text:
BULO NI MUAKELANI
Ha Yini U Fanele U Kambisisa Bibele?
Bulo leri landzelaka ri kombisa ndlela leyi Mbhoni ya Yehovha yi nga bulaka ha yona ni muakelani. A hi anakanyeni hi Mbhoni leyi vuriwaka Brian leyi hlanganeke ni wanuna la vuriwaka Eric.
BIBELE—MATIMU YA NTIYISO
Eric: Mina a ndzi munhu la rhandzaka swinene vukhongeri. Hikwalaho a ndzi voni ku ri ni swo tala leswi hi nga bulaka ha swona.
Brian: Ndzi tsakela ku tiva sweswo. Hi mina Brian. Ndzi nga tsakela ku ku tiva na wena.
Eric: Mina ndzi Eric.
Brian: Ndzi tsakela ku ku tiva Eric.
Eric: Na mina ndza tsaka ku ku tiva.
Brian: Ndzi kombela ku ku vutisa, xana u kulele endyangwini lowu rhandzaka vukhongeri?
Eric: Ina. Loko ndzi suka ekaya ndzi ya ekholichi ndzi tshike swa vukhongeri.
Brian: Ndza swi twisisa. U dyondzele yini ekholichi?
Eric: Tidyondzo to hambanahambana ni dyondzo ya matimu. I khale ndzi rhandza dyondzo ya matimu, ku nga ndlela leyi vanhu va nga ya va hluvuka ha yona ematin’wini hinkwawo.
Brian: Matimu wona ma tsakisa. Kambe tanihi loko u swi tiva, Bibele i buku ya matimu. Xana loko u ri karhi u endla ndzavisiso wa yi tirhisa Bibele?
Eric: E-e, ndza swi tiva leswaku i buku ya kahle, kambe a ndzi nga anakanyi leswaku i buku ya matimu.
Brian: U tikomba u ri munhu la tsakelaka ku tiva swo tala. Loko u ri ni nkarhinyana, ndzi nga tsakela ku ku komba swikombiso swi nga ri swingani swa matimu ya ntiyiso lama kumekaka eBibeleni.
Eric: U nga ndzi komba, kambe a ndzi na yona Bibele.
Brian: Hi swona, ndzi ta ku komba eka ya mina. Xikombiso xo sungula xi kumeka eka 1 Tikronika ndzima 29 tindzimana 26 na 27. Tindzimana teto ti ri: “Loko ku ri Davhida n’wana wa Yese, u fume tiko hinkwaro ra Israyele; masiku lawa a fumeke eIsrayele a ku ri malembe ya 40. Ehebroni u fume malembe ya nkombo, kasi eYerusalema u fume malembe ya 33.”
Eric: I xikombiso xa matimu lama tshembekaka hi ndlela yihi?
Brian: Kahlekahle, vakaneti va tshame va vula leswaku Hosi Davhida a nga si tshama a va kona.
Eric: Hakunene? Ha yini va kanakane vukona byakwe?
Brian: A ku ri ni vumbhoni byitsongo lebyi nga humiki eBibeleni lebyi kombisaka leswaku a a ri munhu wa xiviri. Hambiswiritano hi 1993, vayimburi va yimbule ribye ra khale swinene leri a ri ri ni marito lama nge, “Yindlu ya Davhida.”
Eric: I mhaka yo tsakisa.
Brian: Un’wana loyi a kumekaka eBibeleni loyi ku kanakaniweke vukona byakwe i Pontiyo Pilato, ndhunankulu leyi fumeke enkarhini wa Yesu. Ku vulavuriwe hi yena eka Luka ndzima 3, ndzimana 1 tanihi un’wana wa vatirhelamfumo va hi nkarhi wolowo. Ku ni mavito yo hlayanyana eka ndzimana leyi. Xana ku ni leri xiyekaka ngopfu?
Eric: Ina, ndza yi vona yi ri: “Loko Pontiyo Pilato a [a] ri ndhunankulu ya Yudiya, naswona Heroda [a] a ri mufumi wa muganga wa Galeliya.”
Brian: I ntiyiso. Se i malembe yo tala swidyondzi swi ri karhi swi kanakana leswaku Pontiyo Pilato a a ri munhu wa xiviri. Malembe ya kwalomu ka 50 lama hundzeke, le Vuxa Xikarhi ku kumiwe ribye leri a ri kovotliwe vito rakwe hi ndlela leyi vonakaka eka rona.
Eric: Wa tiva, a ndzi si tshama ndzi twa vuxokoxoko byo tano.
Brian: Ndza tsaka ku bula na wena hi mhaka leyi.
Eric: Ku vula ntiyiso, i khale ndzi yi xixima Bibele kambe a ndzi nga ehleketi leswaku ya tirha ni le nkarhini wa hina. Yi nga ha va yi ri ni matimu lama tshembekaka, kambe a ndzi ehleketi leswaku yi ni nkoka wo karhi.
BIBELE I BUKU YA KHALE KAMBE YA TIRHA MANGUVA LAWA
Brian: Vanhu vo tala va nga pfumelelana ni mhaka leyi. Kambe a ndzi pfumelelani na vona. Xivangelo hi leswaku, swilaveko swa nkoka swa hina vanhu a swi cincanga ku sukela eku sunguleni. Hi xikombiso, hi lava swakudya, swiambalo ni ndhawu yo tshama. Hi lava ku vulavurisana ni van’wana ni ku va ni mindyangu leyi tsakeke. Xana a hi ntiyiso leswaku hinkwerhu hi swi teka swi ri swa nkoka swilo sweswo?
Eric: I ntiyiso.
Brian: Bibele yi nga hi pfuna etimhakeni teto hinkwato. Hi nga yi vula buku ya khale kambe ya tirha ni le nkarhini wa hina.
Eric: U vula njhani?
Brian: Ndzi vula leswaku, Bibele yi ni milawu leyi ya ha tirhaka ni namuntlha hi ndlela leyi a yi tirha ha yona loko yi tsariwa madzana ya malembe lama hundzeke.
Bibele yi ni milawu leyi ya ha tirhaka ni namuntlha hi ndlela leyi a yi tirha ha yona loko yi tsariwa madzana ya malembe lama hundzeke
Eric: Yi tirha etimhakeni tihi?
Brian: Bibele yi nga hi kongomisa etimhakeni to va ni langutelo lerinene hi mali, ku va ni ndyangu lowu tsakeke kumbe ku va munghana lonene. Yi nga hi dyondzisa ndlela yo humelela evuton’wini. Hi xikombiso, xana a hi ntiyiso leswaku masiku lawa a swi olovi leswaku munhu a va wanuna ni nhloko ya ndyangu leyi humelelaka?
Eric: Swi tano, ndzi pfumelelana na wena emhakeni leyi. Mina ni nsati wa mina se hi ni lembe hi tekanile, naswona a hi minkarhi hinkwayo hi pfumelelanaka etimhakeni to karhi.
Brian: U tiyisile. Kambe Bibele yi ni milawu leyi nga tikiki leyi tirhaka. Hi xikombiso a hi hlaye Vaefesa ndzima 5 tindzimana 22, 23 na 28. Loko u swi tsakela u nga yi hlaya.
Eric: Swi lulamile. Yi ri: “Vavasati a va tiveke ehansi ka vanuna va vona hilaha va endlaka hakona eHosini, hikuva wanuna i nhloko ya nsati wakwe tanihi leswi Kreste na yena a nga nhloko ya vandlha, leswi yena a nga muponisi wa miri lowu.” Kutani ndzimana 28 yi ku: “Hi ndlela leyi vavanuna va fanele ku rhandza vasati va vona ku fana ni mimiri ya vona. Loyi a rhandzaka nsati wakwe wa tirhandza.”
Brian: Inkomu, u hlaye kahle. Xana a hi ntiyiso leswaku loko vatekani havambirhi va ringeta ku tirhisa xitsundzuxo lexi, lexi nga tikiki, vutomi bya ndyangu byi ta antswa?
Eric: Ina, ndzi tshemba tano. Kambe swa olova ku swi vula ku ri ni ku swi endla.
Brian: I ntiyiso, a ku na munhu la hetisekeke. Kahlekahle, eka ndzima yoleyo ya Bibele ku ni ndzimana leyi hi khutazaka ku va lava anakanyelaka. * Eka vuxaka byin’wana ni byin’wana ku laveka ku ringanisela ni ku titwananisa ni xiyimo. Mina ni nsati wa mina hi kume leswaku Bibele yi nga hi pfuna leswaku hi kota ku ringanisela.
Eric: Ndza swi twisisa.
Brian: Timbhoni ta Yehovha ti ni Web site leyi nga ni rungula lerinene malunghana ni vukati ni vutomi bya ndyangu. Loko u ri ni nkarhinyana ndzi nga ku komba swin’wana leswi yi nga na swona.
Eric: Swi lulamile. U nga ndzi komba.
Brian: Hi swona. Adirese ya Web site leyi i www.jw.org/ts. Hi leri tlukankulu.
Eric: Ndzi rhandza swifaniso leswi.
Brian: Sweswo i swiendlakalo swa ntirho wa hina wo chumayela lowu hi wu endlaka emisaveni hinkwayo. Aha, se hi fikile laha a ndzi lava kona. Ku ni xiyenge lexi nga ni nhlokomhaka leyi nge: “Leswi Nga Pfunaka Mimpatswa Ni Vatswari.” Ehansi ka nhlokomhaka leyi, ku ni swihlokwana swo hlayanyana leswi vulavulaka hi swiyimo swo hambanahambana. Xana ku ni lexi u tsakelaka leswaku hi bula ha xona.
Eric: Ina. “Ku Tlhantlha Swiphiqo eVukatini Bya Wena.” Ndzi nga xi tsakela.
Brian: Xihloko lexi xi hlamusela tindlela ta mune to lulamisa swiphiqo. Xiya ndzimana leyi. Xana u nga tsakela ku yi hlaya?
Eric: Ina. Yi ri: “Tanihi leswi mbilu ni mahahu swi nga swa nkoka leswaku ngati yi kota ku endla ntirho wa yona, rirhandzu ni xichavo swa laveka leswaku ku vulavurisana ku va loku vuyerisaka evukatini.” Ndzi tsakisiwa hi ndlela leyi yi hlamuseriwaka ha yona.
Brian: Inkomu, u hlaye kahle. Ku ni tsalwa ra Bibele leri tshahiweke laha. U nga ri pfula hi ku tlika eka rona.
Eric: Oho, ndza ri vona. Vaefesa 5:33 yi ri: “Un’wana ni un’wana wa n’wina a a rhandze nsati wakwe hilaha a tirhandzaka hakona; hi hala tlhelo, wansati u fanele ku va ni xichavo xo enta eka nuna wakwe.”
Brian: Xana u swi xiyile leswaku ku kandziyisiwa ku nyika leswi un’wana a languteleke ku swi kuma?
Eric: A ndzi swi twisisi leswi u swi vulaka.
Brian: I nge ndzi ku vutisa, xana a hi ntiyiso leswaku wanuna u lava ku xiximiwa hi nsati wa yena, kasi wansati u lava ku tiyisekisiwa hi nuna wakwe leswaku wa n’wi rhandza hakunene?
Eric: I ntiyiso, ndzi pfumelelana na swona sweswo.
Brian: Loko wanuna a tshamela ku lava tindlela to kombisa rirhandzu eka nsati wa yena, xana a swi nge n’wi oloveli wansati ku kombisa xichavo eka nuna wa yena?
Eric: Sweswo swi tikomba swi ta tirha.
Brian: Hikwalaho, tsalwa leri ra le Bibeleni, hambiloko ri tsariwe 2 000 wa malembe lama hundzeke, ri vulavula hi swilaveko swa vatekani havambirhi evukatini naswona ri nyikela xitsundzuxo lexi tirhaka, lexi loko xi tirhisiwa xi pfunaka hakunene. Hilaha xikombiso lexi hi xi hlayeke laha henhla xi vuleke hakona, “mbilu ni mahahu” ya vukati swi ta tshama swi hlayisekile.
Eric: Ndza pfumela hakunene leswaku ku ni swo tala eBibeleni ku tlula leswi a ndzi swi anakanya.
Brian: Ndza tsaka ku twa sweswo, Eric. Ndzi ta tsakela ku va hi tlhela hi hlangana kwala leswaku ndzi ta twa mavonelo ya wena hi xihlokwana lexi nge: “Magoza Ya Mune Yo Lulamisa Swiphiqo,” lexi nga eka xihloko lexi eka Web site ya hina. *
Eric: Swi lulamile. Mina ni nsati wa mina hi ta xi kambisisa.
Xana ku ni mhaka yo karhi ya le Bibeleni leyi u tshameke u tivutisa yona? Xana u nga tsakela ku tiva leswi Timbhoni ta Yehovha ti pfumelaka eka swona? Loko swi ri tano, u nga kanakani ku vutisa un’wana wa Timbhoni ta Yehovha. U ta swi tsakela ku bula na wena hi timhaka toleto.
^ ndzim. 43 Hlaya Vaefesa 5:17.
^ ndzim. 63 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke, hlaya ndzima 4 ya buku leyi nge, Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
DYONDZA SWO TALA
Milawu Ya Xikwembu Yi Hi Pfuna Njhani?
Yesu u hlamusele leswaku ha yini hi lava nkongomiso ni leswaku hi yihi milawu ya Bibele leyi nga ya nkoka.
Ha Yini U Fanele U Dyondza Bibele?
Bibele yi le ku pfuneni ka vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo leswaku va kuma tinhlamulo ta swivutiso swa nkoka evuton’wini. Xana na wena u nge tsakeli leswaku yi ku pfuna?


