraḓo ya hoyu munna wa tshihole ane noṱhe na mu ḓivha; u fulufhela Yesu ndi hone ho fhodzaho uyu muthu ane noṱhe na khou mu vhona o takala.
17
Num. 15:22-31
“Zwino-ha vha hashu, nṋe ndi a zwi ḓivha uri inwi na vharangaphanḓa vhaṋu zwe na ita ho vha hu u sa ḓivha. 18
Hezwi zwi tshi itea ho vha hu hone Mudzimu a tshi khunyeledza zwe a dzula o amba nga vhaporofita vhawe vhoṱhe zwauri Mesia a bvaho ha Ene tshawe ndi u fa. 19
Laṱani-ha vhuvhi haṋu ni rembulutshele ha Mudzimu uri a thuthe vhutshinyi haṋu, 20
Muṋe washu a ni awedze, a ni rumele Yesu a re Ene Mesia we a dzula o mu nanga. 21
Luk. 1:70
Rom. 1:2
U ḓo dzula ṱaḓulu u swika tshifhinga tshine zwoṱhe zwa fanela u itwa zwiswa, nga he Mudzimu a dzula o amba nga vhaporofita vhawe tsha kale na kale. 22
Na Mushe o ri, ‘Mudzimu Muṋe waṋu u ḓo ni rumela muporofita ane a ḓo vha wa lushaka lwa haṋu, zwa nga a tshi ruma nṋe.Kana: “ane a nga nṋe.” Ni fanela u thetshelesa zwoṱhe zwine a ni vhudza. 23Onoyo ane a sa ḓo thetshelesa zwine uyo muporofita a amba u ḓo bviswa kha lushaka lwa Mudzimu a lozwiwa.’ 24
Zwino-ha na vhaporofita vhoṱhe vhe vha vhuya vha vha hone, u bva kha Samuele, vho ḓi ḓivhadza-vho zwa tshino tshifhinga. 25
Inwi ni vhaḓuhulu vha vhaporofita, ni maḽaifa a mulanga we Mudzimu a vhofha na vhomakhulukuku waṋu musi a tshi amba na Abrahamu a tshi ri, ‘Tshakha dzoṱhe dza ḽifhasi dzi ḓo wana mashudu nga muḓuhulu wau.’ 26
Zwino-ha Mudzimu o thoma nga u rumela Muḓinḓa wawe ha inwi, uri a ni shudufhadze nga u ita uri muṅwe na muṅwe waṋu a furalele vhuvhi hawe.”


text:
131HOSI Xikwembu xi ku ka Muxe: 2“Rhuma tinhlori ti ya valanga tiko ra Kanana leri ndzi lavaka ku ri nyika Vaisraele. Eka nyimba yin'wana ni yin'wana ya Israele, u ta rhuma wanuna un'we loyi a nga murhangeri exikarhi ka va ka vona.” 3
Kutani Muxe a va rhuma, hilaha HOSI Xikwembu xi leriseke hakona; hinkwavo a va ri varhangeri exikarhi ka Vaisraele. 4Mavito ya vona hi lawa:
Eka nyimba ya ka Rhuveni a a ri Xamuwa n'wana Zakuru;
5eka nyimba ya ka Simiyoni a a ri Xafati n'wana Hori;
6eka nyimba ya ka Yuda a a ri Kalebe n'wana Yefune;
7eka nyimba ya ka Isakara a a ri Igali n'wana Yosefa;
8eka nyimba ya ka Efrayimi a a ri Hoxeya n'wana Nuni;
9eka nyimba ya ka Benjamini a a ri Palati n'wana Rafu;
10eka nyimba ya ka Zebuloni a a ri Gadiele n'wana Sodi;
11eka va ka Yosefa, va nga va nyimba ya ka Manase, a a ri Gadi n'wana Susi;
12eka nyimba ya ka Dani a a ri Amiele n'wana Gemali;
13eka nyimba ya ka Asere a a ri Setura n'wana Mikaele;
14eka nyimba ya ka Neftali a a ri Nahabi n'wana Vhofosi;
15eka nyimba ya ka Gadi a a ri Guwele n'wana Maki.
16Lawa hi wona mavito ya tinhlori leti Muxe a ti rhumeke ku ya valanga tiko. Loyi a va ku i Hoxeya n'wana Nuni, Muxe ú n'wi thyile vito ra Yoxuwa
17Loko Muxe a va rhuma ku ya valanga tiko ra Kanana, ú te ka vona: “Loko mi suka la, kongomani en'walungwini, mi ya nghena etikweni ra Kanana hi le dzongeni, kutani mi tlhandlukela emagangeni. 18Mi ta xiya leswaku i tiko ra njhani, ni loko vaaki va rona va ri vanhu va matimba kumbe va ri lava tsaneke, ni loko va tele kumbe va ri vatsongo, 19ni loko tiko ra vona ri sasekile kumbe ri nga sasekanga, ni loko va tshama emitini leyi nga sirheleriwangiki, kumbe va tshama emakhokholweni; 20mi xiya ni loko tiko ra kona ri ri ni misava leyi noneke kumbe leyi ondzeke, ni loko ku ri ni tihunyi kumbe ti nga ri kona. Mi nga chavi nchumu, fambani mi ya vuya ni mihandzu yin'wana ya tiko ra kona.” Nguva ya kona a yi ri leyi mihandzu ya vhinya a yi sungula ku vupfa.
21Kutani va suka va famba va ya valanga tiko ku sukela emananga ya Sini ku ya fikela eRehobo, kusuhi ni xiphandze xa Hamata. 22Va tlhandluka va ta hi le dzongeni, va ya fika emutini wa Hebroni laha a ku tshama Ahimani, na Xexayi, na Talimayi, va nga va rixaka ra ka Anakava rixaka ra ka Anaka, kumbe: vanhu vo leha ngopfu (Loko muti wa Sowani le Egipta wu akiwa, wa Hebroni a wu ri ni malembe ya 7 wu akiwile). 23Loko va fika eka Nkova wa Exikolo, va tshova rhavi ra murhi wa vhinya ri ri ni xichocho xin'we xa mihandzu; kutani vavanuna vambirhi va ri rhwala hi mhandze; va kha ni mihandzu ya magrenada ni makuwa, va tlhela na swona. 24Ndhawu leyi yi thyiwile vito ra “Nkova wa Exikolo” (hileswaku: “Nkova wa Xichocho”), hi mhaka ya xichocho lexi vavanuna va Israele va nga xi kha kona.
