text:
Tindlela To Kuma Ntsako eNdyangwini
Ku Vulavurisana Ni Vana Va Wena Lava Nga eMalembeni Ya Vuntshwa
“Eku sunguleni a swi olova ku vulavurisana ni n’wana wa mina wa jaha, kambe leswi sweswi a nga ni malembe ya 16, mina ni nuna wa mina swa hi tikela ku tiva leswi a swi ehleketaka. U rhandza ku tipfalela ekamareni rakwe a ri yexe naswona a nga tali ku vulavula na hina!”—MIRIAM, WA LE MEXICO.
“Ku tshame ku va ni nkarhi lowu vana va hina a va tshama va pfule tindleve leswaku va yingisela xin’wana ni xin’wana lexi a ndzi va byela xona. Namuntlha leswi se va nga vantshwa va ehleketa leswaku a ndzi nge va twisisi.”—SCOTT, WA LE AUSTRALIA.
LOKO u ri mutswari la nga ni n’wana loyi se a nga muntshwa, swi nga ha endleka leswaku wa yi twisisa ndlela leyi vatswari lava tshahiweke laha henhla va titwaka ha yona. Swi nga ha endleka leswaku eku sunguleni a swi olova ku vulavurisana ni n’wana wa wena. Kambe sweswi se swa tika swinene. Manana un’wana wa le Italy loyi a vuriwaka Angela u ri: “Loko n’wana wa mina a ha ri ntsongo a a tshamela ku ndzi vutisa swivutiso swo tala. Sweswi hi mina loyi a faneleke a sungula bulo. Loko ndzi nga ri sunguli bulo, ku nga hundza masiku hi nga burisani.”
Ku fana na Angela, kumbexana u kume leswaku n’wana wa wena loyi eku sunguleni a a rhandza ku vulavula se u cincile, u rhandza ku timiyelela. Swivutiso leswi u ringetaka ku n’wi vutisa swona leswaku u sungula bulo a nga ha swi hlamula hi ku kongoma naswona mahlamulelo ya kona ma nga ku heta matimba yo n’wi vutisa swivutiso swin’wana. U nga ha vutisa n’wana wa wena wa jaha u ku: “A ri ri njhani siku ra wena?” A nga hlamula a fundze nomu a ku: “A ri ri kahle.” U nga ha vutisa n’wana wa wena wa nhwanyana u ku: “Ku endleke yini namuntlha exikolweni?” A nga hlamula a ri karhi a khindlata makatla a ku: “A ku endlekanga nchumu.” Loko u ringeta ku sungula bulo hi ku n’wi vutisa swivutiso leswi engetelekeke, a nga ha miyela a nga ku hlamuli.
I ntiyiso leswaku vantshwa van’wana a va na xona xiphiqo xo bula ni vatswari va vona. Hambiswiritano, leswi va swi vulaka a hi swona leswi vatswari va vona va lavaka ku swi twa. Manana un’wana wa le Nigeria la vuriwaka Edna u ri: “Hakanyingi loko ndzi kombela n’wana wa mina wa nhwanyana leswaku a endla swo karhi, a a ndzi hlamula a ku, ‘Ndzi tshike.’” Tatana un’wana wa le Mexico la vuriwaka Ramón, u xiye leswaku n’wana wakwe wa jaha loyi a nga ni malembe ya 16 na yena u endla tano. U ri: “Hi holova siku rin’wana ni rin’wana. Nkarhi wihi na wihi loko ndzi n’wi rhuma leswaku a endla swo karhi, u sungula ku ndzi byela swivangelo leswi nga ta endla leswaku a nga swi koti ku endla leswi ndzi n’wi rhumaka swona.”
Vatswari va nga hlundzuka swinene loko va ringeta ku vulavurisana ni n’wana loyi a nga va hlamuliki loko va vulavula na yena. Bibele ya pfumela leswaku “makungu ma pfilunganyeka laha ku nga riki na ku kanerisana ka le xihundleni.” (Swivuriso 15:22) Anna, mutswari un’wana wa le Rhaxiya la kurisaka vana a ri yexe u ri: “Loko ndzi nga swi tivi leswi n’wana wa mina wa jaha a swi ehleketaka, ndzi nyangatseka swinene lerova ndzi lava ku n’wi holovela.” Ha yini vana va nga ha vulavurisani ni vatswari va vona loko se va ri vantshwa, laha ku vulavurisana ku sungulaka ku va ka nkoka exikarhi ka vona?
Ku Twisisa Swilo Leswi Endlaka Leswaku Vana Ni Vatswari Va Nga Vulavurisani
Ku vulavurisana a swi vuli ku vulavula ntsena. Yesu u vule leswaku “nomu . . . wu vulavula hi ku tala ka mbilu.” (Luka 6:45) Kutani ku vulavurisana ku endla leswaku hi va tiva kahle vanhu van’wana naswona ku paluxa leswi hina hi nga swona. Vana swi nga va tikela ku vulavula hi swilo leswi nga etimbilwini ta vona hikuva loko va ri emalembeni ya vuntshwa va cinca hi xitshuketa, va sungula ku nga ha vulavuli ngopfu naswona va va ni tingana hambiloko eku sunguleni a va rhandza ku vulavula ngopfu. Vakambisisi va vula leswaku vantshwa hi ntolovelo va ehleketa leswaku un’wana ni un’wana u va veke tihlo ku vona leswi va swi endlaka ni leswi va swi vulaka, onge hiloko va ri exitejini eholweni ya mintlangu va ri karhi va voningiwa hi rivoni. Kutani leswi va nga laviki ku dyisiwa mbitsi hi mhaka ya leswaku va vekiwe tihlo, va nga ha ti tshamela va ri voxe leswaku vatswari va nga swi voni leswi va swi endlaka.
Nchumu wun’wana lowu nga sivelaka vatswari ku vulavurisana ni vana va vona lava se va nga vantshwa hileswi va lavaka ntshunxeko. Mhaka yoleyo u nge yi balekeli—loko n’wana a kula u ta lava ku tihambanisa ni vatswari vakwe a tiyimela. Kambe sweswo a swi vuli swona leswaku n’wana wa wena loyi se a nga muntshwa u lunghekele ku huma muti. U wu lava swinene nseketelo wa wena ku tlula rini na rini. Kambe mhaka ya ku lava ntshunxeko yi sungula ka ha sele malembe yo tala a nga si va munhu lonkulu. Nchumu wun’wana lowu kombisaka leswaku vantshwa va kula, hileswi vo tala va vona va rhandzaka ku ti ehleketela swilo swa vona exihundleni va nga si swi byela van’wana.
I ntiyiso leswaku vantshwa a va ti tumbeteli nchumu tintangha ta vona—wolowo i nchumu lowu manana un’wana wa le Mexico la vuriwaka Jessica a wu xiyeke. U ri: “Nkarhi na nkarhi loko n’wana wa mina wa nhwanyana a ri ni swiphiqo a a ta eka mina a ta ndzi byela swona. Sweswi u ya eka tintangha takwe.” Loko n’wana wa wena a endla tano, u nga gimeti hileswaku u ku lahlile wena mutswari. Kambe ematshan’weni ya sweswo, vakambisisi va vula leswaku vantshwa va teka ndzayo ya vatswari va vona yi ri ya nkoka swinene ku tlula ya vanghana va vona, hambileswi va nga va byeliki vatswari va vona sweswo. Kutani u nga swi endlisa ku yini leswaku wena ni vana va wena mi kota ku vulavurisana nkarhi hinkwawo?
Tindlela To Hlula Swihinga Swa Ku Nga Vulavurisani
Ehleketa u ri karhi u chayela egondzweni ro leha leri nga lo thwii! Eka tikhilomitara to tala leti u ti fambeke u lo xi jikisa katsongo ntsena xidirayivhelo xa wena. Hiloko hi xitshuketa gondzo ri jika. Leswaku movha wa wena wu nga humi egondzweni, u boheka ku wu jikisa laha gondzo ri jikaka kona. Swi tano ni loko n’wana wa wena a va muntshwa. Kumbexana ndlela leyi a wu vulavula ha yona ni n’wana wa wena a wu yi cincanga ngopfu ku ringana malembe yo tala. Kambe leswi vutomi bya n’wana wa wena byi cincaka swinene, na wena u fanele u fambisana na byona hi ku cinca tindlela leti a wu vulavurisana na yena ha tona. Tivutise swivutiso leswi landzelaka.
‘Loko n’wana wa mina a lava ku vulavula na mina, xana ndza tinyika nkarhi wo vulavula na yena?’ Bibele yi ri: “Rito leri vuriweke hi nkarhi wa kona ri fana ni maapula ya nsuku exibyeni xa silivhere.” (Swivuriso 25:11) Hilaha ndzimana leyi yi swi vekaka erivaleni hakona, nchumu wa nkoka hakanyingi i ku endla swilo hi nkarhi wa kona. Hi xikombiso: Murimi a nga sunguli ku tshovela loko nkarhi wa ntshovelo wu nga si fika naswona a nga wu tshiki wu hundza ku ri kona a sungulaka ku tshovela. U ta endla hinkwaswo leswi a nga swi kotaka leswaku a tshovela hi nkarhi wa kona. N’wana wa wena a nga ha va ni nkarhi wo karhi lowu a tiyimiseleke ku vulavula ha wona. Wu tirhise kahle nkarhi wolowo. Frances, manana la kurisaka n’wana a ri yexe wa le Australia u ri: “Minkarhi yo tala n’wana wa mina wa nhwanyana a a ta ekamareni ra mina nivusiku leswaku hi ta bula, minkarhi yin’wana a tshama ku ringana awara. A swi ndzi tikela ku tshama hi bula hikuva a ndzi swi rhandzi ku xuxa, kambe masiku wolawo nivusiku, a hi vulavula hi swilo hinkwaswo.”
RINGETA LESWI: Loko n’wana wa wena a vonaka a nga lavi ku vulavula, endla nchumu wo karhi na yena—mi nga ha famba-famba hi milenge mi beriwa hi moya, kumbe mi famba hi movha, mi tlanga ntlangu wo karhi kumbe mi endla xintirhwana xin’wana ekaya. Hakanyingi swiyimo swo tano leswi nga tolovelekangiki swi nga pfuna vantshwa leswaku va susumeteleka ku vulavula.
‘Xana ndza swi kota ku twisisa leswi a ringetaka ku ndzi byela swona hi marito lawa a ma vulaka?’ Yobo 12:11 yi ri: “Xana ndleve hi yoxe a yi ma ringeti marito hilaha malaka ma nantswaka swakudya hakona?” Kutani sweswi u fanele u ‘ringeta’ leswi n’wana wa wena a swi vulaka ku tlula rini na rini. Hakanyingi vantshwa va vulavula hi swilo onge hiloko minkarhi hinkwayo swi ri ntiyiso. Hi xikombiso, n’wana wa wena a nga ha ku, “Minkarhi hinkwayo u ndzi khoma ku fana ni n’wana!” kumbe “A wu ndzi yingiseli nikatsongo!” Ematshan’weni yo n’wi holovela u lava ku tiva leswaku sweswo swi humelele rini, xiya leswaku n’wana wa wena a nga va a nga vuli hi ku kongoma leswaku “minkarhi hinkwayo” u n’wi khoma ku fana ni n’wana kumbe a wu n’wi yingiseli “nikatsongo.” Hi xikombiso, marito lama nge “Minkarhi hinkwayo u ndzi khoma ku fana ni n’wana!” ma nga ha vula leswaku, “Ndzi ehleketa leswaku a wu ndzi tshembi,” kasi lama nge “A wu ndzi yingiseli nikatsongo,” ma nga ha vula leswaku “Ndzi lava ku ku byela ndlela leyi ndzi titwaka ha yona hakunene.” Kutani tikarhatele ku ringeta ku twisisa leswi n’wana wa wena a ringetaka ku ku byela swona hi marito lawa a ma vulaka.
RINGETA LESWI: Loko n’wana wa wena a vula marito lama tlhavaka, u nga ha ku: “Ndza swi vona leswaku u khunguvanyekile kutani ndzi byele leswi u lavaka ku swi vula. Ndzi byele leswaku ha yini u ehleketa leswaku ndzi ku khoma ku fana ni n’wana.” Kutani n’wi yingisele hi vurhon’wana handle ko n’wi nghena enon’wini.
‘Xana hi mina loyi handle ko swi xiya ndzi endlaka leswaku n’wana wa mina a miyela hileswi ndzi n’wi sindzisaka ku vulavula?’ Bibele yi ri: “Mbewu ya mbhandzu wa ku lulama, yi byaleriwa lava endlaka ku rhula ehansi ka swiyimo swa ku rhula.” (Yakobo 3:18) Kondletela “swiyimo swa ku rhula” hi marito lawa u ma vulaka ni hi ndlela leyi u endlaka swilo ha yona leswaku n’wana wa wena a titwa a ntshunxekile ku vulavula. Tsundzuka leswaku u museketeri wa n’wana wa wena. Kutani loko mi vulavula hi mhaka yo karhi, ringeta ku nga vulavuli onge u le ku n’wi tengiseni ku fana ni gqweta leri tiyimiseleke ku konanisa mbhoni yo karhi leswaku vanhu va nga byi tshembi vumbhoni lebyi yi byi nyikelaka. Tatana un’wana wa le Korea la vuriwaka Ahn u ri: “Mutswari wo tlhariha a nga ma vuli marito yo fana ni lawa, ‘U ta kula rini?’ kumbe, ‘I kangani ndzi ku byela nchumu lowu fanaka?’ Endzhaku ko endla swihoxo swo tala emhakeni leyi, ndzi xiye leswaku vana va mina va majaha a va nga nyangatsiwi ntsena hi ndlela leyi a ndzi vulavula na vona ha yona kambe ni hi leswi a ndzi swi vula.”
RINGETA LESWI: Loko n’wana wa wena a nga swi hlamuli swivutiso leswi u n’wi vutisaka swona, ringeta ku swi vutisa hi ndlela leyi hambaneke. Hi xikombiso, ematshan’weni yo vutisa n’wana wa wena leswaku siku rakwe ri fambe njhani, n’wi byele leswi siku ra wena ri fambiseke xiswona u vona loko a ta hlamula. Kumbe loko u lava ku tiva leswi n’wana wa wena a swi ehleketaka hi mhaka yo karhi, n’wi vutise swivutiso leswi khumbaka van’wana ku nga ri yena. N’wi vutise leswaku vanghana wakwe va titwa njhani hi mhaka leyi. Kutani n’wi vutise leswaku hi yihi ndzayo leyi a a ta yi nyika vanghana vakwe.
Swa koteka ku vulavula ni vana lava nga vantshwa. Antswisa ndlela leyi u vulavulaka ni vana va wena ha yona hi ku ya hi swilaveko swa vona. Vulavula ni vatswari van’wana lava a va swi kota ku vulavurisana ni vana va vona. (Swivuriso 11:14) Loko u vulavula ni n’wana wa wena, “hatlisa emhakeni yo twa, [u] nonoka emhakeni yo vulavula, [u] nonoka emhakeni ya vukarhi.” (Yakobo 1:19) Xa nkoka swinene, u nga tshiki ku endla hinkwaswo leswi u nga swi kotaka leswaku u kurisa vana va wena lava nga vantshwa “hi ku tshinya ni nkongomiso wa mianakanyo wa Yehovha.”—Vaefesa 6:4.
TIVUTISE . . .
I ku cinca kwihi loku ndzi ku xiyeke eka n’wana wa mina ku sukela loko a ri emalembeni ya vuntshwa?
Ndzi nga yi antswisa njhani ndlela leyi ndzi vulavurisanaka ha yona ni n’wana wa mina?


