text:
Xana Timbhoni Ta Yehovha Ti Aka Mindyangu Kumbe Ta Yi Hahlula?
Tanihi Timbhoni ta Yehovha, hi ringeta ku aka mindyangu ya hina swin’we ni ya vaakelani va hina. Hi xixima Xikwembu tanihi Musunguri wa lunghiselelo ra ndyangu. (Genesa 2:21-24; Vaefesa 3:14, 15) EBibeleni, xi dyondzisa tidyondzo leti pfuneke vanhu emisaveni hinkwayo leswaku va va ni vukati lebyi tiyeke ni lebyi tsakisaka.
Ndlela Leyi Timbhoni Ta Yehovha Ti Pfunaka Ha Yona Ku Tiyisa Mindyangu
Hi ringeta hi matimba ku tirhisa ndzayo ya Bibele tanihi leswi yi hi pfunaka leswaku hi va vavanuna, vavasati ni vatswari lavanene. (Swivuriso 31:10-31; Vaefesa 5:22–6:4; 1 Timotiya 5:8) Vutlhari lebyi kumekaka eBibeleni byi pfuna ni mindyangu leyi nga ni swirho leswi nga ni vukhongeri lebyi hambaneke leswaku yi humelela. (1 Petro 3:1, 2) Twana leswi vuriweke hi vanhu lava nga riki Timbhoni lava vanghana va vona va vukati va veke Timbhoni ta Yehovha:
“Malembe ya tsevu yo sungula hi tshama swin’we, a hi tshamela ku holova ni ku khunguvanyisana. Endzhaku ka loko Ivete a ve un’wana wa Timbhoni ta Yehovha, a ndzi rhandza swinene ni ku ndzi lehisela mbilu. Ku cinca loku a ku endleke ku sirhelele vukati bya hina.”—Clauir, la humaka eBrazil.
“A ndzi nga swi tsakeli loko nuna wa mina Chansa a sungula ku dyondza Bibele ni Timbhoni ta Yehovha hikuva a ndzi ehleketa leswaku ti hahlula mindyangu. Ku sukela hi nkarhi wolowo, ndzi xiye leswaku Bibele yi sirhelela vukati bya hina.”—Agness, la humaka eZambia.
Entirhweni wa hina wo chumayela, hi komba vaakelani va hina ndlela leyi ku hanya hi milawu leyi kumekaka eBibeleni ku nga va pfunaka ha yona ku
Xana ku cinca ku vanga ku avana evukatini?
Minkarhi yin’wana ka ku vanga. Hi xikombiso, hi 1998 khampani ya vulavisisi ya Sofres yi vike leswaku vukati byin’we eka bya 20 byi ve ni swiphiqo leswikulu loko munghana un’we wa vukati a va un’wana wa Timbhoni ta Yehovha.
Yesu u vule ka ha ri emahlweni leswaku lava va hanyaka hi tidyondzo takwe minkarhi yin’wana va ta va ni swiphiqo endyangwini. (Matewu 10:32-36) N’wamatimu Will Durant u xiye leswaku ehansi ka Mfumo wa Rhoma, “Vakreste a va hehliwa hi ku hahlula mindyangu,” * leswi namuntlha tin’wana ta Timbhoni ta Yehovha ti hehliwaka ha swona. Xana leswi swi vula leswaku Timbhoni ti vanga ku avana evukatini?
Loko Huvo ya Matiko ya Yuropa ya Timfanelo ta Vanhu yi teka xiboho xa yona eka nandzu wa leswaku Timbhoni ta Yehovha ti hahlula mindyangu, yi vule leswaku swirho swa mindyangu leswi nga riki Timbhoni hi swona leswi vangaka swiphiqo, swi tlhela swi ala ku xixima ntshunxeko ni mfanelo ya Timbhoni yo gandzela hi ku ntshunxeka.” Huvo yi tlhele yi vula leswi: “Mhaka leyi yi tolovelekile eka vukati lebyi nga ni vukhongeri lebyi hambaneke naswona swi tano hi Timbhoni ta Yehovha.” * Niloko ti langutana ni ku xungetiwa hikwalaho ka vukhongeri bya tona, Timbhoni ta Yehovha ti ringeta hi matimba ku landzela ndzayo ya Bibele leyi nge: “Mi nga tlheriseli swo biha hi swo biha hambi eka mani. . . Loko swi koteka, swi titshege hi n’wina, vanani ni ku rhula ni vanhu hinkwavo.”—Varhoma 12:17, 18.
Xivangelo xa ku va Timbhoni ta Yehovha ti tekana ni Timbhonikulobye
Timbhoni ti tirhisa xileriso lexi humaka eBibeleni xa ku teka “eHosini ntsena,” leswi vulaka ku tekana ni munhu la nga ni ripfumelo leri fanaka ni ra tona. (1 Vakorinto 7:39) Xileriso lexi xi huma eBibeleni naswona xa pfuna. Hi xikombiso, xihloko xin’wana lexi kandziyisiweke hi 2010 xa magazini wa Journal of Marriage and Family xi vule leswaku “mimpatswa leyi nga ni ripfumelo leri fanaka, leyi hanyaka hi ku pfumelelana na rona ni hi leswi yi swi pfumelaka” yi va ni vukati lebyinene. *
Hambiswiritano, Timbhoni a ti khutazi Timbhonikulobye leswaku ti tshika munghana wa tona wa vukati la nga riki Mbhoni. Bibele yi ri: “Loko makwerhu a ri ni nsati loyi a nga pfumelangiki, kambe yena a tiyimisele ku tshama na yena, a nga n’wi tshiki; ni wansati loyi a nga ni nuna loyi a nga pfumelangiki, kambe nuna loyi a tiyimisele ku tshama na yena, a nga n’wi tshiki nuna wa yena.” (1 Vakorinto 7:12, 13) Timbhoni ta Yehovha ti hanya hi xileriso lexi.
^ ndzim. 17 Hlaya Caesar and Christ, tluka 647.
^ ndzim. 18 Hlaya hi xiboho lexi nga tekiwa eka nandzu wa Timbhoni ta Yehovha ta le Moscow ni Tin’wana leti nga mangalela tiko ra Rhaxiya, matluka 26-27, ndzima 111.
^ ndzim. 20 Hlaya magazini wa Journal of Marriage and Family, Vholumo 72, Ndzima 4, (August 2010), tluka 963.
DYONDZA SWO TALA
Ndyangu Wa Wena Wu Nga Va Ni Ntsako Hi Ndlela Yihi?
Yehovha ku nga Xikwembu lexi tsakeke u lava leswaku mindyangu yi va ni ntsako. Kuma ndzayo ya Bibele leyi pfunaka leyi yaka eka vavanuna, vavasati, vatswari ni vana.
Ndlela Yo Va Tatana Lonene
Kambisisa milawu ya ntlhanu ya Bibele leyi nga ku pfunaka leswaku u va tatana loyi a nga ni rirhandzu ni loyi a khathalaka hi swilaveko swa vana vakwe.


c: text/html

text:
Tshama U Ri Ni Vuxaka Lebyinene Na Yehovha Hambiloko U Ri eNsin’wini Ya Ririmi Rimbe
“Rito ra wena ndzi ri teke ri ri ra ntikelo embilwini ya mina.”
TINSIMU: 142, 92
1-3. (a) Ku nga khathariseki swiyimo swa hina, i nchumu wihi lowu faneleke wu va wa nkoka evuton’wini bya hina? (b) Hi swihi swiphiqo leswi vanhu lava dyondzaka ririmi rin’wana va langutanaka na swona naswona hi swihi swivutiso leswi vaka kona? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
TIMBHONI ta Yehovha to tala ti ti karhatela ku hetisisa vuprofeta byo chumayela mahungu lamanene eka “matiko hinkwawo ni tinyimba hinkwato ni tindzimi hinkwato ni vanhu hinkwavo.” (Nhlav. 14:6) Xana na wena u le ku dyondzeni ka ririmi rin’wana? Xana u murhumiwa kumbe u tirha laha ku nga ni xilaveko lexikulu etikweni rin’wana kumbe u sungule ku hlanganyela evandlheni ra le ndhawini ya ka n’wina leri vulavulaka ririmi rimbe?
2 Leswi hi nga va tirheli va Xikwembu, nchumu lowu fanele wu va wa nkoka eka hina ni mindyangu ya hina i ku va ni vuxaka lebyinene ni Xikwembu. (Mat. 5:3) Hambiswiritano, minkarhi yin’wana swi nga ha tika leswaku hi vuyeriwa eka dyondzo ya munhu hi yexe hileswi hi khomekeke swinene. Kambe lava tirhaka ensin’wini leyi nga riki ya ririmi ra vona va langutana ni swiphiqo swin’wana.
3 Ku engetela eka ku dyondza ririmi rin’wana, lava tirhaka ensin’wini leyi nga riki ya ririmi ra vona va fanele va tiyiseka leswaku nkarhi ni nkarhi va dyondza swilo leswi enteke swa Xikwembu. (1 Kor. 2:10) Xana va nga swi endlisa ku yini sweswo loko va nga ri twisisi kahle ririmi leri tirhisiwaka evandlheni? Naswona ha yini vatswari lava nga Vakreste va fanele va tiyiseka leswaku Rito ra Xikwembu ri fikelela timbilu ta vana va vona?
LEXI NGA ONHAKA VUXAKA BYA HINA NI XIKWEMBU
4. I yini lexi nga onhaka vuxaka bya hina ni Xikwembu? Vula xikombiso.
4 Loko munhu a nga swi koti ku twisisa Rito ra Xikwembu hi ririmi leri nga riki ra yena sweswo swi nga onha vuxaka bya yena ni Xikwembu. Loko Nehemiya a tlhelele eYerusalema u xiye leswaku vana van’wana a va nga xi koti Xiheveru. (Hlaya Nehemiya 13:23, 24.) Ripfumelo ra vana lava ri tsanile hakatsongotsongo hikuva a va nga ri twisisi kahle Rito ra Xikwembu.—Neh. 8:2, 8.
5, 6. Vatswari lava nga ensin’wini leyi nga riki ya ririmi ra vona va xiye yini naswona ha yini?
5 Vatswari van’wana lava nga ensin’wini ya ririmi rimbe va xiye leswaku vana va vona a va ha wu rhandzi swinene ntiyiso. Hikwalaho ka leswi vana va nga swi twisisiki kahle leswi dyondziwaka eminhlanganweni, dyondzo leyi dyondziwa a yi va fikeleli mbilu. Pedro [1] loyi a nga rhurha ni ndyangu wakwe va suka Amerika Dzonga va ya eAustralia u ri: “Loko ku vulavuriwa hi rito ra Xikwembu, mbilu ni ndlela leyi u titwaka ha yona swi fanele swi katseka.”—Luka 24:32.
6 Loko hi hlaya hi ririmi rimbe timbilu ta hina a ti khumbeki ku fana ni loko hi hlaya hi ririmi ra hina. Ku tlula kwalaho loko hi nga swi koti ku vulavula kahle hi ririmi rin’wana swi nga hi karharisa mianakanyo swi tlhela swi tsanisa ripfumelo ra hina. Kutani loko hi ri karhi hi tikarhatela ku ya emahlweni hi tirhela Yehovha ensin’wini ya ririmi rimbe hi ta va hi endla kahle loko hi tshama hi ri ni vuxaka lebyinene na yena.—Mat. 4:4.
VA TSHAME VA RI NI VUXAKA LEBYINENE NA YEHOVHA
7. Vababilona va ringete njhani ku kucetela Daniyele leswaku a tekelela ndhavuko ni vukhongeri bya vona?
7 Loko Daniyele ni vanghana vakwe va ri evuhlongeni, Vababilona va ringete ku va kucetela leswaku va tekelela ndhavuko wa vona hi ku va dyondzisa “ririmi ra Vakalidiya.” Ku engetela kwalaho, ndhuna ya le hubyeni leyi a yi va letela yi va thye mavito ya Vababilona. (Dan. 1:3-7) Daniyele a a thyiwe vito ra Bele ku nga xikwembu lexikulu xa Vababilona. Hosi Nebukadnetsara a a lava ku kombisa Daniyele leswaku Yehovha Xikwembu xakwe a nga na matimba yo tlula xikwembu xa Vababilona.—Dan. 4:8.
8. I yini lexi pfuneke Daniyele ku tshama a ri vuxaka lebyinene ni Xikwembu hambileswi a ri etikweni rimbe?
8 Hambileswi Daniyele a a nyikiwe mpfumelelo wo dya switshongo swa hosi “a a tiyimiserile embilwini yakwe” leswaku a nga ta “tinyamisa.” (Dan. 1:8) Leswi a yeke emahlweni a dyondza ‘tibuku to kwetsima’ hi ririmi ra manana, u tshame a ri ni vuxaka lebyinene ni Xikwembu hambileswi a ri etikweni rimbe. (Dan. 9:2) Niloko se ku hundze malembe ya 70 a ri eBabilona, a ha tiviwa hi vito rakwe ra Xiheveru.—Dan. 5:13.
9. Rito ra Xikwembu ri n’wi khumbe njhani mutsari wa Pisalema, hilaha swi kombisiweke hakona eka Pisalema 119?
9 Mutsari wa Pisalema 119 u kume matimba yo tiyisela eRitweni ra Xikwembu. A a fanele a tiyisela hambiloko a vulavuriwa ku biha hi swirho swin’wana swa le hubyeni ya le vuhosini. (Ps. 119:23, 61) Kambe u pfumelele marito ya Xikwembu ma khumba mbilu yakwe.—Hlaya Pisalema 119:11, 46.
TSHAMA U RI NI VUXAKA LEBYINENE NI XIKWEMBU
10, 11. (a) Loko hi hlaya Rito ra Xikwembu, ku fanele ku va xihi xikongomelo xa hina? (b) Hi nga ti fikelela njhani tipakani ta hina? Kombisa.
10 Hambileswi hi nga ha vaka hi khomeke swinene hi mintirho ya Xikwembu ni ya ku tihanyisa, hinkwerhu ka hina hi fanele hi va ni nkarhi wo endla dyondzo ya munhu hi yexe swin’we ni vugandzeri bya ndyangu. (Efe. 5:15, 16) Hambiswiritano, a hi fanelanga hi hlaya hi xikongomelo xo heta matluka yo karhi kumbe ku lunghiselela leswaku hi ta kota ku hlamula eminhlanganweni. Kambe hi lava ku tiyiseka leswaku hi pfumelela Rito ra Xikwembu ri fikelela timbilu ta hina ni ku tiyisa ripfumelo ra hina.
11 Leswaku hi fikelela pakani yoleyo, loko hi dyondza a hi fanelanga hi anakanyisisa ntsena hi ndlela leyi hi nga pfunaka van’wana ha yona kambe hi fanele hi anakanyisisa ni hi ndlela leyi hi nga pfunekaka ha yona. (Filp. 1:9, 10) Hi fanele hi tsundzuka leswaku ku lunghiselela ku ya ensin’wini, minhlangano kumbe nkulumo a swi enelanga. Hi xikombiso, hambileswi musweki a faneleke a ringa swakudya a nga si swi phamela, a nge hanyi hi swakudya leswi a swi ringeke ntsena. Loko a lava ku tshama a ri ni rihanyo lerinene u fanele a dya. Hilaha ku fanaka, loko hi lava ku tiyisa vuxaka bya hina na Yehovha hi fanele hi dyondza Bibele nkarhi ni nkarhi.
12, 13. Ha yini vanhu vo tala lava tirhaka ensin’wini ya ririmi rimbe va vona swi pfuna ku dyondza hi ririmi ra manana minkarhi hinkwayo?
12 Vo tala lava tirhaka ensin’wini ya ririmi rimbe va vona swi pfuna ku va minkarhi hinkwayo va dyondza hi ‘ririmi leri va nga velekiwa na rona.’ (Mint. 2:8) Hambi ku ri varhumiwa va swi xiya leswaku ku va va tshama va ri ni ripfumelo leri tiyeke ensin’wini leyi nga riki ya ririmi ra vona, a va fanelanga va titshega hi tidyondzo leti va ti kumaka eminhlanganweni ntsena.
13 Alain loyi a a dyondza Xiperesiya emalembeni ya nhungu lama hundzeke u ri: “Loko ndzi ri karhi ndzi lunghiselela minhlangano hi Xiperesiya, a ndzi dzika ngopfu eka ririmi. Hikwalaho ka sweswo a swi nga ha ndzi khumbi leswi a ndzi hlaya ha swona. Hikwalaho ka sweswo ndzi tivekele nkarhi wo dyondza Bibele swin’we ni minkandziyiso ya hina hi ririmi ra manana.”