25Loko va hetile masiku ya 40 va ri karhi va valanga tiko, 26va tlhelela le Kadexe emananga ya Parani, laha Muxe na Aroni a va ri kona ni ntshungu hinkwawo wa Vaisraele; va vuya ni mahungu, va ma rungulela Muxe na Aroni ni ntshungu hinkwawo, va va komba ni mihandzu ya tiko ra kona. 27Kutani va byela Muxe va ku: “Hi fikile etikweni leri a wu hi rhumile eka rona; kunene i tiko leri khulukaka ntswamba ni vulombe; ni mihandzu ya rona hi leyi. 28Mhaka yo karhata, vaaki va tiko ra kona a hi ku tiya ka vona, ni miti ya vona hi leyikulu ya makhokholo; tlhandlakambirhi, kwale tikweni ra kona hi vonile ni va rixaka ra ka Anaka. 29Hi vonile ni Vaamaleke lava akeke edzongeni, ni Vahiti, ni Vayebusi, ni Vaamori lava akeke emagangeni ya tiko, ni Vakanana lava akeke kusuhi ni lwandle ni le tindhawini leti lulamaka ni nambu wa Yordani.”
30Kutani Kalebe a miyeta vanhu lava a va rhendzerile Muxe,Kumbe: vanhu lava a va vilela hi Muxe a ku: “A hi hatliseni hi famba hi ya teka tiko; matimba yo hlula hi na wona.” 31Kambe vavanuna lava Kalebe a a fambile na vona va ku: “Hi nga ka hi nga swi koti ku ya lwa ni vanhu lavaya, hikuva va tiyile ku tlula hina.” 32Kutani va sungula ku hangalasa moya wo biha exikarhi ka Vaisraele hi tlhelo ra tiko leri va nga ya va ya ri valanga, va ku: “Tiko leri hi famba-fambeke exikarhi ka rona hi ri valanga, i ra vanhu lava dlayanaka hi xivona; vanhu hinkwavo lava hi va voneke va lehile ngopfu, 33
hi vonile ni va rixaka ra ka Anaka, va nga swihontlovila swa vanhu. Loko hi tiringanisa na vona, hina a ho va switsotso ntsena, ha tshemba na vona a va hi vonisa sweswo.”


text:
21Yóò! Eku hlundzukeni ka yena,
N'wini wa hinkwaswo
ú funengetile Siyoni hi munyama.
Yena loyi a nga tilweni, ú susumetele hansi
ku dzuneka ka Israele.
Hi siku ra ku kariha ka yena,
ú fularherile muti wa Siyoni lowu khale a a tikomba eka wona.
2N'wini wa hinkwaswo a nga tsetselelanga miti ya va ka Yakobo,
ú yi mbundzumuxile hinkwayo.
Hi vukari lebyikulu bya yena,
ú fayile makhokholo ya le Yuda;
ú hohlosile ni ku onha
vukosi ni vafumi va kona.
3Hi ku hlundzuka ka yena lokukulu,
ú tshovile matimba hinkwawo ya Vaisraele;
a nga va sirhelelanga
loko valala va vona va va hlasela;
ú pfurherile va ka Yakobo tanihi ndzilo
lowu hisaka hinkwaswo leswi nga kusuhi na wona.
4Ú kongile vurha bya yena kukota nala,
a khoma nseve hi voko ra yena ra xinene.
Ú lwile na hina, a dlaya hinkwaswo
leswi a swi hi tsakisa;
ehenhla ka Tempele ya le Yerusalema,
ú chulurile vukari bya yena tanihi ndzilo.
5N'wini wa hinkwaswo ú hundzukile nala wa Vaisraele,
a va herisa;
ú mbundzumuxile tindlu hinkwato ta vona ta vuhosi,
makhokholo ya vona a ma endla marhumbi,
kutani a andzisela tiko ra Yuda
mahlomulo ni maxangu.
6Ú hahlurile Tempele ya yena, onge i dladla ra le ntangeni;Van'wana va ri: dladla ra le nsin'wini ya vhinya
ndhawu leyi a a gandzeleriwa eka yona, ú yi siyile yi fana ni rhumbi;
HOSI Xikwembu xi endlile leswaku va le Siyoni va rivala
minkhuvo ya xona ni masiku ya Savata;
eku hlundzukeni ka xona lokukulu,
xi dlidlimbetile tihosi ni vaprista.
7N'wini wa hinkwaswo ú phirhekile hi alitari ya yena,
xivandla xa yena lexo hlawuleka, sweswi ú xi tshikile.
Tindlu ta le ntsindza,
ú ti nyiketile emavokweni ya valala,
va ba huwa endlwini ya HOSI Xikwembu,
ku fana ni loko va ri enkhubyeni.
8HOSI Xikwembu xi bohile makungu
ya ku mbundzumuxa rirhangu ra muti wa Siyoni,
xi tlhela xi gandletela,
xi nga tsetseleri;
rirhangu ni swihondzo swa rona,
xi endle leswaku swi chela gome, hikuva swi fayeteriwile.
9Timbanti ta Yerusalema ti dyiwile hi muhlwa ti wa,
Xikwembu xi tshovelerile ni timhingu to goga ha tona.
Mufumi wa tiko ni tindhuna ta yena va hangalakile va ya ematikweni man'wana,
sweswi a ka ha ri na nawu.
Hambi va ri vaprofeta va kona,
HOSI Xikwembu a xa ha va kombi nchumu.
10Varhangeri va le Siyoni
va tshame hansi va ku dúú!
Va tichele ntshuri etinhlokweni,
va tlhela va ambala swiambalo leswo khwaxa;
vanhwana va le Yerusalema va korhamise tinhamu,
va languta ehansi.
11Mahlo ya mina ma fehla hi ku rila,
moya wa mina wu le ku karhatekeni;
ndzi hele ntamu hi ku vaviseka,
hikwalaho ka ku lovisiwa ka muti wa hina,
ni hikwalaho ka tinsana ni tindzumulo
leti faka hi ndlala ni torha emagondzweni ya muti.
12Vana lava va rilela vamana wa vona, va ri:
“Hi ta dya yini ni ku nwa yini xana?”
Va vutisa va ri karhi va wa va titivala emagondzweni,
tanihi vavanuna lava vavisekeke enyimpini;
vana volavo va hlala
eswifuveni swa vamana wa vona.
13We Yerusalema, xana ndzi nga vula yini hi wena ke?Van'wana va ri: We Yerusalema, xana ndzi nga ku ringanisa na yini xana?
Khombo ra wena ndzi nga ri fanisa ni ra mani xana?
A nga kona la tshamaka a vaviseka ku fana na wena,
loyi ndzi nga ku tiyisaka hi ku ku komba yena.
Wena Siyoni, nhwana wo saseka, ku onhaka ka wena i kukulu kukotisa lwandle,
ku hava loyi a nga tlhelaka a ku pfuxa.
14Vaprofeta va wena va ku kanganyisile
hi swivono swa mavunwa ni vuxisi;
va hlulekile ku paluxa vubihi bya wena
leswaku u tlhela u kateka,
va ku byerile mahungu ya mavunwa,
va ku yenga ha wona.
15Hinkwavo lava hundzaka hi ndlela
va ku yowetela, we Yerusalema,
va ku chayela miloti,
va hlakahla ni tinhloko va ku:
“Xana lowu hi wona muti lowu khale a wu vuriwa mbhurhi ya timbhurhi,
xitsakiso emisaveni hinkwayo xana?”