c: text/html

text:
Xana a vafileko va zi kota ku tlhela va hanya hakunene?
Xana u taku . . .
ina?
ahihi?
kuzilava?
LEZI A BIBLIA GI ZI WULAKO
“Ku tava kona a kuvuka” ka vafileko.
LEZI U ZI BHINZULAKO HI KU KHOLWA A KUVUKA KA VAFILEKO
U ta chavelelwa loku u felwa hi varanzekako.
U ta tlhatlhiswa wukhumbini ga ku chava kufa.
U tava ni kutsumba ko tiya ka ku tlhela u hanya zinwe ni varanzekako va wena va fileko.
XANA LEZI A BIBLIA GI ZI WULAKO ZA TSUMBEKA HAKUNENE?
Ina, hi zigelo zinharu hi wutsongwani ga kona:
Nungungulu hi yena Muvangi wa wutomi. A Biblia gi vitana Jehova Nungungulu lezaku “xibuka xa wutomi.” (Tisimu 36:9; Mitiro 17:24, 25) Loyi a nyikileko wutomi a zivangwa zontlhe zi hanyako hakunene wa zi kota ku tlhelisela wutomi ka munhu a fileko.
Masikwini ma hunzileko, Nungungulu i vuxile vanhu hi ka vafileko. A Biblia gi bika a ntlhanu wa zikhati ni zinharu laha a vanhu
—vanana, vahombe, vavanuna, ni vavasati— va nga vuxiwa hi ka vafileko va hanya misaveni. A vokari vabye va wa nga fangi kale, kanilezi a munwe wabye ku wa hunza mune wa masiku na a lahlilwe! —Johani 11:39-44.
Nungungulu wa xuva nguvu ku tlhela a vuxa vafileko. Jehova wa venga kufa; yena i ku wona kota nala. (1 Va Le Korinte 15:26) Wa ‘xuva’ nguvu ku hlula nala loye, a fuvisa kufa hi ku vuxa vanhu. Yena wa xuva ku vuxa vontlhe va nga maalakanyweni yakwe lezaku va hanya kambe laha misaveni.
—Joba 14:14, 15.
ALAKANYELA LEZI
Hikuyini hi khosahalako hi tlhela hifa?
A Biblia ga hlamula a xiwutiso lexi ka GENESISI 3:17-19 ni ka VA LE ROMA 5:12.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wikipedia:Tutorial
Haku amukela · Tutorial · Cheatsheet · FAQ · Swikomba-ndlela · Mpfuno · Tafula ra mpfuno · Media copyright questions · Tafula ra Swikombo
Vuleteri hita kululamisa eka Wikipediya - Wa amukeriwa!
Wikipediya i incyclopediya le yi lulamisiwa hi ku hlengela laha na wena unga hlengaka vitivi bya wena kona. Vuleteri lebyi byi ta ku pfuna kuva mu Wikipediya.
Matluka lama landzelaka ma ta bula hi swi hlawulekisi swa Wikipediya, ma nyikela swi tsundzuxo eka vusasekisi na matsalele ya timhaka, Vuxokoxoko hi vanhu va muganga wa Wikipediya, ku engeta kwalaho ma ta hlamusela swi nawana swa Wikipediya na mintoloveto ya kona.
Lebyi i vuleteri byo olova, a hi buku yo hlamusela vuenti. Loko u lava vuxokoxoko byo antwsa, landzela minkongomiso yo ya eka matluka manwana lama yelanaka na mhaka leyi. Leswaku u hlaya matluka lawa hinkarhi lowu fanaka, unga ma pfula eka tifasitere tinwana eka inthaneti ya wena.
Kuni minkongomiso yo ya eka matluka ya "Mabokisi ya sava" laha unga dyondzaka hi kuringeta kona. Ringeta swilo swo hambana-hambana naswona uti phina! ku hava loyi anga ta ku karhata eka matluka lawa.
Xiya leswaku: Vuleteri lebyi u tirhisa vuhleri bya tluka lebyi tolovelekeke, loko u pfurile unghena laha wikipediyeni ivi u cince minhlawulo ya wena, minkongomiso yinga va etindhzawini to hambana eka tluka ra wena.


text:
XIHONDZO XO RINDZA MARCH 2015
Yesu U Ponisa Eka Yini?
Xana u hi ponisa eka Diyavulosi, eka vukarhi bya Xikwembu kumbe swin’wana?
Lexi Endlaka Hi Lava Ku Ponisiwa
Xana Xikwembu lexi nga ni rirhandzu xi nga hi vumba hi ri ni ku navela ku hanya hilaha ku nga heriki, kambe ku navela koloko ku nga endleki?
Rifu Ra Yesu Ni Ku Pfuxiwa Ka Vafi—Leswi Swi Nga Vulaka Swona Eka Wena
Swilo swa tsevu leswi nga ntiyiso wa xisekelo leswi hlamuselaka ndlela leyi rifu ra munhu un’we ri nga tisaka ha yona vutomi eka vo tala.
Xitsundzuxo Xa Rifu Ra Yesu—Rini Naswona Kwihi?
Hi 2015, Xitsundzuxo xa rifu ra Yesu xi ta khomiwa hi Friday April?3, endzhaku ka ku pela ka dyambu.
Xana Vakreste Va Fanele Va Yi Tlangela Paseka
Xana van’wamatimu va ri yini hi holideyi leyi, leyi dumeke?
Jairo U Tirhisa Mahlo Leswaku A Tirhela Xikwembu
Hambileswi Jairo a khomiweke hi muxaka wa vuvabyi bya cerebral palsy lowu nga ni khombo swinene, u tsakela ku hanya vutomi lebyi nga ni xikongomelo.
Xana A Wu Swi Tiva?
Xana ku va muakatiko wa le Rhoma swi n’wi pfune njhani muapostola Pawulo? Varisi va hi minkarhi ya Bibele a va hakeriwa njhani?
Tinyiko Leti A Ti Fanela Ku Va Ti Nyikiwa Hosi
Hambiloko swilo sweswo swi tolovelekile, eminkarhini ya Bibele a swi ri swa risima ku fana ni nsuku.
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
I vamani lava faneleke va dya xinkwa ni vhinyo hi siku ra Xitsundzuxo?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Xana Hi Fanele Hi Gandzela Swifaniso?
Xana Xikwembu xi ni mhaka loko hi tirhisa swifaniso leswaku hi xi gandzela?


text:
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Bibele Eka Web Site Leyi
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Swivuriso 3:1-35
3 N’wananga, u nga wu rivali+ nawu wa mina, naswona onge mbilu ya wena yi nga hlayisa+ swileriso swa mina,2 hikuva u ta engeteriwa masiku yo leha,+ malembe ya vutomi+ ni ku rhula.3 Musa wa rirhandzu ni ntiyiso swi nga ku sukeli.+ Swi tsimbelele enhan’wini ya wena.+ Swi tsale ehenhla ka xiphepherhele xa mbilu ya wena,+4 kutani u kuma tintswalo ni ku twisisa lokunene ematihlweni ya Xikwembu ni le ka munhu wa la misaveni.+5 Tshemba Yehovha hi mbilu+ ya wena hinkwayo naswona u nga titshegi hi ku twisisa ka wena n’wini.+6 N’wi tivise tindlela ta wena hinkwato,+ kutani yena u ta lulamisa tindlela ta wena.+7 U nga vi la tlhariheke ematihlweni ya wena.+ Chava Yehovha u fularhela swo biha.+8 Onge ku nga va murhi+ enkaveni wa wena ni ku phyuphya emarhambyini ya wena.+9 Xixima Yehovha hi swilo swa wena swa nkoka+ ni swirhangana hinkwaswo swa ntshovelo wa wena hinkwawo.+10 Kutani vuhlayiselo bya nhundzu ya wena byi ta va ni nhundzu yo tala;+ naswona makhuwana ya wena ya le xikamelweni ma ta khapakhapa+ hi vhinyo leyintshwa.11 Oho n’wananga, u nga yi bakanyi+ ndzayo ya Yehovha; u nga ku nyenyi ku tshinya kakwe,+12 hikuva loyi Yehovha a n’wi rhandzaka wa n’wi tshinya,+ hilaha tatana a endlaka hakona eka n’wana wakwe la n’wi tsakisaka.+13 Wa tsaka munhu la kumeke vutlhari,+ ni munhu la kumaka ku twisisa,+14 hikuva ku byi pindzula swa antswa ku ri ni ku pindzula silivhere ni ku byi kuma swi tlula ku kuma nsuku.+15 I byinene ku tlula tikorala,+ naswona hinkwaswo leswi tsakisaka swa wena a swi nge ringani na byona.16 Ku leha ka masiku ku le vokweni ra byona ra xinene;+ naswona evokweni ra byona ra ximatsi ku ni rifuwo ni ku vangama.+17 Tindlela ta byona i tindlela ta ku tsakisa, naswona tindlela ta byona hinkwato i ku rhula.+18 I murhi wa vutomi+ eka lava va khomelelaka eka byona, naswona va ta vuriwa lava tsakeke+ lava va khomelelaka swi tiya eka byona.+19 Yehovha u simeke misava+ hi vutlhari. U simeke matilo ma tiya hi ku twisisa.+20 Hi vutivi byakwe swidziva swa mati swi hambanisiwe hi le xikarhi,+ ni tilo leri nga ni mapapa ri tshamela ku nisa swimpfulana.+21 N’wananga, swi nga tshuki swi suka ematihlweni ya wena.+ Hlayisa vutlhari lebyi pfunaka ni vuswikoti byo ehleketa,+22 swi ta va vutomi eka moya-xiviri+ wa wena ni vuxongi enhan’wini+ ya wena.23 Hikwalaho u ta famba u sirhelelekile+ endleleni ya wena, ni nenge wa wena a wu nge khugunyi nchumu.+24 Nkarhi wun’wana ni wun’wana loko u etlela a wu nge chavi;+ kunene u ta etlela, naswona vurhongo bya wena byi ta nandziha.+25 A wu nge wu chavi nchumu lowu chavisaka wa xitshuketa,+ hambi ku ri xidzedze ehenhla ka lavo homboloka, hikuva xa ta.+26 Hikuva Yehovha, entiyisweni u ta va ntshembo wa wena,+ naswona u ta hlayisa nenge wa wena leswaku wu nga phasiwi.+27 U nga tshuki u ala ku va endlela leswinene lava swi va lulameleke,+ loko swi ri ematimbeni ya voko ra wena ku swi endla.+28 U nga tshuki u vula eka munhu-kuloni u ku: “Famba, u vuya mundzuku ndzi ta ku nyika,” loko u ri ni xo karhi.+29 U nga tshuki u kunguhatela munhu-kuloni swo biha,+ loko a titwa a sirhelelekile loko a tshame na wena.+30 U nga holovi na munhu ku nga ri na xivangelo,+ loko a nga ku endlanga swo biha.+31 U nga n’wi naveli munhu wa madzolonga,+ hambi ku ri ku hlawula yin’wana ya tindlela takwe.+32 Hikuva munhu la kanganyisaka+ i nchumu lowu nyenyetsaka eka Yehovha,+ kambe Yena u rhandza lavo lulama.+33 Ndzhukano wa Yehovha wu le ndlwini ya lowo homboloka,+ kambe u katekisa+ vutshamo bya lavo lulama.34 Loko swi khumbana ni vahlekuri,+ yena u ta va hlekula;+ kambe lavo rhula u ta va komba tintswalo.+35 Lavo tlhariha va ta xiximiwa,+ kambe lavo hunguka va engetela tingana.+


text:
Nganea 45: U Wela Mulambo wa Yorodane
Vhonani! Vhaisiraele vha khou wela Mulambo wa Yorodane! Fhedzi maḓi a ngafhi? Ngauri mvula nnzhi i a na nga itsho tshifhinga tsha ṅwaha, mulambo wo vha wo ḓalesa mimuniti i si minzhi nga phanḓa. Fhedzi zwino maḓi o ṱuwa oṱhe! Vhaisiraele vha khou wela kha shango ḽo omaho u fana na Lwanzheni Lutswuku! Maḓi oṱhe o yafhi? Kha ri vhone.
Musi hu tshi ḓa tshifhinga tsha uri Vhaisiraele vha wele Mulambo wa Yorodane, khezwi zwe Yehova a ita uri Yoshua a vhudze vhathu: ‘Vhotshifhe vha fanela u dzhia mbulungelo ya mulanga vha tshimbila phanḓa hashu. Musi vha tshi vhea milenzhe yavho kha maḓi a Mulambo wa Yorodane, maḓi a ḓo litsha u elela.’
Vhotshifhe vha hwala mbulungelo ya mulanga phanḓa ha vhathu. Musi vhotshifhe vha tshi ḓa Yorodane, vha kanda maḓi. O vha a tshi khou elela nga maanḓa nahone o tsa. Fhedzi kathihi fhedzi musi milenzhe yavho i tshi kwama maḓi, maḓi a thoma u ima u elela! Ndi vhuṱolo! Thungo ya nṱha Yehova a ita uri maḓi a vhe damu. Nga u ṱavhanya hu si tsha vha na maḓi mulamboni!
Vhotshifhe vho hwalaho mbulungelo ya mulanga vha ya vhukatikati ha mulambo wo omaho. Ni a vha vhona tshifanyisoni? Samusi vho ima henefho, Vhaisiraele vhoṱhe vha wela Mulambo wa Yorodane kha shango ḽo omaho!
Musi vhoṱhe vho wela, Yehova a ri Yoshua a vhudze vhanna vha 12 vha maanḓa: ‘Dzhenani mulamboni ho imaho vhotshifhe vhe na mbulungelo ya mulanga. Dobani matombo a 12, ni a ṱhophe hune noṱhe na yo dzula hone vhusiku. Musi vhana vhanu vha tshi ni vhudzisa tshifhingani tshi ḓaho uri a amba mini, ni vha vhudze uri maḓi o ima u elela musi mbulungelo ya Yehova i tshi wela Yorodane. Matombo a ḓo ni humbudza uvhu vhuṱolo!’ Yoshua a vhea na matombo a 12 he vhotshifhe vha vha vho ima hone mulamboni.
Mafheleloni Yoshua a vhudza vhotshifhe vho hwalaho mbulungelo ya mulanga: ‘Ibvani Yorodane.’ Kathihi fhedzi vha tshi bva, mulambo wa thoma u dovha u elela.
Yoshua 3:1-17; 4:1-18.
Mbudziso
- Ndi vhuṱolo vhufhio he Yehova a vhu ita u itela uri Vhaisiraele vha wele Mulambo wa Yorodane?
- Ndi nyito ifhio i sumbedzaho lutendo ine Vhaisiraele vha fanela u i ita u itela uri vha wele Mulambo wa Yorodane?
- Ndi ngani Yehova o vhudza Yoshua uri a kuvhanganye matombo mahulwane a 12 mulamboni?
- Ho itea mini musi vhotshifhe vha tshi bva Yorodane?
Mbudziso dzo engedzeaho
- Vhalani Yoshua 3:1-17.
Samusi zwo sumbedzwa kha anea mafhungo, ri fanela u ita mini u itela u wana thuso na phaṱhutshedzo kha Yehova? (Yosh. 3:13, 15; Mir. 3:5; Yak. 2:22, 26)
Mulambo wa Yorodane wo vha u hani musi Vhaisiraele vha tshi wetshela Shangoni ḽo Fulufhedziswaho, nahone zwenezwi zwi hulisa hani dzina ḽa Yehova? (Yosh. 3:15; 4:18; Ps. 66:5-7)
- Vhalani Yoshua 4:1-18.
Matombo a 12 e a bviswa Yorodane nahone a vhewa Giligala o vha a tshi imela mini? (Yosh. 4:4-7)