FIKELELA TIMBILU TA VANA VA WENA
14. I yini leswi vatswari va faneleke va tiyiseka ha swona naswona ha yini?
14 Vatswari lava nga Vakreste va endla kahle loko va tiyiseka leswaku Rito ra Xikwembu ri fikelela timbilu ni mianakanyo ya vana va vona. Endzhaku ko tirha ensin’wini ya ririmi rimbe ku tlula malembe manharhu, Serge ni nsati wakwe Muriel, va xiye leswaku n’wana wa vona wa jaha la nga ni malembe ya 17 a nga ha yi tsakeli nsimu. Muriel u ri: “Khale a swi rhandza ku chumayela hi Xifurwa, kambe sweswi a nga ha swi tsakeli ku chumayela hileswi a tirhisaka ririmi rin’wana.” Serge u ri: “Loko hi xiye leswaku n’wana wa hina a nga ha endli nhluvuko hikwalaho ka leswi a nga ri tivi kahle ririmi, hi endle xiboho xo tlhelela evandlheni leri a hi ri eka rona eku sunguleni.”
15. (a) I yini lexi nga endlaka leswaku vatswari va tlhelela evandlheni leri tirhisaka ririmi leri vana va vona va ri twisisaka kahle? (b) Hi xihi xileriso lexi tsalwa ra Deteronoma 6:5-7 ri xi nyikaka vatswari?
15 I yini leswi nga endlaka vatswari va tlhelela evandlheni leri tirhisaka ririmi leri vana va vona va ri twisisaka kahle? Xo sungula, va fanele va tiyiseka loko va ta swi kota ku dyondzisa vana va vona ku rhandza Yehovha kasi hi hala tlhelo va va dyondzisa ririmi rin’wana. Xa vumbirhi, va nga ha xiya leswaku vana va vona a va swi rhandzi ku tirhela Yehovha kumbe ku rhandza nsimu ya ririmi rimbe leyi va tirhaka eka yona. Hikwalaho ka swiyimo leswi, vatswari va nga ha anakanya hi ku tlhelela evandlheni leri tirhisaka ririmi leri vana va vona va ri twisisaka kahle kukondza va va ni ripfumelo leri tiyeke.—Hlaya Deteronoma 6:5-7.
16, 17. Vatswari van’wana va swi kotise ku yini ku letela vana va vona loko va ri ensin’wini ya ririmi rimbe?
16 Nakambe vatswari van’wana va kume tindlela to letela vana va vona hi ririmi ra vona hambiloko va hlanganyela evandlheni leri tirhisaka ririmi rimbe. Charles, u hlanganyela ni ntlawa wa Xilingala swin’we ni swinhwanyetana swakwe swinharhu leswi nga ni malembe yo sukela eka 9 ku ya eka 13. U ri: “Hi endle xiboho xo khoma vugandzeri bya ndyangu hi ririmi ra manana. Hi tlhele hi praktisa ni ku tlanga mitlangu hi Xilingala leswaku vana va hina va nga phirheki loko va ri karhi va dyondza ririmi leri.”
17 Kevin tata wa swinhwanyetana swimbirhi leswi nga ni malembe ya ntlhanu na nhungu, u tikarhatele ku dyondzisa vana vakwe ntiyiso hi ririmi ra manana tanihi leswi ririmi leri a ri tirhisiwa eminhlanganweni a va nga ri twisisi kahle. U ri: “Mina ni nsati wa mina a hi khoma vugandzeri bya ndyangu swin’we ni swinhwanyetana swa hina swimbirhi hi Xifurwa lexi nga ririmi ra hina. Hi tlhele hi tivekela pakani yo ya eminhlanganweni ya Xifurwa kan’we hi n’hweti ni ku tlhela hi tirhisa nkarhi wo wisa leswaku hi ya enhlengeletanweni ya xifundzha leyi khomiwaka hi ririmi ra hina.”
18. (a) Hi wihi nsinya wa nawu lowu nga eka Varhoma 15:1, 2 lowu nga ku pfunaka ku tiva leswi nga ta pfuna vana va wena? (b) Vatswari van’wana va nyikele swiringanyeto swihi? (Vona nhlamuselo.)
18 I ntiyiso leswaku ndyangu ha un’we wu fanele wu kambisisa leswi nga ta vuyerisa vana va wona. [2] (Gal. 6:5) Muriel, loyi ku vulavuriweke ha yena eku sunguleni u vula leswaku yena ni nuna wakwe a va fanele va tshika leswi a va swi rhandza hikwalaho ka vuxaka bya n’wana wa vona ni Xikwembu. (Hlaya Varhoma 15:1, 2.) Serge u vula leswaku va endle xiboho lexinene. U ri: “Ku sukela loko hi tlhelele evandlheni leri ku vulavuriwaka Xifurwa, n’wana wa hina u endle nhluvuko naswona u khuvuriwile. Sweswi i phayona ra nkarhi hinkwawo. Nakambe u lava ku tlhelela ensin’wini ya ririmi rimbe!”
PFUMELELA RITO RA XIKWEMBU RI FIKELELA MBILU YA WENA
19, 20. Hi nga swi kombisa njhani leswaku hi rhandza Rito ra Xikwembu?
19 Hikwalaho ka rirhandzu rakwe, Yehovha u hi nyike Rito rakwe ku nga Bibele leyi kumekaka hi tindzimi ta madzana leswaku “vanhu va mixaka hinkwayo va ponisiwa naswona va fikelela vutivi lebyi kongomeke bya ntiyiso.” (1 Tim. 2:4) Wa swi tiva leswaku vanhu va ri twisisa kahle Rito rakwe loko va ri hlaya hi ririmi ra vona.
20 Ku nga khathariseki swiyimo swa hina, hi fanele hi tiyimisela ku dyondza Rito ra Xikwembu. Loko nkarhi ni karhi hi dyondza Bibele hi ririmi ra manana, hina swin’we ni mindyangu ya hina hi ta tshama hi ri ni vuxaka lebyinene ni Xikwembu naswona hi ta kombisa leswaku ha ri tlangela Rito ya xona.—Ps. 119:11.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Hwane nya satshavbo sesi nyi di ningwa tshava nya gu fane ni ndronga, yi vboha yi nyi embela khiyo: "Khuga u pime Nyumba ya Nungungulu gumogo ni giluvelo, u wuya u gu saya vathu va khozelago umo. 2Aholu, u nga pimi tendrela wu randredego Nyumba ya Nungungulu khu vbavbandze kholu wu ningedzidwe va nya mayigo va na gandredzelago lidhoropa nya gukatege ndrani nya magumi mana na mivili migima yitago. 3Nyi na rumela dzifakazi dzangu dza dzimbili na dzi ambade gilendra gasi guphrofeta mahungu ya Nungungulu, gipimo nya likhumi mazana ni mazana mavili ni livbandre na limwedo magumi matshigu." 4Dzifakazi dzedzi nya dzimbili khu misimbo mivili nya miolivha, gumogo ni dzikandriya dzimbili dzi guromo mbeli ga Pfhumu nya litigo. 5Uye a na gu vbwetago gu dzi ghohetela, a na khale na gu dziti gu khuye gu na duga nilo khu kanani gwawe, wu na gu vbedzago valala vawe. Vale va na lingago gu dzi ghohetela va na fisa guralo. 6Dzifakazi dzedzi dzi na ni tshivba nya gusege ndzadzi yi siwi ndrani nya matshigu yatshavbo nya wuphrofeti wawe, ni tshivba gambe nya guvbindrugedze mati ma gu khala novba, ni gu tsayisa litigo khu mafumbu yatshavbo nya mitungu. 7Gikhati dzi na vbedzago gu fakaza; gi na duga khu phalani girengo gi dwana nadzo. Girengo gi na pala gi gu songa dzifakazi. 8Sirumbi sawe si na khala tshandzala mu dzindzilani nya lidhoropa likhongolo, li ranwago khu gipimaniso pwani Sodhoma ni Egipito, umo gambe Pfhumu yawe yi nga khokhothedwago umo. 9Sirumbi sawe si na wonwa khu vathu nya mayigo, ni mafumbo, ni malimi ni mifumu yatshavbo, ndrani nya matshigu mararu ni gipandre, gambe kha va na dzumedziswa gu si dzinga. 10Vathu va tigoni va na nengedziswa khu gufa nya dzifakazi dzedzi dza dzimbili. Va na ghiya bwelo khavbo va rumelana siningwa nya malosedzela, kholu vaprofeti vava va vavili va di gu va pwisisa wuvi. 11Aholu, khu hwane nya matshigu ya mararu ni gipandre, lidita khu ga Nungungulu Liphuvbo nya guvbanyise lita bela sirumbini mule. Sirumbi si di khuga si gu ema, vatshavbo avo va nga si wonago, va di bedwa khu hwanga ni rerema nya yi khongolo ngudzu. 12Khavbo avbo, va dipwa lito na li gu ganela khu tshivba ni tshivba li guta khu ndzadzini, li va embela khilo: "Litani muta eno!" Va di lita vaya ndzadzini, vari vbakari nya mapfhi, na va gu wonwa khu valala vawe. 13Gikhati gyogyo, gu di dugelela girevareva nya gikhongolo. Gipandre nya likhumi nya lidhoropa gi di pfhungumudwa. Livbandre na mavili magumi mazana nya vathu va fude khu girevareva gyogyo. Ava va nga vbulugago va di tala khu rerema va gu dhumisa Nungungulu wa ndzadzini. 14Khidzo gi nga vbindrisa idzo gitsayiso nya wuvili. Aholu igyo nya wuraru gyomo vbafuvbi ni gu vboha. 15Ngilozi nya livbandre na dzivili yi di womba pundru. Khavbo avbo, gu di pwala ndzadzini na va gu kulungela khu tshivba khavo: "Olu, Mufumu nya litigo wa gu lumba Pfhumu yathu, ni Mesiya a na fumago kala gupindruga nya gupindruge." 16Madhota yatshavbo nya magumi mavili na mana ma khadego vbasikhalotunu nya wufumu mbeli ga Nungungulu, ma di noga kala vbavbatshi, ma gu khozela Nungungulu 17na ma gu khayo: "Ethu hi ngu gu bonga Pfhumu,Nungungulu nya tshivba yatshavbo,wule a gu uye, wule a nga bani ari uye, wule a vbwetago guta.Kholu u hakhide tshivba yago nya yikhongolo, gambe u phede gufuma! 18Mayigo ma di gu wugede khu tshivba,aholu gi vbohide gikhati gyago nya guphodze.Khigyo egi gikhati nya gulamule avo vafudego ni gu tshatshazela sithumi sago, vaphrofeti; ni sihathwa, ni vatshavbo vale va ningago githawo lina lago, sanana ni vakhongolo.Gi vbohide gikhati nya gumbembise vale va saselago litigo." 19Khavbo avbo, Nyumba ya Nungungulu a guromo ndzadzini yi di tulega, yi gu wonega Ngasa nya gidzumeledzwano gya Nungungulu, khu gikhati gyogyo, gu di lasa, gu pandra mabara, gu duga girevareva, ni maralala.
Copyright
Learn More


text:
Vakulu—Xana Mi Ta Phyuphyisa “Moya-xiviri Lowu Karhaleke”?
Angela, * makwerhu wa xisati la nga ni malembe ya va-30 u chuhile. U rindzele vakulu. Xana va ta ku yini eka yena? I ntiyiso leswaku u xwe eminhlanganweni minkarhi yo hlayanyana, kambe endzhaku ko tirha siku hinkwaro a khathalela vadyuhari u va a karhele. Ku engetela eka swilo leswi n’wi vilerisaka siku ni siku, u karhateka swinene hi rihanyo ra mana wa yena leri nga riki rinene.
Loko a wu ta endzela Angela, a wu ta wu khutaza njhani “moya-xiviri lowu [lowu] karhaleke”? (Yer. 31:25) Kambe, xo sungula a wu ta swi lunghiselela njhani leswi a wu ta swi vula eka riendzo ra vurisi leri phyuphyisaka?
ANAKANYA HI XIYIMO XA MAKWENU
Minkarhi yin’wana, hinkwerhu ha karhala hikwalaho ka ntirho wa hina wo tihanyisa kumbe hikwalaho ka vutihlamuleri bya hina bya Vukreste. Hi xikombiso, muprofeta Daniyele u “hele matimba” loko a kombiwa xivono lexi a a nga xi twisisi. (Dan. 8:27) U pfuniwile loko ntsumi Gabriyele yi humelele eka yena. Murhumiwa loyi wa Xikwembu u hlamusele Daniyele xivono xolexo, a n’wi tiyisekisa leswaku Yehovha u swi twile swikhongelo swa yena, a tlhela a n’wi byela leswaku a a ha ri “munhu loyi a navelekaka swinene.” (Dan. 9:21-23) Endzhakunyana, marito lama hlawuriweke kahle lama vuriweke hi ntsumi yin’wana ma tiyise muprofeta yoloye loyi a a karhele.—Dan. 10:19.
Hilaha ku fanaka, loko u nga si endzela mupfumeri-kuloni loyi a nga ha vaka a karhele kumbe a hele matimba, tinyike nkarhi wo anakanyisisa hi swiyimo swa yena. U ni swiphiqo swihi? Swiphiqo leswi swi nga ha va swi n’wi heta matimba hi ndlela yihi? U kombisa timfanelo tihi letinene? Richard, loyi a nga ni malembe yo tlula 20 a ri nkulu u te: “Ndzi rhanga ndzi anakanya hi timfanelo letinene ta vamakwerhu volavo.” U ya emahlweni a ku: “Loko ndzi anakanyisisa hi swiyimo swa vona ndzi nga si va endzela, swa ndzi olovela ku kuma tindlela to va nyika xikhutazo lexi va xi lavaka.” Loko u ta famba ni nkulu un’wana eka riendzo rolero, ha yini mi nga vulavuli hi xiyimo xa makwerhu yoloye mi nga si n’wi endzela?
ENDLA VAMAKWENU VA TITWA VA NTSHUNXEKILE
Swi nga ha n’wi khomisa tingana makwerhu ku byela vakulu ndlela leyi a titwaka ha yona. Hi xikombiso: Swi nga ha n’wi tikela makwenu ku tiphofula eka vakulu lava n’wi endzeleke. Kutani, u nga n’wi endla njhani makwenu a titwa a ntshunxekile? Loko ma ha ku fika, swi nga ha pfuna ku n’wayitela swi huma embilwini ni ku vula marito ma nga ri mangani lama kombisaka musa. Michael, la nga ni malembe yo tlula 40 a ri nkulu, hakanyingi eka maendzo ya yena u rhanga a vula marito yo fana ni lawa: “Wa tiva, rin’wana ra malunghelo lamakulu ra nkulu i ku endzela vamakwerhu emakaya ya vona kutani a va tiva ku antswa. Hikwalaho a ndzi ri langutele hi mahlo-ngati riendzo ra hina namuntlha.”
U nga ha hlawula ku khongela swi huma embilwini loko ma ha ku fika eka makwerhu yoloye. Eka swikhongelo swa yena, muapostola Pawulo u kandziyise ripfumelo, rirhandzu ni ku tiyisela ka vamakwavo. (1 Tes. 1:2, 3) Loko u phofula ndlela leyi u titwaka ha yona hi timfanelo letinene ta makwenu, kahle-kahle u lunghiselela mbilu ya wena ni ya yena leswaku mi va ni bulo leri khutazaka. Marito ya wena ma nga tlhela ma n’wi chavelela. Ray, nkulu la nga ni ntokoto u ri: “Minkarhi yin’wana hinkwerhu hi rivala swilo leswinene leswi hi swi endlaka. Hikwalaho hi titwa hi phyuphyile loko un’wana a hi tsundzuxa ha swona.”
NYIKELA NYIKO YA MOYA
Ku fana na Pawulo, u nga nyikela ‘nyiko ya moya’ hi ku hlaya Matsalwa, hambi ko va ndzimana yin’we. (Rhom. 1:11) Hi xikombiso, makwerhu wa xinuna la tshikilelekeke a nga ha titwa a nga pfuni nchumu, ku fana ni mupisalema la tifaniseke ni “gula ra dzovo emusini” leri khwanyaneke. (Ps. 119:83, 176) Endzhaku ko xi hlamusela katsongo xiga xexo, u nga ha byela makwenu leswaku wa tiyiseka leswaku na yena a nga swi “rivalanga” swileriso swa Xikwembu.
Hilaha ku fanaka, xana xifaniso xa mali ya nsimbi leyi lahlekeke xi nga khumba makwerhu wa xisati loyi a holeke kumbe a nga ha hisekiki? (Luka 15:8-10) Mali ya nsimbi leyi lahlekeke yi nga ha va yi ri xiphemu xa vuhlalu bya le nhan’wini bya risima lebyi endliweke hi timali to tala ta silivhere. Loko u bula hi xifaniso xolexo, a nga ha pfuneka ku vona leswaku i wa nkoka evandlheni ra Vukreste. Endzhaku ko bula ha xona, u nga ha kandziyisa ndlela leyi Yehovha a khathalaka ha yona hi yena tanihi un’wana wa tinyimpfu ta yena letitsongo.
Hi ntolovelo vapfumeri-kulorhi va tsakela ku vulavula hi tindzimana ta le Bibeleni leti va ti hlayeke. Hikwalaho u nga vulavuli ngopfu! Endzhaku ko hlaya ndzimana leyi khumbaka xiyimo xa vona, u nga ha hlawula rito-nkulu kumbe xiga xo karhi kutani u va kombela ku vulavula ha swona. Hi xikombiso, endzhaku ko hlaya 2 Vakorinto 4:16, nkulu a nga ha vutisa a ku, “Xana u nga anakanya hi tindlela leti Yehovha a ku pfuxetaka ha tona?” Xivutiso xa muxaka wolowo xi nga endla leswaku ku va ni ku “khutazana” ka xiviri.—Rhom. 1:12.
