text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 17:1-27
17 Loko Abrama a ri ni malembe ya 99 hi vukhale, Yehovha a humelela eka Abrama, a ku eka yena:+ “Ndzi Xikwembu xa Matimba+ Hinkwawo. Famba emahlweni ka mina u tikombisa u ri la pfumalaka xihoxo.+2 Ndzi ta simeka ntwanano exikarhi ka mina na wena,+ leswaku ndzi ku andzisa ngopfu swinene.”+3 Hiloko Abrama a wela ehansi hi mombo,+ Xikwembu xi ya emahlweni xi vulavula na yena xi ku:4 “Loko ku ri mina, waswivo, ndzi endla ntwanano na wena,+ kunene u ta va tata wa matiko+ yo tala.5 Vito ra wena u nge he vitaniwi Abrama, kambe vito ra wena u ta vitaniwa Abrahama, hikuva ndzi ta ku endla tata wa matiko yo tala.6 Ndzi ta ku andzisa ngopfu swinene, ndzi ku endla u va matiko, ni tihosi ti ta huma eka wena.+7 “Ndzi ta hetisisa ntwanano wa mina lowu nga exikarhi ka mina na wena+ ni mbewu ya wena leyi nga ta ku landzela, hi ku ya hi switukulwana swa vona eka ntwanano wa hilaha ku nga riki na makumu,+ leswaku ndzi tikombisa ndzi ri Xikwembu eka wena ni le ka mbewu ya wena leyi nga ta ku landzela.+8 Wena ni mbewu ya wena leyi nga ta ku landzela ndzi ta mi nyika tiko leri mi luveleke+ eka rona, tiko hinkwaro ra Kanana leswaku mi tshama eka rona hilaha ku nga riki na makumu; ndzi ta tikombisa ndzi ri Xikwembu eka vona.”+9 Xikwembu xi engeta xi ku eka Abrahama: “Loko ku ri wena u ta hlayisa ntwanano wa mina, wena ni mbewu ya wena leyi nga ta ku landzela hi ku ya hi switukulwana+ swa vona.10 Lowu i ntwanano wa mina lowu mi nga ta wu hlayisa, exikarhi ka mina na n’wina, ni mbewu ya wena leyi nga ta ku landzela:+ Waxinuna un’wana ni un’wana exikarhi ka n’wina u fanele ku yimbisiwa.+11 Nyama ya minsuvu ya n’wina yi ta yimbisiwa, xi ta va xikombiso xa ntwanano exikarhi ka mina na n’wina.+12 Waxinuna un’wana ni un’wana exikarhi ka n’wina la nga ni masiku ya nhungu hi vukhale u fanele ku yimbisiwa+ hi ku ya hi switukulwana swa n’wina, un’wana ni un’wana la velekiweke endlwini ni un’wana ni un’wana la xaviweke hi mali eka munhu un’wana ni un’wana wumbe, la nga riki wa mbewu ya wena.13 Wanuna un’wana ni un’wana la velekiweke endlwini ya wena ni wanuna un’wana ni un’wana wa wena la xaviweke hi mali, kunene u fanele a yimbisiwa;+ naswona ntwanano wa mina enyameni ya n’wina wu ta va ntwanano wa hilaha ku nga riki na makumu.+14 Waxinuna la nga yimbangiki, la nga ta ka a nga yimbisi nyama ya nsuvu wakwe, moya-xiviri wolowo wu ta herisiwa eka vanhu+ va ka vona. U tlule ntwanano wa mina.”15 Xikwembu xi ya emahlweni xi ku eka Abrahama: “Loko ku ri Sarayi nsati wa wena, u nga ha n’wi vitani hi vito ra Sarayi, hikuva vito+ rakwe i Sara.16 Ndzi ta n’wi katekisa ndzi tlhela ndzi ku nyika n’wana hi yena;+ ndzi ta n’wi katekisa naswona u ta va matiko;+ tihosi ta matiko ti ta huma eka yena.”+17 Hiloko Abrahama a wela ehansi hi mombo kutani a hleka a vula embilwini+ yakwe a ku: “Xana wanuna la nga ni malembe ya 100 hi vukhale a nga endla leswaku n’wana a velekiwa, naswona Sara, ina, wansati la nga ni malembe ya 90 hi vukhale a nga veleka?”+18 Endzhaku ka sweswo Abrahama a ku eka Xikwembu xa ntiyiso: “Onge Iximayele a nga hanya emahlweni ka wena!”+19 Hiloko Xikwembu xi ku: “Hakunene Sara nsati wa wena u ta ku tswalela n’wana, u ta n’wi thya vito ra Isaka.+ Kutani ndzi ta simeka ntwanano wa mina na yena eka mbewu yakwe leyi nga ta n’wi landzela,+ ntwanano wa hilaha ku nga riki na makumu.20 Kambe mayelana na Iximayele ndzi ku twile. Waswivo! Ndzi ta n’wi katekisa ndzi n’wi andzisa ngopfu swinene naswona ndzi ta n’wi endla a tala ngopfu swinene.+ Kunene u ta tswala tindhuna ta 12, kutani ndzi ta n’wi endla tiko+ lerikulu.21 Hambiswiritano, ndzi ta simeka ntwanano wa mina na Isaka,+ loyi Sara a nga ta ku tswalela yena lembe+ leri tlhandlamaka hi nkarhi lowu vekiweke.”22 Hiloko Xikwembu xi heta ku vulavula na yena kutani xi suka eka Abrahama.+23 Abrahama a teka Iximayele n’wana wakwe ni vavanuna hinkwavo lava velekiweke endlwini yakwe ni hinkwavo lava xaviweke hi mali yakwe, waxinuna un’wana ni un’wana eka vanhu vandyangu wa Abrahama, a famba a ya yimbisa nyama ya minsuvu ya vona esikwini leri, hilaha Xikwembu xi n’wi byeleke hakona.+24 Abrahama a a ri ni malembe ya 99 hi vukhale loko a yimbisa+ nyama ya nsuvu wakwe.25 Iximayele n’wana wakwe a a ri ni malembe ya 13 hi vukhale loko a yimbisa+ nyama ya nsuvu wakwe.26 Esikwini rero Abrahama a yimbisiwa, swin’we na Iximayele n’wana wakwe.+27 Vavanuna hinkwavo vandyangu wakwe, un’wana ni un’wana la velekiweke endlwini ni un’wana ni un’wana la xaviweke hi mali eka munhu wumbe, va yimbisiwa na yena.+


c: text/html

text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VUKATI
Loko Vunghana Se Byi Hundza Mindzilakana
NTLHONTLHO
U ni munghana wa rimbewu leri hambaneke ni ra wena loyi a ku twisisaka swinene. Mi vulavula hi nchumu wun’wana ni wun’wana. U tibyela u ku, ‘Ho va vanghana ntsena,’—hambileswi loyi u tekaneke na yena a nga ha ehleketaka swin’wana loko o tiva leswaku mi bula nkarhi wo leha.
Hambiswiritano, vunghana bya n’wina se byi hundze mindzilakana naswona u fanele u lulamisa xiyimo xexo. Kambe xo sungula, kambisisa leswaku ha yini u tikume u nghene eka vunghana byo tano.
LESWI WU VANGAKA
Ku eneriseka. I ntiyiso leswaku swa tsakisa ku khomiwa kahle hi munhu wa rimbewu leri hambaneke ni ra wena. Swi hi endla hi titwa hi ri va nkoka naswona hi sasekile. Loko se u ri ni nkarhi u nghenele vukati, u nga ha sungula ku chaveleriwa hi munghana wa wena wa rimbewu leri hambaneke ni ra wena. Kambe tiva leswi: Ku chaveleriwa hi munhu un’wana handle ka loyi u tekaneke na yena swi ni vuyelo byo biha. Loko u endla xinghana lexi nga fanelangiki ni munhu wa rimbewu leri hambaneke ni ra wena, u tsanisa vuxaka bya wena ni loyi u tekaneke na yena. Hi marito man’wana, u n’wi tsona rirhandzu leri u n’wi kolotaka rona.
• Tivutise, ‘Hi swihi swilaveko leswi enerisiwaka hi xinghana lexi leswi a swi ta enerisiwa kahle evukatini bya mina?’
Ku va ekhombyeni. Bibele ya pfumela leswaku lava nghenelaka vukati va ta va ni mpimo wo karhi wa “nhlomulo.” (1 Vakorinto 7:28) Hi xikombiso, minkarhi yin’wana u nga ha titwa u honisiwa kumbe u nga rhandziwi hi loyi u tekaneke na yena kumbe u nga ha va u n’wi hlundzukerile hileswi ku nga ni mholovo leyi nga siki lunghisiwaka. Kumbexana loyi u tekaneke na yena u papalata ku vulavula hi timhaka to tano, xisweswo a ku siya u pfilunganyekile naswona u ri ekhombyeni ro lava ku khomiwa kahle hi munhu un’wana. Vativi van’wana va vula leswaku ku papalata ku vulavula hi timhaka to tika swi nga endla leswaku ku nga vi na ntsako evukatini naswona swi nga ha susumetela vatekani ku dlaya vukati.
• Tivutise, ‘Xana ku ni xiyimo xo karhi evukatini bya mina lexi ndzi endleke leswaku ndzi endla xinghana lexi nga fanelangiki?’
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Vona khombo. Bibele yi ri: “Xana u nga hlengeleta ndzilo exifuveni xa wena kambe tinguvu ta wena ti nga tshwi?” (Swivuriso 6:27, Good News Translation) Ntiyiso wa mhaka hileswaku ku rhandzana ni munhu un’wana loko se u nghenele vukati swi ni khombo. (Yakobo 1:14, 15) Xiphiqo a hileswaku ku ta endleka yini ntsena. Anakanyisisa hi leswi se swi endlekeke. Leswi u nyikeke munhu un’wana rirhandzu ra wena, u tekele loyi u tekaneke na yena rirhandzu leri a faneleke a ri kuma eka wena.
U nga tixisi. Vunghana lebyi se byi hundzeke mindzilakana byi nga ha ku endla u tivutisa leswaku vutomi a byi ta va byi ri njhani loko a wu tekane ni munhu yoloye. Kambe u byi ringanisa hi ndlela leyi hoxeke vuswikoti bya munghana wa wena ni ku tsana ka loyi u tekaneke na yena, ku nga nchumu lowu nga lulamangiki. Nakambe tsundzuka leswaku ndlela leyi u tsakaka ha yona loko u ehleketa hi munghana wa wena swi nga ha endleka yi fana ni leyi a wu tsaka ha yona khale loko u ehleketa hi munhu loyi u tekaneke na yena sweswi.—Nawu wa Bibele: Yeremiya 17:9.
Tivekele mindzilakana. Vanhu va hoxa tialamu etimovheni kumbe emakaya ya vona leswaku va sivela makhamba leswaku ma nga ti yivi kumbe ku yiva emakaya ya vona. Na wena u nga endla nchumu lowu fanaka evukatini bya wena. Bibele yi ri: “Hlayisa mbilu ya wena.” (Swivuriso 4:23) U nga swi endlisa ku yini sweswo? Ringeta leswi landzelaka:
Kombisa hi swiendlo leswaku se u nghenele vukati—kumbexana hi ku veka swifaniso swa munghana wa wena wa vukati entirhweni.—Nawu wa Bibele: Genesa 2:24.
Tiendlele xiboho xa leswi u nga ta swi pfumelela ni leswi u nga ta ka u nga swi pfumeleli loko swi ta emhakeni ya ndlela leyi u nga ta tikhoma ha yona loko u ri ni munhu wa rimbewu leri hambaneke ni ra wena. Hi xikombiso, swi ta va swi hoxile ku vulavula ni munghana wo tano hi swiphiqo swa vukati bya wena kumbe ku tihumesa ni mutirhi-kuloni wa rimbewu leri hambaneke ni ra wena leswaku mi ya nwa swo timula torha.
Loko u tolovelane ngopfu ni munhu wa rimbewu leri hambaneke ni ra wena, namba u herisa vunghana byolebyo. Loko swi tikomba swi ku tikela swinene ku endla tano, tivutise leswaku ha yini. Ematshan’weni yo ringeta ku yimelela vunghana bya wena ni munhu yoloye, enerisa swilaveko swa loyi u tekaneke na yena naswona teka magoza yo sirhelela vukati bya n’wina.—Nawu wa Bibele: Swivuriso 5:18, 19.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Swivuriso 14:1-35
14 Wansati la tlhariheke hakunene, u ake yindlu yakwe,+ kambe loyi a nga xiphukuphuku wa yi hirimuxa hi mavoko yakwe.+2 Loyi a fambaka hi vululami byakwe u chava Yehovha,+ kambe loyi a hombolokeke etindleleni takwe wa N’wi nyumisa.+3 Nhonga ya ku titlakusa yi le non’wini wa xiphukuphuku,+ kambe milomu ya lavo tlhariha yi ta va rindza.+4 Laha ku nga riki na tihomu, xidyelo xa basa, kambe ntshovelo wa tala hikwalaho ka matimba ya nkunzi.5 Mbhoni yo tshembeka hi leyi yi nga ta ka yi nga vulavuli vunwa,+ kambe mbhoni yo hemba yi tisungulela mavunwa.+6 Muhlekuri a a lava ku kuma vutlhari, kambe a byi kona; kambe vutivi i nchumu wo olova eka loyi a twisisaka.+7 Suka emahlweni ka xihunguki,+ hikuva a wu nge yi lemuki milomu ya vutivi.+8 Vutlhari bya lowo tlhariha i ku twisisa ndlela yakwe,+ kambe vuphukuphuku bya swihunguki i vuxisi.+9 Swiphukuphuku hi lava va hlekulaka nandzu,+ kambe ku ni ntwanano exikarhi ka lavo lulama.+10 Mbilu ya wu lemuka mbitsi wa moya-xiviri+ wa munhu, naswona a nga kona mufambi la nga nghenaka eku tsakeni ka yona.11 Yindlu ya vanhu vo homboloka yi ta lovisiwa,+ kambe ntsonga wa lavo lulama wu ta kateka.+12 Ku ni ndlela leyi lulameke emahlweni ka munhu,+ kambe endzhaku ka sweswo makumu ya yona i tindlela ta rifu.+13 Hambiloko mbilu yi hleka, yi nga ha va yi twa ku vava;+ naswona makumu ya ku tsaka i gome.+14 Loyi a pfumalaka ripfumelo embilwini u ta enerisiwa hi makumu ya tindlela takwe,+ kambe munhu lonene hi makumu ya mintirho yakwe.+15 Un’wana ni un’wana la nga riki na ntokoto u pfumela rito rin’wana ni rin’wana,+ kambe lowo tlhariha u xiyisisa magoza yakwe.+16 Lowo tlhariha wa chava kutani a fularhela vubihi,+ kambe xihunguki xa hlundzuka kutani xi titshemba.+17 Loyi a hatliselaka ku hlundzuka u ta endla vuphukuphuku,+ kambe munhu la nga ni vuswikoti byo ehleketa wa vengiwa.+18 Lava nga riki na ntokoto kunene va ta kuma vuphukuphuku,+ kambe lavo tlhariha va ta rhwala vutivi byi va xifunengeto xa nhloko.+19 Vanhu vo biha va ta boheka ku nkhinsama emahlweni ka lavanene,+ ni vanhu vo homboloka etinyangweni ta lowo lulama.20 Loyi a pfumalaka u vengiwa ni hi munhu-kulobye,+ kambe va tele vanakulobye va munhu la fuweke.+21 Loyi a n’wi langutelaka ehansi munhu-kulobye wa dyoha,+ kambe wa tsaka loyi a va kombaka tintswalo lava xanisekaka.+22 Xana lava va kunguhataka mano yo biha a va tsendzeleki?+ Kambe ku ni musa wa rirhandzu ni ntiyiso eka lava va kunguhataka leswinene.+23 Ku ni vuyelo lebyinene eka ku tikarhata ka muxaka wun’wana ni wun’wana,+ kambe rito ra milomu ntsena ri helela eku pfumaleni.24 Harhi ya lavo tlhariha i rifuwo ra vona; vuphukuphuku bya swihunguki i vuphukuphuku.+25 Mbhoni ya ntiyiso yi kutsula mimoya-xiviri,+ kambe muxisi u tisungulela mavunwa manene.+26 Ku chava Yehovha ku tisa ntshembo lowukulu,+ naswona ku ta va ni vutumbelo bya vana vakwe.+27 Ku chava Yehovha i xihlovo xa vutomi,+ leswaku u fularhela mintlhamu ya rifu.+28 Loko vanhu va tele, hosi ya saseka,+ kambe loko vaaki va nga ri kona, ndhuna leyi tlakukeke ya lovisiwa.+29 Loyi a hlwelaka ku hlundzuka u ni ku twisisa lokukulu,+ kambe loyi a helaka mbilu u engetela vuphukuphuku.+30 Mbilu yo rhula i vutomi bya xivumbiwa xa nyama lexi hanyaka,+ kambe mavondzo i ku bola ka marhambu.+31 Loyi a dyelelaka xisiwana u rhukana Muendli+ wa xona, kambe loyi a kombisaka tintswalo eka xisiwana wa N’wi vangamisa.+32 Lowo homboloka u ta susumeteriwa ehansi hikwalaho ka vubihi byakwe,+ kambe lowo lulama u ta kuma vutumbelo eku tshembekeni kakwe.+33 Ku ni vutlhari embilwini ya loyi a twisisaka,+ naswona swihunguki swa byi tiva.34 Ku lulama hi kona ku tlakusaka tiko,+ kambe xidyoho i nchumu lowu nyumisaka eka vanhu va matiko.+35 Ku tsaka ka hosi ku le ka nandza la endlaka hi ku twisisa,+ kambe ku hlundzuka kakwe ku va ehenhla ka loyi a endlaka hi ndlela leyi nyumisaka.+


