text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Genesa 1:1-31
1 Eku sunguleni+ Xikwembu+ xi tumbuluxe+ matilo ni misava.+2 Misava a yi nga ri na xivumbeko, yi nga ri na nchumu naswona a ku ri ni munyama ehenhla ka vuandlalo bya xidziva xa mati;+ matimba lama tirhaka ya Xikwembu a ma ya hala ni hala+ ehenhla ka vuandlalo bya mati.+3 Kutani Xikwembu xi ku:+ “Ku vonakala a ku ve kona.” Hiloko ku vonakala+ ku va kona.4 Endzhaku ka sweswo Xikwembu xi vona leswaku ku vonakala a ku ri kunene, hiloko Xikwembu xi endla ku va ni ku hambana exikarhi ka ku vonakala ni munyama.+5 Kutani Xikwembu xi sungula ku vitana ku vonakala xi ku i Nhlikanhi+ kambe munyama xi wu vitana Vusiku.+ Hiloko ku va madyambu, ku va mixo, hi rona siku ro sungula.6 Xikwembu xi ya emahlweni xi ku: “Xibakabaka+ a xi ve kona exikarhi ka mati naswona a ku ve ni ku avana exikarhi ka mati ni mati.”+7 Xikwembu xi ya emahlweni xi endla xibakabaka ni ku endla leswaku ku va ni ku avana exikarhi ka mati lama fanelaka ku va ehansi ka xibakabaka ni mati lama fanelaka ku va ehenhla ka xibakabaka.+ Hiloko swi va tano.8 Kutani Xikwembu xi sungula ku vitana xibakabaka xi ku i Tilo.+ Hiloko ku va madyambu, ku va mixo, hi rona siku ra vumbirhi.9 Xikwembu xi ya emahlweni xi ku: “Mati lama nga ehansi ka matilo a ma hlengeletiwe endhawini yin’we naswona a ku humelele ndhawu leyi omeke.”+ Hiloko swi va tano.10 Kutani Xikwembu xi sungula ku vitana ndhawu leyi omeke xi ku i Misava,+ kambe ku hlengeletana ka mati xi ku vitana Malwandle.+ Ku tlula kwalaho, Xikwembu xi swi vona leswaku a swi ri swinene.+11 Xikwembu xi ya emahlweni xi ku: “Misava a yi mirise byanyi, swimila leswi vekaka mbewu+ ni mirhi leyi tswalaka mihandzu emisaveni hi ku ya hi mixaka ya yona,+ leyi timbewu ta yona ti kumekaka eka yona.”+ Hiloko swi va tano.12 Kutani misava yi sungula ku mirisa byanyi, swimila leswi vekaka mbewu hi mixaka+ ya swona ni mirhi leyi tswalaka mihandzu leyi timbewu ta yona ti kumekaka eka yona hi ku ya hi mixaka ya yona.+ Hiloko Xikwembu xi swi vona leswaku a swi ri swinene.13 Kutani ku va madyambu, ku va mixo, hi rona siku ra vunharhu.14 Xikwembu xi ya emahlweni xi ku: “Timboni a ti ve kona exibakabakeni xa matilo leswaku ti ta hambanisa nhlikanhi ni vusiku;+ naswona ti ta va ta swikombiso ni ta tinguva, ta masiku ni ta malembe.+15 Ti ta va timboni exibakabakeni xa matilo leswaku ti voninga emisaveni.”+ Hiloko swi va tano.16 Xikwembu xi ya emahlweni xi endla timboni timbirhi letikulu, rivoni lerikulu ri va ra ku fuma nhlikanhi ni rivoni leritsongo ri va ra ku fuma vusiku, xi endla ni tinyeleti.+17 Kutani Xikwembu xi ti veka exibakabakeni xa matilo leswaku ti ta voninga emisaveni,+18 nileswaku ti ta fuma nhlikanhi ni vusiku, ti hambanisa ku vonakala ni munyama.+ Kutani Xikwembu xi swi vona leswaku a swi ri swinene.+19 Hiloko ku va madyambu, ku va mixo, hi rona siku ra vumune.20 Xikwembu xi ya emahlweni xi ku: “Mati a ma tale hi mimoya-xiviri+ leyinyingi leyi hanyaka naswona swivumbiwa leswi hahaka a swi hahe ehenhla ka misava ni le henhla exibakabakeni xa matilo.”+21 Xikwembu xi ya emahlweni xi tumbuluxa swivandzana+ leswikulu swa le lwandle ni mimoya-xiviri hinkwayo leyi hanyaka, leyi famba-fambaka,+ leyi teleke ematini hi ku ya hi mixaka ya yona, ni swivumbiwa hinkwaswo leswi nga ni timpapa leswi hahaka hi ku ya hi mixaka ya swona.+ Hiloko Xikwembu xi swi vona leswaku a swi ri swinene.22 Kutani Xikwembu xi swi katekisa xi ku: “Tswalanani mi andza, mi tala ematini lama nga evuentweni bya lwandle,+ naswona swivumbiwa leswi hahaka a swi tale emisaveni.”23 Hiloko ku va madyambu, ku va mixo, hi rona siku ra vuntlhanu.24 Xikwembu xi ya emahlweni xi ku: “Misava+ a yi humese mimoya-xiviri leyi hanyaka hi ku ya hi mixaka ya yona, swifuwo,+ swiharhi leswi famba-fambaka+ ni swivandzana+ swa misava hi ku ya hi mixaka ya swona.” Hiloko swi va tano.25 Xikwembu xi ya emahlweni xi endla swivandzana swa misava hi ku ya hi mixaka ya swona ni swifuwo hi ku ya hi mixaka ya swona ni hinkwaswo swiharhi leswi famba-fambaka swa misava hi ku ya hi mixaka ya swona.+ Hiloko Xikwembu xi swi vona leswaku a swi ri swinene.26 Xikwembu xi ya emahlweni xi ku: “A hi+ endle munhu hi xifaniso+ xa hina, a fana+ na hina, naswona a va fume tinhlampfi ta lwandle ni swivumbiwa leswi hahaka swa matilo ni swifuwo ni misava hinkwayo ni xiharhi xin’wana ni xin’wana lexi famba-fambaka ehenhla ka misava.”+27 Xikwembu xi ya emahlweni xi tumbuluxa munhu hi xifaniso xa xona, xi n’wi tumbuluxe hi xifaniso xa Xikwembu;+ xi va tumbuluxe va ri waxinuna ni waxisati.+28 Ku tlula kwalaho, Xikwembu xi va katekisa,+ kutani Xikwembu xi ku eka vona: “Tswalanani+ mi andza, mi tata misava, mi yi fuma,+ mi fuma+ tinhlampfi ta lwandle ni swivumbiwa leswi hahaka swa matilo ni swivumbiwa hinkwaswo leswi famba-fambaka ehenhla ka misava.”29 Xikwembu xi ya emahlweni xi ku: “Maswivo, ndzi mi nyika swimila hinkwaswo swa vuandlalo bya misava hinkwayo leswi vekaka timbewu ni murhi wun’wana ni wun’wana lowu nga ni mbhandzu wa murhi lowu vekaka mbewu+ eka wona. A swi ve swakudya+ eka n’wina.30 Xivandzana xin’wana ni xin’wana xa misava, ni xivumbiwa xin’wana ni xin’wana xa matilo lexi hahaka, ni hinkwaswo leswi famba-fambaka ehenhla ka misava, leswi nga ni vutomi swi ri mimoya-xiviri, hinkwaswo [ndzi swi nyika] swimila swa rihlaza leswaku ku va swakudya+ eka swona.” Hiloko swi va tano.31 Endzhaku ka sweswo Xikwembu xi vona hinkwaswo leswi xi swi endleke, kutani waswivo, a swi ri swinene ngopfu.+ Hiloko ku va madyambu, ku va mixo, hi rona siku ra vutsevu.