text:
August 2013
PDF (469)
Bugupfurwa u ya nga Khethekanyo ya vhu 14 ya Mulayo wa Nyaluso ya Tswikelelo ya Mafhungo (PAIA), 2000 (Mulayo wa Vhuvhili wa 2000)
- Marangaphanḓa
- Mushumo wa GCIS
- Khethekanyo dza GCIS
- Ṱhalutshedzo nga vhuḓalo dza mishumo ya GCIS’
- Tshivhumbeo tsha ndangulo ya GCIS
- Zwidodombedzwa zwa vhukwamani ha Muofisiri wa Mafhungo
- Nyendedzi ya Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu dza Afurika Tshipembe kha u shumisa Mulayo
- Mbuletshedzo ya thero ine GCIS ya fara ngayo dzirekhodo
- Rekhodo dzi wanalaho kha GCIS
- Kuitele kwa Khumbelo
- Thandululo dzi re hone ho sedzwa maga o dzhiwaho kana zwikundisaho kha u dzhiwa ha maga
- Mbadelo dzo randelwaho
- Fomo dzo randelwaho tswikelelo ya rekhodo ya tshiimiswa tsha muvhuso
Marangaphanḓa
Mulayo wa Nyaluso ya Tswikelelo ya Mafhungo, wa 2000, u amba zwa uri tshiimiswa tshiṅwe na tshiṅwe tshi tea u vhea Muofisiri wa Mafhungo na Vhafarisa Muofisiri wa Mafhungo vhane vha ḓo fara vhuḓifhinduleli ha u tshimbidza khumbelo dza tswikelelo ya mafhungo, na u thusa vha iti vha khumbelo uri vha ḓise khumbelo dzavho.
Bugupfarwa iyi yo bveledzwa sa nyendedzi ine miraḓo ya tshitshavha i nga swikelela mafhungo o farwaho nga Sisiṱeme ya Mafhungo a Vhudavhidzani ha Muvhuso (GCIS). I ṱalutshedza uri hu na mafhungo-ḓe kha muhasho na u vha vhudza uri vha swikelela hani mafhungo ayo. Bugupfarwa i ṋetshedza pfanelo dza u swikelelwa ha mafhungo, zwi tshi bva kha Ndayotewa ya Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe, ya 1996.
Nga nnḓa ha dzirekhodo, dzine dza vhidzwa hafhu sa faela, bugupfarwa i dovha hafhu ya vha na zwidodombedzwa zwa vhukwamani ha Muofisiri wa Mafhungo na Mufarisa Muofisiri wa Mafhungo wa GCIS.
Mushumo wa GCIS
Mutheo wa Mushumo wa GCIS ndi u ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha vhudavhidzani ha muvhuso na u vhona uri sisiṱeme ya vhudavhidzani ha muvhuso i ḓivhadze tshitshavha ngaha mbekanyamaitele dza muvhuso, puḽane na mbekanyamushumo.
Bono: U vha mudivhitho wa vhudavhidzani ha nṱhesa kha Muvhuso.
Tshipikwa: U ṋetshedza tshumelo dza phurofeshinaḽa, u vhea na u ṱuṱuwedza thikhedzo kha zwiimo zwa sisiṱeme ya vhudavhidzani ha muvhuso u bvelelaho na u tshimbidza milaedza ya muvhuso i pfalaho na u davhidzana na tshitshavha ngaha mbekanyamaitele, mbekanyamushumo dza kupuḽanele na tswikelo dza muvhuso.
Khethekanyo dza GCIS
GCIS yo vhumbwa uri i swikelele mishumo yayo sa zwo sumbedzwaho afho nṱha. I na khethekanyo dza 15 kana ndangulo khulwane:
2.1.1 Zwibveledzwa na Puḽatifomo
2.1.2 Mbambadzo na Phaḓaladzo
2.1.3 Mbekanyamaitele na Ṱhoḓuluso
2.1.4 Zwa gwama, Ndunzhendunzhe ya Vhulangi ha Nḓisedzo na Tshumelo dza Thuso
2.1.5 Ndangulo ya zwa Vhashumi
2.1.6 Ndangulo ya Mafhungo na Thekhinoḽodzhi
2.1.7 Ndangulo ya Thundu na Zwiimiswa
2.1.8 Kupulanele kwa Tshiṱirathedzhi na Ofisi ya Ndangulo ya Mbekanyamushumo
2.1.9 Vhugudisi na Mveledziso
2.1.10 Ndavheleso ya Tshigwada: Sekithara ya Ikonomi na u Thola; Mveledzo ya Themamveledziso; Vhulamukanyi, Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhutsireledzi: Nyanḓano ya Dzitshaka, Mbambadzo na Vhutsireledzi
2.1.11 Ndavheleso ya Tshigwada: Mveledziso ya Vhathu; Tsireledzo ya Matshilisano na Mveledziso ya Tshitshavha; Vhuvhusi na Vhulangi
2.1.12 Tshumisano Yapo na Vunḓu
2.1.13 Vhudzheneleli ha Nyanḓadzamafhungo
2.1.14 Khunguwedzo na Thengo ya Nyanḓadzamafhungo
2.1.15 Ṱholo ya Ngangomu
2.2 Ṱhalutsheḓzo nga vhuḓalo dza mishumo ya GCIS
2.2.1 Davhi: Mveledziso na phaḓaladzo
Davhi ḽa Mveledziso na Phaḓaladzo ḽi pfananya u vhumbiwa na u shumiswa ha Tshiṱirathedzhi tsha Vhudavhidzani ha Lushaka.
Mishumo ya davhi iḽi ndi:
- U ita tsedzuluso ya uri muvhuso u nga ḓivhadza hani ṱhoḓea dza tshitshavha dza vhudavhidzani
- U ṱola nyangaredzo ya nyanḓadzamafhungo ya mbekanyamushumo dza muvhuso nga kha mbonalo ya vhudavhidzani
- U ṋetshedza nyendedzi ya tshiṱirathedzhi kha u sedzulusa nyanḓadzamafhungo dza khanḓiso na dza eḽekiṱhoroniki uri hu vhe na vhudavhidzani ha muvhuso ha phurofesheni hu ḓaho nga tshifhinga
- U bveledza zwibveledzwa zwa vhudavhidzani/ dzipuḽatifomo na Maṅwalo
- U wana tshifhinga tsha u anḓadza na fhethu ho teaho hune ha nga itelwa hone mafulo a muvhuso a u anḓadza
- U tshimbidza ngudo dza zwa vhudavhidzani na mveledziso ya zwikili zwa vhadavhidzani vha muvhuso
Davhi ḽi na vhulanguli vhuhulwane vhu tevhelaho
- Zwibveledzwa na Puḽatifomo
- Mbekanyamaitele na Ṱhoḓuluso
- Mbambadzo na Phaḓaladzo
A Zwibveledzwa na Puḽatifomo vhu shumana na puḽatifomo dzo vhalaho dza vhudavhidzani dzo thomiwaho na dzi shuṅwaho nga (GCIS). Puḽatifomo idzi ndi tshipiḓa tsha vhuḓikumedzeli hashu kha uri maAfurika Tshipembe na vhatikedzamboho vha dzule vha tshi wana vhuṱanzi ngaha mbekanyamaitele dza muvhuso na zwiitwaho na zwikhala zwi tutuwaho kha mbekanyamushumo idzi u itela vhadzulapo, mabindu na vhaṅwe vhashumisani.
B Mbekanyamaitele na Ṱhoḓuluso vhu tshimbidza ṱhoḓuluso kha uri muvhuso u nga ḓivhadza hani ṱhoḓea dza vhudavhidzani ha muvhuso na u sedzulusa nyangaredzo ya nyanḓadzamafhungo dza mbekanyamushumo dza muvhuso nga kha mbonalelo ya vhudavhidzani.
C. Mbambadzo na Phaḓaladzo vhu vhona uri GCIS i na zwiṱirathedzhi zwa mbambadzo na phaḓaladzo zwo fanelaho kha zwibveledzwa na puḽatifomo yayo yoṱhe.
2.2.2 Davhi: Nyanḓano ya tshumisano ya mavhuso na ndangulo ya vhatikedzimhoho
Davhi ḽa Nyanḓano ya Tshumisano ya Muvhuso na Ndangulo ya Vhatikedzamboho ḽi ṋetshedza vhurangaphanḓa na tsivhudzo ya tshiṱirathedzhi kha sisiṱeme dza vhudavhidzani hapo na ha vunḓu. Ndivho yaḽo ndi u khwaṱhisa sisiṱeme ya vhudavhidzani ha muvhuso na u thoma mveledziso ya vhudavhidzani nga kha vhudavhidzani vhu songo anḓadzaho nga kha mutikedzamboho o khwaṱhaho na vhashumisani; na u vhona uri tshitshavha tsho ḓivhadzwa ngaha mbekanyamaitele dza muvhuso na dzimbekanyamushumo uri vha kone u khwiṋisa matshilo avho.
Mishumo ya davhi iḽi ndi:
- U ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha vhudavhidzani ha muvhuso
- U khwaṱhisa na u langa sisiṱeme ya vhudavhidzani ha muvhuso nga u angaredza hu tshi itelwa u bveledza hu re ngonani
- U fhaṱa vhukonani na vhatikedzamboho vha tshiṱirathedzhi hu u itela u bveledza bono ḽa GCIS
Davhi iḽi ḽi na vhulanguli vhuhulwane vhu tevhelaho
- Tshumisano yapo na Vunḓu
- Vhudzheneleli ha Nyanḓadzamafhungo
- Ndavheleso ya Zwigwada: Sekithara ya Ikonomi na u Thola; Mveledzo ya Themamveledziso; Vhulamukanyi, Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhutsireledzi; Nyanḓano ya Dzitshaka, Zwigwada zwa Mbambadzo na Vhutsireledzi.
- Ndavheleso ya Zwigwada: Mveledziso ya Vhathu; Tsireledzo ya Matshilisano na
Mveledziso ya Tshitshavha; Vhuvhusi na Zwigwada zwa Vhulangi
A Tshumisano yapo na Vunḓu (P&LL) i ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha u ṱanganya vhudavhidzani ha muvhuso wa lushaka na mbekanyamushumo dza vhudavhidzani ha vunḓu. Vhulanguli vhuhulwane vhu langa ofisi dza ṱahe dza vunḓu na vhulangi ha kha ofisi ya lushaka.
B Vhudzheneleli ha Nyanḓadzamafhungo i ranga na u tshimbidza ṱhanganelano na vhudavhidzani vhukati ha muvhuso na nyanḓadzamafhungo. Mushumo wayo wa ndeme ndi u alusa na u tshimbidza kupfesesele kwa nyanḓadzamafhungo ya zwa muvhuso kha u khwinisa mupo u ṱuṱuwedzaho kha u vha mudzulapo a ḓidzhenisaho; a ḓivhaho mafhungo, a re na nḓivho, a ḓivhaho polotiki na u vha na fulufhelo ḽa pfanelo dza nḓisedzo ya tshumelo i linganaho.
C Ndavheleso ya Tshigwada: Sekithara ya Ikonomi na u Thola; Mveledzo ya Themamveledziso; Vhulamukanyi, Thivhelo ya Vhugevhenga na Vhutsireledzi; Nyanḓano ya Dzitshaka, Zwigwada zwa Mbambadzo na Vhutsireledzi i ṋetshedza ngeletshedzo ya vhudavhidzani ya tshigwada ya tshiṱirathedzhi na thikhedzo kha mihasho. I konisa mveledziso ya puḽane dza vhudavhidzani dzi bvaho kha khabinethe. Zwigwada izwi zwi dovha hafhu zwa ṋetshedza puḽatifomo ya u puḽana ho ṱanganelanaho na u thomiwa ha mbekanyamushumo dza muvhuso nga vhadavhidzani.
D Ndavheleso ya Tshigwada: Mveledzo ya Vhathu; Tsireledzo ya Matshilisano na Mveledziso ya Tshitshavha; Vhuvhusi na Vhulangi i ṋetshedza ngeletshedzo ya vhudavhidzani ya tshigwada ya tshiṱirathedzhi na thikhedzo kha mihasho. I konisa mveledziso ya puḽane dza vhudavhidzani dzi bvaho kha khabinethe. Zwigwada izwi zwi dovha hafhu zwa ṋetshedza puḽatifomo ya u puḽana ho ṱanganelanaho na u thomiwa ha mbekanyamushumo dza muvhuso nga vhadavhidzani.
2.2.3 Davhi: Tshumelo dza Pfanavhanzhi
Davhi ḽa Tshumelo dza Pfanavhanzhi ḽi langa tshumelo dza thikhedzo dzi iswaho kha ndangulo.
Davhi ḽi na vhulanguli vhuhulwane vhu tevhelaho:
- Zwa gwama, Ndunzhendunzhe ya Vhulangi ha Nḓisedzo na Tshumelo dza Thuso
- Ndangulo ya zwa Vhashumi
- Ndangulo ya Mafhungo na Thekhinoḽodzhi
- Ndangulo ya Thundu na Zwiimiswa
- Kupuḽanele kwa Tshiṱirathedzhi na Ndangulo ya Mbekanyamushumo
- Vhugudisi na Mveledziso
A Zwa gwama, Ndunzhendunzhe ya Vhulangi ha Nḓisedzo na Tshumelo dza Thuso i ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha vhulangi ha zwa gwama na ndunzhendunzhe ya Vhulangi ha nḓisedzo.
B Ndangulo ya zwa Vhashumi i ṋetshedza vhurangaphanḓa ha tshiṱirathedzhi kha u shumiswa ha tshiṱirathedzhi tsha vhulangi ha vhashumi vha muhasho.
C Ndangulo ya Mafhungo na Thekhinoḽodzhi i ṋetshedza nyendedzi ya tshiṱirathedzhi i elenaho na ndangulo ya mafhungo na thekhinoḽodzhi ya GCIS.
D Ndangulo ya Thundu na Zwiimiswa vhuḓifhinduleli hayo ndi u wana fhethu hune ha nga vhewa hone ofisi dza GCIS.
E Kupuḽanele kwa Tshiṱirathedzhi na Ofisi ya Ndangulo ya Mbekanyamushumo i ṋetshedza tshumelo dza ndangulo ya tshiṱirathedzhi kha dzangano u ya nga Mulayo wa Ndango ya Masheleni a Muvhuso (PFMA) na vhuṅwe vhusimamulayo vhu ngaho uvho. I dovha ya ṋetshedza tshumelo dza ndango ya thandela dza phurofesheni u alusa kushumele kha nḓisedzo ya mishumo ya GCIS.
F Vhugudisi na Mveledziso i ta ṱhoḓea dza vhugudisi na mveledziso dza vhadavhidzani vha muvhuso dzo thewaho kha tshiṱirathedzhi tsha vhudavhidzani ha lushaka, mbekanyamaitele na ndivho dzoṱhe dza vhudavhidzani ha muvhuso. Ndangulo khulwane i bveledza zwikhala zwa ngangomu khathihi na vhuvha havhuḓi ha vhashumi, khethekanyo khulwane dza mbeu, ndango ya vhuholefhali na mbekanyamushumo dza vhaswa.
2.2.4 Davhi: Zhendedzi ḽa Tshumelo dza Vhudavhidzani
Davhi ḽa Zhendedzi ḽa Tshumelo dza Vhudavhidzani ḽi ṋetshedza mbambadzo na zhendedzi ḽa khunguwedzo zwa vhukone nahone zwi bveledzaho kha u tshimbidza tswikelelo na u wanwa ha tshumelo dza vhudavhidzani dzo khethwaho ḽi tshi itela muvhuso.
A Khunguwedzo na Thengo ya Nyanḓadzamafhungo i ṋetshedza tshumelo dza thengo ya nyanḓadzamafhungo na u bveledzwa ha khunguwedzo dza nyanḓadzamafhungo zwi tshi itelwa muvhuso wa lushaka, u vhona uri hu na vhuthihi, vhudavhidzani hu bveledzaho nahone hu sa ḓuri u itela mbekanyamushumo dza muvhuso.
2.2.5 Vhulanguli Vhuhulwane: Ṱholo ya ngangomu
A Ṱholo ya Ngangomu ndi pfulufhedziso ya ndivho yo ḓiimisaho nga yoṱhe ya vhukwamani yo itelwaho u engedza ndeme na u alusa kushumele kwa GCIS. Yo itelwa u khwinisa ndangulo ya khohakhombo, ndango na maitele a vhuvhusi.
Tshivhumbeo tsha Ndangulo ya GCIS
3. Zwidodombedzwa zwa Vhukwamani ha Moufisiri wa Mafhungo
CEO ndi Muofisiri wa Mafhungo u ya ngaha PAIA, 2000. GCIS i na Mufarisa Muofisiri wa Mafhungo muthihi.
Muofisiri wa Mafhungo: Ms Phumla Williams
Aḓiresi ya poso: Private Bag X745
PRETORIA
0001
Aḓiresi dza tshiṱaraṱa: 1035 Francis Baard Street
Tshedimosetso House
Hatfield
Pretoria
0028
Imeiḽi: phumla@gcis.gov.za
Luṱingo: 012 473-0236
Fekisi: 012 325-3020
Ṱhingo thendeleki: 083 501 0139
Mufarisa Muofisiri wa Mafhungo: Mr Keitumetse Semakane
Luṱingo: 012 473–0128
Fekisi: 012 326–7447
Ṱhingo thendeleki: 079 696 1826
Imeiḽi: keitu@gcis.gov.za
4. Nyendedzi ya Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu dza Afurika Tshipembe (SAHRC) kha u Shumisa PAIA Y, 2000 [Khethekanyo 14 (1) (C)]
SAHRC (ine ubva zwino ya vhidzwa sa “Khomishini”), u ya ngaha Khethekanyo ya vhufumi (10) ya PAIA, 2000, i ḓo kuvhanganya nyendedzi itshi khou shumisa Mulayo uyu. Nyendedzi iyi i ḓo wanala kha khomishini. Mbudziso dzi elanaho na nyendedzi dzi tea u livhiswa kha khomishini kha:
SAHRC
Private Bag X2700
Houghton
2041
Luṱingo: 011 877 3600
Fekisi: 011 403 0625
I-meiḽi: PAIA@sahrc.org.za
Webusaithi: www.sahrc.org.za
5. Mbuletshedzo ya thero ine GCIS ya fara ngayo dzirekhodo - Khethekanyo 14 (1) (D)
5.1 Kha u tshimbidza u itwa ha khumbelo u ya nga Mulayo, thero dzine GCIS ya fara ngayo rekhodo na zwiteṅwa zwa rekhodo dzo farwaho kha thero iṅwe na iṅwe ndi dzi tevhelaho:
A. Zwibveledzwa na Puḽatifomo
a) mivhigo.
b) magazini.
c) mafhungo a no wanala kha webusaithi ya GCIS, webusaithi ya Mafhungo a Muvhuso, webusaithi ya Vuk’zenzele na webusaithi ya Tshumelo dza Muvhuso.
d) mbekanyamaitele na maṅwalo a nyendedzi.
e) bugu ya Ṅwaha ya Afurika Tshipembe na Bugupfarwa ya Nyendedzi ya Afurika Tshipembe
B. Mbambadzo na Phaḓaladzo
a) mivhigo
b) zwivhambadzi
C. Mbekanyamaitele na Ṱhoḓuluso
a) mivhigo na tshiṱatamennde.
b) zwidodombedzwa na makumedzwa a ṱhoḓuluso.
c) dathasethe, mivhigo na makumedzwa.
d) Mveledziso ya Nyanḓadzamafhungo na Mulayo wa Zhendedzi ḽa Phambano (MDDA), wa 2002 (Mulayo wa vhu 14 wa 2002).
e) bugu ya zwidodombedza zwa mafhungo (Bugu ya zwidodombedzwa zwa Muvhuso wa Afurika Tshipembe, Bugu ya zwidodombedzwa zwa Vhukwamani, Phurofaiḽi dza bugu ya zwidodombedzwa zwa Nyanḓadzamafhungo).
f) mivhigo ya Nyangaredzo ya Nyanḓadzamafhungo dza hayani na dza Ḽifhasi.
g) athikiḽi dza nyanḓadzamafhungo dza dzitshaka na dza hayani.
h) maṅwalwa a vhudavhidzani na milaedza ya ndeme.
D. Zwa gwama, Ndunzhendunzhe ya Vhulangi ha Nḓisedzo na Tshumelo dza Thuso
a) dathabeizi ya vhaṋetshedzi vha tshumelo.
b) rekhodo dza gwama na zwiṱatamennde.
c) mbekanyamaitele na maitele.
d) mivhigo.
E. Ndangulo ya zwa Vhashumi
a) mbekanyamaitele, maitele na bugupfarwa.
b) maṅwalo a mafhungo a ngangomu.
c) tshiṱirathedzhi tsha ndangulo ya zwa vhashumi.
d) mutevhe wa vhukwamani ha vhaofisiri vha mafhungo kha muvhuso.
F. Ndangulo ya Mafhungo na Thekhinoḽodzhi
a) mbekanyamaitele na nyendedzi dza maṅwalo.
b) bugupfarwa.
c) mivhigo.
G. Ndangulo ya Thundu na Zwiimiswa
a) mivhigo.
H. Kupulanele kwa Tshiṱirathedzhi na Ofisi ya Ndangulo ya Mbekanyamushumo
a) u vhulungwa ha Maṅwalo a thandela
b) mivhigo.
c) Bugupfarwa ya Ndangulo ya Thandela.
d) Mbekanyamushumo ya Vhudavhidzani ha Muvhuso
e) maṅwalo a tshiṱirathedzhi.
I. Vhugudisi na Mveledziso
a) mivhigo.
b) tshiṱirathedzhi tsha Mveledziso ya zwa Vhashumi.
J. Ndavheleso ya Tshigwada
a) zwiṱirathedzhi zwa Vhudavhidzani.
b) milaedza ya ndeme.
K. Tshumisano Yapo na Vunḓu
a) mivhigo.
b) Zwiṱirathedzhi zwa Tshumelo dza Senthara ya Thusong.
c) zwiṱirathedzhi zwa Mveledziso ya Vhudavhidzani na Matheriaḽa.
d) matheriaḽa wa Nyaluso na mbambadzo.
e) Bugupfarwa ya Vhadavhidzani vha Muvhuso.
f) dathabeizi dza Vhadavhidzani.
g) zwiṱirathedzhi zwa Vhudavhidzani.
L. Vhudzheneleli ha Nyanḓadzamafhungo
a) maṅwalo a mafhungo.
b) zwiṱirathedzhi zwa Vhudavhidzani.
c) zwiṱirathedzhi zwa Nyanḓadzamafhungo.
d) dathabeizi ya Nyanḓadzamafhungo.
M. Khunguwedzo na Thengo ya Nyanḓadzamafhungo
a) nyanḓadzo (khanḓiso).
b) khasho ya khunguwedzo na dzimbekanyamushumo.
c) mbambadzo na u Phaḓaladza.
d) mivhigo ya Thengo ya Nyanḓadzamafhungo.
e) mivhigo.
f) zwifanyiso zwo tou fodiwaho na dzividio.
N. Ṱholo ya ngangomu
a) mivhigo
5.2 Rekhodo dzi wanalaho kha GCIS - Khethekanyo 14 (1) (E)
Mafhungo are hone kha webusaithi ya GCIS’, www.gcis.gov.za, a khagala. Zwiṅwe zwibveledzwa zwa mafhungo na matheriaḽa o bviselwaho khagala a katela:
- muvhigo
- Zwibugu
- maṅwalo a mafhungo
- matheriaḽa wa mbambadzo
- phosiṱara
- ngavhela
- ṱari ḽa khunguwedzo
- athikiḽi dza mafhungo kha www.info.gov.za
- athikiḽi dza mafhungo kha www.thusong.gov.za
- athikiḽi dza mafhungo kha www.sanews.gov.za.
a. U tendelwa kana u haniwa ha khumbelo:
Muiti wa khumbelo u tea u wana tswikelelo ya rekhodo ya tshiimiswa tsha muvhuso arali:
- muiti wa khumbelo a tevhedzela ṱhoḓea dzoṱhe dza maitele oṱhe a Mulayo a elanaho na khumbelo ya u swikelela yeneyo rekhodo.
- tswikelelo ya yeneyo rekhodo i sa hanelwi na luthihi sa zwo bulwa kha Mulayo.
b. Rekhodo i swikelelwa hani:
- Muiti wa khumbelo u tea u shumisa fomo (Fomo A) yo ganḓiswaho kha Gazethe ya Muvhuso (Nḓivhadzo ya Muvhuso R187 ya dzi 15 Luhuhi 2002).
- Muiti wa khumbelo u tea hafhu u dovha a sumbedzisa arali a tshi ḓo ṱoḓa khophi ya rekhodo, kana arali a tshi tama u vhona rekhodo ofisini dza GCIS’. Arali rekhodo isiho kha ḽiṅwalo ḽa bammbiri, i nga vhonwa kha fomo ya khumbelo, hune zwa konadzea.
- Arali muiti wa khumbelo a humbela tswikelelo i tshi kha tshivhumbeo tshikene (tsumbo. Khophi ya siaṱari, khophi ya eḽekiṱhuroniki, na zwiṅwe vho), zwo ralo u tea u ṋewa tswikelelo nga kha tshivhumbeo tshenetsho. Nga nnḓani ha musi u ita izwi zwi tshi ḓo dzhenelela kha matshimbidzele a tshiimiswa tsha muvhuso nga nḓila isi yone, kana u tshinyadza rekhodo, kana u pfuka pfanelo dza nzivhanyedziso isi ya Muvhuso. Arali, tswikelelo i sa nga ṋetshedzwi nga kha tshivhumbeo tshine ya khou ṱoḓea i tshi nga wanala nga kha tshiṅwe tshivhumbeo, mbadelo dzi tea u vhalelwa ho sedzwa tshivhumbeo tshe muiti wa khumbelo a shumisa a tshi ita khumbelo lwa u thoma.
- Arali, kha phindulo yo tou ṅwalwaho ya khumbelo yavho ya rekhodo, muiti wa khumbelo a tshi tama u ḓivhadzwa ngaha tsheo nga nḓila iṅwe na iṅwe, tsumbo. nga kha luṱingo, hezwi zwi tea u sumbedzwa.
- Arali muiti wa khumbelo a tshi khou humbelela muṅwe muthu vhuṱanzi, tshikhala tshine khumbelo ya itwa ngayo tshi tea u sumbedzwa.
- Arali muiti wa khumbelo a sa koni u vhala na u ṅwala, kana o holefhala, khumbelo itea u itwa nga u tou amba. Muofisiri wa Mafhungo u tea u ḓadzela muiti wa khumbelo fomo a dovha a mu ṋea na khophi ya fomo iyo yo ḓadzwaho.
c. Mbadelo dzi badelwaho kha u ita khumbelo na nḓivhadzo ya tsheo kha tswikelelo:
- Muiti wa khumbelo ya u swikelela rekhodo ine ya vha na zwidodombedzwa zwawe zwa vhuṋe ha ngo tea u bvisa mbadelo ya khumbelo. Vhaṅwe vha iti vha khumbelo vha tea u bvisa mbadelo ya khumbelo ya R35.
- Muofisiri wa Mafhungo u tea u ḓivhadza muiti wa khumbelo (nga nnḓa ha khumbelo ya vhuṋe) nga u tou muḓivhadza, a tshi humbela muiti wa khumbelo uri a badele mbadelo ya khumbelo yo randelwaho. (arali i hone) na mbadelo ya u fhungudza (arali i hone) musi a sa athu u isa phanḓa na u tshimbidza khumbelo.
- Muiti wa khumbelo a nga ita khumbelo ya ngangomu, hune zwo fanela, kana khumbelo kha khothe i hanedzanaho na u badelwa ha mbadelo.
- Ngamurahu ha musi Muofisiri wa Mafhungo o no dzhia tsheo ya khumbelo, muiti wa khumbelo u tea u ḓivhadzwa ngaha tsheo iyo nga nḓila ye muiti wa khumbelo a humbelwa u ḓivhadzwa ngayo.
- Arali khumbelo yo tendelwa, mbadelo ya tswikelelo itea u badelwa u itela mveledziso na ṱhoḓuluso na nzudzanyo, lwa tshifhinga tshetsho tsho tiwaho kha u sedzulusa na u dzudzanya u bviselwa nnḓa ha rekhodo.
- Rekhodo a i nga ḓo swikelelwa arali hu sa athu itwa mbadelo dzoṱhe.
6. Thandululo dzi re hone ho sedzwa ,aga o dzhiwaho kana zwikunisaho kha u dzhiiwa ha maga
Maitele a tevhelaho a shuma kha vhathu vhane vha ḓo vhiga kana thandululo dzi songo tanduluwaho, zwiito zwi siho mulayoni kana zwi sa ḓivhalei kana u pfuka mulayo ho itwaho nga GCIS kana vhashumeli vhayo:
a. Maitele a u vhiga kana a thandululo:
- Thandululo dzi re hone ho sedzwa maga o dzhiwaho kana zwikundisaho kha u dzhiwa ha maga u ya nga PAJA, 2000: Mannḓalanga a khumbelo ya ngangomu kha Mulayo uyu ndi Minisiṱa. Musi ho no fhedzwa u tandululwa khumbelo ya ngangomu, khumbelo i nga iswa khothe (khethekanyo 78 – 82).
- Mushumi wa tshumelo dza muvhuso a nga isa tshililo kana mbilaelo yawe uri zwi sedzuluswe nga Khomishini ya Tshumelo dza Muvhuso maelana na mulayo wa ofisi kana u pfukwa ha mulayo (Khethekanyo 35 ya Mulayo wa Tshumelo dza Muvhuso, wa 1994 [Mulayo wa vhu 103 wa 1994]).
- Muthu a nga shumisa thandululo dza zwa vhashumi malugana na zwiito zwa ofisini kana u pfukiwa ha mulayo ha mvelele ya mushumo, sa u hanelwa ha pfanelo (Mulayo wa Tshumelo dza Muvhuso, wa 1994, na Mulayo wa Vhushaka ha zwa Vhashumi, wa 1995 [Mulayo wa vhu 66 wa 1995]).
- Muthu a nga isa mbilaelo kha muṱoli wa zwa vhashumi malugana na u pfukwa ha Mulayo wa u Thola wa Nyimele dza Mutheo, wa 1997( Mulayo wa vhu 75 wa 1997) ̶ Khethekanyo 78(1)(a), kana Mulayo wa Ndinganyo ya u Tholwa, wa 1998 (Mulayo wa vhu 55 wa 1998) Khethekanyo 34(e).
- Muthu a nga isa mbilaelo kha Mutsireledzi wa Muvhuso malugana na zwiito zwi siho mulayoni kana zwiito zwi songo teaho zwa ofisini kana zwo pfukwaho (Ndayotewa na Mulayo wa Vhutsireledzi ha Muvhuso, wa 1994 [Mulayo wa vhu 23 wa 1994].
- Muthu a nga isa mbilaelo dzawe kha SAHRC malugana na vhuitwa kana u pfukwa ha mulayo ho itwaho hune ha khou humbulelwa kha u ḓisa khakhathi kana u shushedza kha pfanelo dza ndayotheo (Mulayo wa Khomishini ya Pfanelo dza Vhathu, wa 1994 [Mulayo wa vhu 54 wa 1994]).
- Uri vha kone u tsireledzwa kha ndifhedzo nge vha bvisela tshiphiri khagala tsha u pfukwa ha mulayo kana vhuḓilangi vhu songo teaho nga mutholi kana muṅwe wa vhashumi, vha tea u tevhedzela maitele a u bviselwa ha tshiphiri khagala kha Mulayo wa Vhutsireledzi ha u bulwa ha zwiphiri, wa 2000 (Mulayo wa vhu 26 wa 2000).
- Muthu a nga shumisa dziṅwe thandululo dza mulayo dzi ngaho tshiimiswa tsha matshimbidzele a ṱholo ya khaṱhulo ya maga a vhulanguli u ya ngaha Mulayo wa Nyaluso ya Vhulanguli ha Vhulamukanyi, wa 2000 (Mulayo wa vhuraru wa 2000).
b. Dziṅwe thandululo dza thikhedzo
I. Muthu a nga ita khumbelo ya u vhudzisesa ngaha maga a vhulangi malugana na Mulayo wa Nyaluso ya Vhulanguli ha Vhulamukanyi, wa 2000 (Khethekanyo ya vhuṱanu).
II. Muthu a nga ita khumbelo ya u swikelela rekhodo ya muhasho wa muvhuso kana zwiṅwe zwiimiswa zwa muvhuso u ya ngaha PAJA, 2000 (Khethekanyo ya vhu 11).
c. Ndugelo dza u vhiga
I. Mushumi wa tshumelo dza muvhuso, nga ṅwambo wa ndugelo dzawe dza ofisini, u ya ngaha Khoudu ya Vhuḓilangi u tea u vhiga kha mannḓalanga o teaho, vhufhura, vhutshinyi, u tholana nga tshiḓivhano, u balelwa nga vhulangi na maṅwe maitele ane a nga vha tshipiḓa tsha vhukhakhi kana khombo kha dzangalelo ḽa muvhuso. Mushumi ane a ḓo kundelwa u tevhedzela izwi u ḓo vhonwa mulandu wa u balelwa u ḓilanga.
II. (Ndaulo ya B3 na C4.10 ya Ndima ya vhuvhili ya milayo ya Tshumelo dza Muvhuso, wa 2001).
III. Vhuḓifhinduleli ha mutholi na mushumi muṅwe na muṅwe ha u bvisela khagala vhutshinyi na vhuṅwe vhuḓilangi vhu songo teaho mushumoni vhu tikedza Mulayo wo Tsireledzwaho wa u Bvisela Khagala, wa 2000 (Marangaphanḓa)
5. FOMO DZO RANDELWAHO TSWIKELELO YA REKHODO YA TSHIIMISWA TSHA MUVHUSO
TSHIPIḒA TSHA VHUVHILI TSHA NḒIVHADZO YA VHU 187 KHA GAZETHE YA MUVHUSO NGA DZI 15 LUHUHI 2002
FOMO A
KHUMBELO YA TSWIKELELO YA TSHIIMISWA TSHA MUVHUSO
Khethekanyo ya vhu 18(1) ya PAIA, 2000
[Ndaulo 2]
A. Zwidodombedzwa zwa tshiimiswa tsha muvhuso
Muofisiri wa Mafhungo/Mufarisa Muofisiri wa Mafhungo:
B. Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou ita khumbelo ya u swikelela rekhodo
Madzina na Tshifani nga vhuḓalo:
Nomboro ndaula:
Aḓiresi ya poso:
Nomboro ya fekisi:
Nomboro ya luṱingo:
Imeiḽi Aḓiresi:
Tshikhala tshine khumbelo ya itwa nga tsho, musi itshi khou itelwa muṅwe muthu:
C. Zwidodombedzwa zwa muthu ane a khou itelwa khumbelo
Madzina na Tshifani nga vhuḓalo:
Nomboro ya vhuṋe:
D. Zwidodombedzwa zwa rekhodo
1.Ṱhalutshedzo ya rekhodo kana tshipiḓa tsho teaho tsha rekhodo:
2. Nomboro ndaula, arali i hone:
3. Zwiṅwe zwidodombedzwa zwa rekhodo:
E. Mbadelo
Ndi ngani vha tshi vhona zwo tea uri vha sa badele:
F. Fomo ya u swikelela rekhodo
Arali vha tshi khou kundelwa u vhala, u vhona kana u thetshelesa rekhodo nga ṅwambo wa vhuholefhali nga nḓila ye zwa sumbedzwa ngayo ubva kha 1 uya kha 4 afho fhasi, kha vha sumbedze vhuholefhali havho, vha sumbedze nḓila ine rekhodo ya khou ṱoḓea ngayo.
G. Nḓivhadzo ya tsheo malugana na khumbelo ya tswikelelo
Vha tama u ḓivhadzwa hani ngaha tsheo i kwamaho khumbelo yavho ya u swikelela rekhodo?
Yo sainwa nga (datumu)
TSAINO YA MUITI WA KHUMBELO /MUTHU ANE A KHOU ITELWA KHUMBELO
Bugupfarwa yo sainwa na u themendelwa nga Mufarisa Muofisiri wa Mafhungo wa GCIS, Mr Keitumetse Semakane.
___________________________________
Mufarisa Muofisiri wa Mafhungo: GCIS
Mr Keitumetse S. Semakane
DATUMU:


text:
Ndzi Nga Tirhisana Njhani Ni Mudyondzisi Wa Mina?
Yimanyana, u ehleketa!
Twana ntokoto wa Rachel. Minkarhi hinkwayo loko swikolo swi pfala a a va a pasele ehenhla. Kutani loko a fika eka ntangha ya ntlhanu swilo swi cincile. Rachel u ri: “
Mudyondzisi wa mina u ringete hi matimba ku ndzi feyirisa.” Ha yini? Mudyondzisi yoloye u byele Rachel ni mana wa yena leswaku a a nga byi rhandzi vukhongeri bya vona.
Ku humelele yini? Rachel u ri: “
Nkarhi hinkwawo loko ndzi vona leswaku mudyondzisi wa mina u ndzi feyirise hileswi a ndzi vengaka, Manana a a ya na mina exikolweni leswaku a ya vulavula na yena hi mhaka leyi. Eku heteleleni u tshike ku ndzi tikisela vutomi.”
Loko u langutana ni xiphiqo lexi fanaka, vana ni xivindzi xo vulavula ni vatswari va wena ha xona. A swi kanakanisi leswaku va ta tsakela ku vulavurisana ni mudyondzisi wa wena hambi ku ri nhloko ya xikolo leswaku ku tlhantlhiwa xiphiqo xexo.
I ntiyiso leswaku swiphiqo swin’wana leswi u langutanaka na swona exikolweni a swi nge tlhantlhiwi hi ku olova. Minkarhi yin’wana u fanele u tiyisela. (Varhoma 12:17, 18) Tanya u ri: “
Un’wana wa vadyondzisi va mina a a nga hi rhandzi hina swichudeni swa yena. A a hi tseketsela a vula leswaku hi swiphukuphuku. Eku sunguleni a ndzi rila, kambe ndzi dyondze ku swi ba hi makatla. Ndzi dzikise mianakanyo ya mina entirhweni wa mina wa xikolo naswona a ndzi tiyimisela etlilasini ya yena. Hikwalaho, a a nga ha ndzi karhati ngopfu naswona a ndzi ri un’wana wa swichudeni swi nga ri swingani leswi paseke kahle. Endzhaku ka malembe mambirhi, mudyondzisi yoloye u hlongoriwile.”
Mhaka ya nkoka: Dyondza ku tirhisana ni mudyondzisi la karhataka naswona u ta va ni vutshila bya nkoka evuton’wini—lebyi nga ta ku pfuna loko u ri ni muthori la karhataka. (1 Petro 2:18) U ta tlhela u dyondza ku tlangela vadyondzisi lavanene loko wo tshuka u va na vona.


