text:
MATIMU YA WUTOMI
Nzi felwe hi papai
— nzi kuma munwani
PAPAI i pswalilwe hi 1899 le Graz, Áustria, hikwalaho i wa hi mutsongwani xikhatini xa Yimpi yo Sangula ya Misava. I lo khonwa a ngheniswa ka butho ga Alemanya xikhatanyana nzhako ka kusangula ka Yimpi ya Wumbiri ya Misava hi 1939. I lo dawa hi 1943 na valwa ni Rússia. Hi zalezo nzi nga luzisa zona papai wa mina na nzi hi ni xipimo xa malembe mambiri ntsena. A nzi zangi nzi kumile lungelo ga ku mu tiva, niku nzi wa xuva nguvu kuva ni papai, nguvunguvu xikhati nzi nga pola lezaku a majaha yo tala xikoleni ma wa hi navo. Hi kufamba ka xikhati, na nzi hi tangeni yo nghena ndlwini, nzi lo chavelelwa a xikhati nzi nga gonza xungetano hi Dadani wa hina wa le tilweni, a nga papai wa hombe loyi a nga fiko.
WUTOMI GA MINA KA NTLAWA WA BOY SCOUTS
Laha nzi nga hi ni ntlhanu wa malembe ni mambiri, nzi lova xiro xa Boy Scouts, ku nga hlengeletano yo gonzisa mahanyela ma nene ka majaha. I hlengeletano ya misava yontlhe yi wumbilweko hi 1908 le Grã-Bretanya, hi Robert Stephenson Smyth BadenPowell, a nga hi nduna ya butho ga Grã-Bretanya. Hi 1916 i lo wumba ntlawa wa Wolf Cubs (kutani Cub Scouts) wa vafanyana va tanga ya mina.
Nzi wa ma ranza a maenzo ya kuya khwatini lawa hi nga maha kumbheleni ka viki — laha hi nga etlela matendeni, hi ambala fardamento hi tlhela hi marxara na ku biwa tingoma. Nzi wa tsakiswa nguvunguvu hi xikhati lexi nzi nga xi mbheta ni majaha manwani, a ku patsa ni tisimu leti hi nga yimbelela na hi wora nzilo ni wusiku hi tlhela hi bela zibelabela. Hi wa gonza zo tala kambe xungetano hi ntumbuluko, lezi zi nga nzi maha nzi tiva mitiro ya Muvangi wa hina.
A majaha ya ntlawa lowo ma kuciwa ku maha nchumu wa wu nene siku ni siku. Lowu hi wona nayo wa vona wa hombe. Hi wa losana ni magezu lawa: “Tshama na u longile.” Lezo zi wa nzi tsakisa. Ka ntlawa wa hina wa 100 wa majaha ni ku hunza, a khihlanya va wa hi vaProtestante, a munwe i wa hi muBhuda, lava vanwani va wa hi vaKatolika.
Kusukela 1920, ka mahiwa mitlhangano ni majaha ya matiko yo hambanahambana ya ntlawa lowu nzeni ka malembe matsongwani. Mina nzi yile ka mutlhangano wa wu 7 le Bad Ischl, Áustria, hi Agosto wa 1951, ni ka mutlhangano wa wu 9 le Sutton Park, kusuhani ni Birmingham, Inglaterra, hi Agosto wa 1957. Ka lowu wo gumesa, ku wa hi ni xipimo xa 33.000 wa majaha ya kuta hi ka 85 wa matiko. Ka mutlhangano lowo, hi enzelwe kambe hi xipimo xa 750.000 wa vanhu, a ku patsa ni Muzinza Elizabeth wa Inglaterra. Ka mina, zi wa ku khwatsi wumakabye ga misava yontlhe. Nzi wa nga zi tivi lezaku lokuloku nzi wa ta tiva wumakabye go hlamalisa ku hunza lego — gi nga wumakabye ga moya.
KHATI GO SANGULA NZI NGA BHULA NI MBONI YA JEHOVA
Wuxikeni ga 1958, nzi wa hi kusuhani ni ku mbheta xikhati xa mina xa ku gonza ntiro wa ku cheletela zakuga ka Hotela ya Hombe ya Wiesler le Graz, Áustria. Kwalomo, Rudolf Tschiggerl, loyi nzi nga tira naye na a hi mumahi wa mabholo, i lo nzi nyika wukustumunyu ga xitshuketi. Nzi wa nga se tshuka nzizwa nchumu xungetano hi lisine. A kuranga, i lo wulawula hi gonzo ya Wunharu-munwe a guma aku a hi ya lomu ka Biblia. Nzi lo mu kaneta nzi tlhela nzi zama ku mu kholwisa lezaku a gonzo leyi ya lomu ka Biblia. Nzi wa mu ranza kota mutiri-kulori niku nzi wa xuva ku mu koka a wuya ka Chechi ya Katolika.
Rudolf, loyi hi nga mu vitana ku hi Rudi, i lo nzi lavela Biblia. Nzi lo mu byela lezaku gi fanele kuva ga Katolika. Nzi lo sangula ku gi lera zonake nzi kuma lezaku Rudi i petile xiphephana lomu ka Biblia lego lexi xi nga gandlilwe hi Sociedade Torre de Vigia. Nzi lo zi sola hakuva nzi wa alakanya lezaku a ziphephana lezo zi ngava zi tsalilwe hi ndlela ya ku zi wonekisa ku khwatsi zi wula lisine kuveni mawunwa. Hambulezo, nzi wa nga ali ku bhulisana naye hi Biblia. Rudi i lo kombisa kuzwisisa, a nga ha nzi nyiki nchumu wo gandliwa. Kuringana tihweti tinharu, hi wa tshuka hiva ni mabhulo ya Biblia lawa a kutala ka zikhati ma nga famba kala a wusiku gi tiyela.
A xikhati nzi nga mbheta lezi nzi nga gonza laha hotela tikweni ga mina ga Graz, mamani i lo nzi hakhelela a gonziselelo yo engeteleka ka xikola xa ku gonzisa mitiro ya hotela. Hikwalaho, nzi lo rura nziya Bad Hofgastein, xi nga xidoropana xi nga ka nkova wo kari wu kumekako zitsungeni, laha a xikola lexo xi nga hi kona. Xi wa tirisana ni Hotela ya Hombe ya le Bad Hofgastein, niku nzi wa tshuka nzi ya tira kona kasi ku buvisa lezi nzi nga gonzile lomu saleni.
NZI LO ENZELWA HI VAMAKABYE VAMBIRI VA XISATI VA VARUMIWA
Rudi i wa tsalile makhero ya laha nzi nga hi kona a rumela hofiseni ya ravi le Vienna, zonake a ravi gi ma rumela ka vamakabye vambiri va xisati va varumiwa, Ilse Unterdörfer na Elfriede Löhr. * Ka siku go kari, a muamukeli wa vapfhumba laha hotela i lo nzi vitana aku le handle ku na ni vavasati vambiri lomu moveni va lavako ku wulawula na mina. Nzi lo hlamala hakuva nzi wa nga tivi nchumu ha vona. Kanilezi nzi lo huma kasi ku ya va wona. Hi kufamba ka xikhati, nzi lo tiva lezaku va tirile ku chiketa mahungu ka Timboni-kulobye xikhatini xa vaNazi le Alemanya laha a ntiro wabye wu nga beletelwa mahlweni ka Yimpi ya Wumbiri ya Misava. Hambu mahlweni ka kusangula ka yimpi, va wa khomilwe hi maphoyisa ya Alemanya lawa ma nga kala ma nga bohi tinguwo ta wuphoyisa (Gestapo), va rumelwa livaleni la xanisa la Lichtenburg. Xikhatini xa yimpi, va lo rurisiwa vaya ka livala la Ravensbrück, kusuhani ni Berlin.
A vamakabye lavo va wa hi kusuhani ni kuva tanga yinwe na mamani, hikwalaho nzi wa hi ni xichawo hi vona. Hi xigelo lexo, nzi wa nga lavi ku xakela xikhati xabye hi ku tshama nzi bhulisana navo nzi gumesa kuzilava anzhako ka maviki yo kari kutani tihweti nzi va byela ku a nza ha zi lavi. Nzi lo va kombela ntsena a kuva va nzi tela ni xaxameto wa mitsalo yi wulawulako hi gonzo ya Katolika xungetano hi kutlhatamana ka vapostoli. Nzi lo va byela lezaku nzi wa ta wu teka nzi famba nawo ka paderi nzi ya bhulisana naye. Nzi wa alakanya ku lezo zi ta nzi vuna ku wona lezi zi nga lisine.
NZI LO TIVA LOYI HAKUNENE A NGA DADANI A BASILEKO LE TILWENI
A gonzo ya Katolika ya kutlhatamana ka vapostoli yi wula lezaku ku na ni kutlhatamana ka vapapa kusukela ka mupostoli Pedro. (A chechi leyo yo zwisisa hi ndlela ya hava a magezu ya Jesu ma nga ka Mateu 16:18, 19.) A xiKatolika xi wula kambe lezaku papa a nga phazami timhakeni ta gonzo. Nzi wa zi kholwa lezo niku nzi wa alakanya lezaku loku papa, loyi a vaKatolika va nge hi yena Dadani a Basileko, a nga phazami timhakeni ta tigonzo, lezo na a huwelela gonzo ya Vanharu-munwe, yi wa fanele ku ngha yi hi lisine. Kanilezi, loku ku hi lezaku wa phazama, zi nga koteka lezaku yiva ya mawunwa. A zi hlamalisi a kuva a gonzo ya kutlhatamana ka vapostoli yi hi yona gonzo ya lisima nguvu ka vaKatolika vo tala, hakuva a tigonzo tontlhe leti tinwani ti maha ta lisine kutani ta mawunwa na zi sangula laha ka yona!
Laha nzi ngaya ka paderi, i lo tsanzeka ku hlamula ziwutiso za mina, kanilezi i lo nzi nyika bhuku gakwe ga tigonzo ta Katolika gi wulawulako hi kutlhatamana ka vapostoli. Kota lezi a nga wulile, nzi lo famba nago kaya nzi ya gi gonza, nzi guma nzi tlhela na nzi hi ni ziwutiso zinwani. Hi kugumesa, paderi hi ku tsanzeka ku hlamula ziwutiso za mina, i lo wula lezi: “Mina a nzi nge ku kholwisi; wenawo a wu nge ku nzi kholwisi. . . Nzi ku xuvela za zi nene!” I wa nga ha zi lavi ku bhulisana na mina kambe.
Ka xikhati lexo, nzi wa ti yimisele ku gonza Biblia na Ilse zinwe na Elfriede. Va lo nzi gonzisa zotala xungetano hi loyi hakunene a nga yena Dadani a Basileko wa le tilweni, Jehova Nungungulu. (Joh. 17:11) Ku wa nga seva ni bandla ka wutshamu lego, hikwalaho a vamakabye lavo va vambiri va wa fambisa mitlhangano ka muti wo kari wa vatsakeli. Va tsongwani va nga kumeka. A timhaka to tala ta mitlhangano va wo bhulisana vona va vambiri, hakuva ku nga hi na makabye wa xinuna a bapatizilweko kasi ku rangela mitlhangano. Ka zikhati zo kari, ku wata makabye wa xinuna wa kuta hi ka wutshamu ginwani kasi ku ta veka kanelo ya vanhu vontlhe ka yindlu yo lugara.
NZI LO SANGULA NTIRO WA KU XUMAYELA
Ilse na Elfriede va sangulile ku gonza Biblia na mina hi Outubro wa 1958. Anzhako ka tihweti tinharu, nzi lo bapatizwa hi Janeiro wa 1959. Na nzi nga se bapatizwa, nzi lo va kombela ku famba navo ntirweni wa kuxumayela hi muti ni muti kasi nzi wona lezi a ntiro lowu wu mahisiwako zona. (Miti. 20:20) Anzhako ka ku xumayela navo a khati go sangula, nzi lo va kombela xipanze xa mina wutsumbu xo tira ka xona. Va lo nzi nyika xidoropana xo kari, laha nzi nga famba nzi ya xumayela nzoce hi muti ni muti nzi tlhela nzi maha maenzo yo wuyela ka lava va nga zi tsakela. A makabye wo sangula wa xinuna nzi nga famba naye sinwini kuve muwoneleli wa xipanze loyi a nga hi enzela hi kufamba ka xikhati.
Hi 1960, a xikhati nzi nga mbheta ku gonza ntiro wa hotela, nzi lo tlhela kaya nzi ya zama ku vuna maxaka ya mina lezaku ma gonza lisine la Biblia. Kala nyamutlha, a nga kona a nghenileko lisineni, kanilezi a vokari va kombisa kutsakela.
WUTOMI GA MINA NTIRWENI WA XIKHATI XONTLHE
Hi 1961, lomu mabandleni ku lo gonziwa mapapilo ma tako hi hofiseni ya ravi lawa ma nga kuca ku nghenela ntiro wa wuphayona. Nzi wa hi gwenza niku nzi wa hanya khwatsi, hikwalaho nzi lo alakanya lezaku a nzi na xigelo xa kuva nzi nga mahi phayona. Nzi lo wulawula ni muwoneleli wa xipanze, Kurt Kuhn, kasi nzizwa mawonela yakwe xungetano hi kuva nzi maha ntiro wa kutihanyisa hi tihweti to kari lezaku nzi xava mova, lowu wu nga wa ta nzi vuna ntirweni wa wuphayona. I te yini? I lo nzi wutisa lezi: “Jesu ni vapostoli va lavile mova kasi ku tatisa a ntiro wa xikhati xontlhe?” A nza ha rinzelangi kuzwa zinwani! Nzi lo maha makungo ya ku sangula wuphayona handle ko teka xikhati. Kanilezi, kota lezi nzi nga tira 72 wa tihora viki ni viki ka hotela yo kari, nzi wa fanele ku ranga hi ku cica zokari.
Nzi lo kombela a mutholi wa mina lezaku nzi tira 60 wa tihora ntsena hi viki. I lo vumela a tlhela a nzi nyika muholo walowu wa wunwe. Anzhako ka xikhatanyana, nzi lo mu kombela ku tira 48 wa tihora basi hi viki. I lo vumela kambe a tlhela a nzi nyika muholo walowu wa wunwe. Hi kulanzela, nzi lo kombela ku tira 36 wa tihora ntsena hi viki, kutani 6 wa masiku na nzi tira 6 wa tihora hi siku, niku i lo vumela kambe. Lexi xi hlamalisako hi lezaku a muholo wu lo simama wuva walowu wa wunwe! Zi wonekisa ku khwatsi a mutholi wa mina i wa nga lavi ku nzi tsika. Hi matirela lawo, nzi lo sangula a wuphayona ga xikhati xontlhe. Ka xikhati lexo a maphayona ma wa fanele ku tira 100 wa tihora hi hweti.
Anzhako ka mune wa tihweti, nzi lo yimiswa kota phayona go hlawuleka nzi tlhela nzi yimisiwa kota nanza ga bandla ka xibandlana xa le Carinthia, doropeni ga Spittal an der Drau. Xikhatini lexo, a phayona go hlawuleka gi wa fanele ku tira 150 wa tihora hi hweti. Ku wa nga hi na phayona ginwani kasi nzi tira nago, kanilezi nzi wa bonga nguvu a xivuno xa makabye wa xisati a vitwako Gertrude Lobner, loyi a nga tira kota nanza go vunetela laha bandleni. *
KUCICA KA XIHATLA ZIAVELWENI ZA MINA
Hi 1963, nzi lo kombelwa ku tira kota muwoneleli wa xipanze. Ka zikhati zinwani, nzi wa enza hi xitimela loku nzi suka hi ka bandla ginwe nziya ka ginwani, na nzi hi ni mimala yo binza. A kutala ka vamakabye va wa nga hi na mimova, hikwalaho ku wa nga hi na munhu wa ku nzi khinga xitichini xa zitimela. Kasi zi nga mahi ku khwatsi nzo “gwira,” nzi wa nga lavi ku famba hi taksi laha nzi nga wa ta ya tshama kona, hikwalaho nzi wa famba hi milenge.
Hi 1965, na nza ha hi gwenza, nzi lo rambiwa kuya ka ntlawa wa wu 41 wa Xikola xa Gileade. A kutala ka lava nzi nga gonza navo vonawu va wa hi magwenza. Na nzi nga zi rinzelangi, ka siku ga hina ga ku thwaziswa nzi lo avelwa ku ya tirela tikweni ga mina ga Áustria kasi ku simama kota muwoneleli wa xipanze. Kanilezi na nzi nga se suka le Estados Unidos, nzi lo kombelwa ku tira mune wa maviki ni muwoneleli wo kari wa xipanze. A nzi no kubonga a ku tira na makabye Anthony Conte, loyi a nga hi makabye wa liranzo loyi a nga wu ranza nguvu ntiro wa simu a tlhela a humelela nguvu ka wona. Hi tirile zinwe nwalungu wa Nova York, xipanzeni xa Cornwall.
A xikhati nzi nga chikela le Áustria, nzi lo avelwa ku ya tira ka xipanze nzi nga ya tivana ni makabye wa xisati wo saseka waku hi Tove Merete. I wundlilwe lisineni kusukela xikhati a nga hi ni ntlhanu wa malembe. Loku a vamakabye va hi wutisa ku hi tivanisile kuyini, hi tala ku va hlakanisa hiku: “I hofisa ya ravi yi nga maha malulamiselo.” Hi lo chada ka lembe gi nga lanzela, hi Abril wa 1967, hi tlhela hi vumelelwa ku simama hi tira zinwe ntirweni wa wuwoneleli.
Ka lembe gi nga lanzela, nzi lo pola lezaku Jehova i nzi kombisile tipswalo, a nzi amukela kota n’wana wakwe wa moya. Hi ndlela leyo, nzi lo sangula wuxaka go hlawuleka ni Dadani wa mina wa le tilweni zinwe ni vontlhe lava, kota kuwula ka Va Le Roma 8:15, va ‘vitanako vaku: Abba! Dadani!’
Nzi lo simama ku tira zinwe na Merete kota muwoneleli wa xipanze ni wa muganga kala 1976. Ka zikhati zinwani laha xiramini, hi wa etlela ka tikwaruto to kala ti nga hi na michini yo kufumeta lezo na kuba xirami xa lahasi ka zero wa magrawu. Ka siku go kari, hi lo vuka hi kuma lezaku a kumba lowu hi nga fenengele wu wa khanyene wu tlhela wu maha wo basa seno tihlokweni hi kota ya moya lowu hi nga hefemula wu nga womile hi xirami! Hi kugumesa, hi lo boha ku fambafamba ni muchinana wa ku kufumeta lomu ndlwini kasi hi nga biwi nguvu hi xirami ni wusiku. Ka matshamu manwani, loku hi lava xipetso ni wusiku hi wa famba hehla ka gapongo ka xipetso xa le handle ku ngaba xirami xa hombe nguvu. Hi wa nga hi na muti kambe wa ku wu tirisa hi Muvulo, hikwalaho, hi wa tolovela ku simama kwalaha ka muti lowu hi nga rurelwe ka wona nzeni ka viki lego. Hi Wazibili ni mixo hi kona hi nga suka hiya ka bandla ginwani.
Nzi tsaka nguvu hi ku wula lezaku a sati wa mina wo ranzeka museketeli wa mu nene ka malembe wontlhe. I wu ranza nguvu a ntiro wa simu, niku a zi se tshuka zi lava kuva nzi mu kuca kuya sinwini. Wa va ranza vanghana kambe niku wa khatala nguvu hi vanwani. Lexo xivuno xa hombe.
Hi 1976, hi lo rambiwa ku ya tira ka ravi ga Áustria le Vienna, laha nzi nga yimisiwa kota xiro xa Kometi ya Ravi. Xikhatini lexo, a ravi ga Áustria gi wa wonelela a ntiro wa matiko yo tala ya le mutsuwuka-gambo wa Europa gi tlhela gi wonelela a kurumelwa ka mabhuku matikweni lawo hi ndlela yo fihlala. Makabye Jürgen Rundel hi yena a nga rangela ntiro lowo, niku i wa kombisa wutlhari ga hombe. Nzi vile ni lungelo ga ku tira naye niku hi kufamba ka xikhati nzi lo kombelwa ku wonelela a ntiro wa wuhunzuluseli wa khume ga tirimi ta le mutsuwuka-gambo wa Europa. Jürgen ni sati wakwe Gertrude, va ha simama ku tira hi kutsumbeka kota maphayona yo hlawuleka le Alemanya. Hi 1978, a ravi ga Áustria gi lo sangula ku lulamisela marevista, gi ma gandla hi 6 wa tirimi ka muchinana wa ku gandla. Hi wa rumela marevista kambe ka matiko yo hambanahambana ma nga kombela. Otto Kuglitsch, loyi zalezi a tirako ni sati wakwe Ingrid hofiseni ya ravi ya Alemanya, hi yena nguvunguvu a nga maha mitiro leyi.
A vamakabye le mutsuwuka-gambo wa Europa vonawu va wa lulamisela mabhuku ka matiko yabye hi ku tirisa a muchini wa mimeografia kutani ku gandla mahungu ma thepilweko laha ka rolu. Hambulezo, va wa lava xivuno. Jehova i lo vikela ntiro lowu, niku laha ravini hi lo ranza nguvu a vamakabye lava va nga tira ka ziyimo zo binza na va beletelwa hi malembe yo tala.
LIENZO LO HLAWULEKA LA KUYA ROMÊNIA
Hi 1989, nzi lova ni lungelo ga ku enza zinwe na makabye Theodore Jaracz, ku nga xiro xa Hubye yi Fumako, hiya Romênia. A kungo ga kona ku wa hi ku vuna ntlawa wo kari wa hombe wa vamakabye lezaku wu wuya hlengeletanweni. Kusukela 1949, va wa ti hambanisile ni hlengeletano hi zigelo zo hambanahambana, va ti wumbela mabandla ya vona wutsumbu. Hambulezo, va lo simama ku xumayela ni ku bapatiza. Va wa yisilwe paxweni kambe hi kota ya ku nga ti ngheniseli ka politika, a ku fana ni vamakabye lava va nga lumba hlengeletano leyi yi nga wonelelwa hi tsinza ga misava yontlhe. A ntiro wa hina le Romênia wu wa ha beletelwa, hikwalaho hi lo tlhangana hi xihundla kaya ka makabye Pamfil Albu, ni mune wa madota ma nga yimela a ntlawa lowo zinwe ni vayimeli va Kometi ya Tiko ga Romênia leyi yi nga tiviwa le tsinza ga misava yontlhe. Hi lo famba ni muhunzuluseli kambe wa le Áustria, Rolf Kellner.
Ka wusiku ga wumbiri ga mabhulo ya hina, makabye Albu i lo kuca madota lawa manwani ya mune lezaku ma ti tlhanganyisa na hina hi ku wula lezi: “Loku hi nga vumeli zezi, hi ta tshuka hi nga ha kumi lungelo ginwani ga ku maha lezo.” Hi ndlela leyo, ku lo nghena xipimo xa 5.000 wa vamakabye hlengeletanweni. Hi nga wona kuhlula ka hombe ka Jehova ni xifuta ka Satani!
Kumbheleni ka lembe ga 1989, na ka ha tira Komunismo le mutsuwuka-gambo wa Europa, a Hubye yi fumako yi lo hi ramba lezaku hi ya tira le tsinza wa misava yontlhe le Nova York. Hi wa nga zi rinzelangi! Hi lo ya sangula ku tira Beteli ya Brooklyn hi Julho wa 1990. Hi 1992, nzi lo yimisiwa kota muvuneteli wa Kometi ya Ntiro ya Hubye yi Fumako, niku kusukela Julho wa 1994, nzi lo kuma lungelo ga ku tira kota xiro xa Hubye yi Fumako.
LOKU NZI CUWUKA NZHAKO NI MAHLWENI
Kale nguvu na nzi tirile kota muphameli wa zakuga le hotela. Zalezi nzi ti buza hi lungelo ga ku longisela ni ku phamela zakuga za moya ka vamakabye va hina misaveni yontlhe. (Mat. 24:45-47) Loku nzi cuwuka nzhako, nzi ehleketa hi malembe yo hunza 50 ntirweni wa xikhati xontlhe, nzo tala hi kubonga ntsena ni litsako hi makatekwa lawa Jehova a ma chululako ka vamakabye va hina misaveni yontlhe. Nzi ranza nguvu kuya migotsovanyanweni ya matiko manyingi laha ku wulawuliwako nguvu hi ku gonza xungetano hi Jehova, a Dadani wa hina wa le tilweni, ni lisine la Biblia.
Nzi khongela lezaku a vanhu va timiliyoni va gonza Biblia, va vumela lisine, va tlhela va tirela Jehova hi kuzwanana ni vamakabye va hina va maKristu misaveni yontlhe. (1 Ped. 2:17) Nzi rinzela kambe ku wona na nzi hi le tilweni lava va to vuxiwa laha misaveni, hi ku gumesa nzi tiva a papai wa mina wa xiviri. Nzi tsumba kambe lezaku papai na mamani ni manwani maxaka yo ranzeka va ta zi tsakela ku khozela Jehova le Paradiseni.
Nzi rinzela ku wona na nzi hi le tilweni lava va to vuxiwa laha misaveni, hi kugumesa nzi tiva a papai wa mina wa xiviri