c: text/html

text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Swivuriso 9:1-18
9 Vutlhari bya ntiyiso+ byi ake yindlu ya byona;+ byi vatle tiphuphu ta yona ta nkombo.2 Byi hlele ku tlhaviwa ka xifuwo xa byona; byi pfanganise vhinyo ya byona; ku tlula kwalaho, byi lulamise tafula ra byona.+3 Byi rhume vatirhi va byona va xisati, leswaku byi huwelela byi ri ehenhla ka muti lowu tlakukeke:4 “Mani na mani la nga riki na ntokoto, a a hambukele laha.”+ Mani na mani la nga ni mbilu leyi pfumalaka vutlhari+—u n’wi byele a ku:5 “Tana, dyana xinkwa xa mina naswona u nwa vhinyo leyi ndzi yi pfanganiseke.+6 Siya lava nga riki na ntokoto kutani u hambeta u hanya,+ u famba u lulama hi ndlela ya ku twisisa.”+7 Loyi a lulamisaka muhlekuri u tivangela tingana,+ naswona loyi a tshinyaka munhu wo homboloka—u ta nyuma.+8 U nga n’wi tshinyi muhlekuri, leswaku a nga ku vengi.+ Tshinya munhu wo tlhariha, u ta ku rhandza.+9 Nyika munhu wo tlhariha u ta tshama a tlharihile.+ Nghenisa vutivi eka munhu wo lulama naswona u ta engetela ku dyondza.10 Ku chava Yehovha i masungulo ya vutlhari,+ naswona ku tiva Lowo Kwetsima Ngopfu hi leswi ku twisisa ku nga swona.+11 Hikuva masiku ya wena ma ta tala hikwalaho ka mina,+ naswona u ta engeteriwa malembe ya vutomi.+12 Loko u tlharihile, u tlharihile eka wena n’wini;+ loko u hlekurile, u ta swi byarha, wena u ri wexe.+13 Wansati wo hunguka wa jakatseka.+ I xiphunta naswona a nga tivi nchumu nikatsongo.+14 U tshame enyangweni ya yindlu yakwe, ehenhla ka xitshamo, etindhawini leti tlakukeke ta muti,+15 ku huwelela lava hundzaka hi ndlela, lava fambaka hi ku kongoma etindleleni ta vona:+16 “Mani na mani la nga riki na ntokoto, a a hambukele laha.”+ Naswona mani na mani la nga ni mbilu leyi pfumalaka vutlhari+—na yena u n’wi byele a ku:17 “Mati lama yiviweke ma tsokombela,+ ni xinkwa lexi dyiweke exihundleni—xa nandziha.”+18 Kambe a nga swi tivi leswaku lava va hluriweke hi rifu va kwalaho, leswaku lava va vitaniweke hi yena va le swivandleni swa le hansi eSheol.+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Switsundzuxo Swa Yehovha Swa Tshembeka
“Xitsundzuxo xa Yehovha xa tshembeka, xi tlharihisa la nga riki na ntokoto.”—PS. 19:7.
1. Hi tihi timhaka leti vanhu va Xikwembu va ti tlhuvutsaka nkarhi ni nkarhi, naswona hi vuyeriwa njhani loko hi ti kambisisa?
LOKO u ri karhi u lunghiselela Dyondzo ya Xihondzo xo Rindza, u tshame u tivutisa u ku, ‘Xana mhaka leyi a hi si tshama hi yi dyondza?’ Loko se u ri ni nkarhi u hlanganyela evandlheni ra Vukreste, a swi kanakanisi leswaku u swi xiyile leswaku timhaka tin’wana ti tlhuvutsiwa hi ku phindha-phindha. Hakanyingi hi dyondza hi Mfumo wa Xikwembu, nkutsulo, ntirho wo endla vadyondzisiwa ni hi timfanelo to tanihi rirhandzu ni ripfumelo. Ku kambisisa timhaka leti swi hi pfuna leswaku hi tshama hi tiyile eripfumelweni ni ku va “vaendli va rito, [hi] nga vi vatwi ntsena.”—Yak. 1:22.
2. (a) Hakanyingi switsundzuxo swa Xikwembu ku va ku ri yini? (b) Switsundzuxo swa Xikwembu swi hambana njhani ni swa vanhu?
2 Riviti ra Xiheveru leri hundzuluxeriweke ri va “xitsundzuxo” hakanyingi ri vula milawu ni swileriso leswi Xikwembu xi swi nyikaka vanhu va xona. Ku hambana ni milawu ya vanhu leyi hakanyingi yi faneleke yi antswisiwa, milawu ni swileriso swa Yehovha swa tshembeka minkarhi hinkwayo. Hambileswi swin’wana swa swona swi humesiweke leswaku swi tirha hi nkarhi wo karhi kumbe exiyin’weni xo karhi, a ku nga ri na nchumu lowu a wu hoxile hi swona. Mupisalema u te: “Ku lulama ka switsundzuxo swa wena i ka hilaha ku nga riki na makumu.”—Ps. 119:144.
3, 4. (a) Switsundzuxo swa Yehovha swi nga ha katsa na yini? (b) Vaisrayele a va ta vuyeriwa njhani loko va swi yingisa?
3 Kumbexana u swi xiyile leswaku switsundzuxo swa Yehovha minkarhi yin’wana swa hi lemukisa. Tiko ra Israyele nkarhi ni nkarhi a ri kuma swilemukiso eka vaprofeta va Xikwembu. Hi xikombiso, emahlweninyana ka ku va Vaisrayele va nghena eTikweni leri Tshembisiweke, Muxe u va lemukisile a ku: “Tivoneleni, leswaku mbilu ya n’wina yi nga tshuka yi yengiwa, ivi mi hambuka mi gandzela swikwembu swin’wana naswona mi swi nkhinsamela, kutani ku hlundzuka ka Yehovha ku mi pfurhela.” (Det. 11:16, 17) Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi nyike vanhu va xona switsundzuxo swo tala leswi pfunaka.
4 Minkarhi yo tala, Yehovha u tsundzuxe Vaisrayele leswaku va n’wi chava, va yingisa rito rakwe naswona va kwetsimisa vito rakwe. (Det. 4:29-31; 5:28, 29) Loko va yingisa switsundzuxo sweswo, a va kuma mikateko yo tala.—Lev. 26:3-6; Det. 28:1-4.
NDLELA LEYI VAISRAYELE VA ANGULEKE HA YONA EKA SWITSUNDZUXO SWA XIKWEMBU
5. Ha yini Yehovha a lwele Hosi Hezekiya?
5 Ematin’wini hinkwawo ya Vaisrayele, Xikwembu xi hetisise xitshembiso xa xona. Hi xikombiso, loko Hosi Senakeribi wa le Asiriya a hlasele Yuda ivi a xungeta Hosi Hezekiya, Yehovha u nghenelele hi ku rhumela ntsumi. Hi vusiku byin’we ntsena, ntsumi ya Xikwembu yi lovise “wanuna un’wana ni un’wana wa vurhena” evuthwini ra Vaasiriya, ivi Senakeribi a boheka ku tlhelela ka rikwavo a khomiwe hi tingana. (2 Tikr. 32:21; 2 Tih. 19:35) Ha yini Xikwembu xi lwele Hosi Hezekiya? Hikuva “[Hezekiya u namarhele] Yehovha. A nga hambukanga eku n’wi landzeleni, kambe u ye emahlweni a hlayisa swileriso swakwe.”—2 Tih. 18:1, 5, 6.
6. Hosi Yosiya u swi kombise njhani leswaku a a tshemba Yehovha?
6 Xikombiso xin’wana xa munhu loyi a yingiseke swileriso swa Yehovha i Hosi Yosiya. Ku sukela loko a ha ri ni malembe ya nhungu, “u endle leswi lulameke ematihlweni ya Yehovha . . . A nga hambukelanga exineneni kumbe eximatsini.” (2 Tikr. 34:1, 2) Yosiya u kombise leswaku u tshemba Yehovha hi ku herisa swifaniso etikweni a tlhela a vuyetela vugandzeri bya ntiyiso. Hi ku endla sweswo, Yosiya u kume mikateko a tlhela a endla leswaku ni tiko hinkwaro ri kuma mikateko.—Hlaya 2 Tikronika 34:31-33.
7. A ku humelela yini loko Vaisrayele va nga swi yingisi switsundzuxo swa Yehovha?
7 Hambiswiritano, khombo ra kona vanhu va Yehovha a va nga swi tshembi minkarhi hinkwayo switsundzuxo swa yena. Eka malembe-xidzana hinkwawo, minkarhi yin’wana a va yingisa minkarhi yin’wana va nga yingisi. Loko ripfumelo ra vona ri tsanile, hi ku pfumelelana ni marito ya muapostola Pawulo, hakanyingi a va “yingayingisiwa hi mheho yin’wana ni yin’wana ya ku dyondzisa.” (Efe. 4:13, 14) Naswona hilaha ku profetiweke hakona, loko va nga swi tshembi switsundzuxo swa Xikwembu, a va xaniseka.—Lev. 26:23-25; Yer. 5:23-25.
8. Xiyimo xa hina xi fana njhani ni xa Vaisrayele?
8 Hi nga vuyeriwa njhani eka xikombiso xa Vaisrayele? Ku fana na vona, malandza ya Xikwembu ya namuntlha ma kuma ndzayo ni xitsundzuxo. (2 Pet. 1:12) Rito ra Xikwembu leri huhuteriweke ri nga va xitsundzuxo eka hina minkarhi hinkwayo loko hi ri hlaya. Tanihi vanhu lava nga ni ntshunxeko wo tihlawulela, hi nga hlawula ku yingisa nkongomiso wa Yehovha kumbe hi hlawula ku endla leswi hi vonaka swi ri swinene. (Swiv. 14:12) A hi kambisiseni leswaku ha yini hi fanele hi tshemba switsundzuxo swa Yehovha ni leswaku hi nga vuyeriwa njhani loko hi swi yingisa.
YINGISA XIKWEMBU KUTANI U HANYA
9. Loko Vaisrayele va ri emananga, Yehovha u va tiyisekise njhani leswaku a a va seketela?
9 Loko Vaisrayele va sungula riendzo ra vona leri tekeke malembe ya 40 ‘emananga lama chavisaka swinene,’ Yehovha a nga va hlamuselanga hi vuenti ka ha ri emahlweni leswaku u ta va kongomisa, a va sirhelela ni ku va khathalela hi ndlela yihi. Nilokoswiritano, nkarhi ni nkarhi u swi kombisile leswaku va nga n’wi tshemba va tlhela va tshemba swileriso swa yena. Loko a tirhisa papa lerikulu ninhlikanhi ivi nivusiku a tirhisa ndzilo lowukulu, Yehovha a a tsundzuxa Vaisrayele leswaku a a va seketela loko a ri karhi a va kongomisa eka riendzo ra vona leri a ri tika. (Det. 1:19; Eks. 40:36-38) U tlhele a tiyiseka leswaku va kuma swilo hinkwaswo leswi a va swi lava. “Tinguvu ta vona a ti hlakalanga, ni milenge ya vona a yi pfimbanga.” Hakunene, “a va pfumalanga nchumu.”—Neh. 9:19-21.
10. Yehovha u va kongomisa njhani vanhu va yena namuntlha?
10 Malandza ya Xikwembu namuntlha ma le kusuhi ni ku nghena emisaveni leyintshwa ya ku lulama. Xana ha tshemba leswaku Yehovha u hi nyika hinkwaswo leswi hi swi lavaka leswaku hi pona “nhlomulo lowukulu” lowu taka? (Mat. 24:21, 22; Ps. 119:40, 41) I ntiyiso leswaku Yehovha a nga tirhisi papa lerikulu kumbe ndzilo lowukulu leswaku a hi kongomisa hi nghena emisaveni leyintshwa. Kambe u tirhisa nhlengeletano yakwe leswaku a hi pfuna hi tshama hi xalamukile. Hi xikombiso, hi khutaziwe ku tiyisa vumoya bya hina hi ku hlaya Bibele, hi ku va ni Vugandzeri bya Ndyangu bya nimadyambu ni hi ku ya eminhlanganweni nkarhi ni nkarhi ni le nsin’wini. Xana hi yi endlile mindzulamiso leswaku hi landzela swileriso leswi? Ku endla tano swi ta endla leswaku hi va ni ripfumelo leri nga ta hi pfuna hi nghena emisaveni leyintshwa.
11. Xikwembu xi swi kombisa njhani leswaku xa hi khathalela?
11 Ku engetela eku hi pfuneni leswaku hi tshama hi xalamukile hi tlhelo ra moya, minkongomiso leyi hi yi kumeke ya hi pfuna eka timhaka ta siku ni siku. Hi xikombiso, hi khutaziwe ku va ni langutelo lerinene hi rifuwo ni ku hanya vutomi byo olova leswaku hi nga vileli ngopfu. Hi tlhele hi vuyeriwa eka nkongomiso wa malunghana ni ndlela leyi hi faneleke hi ambala hi tlhela hi tilunghisa ha yona, ku hlawula vuhungasi lebyinene ni ku endla xiboho malunghana ni dyondzo leyi hi faneleke hi va na yona. Nakambe anakanya hi switsundzuxo leswi hi swi kumeke malunghana ni ku va makaya, timovha ni Tiholo ta hina ta Mfumo swi va leswi hlayisekeke ni ku lunghekela swiyimo swa xihatla leswi nga ha vaka kona. Switsundzuxo swo tano swi kombisa leswaku Xikwembu xa khathala hi vuhlayiseki bya hina.
SWITSUNDZUXO SWI PFUNE VAKRESTE VO SUNGULA KU TSHAMA VA TSHEMBEKILE
12. (a) I mhaka yihi leyi Yesu a a tshamela ku vulavula ni vadyondzisiwa va yena ha yona? (b) I dyondzo yihi malunghana ni ku titsongahata leyi Petro a nga yi rivalangiki, naswona yi fanele yi hi khumba njhani?
12 Vanhu va Xikwembu a va tshama va ri karhi va kuma switsundzuxo hi lembe-xidzana ro sungula. Yesu u byele vadyondzisiwa va yena hi ku phindha-phindha malunghana ni xilaveko xo hlakulela ku titsongahata. Hambiswiritano, a nga lo hlamusela vadyondzisiwa va yena ntsena leswi swi vulaka swona ku titsongahata—u va kombisile leswaku va ku kombisa njhani. Hi siku ra yena ro hetelela emisaveni loko a ri munhu wa nyama, Yesu u hlengelete vaapostola va yena leswaku va ta dya Paseka. Loko vaapostola va ha dya, Yesu u suke a yima kutani a va hlambisa milenge, ku nga xiendlo lexi hi ntolovelo a xi endliwa hi nandza. (Yoh. 13:1-17) Xiendlo lexi xa xiyimo xa le hansi xi va dyondzise dyondzo leyi va nga yi rivalangiki. Endzhaku ka malembe ya 30, muapostola Petro, loyi a a ri kona eswakudyeni swoleswo, u nyike vapfumeri-kulobye xitsundzuxo malunghana ni ku titsongahata. (1 Pet. 5:5) Xikombiso xa Yesu xi fanele xi susumetela hinkwerhu leswaku hi titsongahata loko hi tirhisana ni van’wana.—Filp. 2:5-8.
13. Yesu u tsundzuxe vadyondzisiwa va yena malunghana ni xilaveko xo va ni mfanelo yihi ya nkoka?
13 Mhaka yin’wana leyi Yesu a a tala ku bula ni vadyondzisiwa va yena ha yona a ku ri xilaveko xo va ni ripfumelo leri tiyeke. Endzhaku ka loko vadyondzisiwa va Yesu va tsandzekile ku hlongola dimona eka jaha leri a ri ri ni dimona, va n’wi vutisile va ku: “Ha yini hina hi tsandzekile ku ri hlongola?” Yesu u te: “Hikwalaho ka ripfumelo ra n’wina leritsongo. Hikuva ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, Loko mi ri ni ripfumelo leri ringanaka ni ndzoho ya sinapi, . . . ku hava lexi nga ta mi tsandza.” (Mat. 17:14-20) Eka vutirheli bya Yesu hinkwabyo, u dyondzise vadyondzisiwa va yena leswaku ripfumelo i mfanelo ya nkoka. (Hlaya Matewu 21:18-22.) Xana ha ya emintsombanweni ya hina hinkwayo, etinhlengeletanweni ni le minhlanganweni ya hina ya Vukreste leswaku hi tiyisa ripfumelo ra hina? Minhlangano leyi a yo tsakisa ntsena; i nkarhi wa ku va hi kombisa leswaku hi tshemba Yehovha.
14. Ha yini swi ri swa nkoka ku hlakulela rirhandzu leri fanaka ni ra Kreste namuntlha?
14 Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki ma ni switsundzuxo swo tala swa leswaku hi kombisana rirhandzu. Yesu u vule leswaku xileriso xa vumbirhi lexikulu i xa ku “rhandza warikwenu kukota loko u tirhandza.” (Mat. 22:39) Hilaha ku fanaka, Yakobo, makwavo wa Yesu hi manana u vule leswaku rirhandzu i “nawu wa vuhosi.” (Yak. 2:8) Muapostola Yohane u tsarile a ku: “Varhandziwa, ndzi mi tsalela xileriso, ku nga ri lexintshwa, kambe xileriso xa khale lexi mi xi tweke ku sukela eku sunguleni.” (1 Yoh. 2:7, 8) Yohane a a kombetela eka yini loko a vulavula hi “xileriso xa khale”? A a kombetela eka xileriso xo kombisa rirhandzu. A xi ri xa “khale” hikuva Yesu a a xi vule khale, “ku sukela eku sunguleni,” hileswaku makume ya malembe emahlweni ka kwalaho. Kambe a xi ri “lexintshwa” hikuva a xi lava leswaku ku kombisiwa rirhandzu leri pfumalaka vutianakanyi, leri vadyondzisiwa a swi ta lava va ri kombisa loko va langutana ni swiyimo leswintshwa. Tanihi vadyondzisiwa va Kreste, xana a hi swi tlangeli switsundzuxo leswi hi pfunaka ku tivonela leswaku hi nga vi ni moya wa vutianakanyi lowu teleke emisaveni leyi, lowu nga endlaka leswaku hi nga va rhandzi vanhu van’wana?
15. A wu ri wihi ntirho lowukulu wa Yesu emisaveni?
15 Yesu a a khathala swinene hi vanhu. U kombise nkhathalelo wa yena wa rirhandzu loko a horisa lava vabyaka ni lava lamaleke ni loko a pfuxa vafi. Hambiswiritano, ntirho lowukulu wa Yesu a ku nga ri wa ku horisa vanhu. Ku chumayela ni ku dyondzisa ka yena swi pfune vanhu hi ndlela leyikulu. Njhani? Hi xikombiso, ha swi tiva leswaku lava Yesu a va horiseke a tlhela a va pfuxa eku feni hi lembe-xidzana ro sungula va hetelele va dyuharile va tlhela va fa, kasi lava amukeleke rungula leri a a ri chumayela va ta va ni lunghelo ro kuma vutomi lebyi nga heriki.—Yoh. 11:25, 26.
16. Ntirho wo chumayela hi Mfumo ni wo endla vadyondzisiwa wu endliwa hi mpimo wo fikela kwihi namuntlha?
16 Ntirho wo chumayela lowu Yesu a wu sunguleke hi lembe-xidzana ro sungula wu endliwa hi mpimo lowukulu namuntlha. Ina, Yesu u lerise vadyondzisiwa va yena a ku: “Hikokwalaho fambani mi ya endla vanhu va matiko hinkwawo va va vadyondzisiwa.” (Mat. 28:19) Hakunene va wu endlile ntirho wolowo, kasi na hina hi nga vula leswaku hakunene ha wu endla! Timbhoni ta Yehovha leti tlulaka timiliyoni ta nkombo ti chumayela hi Mfumo wa Xikwembu hi ku hiseka ematikweni yo tlula 230, naswona ti dyondza Bibele ni vanhu va timiliyoni nkarhi ni nkarhi. Ntirho lowu wo chumayela i vumbhoni bya leswaku hi hanya emasikwini ya makumu.
YANA EMAHLWENI U TSHEMBA YEHOVHA
17. Hi yihi ndzayo leyi nyikeriweke hi Pawulo na Petro?
17 Swi le rivaleni leswaku switsundzuxo swi pfune Vakreste vo sungula ku tshama va tiyile eripfumelweni. Anakanya ndlela leyi Timotiya a faneleke a khutazeke ha yona loko muapostola Pawulo, loyi hi nkarhi wolowo a ha ri mubohiwa le Rhoma, a n’wi byele marito lawa: “Tshama u namarhele ntila wa marito lama nga ni rihanyo lawa u ma tweke eka mina.” (2 Tim. 1:13) Endzhaku ka loko a khutaze Vakreste-kulobye ku hlakulela timfanelo to tanihi ku tiyisela, xinakulobye xa vumakwerhu ni ku tikhoma, muapostola Petro u te: “Ndzi ta tshamela ku mi tsundzuxa nkarhi hinkwawo hi swilo leswi, hambileswi mi swi tivaka naswona mi yimeke mi tiya entiyisweni.”—2 Pet. 1:5-8, 12.
18. Vakreste va hi lembe-xidzana ro sungula a va swi teka njhani switsundzuxo?
18 Ina, mapapila lama tsariweke hi Pawulo na Petro a ma ri ni “marito lama vuriweke khale hi vaprofeta vo kwetsima.” (2 Pet. 3:2) Xana vamakwerhu va hi lembe-xidzana ro sungula va hlundzukile loko va kuma xitsundzuxo xolexo? Doo, hikuva a xi kombisa leswaku Xikwembu xa va rhandza, ku nga nchumu lowu va pfuneke leswaku va “[hambeta va] kula eka musa lowu nga faneriwiki ni le ka vutivi bya Hosi tlhelo Muponisi wa hina Yesu Kreste.”—2 Pet. 3:18.
19, 20. Ha yini hi fanele hi tshemba switsundzuxo swa Yehovha, naswona hi vuyeriwa njhani loko hi endla tano?
19 Namuntlha, hi ni swivangelo swo tala swo tshemba switsundzuxo swa Yehovha leswi kumekaka eRitweni ra yena leri tshembekaka, ku nga Bibele. (Hlaya Yoxuwa 23:14.) Eka rona, hi twa ndlela leyi Xikwembu xi tirhisaneke ha yona ni vanhu lava nga hetisekangiki malembe yo tlula magidi. Rungula rolero ri tsaleriwe leswaku ku vuyeriwa hina. (Rhom. 15:4; 1 Kor. 10:11) Nakambe hi vone ku hetiseka ka vuprofeta bya Bibele. Vuprofeta byi nga fanisiwa ni switsundzuxo leswi vuriwaka ka ha ri emahlweni. Hi xikombiso, vanhu va timiliyoni va khitikanele evugandzerini lebyi tengeke bya Yehovha, hilaha ku profetiweke hakona leswaku a swi ta endleka “exiphen’wini xo hetelela xa masiku.” (Esa. 2:2, 3) Swiyimo leswi nyanyaka swa misava na swona swi hetisisa vuprofeta bya Bibele. Naswona, hilaha swi hlamuseriweke hakona, ntirho wo chumayela emisaveni hinkwayo lowu yaka emahlweni i ku hetiseka loku kongomeke ka marito ya Yesu.—Mat. 24:14.
20 Muvumbi wa hina u swi kombise kahle leswaku hi nga n’wi tshemba. Xana ha vuyeriwa eka switsundzuxo swa yena? Hi fanele hi swi tshemba. Rosellen u endle tano. U ri: “Loko ndzi sungula ku tshemba Yehovha hi ku helela, ndzi ri vone kahle voko ra yena ra rirhandzu ri ndzi seketela ni ku ndzi tiyisa.” Onge na hina hi nga vuyeriwa loko hi yingisa switsundzuxo swa Yehovha.