text:
XIGONZO 12
Xana wu xaxametisilwe kuyini a ntiro wa hina wa ku xumayela a Mufumo?
Xikhatanyana mahlweni ka kufa kakwe, Jesu i tivisile lezi: “A ivangeli leyi ya mufumo yi ta kanelwa misaveni yontlhe, kasi yiva wukustumunyu ka matiko wontlhe; hi kona ku ta nga chikela a kugumesa.” (Mateu 24:14) Kanilezi wu wa ta mahiswa kuyini a ntiro lowo wa ku xumayela misaveni yontlhe? Hi ku lanzela a xikombiso lexi Jesu a hi vekeleko a xikhati a nga hi misaveni. — Luka 8:1.
Hi enzela vanhu mitini yabye. Jesu i gonzisile vapizani vakwe a ku xumayela ivangeli kutani mahungu yo saseka hi muti ni muti. (Mateu 10:11-13; Mitiro 5:42; 20:20) A vavangeli lavo va zana ga malembe go sangula va lo avelwa zipanze zo kongoma kasi ku xumayela ka zona. (Mateu 10:5, 6; 2 Va Le Korinte 10:13) Inyamutlha konawu, a ntiro wa hina wa kuxumayela wu xaxametilwe khwatsi, niku a bandla ginwe ni ginwani gi avelwa xipanze lezaku gi xumayela kona. Lezo zi hi vuna ku lanzela a kulaya ka Jesu ka ku “kanela ka vanhu” ni ku nyika wukustumunyu go mbhelela. — Mitiro 10:42.
Hi ti karatela ku bhula ni vanhu ni kwihi lomu va kumekako kona. Jesu i tlhelile a veka xikombiso xa ku xumayela vanhu lomu va nga tala ku kumeka kona, ko kota laha mbhirini ya bimbi kutani laha hloweni ya xitshungo. (Marku 4:1; Johani 4:5-15) Hinawu hi bhula ni vanhu xungetano hi Biblia ni kwihi lomu hi zi kotako—lomu maruweni, mitirweni, maparki, kutani hi telefone. Ha tlhela hi nyika wukustumunyu ka vaakelani, vatiri-kulori, zigonzani-kulori, ni maxaka loku hi kuma lungelo ga ku maha lezo. A mizamo yontlhe leyo yi maha lezaku a timiliyoni ta vanhu misaveni yontlhe ti zi kota kuzwa a mahungu yo saseka ya ‘kuhanyiswa.’ — Tisimu 96:2.
Xana wa alakanya munhu u tsakelako ku mu bhulela hi mahungu yo saseka ya Mufumo wa Nungungulu ni lezi a mahungu lawo ma khumbisako zona a wumanziko gabye? U nga va tsoni a mahungu lawo ma hanyisako. Hlengela navo neti zi koteka!
‘Mahungu muni yo saseka’ ma faneleko ku kanelwa?
Xana a Timboni ta Jehova ti pimanyisisa kuyini a maxumayelela ya Jesu?
GONZA ZINWANI
DOCUMENTARIES
Timboni ta Jehova — Hlengeletano yi xumayelako a mahungu yo saseka
A Timboni ta Jehova ti tiviwa nguvu hi ntiro wa tona wa kugonzisa a Biblia matikweni yo tala. Xana a ntiro wabye wu mahiswa kuyini? Wu rangeliswa kuyini, niku va yi kuma kwihi a mali leyi yi tirisiwako?


text:
Naa Bivhili I Ri ‘Wa Vhuya Wa Tshidzwa, Wo Tshidzwa Lwa Tshoṱhe’?
Bivhili i a fhindula
Hai, Bivhili a i tendelani na yeneyo pfunzo. Muthu a re na fulufhelo ḽa u tshidzwa nga nṱhani ha u vha na lutendo kha Yesu Kristo a nga xelelwa nga ḽeneḽo fulufhelo musi e si tsheena lutendo. Bivhili i amba uri a zwo ngo leluwa u dzula u na lutendo, ri fanela u tou lu “lwela.” (Yuda 3, 5) Vhakriste vha u thoma vhe vha vha vho no ṱanganedza Kristo vho vhudzwa uri: “Itani vhuḓidini hoṱhe nga nyofho na nga u tetemela uri ni tshidzwe.”
Ndimana dza Bivhili dzine dza lwisana na pfunzo ‘wa vhuya wa tshidzwa, wo tshidzwa lwa tshoṱhe’
Bivhili i ri sevha nga zwivhi zwihulwane zwine zwa nga ita uri ri si dzhene Muvhusoni wa Mudzimu. (1 Vhakorinta 6:9-11; Vhagalata 5:19-21) Arali ro vha ro tshidzwa lwa tshoṱhe, yeneyo tsevho yo vha i sa ḓo ṱoḓea. Nṱhani hazwo, Bivhili i sumbedza uri muthu we a tshidzwa zwi nga itea uri a si tshidzwe arali a dovha a ita tshivhi. Sa tsumbo, Vhaheberu 10:26 i ri: “Arali ri tshi ita tshivhi nga khole musi ro no vha na nḓivho yo teaho ya ngoho, a hu tsheena tshiṅwe tshiṱhavhelo tsha zwivhi zwashu.”
—Vhaheberu 6:4-6; 2 Petro 2:20-22.
Yesu o ombedzela ndeme ya u dzula ri tshi fulufhedzea nga u ṋea tshifanyiso tshe khatsho a ḓivhambedza na muṱokola nahone vhatevheli vhawe a vha vhambedza na matavhi. Vhaṅwe vhavho vho vha vha tshi ḓo sumbedza lutendo zwa vhonala nga mitshelo yavho kana nga mishumo, fhedzi nga murahu vha kundelwa nahone vha “laṱwa sa tavhi, [ḽi sa aṋwiho]” vha si tsha tshidzwa. (Yohane 15:1-6) Muapostola Paulo o shumisa tshifanyiso tshi fanaho, a amba uri Vhakriste vhane vha sa ṱahulele lutendo lwavho vha “ḓo vunḓwa.”
—Vharoma 11:17-22.
Vhakriste vho vhudzwa uri vha ‘dzule vho fhaṱuwa.’ (Mateo 24:42; 25:13) Vhane vha sa vhe na vhushaka ho khwaṱhaho na Mudzimu, nga nṱha ha uri vha ita “mishumo ya swiswi” kana a vha khou tevhedza nga vhuḓalo zwe Yesu a ri vhudza, a vha nga tshidzwi.
—Vharoma 13:11-13; Nzumbululo 3:1-3.
Maṅwalo manzhi a sumbedza uri vho tshidzwaho vha fanela u konḓelela nga u fulufhedzea u swika vhufheloni. (Mateo 24:13; Vhaheberu 10:36; 12:2, 3; Nzumbululo 2:10) Vhakriste vha ḓanani ḽa u thoma ḽa miṅwaha vho takala musi vha tshi pfa uri vhatendi ngavho vho vha tshi khou konḓelela nga u fulufhedzea. (1 Vhathesalonika 1:2, 3; 3 Yohane 3, 4) Naa zwi a pfala uri Bivhili i ombedzele u konḓelela nga u fulufhedzea arali vhathu vha tshi ḓo tshidzwa naho vha songo konḓelela?
Paulo o vha na vhuṱanzi ha uri u ḓo tshidzwa musi e tsini na u fa. (2 Timotheo 4:6-8) Mathomoni a vhutshilo hawe, o zwi ṱhogomela uri zwi nga itea uri a si tshidzwe arali a fusha lutamo lwa nyemulo ya ṋama. O ṅwala uri: “Ndi langa muvhili wanga sa mulanda, uri musi ndo no huwelela kha vhaṅwe, nṋe muṋe ndi si takalelwe nga Mudzimu nga nḓila naho i ifhio.”
—1 Vhakorinta 9:27; Vhafilipi 3:12-14.
Gudani Zwo Engedzeaho
TSHIINGAMO
Ndi Ngani Ri Tshi Fanela U Tshidzwa
Naa Mudzimu a re na lufuno a nga ita uri ri vhe na lutamo lwa u tshila tshoṱhe nahone a ita uri zwi si konadzee uri lwonolwo lutamo lu ḓadzee?
MBUDZISO DZINE DZA ANZELA U VHUDZISWA
Naa Ṱhanzi dza Yehova vha Vhona u nga ndi Vhone Vhathu Fhedzi Vhane vha ḓo Tshidzwa?
Bivhili i ṱalutshedza vhane vha ḓo vha na tshibuli tsha u tshidzwa.


text:
VUTLHARI BYA KHALE LEBYI PFUNAKA NINAMUNTLHA
Mi Nga Vileli
NAWU WA BIBELE: “Tshikani ku vilela hi mimoya-xiviri ya n’wina.”—Matewu 6:25.
Xana leswi swi vula yini? Yesu u vule marito wolawo eka Dyondzo yakwe ya le Ntshaveni. Hi ku ya hi xihlamuselamarito xin’wana xa Bibele, riendli ra Xigriki leri hundzuluxeriweke ri va “ku vilela” ri nga vula “ndlela leyi munhu a angulaka ha yona loko ku ri ni vusweti, ndlala ni swiphiqo leswi a langutanaka na swona siku ni siku.” Hakanyingi ku vilela swi katsa ku karhateka hi swilo leswi nga ta humelela enkarhini lowu taka. Swi tolovelekile naswona swi fanerile ku karhateka hi swilaveko swa nyama ni vuhlayiseki bya vanhu lava hi va rhandzaka. (Vafilipiya 2:20) Kambe loko Yesu a ku, “mi nga tshuki mi vilela,” a a khutaza valandzeri vakwe ku papalata ku vilela swi nga fanelanga—ku chavisiwa hi swilo swa mundzuku swi nga endla leswaku hi hanya hi nga tsakanga.—Matewu 6:31, 34.
Xana swa pfuna namuntlha? Hi ta va hi tlharihile loko hi yingisa ndzayo ya Yesu. Ha yini? Tibuku tin’wana ti ringanyeta leswaku loko vanhu va vilela ngopfu, fambiselo ra misiha ra switwi ri sungula ku ka ri nga ha tirhi naswona sweswo “swi fambisana ni swiphiqo swa rihanyo leswi katsaka ku va ni swilondza ekhwirini, vuvabyi bya mbilu ni phika.”
Yesu u vule leswaku ku vilela ngopfu: A swi pfuni nchumu. U vutise a ku: “I mani eka n’wina loyi a nga engetelaka xisungunu xin’we eka mpimo wakwe wa vutomi hikwalaho ka ku vilela?” (Matewu 6:27) Loko hi tshamela ku vilela a hi nge hanyi nkarhi wo leha. A hi minkarhi hinkwayo swilo swi nga ta va hi ndlela leyi hi anakanyaka ha yona. Xidyondzi xin’wana xi te: “Ku vilela hi vumundzuku a swi pfuni nchumu naswona vumundzuku bya xiviri bya antswa ku tlula ndlela leyi hi anakanyaka ha yona.”
Hi nga swi papalata njhani ku vilela? Xo sungula, tshemba Xikwembu. Loko Xikwembu xi nyika swinyanyana swakudya ni ku endla swiluva swi saseka, xana vanhu lava rhangisaka ku gandzela Xikwembu evuton’wini, a xi nge va nyiki swilaveko swa vona leswaku va kota ku hanya? (Matewu 6:25, 26, 28-30) Xa vumbirhi, u nga anakanyi hi swa mundzuku. Yesu u te: “Mi nga tshuki mi vilela hi siku leri tlhandlamaka, hikuva siku leri tlhandlamaka ri ta va ni mivilelo ya rona.” Xana a wu pfumelelani na swona leswaku “vubihi bya siku rin’wana ni rin’wana byi enele rona”?—Matewu 6:34.
Loko hi yingisa ndzayo ya Yesu ya vutlhari, a hi nge twi ku vava. Ku tlula kwalaho, hi ta va ni ku rhula ka mianakanyo—loku Bibele yi ku vitanaka “ku rhula ka Xikwembu.”—Vafilipiya 4:6, 7.
DYONDZA SWO TALA
XIHONDZO XO RINDZA
Xana U Ta Tshemba Xikwembu?
U nga eneriseka hi ku tiva leswaku Xikwembu i Munghana loyi u nga n’wi tshembaka.


