text: 18 Jehofa o ne a bua le nna gape a re:2 “Seane seno se lo se buang mo lefatsheng la Iseraele se kayang, se se reng, ‘Borre ba jele morara* o o botšarara, mme meno a barwa ke one a a nnang bosisi’?+3 “‘Ke ikana ka nna,’ go bua Morena Molaodimogolo Jehofa, ‘ga lo kitla lo tlhola lo bua seane seno mo Iseraele.4 Botshelo* bo tswa mo go nna. Botshelo jwa rre le botshelo jwa morwa, bo tswa mo go nna. Ope fela yo o leofang, ke ene yo o tla swang.5 “‘A re re motho o siame e bile o dira tshiamiso le tshiamo.6 Ga a je ditlhabelo tsa medingwana mo dithabeng;+ ga a rapele medingwana e e ferosang sebete* ya Baiseraele; ga a dire boaka le* mosadi wa moagelani wa gagwe+ e bile ga a tlhakanele dikobo le mosadi yo o mo kgweding;+7 ga a tshware ope makgwakgwa;+ mme o busa selo se motho yo a mo kolotang a neng a se mo neile e le peeletso;+ ga a tseele ope sepe ka dikgoka;+ mme o abela yo o tshwerweng ke tlala dijo tsa gagwe+ e bile yo o sa aparang o mo apesa seaparo;+8 ga a duedise morokotso e bile ga a tsadise madi;+ ga a dire dilo ka go tlhoka tshiamiso;+ o atlhola ka tshiamiso fa go na le kgang fa gare ga batho ba babedi;+9 mme o nna a tsamaya mo melaong ya me e bile a ikobela ditshwetso tsa me tsa boatlhodi gore a dire dilo ka boikanyegi. Motho yo o ntseng jalo o siame, mme ruri o tla tswelela a tshela,’+ go bua Morena Molaodimogolo Jehofa.10 “‘Mme a re re motho yono o nna le morwa yo e leng senokwane+ kgotsa mmolai*+ kgotsa yo o dirang sengwe sa dilo tseno11 (le fa gone rraagwe a sa dira sepe sa dilo tseno); o ja ditlhabelo tsa medingwana mo dithabeng, o dira boaka le* mosadi wa moagelani wa gagwe,12 o tshwara batlhoki le bahumanegi makgwakgwa,+ o tsaya dilo ka dikgoka, ga a buse selo se a neng a se neilwe e le peeletso, o rapela medingwana e e ferosang sebete,+ o dira ditiro tse di makgapha,+13 o tsadisa madi e bile o duedisa morokotso,+ foo morwa yoo ga a kitla a tswelela a tshela. E re ka a dirile dilo tseno tsotlhe tse di makgapha, ruri o tla bolawa. Madi a gagwe a tla nna mo go ene.14 “‘Mme a re re rre o na le morwa yo o bonang maleo otlhe a rraagwe a a dirileng, mme le fa gone a a bona, ene ga a dire dilo tse di ntseng jalo.15 Ga a je ditlhabelo tsa medingwana mo dithabeng; ga a rapele medingwana e e ferosang sebete ya Baiseraele; ga a dire boaka le* mosadi wa moagelani wa gagwe;16 ga a tshware ope makgwakgwa; ga a gane ka selo se a neng a se neilwe e le peeletso; ga a tseye sepe ka dikgoka; o abela yo o tshwerweng ke tlala dijo tsa gagwe e bile yo o sa aparang o mo apesa seaparo;17 ga a gatelele bahumanegi; ga a tsadise madi e bile ga a duedise morokotso; mme o diragatsa ditshwetso tsa me tsa boatlhodi e bile o tsamaya mo melaong ya me. Motho yoo ga a kitla a swa ka ntlha ya molato wa ga rraagwe. Ruri o tla tswelela a tshela.18 Mme e re ka rraagwe a ne a tsietsa, a tseela morwarraagwe dilo ka dikgoka, e bile a ne a dira dilo tse di sa siamang mo bathong ba gagabo, o tla swela molato wa gagwe.19 “‘Le fa go ntse jalo lo tla re: “Ke ka ntlha yang fa morwa a sa nne molato ka ntlha ya molato wa ga rraagwe?” E re ka morwa a diragaditse tshiamiso e bile a dirile tshiamo, a bolokile melao ya me yotlhe e bile a ne a e ikobela, ruri o tla tswelela a tshela.+20 Motho yo o leofang, ke ene yo o tla swang.+ Morwa ga a kitla a nna molato ka ntlha ya molato wa ga rraagwe, e bile rre ga a kitla a nna molato ka ntlha ya molato wa ga morwawe. Ba ba dirang se se siameng ke bone ba ba tla duelwang ka se se siameng, mme yo o bosula o tla otlhaelwa bosula jwa gagwe.+21 “‘Jaanong fa motho yo o bosula a tlogela maleo otlhe a a a dirileng a bo a boloka melao ya me mme a diragatsa tshiamiso e bile a dira se se siameng, ruri o tla tswelela a tshela. Ga a kitla a swa.+22 Ga go na molato ope o a o dirileng o a tla o atlholelwang.*+ O tla tswelela a tshela ka gonne a dira se se siameng.’+23 “Morena Molaodimogolo Jehofa a re, ‘A ke itumedisiwa ke loso lwa motho yo o bosula?+ A ga ke eletse gore a tlogele ditsela tsa gagwe mme a tswelele a tshela?’+24 “‘Le fa go ntse jalo, fa motho yo o siameng a tlogela go dira se se siameng a bo a dira se se sa siamang,* a dira dilo tsotlhe tse di makgapha tse di dirwang ke batho ba ba bosula, a o tla tshela? Ga go na ditiro dipe tse di siameng tse a di dirileng tse di tla gakologelwang.+ O tla swa ka gonne a sa ikanyege le ka ntlha ya boleo jo a bo dirileng.+25 “‘Mme lo tla re: “Tsela ya ga Jehofa ga e a tlhomama.”+ Tsweetswee, reetsang lona batho ba Iseraele! A tsela ya me ke yone e e sa tlhomamang?+ A ditsela tsa lona ga se tsone tse di sa tlhomamang?+26 “‘Fa motho yo o siameng a tlogela go dira se se siameng mme a dira se se sa siamang a bo a swa ka ntlha ya seo, o tla swela go dira se se sa siamang.27 “‘Mme fa motho yo o bosula a tlogela bosula jo a bo dirileng a bo a simolola go diragatsa tshiamiso e bile a dira se se siameng, o tla boloka botshelo* jwa gagwe.+28 Fa a lemoga melato yotlhe e a e dirileng a bo a e tlogela, ruri o tla tswelela a tshela. Ga a kitla a swa.29 “‘Mme gone, batho ba Iseraele ba tla re: “Tsela ya ga Jehofa ga e a tlhomama.” A ditsela tsa me ke tsone tse di sa tlhomamang, lona batho ba Iseraele?+ A ditsela tsa lona ga se tsone tse di sa tlhomamang?’30 “Morena Molaodimogolo Jehofa a re, ‘Ka jalo ke tla atlhola mongwe le mongwe wa lona go ya ka tsela e a itshwarang ka yone,+ lona batho ba Iseraele. Retologang, tlogelang dilo tsotlhe tse di bosula tse lo di dirang, gore di se ka tsa fetoga sengwe se se kgopang se se ka dirang gore lo otlhaiwe.31 Tlogelang dilo tsotlhe tse di bosula tse lo neng lo di dira+ mme lo fetole pelo ya lona le tsela e lo akanyang ka yone,+ goreng lo tshwanetse go swa,+ lona batho ba Iseraele?’32 “‘Ga ke itumelele go bona motho ope a swa,’+ go bua Morena Molaodimogolo Jehofa. ‘Ka jalo, tlogelang dilo tse di bosula tse lo di dirang mme lo tshele.’”+