text:
Tshama U Langutele Makumu!
“Hambiloko xo hlwela, tshama u xi languterile.”—HABAKUKU 2:3.
TINSIMU: 128, 45
1, 2. Malandza ya Yehovha ma ni langutelo rihi?
MALANDZA ya Yehovha ma rindze handle ko hela mbilu leswaku vuprofeta byo karhi byi hetiseka. Hi xikombiso, Yeremiya a a langutele leswaku Vababilona va ta lovisa muti wa Yuda, kutani sweswo swi endlekile hi 607 B.C.E. (Yeremiya 25:8-11) Esaya u profete leswaku Yehovha a a ta va tlherisela eYuda Vayuda lava a va yisiwe evuhlongeni kutani a ku: “Va tsaka hinkwavo lava tshamaka va n’wi languterile.” (Esaya 30:18) Mikiya na yena a a langutele leswaku switshembiso swa Yehovha swi ta hetiseka kutani a ku: “Ndzi ta tshama ndzi rindzele Yehovha.” (Mikiya 7:7) Naswona ku ringana madzana ya malembe, malandza ya Xikwembu a ma tiyiseka leswaku Mesiya kumbe Kreste la tshembisiweke a a ta ta.
2 Ninamuntlha, na hina hi rindzele ku hetiseka ka vuprofeta lebyi vulavulaka hi Mfumo wa Yehovha. Ku nga ri khale, Yesu, Hosi ya Mfumo wolowo u ta kutsula malandza ya Xikwembu emisaveni leyi, leyi nga ni khombo. U ta lovisa vanhu vo homboloka a tlhela a herisa ku xaniseka hinkwako. (1 Yohane 5:19) Hikwalaho, hi fanele hi tshama hi langutele leswaku siku ra Yehovha ri ta fika nkarhi wun’wana ni wun’wana hi tlhela hi endla leswi hi nga swi kotaka leswaku hi va hi ri lunghekerile.
3. Loko se hi ri ni nkarhi wo leha hi rindzele makumu leswaku ma fika, i yini leswi hi nga ha tivutisaka swona?
3 Hi ri langutele hi mahlongati siku leri ku rhandza ka Xikwembu ku nga ta endliwa laha misaveni. (Matewu 6:10) Kambe loko se hi ri ni malembe yo tala hi rindzele leswaku makumu ma fika, hi nga ha sungula ku tivutisa hi ku, ‘Ha yini hi fanele hi tshama hi langutele leswaku makumu ma ta fika ku nga ri khale?’
HA YINI HI FANELE HI TSHAMA HI LANGUTELE LESWAKU MAKUMU MA TA FIKA KU NGA RI KHALE?
4. Ha yini swi ri swa nkoka leswaku hi ‘tshama hi rindzile’?
4 Yesu u lerise valandzeri vakwe leswaku va ‘tshama va rindzile’ ni leswaku va “[hiteka] nkarhi hinkwawo.” Hi yona mhaka swi nga swa nkoka leswaku hi tshama hi langutele leswaku makumu ma ta fika ku nga ri khale. (Matewu 24:42; Luka 21:34-36) Nakambe, nhlengeletano ya Yehovha yi tshamela ku hi tsundzuxa leswaku hi “rindzela ni ku hamba [hi] tsundzuka vukona bya siku ra Yehovha” ni ku tshama hi ri karhi hi anakanya hi xitshembiso xa Yehovha xa misava leyintshwa.—Hlaya 2 Petro 3:11-13.
5. Hi xihi xivangelo xin’wana lexi hi nga na xona xo tshama hi langutele siku ra Yehovha?
5 Leswi valandzeri va Yesu enkarhini wa vaapostola a va fanele va tshama va langutele siku ra Yehovha, i swa nkoka swinene eka hina namuntlha ku endla tano. Ha yini? Hikuva xikombiso lexi Yesu a xi vuleke xi kombisa leswaku u ve Hosi ya Mfumo wa Xikwembu ku sukela hi 1914 ni leswaku hi hanya emasikwini yo hetelela, kumbe “[emakumu] ya mafambiselo ya swilo.” Hi xikombiso, hilaha Yesu a profeteke hakona, swiyimo swa misava swa nyanya naswona mahungu lamanene ya Mfumo ma chumayeriwa emisaveni hinkwayo. (Matewu 24:3, 7-14) Yesu a nga vulanga leswaku masiku yo hetelela ma ta leha ku fika kwihi, hikwalaho hi fanele hi va hi lunghekile hikuva makumu ma nga fika nkarhi wun’wana ni wun’wana.
6. Hi swi tivisa ku yini leswaku swiyimo swa misava swi ta nyanya ku biha loko makumu se ma ri kusuhi swinene?
6 Xana “makumu ya mafambiselo ya swilo” ku nga ha va ku ri nkarhi lowu wa ha taka, laha vuhomboloki emisaveni byi nga ta va byi nyanyile ku tlula sweswi? Bibele yi vula leswaku vanhu va ta nyanya ku homboloka “emasikwini yo hetelela.” (2 Timotiya 3:1, 13; Matewu 24:21; Nhlavutelo 12:12) Hikwalaho, hambileswi swilo swi nyanyeke ku biha sweswi, ha swi tiva leswaku swi ta ya emahlweni swi nyanya.
7. Matewu 24:37-39 yi hi dyondzisa yini malunghana ni swiyimo swa misava emasikwini yo hetelela?
7 Van’wana va nga ha anakanya leswaku ku ta va ni nyimpi etikweni rin’wana ni rin’wana loko ‘nhlomulo lowukulu’ wu nga si sungula, ni leswaku vanhu vo tala va ta khomiwa hi mavabyi kumbe va sika hi ndlala. (Nhlavutelo 7:14) Kambe loko a ko endleka sweswo, munhu un’wana ni un’wana a a ta swi vona leswaku vuprofeta bya le Bibeleni bya hetiseka. A swi ta va erivaleni ni le ka vanhu lava nga riki na mhaka ni leswi Bibele yi swi vulaka. Tsundzuka, Yesu u vule leswaku emasikwini yo hetelela, vanhu vo tala ‘a va nga ta lemuka nchumu.’ A va ta ya emahlweni ni vutomi bya vona bya siku ni siku naswona a va ta tsemeka nhlana loko siku ra Yehovha ri fika. (Hlaya Matewu 24:37-39.) Swi le rivaleni leswaku a hi fanelanga hi langutela leswaku swiyimo swa misava swi ta va swi bihe ku tlula mpimo loko ‘nhlomulo lowukulu’ wu nga si sungula, lerova vanhu va kala va boheka ku pfumela leswaku makumu ma le kusuhi.—Luka 17:20; 2 Petro 3:3, 4.
Ha khorwiseka leswaku hi hanya “[emakumu] ya mafambiselo ya swilo”
8. I yini lexi hi khorwisekaka ha xona leswi hi xalamukeleke xikombiso xa Yesu?
8 Eka xikombiso lexi Yesu a vulavuleke ha xona, a a lava ku nyika valandzeri vakwe xitsundzuxo lexi nga erivaleni xa nkarhi lowu a va ta va va hanya eka wona. Valandzeri va Yesu a va xalamukile. (Matewu 24:27, 42) Swiyenge swo hambanahambana swa xikombiso xa Yesu a swi ri karhi swi hetiseka ku sukela hi 1914. Ha khorwiseka leswaku hi hanya emasikwini yo hetelela, ku nga “makumu ya mafambiselo ya swilo.” Yehovha se u ri vekile siku leri a nga ta lovisa misava yo homboloka ya Sathana ha rona.
9. Ha yini hi fanele hi tshama hi langutele leswaku makumu ma ta fika ku nga ri khale?
9 Hikwalaho ha yini hi fanele hi tshama hi langutele leswaku makumu ma ta fika ku nga ri khale? Hikuva hi yingisa Yesu Kreste. Nakambe, hi swi vona kahle leswaku xikombiso lexi Yesu a xi vuleke malunghana ni masiku yo hetelela xa hetiseka. Ha tshemba leswaku makumu ma tshinele, ku nga ri hileswi hi tshembaka swilo hinkwaswo leswi hi swi twaka, kambe hileswi hi khorwisekaka leswaku vuprofeta bya Bibele bya hetiseka. Hi fanele hi tshama hi xalamukile naswona hi lunghekele ku fika ka makumu.
HI FANELE HI RINDZA NKARHI WO TANIHI KWIHI?
10, 11. (a) Ha yini Yesu a byele vadyondzisiwa vakwe leswaku va ‘tshama va rindzile’? (b) Yesu u byele valandzeri vakwe leswaku va endla yini loko makumu ma nga fiki hi ku hatlisa hilaha a va anakanya hakona? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
10 Vamakwerhu vo tala va ni malembe yo tala va ri karhi va tirhela Yehovha hi ku tshembeka naswona va rindzele leswaku siku ra yena ri fika. Ku nga khathariseki leswaku hi ni nkarhi wo tanihi kwihi hi rindzile, hi fanele hi langutela leswaku siku rolero ri ta fika ku nga ri khale. Hi fanele hi va hi lunghekile loko Yesu a tela ku ta lovisa misava ya Sathana. Tsundzuka leswi Yesu a swi byeleke valandzeri vakwe leswaku va swi endla: “Tshamani mi langutile, tshamani mi hitekile, hikuva a mi swi tivi leswaku nkarhi lowu vekiweke wu fika rini. Swi fana ni munhu la endzelaka etikweni ra le kule, a siya yindlu yakwe naswona a nyika mahlonga yakwe vulawuri, rin’wana ni rin’wana ntirho wa rona, kutani a lerisa mulanguteri wa nyangwa leswaku a tshama a rindzile. Hikokwalaho tshamani mi rindzile, hikuva a mi swi tivi leswaku n’wini wa yindlu u ta rini, kumbexana eku heleni ka siku kumbe exikarhi ka vusiku kumbe loko nkuku wu ringa kumbe nimixo swinene; leswaku loko a fika hi xitshuketa, a nga mi kumi mi etlele. Kambe leswi ndzi mi byelaka swona, ndzi swi byela hinkwavo, Tshamani mi rindzile.”—Marka 13:33-37.
Vukhongeri bya mavunwa byi nga ha hlaseriwa hi ku hatlisa nkarhi wihi ni wihi
11 Loko valandzeri va Yesu va swi tivile leswaku u sungule ku fuma hi 1914, va swi xiyile leswaku makumu ma nga fika nkarhi wihi ni wihi. Hikwalaho va ma lunghekerile hi ku endla leswi engetelekeke entirhweni wo chumayela. Yesu u vule leswaku a nga ha fika eku heleni ka siku, “loko nkuku wu ringa kumbe nimixo swinene.” Loko sweswo swi humelela, xana valandzeri vakwe a va fanele va endla yini? Yesu u te: “Tshamani mi rindzile.” Hikwalaho hambiloko hi vona onge se hi rindze nkarhi wo leha, sweswo a swi vuli swona leswaku makumu ma ha ri ekule kumbe leswaku a ma nge fiki enkarhini wa hina.
12. Habakuku u n’wi vutise yini Yehovha, naswona Xikwembu xi n’wi hlamule njhani?
12 Muprofeta Habakuku u lehise mbilu a rindza loko a ri karhi a chumayela hi ku lovisiwa ka muti wa Yerusalema. Ni vaprofeta van’wana va le mahlweni ka yena a va chumayela rungula rolero ku ringana malembe yo tala. Habakuku u swi xiyile leswaku vuhomboloki ni ku pfumaleka ka vululami a swi tinyike matimba ku tlula emahlweni ka kwalaho. U kombele Yehovha leswaku a n’wi pfuna, kutani a vutisa a ku: “Oho Yehovha, xana ndzi ta kombela ku pfuniwa ku fikela rini?” Hambileswi Yehovha a nga n’wi byelangiki leswaku makumu ma ta fika rini, u tshembise Habakuku a ku: “A [ma] nge hlweli.” Yehovha u tlhele a byela Habakuku leswaku a “tshama [a ma] languterile.”—Hlaya Habakuku 1:1-4; 2:3.
13. I yini leswi Habakuku a a ta va a swi anakanyile, naswona ha yini sweswo a swi ta va ni khombo?
13 A hi nge Habakuku u karhale ku rindzela makumu ivi a ku: ‘Se ndzi ni malembe yo tala ndzi rindzele ku lovisiwa ka muti wa Yerusalema. Makumu ma ha ri ekule swinene. A swi bohi leswaku ndzi ya emahlweni ndzi chumayela malunghana na wona. Van’wana va nga wu endla ntirho lowu.’ Xana a ku ta va ku endleke yini loko a a lo anakanya hi ndlela yoleyo? A a ta va a nga ha amukeleki eka Yehovha. Naswona loko a a nga lunghekanga loko makumu ma fika, a a ta va a lovisiwile.
14. Ha yini hi ta swi tlangela leswi Yehovha a hi tsundzuxeke leswaku hi tshama hi langutele makumu?
14 Tianakanye u ri emisaveni leyintshwa. Swiendlakalo hinkwaswo leswi ku profetiweke ha swona malunghana ni masiku ya makumu swi endleke hilaha Yehovha a vuleke hakona. Se u n’wi tshemba swinene Yehovha, naswona wa khorwiseka swinene leswaku U ta swi endla swilo hinkwaswo leswi a swi tshembiseke. (Hlaya Yoxuwa 23:14.) Wa swi tlangela leswi Yehovha a vekeke nkarhi lowu faneleke wo tisa makumu ni leswi a tsundzuxeke vanhu vakwe leswaku va tshama va ma languterile.—Mintirho 1:7; 1 Petro 4:7.
HI YA EMAHLWENI HI CHUMAYELA LOKO HA HA RINDZILE
15, 16. Ha yini hi fanele hi endla leswi hi nga swi kotaka entirhweni wo chumayela enkarhini lowu wa makumu?
15 Nhlengeletano ya Yehovha yi ta tshama yi ri karhi yi hi tsundzuxa leswaku hi tshama hi ri karhi hi anakanya hi ku tirhela Yehovha. Switsundzuxo leswi swi hi pfuna leswaku hi tshama hi khomekile hi ku tirhela Xikwembu ni ku swi vona kahle leswaku rungula ra hina i ra xihatla. Ha khorwiseka leswaku xikombiso lexi Yesu a xi vuleke xa hetiseka sweswi ni leswaku makumu ma ta fika ku nga ri khale. Hikwalaho hi rhangisa Yehovha evuton’wini bya hina naswona hi ya emahlweni hi chumayela mahungu lamanene ya Mfumo.—Matewu 6:33; Marka 13:10.
16 Loko hi chumayela van’wana mahungu lamanene, hi va pfuna leswaku va nga lovisiwi loko misava ya Sathana yi lovisiwa ku nga ri khale. Khombo rin’wana lerikulu leri endlekeke elwandle ri humelele hi 1945 loko xikepe lexi vuriwaka Wilhelm Gustloff xi mbombomela. Vanhu va magidi va file. Makwerhu un’wana wa xisati ni nuna wakwe va ponisiwile exikepeni xolexo. U vula leswaku ni loko xikepe xolexo xi ri karhi xi mbombomela, wansati un’wana a a ri karhi a huwelela a ku: “Mindzhwalo ya mina! Mindzhwalo ya mina! Swin’wetsin’wetsi swa mina! Swin’wetsin’wetsi swa mina hinkwaswo swi laha ku vekiwaka kona mindzhwalo. Swi lovile hinkwaswo!” Kambe vakhandziyi van’wana a va swi tiva leswaku i yini lexi a xi ri xa nkoka swinene kutani va tirhe hi matimba leswaku va ponisa vanhu. Namuntlha vutomi byi le khombyeni. Na hina hi lava ku fana ni vakhandziyi volavo lava a va nga ri na vutianakanyi kutani hi anakanyisisa hi ndlela leyi ntirho wa hina wo chumayela wu nga wa xihatla ha yona. Hi fanele hi endla hinkwaswo leswi hi nga swi kotaka leswaku hi pfuna vanhu va pona loko mafambiselo lawa ma lovisiwa.
17. Ha yini hi fanele hi swi tshemba leswaku makumu ma nga fika nkarhi wihi ni wihi?
17 Hi swi vona kahle leswaku vuprofeta bya Bibele bya hetiseka ni leswaku makumu ya mafambiselo lawa yo homboloka ma le kusuhi swinene. Hi rindzele leswaku “timhondzo ta khume” ni “xivandzana” swi hlasela Babilona Lonkulu, ku nga vukhongeri bya mavunwa. (Nhlavutelo 17:16) A hi fanelanga hi anakanya leswaku ku ta hundza nkarhi wo leha sweswo swi nga si endleka. U nga rivali leswaku Xikwembu xi ta ‘swi nghenisa etimbilwini ta swona’ leswaku swi hlasela vukhongeri bya mavunwa naswona sweswo swi nga humelela hi ku hatlisa nkarhi wihi ni wihi! (Nhlavutelo 17:17) Misava yo homboloka ya Sathana yi ta lovisiwa ku nga ri khale. Hikwalaho hi fanele hi yingisa xitsundzuxo xa Yesu lexi nge: “Tivoneleni leswaku timbilu ta n’wina ti nga tshuki ti tshikileriwa hi ku dya ngopfu ni ku nwa ngopfu ni ku vilela hi vutomi, kutani hi xitshuketa siku rero ri mi wela hi xihatla ku fana ni ntlhamu.” (Luka 21:34, 35; Nhlavutelo 16:15) A hi tshameni hi xalamukile naswona hi tshama hi khomekile entirhweni wa Yehovha, hi tiyiseka leswaku “[u endla] swo karhi a endlela loyi a tshamaka a n’wi languterile.”—Esaya 64:4.
18. Hi xihi xivutiso lexi nga ta hlamuriwa exihlokweni lexi landzelaka?
18 Loko ha ha rindzele makumu ya misava leyi yo homboloka, hi fanele hi yingisa ndzayo leyi humaka eka mudyondzisiwa Yudha, leyi nge: “Varhandziwa, hi ku tiaka eripfumelweni ra n’wina ro kwetsima swinene, mi khongela hi moya wo kwetsima, tihlayiseni erirhandzwini ra Xikwembu, mi ri karhi mi rindzela tintswalo ta Hosi ya hina Yesu Kreste mi ri ni xikongomelo xa vutomi lebyi nga heriki.” (Yudha 20, 21) Kambe hi nga swi kombisa njhani leswaku hi langutele leswaku misava leyintshwa ya Xikwembu yi ta fika ku nga ri khale ni leswaku hi yi langutele hi mahlongati? Mhaka yoleyo hi ta bula hi yona exihlokweni lexi landzelaka.
^ ndzim. 1 U nga kuma nxaxamelo wa vuprofeta byin’wana bya le Bibeleni lebyi vulavulaka hi Mesiya ni ndlela leyi byi hetisekeke ha yona, ebukwini leyi nge Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? eka tluka 200.