text:
Ngudo 8
Ndi Ngani Mudzimu A Tshi Tendela Vhuvhi na Tshengelo?
1. Vhuvhi ho thoma hani?
Vhuvhi ho thoma kha ḽifhasi musi Sathane a tshi bula mazwifhi a u thoma. U thomani Sathane o vha e muruṅwa o fhelelaho, fhedzi “ha ngo ima na mafhungo-ngoho.” (Yohane 8:44) O ṱahulela lutamo lwa uri hu gwadamelwe ene nṱhani ha uri hu gwadamelwe Mudzimu fhedzi. Sathane o zwifhela Eva, mufumakadzi wa u thoma nahone a mu ṱuṱuwedza uri a gwadamele ene nṱhani ha Mudzimu. Adamu a tevhela Eva nga u sa thetshelesa Mudzimu. Phetho ya Adamu yo livhisa kha tshengelo na lufu.—Vhalani Genesi 3:1-6, 19.
Musi Sathane a tshi kanganyisa Eva uri a si thetshelese Mudzimu, o vha a tshi khou thoma vhushandukwa u itela u lwisana na vhuvhusahoṱhe ha Mudzimu kana vhuimo hawe sa wa Ṱaḓulu-ṱaḓulu. Vhunzhi ha vhathu vho ṱanganela na Sathane kha u landula Mudzimu uri a sa vhe Muvhusi wavho. Nga zwenezwo, Sathane a mbo ḓi vha “muvhusi wa shango.”—Vhalani Yohane 14:30; 1 Yohane 5:19.
2. Naa zwe Mudzimu a zwi sika zwo vha zwo khakhea?
Mishumo yoṱhe ya Mudzimu yo fhelela. Vhathu na vharuṅwa vhe Mudzimu a vha sika vho vha vha tshi nga kona u thetshelesa ndaela dza Mudzimu nga ho fhelelaho. (Doiteronomio 32:4, 5) Mudzimu o ri sika ri na mbofholowo ya u khetha zwo lugaho na zwi songo lugaho. Yeneyo mbofholowo i ri ṋea tshibuli tsha u sumbedza u funa hashu Mudzimu.—Vhalani Yakobo 1:13-15; 1 Yohane 5:3.
3. Ndi ngani Mudzimu o tendela tshengelo u swika zwino?
Yehova o tendela vhathu vha tshi shandukela vhuvhusahoṱhe hawe lwa tshifhinganyana. Ndi ngani? U itela u sumbedza uri vhathu vha nga si vhuyelwe arali vha ita vhuḓidini ha u ḓivhusa nga vhoṱhe. (Muhuweleli 7:29; 8:9) Nga murahu ha miṅwaha ya 6 000 ya ḓivhazwakale ya vhathu, ri vho vhona vhuṱanzi ha zwenezwi. Vhavhusi vho kundwa u fhelisa nndwa, vhuvemu, u shayea ha khaṱulokwayo kana malwadze.—Vhalani Yeremia 10:23; Vha-Roma 9:17.
Vhuvhusi ha Mudzimu ho fhambana na ha vhathu ngauri vhu vhuyedza vhane vha vhu ṱanganedza. (Yesaya 48:17, 18) Hu si kale Yehova u ḓo fhelisa hulumeni dzoṱhe dza vhathu. Vhane vha ḓo dzula kha ḽifhasi ndi vhane vha khetha u vhuswa nga Mudzimu.—Yesaya 11:9.—Vhalani Daniele 2:44.
4. U sa fhela mbilu ha Mudzimu hu ri ṋea tshibuli tshifhio?
Sathane u amba uri vhathu vha shumela Yehova nga zwiitisi zwa tseḓa. Naa ni nga takalela u sumbedza uri zwenezwo ndi mazwifhi? Ni nga zwi kona! U sa fhela mbilu ha Mudzimu hu ita uri roṱhe ri kone u sumbedza arali ri tshi ṱoḓa u vhuswa nga Mudzimu kana nga vhathu. Ri sumbedza zwine ra zwi khetha nga nḓila ine ra tshila ngayo.—Vhalani Yobo 1:8-12; Mirero 27:11.
5. Ri nga sumbedza hani uri ri khetha Mudzimu uri a vhe Muvhusi washu?
Ri sumbedza uri ri khetha Mudzimu uri a vhe Muvhusi washu nga u guda na u tevhedza mafhungo-ngoho o thewaho Ipfini ḽawe, Bivhili. (Yohane 4:23) Ri landula Sathane uri a sa vhe muvhusi washu nga u iledza u ṱanganela kha zwa politiki na dzinndwa, samusi na Yesu o ita nga u ralo.—Vhalani Yohane 17:14.
Sathane u shumisa maanḓa awe u itela u ṱuṱuwedza uri maitele a vhuaḓa na a re na khombo a vhonale e avhuḓi. Musi ri tshi landula maitele o raloho, dziṅwe khonani dzashu na vhaṅwe vha mashaka ashu vha nga ri goḓa kana u ri pikisa. (1 Petro 4:3, 4) Nga zwenezwo ri fanela u khetha. Naa ri ḓo vhumba vhukonani na vhathu vhane vha funa Mudzimu? Naa ri ḓo thetshelesa milayo yawe ya vhuṱali na ya lufuno? Arali ra ita nga u ralo, ri ḓo vha ri tshi khou sumbedza uri Sathane o vha a tshi khou zwifha musi a tshi amba uri a hu na muthu ane a nga ita zwine zwa ambiwa nga Mudzimu musi o sedzana na mutsiko.—Vhalani 1 Vha-Korinta 6:9, 10; 15:33.
Nḓila ine Mudzimu a funa ngayo vhathu i khwaṱhisedza uri vhuvhi na tshengelo zwi ḓo fhela. Vhane vha sumbedza uri vha a tenda zwenezwi vha ḓo ḓiphiṋa nga vhutshilo kha ḽifhasi nga hu sa fheli.—Vhalani Yohane 3:16.
Gudani Zwo Engedzeaho
Bivhili I Funza Mini zwa Vhukuma?
Ndi ngani Mudzimu a tshi Tendela Tshengelo?
Vhanzhi vha humbula u nga mudzimu ndi ene ane a tea u vhonwa mulandu nga tshengelo i re shangoni ḽoṱhe. Inwi ni ri mini? Gudani nga ha zwine Mudzimu a amba nga ha zwiitisi zwa tshengelo.


