text:
TINDLELA TO KUMA NTSAKO ENDYANGWINI
Ku Hanyisana Ni Swirho Swa Vukati Bya Wena Bya Vumbirhi
MARGARET, * LOYI A NGA MANA WA VUKATI BYA VUMBIRHI WA LE AUSTRALIA: “Khale ka nsati wa nuna wa mina u byele vana leswaku va nga yingisi nchumu eka leswi ndzi swi vulaka—hambi ku ri nchumu wo olova wo tanihi ku ‘Mi nga rivali ku hlamba matino.’” Margaret u vona onge vukati byakwe a byi fambi kahle hikwalaho ka sweswo.
Mindyangu ya vukati bya vumbirhi yi langutana ni swiphiqo leswi nga tolovelekangiki kumbe leswi talaka ku va kona ni swirho leswi nga tshamiki endyangwini wa yona. * Vatswari vo tala va vukati bya vumbirhi va fanele va vulavurisana ni manana kumbe tatana wa n’wana loko swi ta etimhakeni to tanihi ku endza, ku tshinya ni mali yo wundla. Vanghana na maxaka na vona swi nga va tikela ku amukela swirho leswintshwa swa ndyangu. Xiya ndlela leyi ndzayo leyi humaka eBibeleni yi nga wu pfunaka ha yona ndyangu wa wena wa vukati bya vumbirhi leswaku wu langutana ni swiphiqo sweswo.
VUXAKA 1: N’WANA WA MUTSWARI UN’WANA
Manana wa vukati bya vumbirhi wa le Namibia loyi a vuriwaka Judith u ri: “Mana wa vana va mina va vukati bya vumbirhi u tshame a va byela leswaku ndzo va nsati lontshwa wa tata wa vona ntsena ni leswaku vana lava a hi ri na vona a va nga ta va vamakwenu va vona. Marito yakwe ma ndzi tlhavile hikuva ndzi rhandza vana va nuna wa mina onge hiloko va ri va mina.”
Swidyondzi swa pfumela leswaku ku va ni vuxaka ni n’wana wa mutswari un’wana swi nga tika, swi ava ndyangu wa vukati bya vumbirhi. Hakanyingi i mana wa n’wana ni mana wa vukati bya vumbirhi lava nga ni xiphiqo lexikulu. I yini leswi nga pfunaka?
Ndlela yo humelela: Tivekeleni swipimelo. Loko u nga n’wi pfumeleli mutswari loyi un’wana leswaku a katseka eka vutomi bya n’wana wa wena, n’wana wa wena a nga ha xaniseka hi tlhelo ra mintlhaveko. * Vatswari va n’wana, lava ‘n’wi velekeke’ va ni ndhawu yo hlawuleka evuton’wini byakwe. (Swivuriso 23:22, 25) Hi hala tlhelo, loko u pfumelela khale ka nkataku leswaku a lawula endyangwini wa wena swi nga ha n’wi heta matimba munghana wa wena lontshwa kumbe ku n’wi hlundzukisa. Tikarhatele ku ringanisela, u veka swipimelo leswaku u sirhelela vukati bya wena, loko hi hala tlhelo u ri karhi u tirhisana ni mutswari lowun’wana hilaha swi nga kotekaka hakona.
SWITSUNDZUXO EKA VATSWARI
Loko u vulavula ni khale ka nkataku, bulo ra n’wina a ri dzike eka timhaka ta vana va n’wina, mi hunguta ku bula hi timhaka tin’wana. Hi xikombiso, hi vutlhari u nga ha n’wi kombela loko swi ta koteka leswaku u veka nkarhi wo fona ha wona nkarhi ni nkarhi ninhlikanhi. Hakanyingi sweswo swi tirha kahle ematshan’weni yo fona hi nkarhi wun’wana ni wun’wana kumbe nivusiku.
Loko u nga tshami ni vana va wena, kumbexana u nga ha tirhisa tinqingho, mapapila kumbe ti-email leswaku mi tshama mi ri karhi mi vulavurisana. (Deteronoma 6:6, 7) Van’wana va vulavurisana va ri karhi va vonana hi ku tirhisa tivhidiyo. U nga ha twisisa swilaveko ni swiphiqo swa vana va wena—kutani u va nyika ndzayo leyinene leyi nga va pfunaka—ematshan’weni yo ehleketa leswaku a swi nge koteki.
SWITSUNDZUXO EKA VAMANANA VA VUKATI BYA VUMBIRHI
Kombisa “xinakulobye xa vumakwerhu” eka mana wa vana hi ku swi veka erivaleni leswaku a wu ringeti ku tiendla yena. (1 Petro 3:8) Nkarhi ni nkarhi n’wi byele ndlela leyi vana vakwe va endlaka ha yona loko va ri na wena, u dzika ngopfu eka leswinene. (Swivuriso 16:24) Kombela ndzayo yakwe naswona u n’wi nkhensa loko a ku nyika yona.
U nga endli onge u va rhandza ngopfu loko mana wa vona a ri kona. Beverly, loyi a nga manana wa vukati bya vumbirhi wa le United States, u ri: “Vana va mina va vukati bya vumbirhi a va lava ku ndzi vitana Manana. Ndzi pfumelelane na vona leswaku swi lulamile loko va ndzi vitana Manana endlwini ya hina kambe a va nga fanelanga va ndzi vitana Manana loko va ri ni mana wa vona, Jane, kumbe loko va ri ni ndyangu wakwe. Vuxaka bya mina na Jane byi ye byi tsakisa endzhaku ka leswi. Entiyisweni, endzhakunyana hi pfune vana swin’we eka maendzo ya xikolo.”
SWITSUNDZUXO SWO PFUNA VATSWARI VA N’WANA NI VATSWARI VA VUKATI BYA VUMBIRHI LESWAKU VA TWANANA
U nga tshuki u vulavula ku biha hi mutswari loyi a nga riki kona kumbe mutswari wa vumbirhi swi ri karhi swi twiwa hi vana. Swa olova ku tikuma u vule leswi nga riki kahle u nga swi xiyi, kambe sweswo swi nga endla leswaku n’wana a karhateka. A wu nge yi tivi nikatsongo ndlela leyi marito ya wena ma nga ha tlhelaka ma vuriwa ha yona ni leswaku ma ta vuriwa rini. (Eklesiasta 10:20) Loko n’wana a vula leswaku mutswari un’wana kumbe mutswari wa vumbirhi u vulavule ku biha hi wena, dzika eka ndlela leyi n’wana a titwaka ha yona. U nga ha vula marito yo fana ni lawa: “Ndzi khomele leswi u tweke sweswo. Mana wa wena a nga ha va a ndzi hlundzukerile naswona minkarhi yin’wana loko vanhu va hlundzukile, va vula swilo leswi nga riki swinene.”
Ringeta ku tirhisa milawu leyi fanaka ni ndzayo emindyangwini hayimbirhi. Loko leswi swi nga koteki, hlamusela ku nga twanani loku nga kona handle ko tsongahata mutswari un’wana. Xiya n’wangulano lowu landzelaka:
Manana wa vukati bya vumbirhi u ri: Tim, ndzi kombela u neka thawula ra wena ro tsakama.
Tim u ri: Endlwini ya Manana hi ma tshika ehansi kutani a ma neka hi yexe.
Manana wa vukati bya vumbirhi (a hlundzukile) u ri: U mi dyondzisa ku va malolo.
Xana a swi nga ta antswa ku va a hlamula hi ndlela leyi?
Manana wa vukati bya vumbirhi (hi moya wo rhula) u ri: Ohoo, swi lulamile. Laha kaya un’wana ni un’wana wa tinekela.
Papalata ku hlela swilo leswi u nga ta swi endla ni vana va wena hi nkarhi lowu mutswari lon’wana a faneleke a va na vona. (Matewu 7:12) Loko ku ri hileswaku a wu nge swi koti ku cinca xiyimiso xa wena, kombela mpfumelelo eka mutswari lowun’wana emahlweni ko va u byela vana leswi u swi kunguhateke.
RINGETA LESWI: Landzela magoza lawa enkarhini lowu taka loko u hlangana ni khale ka munghana wa vukati wa nkataku kumbe munghana wa vukati wa khale ka nkataku:
N’wi langute ematihlweni naswona u n’wayitela. Papalata ku gungula kumbe ku n’wi xondzolota.
N’wi xewete hi vito. Hi xikombiso u nga ha ku, “Xewani, Jane.”
Katsa munhu yoloye eka bulo loko mi ri hi ntlawa.
VUXAKA 2: VANA LAVA KULEKE
Buku leyi nge Step Wars yi tshahe wansati un’wana a ri karhi a gungula hi ndlela leyi nuna wakwe a yimaka ni vana vakwe lava kuleke ha yona kutani a yi bakanyela etlhelo mhaka ya leswaku va n’wi khoma hi ndlela leyi nga riki yinene. U ri: “Sweswo swa ndzi hlundzukisa.” Xana mi nga swi endla njhani leswaku vuxaka bya n’wina ni vana lava kuleke byi nga onhi vukati bya n’wina?
Ndlela yo humelela: Kombisa ntwela-vusiwana. Bibele yi ri: “Un’wana ni un’wana a a hambete a lava leswaku ku pfuneka un’wana, hayi yena n’wini.” (1 Vakorinto 10:24) Ringeta ku twisisa ni ku vona ndlela leyi munhu un’wana a titwaka ha yona. Swi nga ha endleka vana va chava ku lahlekeriwa hi rirhandzu leri mutswari wa vona a nga na rona eka vona. Kumbe va nga ha chava leswaku loko va amukela mutswari wa vumbirhi va ta va va nga tshembeki eka ndyangu wa vona wo sungula. Hi hala tlhelo vatswari va nga ha vilerisiwa hileswaku loko va xopaxopa vana va vona swi ta endla leswaku va va sukela.
Ematshan’weni yo sindzisa leswaku va ku rhandza, endla leswaku vuxaka bya wena ni vana va wena va vukati bya vumbirhi byi tiendlekela hi ntumbuluko. Hi ntolovelo a hi vutlhari ku ringeta ku sindzisa munhu leswaku a titwa a rhandziwa hakunene. (Risimu Ra Solomoni 8:4) Kutani ringeta ku ka u nga languteli nchumu lowu nga ta ka wu nga humeleli loko swi ta eka vuxaka bya wena ni vana va vukati bya wena bya vumbirhi.
U nga vuli nchumu wun’wana ni wun’wana lowu u wu ehleketaka hambiloko u khomiwe hi ndlela yo biha. (Swivuriso 29:11) Loko swi ku tikela ku lawula mavulavulelo ya wena, khongela hilaha Hosi Davhida wa le Israyele a endleke hakona loko a ku: “Oho Yehovha, veka murindzi enon’wini wa mina; veka murindzi ehenhla ka nyangwa ya milomu ya mina.”—Pisalema 141:3.
Loko u endla xiboho xo tshama endlwini leyi vana va kuriseriweke eka yona, u nga ha hlamarisiwa hi ndlela leyi va yi rhandzaka ha yona yindlu yoleyo. Ringeta ku ka u nga ma cinci ngopfu makamara ya vona ya khale. U nga ha tlhela u ehleketa hi ku rhurhela endlwini leyintshwa.
RINGETA LESWI: Loko vana va vukati bya wena bya vumbirhi va phikelela va nga ku khomi kahle kumbe va nga ku xiximi, hlamusela munghana wa wena wa vukati ndlela leyi u titwaka ha yona kutani u swi yingisela hi vukheta leswi a swi ehleketaka. U nga sindzisi munghana wa wena wa vukati leswaku a nyika vana va wena ndzayo. Ematshan’weni ya sweswo ringetani ku va lava twisisanaka. Loko mi “ehleketa hi ku twanana” malunghana ni xiyimo xo karhi, mi nga ha tirhisana leswaku mi xi antswisa.—2 Vakorinto 13:11.
VUXAKA 3: MAXAKA MAN’WANA NI VANGHANA
Marion loyi a nga manana wa vukati bya vumbirhi wa le Canada, u ri: “Hakanyingi vatswari va mina va nyika n’wana wa mina wa jaha tinyiko ku nga ri vana va nuna wa mina. Hi ringeta ku va xavela tinyiko hi hexe kambe minkarhi yin’wana hi va hi nga ri na yona mali yo ti xava.”
Ndlela yo humelela: Rhangisa swilaveko swa ndyangu wa wena lowuntshwa. Byela maxaka ni vanghana va wena hi xiboho xa wena eka ndyangu wa wena lowuntshwa. (1 Timotiya 5:8) Hambileswi u nga taka u nga rindzeli leswaku swirho hinkwaswo swa ndyangu lowuntshwa ni vanghana va ku rhandza, u nga ha kombela leswaku va va ni musa. Hlamusela ndlela leyi vana va nga karhatekaka ha yona loko va honisiwa loko swi ta eka timhaka tin’wana.
Ringeta ku endla leswaku vakokwana va le ka vukati bya wena byo sungula va va ni vuxaka evuton’wini bya vana va wena. Manana wa le Nghilandhi loyi a vuriwaka Susan u ri: “Ndzi tlhele ndzi nghenela vukati endzhaku ka tin’hweti ta 18 endzhaku ka loko nuna wa mina wo sungula a file naswona vatswari vakwe swi va tikerile ku amukela nuna wa mina lontshwa. Swilo swi ye swi antswa loko hi tshamela ku va katsa, hi pfumelela vana leswaku va va rhamba ni ku va nkhensa hikwalaho ka nseketelo wa vona.”
RINGETA LESWI: Xiya munghana kumbe xaka leri wena na rona mi nga hanyisaniki kahle kutani u bula ni nkataku hi ndlela leyi mi nga byi antswisaka ha yona vuxaka byebyo.
Ku hanyisana ni swirho swa ndyangu wa vumbirhi swi nga ha tika. Tirhisa ndzayo ya Matsalwa kutani ndyangu wa wena wu ta kuma nkateko lowu Bibele yi wu tshembisaka: “Yindlu yi ta akiwa hi vutlhari, naswona yi ta simekiwa yi tiya hi ku twisisa.”—Swivuriso 24:3.
^ ndzim. 3 Mavito man’wana ma cinciwile.
^ ndzim. 4 Leswaku u kuma rungula leri engetelekeke malunghana ni ndlela yo langutana ni swiphiqo swin’wana, vona swihloko swa ntlhandlamano leswi nge “Ku Humelela Ka Mindyangu Ya Vukati Bya Vumbirhi,” leswi nga eka nkandziyiso wa Xalamuka! ya April 2012 leyi kandziyisiweke hi Timbhoni ta Yehovha.
^ ndzim. 8 I ntiyiso leswaku loko khale ka nkataku a ku xungeta kumbe a ri ni tihanyi, swi nga ha lava leswaku u veka swipimelo leswaku ndyangu wa wena wu hlayiseka.
TIVUTISE . . .
Xana ndzi nga hanyisana njhani ku antswa ni khale ka munghana wa vukati wa nkatanga?
Xana ndzi nga ma pfuna njhani maxaka ni vanghana leswaku va papalata ku karhata ndyangu wa hina?