text:
XALAMUKA! FEBRUARY 2014
Tirhisa Nkarhi Wa Wena Hi Vutlhari
Loko nkarhi wu kala wu hundza, wu hundzile. Kambisisa magoza ya mune lama pfuneke vanhu vo tala leswaku va tirhisa nkarhi wa vona hi vutlhari eka swilo swa nkoka evuton’wini.
Ta Rivala
Tinhloko-mhaka ti katsa: ku ngungumerisiwa ka timhondzo ta tindlopfu le Malaysia, ku nga tshembeki ka kereke le Italy, mavabyi eAfrika ni ku gembula ka vana le Australia.
Vungoma
Vo tala va ringeta ku vulavula ni vafi, kambe hi rihi langutelo ra Bibele hi mhaka leyi?
Tirhisa Nkarhi Wa Wena Hi Vutlhari
Ndlela yin’wana yo tirhisa nkarhi wa wena hi vutlhari i ku kambisisa vutomi bya wena u tirhisa malangutelo mambirhi. Hi wahi malangutelo ya kona?
Mutivi Wa Tisele Leti Hanyaka U Hlamusela Hi Ta Ripfumelo Rakwe
Ku dyondza ndlela leyi masocha ya miri ma lwisanaka ni mavabyi ha yona swi endle leswaku Dok. Hans Kristian Kotlar a tivutisa hi ndlela leyi swilo leswi hanyaka swi veke kona ha yona. Xana ku dyondza Bibele swi swi hlamule njhani swivutiso swakwe?
Constantine
Vona ndlela leyi Constantine a ti seketeleke ha yona tipolitiki ni vukhongeri swi ti khumbeke ha yona tidyondzo ta tikereke to tala namuntlha.
Loko Ntombhi Ya Wena Ya Kondlo-a-ndzi-dyi Yi Tshikilelekile
Vantshwa vo tala va vanhwanyana va titwa va ri ni ntshikilelo hikwalaho ka ku cinca loku vaka kona emimirini ya vona. Vatswari va nga va pfuna njhani leswaku va langutana ni ntshikilelo wolowo?
Rivoni Ra Xitsayitsayi Lexi Vuriwaka Photuris
Xana ku voninga ka xitsayitsayi lexi ku susumetele van’wasayense ku endla mavoni ya LED lama voningaka swinene, lama tirhisiwaka eka swilo swo tala swa elektroniki hi ndlela yihi?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
Xana Ndzi Karhateka Ngopfu Hi Ndlela Leyi Ndzi Langutekaka Ha Yona?
Loko u ri ni xiphiqo hi ku languteka ka miri wa wena, xana u nga swi kota njhani ku va ni langutelo lerinene?
Munghana Wa Xiviri U Njhani?
Swa olova ku kuma vanghana lava nga riki va ntiyiso kambe xana munghana wa xiviri u nga n’wi kuma njhani?
I Yini Leswi Ndzi Faneleke Ndzi Swi Tiva Hi Ku Rhumelana Swilo Swa Timhaka Ta Masangu?
Xana ku ni munhu la ku sindzisaka ku rhumela swilo swa timhaka ta masangu? Hi byihi vuyelo bya ku rhumelana swilo swa timhaka ta masangu? Xana i mukhuva lowu nga riki na khombo?
Leswi Vantshwa Va Swi Vulaka Hi Ku Khathalela Rihanyo
Xana swa ku tikela ku dya swakudya leswi nga ni rihanyo ni ku endla vutiolori? Eka vhidiyo leyi, vantshwa van’wana va vula leswi va swi endlaka leswaku va va ni rihanyo lerinene.
Muxe U Kulele aEgipta
Ha yini mana wa Muxe a n’wi veke eNambyeni wa Nayili? Dyondza swo tala hi Muxe, ndyangu wa ka vona ni n’wana wa Faro wa nhwanyana.


text:
DECEMBER 30, 2013
KYRGYZSTAN
Huvo Ya le Kyrgyzstan Yi Teke Xiboho Lexi Yimaka Ni Lava Alaka Ku Ya eVusocheni Hikwalaho Ka Ripfalo Ra Vona
BISHKEK eKyrgyzstan—Ntlawa lowu Tlakukeke wa Vaavanyisi va Huvo Leyikulu ya Kyrgyzstan wu teke xiboho lexi vaavanyisi hinkwavo va pfumelelaneke ha xona hi November 19, 2013, xa leswaku nawu wa sweswinyana wa malunghana ni mintirho yo korhokela tiko a wu fambisani ni vumbiwa naswona a wu yi xiximi mfanelo ya ntshunxeko wa vugandzeri. Huvo yi lerise mfumo leswaku wu cinca nawu wa wona leswaku wu va ni mintirho leyi hakunene yi nga ya ku korhokela tiko leyi nga endliwaka hi lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona.
Hi 2009, tiko ra Kyrgyzstan ri amukele nawu lowu xiximaka mfanelo ya munhu yo endla mintirho yin’wana yo korhokela tiko. Hambiswiritano, swi nambe swi tikomba leswaku ntirho lowu entiyisweni a wu ri ehansi ka masocha. Lava a va wu endla a va languteriwa hi vatirhi va le vusocheni naswona van’wana va lerisiwe ku hakelela swikoxo swa mintirho ya vusocha. Endzhaku ko heta ntirho wolowo, mavito ya vona a ma namba ma hoxiwa eka nxaxamelo ya masocha yo khomela. Hikwalaho ka sweswo, Timbhoni ta Yehovha ti ale ku amukela mintirho yoleyo, leswi endleke leswaku Timbhoni to hlayanyana ti voniwa nandzu wa vugevenga.
Xiboho lexi tekiweke hi November xi kombise leswaku Timbhoni ti ni swivangelo leswi twalaka swo ala ku endla ntirho wo korhokela tiko lowu ti nyikiwaka wona nileswaku a ti nga ringeti ku balekela vutihlamuleri bya tona byo ya evusocheni. Ku hambana ni sweswo, Huvo yi kume leswaku Timbhoni ti tiyimisele ku endla mintirho yo korhokela tiko leyi nga fambisaniki ni vusocha. Ku languteriwe leswaku milandzu hinkwayo ya vugevenga leyi Timbhoni ti rhwexiweke yona yi ta tlhela yi pfuriwa ivi ku tekiwa xiboho hi ku ya hi nawu lowu cinciweke.
Khamit Iskakov, muvulavuleri wa Timbhoni ta Yehovha eKyrgyzstan, u ri: “Xiboho lexi a xi nge pfuni ku ntlantlha mhaka ya vanhu lava alaka ku ya evusocheni hikwalaho ka ripfalo ra vona ntsena, kambe xi ta tlhela xi pfuna vatirhela-mfumo va le Kyrgyzstan va tiva leswaku Timbhoni ta Yehovha i vukhongeri lebyi xiximiwaka emisaveni hinkwayo.”
Media Contact(s):
International: J. R. Brown, Office of Public Information, tel. +1 718 560 5000
Kyrgyzstan: Khamit Iskakov, tel. +996 770 778 885


text:
Ha Yini Timbhoni Ta Yehovha Ti Nga Hlanganyeli Eka Tipolitiki?
Timbhoni ta Yehovha a ti hlanganyeli eka tipolitiki hikwalaho ka leswi ti swi pfumelaka, leswi sekeriweke eBibeleni. A hi kuceteli leswaku nawu wo karhi wu cinca, a hi vhoteli mintlawa yo karhi ya tipolitiki kumbe lava faneleke va hlawuriwa, a hi lweli swikhundlha eka hulumendhe kumbe ku hlanganyela eka xiendlo xin’wana ni xin’wana xo lava ku cinca tihulumendhe. Ha tshemba leswaku Bibele yi nyikela swivangelo leswi twalaka leswi endlaka hi nga hlanganyeli.
Hi landzela xikombiso xa Yesu, loyi a aleke ku amukela xikhundlha xa tipolitiki. (Yohane 6:15) U dyondzise vadyondzisiwa vakwe leswaku va nga vi “xiphemu xa misava” kutani a swi veka erivaleni leswaku a va fanelanga va seketela timhaka ta tipolitiki.
—Yohane 17:14, 16; 18:36; Marka 12:13-17.
Hi tshembekile eka Mfumo wa Xikwembu, lowu Yesu a vulavuleke ha wona loko a ku: “Mahungu lamanene lawa ya Mfumo ma ta chumayeriwa emisaveni hinkwayo leyi akiweke.” (Matewu 24:14) Tanihi vayimeri va Mfumo wa Xikwembu lava nyikiweke ntirho wo tivisa ku ta ka wona, hi hambeta hi nga hlanganyeli eka timhaka ta tipolitiki ta matiko hinkwawo, ku katsa ni le ka leri hi tshamaka eka rona.
—2 Vakorinto 5:20; Vaefesa 6:20.
Hi ku hambeta hi nga hlanganyeli eka tipolitiki, hi kota ku vulavula hi mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu hi ku ntshunxeka eka vanhu lava tshembelaka eka tipolitiki. Hi ringeta ku kombisa hi marito ni hi swiendlo swa hina leswaku hi titshege hi Mfumo wa Xikwembu leswaku wu tlhantlha swiphiqo swa misava.
—Pisalema 56:11.
Tanihi leswi hi papalataka ku avana ka tipolitiki, hi ni vun’we tanihi vamakwerhu emisaveni hinkwayo. (Vakolosa 3:14; 1 Petro 2:17) Ku tlula kwalaho, vukhongeri lebyi nghenelelaka etimhakeni ta tipolitiki byi endla leswaku swirho swa byona swi avana.
—1 Vakorinto 1:10.
Ku xixima tihulumendhe. Hambileswi hi nga hlanganyeliki eka tipolitiki, hi xixima vulawuri bya tihulumendhe bya laha hi tshamaka kona. Leswi swi fambisana ni xileriso xa Bibele lexi nge: “Moya-xiviri wun’wana ni wun’wana a wu tiveke ehansi ka valawuri lava tlakukeke.” (Varhoma 13:1) Hi yingisa nawu, hi hakela swibalo naswona hi tirhisana ni matshalatshala ya hulumendhe yo tisela vaaki va yona vuhlayiseki. Ematshan’weni yo hlanganyela eka matshalatshala man’wana ni man’wana yo langutela hulumendhe ehansi, hi landzela ndzayo ya Bibele ya ku khongelela “tihosi ni hinkwavo lava nga eswiyin’weni leswi tlakukeke,” ngopfu-ngopfu loko va endla swiboho leswi nga ta khumba ku gandzela ka hina hi ntshunxekile.
Nakambe hi xixima timfanelo ta van’wana to va va tiendlela swiboho swa vona vini etimhakeni ta tipolitiki. Hi xikombiso, a hi kavanyeti minhlawulo kumbe hi nghenelela eka lava hlawuleke ku vhota.
Xana ku nga hlanganyeli ka hina eka tipolitiki i nchumu wa manguva lawa? Doo. Vaapostola ni Vakreste van’wana va lembe-xidzana ro sungula va teke goza leri fanaka eka vulawuri bya hulumendhe. Buku leyi nge Beyond Good Intentions yi ri: “Hambileswi a va fanele va xixima valawuri, Vakreste vo sungula a va nga tshembeli eka ku hlanganyela etimhakeni ta tipolitiki.” Hilaha ku fanaka, buku leyi nge On the Road to Civilization yi vula leswaku Vakreste vo sungula “a va nga ri na swikhundlha eka tipolitiki.”
Xana ku va hi nga hlanganyeli eka tipolitiki swi xungeta vuhlayiseki bya tiko? Doo. Hi vaaka-tiko lava rhandzaka ku rhula lava valawuri va hulumendhe va nga fanelangiki va va chava. Xiya xiviko xa 2001 lexi kandziyisiweke hi National Academy of Sciences ya le Ukraine. Loko xi vulavula hi ku nga hlanganyeli ka hina eka tipolitiki, xi te: “Namuntlha vanhu van’wana va nga venga xiboho lexi xa Timbhoni ta Yehovha, ku nga xivangelo lexi nga erivaleni lexi endleke leswaku ti hehliwa hi ntlawa wa Manazi ni hi mimfumo ya Makhomunisi ya le nkarhini lowu hundzeke.” Kambe hambiloko ti ri karhi ti fumiwa hi Soviet, Timbhoni ti “hambete ti ri vaaka-tiko lava xiximaka nawu. Hi ku tshembeka ni ku pfumala vutianakanyi ti tirhe emapurasini ni le tindhawini ta vumaki naswona a ti wu xungetanga mfumo wa Makhomunisi.” Hilaha ku fanaka ninamuntlha, leswi Timbhoni ta Yehovha ti swi tshembaka ni swiendlo swa tona a swi “xungeti vuhlayiseki bya tiko ni bya hulumendhe yin’wana ni yin’wana,” hilaha xiviko xi gimeteke hakona.


