text:
Madungula a ava va nga sawulwa
MITSHANGANO YO SAWULEKA
MTHUMO WA BHETELE Vahuweleli va va nga bhabhatiswa, va ku ni tanga yawe yi si pindiko 35 wa malembe na va txi tsakela kuthuma Bhetele va rambwa kumaneka ka mtshangano wa va va tsakelako ku ya Bhetele ngu Mlongiso ni mitshikari.Wukhalo ni mbimo ya kona ngu ku kongoma si na ziviswa.
TXIKOLWA TXA VATXHUMAYELI VA MFUMO Vanyaphandule va va ku hagari ka malembe a 23 ni 65 na va txi tsakela ku engetela mthumo wawe va rambwa ku ya maneka ka mtshangano wa va va tsakelako ku ya txikolwani txa Vatxhumayeli va Mfumo ngu Sonto ni mitshikari. Wukhalo ni mbimo ya kona si na ziviswa.
SILELETELO KA VATSHANGANI
VAXUNGAMETI Vona va vekilwe ku ku vhuna. Hi kombela u thumisana kwati navo ngu ku londeta wukongomisi wawe ku emisani ka mimovha, ku tsimbitiswa ka vathu vavangi, ku vekisa makhalo ni timwane timhaka.
BHABHATISO Mabhanku aya ma nga vekelwa ava va yako ku bhabhatiswani ma na maneka masoni ka txiluvelo. Va va yako ku bhabhatiswani va nava va di khalahatshile ka wukhalo wu va nga vekelwa wona na m’wombawombo wa m’bhabhatiso wu si nze ku khata ngu Mlongiso ni mixo. Mmwane ni mmwane a fanete eta ni dithawula ni siambalo so xonipheka so wulela ngu sona matini.
MININGELO Ku thumile male yayingi, ku lungiselela wukhalo wuwa, mitxhini yo guleta mapswi ni mithumo yimwane yayingi yi yi nga maha to ti tsakisa ku maneka ka mitshangano ni ku hi vhuna ku hi tshuketela ka Jehovha.Miningelo ya wena ngu ku titsakela yi vhuna ku hakela sotshe eso ni ku, yi vhunetela mthumo wa mafuni kotshe. Ti to u hehukelwa, ku ni mibhalo yo woneka kwati, ka otshe madhawa a wukhalo wuwa. Miningelo yotshe ya bongeka ngutu. Mmidi wu wu Fumako wu tekete ku mi bonga ngu wuha wanu wu wu vhunetelako ka silaveko sa Mfumo.
KU LAMULELA TIPHANGO Hi kombela u alakanya to hofisi yiya yi thumisana ni timhaka to LAMULELA TIPHANGO DWE.
SO MWALALA NI SO ROLWA Sotshe simaha si si nga rolwako si nga yiswa ka Hofisi ya so Mwalala ni so Rolwa. Idi ti to u mwalatile so kari yana ka hofisi yiya u ya xola si si ku lumbako. Vanana va va nga mwalalela vaveleki vawe va nga yiswa ni vona ka hofiso yiya. Hambi keto, kha yi faneli ku wonwa nga wuxayiselo wa vanana. Hi kombela mi xayisa vanana vanu ni ku mi zumba navo.
MABHANKU Hi kombela u alakanyela vamwane. Alakanya ti to, wukhalo wu vekelwa basi ava u endako navo ka mmovha wumwewo, ava u zumbako navo m’tini mwendo ava u gondako navo Bhiblia. Hi kombela ti to u si veki simaha ka wukhalo wu u no mbi zumba ka wona.
MTHUMO WO MAHA NGU KU TITSAKELA Idiku u tsakela ku vhuneta ka mithumo ya mtshangano, hi kombela u ti zivanekisa ka hofisi ya mthumo wo maha nguku titsakela.
Wu lulamisetwe ngu Mmidi wu wu Fumako wa Tifakazi ta Jehovha


c: text/html

text:
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA) March 2016
Nkandziyiso lowu wu ni swihloko leswi dyondziwaka evandlheni ku sukela hi May 2 ku ya eka May 29, 2016.
Xana U Nga Pfuna eVandlheni Ra Ka N’wina?
Hi nga swi kombisa njhani leswaku hi tirha tanihi varhumiwa emavandlheni ya hina?
Vantshwa
—Xana Mi Swi Lunghekerile Ku Khuvuriwa?
Swivutiso swinharhu leswi nga ta ku pfuna ku endla.
Vantshwa Mi Nga Tilunghiselela Njhani Leswaku Mi Khuvuriwa?
Ku vuriwa yini loko u nga tiyiseki leswaku u lunghekile? Kumbe ku vuriwa yini hi loko u lava ku khuvuriwa kambe vatswari va wena va vona onge u fanele u rindza?
U Nga Katseka Njhani Eku Tiyiseni Ka Vun’we Bya Hina Tanihi Vakreste?
Xivono lexi nga eka Nhlavutelo ndzima 9 xi kandziyisa nkoka wo va hi va ni vun’we.
Yehovha U Kongomisa Vanhu Vakwe eNdleleni Ya Vutomi
Hi nga swi kombisa njhani leswaku hi titshege hi Yehovha leswaku a hi kongomisa?
Swivutiso Swa Vahlayi
Xana vanhu va Xikwembu va ve mahlonga ya Babilona Lonkulu rini? Loko Sathana a ringeta ku ringa Yesu, xana u teke Yesu a n’wi yisa etempeleni ya xiviri?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Lexi xi sainìweke xi thlelà xi haxiwa hi huvu ya nthlanganu wa matiku ya misava hi kola ka Resolução 217 A (III) ya 10 ka Dezembro ka 1948.
Hi ku xixima le svaku a ku hlonipha ka lisima ni tinfanelo leti ti lumbaka a lixaka la ximunhu y ndlela yò sungula leyi yi fanelaka ku landziwa a ku kota ku a vanhu va hanya è nkhululekeni, hi kurhula ni ku fana à misaveni;
Hi ku tiva le svaku a ku kala ku tiva ni ku xixima a tinfanelo tà wumunhu ku bzalile nsele leyi yi nga hombolokisa mahanyele ni mapimisele ya ximunhu, ni ku tiva le svaku a ku navela kukulu ka vanhu va misava y ku hanya è kurhuleni, na va nga thxaviseliwi kumbe ku hanya hi wusiwana, na va nga thxavi ku khuluma, ku veka mavonele kumbe ku kholwa;
Hi ku xixima le svaku y sva lisima a ku vikela tà tinfanelo tà ximunhu hi ku bzàla mafùmele lawa ma hloniphaka tinfanelo lèti, svanga ndlela ya ku heta wupfukeli leli vanhu va liyendlaka hi kola ka kutwa tixànisà ni wukhinyavèzi;
Hi ku xixima le svaku y sva lisima a ku seketela ni kuyandzisa a wunghani xikarhi ka matiku hin'kwawu ya misava;
Hi ku xixima le svaku a svithsungu sva matiku ya misava svi haxile, hi kola ka papèla, a ku thsembha ni ku seketela ka svona ka timhaka ta lisima ni tinfanelo ta ximunhu ni mahanyele yò kala wuyavanyisi mayelanu ni tinfanelo tà wanuna kumbe wansàti, ni ku tiboha ka nthlanganu lowu a ku pfunisela ku lwa ni mahanyele ya usiwana ndzeni ka utomi la nkhululeko lowu wu yandzìke;
Hi ku xixima le svaku, a minfumo ya matiko làwa, ma tibohile a ku hlohlotela, hi ku pfunisana ni Nthlanganu wa Matiku ya Misava, a xihlonipho xa tinfanelo ni wukhululeki lèla ntsindza la ximunhu;
Hi ku tiva le svaku a ku pfumela ni ku landza ka svileleto lesvi hi matiku hin'kwawu y masungulu lawa malavekaka a ku kota ku landza xiboho lèxi;
A huvu ya Nthlanganu wa Matiku ya Misava
Yi haxa a Xipfumelelanu xa Nthlanganu wa Matiku ya Misava mayelanu ni timhaka ta tinfanelo ta ximunhu, na ku naveliwa le svaku, hi ku pfumela ni ku hlonipha svi leleto lesvi, a vanhu ni svighava hin'kwasvu sva mahanyele ya matiku svi tihinta à ku bzàla moya wa mahanyele làwa hi ku haxa, ku djondzisa ni ku laya, svànga ndlela le yinène ya ku nghènisa xihlonipho xa tinfanelo ni wuthlathleki la munhu ni munhu. Hi ku yengeta, ku naveliwa le svaku a nawu wa tiku ni tiku ni wa nthlanganu wa matiku, wu svikota ku yendla lèsvaku a svileleto lesvi svi xiximiwa hi vana ni minfumo ya matiku lawa, ndzeni ni handle ka wòna, loko malumba nthlanganu lowu.
Vanhu hin'kwavu va psaliwili na va khululekìle, funthsi va fana hi lisima ni tinfaneno. Và psaliwili ni nyiko ya ku pimisa ni ku yehleketa; hi kolahu, va fanela ku hanya hi moya wa umbìlu ni unghani.
Wihi na wihi a ni nfanele ya ku khala, mayelanu ni xipfumelelani lexi, na ku nga na xikheto xa nhlònge, muhlovo, wunùna kumbe wusàti, lirìmi, ndhàwu ya ku psaliwa, kereke, ku landza ta política kumbe ka svin'wani, tiku là mapsaliwa kumbe mathsamele ya wutomi, wupfundzi, kumbe xìhi na xìhi.
Hàndle ka lèsvo, à ku fanèli ku hàmbanisìwa hi kolà ka xithsàmu a ndzeni ka timhaka tà política, tà ku fambisa nawu, ku fambisa tà le hàndle ka tiku, kumbe hi kòla ka tiku leli munhu a humaka kalòna, y ngà va tiku là ku thxuseka, là ku fumiwa hi lin'wanyani kumbe matifùmi, nhambi lòko tiku lèli li tsemeliwi ndzelekani è ka mafumele ya lona.
Munhu ni munhu à ni nfanelo ya wutòmi, nkhululeko ni usirhelèli.
À hàva lweyi a fanelaka ku hanya hi wukarawa kumbe utirheli; a wukaràwa ni wuxavisi la svikarawa, hi mukhuva wihi na wihi, svà tsimbisìwa.
À hàva lweyi a fanelaka ku xanisiwa miri, ku tsemeliwa khotso kumbe svikhatiso sva tixànisa tà ku hambana ni makhatisele ya ximunhu kumbe ya ku muhohlòta.
Wihi na wihi à ni nfanelo ya kuhloniphiwa svanga munhu phambhèni ka nawu.
Phambhèni ka nawu hin'kwavu vanhu va fana, futhsi va fanela ku sirheliwa hi nawu hi ndlela ya ku fana. Va fanela ku vikeliwa hi ku fana mayelanu ni hin'kwaxu xihlàwuhlàwu kumbe wuhlohlotèli lìhi na lìhi la xihlàwuhlàwu lexi xi kongometàka ku hambanyisaka xipfumelelanu lexi.
Wìhi na wihi à ni nfanelo ya ku yamukeliwa è ka xighaha xìhi na xìhi xa ku tendera timhaka ta nawu ndzeni ka tiku , kùvé a ya mangala lesvi a svi xandzaka mayelano ni ku djikisiwa ka tinfanelo ta ntsindza lè ti tsaliweke è mabukwini yà nawu wa tiku.
À hava lweyi a fanelaka ku khomiwa, ku nghenisiwa è khotsoèni kumbe ku khatisiwa hi ku rhumeliwa è matikwene ya vambe na svi nga na masungulo.
Munhu ni munhu a ni nfanelo ya ku, hi kufana ni hin'kwavu vanhu, a timhaka tàkwe ti xuxiwa è gdekeni hi b'andhla lò thsembheka, leli lifanelaka ku nyika tinfanelo kumbe nandzu mayelanu ni mhaka.
1. Wihi na wihi lweyi a lumbetiwaka nandzu wò karhi a thxiwa n'kàla nandzu loko mhaka yakwe yi nga sè sentchiwa hi nàwu ni ku tikomba svaku hàkunene a nandzu wá mulumba, na a vikeliwa hi gdwethà.
2. À hava lweyi a fanelaka ku tsemeliwa khotso hi kola ka sviyendlo lesvi, è ka n'kama a sviyendleke, à svi nga thxiwi xiwonho mayelanu ni nawu wa tiku ni wa nthlanganu wa matiku. Hi ku fana, loko y li xiwonho, a svi faneli ku tsemeliwa khotso là ku tika kutlula leli a li tsemeliwa xiwonho lexi a n'kama xi nga yendleka hi wona.
À svi faneli ku munhu a ngheneliwa ka ta wutomi lakwe, la munti kumbe nghamu na svi nga na masungulo, nhambi ku yendleliwa xihi na xihi lexi y nga xirhuku è ka wumunhu lakwe. Mayelanu ni hin'kwasvu lesvi, a munhu a fanela ku vikeliwa hi nàwu.
1. Munhu wihi na wihi à ni nfanelo ya ku kandziha kwihi na kwihi lomu a ku rhandzaka ndzeni ka ti ndzelekani ta tiku lakwe ni ku yaka lomu ku xuviwaka hi mbilu yakwe.
2. Wihi na wihi a ni nfanelo yaku, loko à svinavela, a rhurha a ya yaka matikweni man'wani, ni ku thlelela à tikweni làkwe.
1. Wihi na wihi lweyi a ti twaka na a landzeleliwa a tikweni, a ni nfanelo ya ku kombela ni ku thxusiwa ku khoza è matikweni ya vambe.
2. Kambe a nfanelo leyi a yi tirhi loko, hà kunene, a munhu lweyi a landzeleliwa hi mhaka ya ku hoxela nàwu, kumbe hi ku yendla mintirhu leyi yi hambaneke ni nkongometo wa nthlanganu wa matuku.
1. Munhu ni munhu à ni nfanele ya ku lumba tiku.
2. À hava lweyi a fanelaka ku suseliwa nfanelo leyi na svi nga na nthlamuxelo nhambi ku suseliwa a nfanelo ya ku txintxa tiku.
1. Loko a fikeliwa hi ntaga, a wanuna kumbe wansàti, a ni nfanelo ya ku thxàda ni ku yaka munti, na ku nga vekeliwi svi hingakanyu mayelanu ni nhlonge, tiku la mapsaliwa kumbe kereke. Loko wukati la ha tiyili ni loko li thsika li hela, ha vambirhi ka vona va ni tinfanelo tin'we.
2. À svi faneli ku a muthxadu y li wa nsindzisà.
3. A ndjangu wu fanela ku vikeliwa hi nawu wa tiku hi kusa wu ni lisima likulo a mahanyeleni ya tiku.
1. Hin'kwavu vanhu, nthlanganu kumbe nkoponi, va ni nfanelo ya ku lumbiwa hi svìlo.
2. À hava lweyi a fanelaka ku tekeliwa svilo svakwe na svi nga na masungulo.
Wihi na wihi à ni nfanelo ya ku pimisa ni ku yehleketa è ku khululekeni ni ku khetà kerèke tani hi kurhandza kayena; a lesvi svi lava ku hlaia ku a munhu a thxusekili kambe a ku txintxa kerèke kumbe ku khòlwa; hi ku fana, a svi tsimbisiwi ku munhu a pàluxa kerèke yàkwe kumbe lesvi à kholwaka ka svona, kumbe yexe kumbe hi nthlanganu, kumbe à gdekeni kumbe à xihundleni, hi ku djondzisa, ku yendla, kumbe ku thxumayela.
Wini na wihi à thxusekili ku khuluma kumbe ku veka mavonele; hi kolàho a svi faneli ku miyetiwa. Hi ku yengetà , à thxusekile a ku yamukeka ni ku hàxa, na a nga tchuvuki ndzelekani, a tindzava ni mapimo hi ma mayendlele lawa a ma lavàkà.
1. Wihi na wihi a khululekile a ku rhamba nhlengeletànu kumbe ku kumeka è ka yona nhambe è ka tinthlanganu tà ku kongoma timhaka tò kala ti nga yelani ni madzòlonga.
2. À svi fanèli ku munhu à sindzisiwa ku lumba nthlanganu wihi na wihi.
1. Munhu ni munhu à ni nfanelo ya ku kuma xithsamu è ka urhangèli la timhaka ta tiku làkwe, yena hayèxe kumbe hi ku rhumisà vanhu lava a nga va kheta ha yèxe.
2. Wihi na wihi, hi kufana ni hin'kwavu vanhu, à ni nfanelo ya ku kuma ntirhu è ka mintirhu ya nfumu wa tikweni kàkwe.
3. À kurhandza ka xithsungu y nthxumu wa ku sungula lowu tiyisaka a uhòsi à tikweni; hi kolahu, a urhangeli lifanela ku gdoviwa hi hlaúlamàni hi ku famba ni ku famba ka nkarhi, na xi yendliwa hi voto ya xihundla, kumbe hi mahayele man'wani ya ku tiyisa ku vota à ku khululekeni.
Wihi na wihi, svanga muhanyi wa tiku, à ni nfanelo ya ku kuma uvikeli mayelanu ni tà mahanyele; hi kolàhu, a nga svi kota ku kombela ku pfuniwa mayelanu ni tà usiwana ni tin'wani tà mahanyele ya siku ni siku; a svipfunu lesvi svà koteka hikola ka ku tihinta ka minfumu ni ku seketeliwa hi matiku man'wani.
1. Munhu ni munhu à ni nfanelo ya ku kuma ntirhu, ya ku kheta ntirhu, ya matirhele ni maholele ya ku yelana ni ntirhu wàkwe, ni uvikeli mayelanu ni ku luza kumbe ku pfumala ntirhu.
2. Hin'kwavu vanhu, na ku nga na ku hambana, va ni nfanelo ya ku hola muholo wa kufana loko va tirha kufana.
3. À mutirhi wihi na wihi a fanela kuhola kuyenela , a ku kota ku hlayisa munti wakwe mayelanu ni lisima xa umunhu, na wu seketeliwa, loko svi kombela, hi svin'wani ni svin'wani svi nga mahiwaka è mavikeleni ya utomi la munhu ni munhu.
4. Munhu ni munhu a khululekile a ku vumba ni van'wani vanhu, a sindicato kumbe ku ti nghenisa è ka ma sindicato sva nga ndlela ya ku vhikhela ti nfanelo ta utirhi la vona.
Munhu ni munhu a ni nfanelo ya ku wisa ni ku xùxa, ngopfu ngopfu ya ku yampsiseliwa a ntsengo wa svikhati sva ntirhu ni ku nyikiwa ma féria ya ku hakeliwa.
1. Wihi na wihi à ni nfanelo ya ku nyikiwa mathsamelo ya mahanyelo ya ku yenela ku kota ku tendera tà mavabzi, ku yambala, xikhafu, munti, ku nyameliwa hi dokodela, ni tin'wani ta mahanyele; à ni nfanelo kambe ya ku pfuniwa loko a nga wu kumi ntirhu, loko à ni mavabzi, wu lima , wu fèlakazi, wu kòxa, kumbe ku luzekeliwa hi lesvi svi ngà mupfuna mahanyeleni ya siku ni siku.
2. À wu b'elèki ni wu tsonguana li fanela ku yamukela nseketelo yò karhi. Hin'kwasvu svivanana, nhambi lesvi svi psaliweke handle ka muthxàdu, svi fanele ku kuma mapfunele ya ku fana.
1. Wihi na wihi à ni nfanelo ya ku kuma ku djondza. À ku djondza y mahala, ngopfu ngopfu è ka mabuku lawa ya ku sangula. A wu djondzisi la ku sungula y nsindzisa. À wu djondzisi là ku tiva mintirhu li fanele ku yandzisiwa; a wu djondzi la svi kolwe lè svi kulo li fanele ku pfuleliwa vanhu hin'kwavu hi ndlela ya ku fana.
2. À wu djondzisi ku laveka li kongometa ngopfu ngopfu a ku bzàla moya wa ximunhu ni ku tiyisisa wu hloniphi la tinfanelo ni wu khululeki la wumunhu, ku fundhisa mahanyela ya ku twisisana, ku hlonipha mapimu ya vàmbe, ku twanana ni ma tiku ya vàmbe, ku bzàla ntwananu xikarhi ka tixaka ni ma kerèke ya ku hambana, ni ku yendla xà nthxumu ndzeni ka nthlanganu wa ma tiku ya misava a ku kota ku tiyisa kurhula a misaveni.
3. Kà nyikiwa è ka vapsàli a nfanelo ya ku kheta a djondzo lèyi va yi lavaka ku yi nyikiwa vana.
1. Munhu wihi na wihi à khululekike a ku nghena ni ku hanya a mahanyelo ya siku ni siku ya mughànga wò karhi, ya ku tirhisa kumbe ku londzola a svi yendlo svà mughànga lòwu ni ku pfunisela ku yandzisa wutivi ni ku londzola à mihandzu ya wutivi leli.
2. Hin'kwavu vanhu va ni nfanelo ya wu sirhèli mayelanu ni hin'kwatu timhaka lè t fambelanaka ni wu hambhi kumbe wu qàmbhi hi kòla ka wu tivi, à matsàlwa ni svi yendlo hin'kwasvu svò qambhiwa hi yena.
Hin'kwavu vanhu vani nfanelo ya ku, è mahanyeleni ya siku ni siku, à misaveni hin'kwayu, ku ni nawu ni mafumele ya ku yelana ni svi leleto svà Xiphumelelanu lèxi, a kuvé kuta koteka ku vanhu va hanya ndzeni ka tinfanelo ni nkhululeko lesvi svi haxiwaka è ka papela leli.
1. A munhu à ni ti n'sindzisa ndzeni ka ma hanyele ya tiku, handle ka ti nsindzisa leti a svi koteki a ku bzàla ni ku hluvukisa a wu munhu làkwe.
2. A svi faneli ku a munhu a tsemeliwa ndzelekani è ka ku hanya ka ti nfanelo ni wu khululeki lèli li hàxiwaka hi xipfumelelanu lèxi; ntsèna svi nga koteka lòko a mahanyele kumbe ma mahele làwa ma kongoma ku thikameza ti nfanelo ni wu khululeki là van'wani ndzeni ka nawù.
3. A ti nfanelo ni wu khululeki lèli a li faneli ku hanyiwa hi ndlela ya ku djikisa a nkongometo ni ma sungulo ya Nthlanganu wa Matiku.
Svà yalisiwa ku tirhisa xileleto xihi na xihi xa xipfumelelanu lexi hi ndlela ya ku a munhu, nthlanganu wa vanhu kumbe nfumu wa tiku lihi na lihi, à yendla svi yendlo lè svi kongomaku ku hahlula ti nfanelo ni wu khululeki lèli li haxiwaku è ka xipfumelelanu lexi.