U nga ha tlhela u phyuphyisa mupfumeri-kuloni hi ku bula hi munhu wo karhi wa le Bibeleni loyi a tshameke a va exiyin’weni lexi fanaka ni xa yena. Munhu loyi a tshikilelekeke a nga ha va a titwa hilaha Hana kumbe Epafrodito a titweke hakona, havambirhi ka vona va tshame va tshikileleka kambe a va ha ri va risima emahlweni ka Xikwembu. (1 Sam. 1:9-11, 20; Filp. 2:25-30) Ha yini mi nga buli hi swikombiso leswinene swa le Bibeleni loko xiyimo xi mi pfumelela?
HAMBETA U KOMBISA LESWAKU WA VA TSAKELA
U nga kombisa leswaku wa khathala hakunene hi vamakwenu hi ku hambeta u kombisa leswaku wa va tsakela ni le ndzhaku ka riendzo. (Mint. 15:36) Loko mi gimeta riendzo ra n’wina, mi nga ha endla malunghiselelo yo chumayela swin’we ni munhu yoloye. Loko Bernard, nkulu la nga ni ntokoto a tlhela a hlangana ni makwerhu wa xinuna kumbe wa xisati loyi a ha ku n’wi endzelaka, a nga ha vutisa hi vutlhari malunghana ni ndzayo leyi a n’wi nyikeke yona a ku: “Xana yi tirhile ndzayo liya?” Loko u kombisa ku va tsakela hi ndlela yoleyo, u ta kota ku vona loko ka ha laveka mpfuno lowu engetelekeke.
Ku tlula rini na rini, vamakwerhu va lava ku titwa va khathaleriwa, va twisisiwa ni ku rhandziwa. (1 Tes. 5:11) Hikwalaho, loko u nga si endla riendzo ra vurisi, tinyike nkarhi wo anakanyisisa hi xiyimo xa makwerhu loyi mi nga ta n’wi endzela. Khongela hi riendzo rolero. Hlawula matsalwa lama faneleke. Kutani u ta kuma marito lama faneleke yo phyuphyisa “moya-xiviri lowu karhaleke.”
^ ndzim. 2 Mavito ma cinciwile.


text:
Lefèvre d’Étaples
—A Lava Leswaku Vanhu Va Hlaya Rito Ra Xikwembu Hi Ririmi Ra Vona
HI Sonto nimixo eku sunguleni ka va 1520, vaakatiko va le Meaux ku nga xidorobana lexi nga ekusuhi ni doroba ra Paris, va hlamarisiwe hi leswi va swi tweke ekerekeni. Va twe loko ku hlayiwa Tievhangheli hi ririmi ra vona ra Xifurwa, ematshan’weni ya Xilatini!
Muhundzuluxeri wa Tievhangheli teto, ku nga Jacques Lefèvre d’Étaples (Hi Xilatini ku nga, Jacobus Faber Stapulensis), hi ku famba ka nkarhi u tsalele munghana wakwe a ku: “Ya hlamarisa ndlela leyi Xikwembu xi pfunaka vanhu ha yona leswaku va twisisa Rito ra xona ku nga Bibele.”
Hi nkarhi wolowo Kereke ya Khatoliki ni vativi va vukhongeri va le Paris, a va sivela vanhu ku tirhisa Tibibele leti hundzuluxeriweke hi tindzimi ta xintu. I yini lexi susumeteleke Lefèvre leswaku a hundzuluxela Bibele hi Xifurwa? Naswona u swi kotise ku yini ku pfuna vanhu va twisisa Bibele hi ririmi ra vona?
A LAVA KU TWISISA MATSALWA
Loko a nga si sungula ku hundzuluxela Bibele, a a tiyimisele ku lulamisa swihoxo leswi endliweke eka tibuku ta Filosofi ni ta Vukhongeri. U xiye leswaku tibuku toleto a a ti cinciwile ti tlhela ti hlamuseriwa hi ndlela leyi hoxeke. Loko a ri karhi a tikarhatela ku lava ndlela leyi rungula ra tibuku teto a ri tsariwe ha yona, u sungule ku yi kambisisa hi vuenti Bibele ya Kereke ya Khatoliki leyi vuriwaka Vulgate ya Xilatini.
Ku kambisisa ka yena Matsalwa hi vukheta, swi endle leswaku a gimeta hi ku vula leswaku “ku dyondza Rito ra Xikwembu . . . swi tisa ntsako lowukulu.” Hikwalaho ka sweswo, Lefèvre u tshike ku kambisisa filosofi ivi a sungula ku heta nkarhi wo tala a ri karhi a hundzuluxela Bibele.
Hi 1509, Lefèvre u kandziyise swiphemu swa ntlhanu swa buku ya Tipisalema hi Xilatini, * ku katsa ni Vulgate yakwe leyi a yi antswiseke. Ku hambana ni vativi va vukhongeri va le nkarhini wakwe, Lefèvre a a tiyimisele ku hundzuluxela Bibele hi ndlela leyi twisisekaka hi ku olova. Ndlela leyi a ma hundzuluxeleke ha yona Matsalwa yi ve ni nkucetelo lowukulu eka swidyondzi swin’wana swa Bibele ni le ka lava a va nga pfumelelani ni tidyondzo ta kereke ya Khatoliki.—Hlaya bokisi leri nge “ Ndlela Leyi Martin Luther A Kuceteriweke Ha Yona Hi Lefèvre.”
Hambileswi a velekiweke a ri Mukhatoliki, a a tshemba leswaku tidyondzo ta kereke ti nga antswisiwa ntsena loko Matsalwa ma dyondzisiwa vanhu hi ndlela leyinene. Xana Matsalwa a ma ta va pfuna njhani vanhu tanihi leswi hi nkarhi wolowo a ma kumeka ntsena hi Xilatini?
VUHUNDZULUXERI BYA BIBELE LEBYI A BYI TA PFUNA VANHU HINKWAVO
Ndlela leyi Lefèvre a a rhandza Rito ra Xikwembu ha yona yi n’wi endle a tiyimisela ku endla leswaku vunyingi bya vanhu byi kuma Bibele. Leswaku a fikelela pakani leyi, hi June 1523, u kandziyise Tibibele timbirhi letitsongo leti a ti tamele Tievhangeli hi Xifurwa. Tibibele teto a ti nga durhi, kutani sweswo a swi endla leswaku swisiwana swi kota ku ti kuma hi ku olova.
Vanhu vo tala va yi tsakele swinene Bibele yoleyo. Vavanuna ni va vavasati a va swi langutele hi mahlongati ku hlaya marito ya Yesu hi ririmi ra vona lerova hi tin’hweti ti nga ri tingani, tikopi ta Bibele yoleyo leti a ti kandziyisiwile a ti xavisiwe ti hela.
U HAMBETE A HUNDZULUXELA BIBELE NI LOKO SWI TIKA
Eka xingheniso xa Tievhangheli, Lefèvre u hlamusele leswaku u hundzuluxele Tievhangheli teto hi Xifurwa, ku endlela leswaku “swirho swa kereke leswi nga dyondzekangiki” swi ta twa ntiyiso “ku fana ni lava va hlayaka Tievhangheli teto hi Xilatini.” Kambe ha yini Lefèvre a tiyimisele ku pfuna vanhu lava nga dyondzekangiki leswaku va twisisa leswi Bibele yi swi dyondzisaka?
Lefèvre a a swi tiva kahle leswaku tidyondzo leti nga sekeriwangiki eBibeleni leti vanhu a va ti dyondzisa ni tifilosofi swi endle leswaku Kereke ya Khatoliki yi dyondzisa tidyondzo leti hoxeke. (Marka 7:7; Vakolosa 2:8) Naswona a tshemba leswaku nkarhi se a wu fikile wa leswaku Tievhangheli “ti chumayeriwa emisaveni hinkwayo leswaku vanhu va ta ka va nga ha kanganyisiwi hi tidyondzo ta vanhu ta mavunwa.”
Lefèvre a tiyimiserile ku paluxa vukanganyisi bya vanhu lava a va lwisana ni ku hundzuluxeriwa ka Bibele hi Xifurwa. Loko a vulavula hi vukanganyisi bya vona u te: “Va ta va dyondzisa njhani [vanhu] leswaku va hlayisa swileriso swa Yesu Kreste, loko hi hala tlhelo va alela vanhu ku hlaya Tievhangheli hi ririmi ra vona.”—Varhoma 10:14.
Leswi swi nambe swi endla leswaku vativi va vukhongeri va le Yunivhesiti ya Paris, leyi vuriwaka Sorbonne va lava ku konanisa Lefèvre. Hi August 1523, va yirise ku tirhisiwa ka Tibibele ta vuhundzuluxeri bya ririmi ra xintu, va vula leswaku ti “ni nkucetelo wo biha eka Kereke.” Loko a ku nga ri Mufumi wa Mufurwa, Francis wo Sungula, Lefèvre a ta va a voniwe nandzu wa leswaku i muxandzuki.
A HETA KU HUNDZULUXELA BIBELE A RI EXIHUNDLENI
Lefèvre a nga va pfumelelanga vanhu lava a va sandza ntirho wakwe leswaku va n’wi tshikisa ku ya emahlweni ni ku hundzuluxela Bibele. Hi 1524, endzhaku ko hundzuluxela Matsalwa ya Xigriki (lama vuriwaka Testamente Leyinshwa) u humese vuhundzuluxeri bya buku ya Tipisalema leswaku vapfumeri va ta kota ku khongela “va phofula ndlela leyi va titwaka ha yona.”
Hi ku hatlisa vativi vukhongeri va le Yunivhesiti ya le Sorbonne, va sungule ku xopaxopa vuhundzuluxeri bya Lefèvre. Endzhaku ka sweswo va lerise leswaku vuhundzuluxeri byakwe bya Matsalwa ya Xigriki byi hisiwa, va tlhele va yirisa ku tirhisiwa ka tibuku tin’wana leti tsariweke hi Luther, loyi a nga pfumelelani ni tidyondzo ta kereke ya Khatoliki. Loko vativi va vukhongeri va n’wi vitana leswaku a ta tihlamulela, Lefèvre a nga yanga, kutani u balekile a ya tshama edorobeni ra Strasbourg. Loko a fika edorobeni rero, u hambete a hundzuluxela Bibele a ri exihundleni. Hambileswi van’wana a va vula leswaku u balekile hikwalaho ka leswi a ri toya, kambe yena a tshemba leswaku ku endla tano a ku ri ndlela leyinene yo angula lava a va nga ti tlangeli “tiperela” ta ntiyiso wa Bibele.—Matewu 7:6.
Endzhaku ka kwalomu ka lembe Lefèvre a balekile, Hosi Francis wo Sungula, u n’wi thole leswaku a dyondzisa n’wana wakwe Charles loyi a ri ni malembe ya mune. Sweswo swi endle leswaku Lefevre a va ni nkarhi wo tala wa ku hundzuluxela Bibele. Hi 1530, Mufumi Charles wa Vumune u pfumelele Lefevre leswaku a kandziyisa vuhundzuluxeri byakwe bya Bibele leyi heleleke edorobeni ra Antwerp le Belgium. *
HAMBILESWI KU NAVELA KAKWE KU NGA ENDLEKANGIKI KAMBE U PFUNILE SWINENE
Lefèvre a ri ni ntshembo wa leswaku kereke a yi ta tshika ku dyondzisa tidyondzo ta vanhu ivi yi tlhelela eka ku dyondzisa vutivi lebyi tengeke bya Matsalwa. A tshemba leswaku “Mukreste un’wana ni un’wana u ni vutihlamuleri bya ku ti hlayela Bibele hi yexe.” Hi yona mhaka a tirheke hi matimba leswaku vanhu hinkwavo va kota ku kuma Bibele. Hambileswi ku navela ka yena ka leswaku kereke yi cinca tidyondzo ta yona ku nga humelelangiki, Lefèvre u pfunile swinene hi ku endla leswaku vanhu va tiva Rito ra Xikwembu hi ririmi ra vona.
^ ndzim. 8 Buku leyi nge Fivefold Psalter leyi nga ni vuhundzuluxeri bya ntlhanu bya buku ya Tipisalema lebyi avanyisiweke hi swiphemuphemu naswona yi nga ni bokisi leri nga ni mavito man’wana lama tirhiseriwaka ku vitana Xikwembu ni Tetragrammaton, ku nga maletere ya mune ya Xiheveru lama yimelaka vito ra Xikwembu.
^ ndzim. 21 Hi 1535, muhundzuluxeri wa Mufurwa Olivétan u kandziyise Bibele ya vuhundzuluxeri byakwe, leyi a yi hundzuluxeleke ku suka eka Bibele ya ririmi ra khale. Naswona u pfuniwe ngopfu hi vuhundzuluxeri bya Lefèvre loko a hundzuluxela Matsalwa ya Xigriki.
DYONDZA SWO TALA
Hi Nga Tiyiseka Njhani Leswaku Leswi Nga eBibeleni I Ntiyiso?
Loko Bibele yi tsariwe hi Xikwembu, yi fanele yi hambana ni tibuku hinkwato leti tshameke ti tsariwa.


text:
1Hi bhala ta wule i ku Dipswi da wutomi, ati i nga ti tona kukhukhela makhatoni; ati hi nga ti engisa, ati hi nga ti wona ngu maso athu, ati hi nga ti wonisisa, ati hi nga ti gwesa ngu manza athu. 2Wutomi wu ti kombisile, se athu hi wu woni, ha wu fakazela; se ha mi zivisa ta wutomi wuwa wo mbi guma, awuwa wu nga ti ka Tate, senikoko wu nga ti kombisa kwathu. 3Atiya hi nga ti wona ni ku ti engisa, ngu toneto hi mi zivisako tona nanu, kasiku nanu mi txi maha vamwevo ni nathu. Se wumwewo wathu wu hi tshanganisa ni Tate ni Mwanana wakwe Jesu Kristu. 4Hi mi bhalela timhaka tiya, kasiku litsako lathu li txi hetiseka. 5Aawa ngu ona mahungu awa hi nga ma engisa kwakwe Jesu Kristu, aawa hi mi zivisako: Txizimu i Liwoningo, ka txona ku walo txidema. 6Ngako hi txi womba ti to hi vamwevo ni Txizimu, na hi txi tsimbilela ntemani, ha womba makuhu, futsi kambe kha hi mahi ditshuri. 7Aniko, ngako hi txi tsimbilela liwoningoni, nga txona txi ku liwoningoni, hi maneka hi di vamwevo ngu txathu, se mnoha wa Jesu, Mwanana wa txona wa hi basisa ka sotshe siwonho. 8Ngako hi txi womba ti to kha hi nga ni txiwonho, ha ti kanganyisa, se ditshuri kha di nga ho kwathu. 9Ngako hi txi ti tshanza siwonho sathu,Txizimu txi thembekile ni kululama, kasiku txi hi divalela siwonho sathu ni ku hi basisa ka wotshe wubihi. 10Ngako hi txi womba ti to kha hi wonhi, ho txi lumbeta makuhu, se dipswi da txona kha di nga ho kwathu.
Copyright
Learn More


text:
Yehovha, Xikwembu Lexi Vulavurisanaka Ni Vanhu
“Ndzi kombela u ndzi yingisa, ndzi ta vulavula.”—YOBO 42:4.
TINSIMU: 113, 114
1-3. (a) Ha yini mianakanyo ni ririmi ra Xikwembu swi tlakukile eka swa vanhu? (b) Hi ta dyondza yini eka xihloko lexi?
YEHOVHA a a lava ku nyika van’wana vutomi ni ntsako, kutani u vumbe tintsumi ivi endzhakunyana a vumba vanhu. (Pisalema 36:9; 1 Timotiya 1:11) Yehovha u rhange a vumba loyi muapostola Yohane a n’wi vitaneke “Rito.” (Yohane 1:1; Nhlavutelo 3:14) Yehovha u vulavurisane na Yesu, a n’wi phofulela ta le mbilwini. (Yohane 1:14, 17; Vakolosa 1:15) Muapostola Pawulo u vule leswaku tintsumi na tona ta vulavurisana naswona ti ni ririmi leri hambaneke swinene ni ra vanhu.—1 Vakorinto 13:1.
2 Yehovha u tiva hinkwaswo malunghana ni tintsumi ta tibiliyoni ni vanhu lava a va vumbeke. U kota ku yingisa swikhongelo swa vanhu va timiliyoni hi nkarhi wun’we naswona u twisisa swikhongelo swa vona ku nga khathariseki ririmi leri va ri vulavulaka. Loko a ri karhi a yingisa swikhongelo sweswo hinkwaswo, Yehovha u tlhela a vulavurisana ni tintsumi ni ku ti kongomisa. Leswaku Yehovha a kota ku endla sweswo hinkwaswo, mianakanyo ni ririmi rakwe swi fanele swi tlakukile eka tindzimi leti vulavuriwaka hi vanhu. (Hlaya Esaya 55:8, 9.) Kutani loko a vulavurisana ni vanhu, u olovisa rungula rakwe leswaku hi ri twisisa.