c: text/html

text:
APRIL 21, 2017
RHAXIYA
Khotonkulu Yi Avanyisa Leswaku Ntirho Wa Timbhoni Ta Yehovha Wa Yirisiwa eRussia
Hi April 20, 2017, hambileswi ku tsariweke mapapila emisaveni hinkwayo, Khotonkulu ya Russia yi pasise mhaka ya leswaku ntirho wa Timbhoni ta Yehovha wu yirisiwa eRussia. Muavanyisi wa Khotonkulu Yuriy Grigoryevich Ivanenko u yime ni Ndzawulo ya Vululami eka xikombelo lexi yi xi endleke xa leswaku “ku pfariwa Rhavi rale Russia ra Timbhoni ta Yehovha ni mavandlha hinkwawo naswona nhundzu hinkwayo ni miako swi ta tekiwa hi mfumo.”
Muavanyisi Ivanenko u tlhele a vula leswaku xiboho lexi xi ta namba xi sungula ku tirha naswona Timbhoni ta Yehovha ti yirisiwile eRussia. Hambileswi Timbhoni ta Yehovha ti endlaka aphili eka Huvonkulu ya Aphili, sweswi ntirho wa tona wu yirisiwile.
Vasiliy Kalin loyi a nga yisiwa eSiberia loko a ri ni malembe ya mune ni vatswari vakwe hileswi va nga Timbhoni ta Yehovha u te: “Xiboho lexi nga tekiwa hi huvo namuntlha, xi ta endla leswaku vutomi bya Timbhoni ta le Russia byi cinca hi ku helela. Sweswi ti le khombyeni ra ku tengisiwa ni ku khotsiwa loko to kumiwa ti endla mintirho ya tona.”
Philip Brumley, loyi a nga Gqwetankulu ra Timbhoni ta Yehovha u te: “Xiboho lexi endliweke namuntlha xi heta matimba. Mapapila lama tsariweke hi Timbhoni emisaveni hinkwayo ni vumbhoni lebyi nyikeriweke ehubyeni swi komba leswaku—Timbhoni ta Yehovha a hi mimpambukwa. Hi endle aphili.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Xana Mi Ni Vachumayeri Va Xisati?
Ina. Timbhoni ta Yehovha hinkwato i vachumayeri—ku katsa ni timiliyoni ta vavasati. Bibele yi profete leswaku “vavasati lava vulaka mahungu lamanene i vuthu lerikulu.”—Pisalema 68:11.
Vavasati lava nga Timbhoni ta Yehovha va landzela xikombiso lexi vekiweke hi vavasati va le Bibeleni. (Swivuriso 31:10-31) Va hlanganyela hi xitalo eka ntirho wo chumayela hambileswi va nga riki varhangeri emavandlheni. Nakambe va dyondzisa vana va vona milawu ya Bibele. (Swivuriso 1:8) Va swi kombisa hi marito ni hi swiendlo leswaku va tikarhatela ku va ni nkucetelo lowunene.—Tito 2:3-5.
DYONDZA SWO TALA
XIHONDZO XO RINDZA
Xana Hakunene Xikwembu Xa Khathala Hi Vavasati?
Xana u anakanya onge Bibele yi langutela vavasati ehansi? Kuma ndlela leyi Xikwembu xi langutaka vavasati ha yona hakunene.


text:
TSHIPIḒA 10
Vhathu Vhane Vha Thetshelesa Mudzimu Vha Ḓo Ṋewa Phaṱhutshedzo Dzifhio?
Vhafu vhanzhi vha ḓo vuswa uri vha tshile kha ḽifhasi. Mishumo 24:15
Edzani u humbula phaṱhutshedzo dza tshifhingani tshi ḓaho dzine na ḓo ṋewa arali na thetshelesa Yehova! Ni ḓo vha na mutakalo wavhuḓi; a hu nga ḓo vha na malwadze kana muhoṱa. A hu nga ḓo vha na vhathu vhavhi, nahone ni ḓo kona u fulufhela muthu muṅwe na muṅwe.
A hu nga ḓo vha na vhuṱungu, u ṱungufhala, kana miṱodzi. A hu na ane a ḓo vha mulala a fa.
Ni ḓo dzula na khonani dzaṋu na muṱa waṋu. Vhutshilo Paradisoni vhu ḓo takadza vhukuma.
Hu ḓo vha hu si na nyofho. Vhathu vha ḓo vha vho takala vhukuma.
Muvhuso wa Mudzimu u ḓo fhelisa u shengela hoṱhe. Ndzumbululo 21:3, 4
Gudani Zwo Engedzeaho
MAFHUNGO MAḒIFHA A BVAHO HA MUDZIMU!
Ndi Ifhio Ndivho Ya Mudzimu Nga Ḽifhasi?
Bivhili i ṱalutshedza zwo itaho uri Mudzimu a sika ḽifhasi, tshifhinga tshine tshengelo ya ḓo fhela ngatsho na vhumatshelo ha ḽifhasi na vhane vha tshila khaḽo.
HUMBELANI PFUNZO YA BIVHILI
Ndi Ngani ni Tshi Fanela u Guda Bivhili?
Bivhili i khou thusa vhathu vha dzimilioni shangoni ḽoṱhe uri vha wane phindulo dza mbudziso dza ndeme vhutshiloni. Naa ni nga takalela u vha muṅwe wavho?