16Valala va wena hinkwavo
va ku hlekula, va ku bela miloti,
va ku mpfhumpfhela, va ri karhi va ku:
“Hi n'wi khawurisile!
Siku leri i khale hi ri languterile,
ri fikile, ha ri vona!”
17HOSI Xikwembu xi hetisile makungu ya xona,
xi endlile hilaha xi nga vula hakona;
a xi hundzukanga emakungwini ya xona ya khale.
Xi hahlurile, xi nga tsetseleri,
xi tsakisile valala hi ku wa ka wena,
xi va engetelela matimba.
18Tlakusa rito u rila eka N'wini wa hinkwaswo,
wena muti wa Siyoni;Van'wana va ri: Timbilu ta vanhu va wena ta rila, wena rirhangu ra Siyoni
mihloti ya wena a yi khuluke vusiku ni nhlekanhi
tanihi boboma;
mahlo ya wena ma nga tshuki ma wisa,
u nga tshiki ku rila!
19Pfuka u tlhava mukhosi,
u rila vusiku hinkwabyo.
Paluxa hinkwaswo leswi nga mbilwini ya wena,
u swi humesela erivaleni emahlweni ka N'wini wa hinkwaswo;
tlakusela mavoko ya wena eka yena,
u khongelela vana va wena,
lava faka hi ndlala
emahandzeni ya magondzo hinkwawo.
20We HOSI Xikwembu, languta u vona
leswaku i mani loyi u n'wi endlaka leswi.
Xana vamanana va fanele ku tidyela vana
lava va va rhandzaka, ke?
Xana vaprista ni vaprofeta va fanele ku dlayiwa,
va fela exivandleni xa wena lexo hlawuleka xana?
21Swihlangi ni vanhu lavakulu va lo n'wálálálá,Kumbe: va lo mbiii
entshurini wa magondzo;
majaha ni vanhwana wa mina Yerusalema,
va dlawe hi tlhari,Van'wana va ri: va dlawe hi tlhari ni ndlala
siku leri a wu hlundzukile,
u dlayetela u nga tsetseleli.
22U ndzi rhambele hinkwavo lava ndzi va chavaka,Kumbe: U ndzi rhambele vaakelani va mina hinkwavo
va ta onge ko va ni nkhuvo;
hi siku ra ku hlundzuka ka wena we HOSI,
ku pfumaleke ni un'we loyi a phonyokeke a pona.
Vana lava ndzi va kuriseke ni ku va hlayisa,
nala wa mina ú va herisile.


text:
21
Mish. 20:30
2 Korint. 11:13
1 Tim. 4:1
Hone na vhaporofita vha khole-khole vho ḓi vha hone kha Vhaisraele. Sa zwenezwo na kha inwi hu ḓo ḓi vha na vhafunzi vha khole-khole. Vha ḓo ni ḓela vho khuba pfunzo dzo shandeaho dza u lozwa vhathu, vha shandukela Muṋe wavho o vha vhofhololaho, u ralo ha vha u ḓiovhela mulandu vha lovha kathihi fhedzi. 2Hone hu ḓo vha na vhanzhi vhane vha ḓo tevhela kutshilele kwa vhenevho kwa vhuḓabaḓaba vha nyadzisa nḓila ya ngoho. 3
Tit. 1:11
1 Thes. 2:5
Ndi tseḓa fhedzi. Vha ḓo ni fhura nga zwiambo zwavho uri vha kone u ni ḽeledza. Vho dzula vho haṱulwa kale; u lovha havho ho dzula ho vha lalela sa ndau i sa ḓivhi khofhe.
4
Nzumb. 12:7-8
20:2,3,10
Na vharuṅwa vho tshinyaho, Mudzimu ho ngo vhuya a vha lema, o vha kudza heleni madindini a swiswiDziṅwe ṱhanzi dzi ri, “o vha kudza heleni swiswini a vha vhofha nga dzigeḓane ...” a vha vhea vha lindela ḓuvha ḽa khaṱhulo. 5
1 Pit. 3:20
Gen. 6:9
Zwi ḓi nga shango ḽa kale Mudzimu a songo ḽi lema, vhathu vhoṱhe vha sa ofhi Mudzimu o vha lozwa nga muḓalo wa maḓi. Nua uḽa we a ḓivhadza vhathu u ita zwi re zwone, ndi ene fhedzi we a tsireledzwa, khathihi na vhaṅwe vhaṱanu na vhavhili. 6
Na iḽa miḓi ya Sodoma na Gomora Mudzimu o i haṱulela u lovha, a i fhisa ha sala milora fhedzi, ya vha tsumbo ya ṱhamu ine vhathu vha sa ofhi Mudzimu vha ḓo rwiwa ngayo. 7Hone a lamukisa Loto, muthu muvhuya we a pfa vhuḓabaḓaba ha vhathu vha Sodoma na maitele avho a songo ḓaho a tshi tou mu vhaisa. 8
Onoyo muthu muvhuya o dzula navho, misi yoṱhe a ṱwa a tshi ḽa mbilu a tshi vhona na u pfa zwiito zwavho zwivhi. 9
Nzumb. 3:10
Ndi zwone, vhathu vha ofhaho Muṋe washu, u a vha lamukisa musi vhe milingoni, hone vhavhi u a vha vhea vha lindela ḓuvha ḽa khaṱhulo uri vha rwiwe, 10zwihulwane vhane vha langwa nga nyemulo dzavho dzi nengisaho vha tshi nyadza vhuhulu ha Muṋe washu.Kana: “vha tshi nyadza vhahulwane.”
Ndi vhadziakhani, ndi khundavhalai, vha sema vhahulwane vha sa tetemeli, 11hu uri na vharuṅwa vhone vhaṋe vhane vha vha fhira kule nga nungo na maanḓa a vha pomoki havha vhathu ha Muṋe washu, 12hone havho vha sokou sasaladza zwithu zwine vha si vhuye vha zwi ḓivha. A vha na ṱhalukanyo, vha nga phukha dzine dza dzwalelwa u rewa dza vhulawa. Nazwino vha ḓo fa nga u ralo, a vha nga kundwi u lovha tshoṱhe, 13
vha ḓo lifhedzwa vha pfiswa vhuṱungu honoho he vha pfisa vhaṅwe.
Vha ḓiphiṋa nga u ita minyanya yavho ya vhupangwa masiari tshivhangalala. Musi ni tshi ḽa navho vha tshi khou ḓiphiṋa nga vhufhura havho vha a nengisa na u shonisa nga vhuḓabaḓaba havho. 14Musadzi muṅwe na muṅwe ane vha mu vhona vha mu sedza nga maṱo a vhupombwe; vha tshi tshinya a vha pfeledzi; vha rea vhathu vha si na vhuimo vha vha kungela zwikwekweni zwavho; ndi vhomakone kha tseḓa; vho dzula vho teketelwa nga Mudzimu. 15Vho pambuwa nḓilani ha mbo vha u xela. Vho fara nḓila ya Biliamu ṅwana wa Bosori, we a funesa tshelede lwe a sa tate na u bindula nga u ita zwithu zwivhi. 16Hone o kaidzelwa vhukhakhi hawe: ho tou amba donngi, tshithu tshi sa ambi, ya amba unga muthu, ya laṱisa uḽa muporofita u penga hawe.