3 Eka xihloko lexi, hi ta dyondza ndlela leyi Yehovha a vulavurisanaka ni vanhu ha yona hi ndlela leyi twisisekaka. Nakambe hi ta vona ndlela leyi a cincaka ndlela leyi a vulavulaka ni vanhu ha yona hi ku ya hi swiyimo.
XIKWEMBU XI VULAVURISANA NI VANHU
4. (a) Hi rihi ririmi leri Yehovha a ri tirhiseke ku vulavurisana na Muxe, Samuwele na Davhida? (b) Hi rihi rungula leri nga eBibeleni?
4 Loko Yehovha a vulavurisana ni munhu wo sungula, Adamu, entangeni wa le Edeni, kumbexana u tirhise Xiheveru xa khale. Endzhakunyana, Yehovha u vulavurisane ni vavanuna vo tanihi Muxe, Samuwele na Davhida. Hambileswi a va tsala marito ya vona hi Xiheveru ni hi matsalelo ya vona, entiyisweni a va tsala leswi nga emianakanyweni ya Xikwembu. Va ma tsale hi ku kongoma marito lama humaka eka Yehovha ni ku tlhela va tsala ndlela leyi a tirhisaneke ni vanhu vakwe ha yona. Hi xikombiso, Bibele yi boxa ndlela leyi a va ri ni ripfumelo ni rirhandzu ha yona eka Xikwembu swin’we ni swihoxo ni ku nga tshembeki ka vona. Rungula leri hinkwaro ri tsaleriwe ku pfuna hina.—Varhoma 15:4.
Vatsari va Bibele va ma tsale hi ku kongoma marito lama humaka eka Yehovha ni ku tlhela va tsala ndlela leyi a tirhisaneke ni vanhu vakwe ha yona
5. Xana Xiheveru hi xona ntsena lexi Xikwembu xi xi tirhiseke ku vulavurisana ni vanhu? Hlamusela.
5 A hi minkarhi hinkwayo Yehovha a vulavurisanaka ni vanhu hi Xiheveru. Hi nkarhi lowu Vaisrayele va ntshunxiweke ha wona eBabilona, van’wana va vona a va vulavula Xiaramu. Kumbexana hi yona mhaka leyi Daniyele, Yeremiya na Ezra va tsaleke swiphemu swin’wana swa Bibele hi Xiaramu. *—Vona Nhlamuselo ya le hansi.
6. Ha yini Matsalwa ya Xiheveru ma hundzuluxeriwe ma ya eka Xigriki?
6 Alekzanda Lonkulu u hlule xiphemu lexikulu xa misava naswona Xikoine kumbe Xigriki xi ve ririmi leri vulavuriwaka swinene ematikweni yo tala. Vayuda vo tala va sungule ku vulavula Xigriki naswona eku heteleleni Matsalwa ya Xiheveru ma hundzuluxeriwe hi Xigriki. Bibele leyi yi vitaniwa Septuagint. A ku ri Bibele yo sungula naswona a yi ri ya nkoka swinene. Vativi va tshemba leswaku Septuagint yi tsariwe hi vahundzuluxeri va 72. * (Vona nhlamuselo ya le hansi.) Van’wana va hundzuluxele rito hi rito ku suka eka Matsalwa ya Xiheveru loko lavan’wana va hundzuluxele mongo. Nilokoswiritano, Vayuda vo tala lava vulavulaka Xigriki ni Vakreste a va tshemba leswaku Septuagint a ku ri Rito ra Xikwembu.
7. Hi rihi ririmi leri Yesu a a ri tirhisa loko a dyondzisa vadyondzisiwa vakwe?
7 Loko Yesu a ha ri laha misaveni, kumbexana a a vulavula Xiheveru. (Yohane 19:20; 20:16; Mintirho 26:14) Swi nga ha endleka leswaku u tlhele a tirhisa marito man’wana ya Xiaramu lawa a ma tolovelekile hi nkarhi wolowo. Nakambe a a tiva Xiheveru xa khale lexi a xi vulavuriwa hi Muxe ni vaprofeta, lava matsalwa ya vona a ma hlayiwa emasinagogeni siku ni siku. (Luka 4:17-19; 24:44, 45; Mintirho 15:21) Hambileswi Xigriki ni Xilatini a swi vulavuriwa enkarhini wa Yesu, Bibele a yi vuli loko ku ri hileswaku Yesu a a vulavula tindzimi teto.
8, 9. Ha yini Vakreste vo tala a va vulavula Xigriki naswona leswi swi hi dyondzisa yini hi Yehovha?
8 Valandzeri vo sungula va Yesu a va vulavula Xiheveru, kambe endzhaku ka rifu rakwe, vadyondzisiwa vakwe a va vulavula tindzimi tin’wana. (Hlaya Mintirho 6:1.) Loko mahungu lamanene ma ri karhi ma chumayeriwa, Vakreste vo tala a va vulavula Xigriki ematshan’weni ya Xiheveru. Leswi Xigriki a ku ri ririmi leri tolovelekeke, buku ya Matewu, Marka, Luka na Yohane ti hundzuluxeriwe hi Xigriki. * (Vona nhlamuselo ya le hansi.) Nakambe mapapila ya muapostola Pawulo ni tibuku tin’wana ta Bibele a swi tsariwe hi Xigriki.
9 Swa tsakisa ku tiva leswaku vatsari va Matsalwa ya Vukreste ya Xigriki hakanyingi a va tirhisa Septuagint loko va tshaha eka Matsalwa ya Xiheveru. Minkarhi yin’wana, Matsalwa wolawo lawa va ma tshaheke a ma hambanile katsongo ni ndlela leyi a ma tsariwe ha yona eka Xiheveru xo sungula. Kutani vahundzuluxeri lava nga hetisekangiki va hoxe xandla eka ku endla leswaku hi va ni Bibele namuntlha. Leswi swi hi dyondzisa leswaku Yehovha a nga languti ririmi kumbe ndhavuko wun’wana wu ri lowu antswaka ku tlula wun’wana.—Hlaya Mintirho 10:34.
Xikwembu a xi langutelanga leswaku hi vulavula ririmi ro karhi leswaku hi xi tiva kumbe hi tiva xikongomelo xa xona
10. Hi dyondze yini eka ndlela leyi Yehovha a vulavurisanaka ni vanhu ha yona?
10 Hi dyondze leswaku Yehovha u vulavurisana ni vanhu hi ku ya hi swiyimo. A nga langutelanga leswaku hi vulavula ririmi ro karhi leswaku hi n’wi tiva kumbe hi tiva xikongomelo xakwe. (Hlaya Zakariya 8:23; Nhlavutelo 7:9, 10.) Nakambe hi dyondze leswaku Yehovha u huhutele vatsari va Bibele, kambe u va pfumelele leswaku va tsala leswi nga emianakanyweni yakwe hi marito ya vona.
XIKWEMBU XI HLAYISA RUNGULA RA XONA
11. Ha yini mhaka yo va vanhu va tirhisa tindzimi to tala leti nga faniki ku nga ri xiphiqo eka Yehovha?
11 Vanhu va tirhisa tindzimi to tala to hambanahambana kambe Yehovha wa ti twisisa hinkwato ka tona. Hi swi tiva njhani? Bibele yi ni marito ma nga ri mangani ya Yesu ya ririmi ro sungula leri a ri tirhiseke. (Matewu 27:46; Marka 5:41; 7:34; 14:36) Kambe Yehovha u endle leswaku rungula ra Yesu ri tsariwa ni ku hundzuluxeriwa hi Xigriki kutani hi ku famba ka nkarhi ni hi tindzimi tin’wana. Hikwalaho ka leswi Rito ra Xikwembu ri kopiweke ko tala hi Vayuda ni Vakreste, rungula ra Xikwembu ri hlayisiwile. Tikopi teto ti hundzuluxeriwe hi tindzimi to tala. Kwalomu ka malembe ya 400 Kreste a file, John Chrysostom u vule leswaku tidyondzo ta Yesu ti hundzuluxeriwe hi tindzimi leti vulavuriwaka hi vanhu vo tala ku katsa Vasiriya, Vaegipta, Maindiya, Vaperesiya ni Vaetiyopiya.
12. Xana Bibele yi hlaseriwe hi ndlela yihi?
12 Ematin’wini hinkwawo, Bibele swin’we ni vanhu lava yi hundzuluxeleke va tlhela va yi hangalasa va xanisiwile swinene. Kwalomu ka malembe ya 300 endzhaku ka loko Yesu a velekiwile, Diocletian Mufumi wa Rhoma u lerise leswaku tikopi hinkwato ta Bibele ti hisiwa. Endzhakunyana ka malembe ya kwalomu ka 1 200, William Tyndale u sungule ku hundzuluxela Bibele hi Xinghezi. U vule leswaku loko Xikwembu xi n’wi pfumelela ku hanya nkarhi wo leha, u ta endla leswaku hambi ku ri mufana wa le makaya a tiva Bibele ku tlula muprista. Hikwalaho ka leswi a ku ri ni nxaniso, Tyndale u boheke ku baleka eNghilandhi ivi a ya eYuropa leswaku a ta kota ku hundzuluxela Bibele ni ku tlhela a yi kandziyisa. Hambileswi vafundhisi va ringeteke ku hisa tikopi hinkwato leti va ti kumeke, vanhu vo tala a va ri ni Bibele leyi hundzuluxeriweke hi Tyndale. Eku heteleleni, Tyndale u boheleriwe emhandzini ivi a hisiwa. Kambe Bibele leyi a yi hundzuluxeleke yi pone ku hlaseriwa hi vafundhisi naswona yi tirhisiwe loko ku hundzuluxeriwa Bibele ya King James Version.—Hlaya 2 Timotiya 2:9.
13. I yini leswi kumekeke loko ku kambisisiwe matsalwa ya khale lama tsariweke hi voko ya Bibele?
13 I ntiyiso leswaku tikopi ta khale ta Bibele ti ni swihoxo swi nga ri swingani ti tlhela ti hambana katsongo. Hambiswiritano, vativi va Bibele va ma kambisise hi vukheta matsalwa ya magidi lama tsariweke hi voko ni swiphemu swin’wana swa wona ni Tibibele ta khale. Endzhaku ko ma ringanisa, va kume leswaku ku ni tindzimana ti nga ri tingani leti hambaneke katsongo. Kambe rungula ra Bibele a ri cincanga. Tidyondzo to fana ni leti ti tiyisekisa swichudeni swa Bibele leswaku Bibele leyi swi nga na yona namuntlha i Rito ra Yehovha leri huhuteriweke.—Esaya 40:8. * (Vona nhlamuselo ya le hansi.)
14. Xana Bibele yi hangalake ku fikela kwihi namuntlha?
14 Ku nga khathariseki ku va Bibele yi hlaseriwe minkarhi yo tala, yi hundzuluxeriwe hi tindzimi to tlula 2 800. Namuntlha ku hava buku yin’wana leyi hundzuluxeriweke hi tindzimi to tarisa xileswi. Hambileswi vanhu vo tala va nga pfumeliki eka Xikwembu, Rito ra xona ku nga Bibele ri ya emahlweni ri hangalasiwa swinene emisaveni hinkwayo. Hambileswi Tibibele tin’wana ti nga twisisekiki hi ku olova naswona minkarhi yin’wana ti nga pakanisiki, hinkwato ka tona ti ni rungula leri nyikaka ntshembo ni vutomi lebyi nga heriki.
A KU LAVEKA BIBELE LEYINTSHWA
15. (a) Minkandziyiso ya hina leyi sekeriweke eBibeleni yi cince njhani ku sukela hi 1919? (b) Ha yini minkandziyiso ya hina yi sungula yi tsariwa hi Xinghezi?
15 Hi 1919, ntlawa lowutsongo wa swichudeni swa Bibele wu vekiwe ku va “hlonga ro tshembeka ni ro tlhariha.” Hi nkarhi wolowo, hlonga ro tshembeka a ri tirhisa ngopfu Xinghezi leswaku ri vulavula ni vanhu va Xikwembu. (Matewu 24:45) Kambe namuntlha, minkandziyiso leyi sekeriweke eBibeleni yi kumeka hi tindzimi to tlula 700. Tanihi leswi Xigriki a ku ri xona lexi a xi tirhisiwa swinene khale, sweswi Xinghezi hi xona xi tirhisiwaka ngopfu etimhakeni ta mabindzu ni le ka swa dyondzo emisaveni hinkwayo. Kutani minkandziyiso ya hina yi sungula yi tsariwa hi Xinghezi ku ri kona yi hundzuluxeriwaka hi tindzimi tin’wana.
16, 17. (a) I yini leswi vanhu va Xikwembu a va swi lava? (b) Ku endliwe yini leswaku ku khathaleriwa xilaveko xexo? (c) Xana Makwerhu Knorr a a lava yini?
16 Minkandziyiso ya hina hinkwayo yi sekeriwe eBibeleni. Eku sunguleni, vanhu va Xikwembu va tirhise Bibele ya King James Version, leyi hetiweke hi 1611. Hambiswiritano, yi tirhisa marito ya xikhale naswona swa tika ku ma twisisa. Vito ra Xikwembu ri boxiwa katsongo, hambileswi eka matsalwa ya khale lama tsariweke hi voko ri boxiwaka minkarhi ya magidi. Nakambe yi ni swihoxo leswi endliweke hi vahundzuluxeri naswona ku engeteriwe tindzimana leti nga kumekiki eka matsalwa ya khale lama tsariweke hi voko. Tibibele tin’wana ta Xinghezi na tona ti ni swihoxo.
17 Swi le rivaleni leswaku vanhu va Xikwembu a va lava Bibele leyi pakanisaka ni leyi twisisekaka hi ku olova. Kutani ku simekiwe Komiti ya Vuhundzuluxeri bya Bibele ya Misava Leyintshwa naswona vamakwerhu lava nga eka komiti leyi va humese xiphemu xin’wana xa Bibele hi 1950 ku ya fikela hi 1960. Ku humesiwe tivholumo to sungula ta tsevu eka nhlengeletano leyi veke kona hi August 2, 1950. Enhlengeletanweni yoleyo, Makwerhu Knorr u vule leswaku vanhu va Xikwembu va lava Bibele ya manguva lawa leyi pakanisaka ni leyi twisisekaka hi ku olova leyi nga ta va pfuna ku dyondza ntiyiso hi ndlela leyi twisisekaka. A va lava Bibele leyi hlayekaka ni ku tlhela yi twisiseka hi ku olova ku fana ni matsalwa yo sungula ya vadyondzisiwa va Kreste. Makwerhu Knorr a lava leswaku Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa yi pfuna vanhu va timiliyoni ku dyondza hi Yehovha.
18. I yini lexi endleke leswaku Bibele yi hundzuluxeriwa hi tindzimi to tala?
18 Hi 1963, ku endleke leswi Makwerhu Knorr a swi lava. Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa Bya Matsalwa Ya Vukreste Ya Xigriki se a yi kumeka hi Xidachi, Xifurwa, Xiitaliya, Xijarimani, Xipaniya ni Xiputukezi. Hi 1989, Huvo leyi Fumaka ya Timbhoni ta Yehovha yi simeke ndzawulo leyintshwa entsindza wa misava hinkwayo leswaku yi pfuna vahundzuluxeri va Bibele. Kutani hi 2005, yi nyike mpfumelelo wa leswaku Bibele yi hundzuluxeriwa hi tindzimi leti se a ti hundzuluxela Xihondzo xo Rindza. Hikwalaho ka sweswo, sweswi Bibele ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa yi kumeka yi helerile kumbe yi nga helelanga hi tindzimi to tlula 130.
19. I xiendlakalo xihi xa nkoka lexi veke kona hi 2013 naswona hi ta dyondza yini eka xihloko lexi landzelaka?
19 Ririmi ra Xinghezi ri cincile ku sukela loko ku humesiwe Bibele yo sungula ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa, kutani ku ve ni xilaveko xa leswaku ku antswisiwa marito lama yi ma tirhisaka. Hi mahelovhiki ya October 5 na 6, 2013, vanhu va 1 413 676 ematikweni ya 31 va yingisele nhlangano wa lembe ni lembe wa vu-129 wa Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania kumbe va wu hlalela hi ku tirhisa endlelo ra Internet. Xirho xa Huvo leyi Fumaka xi tivise ku humesiwa ka Bibele leyi pfuxetiweke ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ya Xinghezi. Vayingiseri a va tsakile naswona vo tala va ririle loko va tikumela tikopi ta vona ta Bibele leyi leyintshwa. Loko swivulavuri swi ri karhi swi hlaya tindzimana eka Bibele leyi, hinkwavo va swi xiyile leswaku yi hlayeka hi ku olova ni ku tlhela yi twisiseka. Eka xihloko lexi landzelaka, hi ta dyondza swo tala hi Bibele leyi swin’we ni ndlela leyi yi hundzuluxeriwaka ha yona hi tindzimi tin’wana.
^ ndzim. 5 Ezra 4:8; 7:12; Yeremiya 10:11; na Daniyele 2:4 eku sunguleni Matsalwa lawa a ma tsariwe hi Xiaramu.