c: text/html

text:
Balefi ba amogele le go ntsha karolo ya bolesome (20-32)
18 Go tswa foo, Jehofa o ne a raya Arone a re: “Wena le bomorwao le ba kgotla ya lona, lo tla rwala molato ope fela o o direlwang lefelo le le boitshepo+ e bile wena le bomorwao lo tla rwala molato ope fela o o direlwang boperesiti jwa lona.+2 Gape o atametse bomorwarrago ba lotso lwa ga Lefi, lotso lwa ga rraago, gore ba kopane le wena mme ba direle wena+ le bomorwao fa pele ga tente e e nang le letlole la kgolagano.*+3 Ba diragatse maikarabelo a bone mo go wena le mo tenteng yotlhe.+ Le fa go ntse jalo, ga ba a tshwanela go atamela dilwana tsa lefelo le le boitshepo le sebeso, gore bone kgotsa wena lo se ka lwa swa.+4 Ba tla kopana le wena mme ba tla diragatsa maikarabelo a bone a a amanang le tente ya bokopanelo le tirelo yotlhe ya tente, mme motho ope yo o sa tshwanelegeng* a se ka a lo atamela.+5 Lo tshwanetse go diragatsa boikarabelo jwa lona jo bo amanang le lefelo le le boitshepo+ le sebeso,+ gore batho ba Iseraele ba se ka ba galefelwa+ gape.6 Nna ke tsere bomorwarraalona, e bong Balefi, go tswa mo Baiseraeleng e le mpho ya lona.+ Ba abetswe Jehofa gore ba dire tirelo ya mo tenteng ya bokopanelo.+7 Wena le bomorwao lo na le boikarabelo jwa go dira ditiro tsa boperesiti tse di amanang le sebeso le tse di amanang le se se mo teng ga sesiro,+ mme lo tshwanetse go dira tirelo eno.+ Ke lo neile tirelo ya boperesiti e le mpho, mme motho ope yo o sa tshwanelegeng* yo o atamelang a bolawe.”+8 Jehofa o ne a bua gape le Arone a re: “Nna ke go tlhomile gore o tlhokomele meneelo e ke e ntshediwang.+ Ke neile wena le bomorwao karolo ya dilo tsotlhe tse di boitshepo tse Baiseraele ba di ntshitseng e le moneelo gore e nne kabelo e e tla nnelang ruri.+9 Eno e tla nna kabelo ya gago go tswa mo ditlhabelong tse di boitshepotshepo tse di dirwang ka molelo: setlhabelo sengwe le sengwe se ba se ntshang, go akaretsa ditlhabelo tsa bone tsa dijo tsa ditlhaka+ le ditlhabelo tsa bone tsa boleo+ le ditlhabelo tsa bone tsa molato+ tse ba di tlisang kwa go nna. Ke selo se se boitshepotshepo se se tla newang wena le bomorwao.10 O e jele mo lefelong le le boitshepotshepo.+ Monna mongwe le mongwe a ka nna a e ja. E tla nna selo se se boitshepo mo go wena.+11 Tseno le tsone e tla nna tsa gago: dimpho tse ba di ntshang e le moneelo+ mmogo le ditlhabelo tsotlhe tse di fokwang+ tsa Baiseraele. Ke di neile wena le bomorwao le bomorwadio e le kabelo e e tla nnelang ruri.+ Mongwe le mongwe yo o itshekileng mo ntlong ya gago a ka nna a e ja.+12 “Leokwane le le a gaisang otlhe le beine e ntšha e e di gaisang tsotlhe le dijo tsa ditlhaka, e leng mabutswapele+ a tsone, tse ba di nayang Jehofa, ke a di go naya.+13 Maungo a a buduleng pele a sengwe le sengwe se se tswang mo lefatsheng la bone a ba tla a tlisang kwa go Jehofa, e tla nna a gago.+ Mongwe le mongwe yo o itshekileng mo ntlong ya gago a ka nna a a ja.14 “Sengwe le sengwe se se tlhaotsweng* mo Iseraele e nne sa gago.+15 “Leitibolo lengwe le lengwe la ditshedi tsotlhe,*+ le ba tla le ntshetsang Jehofa, e ka tswa e le motho kgotsa phologolo, e nne la gago. Le fa go ntse jalo, o tshwanetse go rekolola leitibolo la batho,+ gape o rekolole le leitibolo la diphologolo tse di itshekologileng.+16 Fa le na le kgwedi e le nngwe go ya kwa godimo, o le rekolole ka tlhwatlhwa ya go rekolola, tlhwatlhwa e e beilweng ya dishekele* tsa selefera di le tlhano,+ go ya ka selekanyashekele* sa lefelo le le boitshepo.* Ke digera* di le 20.17 Leitibolo la poo kgotsa leitibolo le letonanyana la kwanyana kgotsa leitibolo la podi ke one fela a o se kitlang o a rekolola.+ A boitshepo. O kgatšhe madi a one mo sebesong,+ mme o fise mafura a one gore a kuise mosi e le setlhabelo se se dirwang ka molelo gore e nne lonko lo lo itumedisang* lo lo yang kwa go Jehofa.+18 Nama ya one e nne ya gago. E nne ya gago, fela jaaka sehuba sa setlhabelo se se fokwang le jaaka leoto la moja.+19 Meneelo yotlhe e e boitshepo e Baiseraele ba tla e ntshetsang Jehofa,+ ke e neile wena le bomorwao le bomorwadio gore e nne kabelo e e tla nnelang ruri.+ Ke kgolagano ya letswai e e tla nnelang ruri* fa pele ga ga Jehofa e e diretsweng wena le bana ba gago.”20 Jehofa o ne a tswelela a raya Arone a re: “Ga o kitla o nna le boswa mo lefatsheng la bone e bile ga go na karolo epe ya naga mo go bone e e tla nnang ya gago.+ Ke nna karolo ya gago le boswa jwa gago mo Baiseraeleng.+21 “Jaanong itse gore ke neile bomorwa Lefi karolo nngwe le nngwe ya bolesome+ mo Iseraele gore e nne boswa jwa bone e le tuelo ya tirelo e ba e dirang, tirelo ya mo tenteng ya bokopanelo.22 Batho ba Iseraele ba se ka ba tlhola ba atamela tente ya bokopanelo, go seng jalo ba tla ipakela boleo mme ba tla swa.23 Balefi ke bone ba ba tla dirang tirelo ya mo tenteng ya bokopanelo e bile ke bone ba ba tla rwalang molato wa bone.+ Molao wa gore ba se ka ba nna le boswa mo gare ga Baiseraele,+ o tla nnela ruri mo dikokomaneng tsotlhe tsa lona.24 Gonne ke neile Balefi karolo ya bolesome e e ntshitsweng ke batho ba Iseraele, e ba tla e ntshetsang Jehofa e le moneelo, gore e nne boswa jwa bone. Ke gone ka moo ke ba reileng ka re, ‘Ba se ka ba nna le boswa mo Baiseraeleng.’”+25 Morago ga moo, Jehofa o ne a raya Moshe a re:26 “O reye Balefi o re, ‘Lo tla amogela karolo ya bolesome go tswa mo Baiseraeleng e ke lo e neileng e tswa mo go bone gore e nne boswa jwa lona,+ mme go tswa mo go yone lo ntshe karolo ya bolesome e le moneelo o o yang kwa go Jehofa.+27 Mme e tla tsewa e le moneelo wa lona, jaaka e kete e ne e le dijo tsa ditlhaka tsa seboana+ sa lona, beine ya lona kgotsa leokwane la lona.28 Ka tsela eno le lona lo tla ntshetsa Jehofa moneelo go tswa mo dikarolong tsotlhe tsa bolesome tse lo di amogelang go tswa mo Baiseraeleng, mme go tswa mo go tsone lo tla ntshetsa Jehofa moneelo lo bo lo o naya moperesiti Arone.29 Lo tla ntshetsa Jehofa moneelo wa mofuta mongwe le mongwe go tswa mo go tse di di gaisang tsotlhe tsa dimpho tsotlhe tse lo di neilweng+ e le selo se se boitshepo.’30 “Mme o tshwanetse go ba raya o re, ‘Fa lona Balefi lo ntsha moneelo wa tse di di gaisang tsotlhe, foo o tla tsewa jaaka e kete e ne e le dijo tsa ditlhaka tsa seboana sa lona, beine ya lona kgotsa leokwane la lona.31 Lona le ba malapa a lona, lo ka nna lwa o jela mo lefelong lepe fela, ka gonne ke tuelo ya lona ya tirelo e lo e dirang mo tenteng ya bokopanelo.+32 Ga lo kitla lo ipakela boleo ka seno fa fela lo ntsha moneelo wa tse di di gaisang tsotlhe go tswa mo go tsone, mme ga lo a tshwanela go leswafatsa dilo tse di boitshepo tsa Baiseraele, go seng jalo lo tla swa.’”+