text:
Ha Yini Ku Titsongahata Swi Ri Swa Nkoka Ninamuntlha?
“Vutlhari byi ni lava va titsongahataka.”—SWIV. 11:2.
TINSIMU: 38, 69
1, 2. I yini leswi endleke leswaku Xikwembu xi nga ha n’wi tsakeli Sawulo? (Vona xifaniso lexi nga eku sunguleni ka xihloko lexi.)
HOSI SAWULO wa le Israyele wa khale loko a sungula ku fuma a a titsongahata naswona a xiximiwa swinene. (1 Sam. 9:1, 2, 21; 10:20-24) Kambe endzhaku ka loko a ve hosi, hi ku hatlisa u sungule ku tikukumuxa. Loko muprofeta wa Xikwembu Samuwele a hlwele ku fika eGiligala, Sawulo u hele mbilu. Vaisrayele va baleke va siya Sawulo loko Vafilista va ri karhi va lunghiselela ku va hlasela. Swi nga ha endleka Sawulo a te, ‘ndzi fanele ndzi endla swo karhi hi xihatla.’ Kutani u endlele Xikwembu xitlhavelo ku nga nchumu lowu a nga fanelanga a wu endla. Yehovha a swi n’wi tsakisanga sweswo.—1 Sam. 13:5-9.
2 Loko Samuwele a fika eGiligala, u tshinye Sawulo. Ematshan’weni yo amukela ndzayo, Sawulo u ringete ku tiyimelela ni ku vona van’wana nandzu hikwalaho ka xihoxo xakwe. (1 Sam. 13:10-14) Ku sukela kwalaho, Sawulo u sungule ku tikukumuxa leswi endleke leswaku a lahlekeriwa hi vuhosi byakwe kambe xa nkoka ngopfu u lahlekeriwe hi vuxaka byakwe na Yehovha. (1 Sam. 15:22, 23) Hambileswi Sawulo eku sunguleni a a ri hosi leyi titsongahataka, makumu ya vutomi byakwe a ma bihe ngopfu.—1 Sam. 31:1-6.
3. (a) Vanhu vo tala va anakanya yini hi ku titsongahata? (b) I swivutiso swihi leswi nga ta hlamuriwa?
3 Vanhu vo tala namuntlha va anakanya leswaku a swi koteki ku va munhu a humelela evuton’wini loko a titsongahata. Va tibuma va vula leswaku vona va antswa ku tlula van’wana. Hi xikombiso, mutlangi un’wana wa tifilimi la dumeke loyi endzhaku a veke n’watipolitiki u tshame a vula leswi: “Ku titsongahata a swi tirhi eka mina naswona ndzi tshemba leswaku a swi nge pfuki swi tirhile.” Nilokoswiritano, ha yini ku titsongahata swi ri swa nkoka? Swi vula yini ku titsongahata? Naswona i yini leswi nga vuliki swona? Exihlokweni lexi, ku ta hlamuriwa swivutiso leswi. Exihlokweni lexi landzelaka hi ta dyondza hi ndlela leyi hi nga yaka emahlweni hi titsongahata ha yona ku nga khathariseki swiyimo swo tika kumbe ntshikilelo wa van’wana.
HA YINI KU TITSONGAHATA SWI RI SWA NKOKA?
4. Swi vula yini ku tikukumuxa?
4 Bibele yi hlamusela ku hambana loku nga kona exikarhi ka ku titsongahata ni ku tikukumuxa. (Hlaya Swivuriso 11:2.) Davhida u kombele Yehovha leswaku a “[n’wi] hlayisa . . . eswiendlweni swa ku tikukumuxa.” (Ps. 19:13) I yini ‘swiendlo swa ku tikukumuxa’? Swi vula ku endla nchumu lowu u nga riki na mpfumelelo wo wu endla ku nga ha va hikwalaho ka ku hela mbilu. Leswi hi velekiweke hi ri ni xidyoho minkarhi yin’wana ha tikukumuxa. Kambe xikombiso xa Hosi Sawulo xi kombisa leswaku loko hi hatla hi hela mbilu, hakatsongotsongo hi nga lahlekeriwa hi vuxaka bya hina ni Xikwembu. Loko Pisalema 119:21 yi vulavula hi Yehovha yi ri: “U va tshinyile lava tikukumuxaka.” Ha yini a endla tano?
5. Ha yini ku tikukumuxa swi ri ni khombo?
5 Swiendlo swa ku tikukumuxa swi ni khombo ku tlula swihoxo leswi hi nga swi endlangiki hi vomu. Xo sungula, loko hi tikukumuxa hi kombisa leswaku a hi n’wi xiximi Yehovha Hosi Leyi Lawulaka. Xa vumbirhi loko hi endla swilo leswi hi nga riki na mpfumelelo wo swi endla, sweswo swi nga hi holovisa ni van’wana. (Swiv. 13:10) Xa vunharhu, loko van’wana va swi xiya leswaku ha tikukumuxa hi nga ha khomiwa hi tingana. (Luka 14:8, 9) Ku tikukumuxa swi ni vuyelo byo biha. Hilaha Matsalwa ma swi kombisaka hakona, ku titsongahata swi ni vuyelo lebyinene.
KU TITSONGAHATA SWI KATSA YINI?
6, 7. Munhu loyi a titsongahataka u tikhoma njhani?
6 EBibeleni ku titsongahata swi vula ku va munhu a nga tikukumuxi. Swi hlamuseriwa tanihi ku va munhu a ri ni “mianakanyo yo titsongahata.” (Filp. 2:3) Munhu loyi a titsongahata wa swi tiva leswi a kotaka ku swi endla, u pfumela swihoxo swakwe ni ku amukela swiringanyeto swa van’wana. Yehovha wa tsaka swinene loko hi titsongahata.
7 Nakambe eBibeleni, ku titsongahata swi nga ha vula ku tiva leswi hi tsandzekaka ku swi endla. Ematsalweni ya Xigriki yo sungula, ku titsongahata swi kombetela eka ndlela leyi hi faneleke hi khoma van’wana ha yona.
8. Hi nga swi vonisa ku yini loko se hi sungula ku tikukumuxa?
8 Hi nga swi vonisa ku yini loko se hi sungula ku tikukumuxa? Anakanya hi leswi landzelaka. Hi nga ha sungula ku tivona hi antswa ku tlula van’wana evandlheni kumbe hi tikukumuxa hikwalaho ka malunghelo lawa hi nga wona. (Rhom. 12:16) Hi nga ha endla nchumu wo karhi hi xikongomelo xo lava ku voniwa. (1 Tim. 2:9, 10) Nakambe hi nga ha sungula ku endlela van’wana swiboho. (1 Kor. 4:6) Minkarhi yin’wana swi nga ha endleka hi nga swi xiyi leswaku se hi sungule ku tikukumuxa.
9. I yini leswi endleke leswaku van’wana va sungula ku tikukumuxa? Vula xikombiso xa le Bibeleni.
9 Munhu a nga ha sungula ku tikukumuxa loko a pfumelela ku hluriwa hi ku navela swilo swo biha. Ku navela swilo swo biha ni ku hlundzuka hi ku hatlisa swi endle leswaku vanhu vo tala va sungula ku tikukumuxa. Vanhu va le nkarhini lowu hundzeke vo tanihi Absalomu, Uziya na Nebukadnetsara va phasiwe hi mintirho ya nyama naswona Yehovha u va tsongahatile hikwalaho ka ku tikukumuxa.—2 Sam. 15:1-6; 18:9-17; 2 Tikr. 26:16-21; Dan. 5:18-21.
10. Ha yini hi fanele hi papalata moya wo avanyisa van’wana? Vula xikombiso xa le Bibeleni.
10 Hambiswiritano, ku ni swilo swin’wana leswi nga endlaka leswaku munhu a sungula ku tikukumuxa. Hi xikombiso, anakanya hi rungula ra le Bibeleni leri nga eka: Genesa 20:2-7 na Matewu 26:31-35. Xana swiendlo swa Abimeleke na Petro a swi kombisa ku tikukumuxa? Kumbe a va nga swi xiyi leswaku se va sungula ku tikukumuxa? Leswi hi nga swi kotiki ku tiva timbilu ta vanhu, hi ta va hi endla kahle loko hi nga hatliseli ku avanyisa van’wana.—Hlaya Yakobo 4:12.
TIVA VUTIHLAMULERI BYA WENA ENHLENGELETANWENI YA YEHOVHA
11. I yini leswi hi faneleke hi swi twisisa hi vutihlamuleri bya hina enhlengeletanweni ya Xikwembu?
11 Ku titsongahata swi sungula hi ku va hi tiva vutihlamuleri bya hina enhlengeletanweni ya Xikwembu. Tanihi Xikwembu lexi hlelekeke, Yehovha u nyika un’wana ni un’wana xiavelo xakwe enhlengeletanweni ya yena. Swiavelo swa hina swa hambana kambe hinkwaswo i swa nkoka. Hikwalaho ka musa wakwe lowu nga faneriwiki, Yehovha u hi nyike vuswikoti byo hambana. Hi nga byi tirhisa ku va hi n’wi kwetsimisa ni ku pfuna van’wana. (Rhom. 12:4-8) Yehovha u hi nyike vutihlamuleri hikuva wa hi tshemba.—Hlaya 1 Petro 4:10.
12, 13. Ha yini swi nga fanelanga swi hi hlamarisa loko swiavelo swa hina swi cinca nkarhi ni nkarhi?
12 Vutihlamuleri bya hina enhlengeletanweni ya Xikwembu byi nga ha cinca. Anakanya hi xikombiso xa Yesu. Eku sunguleni a a tshama na Yehovha ntsena etilweni. (Swiv. 8:22) Kutani u pfunetile ku endla tintsumi ni vuako hinkwabyo naswona eku heteleleni va vumbe vanhu. (Kol. 1:16) Hambiswiritano, hi ku famba ka nkarhi Yesu u nyikiwe xiavelo lexintshwa emisaveni kutani a velekiwa a va n’wana endzhaku a kula a va wanuna. (Filp. 2:7) Endzhaku ka rifu rakwe, Yesu u tlhelele etilweni kutani u ve Hosi ya Mfumo wa Xikwembu ku sukela hi 1914. (Hev. 2:9) Nakambe wa ha ta tlhela a nyikiwa xiavelo xin’wana. Endzhaku ka Mfumo Wa Gidi Ra Malembe, Yesu u ta tlherisela Mfumo eka Xikwembu kutani “xi va swilo hinkwaswo eka vanhu hinkwavo.”—1 Kor. 15:28.
13 Hi ku famba ka nkarhi na hina hi nga langutela leswaku swiavelo swa hina swi cinca kumbexana hikwalaho ka swiboho leswi hi swi endlaka. Hi xikombiso, xana a wu nga nghenelanga vukati kutani hi ku famba ka nkarhi u endla xiboho xo byi nghenela? Xana se u kurisa vana? Loko se u kurile, xana u olovise vutomi leswaku u sungula ku phayona? Swiboho leswi hinkwaswo, swi nga endla leswaku munhu a va ni malunghelo kumbe vutihlamuleri byo karhi. Ku cinca ka swiyimo swa hina ku nga hunguta kumbe ku engetela mintirho leyi hi yi endlelaka Yehovha. Xana wa ha ri muntshwa kumbe se u kurile? Xana u ni rihanyo lerinene kumbe wa vabya? Yehovha wa swi tiva leswi hinkwerhu hi nga swi endlaka leswaku hi kota ku endla swo tala entirhweni wa yena. Kambe u lava leswaku hi endla leswi hi nga swi kotaka naswona wa swi tlangela hinkwaswo leswi hi n’wi endlelaka swona.—Hev. 6:10.
14. Ku titsongahata ku nga hi pfuna njhani leswaku hi eneriseka ni ku va ni ntsako eka xiyimo xin’wana ni xin’wana?
14 Yesu u kume ntsako eka swiavelo swakwe, hilaha ku fanaka na hina hi nga va ni ntsako eka swiavelo swa hina. (Swiv. 8:30, 31) Munhu loyi a ti tsongahataka wa eneriseka hi swiavelo kumbe vutihlamuleri lebyi a nga na byona evandlheni. A nga vilerisiwi hi ku kuma malunghelo enkarhini lowu taka kumbe loko van’wana va kuma malunghelo. Kambe wa tsaka hileswi a swi endlaka naswona wa swi xiya leswaku swi huma eka Yehovha. Nakambe u tlhela a xixima vutihlamuleri lebyi Yehovha a byi nyikeke van’wana. Ku titsongahata swi hi pfuna ku xixima ni ku seketela van’wana.—Rhom. 12:10.
LESWI KU TITSONGAHATA SWI NGA VULIKI SWONA
15. Hi nga dyondza yini eka Gidiyoni?
15 Gidiyoni a a ri xikombiso lexinene xa ku titsongahata. Loko ntsumi ya Xikwembu yi humelela ro sungula eka yena, u titsongahatile. (Vaav. 6:15) Endzhaku ka loko a amukele xiavelo lexi a xi huma eka Yehovha, Gidiyoni u endle leswi a nga swi kotaka leswaku a twisisa leswi Yehovha a a lava leswaku a swi endla naswona u titshege hi yena. (Vaav. 6:36-40) Gidiyoni a a ri ni xivindzi. Nilokoswiritano u endle hilaha Yehovha a n’wi leriseke hakona hi vuxiyaxiya ni hi vutlhari. (Vaav. 6:11, 27) A nga endlanga xiavelo xa yena hileswi a lava ku va ni ndhuma. Ku ri na sweswo, loko a hetisise xiavelo xakwe, u tlhelele ekaya kakwe a tsakile.—Vaav. 8:22, 23, 29.
16, 17. I yini leswi munhu loyi a titsongahataka a anakanyisisaka ha swona loko a nga si amukela xiavelo lexintshwa?
16 Ku va hi titsongahata a swi vuli swona leswaku a hi fanelanga hi endla nhluvuko kumbe hi amukela swiavelo leswi engetelekeke. Matsalwa ma hi khutaza leswaku hi ya emahlweni hi endla nhluvuko. (1 Tim. 4:13-15) Xana sweswo swi vula leswaku hi fanele hi tshamela ku cinca swiavelo swa hina? A swi tano! Hi ku pfuniwa hi Yehovha, hi nga ya emahlweni hi kurisa vuxaka bya hina na yena ku nga khathariseki swiavelo leswi hi swi endlaka. Kutani a hi yeni emahlweni hi tikarhatela ku tirhisa vuswikoti lebyi Xikwembu xi hi nyikeke byona hi ndlela leyinene.
17 Munhu loyi a titsongahataka u ta rhanga a languta leswi languteriweke eka yena a nga se amukela xiavelo lexintshwa. Kutani u ta tlhela a kambisisa swiyimo swakwe hi vukheta. Hi xikombiso, xana u ta swi kota ku hetisisa xiavelo xexo handle ko honisa swilo swin’wana swa nkoka? Xana ntirho lowu sweswi a wu endlaka wu fanele wu nyikiwa un’wana leswaku a ta kota ku hetisisa xiavelo xexo? Loko swi ri tano, kumbexana ku ni munhu un’wana loyi a nga ha fanelekaka kahle ku hetisisa xiavelo xexo sweswi. Ku khongela ni ku tikambisisa hi vukheta swi ta hi pfuna leswaku hi papalata ku lava swiavelo leswi hi nga ta ka hi nga swi koti ku swi hetisisa. Kutani loko hi titsongahata a hi nge xi amukeli xiavelo xexo.
18. (a) Ku titsongahata swi ta hi pfuna ku endla yini loko hi amukela xiavelo lexintshwa? (b) Varhoma 12:3 yi tirha njhani eka munhu loyi a titsongahataka?
18 Loko hi amukela xiavelo lexintshwa, xikombiso xa Gidiyoni xi hi dyondzisa leswaku a hi nge swi koti ku xi hetisisisa handle ko kongomisiwa hi Yehovha swin’we ni mikateko yakwe. Ku ri na sweswo, hi fanele hi “titsongahata loko [hi] famba ni Xikwembu xa [hina].” (Mik. 6:8) Loko hi amukela swiavelo leswintshwa, hi fanele hi khongela ni ku anakanyisisa hi leswi Yehovha a hi byelaka swona hi ku tirhisa Rito rakwe swin’we ni nhlengeletano yakwe. Hi fanele hi dyondza ku languta swilo hi ndlela leyi Yehovha a swi langutaka ha yona. A hi tsundzukeni leswaku Yehovha wa titsongahata naswona hi yena loyi a ‘endlaka hi va lavakulu.’ (Ps. 18:35) Loko hi hlawula ku famba hi ku titsongahata ni Xikwembu, sweswo swi ta hi pfuna leswaku hi va ni langutelo lerinene.—Hlaya Varhoma 12:3.
19. Ha yini hi fanele hi tikarhatela ku titsongahata?
19 Munhu loyi a titsongahataka u vangamisa Yehovha hikuva hi yena Muvumbi ni Hosi Leyi Lawulaka. (Nhlav. 4:11) Ku titsongahata swi endla leswaku hi eneriseka ni ku endla swo tala eswiavelweni leswi Xikwembu xi hi nyikeke swona. Ku titsongahata swi endla leswaku hi xixima van’wana ni ku va ni vun’we. Ku titsongahata swi hi pfuna leswaku hi teka van’wana va ri lava tlakukeke eka hina naswona swi endla hi va ni vuxiyaxiya ni ku papalata ku endla swihoxo leswikulu. Hikwalaho ka swivangelo leswi, ku titsongahata i ka nkoka eka vanhu va Xikwembu namuntlha naswona Yehovha u katekisa lava tikarhatelaka ku titsongahata. Kambe ku vuriwa yini loko hi langutane ni ntshikilelo wo karhi? Exihlokweni lexi landzelaka hi ta dyondza leswaku hi nga swi kotisa ku yini ku titsongahata hambiloko hi langutana ni swiyimo swo tika.


text:
GIHEVBULO 6
Gitumbiso Muni gi Gomogo Khava va Fudego?
1. Mahungu muni nya yadi ma gomogo khava va fudego?
Tepo Jesu a nga vboha Bhetaniya, vbafuvbi ni Jerusalema, gu di gu gira matshigu mana pari yaye Lazaro na fude. Jesu a di hongola gumogo ni Marta ni Mariya, vandriyi va mufi, avba a nga ba a dzingidwe avbo. Khu gitepwana gu di tala vathu. U ngu kodza gu dundrugeya gutsaka ga Marta ni Mariya tepo Jesu a nga wusa Lazaro khu gufani?
Marta a di gu mati mahungu nya yadi khu ava va fudego. Uye a di gu dziti gu khuye Jehovha a na wusa ava va fudego gasi va vbanya gambe mafuni.
2. Khu yavbi makhalelo ya ava va fudego?
Vathu va wumbidwe khu kudzudzwane. (Tumbunuko 2:7; 3:19) Ethu kha hiri liphuvbo li vbanyago milini nya nyama. Hova sivangwa nya mili nya nyama furi, nigu hi mwalo gipandre gi ponago vba gufatunu. Ha gufa, wongo wathu wa gufa, mapimo yathu nayo ma gufa. Khu kharato, Lazaro kha ganeya gilo khu gufa gwaye kholu ava va fudego kha va pimisi gilo.
Nungungulu a ngu vbisa vathu va gufa? Olu Bhibliya yi yeyedzago gu khiyo ava va fudego kha va pimisi gilo, guvbya ndzadzini gihevbudzo nya malipha gi valeteyago Nungungulu. Ambari ayo mapimo ya kona nya gu tshanise vathu niloni ma ngu mu nyenyeza Nungungulu.
3. Ava va fudego va ngu kodza gu ganeya ni ethu?
Ava va fudego kha va ganeyi ambari gupwa. (Dzindzimo 115:17) Ganiolu dzomo dzingilozi nya guvivbe dzi ganeyago ni vathu dzi gira khatshi khu vale va fudego. (2 Pedro 2:4) Jehovha a ngu himbedzeya gu zama gu ganeya ni ava va fudego.
4. Khu vamani va na wuswago khu gufani?
Mazanazana nya vathu va fudego va gu romo mathowoni va na wuswa gasi va vbanya mafuni. Ambari ava va nga gira silo nya guvivbe khu gu mba muti Nungungulu va na wuswa khu gufani.
Ava va na wuswago khu gufani va na hevbula lisine khu Nungungulu va yeyedza gukhodwa gwawe ga Jesu khu gu mu engisa. (Gutuledwa 20:11-13) Ava va na wuswago khu gufani va ta gira silo nya sadi va na vbanya mafuni kala gupindruga.
5. Guwuga ga ava va fudego ga gu hi yeyedza ginani khu Jehovha?
Nungungulu rumede Gyanana gyaye gu ta hi feya gasi ava va fudego va kodza gu wuga va vbanya. Khu kharato, guwuga ga ava va fudego ga gu hi yeyedza lihaladzo la Jehovha ni wuwadi waye wu si hi faneyigo. Ava va fudego va gu wuswa, khu vamani ngudzungudzu u vbwetago gu va wona?