^ ndzim. 6 Septuagint yi vula “70.” Swi vonaka onge yi sungule ku hundzuluxeriwa kwalomu ka malembe ya 300 emahlweni ka Kreste naswona yi hetiwe endzhaku ka malembe ya 150. Septuagint ya ha ri ya nkoka ninamuntlha hikuva yi pfuna vativi ku twisisa marito yo tika ya Xiheveru kumbe tindzimana hinkwato.
^ ndzim. 8 Van’wana va vona onge Matewu u tsale buku yakwe hi Xiheveru kutani swi nga ha endleka leswaku u tlhele a yi hundzuluxela hi Xigriki.
^ ndzim. 13 Vona Xiengetelo A3 eka Bibele leyi pfuxetiweke ya Vuhundzuluxeri Bya Misava Leyintshwa ya Xinghezi; nakambe vona broxara leyi nge Buku Ya Vanhu Hinkwavo, matluka 7-9, eka nhlokomhaka leyi nge “Xana Buku Leyi Yi Ponise Ku Yini?”


text:
XANA YI LO ENDIWA?
Ndlela Leyi Wandering Albatross Yi Hahaka Ha Yona Handle Ko Tirhisa Matimba Swinene
SWINYENYANA leswi hahaka, swi nga haha mpfhuka wo leha handle ko tirhisa matimba swinene. Xinyenyana lexi vuriwaka wandering albatross hi xona lexi kotaka ku haha mpfhuka wo leha swinene ku tlula swinyenyana hinkwaswo kambe xi nga tirhisi matimba swinene. Timpapa ta xona ti lehe 3,4 wa timitara naswona xi tika kwalomu ka 8,5 wa tikhilogiramu, kambe xi nga haha magidi ya tikhilomitara handle ko tirhisa matimba swinene! Xivumbeko xa xona swin’we ni ndlela leyi xi hahaka ha yona hi swona leswi xi endlaka xi kota ku haha mpfhuka wo leha handle ko tirhisa matimba swinene.
Xiya: Loko xinyenyana lexi xi ri eku haheni, xi tirhisa misiha ya xona yo hlawuleka leswaku yi khoma timpapa ta xona ti tshama ti pfulekile, kutani sweswo swi endla leswaku xi nga tirhisi matimba swinene. Xin’wana lexi endlaka leswaku xi kota ku haha nkarhi wo leha i vutshila lebyi xi nga na byona byo kota ku haha xi tsemakanya lwandle hambi ku ri ni moya wa matimba.
Loko xinyenyana lexi xi ri elwandle, xi hahela ehenhla swinene, xi jika xi vuya naswona xi hambeta xi jika-jika hi ku phindha-phindha hi rivilo leri fanaka—ku nga vutshila lebyi xi endlaka xi nga tirhisi matimba swinene. Hi kona sweswinyana van’wasayense va ha ku swi kumaka leswaku ha yini xinyenyana lexi xi kota ku endla swilo leswi. Hi ku tirhisa tikhompyuta to hlawuleka ni michini leyi kotaka ku landzelela swinyenyana leswi loko swi ri karhi swi haha, va kume leswaku swi kota ku haha swi tlakuse timpapa kambe swi nga kavateli. Van’wasayense va ri: “Ndlela leyi xinyenyana lexi xi kumaka matimba ha yona yi olovile naswona xi endla tano hi ku phindha-phindha.” Vuyelo bya kona hi byihi? Xinyenyana lexi xi nga haha tiawara to tala handle ko kavata timpapa ta xona!
Ku twisisa loku ku nga ha pfuna vanjhiniyara leswaku va endla swihaha-mpfhuka-phatsa leswi nga tirhisiki mafurha yo tala, hambi ku ri ku swi endla swi nga ri na xindzulukiso.
U anakanya yini? Xana ndlela leyi xinyenyana lexi vuriwaka Albatross xi hahaka ha yona handle ko tirhisa matimba swinene swin’we ni ndlela leyi miri wa xona wu vumbekeke ha yona, swi lo tiendlekela kumbe swi lo endliwa?


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Tipisalema 32:1-11
Ya Davhida. Maskili.32 Wa tsaka loyi a rivaleriweke swiendlo swa kwe swo pfukela, loyi xidyoho xakwe xi funengetiweke.+2 Wa tsaka munhu loyi Yehovha a nga vekiki xidyoho evitweni rakwe,+Loyi ku nga riki na vuxisi emoyeni wakwe.+3 Loko ndzi miyela marhambu ya mina ma hlakala hikwalaho ka ku konya ka mina siku hinkwaro.+4 Hikuva voko ra wena a ri ndzi tikela+ vusiku ni nhlikanhi.Ndzhongo wa vutomi bya mina wu hundzukile onge hiloko wu ri eku hiseni lokukulu ka ximumu.+Se′lah.5 Eku heteleleni ndzi phofule xidyoho xa mina eka wena, nandzu wa mina a ndzi wu funengetanga.+Ndzi te: “Ndzi ta phofulela Yehovha ku tlula ka mina nawu.”+Naswona wena u ndzi rivalele nandzu wa swidyoho swa mina.+Se′lah.6 Hikwalaho un’wana ni un’wana la tshembekeke u ta ku khongela+Hi nkarhi wolowo u nga ta kumeka ha wona ntsena.+Loko ku ri ndhambi ya mati yo tala, a yi nge n’wi khumbi.+7 U vutumbelo bya mina; u ta ndzi hlayisa emaxangwini.+U ta ndzi rhendzela hi ku huwelela ka ku tsaka ka ku ndzi ponisa.+Se′lah.8 “Ndzi ta endla leswaku u va ni ku twisisa naswona ndzi ku letela hi ndlela leyi u faneleke u famba ha yona.+Ndzi ta ku tsundzuxa ndzi veke tihlo ra mina ri ri ehenhla ka wena.+9 U nga tifanisi ni hanci kumbe meyila leyi nga riki na ku twisisa,+Leti nkhinkhi wa tona wu lawuriwaka hi tomu kumbe pindza+Ti nga si tshinela eka wena.”+10 Lowo homboloka u ni switlhavi swo tala;+Kambe loko ku ri la tshembaka Yehovha, u rhendzeriwa hi musa wa rirhandzu.+11 Tsakani eka Yehovha mi tsakisisa, n’wina lavo lulama;+Huwelelani hi ku tsaka, n’wina hinkwenu lava lulameke embilwini.+


text:
1Kambe Sawule, ngukuva a di ngadi ni mahika a kubavela kudaya vagondiswa va Mkoma, a to tsula ka Mphaxeli wa hombe, 2e ya kombela kwakwe mapasi awa ma nga bhalelwa masinagoga a Dhamasku, ti to ngako a txi ya mana koneyo vathu va Nzila yiya, vavamna mwendo vavasikati, e va yisa Jerusalema, va di sungilwe. 3Ngako a di ngadi hagari ka kutsimbila, hafuhi ni Dhamasku, kunukunuko kukhanya ka kuta ngu nzumani ku to mu woninga. 4Se a to wa hahatshi, e pfa dipswi di txi: “Sawule, Sawule, u ni xanisela txani?” 5Se ene a to khene: “Ngawe mani, Mkoma?” Mkoma a txi khene: “Ngani Jesu, ngani wu awe u mu xanisako. 6Aniko khukha u txi wulela didhoropani, se u na gelwa ti u fanelako ku ti maha.” 7Kambe majaha awa ma nga ti nayo ma ti emile ngu kuwika misana, nguku ma nga ti ko pfa dipswi dwe, ma si woni mthu. 8Se Sawule a to khukha ngu hahatshi, e tula maso, kambe a si nga ngadi e wona. Va to mu ñoleta ngu diwoko ve mu wuleta Dhamasku. 9Se ku txi pinda masiku mararu na a si woni, asi dyi, a si seli txilo. 10A titi ho kona Dhamasku mgondiswa wu a dhanwako ku i Ananiya; se Mkoma a to mu dhana ngu txiwoniso, a txi khene: “Ananiya!” Ene a txi orovela a txi: “Ni ho hawa, Mkoma.” 11Mkoma a txi khene kwakwe: “Khukha u tsula ka nzila yi yi dhanwako ku i ‘Nzila yo lulama’, u ya wotisa, nyumbani ka Judha, mthu wu a dhanwako ku i Sawule wa Tarso; ene ndiyo wa khongela; 12se ene ngu txiwoniso a woni mthu wu a dhanwako ku i Ananiya, a txi wulela e m'sanzeka manza, kasiku e tshumela e wona.” 13Kambe Ananiya a to xamula, a txi khene: “Mkoma, ni engisile vathu vo tala, va txi wombawomba ngu mthu wuwa, ve xawutela wotshe wubihi wu a nga wu maha ka vasawuleki vako va Jerusalema. 14Se ahawa a tile a di ningilwe mtamo ngu vaphaxeli va hombe, wo sungelela votshe va va dhumisako ditina dako.” 15Kambe Mkoma a ti khene kwakwe: “Tsula, nguko awuwa, ngu txona txiya txi ni nga ti sawulela txona, kasiku hokisa ditina dangu ka vamatiko, ni ka mfumeli, ni ka vanana va Israyeli. 16Ani nipune ni na mu kombisa ti a fanelako kuxanisekisa tona ngu mhaka ya ditina dangu.” 17Ananiya a to tsula e ya wulela nyumbani e mu sanzeka manza, a txi khene: “Sawule, mwanathu, Mkoma Jesu wu a nga ti wonekisa kwako hanzila, yona yi u nga ta ngu yona, ngene a nga ni ruma kasiku u tshumela u txi wona, u tala ngu Moya wo Sawuleka.” 18Konako marongo ma to moroka ngu khoheni kwakwe, se e tshumela e wona. 19Kutingako a di dyite sakudya, a to tshumela e mana mtamo. Se Sawule e zumba masiku o kari ni vagondiswa va Dhamasku. 20Se Sawule kunukunuko a to khata kugondisa ta Jesu masinagogani e huwelela ti to ngene Mwanana wa Txizimu. 21Se votshe va va nga ti mu engisa, va to xamala ngutu, va txi khona: “Ina hi nga ene wu a nga titi xanisa, ani Jerusalema, avale va nga titi dhumisa ditina diya kani? Ina ene kha tela kuta va teka, va di sungilwe, e va yisa ka vaphaxeli va hombe kani?” 22Aniko Sawule a ti engetelwa mtamo e vhala sisofu sa vajudha va Dhamasku ngu ku va kombisa ti to Jesu kunene ngene Mesiya. 23Ku di pindile masiku a mangi, Vajudha va to sunga txikungo txa ku mu daya. 24Aniko Sawule a to ziviswa ati vona va nga langana txona. Vona va ti mu zingela ngu ha sikeni ka didhoropa wusiku ni mtshikari, kasiku ve mu daya. 25Kambe vagondiswa va to mu teka ni wusiku, ve mu txiritela hahatshi ngu ha digumani na a di mu ngulani. 26Ngako Sawule a di hokile Jerusalema, a to lava ku ti patanisa ni vagondiswa, kambe votshe va txi mu thava, nguko va si kholwi ti to nene i mgondiswa. 27Senikoko Bharnabhasi a to mu teka a txi mu heleketa ka Vapostoli, a txi ya va txhamusela ati ene a nga wonisa tona Mkoma ha nzila, ni tiya Mkoma a nga wombawombisa tona nayo, ni tiya kambe a nga txhumayelisa tona ditikoni ka Dhamasku ngu mtamo wa kuthemba ditina da Jesu. 28Se a to zumba navo Jerusalema, a txi hanya navo ngu wuxaka, a txi gondisa ngu ditina da Mkoma, na a si thavi txilo; 29a ti wombawomba a txi xamulana kambe ni Vajudha va kuwombawomba txigriki, aniko avava va ti langana makungo a ku mu daya. 30Se ngako va di ti engisile, vagondiswa kulowe, va to mu heleketa Khezareya, ahawa va nga ya mu pindisa ve mu rumela Tarso. 31Hambi keto, Dibanza di ti ni kurula ka dotshe ditiko da Judheya ni da Galileya ni da Samariya, di txi kula, di txi hanya ngu kuxonipha Mkoma, di txi anda ngu kuvhunetelwa ngu Moya wo Sawuleka. 32Ngako Pedro a nga ti tsimbilatsimbila ka otshe matshelo, a to hoka ka vasawuleki va va nga ti akile ditikoni ka Lidha. 33A to ya mana mthu koneyo, awu a nga ti dhanwa ku i Eneyasi a di otelisilwe ha ditahoni txipimo txa mtxhanu wa malembe ni mararu. A ti khwanyete sihango. 34Se Pedro a txi khene kwakwe: “Eneyasi! Jesu Kristu wa ku hanyisa, wuka u txi peta ditaho dako.” Kunukunuko a to wuka. 35Se votshe va va nga aka ditikoni ka Lidha ni Saroni, ngako va txi mu wona, va to hunduluka ve kholwa ka Mkoma. 36Didhoropani ka Jopa, ku ti ni wamsikati wa mgondiswa, awu a nga ti dhanwa ku i Tabhita, atiya ngu txigriki ti txhamusako ku Dhorkasi. Ene a ti taletwe ngu mithumo ya wumbilu ni wuha. 37Aniko, ka oneyo masiku, a to lwala e fa. Ngako va di mu kuwute, va to mu veka ka nyumba ya txitezini. 38Se ngaku Lidha i nga ti hafuhi ni Jopa, vagondiswa, va di engisile ti to Pedro wa ho, va to ruma vavamna vambidi, kuya mu dhana, va txi: “Kuluveta u txi ta kheno kwathu.” 39Se Pedro a to khukha e tsula navo. Kutingako a di hokile, va to mu yisa ka nyumba yile ya txitezini. Votshe vavasikati va tinoni va to ta mu randela na va txi dila, va txi mu komba mikhatxwa ni tinguwo ti Dhorkasi a nga va rungela tona, a di ngadi navo. 40Se Pedro a to humisa hahanze votshe vathu vale, e khizama a txi khongela. Se a di rendekete txirumbi, a to khene: “Tabhita, wuka!” Ene a to tula maso e wonetela Pedro se e khalahatsha. 41Pedro a to mu ñola ngu diwoko e mu emisa, se a di dhani vasawuleki ni tinoni a to mu kombisa masoni kwawe na a txi hanya. 42Mhakeyo yi to ziwa ngu dotshe didhoropa da Jopa, se vavangi ve kholwa ka Mkoma. 43Pedro a to zumba Jopa mbimo yo lapha mtini ka mtxhuki wa madhowo, a dhanwako ku i Simoni.
Copyright
Learn More


text:
NDZIMA YA VUMAKUMEMBIRHI-NHARHU
U Dyondze Ku Rivalela Eka N’wini Wakwe
1. Xana ku nga va ku ri yini lexi endleke leswaku Petro a nga dyi byi rhelela vutomi byakwe hinkwabyo?
PETRO a nge swi rivali leswi nga endleka loko mahlo yakwe ma hlangana ni ya Yesu. Loko a languta Yesu, xana u n’wi vone a hele matimba kumbe a n’wi hlundzukerile? A hi swi tivi; matsalwa lama huhuteriweke yo vula ntsena leswaku “Hosi yi [hundzuluke] yi languta Petro.” (Luka 22:61) Kambe ndlela leyi Yesu a nga n’wi languta ha yona, yi endle leswaku Petro a swi vona leswaku u dyohile. U xiye leswaku u endle leswi Yesu a profeteke ha swona, ku nga leswi Petro a vuleke hi ku phikelela leswaku a nge swi endli—u landzule N’wini wakwe la rhandzekaka. Petro u hele matimba, kumbexana eka swihoxo hinkwaswo leswi a nga tshama a swi endla evuton’wini byakwe, lexi hi xona lexi a xi nga n’wi dyisi byi rhelela.
2. Xana Petro a a fanele a dyondza dyondzo yihi, naswona hi nga vuyeriwa njhani eka leswi n’wi humeleleke?
2 Kambe leswi a swi vuli swona leswaku se a swi herile hi Petro. Leswi a a ri wanuna wa ripfumelo, a a ta swi kota ku lulamisa swihoxo swakwe kutani a dyondza yin’wana ya tidyondzo ta nkoka swinene eka Yesu. Dyondzo ya kona i ya ku rivalela. Un’wana ni un’wana wa hina u fanele a yi dyondza dyondzo leyi, kutani a hi kambisiseni ndlela leyi Petro a yi kumeke ha yona dyondzo leyi, leyi nga oloviki.
A Ku Ri Ni Swo Tala Leswi A Fanele A Swi Dyondza
3, 4. (a) Xana Petro u vutise Yesu xivutiso xihi, naswona Petro a nga ha va a anakanya yini? (b) Xana Yesu u n’wi kombe njhani Petro leswaku a a ngheniwe hi moya lowu a wu andzile hi nkarhi wolowo?