17Avho vhathu vha nga zwisima zwo xaho, vha nga khuli i balanganywaho nga maḓumbu. Vho no lugiselwa hune vha ḓo ya hone he swiswi ḽa tou bodo. 18Vha ḓiita zwiambi zwa vhuṱali vha fhura vhathu vhane vha kha ḓi tou bva u ponyoka kha vhathu vho pambuwaho, vha vha fasha nga nyemulo mmbi vha tshi vha itisa zwa vhuḓabaḓaba. 19
Joh. 8:34
Vha fulufhedzisa havho vhathu uri vha ḓo vha vhofholola vhupulini, ngeno vhone vhaṋe vhe phuli dza maitele a lozwaho muthu, ngauri arali tshithu tshi tshi u vhusa u phuli yatsho. 20
Arali muthu a ponyoka kha tshika dza shango ḽino nga u ḓivha Muṋe washu Mutshidzi washu Yesu Khristo, a dovha a fashwa ngadzo dza mu langa, zwi vho ḓo vhifha u fhira na zwiḽa zwa u thoma. 21
Zwo vha zwi tshi ḓo mu lelutshela arali a songo vhuya a ḓivha u ita zwi re zwone, u fhira u thoma a zwi ḓivha a dovha a gunea a laṱa ndayo khethwa ye a ṋewa. 22
O raloho murero a u mu zwifheleli u tshi ri,
“Mmbwa i ḽa na maṱanza ayo,” muṅwe wa ri, “Nguluvhe i ri yo ṱanzwiwa ya dovha ya vhumbuluwa matopeni.”


text:
Uya nga ha sialala ya Oral, vha Pedi vha nga humiselwa murahu uya kha Maroteng, na Khatla, hune namusi ha vha tshipida tshihulwane tsha vha Tswana. Hu tendiwa kha uri kha centuari yo fhelaho, u mona na 1500m vha Maroteng vho vha vha tshi dzula tsini na Vaal. Fhasi ha khosi vho Tabane vha pfulutshela hne namusi ha vha Skilpadfontein tsini na Pretoria.
Madendele vho vha nazwo zwe nga tshifhinga tsha u vhusa tsha mudulu wa hone Motsha, mufumakadzi ane a funiwa, Mmathobele a pomokiwa u beba nwana we aḓo thoma u lila atshi kha di vha thumbuni ya mmeawe (zwe zwa do vha tsumbo ya vhuloi). Vhahulwane vha ri mme na nwana kha vha vhulaiwe. U thivhela hezwi Thobele we ado vha khosi hu tshi bva Motsha, a shavha. Ana vhatevheli vhanzhi, ho katelwa Mmathobele na nwana wawe, vha ya dubo lwa East vha ya vha fhira mulambo wa Olifants hune havha tsini na hune namusi havha Marble hall.
Vha ya vha dzula tsini na mulambo wa Steelpoort nga vho 1650. Musi vha tshi khou fhira thavha ya Leolo, hupfi vha tangana na Nungu kha antheap, zwine zwo dzhiwa sa zwithu zwavhudi. U bva hafho vha dzhia nungu sa totem ya vho vha mbo di vha na mbonalo inwe. Nga tshifhinga, vha Maroteng vha ya vha dzula fhethu hune ha vha huhulwane.
Zwine muthu avhona zwone zwi ya khethekanyiwa zwi tshi ya kha uri vho wanisa hani madzina avho. Hupfi dzina ndi tshandanguvhoni tsha Vhambedzi, dzina la tshigwada tsha vhavenda vhane vha dzula dzi thavhani dza Leolo. Huna lutendo lwa uri vho gudisa vhathu vhanzhi vha vha Maroteng uri vha dzule fhethu hune vha vha vha sa khou todea vha tshi khou guda mishumo yavho. Henefho vha kha zwezwo Vhambedzi vho mbo di dala ndi he vha do fhedza vha tshi khou vha Pedi vhane vha divhea namusi.Translated by Khalirendwe Nekhavhambe


text:
Vatlangi va swichayachayana ni vayimbeleri endlwini ya Xikwembu (1-31)
25 Ku tlula kwalaho, Davhida ni tindhuna ta mitlawa va hlawule van’wana va vana va Asafa ku nga, Hemani na Yedutani+ leswaku va chaya tiharipa, switende+ ni swiphambati+ va dzunisa Xikwembu ni ku profeta. Nxaxamelo wa lava hlawuriweke ku endla ntirho lowu, hi lowu2 eka vana va Asafa: Zakuru, Yosefa, Nethaniya na Asarela, vana va Asafa a va kongomisiwa hi yena naswona Asafa a a profeta ehansi ka nkongomiso wa hosi.3 Eka Yedutani+ vana va Yedutani: Gedaliya, Seri, Yexaya, Ximeyi, Haxabiya na Matitiya,+ a va ri tsevu, a va ri ehansi ka tata wa vona Yedutani loyi a a profeta ni ku dzunisa Yehovha+ hi haripa.4 Eka Hemani+ vana va Hemani: Bukiya, Mataniya, Uziyele, Xebuwele, Yerimoto, Hananiya, Hanane, Eliyata, Gidaliti, Rhomamiti-ezere, Yoxibekaxa, Maloti, Hotiri na Mahaziyoto.5 Lava hinkwavo a ku ri vana va Hemani, loyi a ri muvoni wa swivono swa hosi swa timhaka leti vangamisaka Xikwembu xa ntiyiso; Xikwembu xa ntiyiso xi nyike Hemani vana va majaha va 14 ni vanhwanyana vanharhu.6 Hinkwavo lava a va tirha ehansi ka tata wa vona leswaku va yimbelela endlwini ya Yehovha, hi ku tirhisa swiphambati, switende ni tiharipa+ entirhweni lowu a wu endliwa endlwini ya Xikwembu xa ntiyiso.Lava a va tirha ehansi ka vulawuri bya hosi a ku ri Asafa, Yedutani na Hemani.7 Nhlayo ya vona ni ya vamakwavo lava leteriweke ku yimbelelela Yehovha, a va ri 288 naswona hinkwavo a va ri ni vuswikoti.8 Hiloko va avelana ntirho hi ku tirhisa vuhlolotwana,*+ lontsongo ni lonkulu, loyi a nga ni vuswikoti ni loyi a ha dyondzaka.9 Vuhlolotwana* byo sungula byi kombe Asafa n’wana wa Yosefa,+ bya vumbirhi byi komba Gedaliya+ (yena ni vamakwavo ni vana vakwe a va ri 12);10 bya vunharhu byi komba Zakuru,+ vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;11 bya vumune byi komba Izri, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;12 bya vuntlhanu byi komba Nethaniya,+ vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;13 bya vutsevu byi komba Bukiya, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;14 bya vunkombo byi komba Yexarela, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;15 bya vunhungu byi komba Yexaya, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;16 bya vukaye byi komba Mataniya, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;17 bya vukhume byi komba Ximeyi, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;18 bya vu-11 byi komba Azarele, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;19 bya vu-12 byi komba Haxabiya, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;20 bya vu-13 byi komba Xubayele,+ vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;21 bya vu-14 byi komba Matitiya, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;22 bya vu-15 byi komba Yeremoto, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;23 bya vu-16, byi komba Hananiya, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;24 bya vu-17 byi komba Yoxibekaxa, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;25 bya vu-18 byi komba Hanane, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;26 bya vu-19 byi komba Maloti, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;27 bya vu-20 byi komba Eliyata, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;28 bya vu-21 byi komba Hotiri, vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;29 bya vu-22 byi komba Gidaliti,+ vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;30 bya vu-23 byi komba Mahaziyoto,+ vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12;31 bya vu-24 byi komba Rhomamiti-ezere,+ vana vakwe ni vamakwavo, a va ri 12.