text:
I Yini Tiva Ra Ndzilo? Xana Ri Fana Ni Tihele Kumbe Gehena?
Nhlamulo ya Bibele
Tiva ra ndzilo ri fanekisela ku loviseriwa makumu. Ri fana ni Gehena kambe ri hambanile ni tihele, leti nga sirha leri tolovelekeke ra vanhu.
A hi tiva ra xiviri
Tindzimana ta ntlhanu ta Bibele leti vulavulaka hi ‘tiva ra ndzilo,’ ti ri hlamusela tanihi nchumu wo fanekisela ku nga ri wa xiviri. (Nhlavutelo 19:20; 20:10, 14, 15; 21:8) Swilo leswi landzelaka hileswi nga ta hoxiwa etiveni ra ndzilo:
Diyavulosi. (Nhlavutelo 20:10) Tanihi leswi Diyavulosi a nga xivumbiwa xa moya, a nge lovisiwi hi ndzilo lowu tolovelekeke.—Eksoda 3:2; Vaavanyisi 13:20.
Rifu. (Nhlavutelo 20:14) Rifu a hi nchumu wa xiviri kambe i ku nga ha hanyi. (Eklesiasta 9:10) Rifu a ri nge hisiwi hi ndlela ya xiviri.
“Xivandzana” ni “muprofeta wa mavunwa.” (Nhlavutelo 19:20) Tanihi leswi swilo leswi ku nga swifanekiselo, xana a swi twali ku gimeta hileswaku ni tiva leri swi nga ta hoxiwa eka rona i ro fanekisela?—Nhlavutelo 13:11, 12; 16:13.
Xifanekiselo xa ku loviseriwa makumu
Bibele yi vula leswaku tiva leri ra ndzilo “ri vula rifu ra vumbirhi.” (Nhlavutelo 20:14; 21:8) Rifu ro sungula leri ku vulavuriwaka ha rona eBibeleni hi leri vangiweke hi xidyoho xa Adamu. Rifu leri ri ta siviwa hi ku pfuxiwa ka vafi naswona Xikwembu xi ta ri herisa hi ku helela.—1 Vakorinto 15:21, 22, 26.
Eka tiva ro fanekisela a ku na ku ntshunxiwa
Tiva ra ndzilo ri fanekisela muxaka wun’wana wa rifu kumbe rifu ra vumbirhi. Hambileswi na rona ri vulaka ku nga ha hanyi, ri hambanile hikuva Bibele a yi vuli nchumu hi ku pfuxiwa eka rifu ra vumbirhi. Hi xikombiso, Bibele yi vula leswaku Yesu u ni “swilotlelo swa rifu ni swa xivandla xa vafi,” leswi kombisaka leswaku u ni matimba ya ku ntshunxa vanhu eka rifu leri vangiweke hi xidyoho xa Adamu. (Nhlavutelo 1:18; 20:13, Bibele—Mahungu Lamanene) Hambiswiritano, a ku na munhu la nga ni xilotlelo xa tiva ra ndzilo hambi ku ri Yesu a nga na xona. Tiva rolero ro fanekisela ri yimela ku loviseriwa makumu.—2 Vatesalonika 1:9.
Gehena yi fana ni Nkova wa Hinomu
Rito Gehena ( ge′en·na hi Xigriki) ri humelela minkarhi ya 12 eBibeleni. Ku fana ni tiva ra ndzilo, ri fanekisela ku loveriseriwa makumu. Hambileswi vuhundzuluxeri byin’wana byi hundzuluxelaka rito leri byi ku i “tihele,” Gehena yi hambanile ni tihele (ku nga sheʼohl′ hi Xiheveru, hi Xigriki ku nga hai′des).
Rito leri nge “Gehena” hi ku kongoma ri vula “Nkova wa Hinomu,” lowu a wu ri ehandle ka muti wa Yerusalema. Eminkarhini ya ku tsariwa ka Bibele, vaaki va muti lowu a va tirhisa ndhawu leyi ku lahlela thyaka eka yona. A va tshama va pfurhetela ndzilo leswaku wu hisa thyaka; kutani swivungu a swi dya nchumu wun’wana ni wun’wana lowu nga hisiwangiki hi ndzilo.
Yesu u tirhise rito Gehena a fanekisela ku loviseriwa makumu. (Matewu 23:33) U vule leswaku eGehena i ndhawu leyi “xivungu xa kona xi nga fiki ni ndzilo wa kona wu nga timiwiki.” (Marka 9:47, 48) U kombetele eka swiyimo swa le Nkoveni wa Hinomu ni le ka vuprofeta bya Esaya 66:24, lebyi nge: “Va ta huma kutani va languta mintsumbu ya vanhu lava a va tlula nawu wa mina; hikuva swivungwana leswi nga eka vona a swi nge fi, ni ndzilo wa vona a wu nge timeki.” Xikombiso xa Yesu xi hlamusela ku loviseriwa makumu ku nga ri ku xanisiwa. Swivungu ni ndzilo swi herisa mintsumbu ku nga ri vanhu lava hanyaka.
Bibele a yi na xikombiso na xin’we lexi vulavulaka hi munhu a huma eGehena. ‘Tiva ra ndzilo’ ni ‘ndzilo wa Gehena’ swi kombisa ku loviseriwa makumu.—Nhlavutelo 20:14, 15; 21:8; Matewu 18:9.
Xana i ku ‘xanisiwa vusiku ni nhlikanhi hi masiku ni masiku’ hi ndlela yihi?
Loko ku ri hileswaku tiva ra ndzilo ri fanekisela ku lovisiwa, ha yini Bibele yi vula leswaku eka rona, Diyavulosi, xivandzana ni muprofeta wa mavunwa swi “ta xanisiwa vusiku ni nhlikanhi hi masiku ni masiku”? (Nhlavutelo 20:10) Xiya swivangelo swa mune leswi kombisaka leswaku ha yini ku xanisiwa loku ku nga kombeteli eka ku xanisiwa ka xiviri:
Leswaku Diyavulosi a xanisiwa hilaha ku nga heriki, swi ta lava a hanya hi laha ku nga heriki. Hambiswiritano, Bibele yi vula leswaku u ta loviseriwa makumu.—Vaheveru 2:14.
Vutomi lebyi nga heriki i nyiko leyi humaka eka Xikwembu ku nga ri nxupulo.—Varhoma 6:23.
Xivandzana ni muprofeta wa mavunwa i swifanekiselo naswona a swi nge xanisiwi hi ndlela ya xiviri.
Mongo wa le Bibeleni wu kombisa leswaku ku xanisiwa ka Diyavulosi i ku loviseriwa makumu.
Rito leri nge “xanisa” eBibeleni ri nga tlhela ri vula “ku sivela.” Hi xikombiso, rito ra Xigriki leri nge “vaxanisi” eka Matewu 18:34 ri hundzuluxeriwe ri va “valanguteri va khotso” eka vuhundzuluxeri byo tala, leswi kombisaka ku yelana exikarhi ka rito “xanisa” ni “ku sivela.” Hilaha ku fanaka, eka Matewu 8:29 na Luka 8:30, 31 ku fanisiwa “ku xanisa” ni “khele ro enta,” ku nga ndhawu leyi fanekiselaka ku nga ha hanyi kumbe rifu. (Varhoma 10:7; Nhlavutelo 20:1, 3) Entiyisweni, minkarhi yo tala buku ya Nhlavutelo yi tirhisa rito leri nge “xanisa” hi ndlela yo fanekisela.—Nhlavutelo 9:5; 11:10; 18:7, 10.
DYONDZA SWO TALA
Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene?
Lava Feke Va Kwihi?
Dyondza hi leswi Bibele yi swi vulaka malunghana ni lava feke ni leswaku ha yini vanhu va fa.
SWIVUTISO LESWI HLAMURIWAKA HI BIBELE
I Yini Xivandzana Xa Tinhloko Ta Nkombo Lexi Hlamuseriwaka Eka Nhlavutelo Ndzima 13?
Xivandzana xi ni vulawuri, matimba ni xiluvelo. I yini swin’wana leswi vuprofeta bya Bibele byi swi paluxaka?
XIHONDZO XO RINDZA
Tidyondzo Ta Mavunwa Ta Tsevu Malunghana Ni Vukreste—Ndlela Leyi Tidyondzo Ta Mavunwa Ti Nga Endlaka Leswaku U Kholwa Ni Tidyondzo Tin’wana Ta Mavunwa
Ringanisa tidyondzo leti ta mavunwa ni leswi Bibele yi swi dyondzisaka.