c: text/html

text:
Timbhoni Ti Rhurhisa Ntsindza Wa Tona Wa Misava Hinkwayo
Hi July 2009, Timbhoni ta Yehovha ti xave xitandi en’walungwini wa New York hi xikongomelo xo rhurhisa ntsindza wa tona wa misava hinkwayo. Xitandi xexo lexi nga tihekitara ta 102 xi le ndhawini leyi nga kwalomu ka tikhilomitara ta 80 en’walungu-vupela-dyambu bya ntsindza wa tona wa sweswi eBrooklyn le New York, laha ti nga kona ku sukela hi 1909.
Timbhoni ta kwalomu ka 800 ti ta tshama ni ku tirha entsindza wolowo lowuntshwa, lowu nga ta katsa muako lowu nga ni tihofisi to tirhela eka tona, muako lowu nga ta tirhiseriwa mintirho yo hambana-hambana ni miako ya mune yo tshama eka yona. Ku hleriwe ni ku akiwa muziyamu leyitsongo leyi nga ta kombisa matimu ya namuntlha ya Timbhoni ta Yehovha.
Miako hinkwayo leyi nga ta akiwa yi ta teka tihekitara ta 18 ta xitandi xexo ivi khwati leri rhendzeleke xitandi ni ndhawu leyi nga nhlangasi yi tshikiwa yi ri tano. Rivala ra xitandi a ri nge vi ni tindhawu letikulu leti byariweke byanyi. Ematshan’weni ya sweswo, ri ta tshikiwa ri fana ni ndhawu leyi ri nga eka yona ya makhwati.
Vampfampfarhuti va tipulani va endle leswaku miako leyi yi londzovota gezi ni mali, xisweswo ku hungutiwa ku onhiwa ka ndhawu swin’we ni swikoxo swa ku yi tirhisa. Hi xikombiso, lwangu ra kona ri ta funengetiwa hi swimilana swo tiya leswi nga khathaleriwiki ngopfu, xisweswo ku hungutiwa ku khuluka ka mati ya mpfula ni ku endla leswaku mpimo wa ku hisa ni ku titimela endzeni ka miako wu nga cinca-cinci. Ndlela leyi muako lowu nga ni tihofisi wu endliweke ha yona wu ta endla leswaku ku vonakala ka dyambu ku wu voningela. Mati na wona ma ta londzovotiwa.
I yini leswi susumeteleke Timbhoni ku va ti kunguhata ku rhurha? Marhavi ya Timbhoni ta Yehovha ematikweni man’wana sweswi ma pfuneta entirhweni wo gandlisa Tibibele ni minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni, ku nga ntirho lowu eku sunguleni a wu endliwa eBrooklyn ntsena. Hi 2004, ntirho wo gandlisa ni wo rhumela tibuku wu rhurhiseriwe eWallkill le New York, leyi nga ekule hi tikhilomitara ta kwalomu ka 145 en’walungu-vupela-dyambu bya Brooklyn.
Xivangelo xin’wana a ku ri hunguta swikoxo. Swa durha ku va ni miako ni ku yi khathalela eBrooklyn. Kutani ku va Timbhoni ti rhurhela emuakweni lowutsongo, swi ta endla leswaku mali ya tona ti yi tirhisela ku seketela ntirho wa tona wo dyondzisa vanhu Bibele.
Ku laveka leswaku ndhawu yi kamberiwa hi vativi va mbango emahlweni ko va ku humesiwa papila ro hetelela ro pfumelela ku va ku akiwa. Loko swilo hinkwaswo swo famba kahle, ntirho wo aka wu ta sungula hi 2013 naswona wu ta hetiwa endzhaku ka malembe ya mune.
Handle ka ndhawu yo gandlisa leyi nga eWallkill le New York, Timbhoni ta Yehovha ti ni ndhawu yo dyondzela eka xona ePatterson le New York. Nhlengeletano yi kongomisa marhavi ematikweni yo tala. Emisaveni hinkwayo, ku ni Timbhoni leti tlulaka 7,5 wa timiliyoni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
U Ṱhogomela Vhalala
“Vhana’nga, a ro ngo fanela u funa nga u amba fhedzi, fhedzi ri zwi sumbedze nga mishumo na nga ngoho.”—1 YOH. 3:18.
1, 2. (a) Miṱa minzhi yo sedzana na khaedu dzifhio nahone hu vuwa mbudziso dzifhio? (b) Vhabebi na vhana vha nga ita mini musi zwiimo zwi tshi shanduka?
ZWI a vhavha u vhona vhabebi vhau, vhe u thomani vha vha vhe na maanḓa nahone vha tshi kona u ḓiitela zwithu zwoṱhe, vha si tshee na nungo dza u ḓiṱhogomela. Khamusi Mme kana Khotsi avho vho wa nahone vha fhirea khundu, vho hanganea nahone vha xela, kana ho wanala uri vha na vhulwadze vhu si na dzilafho. A si zwenezwo fhedzi. Vhalala vha nga kha ḓi konḓelwa u ṱanganedza tshanduko dzine dza khou itea muvhilini wavho, kana uri zwiṅwe zwiimo zwi vha ita uri vha si tsha kona u ḓiitela zwiṅwe zwithu. (Yobo 14:1) Hu nga itwa mini? Vha nga ṱhogomelwa hani?
2 Iṅwe thero ine ya amba nga ha u ṱhogomela vhalala i ri: “Naho zwi tshi konḓa u amba nga ha vhulala, arali muṱa wo haseledza nga ha zwine zwa nga itwa nahone wa tendelana, u ḓo kona u sedzana na zwine zwa nga bvelela.” Khaseledzo dzo raloho ndi dza ndeme musi ri tshi ṱhogomela mbuno ya uri ri nga si kone u iledza thaidzo dzine dza ḓiswa nga vhulala. Naho zwo ralo, ri nga ita ndugiselelo na phetho hu tshee nga phanḓa. Kha ri vhone uri miṱa i nga shumisana hani nga lufuno u itela u ḓilugiselela u sedzana na dziṅwe dza dzenedzo khaedu.
U ḒILUGISELELA “MISI MIVHI”
3. Miṱa i nga ita mini musi vhabebi vha re vhalala vha tshi ṱoḓa thuso yo engedzeaho? (Sedzani tshifanyiso tsha u thoma.)
3 Hu ḓo swika tshifhinga tshine vhunzhi ha vhalala vha si tsha ḓo kona u ḓiṱhogomela nga vhuḓalo nahone vha ṱoḓa thuso. (Vhalani Muhuweleli 12:1-7.) Musi vhabebi vha re vhalala vha si tsha kona u ḓiṱhogomela, vhone na vhana vhavho vhahulwane vha tea u tendelana nga ha thuso ine vha nga ṋewa yone nahone vha dzudzanyelwe zwipiringululi zwine zwa nga konadzea. Kanzhi ndi vhuṱali uri muṱa u fare muṱangano u itela u haseledza nga ha nḓila ine wa ḓo shumisana ngayo, u vhona zwithu zwine vha zwi shaya na nḓila ine ndugiselelo dza ḓo itwa ngayo. Vhoṱhe vha tea u bula maḓipfele avho vho vhofholowa nga nḓila i pfalaho, zwihuluhulu vhabebi. Vha nga kha ḓi haseledza arali vhabebi vha tshi nga bvela phanḓa vha tshi dzula hayani havho arali ha wanala muthu ane a nga vha ṱhogomela. * Kana vha nga kha ḓi haseledza nga ha zwine muṅwe na muṅwe a nga zwi ita u itela u ṱhogomela vhabebi. (Mir. 24:6) Sa tsumbo, vhaṅwe vha nga kha ḓi kona u vha ṱhogomela ḓuvha na ḓuvha, ngeno vhaṅwe vha tshi nga kona u vha thusa nga zwa masheleni. Vhoṱhe vha tea u ṱhogomela uri muṅwe na muṅwe u na mukovhe wawe; naho zwo ralo, mishumo ine vha i ita i nga kha ḓi shanduka nga u ya ha tshifhinga nahone zwi nga kha ḓi ṱoḓa uri vhaṅwe vha vha ṱhogomele nga dziṅwe nḓila.
4. Miraḓo ya muṱa i nga wana ngafhi thuso?
4 Musi ni tshi thoma u ṱhogomela vhabebi vhaṋu, ḓiṋeeni tshifhinga tsha u guda nga ha vhuimo havho. Arali vho farwa nga vhulwadze vhu si na dzilafho, vhalani nga ha nḓila ine ha ḓo vha vhu ngayo musi tshifhinga tshi tshi khou ṱanḓulukana tshi tshi ya. (Mir. 1:5) Ni kwamane na madzangano a muvhuso ane a thusa vhalala. Itani ṱhoḓisiso nga ha mbekanyamushumo dza tshitshavha dzine dza nga leludza mushumo waṋu nahone na kona u vha ṱhogomela nga nḓila ya khwine. Musi ni tshi humbula nga ha tshanduko dzine dza nga vha hone kha vhuimo ha muṱa ni nga kha ḓi ḓelwa nga maḓipfele o fhamba-fhambanaho—ni nga kulea nungo na tshuwa kana na ḓaḓa. Ambani na khonani ine na i fulufhela nga ha nḓila ine na ḓipfa ngayo. Zwa ndeme vhukuma ndi u vhudza Yehova zwi re mbiluni yaṋu. U ḓo ni ṋea mulalo wa ngelelo une na u ṱoḓa uri ni kone u sedzana na vhuimo naho vhu vhufhio.—Ps. 55:22; Mir. 24:10; Vhafil. 4:6, 7.
5. Ndi ngani zwi vhuṱali u ita ṱhoḓisiso hu tshee nga phanḓa nga ha zwine zwa nga itwa u itela u ṱhogomela vhalala?
5 Nga vhuṱali, vhaṅwe vhalala na miṱa yavho vha ita ṱhoḓisiso dza u ṋea ṱhogomelo hu tshee nga phanḓa—dzi ngaho uri mubebi a dzule na murwa kana ṅwananyana wawe, a ye u dzula fhethu hune ha ṱhogomelwa vhalala kana hu shumiswe dziṅwe nḓila dzi wanalaho hune vha dzula hone. Vho vhona “u ṱhuphea na u ṱovhowa” hu tshee nga phanḓa nahone vha ḓilugiselela u sedzana na zwenezwo zwithu. (Ps. 90:10) Miṱa minzhi a i iti ndugiselelo hu tshee nga phanḓa nahone nga murahu vha kombetshedzea u ita phetho dzi konḓaho nga u ṱavhanya musi zwiimo zwi tshi vho konḓa. Muṅwe muḓivhi o amba uri tshenetsho ndi “tshifhinga tshi songo teaho na luthihi tsha u ita phetho yo raloho.” Musi phetho dzi tshi itwa nga u ṱavhanya, miraḓo ya muṱa i nga vha na mutsiko nahone hu nga vuwa dzinndwa. Kha ḽiṅwe sia, u dzudzanya zwithu hu tshee nga phanḓa zwi ita uri zwi leluwe u ita tshanduko musi tshifhinga tshi tshi swika.—Mir. 20:18.
6. Vhabebi na vhana vha nga vhuyelwa hani arali vha haseledza nga ha nḓila ine vha ḓo ṱhogomelwa ngayo musi vho no vha vhalala?
6 Ni nga kha ḓi wana zwi tshi konḓa u amba na vhabebi vhaṋu nga ha u ita tshanduko hayani havho na nga khonadzeo ya uri vha nga tea u pfuluwa. Fhedzi vhanzhi vho amba uri khaseledzo dzo raloho dzo vha thusa nga murahu. Ndi ngani? Nga ṅwambo wa uri dzo vha ṋea zwibuli zwa u amba nga ha zwithu zwi shumaho zwine zwa nga itwa vho dzika nga nḓila ine vha ḓo pfesesana, hu sa athu u vha na vhuleme. Vho ṱhogomela uri u bula mavhonele hu tshee nga phanḓa, nga muya wa lufuno na vhuthu, zwi ita uri zwi leluwe u dzhia phetho. Na musi vhabebi vha re vhalala vha tshi ṱoḓa u dzula hayani havho na u ḓiitela zwithu u ya nga hune vha nga kona ngaho, zwi a vhuyedza musi vha tshi haseledza na vhana vhavho uri vha ḓivhe ṱhogomelo ine vha ḓo i ṱoḓa musi tshifhinga tshi tshi swika.
7, 8. Ndi zwifhio zwiṅwe zwine miṱa ya nga zwi haseledza, nahone ndi ngani?
7 Vhabebi, musi no fara dzenedzo khaseledzo, vhudzani muṱa waṋu nga ha zwine na zwi tama, vhuimo ha vhoiwe ha zwa masheleni na zwine na ṱoḓa zwi tshi itwa. Zwenezwo zwi ḓo ita uri vha kone u dzhia phetho dzo teaho arali nga murahu na vho kundwa u ita nga u ralo. Zwi vhonala uri vha ḓo ṱhonifha maḓipfele a vhoiwe na u ni litsha uri ni ḓiitele phetho u tendelana na vhuimo ha vhoiwe. (Vhaef. 6:2-4) Sa tsumbo, naa no lavhelela uri muṅwe wa vhana vha vhoiwe a ḓe a dzule na vhoiwe na muṱa wawe kana no lavhelela zwiṅwe? Ni pfesese na u ṱhogomela uri vhaṅwe vha nga kha ḓi sa vhona zwithu nga nḓila ine na zwi vhona ngayo, na uri zwi dzhia tshifhinga uri mubebi kana ṅwana vha shandule mahumbulele, samusi zwo tou ralo na nga vhaṅwe vhathu.
8 Roṱhe ri tea u ṱhogomela uri thaidzo dzi nga iledzwa arali zwithu zwa dzudzanywa nahone zwa haseledzwa. (Mir. 15:22) Zwenezwo zwi katela u haseledza nga ha ṱhogomelo ya mutakalo na zwine na zwi khetha. Ni haseledze nga ha mbuno dzo bulwaho kha garaṱa Durable Power of Attorney [DPA], ine ya shumiswa nga Ṱhanzi dza Yehova, musi no fara khaseledzo dzo raloho. Muṅwe na muṅwe u na ndugelo ya u ḓivhadzwa nga ha ngalafho dzi re hone na u dzi ṱanganedza kana u dzi hana. Kha vhulivhisi ha zwa ngalafho vhune ha itwa hu tshee nga phanḓa, muthu u bula zwine a zwi ṱoḓa kha ḽeneḽi sia. U khetha muimeli siani ḽa zwa ngalafho (hune zwa konadzea na u ṱanganedzea nga lwa mulayo) zwi nga ni vhuyedza ngauri ni ḓo itelwa phetho dzo teaho nga muthu ane na mu fulufhela, musi zwi tshi ṱoḓea. Vhane vha kwamea kha enea mafhungo vha tea u vha na kopi dza maṅwalwa o teaho ane vha ḓo a shumisa musi a tshi ṱoḓea. Vhaṅwe vha vhea kopi dzo raloho na vhurifhi ha malugana na zwine zwa tea u itwa musi vho no fa, na maṅwe maṅwalwa a ndeme a ndindakhombo, dzitshelede, marifhi a vhudavhidzano na ofisi dza muvhuso na zwiṅwe.
U SEDZANA NA ZWIIMO ZWI SHANDUKAHO
9, 10. Vhalala vha nga ṱoḓa thuso ifhio nga ṅwambo wa vhuimo havho?
9 Kha zwiimo zwinzhi, vhoṱhe muṱani vha ṱoḓa uri vhabebi vhavho vha re vhalala vha ḓiitele zwithu u tendelana na vhuimo havho. Vha nga kha ḓi vha vha tshi kona u ḓibikela, u kunakisa, u nwa mishonga na u amba. Nga u ralo, zwenezwo zwi ita uri vhana vha si vhilaele lwo kalulaho nga ha vhutshilo ha vhabebi vhavho ha ḓuvha na ḓuvha. Naho zwo ralo, musi tshifhinga tshi tshi khou ḓi ṱanḓulukana tshi tshi ya, arali vhabebi vha si tsha kona u tshimbila, u renga zwithu mavhengeleni kana musi vha tshi vha na khangwa, vhana vha nga kha ḓi tea u thusa kha zwiimo zwo raloho.
10 Vhalala vha nga kha ḓi ḓaḓa, vha tsikeledzea, vha kundwa u ḓifara musi vha tshi tea u ya nḓuni ṱhukhu, vha dzinga nḓevhe, vha pofula nahone vha vha na khangwa; fhedzi arali ha nga vha na thaidzo ya mutakalo yo raloho, vhuṅwe ha honovhu vhuimo vhu nga kha ḓi alafhea. Iyani kha dokotela musi honovhu vhuleme vhu tshi tou thoma. Vhana vha nga kha ḓi tea u dzhia vhukando kha ḽeneḽi sia. Hu nga kha ḓi swika tshifhinga tshine vhana vha tea u itela vhabebi zwithu zwe vha vha vha tshi kona u ḓiitela zwone. Uri vha ite vhungoho ha uri vhabebi vha wana ṱhogomelo ya khwine, vhana vha nga kha ḓi tea uri vha vha ambele, vha vha ṅwalele, vha vha ise hune vha tea u ya hone, na zwiṅwe.—Mir. 3:27.
11. Hu nga itwa mini uri zwi leluwe uri vhalala vha kone u ṱanganedza tshanduko?
11 Arali zwi nga si konadzee u tandulula thaidzo dza vhabebi vhaṋu, hu nga kha ḓi ṱoḓea uri vha ṱhogomelwe nga iṅwe nḓila kana uri vha dzule huṅwe fhethu. Zwi ḓo vha lelutshela uri vha ṱanganedze tshanduko arali dzi ṱhukhu. Arali ni tshi dzula kule na vhabebi vhaṋu, naa zwi nga kha ḓi vha zwo eḓana uri muṅwe wa Ṱhanzi kana muhura a vha ṱolele zwifhinga zwoṱhe nahone a vhudze muṅwe wa vhoiwe vhana mutakalo wavho? Naa vha ṱoḓa u thuswa fhedzi nga u bika na u kunakisa? Naa u ita tshanduko ṱhukhu nḓuni zwi nga ita uri vha kone u tshimbila zwavhuḓi, u ṱamba na u ita zwiṅwe zwithu vho tsireledzea? Khamusi vhabebi vha re vhalala vha ṱoḓa muthu ane a ita a tshi ḓa u thusa vhathu mahayani avho, u itela uri vha bvele phanḓa vha tshi ita zwithu zwine vha zwi ṱoḓa. Naho zwo ralo, arali vha sa ḓo tsireledzea musi vhe vhoṱhe, vha nga ṱoḓa muthu ane vha nga dzula nae tshifhinga tshoṱhe uri a vha thuse. Hu sa londwi uri vhuimo ndi vhufhio, ṱolisisani tshumelo dzine dza wanala hune na dzula hone. *—Vhalani Mirero 21:5.
NḒILA INE VHAṄWE VHA SEDZANA NGAYO NA KHAEDU
12, 13. Vhana vhahulwane vhane vha dzula kule na vhabebi vhavho vho bvela hani phanḓa vha tshi vha hulisa na u vha ṱhogomela?
12 Vhana vha re na lufuno vha ṱoḓa uri vhabebi vhavho vha ḓipfe vho vhofholowa. Vhana vha a takala musi vha tshi ḓivha uri vhabebi vhavho vho ṱhogomelwa zwavhuḓi. Naho zwo ralo, nga nṱhani ha zwiṅwe zwiitisi, vhunzhi ha vhana vho no aluwaho a vha dzuli tsini na vhabebi vhavho. Kha vhuimo ho raloho, vhaṅwe vho shumisa maḓuvha avho a vhuawelo u itela u vha dalela na u vha thusa, vha ita mishumo ine vhabebi vhavho vha si tsha kona u i ita. U vha rwela luṱingo tshifhinga tshoṱhe—ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe arali zwi tshi konadzea—u ṅwala marifhi kana e-mail zwi khwaṱhisedza vhabebi uri ni kha ḓi vha funa.—Mir. 23:24, 25.
13 Hu sa londwi uri vhuimo ndi vhufhio, ni tea u ṱolisisa zwishaiwa zwa vhabebi vhaṋu zwa ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Arali ni tshi dzula kule na vhabebi vhaṋu nahone vhe Dziṱhanzi, ni nga amba na vhahulwane tshivhidzoni tshavho, na vha humbela uri vha ni ṋee nyeletshedzo. Ni songo vhuya na hangwa u rabela nga ha enea mafhungo. (Vhalani Mirero 11:14.) Naho arali vhabebi vhaṋu vhe si Dziṱhanzi, ni tea u ‘hulisa khotsi-aṋu na mme aṋu.’ (Ek. 20:12; Mir. 23:22) Zwi re zwone ndi uri miṱa i nga si dzhie phetho dzi fanaho. Vhaṅwe vha ita ndugiselelo dza uri mubebi a re mulala a dzule navho kana a pfulutshele tsini navho. Naho zwo ralo, nga zwiṅwe zwifhinga hezwi a zwi konadzei. Vhaṅwe vhabebi a vha ṱoḓi u dzula na vhana vhavho vhahulwane na miṱa yavho; vha ṱoḓa u dzula vhe vhoṱhe nahone a vha ṱoḓi u vha muhwalo kha vhana vhavho. Vhaṅwe vha nga kha ḓi vha vhe na tshelede nahone vha nga kha ḓi ṱoḓa u badela muthu ane a vha ṱhogomela vha tshi khou ḓidzulela hayani havho.—Muh. 7:12.
14. Ndi thaidzo dzifhio dzine dza nga vha hone kha vhaṱhogomeli?
14 Miṱani minzhi, vhuḓifhinduleli vhunzhi ha u ṱhogomela vhabebi vhu hwalwa nga murwa kana ṅwananyana muthihi, ane a dzula tsini navho. Fhedzi vhaṱhogomeli vhahulwane vha tea u linganyisela zwishaiwa zwa vhabebi vhavho na zwa miṱa yavho. Tshifhinga na nungo zwa vhathu a zwi eḓani. Samusi vhuimo ha muṱhogomeli vhu tshi nga shanduka, muṱa u nga kha ḓi tea u vusulusa ndugiselelo dzo itwaho u itela u ṱhogomela vhabebi. Naa vhuḓifhinduleli vhunzhi ho hwalwa nga ṅwana muthihi? Naa vhaṅwe vhana vha nga thusa, vha tou ita madiso?
15. Ndi mini zwine zwa nga itwa u itela uri muṱhogomeli a si nete?
15 Musi mubebi a re mulala a tshi ṱoḓa thuso tshifhinga tshoṱhe, hu ṱoḓea vhaṱhogomeli vhanzhi ngauri muthihi u ḓo neta. (Muh. 4:6) Vhana vha re na lufuno vha ita zwi re maanḓani avho u itela u ṱhogomela vhabebi vhavho, fhedzi u ita zwenezwo zwi nga vha mushumo u konḓaho. Vhaṱhogomeli vhane vha ḓiwana vhe kha honoho vhuimo vha tea u ṱhogomela uri vha nga si kone u ita zwithu zwoṱhe, vha fanela u humbela thuso musi zwi tshi ṱoḓea. Thuso ine ya ṋewa nga zwiṅwe zwifhinga i nga ita uri zwi konadzee uri vhabebi vha bvele phanḓa vha tshi ṱhogomelwa hayani, nṱhani ha uri vha iswe hayani ha vhalala.
16, 17. Ndi khaedu dzifhio dzine vhana vha nga sedzana nadzo musi vha tshi khou ṱhogomela vhabebi vha re vhalala nahone vha sedzana hani na honoho vhuimo? (Sedzani bogisi “U Ṱhogomela Nga Lufuno.”)
16 Zwi a vhavha u vhona vhabebi vhashu vhane ra vha funa vha tshi sedzana na vhuleme vhune ha bveledzwa nga vhulala. Vhaṱhogomeli vhanzhi vha a ṱungufhala, vha a vhilaela, vha a nyabwa, vha a sinyuwa, vha ḓivhona mulandu, khamusi vha halifha. Nga zwiṅwe zwifhinga, mubebi a re mulala a nga kha ḓi amba zwithu zwi ṱhavhaho kana a sa livhuhe. Arali zwenezwo zwa itea, ni songo ṱavhanya na sinyuwa. Muṅwe muḓivhi wa zwa mutakalo u ri: “Nḓila ya khwine ya u sedzana na maḓipfele naho e afhio, zwihuluhulu ane a ita uri ni si takale, ndi u tenda uri ni nao. Iledzani u hana uri ni na eneo maḓipfele kana u ḓivhona mulandu nga u vha nao.” Ambani na mufarisi waṋu, muṅwe muraḓo wa muṱa kana khonani ine na i fulufhela nga ha nḓila ine na ḓipfa ngayo. Nyambedzano dzo raloho dzi nga ni thusa uri ni pfesese maḓipfele aṋu na u ita zwithu nga nḓila yo teaho.
17 Hu nga kha ḓi swika tshifhinga tshine muṱa wa nga kha ḓi sa vha na tshelede kana vhukoni ha u ṱhogomela mubebi a re mulala hayani. Zwi nga kha ḓi ṱoḓea uri a ṱhogomelwe hayani ha vhalala. Muṅwe wahashu wa tshisadzini o vha a tshi ṱola mme awe hayani ha vhalala hu ṱoḓaho u vha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. O amba zwi tevhelaho nga ha muṱa wawe: “Ro vha ri si tsha kona u ṱhogomela Mmawe tshifhinga tshoṱhe. Zwo ri konḓela u dzhia phetho ya u vha isa hayani ha vhalala. A zwo ngo ri lelutshela na luthihi uri ri zwi ṱanganedze. Naho zwo ralo, yo vha i phetho ya khwine ye ra i ita miṅwedzini ya u fhedza ya vhutshilo havho nahone vho zwi ṱanganedza.”
18. Vhaṱhogomeli vha nga vha na khwaṱhisedzo ifhio?
18 U ṱhogomela vhabebi vhaṋu musi vha tshi khou ḓi aluwa zwi nga konḓa nahone zwi nga ni tsikeledza siani ḽa maḓipfele. A hu na zwipiringululi zwine zwa shuma kha vhuimo hoṱhe siani ḽa u ṱhogomela vhalala. Fhedzi arali na dzudzanya zwithu nga vhuṱali, na farisana sa muṱa, na davhidzana zwavhuḓi nahone zwa ndeme vhukuma na rabela zwi tshi bva mbiluni, ni nga kona u hwala vhuḓifhinduleli ha u hulisa vhabebi vhaṋu vhane na vha funa. Arali na ita nga u ralo, ni ḓo fushea nga u ḓivha uri vha khou wana ṱhogomelo ine vha i shaya. (Vhalani 1 Vhakorinta 13:4-8.) Zwa ndeme vhukuma ndi uri ni nga vha na khwaṱhisedzo ya uri Yehova u ḓo ni ṋea mulalo wa ngelelo samusi a tshi u ṋea vhane vha hulisa vhabebi vhavho.—Vhafil. 4:7.
^ par. 3 Zwine vhabebi na vhana vha ṱoḓa u zwi ita zwi nga kha ḓi ya nga mvelele ya hune vha dzula hone. Huṅwe fhethu, zwo ḓowelea nahone zwi dzhiiwa zwo luga uri vhana na vhabebi vha dzule fhethu huthihi kana vha dalelane tshifhinga tshoṱhe.
^ par. 11 Arali vhabebi vhaṋu vha re vhalala vha tshi kha ḓi dzula hayani, itani vhungoho ha uri vhaṱhogomeli vhane na vha fulufhela vha na khii dzine vha ḓo kona u dzhena ngadzo nḓuni u itela u vha thusa arali ha vha na vhuimo ha shishi.