text:
71Vanakulorhi, switshembiso leswi swi nyikiwile hina. Hikokwalaho, hi fanele ku tibasisa, hi susa thyaka hinkwaro ra miri ni ra moya, hi ringeta ku hanya vutomi lebyo hlawuleka swinene, hi ri karhi hi chava Xikwembu.
2Hi nyikeni ndhawu etimbilwini ta n'wina. A hi endlanga munhu ni un'we leswo biha; a hi nghenisanga munhu ni un'we ekhombyeni; a hi dyelelanga munhu ni un'we. 3A ndzi vuli sweswo hi ku lava ku mi avanyisa, hikuva ndzi vurile ni le ku sunguleni leswaku mi le timbilwini ta hina; hi swin'we eku feni ni le ku hanyeni. 4Ndzi vulavula na n'wina, ndzi ri karhi ndzi mi tshemba ngopfu; ndzi tikurisa ngopfu hi n'wina; ndzi tala hi ku chaveleriwa; emaxangwini hinkwawo ya hina, ndza tsaka ndzi tsakisisa.
5
Swi tiyile leswaku, loko ndzi fikile eMakedoniya, a ndzi kumanga ku wisa nikutsongo; a ndzi ri eku xanisekeni matlhelo hinkwawo: a ndzi rhendzeriwe hi timholovo, hala ni hala, kutani a ndzi ri ni ku chava embilwini. 6Kambe Xikwembu lexi chavelelaka lava heleke matimba, xi ndzi chavelerile hi ku fika ka Tito; 7ku nga ri ntsena hi ku fika ka yena, kambe nakona hi ku chavelela loku mi n'wi kombeke kona. Ú ndzi byerile hilaha mi navelaka ngopfu hakona ku ndzi vona, ni hilaha mi tweke ku vava hakona, ni hilaha mi chivirikaka hakona ku ndzi seketela; leswi swi engetelerile ku tsaka ka mina.
8Hambiloko ndzi mi vavisile hi papila ra mina, a ndzi tisori hikwalaho ka rona (ndza swi vona leswaku papila ra kona ri mi vavisile, kambe swi ve swa nkarhinyana ntsena). Kambe, hambi ndzi nga va ndzi tisorile, 9sweswi ndzi tsakile, ku nga ri hileswi mi vavisiweke, kambe hileswi ku vavisiwa ka n'wina ku nga mi yisa eku hundzukeni; mi rhwele ku vaviseka ka n'wina hi mukhuva lowu tsakeriwaka hi Xikwembu, kutani sweswo swi endlile leswaku hi nga mi vangeli ku lahlekeriwa. 10Loko ku vaviseka ku rhwariwa hi mukhuva lowu tsakeriwaka hi Xikwembu, ku tisa ku hundzuka, kutani ku hundzuka loku ku yisa eku ponisiweni, a ku khomisi tingana; kasi ku vaviseka hi mhaka ya swa misava, ku vanga rifu. 11Vonani hinkwaswo leswi ku vaviseka ka n'wina hi mukhuva lowu tsakeriwaka hi Xikwembu ku nga tisa swona exikarhi ka n'wina: Ma nga vona ku hiseka ka n'wina, ni ku navela ka n'wina ka ku tihlamulela, ni ku karhateka ka n'wina emoyeni, ni ku chava ka n'wina, ni ku titwa ka n'wina, ni ku chivirika ka n'wina, ni ku navela ka n'wina ka ku tshinya xidyoho! Hi matlhelo hinkwawo mi tikombile mi ri lava nga riki na nandzu emhakeni leyi. 12Hikokwalaho, hambiloko ndzi mi tsalerile, a ndzi swi endlanga hikwalaho ka loyi a dyoheke, kumbe hikwalaho ka loyi a dyoheriweke; ndzi swi endlile leswaku ndzi mi komba, emahlweni ka Xikwembu, hilaha mi hisekelaka ku hi pfuna hakona. 13Hi swona leswi swi hi tiyisaka.
Kambe, ku engetela ku tiyisiwa ka hina, hi tsakisiwile ngopfu-ngopfu hi ku tsaka ka Tito, hikuva ú kumile matimba lamantshwa emoyeni hikwalaho ka n'wina hinkwenu. 14Hambiloko ndzi tidzunisile emahlweni ka yena hi mhaka ya n'wina, a mi ndzi khomisanga tingana. A hi mi byelanga nchumu wun'wana, loko wu nga ri ntiyiso ntsena. Hi mukhuva wolowo ku tidzunisa ka hina emahlweni ka Tito, ku kumekile wu ri ntiyiso. 15Hikokwalaho, rirhandzu ra yena eka n'wina ri yile ri kula loko a anakanya hilaha mi yingiseke hakona, n'wina hinkwenu, ni hilaha mi n'wi amukeleke hakona, hi xichavo ni ku rhurhumela. 16Ndza tsaka, hikuva ndza swi kota ku mi tshemba matlhelo hinkwawo.


text:
271Loko Isaka a dyuharile swinene, ni mahlo ya yena ma ri ni riphume, ma nga ha voni swinene, a vitana Esawu n'wana wa yena lonkulu, a ku ka yena: “N'wananga.” Esawu a hlamula a ku: “Hi mina loyi.” 2Kutani a ku: “Vona, sweswi ndzi dyuharile, kambe siku leri ndzi nga ta fa ha rona a ndzi ri tivi. 3Kutani sweswi teka matlhari ya wena, ni vurha bya wena, ni nseve wa wena, u ya enhoveni u ya ndzi hlotela xiharhi, 4kutani u ndzi lulamisela swakudya swo nandziha leswi ndzi swi tsakelaka, u ndzi tisela swona ndzi ta dya, leswaku ndzi ta ku katekisa ndzi nga si fa.”