text:
Muvulo, 29 ka Maio
Nzi na nwina. — Mat. 28:20.
A Hosi ya hina yi tshama hi ku hi nyika zitiro kasi ku hi vuna ku longisela timbilu ta vanhu va timiliyoni lezaku va amukela a mahungu ya Mufumo. A zitiro zo kari zi tirisilwe hi xipimo xa khume ga malembe ntsena; a zinwani za ha tira ni nyamutlha. Kanilezi, a zitiro zontlhe lezo zi hi vuna ku anzisa wuzikoti ga hina ga kuva vavangeli hi tindlela to hambanahambana. A xinwe xa zitiro xi vunileko votala a ku sangula wutireli kuve kartawu ga wukustumunyu, legi a vahuweleli va Mufumo va nga sangula ku gi tirisa hi 1933. Gi wa hi kartawu ga gi tsongwani gi nga hi ni mahungu matsongwani ya Biblia. A kartawu ga wukustumunyu gi wa vuna hi tindlela to tala. Hambu lezi va nga zi lava nguvu ku xumayela, a vahuweleli vo kari va wa chava niku va wa nga zi tivi ku va ta wula yini. A vanwani va wa ta byela nwinyi wa muti zontlhe va nga zi tiva hi timeneti ti tsongwani ntsena, kanilezi a hi xontlhe xikhati va nga wulawula hi wukheta! A ku hambana ni lezo, a kartawu ga wukustumunyu “gi wa wulawulela” muhuweleli hi magezu ma tsongwani yo kongoma ma hlawulilweko khwatsi. w15 15/11 5:3-6
Wazibili, 30 ka Maio
A va dumise a vito ga Jehova. — Tis. 148:13.
Ku na ni mavesi yo tala nguvu ya Biblia ma kombako a lisima la vito ga Nungungulu ni kubasiswa ka gona. (Ekso. 3:15; Tis. 83:18; Isa. 42:8; 43:10; Joh. 17:6, 26; Miti. 15:14) Jehova Nungungulu — a Mutumbuluxi wa Biblia — i pimisele a vatsali va gona lezaku va tirisa vito gakwe na va tlhatlhekile. (Ezek. 38:23) A ku susa vito lego, gi kumekako makume ya mazana ya zikhati ka mitsalo ya kale, zi komba ku nga hi na xichawo hi Mutumbuluxi wa yona. A zigelo za kuva a vito ga Nungungulu gi nga susiwi lomu ka Biblia a zi hungukangi, kanilezi zi no engeteleka. A Tradução do Novo Mundo gi chukwatisilweko ga 2013 hi xiNgiza gi chelile a vito ga Nungungulu 7.216 wa zikhati, lezi zi kombako kuengeteleka hi ntlhanu wa zikhati ni xinwe ka wuhunzuluseli ga 1984. A ntlhanu wa zikhati zo engeteleka zi kumeka ka 1 Samueli 2:25; 6:3; 10:26; 23:14, 16. A vito ga Nungungulu gi tlhelisilwe ka mavesi lawo hi kota ya lezi gi nga kona ka Mabhuku yo Songiwa ya Bimbi Gofa, lawa ma tsalilweko 1.000 wa malembe mahlweni ka mitsalo ya Masoreta ya xiHeberu. Gi tlhelisilwe kambe ka Valamuli 19:18 hi kota ya zigonzo zo engeteleka zi mahilweko ka mitsalo ya kale. w15 15/12 2:5, 6
Wazithathu, 31 ka Maio
Ngha li simamisa a liranzo la nwina la wumakabye. — Maheb. 13:1.
Hi fanele ku kulisa a liranzo la hina la wumakabye zezi, hakuva lezo zi ta hi vuna ni ka xihi xiringo kutani nzhingo hi to kumana nawo xikhatini xi tako. Hambu zezi ku kalako ku nga se sangula a kuxaniseka ka hombe, hi na ni xilaveko xa hombe xa liranzo la wumakabye. A vamakabye vo tala va xaniseka nguvu hi kota ya kutsekatseka ka misava, tindambi, zingulu, mitsunami, kutani makhombo manwani ya ntumbuluko. A vamakabye vanwani va xaniseka hi kota ya ku vukelwa ni ku xaniswa. (Mat. 24:6-9) Ahandle ka zontlhe lezo, ku na ni wusiwana legi hi lwako nago siku ni siku hi ku hanya ka tiko legi go biha. (Kuv. 6:5, 6) A xikhati lexi a zikarato lezo zi engetelekako, hi vululekelwa hi tindlela ta ku kombisa a kueta ka liranzo la hina la wumakabye. Hambu lezi “a liranzo la vanyingi li [to] titimela,” hina hi fanele ku kombisa lezaku a liranzo la hina la wumakabye la simama. — Mat. 24:12. w16.01 1:8, 9


text:
Xana Vito Leri Nge Yehovha Ri Fanele Ri Humelela Eka Testamente Leyintshwa?
XANA i swa nkoka leswaku vito ra Xikwembu ri humelela eBibeleni? Swi le rivaleni leswaku Xikwembu xi lava leswaku ri humelela. Vito ra xona, hilaha ri kombisiwaka hakona hi tinhlanga ta mune ta Xiheveru leti vuriwaka Tetragrammaton, ri humelela minkarhi ya kwalomu ka 7 000 eka matsalwa yo sungula ya Xiheveru lawa hi ntolovelo ma vuriwaka Testamente ya Khale. *
Vakambisisi va Bibele va pfumela leswaku vito ra Xikwembu ra humelela eka Testamente ya Khale kumbe eMatsalweni ya Xiheveru. Hambiswiritano, vakambisisi vo tala va ehleketa leswaku a ri nga humeleli eka matsalwa yo sungula ya Xigriki lama tsariweke hi voko lama vitaniwaka Testamente Leyintshwa.
Kutani, mutsari wa tibuku ta Testamente Leyintshwa a a endla yini loko a tshaha swiyenge swa matsalwa ya Testamente ya Khale leswi nga ni tinhlanga ta mune ta Xiheveru leti yimelaka vito ra Xikwembu? Emhakeni leyi, vahundzuluxeri vo tala va tirhisa rito “Hosi” ematshan’weni ya vito ra Xikwembu. Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima a yi wu landzeli mukhuva lowu lowu tolovelekeke. Yi tirhise vito ra Yehovha minkarhi ya 237 eka Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki kumbe Testamente Leyintshwa.
Hi swihi swiphiqo leswi vahundzuluxeri va Bibele va hlanganaka na swona loko va fanele va teka xiboho xo va va tirhisa vito ra Xikwembu eka Testamente Leyintshwa? Xana swi kona swivangelo leswi twalaka swo tirhisa vito ra Xikwembu eka xiphemu lexi xa Matsalwa yo Kwetsima? Naswona ku tirhisiwa ka vito ra Xikwembu eBibeleni swi ku khumba njhani?
Xiphiqo Xa Vuhundzuluxeri
Matsalwa ya Testamente Leyintshwa lama tsariweke hi voko lawa ma nga kona namuntlha, a hi wona lawa yo sungula. Matsalwa yo sungula lama tsariweke hi Matewu, Yohane, Pawulo ni van’wana a ma tirhisiwa swinene naswona sweswo swi endle leswaku ma hatla ma hlakala. Hikwalaho ku endliwe tikopi ta wona, naswona loko tikopi teto ti hlakala ku tlhele ku endliwa tin’wana. To tala ta tikopi ta magidi ta matsalwa ya Testamente Leyintshwa leti nga kona namuntlha, ti tsariwe kwalomu ka malembe-xidzana mambirhi endzhaku ka loko lawa yo sungula ma tsariwile. Swi tikomba onge hi nkarhi wolowo, lava a va kopa matsalwa lama tsariweke hi voko a va siva vito ra Xikwembu leri tsariweke hi tinhlanga ta mune ta Xiheveru hi rito ra Xigriki leri nge Ku′ri·os kumbe Ky′ri·os leri vulaka leswaku “Hosi,” kumbe va kope eka matsalwa lawa a ma nga ha ri na rona vito ra Xikwembu. *
Loko muhundzuluxeri se a tiva sweswo, u fanele a tiyiseka loko ku ri ni vumbhoni lebyi tiyeke bya loko hakunene vito ra Xikwembu a ri ri kona eka matsalwa yo sungula ya Xigriki. Xana byi kona vumbhoni byebyo? Kambisisa timhaka leti landzelaka:
Loko Yesu a tshaha matsalwa ya Testamente ya Khale kumbe a hlaya eka wona, u tirhise vito ra Xikwembu. (Deteronoma 6:13, 16; 8:3; Pisalema 110:1; Esaya 61:1, 2; Matewu 4:4, 7, 10; 22:44; Luka 4:16-21) Emasikwini ya Yesu ni vadyondzisiwa vakwe, vito ra Xikwembu a ri humelela eka matsalwa ya Xiheveru lama kopiweke lawa hakanyingi a ma vitaniwa Testamente ya Khale, hilaha ninamuntlha ma vitaniwaka hakona. Hambiswiritano, ku ringana malembe-xidzana yo tala vakambisisi a va ehleketa leswaku vito ra Xikwembu leri tsariweke hi tinhlanga ta mune ta Xiheveru a ri nga ri kona eka matsalwa yo sungula ya Xigriki ya vuhundzuluxeri bya Septuagint bya Testamente ya Khale swin’we ni le ka matsalwa yo sungula ya Testamente Leyintshwa. Kutani exikarhi ka lembe-xidzana ra vu-20, vakambisisi va kume nchumu lowu nga tolovelekangiki—swiphemu swin’wana swa vuhundzuluxeri bya Xigriki bya Septuagint bya le minkarhini ya Yesu. Swiphemu sweswo swi ni vito ra Xikwembu leri tsariweke hi tinhlanga ta Xiheveru.
Yesu u tirhise vito ra Xikwembu a tlhela a ri tivisa van’wana. (Yohane 17:6, 11, 12, 26) Yesu u vule hi ku kongoma a ku: “Ndzi te hi vito ra Tatana.” U tlhele a kandziyisa leswaku mintirho yakwe a a yi endla ‘hi vito ra Tata wakwe.’ Entiyisweni vito ra Yesu ri vula leswaku “Yehovha I Muponisi.”—Yohane 5:43; 10:25.
Vito ra Xikwembu ri humelela eka Matsalwa ya Xigriki ri tsariwe hi ndlela yo ri komisa. Eka Nhlavutelo 19:1, 3, 4, 6, vito ra Xikwembu ri vumba xiga lexi nge “Aleluya.” Rito leri hi ku kongoma ri vula “Dzunisani Yah!” Rito leri nge Yah i vito ra Yehovha leri komisiweke.
Matsalwa ya khale ya Vayuda ma kombisa leswaku Vakreste lava nga Vayuda a va ri tirhisa vito ra Xikwembu ematsalweni ya vona. Buku yin’wana, leyi nga ni milawu yo tala leyi vuriweke hi nomu leyi nga hetiwa ku tsariwa kwalomu ka 300 C.E., yi vula leswi malunghana ni matsalwa ya Vukreste lama hisiweke hi Savata: “Tibuku ta Vaevhangeli ni tibuku ta va-minim [lava ku ehleketiwaka leswaku i Vakreste lava nga Vayuda] a ti hisiwe. Kambe a ti hisiwe laha ti nga kona, . . . tona ni leti nga ni Vito ra Xikwembu.” (The Tosefta) Buku leyi yi tlhela yi tshaha marito ya Rabi Yosé wa Mugaleliya loyi a hanyeke eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vumbirhi C.E., a ri karhi a vula leswaku emasikwini man’wana ya vhiki “un’wana a a tsema swiphemu swa wona [matsalwa ya Vukreste] leswi nga ni Vito ra Xikwembu kutani a swi veka kun’wana kutani laman’wana hinkwawo ma hisiwa.” Xisweswo, ku ni vumbhoni lebyi tiyeke bya leswaku Vayuda lava hanyeke hi lembe-xidzana ra vumbirhi C.E. a va pfumela leswaku Vakreste va tirhise vito ra Yehovha ematsalweni ya vona.
Vahundzuluxeri Va Yi Tamele Njhani Mhaka Leyi?
Xana Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa hi yona ntsena leyi tlheriseleke vito ra Xikwembu endhawini ya rona loko ku hundzuluxeriwa Matsalwa ya yona ya Xigriki? Doo! Hikwalaho ka vumbhoni lebyi nga laha henhla, vahundzuluxeri vo tala va Bibele va gimete hileswaku vito ra Xikwembu ri fanele ri tlheriseriwa loko va hundzuluxela Testamente Leyintshwa.
Hi xikombiso, Tibibele ta Testamente Leyintshwa ta tindzimi to tala ta le Afrika, ta le Amerika, ta le Asia ni ta le swihlaleni swa lwandle ra Pacific ti tirhisa vito ra Xikwembu minkarhi yo tala. (Vona chati eka tluka 21.) Tin’wana ta Tibibele teto ta ha ku humelela sweswinyana, to fana ni ya Rotuman (1999), leyi tirhiseke vito ra Jihova minkarhi ya 51 eka tindzimana ta 48 eka Testamente Leyintshwa, ni ya Batak-Toba (1989) ya le Indonesia, leyi tirhiseke vito leri nge Jahowa minkarhi ya 110 eka Testamente Leyintshwa. Vito ra Xikwembu ri tlhele ri humelela eka Tibibele ta Xifurwa, Xijarimani ni Xipaniya. Hi xikombiso, Pablo Besson u hundzuluxele Testamente Leyintshwa hi Xipaniya eku sunguleni ka lembe-xidzana ra vu-20. Bibele leyi a yi hundzuluxeleke yi tirhisa vito leri nge Jehová eka Yudha ndzimana 14, naswona eka tinhlamuselo ta le hansi ta kwalomu ka dzana u ri tsale hi ku kongoma vito ra Xikwembu hambileswi ri nga tsariwangiki eka tindzimana hi toxe.
Laha hansi ku ni swikombiso swin’wana swa Tibibele ta Xinghezi leti tirhiseke vito ra Xikwembu eka Testamente Leyintshwa:
A Literal Translation of the New Testament . . . From the Text of the Vatican Manuscript, leyi hundzuluxeriweke hi Herman Heinfetter (1863)
The Emphatic Diaglott, leyi hundzuluxeriweke hi Benjamin Wilson (1864)
The Epistles of Paul in Modern English, leyi hundzuluxeriweke hi George Barker Stevens (1898)
St. Paul’s Epistle to the Romans, leyi hundzuluxeriweke hi W. G. Rutherford (1900)
The Christian’s Bible—New Testament, leyi hundzuluxeriweke hi George N. LeFevre (1928)
The New Testament Letters, leyi hundzuluxeriweke hi J.W.C. Wand, Bixopo wa le London (1946)
Sweswinyana, Bibele leyi dumeke ya New Living Translation ya 2004 yi vule leswi eka xingheniso xa yona ehansi ka nhloko-mhaka leyi nge “Ku Hundzuluxela Mavito Ya Xikwembu”: “Hi ntolovelo a hi nga cinca-cinci loko hi hundzuluxela vito ra Xikwembu (YHWH) hi ku ‘HOSI,’ hi ri tsala hi maletere lamakulu lama tolovelekeke eka Tibibele ta Xinghezi. Matsalelo lawa ma ta endla leswaku ri hambana ni vito leri nge ‘adonai, leri hi ri hundzuluxeleke hi ku ‘Hosi.’” Kutani loko yi vulavula hi Testamente Leyintshwa, yi ri: “Rito ra Xigriki leri nge kurios ri hundzuluxeriwa hi ndlela leyi fanaka minkarhi hinkwayo ri va ‘Hosi,’ kambe ri hundzuluxeriwa ntsena ri va ‘HOSI’ kun’wana ni kun’wana laha matsalwa ya Testamente Leyintshwa ma tshahaka matsalwa ya Testamente ya Khale hi ku kongoma naswona eka matsalwa wolawo ri tsariwa hi maletere lamakulu.” (Marito lawa hi lo voyamisa.) Hikwalaho vahundzuluxeri va Bibele va swi xiya leswaku vito ra Xikwembu (YHWH) ri fanele ri tsariwa eka matsalwa lama tshahiweke ya Testamente Leyintshwa.
Lexi tsakisaka, xihlamusela-marito xin’wana xi vula leswi ehansi ka nhloko-mhaka leyi nge, “Vito Ra Xikwembu Eka Testamente Leyintshwa”: “Ku ni vumbhoni byin’wana bya leswaku Vito ra Xikwembu, Yahweh, ri humelela eka mintshaho yin’wana kumbe hinkwayo ya Testamente ya Khale eka Testamente Leyintshwa loko tibuku ta Testamente Leyintshwa ti tsariwa ro sungula.” (The Anchor Bible Dictionary) Nakambe mukambisisi George Howard u ri: “Leswi vito ra Xikwembu a ra ha tsariwile eka Tibibele ta Xigriki leti kopiweke [Septuagint] leti a ti vumba Matsalwa ya kereke yo sungula, swa twala ku pfumela leswaku loko vatsari va Testamente Leyintshwa va tshaha Matsalwa a va tirhisa vito ra Xikwembu eka matsalwa ya Bibele.”
Swivangelo Swimbirhi Leswi Khorwisaka
Kutani swi le rivaleni leswaku Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa a hi yona yo sungula ku tirhisa vito ra Xikwembu eka Testamente Leyintshwa. Ku fana ni muavanyisi loyi a vitaniweke leswaku a ta avanyisa nandzu laha ku nga riki na timbhoni leti swi voneke hi mahlo, Komiti Ya Vuhundzuluxeri Bya Bibele Ya Misava Leyintshwa yi byi kambisise hi vurhon’wana vumbhoni hinkwabyo bya nkoka. Hi ku ya hi vumbhoni lebyi kumiweke, yi endle xiboho xo tirhisa vito ra Yehovha eka Bibele ya yona ya Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki. Xiya swivangelo swimbirhi leswi twalaka leswi endleke leswaku yi endla tano.
(1) Vahundzuluxeri va pfumela leswaku leswi Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki a ma ri xiphemu lexi huhuteriweke xa Matsalwa ya Xiheveru lama kwetsimaka, a swi nga twali ku va vito ra Yehovha ro na swi pfuketana ri nyamalala eka matsalwa wolawo.
Ha yini xiboho xexo lexi va xi tekeke xi ri lexi twalaka? Exikarhi ka lembe-xidzana ro sungula C.E., mudyondzisiwa Yakobo u byele vakulu va le Yerusalema a ku: “Samiyoni u rungule hi rixaladza ndlela leyi Xikwembu xi hundzuluxeleke ha yona nyingiso wa xona ro sungula ematikweni leswaku xi humesa eka wona vanhu va vito ra xona.” (Mintirho 15:14) Xana swa twala eka wena leswaku Yakobo a a ta vula marito wolawo loko ku ri leswaku a a nga ri kona munhu ni un’we hi lembe-xidzana ro sungula loyi a a tiva vito ra Xikwembu kumbe ku ri tirhisa?
(2) Loko ku tshuburiwe matsalwa lama kopiweke ya Septuagint lama nga ni vito ra Xikwembu ematshan’weni ya vito leri nge Ky′ri·os (Hosi), swi ve erivaleni eka vahundzuluxeri leswaku tikopi ta Matsalwa yo sungula ya Xigriki lawa a ma ri kona eminkarhini ya Yesu—ni ya Xiheveru—a ma ri ni vito ra Xikwembu.
Swi tikomba onge mukhuva lowu nga xi xiximiki Xikwembu wa ku susa vito ra xona eka matsalwa yo sungula ya Xigriki lama tsariweke hi voko, wu sungule endzhaku ka minkarhi ya Yesu. Xana wena u yi vona njhani mhaka leyi? Xana Yesu ni vaapostola vakwe va endle hi ku landza mukhuva lowu?—Matewu 15:6-9.
“Loyi A Vitanaka Vito Ra Yehovha”
Entiyisweni Matsalwa hi woxe ma swi veka erivaleni leswaku Vakreste vo sungula a va ri tirhisa vito ra Yehovha ematsalweni ya vona, ngopfu-ngopfu loko va tshaha swiyenge swa Testamente ya Khale leyi a yi ri ni vito rero. Kutani a swi kanakanisi leswaku Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa yi ni swivangelo leswi twalaka swo vuyisela vito ra Xikwembu leri nge Yehovha eka Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki.
Mhaka leyi yi ku khumba njhani? Loko muapostola Pawulo a tsundzuxa Vakreste va le Rhoma, u tshahe Matsalwa ya Xiheveru a ku: “Un’wana ni un’wana loyi a vitanaka vito ra Yehovha u ta ponisiwa.” Kutani a vutisa a ku: “Va ta n’wi vitanisa ku yini loyi va nga pfumelangiki eka yena? Hilaha ku fanaka, va ta pfumerisa ku yini eka loyi va nga twangiki nchumu hi ta yena?” (Varhoma 10:13, 14; Yuwele 2:32) Tibibele leti tirhisaka vito ra Xikwembu laha ku faneleke, ti ku pfuna leswaku u tshinela eka Xikwembu. (Yakobo 4:8) Hakunene i lunghelo lerikulu eka hina ku va hi pfumeleriwa ku tiva vito ra Xikwembu, leri ku nga Yehovha, ni ku tlhela hi ri vitana.
^ ndzim. 2 Tetragrammaton yi kombetela eka maletere ya mune, YHWH, lama yimelaka vito ra Xikwembu hi Xiheveru. Hi ntolovelo ri hundzuluxeriwa ri va Yehovha kumbe Yehova hi Xitsonga.
^ ndzim. 7 Loko u lava rungula leri engetelekeke malunghana ni leswaku ha yini vito ra Xikwembu ri siviwe hi rito leri nge “Hosi,” vona broxara leyi nge Vito Ra Xikwembu Leri Nga Ta Tshama Hi Masiku, eka tluka 23-27, leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VUKATI
Ku Yingisela Hi Ndlela Leyinene
NTLHONTLHO
Nkataku u ri: “A wu nga ndzi yingiselanga!” Wena u ri: ‘A ndzi ku yingiserile.’ Kambe, entiyisweni leswi u swi tweke a hi swona leswi nkataku a swi vuleke. Hikwalaho, ku tlhela ku sungula mholovo yin’wana.
Mi nga ti papalata timholovo to tano. Kambe, xo sungula u fanele u twisisa lexi endlaka leswaku u nga yingiserisisi leswi nkataku a swi vulaka—hambileswi u ehleketaka leswaku u n’wi yingisile.
LESWI ENDLAKA U NGA YINGISELI
U kavanyetekile, u karhele kumbe u kavanyetekile u tlhela u karhala. Vana va le ku huweleleni, thelevhixini na yona yi le ku beni ka pongo naswona u le ku ehleketeni hi xiphiqo lexi u veke na xona entirhweni. Hiloko nsati wa wena a sungula ku vulavula na wena—hileswaku ku ta fika vaendzi nimadyambu. U pfumela hi nhloko, kambe xana u swi twe kahle leswi a swi vuleke? Swi nga ha endleka leswaku a wu swi twanga kahle.
Wo anakanyela kunene. U anakanya leswaku leswi nkataku a swi vuleke swi vula swo karhi, kasi entiyisweni u anakanya hileswi yena a nga vuliki swona. Hi xikombiso, a hi nge nkataku u ri: “Vhiki leri a wu vuya nivusiku hikwalaho ka ntirho wa wena.” Leswi u anakanyaka leswaku wa ku xopaxopa, u ri: “A swo boha hikuva u tlangisa mali ya hina.” Nkataku loyi xikongomelo xakwe a ku ri ku ringanyeta leswaku mi ya wisa swin’we hi mahelo-vhiki, u ri: “A ndzi nga ku voni nandzu!”
U tsutsumela ku tlhantlha swiphiqo. Marcie * u ri: “Minkarhi yin’wana ndzo lava ku phofula ndlela leyi ndzi titwaka ha yona, kambe Mike u lava ku ndzi byela ndlela yo tlhantlha xiphiqo xa kona. A ndzi lavi ku xi tlhantlha. Ndzi lava a tiva ndlela leyi ndzi titwaka ha yona ntsena.” Xiphiqo xi le kwihi? Mianakanyo ya Mike yi tsutsumela ku kuma ntlhantlho. Hikwalaho, swi nga ha endleka a nga swi twi hinkwaswo leswi Marcie a swi vulaka kumbe a nga swi twi hi ku helela.
U nga swi kotisa ku yini ku yingisela hi ndlela leyinene, ku nga khathariseki leswaku xiphiqo xa kona xi vangiwa hi yini?
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Yingiserisisa. Nkataku u ni mhaka ya nkoka leyi a lavaka ku yi vula, kambe xana u swi lunghekerile ku n’wi yingisa? Kumbexana a wu swi lunghekelanga. Swi nga ha endleka u ri eku anakanyeni hi swilo swin’wana. Loko swi ri tano, u nga tiendli onge u n’wi yingiserile. Loko swi koteka, tshika leswi u swi endlaka kutani u yingiserisisa nkataku, kumbexana u nga n’wi kombela a rindza kukondza u kota ku n’wi yingisela.—Nawu wa Bibele: Yakobo 1:19.
Nyikanani nkarhi wo vulavula. Loko ku ri nkarhi wa leswaku wena u yingisela, u nga ngheni nkataku enon’wini kumbe u kaneta leswi a swi vulaka. Wu ta fika nkarhi wa wena wo vulavula. Wena wo rhiya ndleve ntsena hi nkarhi wolowo.—Nawu wa Bibele: Swivuriso 18:13.
Vutisa swivutiso. Sweswo swi ta ku pfuna ku swi twisisa kahle leswi nkataku a swi vulaka. Marcie, loyi ku vulavuriweke ha yena hala henhla, u ri: “Swa ndzi tsakisa loko Mike a ndzi vutisa swivutiso. Swi ndzi komba leswaku u ni mhaka ni leswi ndzi swi vulaka.”
Kuma mongo wa leswi a swi vulaka. Xiya ndlela leyi a tshukatshukisaka miri wakwe ha yona ni mpfumawulo wa rito rakwe. Loko a ku: “Swi lulamile,” a nga ha va a vula leswaku “A swi lulamanga”—swi ta ya hi ndlela leyi a ma vulaka ha yona marito wolawo. Loko a ku: “A wu si tshama u ndzi pfuna,” a nga ha va a vula leswaku “Ndzi vona onge a ndzi wa nkoka eka wena.” Ringeta ku twa leswi a vulaka swona hambiloko a nga swi vulanga. Loko u nga endli tano, mi nga ha hetelela mi phikizana hi leswi vuriweke ematshan’weni ya leswi a a vula swona.
Yana emahlweni u yingisela. U nga n’wi honisi kumbe u suka u famba, hambiloko leswi a swi vulaka swi nga ku tsakisi. Hi xikombiso, ku vuriwa yini loko nkataku a ku xopaxopa? Gregory, loyi a nga ni malembe yo tlula 60 a tekile u ri: “Yana emahlweni u yingisela. Khathala swi huma embilwini malunghana ni leswi nkataku a swi vulaka. Leswaku u endla tano swi lava u va u wupfile, kambe swi ta ku vuyerisa.”—Nawu wa Bibele: Swivuriso 18:15.
Khathala hi mbilu hinkwayo hi nkataku. Ku yingiserisisa a ko va xiendlo xo karhi ntsena kambe swi kombisa rirhandzu. Loko u khathala hi leswi nkataku a swi vulaka, swi ta ku olovela ku n’wi yingisela. Loko u endla tano u ta va u yingisa xitsundzuxo lexi landzelaka xa le Bibeleni lexi nge: “Tikarhateleni ni swilo swa van’wana, ku nga ri swa n’wina ntsena.”—Vafilipiya 2:4, Good News Translation.
^ ndzim. 9 Mavito ma cinciwile exihlokweni lexi.
DYONDZA SWO TALA
XIHONDZO XO RINDZA (NKANDZIYISO WA VANDLHA)
Tiyisa Vukati Bya Wena Hi Mavulavulelo Lamanene
Ku vulavurisana lokunene i nchumu wa nkoka lowu endlaka vukati byi tsakisa. Xihloko lexi xi vulavula hi timfanelo leti nga hi pfunaka ku vulavurisana kahle.
U NGA VA NI NDYANGU LOWU TSAKEKE
Titshege Hi Xikwembu Leswaku U Va Ni Vukati Lebyi Tsakisaka
Ku tirhisa swivutiso swimbirhi swo olova swi nga ku pfuna leswaku u antswisa vukati bya wena.