c: text/html

text:
NDZIMA YA VUNTLHANU
Nkutsulo I Nyiko Ya Nkoka Leyi Humaka Eka Xikwembu
I yini nkutsulo?
Wu humesiwe njhani?
Wu nga ku pfuna hi ndlela yihi?
U nga kombisa hi ndlela yihi leswaku wa wu tlangela?
1, 2. (a) Leswaku hakunene nyiko yi va ya nkoka swinene eka wena, yi fanele yi va njhani? (b) Ha yini ku nga vuriwaka leswaku nkutsulo i nyiko ya risima swinene eka tinyiko hinkwato leti u nga nyikiwaka tona?
HI YIHI nyiko ya nkoka leyi u nga tshama u nyikiwa yona? A swi bohi leswaku nyiko yi durha leswaku yi va ya nkoka. Phela, nyiko a yi vi ya nkoka hileswi yi durhaka. Kambe yi va ya risima swinene loko yi ku tsakisa kumbe yi enerisa xilaveko xo karhi evuton’wini bya wena.
2 Eka tinyiko hinkwato leti u nga navelaka ku nyikiwa tona, ku ni leyi nga ya nkoka swinene ku ti tlula hinkwato. I nyiko leyi Xikwembu xi yi nyikeke vanhu. Yehovha u hi nyika swilo swo tala ngopfu kambe nyiko ya nkoka swinene eka hina i xitlhavelo xa N’wana wa yena, Yesu Kreste, lexi veke nkutsulo. (Matewu 20:28) Hilaha hi nga ta swi vona hakona eka ndzima leyi, nkutsulo i nyiko ya risima swinene ku tlula hinkwato leti u nga nyikiwaka tona, hikuva yi nga endla leswaku u tsaka hilaha ku nga heriki naswona yi nga enerisa swilaveko swa wena swa nkoka. Hakunene, nkutsulo i ndlela leyikulu eka hinkwato, leyi kombisaka leswaku Yehovha wa ku rhandza.
I YINI NKUTSULO?
3. I yini nkutsulo naswona i yini lexi hi faneleke hi xi twisisa leswaku hi ta kota ku tlangela nyiko leyi ya risima?
3 Hi ku kongoma hi nga ku, nkutsulo i ndlela leyi Yehovha a ponisaka vanhu ha yona eka xidyoho ni rifu. (Vaefesa 1:7) Leswaku hi twisisa dyondzo leyi ya Bibele, hi fanele hi anakanya hileswi endlekeke le nsin’wini ya le Edeni. Hi ta kota ku twisisa leswaku nkutsulo i nyiko ya risima swinene eka hina loko ho rhanga hi twisisa leswi Adamu a lahlekeriweke hi swona loko a dyoha.
4. Xana vutomi lebyi hetisekeke lebyi Adamu a nyikiweke byona a byi ri njhani?
4 Loko Yehovha a vumba Adamu, u n’wi nyike nchumu wun’wana wa risima swinene—ku nga vutomi lebyi hetisekeke. Anakanya leswaku sweswo a swi ta vula yini eka Adamu. Leswi a a vumbiwe a ri ni miri ni mianakanyo leswi hetisekeke, a a nga ta vabya, a dyuhala kumbe a fa. Leswi a a ri munhu la hetisekeke, a a ri ni vuxaka byo hlawuleka na Yehovha. Bibele yi vula leswaku Adamu a a ri “n’wana wa Xikwembu.” (Luka 3:38) Hikwalaho, Adamu a a ri ni vuxaka lebyikulu na Yehovha Xikwembu, lebyi fanaka ni bya n’wana ni tata wakwe la nga ni rirhandzu. Yehovha a a vulavula ni n’wana wa yena wa laha misaveni, a nyika Adamu mintirho leyi enerisaka a tlhela a n’wi byela leswi a swi languteleke eka yena.—Genesa 1:28-30; 2:16, 17.
5. Bibele yi vula yini loko yi ku Adamu a a endliwe hi “xifaniso xa Xikwembu”?
5 Adamu a a endliwe hi “xifaniso xa Xikwembu.” (Genesa 1:27) Sweswo a swi nga vuli swona leswaku loko u vone Adamu swi fana niloko u vone Xikwembu. Hilaha hi dyondzeke hakona eka Ndzima 1 ya buku leyi, a swi koteki ku vona Yehovha hikuva i moya. (Yohane 4:24) Hikwalaho Yehovha a nga na miri wa nyama ni ngati. Loko hi ku Adamu u vumbiwe hi xifaniso xa Xikwembu, hi vula leswaku u ni timfanelo leti fanaka ni ta Xikwembu, leti katsaka rirhandzu, vutlhari, vululami ni matimba. Xin’wana lexi Adamu a a fana ni Tata wa yena ha xona hileswaku a a ri ni ntshunxeko wo tihlawulela. Leswi vulaka leswaku Adamu a a nga fani ni muchini lowu endlaka ntsena leswi wu endleriweke swona. Yena a a kota ku tiendlela swiboho, a hlawula leswinene eka leswo biha. Loko a a lo hlawula ku yingisa Xikwembu, a a ta hanya hilaha ku nga heriki emisaveni leyi nga Paradeyisi.
6. Loko Adamu a honisa ku yingisa Xikwembu, i yini lexi a lahlekeriweke hi xona naswona sweswo swi hi khumbe njhani hina vana va yena?
6 Kutani swi le rivaleni leswaku loko Adamu a hlawula ku nga xi yingisi Xikwembu kutani a gweviwa rifu, u lahlekeriwile swinene. Xidyoho xa yena xi endle leswaku a lahlekeriwa hi nyiko liya ya vutomi lebyi nga heriki ni mikateko hinkwayo leyi a yi ta tisiwa hi byona. (Genesa 3:17-19) Khombo ra kona, a hi Adamu ntsena la lahlekeriweke hi nyiko leyi ya risima, ni vana lava a a ta va na vona enkarhini lowu taka a va ta lahlekeriwa na vona. Rito ra Xikwembu ri ri: ‘Xidyoho xi nghene emisaveni hi munhu un’we Adamu, ni rifu hikwalaho ka xidyoho, xisweswo rifu ri tlulele vanhu hinkwavo hikuva hinkwavo va dyohile.’ (Varhoma 5:12) Ina, hinkwerhu hi tswariwe hi ri ni xidyoho hikwalaho ka Adamu. Hi yona mhaka leyi Bibele yi vulaka leswaku u ‘tixavisile’ evuhlongeni bya xidyoho ni rifu a tlhela a xavisa ni vana va yena. (Varhoma 7:14) Adamu na Evha a va rivaleriwanga xidyoho xa vona hikuva va hlawule ku nga xi yingisi Xikwembu hi vomu. Kambe, ku vuriwa yini hi vana va vona, ku katsa na hina?
7, 8. Kahle-kahle nkutsulo wu katsa swilo swihi swimbirhi?
7 Yehovha u ponise vanhu hi nkutsulo. I yini nkutsulo? Nkutsulo wu katsa swilo swimbirhi. Xo sungula, nkutsulo i hakelo leyi humesiwaka leswaku nchumu wo karhi wu tlhelela eka n’wini wa wona. Hi nga wu fanisa ni mali leyi humesiwaka leswaku ku ntshunxiwa socha leri khomiweke hi valala. Xa vumbirhi, nkutsulo i hakelo leyi sivaka, kumbe leyi hakelaka nchumu wo karhi. Wu fana ni mali leyi hakeriwaka leswaku ku lunghisiwa nchumu lowu onhakeke kumbe munhu la vavisiweke. Hi xikombiso, loko munhu a vange mhangu yo karhi, u fanele a humesa mali leyi ringanaka kahle ni ntikelo wa leswi onhiweke.
8 Xana a swi ta kotekisa ku yini ku hakela nchumu lowu Adamu a endleke leswaku hinkwerhu hi lahlekeriwa hi wona naswona a hi ta ntshunxiwa njhani evuhlongeni bya xidyoho ni rifu? A hi voneni nkutsulo lowu Yehovha a wu humeseke ni leswi wu nga ku pfunaka ha swona.
NDLELA LEYI YEHOVHA A HUMESEKE NKUTSULO HA YONA
9. A ku laveka nkutsulo wa muxaka muni?
9 Leswi ku lahlekeke vutomi bya munhu la hetisekeke, a byi kona vutomi bya munhu la nga hetisekangiki lebyi a byi ta kota ku byi kutsula. (Pisalema 49:7, 8) A ku laveka nkutsulo lowu ringanaka hi ku pakanisa ni leswi lahlekeke. Leswi swi pfumelelana ni nawu wa vululami lebyi hetisekeke, lowu kumekaka eRitweni ra Xikwembu, lowu nge: “Moya-xiviri wu ta hakeriwa hi moya-xiviri.” (Deteronoma 19:21) Kutani, i yini lexi a xi ta kota ku kutsula moya-xiviri lowu hetisekeke kumbe vutomi lebyi lahliweke hi Adamu? A ku laveka vutomi byin’wana lebyi hetisekeke lebyi a byi ta va “nkutsulo lowu yelanaka” na byona.—1 Timotiya 2:6.
10. Yehovha u wu humese njhani nkutsulo?
10 Yehovha u wu humese njhani nkutsulo lowu a wu laveka? U rhumele un’wana wa vana va yena va moya lava hetisekeke leswaku a ta emisaveni. Kambe, Yehovha a nga pambulanga ntsena n’wana wihi na wihi eka vana va yena va moya a n’wi rhumela emisaveni. U rhumele loyi a nga wa risima swinene eka yena, N’wana wa yena la tswariweke a ri swakwe. (1 Yohane 4:9, 10) N’wana loyi u siye kaya ra yena, etilweni, a ta emisaveni hi ku tirhandzela. (Vafilipiya 2:7) Hilaha hi dyondzeke hakona eka ndzima leyi hi humaka eka yona, Yehovha u endle singita loko a nghenisa vutomi bya N’wana wa yena embelekweni wa Mariya. Moya wo kwetsima wa Xikwembu wu endle leswaku Yesu a velekiwa a ri munhu la hetisekeke wa nyama naswona a nga ri na xidyoho.—Luka 1:35.
11. Xana munhu un’we a nga swi kotisa ku yini ku kutsula vanhu va timiliyoni?
11 Xana munhu un’we u swi kotise ku yini ku kutsula vanhu va timiliyoni? Kasi swi tise ku yini leswaku vanhu va timiliyoni va tikuma va ri vadyohi? U nga rivali leswaku loko Adamu a dyoha, u lahlekeriwe hi nyiko ya risima ya vutomi lebyi hetisekeke. Kutani a nga swi kotanga ku byi hundzisela eka vana va yena. U lo kota ku va hundzisela xidyoho ni rifu. Yesu, loyi Bibele yi n’wi vitanaka “Adamu lowo hetelela” a a ri ni vutomi lebyi hetisekeke bya munhu wa nyama naswona a nga si tshama a dyoha. (1 Vakorinto 15:45) Hi nga ha vula leswaku Yesu u sive Adamu leswaku a ta hi ponisa. U hakele nkutsulo lowu xidyoho xa Adamu xi laveke leswaku wu hakeriwa, hi ku nyikela hi vutomi bya Yena lebyi hetisekeke kutani a tshama a ri la yingisaka Xikwembu. Hi ndlela yoleyo, Yesu u endle leswaku vana va Adamu va tlhela va va ni ntshembo.—Varhoma 5:19; 1 Vakorinto 15:21, 22.
12. Ku ringiwa ka Yesu ku kombise yini?
12 Bibele yi ku hlamusela hi vuxokoxoko ku xaniseka loku Yesu a ku tiyiseleke loko a nga si fa. Yi vula leswaku u biwe hi ndlela ya tihanyi, a beleriwa hi ndlela yo vava kutani a fa rifu ro vava emhandzini ya nxaniso. (Yohane 19:1, 16-18, 30; Xiengetelo eka matluka 204-6) Ha yini a swi fanerile leswaku Yesu a twisiwa ku vava konghasi? Eka ndzima yin’wana leyi hi nga si fikaka eka yona, hi ta vona ndlela leyi Sathana a yi kanakaneke ha yona mhaka ya leswaku Yehovha u na wona malandza lama nga ta tshama ma tshembekile loko ma ringiwa. Hi ku tiyisela nxaniso lowukulu a tshembekile, Yesu u kote ku khomisa Sathana tingana eka leswi a swi vuleke. U kombise leswaku munhu la hetisekeke, la nga ni ntshunxeko wo tihlawulela, a nga swi kota ku tshama a tshembekile eka Xikwembu ku nga khathariseki leswaku Diyavulosi u n’wi ringa hi ndzingo wa njhani. Yehovha u fanele a tsakile swinene loko a vona N’wana wa yena la rhandzekaka a tshama a tshembekile!—Swivuriso 27:11.
13. Xana nkutsulo wu hakeriwe njhani?
13 Xana nkutsulo wu hakeriwe njhani? Hi siku ra vu-14 ra n’hweti ya Xiyuda ya Nisani, hi lembe ra 33 C.E., Yehovha u pfumele leswaku N’wana wa yena la hetisekeke a dlayiwa. Hi ndlela yoleyo Yesu u nyikele “kan’we swi helela kwalaho” hi vutomi bya yena lebyi hetisekeke bya munhu wa nyama. (Vaheveru 10:10) Hi siku ra vunharhu endzhaku ka loko Yesu a file, Yehovha u n’wi pfuxile leswaku a tlhela a hanya vutomi bya moya. Loko Yesu a fika etilweni, u nyike Xikwembu ntikelo wa vutomi bya yena bya munhu wa nyama, lebyi a nyikeleke ha byona leswaku byi va nkutsulo eka vana va Adamu. (Vaheveru 9:24) Yehovha u wu amukerile ntikelo wa xitlhavelo xa Yesu lexi a xi ri nkutsulo lowu lavekaka leswaku ku ponisiwa vanhu evuhlongeni bya xidyoho ni rifu.—Varhoma 3:23, 24.
NDLELA LEYI NKUTSULO WU NGA KU PFUNAKA HA YONA
14, 15. Hi fanele hi endla yini leswaku hi ‘rivaleriwa swidyoho swa hina’?
14 Hambileswi hi nga ni xidyoho, hi nga swi kota ku tiphina hi mikateko yo tala hikwalaho ka nkutsulo. A hi voneni yin’wana ya mikateko leyi hi yi kumaka sweswi ni leyi hi nga ta yi kuma enkarhini lowu taka hikwalaho ka nyiko leyi ya risima, leyi Xikwembu xi hi nyikeke yona.
15 Ku rivaleriwa swidyoho. Hikwalaho ka leswi hi tswariweke hi ri ni xidyoho, a swi olovi leswaku hi endla leswinene. Hinkwerhu ha dyoha hileswi hi swi vulaka kumbe hileswi hi swi endlaka. Kambe xitlhavelo xa Yesu xa nkutsulo xi endla leswaku hi kota ku ‘rivaleriwa swidyoho swa hina.’ (Vakolosa 1:13, 14) Hambiswiritano, leswaku swidyoho swa hina swi rivaleriwa hakunene, hi fanele hi hundzuka hi ku helela. Nakambe hi fanele hi kombela Yehovha hi ku titsongahata leswaku a hi rivalela hikwalaho ka leswi hi nga ni ripfumelo eka xitlhavelo xa nkutsulo xa N’wana wa yena.—1 Yohane 1:8, 9.
16. I yini lexi endlaka leswaku hi gandzela Xikwembu hi ripfalo leri baseke, naswona ripfalo ro tano ri hi pfuna njhani?
16 Ku va ni ripfalo leri baseke emahlweni ka Xikwembu. Loko hi titwa hi ri ni nandzu, hi nga hatla hi heleriwa hi matimba ni ku tivona hi nga pfuni nchumu. Hambiswiritano, hi tintswalo ta yena, Yehovha u hi pfulele ndlela leswaku hi n’wi gandzela hi mapfalo lama baseke, hi ku endla leswaku hi rivaleriwa swidyoho hi nkutsulo lowu a wu humeseke, hambileswi hi nga vanhu lava nga hetisekangiki. (Vaheveru 9:13, 14) Leswi swi endla leswaku hi vulavula na Yehovha hi ntshunxekile. Hikwalaho hi nga vulavula na yena hi xikhongelo hi ntshunxekile. (Vaheveru 4:14-16) Ku tshama u ri ni ripfalo leri baseke swi endla leswaku munhu a va ni ku rhula endzeni ka yena, a nga tilanguteli ehansi naswona ku endla leswaku a tsaka.
17. Hi yihi mikateko leyi veke kona hileswi Yesu a hi feleke?
17 Ntshembo wa vutomi lebyi nga heriki emisaveni leyi nga paradeyisi. Varhoma 6:23 yi ri: “Hakelo leyi tisiwaka hi xidyoho i rifu.” Ndzimana yoleyo yi tlhela yi ku: “Kambe nyiko leyi nyikiwaka hi Xikwembu i vutomi lebyi nga heriki ha Kreste Yesu Hosi ya hina.” Eka Ndzima 3 ya buku leyi, hi hlamusele mikateko leyi nga ta va kona eParadeyisini kwala misaveni. (Nhlavutelo 21:3, 4) Hikwalaho ka leswi Yesu a hi feleke, hi ta kota ku kuma mikateko yoleyo hinkwayo, ku katsa ni vutomi lebyi nga heriki hi ri vanhu lava hanyeke kahle emirini. Leswaku hi kuma mikateko yoleyo, hi fanele hi kombisa leswaku ha yi tlangela nyiko leyi ya nkutsulo.
U NGA KU KOMBISA NJHANI KU TLANGELA KA WENA?
18. Ha yini hi fanele hi nkhensa Yehovha hileswi a humeseke nkutsulo?
18 Ha yini hi fanele hi nkhensa Yehovha hi mbilu hinkwayo hikwalaho ka nkutsulo? Phela, nyiko yi va ya risima swinene loko munhu wa kona a tirhise nkarhi wa yena, matimba kumbe mali leswaku a yi kuma. Ha tsaka loko hi vona leswaku nyiko leyi munhu a hi nyikeke yona yi huma embilwini. Nkutsulo i nyiko ya risima eka tinyiko hinkwato hikuva Xikwembu xi nyikele hi nchumu lowu ku nga si tshamaka ku nyikeriwa ha wona. Yohane 3:16 yi ri: “Xikwembu xi rhandze misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe.” Nkutsulo wu kombisa leswaku Yehovha u hi rhandza hi mbilu ya yena hinkwayo. Nakambe wu kombisa leswaku Yesu na yena wa hi rhandza hikuva u nyikele hi vutomi bya yena hi ku tirhandzela hikwalaho ka hina. (Yohane 15:13) Hikwalaho, nyiko ya nkutsulo yi fanele yi hi khorwisa leswaku Yehovha ni N’wana wa yena va hi rhandza.—Vagalatiya 2:20.
19, 20. Hi tihi tindlela leti u nga kombisaka ha tona leswaku wa yi tlangela nyiko leyi Xikwembu xi hi nyikeke yona ya nkutsulo?
19 Kutani ke, u nga swi kombisa hi ndlela yihi leswaku wa yi tlangela nyiko ya nkutsulo leyi Xikwembu xi hi nyikeke yona? Xo sungula, tiva leswi engetelekeke hi Munyiki Lonkulu, Yehovha. (Yohane 17:3) Ku dyondza Bibele hi ku tirhisa buku leyi swi ta ku pfuna leswaku u endla tano. Loko u ri karhi u kurisa vutivi bya wena ha Yehovha, u ta ya u n’wi rhandza. Kutani rirhandzu rero ri ta endla leswaku u lava ku n’wi tsakisa.—1 Yohane 5:3.
20 Kombisa ripfumelo exitlhavelweni xa nkutsulo wa Yesu. Yesu hi byakwe u te: “Loyi a kombisaka ripfumelo eka N’wana u ni vutomi lebyi nga heriki.” (Yohane 3:36) Hi nga ri kombisa njhani ripfumelo eka Yesu? Munhu a nga vi na ripfumelo hi ku vula ntsena hi nomu. Yakobo 2:26 yi ri: “Ripfumelo leri nga riki na mintirho ri file.” Ina ripfumelo ra xiviri ri vonaka hi “mintirho” ku nga swiendlo swa hina. Ndlela yin’wana yo kombisa leswaku hi ni ripfumelo eka Yesu i ku endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka leswaku hi n’wi tekelela, ku nga ri hileswi hi swi vulaka ntsena kambe ni hi swiendlo swa hina.—Yohane 13:15.
21, 22. (a) Ha yini hi fanele hi va kona enkhubyeni wa Xilalelo xa Hosi lowu vaka kona lembe ni lembe? (b) I yini lexi nga ta hlamuseriwa eka Ndzima leyi landzelaka?
21 Vana kona enkhubyeni wa lembe ni lembe wa Xilalelo xa Hosi. Hi vusiku bya Nisani 14, 33 C.E., Yesu u simeke nkhuvo wo hlawuleka lowu Bibele yi wu vitanaka “xilalelo xa Hosi.” (1 Vakorinto 11:20; Matewu 26:26-28) Nkhuvo lowu wu tlhela wu vitaniwa Xitsundzuxo xa rifu ra Kreste. Yesu u simeke nkhuvo lowu leswaku a pfuna vaapostola va yena ni Vakreste hinkwavo va ntiyiso, lava veke kona endzhaku ka vona, leswaku va tsundzuka leswaku hi ku fa ka yena tanihi munhu wa nyama la hetisekeke, u nyikele moya-xiviri wa yena kumbe vutomi bya yena byi va nkutsulo. Malunghana ni nkhuvo lowu, Yesu u lerise a ku: “Tshamani mi ri karhi mi endla leswi leswaku mi ndzi tsundzuka.” (Luka 22:19) Ku va kona eXitsundzuxweni, ku hi tsundzuxa leswaku Yehovha na Yesu va hi rhandza ngopfu lerova va kale va hi kutsula. Hi nga kombisa leswaku ha wu tlangela nkutsulo hi ku va kona eXitsundzuxweni xa rifu ra Yesu, lembe ni lembe. *
22 Hakunene lunghiselelo ra Yehovha ra nkutsulo i nyiko ya risima swinene. (2 Vakorinto 9:14, 15) Nyiko leyi nga pimanisiwiki na nchumu yi kota ku pfuna ni lava feke. Ndzima 6 na 7 ti ta hlamusela leswaku swi endlekisa ku yini.
^ ndzim. 21 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke hileswi Xilalelo xa Hosi xi vulaka swona, vona Xiengetelo eka matluka 206-8.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Eksoda 21:1-36
21 Leswi i swiboho swa vuavanyisi leswi u nga ta swi veka emahlweni ka vona:+2 “Loko wo tshuka u xava hlonga+ ra Muheveru, ri ta va hlonga malembe ya tsevu, kambe hi lembe ra vunkombo ri ta huma ri ntshunxekile, ri nga rihanga+ nchumu.3 Loko ri fike ri ri roxe, ri ta huma ri ri roxe. Loko ri ri ni nsati, nsati wa rona u ta huma na rona.4 Loko n’wini wa rona a ri nyika nsati kutani yena a ri tswalela vana va majaha kumbe va vanhwanyana, nsati ni vana va ta va va n’wini+ wa rona, rona ri ta huma ri ri roxe.+5 Kambe loko hlonga ro vula hi ku sindzisa ri ku, ‘Entiyisweni ndzi rhandza n’wini wanga, nsati wanga ni vana vanga; a ndzi lavi ku huma ndzi ntshunxekile,’+6 n’wini wa rona u ta ri tshineta ekusuhi ni Xikwembu xa ntiyiso naswona u ta ri yimisa ri khegetela nyangwa kumbe rimba ra nyangwa; n’wini wa rona u ta ri boxa ndleve hi risungunu, kutani ri ta va hlonga ra yena hilaha ku nga riki na makumu.+7 “Loko munhu o tshuka a xavisa n’wana wa yena wa nhwanyana+ a va hlonga, a nge humi kukota leswi hlonga ra xinuna ri humisaka xiswona.8 Loko a nga tsakisi ematihlweni ya n’wini wakwe lerova a nga n’wi hlawuli a va nsati lontsongo+ kambe a n’wi ntshunxa, a nge pfumeleriwi ku n’wi xavisela vanhu vambe hikwalaho ka leswi a n’wi xengeke.9 Kutani loko o n’wi hlawulela n’wana wakwe wa jaha, u ta endla hi ku ya hi mfanelo leyi faneleke vanhwanyana.+10 Loko o teka nsati un’wana, leswi a ti hanyisaka ha swona ni swiambalo+ swa yena ni mfanelo ya yena ya vukati+ swi nga hungutiwi.11 Loko yena a nga n’wi endleli swilo leswi swinharhu, yena u ta huma mahala, a nga hakeli mali.12 “Loyi a nga ta ba munhu lerova a fa, hakunene u ta dlayiwa.+13 Kambe loko munhu a nga tumbelelanga naswona Xikwembu xa ntiyiso xi swi pfumelele hi voko+ ra yena, ndzi ta mi lunghisela ndhawu leyi a nga balekelaka+ eka yona.14 Loko munhu o tshuka a karihela munhu-kulobye a kala a n’wi dlaya hi mano,+ hambiloko a ri ealitarini ya mina u ta n’wi teka kona leswaku a fa.+15 Loyi a baka tata wakwe ni mana wakwe, hakunene u ta dlayiwa.+16 “Loyi a tlhakisaka munhu+ ni loyi kunene a n’wi xavisaka+ kumbe loyi a nga ta kumeka evokweni rakwe, hakunene u ta dlayiwa.+17 “Loyi a rhukanaka tata wakwe ni mana wakwe, hakunene u ta dlayiwa.+18 “Loko vanhu vo tshuka va holovisana kutani munhu a ba munhu-kulobye hi ribye kumbe hi xikomu a nga fi kambe a boheka ku tshama esangwini rakwe;19 loko o suka a yima a famba-famba ehandle hi nxongotelo wakwe, loyi a n’wi beke u ta pona ku xupuriwa; ntsena u ta riha nkarhi wa ntirho wa yoloye lowu lahlekeke kukondza a hola hilaha ku heleleke.20 “Loko munhu o tshuka a ba+ hlonga rakwe ra xinuna kumbe ra xisati hi nhonga kutani ri fela evokweni ra yena, hakunene rona ri ta rihiwa.+21 Kambe loko ro hanya siku rin’we kumbe masiku mambirhi, a ri nge rihiwi hikuva i mali ya yena.22 “Loko vanhu vo tshuka va lwa kutani va vavisa wansati la tikeke naswona vana+ vakwe va huma kambe ku nga humeleli khombo, hakunene yena u ta rihiwa ku onhakeriwa hi ku ya hilaha n’wini wa wansati a nga ta n’wi rihisa hakona; u ta wu humesa eka vaavanyisi.+23 Kambe loko ko humelela khombo a fa, u ta humesa moya-xiviri hi moya-xiviri,+24 tihlo hi tihlo, tino hi tino, voko hi voko, nenge hi nenge,+25 ku hisiwa hi ku hisiwa, mbanga hi mbanga, xibakele hi xibakele.+26 “Loko munhu o tshuka a ba tihlo ra hlonga rakwe ra xinuna kumbe tihlo ra hlonga rakwe ra xisati, hakunene a ri onha, u ta ri tshika ri famba ri ntshunxekile a riha tihlo+ ra rona.27 Loko ko va tino ra hlonga ra yena ra xinuna kumbe tino ra hlonga ra yena ra xisati leri a ri guleke, u ta ri tshika ri famba ri ntshunxekile a riha tino ra rona.28 “Loko nkunzi yo tshuka yi tlhava wanuna kumbe wansati kutani yoloye a fa, hakunene nkunzi yoleyo yi ta khandliwa hi maribye,+ kambe nyama ya yona a yi nge dyiwi; n’wini wa nkunzi a nge xupuriwi.29 Kambe loko eku sunguleni nkunzi yoleyo a yi tala ku tlhava naswona n’wini wa yona a a lemukisiwile kambe a nga yi rindzi, ivi yi dlaya wanuna kumbe wansati, nkunzi yoleyo yi ta khandliwa hi maribye ni n’wini wa yona u ta dlayiwa.30 Loko o sindzisiwa ku humesa nkutsulo, u ta humesa hakelo ya nkutsulo wa moya-xiviri wa yena hi ku ya hi leswi a nga ta sindzisiwa swona.+31 Ku nga khathariseki leswaku yi tlhave n’wana wa jaha kumbe yi tlhave n’wana wa nhwanyana, u ta endliwa hi ku ya hi xiboho lexi xa vuavanyisi.+32 Loko nkunzi yi tlhave hlonga ra xinuna kumbe ra xisati, yena u ta humesa mali leyi ringanaka tixikele+ ta 30 a yi nyika n’wini wa rona, kambe nkunzi yi ta khandliwa hi maribye.33 “Loko munhu o tshuka a pfula mugodi, kumbe munhu o tshuka a cela mugodi a nga wu seleteli, kutani nkunzi kumbe mbhongolo yi wela eka wona,+34 n’wini wa mugodi u ta riha.+ Mali yi ta tlhelela eka n’wini wa xona, kutani xifuwo lexi feke xi ta va xa yena.35 Loko nkunzi yo tshuka yi vavisa nkunzi ya munhu-kulobye kutani yi fa, va ta xavisa nkunzi leyi hanyaka ivi va avelana mali leyi yi xaviweke ha yona; va ta avelana+ ni leyi feke.36 Kumbe loko a swi tiviwa leswaku nkunzi a yi ri ni ntolovelo wa ku tlhava eku sunguleni kambe n’wini wa yona a nga yi rindzi,+ hakunene u ta riha+ nkunzi hi nkunzi, kutani leyi yi feke yi ta va ya yena.