5Rhaveka a a ri karhi a swi twa loko Isaka a vulavula na n'wana wa yena Esawu. Kuteloko Esawu a ha yile enhoveni ku ya hlota, 6Rhaveka a ku ka Yakobo n'wana wa yena: “Ndzi twile tata wa wena a ri karhi a vulavula na makwenu Esawu a ku: 7‘Ndzi lavele xiharhi, kutani u ndzi lunghisela swakudya leswo nandziha ndzi ta dya, leswaku ndzi ta ku katekisa emahlweni ka HOSI Xikwembu ndzi nga si fa.’ 8Kutani sweswi, ndzi yingise we n'wananga, u endla hilaha ndzi ku lerisaka hakona. 9Famba u ya ndzi tekela swimbutana swimbirhi leswinene entlhambini, leswaku ndzi ta lulamisela tata wa wena swakudya leswo nandziha leswi a swi tsakelaka. 10Kutani wena u ta ya u ya nyika tata wa wena a dya, leswaku a ta ku katekisa a nga si fa.” 11Kambe Yakobo a ku ka Rhaveka mana wakwe: “Vona, makwerhu Esawu i munhu wa ringhala, kasi mina ndzi hava. 12Kumbexana tatana a nga tshuka a ndzi ambamba, kutani a kuma leswaku ndzi le ku n'wi xiseni, kutani ematshan'weni ya ku katekisiwa ndzi ta tivangela ku rhukaniwa.” 13Mana wakwe a ku ka yena: “We n'wananga, a ku rhukaniwe mina ematshan'weni ya wena! Wena yingisa mina, u famba u ya teka swimbutana u ndzi tisela swona.” 14Kutani a ya a ya teka swimbutana a swi yisa eka mana wakwe, kutani mana wa yena a lulamisa swakudya swo nandziha leswi tata wa Yakobo a a swi tsakela. 15Kutani Rhaveka a teka swiambalo leswo saseka swa Esawu n'wana wa yena lonkulu, a ambexa Yakobo n'wana wa yena lontsongo. Swiambalo leswi, Rhaveka a a ri na swona endlwini ya yena. 16A teka ni madzovo ya swimbutana a tsondzela Yakobo emavokweni ni le nhan'wini ya yena yo pfumala ringhala. 17Kutani Rhaveka a teka swakudya leswo nandziha leswi a swi lulamiseke a swi nyiketa Yakobo n'wana wa yena.
18Kutani Yakobo a ya nghena endlwini laha tata wa yena a a ri kona, a fika a ku: “Tatana”, yena a hlamula a ku: “Hi mina loyi, xana hi wena mani n'wananga?” 19Yakobo a hlamula tata wa yena a ku: “Hi mina Esawu mativula ya wena. Ndzi endlile hilaha u ndzi leriseke hakona; pfuka u tshama u dya swa vuhloti bya mina leswaku u ta ndzi katekisa.” 20Isaka a ku: “Xana swi endlise ku yini leswaku u hatla u dlaya xiharhi xana?” Yena a hlamula a ku: “HOSI Xikwembu xa wena hi xona xi endleke leswaku ndzi hatla ndzi humelela.” 21Kutani Isaka a ku: “N'wananga, tshinela ndzi ku ambamba, ndzi twa loko hakunene u ri yena Esawu n'wananga kumbe loko u nga ri yena.” 22Hiloko Yakobo a tshinela kusuhi ni tata wa yena Isaka, kutani Isaka a n'wi ambamba a ku: “Rito i ra Yakobo, kambe mavoko i ya Esawu!” 23Isaka a nga kotanga ku tiva Yakobo, hikuva mavoko ya yena a ma ri ni voya ku fana ni mavoko ya makwavo Esawu. Kutani Isaka a katekisa Yakobo. 24Isaka a vutisa a ku: “Hakunene hi wena Esawu n'wananga xana?” Yakobo a hlamula a ku: “Hi mina.” 25Kutani Isaka a ku: “Ndzi nyikete swa vuhloti bya wena n'wananga, ndzi ta dya ndzi ku katekisa.” Kutani Yakobo a n'wi nyiketa swona a dya; a tlhela a n'wi nyika vhinyo a nwa. 26Kutani tata wa yena Isaka a ku: “Tshinela u ndzi ntswontswa, n'wananga.” 27
Hiloko a tshinela a n'wi ntswontswa, kutani Isaka a twa ku nun'hwela ka swiambalo swa yena, a n'wi katekisa a ku:
“Vonani, swiambalo swa n'wananga
swi nun'hwela ku fana ni nsimu
leyi HOSI yi yi katekiseke!
28Xikwembu a xi ku wisele mberha yi huma ematilweni,
xi ku nyika ni misava leyi noneke,
ni mavele ni vhinyo leyo tala.
29
Vanhu a va ku tirhele,
vamatiko a va ku nkhinsamele;
Vamakwenu a va ve hansi ka wena,
vana va mana wa wena a va ku nkhinsamele.
Lava ku rhuketelaka, a va rhuketeriwe,
lava ku katekisaka, a va katekisiwe.”30Kutani Isaka a heta ku katekisa Yakobo. Loko Yakobo a ha ku suka eka tata wa yena, Esawu makwavo a vuya hi le ku hloteni. 31Kutani na yena a lulamisa swakudya leswo nandziha, a swi yisa eka tata wa yena, a fika a ku ka yena: “Tatana, pfuka u dya swa vuhloti bya mina n'wana wa wena, u ta ndzi katekisa.” 32Tata wa yena a ku ka yena: “Hi wena mani xana?” Esawu a hlamula a ku: “Hi mina Esawu n'wana wa wena wa mativula.” 33Kutani Isaka a tshuka swinene, a ku: “Xana i mani loyi a nga ya eku hloteni, a ndzi tisela swa vuhloti bya yena ndzi dya, wena u nga si vuya, ndzi tlhela ndzi n'wi katekisa xana? Munhu yoloye ú katekisiwile hakunene!” 34Loko Esawu a twa marito ya tata wakwe, a rila hi xiviti, a ba huwa leyikulu, kutani a ku ka tata wa yena: “Tatana, na mina ndzi kombela leswaku u ndzi katekisa!” 35Kambe yena a ku: “Makwenu ú tile hi vukanganyisi, kutani ú tekile minkateko ya wena.” 36
39
II Tih. 8:20
Hev. 11:20
Kutani tata wa yena Isaka a n'wi hlamula a ku:
“Vona, wena u ta tshama emisaveni leyi nga nonangiki,
laha mberha ya le tilweni yi nga weriki kona.
40U ta hanya hi fumu,
kambe u ta tirhela makwenu;
kasi siku u nga ta karhala,
u ta tshova joko leri a ri vekeke enhan'wini ya wena.”