text:
Tlhatlhambuto 5: Ku Sangula Wutomi Go Nonoha
LE HANDLE ka simu ga Edeni, Adamu na Eva vave ni zikarato zo tala. Va wa fanele ku tira hi kukarateka kasi ku kuma zakuga. Wutshanwini ga tisinya to saseka ta mihanzu, va lo wona mizwa yo tala ni mahlehlo zi kula zi va ranzela. Lezo hi zona zi nga maheka loku Adamu na Eva va tsikile ku ingisa Nungungulu ni kuva vanghana Vakwe.
Kanilezi, a zo biha ku hunza lezo, Adamu na Eva va lo sangula kufa. Alakanya, Nungungulu i wa va tivisile lezaku va wa tafa loku vaga a hanzu wa sinya yo kari. Hakunene, gona siku lego va ngaga va lo sangula kufa. Wona wupumbu gabye hi ku nga ingisangi Nungungulu!
Vontlhe vana va Adamu na Eva va pswalilwe anzhako ka kuva Nungungulu a humesile vapswali vabye lomu sinwini ga Edeni. Lezo zi wula ku a vana lavo vonawu va wa ta khosahala ni kufa.
Loku ntsena Adamu na Eva va wa ingisile Jehova, a wutomi gabye ni ga vana vabye na gi tsakisile. Vontlhe va wa ta hanya hi kutsaka misaveni kala kupinzuka. Ni munwe i wa nga ta khosahala, a babya ni kufa.
Nungungulu i lava lezaku a vanhu va hanya hi kutsaka kala kupinzuka, niku Yena wa tsumbisa a ku gata siku legi va to zi kota ku maha lezo. A hi misava yontlhe yi ta nga saseka ntsena, kanilezi vanhu vontlhe va tava ni wutomi gi nene. Munwe ni munwani misaveni i tava munghana wa mu nene wa vanwani ni wa Nungungulu.
Eva i wa nga ha hi munghana wa Nungungulu. Hizalezo loku a pswele vana, a zi mu hehukelangi. Ave ni kubayisa. Ina, a kungaingisi Jehova ku mu nehele mihlomulo yo tala, a wu vumeli?
Adamu na Eva va lo pswala vana vo tala va vafana ni vanhanyana. Loku n’wana wabye wo sangula a pswalilwe, va lo mu nyika vito ga ku hi Kana. Loyi wa wumbiri va lo mu chula a ku hi Abeli. Zini zi nga va humelela? Wa zi tiva?
Genesisi 3:16-23; 4:1, 2; Kuvululelwa 21:3, 4.
Ziwutiso
- Gi wa fambisa kuyini a wutomi ga Adamu na Eva le handle ka simu ga Edeni?
- Zini zi nga sangula ku humelela Adamu na Eva, niku hikuyini?
- Hikuyini a vana va Adamu na Eva va nga wa ta khosahala ni kufa?
- Loku Adamu na Eva va wa ingisile Jehova, xana va wa ta hanya wutomi muni zinwe ni vana vabye?
- Xana a kungaingisi ka Eva ku mu vangele kubayisa hi ndlela muni?
- Ma wa hi wahi a mavito ya vana vo sangula va vambiri va Adamu na Eva?
- Hi vamani lava vanwani vana va nga laha mufananisweni?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza Genesisi 3:16-23 ni 4:1, 2.
Gi khumbisilwe kuyini a wutomi ga Adamu hi kurukatelwa ka misava? (Gen. 3:17-19; Rom. 8:20, 22)
Hikuyini a vito Eva, gi wulako ku ngalo “Loyi a Hanyako,” gi nga faneleka? (Gen. 3:20)
Xana Jehova i kombisile kuyini kuzwela ka Adamu na Eva hambu anzhako ka kuva va onhile? (Gen. 3:7, 21)
- Gonza Kuvululelwa 21:3, 4.
Hi zihi a “zilo zo sangula” lezi u lavako ku zi wona na zi fuvile?


text:
Tlhatlhambuto 43: Joxua A Maha Murangeli
MOSI wa zi lava ku enghena Kanani ni vaIsraeli. Hizalezo yena i kombela aku: ‘Jehova, nzi vumele nzi tlhatuka a Congo wa Jordani nzi ya wona a tiko go saseka.’ Kanilezi Jehova aku: ‘Zi ku enele! U nga engeti u kumbuka a mhaka leyo!’ Wa zi tiva a ku hikuyini Jehova a wulileko lezo?
Hi mhaka ya lezi zi nga maheka a xikhati lexi Mosi a ngaba a ribye. Khumbula, yena na Aroni a va dzunzangi Jehova. A va tlhamuselangi a vanhu a ku ku wa hi Jehova a nga wa humesa mati hi laha ribyeni. Hi xigelo lexo Jehova i te ngalo i wa nga ta va tsika va enghena Kanani.
Zonake loku ku hunzile tihweti titsongwani na Aroni a file, Jehova i byela Mosi aku: ‘Teka Joxua, u mu yimisa mahlweni ka mupristi Eliazare ni ka vanhu. Kwalaho mahlweni ka vona vontlhe, va byele uku Joxua hi yena murangeli wa muswa.’ Mosi i maha khwatsi hi lezi Jehova a wulako, kota lezi u zi wonako laha ka mufananiso.
Makunu Jehova i byela Joxua aku: ‘Tiya, u nga chavi. U ta rangela vaIsraeli kala tikweni ga Kanani legi nzi va tsumbisileko gona, nzi tava zinwe na wena.’
Anzhako Jehova i byela Mosi a ku kanziha le hehla ka Xitsunga xa Nebo le tikweni ga Moabi. Hi kwale hehla Mosi wa zi kota ku cuwuka tlhatuko wa Congo wa Jordani a wona a tiko go saseka ga Kanani. Jehova aku: ‘Legi hi gona a tiko nzi tsumbisileko ku gi nyika ka vana va Abrahama, Isaka na Jakobe. Nzi ku tsikile u gi wona, kanilezi nzi nga ta ku tsika u enghena ka gona.’
Mosi ifa kwale hehla ka Xitsunga xa Nebo. Yena i wa hi ni tanga ya 120 wa malembe. I wa ha tiyile, ni mahlo yakwe ma wa ha wona khwatsi. A vanhu va bayiseka nguvu va tlhela va rila hi lezi Mosi a fileko. Kanilezi va tsakile hakuva va na na Joxua kota murangeli wabye wa muswa.
Mitsengo 27:12-23; Deuteronome 3:23-29; 31:1-8, 14-23; 32:45-52; 34:1-12.
Ziwutiso
- Laha mufananisweni, hi vamani a vavanuna lava va vambiri va yimileko zinwe na Mosi?
- Zini lezi Jehova a byelako Joxua?
- Hikuyini Mosi a kanzihako le hehla ka Xitsunga xa Nebo, niku zini lezi Jehova a wulako ka yena?
- I na ni tanga muni Mosi a xikhati lexi a fako?
- Hikuyini a vanhu va bayisekako, kanilezi xigelo muni va nga naxo xa kuva va tsaka?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza Mitsengo 27:12-23.
Xiavelo muni xo binza lexi Joxua a xi amukeleko hi ka Jehova, niku ku kombisiwa hi ndlela muni a kukhatala ka Jehova hi vanhu Vakwe inyamutlha? (Mitse. 27:15-19; Miti. 20:28; Maheb. 13:7)
- Gonza Deuteronome 3:23-29.
Hikuyini Jehova a nga vumelangiko Mosi na Aroni a kuva va tlhatuka va ya tikweni ga xitsumbiso, niku xigonzo muni hi zi kotako ku xi kuma hi lezo? (Deut. 3:25-27; Mitse. 20:12, 13)
- Gonza Deuteronome 31:1-8, 14-23.
Xana a magezu ya Mosi ya ku salisa Israeli ma kombisa kuyini a ku yena i vumele a kutsayisa ka Jehova hi kutitsongahata? (Deut. 31:6-8, 23)
- Gonza Deuteronome 32:45-52.
Xana a Mhaka ya Nungungulu yi fanele ku khumbisa kuyini wutomi ga hina? (Deut. 32:47; Levi 18:5; Maheb. 4:12)
- Gonza Deuteronome 34:1-12.
Hambulezi Mosi a nga tshukangiko a wona Jehova hi wutsumbu Gakwe, zini lezi zi kombiwako hi Deuteronome 34:10 xungetano hi kuzwanana kakwe na Jehova? (Ekso. 33:11, 20; Mitse. 12:8)