text:
MHAKA YA VUTOMI
Ndzi Feriwa Hi Tatana
—Ndzi Kuma Tatana Un’wana
TATANA u velekiwe hi 1899, eGraz le Austria, hikwalaho a a ri jaha hi nkarhi wa Nyimpi yo Sungula ya Misava. U tsarisiwe ku va socha ra le Jarimani endzhakunyana ka loko Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava yi sungurile hi 1939. U dlayiwe hi 1943 enyimpini le Rhaxiya. Khombo ra kona, yoleyo i ndlela leyi ndzi feriweke hi Tatana ha yona loko ndzi ri ni malembe ya kwalomu ka mambirhi ntsena. A ndzi kotanga ku n’wi tiva naswona a ndzi swi navela swinene ku va na tatana, ngopfu-ngopfu loko ndzi xiya leswaku vafana van’wana vo tala exikolweni va na vatatana. Hi ku famba ka nkarhi, loko ndzi ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi, ndzi chavelelekile loko ndzi dyondza hi Tata wa hina wa le tilweni, Tatana la tlakukeke loyi a nga taka a nga fi.—Hab. 1:12.
NDZI TIHLANGANISA NI NHLANGANO WA BOY SCOUTS
Loko ndzi ri ni malembe ya nkombo, ndzi ve xirho xa nhlangano wa vantshwa lowu vuriwaka Boy Scouts. Nhlangano lowu lowu sunguriweke hi 1908 eGreat Britain, hi Robert Stephenson Smyth Baden-Powell, ndhuna ya masocha ya le Britain, i wa misava hinkwayo. Hi 1916, u sungule nhlangano wa Wolf Cubs (kumbe Cub Scouts) wa vafana lavatsongo lava a va ringana na mina.
A ndzi swi tsakela loko hi mahelo-vhiki hi etlela ekhwatini ematendeni, hi ambala yunifomo hi tlhela hi macha loko ku chayiwa swigubu. Ngopfu-ngopfu a ndzi swi tsakela ku va ni vafana lavan’wana va nhlangano lowu, ku katsa ni ku yimbelela loko hi ri karhi hi orha ndzilo nimadyambu ni ku tlanga mintlango ekhwatini. Hi tlhele hi dyondza swo tala hi ntumbuluko, leswi endleke leswaku ndzi tsakela swilo leswi endliweke hi Muvumbi wa hina.
Eka nhlangano lowu wa Boy Scouts a hi khutaziwa ku endla nchumu lowunene siku ni siku. Wolawo i marito ya vona yo thopa. A hi xewetana hi marito lama nge, “Tshama U Lunghekile.” Leswi a swi ndzi tsakisa. Eka ntlawa wa hina wa vafana vo tlula dzana, kwalomu ka hafu ya vona a va ri Makhatoliki, hafu a va ri Maprotestente kasi un’we a a ri Mubudha.
Ku sukela hi 1920, ku khomiwe tinhlengeletano ematikweni yo hambana-hambana kumbe minkhuvo endzhaku ka malembe ma nga ri mangani. Ndzi ye eka Nkhuvo wa vunkombo wa World Scout eBad Ischl, le Austria, hi August 1951 ni le ka wa vukaye eSutton Park, ekusuhi ni le Birmingham, eNghilandhi, hi August 1957. Eka lowa vukaye, a ku ri ni vafana va kwalomu ka 33 000 lava humaka ematikweni ni le tindhawini ta 85. Hi tlhele hi endzeriwa hi vanhu va kwalomu ka 750 000 enkhubyeni wolowo, ku katsa ni Hosi ya Xisati Elizabeth wa le Nghilandhi. Eka mina a va fana ni vamakwerhu va le misaveni hinkwayo. A ndzi nga swi tivi hi nkarhi wolowo leswaku ku nga ri khale a ndzi ta tolovelana ni vamakwerhu lava tsakisaka swinene—va moya.
NDZI HLANGANA RO SUNGULA NI MBHONI YA YEHOVHA
Hi ximun’wana xa 1958, a ndzi ri kusuhi ni ku heta ku dyondzela ku tirha ku tisela vanhu swakudya ni swakunwa eGrand Hotel Wiesler le Graz, eAustria. Rudolf Tschiggerl, mutirhi-kulorhi tlhelo munhu la nga ni vuswikoti byo baka, u ndzi chumayele hi xitshuketa. A ndzi nga si tshama ndzi twa nchumu hi ntiyiso. U rhange a vulavula hi dyondzo ya Vunharhu-un’we ivi a vula leswaku a yi sekeriwanga eBibeleni. A ndzi seketela Vunharhu-un’we naswona a ndzi lava ku n’wi kombisa leswaku a a nga vulavuli ntiyiso. A ndzi n’wi rhandza mutirhi-kulorhi loyi naswona a ndzi lava ku n’wi khorwisa leswaku a tlhelela eKerekeni ya Khatoliki.
Rudolf, loyi a hi n’wi vitana Rudi, u ndzi kumele Bibele. A ndzi lava leswaku yi va yi ri vuhundzuluxeri bya Khatoliki. Ndzi sungule ku yi hlaya naswona swi nga si ya kwihi ndzi kume leswaku Rudi u hoxe xiphephana eBibeleni lexi a xi kandziyisiwe hi Sosayiti ya Watchtower. A ndzi nga xi tsakeli hikuva a ndzi vona onge xi nga ha va xi ri ni marito lama twalaka ma ri ntiyiso kasi a hi ntiyiso. Hambiswiritano, a ndzi tiyimiserile ku burisana na yena hi Bibele. Rudi a a twisisa naswona a a nga ndzi nyiki nchumu lexi kandziyisiweke. Ku ringana kwalomu ka tin’hweti tinharhu, a hi bula nkarhi na nkarhi hi Bibele laha hakanyingi a hi bula ku ya fikela nivusiku.
Endzhaku ka loko ndzi hete ku dyondzela ntirho wo tisela vanhu swakudya ehotela ya le dorobeni ra le ndhawini ya ka hina le Graz, manana u ndzi hakelerile leswaku ndzi ya emahlweni ni dyondzo ya mina exikolweni xo dyondzela ku fambisa hotela. Kutani, ndzi rhurhele eBad Hofgastein laha xikolo lexi a xi ri kona, ku nga doroba leri nga le nkoveni wa tintshava ta Alps. A xi ri ekusuhi ni Grand Hotel le Bad Hofgastein naswona minkarhi yin’wana a ndzi tirha kona leswaku ndzi kuma ntokoto wo tlula leswi ndzi swi dyondzeke etlilasini.
NDZI ENDZERIWA HI VAMAKWERHU VAMBIRHI VA XISATI VA VARHUMIWA
Rudi u rhumele adirese ya mina leyintshwa erhavini ra Vienna, kasi rhavi rona ri yi rhumele eka vamakwerhu vambirhi va xisati lava a va ri varhumiwa, ku nga Ilse Unterdörfer na Elfriede Löhr. * Siku rin’wana mutirhi wa le ndhawini yo amukela vaendzi ehotela u ndzi vitanile kutani a ndzi byela leswaku ku ni vavasati vambirhi hala handle emovheni naswona a va lava ku vulavula na mina. A ndzi pfilunganyekile hikuva a ndzi nga va tivi. Kambe ndzi yile eka vona. Endzhakunyana, ndzi kume leswaku a va ri Timbhoni leti a ti ngungumerisa minkandziyiso hi nkarhi wa mfumo wa Manazi eJarimani loko ntirho wa ha yirisiwile emahlweni ka Nyimpi ya Vumbirhi ya Misava. Ni le mahlweni ko va nyimpi yi sungula, va khomiwile hi maphorisa ya le Jarimani ya le xihundleni (Magestapo) kutani va yisiwa ekampeni ya nxaniso eLichtenburg. Kutani, hi nkarhi wa nyimpi, va rhurhiseriwe ekampeni ya le Ravensbrück ekusuhi ni le Berlin.
Vamakwerhu volavo va xisati a va lave ku ringana na manana hi malembe, kutani a ndzi va xixima. Hi yona mhaka a ndzi nga lavi ku va dyela nkarhi ndzi burisana na vona ivi kumbexana endzhaku ka mavhiki kumbe tin’hweti ndzi va byela leswaku a ndza ha swi lavi ku ya emahlweni ndzi burisana na vona. Kutani ndzi va komberile leswaku va ndzi tsalela matsalwa lama vulavulaka hi dyondzo ya Khatoliki ya ntlhandlamano wa vaapostola. Ndzi va byele leswaku ndzi ta ya na wona eka mufundhisi wa kwalaho kutani ndzi ya burisana na yena hi wona. A ndzi anakanya leswaku hi nkarhi wolowo ndzi ta swi vona leswaku ntiyiso hi wihi.
NDZI DYONDZA HI TATANA WA XIVIRI LA KWETSIMAKA WA LE TILWENI
Dyondzo ya Rhoma Khatoliki ya ntlhandlamano wa vaapostola yi vula leswaku vapapa va tshama va ri karhi va tlhandlamana ku sukela eka muapostola Petro. (Kereke leyi yi hlamusela marito ya Yesu lama tshahiweke eka Matewu 16:18, 19 hi ndlela leyi hoxeke.) Kereke ya Khatoliki yi tlhela yi vula leswaku mupapa a nga hoxisi etimhakeni ta dyondzo loko a vulavula a ri eka xikhundlha xa yena. A ndzi swi tshemba leswi naswona a ndzi ehleketa leswaku loko mupapa, loyi Makhatoliki ma n’wi vitanaka Tatana wo Kwetsima, a nga hoxisi etimhakeni ta dyondzo ni leswi a vuleke leswaku dyondzo ya Vunharhu-un’we i ntiyiso, yi fanele yi ri ntiyiso. Kambe loko a hoxisa, dyondzo yoleyo yi nga ha va yi ri mavunwa. A swi hlamarisi leswi Makhatoliki yo tala ma tekaka dyondzo ya ntlhandlamano wa vaapostola yi ri ya nkoka swinene, tanihi leswi ntiyiso kumbe mavunwa ya tidyondzo tin’wana ta Khatoliki wu titshegeke hi dyondzo yoleyo.
Loko ndzi ye eka mufundhisi, a nga swi hlamulanga swivutiso swa mina, kambe u humese buku exelufini yakwe leyi vulavulaka hi dyondzo ya Khatoliki ya ntlhandlamano wa vaapostola. Ndzi fambe na yona ekaya hilaha a ringanyeteke hakona, ndzi fika ndzi yi hlaya kutani ndzi tlhelela eka yena ndzi ri ni swivutiso swo tala. Eku heteleleni leswi mufundhisi loyi a a tsandzeka ku hlamula swivutiso swa mina u te: “A ndzi nge ku khorwisi na wena a wu nge ndzi khorwisi. . . . Swi helela kwala!” A a nga ha swi lavi ku tlhela a burisana na mina.
Hi nkarhi wolowo, a ndzi tiyimiserile ku dyondza Bibele na Ilse na Elfriede. Va ndzi dyondzise swo tala hi Yehovha Xikwembu, Tatana wa xiviri la Kwetsimaka wa le tilweni. (Yoh. 17:11) A ku nga si va ni vandlha endhawini yoleyo, kutani vamakwerhu lavambirhi va xisati a va fambisa minhlangano emutini wun’wana lowu ndyangu wa kona a wu tsakela. A ku ta vanhu vatsongo. Vamakwerhu volavo va xisati a va cincana ku fambisa minhlangano yoleyo tanihi leswi a ku nga ri na makwerhu wa xinuna la khuvuriweke loyi a a ta rhangela. Minkarhi yin’wana makwerhu wa xinuna wa le ndhawini yin’wana a a ta a ta nyikela nkulumo ya le rivaleni endhawini leyi hirhiweke.
NDZI SUNGULA KU CHUMAYELA
Ilse na Elfriede va sungule ku dyondza na mina Bibele hi October 1958 naswona ndzi khuvuriwe endzhaku ka tin’hweti tinharhu hi January 1959. Loko ndzi nga si khuvuriwa, ndzi kombele ku famba na vona hi yindlu ni yindlu leswaku ndzi vona ndlela leyi ntirho wo chumayela a wu endliwa ha yona. (Mint. 20:20) Endzhaku ka loko ndzi fambe na vona kan’we, ndzi kombele nsimu ya mina leyi a ndzi ta tirha eka yona. Va ndzi avele ximutana lexi a ndzi ta ya eka xona ndzi ya chumayela hi yindlu ni yindlu ndzi ri ndzexe ndzi tlhela ndzi endla maendzo yo vuyela eka lava tsakelaka. Makwerhu wa xinuna wo sungula loyi ndzi fambeke na yena hi ya chumayela hi yindlu ni yindlu a ku ri mulanguteri wa xifundzha loyi endzhaku ka nkarhi a hi endzeleke.
Hi 1960, endzhaku ka loko ndzi hete ku dyondzela ku tirha ehotela, ndzi tlhelele edorobeni leri a ndzi huma eka rona leswaku ndzi ya ringeta ku pfuna maxaka ya mina leswaku ma dyondza ntiyiso wa le Bibeleni. Ku ta fikela ni sweswi, a nga kona loyi a amukeleke ntiyiso, kambe van’wana va kombisa ku tsakela.
NDZI NGHENELA NTIRHO WA NKARHI HINKWAWO
Hi 1961 emavandlheni ku hlayiwe mapapila lama humaka ehofisini ya rhavi lawa a ma khutaza vamakwerhu ku phayona. A ndzi nga si teka naswona a ndzi hanye kahle, kutani ndzi swi vonile leswaku a ndzi nga ri na xivangelo xa ku nga phayoni. Ndzi vulavule na Kurt Kuhn, mulanguteri wa muganga leswaku u swi vona njhani leswaku ndzi tirha tin’hweti ti nga ri tingani leswaku ndzi ta kota ku xava movha, lowu nga ta ndzi pfuna loko ndzi phayona. U te yini? U te: “Xana Yesu ni vaapostola a va lava movha leswaku va nghenela ntirho wa nkarhi hinkwawo?” Sweswo swi ndzi pfunile. Ndzi kunguhate ku sungula ku phayona hi ku hatlisa. Kambe leswi a ndzi tirha tiawara ta 72 vhiki rin’wana ni rin’wana erhesiturente ya le hotela, a ndzi fanele ndzi rhanga ndzi endla ku cinca ko karhi.
Ndzi kombele muthori wa mina loko a ta ndzi pfumelela ku tirha tiawara ta 60. U amukele xikombelo xa mina a tlhela a ndzi hakela muholo lowu fanaka. Endzhakunyana, ndzi n’wi komberile loko swi ta koteka ku va ndzi tirha tiawara ta 48 hi vhiki. U tlhele a amukela xikombelo xa mina naswona a nga wu hungutanga muholo wa mina. Ndzi tlhele ndzi kombela leswaku a ndzi pfumelela ku tirha 36 wa tiawara hi vhiki kumbe tiawara ta tsevu hi masiku ya tsevu, kutani na xona xikombelo lexi u xi amukerile. Lexi hlamarisaka a ndza ha hola muholo lowu fanaka! Swi tikomba onge muthori wa mina a a nga swi lavi leswaku ndzi famba. Ndzi sungule ku va phayona ra nkarhi hinkwawo hikwalaho ka sweswo. Hi nkarhi wolowo, maphayona a ma fanele ma vika tiawara ta 100 hi n’hweti.
Endzhaku ka tin’hweti ta mune, ndzi hlawuriwe ku va phayona ro hlawuleka ni ku va nandza wa vandlha evandlheni leritsongo exifundzheni xa Carinthia, edorobeni ra Spittal an der Drau. Hi nkarhi wolowo, maphayona yo hlawuleka a ma fanele ma vika tiawara ta 150 hi n’hweti. A ndzi nga ri na munhu wo phayona na yena, kambe a ndzi yi teka yi ri ya nkoka swinene ndlela leyi Gertrude Lobner, makwerhu wa xisati loyi a a ri xandla xa nandza wa vandlha a ndzi seketeleke ha yona ensin’wini. *
KU CINCA SWIAVELO HI KU HATLISA
Hi 1963, ndzi hlawuriwe ku va mulanguteri wa muganga. Minkarhi yin’wana a ndzi famba hi xitimela ndzi suka eka vandlha leri ndzi ya eka rin’wana, ndzi rhwale tibege to tika. Vamakwerhu vo tala a va nga ri na timovha, kutani a ku nga ri na munhu loyi a ta ndzi landza exitichini xa xitimela. Leswaku ndzi nga tikokeli mahlo ya vanhu, a ndzi nga swi lavi ku khandziya thekisi loko ndzi ya emutini lowu a ndzi ta tshama eka wona, kutani a ndzi famba hi milenge.
Hi 1965, ndzi rhambiwe ku ya eka ntlawa wa vu-41 wa Xikolo xa Giliyadi, ndzi nga si teka. Vo tala lava a ndzi ri na vona eka ntlawa wolowo a va nga si nghenela vukati. Lexi ndzi hlamariseke swinene, loko ndzi thwasile ndzi averiwe ku tlhelela eAustria leswaku ndzi ya emahlweni ni ntirho wo endzela mavandlha. Hambiswiritano, loko ndzi nga si suka eUnited States, ndzi komberiwe ku famba ni mulanguteri un’wana wa muganga mavhiki ya mune. Ndzi swi tsakele swinene ku tirha na Anthony Conte, makwerhu la rhandzekaka loyi na yena a a rhandza nsimu naswona a a ri ni vuswikoti swinene ensin’wini. Hi tirhe swin’we en’walungwini wa New York endhawini leyi vuriwaka Cornwall.
Loko ndzi tlhelela eAustria, ndzi averiwe ku endzela xifundzha lexi eka xona ndzi hlanganeke na Tove Merete, makwerhu wa xisati wo saseka loyi a a nga si tekiwa. U kuriseriwe entiyisweni ku sukela loko a ri ni malembe ya ntlhanu. Loko vamakwerhu va hi vutisa leswaku hi hlangane njhani, hi va hlamula hi ndlela ya misavu hi ku, “Rhavi hi rona ri nga hlela leswaku hi hlangana.” Hi tekane endzhaku ka lembe, hi April 1967 naswona hi pfumeleriwe ku ya emahlweni hi tirha swin’we entirhweni wo endzela mavandlha.
Haxawa xa kona, ndzi xiye leswaku Yehovha hi musa wakwe lowu nga faneriwiki, u ndzi amukele tanihi n’wana wakwe wa moya. Xisweswo ndzi sungule ku va ni vuxaka byo hlawuleka ni Tata wa mina wa le tilweni swin’we ni hinkwavo lava hi ku ya hi Varhoma 8:15, va ‘huwelelaka va ku: “Abba, Tatana!”’
Mina na Merete hi ye emahlweni hi tirha swin’we entirhweni wo endzela mavandlha ni swifundzha ku fikela hi 1976. Minkarhi yin’wana hi xixika, a hi boheka ku etlela emakamareni lama titimelaka swinene. Siku rin’wana loko hi pfuka hi kume leswaku emakumu ka nkumba wa hina wa le henhla a ku tiyile ku tlhela ku va ko basa hikwalaho ka moya wa hina lowu a hi wu hefemula! Hi hetelele hi endle xiboho xo famba ni hitara leyitsongo ya gezi leswaku hi ta kota ku kufumeta kamara nivusiku. Etindhawini tin’wana, loko hi lava ku tirhisa xihambukelo nivusiku, a hi fanele hi famba egambokweni hi ya eka xihambukelo xa le handle lexi hi ntolovelo a xi nghenisa moya wo titimela. Nakambe leswi a hi nga ri na ndhawu ya hina, hakanyingi hi Musumbhunuku a hi tshama ekaya leri a hi amukeriwe eka rona hi vhiki ro hlawuleka. Kutani hi Ravumbirhi nimixo a hi ya eka vandlha leri landzelaka.
Swa ndzi tsakisa ku vula leswaku nkatanga la rhandzekaka u ndzi seketele swinene malembe wolawo hinkwawo. U rhandza nsimu naswona a ndzi si tshama ndzi boheka ku n’wi khutaza ku ya ensin’wini. Nakambe u rhandza vamakwerhu naswona wa khathala swinene hi vanhu van’wana. Sweswo swi ndzi pfune swinene.
Hi 1976 hi rhambiwile leswaku hi ya tirha erhavini ra le Austria eVienna naswona ndzi hlawuriwe ku va xirho xa Komiti ya Rhavi. Hi nkarhi wolowo, rhavi ra le Austria a ri langutela ntirho wa le matikweni yo hlayanyana ya le Yuropa Vuxa ri tlhela ri hlela leswaku ku rhumeriwa minkandziyiso hi vutlhari ematikweni wolawo. Makwerhu Jürgen Rundel hi yena loyi a a rhangela entirhweni lowu, a rhandza ku teka goza ku sungula. Ndzi ve ni lunghelo ro tirha na yena naswona endzhakunyana ndzi komberiwe ku langutela ntirho wa vuhundzuluxeri wa tindzimi ta khume ta le Yuropa Vuxa. Jürgen ni nsati wakwe, Gertrude va ha tirha hi ku tshembeka va ri maphayona yo hlawuleka eJarimani. Ku sukela hi 1978, rhavi ra le Austria a ri andlala rungula ra timagazini eka khompyuta onge hiloko ri lo kandziyisiwa kutani ri ti kandziyisa hi tindzimi ta tsevu eka muchini lowutsongo. Hi tlhele hi rhumela swikhokhelo ematikweni yo hambana-hambana lawa a ma swi kombela. Otto Kuglitsch, loyi sweswi a tirhaka ni nsati wakwe, Ingrid, erhavini ra le Jarimani, a ku ri yena loyi a tirhana ni sweswo.
Vamakwerhu va le Yuropa Vuxa va tlhele va humesa minkandziyiso ematikweni ya vona hi ku tirhisa michini yo endla tikopi kumbe hi ku tlhela va kandziyisa rungula leri a ri kumeka eka tifilimi. Hambiswiritano, a va ha wu lava mpfuno wa le matikweni man’wana. Yehovha u sirhelele ntirho lowu naswona erhavini, a hi va rhandza vamakwerhu lava va bohekeke ku tirha ehansi ka swiyimo swo tika ni loko va yirisiwile ku ringana malembe yo tala.
RIENDZO RO HLAWULEKA RO YA EROMANIA
Hi 1989, ndzi ve ni lunghelo ro ya eRomania na Makwerhu Theodore Jaracz, xirho xa Huvo leyi Fumaka. Xikongomelo xa riendzo rero a ku ri ku ya pfuna vamakwerhu vo tala leswaku va tlhelela enhlengeletanweni. Ku sukela hi 1949, va tshike ku tihlanganisa ni nhlengeletano hikwalaho ka swivangelo swo hambana-hambana naswona a va vumbe mavandlha ya vona. Kambe, va ye emahlweni va chumayela ni ku khuvula vanhu. Va tlhele va yisiwa ekhotsweni hikwalaho ko ala ku hlanganyela eka tipolitiki, ku fana ni vamakwerhu lava a va ri xiphemu xa nhlengeletano leyi a yi amukeleka entsindza wa misava hinkwayo. Ntirho wa hina a wa ha yirisiwile eRomania, kutani hi hlangane exihundleni ekaya ka Makwerhu Pamfil Albu swin’we ni vakulu va mune ni swirho swa Komiti ya Tiko ra Romania leyi amukelekaka. Hi tlhele hi ta na Rolf Kellner wo huma eAustria leswaku a ta hi tolokela.
Hi vusiku bya vumbirhi bya nhlangano lowu a hi ri na wona, Makwerhu Albu u khorwise vakulu-kulobye va mune leswaku va tihlanganisa na hina, a ku, “Loko hi nga swi endli sweswi, swi nga endleka hi nga ha kumi nkarhi wun’wana.” Endzhaku ka sweswo, vamakwerhu va kwalomu ka 5 000 va tlhelele enhlengeletanweni. Hakunene Yehovha u hlurile kasi Sathana u khomisiwe tingana!
Loko lembe ra 1989 ri ya eku heleni, loko Vukhomunisi byi nga si hela eYuropa Vuxa, mina ni nsati wa mina hi kume xirhambo lexi humaka eka Huvo leyi Fumaka xo ya tirha entsindza wa misava hinkwayo le New York. Sweswo swi hi hlamarisile swinene. Hi sungule ku tirha eBethele ya le Brooklyn hi July 1990. Hi 1992, ndzi hlawuriwile leswaku ndzi pfuneta eka Komiti ya Ntirho ya Huvo leyi Fumaka, naswona ku sukela hi July 1994, ndzi ve ni lunghelo ro va xirho xa Huvo leyi Fumaka.
NDZI ANAKANYA HI SWILO LESWI HUNDZEKE NI KU LANGUTELA VUMUNDZUKU
Minkarhi leyi ndzi nga tshama ndzi tirha ku tisela vanhu swakudya ni swakunwa ehotela yi hundze khale. Sweswi ndzi ni lunghelo ro hlanganyela eku lunghiseleleni ni le ku phameleni ka swakudya swa moya eka vamakwerhu va le misaveni hinkwayo. (Mat. 24:45-47) Loko ndzi anakanya hi malembe yo tlula 50 lawa ndzi ma heteke ndzi ri eka ntirho wa nkarhi hinkwawo, ndzi tlangela swinene ndzi tlhela ndzi tsaka hikwalaho ka leswi Yehovha a katekisaka vamakwerhu va hina emisaveni hinkwayo. Ndzi rhandza ku va kona emintsombanweni ya hina ya matiko, laha ku kandziyisiwaka mhaka yo dyondza hi Yehovha, Tata wa hina wa le tilweni ni ntiyiso wa Bibele.
Ndzi khongelela leswaku vanhu va timiliyoni va dyondza Bibele, va amukela ntiyiso naswona va tirhela Yehovha hi vun’we swin’we ni vamakwerhu lava nga Vakreste emisaveni hinkwayo. (1 Pet. 2:17) Ndzi swi langutele hi mahlo-ngati ku vona vafi va pfuxiwa laha misaveni, ndzi ri le tilweni kutani eku heteleleni ndzi kuma tata wa mina wa nyama. Ndzi tshemba leswaku yena na manana ni maxaka ya mina man’wana lama rhandzekaka va ta lava ku gandzela Yehovha eParadeyisini.
Ndzi swi langutele hi mahlo-ngati ku vona vafi va pfuxiwa laha misaveni, ndzi ri le tilweni kutani eku heteleleni ndzi kuma tata wa mina wa nyama
^ ndzim. 15 Vona mhaka ya vutomi ya vona eka Xihondzo xo Rindza (xa Xinghezi) xa November 1, 1979.
^ ndzim. 27 Sweswi, ematshan’weni ya nandza wa vandlha ni xandla xa nandza wa vandlha, ku ni muhlanganisi wa huvo ya vakulu ni matsalana.