text:
XIHONDZO XO RINDZA SEPTEMBER 2014
Xana Vanhu Va Ta Onha Misava Hi Ku Helela?
Hi nga swi papalata njhani ku onha misava?
Xana Vanhu Va Ta Onha Misava Hi Ku Helela?
Bibele a yi vulavulanga ntsena hi ku onhiwa ka misava sweswi kambe ni hi leswi sweswo swi nga ta swi vanga.
Xana Nawu Lowu Xikwembu A Xi Wu Nyike Vaisrayele A Wu Kombisa Vululami?
Milawu ya mune leyi pfuneke vaavanyisi va le Israyele.
Vutomi Lebyi Vuyerisaka Bya Ku Tirhela Xikwembu
Eka malembe ya 65 lama hundzeke, Peter Carrbello u ve ni ntokoto lowu cinceke ndlela ya yena ya vutomi.
Peshitta Ya Xisiriya
—Ndlela Yo Tiva Matimu Ya Vuhundzuluxeri Byo Sungula Bya Bibele
Bibele leyi yo sungula yi kombisa leswaku eka vuhundzuluxeri byin’wana bya Bibele bya manguva lawa ku katsiwe ni tindzimana leti a ti nga ri kona eka matsalwa yo sungula.
Tinhlamulo Ta Swivutiso Swa Bibele
Xana hi fanele hi khongela eka tintsumi leswaku ti hi pfuna?
Swin'wana Leswi Nga Kona Eka Website Leyi
I Yini Mfumo Wa Xikwembu?
Xiya ndlela leyi mfumo wa Xikwembu wu tlakukeke ha yona ku tlula tihulumendhe letin’wana hinkwato.


text:
Mavhidhiyo ke JW.ORG
Langhuta vhidhiyo uhlaula leyi wulavako. Vona hambhu kuteka mavhidhiyo anghele hehleni kemindyango, vatsongwani, nevana. Lava mavhidhiyo anghele hehleni keTimbhoni ta Yehovha.
SVIKUMEKAKO-MAVHIDHIYO ANGHALEHA
Timbhoni ta Yehovha—Tachhumayila Mahungo Manene Misaveni hikwayo
Timbhoni ta Yehovha tativikana misaveni hikwayo himitirho yatona ye kuchhumayila hehleni ke Bibele. Tirho lowu tiuyendla hihlela yihi, tipfuniwa nimani nakambe mali tiyikuma kwihi kutirho lowu uyela mahlweni?
Hiyini Kahifanela Kudhyonda Bibele?
Bibele lihlamula mivutiso yihluphako vanhu votala misaveni hikwayo. Xana wasvilava kuva mun’wani wavona?