text:
U nga mahisa ku txani ti to u wuyelwa ngu dibroxura diya
Dibroxura diya di na ku vhuna ku u tsakela ku gonda ngu ku kongoma ka Dipswi da Txizimu, diBhibhele. Mibhalo ayi yi ku magwito ka ndimana yimwane ni yimwane yi kombisa ha u no mana tixamulo ta kona ka diBhibhele dako ta siwotiso si singa nzihatiswa.
Mbimo yi u gondako tindimana ta diBhibhele, wona nzila yi ti xamulako ngu yona siwotiso soneso. Tifakazi ta Jehovha ti ti emisete ku ku vhuna ku u pfisisa txhamuselo ya Mibhalo.—Gonda Luka 24:32, 45.
Wona tiya: Mabhuku otshe ya ma nga kombiswa ka Dibroxura diya ma humisilwe ngu Tifakazi ta Jehovha.
GONDA TA TINGI
TXIEMISO TXA GONDO YA DIBHIBHELE
Yi mahiswa ku txani gondo ya Bhiblia?
Ha mafuni kotshe ,Tifakazi ta Jehovha ti ziwa ngu va ni txiemiso txa gondo ya Bhiblia ya mahala. Wona ti to ti mahiswa ku txani.


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | KU KURISA VANA
Ndlela Yo Bula Ni N’wana Wa Wena Hi Ku Rhumelana Swilo Swa Timhaka Ta Masangu
NTLHONTLHO
U twe leswaku swi tolovelekile ku va vantshwa va rhumelana marungula ni swifaniso swa timhaka ta masangu. U nga ha tivutisa, ‘Xana n’wana wa mina wa kondlo-a-ndzi-dyi a nga swi endla sweswo?’
U lava ku bula ni n’wana wa wena hi mhaka leyi—kambe u ta swi endla njhani? Loko u nga si hlamula, rhanga hi ku kambisisa leswaku ha yini vantshwa van’wana va endla tano naswona ha yini u fanele u karhateka. *
LESWI WU VANGAKA
Vantshwa van’wana va rhumelelana marungula ya timhaka ta masangu leswaku va tlanga hi mintlhaveko ya munhu un’wana loyi va n’wi tsakelaka.
Minkarhi yin’wana, nhwanyana u rhumelela jaha xifaniso xa yena n’wini lexi a nga ambalangiki hikwalaho ka leswi jaha ri n’wi sindziseke ku endla tano.
Minkarhi yin’wana jaha ri ta rhumela vanhu vo tala xifaniso xa ntombhi leyi nga ambalangiki hi leswi ri lavaka ku tsakisa vanghana va rona kumbe leswaku ri rihisela hi leswi yi ri tshikeke.
Ku nga khathariseki xivangelo xa kona, muntshwa la rhumelaka swifaniso swo tano swi ta n’wi peta ekhombyeni. Buku leyi vuriwaka CyberSafe, yi ri: “Hi ku rhumela xifaniso kumbe rungula, vutomi byi namba byi cincela makumu.”
Vanhu vo tala va rivala leswaku loko xifaniso xi kala xi va eka Internet, munhu la xi rhumeleke a nga ha swi koti ku lawula ndlela leyi xi nga ta tirhisiwa ha yona. Eka xiendlakalo xin’wana, xiviko xo koma xa mahungu ya le United States xa Federal Bureau of Investigation (FBI), xi vule leswaku nhwanyana wa malembe ya 18 “u tisungile loko a kuma leswaku xifaniso lexi a xi tekeke a nga ambalanga lexi a xi rhumeleke jaha rakwe hi selfoni, xi rhumeriwe ni vana va madzana lava a nghenaka na vona xikolo. Swichudeni swin’wana leswi handle ko kanakana, swi yeke emahlweni swi rhumela van’wana xifaniso xolexo, ku vuriwa leswaku swi dyise nhwanyana loyi mbitsi.”
Nakambe ku rhumelelana swilo leswi khumbaka timhaka ta masangu swi vanga milandzu. Hi xikombiso, etindhawini tin’wana vana lava rhumeleleke vana van’wana swilo leswi khumbaka timhaka ta masangu va hehliwe hi nandzu wo kombisa swifaniso swo navetisa rimbewu naswona ku laveke leswaku va tsarisa mavito ya vona tanihi lava nga ni nandzu wo pfinya. Tanihi mutswari, na wena u nga ha hehliwa hi nandzu wo tano loko vito ra wena ri kumeka eka kontraka ya selfoni kumbe loko u tsandzeka ku teka magoza yo sivela n’wana wa wena ku rhumela marungula, swifaniso kumbe tivhidiyo ta timhaka ta masangu.
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Veka milawu leyi twisisekaka. Hambileswi u nga taka u nga yi lawuli hi ku helela ndlela leyi n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi a yi tirhisaka ha yona selfoni yakwe, u nga tiyiseka leswaku n’wana wa wena wa yi tiva milawu leyi u yi vekeke—swin’we ni vuyelo lebyi nga ta va kona loko a tlula milawu yoleyo. Nakambe tsundzuka leswaku tanihi mutswari, u ni mfanelo yo kambisisa leswi n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi a swi endlaka eka selfoni yakwe.—Nawu wa Bibele: Vaefesa 6:1.
Pfuna n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi ku anakanya hi xiphiqo xolexo. U nga ha ku: “Ku ni mavonelo yo tala malunghana ni leswi ku rhumelana swilo swa muxaka lowu swi vulaka swona. U vona onge swi vula yini?” “I swifaniso swa muxaka muni leswi u ehleketaka leswaku a hi swinene?” “Etindhawini tin’wana nawu wu teka n’wana la rhumelaka swifaniso swa n’wana un’wana la nga ambalangiki a ri ni nandzu wa vugevenga. Xana u ehleketa leswaku sweswo swi bihile?” “Ha yini swi hoxile ku rhumelana marungula, swifaniso kumbe tivhidiyo ta timhaka ta masangu?” N’wi yingiserisise loko a ri karhi a hlamusela naswona u n’wi pfuna ku anakanya hi vuyelo bya kona.—Nawu wa Bibele: Vaheveru 5:14.
Anakanya hi vuyelo bya kona
Hlamusela swiyimo swo karhi leswi ngo anakanyiwa. U nga ha byela n’wana wa wena wa nhwanyana u ku: “A hi nge jaha ri sindzisa nhwanyana ku ri rhumela marungula kumbe swifaniso swa timhaka ta masangu. Xana u fanele a endla yini? Xana u ta ri rhumela leswaku vunghana bya vona byi nga heli? Xana u ta ala ku ri rhumela kambe a ya emahlweni a tlanga hi mintlhaveko ya rona? Xana u ta herisa vuxaka bya vona? Xana u ta byela munhu lonkulu?” Pfuna n’wana wa wena wa nhwanyana leswaku a anakanyisisa hi mhaka leyi. Entiyisweni u nga tirhisa ndlela leyi fanaka eka n’wana wa wena wa jaha.—Nawu wa Bibele: Vagalatiya 6:7.
Dyondzisa n’wana wa wena ndlela yo va ni vumunhu. N’wi vutise swivutiso swo fana ni leswi: Ku va ni ndhuma leyinene i swa nkoka ku fikela kwihi eka wena? Hi yihi mikhuva leyi u lavaka ku tiviwa ha yona? Xana u ta titwa njhani loko u khomise munhu un’wana tingana hikwalaho ko rhumela van’wana xifaniso xa yena lexi nga fanelangiki? U ta titwa njhani loko wo endla swilo leswinene? Pfuna n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi ku ‘hlayisa ripfalo lerinene.’—1 Petro 3:16.
N’wi vekele xikombiso lexinene. Bibele yi vula leswaku vutlhari bya Xikwembu byi tengile naswona a byi na vukanganyisi. (Yakobo 3:17) Xana mahanyelo ya wena ma fambisana ni marito wolawo? Buku leyi vuriwaka CyberSafe yi ri: “Hi fanele hi veka swikombiso leswinene naswona hi nga hlaleli swifaniso ni ti-Web site leti nga basangiki kumbe leti nga riki enawini.”
^ ndzim. 5 Ku rhumelelana swilo swa timhaka ta masangu i mukhuva wa ku rhumelelana marungula lama pfuxaka ku navela ka rimbewu, swifaniso kumbe tivhidiyo hi selfoni. Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, nghena eka Web site ya jw.org/ts kutani u hlaya xihloko lexi nge “Vantshwa Va Vutisa—I Yini Leswi Ndzi Faneleke Ndzi Swi Tiva Hi Ku Rhumelana Swilo Swa Timhaka Ta Masangu?”—Lava ehansi ka nhloko-mhaka leyi nge, TIDYONDZO TA BIBELE > VANTSHWA.
DYONDZA SWO TALA
XIHONDZO XO RINDZA
Vulavula Ni Vana Va Wena Hi Timhaka Ta Masangu
I swa nkoka leswaku vatswari va vulavula ni vana va vona hi timhaka ta masangu. Kumani ndlela leyi mi nga burisanaka na vona hi mhaka leyi yo tika.


text:
Xana Ma Phalala Loko Ku Ri Ni Mhangu?
Ina, hakanyingi Timbhoni ta Yehovha ta hoxa xandla loko ku tshuka ku va ni mhangu. Hi phalala vanhu hinkwavo, Timbhoni ni lava nga riki Timbhoni hilaha xitsundzuxo xa le Bibeleni eka Vagalatiya 6:10, xi vulaka ha kona: “A hi endleleni hinkwavo leswi nga swinene, kambe ngopfu-ngopfu lava nga swin’we na hina eripfumelweni.” Hi tlhela hi ringeta ku chavelela vanhu lava weriweke hi mhangu.—2 Vakorinto 1:3, 4.
Nhlengeletano
Endzhaku ka mhangu, vakulu va le mavandlheni ya laha ku nga ni mhangu, va ringeta ku tihlanganisa ni vanhu lava hlanganyelaka emavandlheni ya kwalaho ku vona loko va ha hlayisekile ni loko va lava mpfuno. Endzhaku ka sweswo, vakulu va vikela rhavi ra Timbhoni ta Yehovha ra kwalaho malunghana ni leswi va swi endleke ni mphalalo lowu va wu nyikeleke.
Loko mavandlha ya kwalaho ma nga swi koti ku pfuneta eka mphalalo lowu lavekaka, Huvo Leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha yi endla malunghiselelo yo pfuna hi swilo leswi lavekaka. Leswi swi yelana ni leswi a swi endliwa hi Vakreste vo sungula lava a va khathalelana hi nkarhi wa ndlala. (1 Vakorinto 16:1-4) Rhavi ra kwalaho ri hlawula Tikomiti Ta Xilamulela-mhangu leswaku ti lunghiselela ni ku kongomisa ntirho wo phalala. Timbhoni ta le tindhawini tin’wana ti nyikela hi nkarhi ni hi swilo swin’wana swo phalala ha swona.—Swivuriso 17:17.
Mali
Ndlela yin’wana leyi minyikelo yi rhumeriwaka erhavini ra Timbhoni ta Yehovha yi tirhiseriwaka swona, i ku phalala lava weriweke hi timhangu. (Mintirho 11:27-30; 2 Vakorinto 8:13-15) Leswi ntirho hinkwawo wu endliwaka hi vatirhi vo tirhandzela lava nga hakeriwiki, mali leyi nyikeriwaka yi tirha ntirho wo phalala. Hi yi tirhisa hi vurhon’wana minyikelo hinkwayo.—2 Vakorinto 8:20.
DYONDZA SWO TALA
KU PFUNA EMUGANGENI
Loko Ku Ri Ni Mhangu, Rirhandzu Ri Hi Susumetela Ku Teka Goza
Ematikweni yo tala swinene, Timbhoni ta Yehovha ta phalala loko ku ri ni xilaveko.


text:
Minawo Yekutirhisa Svechihundla
Marhiti Anghene Chekuyendla Nawena (Personal Information)
Marhiti anghene chekuyendla nawena lawa urhumelako keWebsite leyi atirhisiwa hiWatchtower Bible and Tract Society of New York, Inc., kumbhe hitinʼwane ti organization tipfunetanako nayona, atirha tsena kechikonghomelo lechiuto uhibhyeliwe. Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. ayinyiki munʼwani munhu marhiti anghene chekuyendla nawena handle kekukasvi kupfuna svinghatshovi nawo kambhe vasunghula vakutivisa. Marhiti anghene chekuyendla nawena angha shavisiwi, kumbhe kuyendla svinʼwanyani svingha yelaniko nelesvi ungha kombhela.
E-mail Address
E-mail address leyi ungha tirhisa karhi unghapfula akaundi yawena yejw.org hiyona yinghoto tirhisiwa. Enghe kuloko urhivala user name nepassword loko ukombhela kupfuniwa utarhumeliwa message ke e-mail address leyi unghapfula hiyona akaundi.
Cookies
MaCookies atirhisiwa ke computer ekuitsunzuka svinghanangha pfuliwa ke jw.org. Enghe kulirhimi leli uhlawulako ekutirhisa ke jw.org svihlayisiwa ke cookie kuyendlela ekukarhi utopfula lirhimi leli ungha hlawula hilona lihummako ke Website. Marhiti anghene chekuyendla nawena anghahlayisiwi ke cookie.
Active Scripting kumbhe JavaScript
Eku jw.org iyenghetela kutirha kahle yitirhisa scripting. jw.org kayitirhisa scripting sviyendla ekuyihatla kuhumeta marhiti. Scripting ayitirhisiwi hi jw.org kuvekelisa masoftware kumbhe kuteka marhiti kusuka ke computer yemunʼwani munhu svingha handle kenawo.
Active scripting kumbhe JavaScript ifanele ipfuliwa kuitirhisiwa ke jw.org kuitirha kahle. Tinʼwane tiWeb browsers tapfumela active scripting ne javaScript kupfala kumbhe kupfula ketinʼwani ti Website. Kuutiva ungha tirhisa njani svilo lesvi tlhava Help ke Web browser leyi utova kautirhisa.
Loko kahilava kuchicha privacy policy yahina, hitakutivisa kuyendlela kuutiva mahungho lawa hitekako nekuutiva eku himatirhisa njani.