text:
XIDYONDZO 6
Hi Yihi Tshembo Yi Nga Kona Hehleni Ke Lava Va Feke?
1. Hi wahi mahungo manene hehleni ke lava va feke?
Loko Yesu a fikele Betaniya ku suhani ne Yerusalema, munghana wa yena Lazaro a file ke mune we masiku. Yesu u yile masirheni na vasesi ve mufi, Mariya na Marta. Vanhu hi xi hatla va hlengelelatanile. Hleketelela mutsako wa Mariya na Marta karhi Yesu a nga pfuxa Lazaro.—Hlaya Yohane 11:21-24, 38-44.
Marta a a tshamile ka a tiva mahungo manene hehleni ke lava va feke. A a tiva eku Yehovha u ta pfuxa kambe va feke va hanya misaveni.—Hlaya Yobo 14:14, 15.
2. Vafi vale ke xiyimo xihi?
Vanhu va vumbiwe ku suka ke tsurhi. (Genesa 2:7; 3:19) Hina a hi moya u hanyako ke midzimba ye nyama. Hi vanhu ve nyama, nakambe ku hava xi salako loko hi fa. Loko hi fa, ne mihleketo ya hina ya fa. Lazaro karhi a nga fa, a nga byelangi vanhu eku a a vona yini ndaweni ye vafi.—Hlaya Pisalema 146:4; Eklesiasta 9:5, 6, 10.
Xana Xikwembu xa hisa vanhu ndzilweni loko va fa? Bibele yi komba eku vafi ku hava lexi va tivako, kutshwa ndzilweni ti dyondziso te mavunwa ti hembelako Xikwembu. Leswi swe ku vanhu va hisiwa hi ndzilo swi kwatisa Xikwembu.—Hlaya Yeremiya 7:31.
3. Xana lava va feke va nga kota ku vulavula na hina?
Vafi a va koti ku vulavula kumbe ku twa. (Pisalema 115:17) Kambe ku ne titsume to biha, ti vulavula ne vanhu ka ti yecetela vafi. (2 Petro 2:4) Yehovha a nga lavi vanhu va vutiselako hehleni ke vafi.—Hlaya Deteronoma 18:10, 11.
4. Ni vamani va nga to pfuxiwa kambe?
Vanhu vo tala lava va feke va nge le masirheni va ta pfuxiwa va hanya misaveni. Van’wani va nga kala va nga tivi Xikwembu ne va nga yendla swo biha va ta pfuxiwa.—Hlaya Luka 23:43; Mintirho 24:15.
Lava va nga to pfuxiwa va ta dyondza tiyiso hehleni ke Xikwembu ne ku pfumela ka Yesu ne ku mu yengisa. (Nhlavutelo 20:11-13) Lava va nga to pfumela ka yena, va yendla swo saseka va ta hanya ku nga heliko misaveni.—Hlaya Yohane 5:28, 29.
5. Ku pfuxiwa ke vafi ku hi byela yini hehleni ka Yehovha?
Xikwembu xi tiyisile lipfumelo la hina hi laha ke vafi hi ku rhumela N’wana wa xona eku a hi fela. Swe ku pfuxiwa ke lava va fileko ku hi komba lirhandzo la Yehovha ne titswalo ta yena. Loko vafi va pfuxiwa, ni mani loyi u lavako ku mu vona?—Hlaya Yohane 3:16; Varhoma 6:23.


text:
SWIDYONDZO 22
Ku Yendliwa Yini Hofisini Ye Rhavi?
Swirho swe ndyangu we Bethele swi tirha ke tidipatimenti te ku hambana-hambana, ku khatalela tirho we ku chumayila tikweni lin’we kumbe matikweni o tala. Swin’wani swi tirha ke vuhundzuluxeli, ke ku humesa timagazini, ke ku khomanisa tibuku, ku tirha ku hlayiseliwako tibuku, ke ku rhekoda hungo leli li yengisiwako kunene ne ku yendla tivhidiyo kumbe swi khatalela timhaka tin’wani te le ndaweni ya leyo.
Komiti ye rhavi yi langutela tirho. Huvo ye Madota yi Rhangelako yi yendla eku ku tirha ke hofisi ye rhavi lin’wani ne lin’wani ku languteliwa hi Huvo ye Rhavi yi yendliwako hi vahombe va kotako va rhinganako va nharhu kumbe ku hindza. Komiti yi tivisa Huvo ye Madota yi Rhangelako hehleni ke ku fambela mahlweni ke tirho tikweni lin’wani ne lin’wani li languteliwako hi yona yi tlhela yi tivisa hehleni ke tihlupho tin’wani ne tin’wani ti nga humelelako. Timhaka to tano ti pfuna Huvo ye Madota yi Rhangelako ku yendla xiboho eku hi tihi timhaka ti fanelako ku humesiwa tibukwini te karhi wa lowo te le mihlanganweni ne le tihlengeletanweni. Vayimeleli ve Huvo ye Madota yi Rhangelako va rhumeliwa karhi ne kharhi eku va fambela marhavi va tlhela va dyondzisa Tikomiti te Marhavi hehleni ke ndlela leyi ti fanelako ku yendla tirho wa tona. (Swivuriso 11:14) Ku longiwa purogiramu yo saseka yi hlanganiselako chumayilo yi nyikiwako hi muyimeleli we Huvo ye Madota yi Rhangelako eku la va ya va tshamako ndaweni ye rhavi va kuceteleka.
Mabandla a nge le ndaweni ye rhavi a pfuniwa. Vamakwerhu va nga ne mitirho rhavini va pfumelela eku ku yendliwa mabandla matshwa. Vamakwerhu lava va tlhela va rhangela tirho we maphayona, varhumiwa ne valanguteli ve miganga va pfunako ndaweni ye rhavi lelo. Va longa tihlengeletano, ku akiwa ke Tiyindlo te Mfumo titshwa nakambe va vona eku tibuku tirhumeliwa mabandleni eku vamakwerhu va pfuneka. Swilo hikwaswo swi yendliwako rhavini swi pfuna eku tirho we ku chumayila u fambela mahlweni.—1 Vakorinto 14:33, 40.
Tikomiti te Rhavi ti pfuna njhani Huvo ye Madota yi Rhangelako?
Hi yihi mitirho yi yendliwako tihofisini te marhavi?


text:
XIGONZO 17
Xana a vawoneleli va zipanze va hi vunisa kuyini?
A Mitsalo ya xiGreki ya wuKristu yi kumbuka Barnabasi na mupostoli Paule hi kukhanzakanya. A vavanuna lava va tirile kota vawoneleli va fambafambako, na va enzela a mabandla yo sangula. Hikuyini? Va wa karatekela nguvu a kutshamiseka ka vamakabye vabye va moya. Paule i wulile lezaku i wa xuva ‘ku tlhela, a enzela vamakabye’ kasi ku ya wona lezaku vo yini. I wa ti yimisele ku enza mazanazana ya tikilometro kasi ku ya va tiyisa. (Mitiro 15:36) Loko hi kuxuva loku a vawoneleli va hina va fambafambako va nga nako inyamutlha.
Vata va ta hi tiyisa. A muwoneleli wa xipanze i enzela xipimo xa 20 wa mabandla, a ya tshama viki ka ginwe ni ginwani ga wona makhati mambiri hi lembe. Hi nga vuneka nguvu hi matshango ya vamakabye lava zinwe ni lawa ya vasati vabye, loku va tekile. Vona va ti karatela ku tivana ni vaswa zinwe ni vahombe hi kufanana, niku va zi tsakela nguvu ku famba na hina ntirweni wa simu ni ka zigonzo za hina za Biblia. A vawoneleli lava va maha maenzo ya wurisi zinwe ni madota, niku kasi ku hi tiyisa, va veka tikanelo ti chavelelako mitlhanganweni ya bandla ni ya xipanze. — Mitiro 15:35.
Va kombisa kukhatala hi vontlhe. A vawoneleli va zipanze va khatala nguvu hi wumoya ga mabandla. Vona va tlhangana ni madota zinwe ni malanza ya wutireli kasi ku wulawula hi kuanza loku ku wonekileko ni ku va nyika wusungukati ga lisima mayelano ni ku tatisa a wutihlamuleli gabye. Va vuna a maphayona lezaku ma humelela wutirelini, niku va tsaka nguvu hi ku tivana ni vanhu lava va ha sangulako ku hlengela na hina ni kuzwa a kukula kabye ka moya. A munwe ni munwani wa vamakabye lavo i ti hendleleta hi kuziranza kota “xitiri-kulori” kasi ku hi vuna. (2 Va Le Korinte 8:23) Hi fanele ku pimanyisa a kukholwa kabye ni kupinyama kabye ka Nungungulu. — Maheberu 13:7.
Hi gihi a kungo ga kuva a vawoneleli va zipanze va enzela a mabandla?
U nga vunekisa kuyini hi tienzo tabye?


text:
XIPHEMU 7
A Ku Ri Mani Yesu?
Yehovha u rhumele Yesu emisaveni. 1 Yohane 4:9
Loko hi lava ku tsakisa Yehovha, ku ni munhu un’wana wa nkoka loyi hi faneleke hi n’wi yingisa. Loko Yehovha a nga si vumba Adamu, u sungule hi ku vumba xivumbiwa xa matimba xa moya ematilweni.
Hi ku famba ka nkarhi, Yehovha u endle leswaku xivumbiwa lexi xi velekiwa eBetlehema hi wanhwana la vitaniwaka Mariya. N’wana yoloye u thyiwe vito leri nge Yesu.—Yohane 6:38.
Loko Yesu a ri laha misaveni u kombise timfanelo ta Xikwembu hi ndlela leyi hetisekeke. A a ri ni musa, rirhandzu naswona a a ngheneka. Handle ko chava, u dyondzise vanhu ntiyiso hi Yehovha.
Yesu a a endla leswinene kambe a a vengiwa. 1 Petro 2:21-24
Yesu u tlhele a hanyisa vanhu lava vabyaka ni ku pfuxa vanhu van’wana lava a va file.
Varhangeri va vukhongeri a va venga Yesu hikwalaho ka leswi a paluxeke tidyondzo ta vona ta mavunwa ni tindlela ta vona to biha.
Varhangeri va vukhongeri va kucetele Varhoma leswaku va ba Yesu va tlhela va n’wi dlaya.
DYONDZA SWO TALA
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Yesu Kreste I Mani?
Kuma leswaku ha yini Yesu a file. Leswi nkutsulo wu nga swona ni leswi Yesu a swi endlaka sweswi.


text:
Txienge 4
Ngu Yihi—Txhatxhazelo va nga yi Mana ngu ku Engisa Kwawe Sathane?
Adhamu ni Evha va fite, ngu ku va nga mba engisa Txizimu. Genesisi 3:6, 23
Evha a engisile mnyoka edya mhando. Ngu magwito eninga Adhamu, nene adya.
A ti va nga timaha ti bihile
Wutomi wu to va nemelela, vona ni vanana vawe. Ngu magwito va kumbile ni kufa. Kha va nga ya wukhalo wa moya; kambe va to leka kuvaho.
Vafi va fana ni lithulu; kha va hanyi. Genesisi 3:19
Hotshethu hafa nguku hi khukhelaku ka Adhamu ni Evha. Vafi kha va sikoti ku wona, kupfa ni ku maha to kari.
Jehovha a si tilave ti to vathu va fa. I si nga kale ana wusa a va va nga fa. Va txo engisa Txizimu, va na hanya ngu ha kusigumiku.
GONDA TA TINGI
NGU YAHI MAHUNGU A MANENE AYA MATAKO NGU KATXIZIMU?
Ngu txihi txikongomelo txa Txizimu ngu mafu?
Bhiblia yi txhamusela ti to ngu ku txani Txizimu txi di vangile mafu ni ku ku xaniseka ku na guma ditshiku, ni ku mbimo yi yi tako yi ñote txani ka va va hanyako ha mafuni.
NGU YAHI MAHUNGU A MANENE AYA MATAKO NGU KATXIZIMU?
Ngu yihi themba yi ku ho ngu vakufa?
Ku maheka txani loko hi txi fa? Ina hi nga sikota kuwona ni kudhunda ava va nga fa?