text:
Xikolo Xa Giliyadi Lexi Se Xi Nga Ni Malembe Ya 70 Xi Ri Kona
Hi February 1, 1943, ku sungule xikolo xo hlawuleka swinene le New York. Xikolo xexo, lexi sweswi xi tivekaka tanihi Xikolo xa Bibele xa Giliyadi xa Watchtower, xi nyikele ndzetelo wo hlawuleka eka vavanuna ni vavasati vo tlula 8 000 lava humaka ematikweni yo hambana-hambana.
Jonathan un’wana wa lava ha ku thwasaka eGiliyadi, u te: “Dyondzo leyi hi yi kumeke leyi sekeriweke eRitweni ra Xikwembu, yi ta hi pfuna leswaku hi swi lunghekela kahle ku chumayela kun’wana ni kun’wana ni vanhu va mindhavuko yo hambana-hambana.” Nsati wakwe, Marnie, u engetela a ku: “Sweswi ndzi titwa ndzi navela ku pfuna vanhu va swi vona leswaku a yi kona ndlela yo antswa ya vutomi ku tlula leyi Muvumbi wa hina a hi lunghiseleleke yona. Ndza pfumela leswaku ku pfuna van’wana va tiva Yehovha swi ta cinca vutomi bya vona.”
Xikolo xa Giliyadi xi nyikela dyondzo ya mahala leyi tekaka tin’hweti ta ntlhanu. Xi dyondzisa Bibele ni nkoka wa ntirho wo chumayela. Xikongomelo xa xikolo lexi i ku letela swichudeni leswaku swi khutaza ni ku tiyisa vanhu va Xikwembu, ku swi pfuna leswaku swi hlakulela timfanelo ta moya leswaku swi kota ku langutana ni swiyimo swo tika. Swichudeni swi heta nkarhi etlilasini swi ri karhi swi tlhuvutsa milawu ya le Matsalweni leyi swi pfunaka ku tiyisa vuxaka bya swona na Yehovha Xikwembu.
Mimpatswa hinkwayo leyi yaka eka Xikolo xa Giliyadi yi va yi tirhela Yehovha entirhweni wa nkarhi hinkwawo. Loko se yi thwasile, yi nga ha tlheriseriwa eka swiavelo swa yona kumbe yi rhumeriwa ku ya tirha ematikweni man’wana. Yin’wana yi nga ha averiwa ku ya tirha eka rin’wana ra marhavi lama tlulaka 90 ya Timbhoni ta Yehovha. Yo tala yi averiwa ku ya tirha laha ku nga ni vanhu vo tala leswaku yi ta va chumayela.
Eku sunguleni Xikolo xa Giliyadi a xi ri eKingdom Farm, le South Lansing, eNew York. Hi 1961, xikolo lexi xi rhurhiseriwe eyindlu-nkulu ya misava hinkwayo ya Timbhoni ta Yehovha le Brooklyn, eNew York. Hi 1988 ku ya ka 1995, xikolo lexi a xi khomeriwa eWatchtower Farms leyi nga eWallkill, le New York. Kutani hi 1995, xi rhurhiseriwe endhawini leyi xi nga eka yona sweswi eNtsindza wa Dyondzo wa Watchtower ePatterson, le New York. Hi March 2013, a ku thwasa ntlawa wa vu-134.
Mathwasana ya Xikolo xa Bibele xa Giliyadi ma veke xikombiso lexinene xo chumayela hi ku tshembeka malunghana na Yehovha ku ringana malembe ya 70.


text:
XIENGETELO
Jesu Kristu—Messia Loyi A Tsumbisilweko
KASI ku hi vuna a ku tiva Messia, Jehova Nungungulu i pimisele a vaprofeti vo tala va Biblia lezaku va nyika a mitlhamuselo xungetano hi kubelekwa, ni wutireli, ni kufa ka Mutlhatlhisi loyi a tsumbisilweko. Zontlhe ziprofeto lezo zi tatisekile ka Jesu Kristu. Zi tlhamuselwe khwatsi hi ndlela yo hlamalisa. Kasi ku fananisa lezo, a hi kambisiseni a ziprofeto zitsongwani lezi zi nga wulawula na ka ha hi mahlweni xungetano hi zimaho za kubelekwa ni wunwanana ga Messia.
Muprofeti Isaya i wulile na ka ha hi mahlweni lezaku Messia i wa ta pswaliwa lixakeni la Hosi Davida. (Isaya 9:7) Jesu hakunene i pswalelwe lixakeni la Davida.—Mateu 1:1, 6-17.
Mika, muprofeti munwani wa Nungungulu, i wulile na ka ha hi mahlweni lezaku a nwanana loyi hi kugumesa i wa ta maha mufumeli niku i wa ta belekelwa “Betlehema Efrata.” (Mika 5:2) A xikhatini xa kubelekwa ka Jesu, ku wa hi ni madoropa mambiri le Israeli ma nga vitwa Betlehema. A ginwe gi wa kumeka kusuhani ni Nazareta le xipanzeni xa nwalungu wa tiko, a ginwanyani, gi wa kumeka kusuhani ni Jerusalema le Juda. A Betlehema legi gi nga hi kusuhani ni Jerusalema gi wa vitanwa Efrata a kaleloko. Jesu i belekelwe ka doropa lego, khwatsi-khwatsi kota lezi a xiprofeto xi nga wulile na ka ha hi mahlweni!—Mateu 2:1.
A xinwani xiprofeto xa Biblia xi wulile na ka ha hi mahlweni lezaku a N’wana wa Nungungulu i wa ta vitanwa “a huma le Gipite.” Na a hi nwanana, Jesu i lo yisiwa Gipite. I lo wuyisiwa anzhako ka kufa ka Herodi, zonake ku tatiseka a xiprofeto.—Hosea 11:1; Mateu 2:15.
Lomu ka kwadro “Ziprofeto Zi Wulawulako Hi Messia”, a mitsalo leyi yi xaxametilweko hasi ka xihlokwana xa mhaka “Xiprofeto” yi na ni mitlhamuselo xungetano hi Messia. Hi wuxinji ringanisa mitsalo leyo ni leyi yi nga hasi ka xihlokwana xa mhaka “Kutatiseka.” A ku maha lezo ku ta tiyisa nguvu a kukholwa ka wena lisineni la Mhaka ya Nungungulu.
A xikhati u kambisisako a mitsalo leyo, tiva lezaku leyi yi nga ziprofeto yi tsalilwe a mazana ya malembe mahlweni ka kubelekwa ka Jesu. Jesu i te ngalo: “Timhaka tontlhe leti ti tsalilweko ha mina nayweni wa Mosi, ni ka vaprofeti, ni lomu ka Tisimu, ti fanele ku tatiseka.” (Luka 24:44) Kota lezi u zi kotako ku kambisisa lomu ka Biblia ga wena, zona zi tatisekile hakunene—hambu ni ka mitlhamuselo ya yi tsongwani nguvu!


text:
Ha Yini Ku Nga Ri Na Ku Rhula Emisaveni?
Nhlamulo ya Bibele
Matshalatshala ya munhu yo tisa ku rhula emisaveni ma tsandzekile naswona ma ta hambeta ma tsandzeka hikwalaho ka swivangelo swo hlayanyana:
“
Munhu loyi a fambaka a nga ka a nga wu kongomisi nkondzo wa yena.” (Yeremiya 10:23) Vanhu a va nga vumbiwanga na byona vuswikoti kumbe mfanelo yo tifuma, kutani a va nge swi koti ku tisa ku rhula loku nga heriki emisaveni.
“
Mi nga tshembi vanhu va xiyimo xa le henhla, hambi ku ri n’wana wa munhu wa nyama, loyi a tsandzekaka ku ponisa. Moya wakwe wa huma, a tlhelela entshurini wa yena; hi siku rero miehleketo yakwe ya lova.” (Pisalema 146:3, 4) Varhangeri va tihulumendhe hambi ku ri lava nga ni swikongomelo leswinene, a va nge tisi ntlhantlho lowu heleleke wa swiphiqo leswi vangaka tinyimpi.
“
Emasikwini yo hetelela ku ta fika minkarhi ya mangava leyi swi nonon’hwaka ku langutana na yona. Hikuva vanhu va ta va . . . lava nga ni tihanyi, lava nga rhandziki vunene, vaxengi, lava omeke tinhloko, lava tikukumuxaka hi ku tinyungubyisa.” (2 Timotiya 3:1-4) Hi hanya “
emasikwini yo hetelela,” ya misava leyi yo homboloka, ku nga nkarhi lowu mikhuva ya vanhu leyi tinyikeke matimba yi endlaka leswaku swi tika swinene ku kondletela ku rhula.
“
Khombo eka misava ni lwandle, hikuva Diyavulosi u xikele eka n’wina, a hlundzukile swinene, hi ku tiva leswaku u ni nkarhi wo koma.” (Nhlavutelo 12:12) Leswi nala wa Xikwembu Diyavulosi a lahleriweke laha misaveni, u kucetela vanhu leswaku va va ni moya wo biha. Loko a ha ri “
mufumi wa misava leyi,” ku rhula a hi nge ku voni.—Yohane 12:31.
“
[Mfumo wa Xikwembu] wu ta pfotlosa kutani wu herisa mimfumo leyi hinkwayo [leyi kanetanaka ni Xikwembu], kambe wona wu ta tshama hilaha ku nga riki na makumu.” (Daniyele 2:44) Mfumo wa Xikwembu wu ta enerisa ku navela ka hina ko lava misava leyi nga ni ku rhula loku nga heriki, ku nga ri hulumendhe yihi ni yihi ya vanhu.—Pisalema 145:16.


text:
Xana Mukreste A Nga Byi Amukela Vutshunguri?
Nhlamulo ya Bibele
Ina. Yesu u vule leswaku valandzeri vakwe va nga ha lava vutshunguri loko a ku: “
Vanhu lava hanyeke a va lavi n’anga, kambe yi laviwa hi lava va vabyaka.” (Matewu 9:12) Hambileswi Bibele yi nga riki buku ya swa vutshunguri, yi ni milawu leyi kongomisaka vanhu lava lavaka ku tsakisa Xikwembu.
Swivutiso leswi u nga tivutisaka swona
1. Xana ndza ma twisisa matshungulelo lama ringanyetiwaka? Bibele yi hi khutaza leswaku hi lavisisa rungula leri tshembekaka ematshan’weni yo pfumela “
rito rin’wana ni rin’wana.”—Swivuriso 14:15.
2. Xana ndzi fanele ndzi ya lava mavonelo ya madokodela man’wana ndzi nga si teka xiboho? Ku kuma “
vatsundzuxi vo tala,” i swa nkoka ngopfu loko xiyimo xa wena xi tikile.—Swivuriso 15:22.
3. Xana matshungulelo ya kona ma lwisana ni nawu wa Bibele wa leswaku hi “
papalata . . . ngati”?—Mintirho 15:20.
4. Xana ku tirhisiwa vungoma eka vutshunguri bya kona? Bibele yi sola “
xiendlo xa vungoma.” (Vagalatiya 5:19-21) Leswaku u tiva loko vungoma byi tirhisiwa, anakanyisisa hi swivutiso leswi:
Xana dokodela wa kona wa byi tirhisa vungoma?
Xana vutshunguri bya kona byi fambisana ni ku kholwa leswaku mavabyi ma vangiwe hi ku hlundzukisa swikwembu kumbe ma vangiwe hi valoyi?
Xana mirhi ya vutshunguri yi lunghiseleriwe hi ku tirhisa switlhavelo, ku phahla kumbe mihivahivana yin’wana ya vungoma?
5. Xana ndzi karhateka ku tlula mpimo hi rihanyo ra mina? Bibele yi nyikela xitsundzuxo lexi: “
Ku anakanyela ka n’wina a ku tiviwe hi vanhu hinkwavo.” (Vafilipiya 4:5) Ku ringanisela swi ta ku pfuna leswaku u dzikisa mianakanyo ya wena eka “
swilo swa nkoka swinene,” swo tanihi ku tinyika nkarhi wo tirhela Yehovha.—Vafilipiya 1:10; Matewu 5:3.


text:
I Vamani Lava Yaka eTiheleni?
Nhlamulo ya Bibele
Tihele (“Sheol” ni “Hayidesi” eka tindzimi to sungula ta Bibele) i sirha ku nga ri ndhawu leyi vanhu va hisiwaka eka yona hilaha ku nga heriki. I vamani lava yaka etiheleni? I vanhu lavanene ni lavo biha. (Yobo 14:13; Pisalema 9:17) Bibele yi vula leswaku sirha rero leri tolovelekeke, i ‘yindlu leyi hinkwavo lava hanyaka va nga ta hlangana eka yona.’—Yobo 30:23.
Hambi ku ri Yesu loko a fa u ye etiheleni. Hambiswiritano, “a nga tshikiwanga etiheleni” hikuva Xikwembu xi n’wi pfuxile.—Mintirho 2:31, 32, The Bible in Basic English.
Xana tihele ti ta va kona hilaha ku nga heriki?
Hinkwavo lava nga etiheleni va ta pfuxiwa eku feni hi Yesu, a tirhisa matimba lama humaka eka Xikwembu. (Yohane 5:28, 29; Mintirho 24:15) Loko vuprofeta lebyi nga eka Nhlavutelo 20:13 byi vulavula hi ku pfuxiwa ka vafi enkarhini lowu taka, byi ri: “Rifu ni Tihele swi tlherisa vafi lava a va ri ka swona.” (Bibele—Mahungu Lamanene) Loko tihele ti nga ha ri na munhu; a ku nge he vi na la nga ta ya kona hikuva “rifu a ri nge he vi kona.”—Nhlavutelo 21:3, 4; 20:14.
Kambe a hi vanhu hinkwavo lava loko va fa va yaka etiheleni. Bibele yi kombisa leswaku vanhu van’wana va nghene hi nhloko eku endleni ka leswo biha lerova a va tiyimiselanga ku hundzuka. (Vaheveru 10:26, 27) Loko vanhu vo tano va lova a va yi etiheleni kambe va ya eGehena, leswi vulaka ku loviseriwa makumu. (Matewu 5:29, 30) Hi xikombiso, loko Yesu a ri laha misaveni u byele varhangeri van’wana va vukhongeri lava a va ri ni vukanganyisi leswaku va ta ya eGehena.—Matewu 23:27-33.


text:
Xana Yesu A A Ri Munhu Lonene Ntsena?
Nhlamulo ya Bibele
Yesu a a nga ri munhu lonene ntsena. U tikombise a ri munhu loyi a susumeteleke vanhu vo tala swinene ematin’wini. Xiya leswi van’wamatimu ni vatsari lava va swi vuleke ha yena:
“Yesu wa Nazareta . . . a swi kanakanisi leswaku ku vulavuriwa ngopfu ha yena ematin’wini ku tlula vanhu hinkwavo.”—H. G. Wells, n’wamatimu wa Munghezi.
“Ku hava munhu ni un’we loyi a susumeteleke vanhu vo tala ematin’wini ku tlula [Yesu], loyi hambi ku ri sweswi a ha va susumetelaka.”—Kenneth Scott Latourette, n’wamatimu tlhelo mutsari wa Muamerika.
Bibele ya hlamusela leswaku ha yini Yesu a susumetele vanhu vo tala ku tlula vanhu van’wana lavanene lava tshameke va hanya. Loko Yesu a vutise vaapostola vakwe leswaku va ehleketa leswaku hi yena mani, un’wana wa vona u hlamule kahle a ku: “
U Kreste, N’wana wa Xikwembu lexi hanyaka.”—Matewu 16:16.