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 23 Go tswa foo, Balaame o ne a raya Balake a re: “Nkagela dibeso di le supa+ mo lefelong leno o bo o mpaakanyetse dipoo di le supa le diphelefu di le supa.”2 Ka yone nako eo, Balake o ne a dira fela jaaka Balaame a ne a buile. Mme Balake le Balaame ba ntsha setlhabelo ka poo le phelefu mo sebesong sengwe le sengwe.+3 Morago ga moo, Balaame o ne a raya Balake a re: “Nna fano fa setlhabelong sa gago se se fisiwang, mme nna ke tla tsamaya. Gongwe Jehofa o tla ikgolaganya le nna. Sepe fela se a se ntshenolelang, ke tla se go bolelela.” Ka jalo, o ne a ya kwa thoteng e e se nang sepe.4 Modimo o ne a ikgolaganya le Balaame,+ mme Balaame o ne a mo raya a re: “Ke tlhomile dibeso di le supa, mme ke ne ka ntsha setlhabelo ka poo le phelefu mo sebesong sengwe le sengwe.”5 Jehofa o ne a tsenya lefoko leno mo molomong wa ga Balaame:+ “Boela kwa go Balake mme seno ke se o tla se buang.”6 Ka jalo, o ne a boa mme a fitlhela Balake le dikgosana tsotlhe tsa Moabe ba eme fa setlhabelong sa gagwe se se fisiwang.7 Go tswa foo, o ne a bua polelo eno ya seane:+“Balake kgosi ya Moabe o ne a ntsaya kwa Arame,+Go tswa kwa dithabeng tsa botlhaba:‘Tla kwano gore o mphutsetse Jakobe.Ee, tla o atlhole Iseraele.’+8 Nka hutsa jang ba Modimo a sa ba hutsang?E bile nka atlhola jang ba Jehofa a sa ba atlholang?+9 Ke ba bona ke le mo godimo ga mafika,E bile ke ba bona ke le mo dithoteng.Ba nna koo ba le bosi e le setšhaba;+Ga ba ipalele mo gare ga ditšhaba.+10 Ke mang yo o ka balang lorole lwa ga Jakobe+Kgotsa yo o ka balang le karolo ya bonê ya Iseraele?Mma ke swe loso lwa ba ba siameng,Mme a bokhutlo jwa me bo nne jaaka jwa bone.”11 Go tswa foo, Balake o ne a raya Balaame a re: “O ntirile eng? Ke go bileditse gore o tle go hutsa baba ba me, mme jaanong ke fano o ba segofaditse.”+12 O ne a araba a re: “A ga ke a tshwanela go bua sepe fela se Jehofa a se tsenyang mo molomong wa me?”+13 Balake o ne a mo raya a re: “Tsweetswee, tla le nna kwa lefelong le lengwe le o ka ba bonang o le kwa go lone. O tla bona fela karolo ya bone; ga o kitla o ba bona botlhe. Ba mphutsetse o le koo.”+14 Foo o ne a mo isa kwa nageng ya Sofime, kwa godimo ga Pisega,+ mme o ne a aga dibeso di le supa a bo a ntsha setlhabelo ka poo le phelefu mo sebesong sengwe le sengwe.+15 Ka jalo, Balaame o ne a raya Balake a re: “Nna fano fa setlhabelong sa gago se se fisiwang fa ke sa ntse ke ya go ikgolaganya le Modimo fale.”16 Mme Jehofa o ne a ikgolaganya le Balaame a bo a tsenya lefoko leno mo molomong wa gagwe:+ “Boela kwa go Balake, mme seno ke se o tla se buang.”17 Ka jalo, o ne a tla fa go ene mme a mo fitlhela a letile fa setlhabelong sa gagwe se se fisiwang, mme dikgosana tsa Moabe di ne di na le ene. Balake o ne a mmotsa a re: “Jehofa o go reile a reng?”18 Ene o ne a bua polelo eno ya seane:+“Ema Balake, mme o reetse.Ntheetsa, wena morwa Sipore.19 Modimo ga se motho gore a ka bua maaka,+E bile ga se morwa motho gore a ka fetola mogopolo.*+Fa a bua sengwe, a ga a kitla a se dira?Fa a solofetsa sengwe, a ga a kitla a se diragatsa?+20 Ke tseetswe go tla go segofatsa;Jaanong Ene o segofaditse,+ mme nka se kgone go fetola seo.+21 Ga a letlelele maatla ape a boselamose a a ka dirisediwang Jakobe,E bile ga a letle matshwenyego ape a a ka dirisediwang Iseraele.Jehofa, Modimo wa gagwe, o na le bone,+E bile ba mmaka e le kgosi ka lentswe le le kwa godimo.22 Modimo o ba ntshitse kwa Egepeto.+O ntse jaaka dinaka tsa poo ya naga mo go bone.+23 Gonne ga go na ditshupo dipe tsa bomadimabe tse di ka direlwang Jakobe,+Le fa e le boitseanape bope jo bo ka direlwang Iseraele.+Mo nakong eno go ka buiwa ka Jakobe le Iseraele go twe:‘Bona se Modimo a se dirileng!’24 Seno ke setšhaba se se tla tsogang jaaka tau,Se tla itsholetsa fela jaaka tau.+Ga se kitla se rapama go fitlha se ja se se se tsomileng,Se bo se nwa madi a ba ba bolailweng.”25 Foo Balake o ne a raya Balaame a re: “Fa e le gore ka fa letlhakoreng le lengwe ga o kgone go mo hutsa ka gope, ka jalo, le ka fa letlhakoreng le lengwe, o se ka wa mo segofatsa.”26 Balaame o ne a araba Balake a re: “A ga ke a go raya ka re, ‘Ke tla dira sotlhe se Jehofa a se buang’?”+27 Balake o ne a raya Balaame a re: “Tsweetswee, tla kwano mme mma ke go ise kwa lefelong le lengwe gape. Gongwe Modimo wa boammaaruri o tla bona go siame gore o mphutsetse setšhaba seno o le koo.”+28 Ka jalo, Balake o ne a isa Balaame kwa godimo ga Peore, e e lebileng ntlheng ya Jeshimone.*+29 Go tswa foo, Balaame o ne a raya Balake a re: “Nkagela dibeso di le supa mo lefelong leno o bo o mpaakanyetse dipoo di le supa le diphelefu di le supa.”+30 Ka jalo, Balake o ne a dira fela jaaka Balaame a ne a buile, mme o ne a ntsha setlhabelo ka poo le phelefu mo sebesong sengwe le sengwe.


text:
Bogologolotala go kile ga bo go le mosadimogolo yo o neng a rekisa sopo e e di gaisang tsotlhe mo mmarakeng wa motse. E ne e le sopo e e monate, e e molelo ya koko. Go ne go se motho yo o neng a itse leina la mosadimogolo mo motseng. Go se motho yo o neng a itse gore o nna kae. E bile ga go motho yo o neng a itse gore ke goreng sopo ya gagwe e ne e le monate e bile e le molelo. Ba ne ba sa akanye ka dilo tse. Ba ne ba reka sopo mme ba ijela.
Moso mongwe le mongwe, mosadimogolo o ne a tla mo mmarakeng. Ka gale o ne a tla a rwele pitsa e kgolo e ntsho e tletse sopo ya koko a bo a nna le yona ka fa tlase ga setlhare mo tlase ga moriti. Go ise go ye kae, o tla bo a rekisitse sopo yotlhe. A bo a phuthela madi a gagwe ka lesela, a a tsenya mo kgwatlheng, a baya pitsa e e lolea mo tlhogong a bo a tsamaya.
Go ne go na le mosimane a bidiwa Fezile yo o neng a nna mo motseng gaufi le mmaraka. O ne a rata sopo ya koko thata. Go bua boamaruri, o ne a e rata mme e bile a sa kgore. O ne a batla go itse gore mosadimogolo yo o dirang sopo e e monate jaana o tswa kae. Ka letsatsi lengwe fa mosadimogolo a baya pitsa ya gagwe e e lolea mo tlhogong a tswa mo mmarakeng, Fezile a mo sala morago. O ne a le kelotlhoko go tsamaya mo meriting, le fa morago ga ditlhare le ditlhatshana, gore mosadimogolo a seke a mmona. O ne a mo sala morago sebaka se seleele, ka tselana e e kgakajana e e neng e tswa mo motseng mme e tlhatlogela mo thabaneng. O ne a ntse a palama, a palama, a bo a palama go fitlha ka phirimane. Fezile o ne a boifa, fela a tswelela go tsamaya.
Morago ga nako e telele mosadi a goroga mo ntlwaneng e e mo godimo ga thabana. A baya pitsa fa pele ga ntlo. Fezile a leta go fitlha mosadi a tsena mo ntlong a bo a tswala lebati. A atamela go bona se se fa gare ga pitsa. Ka tshoganyetso, Fezile a utlwa lebati le bulega. A iphitlha ka bonako mo lefelong le o neng a ka kgona go bona mosadimogolo bonolo. Mosadimogolo a ya kwa pitseng mme a simolola go opela:
“Pitsa ya boselamose, pitsa ya boselamose,
Ntirele sopo, e e molelo, molelo, molelo.
Ntirele sopo ka koko. Ntirele sopo ya koko.
Ntirele sopo e nka e rekisang mme batho ba e reke.
Tsweetswee pitsa ya boselamose, tsweetswee pitsa ya boselamose!”
Go ise go ye kae ke fa pitsa e tletse sopo ya koko! Mosi o o bolelo o tswa mo pitseng e kgolo e ntsho ka monko o o monate o ileng wa tshwarisa Fezile tlala. E rile fa mosadimogolo a fetsa go tsena mo ntlong, Fezile a nanya ka bofefo a ya mo pitseng e kgolo. A leba ka fa tlase ga pitsa. Le fa e le gore pitsa e ne e phophoma ka sopo e e molelo ya koko, go ne go se na molelo o o tukang ka fa tlase ga yona. “Ke tshwanetse go itshelela sopo,” Fezile a bua a le esi. “Ke tshwerwe ke tlala thata!” A otlololela seatla kwa pele a se tsenya mo pitseng go tsaya kabetla ya nama ya koko. Ka bonako mosadi a tswa mo ntlwaneng ya gagwe mme a bona Fezile a tsentse seatla mo pitseng. “IJO NNA WEE! Ijo nna wee! Ijo nna wee!” a goa. “NNYAYA! NNYAYA! NNYAYA!” Fezile a tswa a taboga ka bonako thata. Mosadimogolo a mo lelekisa, a ntse a goa, fela a seke a mo tshwara.
Fezile a taboga thata, a ba a fitlha a babalesegile kwa gae. A bolelela mmaagwe le rraagwe tsotlhe tse a di boneng ka mosadi le pitsa ya boselamose. Botlhe ba tswela kwa ntle go leba kwa godimo ga thabana, mme ba bona mosi wa pitsa o tlhatlogela kwa godimo. “Ee,” ga bua jalo batsadi ba ga Fezile, “bona sele. Re kgona go bona mosi o o tswang mo pitseng ya boselamose.” Mosadimogolo a se tlhole a boela kwa mmarakeng mme le batho ba se ka ba tlhola ba ya kwa godimo ga thabana go mo etela. Ba ne ba boifa thata. Fela go tloga fa, fa mongwe le mongwe a bona maru mo gaufi le thabana, ba re, “Leba! Leba kwa godimo kwa! Ke mosi o o tswang mo pitseng ya boselamose ya mosadimogolo.”