text:
Nganea 110: Timotheo—Muthusi wa Paulo
Muṱhannga ane na mu vhona afha u na muapostola Paulo ndi Timotheo. Timotheo o vha a tshi dzula na muṱa wa hawe Lisitara. Mme awe o vha a tshi pfi Oinike makhulu wawe a tshi pfi Loisa.
Lwo vha lu lwa vhuraru Paulo a tshi dalela Lisitara. Hu ṱoḓaho u vha ṅwaha nga phanḓa, Paulo na Baranaba vho vha vho thoma u ḓa afha nga lwendo lwa u ṱanziela. Zwino Paulo o vha o vhuelela na Silasi.
Tshifanyisoni Paulo o vha a tshi khou vhudzisa Timotheo: ‘U nga funa u tshimbila na Silasi na nṋe? Ri nga shumisa thuso yau kha u ṱanziela kha vhathu vha kule.’
Timotheo a fhindula: ‘Ee, ndi a funa u ṱuwa.’ Nga murahu Timotheo a sia muṱa wa hawe a ṱuwa na Paulo na Silasi. Fhedzi kha ri thome u wana zwe zwa vha zwi tshi khou itea kha Paulo. Ho vha ho no vha miṅwaha i ṱoḓaho u vha 17 tshee Yesu a bvelela khae nḓilani ya u ya Damaseko.
Humbulani, Paulo o vha o ḓa Damaseko u vhaisa vhafunziwa vha Yesu, fhedzi zwino o vha o no vha mufunziwa! Nga murahu maswina a ita maano a u vhulaha Paulo ngauri o vha a sa funi pfunzo yawe nga ha Yesu. Fhedzi vhafunziwa vha mu ponyokisa nga u mu tsitsa nga tshirundu nga nnḓa ha luvhondo lwa muḓi.
Nga murahu Paulo a ya Antiokia a ṱanziela. Ndi henefho he vhatevheli vha Yesu vha thoma u vhidzwa Vhakriste. Paulo na Baranaba vha kona u rumiwa mashangoni a kule vha tshi bva Antiokia. Muṅwe muḓi we vha dalela ndi Lisitara, haya ha Timotheo.
Hu ṱoḓaho u vha ṅwaha nga murahu, Paulo o vha o vhuelela Lisitara nga lwendo lwa vhuvhili. Sedzani mapa ri gude huṅwe ha fhethu he Timotheo, Paulo na Silasi vha ya hone vha tshi bva Lisitara.
Ha u thoma, vho ya tsini Ikonio, vha kona u ya muḓini wa vhuvhili u no pfi Antiokia. Nga murahu vha gonyela Tiroasi, vha kona u ya Filipi, Thesalonike na Berea. Ni a hu vhona Athene kha mapa? Paulo o ṱanziela henefho. Nga murahu vha fhedza ṅwaha na hafu vha tshi ṱanziela Korinthe. Mafheleloni vha imanyana Efeso. Zwenezwo vha vhuya Kesarea nga gungwa, vha gonyela Antiokia, he Paulo a dzula hone.
Ngauralo Timotheo o tshimbila mimaela ya maḓana na maḓana a tshi thusa Paulo u ṱanziela “mafhungo maḓifha” na u thoma zwivhidzo zwinzhi zwa Vhukriste. Musi ni tshi vha muhulwane, naa ni ḓo vha muḓinḓa a fulufhedzeaho wa Yehova u nga Timotheo?
Mishumo 9:19-30; 11:19-26; Mishumo dzindima 13 u ya kha 17; 18:1-22.
1. Roma; 2. Melite; 3. Berea; 4. Thesalonike; 5. Korinthe; 6. Filipi; 7. Athene; 8. Kereta; 9. Tiroasi; 10. Efeso; 11. Mileto; 12. Kolosa; 13. Antiokia; 14. Ikonio; 15. Lisitara; 16. Kipiro; 17. Antiokia; 18. Kesarea; 19. Yope; 20. Damaseko; 21. Yerusalema; 22. Lwanzhe luhulu (Mediterranean)
Mbudziso
- Muṱhannga a re kha tshifanyiso ndi nnyi, u dzula ngafhi, nahone mme awe na makhulu wawe ndi vhonnyi?
- Timotheo o ri mini musi Paulo a tshi mu humbela arali a tshi nga ṱoḓa u tshimbila nae na Silasi u ṱanziela kha vhathu vha kule?
- Vhatevheli vha Yesu vho thoma u vhidzwa u pfi Vhakriste ngafhi?
- Musi Paulo, Silasi, na Timotheo vha tshi bva Antiokia, ndi ifhio miṅwe miḓi ye vha i dalela?
- Paulo o thusa hani Timotheo, nahone vhaswa ṋamusi vha fanela u ḓivhudzisa mbudziso ifhio?
Mbudziso dzo engedzeaho
- Vhalani Mishumo 9:19-30.
Muapostola Paulo o sumbedza hani vhuṱali musi a tshi khou pikiselwa mafhungo maḓifha? (Mish. 9:22-25, 29, 30; Mat. 10:16)
- Vhalani Mishumo 11:19-26.
Mafhungo o ṅwalwaho kha Mishumo 11:19-21, 26 a sumbedza hani uri muya wa Yehova u khou livhisa mushumo wa u huwelela?
- Vhalani Mishumo 13:13-16, 42-52.
Mishumo 13:51, 52 i sumbedza hani uri vhafunziwa a vho ngo tendela u pikiswa hu tshi vha kula nungo? (Mat. 10:14; Mish. 18:6; 1 Pet. 4:14)
- Vhalani Mishumo 14:1-6, 19-28.
Maipfi ane a ri “vha vha kumedza Murena” a ri vhofholola hani kha mbilaelo naho dzi dzifhio dzi songo teaho musi ri tshi thusa vhaswa ngohoni? (Mish. 14:21-23; 20:32; Yoh. 6:44)
- Vhalani Mishumo 16:1-5.
U ḓiimisela nga u ḓifunela ha Timotheo malugana na u ruba zwi ombedzela hani ndeme ya u ita ‘zwoṱhe u itela mafhungo maḓifha’? (Mish. 16:3; 1 Vha-Kor. 9:23; 1 Vha-Thes. 2:8)
- Vhalani Mishumo 18:1-11, 18-22.
Mishumo 18:9, 10 i sumbedza mini malugana na u dzhenelela ha Yesu kha u livhisa mushumo wa u huwelela, nahone zwenezwo zwi ri ṋea fulufhelo ḽifhio ṋamusi? (Mat. 28:20)


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Yohane 7:53–8:59
Matsalwa ya אBSys ma siya tindzimana 53 ku ya eka ndzima 8, ndzimana 11, leti hlayekaka hi ndlela leyi (hambileswi ku nga ni ku hambananyana eka tindzimana ni vuhundzuluxeri byo hambana-hambana bya Xigriki):53 Kutani un’wana ni un’wana a muka.8 Kambe Yesu a ya eNtshaveni ya Mitlhwari.2 Hambiswiritano, loko vurhonga byi tsuvuka a tlhela a ya etempeleni, kutani vanhu hinkwavo va sungula ku ta, hiloko a tshama ehansi a sungula ku va dyondzisa.3 Kutani vatsari ni Vafarisi va tisa wansati loyi a kumiweke a endla vuoswi, kuteloko va n’wi yimisile exikarhi ka vona,4 va ku eka yena: “Mudyondzisi, wansati loyi u kumiwe a ri karhi a endla vuoswi.5 ENawini Muxe u lerise leswaku hi va khandla hi maribye vavasati va muxaka wo tano. Kahle-kahle, wena u ri yini?”6 Ina, sweswo a va swi vulela ku n’wi ringa, leswaku va kuma nchumu wo n’wi hehla ha wona. Kambe Yesu a korhama a sungula ku tsala ehansi hi ritiho rakwe.7 Loko va phikelela va n’wi vutisa, a ololoka a ku eka vona: “Loyi a nga riki na xidyoho eka n’wina a a rhange a n’wi hoxa hi ribye.”8 Kutani a tlhela a korhama a ya emahlweni a tsala ehansi.9 Kambe lava tweke sweswo va sungula ku huma hi un’we-un’we, ku sungula vakulukumba, kutani a sala a ri swakwe, ni wansati loyi a a ri exikarhi ka vona.10 Kuteloko a ololokile, Yesu a ku eka yena: “Wena wansati, va kwihi xana? Xana a nga kona loyi a ku gweveke?”11 A ku: “A nga kona, nkulukumba.” Yesu a ku: “Na mina a ndzi ku gwevi. Tifambele; ku sukela sweswi u nga ha pfuki u hanya hi ku endla xidyoho.”12 Hikokwalaho Yesu a tlhela a vulavula na vona, a ku: “Hi mina ku vonakala+ ka misava. Loyi a ndzi landzelaka a nge pfuki a fambe emunyameni,+ kambe u ta kuma ku vonakala ka vutomi.”13 Hikwalaho Vafarisi va ku eka yena: “U nyikela vumbhoni malunghana na wena; vumbhoni bya wena a hi ntiyiso.”14 Yesu a va hlamula a ku: “Hambiloko ndzi nyikela vumbhoni malunghana na mina, vumbhoni+ bya mina i bya ntiyiso, hikuva ndza ku tiva laha ndzi humaka kona ni lomu ndzi yaka kona.+ Kambe n’wina a mi ku tivi laha ndzi humaka kona ni lomu ndzi yaka kona.15 Mi avanyisa hi langutelo ra nyama;+ mina a ndzi avanyisi munhu nikatsongo.+16 Kambe loko ndzi avanyisa, vuavanyisi bya mina i bya ntiyiso, hikuva a ndzi ndzexe, kambe Tatana loyi a ndzi rhumeke u na mina.+17 Nakambe, eNawini wa n’wina ku tsariwile, ‘Vumbhoni bya vanhu vambirhi i bya ntiyiso.’+18 Hi mina loyi a nyikelaka vumbhoni malunghana na mina, naswona Tatana loyi a ndzi rhumeke u nyikela vumbhoni malunghana na mina.”+19 Hikokwalaho va ya emahlweni va ku eka yena: “Tata wa wena u kwihi?” Yesu a hlamula a ku: “Mina a mi ndzi tivi, ni Tata+ wa mina a mi n’wi tivi. Loko a mi ndzi tiva, ni Tata wa mina a mi ta n’wi tiva.”+20 Marito lawa u ma vule a ri evuhlayiselweni bya xuma+ a ri karhi a dyondzisa etempeleni. Kambe a nga khomiwanga hi munhu,+ hikuva nkarhi+ wakwe a wu nga si fika.21 Hikwalaho a tlhela a ku eka vona: “Ndza famba, kutani mi ta ndzi lava,+ kambe mi ta fela exidyohweni+ xa n’wina. Laha ndzi yaka kona a mi nge ti.”22 Hikokwalaho Vayuda va sungula ku vula va ku: “A nge tidlayi, a hi swona ke? Hikuva u ri, ‘Laha ndzi yaka kona a mi nge ti.’”+23 Kutani a ya emahlweni a ku eka vona: “N’wina mi huma etindhawini ta le hansi; mina ndzi huma etindhawini ta le henhla.+ Mi huma emisaveni leyi;+ mina a ndzi humi eka yona misava leyi.+24 Hikokwalaho ndzi mi byerile ndzi ku, Mi ta fela eswidyohweni swa n’wina.+ Hikuva loko mi nga kholwi leswaku ndzi yena, mi ta fela eswidyohweni swa n’wina.”+25 Hikokwalaho va ku eka yena: “Hi wena mani?” Yesu a ku eka vona: “Swona ha yini ndzi vulavula na n’wina?26 Ndzi ni swilo swo tala swo swi vula malunghana na n’wina ni ku mi avanyisa. Kahle-kahle, loyi a ndzi rhumeke u ni ntiyiso, kutani swilo leswi ndzi swi tweke eka yena ndza swi vula emisaveni.”+27 A va swi twisisanga leswaku a a va byela hi Tatana.28 Hikokwalaho Yesu a ku: “Loko mi tlakuse+ N’wana wa munhu,+ kutani mi ta tiva leswaku ndzi yena,+ ni leswaku a ndzi endli nchumu hi ku tisungulela;+ kambe ndzi vulavula swilo leswi hilaha Tatana a ndzi dyondziseke hakona.+29 Naswona loyi a ndzi rhumeke u na mina; a nga ndzi tshikanga ndzi ri swanga, hikuva nkarhi hinkwawo ndzi endla swilo leswi n’wi tsakisaka.”+30 Loko a ri karhi a vula swilo leswi, vo tala va pfumela eka yena.+31 Kutani Yesu a byela Vayuda lava n’wi kholweke a ku: “Loko mi tshama eritweni ra mina,+ hakunene mi vadyondzisiwa va mina,32 naswona mi ta tiva ntiyiso,+ kutani ntiyiso wu ta mi ntshunxa.”+33 Va n’wi angula va ku: “Hina hi vana+ va Abrahama naswona a hi si tshama hi va mahlonga ya munhu wo karhi.+ Xana u vurisa ku yini u ku, ‘Mi ta ntshuxeka’?”34 Yesu a va hlamula a ku: “Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Muendli un’wana ni un’wana wa xidyoho i hlonga ra xidyoho.+35 Ku tlula kwalaho, hlonga a ri tshami endyangwini hi masiku; n’wana yena u tshama hi masiku.+36 Hikokwalaho loko N’wana a mi ntshunxa, mi ta ntshunxeka hakunene.+37 Ndza swi tiva leswaku mi vana va Abrahama; kambe mi lava ku ndzi dlaya,+ hikuva rito ra mina a ri endli nhluvuko eka n’wina.+38 Mina ndzi vulavula+ swilo leswi ndzi swi voneke eka Tatana;+ hikokwalaho, n’wina mi endla swilo leswi mi swi tweke eka tata wa n’wina.”39 Va n’wi hlamula va ku: “Tata wa hina i Abrahama.”+ Yesu a ku eka vona: “Loko mi ri vana+ va Abrahama, endlani mintirho ya Abrahama.40 Kambe sweswi mi lava ku ndzi dlaya, mina munhu loyi a mi byeleke ntiyiso lowu ndzi wu tweke eka Xikwembu.+ Abrahama a nga swi endlanga sweswo.+41 Mi endla mintirho ya tata wa n’wina.” Va ku eka yena: “Hina a hi velekiwanga hi vumbhisa; hi ni Tatana+ un’we, ku nga Xikwembu.”42 Yesu a ku eka vona: “Loko Xikwembu a xi ri Tata wa n’wina, a mi ta ndzi rhandza,+ hikuva ndzi ta hi le ka Xikwembu, kutani ndzi kwala.+ Naswona a ndzi tanga hi ku tisungulela ka mina nikatsongo, kambe xona xi ndzi rhumile.+43 Ha yini mi nga swi tivi leswi ndzi swi vulaka? Hikuva a mi ri yingisi rito+ ra mina.44 N’wina mi huma eka tata wa n’wina Diyavulosi,+ naswona mi navela ku endla ku navela ka tata wa n’wina.+ Yena a a ri mudlayi wa vanhu ku sukela eku sunguleni,+ naswona a nga yimanga a tiyile entiyisweni, hikuva ntiyiso a wu kona eka yena. Loko a vulavula vunwa, u vulavula hi ku landza mboyamelo wa yena, hikuva i muhembi ni tata wa mavunwa.+45 Hikuva loko ku ri mina, ndzi vulavula ntiyiso, a mi ndzi kholwi.+46 I mani exikarhi ka n’wina loyi a ndzi vonaka ndzi ri ni xidyoho?+ Loko ndzi vulavula ntiyiso, ha yini mi nga ndzi kholwi?47 Loyi a humaka eka Xikwembu u yingisa marito ya Xikwembu.+ Hi yona mhaka leyi mi nga yingisiki, hikuva a mi humi eka Xikwembu.”+48 Vayuda va n’wi hlamula va ku: “Xana a hi vuli ntiyiso loko hi ku, Wena u Musamariya+ naswona u ni dimona?”+49 Yesu a hlamula a ku: “A ndzi na dimona, kambe ndzi xixima Tatana,+ n’wina ma ndzi tsongahata.50 Kambe a ndzi tilaveli ku vangama;+ u kona Loyi a ku lavaka a tlhela a avanyisa.+51 Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Loko munhu a hlayisa rito ra mina, a nge pfuki a vone rifu nikatsongo.”+52 Vayuda va ku eka yena: “Sweswi ha swi tiva leswaku u ni dimona.+ Abrahama u file,+ ni vaprofeta;+ kambe wena u ri, ‘Loko munhu a hlayisa rito ra mina, a nge pfuki a nantswe+ rifu nikatsongo.’53 A wu nkulu+ eka tata wa hina Abrahama, la feke, a hi swona ke? Ni vaprofeta va file.+ Xana wena u vula leswaku u mani?”54 Yesu a hlamula a ku: “Loko ndzi tivangamisa, ku vangama ka mina a hi nchumu. Tatana hi yena la ndzi vangamisaka,+ loyi mi vulaka leswaku i Xikwembu xa n’wina;55 kambe a mi n’wi tivanga.+ Kambe mina ndza n’wi tiva.+ Naswona loko ndzi vula leswaku a ndzi n’wi tivi ndzi ta va ndzi fana na n’wina, ndzi ta va muhembi. Kambe ndza n’wi tiva naswona ndzi hlayisa rito+ rakwe.56 Abrahama tata wa n’wina a a tsake ngopfu hi ku langutela ku vona siku ra mina,+ naswona u ri vonile a tsaka.”+57 Hikokwalaho Vayuda va ku eka yena: “Ni malembe ya 50 a wu si va na wona, kambe u ri u vone Abrahama?”58 Yesu a ku eka vona: “Hakunene ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Abrahama a nga si va kona, mina a ndzi ri kona.”+59 Hikokwalaho va rhola maribye ya ku n’wi hoxetela ha wona;+ kambe Yesu a tumbela kutani a huma etempeleni.