text:
Tinomboro Leti Nga eBibeleni Ti Vula Yini? Xana Dyondzo Ya Tinomboro To Karhi Ya Vungoma Yi Pfumelelana Ni Bibele?
Nhlamulo ya Bibele
Hakanyingi tinomboro leti nga eBibeleni ti nga tekiwa hilaha ti tsariweke hakona kambe minkarhi yin’wana ti fanekisela swo karhi. Mongo wa mhaka hi wona wu kombisaka loko nomboro yo karhi yi tirhisiwe hi ndlela yo fanekisela. Xiya swikombiso leswi swa le Bibeleni swa tinomboro leti tirhisiweke ku fanekisela swo karhi:
1 Nomboro leyi yi fanekisela vun’we. Hi xikombiso, Yesu u khongelele valandzeri vakwe eka Xikwembu “leswaku hinkwavo va va un’we, tanihi leswi wena, Tatana, u nga ni vun’we na mina ni leswi na mina ndzi nga ni vun’we na wena.”—Yohane 17:21; Matewu 19:6.
2 Hi ku ya hi nawu, timbhoni timbirhi ti tiyisekisa mhaka leyi nga ntiyiso. (Deteronoma 17:6) Hilaha ku fanaka, ku phindha-phindha ka rungula kumbe xivono, swi tiyisekisa leswaku mhaka ya kona i ntiyiso. Hi xikombiso, loko Yosefa a hlamusela norho wa Faro hosi ya Egipta, u te: “Leswi norho wu phindhiweke kambirhi eka Faro swi vula leswaku nchumu lowu wu simekiwe hilaha ku tiyeke hi Xikwembu xa ntiyiso.” (Genesa 41:32) Hi ku ya hi vuprofeta “timhondzo timbirhi” ti nga ha yimela mimfumo yimbirhi leyi tirhisanaka, hilaha muprofeta Daniyele a swi voneke hakona hi Mfumo wa Vameda ni Vaperesiya.—Daniyele 8:20, 21; Nhlavutelo 13:11.
3 Ntambhu ya miluko yinharhu yi fanekisela mhaka leyi tiyeke hilaha timbhoni tinharhu ti tiyisekisaka mhaka leyi nga ntiyiso.—Ezekiyele 21:27; Mintirho 10:9-16; Nhlavutelo 4:8; 8:13.
4 Nomboro leyi yi nga ha yimela nchumu lowu heleleke hilaha marito lama nge, “etinhleni ta mune ta misava” ma vulaka hakona.—Nhlavutelo 7:1; 21:16; Esaya 11:12.
6 Nomboro leyi yi nga ha yimela nchumu lowu nga helelangiki, lowu nga hetisekangiki kumbe nchumu wun’wana ni wun’wana lowu fambisanaka ni valala va Xikwembu.—1 Tikronika 20:6; Daniyele 3:1; Nhlavutelo 13:18.
7 Nomboro leyi minkarhi yo tala yi tirhisiwa ku yimela mhaka leyi heleleke. Hi xikombiso, Xikwembu xi lerise Vaisrayele leswaku va rhendzela muti wa Yeriko masiku ya nkombo naswona hi siku ra vunkombo a va fanele va wu rhendzela ka nkombo. (Yoxuwa 6:15) Ku ni swikombiso swo tala eBibeleni leswi tirhiseke nomboro ya nkombo. (Levhitika 4:6; 25:8; 26:18; Pisalema 119:164; Nhlavutelo 1:20; 13:1; 17:10) Loko Yesu a byele Petro leswaku u fanele ku rivalela makwavo “ku nga ri ka nkombo, kambe, ka 77” ku kandziyisiwa ka nomboro ya “nkombo” swi vula leswaku handle ko hlayela.—Matewu 18:21, 22.
10 Nomboro leyi yi nga ha yimela nchumu lowu hlanganisiweke wu helela.—Eksoda 34:28; Luka 19:13; Nhlavutelo 2:10.
12 Nomboro leyi yi ti komba yi yimela lunghiselelo ra Xikwembu leri hetisekeke. Hi xikombiso, xivono xa le tilweni lexi muapostola Yohane a xi voneke a xi katsa muti lowu a wu ri ni “maribye ya masungulo ya 12, eka wona a ku ri ni mavito ya 12 ya vaapostola va 12.” (Nhlavutelo 21:14; Genesa 49:28) Tinomboro hinkwato leti loko u tiandzisa ti ku nyikaka 12, ti nga ha va ni nhlamuselo leyi fanaka.—Nhlavutelo 4:4; 7:4-8.
40 Nomboro leyi yi fambelana ni vuavanyisi kumbe nxupulo.—Genesa 7:4; Ezekiyele 29:11, 12.
Dyondzo ya tinomboro to karhi ya vungoma
Tinhlamuselo leti ta tinomboro leti nga eBibeleni, ti hambanile ni dyondzo ya tinomboro to karhi leyi katsaka vungoma. Hi xikombiso, ntlawa wun’wana wa Vayuda lowu vuriwaka Cabala wu kambisise Matsalwa ya Xiheveru hi ku tirhisa vungoma bya tinomboro leswaku wu kuma tinhlamuselo leti tumbeleke. Dyondzo ya tinomboro to karhi ya vungoma i ndlela yin’wana yo hlahluva leyi lwisanaka ni milawu ya Xikwembu.—Deteronoma 18:10-12.


text:
Tekelela Ripfumelo Ra Vona
Xana hi nga vuyeriwa njhani sweswi loko hi hlaya hi vavanuna ni vavasati va le Bibeleni lava nga ni ripfumelo?
Papila Leri Humaka Eka Huvo Leyi Fumaka
Huvo leyi Fumaka yi khutaza un’wana ni un’wana leswaku a vuyeriwa hi ku helela hi ku hlaya ni ku dyondza buku leyi a ri yexe kumbe tanihi ndyangu.
Xingheniso
Bibele yi tele hi marungula lama nga ntiyiso ya vavanuna ni vavasati vo tshembeka. Hi nga vuyeriwa njhani eka swikombiso swa vona?
AVELE
“Hambiloko A File, Wa Vulavula”
Hi nga dyondza yini hi Avele ni ripfumelo rakwe loko ku nga vuriwi swo tala ha yena eBibeleni?
NOWA
U ‘Fambe Ni Xikwembu Xa Ntiyiso’
Xana Nowa ni nsati wakwe va langutane ni swiphiqo swihi loko va ri karhi va kurisa vana va vona? Xana va ri kombise njhani ripfumelo loko va ri karhi va aka ngalava?
ABRAHAMA
“Tata Wa Hinkwavo Lava Nga Ni Ripfumelo”
Abrahama u ri kombise njhani ripfumelo? U nga lava ku tekelela ripfumelo ra Abrahama hi tindlela tihi?
RHUTI
“Wansati Lonene Ngopfu”
Ha yini vukati bya Rhuti na Bowasi byi ri bya nkoka swinene? Xana hi nga dyondza yini malunghana ni ndyangu eka Rhuti na Nawomi?
HANA
U Phofulele Xikwembu Leswi Nga eMbilwini Yakwe Hi Xikhongelo
Ripfumelo ra Hana eka Yehovha ri n’wi pfune leswaku a tiyisela eka xiyimo lexi a xi tikomba onge a swi koteki ku xi tiyiselela.
SAMUWELE
“A Ya Emahlweni A Kulela Eka Yehovha”
I yini leswi a swi nga tolovelekanga eka ndlela leyi Samuwele a kuleke ha yona? I yini lexi pfuneke ripfumelo rakwe leswaku ri tiya loko a ri etabernakeleni?
SAMUWELE
U tiyiserile Hambiloko A Pfa A Hetiwa Matimba
Hinkwerhu ka hina hi langutana ni swiyimo swo tika ni ku hetiwa matimba leswi nga ringaka ripfumelo ra hina. Ku tiyisela ka Samuwele ku nga hi dyondzisa yini?
ABIGAYELE
U Endle Swilo Hi Vutlhari
Hi nga dyondza yini eka vukati bya Abigayele lebyi a byi tika?
ELIYA
U Lwele Vugandzeri Lebyi Tengeke
Xana hi nga n’wi tekelela njhani Eliya loko hi chumayela lava kanetaka leswi Bibele yi swi dyondzisaka?
ELIYA
U Langutile, A Tlhela A Rindza
Xana muprofeta Eliya u wu kombise hi ndlela yihi moya wa ku khongela loko a ha rindzele Yehovha leswaku a hetisisa xitshembiso xakwe?
ELIYA
Xikwembu Xakwe Xi N’wi Chavelerile
I swiendlakalo swihi leswi endleke leswaku Eliya a chava swinene, laha a kombeleke leswaku a fa?
YONASI
U Dyondze Eka Swihoxo Leswi A Swi Endleke
Xana u nga twela Yonasi vusiwana hikwalaho ka leswi a chava ku amukela xiavelo xakwe? Rungula rakwe ri hi dyondzisa dyondzo ya nkoka malunghana ni ku lehisa mbilu ka Yehovha ni tintswalo takwe.
YONASI
U Dyondzisiwe Ku Va Ni Tintswalo
Xana rungula ra Yonasi ri nga hi pfuna njhani leswaku hi tikambisisa hi vukheta?
ESTERE
U Yime A Tiyile Hikwalaho Ka Vanhu Va Xikwembu
Ku kombisa rirhandzu ra ku tinyiketela ku fana na Estere swi lava ripfumelo ni xivindzi.
ESTERE
U Endle Hi Vutlhari, Hi Xivindzi Naswona Handle Ka Vutianakanyi
Xana Estere u swi kombise njhani leswaku a endla swilo handle ka vutianakanyi eka Yehovha ni le ka vanhu vakwe?
MARIYA
“Waswivo! Hlonga Ra Xisati Ra Yehovha!”
Ndlela leyi Mariya a yi anguleke ha yona ntsumi Gabriyele yi kombisa yini malunghana ni ripfumelo rakwe? Hi tihi timfanelo tin’wana ta nkoka leti a ti kombiseke?
MARIYA
U ‘Anakanyisisile eMbilwini Yakwe’
Leswi Mariya a langutaneke na swona eBetlehema swi tiyise ripfumelo rakwe eka switshembiso swa Yehovha.
YOSEFA
U Wu sirhelerile, A Wu Wundla Ni Ku Tiyisela
Yosefa u sirhelele ndyangu wakwe hi tindlela tihi? Ha yini a teke Mariya na Yesu a va yisa a Egipta?
MARTA
“Ndzi Khorwile”
Xana Marta u ri kombise njhani ripfumelo leri xiyekaka hambiloko a ri ni gome?
PETRO
U Hlule Ku Chava Ni Ku Kanakana
Ku kanakana ku ni matimba naswona ka kavanyeta. Kambe Petro u hlule ku chava kakwe ni ku kanakana malunghana ni ku landzela Yesu.
PETRO
U Tshame A Tshembekile Hambiloko A Langutane Ni Miringo
Xana ripfumelo ni ku tshembeka ka Petro swi n’wi pfune njhani leswaku a amukela ndzayo ya Yesu?
PETRO
U Dyondze Ku Rivalela Eka N’wini Wakwe
I yini leswi Yesu a swi dyondziseke Petro malunghana ni ku rivalela? Yesu u swi kombise njhani leswaku u n’wi rivalerile Petro?
Nxaxamelo Wa Minkarhi
Nxaxamelo wa minkarhi ni mimepe swi ta ku pfuna leswaku u vona nkarhi lowu vanhu vo tshembeka va le Bibeleni va hanyeke ha wona swin’we ni ndhawu leyi a va tshama eka yona.


text:
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Ina
E-e
Tibuku Ni Tibroxara To Dyondza Bibele
Dyondza Bibele hi ku ya hi tinhloko-mhaka u tirhisa tibuku ni tibroxara leti, leti kopiwaka.
Tidyondzo Ta Mina Ta Bibele
Ku Kambisisa Matsalwa Siku Ni Siku—2014
Yimbelelelani Yehovha--Maletere Lamakulu
Xiyimiso Xa Siku Ra Nhlengeletano Yo Hlawuleka Ya 2014
Xiyimiso Xa Nhlengeletano Ya Xifundzha Ya 2014
Vantshwa--Xana Mi Ta Endla Yini Hi Vutomi Bya N’wina?
Dyondza Eka Mudyondzisi Lonkulu
Vuyeriwa Eka Vuleteri Bya Xikolo Xa Vutirheli Bya Le Tilweni
Swivutiso Leswi Vantshwa Va Swi Vutisaka--Tinhlamulo Leti Tirhaka, Vholumo 2
Ku cinca ko karhi loku endliweke eka minkandziyiso leyi kumekaka eka web site ku nga va ku nga si endliwa eka minkandziyiso leyi kandziyisiweke.
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
|


text:
Yuropa
Yuropa i rinwana ra Matiko-nkulu (hi xiyenge xa Politiki) ya nkombo, naswona rivumba ribuwa ra Tiko-nkulu (Hi xiyenge xa Mbangu) ra Yurasia. Yuropa ri angarhiwe enwalungwini hi Lwandle ra Aktika, e vupela-dyambu hi Lwandle ra Atlantika, e dzongeni hi Lwandle ra Meditera, na le vuxeni bya le dzongeni hi Tintshava ta Khakhasu, Lwandle ra Ntima na mati-ndlela lama hlanganisaka Lwandle ra Ntima na Meditera. E vuxeni Yuropa ri avanyisiwa na Ashiya hi mati ya Tintshava ta Ura, Nambu wa Ura, na hi Lwandle ra Kaspa.[1]
Matiko ya Yuropa[Lulamisa | edit source]
References[Lulamisa | edit source]
- ↑ Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007. ""Europe"". Retrieved on 2007-12-27.


text:
Dzinndwa
Huna tshifhinga tshe lushaka lwa Vhavenda lwa didzhenisa kha nndwa na mavhuru musi Makhado e murangaphanda. Itsho tshifhinga hu pfala uri vhavenda vho vhavho vho rengiswa nga Davhana we avha e mukomana wa Makhado, ene ovha o dinalea ngea dzhielwa vhuhosi nga murathu. Kha nndwa yeneyo Vhavenda vho do kundwa vha dzhielwa na tshipida tsha shango lavho fhethu he havha hu fhasi ha Makhado ha vho vhidzwa upfi Louis trichardt hune namusi havho vhidzwa nga dzina la Makhado.
Hu dovha ha vha na nndwa ye Vhavenda vha ilwa ya phusuphusu dza Dzimauli . Afhondi heVhavenda vhalwa na mabunyu. Nga itsho tshifhinga Vhavenda vhovha vha tshi shavhela dzithavhani vhanwe vha dzumbamba bakoni la tshavhadinda.
Nndwa dza Makhado[edit]
Makhado na Davhana ndi vhana vha Ramabulana. Musi Ramabulana o no dzama ha vuwa nndwa khulu vhukati ha Davhana na Makhado, vha tshi lwela Vhuhosi.
Afha hu na mihumbulo yo fhambananaho nga kudzhenele kwa Makhado vhuhosini hone e si ene wa nndu ya Vhuhosi. Mukomana wawe o vha Davhana, wa nndu ya Vhuhosi. Vha ambi vha ri Davhana o kanda milenzhe ya mutahabvu khotsi awe. U amba izwi ndi uri Davhana o dzhena nduni na mufumakadzi wa Khotsi awe.
Zwenezwo zwo do ita uri vhahulwane vha musanda vha dzhie tsheo ya uri Makhado u fanela u vha ene ane a do dzhena vhuhosini.
Makhado Tshilwavhusiku tsha ha Ramabulana
Izwi zwo dovha hafhu zwa tutuwedzwa ngauri Makhado o vha a tshi funeswa nga Makhadzi Nyakhuhu. Makhado o do vha ene we a vha na vhatikedzi vhanzhi. Davhana u vhona izwo o mbo di shavhela Ha-Tshivhasa Mukumbani. E henengei Ha-Tshivhasa Makhado a rumela vhadinda uri a wana Davhana tshi henefho vha Hatshivhasa vha do dzhena khakhathini khulu. Ndi hone vha Hatshivhasa vha tshi humbela Davhana uri kha fhire shangoni lavho.
Davhana a shavhela Ha-Mphaphuli, a dzula kha muvhundu wa vhukati Ha-Tshimange na Ralushai. Makhado a rumela vhadinda Ha-Mphaphuli, vhe vha ri kha Vho-Mphaphuli wa sa tshi pandela; mmbi yanga i do dzhena henefho. Vha Hamphaphuli nga u pfa Zwenezwo, ndi hone vha tshi ya ha Tshiwawa (J Albasini) vha mu humbelela vhudzulo. Albasini a takalela nga maanda u da ha Davhana Luonde he ene a vha e hone nge a divha uri u do mu tikedza musi ene a tshi lwa na Makhado. Davhana a humbela Tshiwawa na vhanwe Vhatshena uri vha mu thuse kha nndwa yawe na Makhado. Makhado a kunda mmbi ya Davhana na Vhatshena. Vhatshena vha pandela Davhana a ya a dzula Luvhola.
Makhado o lwa na Vhatshena a vha kunda afha hune hapfi Schoemansdal vha shavha vha ya tsini na Bulugwane nga murahu vha fhata dorobo ino pfi Pietersberg. Ndi afha hune hapfi Polokwane. Makhado o do vhusa Swongozwi u swika a tshi dzama a songo thela muthelo wa Makhuwa na nwana wawe Mphephu na ene o hana u thela kha Makhuwa.
Nndwa dza Mphephu[edit]
Alilali Mphephu ndi nwana wa muhali wa vhahali Makhado. Vhunga khotsi awe o di vha muthu a thonifheaho kha lushaka lwa Vhavenda, fhedzi ene o vha o fhambana na khotsi awe Makhado ngau khotsi awe hango vuwa a kundiwa na nndwani na nthihi kha nndwa dzothe dze a dzi lwa.
O lwa na mavhuru a shavhela Vhuxwa tsini na Bulawayo nga nwaha wa 1898. Mavhuru o vha o tikedzwa nga Matshangana na Ma Swazi. Mahosi mahulwane ano nga Vho-Tshivhase na Vho-Mphaphuli avho ngo ima nae. Ene o vhuya ho no fhela nndwa ya Maisimane na Mavhuru ye zwi la kale ya vha i tshi pfi Anglo Boer War. O pandelwa Swongozwi a ya a dzula Dzanani tsini na Dzata kana ha manngo.
Phusuphusu dza Dzimauli[edit]
Dzimauli ndi vhupo ho dzulaho lushaka lwa Ha-Rambuda. U lu lushaka na lwone a si luswa kha vhuhosi ha Venda. Vha ha Rambuda vho vha vhe vharathu kana khotsimunene kha vha ha Tshivhasa. Phophi Rambuda o do shakulisa Nyafhasi khosi ya Dzimauli. Ndi he a mbodi vhea Kha la Dzimauli.
Naho vhubvo havho vhu vhuthihi ho ri hu tshi dzhena Ligegise Tshivhase Mukumbani Phophi Rambuda a hana u luvha. Izwi zwo do vusa nndwa vhukati ha Vha Ha-Tshivhasa na vha Ha-Rambuda. Kha nndwa dzothe dzenedzi vho kundwaho ndi vha Ha -Tshivhasa.
Nga murahu ha u dzama ha Khosi Phophi Rambuda ho vuwa phusuphusu vhukati ha vhana vhawe vha tshi lwela vhuhosi. Afha ndi he ha bva dzina la Phususphusu dza Dzimauli. Nndwa yo vha vhukati ha Bele na Mashila. Huno Bele o ri u bviswa a mbo di shavha. Bele o ri u kundwa a ya a ramba mmbi ya Maswazi vhe vha hana u muthusa. Bele a vhuya ngeno Venda a dzula Maname mudini wa Limvumvu ndi he a vha vha mu milisa hone tshivhindi.