text:
Squirrelfish
Leina la Mophato
Squirrelfish
Leina la Maranyane
Myripristinae
Semeto
E ka nna 50 cm, fa bontsi bo ka nna 18 cm
Ponalo
Mmele o sephaphathi, ka bokgolokwe jwa lee le makwapa a a bonalang o kare a bokgwakgwa ka mebala e mebedi. Mogatla o ntlha-pedi tse dikgolo. Matlho a magolo ka nko e pinegileng kwa pele. Gantsi e boshibidu ka mmala ka mela e e elelang kwa tlase ka bosetlhana mmele otlhe.
Dikitsiso
Lelapa la kwa tlase la Myripristinae le na le mephato ele 8 le dibopiwa dile 84. Ke engwe ya leloko la lelapa la Soldierfish. O ka e fitlhel m gdimo ga mafika motshegare kgotsa e iphitlhile mo meketlong/mephatlholong kgotsa ka fa tlase ga mafika.
Di rata go tsoma masigo. Di ikgethela mafelo aa nang le phothoselo ya metsi e e kwa godimo. Tse dingwe di na le mmitlwa fa thoko ga magalapa a go hema mme e ka tlhaba ya tlogela ntho ee botlhoko. Di tsala ka go tshela mae mo metsing (Pelagic spawners).
Dijo
E fepa ka plankton e tona jaaka di-crustacean plankton larvae.
Anamiso
E bonala kwa mawatleng a a mofuthu, a a bonang dipula le mogote.
Dibopiwa tsa mophato wa yone
Squirrelfish - Sargocentron diadema
Saber squirrelfish - Sargocentron spiniferum
Tailspot squirrelfish - Sargocentron caudimaculatum


text:
Flatheads
Leina la Mophato
Flatheads
Leina la Matshamekwane
Crocodilefish
Leina la Maranyane
Platycephalidae
Semeto
E ka nna 1 m, fa bontsi bo ka nna 30 cm.
Ponalo
Tlhogo e kgolo mme e sephaphathi, megatla motsu. E na le mebala e mesetlhana le a e galaleng mo mmeleng go e thusa go iphitlha mo tikologong. Mebala e e bonalang mo go tsone ke borokwa, beige, le bosweu. E kgona go fetola mmala go itshwantshanya le tikologo ya yone.
Dikitsiso
Lelapa la Platycephalidae le na le mephato e ka nna 18 le dibopiwa di ka nna 60. Ke diphologolo tse di jelang kwa tlase thata. E iphitlha mo santeng kgotsa e dirise mokgwa wa yone wa maiphitlho go lalela setlhabelo sa yone. E tla kometsa setlhabelo fa se atumela. Mebele ya tsonne e kgolokwe ga dithuma. Di tsala ka go tshela mae mo metsing.
Dijo
E fepa ka di-crustaceans le ditlhapi tse dinnye.
Anamiso
E bonala kwa mawatleng a mafelo a mofuthu, a a bonang dipula le mogote.
Dibopiwa tsa mophato wa yone
Bartail flathead (Platycephalus indicus)
Broadhead flathead (Thysanophrys arenicola)
Longhead flathead (Papilloculiceps longiceps)


text:
301Moše a ba a bua le ditlhogo tsa ditso tsa Baiseraele a re: “Se Morena o se laetseng ke se: 2E re fa monna a solofetsa Morena sengwe gongwe a ikana maikano a go itima sekete, a se ka a tlhanogela lefoko la gagwe, mme a a dire fela jaaka go dule mo molomong wa gagwe.
Doit. 23:22
Baatlh. 11:35
Moreri 5:3,4
3“Fela fa e le mosadi yo o ikanelang Morena maikano gongwe a ipofa go itima sengwe, a le mo lapeng la ga rraagwe, a le mo bokgarebeng jwa gagwe, 4mme rraagwe a utlwa maikano a gagwe le maipofo a go itima a o ipofileng ka ona, mme rraagwe a mo didimalela, gona maikano otlhe a gagwe a tla bo a tlhomame, le maipofo otlhe a o ipofileng ka ona a tla bo a tlhomame. 5Mme fa rraagwe a mo thibela ka letsatsi le a utlwang ka lone, gona maikano otlhe a gagwe le maipofo a gagwe a go itima a o ipofileng ka ona, a tla bo a sa tlhomama, mme Morena o tla mo itshwarela, ka rraagwe a mo thibetse.
6“Jaanong fa a nyalwa ke monna a ntse a bofegile ka maikano a gagwe gongwe ka mafoko a o a buileng ka potlako a o ipofileng ka ona, 7mme monna mogang a utlwang, fa a ka mo didimalela ka letsatsi le o utlwileng ka lone, gona maikano a gagwe a na le go dirafadiwa, le maipofo a gagwe a go itima sengwe a o ipofileng ka ona, a na le go dirafadiwa. 8Mme fa monna wa gagwe a mo thibela ka letsatsi le a utlwang ka lone, gona o tla bo a dirolola maikano a mosadi a o bofegileng ka ona le mafoko a o a buileng ka potlako, a ipofa ka ona, mme Morena o tla itshwarela mosadi.
9“Maikano a motlholagadi le a yo o tlhadilweng, maipofo otlhe a ene o ipofileng ka ona o na le go a dirafatsa.
10“Mme fa mosadi a ikana a le mo lapeng la monna wa gagwe gongwe a ipofa ka maikano go itima sengwe, 11mme e re monna wa gagwe a utlwa a mo didimalela, a sa mo thibele, gona maikano otlhe a gagwe o na le go a dirafatsa, le maipofo otlhe a o ipofileng ka ona go itima sengwe o na le go a dirafatsa. 12Fela fa monna wa gagwe a a dirolola ka thanolo ka letsatsi le a utlwang ka lone, gona ga go na sepe se se ka dirafalang sa tse di duleng mo molomong wa gagwe le sa maikano a gagwe le sa maipofo a go itima sengwe. Monna wa gagwe o se dirolotse, mme Morena o tla itshwarela mosadi. 13Tsholofetso nngwe le nngwe ya mosadi le maikano otlhe a go itima sengwe go ikwatlhaisa pelo, monna wa gagwe o ka di tlhomamisa, gongwe a ka di dirolola. 14Fa monna wa gagwe a mo didimalela go fitlhelela kamoso, gona o tlhomamisitse maikano otlhe a gagwe gongwe maipofo otlhe a gagwe a go itima sengwe; monna o a tlhomamisitse, ka a ne a mo didimalela ka letsatsi le a utlwileng ka lone. 15Mme fa a di dirolola morago ga malatsi a sena go utlwa, foo o tla rwala molato wa mosadi.”
16Ke yona melao e Morena o e laetseng Moše ka ga monna le mosadi wa gagwe le ka ga rra-motho le morwadie a ntse a le mo bokgarebeng jwa gagwe mo lapeng la ga rraagwe.


text:
Go Itshokela Masetlapelo
Go Boga
Baebele ya Reng ka go Boga
A Modimo o a amega fa re boga le fa re utlwa botlhoko?
A fa O Boga go Raya Gore Modimo O a Go Otlhaya?
A Modimo o dirisa malwetse kgotsa masetlapelo go otlhaya batho ba ba dirileng diphoso?
Nka Kgona Jang go Itshokela Masetlapelo?
Basha ba tlhalosa se se ba thusitseng go itshoka.
Ke Eng se ke Tshwanetseng go se Itse ka go Sotliwa ka Thobalano?—Karolo 2: Go Fola
Bala ka batswasetlhabelo ba ba ileng ba kgona go fola morago ga go sotliwa ka thobalano.
A Modimo o a Amega fa re Boga?
Batho bangwe ba belaela gore Modimo o teng ka ntlha ya pogo e e leng teng. Ithute mo Lefokong la Modimo gore fa re boga go mo ama jang.
Ke Eng fa Modimo a Letleletse Boikepo le Pogo?
Boikepo bo simologile jang mme ke eng fa Modimo a letleletse gore bo tswelele? A pogo e tla tsamaya e fela?
Goreng Modimo a sa Fedise Dilo Tse di Bosula?
Batho ba le bantsi ba ipotsa gore ke eng fa batho ba tletse letlhoo e bile ba bogisa ba bangwe. Dikarabo tsa dipotso tseno di mo Baebeleng.
Go Gailwa ga Batho ke Banasi—Ke Eng fa Modimo a Ile a go Letlelela?
Batho ba bantsi ba ile ba botsa gore ke ka ntlha yang fa Modimo a letleletse pogo e kana kana. Baebele e na le dikarabo tse di kgotsofatsang!
Pogo e Tla Tloga e Fela!
Modimo o solofeditse go fedisa dilo tsotlhe se di bakang pogo. O tla dira seno jang le gone leng?
Fa yo O mo Ratang a Tlhokafetse
Fa o Welwa ke Masetlapelo—Go Swelwa ke Mongwe Yo o Mo Ratang
Batho ba le batlhano ba lelapa la boRonaldo ba ne ba swela mo kotsing ya koloi dingwaga di le 16 tse di fetileng. Le fa a sa ntse a ba gopola, o na le kagiso ya mogopolo.
Se o Ka se Dirang fa o Tlhokafaletswe
Go na le dilo tse batho ba ba tlhokafaletsweng ba ka di dirang go itshoka. Dingwe tsa tsone di mo makasineng ono.
A o Sa Ntse o Tlhoka go Tswelela ka Botshelo Le fa O Tlhokafaletswe?
Go na le dilo tse tlhano tse o ka di dirang gore o kgone go ikutlwa botoka fa o sena go tlhokafalelwa.
Fa o Tlhokafaletswe ke Motsadi
Go tlhokafalelwa ke motsadi go utlwisa botlhoko thata. Ke eng se se ka thusang basha go lebana le kutlobotlhoko eo?
Fa Ngwana a Hutsafetse
Baebele e ile ya thusa jang basha ba bararo go lebana le go tlhokafalelwa ke mongwe mo lapeng?
Fa Ngwana a Botsa ka Loso
O ka thusiwa ke dilo tse nnè gore o arabe dipotso tse bana ba di botsang le go ba thusa kafa ba ka itshokang ka gone fa mongwe yo ba mo ratang a tlhokafala.
Tsogo—A go Na le Bosupi?
Baebele e re naya mabaka a a utlwalang sentle a go dumela mo tsogong.
Go na Le Tsholofelo Efe ka Baswi?
Go direga eng ka rona fa re swa? A re tla tsamaya re bona baratiwa ba rona ba ba suleng?
Se se Ka Thusang ba ba Tlhokafaletsweng
Baebele e ka thusa ba ba tlhokafaletsweng.
Masetlapelo
Go lebana le dikotsi tsa masetlapelo
Ke dikgato dife tse o tshwanetseng go di tsaya go ipaakanyetsa? Go nna le kamano le Modimo go ka go thusa jang go lebana le tsone?
Fa go Nna le Masetlapelo—Se se Ka Dirwang go Boloka Matshelo
Dikakantsho tseno di ka boloka botshelo jwa gago le jwa ba bangwe.
A re Sa Ntse re Tlhoka go Tswelela ka Botshelo fa re Sena go Welwa ke Masetlapelo?
Baebele e re thusa gore re kgone go tswelela ka botshelo fa re sena go welwa ke masetlapelo.
Baebele ya Reng ka Masetlapelo a Tlholego?
A Modimo o re otlhaya ka one? A Modimo o thusa batho ba ba wetsweng ke masetlapelo a tlholego?
Setsokotsane sa Kwa Philippines—Tumelo e Fenya Masetlapelo
Bafalodi ba tlhalosa kafa Setsokotsane Haiyan se iteileng ka gone.