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | VUKATI
Ndlela Ya Ku Tiyisa Xihlambanyo
NTLHONTLHO
Hi siku ro karhi u endle xihlambanyo u nghenela vukati. Xitshembiso xolexo u xi endleke i xa vutomi hinkwabyo, xa ku va u tshama ni loyi u tekaneke na yena naswona mi lulamisa swiphiqo leswi nga ha humelelaka.
Kambe loko malembe ma ri karhi ma famba, ku holova ku onha rirhandzu ra n’wina. Xana wa ha titwa hilaha a wu titwa hakona loko mi tekana?
LESWI U FANELEKE U SWI TIVA
Xihlambanyo a hi xiphiqo. Vanhu vo tala namuntlha va chava ku endla xihlambanyo. Van’wana va fanisa xihlambanyo ni bolo ni nketani leyi yi ku bohelelaka eka xiboho lexi nga riki xinene. Kambe teka xihlambanyo ku ri nsoma lowu tiyisaka vukati bya wena. Megan wansati loyi a tekiweke u ri: “Lexi tsakisaka hi xihlambanyo hileswaku, loko wena ni loyi u tekaneke na yena mi holova, a ku na loyi a nga ta famba.” * Loko mi tiyiseka leswaku vukati i xisirhelelo, hambiloko ku pfuka swin’wana,mi kota ku lulamisa swiphiqo.—Hlaya bokisi leri nge “ Xihlambanyo ni Vutshembeki.”
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: Loko ku ri ni swiphiqo evukatini bya wena, sweswi i nkarhi wa leswaku u swi lulamisa ku nga ri ku holova hi swona. U nga swi endlisa ku yini swoleswo?
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
Kambisisa leswi u swi anakanyaka. “Vukati.” Xana loko u anakanya hi byona u titwa u ri ekhotsweni kumbe byi endla u titwa u hlayisekile? Loko minkarhi hinkwayo ku va ni swiphiqo, xana u anakanya hi ku famba? Leswaku u tiyisa xihlambanyo xa wena, i swa nkoka ku teka vukati ku ri xiboho xa hilaha ku nga heriki.—Nawu wa Bibele: Matewu 19:6.
Kambisisa leswi endlekeke evuton’wini bya wena. Ndlela leyi u tekaka xihlambanyo ha yona yi nga vangiwa hi leswi u swi voneke eka vatswari va wena. Lea wansati loyi a tekiweke u ri: “Vatswari va mina va dlaye vukati loko ndza ha ri ntsongo naswona ndza chava leswaku leswi swi va humeleleke, swi nga endleka leswaku swi ndzi endle ndzi teka vukati hi ndlela leyi nga riki yinene.” Tiyiseka leswaku u nga swi kota ku endla vukati bya wena byi tsakisa. A swi vuli leswaku leswi endlekeke eka vatswari va wena swi ta endleka ni le ka wena.—Nawu wa Bibele: Vagalatiya 6:4, 5.
Xiyisisa ndlela leyi u vulavulaka ha yona. Loko wena ni loyi u tekaneke na yena mi nga pfumelelani hi mhaka yo karhi, u nga vuli marito lawa endzhaku u nga ta tisola, yo tanihi lama nge, “ndza ku tshika” kumbe “swa antswa ndzi tikumela munhu un’wana loyi a nga ta ndzi teka ndzi ri wa nkoka.” Marito yo tano, ma onha xihlambanyo hikuva ematshan’weni ya ku lulamisa xiphiqo xa n’wina, ma nyanyisa xiyimo. Ematshan’weni ya ku vula marito yo vava, u nga ha vula u ku: “A hi nge swi koti ku lulamisa mhaka leyi sweswi hikuva hinkwerhu hi hlundzukile.”—Nawu wa Bibele: Swivuriso 12:18.
Kombisa leswaku u endle ‘xihlambanyo.’ Laha u tirhelaka kona etafuleni ra wena, veka xifaniso xa loyi u tekaneke na yena. Vulavula kahle hi vukati bya n’wina. Tivekele pakani ya ku fonela loyi u tekaneke na yena siku ni siku loko mi nga ri swin’we. Minkarhi hinkwayo titolovete ku tirhisa rito “hi” u katsa loyi u tekaneke na yena kumbe u ku “mina ni nsati wa mina” kumbe “mina ni nuna wa mina.” Loko u endla tano u ta swi kombisa eka van’wana ni le ka wena leswaku u endle xihlambanyo eka loyi u tekaneke na yena.
Dyondza eka vatekani lava nga xikombiso lexinene. Languta vatekani lava wupfuke lava lulamisaka swiphiqo hi ndlela leyinene. Va vutise leswaku “va xi teka njhani xihlambanyo naswona sweswo swi va pfune njhani evukatini bya vona.” Bibele yi ri: “Nsimbi yi lotiwa hi nsimbi. Hi ndlela leyi fanaka munhu u lota xikandza xa un’wana.” (Swivuriso 27:17) Anakanya hi tsalwa rero, u lava mpfuno eka lava vukati bya vona byi tsakisaka.
^ ndzim. 7 Bibele yi pfumelela vatekani leswaku va hambana ntsena loko un’wana wa vona a endle vuoswi. Hlaya xihloko lexi nge “Leswi Bibele Yi Swi Vulaka Hi Vuoswi” eka Xalamuka! leyi.
DYONDZA SWO TALA
U NGA VA NI NDYANGU LOWU TSAKEKE
Tshembeka Eka Nkataku
Xana swi kona swin’wana leswi hi faneleke hi tshembeka eka swona evukatini ku tlula ku papalata vuoswi?
XIHONDZO XO RINDZA
Ku Namarhela Xihlambanyo Xa Wena eVukatini
I yini lexi nga endlaka leswaku vukati byi tiya? I yini lexi nga byi tsanisaka? Xana u nga xi tiyisa njhani xihlambanyo xa wena?
SWIVUTISO LESWI HLAMURIWAKA HI BIBELE
Xana Bibele Yi Nga Ndzi Pfuna Ku Va Ni Ndyangu Lowu Tsakeke?
Xitsundzuxo xa vutlhari lexi kumekaka eBibeleni xi pfune timiliyoni ta vavanuna ni vavasati leswaku va va ni kaya leri tsakeke.
MAHUNGU LAMANENE LAMA HUMAKA EKA XIKWEMBU!
Milawu Ya Xikwembu Yi Hi Pfuna Njhani?
Yesu u hlamusele leswaku ha yini hi lava nkongomiso ni leswaku hi yihi milawu ya Bibele leyi nga ya nkoka.


text:
LESWI NGA PFUNAKA NDYANGU | KU KURISA VANA
Nkoka Wo Endla Mitirho Ya Le Kaya
NTLHONTLHO
Emindyangwini yin’wana vana va pfuneta hi mitirho ya le kaya naswona va yi endla handle ko gungula. Emindyangwini yin’wana vatswari va tekela vana va vona ehansi naswona sweswo swi endla leswaku va nga tirhi nchumu ekaya naswona vana va tsaka loko va nga tirhi nchumu.
Valavisisi va kume leswaku sweswo swi tala ku endleka ematikweni ya le Vupeladyambu, laha vana va lavaka ku tirheriwa ematshan’weni yo tirha hi ku swi rhandza. Mutswari loyi a vuriwaka Steven, u ri: “Namuntlha vatswari va tshika vana va heta nkarhi wo tala va tlanga mintlango ya tivhidiyo, va tirhisa internet ni ku hlalela thelevhixini, ku ri ni ku va va pfuneta hi mitirho ya le kaya.”
U anakanya yini? Mitirho ya le kaya a hi ya nkoka hileswi yi endlaka kaya ri tshama ri basile ntsena kambe yi tlhela yi pfuna n’wana a va ni vutihlamuleri.
LESWI U FANELEKE U SWI TIVA
Vatswari van’wana va kanakana ku nyika vana va vona mitirho ya le kaya ngopfungopfu loko va taleriwe hi mitirho ya xikolo ya le kaya ni mintlango. Hambiswiritano, xiya vuyelo lebyinene lebyi vaka kona loko n’wana a endla mitirho ya le kaya.
Mitirho ya le kaya yi endla n’wana a va ni vutihlamuleri. Hakanyingi vana lava endlaka mitirho ya le kaya hi vona va pasaka swinene exikolweni. Loko n’wana a pfuneta ku endla mitirho ya le kaya swi endla a titshemba, a va ni mahanyelo lamanene ni ku n’wi pfuna leswaku a tiyimisela evuton’wini.
Mitirho ya le kaya yi endla vana va lava ku pfuna van’wana. Van’wana va kume leswaku vana lava talaka ku endla mitirho ya le kaya hi vona lava hakanyingi loko va kurile va tirhaka mitirho leyi pfunaka vanhu. Mitirho ya le kaya yi endla va tsakela ku pfuna van’wana ku ri ni ku va ku pfuneka vona ntsena. Steven, loyi a boxiweke eku sunguleni u tlhela a ku: “Loko vana va nga nyikiwi mitirho ekaya, va dyondza leswaku va fanele ku tirheriwa naswona va ta kula va ri ni langutelo rero leri hoxeke hi ntirho ni vutihlamuleri.”
Mitirho ya le kaya yi endla leswaku ku va ni vun’we endyangwini. Ku va vana va pfuneta eka mitirho ya le kaya a swi endli va titwa va ri va nkoka ntsena endyangwini kambe swi tlhela swi endla va titwa va ri ni vutihlamuleri. Timhaka ti onhaka loko vatswari va khutaza vana ku rhangisa ngopfu mintlangu ya le xikolweni ku ri ni ku endla ya le kaya. Tivutise, ‘Xana n’wana wa mina u vuyeriwa hi yini loko a heta nkarhi wo tala a tlanga bolo kambe a nga tshami ekaya?’
LESWI U NGA SWI ENDLAKA
N’wi dyondzise a ha ri ntsongo. Van’wana va vula leswaku vatswari va fanele va sungula ku nyika vana mitirho ya le kaya loko va ri ni malembe manharhu. Kasi van’wana va vula leswaku loko va ri ni malembe mambirhi kumbe ya le hansi ka wona. Vana lavatsongo va rhandza ku tirha ni vatswari va vona ni ku va tekelela.—Nsinya wa nawu wa le Bibeleni: Swivuriso 22:6.
N’wi nyike mitirho leyi n’wi ringaneke. Hi xikombiso, n’wana loyi a nga ni malembe manharhu a nga rhwalela tithoyi, a sula loko a halate swilo kumbe a hoxa mpahla ya thyaka endhawini ya yona. Vana lavakulu va nga basisa yindlu, va hlantswa movha ni ku sweka. U nga byi tekeli ehansi vuswikoti bya n’wana wa wena. Yi nga ha ku hlamarisa ndlela leyi a swi tsakelaka ha yona ku tirha.
Rhangisa mitirho ya le kaya. Sweswo swi nga ha tika loko n’wana wa wena a taleriwa hi mitirho ya xikolo siku ni siku. Buku leyi nge The Price of Privilege, yi vula leswaku ku tshikisa n’wana ku endla mitirho ya le kaya hileswi vatswari va lavaka a pasela ehenhla “swi komba ku tsandzeka ku rhangisa swilo hi ku ya hi nkoka wa swona.” Hilaha swi hlamuseriweke hakona, ku va vana va endla mitirho ya le kaya swi va pfuna leswaku va tlhariha exikolweni. Ku tiva ku endla mitirho ya le kaya swi ta va pfuna loko va kurile naswona va ri ni mindyangu ya vona.—Nsinya wa nawu wa le Bibeleni: Vafilipiya 1:10.
Xikongomelo i ku tiva ntirho ku nga ri ku karhateka hi vuyelo bya sweswi. N’wana a nga ha teka nkarhi wo leha ku endla ntirho wo karhi. U nga tlhela u xiya leswaku a nga wu endli kahle. Loko swi ri tano, u nga n’wi tshikisi ivi u endla hi wexe. Xikongomelo xa wena a hi ku lava leswaku n’wana wa wena a endla ntirho ku fana ni munhu lonkulu kambe i ku n’wi pfuna leswaku a dyondza mitirho ni ku tiva ndlela leyi swi tsakisaka ha yona ku tiendlela yona.—Nsinya wa nawu wa le Bibeleni: Eklesiasta 3:22.
U nga n’wi hakeli. Van’wana va vula leswaku ku hakela n’wana loko a tirhile swi n’wi dyondzisa ku va ni vutihlamuleri. Van’wana va ri swi endla vana va tirhela lexi va nga ta nyikiwa xona, ku nga ri ku pfuneta. Nakambe ku vuriwa leswaku n’wana a nga ha ala ku rhumiwa loko a ri ni mali, leswi kombisaka leswaku a nga wu voni nkoka wo endla mitirho ya le kaya. U nga dyondza yini emhakeni leyi? A wu fanelanga u hakela n’wana loko a tirhile.


text:
Mati
Mati imuxaka wa khemikhali liyi ngahava muvala, naswona mati ixiyenge ya swinambyana, milambu, maqhivi na malwandle yamisava, na vumati lebyikumeka eka swivumbiwa leswi hanyaka. Xihlawulekisi xa khemikhali leyi i H2O, leswi vulaka leswaku mati ma vumbiwa hi ti athomu timbirhi ta Hydrogen na athomu yin'we ya moya wa Oxygen. Mati ma naswivumbeko swinharhu kunga Vumati (Mati); Vutiyela (Gwitsi) na vumoya (Ripumele).
Mati mafunengeta kwalomu ka 71% ta Misava.[1] Mati iyankoka eka swivumbiwa hinkwaswo leswi hanyaka. Laha Misaveni kwalomu ka 96.5% wa mati makumeka emaqhivini na malwandle, 1.7% kuva mati yo boxiwa kumbe kuceriwa eka misava, kasi 1.7% wa mati makumeka emagwitsini ya tinhlohlorhi ta misava eAntarctica na Greenland, ntsengo lowu saleka wa mati wukumeka eka ripumele na Marifu.[2][3]
Mati lamatengeke yonwa iyankoka eka vanhu na swivumbiwa swinwana. Mfikelelo wa mati lamabhaseke wu antswisiwile eka malembe lamahundzeka emisaveni hinkwayo, hambiswiritano kwalomu ka bhiliyoni ra vanhu emisavani vapfumala mati lama bhaseke. Kuna vuxaka exikarhi ka vuswikoti bya fikelela mati lamabhaseke na rifuwo ra vanhu kuya hi tiko.[4] Vahlahluvi va komba leswku hi lembe ra 2025, kwalomu ka hafu ya vanhu vamisava vata langutana na kupfumaleka ka mati.[5]
Mati matlanga xiyenge xo hlawuleka eka Ikhonomi ya misava. Kwalomu ka 70% wa mati lama tengeke ma tirhiseriwa swa tavurimi.[6] Vutshevi bya tinhlampfi emaqhivini na malwande, byi wundla swiyenge swotala swa vanhu emisaveni. Tnhundzu to tala ti fambisiwa hi swikepe ku suka no ya etindhawini tale kule hi milambu na malwandle. Mati, magwitsi na Ripumele, switirhisiwa ngopfu ku timula no kufumeta tikhomponi na makaya ya vanhu. Mati mathlela ma tirhisiwa ku olovisa tikhemikhali to tala, naswona mathlela matirhisiwa ku Sweka na Hlantswa.
Minkombo[Lulamisa | edit source]
- ↑ "CIA – The world factbook". Central Intelligence Agency. Retrieved 20 December 2008.
- ↑ Gleick, P.H., ed. (1993). Water in Crisis: A Guide to the World's Freshwater Resources. Oxford University Press. p. 13, Table 2.1 "Water reserves on the earth".
- ↑ Water Vapor in the Climate System, Special Report, [AGU], December 1995 (linked 4/2007).
- ↑ "Public Services", Gapminder video
- ↑ "Charting Our Water Future: Economic frameworks to inform decision-making" (PDF). Retrieved 25 July 2010.
- ↑ Baroni, L.; Cenci, L.; Tettamanti, M.; Berati, M. (2007). "Evaluating the environmental impact of various dietary patterns combined with different food production systems". European Journal of Clinical Nutrition 61 (2): 279–286. PMID 17035955. doi:10.1038/sj.ejcn.1602522.


text:
ṰHUMETSHEDZO
Tshilalelo Tsha Murena—Vhuṱambo Vhune ha Hulisa Mudzimu
VHAKRISTE vha laedzwa uri vha pembelele Tshihumbudzo tsha lufu lwa Kristo. Honovhu vhuṱambo vhu dovha ha vhidzwa “tshilalelo tsha Murena.” (1 Vha-Korinta 11:20) Ndi mini zwine zwa ita uri tshi vhe tsha ndeme? Tshi fanela u pembelelwa lini nahone hani?
Yesu Kristo o thoma honovhu vhuṱambo vhusikuni ha Paseka ya Vhayuda nga 33 C.E. Paseka yo vha i vhuṱambo he ha vha vhu tshi pembelelwa luthihi fhedzi nga ṅwaha, nga ḽa 14 Nisan ḽa ṅwedzi wa Vhayuda. U itela u vhalela ḽeneḽi ḓuvha, Vhayuda vho vha vha tshi lindela ḓuvha ḽa tshimedzi musi hu tshi vha na tshedza lwa awara dza 12 na awara dza 12 dza swiswi. Ṅwedzi muswa u vhonalaho u re tsini na ḽeneḽi ḓuvha wo vha u tshi swaya u thoma ha Nisan. Paseka yo vha i tshi pembelelwa nga murahu ha maḓuvha 14 ḓuvha ḽo no kovhela.
Yesu o pembelela Paseka na vhaapostola vhawe, a pandela Yudasi Iskariote, nahone a thoma Tshilalelo tsha Murena. Tshenetsho tshilalelo tsho dzhiela vhudzulo Paseka ya Vhayuda nahone nga zwenezwo tshi fanela u pembelelwa luthihi fhedzi nga ṅwaha.
Evangeli ya Mateo i vhiga u ri: “Yesu a dzhia tshinnkwa, a livhuha, a tshi ṅwatakanya, a ṋea vhafunziwa vhawe a ri: Ṱanganedzani, ni ḽe, ndi muvhili wanga. A dzhia na tshinwelo, a livhuha, a vha ṋea a ri: Inwani ngatsho’ noṱhe; Ndi malofha anga aya a mulanga muswa, a shululelwaho vhanzhi uri vha hangwelwe zwivhi.”—Mateo 26:26-28.
Vhaṅwe vha tenda uri Yesu o shandukisa tshinnkwa tsha vha ṋama yawe ya vhukuma nahone veine ya vha malofha awe a vhukuma. Naho zwo ralo, muvhili wa ṋama wa Yesu wo vha u songo huvhala musi a tshi ṋekedza tshenetshi tshinnkwa. Naa vhaapostola vha Yesu vho vha vha tshi khou ḽa ṋama ya Yesu ya vhukuma na u nwa malofha awe a vhukuma? Hai, ngauri zwenezwo zwo vha zwi tshi ḓo vha hu u ḽa muthu nahone zwi u pfuka mulayo wa Mudzimu. (Genesi 9:3, 4; Levitiko 17:10) U ya nga Luka 22:20, Yesu o ri: “Ndi tshone tshinwelo tsha mulanga muswa wa malofha anga a shululwaho nga mulandu waṋu.” Naa tshenetsho tshinwelo tsho mbo ḓi shanduka tsha vha “mulanga muswa” nga ho livhaho? Zwenezwo zwo vha zwi si nga si konadzee, samusi mulanga hu u tendelana, hu si tshithu tshine wa nga tshi fara nga tshanḓa.
Nga zwenezwo, tshinnkwa na veine zwo vha zwi zwithu zwa pfanyisedzo. Tshinnkwa tsho vha tshi tshi imela muvhili wa Kristo wo fhelelaho. Yesu o shumisa tshinnkwa tsho salaho musi hu tshi pembelelwa vhuṱambo ha Paseka. Tshenetsho tshinnkwa tsho vha tshi songo vanganyiwa na dini, kana mbiliso. (Ekisodo 12:8) Bivhili i shumisa dini sa tshiga tshi imelaho tshivhi kana u sina. Ngauralo tshinnkwa tsho vha tshi tshi imela muvhili wo fhelelaho we Yesu a u ṋekedza wa vha tshiṱhavhelo. Wo vha u si na tshivhi.—Mateo 16:11, 12; 1 Vha-Korinta 5:6, 7; 1 Petro 2:22; 1 Yohane 2:1, 2.
Veine tswuku i imela malofha a Yesu. Eneo malofha a ita uri mulanga muswa u khwaṱhe. Yesu o amba uri malofha awe o shululwa “u itela u hangwelwa ha zwivhi.” Ngauralo vhathu vha nga vha vho kunaho phanḓa ha Mudzimu nahone vha dzhena kha mulanga muswa na Yehova. (Vha-Heberu 9:14; 10:16, 17) Wonoyu mulanga kana thendelano, u ita uri Vhakriste 144 000 vha fulufhedzeaho vha kone u ya ṱaḓulu. Vha ḓo vha mahosi na vhotshifhe u itela u fhaṱutshedza vhathu vhoṱhe.—Genesi 22:18; Yeremia 31:31-33; 1 Petro 2:9; Ndzumbululo 5:9, 10; 14:1-3.
Ndi vhafhio vhane vha fanela u ḽa zwiga zwa Tshihumbudzo? Zwi tou pfala uri ndi vhane vha vha kha mulanga muswa—ndi uri vhane vha vha na fulufhelo ḽa u ya ṱaḓulu—vhane vha fanela u ḽa tshinnkwa na veine. Muyamukhethwa wa Mudzimu u a vha vhudza uri vho ṋangwa uri vha ye u vha mahosi ṱaḓulu. (Vha-Roma 8:16) Vha dovha vha vha kha mulanga wa Muvhuso na Yesu.—Luka 22:29.
Hu pfi mini nga vhane vha vha na fulufhelo ḽa u tshila nga hu sa fheli Paradisoni kha ḽifhasi? Vha tevhedza ndaela ya Yesu nahone vha vha hone Tshilaleloni tsha Murena, fhedzi vha vha vha tshi tou vha vhaṱaleli fhedzi vha re na ṱhonifho. Ṱhanzi dza Yehova vha pembelela Tshilalelo tsha Murena luthihi nga ṅwaha nga ḽa 14 Nisan musi ḓuvha ḽo no kovhela. Naho hu na vha si gathi fhedzi vhane vha amba uri vha na fulufhelo ḽa u ya ṱaḓulu, honovhu vhuṱambo ndi ha ndeme kha Vhakriste vhoṱhe. Ndi tshiitea tshine vhathu vhoṱhe vha nga elekanya nga ha lufuno luhulwane lwa Yehova Mudzimu na Yesu Kristo.—Yohane 3:16.