text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Ku Hlomisela Vantshwa Leswaku Va Va Ni Vutihlamuleri Loko Se Va Kurile
“A swi tsakisa ku bula ni vafana va mina. A va rhiya ndleve loko ndzi vulavula naswona a va ndzi yingisa. Kambe leswi sweswi va nga majaha, hi tshamela ku holova hi nchumu wun’wana ni wun’wana. Hambi ku ri swilo leswi fambisanaka ni vugandzeri bya hina a ma swi tsakeli. Ma ndzi vutisa ma ku: ‘Xana swa boha leswaku hi vulavula hi Bibele?’ Loko vafana va mina va nga si va majaha, a ndzi nga si tshama ndzi ehleketa leswaku leswi swi nga humelela endyangwini wa mina hambileswi a ndzi swi vona swi humelela emindyangwini yin’wana.”—Reggie. *
XANA u na yena n’wana loyi a ha riki muntshwa? Loko swi ri tano, u le ku tokoteni ka yin’wana ya minkarhi leyi tsakisaka swinene ya ku kula ka n’wana wa wena. Kambe nkarhi wolowo wu nga tlhela wu va lowu pfilunganyaka swinene. Xana u tshame u humeleriwa hi mhaka leyi landzelaka?
Loko mufana wa wena a ha ri ntsongo a a fana ni xikepe lexi boheleriweke ehlalukweni, leri ku nga wena. Leswi sweswi a nga muntshwa, swi fana ni loko a chucha ntambhu leswaku a ta tluta xikepe, kambe u ehleketa leswaku a nge ku rhambi leswaku mi famba swin’we.
Loko nhwanyana wa wena a ha ri ntsongo, a a ku byela xin’wana ni xin’wana. Leswi sweswi a nga muntshwa u tihlawulele ntlawa wa vanghana kambe wena a wu kona eka ntlawa wolowo.
Loko n’wana wa wena a endla tano, u nga hatliseli ku gimeta hileswaku u sungula ku va muxandzuki loyi a nga hundzukiki. Kutani ku va ku humelela yini? Leswaku hi hlamula xivutiso lexi, a hi kambisiseni nchumu wa nkoka lowu vuntshwa byi wu endlaka eka n’wana wa wena loko a ri karhi a kula.
Vuntshwa—Nkarhi Wa Nkoka Eku Kuleni Ka N’wana
Ku sukela loko n’wana a velekiwa, swilo hinkwaswo leswi a nga ta swi endla u ta va a swi endla ro sungula—magoza yo sungula loko a deya, rito ro sungula leri a ri vulaka loko a sungula ku vulavula, siku ro sungula ku ya exikolweni ni swin’wana swo tala. Vatswari va tsaka loko va vona n’wana wa vona a endla swilo sweswo hikuva swi kombisa leswaku wa kula, ku nga nchumu lowu va wu languteleke hi mahlo-ngati.
Vuntshwa na byona i nkarhi wa nkoka eku kuleni ka n’wana hambileswi vatswari va nga ha wu vonaka wu ri nkarhi lowu tikaka swinene. Phela swa va tikela vatswari ku vona n’wana wa vona loyi a yingisaka a cinca hi xitshuketa a va ni swipfukela. Nilokoswiritano, vuntshwa i nkarhi wa nkoka eku kuleni ka n’wana. Hi ndlela yihi?
Bibele yi vula leswaku hi ku famba ka nkarhi “wanuna u ta siya tata wakwe ni mana wakwe.” (Genesa 2:24) Ntirho lowukulu lowu vatswari va nga na wona loko vana va vona va ha ri vantshwa i ku va pfuna leswaku va lunghekela siku rolero leri tsakisaka tlhelo leri tisaka gome. Hi nkarhi wolowo, n’wana wa wena u fanele a vula marito lama vuriweke hi muapostola Pawulo loko a ku: “Loko ndza ha ri xihlangi, a ndzi vulavula tanihi xihlangi, ndzi ehleketa tanihi xihlangi, ndzi anakanya tanihi xihlangi; kambe leswi sweswi ndzi nga wanuna, ndzi tshike mikhuva ya xihlangi.”—1 Vakorinto 13:11.
Entiyisweni, sweswo hi leswi n’wana wa n’wina wa jaha kumbe wa nhwanyana a swi endlaka loko a ha ri muntshwa—ku tshika mikhuva ya vuhlangi kutani a dyondza ku va munhu lonkulu loyi a nga ni vutihlamuleri loyi a nga kotaka ku tiyimela loko se a titshamela yexe. Kahle-kahle, buku yin’wana yi vula leswaku vuntshwa i “nkarhi lowu vantshwa va lunghekelaka ku siya vatswari va vona.”
I ntiyiso leswaku u nga ha karhateka loko u ehleketa leswaku siku rin’wana vana va wena va ta suka ekaya va ya titshamela voxe. U nga ha tivutisa:
“Loko mufana wa mina a nga swi koti ku basisa kamara rakwe, u ta swi kotisa ku yini ku hlayisa yindlu leyi a nga ta tshama eka yona?”
“Loko nhwanyana wa mina a nga swi koti ku vuya ekaya hi nkarhi lowu hi n’wi vekelaka wona, u ta swi kotisa ku yini ku fika hi nkarhi entirhweni loko se a kurile?”
Loko u tshamela ku karhateka hi mhaka yoleyo, tsundzuka leswaku ku va n’wana a tiyimela a swo na swi pfuketana swi tiendlekela; i nchumu lowu faneleke wu dyondziwa ku ringana nkarhi wo karhi. Sweswi se u tivonele hi ya wena leswaku “vuphukuphuku byi tsimbiwe embilwini ya mufana” kumbe ya nhwanyana.—Swivuriso 22:15.
Hambiswiritano, loko u n’wi letela kahle n’wana wa wena kumbexana a nga va ni vutihlamuleri loko se a kurile, naswona a kota ku tirhisa ‘matimba ya yena ya ku twisisa leswaku a hambanisa leswi lulameke ni leswi hoxeke.’—Vaheveru 5:14.
Leswi Mi Nga Swi Endlaka Leswaku Swi Mi Fambela Kahle
Leswaku u hlomisela n’wana wa wena loyi a nga muntshwa leswaku a va ni vutihlamuleri loko se a kurile, u fanele u n’wi pfuna a hlakulela ‘matimba ya ku anakanya’ leswaku a ta kota ku tiendlela swiboho swa vutlhari. * (Varhoma 12:1, 2) Milawu ya Bibele leyi landzelaka yi ta ku pfuna leswaku u endla tano.
Vafilipiya 4:5: “Ku anakanyela ka n’wina a ku tiviwe.” Jaha ra wena ri ku kombela nchumu wo karhi, kumbexana ku ka ri nga vuyi ekaya hi nkarhi lowu u ri vekeleke wona. U namba u ala. Kutani ri ku, “U ndzi khoma ku fana ni n’wana!” Emahlweni ko va u ri hlamula u ku, “Ina u endla swilo ku fana ni n’wana,” kambisisa mhaka leyi landzelaka: Hakanyingi vantshwa va lava ntshunxeko lowu engetelekeke lowu va nga ta tsandzeka ku wu tirhisa kahle, kambe vatswari va nga ha va va tolovele ku nyika vana va vona ntshunxeko wutsongo hambileswi a va ta swi kota ku va nyika lowu engetelekeke. Xana nkarhi na nkarhi u nga ri pfumelela jaha ra wena loko ri ku kombela swo karhi? Ha yini u nga ringeti ku languta swilo hilaha ri swi langutaka hakona?
RINGETA LESWI: Tsala ndhawu yin’we kumbe timbirhi leti eka tona u nga nyikaka jaha ra wena ntshunxeko lowu engetelekeke. Ri hlamusele leswaku u ri nyika ntshunxeko lowu engetelekeke ku vona loko ri ta wu tirhisa kahle. Loko ri wu tirhisa kahle, hi ku famba ka nkarhi u ta ri nyika lowu engetelekeke. Loko ri nga endli tano, u ta ri tekela ntshunxeko lowu u ri nyikeke wona.—Matewu 25:21.
Vakolosa 3:21: “N’wina vatatana, mi nga dyisi vana va n’wina mbitsi, leswaku va nga heli mbilu.” Vatswari van’wana va ringeta ku lawula xin’wana ni xin’wana lexi n’wana wa vona a xi endlaka. Leswaku a va ni mahanyelo lamanene, a va n’wi pfumeleli ku huma ekaya. Va n’wi hlawulela vanghana naswona va yingisela exihundleni loko a ri karhi a vulavula hi riqingho. Kambe sweswo a swi pfuni nchumu. Ku n’wi pfalela ekaya swi ta endla leswaku a lava ku baleka; ku tshamela ku xopaxopa swihoxo swa vanghana vakwe swi nga ha endla leswaku a va rhandza swinene; ku yingisela exihundleni loko a ri karhi a vulavula hi riqingho swi nga n’wi susumetela ku lava tindlela to vulavula ni vanghana vakwe loko u nga ri kona. Loko u endla tano u ta tikuma u khome tinsiva xinyenyana xi hahile. Hakunene loko n’wana wa wena a nga dyondzi ku tiendlela swiboho loko a ha ri ekaya, xana u ta swi kotisa ku yini ku swi endla loko se a titshamela yexe?
RINGETA LESWI: Nkarhi lowu taka loko u vulavula ni jaha ra wena hi mhaka leyi nga ku dyisiki byi rhelela, ri pfune leswaku ri hlamusela ndlela leyi swiboho swa rona swi nga khumbaka vito ra rona ha yona. Hi xikombiso, ematshan’weni yo xopaxopa vanghana va rona, u nga ku: “Xana ku nga humelela yini loko [vula vito] o khomiwa hikwalaho ko tlula nawu? Xana vanhu va ta ku languta njhani?” Pfuna n’wana wa wena loyi a ha riki muntshwa ku vona leswaku swiboho leswi a swi tekaka swi nga ha endla leswaku a xiximiwa kumbe swi n’wi onha vito.—Swivuriso 11:17, 22; 20:11.
Vaefesa 6:4: “Na n’wina, vatatana, mi nga karhati vana va n’wina, kambe hambetani mi va kurisa hi ku tshinya ni nkongomiso wa mianakanyo wa Yehovha.” Xiga lexi nge “nkongomiso wa mianakanyo” a xi vuli ku dyondzisa n’wana timhaka leti nga ta nkoka ntsena. Xi vula ku pfuna n’wana ku twisisa leswaku ha yini a fanele a tiyimisela ku endla leswinene. Mhaka leyi i ya nkoka ngopfu-ngopfu loko n’wana wa wena a ri muntshwa. Tatana loyi a vuriwaka Andre u te: “Loko vana va wena va ri karhi va kula, swi lava leswaku u antswisa ndlela leyi u vulavulaka na vona ha yona kutani u kombisana na vona.”—2 Timotiya 3:14.
RINGETA LESWI: Loko ku va ni timhaka leti lavaka ku lulamisiwa, ringeta ku tirhisa endlelo leri. Vutisa n’wana wa wena leswaku hi yihi ndzayo leyi a a ta ku nyika yona loko wena a wu ri n’wana wakwe. N’wi byele leswaku a endla ndzavisiso leswaku a ta kuma swivangelo swo seketela kumbe swo kaneta mavonelo yakwe. Tlhelani mi bula hi mhaka yoleyo vhiki ri nga si hela.
Vagalatiya 6:7: “Xin’wana ni xin’wana lexi munhu a xi byalaka, u ta tlhela a tshovela xona.” N’wana a nga xupuriwa tanihi ndlela yo n’wi dyondzisa kumbexana hi ku n’wi nyika ntirho lowu a nga wu rhandziki kumbe ku n’wi alela ku endla nchumu lowu a wu rhandzaka. Kambe loko u dyondzisa muntshwa u nga ha kombisana na yena hi vuyelo bya swiendlo swakwe.—Swivuriso 6:27.
RINGETA LESWI: U nga n’wi phuli endzilweni hi ku n’wi hakelela swikweleti swakwe kumbe hi ku n’wi vulavulela eka mudyondzisi wakwe hileswi a feyileke. N’wi tshike a tshovela leswi a swi byaleke naswona a nge yi rivali dyondzo ya kona.
Leswi u nga mutswari a swi kanakanisi leswaku u navela onge n’wana wa wena a nga hundza hi ku olova emalembeni ya vuntshwa kutani a va munhu lonkulu. Kambe a swi nge vi tano. Hambiswiritano, malembe ya vuntshwa ma ku nyika nkarhi lowunene wo “letela mufana hi ndlela leyi nga yakwe.” (Swivuriso 22:6) Milawu ya Bibele yi nga va masungulo lama tiyeke laha vutomi bya ndyangu lebyi tsakisaka byi nga akiwaka kona.
^ ndzim. 3 Vito ri cinciwile.
^ ndzim. 19 Hambileswi hi nga ta vulavula hi n’wana wa mufana, kambe milawu leyi ya tirha ni le ka n’wana wa nhwanyana.
TIVUTISE . . .
Loko n’wana wa mina loyi a ha riki muntshwa a suka laha kaya, xana u ta swi kota ku endla swilo leswi landzelaka?
ku va ni xiyimiso xa timhaka leti khumbaka vugandzeri
ku tiendlela swiboho leswinene
ku vulavurisana kahle ni vanhu van’wana
ku khathalela rihanyo rakwe
ku tirhisa mali yakwe hi vutlhari
ku basisa ni ku hlayisa yindlu leyi a nga ta tshama eka yona
ku tiendlela swilo handle ko byeleteriwa
DYONDZA SWO TALA
VANTSHWA VA VUTISA
Xana Ndzi Swi Lunghekerile Ku Suka Ekaya?
U nga swi tiva njhani loko se u swi lunghekerile ku suka ekaya? Tivutise swivutiso swinharhu swa nkoka.
XALAMUKA!
Swi Vula Yini Ku Va Wanuna Wa Xiviri?
Swi vula yini ku va “wanuna wa xiviri,” naswona u nga swi kotisa ku yini ku va wanuna wa xiviri ku nga khathariseki swiyimo swa wena?
XALAMUKA!
Ndlela Leyi U Nga N’wi Vekelaka Ha Yona Milawu N’wana Wa Wena Wa Kondlo-a-ndzi-dyi
U nga endla yini loko n’wana wa wena wa kondlo-a-ndzi-dyi a tshamela ku nyangatsiwa hi milawu leyi u n’wi vekelaka yona?


text:
TXIWOTISO 7
Ni nga maha txani ngako m’thu a txi thumela ku ni gela to wa ni lava ti to ni otela nayo?
U NGA MAHA TXANI?
Alakanya ngu mhaka yiya: Kha ti na mitxima yimbidi Carola ni Filipe i di vangana va hombe, kambe ti wonekisa nga vo va ni malembe va txi zivana. Va rumelelana madungula ngu telefone, va bhula ve heta male kusala mabhulo, va ziva ni ti mngana a lavako ku tiwomba a txi ngadi a txi ti khata! Kambe Filipe kha lavi ti gwitela ka mabhulo basi.
Kukhukhela wu nga khata wungana wawe, Carola ni Filipe va tsimbila va di ñolani mawoko ni ku va thuka ve nyutana. Carola a lava ti gwitela koneho basi. Kambe kha lavi ku mluza Filipe. Phela a walo wu a mu gelako ku a tshurile ni ku a sawulekile i singa Filipe basi. A zumbela ku tigela tiya: ‘Phela ani ni Filipe ha randana . . . ’
I ti kova awe u ku ka txiemo txo fana ni txa Carola na u di ka tanga yo u nga teka mwendo ku tekwa, u ndina maha txani?
ALAKANYISISA NGU TIYA!
Ngako u txo sakana ngu kukwela txitimwi ka mkhokho se u ndaka, u na tidayisa. Ta fana ni loko u txi ndaka milayo ya Txizimu u otela ni m’thu a wu u nga mbi txhadha nayo. Ngu txikombiso Bhiblia yi khene: “Tshuralela txiwonho txa wugango.”—1 Vatesalonika 4:3.
Ngu yihi wuyelo yo ndaka mlayo wonewo? Bhiblia yi womba ti to: “Awule a mahako txiwonho txa wugelegele a wonhela mmidi wakwe wupune.” (1 Vakorinto 6:18) Ngu nzila yihi?
Wuxolisisi wu kombisa ti to mtalo wa vaphya va va nga otela ni m’thu wu va nga mbi txhadha nayo va ve ni sikarato siya:
KUXANISEKA. Wungi wa vaphya va va nga otela ni m’thu va si se txhadha nayo va tilayile.
KWA MBI THEMBANA. Msana ko vathu vambidi va va nga mbi txhadha va di otete votshe ti tolovelekile ku ve gwita ve pimiselana.
KUNYENYEZEKA. Mahorana o tala ma tsakela mfana wu a no ma vhikela, i singa wu a ko lava ku ma londola basi. Vafana vo tala va txa nga za ve otela ni dihorana kha va ngadi ni mhaka nado.
Txialakanyiso: Ngako u txo otela ni m’thu wu u nga mbi txhadha nayo, u na va u di ti thavisile lisima upune u gwita u tisola. (Varoma 1:24) U nga sakane ngu mmidi wako nguko mbwa lisima!
Kombisa to u txharihile ngu “kutshuralela txiwonho txa wugango.” (1 Vatesalonika 4:3) Se mbimo yi u no txhadha u na otela ni mkatako na u si karateki, nem kupimiselana to biha mwendo kuthava sikarato asi si tiswako ngu ku otela ni m’thu wu u nga mbi txhadha nayo.—Mavingwa 7:22, 23; 1 Vakorinto 7:3.
ALAKANYISISA NGU TIYA:
Ina m’thu wu ngu ditshuri a ku randako a nga tsakela ku kuxakela ni ku kuwona u di karatekile?
Ina m’thu wu a khatalako ngutu ngu ngawe a nga tsakela kumoxa wuxaka wako ni Txizimu?—Vahebheru 13:4.