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Swi Lulamisa Njhani Swihoxo Swa Mina?
Xana wena a wu ta endla yini?
Hlaya hi leswi humeleleke Karina kutani u ehleketa swi ri karhi swi humelela wena. Xana wena a wu ta endla yini?
Karina u ri: “Siku rin’wana loko ndzi ri karhi ndzi ya exikolweni, a ndzi chayela movha hi rivilo lerikulu kutani phorisa ra le magondzweni ri ndzi yimisile ivi ri ndzi nyika thikithi. A ndzi hlundzuke swinene! Ndzi byele Mhani kutani a ndzi byela leswaku ndzi fanele ndzi byela Papa kambe a ndzi nga swi lavi ku n’wi byela.”
Xana wena a wu ta endla yini?
Goza A: A ndzi nga ta n’wi byela Papa naswona a ndzi ta tiyiseka leswaku a nga pfuki a swi tivile.
Goza B: A ndzi ta byela Papa leswi endlekeke.
U nga ha ringeka ku hlawula Goza A. Kumbexana, mhani wa wena a nga ha anakanya leswaku u n’wi byerile papa wa wena. Kambe ku ni swivangelo leswinene ku va u vula swihoxo swa wena—hambi swi katsa thikithi ro chayela hi rivilo lerikulu kumbe swin’wana leswi u swi endleke.
Swivangelo swinharhu swa ku va u pfumela swihoxo swa wena
1. Hikuva i nchumu lowunene ku wu endla. Loko Bibele yi hlamusela milawu leyi Vakreste va faneleke va hanya ha yona, yi ri: ‘Hi navela ku tikhoma hi ku tshembeka eka swilo hinkwaswo.’—Vaheveru 13:18.
“Ndzi endle hilaha ndzi nga kotaka hakona ku va ndzi tshembeka ni ku va ni vutihlamuleri bya swiendlo swa mina naswona ndzi lulamisa xihoxo xa mina hi ku hatlisa.”—Alexis.
2. Hikuva vanhu va tala ku rivalela lava pfumelaka leswaku va endle swihoxo. Bibele yi ri: “Loyi a fihlaka ku tlula nawu kakwe a nge humeleli, kambe loyi a tiphofulaka kutani a tshika, u ta kombiwa tintswalo.”—Swivuriso 28:13.
“Swi lava xivindzi ku pfumela leswaku u endle xihoxo kambe swi endla leswaku vanhu va ku tshemba. Va swi xiya leswaku wa tshembeka. Ku pfumela xihoxo xa wena, swi antswisa xiyimo.”—Richard.
3. Xa nkoka swinene, u va u tsakisa Yehovha Xikwembu. Bibele yi ri: “Munhu la kanganyisaka i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha, kambe Yena u rhandza lavo lulama.”—Swivuriso 3:32.
“Endzhaku ka loko ndzi endle xihoxo lexikulu, ndzi sungule ku xiya leswaku ndzi fanele ndzi xi vika ni ku pfumela leswaku ndzi xi endlile. Yehovha a a nga ta ndzi katekisa loko ndzi nga endli swilo hi ndlela yakwe.”—Rachel.
Xana Karina u endle yini hi xihoxo lexi a xi endleke? U ringete ku fihlela papa wa yena xihoxo xakwe xa thikithi ra ku chayela hi rivilo lerikulu. Kambe a nga swi kotanga ku xi fihla hilaha ku nga heriki. Karina u ri: “Endzhakunyana ka lembe, loko papa a ri karhi a langutisa tirhekhodo ta ndzindza-khombo, hiloko a xiya leswaku ku na thikithi ra ku chayela hi rivilo lerikulu leri a ri ri hi vito ra mina. A ndzi ri ekhombyeni—hambi ku ri mhani a a ndzi hlundzukerile hikuva a ndzi endlanga leswi a ndzi byeleke swona!”
Dyondzo leyi a yi dyondzeke: Karina u ri: “Ku fihla swihoxo swi endla swilo swi nyanya. Hi ku famba ka nkarhi swi ta humelela.”
Ndlela leyi u nga dyondzaka ha yona eka swihoxo swa wena
Hinkwerhu ha swi endla swihoxo. (Varhoma 3:23; 1 Yohane 1:8) Hilaha se hi dyondzeke ha kona, ku pfumela ni ku lulamisa swi komba ku titsongahata ni ku va la kuleke emianakanyweni.
Goza leri u nga ri tekaka i ku dyondza eka swihoxo swa wena. Lexi twisaka ku vava, vantshwa van’wana a va swi endli sweswo! Va nga ha titwa hilaha muntshwa un’wana loyi a vuriwaka Priscilla a titweke hakona. U ri: “Swihoxo swa mina a swi tshamela ku ndzi heta matimba. A ndzi titwa ndzi nga pfuni nchumu, swihoxo swa mina a swi fana ni ndzhwalo lowukulu lowu a ndzi nga koti ku wu rhwala. A ndzi titwa ndzi tshikilelekile.”
Xana minkarhi yin’wana u titwa hi ndlela yoleyo? Loko swi ri tano, tsundzuka leswi: Ku tshamela ku anakanya hi swihoxo swa wena swa khale swi fana ni ku chayela u langute xivoni lexi ku kombaka swilo swa le ndzhaku. Ku anakanyisisa hi swihoxo swa wena swa khale swi ta ku endla u titwa u nga pfuni nchumu ni ku ku heta matimba lerova u nga ha swi koti ku langutana ni swihoxo swin’wana swa nkarhi lowu taka.
Ku ri na sweswo, ha yini u nga vi na vonelo lerinene?
“Dyondza eka swihoxo swa wena leswaku u nga ha swi endli nakambe. Kambe u nga ehleketi ngopfu hi swona lerova swi ku heta matimba.”—Elliot.
“Eka swihoxo leswi ndzi swi endleke, ndzi ringeta ku dyondza swo karhi eka xin’wana ni xin’wana xa swona leswaku ndzi endla swilo hi ndlela leyinene ni ku ndzi pfuna leswaku ndzi nga ha swi endli. Hi yona ndlela leyinene yo endla swilo hikuva yi ku pfuna leswaku u kula emianakanyweni.”—Vera.


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ha Yini U Fanele U Papalata Ku Tekelela Vanhu Va Le Ka Swinavetiso?—Xiyenge 2: Eka Majaha
Swi vula yini ku tekelela vanhu va le ka swinavetiso?
Xiya marito lama nga laha hansi kutani u hlamula swivutiso leswi nga ta landzela.
Hi wahi marito lama hlamuselaka majaha lawa u ma vonaka eka tifilimi, thelevhixini ni le ka swinavetisoi?
Hi wahi marito lawa wena u lavaka ku tiviwa hi wona?
Handle ko kanakana, tinhlamulo ta wena ta xivutiso xo sungula ti huma eka kholomu 1 naswona tinhlamulo ta xivutiso xa vumbirhi u ti kume eka kholomu 2. Loko swi ri tano, i mhaka ya kahle. Ha yini? Hikuva swinavetiso swi komba majaha lama nga kombisiki leswi wena u nga xiswona kumbe munhu loyi u lavaka ku va yena. Xiya leswaku ha yini.
Swinavetiso swi tala ku komba majaha ma ri lama nga ni madzolonga ma tlhela ma va vaxandzuki. Buku leyi nge Why Boys Don’t Talk—and Why It Matters yi kombisa leswaku majaha lama nga duma eka thelevhixini, tifilimi ni le ka mintlangu hi “lama nga tiya emirini ma ri lama hlundzukaka swinene. . . . Mongo hileswaku ku duma ku hlamuseriwa hi ku va ni mirhi lowu tiyeke ni ku va muxandzuki.”
Swivutiso swo anakanyisisa ha swona: Xana ku va u ri munhu wa madzolonga swi ta ku pfuna leswaku u va munghana lonene, mutirhikulobye kumbe wanuna lonene? Loko u pfukiwa, i yini leswi kombaka leswaku u tiyile—ku humesa ku hlundzuka ka wena kumbe ku va loyi u tikhomaka? I yini leswi nga ta kombisa leswaku u wanuna wa xiviri?
Bibele yi ri: “Loyi a hlwelaka ku hlundzuka wa antswa ku ri ni wanuna wa matimba, ni loyi a lawulaka moya wakwe ku ri ni loyi a tekaka muti.”—Swivuriso 16:32.
Swinavetiso swi tala ku komba majaha ma ri lama ehleketaka ngopfu hi timhaka ta masangu. Chris loyi a nga ni malembe ya 17 u ri: “Eka tifilimi ni le ka thelevhixini, majaha ma cincacinca vanhwanyana ku tlula ndlela leyi ma cincaka swiambalo swa wona ha yona.” Gary, la nga ni malembe ya 18 loko a yisa mhaka leyi emahlweni, u ri: “Jaha leri tolovelekeke eka swinavetiso ri ehleketa ngopfu hi timhaka ta masangu.” Hi xikombiso, tifilimi tin’wana ti kombisa onge ku va eswinkhubyanini, ku nwa byala ni ku hlanganyela eka timhaka ta masangu hi tona ntsena tipakani ta jaha.
Swivutiso swo anakanyisisa ha swona: Xana ku tekelela vanhu vo tano ku komba leswi u lavaka ku va xi swona? Xana wanuna wa xiviri u teka vavasati tanihi vanhu vo tlanga hi vona hi timhaka ta masangu kumbe wa va xixima?
Bibele yi ri: “Leswaku un’wana ni un’wana wa n’wina a tiva ndlela yo lawula xibya xakwe hi ku kwetsima ni ku xiximeka, ku nga ri hi ku navela ka ku lava vuxaka bya rimbewu.”—1 Vatesalonika 4:4, 5.
Swinavetiso swi komba majaha ma ri lama ma nga riki na vutihlamuleri. Eka tifilimi ni minongonoko ya thelevhixini leyi nga duma, minkarhi yo tala majaha ma kombisiwa ma ri malolo ni ku va swikangalafula. Kumbe leswi hi swona swi endlaka leswaku vanhu lavakulu va byi tekela ehansi vuswikoti bya majaha byo tirha. Gary, loyi a tshahiweke eku sunguleni, u te: “Loko ndzi khoma malembe ya 16, a swi ndzi tikela ku kuma ntirho endhawini leyi ndzi tshamaka eka yona hikuva van’wamabindzu a va lava ku hirha vavasati ntsena. Va twa onge majaha hinkwawo a ma na vutihlamuleri naswona a ma tshembeki!”
Swivutiso swo anakanyisisa ha swona: Xana swa twala ku vula leswaku majaha a ma na vutihlamuleri naswona a ma tshembeki? U nga swi kombisa njhani leswaku sweswo a hi ntiyiso?
Bibele yi ri: “Ku nga tshuki ku va ni munhu la byi langutelaka ehansi vuntshwa bya wena. Ku hambana ni sweswo, vana xikombiso xa lava tshembekaka eku vulavuleni, eku tikhomeni, erirhandzwini, eripfumelweni, evutengini.”—1 Timotiya 4:12.
Leswi u faneleke u swi tiva
Swinavetiso swi nga khumba vutomi bya wena. Hi xikombiso, swinavetiso swi nga ku endla leswaku u tekelela maambalelo ya masiku lawa leswaku u ta duma. Colin loyi a nga ni malembe ya 17, u ri: “Swinavetiso swi komba ndlela leyi majaha ma faneleke ma ambala ha yona ni ku kombisa vanhwanyana va ri karhi va ma landzelela. Leswi swi endla leswaku munhu a ya xava swiambalo sweswo. Ndzi swi endle ko hlayanyana sweswo!”
Swivutiso swo anakanyisisa ha swona: Xana ndlela leyi u ambalaka ha yona yi komba vumunhu bya wena kumbe u tekelela mikhuva ya vanhu van’wana? I mani loyi a vuyeriwaka loko u tshamela ku xava swiambalo swa manguva lawa?
Bibele yi ri: “Tshikani ku titwananisa ni mafambiselo lawa ya swilo.”—Varhoma 12:2
Ku tekelela swinavetiso swi nga endla leswaku u nga rhandziwi hi vanhwanyana. Xiya leswi van’wana va vona va swi vuleke:
“Ndzi tsakela ku va ni jaha leri nga tumbetiki leswi ri nga xi swona ku tlula leri ri endlaka swilo leswaku ri voniwa. Entiyisweni, jaha leri minkarhi yo tala ri ringetaka ku endla leswaku ri voniwa ra ndzi nyangatsa!”—Anna.
“Vanavetisi va endla leswaku majaha ma vona onge ma fanele ma va ni switirhisiwa swa elektroniki swa manguva lawa ni ku languteka hi ndlela yo karhi leswaku ma ta rhandziwa hi vanhwanyana. Loko vanhwanyana va ya va kula, a va languti leswi wena u nga na swona. Ematshan’weni ya sweswo, va vona ndlela leyi wanuna a nga xi swona endzeni ni ndlela leyi a khomaka van’wana ha yona. Hi xikombiso, vanhwanyana va rhandza majaha lama tshembekaka.”—Danielle.
“Minkarhi yo tala, jaha leri langutekaka kahle emirini ra titlakusa naswona a ndzi lavi ku va ni munhu wo tano. U nga va u ri jaha leri langutekaka kahle emisaveni hinkwayo kambe u ta va u bihile loko vumunhu bya wena byi nga fambelani ni ndlela leyi u langutekaka ha yona.”—Diana.
Xivutiso xo anakanyisisa ha xona: Loko Matsalwa ma hlamusela Samuwele loko a ha ri mufana, ma vula leswaku a ya emahlweni “a a kula naswona a rhandzeka swinene hi ku ya hi langutelo ra Yehovha ni ra vanhu.” (1 Samuwele 2:26) Hi tihi timfanelo leti u faneleke u antswisa eka tona leswaku u ta va ni ndhuma yoleyo?
Bibele yi ri: “Yanani emahlweni tanihi vavanuna.”—1 Vakorinto 16:13.
-
Leswi u nga swi endlaka
Kambisisa leswi navetisiwaka. Xiya leswi Bibele yi swi vulaka: “Hinkwaswo leswi nga emisaveni—ku navela ka nyama ni ku navela ka mahlo ni ku bombisa rifuwo ra munhu ra vutomi—a swi humi eka Tatana, kambe swi huma emisaveni.”—1 Yohane 2:16.
Swinavetiso swi endla leswaku swilo sweswo swi languteka onge ko va nchumu lowu tolovelekeke. Kutani dyondza ku kambisisa swilo leswi navetisiwaka. Swilo leswi u swi vonaka eka swinavetiso swi endliwe hi van’wamabindzu lava lavaka ku endla mali.
U nga pfumeleli swinavetiso swi ku lawula. Bibele yi ri: “Mi tiambexa vumunhu lebyintshwa, lebyi hi vutivi lebyi kongomeke byi endliwaka byi va byintshwa hi ku ya hi xifaniso xa Loyi a byi tumbuluxeke”—ku nga ri lebyi kombisiwaka eka swinavetiso.—Vakolosa 3:10.
Leswaku u ta kota ku tirhisa ndzayo leyi, ehleketa hi timfanelo leti u ti boxeke eku sunguleni ka xihloko lexi—timfanelo leti wena u lavaka ku tiviwa hi tona. Ha yini u nga sunguli sweswi ku ti hlakulela kumbe ku antswisa eka tona?
Kuma vanhu lavanene lava u nga va tekelelaka. Bibele yi vula leswaku “loyi a fambaka ni vanhu vo tlhariha u ta tlhariha.” (Swivuriso 13:20) I vavanuna vahi lava u va tivaka va tlharihile? Van’wana va nga ha va va ri endyangwini wa ka n’wina, vo tanihi tatana kumbe malume wa wena. Van’wana ku nga ha va ku ri vanghana va wena va xinuna lava wupfeke kumbe lava u tolovelaneke na vona. Timbhoni ta Yehovha ti ni swikombiso leswinene swo tala swa vavanuna evandlheni ra Vukreste. Bibele hi yoxe yi ni swikombiso swa kahle swo fana na Tito, loyi a veke xikombiso lexinene lexi vantshwa va nga xi tekelelaka.—Tito 2:6-8.
Xiringanyeto: Hlaya buku leyi nge Tekelela Ripfumelo Ra Vona leswaku u dyondza hi swikombiso swa vavanuna va le Bibeleni vo tanihi Avele, Nowa, Abrama, Samuwele, Eliya, Yonasi, Yosefa na Petro.