text:
DYONDZO 12
Ntirho Wa Hina Wo Chumayela Hi Mfumo Wu Hleriwe Njhani?
Emahlweninyana ka ku fa kakwe, Yesu u te: “Mahungu lamanene lawa ya Mfumo ma ta chumayeriwa emisaveni hinkwayo leyi akiweke leswaku byi va vumbhoni ematikweni hinkwawo; kutani hi kona makumu ma nga ta fika.” (Matewu 24:14) Kambe, xana ntirho lowu wo chumayela emisaveni hinkwayo a wu ta endliwa njhani? Hi ku landzela xikombiso lexi Yesu a xi vekeke loko a ri laha misaveni.—Luka 8:1.
Hi ringeta ku vulavurisana ni vanhu emakaya ya vona. Yesu u letele vadyondzisiwa va yena ku chumayela mahungu lamanene hi yindlu ni yindlu. (Matewu 10:11-13; Mintirho 5:42; 20:20) Vachumayeri volavo va lembe-xidzana ro sungula a va averiwe ku chumayela etindhawini to karhi. (Matewu 10:5, 6; 2 Vakorinto 10:13) Hilaha ku fanaka, ninamuntlha ntirho wa hina wo chumayela wu hleriwe kahle naswona vandlha rin’wana ni rin’wana ri averiwe ndhawu leyi ri faneleke ri yi tirha. Leswi swi endla leswaku hi kota ku hetisisa xileriso xa Yesu xo “chumayela evanhwini ni ku nyikela vumbhoni bya rixaladza.”—Mintirho 10:42.
Hi tikarhatela ku fikelela vanhu kun’wana ni kun’wana laha va nga kumekaka kona. Yesu u tlhele a veka xikombiso hi ku chumayela vanhu etindhawini ta mani na mani, ku fana ni le ribuweni ra lwandle kumbe exihlobyeni lexi vanhu va yaka va ya ka mati eka xona. (Marka 4:1; Yohane 4:5-15) Na hina hi vulavurisana ni vanhu hi Bibele kun’wana ni kun’wana—eswitarateni, etindhawini ta mabindzu, etiphakeni kumbe hi tinqingho. Loko hi pfulekeriwa hi nkarhi hi tlhela hi chumayela vaakelani va hina, vatirhi-kulorhi, vadyondzi-kulorhi ni maxaka ya hina. Matshalatshala lawa hinkwawo ma endle leswaku vanhu va timiliyoni emisaveni hinkwayo va kota ku twa “mahungu lamanene ya ku ponisiwa.”—Pisalema 96:2.
Xana u kona munhu loyi u nga tsakelaka ku n’wi byela mahungu lamanene ya Mfumo wa Xikwembu ni ndlela leyi ma nga n’wi vuyerisaka ha yona enkarhini lowu taka? U nga tshami ni rungula rolero. Ri byele van’wana hi xihatla hilaha u nga kotaka hakona.
Hi wahi “mahungu lamanene” lama faneleke ma chumayeriwa?
Timbhoni ta Yehovha ti xi tekelela njhani xikombiso xa Yesu xa ku chumayela?
DYONDZA SWO TALA
DOCUMENTARIES
Timbhoni Ta Yehovha Ti Chumayela eMisaveni Hinkwayo
Timbhoni ta Yehovha ti tiveka hi ntirho wa tona wo dyondzisa Bibele emisaveni hinkwayo. Xana ntirho wa tona wu hleriwa, wu kongomisiwa ni ku seketeriwa njhani hi timali?


text:
GIPIMO 3
Khu mevbi makungo ya Nungungulu khu vathu?
1. Khu mevbi makungo ya Nungungulu khu vathu?
NUNGUNGULU na ni makungo nyo tsakise ngudzu khu vathu. Vangide mwama ni nyamayi nyo pheye, Adhamu ni Evha, gasi va vbanya thembweni nyo mbure ngudzu. Makungo yaye khavo gu diri gu va velega sanana, va gira mafu yatshavbo ma khala paradhesi, va bwe va sayisa sirengo. — Genesi 1:28; 2:8, 9, 15; wona Tshamuselo 6.
2. a) Ho dziti kharini gu khethu Nungungulu a na tadzisa makungo yaye? b) Ginani yi ganeyago Bhibhiliya khu guvbanya nya gupindruge?
2 Khu mawonelo yago, ina hi na thuga hi vbanya paradhesini kamo? Jehovha o hi embeya khuye: “Nyi si hungide, gambe si na girega.” (Isaya 46:9-11; 55:11) Khu lisine, a na gira esi a si tumbisidego, gi mwalo gi na mu tandregisago. Jehovha wari khuye vangide mafu khu gighelo nyo khaguri. Kha ma vangeya gu khala “liphanga.” (Isaya 45:18) O vbweta gu khuye mafuni gwatshavbo gu vbanya vathu. Vathu nya makhalelo muni a vbwetago gu khuye va vbanya mafuni momu, nigu kala lini? Bhibhiliya yari khiyo: “Va nya gululama [mwendro, va nyo engise] va na fumela litigo, va na vbanya umo kala gupindruga.” — Dzindzimo 37:29; Gutuledwa 21:3, 4.
3. Olu vathu va dwalago va bwe vafa, ginani egi uwe u gi wudzisago?
3 Ganiolu muhuno vathu va ngu dwala va bwe vafa. Va ngu dwana ni gu songana khu gyawe malangani nya mangi. Khu lisine, isoso khandriso si gu makungo ya Nungungulu. Ina ka, ginani gi nga dugeleya, nigu khu ginani? I Bhibhiliya basi yi kodzago gu si tshamuseya.
NALA WA NUNGUNGULU
4, 5. a) Khu mani a ganedego ni Evha thembweni ga Edheni khu gu thumisa nyoga? b) Si nga kodzega kharini gu muthu nyo tumbege a vbindrugedza a khala mbafa?
4 Bhibhiliya yo hi embeya gu khiyo Nungungulu na ni nala a “ranwago pwani . . . Sathane” ni Dhiyabhulosi. Sathane ganede ni Evha khu gu thumisa nyoga thembweni ga Edheni. (Gutuledwa 12:9; Genesi 3:1) Uye mu giride a wona khatshi nyoga yi nga ba yi ganeya. — Wona Tshamuselo 7.
5 Khu mawonelo yago, ina khu Nungungulu a vangidego Sathane Dhiyabhulosi? Ne! Mweyo nya dzingilozi dzi nga ba dziri ndzadzini yi dzi vbindrugedzide yi khala Dhiyabhulosi tepo Nungungulu a dongisedego mafu gasi Adhamu ni Evha va khala umo. (Joba 38:4, 7) Si kodzegide kharini isoso? Gasi so kodzega kharini gu muthu nyo tumbege a vbindrugedza a khala mbafa? Kha velegwa nari mbafa. Ganiolu o dogoreya, mwendro gu vbweta gilo gi si mu lumbigo. A simama gu gi dundrugeya, kala gudogoreya gwaye nyo vivbe gu dandra. Khavbovbo, o tulegedwa khu ndziya, o giba. Dzi vbindrugedzide abune a khala mbafa. — Leri Jakobe 1:13-15; wona Tshamuselo 8.
6. Ngilozi nyo khaguri yi khade kharini nala wa Nungungulu?
6 Khiso kamo isoso si dugeledego ngilozi yile. Hwane nyo ba Nungungulu a vangide Adhamu ni Evha, va leletede gu velega sanana va “tadza litigo.” (Genesi 1:27, 28) Si nga gira ngilozi yoyo na yi pimiside gu khiyo, ‘Wulangani nyo khozeye Jehovha, vathu vatshavbo vava va di hadzi khozeya eni!’ Tepo yi nga ba yi simama gu dundrugeya isoso, gudogoreya gwayo esi si lumbago Jehovha gu di simama gu dandra. Ngilozi yile yi vbwetide gu khiyo vathu va khozeya iyo. Khu kharato, yi di lipheya Evha yi bwe yi mu kanganyisa. (Leri Genesi 3:1-5.) Khu magirelo yoyo, yi di khala Sathane Dhiyabhulosi, nala wa Nungungulu.
7. a) Khu ginani Adhamu ni Evha va fudego? b) Khu ginani ethu hi gumbago hi bwe hifa?
7 Adhamu ni Evha va digide gu engisa Nungungulu khu gu hodza handro. (Genesi 2:17; 3:6) Va ghohede Jehovha, nigu khu gugimbiya nya tepo va fude, kha nga edzi Jehovha a nga ba a ganede. (Genesi 3:17-19) Sanana sa Adhamu ni Evha si khade sighohi, khu kharato si fude. (Leri Varoma 5:12.) Gasi gu hi phasa gu pwisisa egi gi girago sanana sa Adhamu ni Evha niso si manega na siri sighohi, pimisa khu giyeyedzo gegi. Dzi dundrugeye na u vawula pawu khu litindzalo nyo khowonege. Pawu yoyo yi na duga na yi khowonegide niyo kha nga litindzalo lakona. Adhamu khade gighohi khu gu ba a digide gu engisa Nungungulu. Kha nga hi gu sanana sa Adhamu, hatshavbo hi “khowonegide” kha nga uye, nigu khu kharato anethu hi sighohi. Nigu olu hi gu sighohi, hi ngu gumba hi bwe hifa. — Varoma 3:23; wona Tshamuselo 9.
8, 9. a) Ginani egi Sathane a nga ba a vbwetide gu khuye Adhamu ni Evha va gi khodwa? b) Khu ginani Jehovha a nga ne gu dzegeya gu songa vapandrugi?
8 Sathane phede wupandrugi nyo wugeye Jehovha tepo a kutsedzedego Adhamu ni Evha gu diga gu engisa Nungungulu. Uye vbwetide gu khuye Adhamu ni Evha va khodwa gu khavo Jehovha muliphi, khandri mufumeli nya wadi nigu kha nga ba a va vbweteya silo nya sadi. Khu magirelo yoyo Sathane a di gu khuye vathu kha va vbweti Nungungulu gasi gu va embeya esi va yelago gu gira nigu Adhamu ni Evha va di yede gu dzi hatheya khu vabune esi si gu sadi ni esi nyo vivbe. Khu kharato, ginani egi Jehovha a nga hadzi gu gira? Na a songide vapandrugi a vbedza litunga. Ganiolu, ina isoso kamo na si yeyedzide gu khiso Sathane a diri muliphi? Ahihi, na sa sa yeyedza.
9 Khu gu dundrugeya isoso, Jehovha kha dzegeya gu songa vapandrugi. Wulangani nya iso, ningide tepo vathu gasi gu dzi fuma khu vabune. Isoso si di hadzi gu yeyedza guagani gu khiso Sathane muliphi nigu Jehovha a ngu siti esi si gu sadi ga vathu. Hi na hevbula simbe khu mahungu yaya omu nya Gipimo 11. Ganiolu ginani u gi pimisago khesi Adhamu ni Evha va si hungidego? Ina va giride gwadi khu gu khodwa Sathane, va pfhurareya Nungungulu? Jehovha khuye a nga ba a ningide Adhamu ni Evha satshavbo va nga ba vari naso. A di va ningide womi nyo vbeleye, wulanga nyo mbure gasi va vbanya umo ni thumo wu nga ba wu va tsakisa. Ganiolu gimwalo gilo nya gyadi egi Sathane a nga ba a va girede. Nari khatshi u diri iyoyo, ginani u nga hadzi gira?
10. Guhatha muni nya lisima ogu moyo ni moyo wathu a gu nago?
10 Khu gufana, moyo ni moyo wathu muhuno na ni guhatha, nigu guvbanya gwathu gu dzi seketede guhathani gogo. Hi nga hatha gu engisa Jehovha kha nga Pfhumu yathu hi bwe hi phasa gu yeyedza gu khethu Sathane muliphi. Ambari gu hatha Sathane kha nga pfhumu yathu. (Dzindzimo 73:28; leri Mavingu 27:11.) Vadugwana ngudzu vathu mafuni momu va engisago Nungungulu. Khu lisine, uye khandruye a fumeyago mafu yaya. Ganiolu go ba gu siri Nungungulu, khu mani?
KHU MANI A FUMEYAGO MAFU?
11, 12. a) Ginani hi gi hevbulago khesi Sathane a nga tumbisa Jesu? b) Milowo muni yi yeyedzago gu khiyo Sathane khuye mufumeli nya mafu yaya?
11 Jesu a di gu muti oyu khu lisine a fumeyago mafu. Litshigu nyo khaguri Sathane mu yeyedzide “mifumo yatshavbo nya mafu ni dzithomba dzakone.” Khavbovbo Sathane a di tumbisa Jesu khuye: “Nyi na gu ninga satshavbo sesi, wa gu khidzima u nyi khozela.” (Matewu 4:8, 9; Luka 4:5, 6) Nga dzi wudzisa, ‘A bari gu yatshavbo mifumo nya mafu yaya kha ya nga ba yi lumba Sathane, ina na si kodzide gu yi ningeya ga Jesu?’ Ahihi. Mifumo yatshavbo yo lumba Sathane.
12 Si nga girega nu gu samala: ‘Si nga kodzega kharini gu Sathane ari uye mufumeli nya mafu yaya? Gasi khandri Jehovha Nungungulu nya Tshivba Yatshavbo a vangidego ndzadzi ni mafu?’ (Gutuledwa 4:11) Ina, khuye kamo, ganiolu Jesu ranide Sathane khuye “mufumeli nya litigo leli.” (Johane 12:31; 14:30; 16:11) Mupostoli Pawulo ranide Sathane Dhiyabhulosi khuye ‘nungungulu nya mafu yaya.’ (2 Vakorinto 4:3, 4) Mupostoli Johane nuye lovide khuye “litigo latshavbo lomo vbavbatshi nya tshivba ya Sathane.” — 1 Johane 5:19.
LI NA FUVISWA KHARINI LITIGO LA SATHANE?
13. Khu ginani hi vbwetago mafu nya maphya?
13 Mafu yaya ma guya ma engedzeya gu khala wulanga nya mhango. Ho wona dzinyimbi, wukanganyisi, wupfhadzi, ni wughevenga wu hi randredego. Ambari vo zama khu dzindziya muni, vathu gima kha va kodzi gu dzi tshula ga sigaradzo soso satshavbo. Ganiolu nugunugu Nungungulu a na fuvisa makhalelo yaya nyo vivbe nyimbini yaye ya Harimagedhoni bwe khavbo a ma tshikedza khu makhalelo nya maphya nyo lulame. — Gutuledwa 16:14-16; wona Tshamuselo 10.
14. Khu mani oyu Nungungulu a mu hathidego gasi gu khala Pfhumu nya Mufumo Waye? Ginani egi Bhibhiliya yi gi profetidego khu Jesu?
14 Jehovha hathide Jesu Kristo gasi a khala Pfhumu nya Mufumo Waye wa ndzadzini. Mazana myaga hwane, Bhibhiliya yi profetide gu khiyo Jesu a na fuma kha nga “Pfhumu nya Gurule” yi bwe khiyo gufuma gwaye gima kha gu na nga fuva. (Isaya 9:6, 7) Jesu hevbudzide valandreli vaye gu gombeya khu mufumo wowu tepo a nga khuye: “Mufumo wago wu nate; gudzina gwago gu na girege mafuni kha nga Ndzadzini.” (Matewu 6:10) Omu nya Gipimo 8, hi na hevbula khedzi Nungungulu a na fuvisago khidzo mifumo ya tigoni. (Leri Dhaniyeli 2:44.) Mufumo wa Nungungulu wu na vbindrugedza mafu ma khala paradhesi nyo mbure. — Wona Tshamuselo 11.
MAFU MAPHYA MOMO VBAFUVBI!
15. Ginani “mafu maphya”?
15 Bhibhiliya yi ngu tumbisa gu khiyo yomo “ndzadzi yiphya ni mafu maphya, umo gu guromo gululama.” (2 Pedro 3:13; Isaya 65:17) Dzimbe dzitepo Bhibhiliya yo ganeya khu “mafu,” yo ganeya khu vathu va vbanyago mafuni. (Genesi 11:1, NM) Khu kharato “mafu maphya” nyo lulame go thudwa vathu vatshavbo va engisago Nungungulu va bwe va kategiswa khuye.
16. Khu gyevbi giningwa nyo tsakise egi Nungungulu a na ningago ava va na vbanyago mafuni yaye nya maphya, nigu ginani gi vbwetegago gu hi gi gira gasi gu hakha giningwa gyogyo?
16 Jesu tumbiside gu khuye ava na vbanyago mafuni maphya ya Nungungulu va na ningwa “guvbanya nya gupindruge.” (Marko 10:30) Ginani gi vbwetegago gu hi gira gasi gu hakha giningwa gyogyo? Gira wuhindzi u leri Johane 3:16 ni 17:3 gasi u mana phindrulo wakona. Hongoleni hi wona esi Bhibhiliya yi ganeyago khedzi womi wu no ba wu khade khidzo Paradhesini mafuni.
17, 18. Ho dziti kharini gu khethu gu na ba guri ni gurula nyo pindruge mafuni ni gu khethu hi na dzipwa na hi sayisegide?
17 Sigaradzo, nyimbi, ni wughevenga si na fuva. Kha gu na nga tshala ni muthu moyo nyo vivbe mafuni. (Dzindzimo 37:10, 11) Nungungulu a na “vbedza mayunga [dzinyimbi, NM] kala mahegiso nya litigo.” (Dzindzimo 46:9; Isaya 2:4) Mafu ma na tala khu vathu va haladzago Nungungulu na va gu mu engisa. Gu na ba guri ni gurula kala gupindruga. — Dzindzimo 72:7.
18 Vathu va Jehovha va na dzipwa na va sayisegide. Tepo yi nga lowa khiyo Bhibhiliya, vaIsrayeli va di gu dzipwa na va sayisegide vo engisa Nungungulu kholu uye a di gu va vhikeya. (Levhi 25:18, 19) Paradhesini, kha hi na nga thava gilo mwendro muthu. Tepo yatshavbo hi na dzipwa na hi sayisegide! — Leri Isaya 32:18; Mikeya 4:4.
19. Khu ginani hi tiyisegago gu khethu gu na ba guri ni guhodza nya gungi mafuni maphya ya Nungungulu?
19 Gu na ba guri ni guhodza nya gungi ngudzu. ‘Tigoni gu na fumwa dzimbewu, dzi fenengedza kala vbatshani nya sigomo.’ (Dzindzimo 72:16) Jehovha, ‘Nungungulu wathu, a na hi kategisa,’ nigu ‘mafu ma na velega mihandro yayo.’ — Dzindzimo 67:6.
20. Ho dziti kharini gu khethu mafu ma na khala paradhesi?
20 Mafu yatshavbo ma na khala paradhesi. Vathu va na ba vari ni dzinyumba ni mathembwe nyo mbure. (Leri Isaya 65:21-24; Gutuledwa 11:18.) Mafu yatshavbo ma na mbura gufana ni edzi gu nga ba gu romo khidzo thembweni ga Edheni. Tepo yatshavbo Jehovha a na hi ninga satshavbo hi si vbwetago. Bhibhiliya yo ganeya esi khuye: “U ngu thawuludza mandza yago nya wuhindzi, u khurisa sivangwa satshavbo nya guvbanye.” — Dzindzimo 145:16.
21. Ho dziti kharini gu khethu vathu va na pwanana ni sirengo?
21 Vathu va na pwanana ni sirengo. Sirengo kha si na nga bayisa gambe vathu. Sanana nya sidugwana si na dzipwa na si sayisegide, ambari vbakari nya sirengo esi muhuno si levago. — Leri Isaya 11:6-9; 65:25.
22. Ginani egi Jesu a na gireyago ava va dwalago?
22 Mwalo muthu a na dwalago. Tepo a nga ba a romo mafuni, Jesu vbanyiside vathu nya vangi. (Matewu 9:35; Marko 1:40-42; Johane 5:5-9) Ganiolu kha nga Pfhumu nya Mufumo wa Nungungulu, Jesu a na vbanyisa vathu vatshavbo. Mwalo ni moyo a na ganeyago gu khuye: “Nyi ngu dwala.” — Isaya 33:24; 35:5, 6.
23. Ginani egi Nungungulu a na gireyago ava va fudego?
23 Ava va fudego va na wuga va vbanya gambe. Nungungulu a ngu tumbisa gu khuye a na wusa dzimiliyoni nya vathu va fudego. “Gomo guwuga ga vale va fudego, va nya gululama ni va nya sighoho.” — Leri Johane 5:28, 29; Mithumo 24:15.
24. Wo dzipwa kharini wo dundrugeya gu vbanya Paradhesini?
24 Hatshavbo hi ngu kodza gu dzi hatheya. Hi nga hatha gu hevbula khu Jehovha hi bwe hi mu thumeya, mwendro gu gira esi hi si vbwetago basi. Ho hatha gu thumeya Jehovha, hi na mana wumindru wu tsakisago. Tepo mwama nyo khaguri a lombidego Jesu gu mu dundruga hwane nyo ba a fude, Jesu a di mu tumbisa gu khuye: ‘U na ba uri ni eni Paradhesini.’ (Luka 23:43, NM) Hongoleni hi hevbule gambe khu Jesu Kristo ni edzi a na tadzisago khidzo situmbiso nya sadi sa Nungungulu.