text:
PUISANO LE MOAGELANI
A Modimo o a Amega fa re Boga?
Motlotlo o o latelang ke o o tlwaelegileng o mongwe wa Basupi ba ga Jehofa a ka nnang le one le moagelani. A re re Mosupi mongwe yo o bidiwang Katlego o etetse mosadi mongwe yo o bidiwang Goitsemang.
KE KA NTLHA YANG FA A LETLELETSE SENO GO DIREGA?
Katlego: Gompieno ke naya mongwe le mongwe pampitshana eno mo lefelong leno la lona. E na le setlhogo se se reng, A o Ka Rata go Itse Boammaaruri? Ya gago ke eno.
Goitsemang: A e amana le bodumedi?
Katlego: Ee. Ela tlhoko dipotso tse thataro tse di mo go yone. Ke efe ya dipotso tseno—
Goitsemang: Mma ke go emise fela foo. O tla bo o itshenyetsa nako ka go bua le nna.
Katlego: Ke ka ntlha yang fa o rialo?
Goitsemang: Go bua boammaaruri, ga ke itse le gore a ke dumela mo Modimong.
Katlego: Waitse, ke itumelela go bo o mpolelela boammaaruri. A nka botsa, a ka metlha o ne o ikutlwa jalo?
Goitsemang: Nnyaa, ke godile ke tsena kereke. Mme ga ke bolo go tlogela go ya.
Katlego: Ke a utlwa. Mma ke go bolelele gore ke nna mang. Leina la me ke Katlego.
Goitsemang: Nna ke Goitsemang.
Katlego: Ke itumelela go go itse, Goitsemang.
Goitsemang: Le nna ke itumelela go go itse.
Katlego: Goitsemang, ga ke fano go go pateletsa go dumela se nna ke se dumelang. Mme nka rata go go botsa sengwe. A go na le sengwe se se rileng se se dirileng gore o belaele gore Modimo o teng?
Goitsemang: Ee. Mmè o ne a amega mo kotsing ya koloi dingwaga di le 17 tse di fetileng.
Katlego: Ke maswabi go utlwa seo. A o ne a gobala?
Goitsemang: Ee, o sa le a golafala fa e sa le ka nako eo.
Katlego: Seo se utlwisa botlhoko tota. O tshwanetse wa bo o ile wa utlwa botlhoko thata.
Goitsemang: Thata. Ke ka moo ke ipotsang gore, Fa e le gore Modimo o teng ke ka ntlha yang fa a letleletse seno go direga? Ke ka ntlha yang fa Modimo a dira gore re boge jaana?
A GO PHOSO GO BOTSA GORE KA NTLHA YANG?
Katlego: Tsela e o ikutlwang ka yone le dipotso tsa gago di a utlwala. Fa re boga, go tlwaelegile gore re ipotse gore ke ka ntlha yang. Tota e bile, banna le basadi bangwe ba ba ikanyegang ba motlha wa ditiragalo tsa Baebele ba ile ba ipotsa jalo!
Goitsemang: Ruri?
Katlego: Ee. A o ka se itumelele gore ke go bontshe sekai sengwe go tswa mo Baebeleng?
Goitsemang: Nka itumelela seo.
Katlego: Ela tlhoko se moporofeti yo o ikanyegang e bong Habakuke a ileng a se botsa Modimo, jaaka go kwadilwe mo go Habakuke kgaolo 1, temana 2 le 3: “Ao tlhe Jehofa, ke tla tshwanelwa ke go goa ke kopa thuso ka lobaka lo lo kae, mme o sa utlwe? Ke tla ikuela kwa go wena ka lobaka lo lo kae gore o thuse mo thubakanyong, mme o sa boloke? Ke ka ntlha yang fa o dira gore ke bone se se utlwisang botlhoko?” A dipotso tseno di tshwana le tse o ntseng o di ipotsa?
Goitsemang: Ee, di a tshwana.
Katlego: Modimo ga a ise a ko a kgalemelele Habakuke go bo a ile a botsa dipotso tseo, e bile ga a ise a ko a reye Habakuke a re o tlhoka fela go nna le tumelo e e oketsegileng.
Goitsemang: Seo se a kgatlha.
JEHOFA O TLHOILE POGO
Katlego: Baebele e ruta gore Modimo o a bona fa re boga e bile o a amega.
Goitsemang: O raya jang?
Katlego: Mma ke go bontshe sekai sengwe se se mo go Ekesodo 3:7. A o ka rata go bala temana eo?
Goitsemang: Ke tla e bala. Ya re: “Mme Jehofa a oketsa a re: ‘Kwantle ga pelaelo ke bone pogisego ya batho ba me ba ba kwa Egepeto, e bile ke utlwile selelo sa bone ka ntlha ya bao ba ba gatelelang go dira; ka gonne ke itse sentle botlhoko jo ba bo utlwang.’”
Katlego: Ke a leboga. Go ya ka temana eno, a Modimo o a bona fa batho ba gagwe ba boga?
Goitsemang: Ee, go bonala go ntse jalo.
Katlego: Mme ga a akanye fela gore go direga eng. Lebelela gape karolo ya bofelo ya temana eo. Modimo o ne a re: “Ke itse sentle botlhoko jo ba bo utlwang.” A mafoko ao a utlwala e le a Modimo yo o sa amegeng?
Goitsemang: Nnyaa, le e seng.
Katlego: Ee ke boammaaruri, Modimo ga a bone fela gore re a boga mme gape go mo utlwisa botlhoko.
Goitsemang: Ke boammaaruri.
Katlego: O ntse o akantse ka seno, a re bale ka sekai se sengwe sa fa batho ba Modimo ba ne ba boga. Se mo go Isaia 63:9. Karolo ya ntlha ya temana eo ya re: “Mo matshwenyegong otlhe a bone, go ne go mo tshwenya thata.” Ka jalo, a o ka re Modimo o ne a amilwe ke go boga ga batho ba gagwe?
Goitsemang: Ee, go utlwala jalo.
Katlego: Goitsemang, boammaaruri ke gore, Modimo o amega thata ka rona e bile ga a rate go bona re boga. Fa re utlwa botlhoko, le ene o utlwa botlhoko.
KE KA NTLHA YANG FA A TSERE NAKO GO TSAYA KGATO?
Katlego: Pele ke tsamaya, go na le ntlha e nngwe gape e ke ratang go go bolelela yone.
Goitsemang: Ga go na bothata.
Katlego: Ela tlhoko gore Baebele e re ruta eng ka maatla a Modimo. Temana e ke akantseng ka yone ke Jeremia 10:12. A o ka e bala?
Goitsemang: Go siame. Ya re: “Ke Modiri wa lefatshe ka maatla a gagwe, Yo o tlhomamisang ka thata naga e e ungwang ka botlhale jwa gagwe, le Yo o phuthulotseng magodimo ka tlhaloganyo ya gagwe.”
Katlego: Ke a leboga. A re akanye ka temana eno go se kae. A Modimo o ne a tlhoka maatla a magolo go bopa lobopo lo logolo lono le sengwe le sengwe se se mo go lone?
Goitsemang: Ee.
Katlego: Jaanong, fa e le gore Modimo o na le maatla a go bopa sengwe le sengwe se se re dikologileng, a ga re a tshwanela go lebelela gore o tshwanetse a bo a na le maatla a go laola popo ya gagwe?
Goitsemang: Gone.
Katlego: Akanya gape ka mmè wa gago. Ke ka ntlha yang fa go go utlwisa botlhoko go mmona a boga?
Goitsemang: Ka gonne ke a mo rata. Ke mmè wa me.
Katlego: Mme fa o ne o na le maatla a go mo fodisa gompieno, a o ne o tla mo fodisa?
Goitsemang: Ee, ke ne ke tla mo fodisa.
Katlego: Akanya gore seo se kaya eng. Baebele e re ruta gore Modimo o a re bona fa re boga, o re utlwela botlhoko e bile o na le maatla a magolo. Ka jalo, a o kile wa akanya gore Modimo o tlhoka boikgapo go le kana kang gore a se ka a tsaya kgato ka bonako go fedisa pogo ya rona?
Goitsemang: Ga ke ise ke ko ke akanye ka gone ka tsela eo.
Katlego: A seo ga se reye gore o na le lebaka le le utlwalang la go bo a ise a tseye kgato go fedisa mathata a rona? *
Goitsemang: Hmm, a ka tswa a na le lebaka le le utlwalang.
Katlego: Founo ya gago e a lela, ka jalo, mma ke re ke tla boa gape mo nakong e e tlang go tla go tsweletsa motlotlo.
Goitsemang: Ke a leboga. Nka itumelela seo. *
A go na le kgang nngwe mo Baebeleng e o ileng wa ipotsa ka yone? A o ka rata go itse ka dilo dingwe tse Basupi ba ga Jehofa ba di dumelang kgotsa dilo tse ba di dirang? Fa go le jalo, o se ka wa okaoka go botsa mongwe wa Basupi ba ga Jehofa. O tla itumelela go tlotla le wena ka dipotso tseo.
^ ser. 61 Fa o batla tshedimosetso e e oketsegileng bona kgaolo 11 ya buka ya Totatota Baebele e Ruta Eng? e e gatisitsweng ke Basupi ba ga Jehofa.
^ ser. 64 Setlhogo sa mo isagweng sa motseletsele ono wa ditlhogo se tla tlotla ka lebaka la go bo Modimo a letleletse pogo.