text:
NDIMA YA 10
Khosi I Kunakisa Vhathu Vhayo Nga Lwa Muya
1-3. Ndi mini zwe Yesu a zwi ita musi a tshi wana uri thembele i khou tshikafhadzwa?
YESU o vha a tshi ṱhonifha vhukuma thembele ya Yerusalema ngauri o vha a tshi zwi ḓivha uri i imela mini. Ndi kale yeneyo thembele i fhethu ha vhurabeli ha ngoho fhano kha ḽifhasi. Fhedzi honoho vhurabeli—vhurabeli ha Mudzimu mukhethwa, Yehova—vhu fanela u vha ho kunaho na vhu si na tshika. Nga zwenezwo, edzani u humbula nḓila ye Yesu a ḓipfa ngayo musi a tshi ya thembeleni nga ḽa 10 Nisan, 33 C.E., nahone a i wana i tshi khou tshikafhadzwa. Ho vha hu tshi khou itea mini?—Vhalani Mateo 21:12, 13.
2 Muṱani wa Vhannḓa, vhavhambadzi vha vhupangwa na vhatshintshi vha tshelede vho vha vha tshi khou fhura vhagwadameli vho ḓaho u ṋeela kha Yehova. * Yesu “a pandela vhoṱhe vhe vha vha vha tshi khou renga na u rengisa henefho, nahone a thudzekanya maṱafula a vhatshintshi vha tshelede.” (Vhambedzani Nehemia 13:7-9.) A sasaladza vhenevho vhanna vha re na tseḓa nge vha ita nnḓu ya Khotsi awe “bako ḽa mavemu.” Nga yeneyo nḓila Yesu a sumbedza uri u ṱhonifha thembele na zwine ya imela zwone. Vhurabeli ha Khotsi awe ho vha ho fanela u dzula ho kuna!
3 Nga murahu ha maḓana a miṅwaha, musi Yesu o no vhewa sa Khosi ya Vhumessia, o dovha a kunakisa thembele—ine ya katela vhoṱhe vhane ṋamusi vha ṱoḓa u gwadamela Yehova nga nḓila ine a i ṱanganedza. Ndi thembele ifhio ye a i kunakisa nga tshenetsho tshifhinga?
U Kunakiswa Ha Vhana Vha “Vha-Levi”
4, 5. (a) Vhatevheli vha Yesu vho ḓodzwaho vho kunakiswa hani u bva nga 1914 u swika mathomoni a 1919? (b) Naa honoho ho vha hu u kunakiswa ha u fhedza ha vhathu vha Mudzimu? Ṱalutshedzani.
4 Samusi ro zwi vhona kha Ndima ya 2 ya ino bugu, musi Yesu o no vhewa kha khuluṋoni nga 1914, ene na Khotsi awe vho ḓa vha ṱola thembele ya lwa muya—nzudzanyo ya vhurabeli ho kunaho. * Nga murahu ha honoho u ṱola, Khosi yo vhona uri Vhakriste vho ḓodzwaho, vhana vha “Vha-Levi,” vho vha vha tshi fanela u kunakiswa. (Mal. 3:1-3) U bva nga 1914 u swika mathomoni a 1919, Yehova ane a vha Mukunakisi, o tendela vhathu vhawe vha tshi ṱangana na milingo na mitsiko zwo fhamba-fhambanaho zwe zwa vha kunakisa. Zwi takadzaho ndi uri yeneyo milingo ine ya fana mulilo yo vha kunakisa tshoṱhe, ya vha ita uri vha swele u tikedza Khosi ya Vhumessia!
5 Naa honoho ho vha hu u kunakiswa ha u fhedza ha vhathu vha Mudzimu? Na kathihi. Kha oṱhe maḓuvha a vhufhelo, Yehova o shumisa Khosi ya Vhumessia u bvela phanḓa a tshi thusa vhatevheli vhawe uri vha vhe vho kunaho uri vha dzule vhe thembeleni ya muya. Kha ndima mbili dzi tevhelaho, ri ḓo vhona nḓila ye a vha kunakisa ngayo siani ḽa matshilele na ḽa ndangulo. Tsha u thoma, kha ri haseledze nga u kunakiswa nga lwa muya. Zwi a khwaṱhisa lutendo u ṱhogomela zwe Yesu a zwi ita—nga nḓila dzi vhonalaho na nga nḓila dzi sa vhonali—u itela u thusa vhatevheli vhawe uri vha vhe vho kunaho nga lwa muya.
“Ṱambani”
6. Ndaela dze Yehova a dzi ṋea Vhayuda vhe vha vha vhe vhuthubwani dzi ri thusa hani uri ri pfesese zwine zwa katelwa kha u kuna ha lwa muya?
6 U kuna nga lwa muya ndi mini? U itela u wana phindulo, kha ri ṱolisise maipfi e Yehova a a vhudza Vhayuda vhe vha vha vhe vhuthubwani musi vhe tsini na u ṱuwa Babele nga ḓana ḽa vhurathi ḽa miṅwaha B.C.E. (Vhalani Yesaya 52:11.) Eneo mathubwa o vha a tshi khou humela hayani Yerusalema, zwihuluhulu hu u itela u fhaṱulula thembele na u vusulusa vhurabeli ha ngoho. (Esera 1:2-4) Yehova o vha a tshi khou ṱoḓa uri vhathu vhawe vha sie mikhuvha yoṱhe ya vhurabeli ha Babele. Ṱhogomelani ndaela dze a vha ṋea dzone: “Ni songo fara tshikha,” “ibvani vhukati havho,” nahone “ṱambani.” Vhurabeli ha Yehova ho kunaho a ho ngo fanela u tshikafhadzwa nga vhurabeli ha mazwifhi. Nga zwenezwo-ha, ri nga phetha nga ḽifhio? U kuna ha lwa muya zwi katela u ṱutshela kule na dzipfunzo na mikhuvha ya vhurabeli ha mazwifhi.
7. Yesu o shumisa nḓila ifhio u itela u thusa vhatevheli vhawe uri vha kune nga lwa muya?
7 Musi Yesu a tshi kha ḓi tou bva u rwelwa ṱari sa Khosi, o vula nḓila i vhonalaho ye a thusa ngayo vhatevheli vhawe uri vha vhe vho kunaho nga lwa muya. Yeneyo nḓila ndi mulanda a fulufhedzeaho na wa vhuṱali, we Yesu a mu vhea nga 1919. (Mat. 24:45) Nga wonoyo ṅwaha, Vhagudi vha Bivhili vho vha vho no ḓikunakisa kha pfunzo nnzhi dza vhurereli ha mazwifhi. Fhedzi vho vha vha kha ḓi tea u kunakiswa hafhu nga lwa muya. A tshi shumisa mulanda wawe a fulufhedzeaho, Kristo o funza vhatevheli vhawe nga zwiṱuku nga zwiṱuku nga ha vhuṱambo na mikhuvha yo fhamba-fhambanaho ye vha vha vha tshi fanela u i ṱutshela. (Mir. 4:18) Kha ri ṱhogomele dziṅwe tsumbo dza zwenezwi.
Zwo Tea uri Vhakriste Vha Pembelele Khirisimusi?
8. Vhagudi vha Bivhili vho vha vho no ṱhogomela mini nga ha Khirisimusi nahone ndi zwifhio zwe vha si zwi vhone zwavhuḓi?
8 Vhagudi vha Bivhili vho zwi ṱhogomela u bva kale uri Khirisimusi i bva kha vhuhedeni na uri Yesu ho ngo bebwa nga ḽa 25 December. Zion’s Watch Tower ya December 1881 yo ri: “Vhathu vha dzimilioni vho ḓa kerekeni vha tshi bva kha Vhuhedeni. Fhedzi tshanduko ye ya vha hone ndi dzina, ngauri vhafunzi vha vhuhedeni vho vha vhafunzi vha vhakriste nahone holodei dza vhuhedeni dza mbo ḓi thoma u vhidzwa nga madzina a vhukriste—iṅwe ya dzenedzi holodei ndi Khirisimusi.” Nga 1883, nga fhasi ha tshiṱoho tshine tsha ri “Yesu o Bebwa Lini?,” magazini une wa pfi Watch Tower wo amba uri Yesu a nga vha o bebwa mathomoni a October. * Naho zwo ralo, Vhagudi vha Bivhili nga tshenetsho tshifhinga a vho ngo vhona zwi tshi ṱoḓea u litsha u pembelela Khirisimusi. Yo bvela phanḓa i tshi pembelelwa na nga miraḓo ya muṱa wa Bethele ya ngei Brooklyn. Naho zwo ralo, nga murahu ha 1926, zwithu zwo thoma u shanduka. Ndi ngani?
9. Ndi mini zwe Vhagudi vha Bivhili vha zwi ṱhogomela nga ha Khirisimusi?
9 Nga murahu ha u ṱolisisa enea mafhungo nga vhuronwane, Vhagudi vha Bivhili vho thoma u zwi ṱhogomela uri vhubvo ha Khirisimusi na mikhuvha ine ya tshimbidzana nayo zwi nyadzisa Mudzimu. Thero ine ya ri “Vhubvo ha Khirisimuni,” kha magazini une wa pfi The Golden Age wa ḽa 14 December 1927, yo amba uri Khirisimusi ndi vhuṱambo ha vhuhedeni, i livhisa ṱhogomelo kha u ḓitakadza nahone i katela vhurabeli ha zwifanyiso. Yeneyo thero yo zwi bvisela khagala uri Yesu ho ngo laedza uri i pembelelwe nahone ya phetha nga zwi tevhelaho nga ha Khirisimusi: “Mbuno ya uri shango, u sa fhelela ha vhathu na Diabolo vha ṱuṱuwedza honovhu vhuṱambo na u vhu ita. . . i ita uri vhathu vho ḓiṋekedzaho tshoṱhe kha Yehova vha lwisane nayo.” Ndi ngazwo muṱa wa Bethele u songo pembelela Khirisimusi nga ṅwedzi wa December nga wonoyo ṅwaha—kana u songo tsha dovha wa i pembelela!
10. (a) Ndi vhuṱanzi vhufhio ho khwaṱhaho he ha bvukulula Khirisimusi nga December 1928? (Sedzani na bogisi “ Khirisimusi, Vhubvo Na Ndivho Yayo.”) (b) Vhathu vha Mudzimu vho sevhiwa hani nga ha dziṅwe holodei na vhuṱambo zwe vha vha vha tshi fanela u zwi iledza? (Sedzani bogisi “ U Bvukululwa Ha Dziṅwe Holodei Na Vhuṱambo.”)
10 Nga ṅwaha we wa tevhela, Vhagudi vha Bivhili vho ṋewa vhuṱanzi ho khwaṱhaho vhune ha bvukulula Khirisimusi. Nga ḽa 12 December, 1928, Wahashu Richard H. Barber, muraḓo wa ofisi khulwane, o ṋekedza nyambo radioni ye ya bvukulula tshoṱhe vhubvo ha yeneyi holodei. Vhathu vha Mudzimu vho aravha hani honovhu vhulivhisi vhu bvaho ofisini khulwane? Musi a tshi humbula tshifhinga tshee ene na muṱa wawe vha litsha u pembelela Khirisimusi ngatsho, Wahashu Charles Brandlein o ri: “Naa zwo ri konḓela u ṱutshela zwenezwo zwithu zwa vhuhedeni? Na kathihi! . . . Zwo vha zwi tshi fana na u bvula tshiambaro tshi re na tshika wa tshi laṱela kule.” Wahashu Henry A. Cantwell, we nga murahu a vha mulavhelesi a dalelaho, o ḓipfa nga u ralo, o ri: “Ro takala ngauri ro kona u litsha tshiṅwe tshithu uri ri sumbedze uri ri a funa Yehova.” Vhatevheli vha Kristo vha fulufhedzeaho vho vha vho ḓiimisela u ita tshanduko dzi ṱoḓeaho na u sa shela mulenzhe kha vhuṱambo vhune ha tshimbidzana na vhurabeli vhu songo kunaho. *—Yoh. 15:19; 17:14.
11. Ri nga sumbedza hani uri ri tikedza Khosi ya Vhumessia?
11 Vhenevho Vhagudi vha Bivhili vha fulufhedzeaho vho ri vhetshela tsumbo yavhuḓi lungafhani! Musi ri tshi elekanya nga ha tsumbo yavho, zwi ḓo vha zwavhuḓi u ḓivhudzisa uri: ‘Ndi dzhia hani vhulivhisi vhu bvaho kha mulanda a fulufhedzeaho? Naa ndi a vhu ṱanganedza nga dakalo nahone nda shumisa zwine nda khou zwi guda?’ U ḓiimisela hashu u thetshelesa zwi sumbedza uri ri a tikedza Khosi ya Vhumessia, ine ya khou shumisa mulanda a fulufhedzeaho u ri ṋea zwiḽiwa zwa muya nga tshifhinga tsho teaho.—Mish. 16:4, 5.
Zwo Tea Uri Vhakriste Vha Shumise Tshifhambano?
12. Lwa miṅwaha minzhi, Vhagudi vha Bivhili vho vha vha tshi dzhia hani tshifhambano?
12 Lwa miṅwaha minzhi, Vhagudi vha Bivhili vho dzhia tshifhambano sa tshiga tshi ṱanganedzeaho tsha Vhukriste. Ndi zwa vhukuma uri vho vha vha sa tendi uri tshifhambano tshi tewa nga u rabelwa, ngauri vho vha vha tshi zwi ḓivha uri u gwadamela zwifanyiso zwo khakhea. (1 Vhakor. 10:14; 1 Yoh. 5:21) U bva nga vho-1883, magazini une wa pfi Watch Tower wo amba uri “u gwadamelwa hoṱhe ha zwifanyiso hu nengisa Mudzimu.” Fhedzi mathomoni, Vhagudi vha Bivhili vho vha vha tshi vhona zwi songo khakhea kha zwe vha humbula uri ndi u shumisa tshifhambano nga nḓila yo teaho. Sa tsumbo, vho vha vha tshi pereṱedza tshipereṱe tshi re na tshifhambano na khare sa betsho ine ya vha ṱalula. Khavho zwo vha zwi tshi fanyisela uri arali vha fulufhedzea u swika vha tshi fa, vho vha vha tshi ḓo wana khare ya vhutshilo. U thoma nga 1891, tshiga tsha tshifhambano na khare tsha vho bvelela kha gwati ḽa magazini une wa pfi Watch Tower.
13. Ndi u vhonetshelwa vhufhio he vhatevheli vha Kristo vha vhu wana nga ha u shumisa tshifhambano? (Sedzani na bogisi “ U Vhonetshelwa Nga Zwiṱuku Nga Zwiṱuku Nga Ha U Shumisa Tshifhambano.”)
13 Vhagudi vha Bivhili vho vha vha tshi funa nga maanḓa tshiga tsha tshifhambano na khare. Naho zwo ralo, u thoma magumoni a vho-1920, vhatevheli vha Kristo vho vhonetshelwa nga zwiṱuku nga zwiṱuku malugana na u shumisa tshifhambano. Musi a tshi elekanya nga guvhangano ḽe ḽa farelwa ngei Detroit, Michigan, U.S.A. nga 1928, Wahashu Grant Suiter, we nga murahu a vha muraḓo wa Tshigwada tshi Langaho, o ri: “Guvhanganoni a ho ngo sokou sumbedzwa uri zwiga zwa tshifhambano na khare a si zwa ndeme, fhedzi ho dovha ha sumbedzwa uri zwo khakhea.” Miṅwahani i si mingana yo tevhelaho, ho vha na huṅwe u vhonetshelwa. Zwo vha zwi khagala uri tshifhambano tsho vha tshi sa fanelei kha vhurabeli ho kunaho ha lwa muya.
14. Vhathu vha Mudzimu vho aravha hani u vhonetshelwa nga zwiṱuku nga zwiṱuku he vha vhu wana nga ha tshifhambano?
14 Vhathu vha Mudzimu vho aravha hani u vhonetshelwa nga zwiṱuku nga zwiṱuku he vha vhu wana nga ha tshifhambano? Naa vho bvela phanḓa vha tshi shumisa tshiga tsha tshifhambano na khare, tshe vha vha vha tshi tshi funa vhukuma? Lela Roberts, we a fhedza miṅwaha minzhi a tshi khou shumela Yehova o ri: “Ro mbo ḓi litsha u tshi shumisa musi ri tshi ṱhogomela zwine tsha imela zwone.” Muṅwe wahashu wa tshisadzini a fulufhedzeaho ane a pfi Ursula Serenco, o bula nḓila ine vhanzhi vha ḓipfa ngayo musi a tshi ri: “Ro mbo ḓi zwi ṱhogomela uri tshithu tshe ra vha ri tshi tshi funa vhukuma sa tshiga tshine tsha imela lufu lwa Murena washu na u ḓikumedza hashu ha Vhukriste tsho vha tshi luswayo lwa vhuhedeni. U tendelana na Mirero 4:18, ro takala vhukuma uri ro vha ri tshi khou vhonetshelwa nḓila.” Vhatevheli vha Kristo vha fulufhedzeaho vho vha vha sa ṱoḓi u vha tshipiḓa tsha maitele a songo kunaho a vhurabeli ha mazwifhi!
15, 16. Ri nga sumbedza hani uri ro ḓiimisela u ita uri miṱa ya kha ḽifhasi ya thembele ya Yehova ya muya i dzula yo kuna?
15 Ri ḓiimisela nga nḓila yeneyo na ṋamusi. Ri a zwi ṱhogomela uri Kristo o vha a tshi khou ḓi shumisa nḓila i vhonalaho—mulanda wawe a fulufhedzeaho na wa vhuṱali—u thusa vhathu vhawe uri vha dzule vho kuna muyani. Nga zwenezwo, musi zwiḽiwa zwa muya zwine ra zwi wana zwi tshi ri sevha nga ha vhuṱambo, maitele kana mikhuvha zwe zwa tshikafhadzwa nga vhurabeli ha mazwifhi, ri thetshelesa yeneyo tsevho nga u ṱavhanya. U fana na vhahashu vha tshinnani na vha tshisadzini vho tshilaho tshipiḓani tsha u thoma tsha u vha hone ha Kristo, ro ḓiimisela u ita uri miṱa ya kha ḽifhasi ya thembele ya Yehova ya muya i dzule yo kuna.
16 Maḓuvhani oṱhe a vhufhelo, Kristo o vha a tshi khou ḓi ita zwithu zwine riṋe ri si zwi vhone, hu u itela u tsireledza zwivhidzo zwa vhathu vha Yehova kha vhathu vhane vha nga zwi tshikafhadza. O zwi ita hani? Kha ri vhone.
U Khethekanya “Vhavhi Vhukati Ha Vho Lugaho”
17, 18. Kha tshifanyiso tsha mambule, ndi mini zwine zwa imelwa nga (a) u posa mambule lwanzheni, (b) “u fasha khovhe dza mifuda yoṱhe,” (c) u nanga khovhe dzavhuḓi dzi tshi longelwa dzikhalini, na (d) u laṱa khovhe dzi si dzavhuḓi?
17 Khosi Yesu Kristo u dzula o vhea iṱo zwivhidzo zwa vhathu vha Mudzimu ḽifhasini ḽoṱhe. Kristo na vharuṅwa vho vha vha tshi khou ḓi ita mushumo wa u khethekanya nga nḓila dzine ri nga si kone u dzi pfesesa nga vhuḓalo. Yesu o ṱalusa wonoyu mushumo kha tshifanyiso tshawe tsha mambule. (Vhalani Mateo 13:47-50) Tshenetsho tshifanyiso tshi amba mini?
18 U posa “mambule . . . lwanzheni.” Mambule a imela u huwelelwa ha Muvhuso hune ha khou itwa lwanzheni lwoṱhe, lune lwa imela vhathu. “U fasha khovhe dza mifuda yoṱhe.” Mafhungo maḓifha a kunga vhathu vha mifuda yoṱhe—vhane vha dzhia vhukando ha u vha Vhakriste vha ngoho, kathihi na vhane u thomani vha nga sumbedza dzangalelo, fhedzi vha si dzhie vhukando ha u imela vhurabeli ho kunaho. * U khetha “dzavhuḓi vha dzi longela dzikhalini.” Vha mbilu dzavhuḓi vha kuvhanganyelwa ngomu zwivhidzoni zwine zwa fanyiswa na dzikhali, hune vha nga gwadamela Yehova nga nḓila yo kunaho. U laṱa khovhe “dzi si dzavhuḓi.” Maḓuvhani oṱhe a vhufhelo, Kristo na vharuṅwa vho vha vha tshi khou ḓi khetha “vhavhi vhukati ha vho lugaho.” * Nga nṱhani ha zwenezwo, vhane vha si vhe na mbilu dzavhuḓi—vhane khamusi vha si fune u ṱutshela pfunzo kana maitele o khakheaho—a vho ngo tendelwa u tshikafhadza zwivhidzo. *
19. Ni ḓipfa hani nga zwe Kristo a zwi ita a tshi khou tsireledza u kuna ha vhathu vha Mudzimu u katela na u kuna ha vhurabeli ha ngoho?
19 Naa a zwi khwaṱhisi lutendo u ḓivha uri Yesu Kristo, Khosi yashu, u a tsireledza vha re fhasi hawe? Naa a zwi khuthadzi u ḓivha uri ú fhisetshela vhurabeli ha ngoho—na vhagwadameli vha ngoho—ṋamusi u fana na musi a tshi kunakisa thembele nga ḓana ḽa u thoma ḽa miṅwaha C.E.? Ri takala lungafhani u ḓivha uri Kristo u khou bvela phanḓa u tsireledza u kuna ha lwa muya ha vhathu vha Mudzimu na u kuna ha vhurabeli ha ngoho! Ri nga sumbedza uri ri a tikedza Khosi na Muvhuso wawe nga u iledza naho tshi tshini tshine tsha tshimbidzana na vhurabeli ha mazwifhi.
^ phar. 2 Vhayuda vho ḓaho thembeleni vho vha vha tshi fanela u shumisa tshelede ine ya shumiswa henefho u badela muthelo wa thembele wa ṅwaha muṅwe na muṅwe nahone vhatshintshi vha tshelede vho vha vha tshi badelisa u tshintshela kha tshelede ine ya shumiswa henefho. Zwiṅwe hafhu, vhane vha ḓa thembeleni vho vha vha tshi nga kha ḓi tea u renga zwifuwo zwa u ita zwiṱhavhelo. Khamusi Yesu o vhidza vhavhambadzi “mavemu,” nge vha vha vha tshi badelisa mitengo ya nṱhesa vha tshi itela tshumelo yavho.
^ phar. 4 Vhathu vha Yehova kha ḽifhasi vha mu gwadamela miṱani ya kha ḽifhasi ya thembele yawe khulwane ya lwa muya.
^ phar. 8 Yeneyi thero yo amba uri ḓuvha ḽa vhuriha ḽe Yesu a bebwa ngaḽo “a ḽi tshimbidzani zwavhuḓi na mafhungo a uri vhalisa vho vha vha tshi khou lisa masambi avho.”—Luka 2:8.
^ phar. 10 Kha vhurifhi ha ḽa 14 November, 1927, Wahashu Frederick W. Franz o ṅwala uri: “Ri nga si pembelele Khirisimusi uno ṅwaha. Muṱa wa Bethele wo khetha u sa tsha pembelela Khirisimusi na luthihi.” Nga murahu ha miṅwedzi i si gathi, kha vhurifhi ha ḽa 6 February, 1928, Wahashu Franz o ṅwala uri: “Murena u khou ri kunakisa nga zwiṱuku nga zwiṱuku kha vhukhakhi ha ndangulo ya Diabolo ya Babele.”
^ phar. 18 Sa tsumbo, ṱhogomelani uri nga 2013, ho vha hu na vhahuweleli vha 7 965 954, ngeno vha 19 241 252 vho vha hone kha vhuṱambo ha Tshihumbudzo tsha lufu lwa Kristo.
^ phar. 18 U khethekanywa ha khovhe dzavhuḓi kha dzi si dzavhuḓi a zwi fani na u khetha nngu kha mbudzi. (Mat. 25:31-46) U khethekanya kana khaṱulo ya u fhedza, ya nngu na mbudzi zwi ḓo bvelela tshifhingani tsha maṱungu mahulu ane a khou ḓa. Zwa zwino, vhane vha nga khovhe dzi si dzavhuḓi vha nga kha ḓi humela kha Yehova nahone vha kuvhanganyelwa zwivhidzoni zwine zwa fanyiswa na dzikhali.—Mal. 3:7.
^ phar. 18 Mafheleloni, vhane vha si fanelee vha ḓo poswa ṋanḓoni ya mulilo wa pfanyisedzo, zwine zwa amba uri vha ḓo fheliswa tshifhingani tshi ḓaho.