text:
XIPHEMU 13
Xana Hifanele Hiyendla Yini Leswaku Hitsakisa Xikwembu?
Papalata swilo swobiha. 1 Vakorinto 6:9, 10
Loko hirhandza Yehovha, ahingata endla swilo leswi aswi nyenyaka.
Yehovha angalavi leswaku hiyiva, hidakwa, hidzaha mbhangi kumbe fole.
Xikwembu xaswinyenya kudlaya, kuxixa nyimba kumbe kuva wanuna ayendla timhaka ta masangu ni wanuna. Axiswilavi leswaku hiva ni makwanga kunga kuva hikokela leswaku swilo hinkwaswu swiva swa hina kumbe hilwa ni vanhu van’wani.
Ahifanelanga higandzela swifanisu kumbe hiyendla wungoma.
Ka Paradeyisi leyitaka laha misaveni, akungahatava ni ndhawu ya vanhu va kuyendla swilo swobiha.
Endla leswinga swinene. Matewu 7:12
Loko hilava kutsakisa Xikwembu, hifanele hilwela kuxi tekelela.
Kombisa lirhandzu ka vanhu van’wani hi kuva munhu lonene ni kutlhela uva ni malwandla.
Tshembeka.
Vana ni timpsalu utlhela urivalelana.
Byela van’wani hi ta Yehovha ni minawu yakwe. — Esaya 43:10.


text:
Tlhatlhambuto 22: Josefa A Ngheniswa Paxweni
JOSEFA i wa hi ni 17 wa malembe ntsena laha a nga yiswa Gipite. Kwaseyo i lo xaviswa ka wanuna a vitwako Potifare. Potifare i wa tirela hosi ya Gipite, yi vitwako Faro.
Josefa i wa tirela nguvu a nwinyi wakwe, Potifare. Laha Josefa a nga kulile, Potifare i lo mu veka kota muhlayisi wa muti wakwe wontlhe. Kanilezi hikuyini Josefa a nga ngheniswa paxweni? Lezo zi mahekile hi kota ya sati wa Potifare.
Josefa i lo kula a maha wanuna wo saseka nguvu, hizalezo a sati wa Potifare i lo navela ku etlela naye. Kanilezi Josefa i wa zi tiva a ku lezo zi wa bihile, hikwalaho i lo ala ku maha lezo. A sati wa Potifare i lo zangara nguvu. Hizalezo, loku nuna wakwe a wuyile kaya i lo mu hembela aku ngalo: ‘Josefa gayani wo biha i lo zama ku etlela na mina!’ Potifare i lo ingisa sati wakwe, hizalezo a zangarela nguvu Josefa. Hikwalaho i lo mu hoxa paxweni.
Hi xikhatanyana a wanuna a nga wonelela paxo i lo wona lezaku Josefa munhu wa mu nene. Hizalezo i lo mu yimisa hehla ka tontlhe tinwani tiperesu. Anzhako ka xikhati Faro i lo zangarela mucheleteli wakwe wa zakunwa ni mubhaki wakwe wa tipawu, a va nghenisa paxweni. Hi wusiku go kari munwe ni munwani i lova ni noro wo hlamalisa, kanilezi va wa nga wu tivi a tlhamuselo wa miloro yabye. Loku gi cile Josefa i te ngalo: ‘Nzi byeleni miloro ya nwina.’ Kasike loku va mahile lezo, Josefa, hi ku vuniwa hi Nungungulu, i lo va tlhamusela miloro yabye.
A ka mucheleteli wa zakunwa Josefa i te ngalo: ‘Anzhako ka masiku manharu u ta humesiwa paxweni, u tlhela u maha mucheleteli wa Faro wa zakunwa.’ Hizalezo Josefa i lo engeta: ‘Loku u huma, bhulela Faro ha mina, u nzi vunawu ku huma hi ka legi wutshamu.’ Kanilezi a ka mubhaki wa tipawu, Josefa i te ngalo: ‘Anzhako ka masiku manharu Faro i ta tsema hloko ya wena.’
Anzhako ka masiku manharu ku lo maheka kota lezi Josefa a nga wulile. Faro i lo tsema a hloko ya mubhaki wa tipawu. Ni mucheleteli wa zakunwa i lo humesiwa paxweni a tlhela a sangula ku nyika zakunwa a hosi. Kanilezi a mucheleteli wa zakunwa i lo rivala ha Josefa! Yena a nga byelangi Faro ha Josefa, hizalezo Josefa i lo simama lomu paxweni.
Genesisi 39:1-23; 40:1-23.
Ziwutiso
- I na ni tanga muni Josefa a xikhati lexi a yiswako Gipite, niku zini zi mahekako laha a chikelako kwaseyo?
- Xana Josefa iza a nghenisa kuyini paxweni?
- Wutihlamuleli muni a nyikwako Josefa lomu paxweni?
- Lomu paxweni, zini lezi Josefa a mahelako mucheleteli wa zakunwa ni mubhaki wa tipawu va Faro?
- Zini zi mahekako anzhako ka kuhumeswa ka mucheleteli wa zakunwa hi lomu paxweni?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza Genesisi 39:1-23.
Kota lezi ku nga hi hava a nayo wa Nungungulu wu tsalilweko wu nga kari wu kona a wubhayi masikwini ya Josefa, zini zi nga mu susumeta a ku tsutsuma a sati wa Potifare? (Gen. 2:24; 20:3; 39:9)
- Gonza Genesisi 40:1-23.
Hi kukomisa, hlawutela a noro wa mucheleteli wa zakunwa zinwe ni tlhamuselo lowu Jehova a nyikileko Josefa. (Gen. 40:9-13)
I noro muni wu ngave ni mubhaki wa tipawu, niku wu wa wula yini? (Gen. 40:16-19)
Xana a ntlawa wa nanza gi tsumbekileko ni go tlhariha gi pimanyisisa kuyini a matshamela ya Josefa inyamutlha? (Gen. 40:8; Tis. 36:9; Joh. 17:17; Miti. 17:2, 3)
Xana Genesisi 40:20 gi nyikisa kuyini a kuwonekela xungetano hi mawonela ya wuKristu maringano ni kuhlayisa a masiku ya kubelekwa? (Mutsh. 7:1; Mar. 6:21-28)


text:
Tlhatlhambuto 36: A Role Ga Nzalama
OHO! Zini va mahako a vanhu lava makunu? Vona vo khongela ka role! Hikuyini va mahako lezo?
Laha Mosi a hlwelako le hehla ka xitsunga, a vanhu ve ngalo: ‘A hi zi tivi lezi zi nga humelela Mosi. Makunu a hi maheni nungungulu loyi a to hi humesa ka tiko legi.’
Aroni a makabye wa Mosi i hlamula aku: ‘Hizona. Susani tiphera ta nwina ta nzalama lomu tindleveni, mu ti neha ka mina.’ Laha a vanhu va mahako lezo, Aroni i nyekisa a tiphera leto a maha a role ga nzalama hi tona. Ni vanhu vaku ngalo: ‘Loyi hi Nungungulu wa hina, loyi a hi humesileko hi le Gipite!’ Zalezo a vaIsraeli va maha a mubuzo wa hombe, va tlhela va khozela a role ga nzalama.
Loku Jehova a wona lezo, i zangara nguvu. Hizalezo aku ka Mosi: ‘Hatlisa u relela. A vanhu vo maha zo biha nguvu. Va rivakelwe milayo ya mina niku vo khizamela a role ga nzalama.’
Mosi i hatlisa ku relela hi le xitsungeni. Kasike loku a chikela kusuhani, yena i wona lezi. A vanhu va ranzele role ga nzalama na va yimbelela ni ku kina! Mosi i zangara nguvu laha ko kala a hoxa lahasi a timbila ta timbiri ta maribye leti ti nga ni milayo, hizalezo tona ti fayeka ti maha zipanze zo tala nguvu. Yena makunu i teka a role ga nzalama a gi nyekisa a tlhela a gi sila gi maha mapa.
A vanhu va mahile nchumu wo biha nguvu. Hikwalaho Mosi i byela vavanuna vo kari a ku teka tisupado tabye. Mosi aku: ‘A vanhu vo biha lava va nga khozela a role ga nzalama va fanele kufa.’ Hizalezo a vavanuna lavo va daya a 3.000 wa vanhu! Xana lezo a zi hi kombi a ku ku laveka lezaku hi khozela Jehova ntsena, na ku nga hi vanungungulu va mawunwa ke?
Eksodusi 32:1-35.
Ziwutiso
- Zini lezi va mahako a vanhu lava laha mufananisweni, niku hikuyini?
- Hikuyini a zangarileko Jehova, niku zini a mahako Mosi a xikhati lexi a wonako lezi a vanhu va mahako?
- Zini lezi Mosi a byelako vavanuna vo kari ku maha?
- Xigonzo muni hi faneleko ku nyikwa hi tlhatlhambuto lowu?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza Eksodusi 32:1-35.
Xana a tlhatlhambuto lowu wu kombisa kuyini a mawonela ya Jehova xungetano hi ku patsela a wukhongeli ga mawunwa ni wukhozeli ga lisine? (Ekso. 32:4-6, 10; 1 Kor. 10:7, 11)
Hi kwihi a kutiwonela loku a maKristu ma faneleko kuva nako kuhlawuleni ka zihungato, zo kota kuyimbelela ni kukina? (Ekso. 32:18, 19; Efe. 5:15, 16; 1 Joh. 2:15-17)
Xana a lixaka la ka Levi li nyikile xikombiso xa xi nene xa ku yimela a kululama hi ndlela muni? (Ekso. 32:25-28; Tis. 18:25)


text:
Tlhatlhambuto 64: Solomoni A Aka Tempeli
NA DAVIDA a nga sefa, yena i lo nyika Solomoni a zikombiso za kuaka ka tempeli ya Jehova zi tako hi ka Nungungulu. Ka lembe ga wumune ga kufuma kakwe, Solomoni i sangula ku aka tempeli, yona yi teka a ntlhanu wa malembe ni mambiri ni khihlanya a kuva yi mbhela ku akiwa. Laha tempeleni ku tira makume ya makume ya mazana ya vavanuna, niku a muako lowo wu teka mali yo tala nguvu. Zi maha lezo hakuva ku tirisiwa nzalama ni siliva yo tala nguvu.
A tempeli yi na ni tikwarutu timbiri ta lisima, kota lezi gonawu tabernakeli gi nga hi nato. Kanilezi a tikwarutu leto ti hunza kumbiri leti ta tabernakeli hi wuhombe. Solomoni i maha lezaku a nghaxa ya xivumelwano yi vekiwa lomu ka kwarutu ya le nzeni nguvu ka tempeli, ni zinwani zilo lezi zi nga kari zi tshama tabernakelini zi vekiwa lomu ka kwarutu yinwani.
Laha a tempeli yi mbhelako, ku mahiwa mubuzo wa hombe. Solomoni i khizama mahlweni ka tempeli a khongela, kota lezi u zi wonako laha ka mufananiso. Solomoni aku ngalo ka Jehova: ‘Hambu lezi a tilo gontlhe gi nga ku eneliko, ku ta kuyini hi tempeli leyi ke. Kanilezi, O Nungungulu wa mina, maha wuxinji u ingisa a vanhu va wena loku va khongela na va kongomile a tlhelo ga seno ka wutshamu legi.’
Laha Solomoni a mbhetako mukhongelo wakwe, ku relela nzilo hi le tilweni. Wona wu hisa a miphahlo ya zihari leyi yi mahilweko. Zonake a kungangamela ka Jehova ku tata a tempeli. Lezo zi komba ku ngalo Jehova wa ingisa, niku yena wa xalala hi tempeli ni mukhongelo wa Solomoni. Wutshanwini ga tabernakeli, a tempeli makunu hi yona yi mahako wutshamu ga ku vanhu va ta khozela kona.
Hi xikhati xo leha Solomoni i fuma hi ndlela ya wutlhari, ni vanhu va tsaka. Kanilezi Solomoni i teka vavasati vo tala va manwani matiko lava va nga khozeliko Jehova. Wa mu wona a munwe wa vona na a kari a khozela xifananiso? Hi kugumesa a vasati vakwe va hambukisa Solomoni lezaku yenawu a khozela vanwani vanungungulu. Wa zi tiva lezi zi mahekako laha Solomoni a mahako lezo? Yena a nga ha hlayisi khwatsi vanhu. I maha wo biha, ni vanhu a va ha tsaki kambe.
Lezo zi maha Jehova a zangarela Solomoni, zonake a mu byela lezi: ‘Nzi ta ku wutlela mufumo nzi wu nyikela ka munwani wanuna. Nzi nga ta maha lezo kuhanyeni ka wena, kanilezi zi tava kufumeni ka n’wana wa wena. Kanilezi nzi nga ta wutlela n’wana wa wena a vanhu vontlhe va mufumo.’ A hi woneni lezi zi mahekisako zona.
1 Kronekele 28:9-21; 29:1-9; 1 Tihosi 5:1-18; 2 Kronekele 6:12-42; 7:1-5; 1 Tihosi 11:9-13.
Ziwutiso
- Xana Solomoni i mbheta xikhati muni na a aka a tempeli ya Jehova, niku hikuyini yi tekako mali yo tala nguvu?
- Tikwarutu tingani ta lisima ti nga lomu tempeleni, niku xini xi vekiwako lomu kwarutwini ya lomu nzeni nguvu?
- Zini lezi Solomoni a wulako mukhongelweni wakwe a xikhati lexi a tempeli yi mbhelako ku akiwa?
- Xana Jehova i kombisa kuyini a ku wa xalala hi mukhongelo wa Solomoni?
- Zini lezi a vasati va Solomoni va mahako lezaku a zi maha, niku zini zi humelelako Solomoni?
- Hikuyini Jehova a zangarelako Solomoni, niku zini lezi Jehova a mu byelako?
Ziwutiso zo engetela
- Gonza 1 Kronekele 28:9, 10.
Hi kota ya magezu ya Davida ma tsalilweko ka 1 Kronekele 28:9, 10, zini hi faneleko ku ti karata ku zi maha wutomini ga hina ga siku ni siku? (Tis. 19:14; Fil. 4:8, 9)
- Gonza 2 Kronekele 6:12-21, 32-42.
Xana Solomoni i kombisile kuyini ku ngalo a ku na yindlu yo akiwa hi vanhu yi zi kotako ku ringana Nungungulu a Hunzeleleko Kutlakuka? (2 Kro. 6:18; Miti. 17:24, 25)
Xana a magezu ya Solomoni ma kumekako ka 2 Kronekele 6:32, 33 ma komba yini xungetano hi Jehova? (Miti. 10:34, 35; Gal. 2:6)
- Gonza 2 Kronekele 7:1-5.
Kota lezi a vanana va ka Israeli va kucilweko ku dumisa Jehova hi kota ya ku wona a kungangamela kakwe, xana hina inyamutlha hi fanele ku khumbisiwa kuyini a xikhati lexi hi wonako makatekwa ya Jehova hehla ka vanhu vakwe? (2 Kro. 7:3; Tis. 22:22; 34:1; 96:2)
- Gonza 1 Tihosi 11:9-13.
Xana a wutomi legi Solomoni a gi hanyileko gi kombisa kuyini a lisima la kuva hi simama hi tsumbekile kala magumo? (1 Tih. 11:4, 9; Mat. 10:22; Kuv. 2:10)