text:
Xana U Swi Tirhisa Hi Vutlhari Switirhisiwa Swa Thekinoloji?
Jenni u godzomberiwe hi ntlango wa tivhidiyo. U ri: “Ndzi tlanga tiawara ta nhungu hi siku naswona se i xiphiqo lexikulu.”
Dennis u ringeta leswaku ku hundza masiku ya nkombo a nga tirhisi switirhisiwa swa yena swa elektroniki ni ku ka a nga ngheni eka Internet. Kambe u kote ku tshama tiawara ta 40 ntsena.
Jenni na Dennis a hi vantshwa. Jenni i manana loyi a nga ni vana va mune naswona u ni malembe ya 40 kasi Dennis u ni malembe ya 49.
XANA u tirhisa switirhisiwa swa thekinoloji? * Vanhu vo tala va nga ku ina naswona sweswo swa twisiseka. Switirhisiwa swa elektroniki i swa nkoka naswona swa pfuna loko u lava ntirho, eka vutomi bya siku ni siku hambi ku ri vuhungasi.
Hambiswiritano, ku fana na Jenni na Dennis, vanhu vo tala swi tikomba swilo leswi swi va godzomberile. Hi xikombiso, Nicole la nga ni malembe ya 20 u ri: “Ku vula ntiyiso, mina ni foni ya mina hi vanghana lavakulu. Minkarhi hinkwayo yi fanele yi va ekusuhi na mina. Nhloko ya mina a yi tirhi kahle loko swo endleka ndzi va endhawini leyi netiweke yi nga khomiki kahle eka foni ya mina naswona endzhaku ka 30 wa timinete ndzi tshama ndzi swi langutele hi mahlongati ku kamba leswaku a ndzi rhumeriwanga nchumu eka yona. Se swi le ngatini.
Van’wana vusiku hinkwabyo va tshamela ku kambela rungula hambi ku ri ku antswisiwa ko karhi loku endliweke. Va nga ha titwa va nga hanyanga kahle loko vo hambanisiwa ni switirhisiwa swa vona. Valavisisi van’wana va vula leswaku mukhuva lowu i ku godzomberiwa—ku nga ha va hi switirhisiwa swa thekinoloji kumbe Internet hi yoxe. Van’wana a va swi lavi ku tirhisa vito leri nge ku godzomberiwa kambe va ri ko va xiphiqo.
Ku nga khathariseki leswaku va swi vita njhani, kambe ku tirhisa switirhisiwa leswi hi ndlela leyi nga riki ya vutlhari ku nga va xiphiqo. Eka swiyimo swin’wana, leswi swi kavanyeta ni vuxaka bya ndyangu. Hi xikombiso nhwanyana la nga ni malembe ya 20 u te: “Tata wa mina a nga ha swi tivi leswi endlekaka evuton’wini bya mina. U tshama a ri ekamareni ro wisa a tsala ti-email hala tlhelo a ri karhi a vulavula na mina. U tshama a khome foni yakwe. Swi nga endleka leswaku wa khathala hi mina kambe minkarhi yin’wana ndzi vona onge a nga na mhaka na mina.”
“Mpfuno Eka Xiphiqo Lexi”
Leswaku ku pfuniwa vanhu leswaku va ringanisela eku tirhiseni switirhisiwa swa thekinoloji, matiko yo tanihi Chayina, Korea Dzonga, United Kingdom na United States, ma simeke tindhawu to tlhantlha xiphiqo lexi, laha munhu a nga pfumeleriwiki ku nghena eka Internet ku ringana masiku yo karhi. Hi xikombiso, Brett la nga ni malembe ya 28 loyi a vulaka leswaku se a a tlanga ntlango wa le ka Internet ku ringana 16 wa tiawara hi siku. U ri: “Nkarhi hinkwawo loko ndzi nghena eka Internet a swi fana ni ku va ndzi godzomberiwa hi xidzidziharisi xo karhi.” Loko a ya tikambela eka ndhawu yo pfuna ku tlhantlha xiphiqo lexi, se a heleriwe hi ntirho, a a nga ha khathali hi ku basa ka yena n’wini naswona a nga ha ri na vanghana. U nga endla yini leswaku u nga weriwi hi xiyimo lexi xo vava?
PIMA MATIRHISELO YA WENA YA THEKINOLOJI. Kambela ndlela leyi thekinoloji yi onhaka vutomi bya wena ha yona. Tivutise swivutiso swo tanihi leswi landzelaka:
Xana ndzi titwa ndzi hlangahlanganile kumbe ndzi pfilunganyekile loko siku ro karhi ndzi nga swi koti ku tirhisa Internet kumbe ku tirhisa xitirhisiwa xa mina xa elektroniki?
Xana ndzi ya emahlweni ndzi tirhisa Internet kumbe xitirhisiwa xa mina hambiloko ku hundze nkarhi lowu a ndzi tivekele wona leswaku ndzi yima?
Xana ndzi pfa ndzi nga etleli hikwalaho ko tshamela ku kambela loko ku nghene marungula?
Xana ku tirhisa ka mina swilo swa thekinoloji swi endla leswaku ndzi nga ha vi na nkarhi wa ku va ni ndyangu? Xana ndyangu wa ka hina wu nga pfumelelana ni nhlamulo ya mina?
Loko thekinoloji yi ku endla leswaku u nga ha vi na mhaka ni swilo swa nkoka—ku katsa ndyangu wa ka n’wina ni swin’wana—u fanele u cinca. (Vafilipiya 1:10) Njhani?
DYONDZA KU TIVEKELA SWIPIMELO. Loko nchumu wo karhi hambi ku ri lowunene, u wu endla u nga pimi wu nga va xiphiqo. Hikwalaho, loko u tirhisa swilo swa thekinoloji eka swa mabindzu kumbe ku titsakisa, u fanele u tiva leswaku u ta swi tirhisa nkarhi wo tanihi kwihi kutani u endla tano.
Xitsundzuxo: Ha yini u nga kombeli mpfuno eka un’wana ekaya kumbe eka munghana? Bibele yi ri: “Vambirhi va antswa ku tlula un’we, . . . hikuva loko un’we wa vona o wa, loyi un’wana a nga pfuxa munghana wakwe.”—Eklesiasta 4:9, 10.
U nga pfumeleli ku swi tirhisa ku ku “godzombela”
Leswi switirhisiwa leswintshwa swi endlaka leswaku swilo swi olova swi tlhela swi hatlisa, ku tirhisiwa ka thekinoloji hi ndlela leyi yo biha ku ta andza. Kambe u nga pfumeleli ku swi tirhisa ku ku “godzombela.” Loko u “tixavela nkarhi” u nga endla leswaku switirhisiwa swa thekinoloji u nga swi tirhisi ku tlula mpimo.—Vaefesa 5:16.
^ ndzim. 5 Eka xihloko lexi, marito lama nge “switirhisiwa swa thekinoloji” ma vula xitirhisiwa xin’wana ni xin’wana lexi u kotaka ku rhumela rungula ro karhi ku katsa ti-email, ku foyina, ku tsala ti-sms, tivhidiyo, vuyimbeleri, mintlango ni swifaniso.
DYONDZA SWO TALA
Ndlela Yo Kombisa Ku Xixima Loko U Rhumela Kumbe U Amukela Rungula Eka Selifoni
Xana swi hoxile ku kavanyeta bulo hileswi u lavaka ku languta rungula eka selifoni? Kumbe xana swi hoxile ku tshika selifoni u nga hlayi rungula leswaku mi hambeta mi bula?
Ndlela Yo Dyondzisa Vana Ku Tirhisa Internet Hi Ndlela Leyinene
U nga endla yini leswaku u pfuna n’wana wa wena leswaku a kota ku tiendlela swiboho swa vutlhari?


text:
Dyondzo 108: ENdleleni Leyi Yaka eDamaska
Xana wa swi tiva leswaku i mani loyi a etleleke laha hansi? I Sawulo. Tsundzuka, hi yena loyi a a rindze tinguvu ta vavanuna lava a va khandla Stefano hi maribye. Languta ku vonakala lokuya lokukulu! Ku humelele yini?
Endzhaku ka loko Stefano a dlayiwile, Sawulo a a rhangela eku hlotiweni ka valandzeri va Yesu leswaku a ta va xanisa. A a famba hi yindlu ni yindlu a va kokela ehandle kutani a va nghenisa ekhotsweni. Vadyondzisiwa vo tala va balekele emitini yin’wana naswona va sungule ku vula “mahungu lamanene” kona. Kambe Sawulo u ye emitini yin’wana ku ya lava valandzeri va Yesu. Enkarhini wolowo a a ri endleleni yo ya eDamaska. Kambe loko a ri endleleni, ku humelele mhaka leyi yo hlamarisa:
Hi xitshuketa ku vonakala loku humaka etilweni ku tlhave Sawulo ku n’wi rhendzela. U wele ehansi hilaha u swi vonaka hakona laha. Kutani rito ri ku: ‘Sawulo, Sawulo! U ndzi xanisela yini?’ Vavanuna lava a va ri na Sawulo va vone ku vonakala kutani va twa ni mpfumawulo wa rito, kambe a va swi twisisanga leswi a swi vuriwa.
Sawulo u vutise a ku: ‘Xana u mani, Hosi?’
Hiloko rito ri ku: ‘Hi mina Yesu, loyi u n’wi xanisaka.’ Yesu u vule tano hikuva loko Sawulo a xanisa valandzeri vakwe, Yesu a a twa onge ku xanisiwa yena.
Kutani Sawulo u vutise a ku: ‘Xana ndzi fanele ku endla yini, Hosi?’
Yesu u te: ‘Pfuka u nghena eDamaska. Kwalaho u ta byeriwa leswi u faneleke u swi endla.’ Loko Sawulo a pfuka a pfula mahlo, a a nga voni nchumu. A a fe mahlo! Kutani vavanuna lava a a ri na vona va n’wi khome hi voko va n’wi yisa eDamaska.
Hiloko Yesu a vulavula ni un’wana wa vadyondzisiwa vakwe eDamaska, a ku: ‘Pfuka, Ananiya. Yana exitarateni lexi vuriwaka Ndzulamo. Endlwini ya Yudasi u vutisa munhu loyi a vuriwaka Sawulo. Ndzi n’wi hlawurile leswaku a va nandza wa mina wo hlawuleka.’
Ananiya u yingisile. Loko a hlangana na Sawulo, u n’wi tlhandleke mavoko kutani a ku: ‘Hosi yi ndzi rhumile leswaku u tlhela u vona ni ku tala moya lowo kwetsima.’ Xikan’we-kan’we swilo leswi fanaka ni mahakatimba swi we ematihlweni ya Sawulo, kutani a tlhela a vona.
Sawulo u tirhisiwe swinene ku chumayela eka vanhu va matiko yo tala. A a tiviwa tanihi muapostola Pawulo, loyi hi nga ta dyondza swo tala ha yena. Kambe a hi rhangeni hi vona leswaku Xikwembu xi rhume Petro leswaku a ya endla yini.
Mintirho 8:1-4; 9:1-20; 22:6-16; 26:8-20.
Swivutiso
- Sawulo u endle yini endzhaku ka loko Stefano a dlayiwile?
- Loko Sawulo a ri endleleni yo ya eDamaska, hi wihi nchumu wo hlamarisa lowu humeleleke?
- Yesu u byele Sawulo leswaku a endla yini?
- Hi swihi swiletelo leswi Yesu a swi nyikeke Ananiya, naswona Sawulo u swi kotise ku yini ku tlhela a vona?
- Xana Sawulo u tiviwe hi vito rihi, naswona u tirhisiwe njhani?
Swivutiso swo engetela
- Hlaya Mintirho 8:1-4.
Xana ku xanisiwa ka vandlha ra Vukreste leri a ra ha ku simekiwa ku pfune njhani leswaku Vukreste byi andza, naswona hi wihi nchumu lowu fanaka lowu endlekeke manguva lawa?
- Hlaya Mintirho 9:1-20.
Hi yihi mintirho yinharhu leyi Yesu a a lava leswaku Sawulo a yi endla?
- Hlaya Mintirho 22:6-16.
Hi nga fana njhani na Ananiya, naswona ha yini sweswo swi ri swa nkoka?
- Hlaya Mintirho 26:8-20.
Xana ku hundzuka ka Sawulo a va Mukreste swi tirha tanihi xikhutazo hi ndlela yihi eka lava nga ni vanghana va vukati lava nga riki vapfumeri namuntlha?
DYONDZA SWO TALA
Khadi Ra Bibele Ra Pawulo
Pawulo a a endla ntirho wa njhani leswaku a ta kota ku tihlayisa loko a ri karhi a chumayela? Tirhisa khadi leri ra Bibele leswaku u kuma nhlamulo.