text:
O ka Kgona Jang go Tshelela Ruri?
Karabo ya Baebele
Baebele ya re: “Motho yo o dirang se Modimo a se batlang o tshelela ruri.” (1 Johane 2:17, Holy Bible—Easy-to-Read Version) Modimo o batla gore o direng?
● Ithute ka Modimo le ka Morwawe e bong Jesu. Jesu o ile a rapela Modimo a re: “Seno se raya botshelo jo bo sa khutleng, go tsenya kitso ka ga gago, Modimo yo o esi wa boammaaruri, le ka ga yo o mo romileng, e bong Jesu Keresete.” (Johane 17:3) “Go tsenya kitso” ka Modimo le ka Jesu go re tlhoka gore re direng? Re ka dira seo ka go ithuta Baebele le go dirisa se re se ithutang mo matshelong a rona. * Baebele e re ruta tsela e Mmopi wa rona yo o re neileng botshelo e bong Jehofa Modimo, a akanyang ka yone. (Ditiro 17:24, 25) Gape Baebele e re ruta “mafoko a botshelo jo bo sa khutleng” a a ileng a buiwa ke Morwa Modimo e bong Jesu.—Johane 6:67-69.
Bontsha gore o dumela mo setlhabelong sa ga Jesu. Jesu o ile a tla mo lefatsheng “go direla le go ntsha moya [kgotsa botshelo jwa] gagwe e le thekololo.” (Mathaio 20:28) Setlhabelo sa ga Jesu se neile batho tshono ya go tshelela ruri mo lefatsheng la Paradaise. * (Pesalema 37:29) Jesu o ne a re: “Modimo o ratile lefatshe mo go kalo mo a bileng a ntsha Morwawe yo o tsetsweng a le esi, gore mongwe le mongwe yo o dumelang mo go ene a se ka a senngwa mme a nne le botshelo jo bo sa khutleng.” (Johane 3:16) Ela tlhoko gore ga re a tshwanela fela go dumela mo go Jesu. Gape re tshwanetse go bontsha tumelo ka go tshela go ya ka dilo tse a ileng a di ruta le go dira thato ya ga Rraagwe.—Mathaio 7:21; Jakobe 2:17.
Nna tsala ya Modimo. Modimo o batla gore re nne ditsala tsa gagwe. (Jakobe 2:23; 4:8) Modimo ga a na tshimologo e bile ga a na bokhutlo, ka jalo o batla gore ditsala tsa gagwe le tsone di tshelele ruri. Baebele ya re “e kete dipelo tsa lona di ka tshelela ruri,” se se bontshang gore Modimo o batla gore re itumelele botshelo ka bosakhutleng.—Pesalema 22:26.
Dikgopolo Tse di Phoso ka go Tshelela Ruri
Kgopolo e e phoso: Saense e tla re thusa go tshelela ruri.
Boammaaruri: Le fa baitsesaense ba solofetsa go dira maiteko a go lelefatsa botshelo jwa batho, seo ga se ka ke sa dira gore re tshelele ruri. Modimo ke ene fela a ka re nayang botshelo jo bo sa khutleng ka gore ke ene “motswedi wa botshelo.” (Pesalema 36:9) O re solofetsa gore o tlile go “kometsa loso ka bosaengkae” le go naya batho ba ba siameng botshelo jo bo sa khutleng.—Isaia 25:8; 1 Johane 2:25.
Kgopolo e e phoso: Batho ba mmala o o rileng ke bone fela ba tla tshelelang ruri.
Boammaaruri: Modimo ga a na tlhaolele “mme mo setšhabeng sengwe le sengwe motho yo o mmoifang a ba a dira tshiamo o a amogelesega mo go ene.” (Ditiro 10:34, 35) Ka jalo, batho ba ba reetsang Modimo ke bone ba tla tshelelang ruri go sa kgathalesege gore ke ba mmala ofe.
Kgopolo e e phoso: Go tshelela ruri go tlile go bora.
Boammaaruri: Modimo ke ene a re solofetsang botshelo jo bo sa khutleng ka gonne o a re rata e bile o batla gore re itumele. (Jakobe 1:17; 1 Johane 4:8) Modimo o a itse gore fa re dira tiro e re e ratang re tla itumela. (Moreri 3:12) Modimo o re solofetsa gore batho ba ba tlileng go tshelela ruri mo lefatsheng ba tla nna le tiro e ba e ratang e e ba thusang go tlamela ba malapa a bone.—Isaia 65:22, 23.
Gape batho bao ba tla nna le dilo tse dintsi tse ba di ithutang ka Mmopi wa bone le ka dilo tse a di bopileng. O bopile batho ba na le keletso ya go tshelela ruri le go ithuta ka ene, le fa gone ba se kitla ba itse sengwe le sengwe se ‘Modimo wa boammaaruri a se dirileng go tloga tshimologong go ya bokhutlong.’ (Moreri 3:10, 11) Ka jalo, batho ba ba tla tshelelang ruri mo lefatsheng ba tla nna le dilo tse dintsi tse ba ka di ithutang le go di dira.
^ ser. 2 Basupi ba ga Jehofa ba ithuta Baebele mahala le batho. Go bona tshedimosetso e e oketsegileng, leba bidio ya Thuto ya Baebele e Tshwarwa Jang?
^ ser. 3 Bala setlhogo se se reng “Jesu o re Boloka Jang?””