3 Kwalomu ka tin’hweti ta tsevu emahlweni ko va Petro a landzule Yesu, loko a ri ekaya ka vona eKapernawume u tshame a n’wi vutisa a ku: “Hosi, xana makwerhu u ta ndzi dyohela kangani, naswona mina ndzi n’wi rivalela? Ka nkombo ke?” Kumbexana yena a a ehleketa leswaku u swi veke kahle. Phela varhangeri va vukhongeri va le nkarhini wolowo a va dyondzisa leswaku munhu u fanele u n’wi rivalela kanharhu ntsena! Loko Yesu a n’wi hlamula u te: “Ku nga ri Ka nkombo, kambe, Ka 77.”—Mat. 18:21, 22.
4 Xana Yesu a a vula leswaku Petro u fanele a tshama a ri eku hlayeleni leswaku munhu u n’wi dyohele kangani? A a nga vuli swona; kambe hi ku n’wi byela leswaku a rivalela munhu ku nga ri ka nkombo kambe ka 77, a a n’wi komba leswaku munhu a nga fanelanga a hlayela leswaku u n’wi rivalele kangani munhu la n’wi dyoheleke. (1 Kor. 13:4, 5) Yesu u swi veke erivaleni leswaku Petro a a ngheniwe hi moya wa vanhu va le nkarhini wolowo wa ku nga lavi ku rivalela kumbe wa ku hlayela leswaku munhu se u ku dyohele kangani. Hambiswiritano, ku rivalela loku fambisanaka ni milawu ya Xikwembu i ka nkoka swinene.—Hlaya 1 Yohane 1:7-9.
5. Xana hi nga dyondza ku rivalela loko swi te yini?
5 Petro a nga kanetananga na yena Yesu. Kambe, xana dyondzo ya Yesu yi swi kotile ku fikelela mbilu ya Petro? Hi nga vona ndlela leyi ku rivalela swi nga swa nkoka ha yona loko hi swi vona leswaku na hina hi lava ku rivaleriwa. Kutani a hi tlheleni hi bula hi swiendlakalo leswi endlekeke emahlweni ka rifu ra Yesu. Enkarhini wolowo wa mangava, ku ni swilo swo tala leswi Petro a swi endleke leswi N’wini wakwe a a fanele a n’wi rivalela eka swona.
Xilaveko Lexikulu Xo Rivalela
6. Xana Petro u angule njhani loko Yesu a ringeta ku dyondzisa vaapostola malunghana ni ku titsongahata, kambe Yesu u n’wi khome njhani?
6 A ku ri madyambu lama nga rivalekiki—vusiku byo hetelela byo va Yesu a hanya emisaveni. Yesu a a ri ni swo tala leswi a a lava ku swi dyondzisa vaapostola vakwe, swo tanihi ku titsongahata. Yesu u va vekele xikombiso hi ku va hlambisa milenge, ku nga ntirho lowu hi ntolovelo a wu averiwa malandza ya xiyimo xa le hansi. Eku sunguleni, Petro u vutise leswaku hikwalaho ka yini Yesu a n’wi hlambisa milenge. Hiloko a ala ku hlambisiwa milenge. Endzhaku ka sweswo, u sindzise Yesu leswaku a nga n’wi hlambisi milenge ntsena kambe a n’wi hlambisa ni mavoko ni nhloko! Yesu a nga n’wi helelanga mbilu, kambe hi moya wo rhula u n’wi hlamusele nkoka wa leswi a a swi endla.—Yoh. 13:1-17.
7, 8. (a) Xana Petro u ye emahlweni a ringa ku lehisa mbilu ka Yesu hi ndlela yihi? (b) Xana Yesu u hambete a kombisa moya wa musa ni wo rivalela hi ndlela yihi?
7 Kambe endzhakunyana ka sweswo, Petro u ringe ku lehisa mbilu ka Yesu. Vaapostola va sungule ku phikizana hileswaku i mani lonkulu eka vona naswona Petro na yena a a katseka emhakeni leyi, leyi nyumisaka naswona yi fambisanaka ni ku tikukumuxa. Nilokoswiritano, Yesu hi musa u va lulamisile a tlhela a va bumabumela eka leswinene leswi va nga swi endla; va kombise leswaku va tshembeka eka N’wini wa vona. U tlhele a vula ka ha ri emahlweni leswaku hinkwavo va ta n’wi fularhela. Kambe Petro u arile a vula leswaku hambi ko ba lexi dumaka, u ta namarhela Yesu hambiloko swi boha leswaku a fa. Ku hambana ni sweswo, Yesu u profete leswaku hi vusiku byebyo, Petro a a ta landzula N’wini wakwe kanharhu nkuku wu nga si ringa kambirhi. Petro a nga lo n’wi kaneta ntsena Yesu, kambe u tlhele a tikurisa hi ku vula leswaku yena u ta n’wi namarhela hambiloko vaapostola lavan’wana vo n’wi fularhela!—Mat. 26:31-35; Mar. 14:27-31; Luka 22:24-28; Yoh. 13:36-38.
8 Xana leswi swi endle leswaku Yesu a n’wi helela mbilu Petro? Entiyisweni, hambileswi swiyimo a swi tika, Yesu yena a a tshamela ku languta leswi nga swinene eka vaapostola vakwe lava nga hetisekangiki. Hambileswi a swi tiva leswaku Petro u ta n’wi landzula, U n’wi byele a ku: “Ndzi ku endlele xikombelo leswaku ripfumelo ra wena ri nga heli; loko wena se u vuyile, tiyisa vamakwenu.” (Luka 22:32) Hi marito lawa, Yesu u kombise leswaku a a tiyiseka leswaku Petro u ta xi lulamisa xihoxo xakwe kutani a ya emahlweni ni ntirho wakwe wo tshembeka. Hakunene leyi hi yona ndlela ya musa yo rivalela!
9, 10. (a) Xana Petro u lave ku lulamisiwa hi ndlela yihi entangeni wa Getsemani? (b) Mhaka ya Petro yi nga hi tsundzuxa yini?
9 Loko Petro a ri entshaveni ya Getsemani, Yesu u n’wi lehisele mbilu ko tala. Yesu a a kombele Petro, Yakobo na Yohane leswaku va tshama va rindzile loko a ha ye eku khongeleni. A a tshikilelekile swinene emintlhavekweni naswona a a lava mpfuno, kambe Petro swin’we ni lava a a ri na vona a va tshamela ku khomiwa hi vurhongo. Kutani Yesu u va byele marito lawa, lama kombisaka ntwela-vusiwana ni ku rivalela, a ku: “Moya wu ni mapfundza, kambe nyama yi tsanile.”—Mar. 14:32-41.
10 Swi nga si ya kwihi, ku humelele ntshungu wu khome swisana naswona a wu hlome hi mabanga ni michizo. Laha Petro a a fanele a va ni vuxiyaxiya eka leswi a swi endlaka. Kambe hikwalaho ka magugu, Petro u humese banga rakwe kutani a hlasela Malko nandza wa muprista lonkulu, u n’wi hupe nhloko kutani a n’wi tsema ndleve. Hi musa, Yesu u lulamise Petro, a horisa ndleve ya nandza yoloye kutani a hlamusela nawu lowu nga fambisaniki ni madzolonga naswona nawu wolowo hi wona lowu ni namuntlha wu kongomisaka valandzeri Vakwe. (Mat. 26:47-55; Luka 22:47-51; Yoh. 18:10, 11) Hakunene Petro se a a endle swihoxo swo tala leswi lavaka leswaku N’wini wakwe a n’wi rivalela. Mhaka yakwe yi fanele yi hi tsundzuxa leswaku hinkwerhu ha dyoha minkarhi yo tala.” (Hlaya Yakobo 3:2.) Hinkwerhu hi lava leswaku Xikwembu xi hi rivalela siku ni siku. Kambe a ka ha ri ni swihoxo swo tala leswi Petro a a ta swi endla evusikwini byebyo. Leswi a ko va masungulo.
Xihoxo Xakwe Lexikulu
11, 12. (a) Xana Petro u tikombise a ri ni xivindzi hi ndlela yihi endzhaku ka loko Yesu a khomiwile? (b) Xana xikombiso xa Petro xi hambana njhani ni leswi yena a swi vuleke hi yena n’wini?
11 Yesu u vulavule ni ntshungu wolowo kutani a wu byela leswaku loko wu lava yena, wu fanele wu tshika vaapostola vakwe va famba. Petro u lo wu languta ntsena ntshungu wolowo loko wu khoma Yesu, kambe a xi kona lexi a a ta xi endla. Endzhaku ka sweswo u balekile, hilaha vaapostola lavan’wana va endleke hakona.
12 Kumbexana Petro na Yohane va fike va yima ekusuhi ni yindlu ya khale ka Muprista Lonkulu Anasi, laha Yesu a nga rhanga a yisiwa kona leswaku a ta vutisiwa swivutiso. Loko ntshungu wu famba na Yesu, Petro na Yohane a va ri endzhaku ka wona, kambe a va ri “ekulenyana.” (Mat. 26:58; Yoh. 18:12, 13) Petro a nga ri toya. Phela a swi lava xivindzi ku landzela ntshungu wolowo. A wu hlomile naswona Petro se a vavise un’wana wa vona. Eka xiendlakalo lexi xa Petro, hi vona xikombiso lexinene xa rirhandzu ra xiviri leri a ri kombiseke, ku nga ku tiyimisela ku va swin’we ni N’wini wakwe.—Mar. 14:31.
13. Xana hi yihi ndlela yin’we leyinene ya ku landzela Kreste?
13 Ku fana na Petro, vanhu vo tala namuntlha va swi lava ku landzela xikombiso xa Kreste, kambe sweswo va swi endla va ri “ekulenyana” lerova vanhu van’wana a va swi xiyi. Kambe hilaha Petro a vuleke hakona, ndlela leyinene yo landzela Kreste i ku N’wi namarhela hilaha hi nga kotaka hakona, hi tekelela tindlela Takwe eka swilo hinkwaswo ku nga khathariseki leswaku vuyelo bya kona byi ta va njhani.—Hlaya 1 Petro 2:21.
14. Xana Petro a a endla yini hi vusiku lebyi Yesu a a ri eku tengisiweni?
14 Petro u landzelele ntshungu lowu a wu ri na Yesu kukondza a ya fika eka yin’wana ya tinyangwa letikulu ta tindlu ta le Yerusalema. A ku ri ekaya ka Kayafasi, muprista lonkulu loyi a a fumile naswona a ri ni matimba. Makaya wolawo a ma akiwe eswivaveni naswona emahlweni ka wona a ku ri ni nyangwa. Petro u fikile enyangweni, kambe a nga pfumeleriwanga ku nghena. Yohane loyi a a tivana na muprista lonkulu naswona ana se a ri endzeni ka muti u kombele murindzi wa nyangwa leswaku a pfumelela Petro ku nghena. Swi tikomba onge Petro a a pfa a fambela ekule na Yohane; naswona a nga sindzisanga ku nghena leswaku a ta yima etlhelo ka N’wini wakwe. U fike a tshama exivaveni nivusiku laha a ku ri ni ndzilo naswona mahlonga ni malandza man’wana a ma hundza hi kwalaho, ma ri karhi ma languta loko timbhoni ta mavunwa ti ri karhi ti nghena ti huma hi nkarhi lowu Yesu a ri eku tengisiweni.—Mar. 14:54-57; Yoh. 18:15, 16, 18.
15, 16. Hlamusela ndlela leyi vuprofeta bya Yesu malunghana ni ku landzula kanharhu byi hetisekeke ha yona.
15 Leswi a ku ri ni ku vonakala ka ndzilo, nandza wa xisati loyi a nga pfumelela Petro leswaku a nghena enyangweni u n’wi vone kahle. A ha n’wi tsundzuka. Leswi a a n’wi sola u te: “Na wena, a wu ri na Yesu wa Mugaleliya!” Leswi Petro a nga swi langutelanga leswi, u landzule Yesu a vula leswaku a nga n’wi tivi naswona u vule leswaku leswi wansati loyi a swi vulaka a nga swi tivi. Kutani u suke kwalaho a ya yima enyangweni, ku endlela leswaku vanhu va nga n’wi tivi, kambe nandza un’wana wa xisati u n’wi vonile ivi a ku: “Wanuna loyi a a ri na Yesu wa Munazareta.” Nakambe a landzula hi xihlambanyo a ku: “A ndzi n’wi tivi munhu loyi!” (Mat. 26:69-72; Mar. 14:66-68) Swi nga ha endleka leswaku Petro u twe nkuku wu ringa endzhaku ka loko a landzule Yesu ra vumbirhi, kambe a pfilunganyeke ngopfu lerova a nga ta swi tsundzuka leswi Yesu a swi vuleke eka tiawara ti nga ri tingani leti a ta ha ku hundza.
16 Ku hundze nkarhinyana Petro a ri karhi a ringeta ku endla leswaku vanhu nga n’wi tivi. Kambe ntlawa wa vanhu lowu a wu ri etlhelo kakwe exivaveni wu n’wi tshinelerile. Un’wana wa vanhu volavo a ri xaka ra Malko, nandza loyi Petro a nga n’wi vavisa. Kutani u byele Petro a ku: “Ndzi ku vone entangeni u ri na yena, a hi swona ke?” Kambe Petro u endle hinkwaswo leswi a nga swi kotaka ku endlela leswaku va kholwa leswaku a hi yena. Kutani u kale a hlambanya malunghana ni mhaka leyi, hi ku vula leswaku u fanele a weriwa hi ndzhukano loko ku ri leswaku u vulavula mavunwa. Petro a ri eku kaneteni. U te loko a heta ku vulavula, hiloko nkuku wu ringa naswona loko sweswi wu ringa, a ku ri ra vumbirhi evusikwini byebyo.—Yoh. 18:26, 27; Mar. 14:71, 72.
17, 18. (a) Xana Petro u endle yini endzhaku ka loko a xiye ndlela leyi a khomiseke N’wini wakwe tingana ha yona? (b) Xana Petro a nga ha va a tibyele yini?
17 Hi nkarhi wolowo, Yesu a ri erikupakupeni a langute exivaveni. Hilaha swi hlamuseriweke hakona eku sunguleni ka xihloko lexi, u hatlane na Petro hi mahlo. Hi nkarhi wolowo Petro u xiye ndlela leyi a khomiseke N’wini wakwe tingana ha yona. U lo namba a huma exivaveni a ri karhi a tisola swinene. Loko a ri karhi a famba emagondzweni ya muti, a voningeriwa hi n’weti lowu vangamaka. Hiloko mahlo yakwe ma tala mihloti. Ni ku voninga ka n’weti a nga ha ku voni. U hele matimba ivi a rila hi xiviti.—Mar. 14:72; Luka 22:61, 62.
18 Endzhaku ka loko munhu a swi vonile leswaku xihoxo xakwe xi kule ku fikela kwihi, swi nga ha olova leswaku a gimeta hileswaku a xi nge rivaleriwi. Swi nga ha endleka leswaku Petro na yena a titwa hi ndlela yoleyo. Xana a a ta rivaleriwa?
Xana A Swi Ta Koteka Leswaku Petro A Rivaleriwa?
19. Xana Petro a nga va a titwe njhani hi xiendlo xakwe, kambe hi swi tiva njhani leswaku a nga pfumelelanga ku tsana kakwe ku n’wi heta matimba?
19 Wa nga ehleketa hi ku vava loku Petro a ku twa loko dyambu ri sungula ku huma nimixo ni ndlela leyi a titweke ha yona loko swiendlakalo swa siku rero swi ya emahlweni. Swi nga ha endleka leswaku u tisorile swinene loko Yesu a fa hi nhlikanhi wa siku rero endzhaku ka loko a xanisiwe tiawara to hlayanyana! Kumbexana nkarhi na nkarhi loko Petro a ehleketa hi mhaka leyi, a tisola swinene hi ku ehleketa leswaku u engetele ku vava loku N’wini wakwe a ku tweke hi siku rakwe ro hetelela tanihi munhu. Hambileswi a a tsanile, a nga pfumelanga leswaku ku tsana kakwe ku n’wi heta matimba. Leswi ha swi tiva hikuva endzhakunyana ka nkarhi hi n’wi vona a ri swin’we ni vaapostola lavan’wana. (Luka 24:33) A swi kanakanisi leswaku vaapostola hinkwavo va tisorile hikwalaho ka leswi va nga swi endla hi vusiku lebyi a byi nga olovi eka Yesu naswona loko va hlangana, va chavelelanile.
20. Xana hi nga dyondza yini eka Petro loko a ri eka xiyimo lexinene?
20 Lexi i xin’wana xa swiboho swa vutlhari lexi Petro a nga xi endla. Loko nandza wa Xikwembu a wa, lexi nga xa nkoka a hi leswi a nga wisa xiswona, kambe i matimba lawa a nga na wona yo tlhela a pfuka a lulamisa timhaka. (Hlaya Swivuriso 24:16.) Petro u kombise ripfumelo ra xiviri hi ku ya hlangana swin’we ni vaapostola hambileswi a a ha tshikilelekile. Kutani loko munhu a ri ni gome kumbe a tisola, ku tihambanisa ni van’wana swi nga n’wi vangela khombo. (Swiv. 18:1) Ndlela ya vutlhari i ku tshama ekusuhi ni vagandzeri-kulobye leswaku a ta hlakarhela hi tlhelo ra moya.—Hev. 10:24, 25.