text:
NHLOKO-MHAKA YA XIFUNENGETO
Ndlela Yo Langutana Ni Ntshikilelo Lowu Vangiwaka Hi Ntirho
ANIL a a nga ha tikoti hi ku karhala. A ha ku amukela ntirho lowuntshwa hikuva a wu ta n’wi endla a va ni ndhuma naswona a to yi nusa kunene mali. Kambe sweswi se a a tirha ku kondza ku va vusiku naswona a a tirha ni hi mahelo-vhiki, minkarhi yin’wana a a tirha tiawara ta kwalomu ka 80 hi vhiki. U ri: “Ndhawu leyi a ndzi tirhela eka yona a yi hlangahlanganile naswona swilo hinkwaswo a a swi tshikeriwa mina. Kutani ndzi tivutise ndzi ku: ‘Ndzi lo dyoha yini? Loko ndzo ka ndzi nga teki goza, ndzi ta fa.’” Anil a a tshamela ku karhatiwa hi ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho.
Ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho a wu vangiwi hi ku karhala naswona a wu vangiwi hi ntshikilelo lowu munhu a hlangavetanaka na wona entirhweni siku ni siku. Swikombiso leswi kombisaka loko munhu a ri ni ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho i ku va munhu a tshama a karhele, a tshama a tshikilelekile ni ku tshamela ku hela matimba. Vanhu lava karhatiwaka hi ntshikilelo lowu, va tala ku nga ha wu tsakeli ntirho wa vona, a va vi na ntsako naswona a va hiteki. Nakambe vulavisisi byi katsa ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho eka mintshikilelo leyi vangelaka vanhu mavabyi.
I yini leswi vangaka ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho? Hakanyingi wu vangiwa hi ku taleriwa hi ntirho. Leswi ikhonomi yi tsekatsekaka, vathori van’wana va lava leswaku vatirhi va tirha tiawara leti engetelekeke, minkarhi yin’wana va va holela cinci. Masiku lawa thekinoloji yi endla leswaku vanhu va tshama va khomekile hi ntirho va nga kumi ni nkarhi wo wisa. Swin’wana leswi vangelaka vanhu ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho, i ku nga sirheleleki ka ntirho, ku tsandzeka ku lawula ndlela leyi va tirhaka ha yona, ku titwa va nga khomiwanga kahle, ku nga tivi swilo leswi nga swa nkoka ni ku tlulana milenge ni vatirhi-kulobye.
Nakambe munhu a nga ha tivangela hi yexe ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho. Vanhu van’wana va ringeta ku tirha mintirho yo tala hikwalaho ko lava ku fikelela tipakani ta vona ni ku hola mali yo tala. Vanhu vo tano va nga ha tikuma va khomekile swinene naswona va tihoxa ekhombyeni ro hlaseriwa hi ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho.
Loko u karhatiwa hi ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho, i yini leswi nga ku pfunaka leswaku u hlakarhela? I ntiyiso leswaku swi nga ha vonaka onge a swi nge koteki ku cinca loko u ri exiyin’weni lexi u nga kotiki ku xi lawula. Hambiswiritano, xiya magoza ya mune lama landzelaka lama nga ku pfunaka u kota ku langutana ni ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho. U nga ha kuma leswaku ku ni tindlela to tala leti nga ku pfunaka leti a wu nga ti ehleketi.
1. KAMBISISA SWILO LESWI NGA SWA NKOKA EKA WENA.
I yini lexi nga xa nkoka ngopfu eka wena? Eka hinkwaswo leswi va nga swi vulaka, vanhu vo tala va nga ha sungula hi ku vula leswaku i ku va ni vuxaka ni swirho swa mindyangu ya vona ni ku va ni rihanyo lerinene. Swilo leswi swi nga ha khumbeka swinene loko wo khomiwa hi ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho.
Ku tiva swilo leswi nga swa nkoka eka wena, swi ta ku pfuna leswaku u kota ku endla swiboho ni loko swi tika ni ku ala ku teka ntirho. Hi xikombiso u nga ha swi xiya leswaku ntirho wa wena wu ta ku endla u khomiwa hi ntshikilelo. Kambe u nga ha ku, ‘A ndzi nge swi koti ku cinca mintirho kumbe ku yi hunguta, ndzi lava mali.’ I ntiyiso leswaku hinkwerhu ha yi lava mali, kambe sweswo swi ta endla leswaku swilo leswi u swi tekaka swi ri swa nkoka swi khumbeka swinene.
Tivonele leswaku u nga pfumeleli ntshikilelo wa vanhu lava u tshamaka na vona, wu ku endla u teka swilo leswi va swi tekaka swi ri swa nkoka u swi endla swa nkoka eka wena. Swi nga ha endleka leswaku swilo leswi muthori wa wena a swi tekaka swi ri swa nkoka, swi nga fani ni leswi wena u swi tekaka swi ri swa nkoka. Van’wana va nga ha teka ntirho wu ri wa nkoka evuton’wini bya vona, kambe leswi a swi vuli swona leswaku na wena u fanele u endla tano.
NAWU WA BIBELE: “HAMBILOKO MUNHU A RI NI SWO TALA, VUTOMI BYAKWE A BYI HUMI EKA SWILO LESWI A NGA NA SWONA.”
2. OLOVISA VUTOMI BYA WENA.
Leswaku u hunguta ntshikilelo ni ku kuma nkarhi wo endla swilo leswi hakunene u swi tekaka swi ri swa nkoka, u nga ha endla xiboho xo tirha tiawara ti nga ri tingani, swi nga ha lava leswaku u hlamusela muthori wa wena leswaku a ku hungutela ntirho kumbe u nga ha endla xiboho xo cinca mintirho. Ku nga khathariseki leswaku u hlawula ku endla yini, u ta boheka ku cinca ndlela leyi u tirhisaka mali ya wena ha yona ni ku olovisa vutomi bya wena. Ku endla tano swa koteka naswona swi nga ha endleka swi nga tiki hi ndlela leyi a wu ehleketa ya yona.
Ematikweni yo tala, vanhu lava va xavaka ni ku xavisa tinhundzu, va byela vanhu leswaku ku va munhu a kuma ntsako, swi titshege hi ku va ni mali yo tala ni rifuwo. Kambe entiyisweni a swi tano. Ku hanya vutomi byo olova swi nga endla leswaku munhu a tiphina ni ku eneriseka hi vutomi. Leswaku u kota ku endla tano, hunguta ndlela leyi u yi tirhisaka ha yona mali ya wena u tlhela u yi hlayisa. Ringeta ku hunguta kumbe ku tshika ku xava hi xikweleti. Vulavurisana ni ndyangu wa wena hi ku cinca loku u tlhela u kombela nseketelo wa vona.
NAWU WA BIBELE: “LOKO HI RI NI SWAKUDYA NI SWIFUNENGETO, HI TA ENERISEKA HI SWILO LESWI.”—1 TIMOTIYA 6:8
3. DYONDZA KU ALA LOKO U NGA TA WU KOTA NTIRHO.
Loko u vona onge ntirho lowu u nyikiweke wona wu tele ngopfu kumbe loko u hlangavetana ni swiphiqo swin’wana entirhweni, vulavurisana ni muthori wa wena. Loko swi koteka, tana ni ndlela leyi u nga swi tlhantlhaka ha yona swiphiqo swa kona leyi nga ta vuyerisa wena ni muthori wa wena. Hlamusela muthori wa wena ndlela leyi u wu tekaka ha yona ntirho wa wena naswona n’wi byele ni leswi u tiyimiseleke ku swi endla, kambe tlhela u n’wi byela ni leswi u nga ta ka u nga swi koti ku swi endla hambi ko ba lexi dumaka.
Vona khombo ra ha ri ekule u tlhela u tiyiseka hi leswi u swi endlaka. Loko u lava ku tirha tiawara letitsongo, muthori wa wena a nga ha langutela leswaku na wena u langutela muholo lowutsongo. Langutela ku xungetiwa hi ku byeriwa leswaku u ta heleriwa hi ntirho naswona u lunghekela ku tihlamulela. Tsundzuka leswaku nkarhi lowunene wa ku lava ntirho wun’wana hi loko wa ha tirha.
Hambiloko u pfumelelane ni muthori wa wena malunghana ni ndlela leyi u nga ta tirha ha yona, u nga ha langutela ku tlhela u engeteleriwa ntirho. I yini lexi nga ku pfunaka leswaku u nga cinci xiboho xa wena? I ku hanya hi ku pfumelelana ni swiboho leswi u swi endleke. Ku endla tano swi ta ku pfuna leswaku u endla muthori wa wena na yena a hanya hi ku pfumelelana ni xiboho lexi mi twaneke ha xona, lerova a nga ku engeteleli ntirho wo tala ku tlula lowu mi twaneke ha wona.
NAWU WA BIBELE: “INA WA N’WINA A A VE INA, E-E WA N’WINA A VA E-E.”—MATEWU 5:37
4. WISA.
Hambiloko ntirho wa wena wu nga ku vangeli swiphiqo leswikulu, u nga ha va ni ntshikilelo, u tirha ni vanhu lava swi tikaka ku tirha na vona ni ku hlangavetana ni swiyimo leswi nga tsakisiki. Hikwalaho tinyike nkarhi lowu eneleke wo wisa naswona u tihungasa hi ku ringanisela. Tsundzuka leswaku vutihungasi a swi kali swi lava byi va lebyi durhaka leswaku byi va lebyi nga ta ku phyuphyisa wena ni ndyangu wa wena.
Tikarhatele ku endla xinghana ni vanhu lava u nga tirhiki na vona naswona papalata ku vulavula hi ntirho lowu u wu endlaka? Ha yini? Buku leyi vuriwaka Your Money or Your Life yi ri: “Leswi u nga xiswona i swa nkoka swinene ku tlula leswi u swi endlaka leswaku u ta kuma mali.” Loko ku ri leswaku loko vanhu va ku vona va vona ntirho lowu u wu endlaka, xisweswo swi ta ku tikela ku hunguta ndlela leyi ntirho wu hoxaka xandla ha yona evuton’wini bya wena.
NAWU WA BIBELE: “VOKO LERI TELEKE KU WISA RA ANTSWA KU RI NI MAVOKO MAMBIRHI LAMA TELEKE NTIRHO WA MATIMBA NI KU HLONGORISA MHEHO.”—EKLESIASTA 4:6
Xana u nga swi kota hakunene ku endla ku cinca loku lavekaka leswaku u ta kota ku hlula ntshikilelo lowu vangiwaka hi ntirho? Ina, u nga swi kota. Anil loyi ku vulavuriweke ha yena eku sunguleni ka xihloko lexi, u swi kotile ku endla tano. U ri: “Ndzi vulavurisane ni muthori wa mina wa khale, ndzi kombela leswaku a tlhela a ndzi thola kutani u pfumerile. Ndzi khomiwe hi tingana ku tlhela ndzi tirha ni khale ka vatirhi-kulorhi lava ndzi va byeleke leswaku ndza famba ndzi ya ‘emadyelweni ya rihlaza.’ Nakambe se a ndzi ta hola mali yitsongo. Kambe ndzi ve ni ku rhula ka mianakanyo naswona ndzi kota ku heta nkarhi wo tala ni ndyangu wa mina ni ku endla swilo swin’wana leswi ndzi swi tekaka swi ri swa nkoka evuton’wini bya mina.”
DYONDZA SWO TALA
Leswi Ku Humelela Ka Xiviri Swi Vulaka Swona
Ku ni muxaka wa ku humelela lowu tluriwaka hi ku tsandzeka
Xana Vutomi Bya Mina Byi Ni Xikongomelo?
Vanhu vo tala va anakanya leswaku mali ni ndhuma hi swona swo sungula evuton’wini, kambe ku ni swin’wana leswi tlulaka sweswo.