text:
BASHA BA BOTSA JAANA
A re Ditsala Kgotsa re a Ratana?—Karolo 1: Ke Eng Se ke Se Bonang?
O rata motho yono wa bong bo sele e bile o tlhomamisegile gore le ene o ikutlwa ka tsela e e tshwanang. Lo romelelana melaetsa ka dinako tsotlhe, lo tlhola lo le mmogo kwa dikokoanong . . . , e bile mengwe ya melaetsa ya gagwe e bontsha gore o a go kgatlhegela.
Ka jalo, o mmotsa gore tota go diragalang magareng ga lona gore o tlhomamisege gore loobabedi lo leba dilo ka go tshwana. O go araba a reng? A re: “Ke go tsaya o le tsala fela e seng sepe gape.”
Kafa o ikutlwang ka gone
“Ke ne ke galefile thata, ke mo galefetse e bile le nna ke ikgalefetse! Re ntse re romelelana melaetsa letsatsi le letsatsi e bile o ne a bontsha gore o a nkgatlhegela. Ke ile ka feleletsa ke mo rata.”—Jasmine.
“Nna le mosetsana yono re ne re tlhola re tsamaya le banyalani bangwe pele ba nyalana. Ka dinako dingwe, go ne go lebega e kete le rona re a ratana. Nna le ene re ne re tlhola re tlotla thata mme re ne ra simolola go romelelana melaetsa. Ke ne ka utlwa botlhoko tota fa a mpolelela gore o ne a ntsaya ke le tsala fela le go utlwa gore nako eno yotlhe o ntse a ratana le mongwe o sele.”—Richard.
“Mosimane mongwe o ne a tlhola a nthomelela melaetsa letsatsi le letsatsi e bile ka dinako tse dingwe re ne re bontshana gore re a kgatlhegelana. Mme fa ke mmolelela gore ke ikutlwa jang ka ene, o ne a tshega a bo a nthaya a re: ‘Nna ga ke batle go ratana le ope gone jaanong!’ Ke ne ka lela lobaka lo loleele.”—Tamara.
Sa botlhokwa: Fa o akanya gore wena le motho yo mongwe lo a kgatlhegelana mme moragonyana o bo o lemoga gore ke wena fela o ikutlwang jalo ka ene, go tlwaelegile go ikutlwa o galefile, o tlhabilwe ke ditlhong e bile o tsieditswe. Lekawana lengwe le le bidiwang Steven la re: “Ke ne ke gamaregile tota fa seo se direga e bile se ne sa nkutlwisa botlhoko thata. Go ne ga ntsaya lobaka gore ke tshepe motho yo mongwe.”
Lebaka la go bo go direga
Go romelelana melaetsa le go dirisa metswedi ya Internet go dira gore go nne motlhofo go nna le maikutlo a lorato mo mothong yo tota a sa go kgatlhegeleng. Ela tlhoko se basha bangwe ba se buang.
“Motho a ka go romelela melaetsa e le fela go intsha bodutu mme wena o bo o akanya gore o a go kgatlhegela. Mme fa a go romelela melaetsa letsatsi le letsatsi, o ka nna wa akanya gore o go tsaya o le botlhokwa thata.”—Jennifer.
“Motho yo mongwe a ka tswa a batla yo a ka ratanang le ene mme yo mongwe ene a batla motho yo a ka tlotlang le ene fela, mongwe yo a ka dirang gore a itshepe.”—James.
“Go romela molaetsa fela o o reng o ‘robale sentle’ go ka dira gore motho yoo a akanye gore o a mo kgatlhegela mme wena o ka tswa o ne o o romela fela.”—Hailey.
“Emoticon ya smiley face e ka tswa e raya gore, ‘ke nna botsalano fela’ kgotsa ‘ke a go kgatlhegela.’ Ka dinako tse dingwe, motho yo o romelelwang molaetsa oo a ka tswa a akanya gore o a kgatlhegelwa.”—Alicia.
Sa botlhokwa: O se ka wa akanya gore motho o a go kgatlhegela fa tota ene a le botsalano fela.
A go motlhofo? Le e seng! Baebele ya re: “Pelo e boferefere go gaisa sengwe le sengwe mme e gagamalela se e se batlang.” (Jeremia 17:9) Pelo e ka dira gore o akanye gore motho o a go kgatlhegela mme tota go sa nna jalo.
Se o ka se dirang
Akanyetsa dilo sentle. Iphe nako ya go akanya ka botsalano jwa lona. Ipotse jaana: ‘A ke na le mabaka a a utlwalang a go akanya gore motho yono o dirisana le nna fela ka tsela e e kgethegileng?’ O se ka wa letla maikutlo a gago gore a hupetse ‘maatla a gago a go akanya.’—Baroma 12:1.
Nna kelotlhoko. Go na le go tlhoma mogopolo thata mo matshwaong a a ka tswang a dira gore o akanye gore ga lo ditsala fela, ela tlhoko matshwao a a ka dirang gore o belaele kgang eo. O se ka wa akanya gore fa o kgatlhegela motho yo mongwe, seo se raya gore le ene o ikutlwa jalo.
Nna pelotelele. Go fitlha motho yoo a go bolelela gore o batla gore lo ratane, se fetse nako e ntsi mo botsalanong joo jwa lona ka gonne o ka tla wa utlwa botlhoko.
Ikanyege. Baebele ya re go na le “nako ya go bua.” (Moreri 3:7) Fa o batla go itse gore a motho o a go kgatlhegela, mmotse! Lekgarebe lengwe le le bidiwang Valerie la re: “Fa motho a sa go kgatlhegele, go botoka go utlwa botlhoko ka nako eo go na le go fetsa dikgwedi pele o lemoga gore motho yoo o ne a sa go kgatlhegele kwa tshimologong.”
Sa botlhokwa: Diane 4:23 ya re: “Dibela pelo ya gago.” Fa o kgatlhegela mongwe, batlisisa gore a le ene o a go kgatlhegela. Fa o leta go fitlha o nna le maikutlo a lorato mo mothong pele o mmotsa, go tshwana le go jala semela mo lejeng.
Fa o itse gore motho o a go rata, mme gone o setse o godile sentle e bile o siametse go ratana, go tswa mo go wena gore a o batla go tsweletsa maikutlo ao kana jang. Se lebale, lenyalo le le nonofileng le nna gone fa monna le mosadi ba na le mekgele e e tshwanang ya semoya e bile ba bua ka maikutlo a bone le go ikanyega. (1 Bakorintha 7:39) Tota e bile, ba simolola e le ditsala tse di molemo, le fa ba sena go nyalana, ba tswelela e ntse e le ditsala tse di molemo.—Diane 5:18.


text:
Moorish Idols
Leina la Mophato
Moorish idol
Leina la Matshamekwane
Crowned scythe
Leina la Maranyane
Zanclidae
Semeto
E kaa nna 25 cm, fa bontsi bo ka nna 20 cm.
Ponalo
Mmele o o pinegileng ka sebopego sa kgolokwe. Megatla e mennye e e nang le mmitlwa e bopa di’filamente tse o ka reng ke seditsi mo mokwatleng mme e bediwa di’philomantis extension. Sefena se se telele ka molomo o o bopameng le meno a a boditse, dintlha tse o kareng manaka kwa godimo ga matlho a yone. E na le methalo ya bontsho, le bosweu le mmala wa lephutshe mo go yone.
Dikitsiso
Lelapa la Zanclidae le na le mefuta ole 1 wa sebopiwa. Gantsi o ka e tshwantshanya le e e bidiwang schooling Coachman. E bonwa gantsi gaufi le mafika a gi nang le Coral fa teng. Mogatlana wa yone wa mokwatla o a nonofala ga e ntse e gola. E fetola mmala fa e robala bosigo go nna lefitshwana. Gantsi e ka bonwa e le esi kgotsa di le pedi fa godimo ga mafika. Ka kgolagano di a nyalana mme di tsale mmogo go ya go ile. Di tsala ka go tshela mae mo metsing gore e tona e kgone go a nonofatsa ka peo ya yone. (Pelagic spawners).
Dijo
E ja di’sponges, tunicates le dibopiwa tse di senang lerapo la mokwatla tse di nnang mo metsing kwa tlase.
Anamiso
E bonala mo mawatleng a mafelo a mogote le dipula le a a iketlileng mo lefatshe.


text:
Needlefish
Leina la Mophato
Needlefish
Leina la Matshamekwane
Houndfish, Halfbeaks
Leina la Maranyane
Belonidae
Semeto
E ka nna 95 cm, fa bontsi bo ka nna 30 cm
Ponalo
Mmele o moleele o kgolokwe ka tlhogo e e motsu. Motlhagare wa yone o moleele mme e na le meno a o kareng dinalete. Megatlana yotlhe e kwa karolong e e kwa morago mo mmeleng wa yone. Megatla ya yone ga e na dimmitlwa. Ka fa tlase e ka nna bosweu ba selefera ka botala ba legodimo, bontsho kgotsa botala kwa godimo.
Dikitsiso
Lelapa la Belonidae le na le mephato e le 10 ka dibopiwa di ka nna 34. E ka bonwa mo metsing kwa godimo. Mmala wa yone o e fa bokgoni ba go ka iphitlha mo metsing. E kgona go tlola e tswe mo metsing fa e ka tshosediwa. Karolo ya nko ya kwa godimo bona boleele jo bo feletseng fa e godile, e be e bonala e na le nko e e sa lekalekaneng. Di tsala ka go tshela mae mo metsing gore e tona e kgone go a nonofatsa ka peo ya yone. (Pelagic spawners). Mae a yone a maparelela mo dilo tse di kokobalang mo metsing.
Dijo
E fepa ka plankton fa e santse ele mmotlana le ditlhapi tse dinnye tse di ‘pelagic’, mme e ja di’crustaceans tse di thumang fa e setse ele ya mogolo.
Anamiso
E bonala mo mawatleng a mafelo a mogote le dipula le a a iketlileng mo lefatshe.
Dibopiwa tsa Mophato wa Yone
Tropical halfbeak - Tylosurus crocodilus


text:
Tshupô ya Phokoje ya Kapa
Ka boleele jwa bogodi jwa 86 goya go 97 cm le bokete jwa 2,5 kg goya go 4 kg, Phokoje ya Kapa (Vulpus chama), e e itsagaleng gape jaaka Phokoje e e Selefera, ke nngwe ya diphologolo tse di nnye go gaisa tsa sikaloontša mo Afrika Borwa. Ke phologolo e e sireleditsweng semmuso e, goya ka The Red List of Mammals of South Africa, Lesotho and Swaziland, gantsi e dulang kwa nageng e e bulegileng, jaaka sekgwa sa bojang, sekgwa sa bojang se se nang le sesuthu se se phatlhaletseng le dikgaolo tse di nang le bonnye jwa ditlhare, segolo thata kwa dikgaolong tse di omeletseng tsa Karoo, Kgalagadi le matlhakore a Sekaka sa Namib.
Di gatisitswe gape fa di le kwa Kimberley Thorn Bushveld, Eastern Mixed Kama Karoo le Dry Sandy Highveld Grassland, ga mmogo le kwa fynbos biome ya Kapa Bophirima, e e nang le dielô tse di kwa godimo tsa komotiso le dimela tse di kitlaneng. Di efoga dikgaolo tse di tletseng Diphokojwe tsa Mokwatla o Montsho (Canis mesomelas).
Gantsi di tsadisana botshelo jotlhe, mme tona le tshegadi di ipopa ka dipara ka dikgakologo, mme bana ba tsona di tsalwa malatsi ale 52 morago ga fao, go sale gale ka selemo, ka Lwetse goya go Ngwanatsele. Fela di itsagale gape ka go tlhatsa bana ka bothari jo bo jaaka Sedimonthole. Le fa ka tlwaelo di tlhatsa gangwe ka ngwaga, go na le dinako tse mo go tsona go nnileng le ditlhatsô di le pedi ka ngwaga tse di gatisitsweng.
Ditlhatsô gantsi di nna le bana ba le bararo goya go ba le bane, mme ditona di tlamela ditshegadi mo dibekeng tsa ntlha di le pedi morago ga go tsala. Bana ba simolola go fula fa di le dikgwedi di le nne mme di ikemela fa di le bogolo jwa dikgwedi di le tlhano. Di siamela go tsadisana go simolola fa di le bogolo jwa dikgwedi di le robongwe.
Mokgwa wa Polaô le Phepô
Ka tlwaelô di tsamaya bosigo, fela di diragatsa thata mo diureng tse di rurufetseng tsa motshegare. Goya ka Predation Management Manual, di ka fitlhelwa di tsamaya ka bonosi kgotsa ka dipara, fela di tsoma ka bonosi. Ga di bofufa jalo ka lefelo la tsongô, mme lefelo-tsongô le atologa gotswa go square kilometres di le tharo goya go someamararo.
Ke ka sewelo gore Diphokoje tsa Kapa di bake tatlhegelô ya leruo, ka ge gantsi di tlhasela diphologolo tse di nnye, jaaka ditshenekegi, dinonyane, digagabi, magotlo le ditoto. Fa di tlhasela leruo, e nna gantsi dikonyana tse di satswang go tsalwa tsa bogolo jo bo fitlhang go malatsi ale mane. Ka fa tlase ga mabaka ao, di tlile go bolaya fela ele nosi ka tiragalo nngwe le nngwe, mme gantsi di tlhasela kgokgotso kgotsa tlhogo ya setlhaselwa. Matshwao a mannye a meno a ka tlogelwa mo molaleng, legetleng kgotsa fa godimo ga serope sa setoto, fela ga go kitla go nna le matshwao a mongapô mme setoto se ka se gogwegogwe.
Fa di ja, gantsi di bula phatlhana mo letlhakoreng la phologolo mme di ja fela pelo, mala a mašwi (abomasum), leoto ka kwa morago le le boleta kgotsa kopakopanyo ya tseno tsotlhe. Dintlhana tsa dikgopo nako dingwe di a jewa, fela eseng marapo. Ka metsi e e rileng, fa setlhopha sa diphokoje se ja setoto, marago a tlile go jewa. Diphokoje gantsi di boela kwa sebolaweng sa tsona.
Metlhala e sebopego sa oblong mme e na le matshwao a manala jaaka metlhala ya ntša.
Taolô
Diphokoje tsa Kapa ka kakaretso ga di bake tshenyô e kgolo mo leruong. Dirisa legora le le sa senngweng ke phokoje (legora la sefo le le bogodimo jo bo ka nnang 1,2 m ka diphatlha tsa 74 mm) kgotsa legora la motlakase, go tlhatlhela diphologolo mo lesakeng bosigo, dikobi tsa modumo, lesedi kgotsa monkgo, badisa le diphologolo tsa tiso, tsotlhe tseno di ka thusa go thibela ditatlhegelô. Tiriso ya dirai tsa hoko tsa thwane ka segogedi e fitlhetswe fa e mokgwa wa tshamagano o o matshetshe mo diphokojeng tsa Kapa.
Translated by Nchema Rapoo