text:
Loko Ku Ri Ni Mhangu, Rirhandzu Ri Hi Susumetela Ku Teka Goza
Hi minkarhi ya xilaveko, Timbhoni ta Yehovha ti pfuna Timbhoni-kulobye swin’we ni vanhu van’wana. Ti endla tano hikwalaho ka rirhandzu leri ku nga mfungho wa Vakreste va ntiyiso.
Nhlayo leyi landzelaka yi kombisa nxaxamelo wa mphalalo lowu endliweke eka tin’hweti ta 12, ku sukela eku heleni ka 2012. Nhlayo leyi a yi katsi swilo swa moya ni nchavelelo lowu fambisanaka ni matshalatshala ya hina. Tikomiti ta Xilamulela-mhangu leti hlawuriweke hi marhavi ya hina, ti hlela leswaku ti pfuneta. Ku engetela kwalaho, mavandlha ya le kusuhi ma hoxa xandla leswaku ma pfuneta.
Japani: Hi March 11, 2011 ku tsekatseka ka misava ni tsunami swi hlasele madzana ya vanhu lava tshamaka en’walungu wa Japani. Timbhoni ta Yehovha emisaveni ti nyikele hi mali, vuswikoti bya tona ni switirhisiwa swin’wana swo pfuneta. Hlalela vhidiyo ya hina malunghana ni mphalalo wa ku tsekatseka ka misava eJapani.
Brazil: Tindhambi, ku hirimuka ka maribye ni tindzhope swi dlaye vanhu va madzana. Hi ku hatlisa, Timbhoni ta Yehovha ti rhumelele swifundzha leswi weriweke hi mhangu 42 wa tithani ta swakudya leswi nga onhakiki hi ku hatlisa, 20 000 wa mabodlela ya mati, 10 wa tithani ta swiambalo, ntlhanu wa tithani ta switirhisiwa swo basisa, mirhi ni swilo swin’wana.
Congo (Brazzaville): Loko matlhari lama nga cukumetiwa ma buluka, makaya ya mune ya Timbhoni ta Yehovha ma tshwile kasi ya 28 ma onhakile. Lava weriweke hi mhangu va nyikiwe swakudya ni swiambalo va tlhela va amukeriwa emakaya ya Timbhoni ta kwalaho.
Congo (Kinshasa): Vanhu lava khomiweke hi kholera va nyikiwe mirhi. Lava weriweke hi mhangu ya ndhambi ya mpfula leyi a yi na hi matimba, va nyikiwe swiambalo. Mirhi, mbewu yo byala ni tithani ta swiambalo swi nyikiwile lava tshamaka etikampeni ta vahlapfa.
Venezuela: Mpfula ya matimba yi vange ndhambi ni ndzhope. Tikomiti Ta Xilamulela-mhangu ti pfune Timbhoni ta 288 leti weriweke hi mhangu. Ku akiwe tindlu leti tlulaka 50. Ku engetela kwalaho, tikomiti to phalala ti le ku pfuneteni ka vanhu lava makaya ya vona ma onhiweke hi mati ya Tiva ra Valencia.
Philippine: Xidzedze xa thayifuni xi vange ndhambi eka xiphemu xin’wana xa tiko. Rhavi ri rhumele swakudya ni swiambalo eka lava weriweke hi mhangu naswona Timbhoni ta kwalaho ti pfunete eku basiseni endzhaku ka loko mati ma vohlile.
Canada: Endzhaku ka ndzilo lowukulu wa le nhoveni eAlberta, Vandlha ra le dorobeni ra Slave Lake ri kume minyikelo yo tala eka Timbhoni ta le xifundzheni leswaku ri ta kota ku yi tirhisela ku pfuna eku basiseni. Leswi vandlha ri nga tirhisangiki mali hinkwayo, ri rhumele ntsengo lowu tlulaka hafu eswiphen’wini swin’wana swa misava eka lava va weriweke hi mhangu.
Côte d’Ivoire: Nhundzu, vutshamo ni swa vutshunguri swi nyikiwe vanhu lava a va pfumala hi nkarhi wolowo ni le ndzhaku ka nyimpi leyi a yi ri kona.
Fiji: Hikwalaho ka timpfula leti a ti na hi matimba, mindyangu ya 192 ya Timbhoni leti humeleriweke hi mhangu ti lahlekeriwe hi mapurasi, swakudya ni miholo ya tona. Va phalariwile hi swakudya.
Ghana: Vanhu lava tshamaka evuxeni bya tiko lava weriweke hi mhangu ya ndhambi va phalariwe hi swakudya, mavele va tlhela va lunghiseriwa tiyindlu.
United States: Eswifundzheni swinharhu, xidzedze xi onhe tiyindlu ta 66 ta Timbhoni xi tlhela xi mbundzumuxa tin’wana ta 12. Hambileswi Timbhoni to tala a ti tsarise tiyindlu ta tona eka ndzindza-khombo, ku humesiwe mali leyi a yi ta pfuneta eka matshalatshala yo lunghisa.
Argentina: Mavandlha ya Timbhoni ta Yehovha ma pfunete lava tshamaka edzongeni wa tiko ku lunghisa makaya ya vona lama onhiweke hi nkuma wa vholkheno.
Mozambique: Vanhu lava tlulaka 1000, va phakeriwe swakudya hi nkarhi wa dyandza.
Nigeria: Timbhoni ta 24 leti vavisekeke swinene eka mhangu ya bazi ti pfuniwe hi tlhelo ra timali. Nakambe lava tshamaka en’walungu wa tiko va pfuniwile tanihi leswi va siyiweke va nga ri na makaya hikwalaho ka ku kwetlembetana ka tinxaka ta vukhongeri.
Benin: Vanhu lava weriweke hi ndhambi va phalariwe hi mirhi, swiambalo, tinete to sivela tinsuna, mati yo tenga ni ndhawu yo tshama.
Riphabliki ra Dominika: Mavandlha ya kwalaho ma pfunete ku lunghisa tiyindlu ni ku phalala lava weriweke hi Xidzedze xa Irene.
Etiyopiya: Etindhawini timbhirhi leti hlaseriweke hi dyandza ni yin’we laha ku veke ni ndhambi, ku humesiwe minyikelo leyi nga ta pfuna vanhu lava khumbekeke.
Kenya: Ku nyikeriwe minyikelo eka vanhu lava hlaseriweke hi dyandza.
Malawi: Vanhu lava tshamaka ekampeni ya vahlapfa eDzaleka va pfuniwile.
Nepal: Ku hirimuka ka misava ku onhe kaya ra Mbhoni. Yi nyikiwe kaya ra nkarhinyana naswona vandlha ra kwalaho ri yi pfunile.
Papua New Guinea: Vanhu van’wana va hise makaya ya nhungu ya Timbhoni. Ku endliwe malunghiselelo leswaku va akeriwa tiyindlu tin’wana.
Romania: Timbhoni tin’wana ti lahlekeriwe hi makaya hikwalaho ka ndhambi. Va pfuniwile hi ku va va akeriwa tiyindlu tin’wana.
Mali: Tiko leri akelalaneke na rona ku nga Senegal, ri humese minyikelo yi nyikiwa vanhu lava a va pfumala swakudya hikwalaho ko pfumala ntshovelo loku vangiweke hi dyandza.
Sierra Leone: Madokodela lama humaka eFurwa lama nga Timbhoni ma pfunete hi ku tshungula Timbhoni ta Yehovha leti tshamaka etindhawini leti onhiweke hikwalaho ka nyimpi.
Thailand: Ndhambi yi onhe ngopfu eswifundzheni swo hambana-hambana. Mintlawa ya mphalalo yi lunghisile yi tlhela yi basisa makaya ya 100 swin’we ni Tiholo ta Mfumo ta tsevu.
Czech Republic: Endzhaku ka loko ndhambi yi onhetele makaya yo hlayanyana le Czech Republic, Timbhoni ta kwalaho eSlovakia ti pfunetile hi mphalalo.
Sri Lanka: Ntirho wo tala wo phalala eka tsunami leyi a yi ri kona wu hetewile.
Sudan: Swakudya, swiambalo, tintangu ni maseyila swi rhumeriwe Timbhoni ta Yehovha leti hlongoriweke endhawini leyi a ti tshama eka yona hikwalaho nyimpi leyi a yi ri kona etikweni.
Tanzania: Mindyangu ya 14 yi lahlekeriwe hi nhundzu ya yona hi nkarhi wa ndhambi leyikulu. Mavandlha ya kwalaho ma nyikele hi swiambalo ni swilo swa le ndlwini. Ku tlhele ku akiwa ni yindlu yin’we.
Zimbabwe: Dyandza ri vange ndlala endhawini yin’wana ya tiko. Vanhu lava weriweke hi khombo rero va nyikiwe swakudya ni mali.
Burundi: Mphalalo ku katsa ni vutshunguri swi nyikiwe vahlapfa.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Nhlavutelo 7:1-17
7 Endzhaku ka sweswo ndzi vona tintsumi+ ta mune ti yime etinhleni+ ta mune ta misava, ti khome timheho ta mune ta misava swi tiya, leswaku ku nga vi na mheho leyi hungelaka emisaveni kumbe elwandle kumbe emurhini+ wun’wana ni wun’wana.2 Kutani ndzi vona ntsumi yin’wana yi tlhandluka yi ta hi le vuhuma-dyambu,+ yi ri ni mfungho wa Xikwembu+ lexi hanyaka; hiloko yi huwelela hi rito lerikulu eka tintsumi ta mune leti pfumeleriweke ku onha misava ni lwandle,3 yi ku: “Mi nga onhi misava kumbe lwandle kumbe mirhi, ku fikela loko hi ta va hi funghe+ mahlonga ya Xikwembu xa hina emimombyeni+ ya wona.”4 Kutani ndzi twa nhlayo ya lava funghiweke, va 144 000,+ lava funghiweke eka nyimba+ yin’wana ni yin’wana ya vana va Israyele:+5 Va nyimba ya Yuda+ ku funghiwe 12 000;va nyimba ya Ruveni+ 12 000;va nyimba ya Gadi+ 12 000;6 va nyimba ya Asere+ 12 000;va nyimba ya Neftali+ 12 000;va nyimba ya Manase+ 12 000;7 va nyimba ya Simiyoni+ 12 000;va nyimba ya Levhi+ 12 000;va nyimba ya Isakara+ 12 000;8 va nyimba ya Zebuloni+ 12 000;va nyimba ya Yosefa+ 12 000;va nyimba ya Benjamini+ ku funghiwe+ 12 000.9 Endzhaku ka swilo leswi ndzi languta, kutani waswivo, a ku ri ni ntshungu lowukulu,+ lowu a ku nga ri na munhu la kotaka ku wu hlaya, wu huma eka matiko+ hinkwawo ni tinyimba hinkwato ni vanhu+ hinkwavo ni tindzimi+ hinkwato, wu yime emahlweni ka xiluvelo+ ni le mahlweni ka Xinyimpfana, wu ambale tinguvu to leha to basa;+ wu tamele marhavi ya micindzu+ emavokweni ya wona.10 Kutani wu huwelela hi rito lerikulu wu phikelela, wu ku: “Ku ponisiwa hi ku kolota Xikwembu+ xa hina, lexi tshameke exiluvelweni,+ ni le ka Xinyimpfana.”+11 Kutani tintsumi+ hinkwato a ti yime ti rhendzela xiluvelo ni vakulu+ ni swivumbiwa+ leswi hanyaka swa mune, hiloko va wa hi swikandza swa vona emahlweni ka xiluvelo va gandzela Xikwembu,+12 va ku: “Amen! Ku dzuneka ni ku vangama ni vutlhari ni ku nkhensa ni ku xiximiwa ni matimba+ ni ntamu a swi ve eka Xikwembu xa hina hi masiku ni masiku. Amen.”+13 Kutani un’wana wa vakulu+ a ndzi angula a ku: “Xana lava ambaleke tinguvu to leha to basa,+ i vamani naswona va huma kwihi?”14 Hiloko ndzi n’wi byela xikan’we ndzi ku: “Hosi yanga, hi wena u tivaka.” Kutani a ku eka mina: “Lava hi lava humaka enhlomulweni+ lowukulu, naswona va hlantswe tinguvu ta vona to leha va ti endla to basa+ hi ngati+ ya Xinyimpfana.15 Hi yona mhaka leyi va nga emahlweni+ ka xiluvelo xa Xikwembu; va xi endlela ntirho wo kwetsima+ nhlikanhi ni vusiku etempeleni ya xona; kutani Loyi a tshameke exiluvelweni+ u ta vamba ntsonga+ wa yena ehenhla ka vona.16 A va nge he twi ndlala kumbe torha nikatsongo, naswona dyambu a ri nge he va hisi nikatsongo hambi wu ri mumu lowu vavulaka,+17 hikuva Xinyimpfana,+ lexi nga exikarhi ka xiluvelo, xi ta va risa,+ xi va kongomisa eminseledyaneni ya mati+ ya vutomi. Kutani Xikwembu xi ta sula mihloti hinkwayo ematihlweni ya vona.”+


text:
Hi Nga Kuma Kwihi Tihlamulo Te Mivutiso Yi Hi Hluphako Lihanyweni?
Xana yi kumeka ke . . .
sayenzi?
vutlharhi bye vanhu?
Bibele?
MUN’WANI MUTSALI WE BIBELE U TE KE XIKWEMBU
“Ndzi endle ndzi twisisa . . . Riti la wena i tiyiso.”
Bibele li hlamula vanhu ve ku tala.
Xana u nga lava eku u va mun’wani wa vona ke?
Wa kota ku pfuniwa ke jw.org Web site.
HLAYA ke jw.org
Tihlamulo te mivutiso ye Bibele
Swi pfunako mindyangu
VONA tivhidiyo ti tlhamuselako swingele ke Bibele
Swidyondzo ne tisimu te vana
Swi pfunako vatsongwani
TEKA matsalwa
Buku li ngewa Mahungo Manene A Humako Ke Xikwembu!
Buku lingewa Xana Bibele Yi Dyondzisa Yini Hakunene? (Xitsonga)
Mamagazini a ngewa Xihondzo xo Rindza ni Xalamuka! (Xitsonga)
XANA HI WIHI MUVUTISO U KU HLUPHAKO KE LEYI?
Nimani kahle kahle a fumako misava?
Ku hlupheka ku ta hela ke?
Xana va ngafa va ta hanya kambe?
Kuma tihlamulo te mivutiso ye Bibele ke jw.org.
(Ku hlaya kumbe ku teka matirakiti, famba ke › MABUKU > MABUKU NE MABHUROCHA)
DHYONDA SVOTALA
NI VAMANI VA YENDLAKO KU RHANDZA KA YEHOVHA MASIKU LAWA?
Ku kumeka Yini Ke Web Site Ya Hina?
Wa kota ku dyondza swo tala hehleni ka hina ne leswi hi pfumelako nakambe wa kota ku kuma tihlamulo te mivutiso ya wena hehleni ke Bibele.