text:
Xana Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Pakanisa?
Xiphemu xo sungula xa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa xa matsalwa ya Xigriki xi humesiwe hi 1950. Ku sukela hi nkarhi wolowo, vanhu van’wana va vulavule hi byona kumbe va tlakuse swivutiso malunghana ni ku pakanisa ka byona * hileswi eka tindzimana tin’wana yi hambaneke ni vuhundzuluxeri byin’wana bya Tibibele. Hi ntolovelo swivangelo leswi endlaka leswaku ku va ni ku hambana loku swi vangiwa hi tinhla leti landzelaka.
Ku pakanisa. Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi sekeriwe ematsalweni ya khale lama pakanisaka ni le ka ndzavisiso lowu nga enkarhini lowu endliweke hi swidyondzeki. Ku hambana ni sweswo, Bibele ya King James Version ya 1611 a yi sekeriwe eka matsalwa lawa hakanyingi a ma nga pakanisi swinene naswona a ma nga ri ya khale ku fana ni lawa ma tirhisiweke eka Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa.
Ku tshembeka. Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi ni rungula ro sungula leri tshembekaka leri huhuteriweke hi Xikwembu. (2 Timotiya 3:16) Vuhundzuluxeri byo tala bya Bibele byi suse vutshembeki lebyi nga kona eka rungula ra Xikwembu hikwalaho ko lava ku landzela mindhavuko ya vanhu, hi xikombiso byi suse vito ra Xikwembu leri nge Yehovha byi ri siva hi swithopo swo tanihi leswi nge Hosi kumbe Xikwembu.
Mavekelo. Ku hambana ni mavekelo ya vuhundzuluxeri byin’wana, Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi veka marito hi ndlela leyi ma nga ha yona, ntsendze loko ma ta ka ma nga pfilunganyi kumbe ma tumbeta ndlela leyi mongo wa rungula ro sungula a wu ri ha yona. Vahundzuluxeri lava cincaka mavekelo yo sungula ya Bibele va nghenisa mavonelo ya vanhu kumbe va susa rungula ra nkoka.
Ku hambana exikarhi ka Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ni vuhundzuluxeri byin’wana
Tibuku leti kayivelaka. Kereke ya Rhoma Khatoliki ni ya Orthodox ya le Vuxeni, ti katsa tibuku leti van’wana va titivaka tanihi Apocrypha eTibibeleni ta tona. Hambiswiritano, tibuku teto a ti nga amukeleki eka nxaxamelo wa tibuku ta Vayuda naswona swa twala sweswo hikuva Bibele yi vula leswaku Vayuda a ku ri vona lava a va “tamerisiwe marito lama hlawulekisiweke ya Xikwembu.” (Varhoma 3:1, 2) Xisweswo, Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ni vuhundzuluxeri bya Tibibele tin’wana to tala ta manguva lawa a ti tikatsi tibuku ta Apocrypha.
Tindzimana leti kayivelaka. Vuhundzuluxeri byin’wana byi engetele tindzimana ni swiga leswi nga riki kona eka matsalwa ya khale ya Bibele kambe Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa a byi swi katsi swilo swo tano. Vuhundzuluxeri byo tala bya manguva lawa a byi ti nghenisi tindzimana ni swiga sweswo hikuva a swi kona eka matsalwa ya khale ya Bibele. *
Ku veka marito hi ndlela leyi hambaneke. Minkarhi yin’wana, ku hundzuluxela rito hi rito a swi twisiseki kumbe swa kanganyisa. Hi xikombiso, hakanyingi marito ya Yesu lama kumekaka eka Matewu 5:3 ma hundzuluxeriwe hi ndlela leyi: “Ku katekile swisiwana emoyeni.” (English Standard Version; King James Version; New International Version) Van’wana va vona onge xivulwa lexi nge “swisiwana emoyeni” a xi twisiseki, kasi van’wana va ehleketa leswaku Yesu a a kandziyisa nkoka wa ku titsongahata kumbe ku pfumala. Kambe, Yesu a a vula leswaku ntsako wa xiviri wu kumiwa hi ku xiya xilaveko xo kongomisiwa hi Xikwembu. Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa yi wu humesa kahle mongo wa marito lawa loko yi ku “lava khathalaka hi xilaveko xa vona xa moya.”
Swibumabumelo leswi humaka eka swidyondzeki leswi nga riki Timbhoni malunghana ni Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa
Edgar J. Goodspeed, muhundzuluxeri wa Bibele la dumeke tlhelo xidyondzeki, eka papila rakwe leri a ri tsaleke hi December 8, 1950 malunghana ni Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Ya Vukreste Ya Xigriki u te: “Ndza wu tsakela ntirho wa vanhu va n’wina ni xikongomelo xa vona emisaveni hinkwayo naswona ndzi tsakisiwa swinene hi vuhundzuluxeri lebyi tshembekaka ni lebyi twisisekaka. Byi veka tidyondzo to tala ta ntikelo erivaleni, hilaha ndzi nga mi nyikaka vumbhoni hakona.”
Profesa Allen Wikgren wa le Yunivhesiti ya le Chicago u vule leswaku Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi tirhisa ririmi ra manguva lawa ku hambana ni Tibibele tin’wana naswona sweswo swi endla leswaku “byi hlayeka hi ku olova.”
—The Interpreter’s Bible, Vholume I, tluka 99.
Alexander Thomson mutsari wa Bibele wa le Britain, loko a vulavula hi Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Ya Vukreste Ya Xigriki, u tsale a ku: “Entiyisweni vuhundzuluxeri lebyi i ntirho wa swidyondzeki leswi nga ni vutshila ni leswi tlhariheke, leswi a swi tiyimisele ku humesa mongo wa ntiyiso wa matsalwa ya Xigriki hilaha Xinghezi xi nga kotaka hakona.”
—The Differentiator, April 1952, tluka 52.
Ku nga khathariseki leswaku u xiye mavekelo ma nga ri mangani lama vekiweke hi ndlela leyi nga tolovelekangiki, mutsari Charles Francis Potter u te: “Vahundzuluxeri lava nga tivekiki va tirhise matsalwa ya khale lama pakanisaka swinene ya Xigriki ni ya Xiheveru, leswi kombisaka vuswikoti bya swidyondzeki leswi ni ku twisisa ka swona.”
—The Faiths Men Live By, tluka 300.
Hambileswi Robert M. McCoy a voneke onge Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa a byi tolovelekanga kambe bya twisiseka, u gimete nkambisiso wakwe hi ku vula a ku: “Vuhundzuluxeri bya Testamente Leyintshwa byi kombisa leswaku evandleni leri [Timbhoni ta Yehovha] ku ni swidyondzeki leswi kotaka ku langutana ni swiphiqo swo tala swa ku hundzuluxela Bibele hi vutlhari.”
—Andover Newton Quarterly, January 1963, tluka 31.
Profesa S. MacLean Gilmour, hambileswi a nga pfumelelaniki ni mavekelo man’wana lama nga kona eka Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa, kambe wa pfumela leswaku vanhu lava yi hundzuluxeleke “va ve ni vuswikoti byo hundzuluxela eka matsalwa ya Xigriki lama nga tolovelekangiki.”
—Andover Newton Quarterly, September 1966, tluka 26.
Loko Profesa Thomas N. Winter a ri karhi a kambisisa Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa lebyi vumbaka xiphemu xa Kingdom Interlinear Translation of the Greek Scriptures, u tsale a ku: “Komiti leyi hundzuluxeke Bibele leyi leyi nga lavangiki ku tiviwa yi yi hundzuluxele hi ndlela leyi nga enkarhini ni leyi kongomeke.”
—The Classical Journal, April-May 1974, tluka 376.
Hi 1989, profesa Benjamin Kedar, wa Muheveru wa le Israyele u te: “Eka ndzavisiso lowu ndzi wu endleke etimhakeni ta ririmi lowu fambisanaka ni Bibele ya Xiheveru ni vuhundzuluxeri byin’wana, hakanyingi a ndzi tirhisa Bibele ya Xinghezi leyi tivekaka tanihi Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa. Ku va ndzi tirhise Bibele leyi, swi endle leswaku ndzi khorwiseka leswaku ntirho lowu vahundzuluxeri va wu endleke i wa ntiyiso naswona rungula ra kona ra twisiseka ni ku pakanisa.”
Hi ku ya hi profesa Jason David BeDuhn, mukambisisi wa swa vukhongeri u xiye leswi etimhakeni ta vuhundzuluxeri bya Tibibele ta kaye ta Xinghezi: “Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa hi byona byi pakanisaka loko byi pimanisiwa ni vuhundzuluxeri byin’wana.” Hambileswi tibuku tin’wana ta mani na mani ni vakambisisi vo tala va Bibele va vulaka leswaku ku nga twanani loku nga kona eka Tibibele tin’wana ni Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ku vangiwa hi xihlawuhlawu lexi nga kona eka vahundzuluxeri, BeDuhn u te: “Ku tshwukiselana mahlo loku nga kona ku vangiwa hileswi Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa byi pakanisaka, hi byona byi hundzuluxeleke Bibele hi ndlela leyi vatsari va Testamente Leyintshwa va tsaleke ha yona.”
—Truth in Translation, matluka 163, 165.
^ ndzim. 2 Leswi vanhu va swi vuleke swi khumba Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa bya Xinghezi kambe a swi katsi nkandziyiso lowu pfuxetiweke wa 2013.
^ ndzim. 8 Hi xikombiso, vona Bibele ya New International Version ni ya Khatoliki leyi nge New Jerusalem Bible. Tindzimana leti engeteriweke i Matewu 17:21; 18:11; 23:14; Marka 7:
^ ndzim. 9 Hilaha ku fanaka, vuhundzuluxeri bya J. B. Phillips byi veka marito ya Yesu hi ndlela leyi, “lava tivaka xilaveko xa vona xa leswaku va lava Xikwembu” naswona The Translator’s New Testament yi tirhisa xiga lexi hi ndlela leyi “lava tivaka xilaveko xa vona xa moya.”


text:
Xivambu
Muti waka Xivambu i muti lowu vulavulaka Xichangana. Matsalele ma n'wana ya xivongo i Xibambu kumbe Shibambo.
Leswinga ndzeni
Matimu ya Muti[Lulamisa | edit source]
Xithopo xa muti[Lulamisa | edit source]
Ndhonga...
Xivambu...
Ndhonga wa mamba,
wa ntsunga na kuxa
A mbingwanini...
A ka xihunguhungu xo ba madonga lamakulu
N'wanyanchomu, otlakula a mbeya
Lexi hi xona xi thopo lexi tivekaka xa muti lowu. Kuni ku hambana-nyana eka swi mutana swa ka Xivambu loko swiri karhi swi thopa xivongo lexi.
Rhavi e ka swiyenge swa rixaka ra machangana[Lulamisa | edit source]
Hi ku ya hi Henri Junod va ka Xivambu, va hlayiwa eka rhavi ra Va N'walungu e ka rixaka ra machangana.[1]
Minkombo[Lulamisa | edit source]
- ↑ Henry Junod - Life of a South African Tribe - Vol 1, Pages 16 - 19


text:
Cuma
Muti waka Cuma i muti lowu kumekaka eka tindzimi ta ku tala emisaveni, laha hi ta hlamusela muti wa ka Cuma lowu kumekaka eka ririmi ra XiTsonga. eka xiTsonga muti lowu wu tiveka hi swi vongo swimbirhi, kunga Cuma na Moyane.
Leswinga ndzeni
Xithopo xa muti[Lulamisa | edit source]
Xithopo lexi xi tirhisiwa ngopfu hi va Tsonga va ka Cuma lava tumbulukaka le ka Mabalani e Musambiki kunga vona va Cuma vo sungula eka vaTsonga.
Cuma...
Mpahleni...
Nghunyulu...
Moyane ...
Huchuza...
Va xwexwexwe...
Va mpanamana...
Va basa mahlo...
Va le vuxeni ka misinya ya ku tswala byala na nyama...
Lexi hi xona xi thopo lexi tivekaka xa muti lowu e ka ririmi ra xiTsonga.
Matimu ya muti[Lulamisa | edit source]
Muti wa ka Cuma wu tumbuluka e n'wa lungu wa Afrika, aku na vumbhoni lebyi kombaka tiko ro sungula kwale n'wa lungu. Va hangalake na matiko ya Afrika hi tindzimi to hambana hambana. Vo tala va tsala xivongo lexi hi ndlela leyi yi pfumelelanaka na ririmi leri va ri vulavulaka. Kambe vo tala va ha xi hlayisa xi ri Chuma (Cuma).
Va Tsonga va ka Cuma vona va huma eka Ntshinani le Musambiki, hi lomu va Cuma vo sungula loko va huma n'wa lungu wa Afrika va nga fikela kona. Ivi va pela nambu wa Lipompo (Miminthi) va ya tshama eka Mangende, leri i tiko ra vanhu va ka Cuma ntsena,xi vongo xin'wana lexi kumekaka eka tiko leri xi lo luvela. Tiko ra Ntshinani na Mangende ma le hansi ka xi fundza xa ka Mabalani.
Hi ko kwalaho ka tinyimpi na ku famba va handza ndlala, va Cuma (Chuma) va hangalake na matiko. Van'wana hi va kuma eka Maputsu (Maputo), va n'wana eka Xokwe, Afrika Dzonga (Malamulele, Giyani,Bushbuckridge, Elim na Joni).
Kuna va'wana va Chuma lava hi va vonaka va huma Nigeria, Malawi,Mali na matiko ma n'wana. Lava hi vona va Cuma vo rhanga eka tinxaka ta ka Cuma e misaveni.Va Tsonga va muti wa ka Cuma va vuriwa va le vuxeni ka misinya ya kutswala byala na nyama, hi kwalaho ka ku xonga ka tiko ra vona, leri nga na minala leyi humesaka vucema (palm wine),mikanyi leyi humesaka vukanyi(Marula),mimova leyi humesaka Thonthontho na makalavatla lama humesaka xikalavatlani. Kasi misinya leyi tswalaka nyama i magungu(mixanatsi) leyi tswalaka matomani(maxonje).
Rhavi eka swiyenge swa rixaka ra machangana[Lulamisa | edit source]
Hi ku ya hi Henri Junod va ka Cuma, va hlayiwa eka rhavi ra Va Hlengwe eka rixaka ra machangana. Leri i rhavi Leri kulu eka ma rhavi ya mune lawa Junod a tsaleke ha wona.[1]
Swivongo leswi yelanaka[Lulamisa | edit source]
Minkombo[Lulamisa | edit source]
- ↑ Henry Junod - Life of a South African Tribe - Vol 1, Pages 16 - 19


text:
Xana U Yi Teka Njhani Bibele?
Xana u nga vula leswaku i . . .
buku leyi tsariweke hi vanhu?
buku ya mintsheketo?
Rito ra Xikwembu?
LESWI BIBELE YI SWI VULAKA
“Matsalwa hinkwawo ma huhuteriwe hi Xikwembu.”—2 Timotiya 3:16, Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa.
NDLELA LEYI SWESWO SWI NGA KU VUYERISAKA HA YONA
U ta kuma tinhlamulo leti enerisaka ta swivutiso swa nkoka evuton’wini.—Swivuriso 2:1-5.
U ta kuma nkongomiso lowu tshembekaka wa vutomi bya siku ni siku.—Pisalema 119:105.
U ta va na ntshembo wa xiviri hi vumundzuku.—Varhoma 15:4.
XANA HI NGA SWI TSHEMBA HAKUNENE LESWI BIBELE YI SWI VULAKA?
Ina, hikwalaho ka swivangelo swinharhu:
Ku pfumelelana ka yona loku hlamarisaka. Bibele yi tsariwe hi vanhu va kwalomu ka 40 hi malembe lama tlulaka 1 600. Vo tala va vona a va kalanga va tivana. Kambe, ya pfumelelana naswona yi ni nhloko-mhaka-nkulu yin’we.
Matimu lama tshembekaka. Van’wamatimu lava dumeke, hi xitalo a va boxi ku hluriwa ka vanhu va rikwavo. Ku hambana na vona, vatsari va Bibele hi ku tshembeka va tsale swihoxo swa vona vini ni swa matiko ya vona.—2 Tikronika 36:15, 16; Pisalema 51:1-4.
Vuprofeta lebyi tshembekaka. Bibele yi profete hi ku lovisiwa ka muti wa khale wa Babilona ka ha sele 200 wa malembe. (Esaya 13:17-22) A yi hlamuselanga ntsena ndlela leyi Babilona a wu ta lovisiwa ha yona, kambe yi boxe na vito ra loyi a a ta wu hlula.—Esaya 45:1-3.
Vuprofeta byin’wana byo tala bya le Bibeleni na byona byi hetiseke hi ku helela. Sweswo hi leswi a hi ta swi langutela eka Rito ra Xikwembu.—2 Petro 1:21.
XIVUTISO XO ANAKANYISISA HA XONA
Xana Rito ra Xikwembu ri nga byi antswisa njhani vutomi bya wena?
Bibele yi hlamula xivutiso xexo eka ESAYA 48:17, 18 na 2 TIMOTIYA 3:16, 17.


text:
Tlhatlhambuto 107: Stefani A Gandliwa Hi Maribye
A WANUNA loyi a khizamileko laha hi Stefani. Yena mupizani wo tsumbeka wa Jesu. Kanilezi hi nga wona lezi zi mu humelelako makunu! A vavanuna lava vo hoxa maribye ya hombe hehla kakwe. Hikuyini va mu vengako nguvu Stefani laha ka kuza va maha a nchumu lowu wo tshisa ke? A hi zi woneni.
Nungungulu i vunile Stefani a ku maha zihlamaliso zo rewukisa. A vavanuna lava a va zi ranzi lezo, hikwalaho va kanetisana naye xungetano hi lezi a gonzisako zinene ka vanhu. Kanilezi Nungungulu i nyika wutlhari ga hombe ka Stefani, zonake Stefani a komba lezaku a vavanuna lava va gonzisa zilo za mawunwa. Lezo zi va maha va engetelekana a ku zangara. Hizalezo va mu khoma, va vitana vanhu lezaku va ta wulawulela mawunwa hi yena.
A mupristi wa hombe i wutisa Stefani aku: ‘Lisine zilo lezo ke?’ Stefani i hlamula hi ku nyika a kanelo wo saseka wa lomu ka Biblia. Laha kumbheleni ka wona, yena i wulawula hi lezi a vavanuna vo biha va nga vengisa zona vaprofeti va Jehova kaleloko. Makunu aku ngalo: ‘Nwina mu fanana khwatsi ni vavanuna lavo. Mu dele Jesu a nanza ga Nungungulu, niku a mu ingisangi a milayo ya Nungungulu.’
Lezo zi maha lezaku a varangeli va wukhongeli va zangara nguvu! Va getsela a meno yabye hi zanga ya hombe nguvu. Kanilezi Stefani i tlakusa a hloko yakwe makunu, aku ngalo: ‘Wonani! Nzi wona Jesu na a yimile tlhelweni ga xinene ga Nungungulu le tilweni.’ Zalezo, a vavanuna lavo va vala tindleve tabye hi mandla zonake va tsutsumela Stefani. Va mu khoma va mu kokovisela va huma naye handle ka doropa.
Laho va tlhatlha a mabhaji yabye va ma nyikela ka jaha Saule akuva a ma wonelela. Wa mu wona Saule? Makunu a vavanuna vo kari xikari kabye va sangula ku hoxa maribye hehla ka Stefani. Stefani a khizama, kota lezi u zi wonako, zonake a khongela ka Nungungulu aku: ‘Jehova, u nga va tsayisi hi kota ya kubiha loku.’ Yena wa zi tiva ku ngalo a vo kari xikari kabye va lo kanganyiswa hi varangeli va wukhongeli. Anzhako ka lezo Stefani afa.
Loku munhu wo kari a ku mahela zo biha, u zama a ku mu tlhelisela kubiha, kutani u kombela lezaku Nungungulu a mu tlhelisela kubiha? Lezo a hi zona lezi Stefani kutani Jesu va mahileko. Vona va lo kombisa wunene hambu ni ka lava va nga kala ku kombisa wunene ka vona. A hi zameni ku pimanyisa a xikombiso xabye.
Mitiro 6:8-15; 7:1-60.
Ziwutiso
- Himani Stefani, niku zini lezi Nungungulu a mu vunako ku maha?
- Zini lezi Stefani a wulako zi zangarisako nguvu a varangeli va wukhongeli?
- Laha a vavanuna va humako handle ka doropa na va kokovisela Stefani, zini lezi va mu mahako?
- Laha mufananisweni, himani a jaha legi gi yimileko kusuhani ka mabhaji?
- Na a nga sefa, zini lezi Stefani a zi khongelelako ka Jehova?
- Hi ku pimanyisa Stefani, zini hi faneleko ku maha loku munhu wo kari a hi mahela zo biha?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza Mitiro 6:8-15.
Mitiro muni yo khohlisa leyi a varangeli va wukhongeli va yi tirisako na va fela ku zama ku nyimisa a ntiro wa kuxumayela wa Timboni ta Jehova? (Miti. 6:9, 11, 13)
- Gonza Mitiro 7:1-60.
Zini zi vunileko Stefani a kuva a humelela kuyimeleni ka mahungu yo saseka mahlweni ka Hubye, niku zini hi zi kotako ku gonza hi ka xikombiso xakwe? (Miti. 7:51-53; Rom. 15:4; 2 Tim. 3:14-17; 1 Ped. 3:15)
Mawonela muni hi faneleko ku ma hlakulela xungetano hi vakaneti va ntiro wa hina? (Miti. 7:58-60; Mat. 5:44; Lu. 23:33, 34)