21. Xana Petro u twe mahungu wahi hileswi a hlengeletane ni vamakwavo vakwe va moya?
21 Leswi a a ri ni vamakwerhu vakwe va moya, Petro u kote ku twa mhaka leyi tsemaka nhlana ya leswaku ntsumbu wa Yesu wu susiwile eka sirha-bako. Kutani Yohane na Petro va tsutsumele eka sirha-bako leri Yesu a lahliwe eka rona ri tlhela ri pfariwa hi ribye. Leswi Yohane a ku ri yena lontsongo, hi yena a nga rhanga a fika. Loko a fika u kume leswaku ribye ri susiwile kutani a sungula ku kanakana. Kambe Petro a nga kanakananga. Hambileswi a hefemulela ehenhla hikwalaho ko tsutsuma, u fike a nghena eka sirha-bako. Kambe a ku nga ri na nchumu!—Yoh. 20:3-9.
22. I yini leswi endleke leswaku ku hlunama ni ku kanakana loku Petro a ri na kona ku nyamalala?
22 Xana Petro a a tshemba leswaku Yesu u pfuxiwile? Eku sunguleni a nga tshembi, hambileswi vavasati vo tshembeka va nga vula leswaku tintsumi ti humelele eka vona ti va byela leswaku Yesu u pfuxiwile eka lava feke. (Luka 23:55–24:11) Kambe loko siku rero ri fika emakumu, ku kanakana loku a ri na kona se a ku nyamalarile. Sweswi Yesu se a ri xivumbiwa xa moya lexi nga ni matimba! U humelele eka vaapostola vakwe. Kambe ku na leswi Yesu a nga rhanga a swi endla loko a nga si humelela eka vona. Hi siku rero vaapostola va te: “Entiyisweni Hosi yi pfuxiwile naswona yi tlhele yi humelela eka Simoni!” (Luka 24:34) Hi ku famba ka nkarhi muapostola Pawulo na yena u tsale hi siku rero leri nga rivalekiki leri Yesu a ‘humeleleke ha rona eka Khefasi, ivi a humelela eka lava 12.’ (1 Kor. 15:5) Khefasi na Simoni i mavito man’wana ya Petro. Hi siku rero Yesu u rhange a humelela eka Petro a ri swakwe.
Petro u endle swihoxo swo tala leswi N’wini wakwe a a fanele a n’wi rivalela eka swona, na hina hi lava ku rivaleriwa siku ni siku
23. Ha yini Vakreste lava nga ha endlaka swihoxo leswikulu va fanele va tsundzuka mhaka ya Petro?
23 Bibele a yi hi byeli leswaku ku endleke yini loko Yesu na Petro va hlangana. Kambe hi mahlo ya mianakanyo hi nga vona ndlela leyi Petro a titweke ha yona loko a tlhela a vona Hosi yakwe leyi rhandzekaka, ni ku kuma lunghelo ro yi byela ndlela leyi a tweke ku vava ha yona ni ndlela leyi a tisolaka ha yona. Nchumu lowu a a wu lava ku tlula hinkwaswo a ku ri ku rivaleriwa. Xana u kona loyi a nga kanakanaka mhaka ya leswaku Yesu u n’wi rivalerile? Namuntlha Vakreste lava welaka exidyohweni va fanele va tsundzuka mhaka ya Petro. A hi fanelanga hi gimeta hileswaku Xikwembu a xi nge he hi rivaleli. Yesu u kombise rirhandzu ra Tata wakwe hilaha ku hetisekeke naswona Tata wakwe hi yena loyi a nga ta “rivalela hi ndlela leyikulu.”—Esa. 55:7.
Vumbhoni Byin’wana Bya Ku Rivaleriwa
24, 25. (a) Hlamusela leswi endlekeke eka Petro hi vusiku lebyi a a phasa tinhlampfi eLwandle ra Galeliya. (b) Xana Petro u angule njhani eka singita leri Yesu a ri endleke nimpundzu hi siku leri landzelaka?
24 Yesu u byele vaapostola vakwe leswaku va ya eGaleliya, laha a ta tlhela a ya hlangana na vona. Loko va fika, Petro u suke a ya phasa tinhlampfi eLwandle ra Galeliya. Vaapostola van’wana va fambe na yena. Petro u tlhele a tikuma a ri etiveni leri a a tala ku va eka rona loko a nga si va muapostola. Pongo ra swikepe, magandlati ya lwandle ni tinkoka leti a a ti khomile, a ku ri swilo leswi a a swi toloverile. Hi vusiku byebyo a va phasanga nchumu.—Mat. 26:32; Yoh. 21:1-3.
25 Loko vurhonga byi tsuvuka, munhu un’wana u va huwelele a ri eribuweni a va lerisa leswaku va hoxa tinkoka ta vona eka tlhelo lerin’wana ra xikepe. Va endle tano kutani va phasa tinhlampfi ta 153! Petro a a n’wi tiva munhu loyi a nga va lerisa ku endla tano. U tlulele ematini kutani a hlambela a ya eka yena. Loko va ri eribuweni Yesu u va nyike nhlampfi leyi nga oxiwa hi makala. Mianakanyo ya Yesu a yi ri eka Petro.—Yoh. 21:4-14.
26, 27. (a) Hi rihi lunghelo leri Yesu a ri nyikeke Petro ku ringana minkarhi yinharhu? (b) Yesu u swi kombise njhani leswaku u n’wi rivalele hi ku helela Petro?
26 Yesu u vutise Petro loko a rhandza Hosi yakwe “ku tlula leswi”—a a kombetela eka tinhlampfi leti a va ti phasile. Xana ndlela leyi Petro a wu rhandza ha yona ntirho wo phasa tinhlampfi a yi ringana ni ndlela leyi a n’wi rhandzaka ha yona Yesu? Tanihi leswi Petro a landzuleke Hosi yakwe kanharhu, sweswi Yesu a lava leswaku a vula kanharhu emahlweni ka vaapostola lavan’wana ku kombisa leswaku hakunene wa n’wi rhandza. Endzhaku ka loko Petro a vurile, Yesu u n’wi byele ndlela leyi a a fanele a ri kombisa ha yona rirhandzu rero: sweswo a ta swi endla hi ku rhangisa ntirho wo kwetsima eka swilo hinkwaswo, a phamela ni ku risa ntlhambi wa Kreste, lowu ku nga valandzeri vakwe vo tshembeka.—Luka 22:32; Yoh. 21:15-17.
27 Kutani Yesu u tiyisekise leswaku Petro a a ha ri wa nkoka eka yena ni le ka Tata wakwe. Petro a a ta hetisisa xiphemu xa nkoka evandlheni leri kongomisiwaka hi Kreste. Hakunene leswi swi kombisa leswaku Yesu u rivalela hilaha ku heleleke! A swi kanakanisi leswaku Petro u ti tlangele swinene tintswalo leti a kombiweke tona.
28. Xana Petro u fane na ribye hi ndlela yihi hilaha vito rakwe ri vulaka hakona?
28 Petro u hetisise ntirho wakwe hi ku tshembeka ku ringana malembe yo tala. U tiyise vamakwerhu vakwe hilaha Yesu a n’wi leriseke hakona emahlweni ka rifu Rakwe. U titsongahatile naswona a lehisa mbilu loko a ri karhi a risa ni ku phamela valandzeri va Kreste. Wanuna la vuriwaka Simoni u hanye hi ku landza vito leri Yesu a n’wi thyeke rona—Petro kumbe Ribye—hi ku va xikombiso lexinene evandlheni. Vumbhoni byo tala malunghana ni mhaka leyi byi kumeka eka mapapila mambirhi lawa Petro a ma tsaleke, naswona i man’wana ya tibuku ta nkoka swinene eBibeleni. Mapapila wolawo ma swi veka erivaleni leswaku Petro a nga yi rivalanga dyondzo leyi a yi dyondzeke eka Yesu malunghana ni ku rivalela.—Hlaya 1 Petro 3:8, 9; 4:8.
29. Xana hi nga ri tekelela njhani ripfumelo ra Petro ni tintswalo ta N’wini wakwe?
29 Onge na hina hi nga dyondza dyondzo leyi fanaka emhakeni leyi. Xana siku ni siku ha khongela hi kombela Xikwembu leswaku xi hi rivalela swidyoho swa hina? Xana ha wu amukela ndzivalelo wolowo swin’we ni matimba ya wona yo hi basisa? Xana ha va rivalela vanhu lava hi dyohelaka? Loko hi endla tano, hi ta va hi tekelela ripfumelo ra Petro swin’we ni tintswalo ta N’wini wakwe.


text:
MHAKA YA VUTOMI
“Ndzi Swi Vonile, Kambe A Ndzi Nga Swi Twisisi”
A ndzi ri ni malembe mambirhi hi 1975 loko mana wa mina a sungula ku ehleketelela leswaku a ku ri ni nchumu lowu a wu nga tolovelekanga eka mina. Loko manana a ndzi tlakurile, munghana wakwe u wise nchumu wun’wana lowu tikaka ehansi, lowu endleke pongo lerikulu. Manana u xiye leswaku a ndzi kalanga ndzi chuha. Ndzi kale ndzi va ni malembe manharhu ndzi nga si swi kota ku vulavula. Kutani ndyangu wa ka hina wu twe mahungu lama tsemaka nhlana—madokodela ma tiyisekise leswaku a ndzi nga twi nikatsongo!
Loko ndza ha ri ricece, vatswari va mina va dlaye vukati kutani Manana a boheka ku kurisa mina ni vabuti wa mina vambirhi na sesi a ri swakwe. Hi nkarhi wolowo, vana lava nga twiki eFurwa a va nga dyondzisiwi ku fana ni ndlela leyi swi nga ha yona namuntlha naswona nkarhi wun’wana maendlelo lawa a ma tirhisiwa ma hetelele ma vange ku xaniseka lokukulu. Hambiswiritano, ku sukela evutsongwanini bya mina ndzi ve ni lunghelo leri vanhu vo tala lava nga twiki va nga riki na rona. Mi nge ndzi mi chumbutela.
Ku ringana nkarhi wo karhi, vadyondzisi vo tala a va tshemba leswaku vana lava nga twiki va fanele va dyondzisiwa ku vulavula hi nkani naswona va fanele va ringeta ku twisisa leswi mudyondzisi a swi vulaka hi ku languta ndlela leyi milomu yakwe yi vendzavendzaka ha yona loko a ri karhi a vulavula. Entiyisweni, eFurwa, laha ndzi kuleleke kona, ku tirhisa ririmi ra mavoko a swi yirisiwe hilaha ku heleleke exikolweni. Loko va ri karhi va dyondza, vana van’wana lava nga twiki a va bohiwa mavoko endzhaku.
Eka malembe ma nga ri mangani yo sungula ya vutomi bya mina, a ndzi heta tiawara to hlayanyana vhiki ni vhiki ndzi ri ni muongori loyi a ndzi dyondzisa ku vulavula. A a ndzi khoma hi rihlaya kumbe hi nhloko kutani a ndzi sindzisa ku wu humesa hi ku phindha-phindha mpfumawulo lowu a ndzi nga wu twi. A ndzi nga swi koti ku vulavula ni vana van’wana. Wolawo ku ve malembe ya ku xaniseka eka mina.
Kutani loko ndzi va ni malembe ya tsevu, ndzi rhumeriwe exikolweni xa vana lava nga twiki. A ku ri ro sungula ndzi hlangana ni vana van’wana lava nga twiki. Kwalaho na kona ririmi ra mavoko a ri yirisiwile. Loko hi vulavula hi ku tirhisa ririmi ra mavoko etlilasini, a hi tiveka ekhombyeni ro biwa mavoko kumbe ku kokiwa misisi. Hambiswiritano, loko hi ri exihundleni a hi vulavurisana hi mavoko. Eku heteleleni, ndzi swi kotile ku vulavurisana ni vana van’wana. Kutani malembe ya mune lama landzeleke ma ve lama tsakisaka.
Hambiswiritano, loko ndzi va ni malembe ya khume ndzi yisiwe exikolweni xa le hansi lexi nga ni vana lava twaka. A ndzi hele matimba! A ndzi ehleketa leswaku vana lavan’wana hinkwavo lava nga twiki va file naswona a ku ri mina ntsena n’wana loyi a nga twiki loyi a ha hanya emisaveni hinkwayo. Hikwalaho ka ku landzela xitsundzuxo xa madokodela, lawa a ma chava leswaku swi nga ha endleka ndzi nga vuyeriwi exikolweni xo dyondzisa ku vulavula, ndyangu wa ka hina a wu nga dyondzanga ririmi ra mavoko naswona a ndzi nga pfumeleriwi ku tihlanganisa ni vana lava nga twiki. Ndza ha tsundzuka loko hi endzela dokodela wa vanhu lava nga twiki. A a ri ni buku ya ririmi ra mavoko eka desika rakwe. Loko ndzi vona swifaniso eka xifunengeto, ndzi yi kombeterile kutani ndzi ku, “Ndza yi lava!” Dokodela u hatle a tumbeta buku yoleyo. *
NDZI SUNGULA KU DYONDZA NTIYISO WA BIBELE
Manana u ringete ku hi kurisa hi milawu ya Vukreste. U fambe na hina eminhlanganweni eVandlheni ra Timbhoni ta Yehovha leri nga eMérignac ekusuhi ni le Bordeaux. Leswi a ndza ha ri n’wana, a ndzi nga twisisi swilo swo tala eminhlanganweni. Hambiswiritano, swirho swo hambana-hambana swa le vandlheni a swi cincana ku tshama ekusuhi na mina leswaku swi tsala tinhla ta leswi a ku vulavuriwa ha swona. Ndzi khumbiwe hi rirhandzu ni nkhathalelo wa swona. Loko ndzi ri ekaya, Manana a dyondza na mina Bibele, kambe a ndzi nga swi twisisi hi ku helela leswi a a ndzi dyondzisa swona. Ndzi titwe ndzi fana ni muprofeta Daniyele, loyi endzhaku ka loko ntsumi yi n’wi byele vuprofeta a nga te: “Ndzi swi twile, kambe a ndzi nga swi twisisi.” (Daniyele 12:8) Eka mina a ku ri leswaku “ndzi swi vonile kambe a ndzi nga swi twisisi.”
Nilokoswiritano, hakatsongo-tsongo ndzi dyondze tidyondzo tin’wana ta xisekelo ta Bibele. Leswi ndzi swi twisiseke ndzi swi hlayisile naswona ndzi ringete ku swi tirhisa evuton’wini bya mina. Ndzi tlhele ndzi dyondza hi ku va ndzi languta mahanyelo ya van’wana. Hi xikombiso, Bibele yi hi byela leswaku hi lehisa mbilu. (Yakobo 5:7, 8) A ndzi nga swi twisisi nikatsongo leswi ku lehisa mbilu a swi vula swona. Hambiswiritano, hikwalaho ko vona vapfumeri-kulorhi va kombisa mfanelo leyi, ndzi swi kotile ku twisisa leswi ku lehisa mbilu swi vulaka swona. Entiyisweni, vandlha ra Vukreste ri ve leri vuyerisaka swinene eka mina.
NDZI HELA MATIMBA NDZI TLHELA NDZI TSAKA
Siku rin’wana, loko ndzi ri emalembeni ya kondlo-a-ndzi-dyi, ndzi vone vantshwa van’wana lava nga twiki exitarateni va ri karhi va vulavula ririmi ra mavoko. Ndzi sungule ku tihlanganisa na vona exihundleni kutani ndzi sungula ku dyondza Ririmi ra Mavoko ra le Furwa. Ndzi hambete ndzi ya eminhlanganweni ya Vukreste, laha muntshwa un’wana loyi a nga Mbhoni, ku nga Stéphane, a kombiseke leswaku wa khathala hi mina. U endle matshalatshala lamakulu leswaku a vulavurisana na mina kutani ndzi titwe ndzi ri ni vuxaka lebyikulu na yena. Hambiswiritano, a swi nga ta tlhaveriwa hi dyambu. Stéphane u boheke ku ya ekhotsweni hikwalaho ka ku ala ku joyina vusocha. A ndzi hele matimba! Hi nkarhi lowu Stéphane a a ri ekhotsweni, ndzi hele matimba kutani ndzi lava ku tshika ku ya eminhlanganweni.
Endzhaku ka tin’hweti ta 11, Stéphane u ntshunxiwile kutani a vuya ekaya. Ehleketa ndlela leyi a ndzi hlamale ha yona loko Stéphane a sungula ku vulavula na mina hi ku tirhisa ririmi ra mavoko. A ndzi nga swi tshembi leswi a ndzi swi vona hi mahlo ya mina! Xana a ku endleke yini? Loko a ri ekhotsweni, Stéphane u dyondze Ririmi ra Mavoko ra le Furwa. Ndzi langute mavoko ya Stéphane loko a ri karhi a vulavula ririmi ra mavoko swin’we ni ku languteka ka xikandza xakwe naswona ndzi ye ndzi tsaka swinene loko ndzi anakanyisisa hi leswi sweswo a swi ta vula swona eka mina.