text:
Buku Ya Lembe Ya Timbhoni Ta Yehovha Ya 2014
Hlaya hi swiendlakalo-nkulu swa tiko ra Sierra Leone na Guinea naswona tiphine hi mintokoto yo tsakisa leyi humaka emisaveni hinkwayo.
Ndzimana Ya Lembe Ya 2014
Ndzimana ya hina ya lembe ya 2014 yi ri “Mfumo Wa Wena A Wu Te.”
Papila Leri Humaka Eka Huvo Leyi Fumaka
U ta khutaziwa hi papila leri akaka hi tlhelo ra moya leri humaka eka Huvo leyi Fumaka.
Swiendlakalo-nkulu Swa N’wexemu
Hlaya hi nhluvuko wo tsakisaka lowu kombisaka leswaku nhlengeletano ya Yehovha Xikwembu yi ya emahlweni.
Ku Chumayela Ni Ku Dyondzisa eMisaveni Hinkwayo
Rirhandzu ri susumetela vanhu va Xikwembu leswaku nkarhi na nkarhi va hoxa xandla eku twariseni ka mahungu lamanene ya Mfumo. Vona vuyelo bya matshalatshala ya vona bya lembe ra 2013.
Sierra Leone Na Guinea
Rungula leri ri tiyisekisa ripfumelo leri tiyeke ni ku tinyiketela ka Timbhoni ta Yehovha to tshembeka loko ti ri karhi ti chumayela mahungu lamanene ematikweni lawa ya le Afrika.
Malembe Ya Dzana Lama Hundzeke
—1914
Lembe ra 1914 leri Swichudeni swa Bibele a swi chumayela ha rona ri hetelele ri fikile.


text:
Xana Xikwembu I Vunharhu-un’we?
Nhlamulo ya Bibele
Tikereke to tala ta Vukreste ti dyondzisa leswaku Xikwembu i Vunharhu-un’we. Hambiswiritano, Encyclopædia Britannica yi ri: “
Rito Vunharhu-un’we ni dyondzo ya kona ya leswaku ku ni swikwembu swinharhu leswi vumbaka xikwembu xin’we a swi kona eka Testamente Leyintshwa . . . Dyondzo leyi yi sungule hakatsongo-tsongo eka malembe-xidzana yo hlayanyana lama hundzeke naswona ku ve ni minjhekanjhekisano yo tala malunghana na yona.”
Entiyisweni, Xikwembu xa le Bibeleni a xi si tshama xi hlamuseriwanga tanihi xiphemu xa Vunharhu-un’we. Xiya tindzimana leti ta Bibele:
“Yehovha Xikwembu xa hina i Yehovha un’we.”—Deteronoma 6:4.
“Wena loyi vito ra wena u nga Yehovha, Wena u ri wexe u La nge Henhla-henhla emisaveni hinkwayo.”—Pisalema 83:18.
“Leswi swi vula vutomi lebyi nga heriki, ku nghenisa ka vona vutivi ha wena, Xikwembu xi ri xin’we xa ntiyiso, ni loyi u n’wi rhumeke, Yesu Kreste.”—Yohane 17:3.
“Xikwembu i xin’we ntsena.”—Vagalatiya 3:20.
Ha yini tikerete to tala ta Vukreste ti vula leswaku Xikwembu i Vunharhu-un’we?