text:
Leswi Nga Pfunaka Mimpatswa Ni Vatswari
“Xana swi nga hi fambela kahle eka lembe ra hina ro sungula ra vukati?” “Minkarhi hinkwayo loko hi bula hi hetelela hi holova—hi nga swi papalata njhani sweswo?” “Ndzi nga burisana njhani ni vana va mina hi timhaka ta masangu?” Swivutiso leswi vatekani va lavaka tinhlamulo ta swona swi nga vonaka swi tele ngopfu ku fana ni switsundzuxo swo tala leswi nyikeriwaka.
Ku nga khathariseki ndhawu leyi mi humaka eka yona kumbe ndhavuko wa n’wina, mi ta kuma leswaku Bibele yi nyikela switsundzuxo leswi nga antswisaka vukati bya n’wina yi tlhela yi mi pfuna ku kurisa vana va n’wina hi ndlela leyinene.


text:
Musi Muthu Ane Na Mu Funa A Tshi Khou Lwala Lwa U Fa
DOREEN o vha o tshuwa musi munna wawe Wesley ane a vha na miṅwaha ya 54 a tshi bva bundu ḽa khentsara kha vhuluvhi. * Madokotela o mu vhudza uri o salelwa nga miṅwedzi i si gathi ya u tshila. Doreen o ri: “Ndo vha ndi sa kholwi zwe nda vha ndi tshi khou zwi pfa. Ndo vha ndo tsikeledzea vhukuma lwa dzivhege. Ndo vha ndi tshi vhona u nga zwi khou itea kha muṅwe muthu, hu si kha riṋe. Ndo vha ndi songo zwi lavhelela.”
Zwi ṱungufhadzaho ndi uri, nḓila ye Doreen a ḓipfa ngayo yo ḓowelea. Vhulwadze vhu sa lafhei vhu nga fara muṅwe na muṅwe nga tshifhinga tshiṅwe na tshiṅwe. Zwi a khoḓea uri vhanzhi vho ḓiimisela u ṱhogomela vhathu vhane vha vha funa vho farwaho nga vhulwadze vhu sa lafhei. Naho zwo ralo, a zwo ngo leluwa u ṱhogomela muthu ane a khou lwala. Miraḓo ya muṱa i nga khuthadza na u ṱhogomela hani muthu o farwaho nga vhulwadze vhu sa lafhei? Vhaṱhogomeli vha nga sedzana hani na vhuṱungu vhune vha nga vhu pfa musi vha tshi khou ṱhogomela mulwadze? Ndi mini zwine zwa nga lavhelelwa musi mulwadze e tsini na u fa? Tsha u thoma, kha ri ṱhogomele zwithu zwi itaho uri zwi vhe khaedu u ṱhogomela mulwadze a re tsini na u fa ṋamusi.
VHULEME HA MUSALAUNO
Saintsi ya zwa ngalafho yo shandula maalafhele. Ḓanani ḽa miṅwaha ḽo fhiraho, tshifhinga tsha u tshila tsho vha tshi tshipfufhi na kha mashango o no itaho mvelaphanḓa. Vhathu vho vha vha tshi ṱavhanya u fa nga nṱhani ha malwadze a fhirelaho kana khombo. Zwo vha zwi songo leluwa u ya vhuongeloni, vhathu vhanzhi vho vha vha tshi ṱhogomelwa nga miṱa yavho nahone vha tshi fela hayani.
Ṋamusi, mvelaphanḓa ya zwa ngalafho yo ita uri madokotela a kone u lwisana na malwadze uri muthu a si ṱavhanye u fa. Malwadze e a vha a tshi nga ita uri muthu a ṱavhanye u fa tshifhingani tsho fhiraho, zwino a nga tshila na eneo malwadze lwa miṅwaha minzhi. Naho zwo ralo, honoho u tshila lwa miṅwaha yo engedzeaho a zwi ambi uri muthu u ḓo fhola. Kanzhi vhathu vho farwaho nga eneo malwadze a vha tsha kona u ḓiṱhogomela. U ṱhogomela vhenevho vhathu zwi nga konḓa vhukuma nahone zwi nga ṱoḓa tshifhinga.
Zwenezwo zwo ita uri vhathu vhanzhi vha si tsha fela mahayani, fhedzi vha fele vhuongeloni. Vhathu vhanzhi a vha ḓivhi nḓila ine muthu a fa ngayo nahone ndi vha si gathi fhedzi vho no vhonaho muthu a tshi fa. Nga zwenezwo, u sa ḓivha zwine zwa ḓo itea zwi nga konḓela kana u kula nungo dza muthu ane a khou ṱhogomela muraḓo wa muṱa ane a khou lwala. Ndi mini zwine zwa nga thusa?
DZUDZANYANI HU TSHEE NGA PHANḒA
Samusi ro zwi vhona kha tsumbo ya Doreen, vhathu vhanzhi vha pfa vho hanganea musi muthu ane vha mu funa a tshi farwa nga vhulwadze vhu sa lafhei. Samusi ni tshi khou pfa vhuṱungu nahone ni tshi khou ofha, ndi mini zwine zwa nga ni thusa uri ni dzule no ḓilugiselela zwine zwa ḓo itea? Mushumeli wa Mudzimu a fulufhedzeaho o rabela a ri: “Ri funze kuvhalele kwa u vhala maḓuvha ashu, uri ri wane mbilu yo ṱalifhaho.” (Psalme ya 90:12) Vhukuma, rabelani Yehova Mudzimu zwi tshi bva mbiluni uri a ni sumbedze nḓila ine na nga ‘vhala ngayo maḓuvha aṋu’ nga vhuṱali u itela uri ni kone u shumisa maḓuvha o salaho na ane na mu funa nga hune zwa nga konadzea ngaho.
Zwenezwo zwi ṱoḓa uri ni dzudzanye zwavhuḓi. Arali muthu ane a khou lwala a tshi kha ḓi kona u amba nahone a tshi ṱoḓa u amba nga ha mafhungo a ndeme, zwi nga vha vhuṱali u mu vhudzisa nga ha muthu ane a ṱoḓa a tshi mu dzhiela phetho musi vhulwadze vhu tshi ṋaṋa. U haseledza zwavhuḓi na mulwadze nga ha zwine a zwi ṱoḓa zwi ngaho u iswa vhuongeloni, u tshila nga mutshini kana u alafhiwa nga iṅwe nḓila, zwenezwo zwi nga ita uri hu si vhe na khuḓano na u ḓisola kha miraḓo ya muṱa ye ya kombetshedzwa uri i dzhie phetho. U haseledza hu tshee nga phanḓa nahone vhathu vho vhofholowa zwi ita uri muṱa u livhise ṱhogomelo kha u ṱhogomela mulwadze. Bivhili i ri: “Maano o kunda nga u litsha u langana.”—Mirero 15:22.
NḒILA INE NA NGA THUSA NGAYO
Kanzhi mushumo muhulwane wa muthu ane a ṱhogomela mulwadze ndi u khuthadza. Muthu ane a khou fa u ṱoḓa u khwaṱhisedzwa uri u a funwa nahone ha eṱhe. Zwenezwi zwi nga itwa hani? Khethani khandiso dzi khwaṱhisaho dzine na nga vhalela mulwadze nahone ni mu imbele nyimbo dzine a dzi takalela. Vhathu vhanzhi vha a khuthadzea musi muraḓo wa muṱa a tshi vha fara tshanḓa na u amba navho zwavhuḓi.
Kanzhi zwi a thusa u ḓivha vhathu vhane vha dalela mulwadze. Muṅwe muvhigo wo ri: “Naho muthu a tshi khou lwalesa lune a si tsha kona tshithu, u vha a tshi kha ḓi kona u pfa. Naho zwi tshi vhonala u nga mulwadze o eḓela lune a si tsha pfa tshithu, ni songo vhuya na amba zwithu zwine na sa ḓo kona u zwi amba musi o vuwa.”
Arali zwi tshi konadzea, rabelani noṱhe. Bivhili i sumbedza uri kha tshiṅwe tshiitea, muapostola Paulo na khonani dzawe vho vha vho tsikeledzea vhukuma nahone vho vha vhe si na vhuṱanzi ha uri vha ḓo tshila. Vho vha vha tshi ṱoḓa thuso ifhio? Paulo o humbela khonani dzawe a ri: “Ni nga dovha na thusa nga u ri rabelela.” (2 Vhakorinta 1:8-11) Ndi zwa ndeme u rabela zwi tshi bva mbiluni musi no tsikeledzea na musi ni tshi khou lwala vhukuma.
ṰANGANEDZANI ZWINE ZWA KHOU ITEA
Kanzhi u vhona muthu ane na mu funa a tshi khou lwala lwa u fa, zwi a tsikeledza. Ndi ngazwo lufu lu songo ḓowelea. A ro ngo sikwa ri tshi kona u ṱanganedza uri u fa ndi tshipiḓa tsho ḓoweleaho tsha vhutshilo. (Vharoma 5:12) Nga zwenezwo, Ipfi ḽa Mudzimu ḽi amba uri lufu ndi “swina.” (1 Vhakorinta 15:26) Nga u ralo, zwi a pfesesea nahone zwo ḓowelea u sa ṱanganedza lufu lwa ane na mu funa.
Naho zwo ralo, u dzula wo lavhelela zwine zwa nga itea, zwi nga thusa miraḓo ya muṱa u fhungudza nyofho na u livhisa ṱhogomelo kha u ita uri vha ḓipfe vho khuthadzea nga hune zwa nga konadzea ngaho. Zwiṅwe zwiitea zwine zwa nga itea zwo ṅwalwa kha bogisi “ Vhege Dza U Fhedza Dza U Tshila.” Ndi ngoho uri a si mulwadze muṅwe na muṅwe ane a sedzana na honoho vhuimo nahone a vhu itei nga nḓila i fanaho. Naho zwo ralo, vhalwadze vhanzhi vha sedzana na dziṅwe dza dzenedzi tshanduko.
Musi mulwadze a tshi lovha, zwi nga vha zwavhuḓi uri ni kwamane na khonani ya tsini ye ya tenda tshifhingani tsho fhiraho uri i ḓo ni thusa. Vhathu vhe vha vha vha tshi khou ṱhogomela mulwadze na miraḓo ya muṱa vha fanela u khwaṱhisedzwa uri mufu ha tsha pfa vhuṱungu he a vha a tshi khou vhu pfa. Musiki wa vhathu u ri khwaṱhisedza uri “vho faho a vha na tshine vha tshi ḓivha.”—Muhuweleli 9:5.
MUṰHOGOMELI MUHULWANE
Ndi zwa ndeme u ḓitika nga Mudzimu—musi muraḓo wa muṱa a tshi khou lwala lwa u fa na musi ri tshi pfa vhuṱungu musi o no lovha. Mudzimu a nga ni thusa a tshi shumisa vhathu nga zwine vha zwi amba na zwine vha zwi ita. Doreen o ri: “Ndo guda u ṱanganedza thuso ya muṅwe na muṅwe. Zwi re zwone ndi uri, thuso ine ra i wana i a kwama vhukuma. Nṋe na munna wanga ro vha ri tshi zwi ḓivha zwavhuḓi uri ndi Yehova ane a khou ri, ‘Ndi na inwi u itela u ni thusa.’ Ndi nga si vhuye nda zwi hangwa.”
Vhukuma, Yehova Mudzimu ndi Muṱhogomeli muhulwane. Sa Musiki washu, u a pfesesa vhuṱungu na zwililo zwashu. U a kona nahone o ḓiimisela u ri thusa na u ri ṱuṱuwedza uri ri kone u konḓelela. Zwi fhiraho zwenezwo, o fulufhedzisa uri hu si kale u ḓo fhelisa lufu lwa tshoṱhe nahone u ḓo vusa vhathu vha dzibilioni vha re mavhiḓani. (Yohane 5:28, 29; Nzumbululo 21:3, 4) Nga zwenezwo, vhoṱhe vha ḓo amba maipfi a muapostola Paulo ane a ri: “Lufu, gundo ḽau ḽi ngafhi? Lufu, luvholela lwau lu ngafhi?”—1 Vhakorinta 15:55.
^ phar. 2 Madzina o shandulwa.


text:
Swi Vula Yini Swilo Leswi Vanhu Va Swi Vonaka Loko Va Pone Ri Ahlamile?
Nhlamulo ya Bibele
Vanhu vo tala lava poneke ri ahlamile va vula leswaku va tsundzuka va hambanisiwa ni miri wa vona kumbe va vona ku vangama kumbe ndhawu yo saseka swinene. Buku leyi nge Recollections of Death yi ri: ‘Van’wana va teka swiendlakalo sweswo tanihi swivono swo koma swa xivandla xin’wana.’ Hambileswi Bibele yi nga vulavuriki hi swiendlakalo swo tano swa ku pona ri ahlamile, yi ni ntiyiso wa xisekelo lowu kombisaka leswaku swivono sweswo a hi swa vutomi lebyi taka.
Vafi a va tivi nchumu.
Bibele yi vula leswaku vafi “a va tivi nchumu nikatsongo.” (Eklesiasta 9:5) Loko hi fa, a hi hundzeli exivandleni xin’wana hi miehleketo, kambe hi tshika ku hanya. Dyondzo ya leswaku loko munhu a fa, ku ni moya-xiviri lowu hambetaka wu hanya a yi humi eBibeleni. (Ezekiyele 18:4) Xisweswo, swilo swihi ni swihi leswi hi swi tsundzukaka eka xiendlakalo lexi eka xona hi poneke ri ahlamile, a hi swivono swo koma swa le tilweni, etiheleni kumbe swa vutomi endzhaku ka rifu.
I yini leswi Lazaro a swi vuleke malunghana ni vutomi endzhaku ka rifu?
Rungula ra le Bibeleni leri vulavulaka hi Lazaro ri hlamusela hi rifu ra xiviri: U pfuxiwe eku feni hi Yesu endzhaku ka masiku ya mune a file. (Yohane 11:38-44) Loko Lazaro a a tiphine hi vutomi bya le ndzhaku ka rifu, Yesu a a ta va a nga n’wi kombanga musa hi ku n’wi pfuxela laha misaveni. Hambiswiritano, Bibele a yi vuli nchumu malunghana ni vutomi lebyi Lazaro a byi hanyeke endzhaku ka loko a file. A swi kanakanisi leswaku a a ta va a vulavurile hi byona loko ku ri leswaku u byi hanyile. Hikwalaho ka sweswo, Yesu u hlamusele rifu ra Lazaro ku fana ni vurhongo, a kombisa leswaku nkarhi lowu Lazaro a a file, a a nga tivi nchumu nikatsongo.—Yohane 11:11-14.
DYONDZA SWO TALA
XIHONDZO XO RINDZA
Ku Endla Yini Hi Munhu Loko A File?
Vanhu va nhungu lava pfuxiweke eku feni, rungula ra vona ri tsariwile eBibeleni. I yini leswi va swi vuleke loko va pfuxiwa?