41Kutani Esawu a sungula ku venga Yakobo hikwalaho ka leswi tata wa yena a n'wi katekiseke. Esawu a vulavula a ri yexe a ku: “Masiku ya ku rila tatana a ma ha ri kule, kutani ndzi ta dlaya lowa makwerhu Yakobo.” 42Kambe van'wana va ya va ya byela Rhaveka leswi n'wana wa yena lonkulu a vuleke swona. Hiloko Rhaveka a rhuma munhu a ya vitana Yakobo n'wana wa yena lontsongo, kutani Rhaveka a ku ka yena: “Vona, makwenu Esawu ú lava ku rheleta mbilu ya yena hi ku dlaya wena. 43Kutani sweswi, yingisa leswi ndzi ku byelaka swona, we n'wananga: Suka u baleka u ya eka makwerhu Labani eHarani. 44U ta tshama kwale ka lowa makwerhu, ku kondza ku hlundzuka ka Esawu makwenu ku hela, 45a rivala leswi u n'wi endleke swona. Loko ku hlundzuka ka yena ku herile, ndzi ta rhumela vanhu va ta ku teka u vuya. A ndzi lavi ku rila nkosi wa n'wina vambirhi hi siku rin'we!”
46Kutani Rhaveka a ku ka Isaka: “Mina ndzi dyisiwa mbitsi hi vavasati lava va Vahiti. Loko na yena Yakobo o teka nsati wa Muhiti kwala tikweni leri, wo fana ni vavasati lava, xana ndza ha ta va ndzi hanyela yini xana?”


text:
131Loko va ri kwalaho, vanhu van'wana va rungulela Yesu ta Vagaleliya lava Pilato a nga pfanganyisa ngati ya vona ni magandzelo ya vona. 2Kutani Yesu a va hlamula a ku: “Xana mi ehleketa leswaku Vagaleliya volavo a va ri vadyohi ku tlula Vagaleliya van'wana hinkwavo, leswi va nga twisiwa ku vaviseka loko tano xana? 3E-e, kambe ndzi ri ka n'wina, loko mi nga hundzuki, mi ta lovisa xisweswo hinkwenu. 4Ni vanhu va 18 lava xihondzo xa Silowama xi nga va wela henhla, xi va dlaya, xana mi ehleketa leswaku a va ri ni nandzu ku tlula vaaki hinkwavo va Yerusalema xana? 5E-e, kambe ndzi ri ka n'wina, loko mi nga hundzuki mi ta lovisa xisweswo hinkwenu.”
6A engeta a va byela xifaniso lexi a ku: “Munhu un'wana a a ri ni murhi wa nkuwa lowu simekiweke ensin'wini ya yena ya vhinya; a ya lava mihandzu eka wona, kutani a nga yi kumi. 7Hiloko a ku ka murimi: ‘Vona, swi endla malembe manharhu ndzi ri karhi ndzi ta ku ta lava mihandzu enkuweni lowu, kutani ndzi nga yi kumi. Wu tseme! Wu onhela yini misava ntsena xana?’ 8Kambe murimi a n'wi hlamula a ku: ‘Hosi, wu tshike nan'waka ntsena, leswaku ndzi kuma nkarhi wa ku wu rimela, ndzi wu chela ni quva; 9kumbexana haxawu wu ta veka mihandzu; loko swi nga ri tano, u ta wu tsema.’ ”
10Yesu a a dyondzisa esinagogeni hi siku ra Savata. 11A ku ri ni wansati kwalaho loyi a heteke malembe ya 18 a ri karhi a karhatiwa hi moya lowu nga n'wi lamata miri; a a nkhunkhusela kunene loko a famba, a tsandzeka hambi ku ri ku ololokanyana. 12Kutani loko Yesu a n'wi vona, a n'wi vitana a ku: “Manana, u ntshunxiwile eku lamaleni ka wena.” 13A n'wi tlhandleka mavoko, kutani wansati a ololoka kan'we-kan'we, a dzunisa Xikwembu. 14
Dut. 5:13-14
Kambe mufambisi wa sinagoga a hlundzuka hileswi Yesu a hanyiseke munhu hi siku ra Savata, kutani a tlakusa rito, a ku ka ntshungu: “Ku ni masiku ya 6 lawa mintirho yi fanelaka ku tirhiwa ha wona; tanani hi masiku walawo ku ta hanyisiwa, ku nga ri hi siku ra Savata.”
15Kambe Hosi yi n'wi hlamula yi ku: “N'wina vakanganyisi, ma swi tiva swinene: Hi siku ra Savata, n'wina hinkwenu a mi chavi ku ntshunxa homu ya n'wina kumbe mbhongolo ya n'wina, mi ya na yona ematini. 16Kutani wansati hi loyi, wa rixaka ra Abrahama, loyi a bohiweke hi Sathana hi malembe ya 18! Xana a a nga fanelanga ku ntshunxiwa eku bohiweni loku hi siku ra Savata ke?” 17Marito lawa ya Yesu ma khomisa vakaneti va yena hinkwavo tingana, kutani ntshungu hinkwawo a wu tsakela mintirho hinkwayo leyo saseka leyi a a yi endla.
18Yesu a engeta a ku: “Xana Mfumo wa Xikwembu wu fana na yini? Ndzi ta wu fanisa ni yini ke? 19Wu fana ni ndzhoho ya murhi wa sinapi leyi munhu a nga yi teka, a ya yi byala entangeni wa yena; kutani yi mila, yi hundzuka nsinya, kutani tinyanyana ti ta, ti ta aka emarhavini ya wona.”
20A engeta a ku: “Xana Mfumo wa Xikwembu ndzi ta wu fanisa na yini? 21Wu fana ni comela lexi wansati a nga xi teka, a xi pfuva ni mimpimo minharhu ya mapa, swi ko swi kukumuka hinkwaswo.”
22Yesu a a famba hi miti ni swimitana, a ri karhi a dyondzisa, a khome ndlela leyi yaka eYerusalema. 23Kutani un'wana a ku ka yena: “Hosi, xana lava nga ta ponisiwa, va ta va va nga talanga ke?” A hlamula a ku ka vona: 24“Ringetani hi matimba ku nghena hi nyangwa leyo khuma, hikuva ndza mi byela leswaku lavo tala va ta navela ku nghena, kambe va ta tsandzeka. 25Loko n'wini wa muti a pfuka, a ya pfala nyangwa, n'wina mi nga yima le handle, mi ta sungula ku gongondza, mi ku: ‘Hosi, hi pfulele!’ Kambe ú ta mi hlamula a ku: ‘A ndzi tivi leswaku mi huma kwihi.’ 26Kutani n'wina mi ta ku: ‘A hi tshama hi dya ni ku nwa, hi ri na wena; u dyondzisile emitsendzeleni ya miti ya hina.’ 27
Yena ú ta engeta a mi hlamula a ku: ‘A ndzi tivi leswaku mi huma kwihi; sukani eka mina, n'wina hinkwenu lava endlaka leswi nga lulamangiki.’ 28
25:30
Enkarhini wolowo, mi ta rila mi getsela ni meno, loko mi vona Abrahama, na Isaka, na Yakobo, va tshamile eMfun'weni wa Xikwembu va ri ni vaprofeta hinkwavo, kasi n'wina mi cukumetiwile ehandle. 29Va ta huma evuxeni ni le vupeladyambu, en'walungwini ni le dzongeni, kutani va ta tshama eswakudyeni eMfun'weni wa Xikwembu. 30
20:16
Mk. 10:31
Ina ke, van'wana lava va nga va le ndzhaku, va ta va va le mahlweni, ni van'wana va le mahlweni, va ta va va le ndzhaku.”