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
XiTsonga / Tsonga
- Misava hinkwayo yi hambeta yi vulavula ririmi rin'we ni ku va ni ntlawa wun'we wa marito.
- Kuteloko va ye etlhelweni ra le vuxeni, va hetelela va kuma rivala etikweni ra Xinara, va tshama kona.
- Kutani va byelana, va ku: "Tanani! A hi bakeni switina hi swi hisa." Kutani va tirhisa switina ematshan'weni ya ribye, ni nhlaka ematshan'weni ya ndzhope.
- Kutani va ku: "Tanani! A hi tiakeleni muti ni xihondzo lexi nhlohlorhi ya xona yi nga ta fika ematilweni, naswona a hi tiendleleni vito ra ndhuma, hikuva hi nga tshuka hi hangalasiwa ehenhla ka vuandlalo bya misava hinkwayo."
- Kutani Yehovha a rhelela ku ya vona muti ni xihondzo lexi vana va vanhu va xi akeke.
- Endzhaku ka sweswo Yehovha a ku: "Waswivo! I vanhu van'we naswona hinkwavo va vulavula ririmi rin'we, kutani va sungula ku endla leswi. Phela, sweswi ku hava lexi nga va tsandzaka loko vo anakanya ku xi endla.
- Tana sweswi! A hi rhelele hi fika hi pfilunganya ririmi ra vona leswaku va nga twisisani loko va vulavula."
- Ku suka kwalaho Yehovha a va hangalasela ehenhla ka vuandlalo bya misava hinkwayo, kutani hakatsongotsongo va tshika ku aka muti.
- Hi yona mhaka leyi wu thyiweke vito ra Babele, hikuva Yehovha u pfilunganye kwalaho ririmi ra misava hikwayo, naswona ku suka kwalaho Yehovha u va hangalasele ehenhla ka vuandlalo bya misava hinkwayo.
From: Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Yo Kwetsima
Tower of Babel in Bantu languages
Bemba,
Beti,
Bulu,
Chichewa,
Dawida,
Kamba,
Kinyarwanda,
Kirundi,
Kwanyama,
Lamba,
Lingala,
Lozi,
Luba-Katanga,
Luganda,
Luragooli,
Mbunda,
Mpongwe,
Ndebele,
Ndonga,
Northern Sotho,
Nyakyusa,
Sango,
Sena,
Shona,
Soga,
Southern Sotho,
Swahili,
Swati,
Tetela,
Tonga,
Tsonga,
Tswana,
Tumbuka,
Venda,
Xhosa,
Zulu
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family


text:
Xana Xikwembu Xi Kona?
Nhlamulo ya Bibele
Ina, Bibele yi nyikela vumbhoni lebyi khorwisaka bya leswaku Xikwembu xi kona. Yi hi khutaza leswaku hi tshemba leswaku Xikwembu xi kona, ku nga ri ku pfumela leswi vukhongeri byi swi vulaka, kambe hi ku tirhisa ‘matimba ya hina ya ku anakanya.’ (Varhoma 12:1; 1 Yohane 5:20) Xiya tinhla leti landzelaka leti sekeriweke eBibeleni:
Ndlela leyi vuako byi hlelekeke ha yona byi kombisa leswaku ku ni Muvumbi. Bibele yi ri: “Ina, yindlu yin’wana ni yin’wana yi akiwa hi munhu, kambe loyi a akeke swilo hinkwaswo i Xikwembu.” (Vaheveru 3:4) Hambileswi mhaka leyi yi twisisekaka, vanhu vo tala lava dyondzekeke swa ha va tikela ku va va yi twisisa. *
Tanihi vanhu, hi navela ku twisisa nhlamuselo ni xikongomelo xa vutomi naswona sweswo swi tshama swi ri etimbilwini ta hina. Bibele yi vula leswaku ku navela koloko i ‘xilaveko xa hina xa moya,’ ku nga ku navela ku tiva ni ku gandzela Xikwembu. (Matewu 5:3; Nhlavutelo 4:11) Xilaveko lexi xa moya a xi nyikeli ntsena vumbhoni bya leswaku Xikwembu xi kona kambe xi tlhela xi kombisa leswaku i Muvumbi la nga ni rirhandzu loyi a lavaka leswaku hi enerisa xilaveko xexo.—Matewu 4:4.
Vuprofeta byo tala lebyi nga eBibeleni lebyi tsariweke ka ha sale madzana ya malembe, byi hetiseke hilaha a byi profetiwe hakona. Vuxokoxoko ni ku pakanisa ka byona byi tiyisekisa leswaku byi huma eka loyi a nga ni matimba.—2 Petro 1:21.
Vatsari va Bibele a va ri ni vutivi bya sayense lebyi a byi nga twisiseki hi nkarhi wolowo. Hi xikombiso, vanhu vo tala va le nkarhini wa khale a va tshemba leswaku misava yi tshegiwe hi swiharhi swo tanihi tindlopfu, tinguluve ta nhova kumbe tinkunzi. Ku hambana ni sweswo, Bibele yi vula leswaku Xikwembu “xi hayek[e] misava ehenhla ka hava.” (Yobo 26:7) Hilaha ku fanaka, Bibele yi hlamusela xivumbeko xa misava tanihi “xirhendzevutana.” (Esaya 40:22) Vanhu vo tala va tshemba leswaku rungula leri vatsari va Bibele va ri tsaleke ri huma eka Xikwembu.
Bibele yi hlamula swivutiso swo tala leswi tikaka, leswi loko munhu a nga kumi tinhlamulo leti enerisaka ta swona a nga gimetaka hi ku vula leswaku Xikwembu a xi kona. Hi xikombiso: Loko Xikwembu xi ri ni rirhandzu ni matimba hinkwawo, ha yini ku ri ni ku xaniseka ni vuhomboloki emisaveni? Ha yini vukhongeri byi hlohlotela vubihi ematshan’weni ya leswinene?—Tito 1:16.
^ ndzim. 4 Hi xikombiso, mufi Allan Sandage mutivi wa swilo swa le mpfhukeni u vule leswi malunghana ni vuako: “Ndlela leyi byi hlelekeke ha yona a ndzi pfumeli leswaku byi lo tiendlekela. Ku fanele ku ri ni loyi a byi simekeke. Swa ndzi tikela ku twisisa leswaku Xikwembu i nchumu wa njhani kambe hi xona lexi endleke leswaku ku va ni swilo leswi hi swi vonaka.”


text:
Naa Ṱhanzi dza Yehova ndi Vhaporotesitante?
Hai. Ṱhanzi dza Yehova ndi Vhakriste, fhedzi a si Vhaporotesitante? Ndi ngani?
Vhuporotesitante vhu ṱaluswa sa “tshigwada tsha vhurereli tshine tsha lwisana na Vhukatolika ha Roma.” Naho zwi ngoho uri Ṱhanzi dza Yehova a vha tendelani na pfunzo dza Kereke ya Roma, a ri ḓidzhii ri Vhaporotesitante nga nṱhani ha zwiitisi zwi tevhelaho:
Vhunzhi ha pfunzo dza Vhuporotesitante dzi lwisana na zwine zwa funzwa nga Bivhili. Sa tsumbo, Bivhili i funza uri “hu na Mudzimu muthihi,” hu si Vhuraruthihi. (1 Timotheo 2:5; Yohane 14:28) I zwi bvisela khagala uri Mudzimu ha ṱarafi vhavhi nga mulilo wa hele, fhedzi u vha fhelisa lwa tshoṱhe.
—Psalme ya 37:9; 2 Thesalonika 1:9.
A ri lwisani na Kereke ya Katolika kana u lingedza u i shandula kana tshigwada naho tshi tshifhio tsha vhurereli. Nṱhani ha zwenezwo, ri huwelela mafhungo maḓifha a Muvhuso wa Mudzimu, ri tshi lwela u thusa vhaṅwe uri vha vhe na lutendo kha eneo mafhungo maḓifha. (Mateo 24:14; 28:19, 20) Tsha ndeme kha riṋe a si u lingedza u shandula zwiṅwe zwigwada zwa vhurereli, fhedzi ndi u funza vhathu vha re na mbilu dzavhuḓi ngoho nga ha Mudzimu na Ipfi ḽawe, Bivhili.
—Vhakolosa 1:9, 10; 2 Timotheo 2:24, 25.


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Xana I Swa Nkoka Ku Va Ni Mahanyelo Lamanene?
‘Ha yini ndzi fanele ndzi khathala hi vanhu kasi vona a va na mhaka na mina?’
‘Ku ni swilo swo tala leswi ndzi nga tikarhataka hi swona ku ri ni ku vula leswaku “ndza kombela,” “ndza nkhensa” ni leswaku “ndzi kombela ku khomeriwa.”’
‘A ndzi boheki ku va ni musa eka vamakwenu, phela hi ndyangu wun’we.’
Xana lawa i man’wana ya marito lawa a wu ta ma vula? Loko swi ri tano, u ta va u nga byi xiyi vuyelo bya ku va ni mahanyelo lamanene!
Leswi u faneleke u swi tiva hi ku va ni mahanyelo lamanene
Ku va ni mahanyelo lamanene swi nga antswisa vutomi bya wena hi tindlela tinharhu leti landzelaka:
Ndhuma ya wena. Ndlela leyi u va khomaka ha yona van’wana ya xiyeka, ku nga va hi ndlela leyinene kumbe yo biha. Loko u ri ni mahanyelo lamanene, vanhu va ta ku teka u ri munhu loyi a kuleke, la nga ni vutihlamuleri naswona va ta ku khoma hi ndlela leyi fanaka! Loko u nga ri na musa, vanhu va ta tibyela leswaku a wu khathali hi vanhu van’wana naswona swi nga endleka u nga thoriwi kumbe u hundziwa hi swilo swin’wana. Bibele yi ri: “Munhu wa tihanyi u tisa khombo emirini wakwe.”—Swivuriso 11:17.
Vanghana va wena. Bibele yi ri: “Ambalani rirhandzu, hikuva i xiboho lexi hetisekeke xa vun’we.” (Vakolosa 3:14) Leswi i ntiyiso loko swi ta emhakeni ya vunghana. Vanhu va va ni xinghana ni vanhu lava nga ni mahanyelo lamanene va tlhela va va khoma kahle. A nga kona loyi a nga tsakelaka ku va munghana wa munhu la nga riki na musa.
Ndlela leyi vanhu va ku khomaka ha yona. Nhwanyana la vuriwaka Jennifer u vula leswaku, “loko u ri ni musa nkarhi hinkwawo hambi ku ri vanhu lava nga khomiki van’wana hi ndlela leyinene va nga va ni musa eka wena.” Kambe loko u nga ri na musa a swi nge vi tano. Bibele yi ri: “Ku avanyisa loku mi avanyisaka ha kona, mi ta avanyisiwa ha kona.”—Matewu 7:2.
Leswi u faneleke u swi tsundzuka: Siku rin’wana ni rin’wana hi vulavula ni vanhu. Ndlela leyi u vulavulaka ha yona yi nga khumba ndlela leyi vanhu va ku tekaka ha yona ni leyi va ku khomaka ha yona. Ntiyiso hileswaku, mahanyelo ya wena i ya nkoka!
Ndlela yo antswisa
Tikambele. Tivutise swivutiso swo tanihi leswi: ‘Xana ndzi vulavula ni vanhu lavakulu hi ndlela ya xichavo? Xana ndzi swi endla mukhuva ku vula leswaku “ndza kombela,” “ndza nkhensa” kumbe “ndzi kombela ku khomeriwa”? Xana loko ndzi vulavula ni vanhu ndza kavanyeteka hikwalaho ko hlaya ti-sms kumbe ku ti rhumela? Xana ndza va xixima vatswari ni vamakwavo kumbe a ndzi va kombi musa hileswi “va nga swirho swa ndyangu wa ka hina”?’
Bibele yi ri: “Vanani lavo rhanga eku xiximaneni.”—Varhoma 12:10.
Tivekele tipakani. Tsala swilo swinharhu leswi u nga antswisaka eka swona. Hi xikombiso, Allison nhwanyana la nga ni malembe ya 15, u vule leswaku u fanele a dyondza “ku yingisela ematshan’weni yo vulavula ngopfu.” David la nga ni malembe ya 19, u vule leswaku u fanele a tshika ku rhumelelana ti-sms loko a ri karhi a vulavula ni ndyangu wa ka vona kumbe vanghana. U te: “Sweswo swi komba ku nga xiximi van’wana. Loko ndzi endla tano ndzi va komba leswaku swa antswa ndzi vulavula ni vanhu van’wana ematshan’weni ya lava ndzi nga na vona.” Edward loyi a nga ni malembe ya 17, u vule leswaku u fanele a tshika ku nghena vanhu enon’wini. Jennifer loyi ku vulavuriweke hi yena eku sunguleni, u tiyimisele ku lulamisa xiphiqo xakwe xa ku nga khathali hi vadyuhari. U te: “Loko ndzi hlangana na vona a ndzo va xeweta ku hetisisa nawu ivi ndzi ya emahlweni ndzi bula ni vanghana va mina. Kambe sweswi ndzi tikarhatela ku tivana na vona. Swi ndzi pfunile leswaku ndzi antswisa mahanyelo ya mina.”
Bibele yi ri: “Mi nga veki tihlo etimhakeni ta n’wina ntsena, kambe ni le timhakeni ta van’wana.”—Vafilipiya 2:4.
Kambela nhluvuko wa wena. Ku ringana n’hweti, kambisisa ndlela leyi u vulavulaka ha yona kumbe ku tikhoma ka wena leswaku u vona laha u nga antswisaka kona. Loko yi hela, tivutise: ‘Xana ndzi antswise njhani? Hi kwihi laha ndza ha faneleke ndzi antswisa kona?’ Tivekele tipakani tin’wana.
Bibele yi ri: “Leswi mi lavaka vanhu va swi endla eka n’wina, swi endleni eka vona hilaha ku fanaka.”—Luka 6:31.


text:
Ndi Ngani Ṱhanzi dza Yehova vha sa Shumisi Tshifhambano kha Vhurabeli?
Vhathu vhanzhi vha dzhia tshifhambano tshi tshiga tsha Vhukriste tshine tsha shumiswa fhethu hoṱhe. Naho Ṱhanzi dza Yehova vhe Vhakriste, a vha shumisi tshifhambano kha vhurabeli hashu. Ndi ngani?
Tshiṅwe tshiitisi ndi uri Bivhili i sumbedza uri Yesu ho ngo fela kha tshifhambano, fhedzi o fela kha danda. Zwiṅwe hafhu, Bivhili i sevha Vhakriste nga ho khwaṱhaho uri vha ‘shavhele kule ha midzimu ya zwifanyiso,’ zwine zwa amba uri a vho ngo tea u shumisa tshifhambano kha vhurabeli.
Zwa ndeme vhukuma ndi uri Yesu o ri: “Ndi zwine vhathu vhoṱhe vha ḓo ḓivha ngazwo uri ni vhafunziwa vhanga, arali ni tshi funana.” (Yoh. 13:34, 35) Nga yeneyo nḓila Yesu o sumbedza uri lufuno lwa u ḓidzima zwiṅwe zwithu—hu si tshifhambano kana tshiṅwe tshifanyiso—lu ḓo ṱalula vhatevheli vhawe vha ngoho.