text:
Nkatsakanyo Wa Tiko Ra Rhaxiya
Timbhoni ta Yehovha ta le Rhaxiya ti sungule ku gandzela hi ku rhula endzhaku ka loko ti tsarisiwe ximfumo hi Rhaxiya hi 1992. Ti tlhele ti ya tsarisa hi 1999 ehansi ka Nawu wa ku Tirhisa Ripfalo hi ku Ntshunxeka ni ku Khoma Minhlangano ya Vukhongeri. Ku ni mintlawa yo tala ya Timbhoni ta Yehovha leyi tsarisiweke ximfumo etikweni hinkwaro.
Kambe Timbhoni ta Yehovha ti langutana ni swiphiqo leswi xungetaka ntshunxeko wa tona wa vukhongeri. Ku sukela hi 2009, maphorisa ma sungule ku endla kungu ro kota ku khoma Timbhoni hi ku tlula Nawu wa Swiendlo leswi Xungeteka Mfumo. Tihuvo ta le Rhaxiya ti vule leswaku minkandziyiso ya Timbhoni ta Yehovha ku katsa ni website ya tona leyi nga nawini ya jw.org—a hi swinene. Maphorisa ma seche miti yo tala ni tindhawu ta vugandzeri. Vachuchisi va hehle Timbhoni hi vukungundzwana ni vugevenga hikwalaho ka leswi ti khomaka minhlangano ya vukhongeri.
Hambileswi Huvo ya Matiko ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu yi ringeteke ku vulavurisana ni valawuri va Rhaxiya, a va tikarhatanga hi ku herisa xihlawuhlawu ni ku xanisiwa ka Timbhoni ta Yehovha. Maphorisa ma ringeta hi matimba ku endlela leswaku ntirho wa Timbhoni ta Yehovha wu nga tshuki wu ya emahlweni.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
1 Tikronika 12:1-40
12 Lava hi vona va teke eka Davhida eSikilaga+ loko a ha vekeriwe swipimelo hikwalaho ka Sawulo+ n’wana wa Kixi; naswona a va ri exikarhi ka vavanuna va matimba,+ lava va pfunaka enyimpini,2 lava va hlomeke hi vurha, va tirhisa voko ra xinene ni ra ximatsi+ hi maribye+ kumbe hi miseve+ eka vurha.+ A va ri vamakwavo wa Sawulo, wa ka Benjamini.3 A ku rhangela Ahiyezere na Yowasi vana va Xemaha lowa le Gibiya,+ Yeziyele na Peleti vana va Azamavhete,+ Beraka na Yehu lowa le Anathoti,+4 Iximaya lowa le Gibiyoni,+ wanuna wa matimba exikarhi ka lava va 30+ ni la langutelaka lava va 30; Yeremiya, Yahaziyele, Yohanani na Yozabadi lowa le Gedera,+5 Eluzayi, Yerimoto, Beyaliya, Xemariya na Xefatiya lowa le Harifi,6 Elkana, Ixaya, Azarele, Yowezere na Yaxobuwamu, lava va ka Kora,+7 Yuwela, Zebadiya vana va Yerohamu wa le Gedori.8 A ku ri ni van’wana va ka Gadi lava va tihlawuleke va ya etlhelweni ra Davhida endhawini leyi swi tikaka ku yi tshinelela emananga,+ vavanuna va vurhena, va matimba, vavanuna va vuthu ra nyimpi, lava va hlayisaka xitlhangu lexikulu ni tlhari swi lunghekile,+ lava swikandza swa vona a ku ri swikandza swa tinghala,+ a va fana ni timhala ehenhla ka tintshava hi rivilo.+9 Ezere a a ri murhangeri, Obadiya a va wa vumbirhi, Eliyabu a va wa vunharhu,10 Mixamana a va wa vumune, Yeremiya a va wa vuntlhanu,11 Atayi a va wa vutsevu, Eliyele a va wa vunkombo,12 Yohanani a va wa vunhungu, Elizabada a va wa vukaye,13 Yeremiya a va wa vukhume, Makibanayi a va wa vu-11.14 Lava a ku ri vana va Gadi,+ varhangeri va vuthu. Lontsongo a a ringana ni vanhu va 100, lonkulu ngopfu a a ringana ni vanhu va 1 000.+15 Lava hi vona va peleke Yordani+ en’hwetini yo sungula loko wa ha khapakhapa etimbuweni ta wona hinkwato,+ kutani va hlongola hinkwavo lava a va ri erivaleni ra le hansi, evuxeni ni le vupela-dyambu.16 Vana van’wana va Benjamini na Yuda va fika endhawini leyi swi tikaka ku yi tshinelela,+ eka Davhida.17 Kutani Davhida a humelela emahlweni ka vona, a va hlamula a ku: “Loko mi tile hi ku rhula+ eka mina leswaku mi ndzi pfuna, mbilu ya mina yi ta va ni vun’we na n’wina.+ Kambe loko mi tele ku ndzi xenga eka swirha swa mina ku nga ri na xihoxo eswandleni swa mina,+ Xikwembu+ xa vatatana a xi swi vone, xi swi lulamisa.”+18 Moya+ wu fika eka Amasayi, murhangeri wa lava va 30:“Hina hi va wena, Wena Davhida, naswona hi na wena,+ Wena n’wana wa Yese.Ku rhula, ku rhula a ku ve ka wena, ku rhula a ku ve eka loyi a ku pfunaka,Hikuva Xikwembu xa wena xi ku pfunile.”+Hiloko Davhida a va amukela a va veka exikarhi ka varhangeri va masocha.+19 A ku ri ni van’wana va Manase lava va yeke eka Davhida loko a ta ni Vafilisita+ ku lwa na Sawulo; kambe a nga va pfunanga, hikuva tihosi leti tirhisanaka+ ta Vafilisita ti twanane leswaku ti n’wi hlongola, ti ku: “U ta nghenisa tinhloko ta hina ekhombyeni, a balekela eka hosi yakwe Sawulo.”+20 Loko a fika eSikilaga,+ lava va balekeleke eka yena va suka eka Manase i Adhina, Yozabadi, Yediyayele, Mikayele, Yozabadi, Elihu na Ziletayi, varhangeri+ va vanhu va magidi lava a va ri va Manase.21 Loko ku ri vona, a va pfuna Davhida ku lwa ni vuthu ra vaphangi,+ hikuva hinkwavo ka vona a ku ri vavanuna va matimba+ ya vunghwazi, va ve tindhuna evuthwini;22 hikuva vanhu a va ta eka Davhida siku ni siku ku ta+ n’wi pfuna, kukondza ku va nxaxa lowukulu,+ ku fana ni nxaxa wa Xikwembu.+23 Leti a ku ri tinhlayo ta varhangeri lava va hlomeleke vuthu, lava va veke va Davhida eHebroni,+ leswaku va hundzuluxela vuhosi+ bya Sawulo eka yena, hi ku landza xileriso xa Yehovha.+24 Vana va Yuda lava a va rhwala xitlhangu lexikulu ni tlhari a va ri 6 800, va hlomele nyimpi.25 Eka vana va Simiyoni, vavanuna va matimba ya vunghwazi a va ri vuthu ra 7 100.26 Eka vana va Valevhi, 4 600.27 Yoyada a a ri murhangeri+ wa vana va Aroni,+ a a ri na 3 700.28 Na Sadoki,+ jaha ra matimba ya vunghwazi ni yindlu ya vatata wa yena, tindhuna ta 22.29 Eka vana va Benjamini,+ vamakwavo wa Sawulo,+ a va ri 3 000, ku fikela enkarhini wolowo vo tala va vona a va tshama va rindze yindlu ya Sawulo hi vurhon’wana.30 Eka vana va Efrayimi a ku ri ni vavanuna va 20 800, va matimba+ ya vunghwazi, vavanuna va ndhuma, hi yindlu ya vatata wa vona.31 Eka hafu ya nyimba ya Manase,+ a va ri 18 000 lava a va boxiwe hi mavito leswaku va ta endla Davhida a va hosi.32 Eka vana va Isakara+ lava va kotaka ku twisisa minkarhi,+ lava tivaka leswi tiko ra Israyele ri faneleke ri swi endla,+ a ku ri ni varhangeri va vona va 200, vamakwavo hinkwavo a va lerisiwa hi vona.33 Eka Zebuloni,+ lava a va huma va ya enyimpini, va lunghekele nyimpi, va ri ni matlhari hinkwawo ya nyimpi, a va ri 50 000, naswona a va khitikanela eka Davhida hi mbilu yin’we.34 Eka Neftali+ a ku ri ni tindhuna ta 1 000, ti ri ni vanhu va 37 000 lava va tamelaka xitlhangu lexikulu ni fumu.35 Eka va ka Dani, lava a va lunghekele nyimpi a va ri 28 600.36 Eka Axere,+ lava a va huma va lunghekele nyimpi a va ri 40 000.37 Ku suka entsungeni wa Yordani+ wa va ka Ruveni ni va ka Gadi ni hafu ya nyimba ya Manase va ri ni matlhari hinkwawo ya vandla ra nyimpi, a va ri 120 000.38 Lava hinkwavo a va ri vavanuna va nyimpi, lava va khitikanelaka enyimpini; va fike eHebroni hi mbilu+ leyi heleleke leswaku va veka Davhida a va hosi ya tiko hinkwaro ra Israyele; ni lava va seleke hinkwavo va Israyele a va ri ni mbilu yin’we leswaku va endla Davhida a va hosi.+39 Va ye emahlweni va ri na Davhida kwalaho ku ringana masiku manharhu, va dya ni ku nwa,+ hikuva vamakwavo a va va lunghiselerile.40 Ni lava a va ri ekusuhi na vona, ku ya fika eIsakara+ na Zebuloni+ na Neftali,+ a va tisa swakudya hi timbhongolo+ ni tikamela ni timeyila ni tihomu, swakudya leswi endliweke hi mapa,+ swimbundzwa swa makuwa lama omisiweke+ ni swimbundzwa swa mukhusu wa madiriva,+ vhinyo,+ mafurha,+ tihomu+ ni tinyimpfu+ to tala, hikuva a ku ri ni ku tsaka+ eIsrayele.


text:
Xana Mi Vakreste?
Ina. Hina hi Vakreste hikwalaho ka swivangelo leswi landzelaka:
Hi ringeta ku tirhisa tidyondzo ni ndlela leyi Yesu Kreste a a endla swilo ha yona.—1 Petro 2:21.
Ha tshemba leswaku Yesu i muponisi ni leswaku “
ku hava vito rin’wana ehansi ka tilo leri nyikiweke vanhu leri hi faneleke ku ponisiwa ha rona.”—Mintirho 4:12.
Loko vanhu va va Timbhoni ta Yehovha, va khuvuriwa hi vito ra Yesu.—Matewu 28:18, 19.
Hi khongela hi vito ra Yesu.—Yohane 15:16.
Ha tshemba leswaku Yesu i Nhloko kumbe u nyikiwe vulawuri ehenhla ka vavanuna hinkwavo.—1 Vakorinto 11:3.
Hi hambane hi tindlela to karhi eka vukhongeri byin’wana lebyi vuriwaka bya Vukreste. Hi xikombiso, ha tshemba leswaku Bibele yi dyondzisa leswaku Yesu i N’wana wa Xikwembu ku nga ri xiphemu xa Vunharhu-un’we. (Marka 12:29) A hi pfumeli leswaku moya a wu fi ni leswaku Bibele yi vula leswaku Xikwembu xi xanisa vanhu etiheleni hilaha ku nga heriki kumbe lava rhangelaka leswaku va va ni swithopo leswi va tlakusaka eka van’wana.—Eklesiasta 9:5; Ezekiyele 18:4; Matewu 23:8-10.
DYONDZA SWO TALA
Xana U Fanele U Pfumela Eka Dyondzo Ya Vunharhu-un’we Leswaku U Va Mukreste?
Swa tika ku yi hlamusela dyondzo leyi. Leswi Bibele yi swi dyondzisaka swa twisiseka naswona swa olova.
Xana Moya-xiviri A Wu Fi?
Dyondza leswi Bibele yi swi vulaka hi moya-xiviri wa munhu.
Xana Vanhu Vo Homboloka Va Xanisiwa eTiheleni?
Xana Xikwembu xa rirhandzu xi nga xanisa vanhu hilaha ku nga heriki?


text:
1"Nyi mi embede esi, gasi mu si khunguvanyegi. 2Vajudha va na mi tutumisani umo nya dzinyumba nya nombelo. Gi ngu vboha gikhati nya gu vatshavbo vale va na mi songago va na pimisa gu khavo va gu rungudza ni gu thumela Nungungulu. 3Va na gira kharato kholu kha va muti, Babe wangu ni eni. 4Gasi olu nya gu mi embela esi, gufela gu gya gu vboha gikhati gyakone, mu dundruge gu khenu nyi di mi embede; kha nya mi embelani gu khugela guhegulani, kholu nyidiri nanu. 5"Olu nyi ngu hongola ga wule a nyi rumedego. Mwalo ni moyo wanu a nyi wudzisago khuye: Wa gu hongola hayi? 6Myonyo yanu yi swihade, kholu nyi mi embelago silo sesi. 7Aholu, lisine kheli: I tshukwana nyi gu hongola, kholu, nyamba hongola, kha nata gwanu Muphasedzeli, gasi nya gu hongola, nyi naya mu rumela ate gwanu. 8Na vbohide anata gira vathu va tigoni va tugule gu khavo va ghohide khu gu mbati gu khavo gighoho gilo muni; ni gumba pima esi si godwago khu Nungungulu; ni gu mbati ginani gulamula gwa Nungungulu. 9Vathu va tigoni va ghohide khu gu mbati gu khavo gighoho ginani, kholu kha va khodwa gwangu; 10Va ghohide khu gumba pima esi si godwago khu Nungungulu, kholu eni nyi ngu hongola ga Babe, vathu kha va na nga nyi wona gambe; 11Va ghohide khu gu mbati gu khavo ginani gulamula gwa Nungungulu, kholu mufumeli nya litigo lamudwe. 12"Nyi ngari ni silo nya singi nya gu mi embeleni, aholu, kha mu dzi kodzi gu si hakha olu. 13La guta Liphuvbo nya lisine, ilo li nata mi endredza, li mi yisa lisineni nya guvbelele, kholu kha li nata ganela silo nya gu si khugele, aholu li nata ganela silo li si pwidego, ni guta mi tivisani iso si natago. 14Ilo li na nyi dhumisa, kholu li na tivisa basi iso li na gu hakhago khu mandzani gwangu. 15Satshavbo sigu sa Babe tshangu neni. Khu kharato nyi nga kheni: li na mi tivisa basi iso li na si hakhago khu mandzani gwangu. 16"Nugunugu kha mu na nyi wona, khadukhadu munata nyi wona gambe." 17Khavbo avbo, vambe vapizane vaye va di khavo: "Ma gu tshamusela ginani magana yaya: 'Nugunugu kha mu na nyi wona, khadukhadu mu nata nyi wona,' nayo nya gu khayo: 'Eni nyi ngu hongola ga Babe?' 18Va di khavo: 'Ginani Nugunugu yoyu a wu thulago?' Kha hi dziti wa gu thula ginani." 19Jesu na dzitide nya gukhuye va gu vbweta gu mu wudzisa, a di khuye: "Ina kamwe mwa gu wudzisana khiso nyi nga ganelago, kheni: 'Nugunugu kha mu na nyi wona, khadukhadu mu nata nyi wona?' 20Khu lisine, nyi ngu mi embelani, kheni: mu na lila ni gusaniseka, aholu litigo li na tsaka. Gani olu gusaniseka gwanu gu na vbindrugedza gukhala litsako. 21Nyamayi a gu bani a lumwa, a gu saniseka, kholu givbohide gikhati gyaye; aholu, na hefemude, kha nga gu dundruga gambe gusaniseka gule, khu litsako nya gyanana a velegidego. 22Gunene, olu mu na ni wusiwana, aholu eni nyi nata mi wonani nya luphye; gikhati gyogyo myonyo yanu yi na tala khu gunengela. Mwalo a na mi dzegelago gunengela gwanu. 23"Litshigu lolo gi mwalo mu na nyi wudzisago. Nyi ngu mi embelani, khu lisine, nya gukheni: satshavbo iso mu na lombago ga Babe khu lina langu, uye a na mi ningani. 24Gima mu si gu lombi gilo khu lina langu. Lombani, mu na ningwa, gasi gutsaka gwanu gu tadzisege. 25"Nyi mi embedeni esi khu sifananiso, aholu gi ngu vboha gikhati nyi na gumba mi embelani gambe khu sifananiso. Nyi na mi tivisani Babe wangu nyamba siha gilo. 26Litshigu lolo mu na lombani khu lina langu; khandri nya gukheni: nyi na mi lombelani ga Babe, 27kholu uye abune Babe a ngu mi gola, kholu mu nyi godego ni gukhodwa gu khenu nyi dzude khu ga Nungungulu. 28Nyi dzude tigoni na nyi guta khu ga Babe; nya luphye nyi ngu diga litigo nyi gu hongola ga Babe." 29Vapizane va di khavo: "Khupwi olu u ganelago nyamba sihaledza; khu ganeli gambe khu sifananiso. 30Olu hi ngu wona nya gukhethu u nguti satshavbo, khu lireli guwudziswa khu muthu, khu guralo hi ngu khodwa gu khethu wa guta khu ga Nungungulu." 31Jesu a di va hakha, khuye: "Olu mu ngu khodwa gwangu, gani? 32Dzitini nya gukhenu gi ngu vboha gikhati, khigyo egi kamwe, mu na guta phalalegiswago, muthu ni muthu a hongola yaye phuvbo, mu nyi tshiya nyenga. Aholu khandreni nyenga, kholu Babe anani eni. 33Nya gu mi embelani esi, gasi mu tshale ni gurula gwangu; mu na mana sigaradzo tigoni, aholu nyi tumbeni, kholu eni nyi pade litigo."
Copyright
Learn More


text:
DYONDZO 3
Rahava A A Pfumela Eka Yehovha
A hi endle onge hi le mutini wa Yeriko. Muti lowu wu le tikweni ra Kanana, laha vanhu va kwalaho a va nga pfumeli eka Yehovha. Wansati loyi a vuriwaka Rahava a a tshama kwalaho.
Loko Rahava a ha ri xinhwanyetana, u twe marungula ya Muxe loko a ava Lwandle ro Tshwuka kutani a rhangela Vaisrayele va huma aEgipta. U tlhele a twa hi ta ndlela leyi Yehovha a va pfuneke ha yona leswaku va hlula tinyimpi ta vona leti va ti lweke ni valala va vona. Kutani sweswi u twe leswaku Vaisrayele va endle matende ya vona ekusuhi ni muti wa Yeriko!
Rahava u sirhelele vakamberi hikuva a a pfumela eka Yehovha
Siku rin’wana nimadyambu, Vaisrayele vambirhi va ye eYeriko leswaku va ya kambela muti wolowo. Va ye endlwini ya Rahava. U va rhambe leswaku va nghena va tshama. Exikarhi ka vusiku, hosi ya le Yeriko yi kume leswaku vakamberi va le mutini naswona va ye emutini wa Rahava. Kutani hosi yi rhumele vavanuna leswaku va va landza. Rahava u tumbete vakamberi vambirhi ehenhla ka yindlu yakwe kutani a byela vavanuna va hosi a ku: ‘Vakamberi a va ri kwala, kambe se va humile emutini. Loko mo famba sweswi, mi nga va kuma!’ Xana wa swi tiva leswaku ha yini Rahava a sirhelele vakamberi volavo?— Hikuva a a pfumela eka Yehovha naswona a a swi tiva leswaku a a ta nyika Vaisrayele tiko ra Kanana.
Loko vakamberi va nga si famba endlwini ya Rahava va n’wi tshembise leswaku yena swin’we ni ndyangu wakwe a va ta pona loko muti wa Yeriko wu lovisiwa. Xana wa swi tiva leswaku va n’wi byele leswaku a endla yini?— Va te: ‘Teka ntambhu leyi yo tshwuka kutani u yi hayeka ehandle ka fasitere ra wena. Loko u endle tano, un’wana ni un’wana loyi a nga endlwini ya wena u ta pona.’ Rahava u endle hilaha vakamberi va n’wi byeleke hakona. Xana wa swi tiva leswaku ku humelele yini endzhaku ka sweswo?—
Endzhaku ka masiku ma nga ri mangani, Vaisrayele va mache va rhendzela muti va lo whii! Ku ringana masiku ya tsevu va mache va rhendzela muti, kan’we hi siku. Kambe hi siku ra vunkombo, va mache va rhendzela muti ku ringana ka nkombo. Kutani hinkwavo va huwelela. Yehovha u endle leswaku makhumbi lama rhendzeleke muti ya wa. Kambe yindlu leyi a yi ri ni ntambhu yo tshwuka leyi a yi hayekiwe efasitereni a yi wanga! Xana wa yi vona laha xifanisweni?— Rahava ni ndyangu wakwe va ponisiwile!
Hi nga dyondza yini eka Rahava?— Rahava a a pfumela eka Yehovha hikwalaho ka swilo hinkwaswo swo hlamarisa leswi a swi dyondzeke ha yena. Na wena u le ku dyondzeni ka swilo swo tala swo hlamarisa hi Yehovha. Xana wa pfumela eka yena hilaha Rahava a endleke hakona?— Ha swi tiva leswaku wa pfumela!