text:
XIVUTISO 2
Ha Yini Ndzi Karhateka Hi Ndlela Leyi Ndzi Langutekaka Ha Yona?
A WU TA ENDLA YINI?
Ehleketa hi xiyimo lexi: Loko Julia a tilanguta exivonini, u tivona a nyuherile. U ri, “Ndzi fanele ndzi hunguta miri,” hambileswi vatswari vakwe ni vanghana vakwe va n’wi byeleke leswaku u larile.
Julia u tibyele leswaku u lava ku hunguta miri wakwe hi tikhilogiramu ti nga ri tingani ntsena. Lexi a faneleke a xi endla i ku nga dyi ku ringana masiku ma nga ri mangani . . .
A wu ta endla yini loko a wu titwa hi ndlela leyi Julia a titwaka ha yona?
EHLEKETISISA HI MHAKA LEYI!
A swi bihanga ku karhateka hi ndlela leyi u langutekaka ha yona. Bibele yi vulavula kahle hi ndlela leyi vavasati ni vavanuna vo hlayanyana a va languteka ha yona, ku katsa na Sara, Rahele, Abigayele, Yosefa na Davhida. Bibele yi vula leswaku wansati la vuriwaka Abixaga a a ri “phyembye.”—1 Tihosi 1:4.
Hambiswiritano, vantshwa vo tala va karhateka swinene hi ndlela leyi va langutekaka ha yona. Sweswo swi nga va vangela swiphiqo leswikulu. Anakanya hi mhaka leyi:
Eka nkambisiso wun’we, vanhwanyana lava endlaka 58 wa tiphesente va vule leswaku va nyuhele swinene, kambe a ko va lava endlaka 17 wa tiphesente ntsena lava a va nyuhele swinene.
Eka nkambisiso wun’wana, vavasati lava endlaka 45 wa tiphesente lava a va ondzile a va anakanya leswaku va nyuhele ngopfu.
Vantshwa van’wana va dya swakudya switsongo ngopfu hileswi va lavaka ku hunguta miri.
Loko se u sungule ku dya swakudya switsongo ngopfu kumbe u ri ni vuvabyi byo karhi byo titsona swakudya, kombela mpfuno. Rhanga hi ku byela mutswari kumbe munhu un’wana lonkulu loyi u n’wi tshembaka. Bibele yi ri: “Nakulorhi wa ntiyiso u ni rirhandzu nkarhi hinkwawo, naswona i makwerhu la velekiweke loko ku ri ni maxangu.”—Swivuriso 17:17.
KU ANTSWISA LOKUNENE LOKU U NGA KU ENDLAKA!
Leswi endlaka munhu a saseka kumbe a nga saseki hi leswi a nga swona hakunene. Anakanya hi Absalomu n’wana wa Hosi Davhida. Bibele yi ri:
“A ku nga ri na munhu loyi a a saseke ku fana na yena. . . . A a nga ri na xivati.”—2 Samuwele 14:25.
Kambe jaha leri a ri tikurisa, ri navela xikhundlha ni ku va ni vukanganyisi! Hikwalaho, loko Bibele yi vulavula hi Absalomu a yi n’wi hlamuseli tanihi munhu lonene; yi n’wi hlamusela tanihi wanuna loyi a a nga tshembekanga a tlhela a va ni rivengo leri n’wi susumeteleke ku dlaya.
Swi fanerile leswi Bibele yi hi tsundzuxaka yi ku:
“Mi tiambexa vumunhu lebyintshwa.”
—Vakolosa 3:10.
“Mi nga endli ku tisasekisa ka n’wina ku va ka le handle . . . , kambe a ku ve ka munhu la nge xihundleni wa mbilu.”—1 Petro 3:3, 4.
Hambileswi swi nga bihangiki loko munhu a lava ku languteka, kambe xa nkoka swinene ku tlula ndlela leyi u langutekaka ha yona i vumunhu bya wena. Hi ku famba ka nkarhi, timfanelo letinene hi tona ti nga ta ku endla leswaku van’wana va ku teka u ri la sasekeke ku tlula ku va ni timayisele kumbe miri wo saseka. Nhwanyana la vuriwaka Phylicia u ri: “Vanhu va hatla va byi vona vuxongi, kambe lexi vanhu va nga ta ku tsundzuka swinene ha xona hi leswi u nga swona hakunene ni timfanelo ta wena letinene.”
KAMBISISA NDLELA LEYI U LANGUTEKAKA HA YONA
Xana minkarhi yin’wana a wu yi rhandzi ndlela leyi u langutekaka ha yona?
□ INA
□ E-E
Xana u tshame u anakanya ni hi ku endla vuhandzuri bya ku tisasekisa kumbe u titsona swakudya leswaku u ta antswisa ndlela leyi u langutekaka ha yona?
□ INA
□ E-E
I yini leswi a wu ta swi cinca eka ndlela leyi u langutekaka ha yona loko a wo kota ku endla tano? (Swi funghe.)
KU LEHA
NTIKO
MISISI
XIVUMBEKO XA MIRI
XIKANDZA
MUVALA WA NHLONGE
Loko swivutiso swimbirhi swo sungula u swi hlamule hi ina naswona u funghe swilo swinharhu kumbe ku tlula eka xivutiso xa vunharhu, anakanya hi mhaka leyi: Swi nga endleka leswaku van’wana a va ku voni hi ndlela leyi wena u tivonaka ha yona. Swa olova ku va munhu a karhateka ngopfu hi ndlela leyi a langutekaka ha yona.—1 Samuwele 16:7.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
2 Timotiya 1:1-18
1 Mina Pawulo, muapostola wa Kreste Yesu hi ku rhandza+ ka Xikwembu hi ku ya hi xitshembiso xa vutomi+ lebyi nga ni vun’we na Kreste Yesu,+2 eka Timotiya n’wananga+ la rhandzekaka:Onge ku nga va ni musa lowu nga faneriwiki, tintswalo, ku rhula loku humaka eka Xikwembu Tatana na Kreste Yesu Hosi+ ya hina.3 Ndzi nkhensa Xikwembu, lexi ndzi xi endlelaka ntirho+ wo kwetsima kukota leswi endliweke hi vatatana+ hi ripfalo+ leri baseke, hileswi ndzi nga tshikiki ku ku tsundzuka eswikombelweni+ swa mina, vusiku ni nhlikanhi4 ndzi navela ku ku vona,+ ndzi ri karhi ndzi tsundzuka mihloti ya wena, leswaku ndzi ta tala hi ntsako.5 Hikuva ndzi tsundzuka ripfumelo+ leri nga eka wena leri nga riki na vukanganyisi,+ leri rhangeke ri va eka kokwa wa wena wa xisati Luwisa ni mana wa wena Yunisi, kambe leri ndzi tiyisekaka leswaku ni le ka wena ri kona.6 Hikwalaho ka leswi ndzi ku tsundzuxa leswaku u yi kondletela ku fana ni ndzilo+ nyiko+ ya Xikwembu leyi u yi kumeke loko ndzi ku tlhandleka+ mavoko.7 Hikuva Xikwembu a xi hi nyikanga moya wa vutoya,+ kambe xi hi nyike moya wa matimba,+ ni wa rirhandzu ni wa mianakanyo+ yo hluteka.8 Hikokwalaho u nga khomiwi hi tingana hi vumbhoni lebyi khumbaka Hosi+ ya hina, hambi ku ri ha mina la khotsiweke hi mhaka+ yakwe, kambe teka xiphemu xa wena u tiyisela+ nhlomulo hikwalaho ka mahungu lamanene hi ku ya hi matimba ya Xikwembu.+9 Xi hi ponisile+ ni ku hi vitana hi ku vitana ko kwetsima,+ ku nga ri hikwalaho ka mintirho+ ya hina, kambe hikwalaho ka xikongomelo xa xona ni musa lowu nga faneriwiki. Hi nyikiwe swona mayelana na Kreste Yesu emahlweni ka minkarhi leyi nga heriki,+10 kambe sweswi wu kombisiwe erivaleni hi ku humelela+ ka Muponisi wa hina, Kreste Yesu, la heriseke rifu+ kambe a nyikeleke ku vonakala+ ehenhla ka vutomi+ ni ku pfumala ku onhaka+ hi mahungu lamanene,+11 lawa ndzi vekiweke ku va muchumayeri ni muapostola ni mudyondzisi+ wa wona.12 Hikwalaho ka swona na mina ndza xaniseka+ hi swilo leswi, kambe a ndzi khomiwi hi tingana.+ Hikuva ndza n’wi tiva loyi ndzi kholweke eka yena, naswona ndza tiyiseka leswaku wa swi kota ku rindza+ leswi a ndzi tameriseke swona ku fikela esikwini+ rero.13 Tshama u namarhele ntila wa marito lama nga ni rihanyo+ lawa u ma tweke eka mina hi ripfumelo ni rirhandzu leswi nga mayelana na Kreste Yesu.+14 Hlayisa swilo leswi leswinene, leswi u tamerisiweke+ swona hi moya lowo kwetsima lowu tshamaka eka hina.+15 Wa swi tiva leswi, leswaku vanhu hinkwavo va le mugangeni wa Asiya+ va ndzi fularherile.+ Figelo na Hermogene va wela eka nhlayo yoleyo.16 Onge Hosi yi nga nyika tintswalo eka ndyangu wa Onesiforo,+ hikuva nkarhi ni nkarhi a a ndzi phyuphyisa,+ naswona a a nga khomiwi hi tingana hi tinketana+ ta mina.17 Ku hambana ni sweswo, loko a fika eRhoma, u ndzi lave hi ku gingiriteka ivi a ndzi kuma.+18 Onge Hosi yi nga n’wi pfumelela leswaku a kuma tintswalo+ eka Yehovha hi siku+ rero. Naswona mintirho hinkwayo leyi a yi endleke aEfesa u yi tiva kahle hi ku helela.


text:
I Vamani Lava Yaka eTiheleni?
Nhlamulo ya Bibele
Tihele (“Sheol” ni “Hayidesi” eka tindzimi to sungula ta Bibele) i sirha ku nga ri ndhawu leyi vanhu va hisiwaka eka yona hilaha ku nga heriki. I vamani lava yaka etiheleni? I vanhu lavanene ni lavo biha. (Yobo 14:13; Pisalema 9:17) Bibele yi vula leswaku sirha rero leri tolovelekeke, i ‘yindlu leyi hinkwavo lava hanyaka va nga ta hlangana eka yona.’—Yobo 30:23.
Hambi ku ri Yesu loko a fa u ye etiheleni. Hambiswiritano, “a nga tshikiwanga etiheleni” hikuva Xikwembu xi n’wi pfuxile.—Mintirho 2:31, 32, The Bible in Basic English.
Xana tihele ti ta va kona hilaha ku nga heriki?
Hinkwavo lava nga etiheleni va ta pfuxiwa eku feni hi Yesu, a tirhisa matimba lama humaka eka Xikwembu. (Yohane 5:28, 29; Mintirho 24:15) Loko vuprofeta lebyi nga eka Nhlavutelo 20:13 byi vulavula hi ku pfuxiwa ka vafi enkarhini lowu taka, byi ri: “Rifu ni Tihele swi tlherisa vafi lava a va ri ka swona.” (Bibele—Mahungu Lamanene) Loko tihele ti nga ha ri na munhu; a ku nge he vi na la nga ta ya kona hikuva “rifu a ri nge he vi kona.”—Nhlavutelo 21:3, 4; 20:14.
Kambe a hi vanhu hinkwavo lava loko va fa va yaka etiheleni. Bibele yi kombisa leswaku vanhu van’wana va nghene hi nhloko eku endleni ka leswo biha lerova a va tiyimiselanga ku hundzuka. (Vaheveru 10:26, 27) Loko vanhu vo tano va lova a va yi etiheleni kambe va ya eGehena, leswi vulaka ku loviseriwa makumu. (Matewu 5:29, 30) Hi xikombiso, loko Yesu a ri laha misaveni u byele varhangeri van’wana va vukhongeri lava a va ri ni vukanganyisi leswaku va ta ya eGehena.—Matewu 23:27-33.
DYONDZA SWO TALA
XIHONDZO XO RINDZA
Ku Ta Humelela Yini Loko Ndzi Fa?
Vo tala va chava leswi humelelaka endzhaku ka rifu. Twana leswi Bibele yi swi dyondzisaka.


text:
Bibele Eka Web Site Leyi | VUHUNDZULUXERI BYA MISAVA LEYINTSHWA BYA MATSALWA YO KWETSIMA
Xana u nga tsakela ku hlaya xihloko lexi hi %%?
Luka 7:1-50
7 Kuteloko a heta ku vulavula vanhu va ri karhi va n’wi twa, a nghena eKapernawume.+2 Kutani hlonga ra ndhuna yin’wana ya vuthu, leri a yi ri rhandza, a ri vabya naswona a ri ri kusuhi ni ku fa.+3 Loko yi twa hi ta Yesu, yi rhuma vakulukumba va Vayuda eka yena va ya n’wi kombela leswaku a ta a ta hanyisa hlonga ra yona.4 Kutani lava va teke eka Yesu va sungula ku n’wi kombela hi mbilu hinkwayo, va ku: “Swa ri fanela leswaku u ri endlela leswi,5 hikuva ri rhandza tiko ra hina+ naswona ri hi akele sinagoga.”6 Kutani Yesu a famba na vona. Kambe a nga si ya kule ni yindlu, ndhuna ya vuthu se a yi rhume vanakulobye va ya n’wi byela va ku: “Nkulukumba, u nga tikarhati, hikuva a swi ndzi faneri leswaku u nghena ehansi ka lwangu+ ra mina.7 Hikwalaho ka sweswo a ndzi titekanga ndzi ri la fanelekaka ku ta eka wena. Kambe vula rito, kutani u endla leswaku nandza wa mina a hola.8 Hikuva na mina ndzi munhu loyi a vekiweke ehansi ka vulawuri, ndzi ni masocha lama nga ehansi ka mina, naswona loko ndzi ku eka rin’wana, ‘Khoma ndlela,’ ra yi khoma, kasi loko ndzi ku eka rin’wanyana, ‘Tana,’ ra ta, niloko ndzi ku eka hlonga ra mina, ‘Endla leswi,’ ra swi endla.”+9 Kutani, loko Yesu a twa swilo leswi a n’wi hlamala, ivi a hundzulukela entshungwini lowu a wu n’wi landzela a ku: “Ndza mi byela, Hambi ku ri eIsrayele a ndzi ri kumanga ripfumelo lerikulu swonghasi.”+10 Kutani lava a va rhumiwile, loko va fika endlwini, va kuma hlonga ri hanye kahle.+11 Endzhakunyana ka sweswo a endzela muti lowu vuriwaka Nayini, naswona a endza swin’we ni vadyondzisiwa vakwe ni ntshungu lowukulu.12 Loko a fika ekusuhi ni nyangwa ya muti, ina, waswivo, a ku humesiwa munhu la feke,+ a tlakuriwile, n’wana la tswariweke a ri swakwe+ eka mana wakwe. Ku tlhandlekela kwalaho, wansati loyi a a ri noni. Ntshungu lowukulu lowu humaka emutini a wu ri swin’we na yena.13 Kutani loko Hosi yi n’wi vona, yi n’wi twela vusiwana,+ yi ku eka yena: “Tshika ku rila.”+14 Xisweswo yi tshinela yi khumba rihlaka, kutani vatlakuri va yima, yi ku: “Jaha, ndzi ri eka wena, Pfuka!”+15 Kutani munhu loyi a feke a pfuka a tshama, a sungula ku vulavula, ivi yi n’wi nyika mana+ wa rona.16 Kutani hinkwavo va khomiwa hi ku chava,+ va sungula ku vangamisa Xikwembu, va ku: “Ku vekiwe muprofeta+ lonkulu exikarhi ka hina,” naswona, “Xikwembu xi hundzuluxele nyingiso wa xona evanhwini+ va xona.”17 Mahungu lawa ma khumbaka yena ma hangalaka eYudiya hinkwako ni le mugangeni hinkwawo.18 Kutani vadyondzisiwa va Yohane va n’wi vikela hi ta swilo leswi hinkwaswo.+19 Kutani Yohane a vitana vadyondzisiwa vakwe vambirhi, a va rhuma eka Hosi leswaku va yi vutisa va ku: “Xana hi wena Loyi a Taka kumbe hi fanele ku langutela un’wanyana?”+20 Vavanuna lava va ta eka yena va ku: “Yohane Mukhuvuri u hi rhume eka wena leswaku hi ku, ‘Xana hi wena Loyi a Taka kumbe hi fanele ku langutela un’wanyana?’”21 Hi nkarhi wolowo a hanyisa mavabyi+ yo tala ni swifo swa khombo ni mimoya yo homboloka, a pfuna vanhu vo tala lava feke mahlo leswaku va vona.22 Kutani a hlamula lava vambirhi a ku: “Khomani ndlela,+ mi ya vikela Yohane leswi mi swi voneke ni ku swi twa: lava feke mahlo+ va sungula ku vona, lava khutaka va famba, va nhlokonho va basisiwa naswona lava feke tindleve va twa, ni lava feke va pfuxiwa, swisiwana swona swi karhi swi byeriwa+ mahungu lamanene.+23 Kutani wa tsaka loyi a nga khunguvanyekangiki ha mina.”+24 Loko varhumiwa va Yohane va fambile, a sungula ku byela mintshungu hi ta Yohane: “Xana a mi humele ku ya vona yini emananga? Ku ya vona rihlanga leri tsekatsekisiwaka hi mheho?+25 Kutani ke, a mi humele ku vona yini? Ku ya vona munhu la ambaleke tinguvu to olova?+ Phela, lava ambaleke tinguvu to hatima ni lava hanyaka hi vulovolovo va le tindlwini ta vuhosi.+26 Kutani, kahle-kahle a mi humele ku vona yini? Ku ya vona muprofeta?+ Ina, ndza mi byela, la n’wi tlulaka ngopfu muprofeta.+27 Loyi hi yena loyi ku tsariweke leswi malunghana na yena, ‘Maswivo! Mina ndzi rhuma murhumiwa wa mina emahlweni ka wena,+ la nga ta rhanga emahlweni a ku lunghisela ndlela.’+28 Ndza mi byela, Exikarhi ka lava velekiweke hi vavasati a nga kona lonkulu+ eka Yohane; kambe munhu lontsongo emfun’weni wa Xikwembu u nkulu eka yena.”+29 (Kutani vanhu hinkwavo ni valuvisi, loko va twa leswi, va vula leswaku Xikwembu xi lulamile,+ tanihi leswi a va khuvuriwe hi nkhuvulo wa Yohane.+30 Kambe Vafarisi ni lava a va ri ni vutivi bya Nawu va honise ndzayo+ leyi Xikwembu a xi va nyika yona, tanihi leswi a va nga khuvuriwanga hi yena.)31 “Hikokwalaho, xana ndzi nga va fanisa na mani vanhu va xitukulwana lexi, naswona xana va fana na mani?+32 Va fana ni vana lavatsongo lava tshameke endhawini ya ku xavisela, lava huwelelanaka, va vula va ku, ‘Hi mi chayele xitiringo, kambe a mi cinanga; hi kalakarile, kambe a mi rilanga.’+33 Hilaha ku fanaka, Yohane Mukhuvuri u tile a nga dyi xinkwa hambi ku nwa vhinyo, kambe n’wina mi ri, ‘U ni dimona.’+34 N’wana wa munhu u tile a dya ni ku nwa, kambe n’wina mi ri, ‘Maswivo! I munhu wa madyo ni la tinyiketeleke eku nweni ka vhinyo, nakulobye wa valuvisi ni vadyohi!’+35 Hambiswiritano, vutlhari+ byi kombisiwa byi ri lebyi lulameke hi vana+ va byona hinkwavo.”36 Kutani un’wana wa Vafarisi a tshamela ku n’wi kombela leswaku a ta dya swin’we na yena. Hi ku pfumelelana ni sweswo a nghena endlwini+ ya Mufarisi ivi a vurhama etafuleni.37 Kutani maswivo, wansati loyi a a tiviwa emutini leswaku i mudyohi a twa leswaku a a tshame eswakudyeni endlwini ya Mufarisi, a ta ni xikutsu xa alabasta+ xa mafurha yo nun’hwela,38 kuteloko a yima endzhaku emilengeni ya yena, a rila, a sungula ku tsakamisa milenge ya yena hi mihloti yakwe kutani a yi sula hi misisi ya nhloko yakwe. Kutani, a ntswontswa milenge ya yena hi rirhandzu, a yi tota mafurha yo nun’hwela.39 Kuteloko a vona leswi, Mufarisi loyi a n’wi rhambeke a tibyela endzeni ka yena a ku: “Wanuna loyi, loko a ri muprofeta,+ a a ta swi tiva leswaku i mani ni leswaku i wansati wa muxaka muni loyi a n’wi khumbaka, leswaku i mudyohi.”+40 Kambe Yesu a n’wi angula a ku: “Simoni, ku ni leswi ndzi lavaka ku ku byela swona.” Yena a ku: “Mudyondzisi, ndzi byele!”41 “Vavanuna vambirhi a va kolota mulombisi un’wana; un’wana a a ri ni nandzu wa tidenari+ ta 500, kambe loyi un’wana ta 50.42 Leswi a va nga ri na nchumu wa ku n’wi tlherisela wona, u va rivalerile+ hi ku ntshunxeka havambirhi. Hikokwalaho, hi wihi exikarhi ka vona loyi a nga ta n’wi rhandza hilaha ku engetelekeke?”43 Simoni a hlamula a ku: “Ndzi ehleketa leswaku hi loyi a n’wi rivaleleke to tala hi ku ntshunxeka.” Yena a ku eka yena: “U avanyise kahle.”44 Xisweswo a hundzulukela eka wansati, a ku eka Simoni: “Xana wa n’wi vona wansati loyi? Ndzi nghene endlwini ya wena; a wu ndzi nyikanga mati+ ya milenge ya mina. Kambe wansati loyi u tsakamise milenge ya mina hi mihloti yakwe a yi sula hi misisi yakwe.45 A wu ndzi ntswontswanga;+ kambe wansati loyi, ku sukela enkarhini lowu ndzi nga nghena ha wona, a nga tshikanga ku ntswontswa milenge ya mina hi rirhandzu.46 Nhloko ya mina a wu yi totanga hi mafurha;+ kambe wansati loyi u tote milenge ya mina hi mafurha yo nun’hwela.47 Hikwalaho ka leswi, ndza ku byela, swidyoho swa yena, hambileswi swi teleke, swi rivaleriwile,+ hikuva u rhandze ngopfu; kambe loyi a rivaleriwaka katsongo, u rhandza katsongo.”48 Kutani a ku eka yena: “U rivaleriwe+ swidyoho swa wena.”49 Hikwalaho ka leswi, lava a va vurhame etafuleni swin’we na yena va sungula ku tibyela endzeni ka vona: “Xana i mani wanuna loyi a rivalelaka hambi ku ri swidyoho?”+50 Kambe a ku eka wansati: “Ripfumelo ra wena ri ku ponisile;+ tifambele hi ku rhula.”+