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | YESU U HI PONISA EKA YINI?
Lexi Endlaka Hi Lava Ku Ponisiwa
“Munhu la velekiweke hi wansati, u hanya nkarhi wo koma naswona u taleriwe hi ku karhateka. U huma kukota xiluva kutani a khatluriwa, naswona u baleka ku fana ni ndzhuti kutani a nga ha vi kona.”—Yobo 14:1, 2.
Ku sukela eminkarhini ya khale, vanhu a va tshamela ku anakanya hi ndlela leyi va nga ta tshama va ri vantshwa ha yona naswona va tshama va ri ni rihanyo lerinene. Kambe lexi twisaka ku vava hileswaku: Ha fa. Marito ya Yobo lama nga laha henhla lama vuriweke emalembeni lama tlulaka 3 000 lama hundzeke, ma ha ri ntiyiso ninamuntlha.
Ku navela ku hanya hilaha ku nga heriki ku tshama ku ri kona eka vanhu hinkwavo. Bibele yi hi byela leswaku Xikwembu xi veke ku navela ku hanya hilaha ku nga heriki etimbilwini ta hina. (Eklesiasta 3:11) Hikwalaho, xana swa twala eka wena ku va Xikwembu lexi nga ni rirhandzu xi veka ku navela loku nga ta ka ku nga fikeleleki? Loko nhlamulo ya wena yi ri e-e, u tiyisile. Rito ra Xikwembu ri vula leswaku rifu i nala naswona xi tshembisa leswaku ‘ri ta herisiwa.’—1 Vakorinto 15:26.
A swi kanakanisi leswaku rifu i nala. A ku na munhu loyi a hanyeke kahle loyi a nga ri rhandzaka. Loko ku humelela khombo, ha ri balekela hi tifihla kumbe hi tsutsuma. Loko hi vabya, hi lava tindlela ta ku va hi tshunguleka. Hi endla xin’wana ni xin’wana leswaku hi papalata swilo leswi nga ta hi dlaya.
Xana xi kona lexi nga hi endlaka hi tshemba leswaku nala loyi u ta herisiwa? Ina, Yehovha Xikwembu loyi a nga Muvumbi, a nga endlanga vanhu leswaku va hanya malembenyana ivi va fa. Ku fa ka vanhu a ku nga ri xikongomelo xa yena. A a lava leswaku vanhu va hanya hilaha ku nga heriki laha emisaveni naswona xikongomelo xolexo xi ta endleka.—Esaya 55:11.
Hikwalaho, xana rifu ri ta herisiwa njhani? Se i khale vanhu va ringeta hi matimba ku lwa ni rifu, kambe a va humeleli. Ninamuntlha ka ha endliwa matshalatshala. Van’wasayense va endle mirhi yo tlhavela ni mirhi leyi antswisaka mavabyi man’wana. Va kambisise mhaka ya xitekela eka swilo leswi hanyaka. Etindhawini to tala, vanhu hi xiringaniso va hanya malembe yo tala ku tlula malembe ya dzana lama hundzeke. Kambe ku fa a ku heli. Bibele yi vula leswaku “hinkwaswo swi tlhelela entshurini.”—Eklesiasta 3:20.
Lexi tsakisaka hileswaku a hi fanelanga hi tshemba vanhu leswaku va herisa xiphiqo lexi ku nga khale xi ri kona. Yehovha Xikwembu u endle lunghiselelo leswaku hi ponisiwa eku rifu naswona lunghiselelo ra kona i Yesu Kreste.


text:
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
Bibele Eka Web Site Leyi
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
InaE-e
1 Timotiya 5:1-25
5 U nga n’wi soli hi matimba wanuna+ la kuleke. Ku ri na sweswo, n’wi khongotele tanihi tata wa wena, vaxinuna lavatsongo tanihi vamakwenu,2 vaxisati+ lava kuleke tanihi vamanana, vaxisati lavatsongo tanihi vamakwenu vaxisati+ hi vutengi hinkwabyo.3 Xixima tinoni leti ti nga tinoni+ hi xiviri.4 Kambe loko noni yo karhi yi ri ni vana kumbe vatukulu, vona a va rhange va dyondza ku hanya hi ku tinyiketela loku nga ni vukwembu endyangwini+ wa vona naswona va hakela ndziho lowu faneleke eka vatswari+ va vona ni vakokwa wa vona, hikuva leswi swa amukeleka emahlweni+ ka Xikwembu.5 Kutani wansati la nga noni hi xiviri naswona a pfumala xa vumbirhi,+ u veke ntshembo wakwe eka Xikwembu+ naswona wa phikelela eswikombelweni ni le swikhongelweni vusiku ni nhlikanhi.+6 Kambe loyi a hlongorisaka ku titsakisa+ hi swa nyama u file+ hambiloko a hanya.7 Kutani hambetani mi nyikela swileriso+ leswi, leswaku va ta pfumala xisandzu.+8 Hakunene, loko munhu a nga va wundli lava nga va ka vona,+ ngopfu-ngopfu lava nga swirho swa ndyangu+ wakwe, u landzule+ ripfumelo+ naswona u bihe ngopfu ku tlula munhu la nga riki na ripfumelo.9 Noni leyi nga riki ehansi ka malembe ya 60 hi vukhale a yi tsariwe enxaxamelweni, loko yi ve nsati wa nuna+ un’we,10 leyi ku nyikeriwaka vumbhoni bya mintirho+ leyinene ha yona, loko yi kurise vana,+ loko yi rhurhele vafambi,+ loko yi hlambise milenge ya vakwetsimi,+ loko yi pfune lava a va ri enhlomulweni,+ loko yi landzele ntirho+ wun’wana ni wun’wana lowunene hi ku gingiriteka.11 Hi hala tlhelo, tinoni letitsongo u nga ti tsali enxaxamelweni, hikuva loko minsusumeto ya tona ya vuxaka bya rimbewu yi nghene exikarhi ka tona na Kreste,+ ti lava ku nghenela vukati,12 ta avanyisiwa hikuva ti honise ku kombisa ripfumelo ka tona ko sungula.+13 Hi nkarhi lowu fanaka ti dyondza ni ku tshama hi mavoko, ti famba-famba hi tindlu; ina, a ti tshami hi mavoko ntsena, kambe ti tlhela ti va vahlevi ni ku nghenelela etimhakeni+ ta vanhu van’wana, ti vulavula hi swilo leswi ti nga fanelangiki ku vulavula ha swona.14 Hikokwalaho ndzi navela leswaku tinoni letitsongo ti tekiwa,+ ti tswala vana,+ ti langutela ndyangu, ti nga nyiki mukaneti xivangelo xo rhukana.+15 Entiyisweni, van’wana se va hambukisiwile leswaku va landzela Sathana.16 Loko ku ri ni wansati la pfumelaka la nga ni tinoni, a a ti pfune,+ naswona vandlha ri nga rhwali ndzhwalo. Kutani rona ri ta pfuna lava nga tinoni+ hi xiviri.17 Vavanuna lava kuleke lava ungamelaka+ hi ndlela leyinene a va tekiwe va ri lava faneriwaka hi ku xiximiwa+ loku andzisiweke kambirhi, ngopfu-ngopfu lava tirhaka hi matimba eku vulavuleni ni le ku dyondziseni.+18 Hikuva tsalwa ri ri: “U nga tshuki u siva nomu wa nkunzi loko yi hula ntshovelo”;+ nakambe: “Mutirhi u faneriwa hi hakelo yakwe.”+19 U nga tshuki u pfumela xihehlo lexi wanuna la kuleke a hehliwaka ha xona, handle ka loko ntsena ku ri hi vumbhoni bya timbhoni+ timbirhi kumbe tinharhu.20 Vanhu lava hanyaka hi xidyoho+ va tshinye+ emahlweni ka vahlaleri hinkwavo, leswaku ni lavan’wana hinkwavo va ta chava.+21 Ndza ku lerisa swinene-nene emahlweni ka Xikwembu na Kreste Yesu+ ni le ka tintsumi leti hlawuriweke leswaku u hlayisa swilo leswi handle ka xihlawuhlawu, u nga endli nchumu hi ku ya hi mboyamelo+ wa ku ya hi nghohe.22 U nga tshuki u tlhandleka munhu+ mavoko+ hi ku anghwetla; naswona u nga hlanganyeli eswidyohweni swa van’wana;+ tihlayise u tengile.+23 U nga ha tshuki u nwa mati, kambe tirhisa vhinyo+ yitsongo hikwalaho ka khwiri ra wena ni hikwalaho ka ku vabya ka wena ka nkarhi ni nkarhi.24 Swidyoho swa vanhu van’wana swi tikomba+ erivaleni, swi yisa eku avanyisiweni hi ku kongoma, kambe loko ku ri vanhu van’wana, swidyoho swa vona na swona swi vonaka endzhaku.+25 Hi ndlela leyi fanaka ni mintirho leyinene yi tikomba+ erivaleni, naswona leyi nga riki tano a yi nge tshami yi fihlekile.+


text: Tsalwavutomi (Biography) (Ri suka eka Xigiriki, maviti bios (Bιoς), leswi vulaka 'vutomi', na graphein, leswi vulaka 'ku tsala') i xiyenge xa Vutsari kumbe Tifilimi lexi nyikelaka matimu lama heleleke hi swiendleko leswi hlawulekeke evuton'wini bya munhu loyi a tiviwaka swinene. Hambileswi matimu lawa ma nga ha vulavulaka hi marungula yo tumbuluxiwa (fiction) ya munhu, vito leri ri tirhisiwa ngopfu eka vanhu lava hanyeke/hanyaka. Ku hambana na mikomiso ya matimu ya vutomi bya munhu, lama fanaka na Vuxokoxoko bya munhu kumbe papilanhlavutelocurriculum vitae, Tsalwavutomi i rungula leri yaka emahlweni ri xiyisisa vumunhu, swihlawulekisi na xiyimo xa yena emugangeni lowu a hanyaka/hanyeke eka wona.


text:
Nganea 66: Isebele—Mufumakadzi Muvhi
Khosi Yerobeamu o no fa, khosi iṅwe na iṅwe ye ya vhusa muvhuso wa devhula wa tshaka dza 10 dza Isiraele yo vha i mmbi. Khosi Ahaba o vha a tshi fhira dzoṱhe nga vhuvhi. Tshiitisi tshihulwane o vha e musadzi wawe, Mufumakadzi muvhi Isebele.
Isebele o vha a si Muisiraele. O vha e ṅwananyana wa khosi ya Sidoni. O vha a tshi rabela mudzimu u sili Baali, nahone a ita uri Ahaba na vhaṅwe Vhaisiraele vhanzhi na vhone vha rabele Baali. Isebele o vha a tshi vhenga Yehova nahone a tshi vhulaha vhanzhi vha vhaporofita vhawe. Isebele o vha a tshi ita na u vhulaha muthu uri a wane tshe a vha a tshi tshi ṱoḓa.
Ḽiṅwe ḓuvha Khosi Ahaba o vha o ṱungufhala zwihulu. Isebele a mu vhudzisa: ‘Ndi ngani wo ṱungufhala ṋamusi?’
Ahaba a fhindula: ‘Nga mulandu wa zwe Nabothe a amba kha nṋe. Ndo ṱoḓa u renga tsimu yawe ya nḓirivhe. Fhedzi o nnzima.’
Isebele a ri: ‘U songo vhilaela. Ndi ḓo u wanela yone.’
Isebele a ṅwalela marifhi vhaṅwe vhanna vhahulwane muḓini we uyu munna Nabothe a vha a tshi dzula khawo. A vha vhudza: ‘Wanani vhanna vhavhi vha u amba uri Nabothe o sema Mudzimu na khosi. Zwenezwo ni mu bvisele nnḓa ha muḓi ni mu vhulahe nga matombo.’
Isebele a tshi tou pfa uri Nabothe o fa, a ri kha Ahaba: ‘Zwino tshimbila u yo dzhia tsimu yawe ya nḓirivhe.’ Naa a ni tendi uri Isebele o vha o fanela u ṱarafelwa zwe a ita?
Tshifhinga tshi tshi ḓi ya, Yehova a rumela munna Yehu uri a mu ṱarafe. Musi Isebele a tshi pfa uri Yehu u khou ḓa, a ḓipennda maṱo a lingedza a ḓilugisa uri a nake. Fhedzi musi Yehu a tshi ḓa a tshi vhona Isebele fasitereni, a vhidzelela vhanna vha re pfamoni: ‘Mu poseni fhasi!’ Vhanna vha thetshelesa, samusi ni tshi nga zwi vhona tshifanyisoni. Vha mu posa fhasi a fa. Ha vha hone vhufhelo ha Isebele muvhi.
1 Dzikhosi 16:29-33; 18:1-4; 21:1-16; 2 Dzikhosi 9:30-37.
Mbudziso
- Isebele ndi nnyi?
- Ndi ngani Khosi Ahaba o vha o ṱungufhala ḽiṅwe ḓuvha?
- Isebele o ita mini u itela uri munna wawe, Ahaba, a wane tsimu ya nḓirivhe ya Nabothe?
- Yehova o rumela nnyi u itela u ṱarafa Isebele?
- Samusi ni tshi khou zwi vhona kha tshifanyiso, ho itea mini musi Yehu a tshi ḓa pfamoni ya Isebele?
Mbudziso dzo engedzeaho
- Vhalani 1 Dzikhosi 16:29-33 na 18:3, 4.
Zwiimo zwo vha zwo vhifha hani tshifhingani tsha Khosi Ahaba? (1 Dzikh. 14:9)
- Vhalani 1 Dzikhosi 21:1-16.
Nabothe o sumbedza hani u vha na tshivhindi na u fulufhela Yehova? (1 Dzikh. 21:1-3; Lev. 25:23-28)
Ri tshi sedza tsumbo ya Ahaba, ri nga guda mini nga ha u sedzana na u kulea nungo? (1 Dzikh. 21:4; Vha-Roma 5:3-5)
- Vhalani 2 Dzikhosi 9:30-37.
Ri guda mini kha u fhisea ha Yehu u itela u ita zwine Yehova a zwi funa? (2 Dzikh. 9:4-10; 2 Vha-Kor. 9:1, 2; 2 Tim. 4:2)


text:
Ha Yini Mi Nga Pfumeli Ku Pomperiwa Ngati?
Tidyondzo leti hoxeke leti tolovelekeke
Mavunwa: Timbhoni ta Yehovha a ti byi lavi vutshunguri bya madokodela hikuva a ti tshembi leswaku ma nga pfuna.
Ntiyiso: Hi endla hilaha hi nga kotaka ha kona leswaku hina ni mindyangu ya hina, hi kuma vutshunguri lebyinene. Loko hi ri ni swiphiqo swa rihanyo, hi ya eka madokodela lama nga ni vuswikoti eka vutshunguri ni ku endla vuhandzuri handle ko pompela ngati. Ha byi tlangela swinene vutshunguri lebyi nga kona lebyi antswisiweke. Kahle-kahle, endlelo lerintshwa leri tirhisiwaka ro tshungula Timbhoni ta Yehovha handle ko ti pompela ngati sweswi ri tirhisiwa ni hi vanhu lavan’wana hinkwavo. Ematikweni yo tala, muvabyi un’wana ni un’wana a nga hlawula ku papalata makhombo lama vangiwaka hi ku pomperiwa ngati yo tanihi vuvabyi lebyi nga engatini, ku cinca ka matirhelo ya nsawuto ni makhombo lama nga ha vangiwaka hi swihoxo swa vanhu.
Mavunwa: Timbhoni ta Yehovha ti tshemba leswaku ripfumelo ri nga endla leswaku munhu a hola.
Ntiyiso: A hi hanyisi vanhu hi singita.
Mavunwa: Ku papalata ku pomperiwa ngati swi koxa mali yo tala.
Ntiyiso: Vutshunguri lebyi nga laviki ku pomperiwa ngati a byi koxi mali yo tala. *
Mavunwa: Timbhoni to tala ku katsa ni vana va fa lembe ni lembe hikwalaho ko ala ku cheriwa ngati.
Ntiyiso: Mhaka yoleyo a hi ntiyiso naswona a yi na vumbhoni. Hakanyingi madokodela ma endla vuhandzuri lebyi rharhanganeke byo tanihi vuhandzuri bya mbilu, vuhandzuri bya longo, mahlangano ni ku va munhu a hoxiwa xirho xa un’wana handle ko pompela ngati. * Hakanyingi vavabyi ku katsa ni vana lava tshunguriwaka handle ko cheriwa ngati va hlakarhela ku tlula vanhu lava pomperiweke ngati. * Eka swiyimo leswi hinkwaswo, a nga kona munhu la nga vulaka hi ku tiyiseka leswaku muvabyi u ta fa hikwalaho ko ala ku ku pomperiwa ngati kumbe u ta hanya hikwalaho ka leswi a cheriweke ngati.
Ha yini Timbhoni ta Yehovha ti nga pfumeli ku pomperiwa ngati?
Leyi i mhaka ya vukhongeri ku nga ri ya swa vutshunguri. Testamente ya Khale ni Leyintshwa ti swi veka erivaleni leswaku hi fanele hi papalata ngati. (Genesa 9:4; Levhitika 17:10; Deteronoma 12:23; Mintirho 15:28, 29) Nakambe eka Xikwembu ngati yi yimela vutomi. (Levhitika 17:14) Hikwalaho hi papalata ngati ku nga ri hikwalaho ka leswi hi yingisaka Xikwembu ntsena kambe hileswi hi xi xiximaka tanihi Munyiki wa vutomi.
Ku cinca ka mavonelo
Eminkarhini leyi nga hundza madokodela a ma teka ku tshungula handle ko tirhisa ngati swi nga lulamanga, ku ri ku dlaya, kambe langutelo rero ri cincile eka malembe ya sweswinyana. Hi xikombiso, hi 2004, xihloko lexi kandziyisiweke eka magazini wa dyondzo xi vule leswaku “matshungulelo lama tirhisiwaka eka vavabyi lava nga Timbhoni ta Yehovha ma ta hetelela ma ri wona lama nga ta tirhisiwa eka malembe lama landzelaka.” * Xihloko lexi nga eka magazini wa Heart, Lung and Circulation hi 2010 wu vule leswaku “‘vuhandzuri lebyi nga tirhisiki ngati’ a byi fanelanga byi tirhisiwa eka Timbhoni ta Yehovha ntsena, kambe byi fanele byi tirhisiwa eka vanhu hinkwavo lava endliwaka vuhandzuri.”
Magidi ya madokodela emisaveni hinkwayo ma tirhisa maendlelo lama nga laviki ku pomperiwa ngati leswaku va endla vuhandzuri. Maendlelo yo tano ma tirhisiwa ni le matikweni lama ha hluvukaka naswona vavabyi vo tala lava nga riki Timbhoni ta Yehovha va tsakela ku tshunguriwa hi ndlela yoleyo.
^ ndzim. 8 Vona Transfusion and Apheresis Science, Vholumo 33, No. 3, tl. 349.
^ ndzim. 10 Vona buku leyi nge, The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Vholumo 134, No. 2, matl. 287-288; Texas Heart Institute Journal, Vholumo 38, No. 5, tl. 563; Basics of Blood Management, tl. 2; ni leyi nge Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Vholumo 4, No. 2, tl. 39.
^ ndzim. 10 Vona magazini wa The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Vholumo 89, No. 6, tl. 918; ni leyi nge, Heart, Lung and Circulation, Vholumo 19, tl. 658.
^ ndzim. 14 Vona buku leyi nge Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Vholumo 4, No. 2, tluka 39.