text:
1Khu matshigu yoyo, ndruma ya Jesu yi di vboha mu dzindzeveni dza mufumeli Herodhi; 2uye a di embela madhota yaye, khuye: "Muthu yoyo khu Johane mubhapatisi a nga wugago khu ga vafudego! Khu kharato a manago tshivba nya gugire khiyo siliwugiso satshavbo sesi!" 3Khaguva khuye Herodhi a nga rumela gu modwa Johane a hungwa dzitshinga, a thedwa pasoni, khu kotani ya Herodhiya, mwangadzi wa ndriyaye, Filipi, 4kholu Johane a di gu mu embela, khuye: "U mwalo fanelo nya gudzege mwangadzi wa ndriyago." 5A di dogorede gu mu songa, aholu a di thava vathu, va nga bani va gu muti kha nga muprofeti. 6Litshigu Herodhi a nga enedzago myaga nya guvelegwe gwaye, nyamahegyane wa Herodhiya a di hana vbakari nya vathu, a gu tsakisa Herodhi, 7Herodhiya di sambanya khuye a na mu ninga ni gevbini igyo a na gu mu lombago. 8Na kutsedzedwe khu mayi waye, nyamahegyane wule a di mu embela, khuye: "Nyi ninge, mbiyani momu, hungo wa Johane mubhapatisi." 9Mufumeli Herodhi a di garadzega aholu, khu kota nya gisambanyo a nga girago vbakari nya vathu, a di ruma gu khuye va mu resele. 10A di ruma, gu pidwa hungo wa Johane mubhapatisi a nga bani aromo pasoni. 11Na va reside hungo khu mbiyani, va di wu ningela ga nyamahegyane, a wu yisa ga mayi waye. 12Vapizane va Johane, va dita dzega girumbi va ya dzinga. Khavbo avbo va di ya tivisa ga Jesu. 13Jesu, na pwide esi, a di bela ngalavani a khuga khu vbale a gu hongola wulangani nya giwula, gu nga bani guri hwindzwana; aholu vathu, na va dzi tide, va di mu landra khu mawundru, gu khugela madhoropani gwawe. 14Na gu tshiga khu ngalavani, Jesu a di wona gidzemo nya gingi. A di pwa gisiro, a gu hawulugisa vadwali vawe. 15Ni silambwana, vapizane va di ya ga Jesu va ya khavo: "Lidambo li hwide, nari gu wulanga wowu giwula; va bweledze, gasi va kodze gu gimbila va renga gilogyo nya guhodze dzindrangani dza vbafuvbyana mumu." 16Aholu Jesu a di va hakha, khuye: "Va nga hongoli; va ningeni enu guhodza." 17Va di hakha, khavo: "Avba igyo hi gu nagyo livbandre sibaba ni dzindzandzi dzimbili basi." 18Jesu a di va embela, khuye: "Si reseni eno gawangu." 19Hwane nya gu bani a rumide gidzemo gu khala vbavbatshi, avbo wu nga bani wu romo mwasi, a di dzega sibaba sile nya livbandre ni dzindzandzi dzimbili, a gu khusedza maho, a si kategisa; a di pilela sibaba a gu si ningela ga vapizane, avo va si kabanisela gidzemo. 20Vatshavbo va di hodza, va khura. Khu sipandre si nga tshalago va di tadza likhumi na sivili situndru. 21Avo va nga hodzago va diri tengo nya livbandre magumi mazana nya vathu, nyamba valela vanyamayi ni sanana. 22Khavbo avbo, Jesu a di ruma vapizane vaye gu bela ngalavani va bani va tshatuga, uye na nga gu phalalegisa vathu. 23Na va phalalegide, a di gwela gigomoni, gasi guya lombelela enga. A di pfoledwa khu lidambo vbale, nari uye enga. 24Gikhati gyogyo, ngalava yi di romo vbakari nya mati, na yi gu vetwa khu mavimbi, kholu va di hambana ni phuvbo. 25Ni marandra gugya Jesu a di va yela, na gu gimbila khu vbatshani nya mati. 26Na va mu wone na gu gimbila khu vbatshani nya mati, vapizane va di thuruga, va gulumela, khavo: "Gikono!" 27Khavbo avbo, Jesu a di va embela, khuye: "Rulani, mu nga thavi, kheni!" 28Pedro a di mu hakha, khuye: "Wa gu bani uri uwe, Pfhumu, nyi rane nyite iyoyo gwago khu vbatshani nya mati." 29Jesu, khuye: "Delu." Pedro, na tshigide khu ngalavani, a di khinga Jesu khu vbatshani nya mati. 30Aholu, na pwide tshivba nya phuvbo yi nga bani yi gu furugedza ngudzu, a di khala hwanga, a gu phela gurika. Khavbo avbo, a di womba huwa, khuye: "Nyi vbanyise, Pfhumu!" 31Jesu a di mu phara khu libogo, a gu mu embela, khuye: "Muthu nya gukhodwe vbadugwana, khu ginani u nga kanakanago?" 32Na va bede ngalavani, phuvbo yi di degula. 33Vatshavbo va nga bani varomo ngalavani, va di khidzima migondroni ga Jesu, va gu mu embela, khavo: "Khu lisine u Mwamana wa Nungungulu!" 34Na va tshatugide, va di tshigela tigoni ga Jenezare. 35Na va mu tide khavo khuye, vathu va tigoni mule, va di tivisana vatshavbo. Khavbo avbo, va di mu resela vadwali vawe vatshavbo. 36Vata mu lomba gu khavo a va dzumedzise gu kuha tshoka nya libhadzi laye. Vatshavbo avo va nga yi kuhago, va di hawulugiswa madwali yawe yatshavbo.
Copyright
Learn More


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | XANA U TA YI AMUKELA NYIKO YA RISIMA LEYI HUMAKA EKA XIKWEMBU?
Nyiko Ya Risima Ku Tlula Hinkwato
MUCHINI wo vatla pensele lowu fanaka ni xikepe lowu nyikiweke Jordan, wu vonaka wu ri nchumu lowu nga nyawuriki. Kambe eka yena i wa risima swinene. Jordan u ri: “Loko ndza ha ri ntsongo, kokwana Russel loyi a a ri munghana wa kokwa wa mina, u ndzi nyike muchini.” Endzhaku ka loko Russell a file, Jordan u byeriwe leswaku Russell u pfune kokwa wakwe ni vatswari vakwe loko va langutane ni xiyimo xo tika swinene evuton’wini. Jordan u ri: “Leswi sweswi ndzi tivaka swo tala hi kokwana Russell, nyiko leyi leyitsongo leyi a ndzi nyikeke yona i ya risima eka mina ku tlula eku sunguleni.”
Hilaha hi swi voneke ha kona eka Jordan, nyiko yi nga ha tikomba yi nga ri ya nkoka kumbe yi nga nyawuli eka van’wana. Kambe munhu loyi a tlangelaka, u yi teka yi ri nchumu wo hlawuleka kumbe ya risima. Loko Bibele yi hlamusela nyiko ya risima ku tlula hinkwato yi ri: “Xikwembu xi rhandze misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo eka yena a nga lovisiwi kambe a va ni vutomi lebyi nga heriki.”—Yohane 3:16.
Nyiko yoleyo yi nga endla leswaku munhu loyi a yi amukelaka a kuma vutomi lebyi nga heriki! Xana yi kona nyiko yin’wana ya risima ku tlula leyi? Hambiloko vanhu van’wana va nga wu voni nkoka wa nyiko yoleyo, Vakreste va ntiyiso va yi teka yi ri ya “risima.” (Pisalema 49:8; 1 Petro 1:18, 19) Hikwalaho ka yini Xikwembu xi nyikele hi vutomi bya N’wana wa xona?
Muapostola Pawulo u hlamusela xivangelo xa kona loko a ku: “Xidyoho xi [nghene] emisaveni hi munhu un’we, ni rifu hikwalaho ka xidyoho, xisweswo rifu ri tlulele vanhu hinkwavo.” (Varhoma 5:12) Munhu wo sungula Adamu, u dyohele Xikwembu hi vomu hikwalaho ka sweswo u kume vuyelo bya xidyoho ku nga rifu. Hikwalaho ka Adamu, rifu ri tlulele vanhu hinkwavo laha misaveni.
“Hakelo leyi tisiwaka hi xidyoho i rifu, kambe nyiko leyi nyikiwaka hi Xikwembu i vutomi lebyi nga heriki ha Kreste Yesu Hosi ya hina.” (Varhoma 6:23) Xikwembu xi rhumele N’wana wa xona la nga swakwe, ku nga Yesu Kreste leswaku a nyikela hi vutomi byakwe lebyi hetisekeke leswaku a ta kutsula vanhu eka rifu. Hikwalaho ka gandzelo rero ra “nkutsulo,” vanhu hinkwavo lava kombisaka ripfumelo eka Yesu va ta kuma vutomi lebyi nga heriki.—Varhoma 3:24.
Loko Pawulo a vulavula hi mikateko hinkwayo leyi Xikwembu xi yi nyikaka vagandzeri va xona hi ku tirhisa Yesu Kreste, u te: “A ku nkhensiwe Xikwembu hikwalaho ka nyiko ya xona ya mahala leyi nga hlamuselekiki.” (2 Vakorinto 9:15) Hakunene nkutsulo i nyiko yo hlawuleke swinene leyi nga hlamuselekiki. Hikokwalaho ka yini nkutsulo ku ri nyiko ya risima swinene ku tlula tinyiko hinkwato leti Xikwembu xi ti nyikeke vanhu? Xana wu hambana njhani ni tinyiko letin’wana? * Xana hi fanele hi wu teka njhani nkutsulo? Leswaku u kuma tinhlamulo ta swivutiso leswi, leti sekeriweke eBibeleni hi kombela u hlaya swihloko swimbirhi leswi landzelaka.
^ ndzim. 8 Yesu hi ku swi rhandza “u nyikete moyaxiviri wakwe a wu nyiketela hina.” (1 Yohane 3:16) Kambe leswi xitlhavelo xexo ku nga xiphemu xa xikongomelo xa Xikwembu, swihloko leswi swi vulavula ngopfu hi Xikwembu tanihi Munyiki wa nkutsulo wolowo.


text:
Ta Rivala
Misava
Vandla ra Rihanyo ra Misava Hinkwayo ri vula leswaku, ku xanisiwa ka vavasati se i “ntungu lowu hangalakeke emisaveni hinkwayo lowu vangelaka vanhu swiphiqo swa rihanyo.” Ri tlhela ri engetela ri ku: “Vavasati va kwalomu ka 35 wa tiphesente va ta xanisiwa hi vanuna lava tshamaka na vona kumbe hi vavanuna lava nga rhandzaniki na vona. Hakanyingi . . . vavasati lava endlaka 30 wa tiphesente emisaveni hinkwayo va xanisiwa hi vanuna lava tshamaka na vona.”
Britain
Ndzavisiso lowu endliweke eka vanhu va 64 303, eka vona 79 wa tiphesente va vona onge “vukhongeri hi byona lebyi vangaka ku xaniseka ni mpfilumpfilu swinene laha misaveni namuntlha.” Ku engetela kwalaho, ndzavisiso lowu endliweke hi 2011 eNghilandhi ni le Wales wu kume leswaku i vanhu lava ringanaka 59 wa tiphesente ntsena lava tivulaka Vakreste, nhlayo yoleyo yi hungutekile yi suka eka 72 wa tiphesete leti kumiweke hi 2001. Hi nkarhi lowu fanaka, nhlayo ya vanhu lava nga weriki eka vukhongeri byo karhi yi andzile yi suka eka 15 yi ya eka 25 wa tiphesente.
Chayina
Swiviko swa mahungu swi vula leswaku, nawu lowu wa ha ku simekiwaka sweswinyana wu lava leswaku loko vantshwa va endzela vatswari va vona lava dyuhaleke va fanele va tlhela va khathala ni hi “swilaveko” swa vona. Nawu wolowo “a wu vuli nchumu malunghana ni ku xupuriwa” ka vana lava tlulaka nawu wolowo.
Yuropa
Masiku lawa mintlawa ya swigevenga yi endla swilo swa vuxisi leswi tirhisiwaka siku ni siku swo tanihi switolwa swo tisasekisa, swisibi hambi ku ri swakudya. Murhangeri wa khampani yin’wana leyi tsundzuxaka vanhu hi vuhlayiseki bya swakudya u ri: “Nchumu wun’wana ni wun’wana lowu cheriwaka eswakudyeni lowu vanhu va wu xavaka ngopfu wu le khombyeni ro endliwa hi ndlela ya vuxisi.” Mutshila un’wana u vula leswaku hi xiringaniso swilo leswi endlaka tiphesente ta khume leswi xaviwaka ematikweni lawa ma hluvukeke swi va swi ri swa vuxisi.
DYONDZA SWO TALA
Xana Vukhongeri Byin’wana Ni Byin’wana Byi Faneriwa Hi Ku Tshembiwa?
Xana u tshame u khomisiwa tingana hi vukhongeri? Loko swi ri tano, swi nga tika ku tshemba vukhongeri byin’wana ni byin’wana. Xana ku dyondza Bibele swi nga ku pfuna njhani?
Xana Wa Byi Lava Vukhongeri?
Ha yini vanhu vo tala va tshika vukhongeri? Xana Xikwembu xi lava ku gandzeriwa?