31Enkarhini wolowo ku ta Vafarisi van'wana eka Yesu va ku: “Suka u famba u ya kun'wana, hikuva Heroda ú lava ku ku dlaya.” 32Yesu a hlamula a ku ka vona: “Fambani, mi ya byela nhlati yoloye mi ku: ‘Swi tive leswaku, ndzi hlongola mademona ni ku hanyisa vanhu namuntlha ni mundzuku, kutani hi siku ra vunharhu ndzi ta heta ntirho wa mina.’ 33Kambe ndzi fanele ku famba namuntlha, ni mundzuku, ni mundlwani, hikuva a swi endleki leswaku muprofeta a dlawela handle ka muti wa Yerusalema.
34“Yerusalema, Yerusalema, wena la dlayaka vaprofeta, la khandlaka hi maribye lava rhumiweke eka wena; kangani ndzi naverile ku hlengeleta vana va wena, kukotisa huku loko yi hlengeleta swiciwana swa yona ehansi ka timpapa ta yona, kambe a wu swi lavanga. 35
Vonani, muti wa n'wina wu ta sala wu nga ri na nchumu; naswona ndza mi byela leswaku a mi nga ha ndzi voni, ku ko ku fika siku leri mi nga ta ku: ‘A ku dzunisiwe la taka hi vito ra Hosi.’ ”


text:
51Loko swi ri tano, leswi hi nga endliwa lava lulameke hi mhaka ya ku pfumela, hi ni ku rhula ni Xikwembu, hi Hosi ya hina Yesu Kriste; 2naswona hi ku pfumela, hi kotile ku kuma ha yena tintswalo leti hi yimeke ka tona sweswi, kutani hi tidzunisa eku languteleni ka hina ka ku averiwa ku kwetsima ka Xikwembu. 3Ku nga ri sweswo ntsena, kambe hi tidzunisa ni le maxangwini ya hina, hi ku tiva leswaku maxangu ma tswala ku tiyisela, 4ku tiyisela ku tswala ku hlula miringo, ni ku hlula miringo ku tswala ku langutela; 5kutani ku langutela a ku hi khomisi tingana, hikuva Xikwembu xi cherile rirhandzu ra xona etimbilwini ta hina hi Moya lowo Kwetsima lowu hi nyikiweke wona.
6Loko ha ha tsanile, Kriste ú fele lavo homboloka, hi nkarhi lowu vekiweke hi Xikwembu. 7Swi nga nonon'hwa eka munhu ku fela munhu un'wana la lulameke; kumbexana un'wana a a ta kanya mbilu a fela munhu lonene. 8Kambe Xikwembu xi kombisa erivaleni rirhandzu ra xona eka hina, hileswi Kriste a nga hi fela loko ha ha ri vadyohi. 9Loko swi ri tano, leswi hi nga endliwa lava lulameke sweswi, hi mhaka ya rifu ra yena, ngopfu-ngopfu hi ta ponisiwa ha yena evukarini bya Xikwembu. 10Loko ha ha ri valala eka Xikwembu, hi endliwile lava vuyelelaneke na xona hi ku fa ka N'wana wa xona; kutani, leswi hi nga vuyelelana na xona, ngopfu-ngopfu hi ta ponisiwa hi mhaka ya ku hanya ka Kriste. 11Ku nga ri sweswo ntsena, kambe ha tidzunisa eka Xikwembu ha Hosi ya hina Yesu Kriste, loyi sweswi hi amukeleke ku vuyelelana loku ha yena.
12
Kutani ke, kukotisa leswi ku dyoha ku ngheneke emisaveni hi munhu a ri un'we, kutani rifu ri ngheneke hikwalaho ka ku dyoha, hi mukhuva wolowo rifu ri tlulele vanhu hinkwavo, hikuva hinkwavo va dyohile. 13Ku dyoha a ku ri kona emisaveni ku ko ku fika Nawu, hambileswi ku dyoha ku nga vuriwiki leswaku i ku dyoha, loko ku nga si va ni nawu. 14Hambiswiritano, rifu ri vile kona ku sukela eka Adamu ku ya fika eka Muxe, ri fumile ni lava nga dyohangiki hi ku tlula swileriso swa Xikwembu kukota Adamu. Kutani Adamu a a fanisa un'wana loyi a a ha ri endleleni.
15Kambe ntirho wa tintswalo lowu tirhiweke hi Xikwembu a wu ringanisiwi ni nandzu lowu nga endliwa hi Adamu; hikuva, loko nandzu wa munhu un'we ntsena wu dlayisile vanhu lavo tala, tintswalo ta Xikwembu ni nyiko ya tintswalo leyi teke hi munhu un'we ntsena a nga Yesu Kriste, swi tlurisile ngopfu-ngopfu hi ku andzela vanhu lavo tala. 16Ku ni ku hambana exikarhi ka nyiko ya Xikwembu ni leswi vangiweke hi ku dyoha ka munhu un'we loyi; hikuva ku avanyisa loku endliweke hikwalaho ka nandzu wun'we, ku tisile ku biwa, kasi ntirho wa tintswalo lowu endliweke ni loko milandzu yi ri leyo tala, wu tisile ku ntshunxiwa
17Rifu ri fumile hi mhaka ya nandzu wa munhu un'we ntsena; hi mukhuva wolowo, lava va amukelaka ndzalo ya tintswalo ni ya nkateko wa ku endliwa lava lulameke, va ta tlurisa ngopfu-ngopfu hi ku fuma evutomini, hi mhaka ya munhu un'we a nga Yesu Kriste.
18Kutani ke, kukotisa leswi nandzu wun'we wu dlayiseke vanhu hinkwavo leswaku va biwa, na wona ntirho wun'we wo lulama wu endla leswaku vanhu hinkwavo va ntshunxiwa, va kuma vutomi. 19Naswona, kukotisa leswi lavo tala va hundzuriweke vadyohi hikwalaho ka munhu un'we la nga yingisangiki, hi mukhuva wolowo, hi ku yingisa ka munhu un'we, vanhu lavo tala va ta hundzuriwa va va lava lulameke.
20Nawu wu nghenile leswaku milandzu yi andza; kambe laha ku dyoha ku andzeke kona, ndzalo ya tintswalo yi vile kona hi ku tlurisa; 21a swi ri leswaku, kukotisa leswi ku dyoha ku fumeke hi rifu, tintswalo na tona ti ta fumisa sweswo hi ku lulama loku yisaka evutomini lebyi nga heriki, ha Yesu Kriste Hosi ya hina.