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VUKATI
Ndlela yo Tlhantlha Swiphiqo
NTLHONTLHO
Loko wena na nkataku mi tlhuvutsa xiphiqo xo karhi, xana u tikuma u karihile ku tlula loko ma ha sungula? Loko swi ri tano, u nga swi kota ku antswisa. U fanele u sungula u tiva ku hambana exikarhi ka ndlela leyi vavanuna ni vavasati va vulavulaka ha yona. *
LESWI U FANELEKE U SWI TIVA
Vavasati va tsakela ku vulavula hi xiphiqo va nga si xi tlhantlha. Minkarhi yin’wana loko va vulavula, sweswo swi tlhantlha swiphiqo swa vona.
“Ndzi titwa ndzi ntshunxekile endzhaku ko phofulela nuna wa mina ta le mbilwini ni ku tiva leswaku wa ndzi twisisa. Loko ndzi heta ku vulavula ndzi titwa ndzi phyuphyile.”
—Sirppa. *
“A ndzi swi koti ku rivala xiphiqo xa mina kukondza ndzi phofulela nuna wa mina ndlela leyi ndzi titwaka ha yona. Loko ndzi phofula xiphiqo lexi ndzi karhataka ndza xi rivala.”
—Ae-Jin.
“Swi fana ni ntirho wa vufokisi. Loko ndzi ri karhi ndzi vulavula ndzi ehleketisisa hi leswi vangeke xiphiqo xexo.”
—Lurdes.
Hi ntolovelo vavanuna va lava tindlela to tlhantlha swiphiqo. Swa twisiseka, phela loko wanuna a tlhantlha swiphiqo swi n’wi endla a titwa a ri wa nkoka. Loko wanuna a tlhantlha swiphiqo u va a kombisa nsati wakwe leswaku a nga titshega hi yena. Vavanuna va pfilunganyeka loko ndlela ya vona yo tlhantlha swiphiqo yi nga amukeriwi. Wanuna la vuriwaka Kirk u ri: “A ndzi twisisi leswaku ha yini u fanele u vulavula hi xiphiqo loko u nga lavi ndlela yo xi tlhantlha!”
Buku leyi nge The Seven Principles for Making Marriage Work yi tsundzuxa yi ku: “U fanele u twisisa u nga si nyikela xitsundzuxo, u fanele u endla leswaku nkataku a swi tiva leswaku u xi twisisa hi ku helela xiphiqo u nga si ta ni ndlela yo xi tlhantlha. Minkarhi yo tala munghana wa wena wa vukati u va a nga kombeli leswaku u n’wi tlhantlhela xiphiqo ku ri na sweswo u va a lava leswaku u rhiya ndleve ntsena.”
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Vavanuna: Titolovete ku yingisela hi vukheta u tlhela u ringeta ku twisisa ndlela leyi nsati wa wena a titwaka ha yona. Wanuna la vuriwaka Tomás u ri: “Minkarhi yin’wana endzhaku ko yingisela nsati wa mina ndzi tibyela ndzi ku, ‘Bulo leri a ri pfunanga nchumu.’ Kambe minkarhi yo tala nsati wa mina u va a lava ntsena ku yingiseriwa.” Wanuna loyi a vuriwaka Stephen u pfumelelana na yona mhaka leyi. U ri: “Ndzi vona swi pfuna ku tshika nsati wa mina a tiphofula handle ko va ndzi n’wi kavanyeta naswona minkarhi yo tala loko a heta ku vulavula u ndzi byela leswaku u titwa a phyuphyile.”
Ringeta leswi: Enkarhini lowu taka loko u bula hi xiphiqo ni nsati wa wena, u nga hatliseli ku nyikela xitsundzuxo swi nga fanelanga. N’wi langute u tlhela u yingiserisisa hi vukheta leswi a swi vulaka. Pfumela hi nhloko ku komba leswaku u yingiserile. U nga phindha leswi a swi vuleke ku kombisa leswaku wa n’wi twisisa. Wanuna la vuriwaka Charles u ri: “Minkarhi yin’wana nsati wa mina u lava ku tiva ntsena leswaku ndza n’wi twisisa ni leswaku ndzi yima na yena.”
Vavasati: Byela nuna wa wena leswi u lavaka a ku endlela swona. Wansati la vuriwaka Eleni u ri: “Hi nga ha langutela leswaku vanuna va hina va tiva leswi hi swi lavaka, kambe minkarhi yin’wana hi fanele hi tiphofula eka vona.” Wansati la vuriwaka Ynez u ringanyeta leswi: “Ndzi nga ha ku ‘Ku ni lexi ndzi karhataka naswona ndzi tsakela leswaku u ndzi yingisela kahle. A ndzi lavi u lulamisa xiphiqo lexi kambe ndzi lava leswaku u twa leswi ndzi lavaka ku swi vula.’”
Ringeta leswi: Loko nuna wa wena a hatlisela ku hlamula u nga ehleketi leswaku a nga khathali. Hakanyingi u va a ringeta ku pfuna. Wansati la vuriwaka Ester u ri: “Ematshan’weni yo va ndzi nyangatseka, ndzi xiya leswaku nuna wa mina wa khathala naswona wa swi lava ku yingisela kambe u tlhela a lava ku pfuna.”
Vavanuna ni vavasati: Hi ntolovelo hi khoma van’wana hi ndlela leyi hi lavaka va hi khoma ha yona. Hambiswiritano, leswaku mi tlhantlha swiphiqo hi ndlela leyi humelelaka, u fanele u anakanya hi ndlela leyi nkataku a lavaka ku khomiwa ha yona. (1 Vakorinto 10:24) Wanuna la vuriwaka Miguel u swi veka hi ndlela leyi: “Loko u ri wanuna u fanele u tiyimisela ku yingisela. Loko u ri wansati lunghekela ku yingisela loko nuna wa wena a ta ni ndlela yo lulamisa swiphiqo. Loko havumbirhi mi tiyimisela ku tsakisana mi ta vuyeriwa.”
^ ndzim. 4 Swilo leswi hi nga ta bula ha swona a hi leswi wanuna kumbe wansati un’wana ni un’wana a nga xiswona. Hambiswiritano, mhaka leyi hlamuseriwaka eka xihloko lexi yi nga pfuna munhu un’wana ni un’wana loyi a ngheneleke vukati leswaku a antswisa ndlela leyi a burisanaka ha yona ni munghana wakwe wa vukati.
^ ndzim. 7 Mavito ma cinciwile exihlokweni lexi.
DYONDZA SWO TALA
U NGA VA NI NDYANGU LOWU TSAKEKE
Titshege Hi Xikwembu Leswaku U Va Ni Vukati Lebyi Tsakisaka
Ku tirhisa swivutiso swimbirhi swo olova swi nga ku pfuna leswaku u antswisa vukati bya wena.
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Ndyangu Wa Wena Wu Nga Va Ni Ntsako Hi Ndlela Yihi?
Yehovha ku nga Xikwembu lexi tsakeke u lava leswaku mindyangu yi va ni ntsako. Kuma ndzayo ya Bibele leyi pfunaka leyi yaka eka vavanuna, vavasati, vatswari ni vana.


text:
GONDO 6
Kusengeletana ni Makristu kulothi ti hi wuyelisa ngu nzila yihi?
Hambi hi txo sinziseka kutsimbila hagari ka sitinga so thisa mwendo ka pheho ni lisani, kha hi leki ku sengemela ka mitshangano yathu ya Wukristu. Hambi ku Tifakazi ta Jehovha ti lwisanako ni sikarato sa wutomi ni mikaralo ya mithumo ya ditshiku ni ditshiku, ngu ku txani ti txi ti karatela ku va kumweko ni makholwa kulowe?
Atiya ndinene kwathu. A txi wombawomba ngu ku pfana hagari ka siro sa dibanza, Paulo a ti khene “a hi laveni tinzila to vhunana”. (Vahebheru 10:24) Mawombawombelo eyo, ma kombisa ti to hi fanete kumaha mizamo yo ziva vanathu dibanzani. Ona ma hi kuzeta ti to hi kota ku khatala ngu vamwane. Ngu ku lwela kuziva timwaya timwane ta Makristu, hi tumbula ti to timwane ta kona ti xute sikarato so fana ni si nathu hi tshanganako naso ni ku, ti nga hi vhuna ti to nathu hi kota ku si xula.
Ku aka wungana wa wunene. Ka mitshangano yathu kha hi ngo va ni vathu va hi ko zivana navo basi kambe hi hagari ka vangana vavanene. Ka simwane sikhati, hi heta mbimo hi txi hungata kumweko ngu nzila ya wutxhari. Kutshangana koneko ku hi wuyelisa ngu nzila yihi? Hi gonda ku xoniphana ngutu ni ku eto ti tsanisa lirando lathu ngu vamwane. Toneto ti hi maha ti to hi kota kuvhuna vanathu vatxiwamna ni vatxisikati mbimo yi va tshanganako ni sikarato. (Swivuriso 17:17) Ngu ku titshanganisa ni sotshe siro sa dibanza, hi kombisa ku khatala ku hi ku nako ngu vamwane.—1 Vakorinto 12:25, 26.
A nawe ha ku kuzeta ti to u maha wungana ni vathu ava va mahako kudhunda ka Txizimu. Vangana vonevo u nga va mana hagari ka Tifakazi ta Jehovha. U nga tumeleli txilo ti to txi ku tsivela ku ti tshanganisa ni nathu.
Ngu ku txani hi txi vhuneka ngutu ngu ku maneka kwathu mitshanganoni?
Ngu dihi ditshiku di u tsakelako ku ya ziva dibanzani kwathu?


text:
Dyondzo Ya Mavunwa 2: Vanhu Vo Homboloka Va Xanisiwa eTiheleni
Xana dyondzo leyi ya mavunwa yi huma kwihi?
Buku leyi nge Histoire des enfers (Matimu ya Tihele), leyi tsariweke hi Georges Minois, eka tluka 50 yi vula leswaku, “Plato a a ri mutivi wa filosofi wa Mugriki wa khale, loyi a a ri ni nkucetelo lowukulu eka ndlela leyi dyondzo ya tihele a yi fanele yi langutiwa ha yona.”
“Ku sukela exikarhi ka lembe-xidzana ra vumbirhi AD, Vakreste lava va dyondzisiweke filosofi ya Xigriki, va sungule ku vona xilaveko xo phofula ripfumelo ra vona hi ku tirhisa marito man’wana ya filosofi . . . Filosofi leyi va hlawuleke ku yi tirhisa a ku ri ya Platonism [tidyondzo ta Plato].”—The New Encyclopædia Britannica (1988), Vholumo 25, tluka 890.
“Tidyondzo ta Kereke ti tiyisekisa leswaku tihele ti kona ni leswaku ti kona hilaha ku nga heriki. Endzhakunyana ka rifu, moya-xiviri wa lava feke wu ri ni swidyoho wu rhelela wu ya etiheleni, laha wu xanisiwaka, ‘endzilweni lowu nga timekiki.’ Ku xanisiwa endzilweni wa tihele i ndlela leyi ha yona u hambanisiwaka ni Xikwembu hilaha ku nga heriki.”—Catechism of the Catholic Church, nkandziyiso wa 1994, tluka 270.
I yini leswi Bibele yi swi dyondzisaka?
“Hikuva lava hanyaka va swi tiva leswaku va ta fa; kambe loko ku ri lava feke, a va tivi nchumu nikatsongo, . . . hikuva a ku na ntirho hambi ku ri kungu, vutivi kumbe vutlhari eSheol, ndhawu leyi u yaka eka yona.”—Eklesiasta 9:5, 10.
Rito ra Xiheveru leri nge Sheol, leri vulaka “vutshamo bya lava feke” eka vuhundzuluxeri byin’wana bya Bibele ri hundzuluxeriwe ri ku “tihele.” Xana tsalwa leri ri paluxa yini hi xiyimo xa vafi? Xana va xaniseka eSheol leswaku va riha swidyoho swa vona? Doo, hikuva a va “tivi nchumu nikatsongo.” Hi yona mhaka leyi endleke leswaku wanuna wo tshembeka Yobo, loko a xaniseka swinene hikwalaho ka vuvabyi a kombela Xikwembu a ku: “Ndzi fihle etiheleni [hi Xiheveru, eSheol].” (Yobo 14:13; Douay-Rheims Version) Xana xikombelo lexi a xi ta vula yini loko ku ri hileswaku Sheol a ku ri ndhawu leyi vanhu va xanisiwaka eka yona hilaha ku nga heriki? Hi ku ya hi Bibele, tihele ti vula sirha leri tolovelekeke ra vanhu, laha munhu loko a ri kona a nga ha kotiki ku endla nchumu.
Xana leswi a swi endli leswaku nhlamuselo ya tihele yi twala yi tlhela yi pfumelelana ni Matsalwa? Nilokoswiritano, hi xihi xidyoho lexi nga endlaka leswaku Xikwembu xa rirhandzu xi xanisa munhu hilaha ku nga heriki? (1 Yohane 4:8) Kambe loko ndzilo wa tihele ku ri dyondzo ya mavunwa, ku vuriwa yini hi dyondzo ya ku ya hanya etilweni?
Ringanisa tindzimana leti ta Bibele: Pisalema 146:3, 4; Mintirho 2:25-27; Varhoma 6:7, 23
I NTIYISO LESWAKU:
Xikwembu a xi xanisi vanhu etiheleni
DYONDZA SWO TALA
SWIVUTISO LESWI HLAMURIWAKA HI BIBELE
I Yini Tiva Ra Ndzilo? Xana Ri Fana Ni Tihele Kumbe Gehena?
Yesu u ni “swilotlelo swa tihele,” kambe xana u na xona xa tiva ra ndzilo?


text:
Platinum A Hi Peleni Nambu Giredi 9 Buku yo Hlaya ePDF (1-year licence)
• Yi angarhela swilaveko swa CAPS hi xiyimo xa le henhla no tsariwa hi vatsari lava nga ni ntokoto
• Yi na swifaniso na migingiriko ya xiyimo xa le henhla ku antswisa mimbuyelo no hlohlotela vadyondzi
• Yi na swipfuneta vadyondzisi swa xiyimo xa le henhla ku hlayisa nkarhi no endla leswaku ku dyondzisa ku olova
• Xiyimo xa le henhla = ku humelela
This eBook is in ePDF format, which enables you to:
• View the entire book offline on desktop or tablet;
• Search for and highlight text; and
• Add and edit personal notes directly in your eBook.


text:
GONDO 5
Ngu txihi txikongomelo txa Txizimu ngu mafu?
1. Ngu ku txani Txizimu txi di vangile mafu?
Txizimu txi ningile vathu mafu. Ona, mwaya wathu. Ngu toneto vatekani vo khata, Adhamu ni Evha, kha va mahelwa ku ya zumba nzumani—Txizimu se txi ti mahile tingelozi ti to ti zumba nzumani. (Jobe 38:4, 7) Phela, Txizimu txi vekile m’thu wo khata ka paradhise yo tshura yi dhanwako ku i jaradhi ya Edheni. (Genesisi 2:15-17) Jehovha ati ningile Adhamu ni lixaka lotshe la vathu makungo a wutomi wo mbi guma ha mafuni.—Gonda Masalmo 37:29; 115:16.
Makhatoni, paradhise yi ti jaradhi ka Edheni dwe. Vatekani vo khata va ti fanete ve tata mafu ngu vanana vawe. Ngu ku tsimbila ka mbimo, va ndi na xayisa mafu otshe ve ma txitxa me va paradhise. (Genesisi 1:28) Txima, mafu kha ma na mbi fuviswa. Ona mana zumba i di m’ti wa vathu.—Gonda Masalmo 104:5.
2. Ngu ku txani konkuwa mafu i si nga paradhise?
Adhamu ni Evha kha va engisa Txizimu, se Jehovha a to va hinga mndani ka jaradhi. Paradhise yi to mwalala, se a walo wule a nga si kota ku yi wuseta. “Ni konkuwa, mafu ma mtamoni ka vathu vo biha” ku womba diBhibhele—Jobe 9:24.—Gonda Genesisi 3:23, 24.
Ina Jehovha ato tandeka ku hetisisa makungo akwe aku khatani ngu vathu? Ahim-him! Ene mbwa mitamo yotshe. Kha tandeki. (Isaya 45:18) Ana maha ti to lixaka la vathu li tshumela li mahisa ti a nga ti ti lavisile tona.—Gonda Masalmo 37:11, 34.
3. Ina paradhise yi na wuyiselwa ngu nzila yihi?
Paradhise yi na wuyiselwa ha mafuni mbimo yi Jesu a fumako kota Mfumeli wo sawulwa ngu Txizimu. Ka yimbi ayi yi dhanwaku Harmagedoni, Jesu ana thangela tingelozi se e hihirita votshe ava va lwisanako ni Txizimu. Ngu magwito, Jesu ana vhalela Sathane ku dingana 1.000 wa malembe. Vathu va Txizimu va na huluka ka yimbi yoneyo ngukusa va na tsimbitiswa ni ku vhikelwa ngu Jesu. Se vona va na tidila ngu wutomi wo mbi guma ka paradhise ha mafuni.—Gonda Mtuletelo 20:1-3; 21:3, 4.
4. Ku xaniseka ku na guma ditshiku?
Ina Txizimu txi na ku heta ditshiku ku xaniseka ha mafuni? Jesu a ningete “txikombiso” atxi txi no kombisa ku magwito ma hafuhi. Txiemo txa konkuwa txa mafu txi txi karatako wutomi wa vathu, txi komba ti to se hi hanya “ka magwito a matsimbitiselo a sa mafu.”—Gonda Matewu 24:3, 7-14, 21, 22.
Ngu mbimo ya 1.000 wa malembe Jesu a txi fuma ditiko adi nzumani, ene ana gumisa ku xaniseka kotshe. (Isaya 9:6, 7; 11:9) Hahanze kova Mfumeli, Jesu a na thuma kota Mʼprista wa Hombe, a na heta siwonho sa votshe ava va randako Txizimu. Ngu toneto, ngu ku thumisa Jesu, Txizimu txi na heta malwati, ku kumba ni lifo.—Gonda Isaya 25:8; 33:24.
5. I mani a no ta hanya ka Paradhise ayi yi tako?
Vathu va va engisako Txizimu va na hanya Paradhiseni. (1 Johane 2:17) Jesu a rumete vagondiswa vakwe ku lava vathu va timbilu tatinene ni ku va gondisa nzila yo mana ku amukelwa ngu Txizimu. Ni konkuwa, Jehovha a lungisela vathu va timiliyoni ti to ve ta va ni wutomi ka Paradhise yi yi tako ha mafuni. (Zefaniya 2:3) Ka Tinyumba ta Mfumo ta Tifakazi ta Jehovha, vathu va gonda kuva vavamna ni vatate vavanene ni ku va vavasikati ni vamame vavanene. Vanana ni vaveleki va khozela kumweko Txizimu ni ku gonda ti to va nga wuyeliswa ku txani ngu mahungu a manene.—Gonda Mika 4:1-4.