text:
Gami Swaga hi unwana wa swiyimbeleri thlelo muhumelerisi wa vunanga laha vito GAMI swi ngo yimela ntsena leswaku Get A Musical Instrument leswi ngo vula ntsena leswaku Tikumele swichayachayani swa vuyimbeleri loyi vito rakwe ra ntiyiso ku nga Hlayisani Malungana ku suka emugangeni wa Zava eka Dzumeri ehandlenyana ka doroba ra Giyani exivindzini xa Matsonga-Machangana ku suka exifundzheninkulu xa Limpopo e Afrika-Dzonga.
Gami Swaga hi unwana wa va wini lava nga kala va xiximiwa hi masagwadi ku suka eka swiyenge swo hambana hambana leswi katsaka vuDJ, Vuhumelerisi (Producer), vutsari bya tinsimu (songwriter), thlelo ku xiximiwa hi sagwadi ra ku tumbuluxa swiambalo swa vito ra Doggywear, na kuva mufambisi eka tifilimi na mikandziyiso xikanwe na ku va muyimeri wa Phangweni Vibe.
Swaga u ve anga hetisa tidyondzo ta kwe exikolweni xa le henhla xa Northern Academy ku suka edorobeni ra Polokwane exifundzheninkulu xa Limpopo laha anga yisa tidyondzo ta kwe emahlweni eka tidyondzo ta Sound Engineering ekholichini ya Birnam Business College.
Ku humelela eka vutomi bya Gami swi thlela swi katsa na ku thlomiwa rinsiva eka masagwadi ya mbirhi hi rinsimu leri thyiweke Babalaas leri anga tirhisana kunwe na xiyimbeleri kusuka etikweni ra Mozambique Xipanere xikanwe no humelerisa ntlawa wa vuyimbeleri wa African Stars lowu nga kala wu thlomiwa rinsiva. Hi ku heleketiwa hi minxaxamento ya ntsevu leyi katsaka masagwadi ya tiFAME eka xiyenge xa rinsimu ra lembe hi rinsimu ra LIGHT AFTER DARK hi ku tirhisana na Rabs Vhafuwi.
Alibamu ya kwe yo sungula hi leyi thyiweke leswaku Le Nkompon 1 leyi katsaka rinsimu ra ‘Mali ya mudende’ hi ntirhisano na xiyimbeleri xa tibaladi ta Xitsonga Brian Bomba. Risimu lerintshwa ra ha ku humaka eka lembe ra 2017 hi leri humelerisiweke hi ku tirhisana na xiyimbeleri Eternal ku suka etikweni ra Nigeria leri hinkarhi lowu nga hetiki mbilu ri nga tava ri karhi ku ba huwa eka chanele ya Mavona kule ya Mtv, Trace xikanwe na Channel O.
By Bright Baloyi


text:
VANTSHWA VA VUTISA
Ndzi Nga Langutana Njhani Ni Ku Vilela?
U vilerisiwa hi yini?
Xana rungula leri landzelaka ri hlamusela ndlela leyi u titwaka ha yona minkarhi yin’wana?
“Ndzi tshamela ku tivutisa leswaku: ‘Loko ho tshuka hi humeleriwa hi swo karhi ke . . . ?’ ‘Loko ho tshuka hi humeleriwa hi mhangu ya movha ke?’ ‘Loko ho tshuka hi wa hi xihahampfhuka ke?’ Ndzi vilerisiwa hi swilo leswi vanhu van’wana va nga ta ka va nga vileli ha swona.”—Charles.
“Ndzi tshamela ku vilela hi swilo leswi nga pfuniki nchumu. Ndzi tirha hi matimba kambe a ku na vuyelo lebyi ndzi byi kumaka.”—Anna.
“Loko vanhu va ndzi byela leswaku ndzi na nkateko leswi ndza ha riki exikolweni, ndzi tibyela leswaku, ‘Loko a vo swi tiva leswaku xikolo xi ni ntshikilelo wo tanihi hi kwihi a va nga ta vula sweswo!’”—Daniel.
“Ndzi tshama ndzi tshikilelekile. Ndzi tshamela ku vilela hi leswi nga ta endleka kumbe hi leswi ndzi faneleke ndzi swi endla.”—Laura.
Ntiyiso wa mhaka: Hi hanya eminkarhini leyi Bibele yi vulaka leswaku i “minkarhi ya mangava leyi swi nonon’hwaka ku langutana na yona.” (2 Timotiya 3:1) Hikwalaho ka sweswo, ku vilela swi nga karhata vantshwa hilaha swi karhataka vanhu lavakulu hakona.
Xana ku vilela swi bihile?
Doo! Kahlekahle, Bibele yi vula leswaku i swinene leswaku vanhu va vilela hi ndlela leyi va nga ta tsakisaka lava va va rhandzaka.—1 Vakorinto 7:32-34; 2 Vakorinto 11:28.
Ntiyiso wa mhaka hi leswaku ku vilela swi nga ku khutaza. Hi xikombiso, a hi nge u ya tsala xikambelo vhiki leri taka. Ku vilela swi nga ku susumetela leswaku u hlaya vhiki leri naswona sweswo swi nga ku pfuna leswaku u pasa kahle!
Ku vilela swi nga ha tlhela swi ku lemukisa hi khombo. Nhwanyana la vuriwaka Serena u ri: “U nga ha vilela loko u endla swilo swo biha naswona i xilemukiso xa leswaku u fanele u swi tshika leswaku ripfalo ra wena ri nga ku karhati.”—Ringanisa Yakobo 5:14.
Ntiyiso wa mhaka: Ku vilela swi nga ku vuyerisa—ntsena loko swi ku susumetela ku endla swilo leswinene.
Kambe ku vuriwa yini loko ku vilela swi ku endla u anakanya swilo leswi nga riki swinene?
Hi xikombiso: Richard wa malembe ya 19 u te: “Ndza vilela loko ndzi anakanya hi tindlela leti xiyimo lexi tshikilelaka xi nga endlekaka ha yona. Ndzi anakanya hi xiyimo xexo hi ku phindhaphindha ku fikela laha ndzi vilelaka ngopfu.”
Bibele yi ri: “Mbilu yo rhula i vutomi bya xivumbiwa xa nyama.” (Swivuriso 14:30) Hi hala tlhelo, ku vilela swi nga ha ku vangela mavabyi, yo tanihi ku pandza hi nhloko, sululwana, ku vava ka khwiri ni mbilu leyi baka hi ku hatlisa.
U nga endla yini loko ku vilela swi nga ku pfuni?
Leswi u nga swi endlaka
Tivutise leswaku ha yini u vilela. “A swi hoxanga ku vilela hi vutihlamuleri bya wena kambe ku vilela ngopfu a swi nge ku vuyerisi. Swi ndzi tsundzuxa marito lama nge, Ku vilela swi fana ni ku rimela endzhaku. Swi ku endla u anakanya ngopfu kambe a swi ku pfuni hi nchumu.”—Katherine.
Bibele yi ri: “I mani eka n’wina loyi a nga engetelaka xisungunu xin’we eka mpimo wakwe wa vutomi hikwalaho ka ku vilela?”—Matewu 6:27.
Leswi swi vulaka swona: Loko ku vilela ku nga ku pfuni, ku nga ku vangela swiphiqo.
Tinyike nkarhi wo anakanyisisa. “Dyana marhambu ya nhloko. Xana leswi swi ku vilerisaka swi ta va swa nkoka mundzuku kumbe enkarhini lowu taka?”—Anthony.
Bibele yi ri: “Mi nga tshuki mi vilela hi siku leri tlhandlamaka, hikuva siku leri tlhandlamaka ri ta va ni mivilelo ya rona. Vubihi bya siku rin’wana ni rin’wana byi enele rona.”—Matewu 6:34.
Leswi swi vulaka swona: A swi twali ku vilela hi swiphiqo swa nkarhi lowu taka leswi swin’wana swa swona swi nga ta ka swi nga humeleli.
Tshika ku vilela hi swilo leswi u nga taka u nga swi cinci. “Leswi u nga swi endlaka i ku tilunghiselela ku langutana ni swiyimo leswi tikaka kambe hi hala tlhelo u tsundzuka leswaku swiyimo swin’wana a wu nge swi lawuli.”—Robert.
Bibele yi ri: “Lava va nga ni rivilo lerikulu a va hluli emphikizanweni, . . . hambi ku ri lava twisisaka a va na rona rifuwo, hikuva nkarhi ni xiendlakalo lexi nga languteriwangiki swa va wela hinkwavo.”—Eklesiasta 9:11.
Leswi swi vulaka swona: Minkarhi yin’wana a wu nge swi cinci swiyimo swa wena kambe u nga kota ku cinca ndlela leyi u swi langutaka ha yona.
Vana ni langutelo lerinene hi swiphiqo swa wena. “Ndzi xiya leswaku swa ndzi pfuna ku anakanya hi swilo leswi pfunaka ematshan’weni yo tidyisa mbitsi hi swilo leswi nga nyawuriki. Matimba ya mina ndzi ma tirhisela ku endla swilo swa nkoka.”—Alexis.
Bibele yi ri: “Tiyiseka hi swilo swa nkoka swinene.”—Vafilipiya 1:10.
Leswi swi vulaka swona: Vanhu lava nga ni langutelo lerinene hi swiphiqo swa vona, va tala ku swi hlula.
U nga vi mafanato. “Loko ndza ha ri eka gredi ya vutsevu, a ndzi vuya exikolweni ndzi karhateke ngopfu hi siku ra mundzuku. Mhani na papa a va ndzi yingisela loko ndzi va phofulela ta le mbilwini. A ndzi tsaka swinene loko va ri kona. A ndzi va tshemba ni ku vulavula na vona ndzi ntshunxekile. Sweswo ndzi pfunile leswaku ndzi nga karhateki hi siku ra mundzuku.”—Marilyn.
Bibele yi ri: “Ku vilela embilwini ya munhu hi kona loku nga ta yi tshova, kambe rito lerinene ra yi tsakisa.”—Swivuriso 12:25.
Leswi swi vulaka swona: Mutswari kumbe munghana a nga ha ku nyika switsundzuxo leswi tirhaka leswi nga ku pfunaka leswaku u hunguta ku karhateka ka wena.
Xikhongelo. “Loko ndzi khongela hi rito leri twalaka swa ndzi pfuna. Swi endla ndzi vula leswi ndzi karhataka ematshan’weni yo miyela. Swi tlhela swi ndzi pfuna ku xiya leswaku Yehovha a nga ndzi pfuna.”—Laura.
Bibele yi ri: “Mi lahlela ku vilela hinkwako ka n’wina eka [Xikwembu], hikuva xa mi khathalela.”—1 Petro 5:7.
Leswi swi vulaka swona: Xikhongelo a xi tlhantlhi swiphiqo swa hina. I ndlela yo vulavurisana na Yehovha Xikwembu hi ku kongoma loyi a hi tshembisaka a ku: “U nga [vileli], hikuva mina ndzi Xikwembu xa wena. Ndzi ta ku nyika matimba. Kunene ndzi ta ku pfuna.”—Esaya 41:10.


text:
Ndzi Nga Endla Yini Loko Ndzi Godzomberiwe Hi Swifaniso Swo Navetisa Rimbewu?
Leswi u nga swi endlaka
Twisisa leswi swi nga swona. Swifaniso swo navetisa rimbewu i ndlela yo susa xindzhuti nchumu lowu Yehovha a wu endleke leswaku wu xiximeka. Ku twisisa swifaniso leswi hi ndlela leyi swi ta ku pfuna leswaku u ‘venga swilo swo biha.’—Pisalema 97:10.
Anakanya hi vuyelo bya swona. Swifaniso swo navetisa rimbewu swi susa lava hlaleriwaka xindzhuti ni munhu loyi a swi hlalelaka. Bibele yi ri: “
U tlharihile la voneke khombo kutani a tumbela.”—Swivuriso 22:3.
Tiendlele xiboho. Wanuna wo tshembeka Yobo u te: “
Ndzi endlile ntwanano ni mahlo ya mina, ndzi ku, a ndzi nga ha languti vanhwanyana.” (Yobo 31:1, Bibele—Mahungu Lamanene) Swiboho leswi landzelaka i swin’wana leswi u nga tiendlelaka swona:
A ndzi nge pfuki ndzi tirhise Internet loko ndzi ri ndzexe.
Ndzi ta huma hi ku hatlisa loko ndzo tshuka ndzi nghena eka website leyi kombisaka swifaniso swo navetisa rimbewu.
Ndzi ta byela munghana wa mina la wupfeke loko ndzo tlhelela eka mukhuva wo swi hlalela.
Khongela ha swona. Mupisalema u khongele eka Yehovha a ku: “
Endla leswaku mahlo ya mina ma hundza ma nga swi voni swilo leswi nga pfuniki nchumu.” (Pisalema 119:37) Xikwembu xi lava leswaku u tshika ku swi hlalela kutani loko u khongela eka xona xi ta ku nyika matimba yo endla tano!—Vafilipiya 4:13.
Vulavula ni munhu un’wana. Hakanyingi ku hlawula munhu loyi u nga vulavulaka na yena hi mhaka leyi i goza ra nkoka leri nga ku pfunaka leswaku u tshika mukhuva lowu.—Swivuriso 17:17.
Tsundzuka leswi: Nkarhi wun’wana ni wun’wana lowu u tshikaka ku hlalela swifaniso swo navetisa rimbewu, u va u hlule nyimpi leyikulu. Byela Yehovha Xikwembu hi ku hlula koloko naswona n’wi nkhense hileswi a ku nyikeke matimba. Loko u papalata swifaniso swo navetisa rimbewu, u tsakisa mbilu ya yena!—Swivuriso 27:11.