text:
MHAKA YA VUTOMI
Jairo U Tirhisa Mahlo Leswaku A Tirhela Xikwembu
Xana u tshame u ehleketa leswaku swi njhani ku va eka miri wa wena u kota ku lawula mahlo ntsena? Makwerhu Jairo u le ka xiyimo xexo xo tika. Kambe, u hanya vutomi lebyi nga ni xikongomelo. Ndzi nga si hlamusela lexi endleke leswaku a hanya vutomi lebyi nga ni xikongomelo, ndzi ta rhanga ndzi ku hlamusela hi vutomi bya yena.
Jairo u velekiwe a ri ni vuvabyi bya cerebral palsy lebyi vuriwaka spastic quadriplegia. * Vuvabyi lebyi byi endla leswaku a nga swi koti ku lawula swirho swa yena. Byongo bya yena a byi swi koti ku tirhisana ni minsiha, kutani swirho swa yena swa soholoteka swi nga lawuleki. Minkarhi yin’wana ku va a nga swi koti ku tilawula swa n’wi vavisa. Vanhu lava nga ekusuhi na yena na vona va vaviseka loko va nga swi xiyi. Lexi vavaka hi leswaku, mavoko ni milenge ya yena swi tshama swi bohiwile eka xitulu xa lava lamaleke leswaku a nga tivavisi kumbe ku vavisa van’wana.
KU KULA HI NDLELA YO VAVA
Loko Jairo a ri karhi a kula a a twa ku vava swinene. Loko a ri ni tin’hweti tinharhu, u ve ni switshetshela leswi a swi n’wi siya a titivarile. Minkarhi hinkwayo loko a titivarile, mama a a n’wi tlakula a n’wi yisa exibedlhele, a ehleketa leswaku u file.
Hi ku famba ka nkarhi Jairo u lamarile hikwalaho ko tshama a bohiwile. Loko a ri ni malembe ya 16, marhambu ya yena ya xisuti ma vavisekile naswona sweswo swi endle leswaku a endliwa vuhandzuri endzhumbyini, enyongeni ni le switshan’wini. Ndza ha swi tsundzuka loko Jairo a rila hi ku twa ku vava madyambu man’wana ni man’wana loko a ha ku endliwa vuhandzuri.
Ku va Jairo a nga koti ku endla nchumu swi endle leswaku a tshembela eka van’wana leswaku va n’wi khathalela, va n’wi dyisa, va n’wi ambexa swiambalo ni ku n’wi etlerisa. Papa na mama hi vona a va endla mintirho leyi. Hambileswi Jairo a a lava mpfuno nkarhi na nkarhi, vatswari va hina a va hambeta va n’wi tsundzuxa leswaku vutomi bya yena a byi titsheganga hi vanhu ntsena kambe byi titshege ni hi Xikwembu.
KU VA NI NDLELA YO VULAVULA NA YENA
Vatswari va hina i Timbhoni ta Yehovha, naswona a va hlayela Jairo rungula ra le Bibeleni ku sukela loko a ha ri ricece. Minkarhi hinkwayo a va swi tiva leswaku vutomi byi va ni xikongomelo loko munhu a va ni vuxaka ni Xikwembu. Jairo u lamarile, kambe a nga va ni ntshembo lowu tiyeke hi vumundzuku. Kambe, a va tshamela ku tivutisa loko Jairo a swi twisisa leswi a va n’wi hlayela swona eBibeleni.
Siku rin’wana, loko Jairo a ha ri ntsongo, papa u te: “Jairo, ndzi kombela u vulavula na mina.” U tlhele a ku: “Loko u ndzi rhandza, u ta vulavula na mina!” Tanihi leswi papa a a n’wi kombela leswaku a vula swo karhi, Jairo u tengatengise mihloti. Hambileswi a a ringeta ku humesa rito, a ko twala mpfumawulo wa ku n’unun’uta ntsena. Papa u twe mbilu ku vava leswi a endleke leswaku Jairo a rila. Kambe leswi Jairo a swi endleke a swi kombisa leswaku a a swi twisisa leswi papa a nga swi vula. Ntsena a nga swi koti ku vulavula.
Swi nga siya kule, vatswari va hina va swi xiyile leswaku minkarhi yin’wana Jairo u fambisa mahlo ya yena hi ku hatlisa ku kombisa leswi a swi anakanya ni ndlela leyi a titwaka ha yona. Jairo a a karhateka hikuva a hi minkarhi hinkwayo laha a kota ku endla leswaku va n’wi twisisa. Kambe loko vatswari va mina va kote ku tiva leswi a a swi vula hi ku fambafambisa mahlo ya yena ivi va n’wi nyika leswi a a swi lava, xikandza xa Jairo a xi kombisa ku tsaka. A ku ri ndlela ya yena yo khensa.
Muongori wa vanhu lava nga vulavuriki u ringanyete leswaku loko hi lava leswaku a hlamula a ku ina kumbe e-e, hi fanele hi tlakusela mavoko ehenhla. Voko ra xinene ri vula ina kasi ra ximatsi vula e-e. Hikokwalaho, a a ta vula leswi a swi lavaka hi ku languta voko leri nga rona ku komba nhlamulo ya yena.
MHAKA LEYI NGA RIVALEKIKI EVUTON’WINI BYA JAIRO
Timbhoni ta Yehovha ti khoma tinhlengeletano kanharhu hi lembe, laha ku nyikeriwaka tinkulumo leti sekeriweke eBibeleni eka vanhu vo tala. Minkarhi hinkwayo Jairo u tsakisiwa hi nkulumo leyi nyikeriwaka ya lava nga ta khuvuriwa. Siku rin’wana loko Jairo a ri ni malembe ya 16, papa u n’wi vutise a ku: “Jairo, xana wa swi lava ku khuvuriwa?” Hi ku hlatlisa, u langute voko ra papa ra xinene ku kombisa leswaku wa swi lava ku khuvuriwa. Kutani papa a tlhela a n’wi vutisa a ku: “Xana u xi byerile Xikwembu leswaku u lava ku xi tirhela hilaha ku nga heriki?” Jairo u tlhele a languta voko ra papa ra xinene. A swi ri erivaleni leswaku Jairo se a a nyiketele vutomi bya yena eka Yehovha.
Endzhaku ko va a dyondzeriwa Bibele ko hlayanyana, a swi ri erivaleni leswaku Jairo a a swi twisisa leswi nkhuvulo wa Vukreste a wu vula swona. Kutani, hi 2004, u hlamule xivutiso xa nkoka swinene lexi a nga vutisiwa xona lexi a xi ku: “Xana u tinyiketele eka Xikwembu leswaku u endla ku rhandza ka xona?” Jairo u hlamule xivutiso xexo hi ku languta ehenhla. A ku ri ndlela ya yena yo hlamula leyi a yi hleriwe ka ha ri emahlweni ku kombisa leswaku wa pfumela. Hikwalaho, loko a ri ni malembe ya 17, u khuvuriwile a va Mbhoni ya Yehovha.
A DZIKISA MAHLO YA YENA EKA SWILO SWA XIKWEMBU
Hi 2011, Jairo u kume ndlela leyintshwa yo vulavula, ku nga khompyuta leyi a yi kongomisiwa hi mahlo. Khompyuta ya kona a yi kota ku xiya ku fambafamba ka ndzololo ivi yi pfulapfula tifayili leti nga eka yona. Ku tsopeta kumbe ku languta eka fayili a swi fana ni loko u yi tlika. Khompyuta ya kona a yi endliwe yi va ni bodo leyi nga ni mimfungho ya swifaniso leswi yimelaka marito kumbe swivulwa leswaku swi pfuna Jairo a kota ku vulavula. Loko a tsopeta eka yin’wana ya yona, khompyuta a yi kota ku ma hlayela ehenhla marito lawa a nga tsopeta a langute wona.
Loko ndlela leyi Jairo a twisisaka Bibele ha yona yi ya yi kula, ni ku navela ka yena ko pfuna vanhu leswaku va tiva ntiyiso ku ye ku kula. Siku ni siku loko hi dyondza Bibele ekaya, a a languta endzhaku ni le mahlweni exikarhi ka mina ni khompyuta ya yena. Leyi a ku ri ndlela ya yena yo ndzi tsundzuxa leswaku ndzi fanele ndzi tsala nhlamulo leyi a nga ta yi hlamula hi nkarhi wa dyondzo ya swivutiso ni tinhlamulo eminhlanganweni evandlheni ra hina ra Vukreste.
Eminhlanganweni, a a lava kahle laha nhlamulo yi nga tsariwa kona ivi a tsopeta kona, kutani khompyuta yi hlayela ehenhla marito lama tsariweke leswaku un’wana ni un’wana a ma twa. A a n’wayitela swinene minkarhi hinkwayo loko a khutaza lava nga kona evandlheni hi ndlela leyi. Alex, makwenu lontsongo wa Jairo, u ri: “Minkarhi hinkwayo swa ndzi tsakisa loko ndzi twa nhlamulo ya buti Jairo.”
Jairo u tlhela a tirhisa mahlo ya yena ku byela vanhu hi ntshembo lowu a nga na wona. Ndlela yin’wana leyi a endlaka leswi ha yona i ku tsopeta eka fayili leyi nga ni ntanga lowu nga ni swiharhi ni vanhu va tinxaka hinkwato lava hanyaka hi ku rhula. Loko a tlhela a tsopeta, khompyuta ya yena yi hlayela marito lawa ehenhla: “Ntshembo wa le Bibeleni hi leswaku misava yi ta va paradeyisi laha ku nga ta va ku nga ha ri na vuvabyi ni rifu, Nhlavutelo 21:4.” Loko loyi a yingiseleke a kombisa ku tsakela, u tsopeta kun’wana la khompyuta yi nga ta hlayela marito lawa ehenhla: “Xana wa swi lava ku dyondza Bibele na mina?” Lexi hlamarisaka hileswaku kokwana wa hina wa xinuna u pfumele ku dyondza na yena Bibele. Swa tsakisa loko u vona Jairo a ri karhi a pfuniwa hi Mbhonikulobye leswaku a dyondza na kokwana Bibele. Lexi tsakisaka hileswaku, kokwana u khuvuriwile enhlengeletanweni leyi veke kona eMadrid hi August 2014.
Ndlela leyi Jairo a tinyiketeleke ha yona eka Xikwembu ya xiyiwa hi vadyondzisi va yena exikolweni. Rosario, un’wana wa vaongori loyi a pfunaka vanhu lava nga vulavuriki u te: “Loko ndzi lava ku nghena kereke, ndzi ta ya eka Timbhoni ta Yehovha. Ndzi yi xiyile ndlela leyi ripfumelo ra Jairo ri n’wi pfuneke ha yona leswaku a va ni xikongomelo evuton’wini, ku nga khathariseki xiyimo xa yena xo tika.”
Minkarhi hinkwayo mahlo ya Jairo ma kombisa ku tsaka loko ndzi n’wi hlayela xitshembiso xa Bibele lexi nge: “La khutaka u ta tlula kukota mhunti, ni ririmi ra la nga vulavuriki ri ta huwelela hi ku tsaka.” (Esaya 35:6) Hambileswi minkarhi yin’wana a pfaka a hela matimba, kambe u tshama a tsakile. Leswi swi vangiwa hi leswi a titshegaka hi Xikwembu ni hi ku pfuniwa hi vanghana va yena lava nga Vakreste. Ku languteka ka yena a tsakile ni ripfumelo ra yena leri tiyeke i vumbhoni lebyi kombisaka leswaku ku tirhela Yehovha swi endla leswaku vutomi lebyi tikaka byi va ni xikongomelo.
^ ndzim. 5 Cerebral palsy (CP) i rito leri toloveleke ku tirhisiwa loko ku hlamuseriwa ku vaviseka ka byongo loku kavanyetaka matirhelo ya swirho swa miri. Naswona byi nga ha tlhela byi vanga switshetshela, xiphiqo xa ku dya ni ku tsandzeka ku vulavula. Spastic quadriplegia i muxaka wa vuvabyi bya PC lebyi nga ni khombo swinene; byi nga ha endla leswaku mavoko ni milenge swi oma ni ku endla leswaku nhamu yi nga tiyi.
DYONDZA SWO TALA
Leswi Bibele Yi Swi Vulaka Hi Ku Xaniseka
Xana Xikwembu xi ni mhaka ni maxangu lawa hi langutanaka na wona?


text:
NHLOKOMHAKA YA XIFUNENGETO | LOKO U FERIWA HI LOYI U N’WI RHANDZAKA
Ndlela Yo Langutana Ni Gome
Ku ni swikhutazo swo tala loko swi ta emhakeni leyi. Hambiswiritano, a hi hinkwaswo swi pfunaka. Hi xikombiso, van’wana va nga ha ku khutaza leswaku u nga rili kumbe ku kombisa ndlela leyi u titwaka ha yona. Van’wana va nga ha ku khutaza leswaku u rila ni ku kombisa ndlela leyi u titwaka ha yona. Bibele yi ni langutelo lerinene hi mhaka leyi, leri seketeriwaka hi mindzavisiso ya sweswinyana.
Hi ku ya hi mindhavuko yin’wana vavanuna a va fanelanga va rila. Xana ku ni xivangelo xo khomiwa hi tingana loko u rila, hambi u voniwa hi vanhu? Vativi va miehleketo va pfumela leswaku ku rila i ndlela leyi tolovelekeke yo langutana ni gome. Ku rila swi nga ku pfuna leswaku hi ku famba ka nkarhi u kota ku langutana ni gome hambileswi u feriweke. Hambiswiritano, ku tumbeta ndlela leyi u titwaka ha yona swi nga ha ku vavisa. Bibele a yi swi seketeli leswaku swi hoxile ku rila loko munhu a ri ni gome. Anakanya hi xikombiso xa Yesu. Hambileswi a ri ni matimba yo pfuxa vanhu lava feke, u ririle a vona hi vanhu loko ku fe munghana wakwe Lazaro, loyi a n’wi rhandza!
Hakanyingi munhu wa hlundzuka loko a ri ni gome, ngopfungopfu loko rifu ri endleke hi xitshuketa. Ku ni swivangelo swo tala leswi nga endlaka leswaku munhu loyi a feriweke a hlundzuka, swi nga ha vangiwa hi marito lama tlhavaka lama vuriwaka hi munhu loyi a n’wi xiximaka. Wanuna un’wana wa laha Afrika Dzonga, loyi a vuriwaka Mike u ri: “A ndzi ri ni malembe ya 14 loko tatana a fa. Enkosini wakwe, mufundhisi wa kereke ya Anglican u vule leswaku Xikwembu xi lava vanhu lavanene naswona xi hatla xi va teka. * Sweswo swi ndzi hlundzukisile hikuva a hi n’wi lava tatana. Hambileswi ku hundzeke malembe ya 63, ni sweswi ndza ha twa ku vava.”
Xana ku vuriwa yini loko u tivona nandzu? Ngopfungopfu loko rifu ri humelele hi xitshuketa, munhu loyi a feriweke a nga ha tshamela ku anakanya a ku, ‘A swi ta va swi nga humelelanga loko a ndzi endle swilo hi ndlela yin’wana.’ Kumbexana loko u hetelela ku vulavula ni mufi a mi holovile. Sweswo swi nga ha hoxa xandla eka ku va u titwa nandzu.
Loko u titwa nandzu naswona u hlundzuka, i swa nkoka leswaku u kombisa ndlela leyi u titwaka ha yona. Vulavula ni munghana loyi a nga ta ku yingisela a tlhela a ku tiyisekisa leswaku swi tolovelekile ku va vanhu lava feriweke va titwa hi ndlela yoleyo. Bibele ya hi tsundzuxa: “Nakulorhi wa ntiyiso u ni rirhandzu nkarhi hinkwawo, naswona i makwerhu la velekiweke loko ku ri ni maxangu.”
Munghana lonkulu loyi munhu la feriweke a nga vaka na yena i Yehovha Xikwembu Muvumbi wa hina. N’wi phofulele leswi nga embilwini hi xikhongelo hikuva wa ‘ku khathalela.’ (1 Petro 5:7) Ku tlula kwalaho, u tshembisa leswaku hinkwavo lava endlaka tano va ta va ni “ku rhula ka Xikwembu loku tlulaka miehleketo hinkwayo.” (Vafilipiya 4:6, 7) Nakambe pfumelela Xikwembu leswaku xi ku pfuna u hlakarhela hi ku tirhisa Rito ra xona leri chavelelaka, ku nga Bibele. Tsala matsalwa lama chavelelaka. (Vona bokisi leri nga laha hansi.) U nga ha tlhela u nhlokohata man’wana ya wona. Ku anakanya hi sweswo swi nga ku pfuna, ngopfungopfu nivusiku loko u ri wexe naswona swi ku tikela ku etlela.
Wanuna wa malembe 40, loyi hi nga ta n’wi vitana Jack, wa ha ku feriwa hi nsati hikwalaho ka khensa. Jack u vula leswaku minkarhi yin’wana u titwa a ri ni xivundza ngopfu. Kambe u pfuniwe hi xikhongelo. Wa hlamusela, “Loko ndzi khongela eka Yehovha a ndzi vi na xivundza. Minkarhi yo tala nivusiku ndzi heleriwa hi vurhongo. Endzhaku ko hlaya ni ku anakanyisisa hi Matsalwa lama khutazaka, ndzi tlhela ndzi phofula ta le mbilwini hi xikhongelo, ndzi va ni ku rhula ka mianakanyo ni ka mbilu ivi ndzi kota ku tlhela ndzi etlela.”
Nhwanyana loyi a vuriwaka Vanessa wa ha ku feriwa hi mana wakwe hikwalaho ka vuvabyi. Na yena u vone matimba ya xikhongelo. U ri: “Hi minkarhi yo tika, a ndzi ta vitana vito ra Xikwembu ivi ndzi rila. Yehovha u yingisele swikhongelo swa mina naswona minkarhi hinkwayo a a ndzi nyika matimba lawa a ndzi ma lava.”
Vatsundzuxi van’wana va vanhu lava va feriweke va khutaza lava nga ni gome leswaku va katseka eka mintirho yo pfuna van’wana. Ku endla tano swi tisa ntsako naswona swi nga ha hunguta gome. (Mintirho 20:35) Vakreste vo tala lava feriweke va kume leswaku ku pfuna van’wana swa va chavelela swinene.
^ ndzim. 5 Yoleyo a hi dyondzo leyi humaka eBibeleni. Bibele yi hlamusela swivangelo swinharhu swa rifu.