text:
Ndaka ya phuraivete na maraga wo vhofholowaho
Vha-dzia mbofholowo vha dzhia muhumbulo wa mbofholowo ya muthu na pfanelo dza muthu vha zwi livhisa na kha sia la ikonomi. Nahone, u ya nga divhazwakale, mutalukano wa pfanelo dza ndaka wo vha u mutheo wa mbofholowo ya muthu na pfanelo dza muthu. Tsha u thoma hu na mulayo wauri vhathu vha nga ita uri ndaka i vhe yavho. Zwi tshi ya mudzini/mutheoni wazwo, zwi amba uri muthu munwe na munwe u a dilanga/ndi wawe ene mune zworalo a nga si vhe wa munwe muthu, ndi uri, ha tei u vha phuli. Muthu onoyo o vhofholowaho a nga vha na ndaka ine ya vha yawe: zwiambaro, dzibugu, fanitshara, shango, nndu, dzigoloi hafhu na mihumbulo, ine ya tou vhidzwa ndaka ya vhuluvhi.
Tsha vhuvhili, vhane vha ndaka vha tea hafhu u tangana nga mulalo vha rengise ndaka dzavho na u renga ndaka dza vhanwe vhathu nga u vhofholowa. Vha-dzia-mbofholowo vha tenda uri muvhuso a wongo tea u dzhenelela nga maanda kha u rengiselana uhu ho vhofholowa. Izwi zwi tshimbilelana na lutendo lwa uri munwe na munwe u tewa nga maitele a ikonomi o vhofholowo-muvhuso a wo ngo tea u u gudela kana u vala bindu. Ndi tea u tendelwa u ita zwine nda humbula u nga ndi nga zwi ita vhukhwine. Vha-dzia-mbofholowo vha a vhudzisa nga ha mbofholowo ya muthu, arali a sa koni u ita dzitsheo idzi dza vhuthogwa nga ene mune. Izwi zwi tumana na mbuno dzo itwaho nga ha mbofholowo ya muthu, ngauri i toda u nekedzana ha milhumbulo na mahumbulwa o vhofholowaho.
Tsha vhuraru, vhadziambofholowo vhanzhi a vha tendi kha uri muvhuso u nga vha na mabindu: dzikhampani dza muvhuso, sa phufhela (ha u fhufhela mabufho), zwiporo/raliwei, vhadisi vha madi na mudagasi kanzhi zwi vha ndozwo nahone mithelo ya vhathu i shumiswa kha uri mabindu aya a bvele phanda. Hafhu, dzikhamphani dza muvhuso kanzhi dzi ta mutengo wa ntha kha vhashumisi u fhirisa dza phuraivete, dzine dza tea u tatisana zwi tshi da kha bindu na vharengi.
Tshenzhemo kha lifhasi lothe i tikedza muhumbulo wa uri ndi nga u tatisana fhedzi hune ha fulufhedzisa tshumelo yavhudi na mitengo yavhudi (sa tsumbo, tshe ha thomiwa na u ita thundu dza muvhuso dzi vhe dza phuraivete na mupikisano, u lidzela lutingo kha vhupo vhuthihi Amerika, a zwi badelwi).
Tsha vhuna, vhadzimbofhowo vha a zwi tanganedza zwauri a huna tswikelelo kha mimaraga i linganaho. Kha u tenda kha nyengedzedzo kha u lingana ha zwikhala, vha dzia mbofholowo a vha funi u fhelisa maraga; ndivho yavho ndi u konisa vhathu u vha tshipida tsha maraga na u bindula kha wo. Vha toda u fhelisa mivhuso na mikano i songo teaho na zwitsireledzi zwine vhathu vha tangana nazwo, u nea tswikelelo khulwane kha pfunzo na vhugudisi ha khwine na u ita uri mafhungo o teaho nga ha u dzhenelela mimaraga a wanale.
Tsha vhuvhili, vhane vha ndaka vha tea hafhu u tangana nga mulalo vha rengise ndaka dzavho na u renga ndaka dza vhanwe vhathu nga u vhofholowa. Vha-dzia-mbofholowo vha tenda uri muvhuso a wongo tea u dzhenelela nga maanda kha u rengiselana uhu ho vhofholowa. Izwi zwi tshimbilelana na lutendo lwa uri munwe na munwe u tewa nga maitele a ikonomi o vhofholowo-muvhuso a wo ngo tea u u gudela kana u vala bindu. Ndi tea u tendelwa u ita zwine nda humbula u nga ndi nga zwi ita vhukhwine. Vha-dzia-mbofholowo vha a vhudzisa nga ha mbofholowo ya muthu, arali a sa koni u ita dzitsheo idzi dza vhuthogwa nga ene mune. Izwi zwi tumana na mbuno dzo itwaho nga ha mbofholowo ya muthu, ngauri i toda u nekedzana ha milhumbulo na mahumbulwa o vhofholowaho.
Tsha vhuraru, vhadziambofholowo vhanzhi a vha tendi kha uri muvhuso u nga vha na mabindu: dzikhampani dza muvhuso, sa phufhela (ha u fhufhela mabufho), zwiporo/raliwei, vhadisi vha madi na mudagasi kanzhi zwi vha ndozwo nahone mithelo ya vhathu i shumiswa kha uri mabindu aya a bvele phanda. Hafhu, dzikhamphani dza muvhuso kanzhi dzi ta mutengo wa ntha kha vhashumisi u fhirisa dza phuraivete, dzine dza tea u tatisana zwi tshi da kha bindu na vharengi.
Tshenzhemo kha lifhasi lothe i tikedza muhumbulo wa uri ndi nga u tatisana fhedzi hune ha fulufhedzisa tshumelo yavhudi na mitengo yavhudi (sa tsumbo, tshe ha thomiwa na u ita thundu dza muvhuso dzi vhe dza phuraivete na mupikisano, u lidzela lutingo kha vhupo vhuthihi Amerika, a zwi badelwi).
Tsha vhuna, vhadzimbofhowo vha a zwi tanganedza zwauri a huna tswikelelo kha mimaraga i linganaho. Kha u tenda kha nyengedzedzo kha u lingana ha zwikhala, vha dzia mbofholowo a vha funi u fhelisa maraga; ndivho yavho ndi u konisa vhathu u vha tshipida tsha maraga na u bindula kha wo. Vha toda u fhelisa mivhuso na mikano i songo teaho na zwitsireledzi zwine vhathu vha tangana nazwo, u nea tswikelelo khulwane kha pfunzo na vhugudisi ha khwine na u ita uri mafhungo o teaho nga ha u dzhenelela mimaraga a wanale.
This is an excerpt from the article Ndaka ya phuraivete na maraga wo vhofholowaho from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Endla Swiboho Swa Vutlhari Wa Ha Ri Muntshwa
“N’wina majaha na n’wina vanhwana, . . . [dzunisani] vito ra Yehovha.”—PS. 148:12, 13.
1. I mintokoto yihi yo tsakisa leyi vantshwa vo tala lava nga Vakreste va tiphinaka ha yona?
HI HANYA eminkarhini yo tsakisa. I ro sungula ematin’wini leswaku vanhu va timiliyoni lava humaka ematikweni hinkwawo va ta evugandzerini bya ntiyiso. (Nhlav. 7:9, 10) Vantshwa vo tala va va ni mintokoto leyi tsakisaka loko va pfuna van’wana leswaku va twisisa ntiyiso wa le Bibeleni lowu ponisaka vutomi. (Nhlav. 22:17) Vantshwa van’wana va fambisa tidyondzo ta Bibele, va pfuna vanhu leswaku va hanya vutomi byo antswa. Van’wana va ya va ya chumayela mahungu lamanene ensin’wini leyi ku vulavuriwaka ririmi rimbe. (Ps. 110:3; Esa. 52:7) I yini lexi u faneleke u xi endla leswaku na wena u ta endla leswi endliwaka hi vanhu va Yehovha?
2. Xikombiso xa Timotiya xi swi kombisa njhani leswaku Yehovha u tiyimiserile ku nyika vantshwa vutihlamuleri? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
2 Tanihi muntshwa, u nga endla swiboho leswi hi ku famba ka nkarhi swi nga ta endla leswaku u pfulekeriwa hi malunghelo lama engetelekeke yo tirhela Xikwembu. Hi xikombiso, swi le rivaleni leswaku Timotiya wa le Listra u endle swiboho swa vutlhari leswi endleke leswaku a kuma xiavelo xo va murhumiwa loko kumbexana a ri kusuhi no hlanganisa malembe ya 20 kumbe a ri ehenhlanyana ka wona. (Mint. 16:1-3) Swi tikomba onge endzhaku ka tin’hweti ti nga ri tingani, endzhaku ka loko muapostola Pawulo a boheke ku siya vandlha leri a ra ha ku vumbiwa eTesalonika hikwalaho ka nkaneto wa tihanyi lowu a wu ri kwalaho, Pawulo u nyike Timotiya ntirho wo tlhelela eTesalonika leswaku a ya tiyisa vamakwerhu. (Mint. 17:5-15; 1 Tes. 3:1, 2, 6) Anakanya ndlela leyi Timotiya a faneleke a tsake ha yona loko a nyikiwe xiavelo xolexo!
XIBOHO XA WENA XA NKOKA SWINENE
3. Hi xihi xiboho xa nkoka swinene lexi u nga xi endlaka evuton’wini, naswona u nga xi endla rini?
3 U fanele u endla swiboho swa wena swa nkoka swinene loko wa ha ri muntshwa. Kambe xiboho xa nkoka swinene ku tlula hinkwaswo i xiboho xa wena xo tirhela Yehovha. Hi wihi nkarhi lowunene wo endla xiboho xolexo? Yehovha u ri: “Tsundzuka Mutumbuluxi wa wena Lonkulu emasikwini ya vujaha bya wena.” (Ekl. 12:1) Ndlela yin’we ntsena leyi amukelekaka yo “tsundzuka” Yehovha i ku n’wi tirhela hi mbilu hinkwayo. (Det. 10:12) Xiboho xa wena xo tirhela Xikwembu hi mbilu ya wena hinkwayo i xa nkoka swinene ku tlula swiboho leswi u nga ta swi endla. Xi ta khumba vutomi bya wena hinkwabyo.—Ps. 71:5.
4. Handle ka ku tirhela Yehovha, hi swihi swiboho swin’wana swa nkoka evuton’wini leswi nga ta khumba ndlela leyi u n’wi tirhelaka ha yona?
4 Xiboho lexi u xi endleke xo tirhela Yehovha a hi xona ntsena lexi khumbaka vumundzuku bya wena. Hi xikombiso, u nga ha tlhela u tivutisa loko u fanele u nghenela vukati, leswaku u ta tekana na mani ni leswaku mi ta tihanyisa njhani. Leswi i swiboho swa nkoka, u ta va u tlharihile loko u rhanga u endla xiboho xo tirhela Yehovha hi mbilu ya wena hinkwayo. (Det. 30:19, 20) Ha yini? Hikuva swiboho leswi swa fambisana. Xiboho lexi u nga ta xi endla malunghana ni ku nghenela vukati ni ntirho xi ta khumba ndlela leyi u tirhelaka Xikwembu ha yona. (Ringanisa na Luka 14:16-20.) Hi hala tlhelo, ku navela ka wena ku tirhela Xikwembu ku ta khumba swiboho leswi u swi endlaka malunghana ni vukati ni ntirho. Hikwalaho endla xiboho xa leswaku hi swihi swilo leswi nga ta va swa nkoka swinene evuton’wini bya wena.—Filp. 1:10.
U TA ENDLA YINI LOKO WA HA RI MUNTSHWA?
5, 6. Kombisa ndlela leyi ku endla swiboho leswinene swi nga endlaka leswaku munhu a va ni mintokoto leyi tsakisaka evuton’wini loko se a kurile. (Nakambe vona xihloko lexi nge “Xiboho Lexi Ndzi Xi Endleke Loko Ndza Ha Ri Ntsongo” enkandziyisweni lowu.)
5 Loko u kala u endla xiboho xo tirhela Xikwembu, u nga anakanyisisa hi leswi xi lavaka u swi endla, naswona u nga endla xiboho xa ndlela leyi u nga ta xi tirhela ha yona. Makwerhu un’wana wa xinuna wa le Japani u tsale a ku: “Siku rin’wana loko ndza ha ri ni malembe ya 14, a ndzi ri karhi ndzi chumayela ni nkulu wa vandlha loyi a swi xiyeke leswaku a ndzi nga swi tsakeli ku chumayela. Hi moya wo rhula u te: ‘Yuichiro muka. Loko u fika ekaya anakanyisisa hi leswi Yehovha a ku endleleke swona.’ Ndzi fike ndzi endla tano. Entiyisweni, ndzi ye emahlweni ndzi anakanya ha swona ndzi tlhela ndzi khongela ku ringana masiku yo hlayanyana. Langutelo ra mina ri cincile hakatsongo-tsongo. Swi nga si ya kule, ndzi sungule ku tsakela ku tirhela Yehovha. A ndzi tsakela ku hlaya hi varhumiwa, naswona ndzi sungule ku anakanya hi ku tirhela Xikwembu hilaha ku engetelekeke.”
6 Yuichiro u ya emahlweni a ku: “Ndzi sungule ku endla swiboho leswi a swi ta endla leswaku siku rin’wana ndzi kota ku tirhela Yehovha ndzi ri etikweni rin’wana. Hi xikombiso, ndzi endle xiboho xo dyondza Xinghezi. Loko ndzi heta xikolo, ndzi kume ntirho wo dyondzisa vanhu Xinghezi lowu a wu ta endla leswaku ndzi kota ku phayona. Loko ndzi ri ni malembe ya 20, ndzi sungule ku dyondza Ximongolia naswona ndzi kote ku endzela ntlawa wa vahuweleri lava vulavulaka Ximongolia. Hi 2007, endzhaku ka malembe mambirhi, ndzi endzele tiko ra Mongolia. Loko ndzi ye ensin’wini ni maphayona man’wana kutani ndzi xiya leswaku vanhu vo tala a va lava ku dyondza ntiyiso, a ndzi swi navela ku rhurhela kwalaho ndzi ya pfuna. Ndzi tlhelele eJapani leswaku ndzi ya kunguhata kahle. Ndzi sungule ku phayona eMongolia hi April 2008. Swa tika ku hanya etikweni leri. Kambe vanhu va ma amukela mahungu lamanene naswona ndzi kota ku va pfuna leswaku va tshinela eka Yehovha. Ndza swi vona leswaku xiboho lexi ndzi xi endleke xi endle leswaku ndzi kuma ntsako wa xiviri evuton’wini.”
7. Hi swihi swiboho leswi hi faneleke hi tiendlela swona, naswona Muxe u hi vekele xikombiso xihi?
7 Munhu un’wana ni un’wana u fanele a tiendlela xiboho malunghana ni leswi a nga ta swi endla tanihi Mbhoni ya Yehovha. (Yox. 24:15) A hi nge ku byeli loko u fanele u nghenela vukati, leswaku u fanele u tekana na mani kumbe leswaku u fanele u tirha ntirho wa njhani. Xana u ta hlawula ntirho lowu u nga ta boheka ku kuma ndzetelo wutsongo? Van’wana va n’wina vantshwa lava nga Vakreste va tshama etindhawini leti nga le vuswetini; van’wana va tshama emadorobeni lama fuweke. Emisaveni hinkwayo, a mi na vumunhu lebyi fanaka, vuswikoti lebyi fanaka, ntokoto lowu fanaka, a mi rhandzi swilo leswi fanaka naswona a mi na ripfumelo leri fanaka. Kumbexana mi hambana swinene ku fana ni vantshwa va Vaheveru lava a va ri aEgipta wa khale lava a va hambanile na Muxe. A a ri n’wana wa n’wana wa hosi naswona a a fuwile kasi Vaheveru lavan’wana a va ri mahlonga. (Eks. 1:13, 14; Mint. 7:21, 22) A va hanya enkarhini lowu a va fanele va endla swiboho leswikulu ku fana na hina. (Eks. 19:4-6) Un’wana ni un’wana a a fanele a endla xiboho xa loko a ta tirhela Yehovha hi mbilu hinkwayo. Muxe u endle xiboho lexinene.—Hlaya Vaheveru 11:24-27.
8. Vantshwa lava lavaka ku endla swiboho swa vutlhari evuton’wini va nga wu kuma kwihi mpfuno?
8 Yehovha wa ku pfuna leswaku u endla swiboho swa vutlhari loko wa ha ri muntshwa. U ku nyika xitsundzuxo hi ku tirhisa nkongomiso lowu sekeriweke eBibeleni, lowu u nga wu tirhisaka eswiyin’weni swin’wana ni swin’wana leswi u nga tikumaka u ri eka swona. (Ps. 32:8) Ku engetela kwalaho, vatswari va wena lava nga vapfumeri ni vakulu va vandlha va nga ku komba ndlela leyi u faneleke u wu tirhisa ha yona nkongomiso lowu. (Swiv. 1:8, 9) A hi kambisiseni minkongomiso yinharhu leyi sekeriweke eBibeleni, leyi nga ku pfunaka ku endla swiboho swa vutlhari leswi nga ta khumba vumundzuku bya wena hi ndlela leyi vuyerisaka.
MINKONGOMISO YINHARHU LEYI SEKERIWEKE EBIBELENI LEYI NGA KU PFUNAKA
9. (a) Yehovha u hi kombisa njhani xichavo hi leswi a hi nyikeke ntshunxeko wo tihlawulela? (b) ‘Ku lava Mfumo ku sungula’ swi ta endla leswaku u vuyeriwa njhani?
9 Lava Mfumo wa Xikwembu ni ku lulama ka xona ku sungula. (Hlaya Matewu 6:19-21, 24-26, 31-34.) Yehovha u hi kombisa xichavo hi ku hi nyika ntshunxeko wo tihlawulela. A nga vuli leswaku u fanele u heta nkarhi wo tanihi kwihi wa vuntshwa bya wena u ri karhi u chumayela hi Mfumo. Kambe Yesu u hi dyondzise nkoka wo lava Mfumo ku sungula. Ndlela leyi u swi tirhisaka ha yona leswi a swi vuleke swi ta endla leswaku u pfulekeriwa hi nkarhi wo kombisa ndlela leyi u xi rhandzaka ha yona Xikwembu, ndlela leyi u khathalaka ha yona hi vaakelani va wena ni ndlela leyi u wu tlangelaka ha yona ntshembo wa vutomi lebyi nga heriki. Loko u ri karhi u anakanyisisa hi ku nghenela vukati ni ntirho, anakanya hi loko swiboho swa wena swi ta ku vangela ku vilela swinene hi swilaveko swa wena swa nyama kumbe swi ta kombisa leswaku u hisekela Mfumo wa Xikwembu ni ku lulama ka xona.
10. I yini lexi a xi endla leswaku Yesu a tsaka, naswona i swiboho swihi leswi nga ta ku endla u tsaka?
10 Kuma ntsako hi ku tirhela van’wana. (Hlaya Mintirho 20:20, 21, 24, 35.) Yesu hi musa u hi dyondzise ntiyiso lowu wa xisekelo evuton’wini. A a tsake swinene evuton’wini hikuva a a endla ku rhandza ka Tata wakwe ematshan’weni yo endla ku rhandza ka yena. Yesu a a tsakela ku vona vanhu va timbilu letinene va amukela mahungu lamanene. (Luka 10:21; Yoh. 4:34) Kumbexana se u wu kumile ntsako wolowo loko u ri karhi u pfuna van’wana. Loko u sekela swiboho swa wena leswikulu eka minkongomiso leyi sekeriweke eBibeleni, leyi Yesu a yi dyondziseke, u ta kuma ntsako naswona u ta tsakisa Yehovha.—Swiv. 27:11.
11. Ha yini Baruku a heleriwe hi ntsako, naswona Yehovha u n’wi nyike ndzayo yihi?
11 Hi nga va ni ntsako lowukulu loko hi tirhela Yehovha. (Swiv. 16:20) Swi tikomba onge Baruku matsalana wa Yeremiya a a yi rivele mhaka yoleyo. A ku ri ni nkarhi lowu a a nga ha swi tsakeli ku tirhela Yehovha. Yehovha u n’wi byele leswi: “U tshamela ku lava swilo leswikulu. U nga tshameli ku swi lava. Hikuva ndzi tisa khombo ehenhla ka nyama hinkwayo, . . . naswona ndzi ta ku nyika moya-xiviri wa wena kukota leswi phangiweke etindhawini hinkwato leti u nga ta ya eka tona.” (Yer. 45:3, 5) U swi vonisa ku yini? I yini lexi a xi ta endla leswaku Baruku a tsaka—xana a ku ta va ku lava swilo leswikulu kumbe ku pona tanihi nandza wo tshembeka wa Xikwembu loko muti wa Yerusalema wu lovisiwa?—Yak. 1:12.
12. I xiboho xihi lexi endleke leswaku Ramiro a va ni vutomi lebyi tsakisaka?
12 Makwerhu un’wana wa xinuna la kumeke ntsako hikwalaho ko pfuna van’wana i Ramiro. U ri: “Ndzi huma endyangwini lowu nga swisiwana lowu tshamaka eximutanini xin’wana eTintshaveni ta Andes. Hikwalaho loko buti wa mina a vule leswaku u ta ndzi hakelela ku ya eyunivhesiti, a ku ri lunghelo lerikulu. Kambe a ndza ha ku khuvuriwa tanihi Mbhoni ya Yehovha naswona a ndzi kume xirhambo—phayona rin’wana a ri ndzi rhambe ku ya chumayela na rona exidorobanini xin’wana lexitsongo. Ndzi fambe na rona, ndzi fika ndzi dyondza ku tsemeta misisi kutani ndzi pfula ndhawu yo tsemeta vanhu misisi eka yona leswaku ndzi ta kota ku tihanyisa. Loko hi ri karhi hi dyondzisa vanhu Matsalwa, vo tala va kombise ku tlangela lokukulu. Endzhakunyana, ndzi sungule ku hlanganyela ni vandlha leri a ra ha ku vumbiwa leri a ri tirhisa ririmi ra kwalaho. Se ndzi ni malembe ya khume ndzi ri phayona ra nkarhi hinkwawo. A ku na ntirho wun’wana lowu nga ndzi nyikaka ntsako lowu ndzi wu kumaka loko ndzi ri karhi ndzi pfuna vanhu ku dyondza mahungu lamanene hi ririmi ra vona.”
13. Ha yini swi ri swinene ku sungula ku tirhela Yehovha hi mbilu ya wena hinkwayo wa ha ri muntshwa?
13 Kuma ntsako hi ku tirhela Yehovha wa ha ri muntshwa. (Hlaya Eklesiasta 12:1.) A wu fanelanga u anakanya leswaku u fanele u rhanga u kuma ntirho lowu holelaka leswaku u ta kota ku tirhela Yehovha loko se u kurile. Nkarhi lowunene wo sungula ku tirhela Yehovha hi mbilu ya wena hinkwayo hi loko wa ha ri muntshwa. Vantshwa vo tala a va na vutihlamuleri byo tala bya ndyangu naswona va ni rihanyo lerinene ni matimba yo kota ku endla swiavelo swo tika. U nga tsakela ku n’wi endlela yini Yehovha loko wa ha ri muntshwa? Kumbexana pakani ya wena i ku va phayona. U nga ha va u lava ku ya tirha ensin’wini leyi ku vulavuriwaka ririmi rimbe. Kumbexana u vona tindlela tin’wana leti u nga endlaka leswi engetelekeke evandlheni ra ka n’wina. Ku nga khathariseki leswaku pakani ya wena hi yihi entirhweni wa Xikwembu, u fanele u kuma ndlela yo tihanyisa. U ta lava ndzetelo wo fika kwihi? Xana u ta hlawula yini?
TIRHISA MINKONGOMISO LEYI SEKERIWEKE EBIBELENI LESWAKU U ENDLA SWIBOHO SWA VUTLHARI
14. I yini leswi munhu a faneleke a tivonela eka swona loko a ri karhi a lava ntirho?
14 Minkongomiso yinharhu ya le Bibeleni leyi hi buleke ha yona yi nga ku pfuna loko u endla xiboho xa leswaku i mintirho yihi leyi nga amukelekaka eka wena. A swi kanakanisi leswaku vadyondzisi va wena va swi tiva leswaku i mintirho yihi leyi nga kona endhawini ya ka n’wina kumbe endhawini leyi u navelaka ku ya tirha eka yona. Kumbe ku nga ha va ku ri ni ndzawulo ya hulumendhe leyi nga ku byelaka leswaku i vatirhi va muxaka muni lava lavekaka swinene endhawini ya ka n’wina kumbe laha u navelaka ku ya tirha kona. Rungula leri humaka eka vanhu volavo ri nga ha pfuna—kambe u fanele u tivonela. Vanhu lava nga rhandziki Yehovha va nga ha ringeta ku ku endla leswaku u rhandza misava. (1 Yoh. 2:15-17) Loko u languta leswi misava yi swi tshembisaka, mbilu ya wena yi nga ha kanganyisiwa hi ku olova.—Hlaya Swivuriso 14:15; Yer. 17:9.
15, 16. I vamani lava nga ku nyikaka xitsundzuxo xa vutlhari malunghana ni ntirho?
15 Loko u kala u twisisa leswaku hi yihi mintirho leyi u nga yi kumaka, u fanele u tirhisa xitsundzuxo lexi twalaka. (Swiv. 1:5) I vamani lava nga ku pfunaka ku hlawula ntirho u ri karhi u pfuniwa hi nkongomiso lowu sekeriweke eBibeleni? Yingisa vanhu lava rhandzaka Yehovha, lava ku rhandzaka naswona va ku tivaka kahle va tlhela va swi tiva kahle swiyimo swa wena. Va ta ku pfuna leswaku u tikambisisa hi ku tshembeka malunghana ni leswi u kotaka ku swi endla ni leswi u lavaka ku swi endla. Kumbexana leswi va nga ta ku byela swona swi ta ku pfuna ku tlhela u anakanyisisa hi tipakani ta wena. U katekile hakunene loko vatswari va wena va rhandza Yehovha! Nakambe, vakulu va le vandlheni ra ka n’wina va faneleka hi tlhelo ra moya leswaku va ku kongomisa. Ku engetela kwalaho, vulavula ni maphayona ni valanguteri va swifundzha ni va miganga. Ha yini va endle xiboho xo nghenela ntirho wa nkarhi hinkwawo? Va sungule njhani ku phayona naswona a va tihanyisa njhani? Ntirho wa vona wu va enerisa njhani?—Swiv. 15:22.
16 Lava ku tivaka kahle va nga ku nyika xitsundzuxo xa vutlhari. Hi xikombiso, a hi nge u lava ku tshika xikolo kutani u sungula ku phayona hikwalaho ka leswi u nga wu tsakeliki ntirho wa matimba lowu faneleke wu endliwa exikolweni. Munhu la ku rhandzaka a nga ha xiya xivangelo xa wena xo lava ku tshika xikolo kutani a ku pfuna ku xiya leswaku xikolo xi nga ku pfuna ku dyondza ku nga lan’wi hi ku hatlisa, ku nga mfanelo ya nkoka leyi u faneleke u va na yona loko u lava ku tirhela Yehovha hi mbilu hinkwayo.—Ps. 141:5; Swiv. 6:6-10.
17. Hi swihi swiboho leswi hi faneleke hi swi papalata?
17 Munhu un’wana ni un’wana la tirhelaka Yehovha u ta langutana ni swiyimo leswi nga tsanisaka ripfumelo rakwe leswi nga ha endlaka a tshika ku tirhela Yehovha. (1 Kor. 15:33; Kol. 2:8) Kambe mintirho yin’wana yi nga ha va ni khombo swinene eka ripfumelo ra wena ku tlula yin’wana. Xana ku ni vanhu endhawini ya ka n’wina lava “ripfumelo ra vona ri [tshovekeke] ku fana ni xikepe lexi tshovekeke,” endzhaku ka loko va hlawule ntirho wa muxaka wo karhi? (1 Tim. 1:19) U ta va u tlharihile loko u papalata ku endla swiboho leswi nga hoxaka vuxaka bya wena na Xikwembu ekhombyeni.—Swiv. 22:3.
TSAKELA KU VA MUNTSHWA LA NGA MUKRESTE
18, 19. Loko munhu a titwa a nga swi tsakeli ku endla leswi engetelekeke entirhweni wa Yehovha, u fanele a endla yini?
18 Loko embilwini ya wena u hlakulele ku navela ku tirhela Yehovha, tiphine hi malunghelo lawa u nga ta ma kuma hi ku va nandza wa Xikwembu la ha riki muntshwa. Lowu i nkarhi wo endla swiboho leswi nga ta ku pfuna ku tiphina hi ku tirhela Yehovha.—Ps. 148:12, 13.
19 U fanele u endla yini loko u titwa u nga swi tsakeli ku endla leswi engetelekeke entirhweni wa Yehovha? U nga tshiki ku ringeta ku tiyisa ripfumelo ra wena. Endzhaku ka loko muapostola Pawulo a hlamusele leswi a swi endleke leswaku a katekisiwa hi Xikwembu, u tsale a ku: “Loko hi ndlela yo karhi mi ri ni mboyamelo wa mianakanyo lowu hambaneke ni lowu, Xikwembu xi ta hlavutela langutelo leri nga laha henhla eka n’wina. Kambe, hi mpimo lowu hi endleke nhluvuko ha wona, a hi hambeteni hi famba hilaha ku hlelekeke eka ntila lowu fanaka.” (Filp. 3:15, 16) Yana emahlweni u anakanyisisa hi rirhandzu ra Xikwembu ni hi xitsundzuxo xa xona xa vutlhari. Ku tlula munhu wihi na wihi, Yehovha a nga ku pfuna leswaku u endla swiboho swa vutlhari loko wa ha ri muntshwa.