text:
Vhuyelelani Kha Yehova
Yehova u ṱoḓa nngu dzawe dzo xelaho nahone u ni ramba uri ni vhuyelele khae.
Vhurifhi Vhu Bvaho Kha Tshigwada Tshi Langaho
Honovhu vhurifhi vhu bvaho kha tshigwada tshi langaho vhu thusa vhashumeli vha Mudzimu vhe vha xelana na tshitumba.
TSHIPIḒA 1
“Dzo Xelaho Ndi Ḓo Dzi Ṱoḓa”
Naa Mudzimu u dzhia nngu yo xelaho sa muthu ane a sa ḓo shanduka?
TSHIPIḒA 2
Mbilaelo—U “Tsikeledzea Nga Nḓila Dzoṱhe”
Arali ni tshi ḓipfa no sinyuwa ngauri a ni koni u itela Yehova zwe na vha ni tshi kona u mu itela zwone, hu na tshithu tshithihi tshine tsha nga ni thusa uri ni kone u vha na maanḓa.
TSHIPIḒA 3
U Vhaisala Maḓipfele—Musi Ri Na “Tshiitisi Tsha U Vhilaela”
Maitele mararu a re Bivhilini a nga ni thusa u sedzana na vhuṱungu na u kulea nungo.
TSHIPIḒA 4
U Ḓivhona Mulandu—“U Bvise Vhutshinyi Hanga Kha Nṋe”
Ni nga tshenzhela hani u vhofhololwa nga u vha na luvalo lwo kunaho?
TSHIPIḒA 5
Vhuyelelani kha “Mulisa Na Mulavhelesi Wa Vhutshilo Haṋu”
Arali ndi tshi ṱoḓa u vhuyelela kha Yehova, ndi thoma ngafhi? Tshivhidzo tshi ḓo nṱanganedza nga nḓila-ḓe?
Magumo
Naa ni a humbula nga ha tshifhinga tshe na ḓiphina ngatsho ni na vhathu vha Yehova?


text:
XIGONZO 8
Hikuyini Nungungulu a vumelelako a kubiha ni kuxaniseka?
1. Xana a kubiha ku sangulisile kuyini?
A kubiha misaveni ku sangulile a xikhati lexi Satani a nga hemba a wunwa go sangula. A kusanguleni Satani i wa hi ngelosi yo mbhelela, kanilezi ‘a nga yimangi zineneni.’ (Johani 8:44) Yena i lo navela ku khozelwa, lezi hi nayo zi lumbako Nungungulu ntsena. Satani i lo hembela Eva, a wasati wo sangula, a tlhela a mu kuca a ku ingisa yena wutshanwini ga ku ingisa Nungungulu. Adamu i lo ti patsa na Eva kuhluwukeni mahlweni ka Nungungulu. A xiboho xa Adamu xi lo neha kuxaniseka ni kufa. — Gonza Genesisi 3:1-6, 19.
A xikhati lexi Satani a nga kuca Eva lezaku a nga ingisi Nungungulu, i lo maha wo sangula a ku hluwukela a wuhosi ga Nungungulu, kutani xikhundla xakwe kota a Hunzeleleko Kutlakuka. A kutala ka vanhu va ti patsile na Satani va ala Nungungulu kota Mufumeli wabye. Hi ndlela leyo, Satani i lo maha “hosana ya tiko.” — Gonza Johani 14:30; 1 Johani 5:19.
2. Xana a zivangwa za Nungungulu zi wova ni xihoxo?
A mitiro yontlhe ya Nungungulu yi mbhelele. A tingelosi ni vanhu lava Nungungulu a va vangileko va wa zi kota ku ingisa Nungungulu hi kumbhelela. (Deuteronome 32:4, 5) Nungungulu i hi vangile na hi hi ni kutlhatlheka ka ku hlawula ku maha za zi nene kutani zo biha. A kutlhatlheka loko ku hi vululela ndlela ya ku kombisa a liranzo la hina hi Nungungulu. — Gonza Jakobe 1:13-15; 1 Johani 5:3.
3. Hikuyini Nungungulu a vumelelako kuxaniseka kala nyamutlha?
Jehova wa vumelela vanhu lezaku va hluwukela a wuhosi gakwe hi xikhati xo kari. Hikuyini? Kasi ku komba lezaku a ku na mizamo ya ku fuma handle ka wurangeli gakwe leyi yi zi kotako ku vuna vanhu. (Mutshawuteli 7:29; 8:9) Anzhako ka 6.000 wa malembe ya matimu ya vanhu, a mhaka leyi yi dlunyatekile khwatsi. A vafumeli va vanhu a va zi koti ku fuvisa tiyimpi, wugevenga, kubiha, kutani mababyi. — Gonza Jeremia 10:23; Va Le Roma 9:17.
A ku hambana ni kufuma ka vanhu, a kufuma ka Nungungulu ka vuna lava va ku vumelako. (Isaya 48:17, 18) Lokuloku, Jehova i ta fuvisa a mifumo yontlhe ya vanhu. A vanhu lava va hlawulako ku fumiwa hi Nungungulu hi vona voce va to hanya misaveni. — Isaya 11:9. — Gonza Danieli 2:44.
4. Xana a lihlaza-mbilu la Nungungulu li hi vumelela ku maha yini?
Satani i wulile lezaku a ku na munhu a nga wa ta tirela Jehova hi ku mu ranza. A wu zi lavi ku kaneta a wunwa lego? U nga zi kota! A lihlaza-mbilu la Nungungulu la hi vumelela hontlheni a ku komba lezaku hi tsakela ku fumelwa hi Nungungulu kutani hi vanhu ke. Hi kombisa a kuhlawula ka hina hi mahanyela ya hina. — Gonza Joba 1:8-12; Mavingu 27:11.
5. Hi nga hlawulisa kuyini Nungungulu kota Mufumeli wa hina?
Hi nga hlawula Nungungulu kota Mufumeli wa hina hi ku gonza hi tlhela hi hlengela wukhozelini ga lisine gi seketelwako Mhakeni ya Nungungulu, a Biblia. (Johani 4:23) Ha zi kota ku ala Satani kota mufumeli wa hina hi ku nga ti ngheniseli ka wupolitika ni ka tiyimpi, kota lezi Jesu a zi mahileko. — Gonza Johani 17:14.
Satani i tirisa a ntamu wakwe kasi ku vuvumisa a mahanyela ma nga hlazekangiko ni ya mhango. Loku hi ala a mahanyela lawo, a vanghana vo kari va hina ni maxaka va nga ha hi tseketsela kutani ku hi kaneta. (1 Pedro 4:3, 4) Hikwalaho, hi fanele ku hlawula. Xana hi ta maha wunghana ni vanhu va ranzako Nungungulu? Xana hi ta ingisa a milayo yakwe ya wutlhari ni ya liranzo? Loku hi maha lezo, hi ta komba lezaku Satani i wo hemba a xikhati lexi a nga wula lezaku a ku na munhu a nga wa ta maha lezi Nungungulu a zi lavako loku a yimisana ni zikarato. — Gonza 1 Va Le Korinte 6:9, 10; 15:33.
A liranzo la Nungungulu hi vanhu li hi tiyisa lezaku a kubiha ni kuxaniseka zi ta mbhela. Lava va kombisako lezaku va kholwa a mhaka leyi va ta hanya misaveni kala kupinzuka. — Gonza Johani 3:16.
GONZA ZINWANI
Zini lezi a Biblia gi zi gonzisako hakunene?