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | KU KURISA VANA
Pfuna N’wana Wa Wena Leswaku A Twisisa Ku Cinca Ka Miri
NTLHONTLHO
Swi tikomba onge a ko va tolo kunene laha a wu xinge ricece ra wena. Sweswi se i xinhwanyetana kumbe xifanyetana—i ntiyiso leswaku wa ha ri n’wana, kambe se u nghene emalembeni ya vuntshwa, laha miri wakwe wu sungulaka ku cinca.
U nga xi pfuna njhani xifanyetana kumbe xinhwanyetana xa wena ku twisisa ku cinca ka miri wa xona, loku pfilunganyaka naswona minkarhi yin’wana ku tshikilelaka?
LESWI U FANELEKE U SWI TIVA
Ku cinca ka miri ku sungula hi nkarhi lowu nga faniki. Ku nga hatla ku sungula eka vana va malembe ya nhungu ku ya eka 15 kumbe ku tlula. Buku leyi nge Letting Go With Love and Confidence yi ri: “Ndlela leyi miri wu cincaka ha yona a yi fani.”
Ku cinca ka miri swi nga endla muntshwa a nga titshembi. Vantshwa va nga ha khumbeka hi ku olova hi ndlela leyi vanhu van’wana va va langutaka ha yona. Jaha leri vuriwaka Jared * ri ri: “A ndzi khathala hi ndlela leyi a ndzi languteka ha yona ni ku endla swilo. Loko ndzi ri exikarhi ka vanhu, a ndzi tivutisa loko va anakanya leswaku ndzi munhu la nga tolovelekangiki.” Loko swirhumbana swi huma exikandzeni swi nga endla leswaku u khomiwa hi tingana. Kellie loyi a nga ni malembe ya 17 u ri: “A ndzi vona onge xikandza xa mina a xi hlaseriwa hi swin’wana! Ndzi tsundzuka ndzi rila ndzi tlhela ndzi tivona ndzi bihile.”
Lava miri wa vona wu hatlaka wu cinca va va ni mintlhontlho. Swi tano ngopfungopfu hi swinhwanyetana hikuva swi nga ha hlekuriwaka loko xivumbeko xa mimiri ya swona xi cinca. Buku leyi nge A Parent’s Guide to the Teen Years yi ri: “Nakambe swi le khombyeni ro koka rinoko ra majaha lama kuleke, lama hakanyingi ma tiyimiseleke ku va ni ntokoto wo endla timhaka ta masangu.”
Ku cinca ka miri a swi vuli ku kula. Swivuriso 22:15 yi ri: “Vuphukuphuku byi tsimbiwe embilwini ya mufana.” Ku cinca ka miri a ku cinci leswi vuriwaka hi tsalwa leri. Buku leyi nge You and Your Adolescent yi vula leswaku muntshwa a nga ha languteka a kurile, kambe sweswo “a swi vuli swona leswaku u ni vuswikoti byo endla swiboho swa vutlhari, u ni vutihlamuleri, wa tikhoma kumbe u endla swilo swin’wana leswi [kombisaka] leswaku se u kurile.”
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Vulavula ni vana hi ku cinca ka miri ku nga si sungula. Endla leswaku n’wana wa wena a tiva leswi a faneleke a swi langutela, ngopfungopfu hi ku ya enkarhini (eka xinhwanyetana) ni ku huma ka mbewu ya vununa (eka xifanyetana). Sweswo swi sungula hi xitshuketa naswona swi nga pfilunganya hambi ku ri ku chavisa, a swi fani ni ku cinca ka miri loku endlekaka hakatsongotsongo. Loko u vulavula hi timhaka teto, sungula bulo hi ndlela leyinene—ku cinca ka miri ku kombisa leswaku se wa kula.—Nawu wa Bibele: Pisalema 139:14.
Vana ni vuxiyaxiya. Jaha leri vuriwaka John ri ri: “Loko vatswari va mina va vulavule na mina hi ku cinca koloko, a va nga vulavuli hi ku kongoma. Ndzi navela onge loko a va vulavule na mina hi ku kongoma.” Alana, loyi a nga ni malembe ya 17 na yena u titwa hi ndlela leyi fanaka. U ri: “Manana u ndzi pfunile leswaku ndzi twisisa ku cinca loku a ndzi ku vona, kambe ndzi navela onge loko a a ndzi pfune leswaku ndzi langutana na kona hi ndlela yo antswa.” Hi dyondza yini emhakeni leyi? Hambiloko swi khomisa tingana, vulavula ni n’wana wa wena hi swilo hinkwaswo leswi nga ta endleka loko miri wakwe wu sungula ku cinca.—Nawu wa Bibele: Mintirho 20:20.
Vutisa swivutiso leswi nga ta endla leswaku mi bula. Leswaku u va endla va titwa va ntshunxekile, sungula ku vulavula hi leswi endlekaka eka van’wana loko miri wa vona wu cinca. Hi xikombiso, u nga ha vutisa xinhwanyetana xa wena u ku: “Xana un’wana wa vadyondzikuloni u tshame a vulavula hi ku ya enkarhini?” “Xana vana van’wana va endla xihlekiso hi swinhwanyetana leswi mimiri ya swona yi hatlaka yi cinca?” U nga ha vutisa xifanyetana xa wena u ku: “Xana vana van’wana va hlekula lava mimiri ya vona yi hlwelaka ku cinca?” Loko vantshwa va sungula ku vulavula hi ndlela leyi van’wana va khumbekaka ha yona loko mimiri ya vona yi cinca, swi nga ha va olovela ku vulavula hi leswi va titwisaka xiswona ni leswi va swi tivaka. Loko va endla tano, landzela xitsundzuxo xa Bibele lexi nge: “Hatlisa emhakeni yo twa, [u] nonoka emhakeni yo vulavula”—Yakobo 1:19.
Pfuna n’wana wa wena wa muntshwa leswaku a kula hi “vutlhari lebyi pfunaka ni vuswikoti byo ehleketa.” (Swivuriso 3:21) Ku va emalembeni ya vuntshwa a swi fambisani ni ku cinca ka miri ni ndlela leyi u titwaka ha yona ntsena. Hi nkarhi wolowo, vuswikoti byo anakanya bya n’wana wa wena wa muntshwa bya kula, lebyi nga ta n’wi pfuna leswaku a endla swiboho leswinene loko se a kurile. Tirhisa nkarhi lowu leswaku u dyondzisa n’wana wa wena wa muntshwa ku va ni timfanelo letinene.—Nawu wa Bibele: Vaheveru 5:14.
U nga heli matimba. Vantshwa vo tala va tikomba va nga swi lavi ku vulavula ni vatswari va vona hi ku cinca loku vaka kona emirini ya vona, kambe u nga kanganyiseki. Buku leyi nge You and Your Adolescent yi ri: “Vantshwa lava endlaka onge loko va byeriwa swo karhi a va swi tsakeli, va phirheka, va nyenyetseka kumbe va nga lavi ku yingisa, va nga ha nhlokohata rito rin’wana ni rin’wana leri u ri vulaka.”
^ ndzim. 8 Mavito ma cinciwile exihlokweni lexi.
DYONDZA SWO TALA
XIHONDZO XO RINDZA
Ku Hlomisela Vantshwa Leswaku Va Va Ni Vutihlamuleri Loko Se Va Kurile
Xana u kurisa n’wana la nga emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi? Loko swi ri tano, i yini leswi u nga swi endlaka ku pfuna n’wana wa wena a va ni vutihlamuleri?


text:
Ku Pfuna Vanhu Lava Nga Voniki eAfrika
Vahlayi lava nga voniki va le Malawi va kombisa ku khensa ka vona hikwalaho ko kuma minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni hi Braille ya Xichichewa.
Bibele Leyi Endliweke Yi Tiya
Bibele leyi pfuxetiweke ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima ya 2013 yi sasekile naswona yi tiyile.
Tivhidyo Leti Tsakisaka Timbilu
Timbhoni ta Yehovha ti endle nxaxamelo wa tivhidiyo ta tipopayi leti dyondzisaka vana tidyondzo ta mahanyelo ni ta moya. Vanhu va ti amukele njhani?
Malembe Ya Dzana Ya Vuyimbeleri Lebyi Dzunisaka Xikwembu
Timbhoni ta Yehovha a ti byi tirhisa njhani vuyimbeleri ni tinsimu eka vugandzeri bya tona?
Ku Byarhisiwa Vutihlamuleri Byo Hundzuluxela “Marito Lama Hlawulekisiweke Ya Xikwembu”
—Varhoma 3:2
Timbhoni ta Yehovha ti tirhise vuhundzuluxeri byo tala emalembeni ya dzana lama hundzeke. Ha yini ti hundzuluxele Bibele hi Xinghezi xa manguva lawa?
Layiburari Leyi Khomekaka
JW Library i progreme ya tiselfoni leyi kumekaka mahala leyi nga ni swilo swo tala leswi pfunaka ku dyondza Bibele hi ndlela leyi dzikeke.
Ntirho Wo Kandziyisa eMisaveni Hinkwayo Wu Pfuna Vanhu Va Dyondza Hi Xikwembu
Timbhoni ta Yehovha ti ni tindhawu to kandziyisela eka tona ta 15 emisaveni hinkwayo, laha ku kandziyisiwaka minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni hi tindzimi ta kwalomu ka 700.
Website Ya jw.org Se Yi Ni Tindzimi To Tlula 300!
Timbhoni ta Yehovha ti swi kota njhani ku kandziyisa rungula ra Bibele hi tindzimi to tala swonghasi? Yi famba njhani website ya tona loko yi pimanisiwa ni tin’wana leti dumeke?
Ti Tele Ku Ta Qambha Tinsimu
Ku tlula malembe ya 40, tinqambhi leti humaka ematikweni yo hambana-hambana ti tsakele lunghelo ro qambha tinsimu tanihi ntlawa lowu tlangaka okhestra.
Broxara Leyi Humesiweke Hi Tindzimi To Tala Leyi Nga Ni Swifaniso Leswi Dyondzisaka
Broxara leyi nge Yingisa Xikwembu yi pfune vanhu vo tala emisaveni leswaku va tiva Xikwembu ni rungula ra Bibele. Twana leswi van’wana va swi vulaka hi broxara leyi leyi kokaka mahlo.
Bibele Leyi Leheke Timitara Ta 1,8
Twana ndlela leyi Tibibele ta Braille ti kandziyisiwaka ha yona hi tindzimi to tala.
Ku Olovisiwa Ka Xihondzo xo Rindza
Hi sungule ku kandziyisa nkandziyiso wa Xihondzo xo Rindza xa Xinghezi lexi olovisiweke hi 2011. Twana ndlela leyi xi vuyerisaka vahlayi ha yona emisaveni hinkwayo.
Xihondzo xo Rindza—Ku Hava Magazini Wun’wana Lowu Fanaka Ni Lowu
Hi kandziyisa ni ku hangalasa magazini wa Xihondzo xo Rindza emisaveni hinkwayo hi tindzimi to tlula 190. Ti famba njhani timagazini letin’wana loko ti pimanisiwa ni lowu?
Xihondzo xo Rindza Xa Xigreenland Xi Bumabumeriwa Eka TV
Hi January 2013, xihaxa-mahungu xa le Greenland xi haxe leswaku magazini wa Xihondzo xo Rindza wa Xigreenland wu ni malembe ya 40 wu ri karhi wu kandziyisiwa hi Timbhoni ta Yehovha.
Ku Vona Rito Ra Xikwembu Hi Ririmi Ra Mina
Vona ndlela leyi mpatswa lowu feke tindleve swin’we ni vana va wona lava twaka va vuyeriwaka ha yona hi ku va ni Bibele ya ririmi ra Mavoko ra le Amerika.
Buku Ya Genesa Se Ya Kumeka Hi Ririmi Ra Mavoko Ra Le Amerika
Buku ya Genesa hi ASL se ya kumeka!
Japani Yi Hoxa Xandla Eka Tsima Ra Misava Hinkwayo Ro Gandlisa Tibibele Ta Xifunengeto Xo Tiyela
Muchini lowuntshwa wu hoxiwile evugandliselweni bya Timbhoni ta Yehovha eJapani. Hlaya leswi engetelekeke hi muchini lowu wa othomethiki.
Vuyimbeleri Bya Tindzimi To Tala
Hlaya hi mintlhontlho leyi veke ona loko ku hundzuluxeriwa tinsimu leti hi tindzimi to tala.
Ku Hungutiwa Matluka, Ku Andza Tindzimi
Ku sukela hi January 2013, magazini wa Xihondzo xo Rindza ni wa Xalamuka wu ta hungutiwa matluka. Ha yini?
Vhidiyo Yo Koma: Nkandziyiso Lowu Olovisiweke Wa Xihondzo xo Rindza Wu Pfuna Ku Dyondzisa Vana
Vona ndlela leyi ndyangu wun’wana wu tirhisaka nkandziyiso wa Xihondzo xo Rindza wa Xinghezi lexi olovisiweke leswaku wu pfuna vana va wona va dyondza hi Xikwembu.
Vhidiyo Yo Koma: “Handle Ka Yona A Ndzi Ta Titwa Ndzi Lahlekile”
Twana ntokoto wa wanuna loyi a feke mahlo, loyi a vuyeriweke swinene hi ku va ni Bibele ya Braille.
Vhidiyo Yo Koma: “Ndza N’wi Nkhensa Yehovha Hileswi A Ndzi Pfunaka”
Twana ndlela leyi nkandziyiso wa Xihondzo xo Rindza xa Xinghezi lexi olovisiweke wu pfuneke wanuna un’wana leswaku a tshinela eka Yehovha Xikwembu.
Vhidiyo Yo Koma: Xihondzo xo Rindza Xi Sungule Ku Kandziyisiwa Ku Sukela Hi 1879
Vona ndlela leyi magazini lowu fambisiwaka swinene emisaveni a wu languteka ha yona emalembeni lama hundzeke.
Muchini Lowu Nga Ni Mavhilwa Ya 400
Vona ndlela leyi muchini lowu hlamarisaka lowu hlanganisiweke ni wo kandziyisa wu tsemaka, wu hlanganisa, wu hlayela ni ku paka minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni.
Ku Pfuna Vahlayi Va Hina Hi Ku Tirhisa Swifaniso
Minkandziyiso yo tala ya Timbhoni ta Yehovha yi ni swifaniso swa mivalavala leswi fambisanaka ni marito kambe eku sunguleni a swi nga ri tano.
Ku Kandziyisiwa Ka Tibibele Hi Ririmi Ra Vona
Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima byi nyikiwa un’wana ni un’wana mahala loyi a lavaka ku byi hlaya.
Vhidiyo: “Ndlela Hi Leyi”
Yingisela risimu leri, leri sekeriweke eka tindzimana ta Rito ra Xikwembu loko ri yimbeleriwa hi tindzimi ta nhungu.
Vhidiyo: Nkandziyiso Wa Xihondzo xo Rindza Lexi Olovisiweke—Wu Pfuna Vana Va Twisisa Hi Ku Olova eDenmark
Vona ndlela leyi ndyangu wun’wana eDenmark wu wu tirhisaka ha yona nkandziyiso wa Xihondzo xo Rindza lexi olovisiweke.
Vhidiyo: Ku Fikelela Xilaveko Xa Tibibele
Vona ndlela leyi ndzawulo yo kandziyisa ya le Japani yi pfunaka ya yona leswaku yi fikelela xilaveko xa Tibibele emisaveni hinkwayo.


text:
Hi nga yi kuma kwihi a mihlamulo ya ziwutiso za lisima za wutomi?
Hi nga yi kuma ka . . .
siensia?
filozofia?
Biblia?
A MUTSALI WA BIBLIA I TE NGALO KA NUNGUNGULU
‘Nzihe kupimisisa . . .a mhaka ya wena lisine.’
A Biblia ga hlamula a ziwutiso za vanhu va timiliyoni.
Xana wa zi lava kuva munwe wabye?
A site jw.org yi nga ku vuna.
LERA a timhaka leti ka internet
HLALELA a tividiyu ti seketelwako ka Biblia
Maha a DOWNLOAD ya mabhuku lawa
Broxura Mahungu Yo Saseka Ya Nungungulu!
Marevista A Murinzeli ni Despertai!
KA ZIWUTISO LEZI, HI XIHI XI KU KARATAKO NGUVU?
Xana Nungungulu i na ni nanzu hi kota ya kuxaniseka ka hina?
Kuma a mihlamulo ya Biblia ya ziwutiso lezi ka jw.org/tsc.
(Nghena ka ENSINOS BÍBLICOS > PERGUNTAS BÍBLICAS RESPONDIDAS)


text:
Ha Yini Mi Endzela Vanhu Lava Nga Ni Vukhongeri Bya Vona?
Hi kume leswaku vanhu vo tala lava se va nga ni vukhongeri bya vona va swi tsakela ku bula hi tinhloko-mhaka ta Bibele. I ntiyiso leswaku ha yi xixima mfanelo ya munhu ya ku va eka vukhongeri byakwe naswona a hi sindzisi rungula ra hina eka van’wana.
Loko hi bula hi vukhongeri, hi ringeta ku tirhisa ndzayo ya Bibele kambe hi swi endla hi “
moya wo rhula” ni hi ku kombisa “
xichavo lexi enteke” eka munhu un’wana. (1 Petro 3:15) Ha swi tiva leswaku van’wana va nga ha ri ala rungula leri hi ri chumayelaka. (Matewu 10:14) Kambe sweswo hi ta swi tiva loko hi ya eka vona. Nakambe ha swi xiya leswaku swiyimo swa vanhu swa cinca.
Hi xikombiso, munhu a nga ha va a khomeke ngopfu kambe siku rin’wana a nga swi tsakela ku burisana na hina. Nakambe vanhu va nga ha langutana ni swiphiqo kumbe swiyimo swo karhi leswi nga va endlaka leswaku va tsakela ku twa rungula leri ra le Bibeleni. Hikwalaho, ha swi tsakela ku bula ni vanhu minkarhi yo tala.