text:
Xana Bibele Ya Tikaneta?
Nhlamulo ya Bibele
Nikatsongo, Bibele hinkwayo ya pfumelelana. Hambileswi tindzimana tin’wana ti nga ha twalaka onge Bibele ya tikaneta, hakanyingi ti nga twisisiwa kahle loko ku tirhisiwa tinhla leti landzelaka:
Kambisisa mongo wa mhaka. Mutsari un’wana ni un’wana a nga ha twala onge wa tikaneta loko marito yakwe ma hlayiwa handle ko kambisisa mongo wa mhaka.
Kambisisa langutelo ra mutsari. Vanhu lava voneke xiendlakalo lexi fanaka va nga ha xi hlamusela hi ndlela leyi pakanisaka kambe mavekelo ya vona ya mhaka ma hambana kumbe va nga boxi vuxokoxoko lebyi fanaka.
Kambisisa matimu ni mikhuva ya laha swi endlekeke kona.
Tiva ku hambanisa marito lama tirhisiweke hi ndlela yo fanekisela ni hi ndlela ya xiviri.
Ku nga ha vuriwa leswaku munhu u endle xilo xo karhi kambe a nga xi endlanga hi byakwe. *
Tirhisa vuhundzuluxeri bya Bibele lebyi pakanisaka.
Papalata ku hlanganisa leswi Bibele yi swi vulaka ni tidyondzo ta vukhongeri leti hoxeke.
Swikombiso leswi landzelaka swi kombisa ndlela leyi tinhla teto ti nga tirhisiwaka ha yona ku hlamusela tindzimana tin’wana leti endlaka Bibele yi twala onge ya tikaneta.
Yinhla Yo Sungula: Mongo wa mhaka
Loko Xikwembu xi wise hi siku ra vunkombo, xana xi ya emahlweni xi tirha hi ndlela yihi? Mongo wa rungula ra ku tumbuluxiwa ka swilo ebukwini ya Genesa wu kombisa leswaku mhaka ya leswaku hi ‘siku ra vunkombo Xikwembu xi wise entirhweni wa xona hinkwawo lowu xi wu endleke,’ wu kombetela entirhweni wa xona wo tumbuluxa misava. (Genesa 2:2-4) Hambiswiritano, Yesu a nga yi kanetanga mhaka yoleyo loko a vula leswaku Xikwembu ‘xi ya emahlweni xi tirha ku fikela sweswi,’ hikuva a a vulavula hi mintirho yin’wana ya Xikwembu. (Yohane 5:17) Mintirho ya Xikwembu yi katsa ku huhutela vatsari va Bibele ni ku kongomisa vanhu va xona ni ku va khathalela.—Pisalema 20:6; 105:5; 2 Petro 1:21.
Yinhla Ya Vumbirhi Ni Ya Vunharhu: Langutelo ni matimu
Yesu u n’wi tshungulele kwihi wanuna la feke mahlo? Buku ya Luka yi vula leswaku Yesu u tshungule wanuna la feke mahlo loko “a fika ekusuhi na Yeriko,” kasi buku ya Matewu leyi vulavulaka hi mhaka leyi fanaka yi boxa vavanuna vambirhi lava feke mahlo nileswaku Yesu u va tshungule loko ‘a huma eYeriko.’ (Luka 18:35-43; Matewu 20:29-34) Swiendlakalo leswimbirhi, leswi tsariweke hi vanhu lava nga ni langutelo leri hambaneke, swa fambisana. Malunghana ni nhlayo ya vavanuna lava, Matewu u vule hi ku kongoma leswaku a va ri vambirhi kasi Luka u vulavula hi wanuna loyi Yesu a vulavuleke na yena hi ku kongoma. Kasi loko swi ta emhakeni ya ndhawu leyi swi endlekeke eka yona, vayimburi va kume leswaku enkarhini wa Yesu, muti wa Yeriko a wu ri miti yimbirhi, laha muti wa khale wa Vayuda ni muti lowuntshwa wa Varhoma a wu ri ekule na kule hi khilomitara yin’we ni hafu. Kutani swi nga endleka leswaku Yesu a a ri exikarhi ka miti leyimbirhi loko a endla singita leri.
Yinhla Ya Vumune: Marito yo fanekisela ni ya xiviri
Xana misava yi ta lovisiwa? Eka Eklesiasta 1:4, Bibele yi vula leswaku “misava yi kona hilaha ku nga riki na makumu,” ku nga marito lama eka van’wana ma twalaka ma kanetana ni lama nge ‘swiaki swa wona swi ta n’oka ni misava.’ (2 Petro 3:10) Hambiswiritano, eBibeleni rito “misava” ri tirhisiwa hi ndlela yo kongoma, laha ri vulaka pulanete ya hina naswona ri tlhela ri tirhisiwa hi ndlela yo fanekisela, laha ri vulaka vanhu lava hanyaka eka yona. (Genesa 1:1; 11:1) Kutani ku lovisiwa ka “misava” loku boxiweke eka 2 Petro 3:10 a ku vuli ku tshwa ka pulanete leyi hi tshamaka eka yona, kambe ku vula “ndzoviso wa vanhu lava va nga xi xiximiki Xikwembu.”—2 Petro 3:7.
Yinhla Ya Vuntlhanu: Ku vula leswaku munhu u endle xilo xo karhi kambe a va a nga xi endlanga hi byakwe.
I mani la tiseke xikombelo xa ndhuna ya vuthu eka Yesu eKapernawume? Matewu 8:5, 6 yi vula leswaku ndhuna ya vuthu yi ye eka Yesu hi ku kongoma kasi Luka 7:3 yi vula leswaku ndhuna yi rhume vakulukumba va Vayuda leswaku va ya yi kombelela. Rungula leri ra Bibele leri twalaka onge ra tikaneta ri nga vula leswaku ndhuna ya vuthu hi yona yi endleke xikombelo eka Yesu kambe yi rhume vakulukumba tanihi vayimeri va yona.
Yinhla Ya Vutsevu: Vuhundzuluxeri bya Bibele lebyi pakanisaka
Xana hinkwerhu ha dyoha? Bibele yi vula leswaku hinkwerhu hi kume xidyoho eka wanuna wo sungula ku nga Adamu. (Varhoma 5:12) Vuhundzuluxeri byin’wana byi twala onge bya yi kaneta mhaka leyi hikuva byi vula leswaku munhu lonene “a nga dyohi.” (1 Yohane 3:6, Bibele Ya Xitsonga) Hambiswiritano, riendli ra Xigriki leri nge ‘dyoha’ eka 1 Yohane 3:6 ri le nkarhini wa sweswi, leri hakanyingi ri vulaka xiendlo lexi yaka emahlweni. Ku ni ku hambana exikarhi ka xidyoho lexi hi velekiweke na xona lexi hi nga kotiki ku xi papalata ni ku tshamela ku tlula milawu ya Xikwembu hi vomu. Xisweswo, vuhundzuluxeri byin’wana byi lulamisa mhaka leyi, leyi twalaka onge ya tikaneta hi ku tirhisa swiga leswi pakanisaka swo tanihi lexi nge “a nga hanyi hi ku endla xidyoho” kumbe ‘a nga tshameli ku dyoha.’—Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa; Bibele—Mahungu Lamanene.
Yinhla Ya Vunkombo: Leswi Bibele yi swi vulaka ku nga ri tidyondzo ta vukhongeri leti hoxeke
Xana Yesu u ringana ni Xikwembu kumbe u ntsongo eka Xikwembu? Yesu u tshame a vula marito lama nge: “Mina na Tatana hi un’we,” lama nga ha twalaka onge ma kaneta marito man’wana lawa a ma vuleke lama nge, “Tatana u nkulu eka mina.” (Yohane 10:30; 14:28) Leswaku hi ti twisisa kahle tindzimana leti, hi fanele hi kambisisa leswi Bibele yi swi vulaka hi Yehovha na Yesu ematshan’weni yo ringeta ku hlanganisa tindzimana leti ni dyondzo ya Vunharhu-un’we leyi nga humiki eBibeleni. Bibele yi kombisa leswaku Yehovha a ngo va Tata wa Yesu ntsena kambe i Xikwembu xakwe lexi a xi gandzelaka. (Matewu 4:10; Marka 15:34; Yohane 17:3; 20:17; 2 Vakorinto 1:3) Yesu a nga ringani ni Xikwembu.
Mongo wa marito ya Yesu lama nge “Mina na Tatana hi un’we,” wu kombisa leswaku a a vulavula hi xikongomelo lexi fanaka lexi yena ni Tata wakwe, Yehovha Xikwembu, va nga na xona. Endzhakunyana Yesu u te: “Tatana u ni vun’we na mina naswona mina ndzi ni vun’we na Tatana.” (Yohane 10:38) Nakambe Yesu a a ri ni vun’we ni valandzeri vakwe hikuva u va khongelele eka Xikwembu a ku: “Ndzi va nyike ku vangama loku u ndzi nyikeke kona, leswaku va va un’we tanihi leswi hina hi nga un’we. Mina ndzi va ni vun’we na vona, wena u va ni vun’we na mina.”—Yohane 17:22, 23.
^ ndzim. 8 Hi xikombiso, loko Encyclopædia Britannica yi vulavula hi muako wa Taj Mahal exihlokweni xin’wana xa yona, yi vule leswaku “wu akiwe hi hosi Shah Jahān wa Mumughal.” Kambe a nga wu akanga hi byakwe hikuva xihloko xexo xi tlhela xi vula leswaku “ku thoriwe vatirhi vo tlula 20 000” loko wu akiwa.


text:
Tshinela Eka Yehovha
Xikwembu xa ku rhamba leswaku u tshinela eka xona. Buku leyi yi ta ku komba ku suka eBibeleni leswaku u nga swi endla njhani sweswo.
Rito Ro Rhanga
U nga aka vuxaka na Yehovha Xikwembu lebyi nga ta ka byi nga pfuki byi file.
NDZIMA 1
“Maswivo! Lexi I Xikwembu Xa Hina”
Ha yini Muxe a vutise Xikwembu loko ku ri hileswaku ana se a ri tiva?
NDZIMA 2
Xana U Nga Swi Kota Hakunene “Ku Tshinela Eka Xikwembu”?
Yehovha Xikwembu, Muvumbi wa tilo ni misava, u hi nyika xirhambo ni xitshembiso.
NDZIMA 3
“Wa Kwetsima, Wa Kwetsima, Wa Kwetsima Yehovha”
Ha yini Bibele yi fanisa ku kwetsima ni ku xonga?
NDZIMA 1
“Ntamu Lowukulu”
Eka xiyenge lexi, hi ta dyondza hi matimba ya Yehovha yo vumba, yo lovisa, yo sirhelela ni yo vuyetela.
NDZIMA 2
“U Rhandza Vululami”
Eka xiyenge lexi, hi ta vona ndlela leyi Xikwembu minkarhi hinkwayo xi endlaka swilo hi ndlela leyinene, handle ko va ni xihlawuhlawu.
XIYENGE 3
“Mbilu Yo Tlhariha”
Eka xiyenge lexi, vutlhari bya Xikwembu byi kombisiwa hi ndlela leyikulu hambi ku ri hilaha ku heleleke.
XIYENGE 4
“Xikwembu I Rirhandzu”
Eka xiyenge lexi, kumisisa leswi endlaka rirhandzu ra Xikwembu ri va mfanelo ya xona leyikulu.
NDZIMA 31
“Tshinelani Eka Xikwembu, Kutani Xi Ta Tshinela Eka N’wina”
Hi xihi xivutiso xa nkoka lexi u nga tivutisaka xona? Xana u ta hlamula njhani?