text:
Ṱhanzi Dza Yehova Dzi Dzhia Hani Ṱhalano?
Ri tevhela mavhonele a Bivhili nga ha mbingano na ṱhalano. Mudzimu o ita uri mbingano i vhe mbofho ya tshoṱhe vhukati ha munna na mufumakadzi. Bivhili i tendela ṱhalano arali ho vha na vhuṱonḓolo mbinganoni.—Mateo 19:5, 6, 9.
Naa Ṱhanzi dzi a thusa vhavhingani vha re na thaidzo mbinganoni?
Ee, nga nḓila dzo vhalaho:
Dzikhandiso. Kanzhi dzi vha dzi na mafhungo ane a nga khwaṱhisa mbingano dzoṱhe u katela na dzine dza vhonala u nga dzi nga si tsha luga. Sa tsumbo, sedzani thero “Maintaining Commitment in Your Marriage,” “How to Forgive” na “Rebuilding Trust in a Marriage.”
Miṱangano. Musi ri miṱanganoni ya tshivhidzo, maguvhanganoni na mabuthanoni, ri haseledza vhulivhisi vhune ha shuma mbinganoni vhu bvaho Bivhilini.
Vhahulwane. Vhahulwane vha tshivhidzo vha thusa vhavhingani vha tshi shumisa maṅwalo a ngaho Vhaefesa 5:22-25.
Naa Ṱhanzi i fanela u tendelwa nga vhahulwane vha tshivhidzo uri i ṱale?
Hai. Na musi vhahulwane vho humbelwa uri vha thuse vhavhingani vha re thaidzo mbinganoni, a vha na ndugelo ya u vhudza vhavhingani zwine vha fanela u zwi ita. (Vhagalata 6:5) Naho zwo ralo, ane a khetha u ṱala a si na zwiitisi zwi bvaho Bivhilini ha ṋewi ndugelo dzo khetheaho tshivhidzoni nahone Bivhili a i mu tendeli uri a dovhe a vhinge kana u vhingwa.—1 Timotheo 3:1, 5, 12.
Ṱhanzi dzi dzhia hani u fhandekana?
Bivhili i ṱuṱuwedza vhavhingani uri vha dzule vhoṱhe na musi zwithu zwi sa khou tshimbila zwavhuḓi.(1 Vhakorinta 7:10-16) Vhunzhi ha thaidzo dzi nga lugiswa nga u rabela zwi tshi bva mbiluni, u shumisa zwine Bivhili ya zwi amba na u sumbedza lufuno.—1 Vhakorinta 13:4-8; Vhagalata 5:22.
Naho zwo ralo, kha zwiimo zwo kalulaho zwi ngaho zwi tevhelaho, vhaṅwe Vhakriste vho dzhia phetho ya u fhandekana na mufarisi wavho:
U sa ṱunḓela na u shavhedza vha muṱani.—1 Timotheo 5:8.
U shengedzwa nga nḓila yo kalulaho.—Psalme ya 11:5.
U vhewa ha vhushaka hau na Mudzimu khomboni. Sa tsumbo, mufarisi a nga lingedza u ita uri Ṱhanzi i pfuke milayo ya Mudzimu, nga zwenezwo mufarisi a re Ṱhanzi a nga dzhia phetho ya uri u fhandekana ndi yone nḓila i yoṱhe ya uri a ‘thetshelese Mudzimu ane a vha muvhusi nṱhani ha vhathu.’—Mishumo 5:29.
Gudani Zwo Engedzeaho
NI NGA VHA NA DAKALO MUṰANI
Ḓitikeni Nga Mudzimu Uri Ni Vhe Na Dakalo Mbinganoni
U shumisa mbudziso mbili dzi leluwaho zwi nga ni thusa uri ni khwinise mbingano yaṋu.
NI NGA VHA NA DAKALO MUṰANI
Nḓila Ya U Tandulula Thaidzo
U amba zwavhuḓi zwi nga ita uri mbingano i vhe yo khwaṱhaho na yo takalaho kana i kulaho nungo na i ṱungufhadzaho.


text:
Vatswari Va Nga Va Dyondzisa Njhani Vana Va Vona Hi Timhaka Ta Masangu?
Nhlamulo ya Bibele
I mani loyi a faneleke a dyondzisa vana hi timhaka ta masangu? Bibele yi byarhisa vatswari vutihlamuleri byebyo naswona vo tala va kume leswaku swiringanyeto leswi landzelaka swa pfuna:
U nga khomiwi hi tingana. Bibele a yi bi mariri loko yi vulavula hi timhaka ta masangu ni swirho swa rimbewu nakambe Xikwembu xi byele tiko ra Israyele leswaku “vana” va fanele va dyondzisiwa hi timhaka to tano. (Deteronoma 31:12; Levhitika 15:2, 16-19) U nga tirhisa marito lama xiximekaka lama nga ta ka ma nga endli leswaku timhaka ta masangu kumbe swirho swa rimbewu swi khomisa tingana.
Dyondzisa hakatsongo-tsongo. Ematshan’weni yo vulavula ni n’wana wa wena kan’we hi timhaka ta masangu loko se miri wa yena wu sungula ku cinca, vulavula na yena hakatsongo-tsongo loko a ri karhi a kula.—1 Vakorinto 13:11.
Dyondzisa milawu ya mahanyelo. Eswikolweni vana va nga ha dyondzisiwa swilo swin’wana malunghana ni timhaka ta masangu. Hambiswiritano, Bibele yi khutaza vatswari leswaku va nga dyondzisi vana va vona hi swirho swa rimbewu ntsena kambe ni ndlela leyi va faneleke va tikhoma ha yona malunghana ni timhaka ta masangu.—Swivuriso 5:1-23.
Yingisa n’wana wa wena. U nga hatliseli ku hlundzuka kumbe ku avanyisa n’wana wa wena loko a ku vutisa hi timhaka ta masangu. Ematshan’weni ya sweswo, “hatlisa emhakeni yo twa, [u] nonoka emhakeni yo vulavula.”—Yakobo 1:19.
Ndlela leyi u nga sirhelelaka n’wana wa wena ha yona eka vanhu lava pfinyaka
Dyondza ha swona. Dyondza hi leswi vaxanisi volavo va swi endleka.—Swivuriso 18:15; hlaya ndzima 32 ya buku leyi nge Swivutiso Leswi Vantshwa Va Swi Vutisaka—Tinhlamulo Leti Tirhaka, Vholumo 1.
Tiva leswi endlekaka evuton’wini bya n’wana wa wena. U nga nambi u pfumelela munhu a n’wi khathalela u nga kalanga u kumisisa loko munhu yoloye a tshembekile naswona u nga pfumeleli n’wana wa wena a ‘tshikiwa a ntshunxekile.’—Swivuriso 29:15.
Va Dyondzise ku ringanisela emhakeni yo yingisa. Vana va fanele va dyondza ku yingisa vatswari va vona. (Vakolosa 3:20) Kambe loko u dyondzisa n’wana wa wena leswaku minkarhi hinkwayo u fanele a yingisa munhu wihi ni wihi lonkulu, u endla leswaku a va ekhombyeni ro hlaseriwa. Vatswari lava nga Vakreste va nga byela vana va vona va ku: “Loko munhu wihi ni wihi a ku byela leswaku u endla nchumu lowu Xikwembu xi nge wu hoxile, u nga wu endli.”—Mintirho 5:29.
Va dyondzise tindlela to tisirhelela. Pfuna n’wana wa wena leswaku a dyondza leswi a faneleke a swi endla loko un’wana a ringeta ku n’wi xanisa loko wena u nga ri na yena. Ku komba n’wana hi ku kongoma leswi a faneleke a swi endla swi nga endla leswaku a va ni xivindzi xo vula a ku: “Ndzi tshike! Ndzi ta ku pota!” a tlhela a hatla a suka kwalaho. U nga ha boheka ku tsundzuxa “vana va wena nkarhi ni nkarhi” tanihi leswi va nga ha rivalaka hi ku olova.—Deteronoma 6:7, Contemporary English Version.
DYONDZA SWO TALA
XIHONDZO XO RINDZA
Dyondzisa Vana Va Wena Ku Va Ni Vutihlamuleri
U nga xi tekelela njhani xikombiso xa Yesu leswaku u va mutswari la humelelaka?
XIHONDZO XO RINDZA
Vulavula Ni Vana Va Wena Hi Timhaka Ta Masangu
I swa nkoka leswaku vatswari va vulavula ni vana va vona hi timhaka ta masangu. Kumani ndlela leyi mi nga burisanaka na vona hi mhaka leyi yo tika.