text:
Bivhili kha Inthanethe | ṰHALUTSHEDZELO YA SHANGO ḼISWA YA MAṄWALO A TSHIKRISTE A LUGERIKA
Naa ni nga takalela u vhala iyi thero kha %%?
Vhaefesa 4:1-32
4 Ngauralo, nṋe tshivhotshwa tsha Murena, ndi ni humbela uri ni tshimbile nga nḓila yo teaho zwe na vhidzelwa zwone,2 nga u ḓiṱukufhadza nga ho fhelelaho, na u vuḓa, u sa fhela mbilu, na u konḓelelana nga lufuno,3 na u lwela nga mbilu yoṱhe uri ni dzule ni na vhuthihi he na vhu ṋewa nga muya mukhethwa une wa ita uri ni vhe na mulalo.4 Hu na muvhili muthihi, na muya ndi muthihi, vhunga na fulufhelo ḽe na vhidzelwa ḽone ḽi ḽithihi;5 Murena muthihi, lutendo luthihi, na ndovhedzo nthihi;6 Mudzimu muthihi ane a vha Khotsi a vhathu vhoṱhe, ane a vha nṱha ha vhathu vhoṱhe na ane a shuma kha vhoṱhe.7 Mudzimu o sumbedza muṅwe na muṅwe washu vhuthu hawe vhuhulu. Zwenezwo zwo vhonala nga nḓila ye Kristo a ri kovhela ngayo tshifhiwa tsha fhedzi.8 Ngauralo o ri: “Musi a tshi gonya nṱha o ṱuwa na vhe a vha thuba; o vha ṋea zwifhiwa zwine zwa vha vhathu.”9 Mubulo une wa ri “a tshi gonya” u amba mini arali hu si uri o tsela fhasi, zwine zwa amba kha ḽifhasi?10 Onoyo o tsaho ndi ene o gonyaho ṱaḓulu-ṱaḓulu, uri a khunyeledze zwithu zwoṱhe.11 O ṋea vhaṅwe uri vha vhe vhaapostola, vhaṅwe vha vhe vhaporofita, vhaṅwe vha vhe vhaevangeli,* vhaṅwe vha vhe vhalisa na vhagudisi,12 nga ndivho ya u lugiselela vhakhethwa mushumo une wa tshimbidzana na vhuḓinḓa, uri vha fhaṱe muvhili wa Kristo,13 u swikela roṱhe ri tshi vha vhathihi kha lutendo na kha nḓivho yo teaho ya Murwa wa Mudzimu, ra vha munna o vhinaho u fana na Kristo.14 Uri ri songo tsha fana na vhana vhane vha iswa ngeno na ngei sa magabelo nga muya wa pfunzo iṅwe na iṅwe nga vhufhura ha vhathu, vha tshi shumisa maano a vhukwila.15 Fhedzi nga u amba ngoho, kha ri alutshele kha Kristo nga lufuno, ane a vha ṱhoho kha zwithu zwoṱhe.16 Nga nṱhani hawe, miraḓo yoṱhe ya muvhili i a aluwa; nahone muraḓo muṅwe na muṅwe u na vhuthihi na muṅwe, u a shumisana na miraḓo yo fhamba-fhambanaho ine ya ita mishumo u ya nga he ya ṋewa ngaho, muvhili woṱhe u a aluwa uri u ḓifhaṱe nga lufuno.17 Nga zwenezwo, ndi zwi ambela u itela u ṋea vhuṱanzi kha Murena, uri ni songo bvela phanḓa ni tshi tshimbila sa vha dzitshaka vhane vha sokou tshimbila vha si na ndivho vha tshi livhiswa nga mihumbulo yavho.18 Mihumbulo yavho yo swifhalelwa, vho ḓifhambanya na vhutshilo vhu bvaho ha Mudzimu, ngauri a vha dzhieli zwithu nṱha, na uri mbilu dzavho dzo rindila.19 A vha tsha ṱhogomela zwilinganyo zwa vhuḓifari, vha ḓifara nga nḓila i shonisaho, vha dzulela u ita mifuda yoṱhe ya vhuyaḓa vha sa fushei.20 Fhedzi a no ngo funzwa uri Kristo o tou ralo,21 nangoho no mu pfa nahone no funzwa nga hae, vhunga Yesu e na ngoho.22 Nga zwenezwo, bvulani vhumuthu ha kale, vhune ha tendelana na vhuḓifari haṋu ha kale vhune ha tshikafhadzwa nga nyemulo dza vhufhura.23 Fhedzi ni fanela u bvela phanḓa ni tshi itwa vhaswa maanḓani aṋu ane a ṱuṱuwedza muhumbulo,24 nahone ni fanela u ambara vhumuthu vhuswa he ha sikwa u ya nga zwine Mudzimu a zwi funa, zwi tshi bva kha u luga ha ngoho na u fulufhedzea.25 Samusi no bvula mazwifhi, muṅwe na muṅwe waṋu nga a ambe ngoho kha wa hawe, ngauri ri miraḓo ya muvhili muthihi.26 Sinyuwani, fhedzi ni songo ita tshivhi; ḓuvha ḽi songo kovhela ni tshee no sinyuwa,27 ni songo ṋea Diabolo tshibuli.28 Ane a tswa a songo tsha tswa, nṱhani hazwo nga a shume nga maanḓa, a ite zwivhuya nga zwanḓa zwawe, uri a vhe na zwine a nga kovhela ane a shaya.29 Hu songo bva ipfi na ḽithihi ḽo sinaho mulomoni waṋu, fhedzi nga hu bve zwivhuya zwine zwa fhaṱa nga hune zwa ṱoḓea ngaho, uri zwi vhuyedze vhathetshelesi.30 Zwiṅwe hafhu, ni songo ṱungufhadza muya mukhethwa wa Mudzimu, we na swaiwa ngawo u itela ḓuvha ḽa u vhofhololwa nga tshirengululi.31 Bvulani mufuda muṅwe na muṅwe wa vhuhali, tsinyuwo, mbiti, u zhamba, na maṱamba, na vhuvhi hoṱhe.32 Fhedzi ni sumbedzane vhuthu, ni pfelane vhuṱungu, ni hangwelane nga mbilu yoṱhe samusi Mudzimu nga Kristo o ni hangwela nga mbilu yoṱhe.


text:
Xana A Wu Swi Tiva?
Eminkarhini ya ku tsariwa ka Bibele, tibukunsongwa a ti endliwa ni ku tirhisiwa njhani?
Evhangeli ya Luka yi vulavula hi Yesu loko a pfula bukunsongwa ya Esaya, a yi hlaya, loko a hetile a yi songa. Pawulo na yena u vulavule hi tibukunsongwa loko a byela Timotiya leswaku loko a n’wi endzela a ta na tona.—Luka 4:16-20; 2 Timotiya 4:13.
Tibukunsongwa a ti endliwa njhani? A ti endliwa hi swiphemu swa dzovo ro tsindziyela kumbe papirasi leswi a swi namarhetiwa leswaku swi va xiputsa. A xi songiwa eka ximhandzana ivi ku tsariwa endzeni ka xona. Leswi tsariweke swi humelela swi ri tikholumo exikarhi ka xiputsa xexo. Loko bukunsongwa a yi lehile, a yi ta va ni swimhandzana eka matlhelo hamambirhi, leswi muhlayi a ta swi tirhisa loko a yi pfula hi voko rin’we kutani a yi phurumula hi lerin’wana ku kondza a kuma laha a lavaka ku hlaya kona.
The Anchor Bible Dictionary yi ri: “Bukunsongwa yi va yi lehe ku ringanela (hakanyingi kwalomu ka khume wa timitara) leswaku yi nghenisa buku hinkwayo.” Hi xikombiso, ku ringanyetiwa leswaku Evhangeli ya Luka a yi ta lava swiputsa swo leha ku ringana 9,5 wa timitara. Minkarhi yin’wana, bukunsongwa a yi tsemiwa ematlhelo ka yona, yi tlhuvutsiwa hi ribye ro olova yi tlhela yi pendiwa.
A ku ri vamani “vaprista lavakulu” lava boxiweke eMatsalweni ya Vukreste ya Xigriki?
Ku sukela emasungulweni ya vuprista eIsrayele, a ku pfumeleriwa wanuna un’we ntsena hi nkarhi wun’we leswaku a tirha tanihi muprista lonkulu, ntirho lowu a ku ri wa vutomi hinkwabyo. (Tinhlayo 35:25) Aroni a ku ri yena a sunguleke ku tirha tanihi muprista lonkulu. Hi ku famba ka nkarhi, hi ntolovelo ntirho wolowo a wu suka eka tatana wu hundziseriwa eka n’wana wa yena lonkulu wa jaha. (Eksoda 29:9) Vatukulu vo tala va Aroni va majaha va tirhe tanihi vaprista, kambe i vatsongo lava veke vaprista lavakulu.
Loko Vaisrayele va ri evuhlongeni, vafumi lava a va nga ri Vaisrayele a va hlawula va tlhela va susa vaprista lavakulu va Vayuda hi nkarhi lowu a a va wu lava. Hambiswiritano, swi tikomba onge vanhu vo tala lava a va hlawuriwa a va huma eka mindyangu leyi fuweke, ngopfungopfu eka rixaka ra Aroni. Xiga lexi nge “vaprista lavakulu” xi kombetela eka swirho leswikulu swa vuprista. Vaprista lavakulu va nga va va katse tinhloko ta xiyenge xa vu 24 xa vuprista; swirho leswi fuweke swa mindyangu ya vaprista lavakulu; ni khale ka vaprista lavakulu lava sindzisiweke ku tshika ntirho wa vona, tanihi Anasi.—1 Tikronika 24:1-19; Matewu 2:4; Marka 8:31; Mintirho 4:6.
DYONDZA SWO TALA
SWIVUTISO LESWI HLAMURIWAKA HI BIBELE
Xana U Kona Loyi Hakunene A Swi Tivaka Leswaku Mutsari Wa Bibele I Mani?
Vatsari va Bibele va vula leswaku a va kongomisiwa hi Xikwembu. Hi nga swi tshemba njhani leswi tsariweke?


text:
XIPHEMU 9
Xana Misava Yitava Paradeyisi Siku Muni?
Swilo swobiha leswi mahekaka laha misaveni nyamuntlha, swikombisa leswaku kungalikhale Mfumu wa Xikwembu wutayendla misava yiva paradeyisi. Luka 21:10, 11; 2 Timotiya 3:1-5
Bibele liprofete hi swilo swotala leswi mahekaka nyamuntlha. Livule leswaku vanhu votala avatarhandza male, vanga yingisi vapsali, vava ni tihanyi ni kurhandza mintsaku.
Akutava ni kutsekatseka ka misava, tinyimpi, kupfumaleka ka swakudla ni mavabyi ya minxakaxaka. Swilo leswi hinkwaswu swamaheka nyamuntlha.
Nakambe, Yesu ahlaye leswaku mahungu yotsakisa mayelana ni Mfumu wa Xikwembu amata chumayeliwa amisaveni hinkwayu. — Matewu 24:14.
Mfumu wa Xikwembu wutahelisa wubihi hinkwalu. 2 Petro 3:13
Kungalikhale, Yehovha atahelisa vanhu hinkwavu lavanga ni swiyendlo swobiha.
Sathana ni madimona yakwe vatahelisiwa.
Hinkwavu lava yingisaka Xikwembu vata ponisiwa. Vatahanya ka misava yorhula leyinga paradeyisi; hinkwavu lavangata hanya ka yona vangata chava nchumu naswona vanhu hinkwavu vata tshembana ni kutlhela varhandzana.


text:
GIHEVBULO 18
Ha gu phasa kharini vandriyathu va gu dugedwa khu sigaradzo?
Go dugeleya mhango, Dzifakazi dza Jehovha dza gu dzegeya gu gira malulamiselo gasi gu ya phasa vandriyawe va dugeledwego khiyo. Gudzigaradza gogo go yeyedza wukhongolo nya lihaladzo lathu khu vandriyathu. (Johane 13:34, 35; 1 Johane 3:17, 18) Ha gu phasedzeya kharini?
Ha gu phasedzeya khu dzitsapawu. Tepo gu nga manega ndzala nya yikhongolo Judheya, maKristo nya gupheye ya Antiyokiya ma di rumeya dzitsapawu gasi gu phasa vandriyawe va liphuvboni. (Mithumo 11:27-30) Anethu ha guti gu khethu vandriyathu tigoni nyo khaguri va ngu emisana ni sigaradzo, ha gu rumeya mihengo yathu khu gu thumisa libandla gasi gu phasedzeya ava va gomogo gutshanisekani. — 2 Vakorinto 8:13-15.
Ha gu ninga giphaso gi vbwetegago. Madhota yaya ma gomogo gipandreni gi nga dugeledwa khu mhango ma gu vbwetedzeya givbango ni givbango nya libandla gasi gu tiyisega gu khayo vatshavbo va manegide nigu va vbulugide. Gu ngu wumbwa kometi nya gu lamuleye dzimhango gasi gu thangeya gukabanisedwa nya guhodza, mati nyo seye, guambala, wulanga nya gu khale ni gu khathaleya vadwali. Dzifakazi nya dzingi dzi tigo mithumo nya gu hambanehambane yi vbwetegago dza gu dzi ningedzeya dzi bwe dzi dzi livbeya dzabune gasi gu ya phasedzeya mithumo nya gulamuleye dzimhango mwendro gu vbahedza dzinyumba ni dziSalawu nya Mufumo. Gupwanana gwathu kha nga hengeledzano ni esi hi si hevbudego khu gu thuma hatshavbo sa gu hi gira hi kodza gu rumeya sithumi ni satshavbo si vbwetegago khu guvbiredza ga gu dugeleya sigaradzo wulangawo. Ambari olu hi thawuludzeyago libogo “vandriyathu gukhodwani,” sa gu kodzega hi ngu phasa vambe navo, na hi si khedzi wukhongeli va lumbago uwo. — Vagalatiya 6:10.
Ha gu singadza ni gu thaveleya vathu khu liphuvboni. Ava va dugeledwago khu mhango vo vbweta guthaveledwa ngudzungudzu. Dziteponi dzodzo, ethu ha gu ningwa tshivba khu Jehovha, ‘Nungungulu nya guthaveleye gwatshavbo.’ (2 Vakorinto 1:3, 4) Ethu hi ngu ganeya khu situmbiso nya Bhibhiliya ni ava va gomogo gutshanisekani, hi va tiyisa gu khethu nugunugu Mufumo wa Nungungulu wu na vbedza dzimhango dzatshavbo dzi vangago wuvi ni gutshaniseka. — Gutuledwa 21:4.
Khu ginani Dzifakazi dzi kodzago gu phasa vambe khu guvbiredza ga gu dugeleya dzimhango?
Ha gu thaveleya kharini khu liphuvboni ava va vbulugidego dzimhango?


text:
Kulaveka Yini Leswako Ndjangu Wutsaka?
Upimisa leswaku i . . .
lirhandzu?
mali?
kumbe swilo swin’wana?
LESWI BIBELE LISWIVULAKA
“Vatsaka lavayingisaka Ritu la Xikwembu ive vahanya hi lona.”—Luka 11:28, Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa.
KUTIVA LESWI SWINGAKUPFUNA NJHANI?
Utakuma lirhandzu la ntiyisu.—Vaefesa 5:28, 29.
Utakuma xihlonipho xa ntiyisu.—Vaefesa 5:33.
Utava ni nsirhelelo wa ntiyisu.—Marka 10:6-9.
XANA HINGASWIKHOLWA LESWI BIBELE LISWIVULAKA?
Ina. Vona swivangelo swimbirhi:
Xikwembu hi xona xingatumbuluxa ndjangu. Bibele livula leswaku “vitu la mindjangu hinkwayu amatilweni ni la misaveni lihuma” ka Yehovha Xikwembu. (Vaefesa 3:14, 15) Leswi swivula leswaku a ndjangu wuza wuva kona hi mhaka ya Yehovha. Hayini leswi switwala?
Pimisa leswi: Loko wodla swakudla swa kunandziha ivi unavela kutiva maswekelo ya swona, awutavutisa mani? Akuna mun’wani; awutavutisa lweyi aswiswekeke.
Swafana ni ndjangu; leswaku hitiva lexitisaka kutsaka andjangwini, hifanele hilava a nkongomiso wa Yehovha, hikuva hi yena mutumbuluxi wa ndjangu.—Genesa 2:18-24.
Xikwembu xakhatala hi wena. Mindjangu yikombisa wutlhari loko yilavetela swileleto leswi Yehovha ahinyikaka Bibeleni. Hayini? Hikuva yena ‘wahikhatalela.’ (1 Petro 5:6, 7) Yehovha akunavelela leswinene—naswona swileleto swakwe swatirha nkama hinkwawu!—Swivuriso 3:5, 6; Esaya 48:17, 18.
PIMISA HI LESWI
Ungaswikotisa kuyini kuva nuna, nsati kumbe mupsali wa munene?
Bibele lihlamula xivutisu lexi ka VAEFESA 5:1, 2 ni ka VAKOLOSA 3:18-21.