EKU HETELELENI NDZI TWISISA NTIYISO WA BIBELE
Stéphane u sungule ku dyondza na mina Bibele. Ku sukela hi nkarhi wolowo ndzi sungule ku twisisa ntiyiso wa Bibele lowu a ndzi wu dyondze eku sunguleni. Loko ndza ha ri n’wana, a ndzi rhandza ku languta swifaniso swo saseka leswi nga eminkandziyisweni ya hina leyi sekeriweke eBibeleni, ndzi fananisa vanhu lava ku vulavuriwaka ha vona ni ku kambisisa vuxokoxoko byin’wana ni byin’wana leswaku switori sweswo swi tshama emianakanyweni ya mina. A ndzi tiva hi ta Abrahama, “mbewu” yakwe ni “ntshungu lowukulu” kambe ndzi kote ku twisisa mhaka yoleyo loko yi hlamuseriwa hi ririmi ra mavoko. (Genesa 22:15-18; Nhlavutelo 7:9) A swi ri erivaleni leswaku ndzi kume ririmi leri ndzi ri twisisaka ni ku ri tiva.
Sweswi leswi ndzi twisisaka leswi vuriwaka eminhlanganweni, mbilu ya mina ya khumbeka naswona ndzi lava ku dyondza swo tala. Hikwalaho ko pfuniwa hi Stéphane ndzi hambete ndzi yi twisisa swinene Bibele naswona hi 1992 ndzi nyikele vutomi bya mina eka Yehovha Xikwembu kutani ndzi khuvuriwa. Hambiloko ndzi endle nhluvuko a ndza ha ri na tingana naswona a swi ndzi tikela ku va ni vanhu van’wana hikuva a ndzi nga swi koti ku vulavula ni vanhu van’wana loko ndza ha ri n’wana.
NDZI LWISANA NA TINGANA
Eku heteleleni, ntlawa lowutsongo wa vanhu lava nga twiki lowu a ndzi ri eka wona wu hlanganisiwe ni vandlha ra le Pessac, edorobeni ra Bordeaux. Sweswo swi pfunile swinene naswona ndzi hambete ndzi endla nhluvuko hi tlhelo ra moya. Hambileswi a ndza ha karhatiwa hileswi a ndzi nga koti ku vulavula, vanghana va mina lava twaka a va tiyiseka leswaku ndzi twisisa xin’wana ni xin’wana. Mpatswa wun’wana, ku nga Gilles na Elodie, wu endle matshalatshala yo hlawuleka leswaku wu vulavurisana na mina. Hakanyingi a wu ndzi rhamba leswaku ndzi ta dya na wona kumbe ndzi ta nwa kofi na wona endzhaku ka minhlangano xisweswo wu endla leswaku hi va ni xinakulobye xo tsakisa. Hakunene swa tsakisa ku va exikarhi ka vanhu lava landzelaka tindlela ta rirhandzu ta Xikwembu!
Hi le ka rona vandlha leri laha ndzi hlanganeke na Vanessa loyi a xongeke. Ndzi kokiwe hi ntwela-vusiwana ni vululami byakwe. A nga kalanga a languta ku nga twi ka mina ku ri nchumu lowu a wu ta n’wi sivela leswaku hi vulavurisana kambe u ku teke ku ri ndlela yo dyondza ku vulavurisana ni munhu loyi a nga twiki. Ndzi n’wi rhandzile kutani hi tekane hi 2005. Hambileswi a swi ndzi tikela ku vulavula kahle, Vanessa u ndzi pfunile ku lwisana ni tingana kutani ndzi tiphofula hi ku ntshunxeka. Hakunene ndza wu tlangela nseketelo wakwe loko ndzi ri karhi ndzi hetisisa vutihlamuleri bya mina.
NYIKO YIN’WANA LEYI HUMAKA EKA YEHOVHA
Lembe leri hi tekaneke ha rona, rhavi ra le Furwa ra Timbhoni ta Timbhoni leri nga eLouviers ri ndzi rhambile leswaku ndzi ya heta n’hweti eka ndzetelo wa ntirho wo hundzuluxela. Eka malembe ya sweswinyana rhavi ri tirhe hi matimba leswaku ku humesiwa minkandziyiso yo hlayanyana ya Ririmi ra Mavoko ra le Furwa eka DVD. Leswi a ku ri ni ntirho wo tala, ntlawa wa vuhundzuluxeri a wu lava nseketelo.
Mina na Vanessa hi vone onge ku va mina ndzi tirha erhavini i lunghelo lerikulu ni nyiko leyi humaka eka Yehovha Xikwembu, kambe a ndzi ali leswaku a hi chuhile. Xana a ku ta endleka yini hi ntlawa wa hina wa ririmi ra mavoko? Xana a hi ta endla yini hi yindlu ya hina? Xana Vanessa a a ta kuma ntirho exifundzheni xexo? Hi ndlela yo hlamarisa, Yehovha u lulamise xiphiqo xin’wana ni xin’wana. Hakunene ndzi vone ndlela leyi Yehovha a hi rhandzaka ha yona swin’we ni vanhu lava nga twiki.
HI SEKETERIWA HI VANHU LAVA NGA NI VUN’WE
Leswi ndzi katsakeke eka ntirho wa ku hundzuluxela, ndzi swi twisisa ku antswa hinkwaswo leswi endliwaka leswaku ku pfuniwa vanhu lava nga twiki leswaku va tiva Xikwembu. Nakambe i ntsako ku vona vatirhi-kulorhi vo tala va ringeta ku vulavurisana na mina! Swi ndzi khumba mbilu ku vona vanhu va ringeta ku vulavula na mina hi ririmi ra mavoko. Ndzi titwa ndzi amukelekile. Swikombiso sweswo hinkwaswo swa rirhandzu i xikombiso xa vun’we lebyikulu exikarhi ka vanhu va Yehovha.—Pisalema 133:1.
Ndzi tlangela Yehovha leswi hi ku tirhisa vandlha ra Vukreste, minkarhi hinkwayo a tiyisekeke leswaku ku na munhu loyi a ndzi pfunaka. Nakambe ndzi nkhensa xiphemunyana lexi ndzi veke na xona eku pfuneni ka vanhu lava nga twiki leswaku va tiva Muvumbi wa hina wa rirhandzu ni ku tshinela eka yena. Ndzi ri langutele hi mahlo-ngati siku leri hinkwaswo leswi sivelaka vanhu ku vulavurisana swi nga ta susiwa ha rona kutani hinkwavo va vulavula “ririmi leri tengeke”—ntiyiso malunghana na Yehovha Xikwembu ni swikongomelo swa yena—tanihi xiphemu xa ndyangu lowu nga ni vun’we.—Sofaniya 3:9.
^ ndzim. 9 Hi 1991 hulumendhe ya le Furwa yi vule ximfumo leswaku vana lava nga twiki va dyondzisiwa ririmi ra mavoko.


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Marka 13:1-37
13 Loko a ri karhi a huma etempeleni un’wana wa vadyondzisiwa vakwe a ku eka yena: “Mudyondzisi, vona, muxaka wonghasi wa maribye ni muxaka wonghasi wa miako!”+2 Kambe, Yesu a ku eka yena: “Xana wa yi vona miako+ leyi leyikulu? Laha a swi nge endleki leswaku ku siyiwa ribye ehenhla ka ribye+ rin’wana ri nga wisiwanga.”+3 Kuteloko a tshame eNtshaveni ya Mitlhwari a langutane ni tempele, Petro+ na Yakobo na Yohane na Andriya va n’wi vutisa va ri etlhelweni+ va ku:4 “Hi byele, Xana swilo leswi swi ta endleka rini, naswona xi ta va xihi xikombiso xa nkarhi lowu swilo leswi hinkwaswo swi nga ta hela+ ha wona?”5 Kutani Yesu a va byela a ku: “Tivoneleni leswaku ku nga vi ni munhu la mi hambukisaka.+6 Vo tala va ta ta hi vito ra mina, va ku, ‘Ndzi yena,’ naswona va ta hambukisa vo tala.+7 Ku tlula kwalaho, loko mi twa hi ta tinyimpi ni swiviko swa tinyimpi, mi nga chavisiwi; swilo leswi swi fanele ku endleka, kambe makumu ma ta va ma nga si fika.+8 “Hikuva tiko ri ta pfukela tiko rin’wana ni mfumo wu ta pfukela mfumo+ wun’wana, ku ta va ni ku tsekatseka+ ka misava ku suka endhawini yin’wana ku ya eka yin’wanyana, ku ta va ni ku kayivela ka swakudya.+ Leswi i ku sungula ka switlhavi swa maxangu.+9 “Loko ku ri n’wina, tivoneleni; vanhu va ta mi nyiketa etihubyeni+ ta rikwenu, mi ta biwa emasinagogeni,+ mi yimisiwa emahlweni ka tindhuna-nkulu ni tihosi hikwalaho ka mina, leswaku byi va vumbhoni eka vona.+10 Nakambe, mahungu lamanene+ ma fanele ku chumayeriwa ematikweni hinkwawo ku sungula.+11 Kambe loko va mi yisa ku ya mi nyiketa, mi nga vileli ka ha ri emahlweni malunghana ni leswi mi nga ta swi vula;+ kambe xin’wana ni xin’wana lexi mi nga ta nyikiwa xona hi nkarhi wolowo, xi vuleni, hikuva a hi n’wina mi vulavulaka, kambe ku vulavula moya+ lowo kwetsima.12 Ku tlula kwalaho, makwavo u ta nyiketa makwavo eku feni, ni tatana u ta nyiketa n’wana,+ ni vana va ta pfukela vatswari, va endla leswaku va dlayiwa;+13 naswona vanhu hinkwavo va ta mi venga hikwalaho ka vito+ ra mina. Kambe loyi a tiyiseleke ku fika emakumu+ hi yena la nga ta ponisiwa.+14 “Hambiswiritano, loko mi vona nchumu wo nyenyetsa+ lowu onhetelaka+ wu yime laha wu nga fanelangiki ku yima kona (muhlayi a a twisise),+ kutani lava nga eYudiya a va balekele etintshaveni.+15 Munhu loyi a nge lwangwini ra yindlu a nga xiki, hambi ku ri ku nghena endlwini+ a humesa swo karhi eka yona;16 naswona munhu la nge nsin’wini a nga tlheleli eka swilo leswi nga endzhaku a ya teka nguvu+ yakwe ya le handle.17 Khombo eka vavasati lava tikeke ni lava an’wisaka vana emasikwini+ wolawo!18 Hambetani mi khongela leswaku swi nga fiki hi vuxika;+19 hikuva masiku wolawo ma ta va masiku ya nhlomulo+ lowu ku nga si tshamaka ku humelela wo fana na wona ku sukela eku sunguleni ka ntumbuluko lowu Xikwembu xi wu tumbuluxeke ku fika enkarhini wolowo, naswona a wu nge he humeleli nakambe.+20 Entiyisweni, loko Yehovha+ a a nga ma hungutanga masiku wolawo, ku hava nyama leyi a yi ta ponisiwa. Kambe hikwalaho ka vahlawuriwa+ lava a va hlawuleke,+ u ma hungutile masiku+ wolawo.21 “Nakambe, hi nkarhi wolowo, loko un’wana a ku eka n’wina, ‘Maswivo! Hi loyi Kreste,’ ‘Maswivo! Hi luya,’+ mi nga swi kholwi.+22 Hikuva ku ta humelela+ lava tivulaka Kreste hi vunwa ni vaprofeta va mavunwa naswona va ta endla mahlori ni swihlamariso+ leswaku va xisa vahlawuriwa loko swi koteka.+23 Kutani n’wina tivoneleni;+ ndzi mi byele swilo hinkwaswo ka ha ri emahlweni.+24 “Kambe emasikwini wolawo, endzhaku ka nhlomulo wolowo, dyambu ri ta hundzuka ntima, ni n’weti a wu nge he humesi ku vonakala ka wona,25 ni tinyeleti ti ta wa etilweni, ni matimba lama nga ematilweni ma ta ninginisiwa.+26 Endzhaku ka sweswo va ta vona N’wana wa munhu+ a ta a ri emapapeni hi matimba lamakulu ni ku vangama.+27 Kutani u ta rhuma tintsumi takwe, ku ya hlengeleta vahlawuriwa+ va yena va huma etimhehweni ta mune, ku suka emakun’wini ya misava ku ya emakun’wini+ ya matilo.28 “Dyondzani xifaniso lexi hi nkuwa: Hi ku hatlisa loko rhavi ra wona leritsongo ri sungula ku olova naswona ri humesa matluka ya rona, ma swi tiva leswaku ximumu xi le kusuhi.+29 Hi ku fanana na n’wina, loko mi vona swilo leswi swi endleka, tivani leswaku u le kusuhi, etinyangweni.+30 Ndzi tiyisile ndzi ri eka n’wina, xitukulwana lexi xi nga ka xi nga hundzi ku nga si endleka swilo leswi hinkwaswo.+31 Tilo+ ni misava swi ta hundza, kambe marito+ ya mina ma nga ka ma nga hundzi.+32 “Malunghana ni siku ra kona ni nkarhi wa kona a ku na munhu la swi tivaka, hambi ku ri tintsumi etilweni hambi ku ri N’wana, kambe swi tiviwa hi Tatana.+33 Tshamani mi langutile, tshamani mi hitekile,+ hikuva a mi swi tivi leswaku nkarhi lowu vekiweke wu fika rini.+34 Swi fana ni munhu la endzelaka etikweni ra le kule,+ a siya yindlu yakwe naswona a nyika mahlonga yakwe vulawuri, rin’wana ni rin’wana ntirho wa rona, kutani a lerisa mulanguteri wa nyangwa leswaku a tshama a rindzile.35 Hikokwalaho tshamani mi rindzile,+ hikuva a mi swi tivi leswaku n’wini wa yindlu u ta rini, kumbexana eku heleni ka siku kumbe exikarhi ka vusiku kumbe loko nkuku wu ringa kumbe nimixo+ swinene;36 leswaku loko a fika hi xitshuketa, a nga mi kumi mi etlele.+37 Kambe leswi ndzi mi byelaka swona, ndzi swi byela hinkwavo, Tshamani mi rindzile.”+


text:
VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Risimu Ra Solomoni 7:1-13
7 “Mawaku ndlela leyi milenge ya wena yi sasekeke ha yona emaphaxanini+ ya wena, Wena nhwanyana la swi rhandzaka!+ Ku vumbeka ka mindzhumbi ya wena ku fana ni swin’wetsin’wetsi,+ ntirho wa mavoko ya mumpfampfarhuti.2 Nkava wa wena i nkambana wa xirhendzevutana. Ku nga tshuki ku pfumaleka vhinyo+ leyi pfanganisiweke eka wona. Khwiri ra wena i nhulu ya koroni, leyi rhendzeriweke hi makhon’wa.+3 Mavele ya wena mambirhi ma fana ni marhole mambirhi, mahahla ya mhala ya ntswele.+4 Nhamu+ ya wena yi fana ni xihondzo xa timhondzo ta tindlopfu. Mahlo+ ya wena ma fana ni swidziva eHexiboni,+ enyangweni ya Batirabimi. Nhompfu ya wena yi fana ni xihondzo xa Lebanoni, lexi languteke etlhelo ra le Damaska.5 Nhloko ya wena yi fana ni Karimeli,+ ni misisi yo leha+ ya nhloko ya wena yi fana ni voya lebyi pendiweke byi va bya xivunguvungu.+ Hosi yi bohiwa hi mihorho.+6 Mawaku ndlela leyi u sasekeke ha yona, mawaku ndlela leyi u tsakisaka ha yona, exikarhi ka mintsako leyi heleleke, Wena nhwana la rhandzekaka!+7 Xiyimo xa wena xi fana ni murhi wa ncindzu,+ ni mavele+ ya wena ma fana ni xichocho xa ncindzu.8 Ndzi te, ‘Ndzi ta tlhandlukela emurhini wa ncindzu, leswaku ndzi ta khoma swirhabyana swa mihandzu ya ncindzu.’+ Ndzi kombela leswaku mavele ya wena ma fana ni swichocho swa murhi wa vhinya, ni nun’hwelo wa nhompfu ya wena wu fana ni maapula,9 ni malaka ya wena ma fana ni vhinyo+ leyinene leyi fambaka hi ku rhelela+ eka murhandziwa wanga, yi khuluka khwatsi emilon’wini ya lava etleleke.”10 “Ndzi wa murhandziwa wanga,+ naswona yena wa ndzi navela.+11 Tana Wena murhandziwa wanga, a hi ye ensin’wini;+ a hi tshame exikarhi ka swimila swa henna.+12 A hi pfuke nimpundzu swinene hi ya emasin’wini ya vhinya, leswaku hi vona loko vhinya yi hlukile,+ yi rhumbukile yi pfuleka,+ mirhi ya grenada yi hlukile.+ Kwalaho ndzi ta ku nyika swikombiso swa mina swa rirhandzu.+13 Timandrake+ ti humese nun’hwelo wa tona, naswona ku ni mihandzu ya mixaka hinkwayo yo hlawuleka+ etindleleni to nghena ha tona. Letintshwa ni ta khale, Wena murhandziwa wanga, ndzi ku hlengeletele tona.