text:
NDZIMA YA VUNHUNGU
Mfumo Wa Xikwembu I Yini?
I yini leswi Bibele yi hi dyondzisaka swona hi Mfumo wa Xikwembu?
I yini leswi Mfumo wa Xikwembu wu nga ta swi endla?
Xana Mfumo wa Xikwembu wu ta ku endla rini ku rhandza ka Xikwembu la misaveni?
1. Hi xihi xikhongelo lexi dumeke lexi hi nga ta xi kambisisa sweswi?
VANHU vo tala emisaveni va xi tiva xikhongelo lexi hi xitalo xi vitaniwaka Xikhongelo xa Hosi. I xikhongelo lexi dumeke lexi Yesu Kreste hi byakwe a xi tirhiseke tanihi xikombiso xa ndlela leyi ku nga khongeriwaka ha yona. I xikhongelo xa nkoka swinene naswona loko u kambisisa swikombelo swinharhu swo sungula eka xona, swi ta ku pfuna leswaku u dyondza swo tala swa leswi Bibele yi swi dyondzisaka hakunene.
2. Hi swihi swilo swinharhu leswi Yesu a dyondziseke vadyondzisiwa va yena leswaku va swi khongelela?
2 Emaritweni yo sungula ya xikhongelo lexi, Yesu u dyondzise vayingiseri va yena a ku: “Mi fanele mi khongela hi ndlela leyi: ‘Tata wa hina la nge matilweni, vito ra wena a ri kwetsimisiwe. Mfumo wa wena a wu te. Ku rhandza ka wena a ku endleke emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni.’” (Matewu 6:9-13) Xana swi vula yini swikombelo leswinharhu?
3. I yini leswi hi faneleke hi swi tiva hi Mfumo wa Xikwembu?
3 Se hi dyondze swo tala hi vito ra Xikwembu, ku nga Yehovha. Naswona se hi hlamusele swo talanyana malunghana ni leswi ku rhandza ka Xikwembu ku nga swona—leswi xi swi endleleke vanhu ni leswi xi nga ta va endlela swona enkarhini lowu taka. Kambe, Yesu a a vulavula hi yini loko a vula leswaku hi khongela hi ku: “Mfumo wa wena a wu te”? I yini Mfumo wa Xikwembu? Xana ku ta ka wona ku ta ri kwetsimisa hi ndlela yihi vito ra Xikwembu? Naswona ku ta ka Mfumo lowu ku fambisana hi ndlela yihi ni ku endliwa ka ku rhandza ka Xikwembu?
LESWI MFUMO WA XIKWEMBU WU NGA SWONA
4. I yini Mfumo wa Xikwembu naswona i mani Hosi ya wona?
4 Mfumo wa Xikwembu i hulumendhe leyi simekiweke hi Yehovha Xikwembu, leyi nga ni Hosi leyi hlawuriweke hi Xikwembu. I mani Hosi ya Mfumo wa Xikwembu? I Yesu Kreste. Tanihi Hosi, Yesu u nkulu eka vafumi hinkwavo lava nga vanhu va nyama naswona u vitaniwa “Hosi ya lava nga tihosi ni Mufumi wa lava nga vafumi.” (1 Timotiya 6:15) U ni matimba yo kota ku endla swilo leswinene ngopfu ku tlula mufumi wihi ni wihi la nga munhu wa nyama, hambi loyi a vonakaka a tlula lavan’wana hi vunene.
5. Xana Mfumo wa Xikwembu wu ta fuma wu ri kwihi naswona wu fuma yini?
5 Xana Mfumo wa Xikwembu wu ta fuma wu ri kwihi? Leswaku hi kuma nhlamulo a hi rhange hi tiva leswaku Yesu u kwihi? Wa ha tsundzuka leswaku u beleriwe emhandzini ya nxaniso ivi a fa kutani a pfuxiwa eku feni. Hi ku hatlisa endzhakunyana ka sweswo, u tlhandlukele etilweni. (Mintirho 2:33) Leswi vulaka leswaku Mfumo wa Xikwembu wu kwale tilweni. Hi yona mhaka leyi Bibele yi wu vitanaka ‘mfumo wa le tilweni.’ (2 Timotiya 4:18) Hambileswi Mfumo wa Xikwembu wu nga le tilweni, wu ta fuma ni misava.—Nhlavutelo 11:15.
6, 7. I yini lexi endlaka leswaku Yesu a va Hosi leyinene ngopfu?
6 I yini lexi endlaka leswaku Yesu a va Hosi leyinene ngopfu? Xivangelo xin’wana hi leswaku a nge pfuki a file. Loko Bibele yi n’wi pimanisa ni vafumi lava nga vanhu va nyama, yi n’wi vitana “loyi ku nga yena ntsena la nga fiki, la tshamaka eku vonakaleni loku nga tshinelelekiki.” (1 Timotiya 6:16) Sweswo swi vula leswaku xin’wana ni xin’wana lexinene lexi Yesu a nga ta xi endla xi ta tshama hi masiku. Naswona u ta endla swilo swo tala leswi nga ta vuyerisa vanhu va yena.
7 Loko vuprofeta bya Bibele byi vulavula ha Yesu byi ri: “Moya wa Yehovha wu ta tshama ehenhla ka yena, moya wa vutlhari ni wa ku twisisa, moya wa xitsundzuxo ni wa matimba, moya wa vutivi ni wa ku chava Yehovha; naswona yena u ta tiphina hi ku chava Yehovha. A nge avanyisi hi ku ya hi leswi a swi vonaka ematihlweni ya yena, kumbe a tshinya hi ku ya hi leswi twiwaka hi tindleve takwe ntsena. Kutani u ta avanyisa swisiwana hi ku tshembeka, naswona u ta tshinya hi vunene ku pfuna lavo rhula emisaveni.” (Esaya 11:2-4) Marito lawa ma kombisa leswaku Yesu u ta va Hosi yo lulama ni leyi nga ni ntwela-vusiwana eka vanhu lava nga ta hanya emisaveni. Xana u nge swi tsakeli ku fumiwa hi hosi yo tano?
8. I vamani lava nga ta fuma na Yesu?
8 Hi lowu nchumu wun’wana lowu tsakisaka hi Mfumo wa Xikwembu: Yesu a nge fumi a ri yexe. Ku ni lava va nga ta fuma na yena. Hi xikombiso, muapostola Pawulo u byele Timotiya a ku: “Loko hi ya emahlweni hi tiyisela, hi ta tlhela hi va tihosi swin’we.” (2 Timotiya 2:12) Ina, Pawulo na Timotiya swin’we ni van’wana lava tshembekaka, lava hlawuriweke hi Xikwembu, va ta fuma na Yesu eMfun’weni wa le tilweni. I vangani lava nga ta kuma nkateko lowu?
9. I vangani lava nga ta fuma na Yesu naswona Xikwembu xi sungule rini ku va hlengeleta?
9 Hilaha swi boxiweke hakona eka Ndzima 7 ya buku leyi, muapostola Yohane u kombiwe xivono lexi eka xona a voneke “Xinyimpfana [Yesu Kreste] xi yime eNtshaveni ya Siyoni [ntsindza wa vuhosi bya yena bya le tilweni], xi ri ni lava 144 000 va tsariwe vito ra xona ni vito ra Tata wa xona emimombyeni ya vona.” I vamani lava va 144 000? Yohane u ri: “Lava hi vona lava hambetaka va landzela Xinyimpfana ku nga khathariseki leswaku xi ya kwihi. Lava va xaviwe evanhwini leswaku va va swirhangana eka Xikwembu ni le ka Xinyimpfana.” (Nhlavutelo 14:1, 4) Ina, i valandzeri va Yesu Kreste lava tshembekaka, lava hlawuriweke hi ku kongoma leswaku va ya fuma na yena etilweni. Loko va file, va pfuxeriwa etilweni leswaku “va ta va tihosi emisaveni” swin’we na Yesu. (Nhlavutelo 5:10) Ku sukela enkarhini wa vaapostola, Xikwembu a xi ri karhi xi hlawula Vakreste vo tshembeka leswaku xi ta hlanganisa nhlayo ya 144 000.
10. Ha yini ku ri lunghiselelo lerinene leswaku Yesu ni lava va 144 000 va fuma vanhu?
10 Mhaka ya leswaku Yesu ni lava va 144 000 va fuma vanhu i lunghiselelo lerinene ngopfu. Phela, Yesu u swi tiva kahle leswaku swi njhani ku va munhu wa nyama ni leswaku swi njhani ku xaniseka. Pawulo u vule leswaku Yesu “a hi yena loyi a nga tsandzekaka ku hi tshandzisa eku tsaneni ka hina, kambe hi loyi a ringiweke hi tindlela hinkwato ku fana na hina, kambe yena a nga vanga na xidyoho.” (Vaheveru 4:15; 5:8) Lava va nga ta fuma na yena va xanisiwile va tlhela va tiyisela loko va ha ri vanhu va nyama. Kasi va langutane ni swiphiqo leswi vangiwaka hi ku nga hetiseki va tlhela va tiyiselela mixaka hinkwayo ya mavabyi. A swi kanakanisi leswaku va ta swi twisisa swiphiqo leswi vanhu va langutanaka na swona!
I YINI LESWI MFUMO WA XIKWEMBU WU NGA TA SWI ENDLA?
11. Ha yini Yesu a vule leswaku vadyondzisiwa va yena va fanele va khongelela leswaku ku rhandza ka Xikwembu ku endliwa etilweni?
11 Loko Yesu a vula leswaku vadyondzisiwa va yena va fanele va khongelela Mfumo wa Xikwembu leswaku wu ta, u tlhele a vula leswaku va fanele va khongelela ku rhandza ka xona leswaku ku endliwa “emisaveni, hilaha ku endlekaka hakona etilweni.” Xikwembu xi le tilweni naswona tintsumi to tshembeka ti endla ku rhandza ka xona minkarhi hinkwayo, kona le tilweni. Hambiswiritano, eka Ndzima 3 ya buku leyi, hi dyondze leswaku ntsumi yin’wana yo homboloka yi tshike ku endla ku rhandza ka Xikwembu kutani yi endla leswaku Adamu na Evha va dyoha. Eka Ndzima 10, hi ta dyondza swo tala hi leswi Bibele yi swi dyondzisaka malunghana ni ntsumi leyi yo homboloka, leyi hi yi tivaka hi vito leri nge Sathana Diyavulosi. Sathana ni swivumbiwa leswi nga tintsumi ta moya, leswi hlawuleke ku n’wi landzela—leswi vuriwaka madimona—va pfumeleriwile leswaku va tshamanyana etilweni. Leswi vulaka leswaku hi nkarhi wolowo a hi hinkwavo lava a va endla ku rhandza ka Xikwembu. Sweswo a swi ta cinca loko Mfumo wa Xikwembu wu sungula ku fuma. Yesu Kreste, Hosi leya ha ku vekiwaka exiluvelweni, a a ta lwa na Sathana.—Nhlavutelo 12:7-9.
12. Hi swihi swiendlakalo swimbirhi swa nkoka leswi hlamuseriwaka eka Nhlavutelo 12:10?
12 Marito lama landzelaka ya vuprofeta ma hlamusela leswi a swi ta endleka loko ma ku: “Ndzi twa rito lerikulu etilweni ri ku: ‘Sweswi ku ponisa ni matimba ni mfumo wa Xikwembu xa hina ni vulawuri bya Kreste wa xona se swa tirha, hikuva [Sathana] muhehli wa vamakwerhu u lahleriwe ehansi, yena loyi a va hehlaka vusiku ni nhlikanhi emahlweni ka Xikwembu xa hina!’” (Nhlavutelo 12:10) Xana u swi xiyile swiendlakalo swimbirhi swa nkoka leswi hlamuseriwaka endzimaneni leyi ya Bibele? Xo sungula, Mfumo wa Xikwembu wu sungula ku fuma wu ri ehansi ka Yesu Kreste. Xa vumbirhi, Sathana wa hlongoriwa etilweni a lahleriwa emisaveni.
13. I yini leswi endlekeke hikwalaho ka leswi Sathana a hlongoriweke etilweni?
13 I yini leswi endlekeke endzhaku ka swiendlakalo sweswo swimbirhi? Malunghana ni leswi humeleleke etilweni, ha hlaya: “Tsakani hikwalaho ka swona, n’wina matilo na n’wina lava tshamaka eka wona!” (Nhlavutelo 12:12) Ina, tintsumi leti tshembekaka etilweni ta tsaka hikuva Sathana ni madimona ya yena va hlongoriwile kutani etilweni ku sale ntsena lava tshembekaka eka Yehovha Xikwembu. Ku ni ku rhula loku heleleke ni ntirhisano. Etilweni ku endliwa ku rhandza ka Xikwembu.
14. Ku humelele yini endzhaku ka loko Sathana a lahleriwe la misaveni?
14 Kambe, ku humelele yini emisaveni? Bibele yi ri: “Khombo eka misava ni lwandle, hikuva Diyavulosi u xikele eka n’wina, a hlundzukile swinene, hi ku tiva leswaku u ni nkarhi wo koma.” (Nhlavutelo 12:12) Sathana u hlundzukile leswi a hlongoriweke etilweni nileswi a saleriweke hi nkarhi wo koma. Leswi a hlundzukeke, u vanga nhlomulo kumbe “khombo” emisaveni. Eka ndzima leyi landzelaka hi ta dyondza leswi engetelekeke hi “khombo” leri. Loko ha ha anakanya hi mhaka leyi, hi nga ha vutisa, Xana Mfumo wa Xikwembu wu nga swi kotisa ku yini ku endla leswaku ku rhandza ka Xikwembu ku endliwa la misaveni?
15. I yini leswi Xikwembu xi tiyimiseleke swona hi misava leyi?
15 Wa ha tsundzuka leswi Xikwembu xi tiyimiseleke ku swi endla hi misava leyi? Ndzima 3 yi swi hlamuserile. Le Edeni, Xikwembu xi kombise leswaku ku rhandza ka xona hi leswaku misava yi va paradeyisi leyi teleke hi vanhu lavanene, lava nga fiki. Sathana u endle leswaku Adamu na Evha va dyoha kambe sweswo a swi xi hundzulanga xikongomelo xa xona, swi lo kavanyeta ku hetiseka ka leswi Xikwembu xi lavaka leswaku misava leyi yi va xiswona ntsena. Xikongomelo xa Yehovha ka ha ri leswaku ‘lavo lulama va dya ndzhaka ya misava, va tshama eka yona hi masiku.’ (Pisalema 37:29) Naswona Mfumo wa Xikwembu wu ta xi hetisisa xikongomelo xexo. Hi ndlela yihi?
16, 17. Xana Daniyele 2:44 yi hi byela yini hi ta Mfumo wa Xikwembu?
16 Xiya vuprofeta lebyi kumekaka eka Daniyele 2:44. Byi hlayekisa xileswi: “Emasikwini ya tihosi teto Xikwembu xa le tilweni xi ta veka mfumo lowu wu nga ta ka wu nga lovisiwi. Mfumo lowu wu nga ka wu nga hundziseriwi eka vanhu van’wana. Wu ta pfotlosa kutani wu herisa mimfumo leyi hinkwayo, kambe wona wu ta tshama hilaha ku nga riki na makumu.” Xana leswi swi hi byela yini hi Mfumo wa Xikwembu?
17 Xo sungula, swi hi byela leswaku Mfumo wa Xikwembu a wu ta simekiwa “emasikwini ya tihosi teto” kumbe loko mimfumo yin’wana yi ri karhi yi fuma. Xa vumbirhi, swi hi byela leswaku Mfumo lowu wu ta va kona hilaha ku nga riki na makumu. A wu nge hluriwi ivi wu siviwa hi mfumo wun’wana. Xa vunharhu, Mfumo wa Xikwembu wu ta lwa ni mimfumo ya misava. Mfumo wa Xikwembu wu ta hlula. Kutani vanhu va ta hetelela va fumiwa hi wona ntsena. Hi kona vanhu va nga ta tiphina hi mfumo lowunene ku tlula hinkwayo.
18. Yi vuriwa yini nyimpi yo hetelela leyi ku nga ta va ku lwa Mfumo wa Xikwembu ni mimfumo ya misava leyi?
18 Bibele yi vula swo tala hi nyimpi yoleyo yo hetelela leyi nga ta va kona exikarhi ka Mfumo wa Xikwembu ni mimfumo ya misava leyi. Hi xikombiso, yi dyondzisa leswaku loko makumu ma ri karhi ma tshinela, mimoya yo biha yi ta haxa mavunwa leswaku yi xisa ‘tihosi ta misava hinkwayo leyi akiweke.’ Hi xikongomelo xihi? Hi xikongomelo xo “ti [tihosi] hlengeletela nyimpi ya siku lerikulu ra Xikwembu xa Matimba Hinkwawo.” Tihosi ta misava ti ta hlengeleteriwa “endhawini leyi vuriwaka Har–Magedoni hi Xiheveru.” (Nhlavutelo 16:14, 16) Hikwalaho ka leswi vuriweke eka tindzimana teto timbirhi, nyimpi leyi yo hetelela, leyi ku nga ta va ku lwa mimfumo ya vanhu ni Mfumo wa Xikwembu, yi vitaniwa nyimpi ya Har–Magedoni kumbe Armagedoni.
19, 20. I yini lexi sivelaka leswaku ku rhandza ka Xikwembu ku nga endleki sweswi la misaveni?
19 I yini leswi Mfumo wa Xikwembu wu nga ta kota ku swi endla hi Armagedoni? Anakanya nakambe hi xikongomelo xa Xikwembu hi misava. Yehovha Xikwembu u tiyimisele leswaku misava yi tala hi vanhu vo lulama lava hetisekeke, lava nga ta n’wi tirhela va ri eParadeyisini. I yini lexi endlaka leswaku sweswo swi nga koteki sweswi? Xo sungula, ha dyoha, ha vabya ivi hi hetelela hi file. Hambiswiritano, eka Ndzima 5 hi dyondze leswaku Yesu u hi ferile leswaku hi kota ku hanya hilaha ku nga heriki. Kumbexana wa ha ma tsundzuka marito lama tsariweke eka Evhangeli ya Yohane, lama nge: “Xikwembu xi rhandze misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo eka yena a nga lovisiwi kambe a va ni vutomi lebyi nga heriki.”—Yohane 3:16.
20 Xihinga xin’wana hi leswaku vanhu vo tala va endla swilo swo biha. Va hemba, va kanganyisa naswona mahanyelo ya vona ma bihile. A va swi lavi ku endla ku rhandza ka Xikwembu. Vanhu lava endlaka swilo swo biha va ta lovisiwa hi nkarhi wa nyimpi ya Xikwembu ya Armagedoni. (Pisalema 37:10) Kambe, xivangelo xin’wana lexi endlaka leswaku ku rhandza ka Xikwembu ku nga endliwi emisaveni hileswaku mimfumo a yi va khutazi vanhu leswaku va ku endla. Yo tala yi ni tihanyi kumbe yi hombolokile. Bibele yi vula hi ku kongoma yi ku: ‘Munhu u fuma munhu ku n’wi endla swo biha.’—Eklesiasta 8:9.
21. Mfumo wu ta swi endlisa ku yini leswaku ku rhandza ka Xikwembu ku endliwa la misaveni?
21 Endzhaku ka Armagedoni, vanhu va ta va va fumiwa hi mfumo wun’we ku nga Mfumo wa Xikwembu. Mfumo wolowo wu ta endla ku rhandza ka Xikwembu wu tlhela wu tisa mikateko leyi tsakisaka. Hi xikombiso, wu ta susa Sathana ni madimona ya yena. (Nhlavutelo 20:1-3) Matimba ya xitlhavelo xa Yesu ma ta tirhisiwa hi ndlela leyi nga ta endla leswaku vanhu lava tshembekaka va nga tlheli va vabya kumbe va fa. Ku ri na sweswo, va ta hanya hilaha ku nga heriki loko se ku fuma Mfumo wa Xikwembu. (Nhlavutelo 22:1-3) Misava yi ta hundzuriwa paradeyisi. Hikwalaho, Mfumo wu ta endla leswaku ku rhandza ka Xikwembu ku endliwa emisaveni naswona wu ta kwetsimisa vito ra Xikwembu. Xana sweswo swi vula yini? Swi vula leswaku eku heteleleni, loko se ku fuma Mfumo wa Xikwembu, vanhu hinkwavo lava hanyaka va ta dzunisa vito ra Yehovha.
XANA MFUMO WA XIKWEMBU WU TA SWI ENDLA RINI SWESWO?
22. Hi swi tivisa ku yini leswaku Mfumo wa Xikwembu a wu tanga loko Yesu a ri la misaveni kumbe hi ku hatlisa loko a pfuxiwa ivi a tlhandlukela etilweni?
22 Loko Yesu a byela vadyondzisiwa va yena leswaku va khongela va ku, “Mfumo wa wena a wu te,” swi le rivaleni leswaku hi nkarhi wolowo Mfumo wolowo a wu nga si ta. Xana wu tile loko Yesu a tlhandlukela etilweni? Doo, hikuva endzhaku ka loko Yesu a pfuxiwe eku feni, Petro na Pawulo va vule leswaku vuprofeta lebyi kumekaka eka Pisalema 110:1 byi hetiseke eka yena loko byi ku: “Rito ra Yehovha eka Hosi ya mina ri ri: ‘Tshama evokweni ra mina ra xinene ku fikela loko ndzi veka valala va wena va va vunavelo bya milenge ya wena.’” (Mintirho 2:32-34; Vaheveru 10:12, 13) Leswi vulaka leswaku u fike a rindza.
Loko se ku lawula Mfumo wa Xikwembu, ku rhandza ka xona ku ta endliwa emisaveni hilaha ku endliwaka hakona etilweni
23. (a) Xana Mfumo wa Xikwembu wu sungule rini ku fuma? (b) I yini leswi ku nga ta buriwa ha swona eka ndzima leyi landzelaka?
23 Kambe a a ta rindza nkarhi wo tanihi kwihi? Hi lembe-xidzana ra vu-19, swichudeni swa Bibele leswi hisekaka swi kume leswaku nkarhi wolowo wa ku rindza a wu ta hela hi 1914. (Malunghana ni lembe leri, vona Xiengetelo eka matluka 215-18.) Leswi endlekeke emisaveni ku sukela hi 1914 swi tiyisekise leswaku nkarhi lowu vuriweke hi swichudeni swa Bibele leswi hisekaka a wu ri wona. Ku hetiseka ka vuprofeta bya Bibele ku kombisa leswaku hi 1914, Kreste u ve Hosi naswona Mfumo wa Xikwembu wa le tilweni wu sungule ku fuma. Hikwalaho, hi hanya ‘enkarhini wo koma’ wa ku fuma ka Sathana. (Nhlavutelo 12:12; Pisalema 110:2) Nakambe hi nga vula hi ku tiyiseka leswaku ku nga ri khale, Mfumo wa Xikwembu wu ta teka goza kutani wu endla leswaku ku rhandza ka xona ku endliwa la misaveni. Xana swa ku tsakisa ku twa sweswo? Xana wa swi kholwa leswaku i ntiyiso? Ndzima leyi landzelaka yi ta ku pfuna u vona leswaku hakunene hi swona leswi Bibele yi swi dyondzisaka.
DYONDZA SWO TALA
DYONDZO YA BIBELE
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?


text:
Xiphemu 4: Hosi Yo Sungula Eisrayele Ku Ya Evuhlongeni Ebabilona
Sawulo u ve hosi yo sungula eIsrayele. Kambe Yehovha u n’wi lahlile, naswona Davhida u hlawuriwe ku va hosi ematshan’weni ya yena. Hi ta dyondza swo tala hi Davhida. Loko a ha ri muntshwa, u lwe ni xihontlovila lexi vuriwaka Goliyadi. Endzhakunyana u balekele Hosi Sawulo lowa mavondzo. Kutani Abigayele wo saseka u n’wi sivele ku endla swilo swo biha.
Hi ta tlhela hi dyondza swo tala hi Solomoni n’wana Davhida, loyi a veke hosi ya Israyele endzhaku ka Davhida. Eka tihosi tinharhu leto sungula ta le Israyele, yin’wana ni yin’wana ya tona yi fume malembe ya 40. Endzhaku ka ku fa ka Solomoni, Israyele ri ve mimfumo yimbirhi, mfumo wa le n’walungwini ni mfumo wa le dzongeni.
Mfumo wa le n’walungwini wa tinyimba ta 10 wu ve kona ku ringana malembe ya 257 wu nga si lovisiwa hi Vaasiriya. Endzhaku ka malembe ya 133, mfumo wa le dzongeni wa tinxaka timbirhi na wona wu lovisiwile. Hi nkarhi wolowo Vaisrayele va yisiwe evuhlongeni eBabilona. Kutani Xiphemu xa VUMUNE xi katsa malembe ya 510 ya matimu, laha ku humeleleke swiendlakalo swo tala leswi tsakisaka.