text:
271Se ipoke ka tsa letsatsi la kamoso; gonne ga o itse tse letsatsi le tla di tlisang.
2A yo mongwe a go tumise, e seng molomo wa gago; o sele, e seng loleme lwa gago!
3Lefika le makete, motlhaba ke morwalo, mme go ngadisiwa ke lesilo go makete go di gaisa ka bobedi jwa tsona.
4Kgalefo e setlhogo, bogale bo a bela, mme lefufa lone le ka kgonwa ke mang?
5Kgalemelo ponatshegong e phala lorato lo lo fitlhegileng. 6Dintho tse di ntshitsweng ke morati di a ikanyega, mme dikatlo tsa motlhoi di a aketsa.
7Yo o kgotsheng o gataka mafura a dinotshe, mme tsotlhe tse di galakang di monate mo go yo o tlala.
8Monna yo o thobileng mo gae, a kgarakgatshega, o tshwana le nonyane e e kobilweng mo sentlhageng sa yona.
9Lookwane le maswalo di thabisa pelo; monate wa tsala ya motho ke kgakololo ya pelo ya gagwe.
10Se tlogele tsala ya gago le tsala ya ga rraago; se tsene mo ntlong ya ga morwa-rraago ka letsatsi la tatlhego ya gago. Moagammogo yo o gaufi o gaisa morwa-rraago yo o kgakala.
11Ngwanaka, tlhalefa o thabise pelo ya me gore ke tle ke itse go fetola yo o nkgobang.
12E a re letlhale le bona dikotsi, le iphitlhe; mme ba ba sa tlhalefang ba fetele pele, ba wele tatlhegong.
13Mo amoge kobo, gonne o ipofile go lefela yo mongwe; tsaya peeletso mo go ene ka ntlha ya baeng.
14Yo o tshegofatsang mongwe-ka-ene ka lentswe le legolo mo mosong phakela o tla belaelwa gore o a rogaka.
15Thulelo e e rothang ka letsatsi la pula e tshwana le mosadi yo o tlholang a omanye.
25:24
16Yo o ka mo thibelang a ka thibela phefo le go tshwara lookwane ka seatla se se jang.
17Tshipi e loodiwa ka tshipi; motho le ene o betlwa ke yo mongwe.
18Yo o tlhokomelang setlhare sa feie o tla ja maungo a sona; yo o direlang morena wa gagwe o tla tlotlwa.
19Sefatlhego se ipona mo metsing; pelo ya motho e ipona jalo ka ya yo mongwe.
20Ga go kgore felo ga baswi le ga tatlhego; matlho a batho le ona ga a kgore.
Moreri 1:8
21Selefera e itshekisiwa mo pitseng e e gakolosang le gouta mo leisong le monna ka melomo ya ba ba mmokang.
22Le fa o ka tlhobola seeleele mmogo le mabele mo kikeng ka motshe, ga se kitla se tlogela boeleele jwa sona.
23Ela dinku tsa gago tlhoko thata gore di phela jang; o tsee matlhape tsia; 24gonne khumo ga se ya bosakhutleng; a kampo serwalo sa bogosi ke sa ditshika tsotlhe?
25E tla re fa bojang bo segilwe, fa go bonala botala jo bonana, fa merogo ya dithaba e phuthilwe, 26o bo o na le dikwana tse di go apesang; o ka reka tshimo ka diphelehu. 27Mašwi a dipodi a tla bo a lekanye go go jesa le ba lapa la gago le go phedisa malata a gago.


text:
Noka ya Okavango
(This page's format needs to be reviewed. You can help by editing it.)
Noka ya Okavango ke noka ee mo borwa bophirima jwa Aferika. Ke noka ya bone ee tona mo bogareng jwa borwa botlhaba jwa Aferika, e elelela kwa borwa botlhaba 1,600 km (990 mi). E simolola moAngola, kwa e itsegeng e le noka ya Cubango. Fa pejana mo borwa e aga bontlha bongwe jwa molelwane wa Namibia, gape e bo e elelela mo Botswana, le go tshologela kwa lefelong la diphologolo la Moremi.
Pele fa e tsena mo Botswana, noka e wela selekalekanyo sa 4 m, go kgabaganya selekanyo sa dikhilomethara di le 1.2 tsa bophara jwa noka, mo maphothophothong aa latelanag a Popa, a bonala fa noka e nale selekanyo sa metsi se se kwa tlase, jaaka noko ya komelelo.[1]
Go ntshetsa ntlheng ya moteng ga beisene, makgobokgobo ga a na kgwelo kwa lewatleng. Mo boemong jwa se, e kgwela kwa morageng wa sekaka sa Kalahari, se itsege ka leina la makgobokgobo a Okavango kgotsa Okavango Alluvial Fan. Ka paka ya pula e elelela kwa nokeng ya Boteti mme e re morago e tselegele kwa lefelong la Makgadikgadi le le rotloetsang kgolo ya lefelo ka paka ya dipula la makgobokgobo kwa lesome la makgolokgolo a dinonyane tsa Flamingo di kgobokanelang teng ka paka ya selemo.[2] Bontlha bongwe jwa go elela ga yone bo tlatsa lekadiba la Ngami. Go itsege ka dilo tsa tlholego, noka ya Okavango e nale lefolo la diphologolo la Moremi.
Kgotlhang ya metsi[paakanyo | edit source]
Mafatshe a Namibia le Botswana a nale tlwaelo ya leuba mme gape ka ditlamorago tse, go ntse go nale matshwenyego ka ga dikgotlhang tse di ka tlhagogang ka go dirisiwa ga metsi a noka. Namibia e agile motswedi wa metsi, wa selekanyo sa boleele jwa dikhilomethara tse makgolo a mararo,gape e ntshitse kgang ya go simolotse khutlola ya go aga kakana ee tsamaisang metsi ya boleele jwa selekanyo sa dikhilometha tse di makgolo a mabedi le masome a matlhano ee isang metsi go tswa nokeng go ya Namibia go fokotsa leuba.
Botswana, le fa go ntse jalo o dirisa makgobokgobo a Okavango go ngoka bajanala gammogo le go a dirisa e le motswedi wa metsi. Lephata la Water Affairs mo Botswana le tlhalositse gore 97% ya metsi e latlhega ka ntata ya kaologo, ka jalo lefatshe ga le kake la kgone go ka latlhegelwa ke bontlha bongwe jwa metsi.
Namibia, ka jalo, e tlhalositse gore e tla goga sepatlo sa metsi aa mo nokeng, gape le lebaganye le metsi aa elelang mo lefatsheng la bone. Go itebaganya le dikgang tsa go nna jalo,ka ngwaga wa 1994 Angola, Namibia le Botswana a dumalane ka mokwalo wa go simolodisa lekalana la Permanent Okavango River Basin Water Commission (OKACOM), go tlisa dikgakololo mo mafatsheng ka boraro ka ga ditsela tse di botoka tsa go dirisa didirisiwa tsa noka ya Okavango ka manontlhotlho.
Morwalela[paakanyo | edit source]
Fa mongwe a ka akanya ka makgobokgobo jaaka ditshika tsa setshidi se setona, ka jalo pelo ya sone e botona jwa selekanyo sa lekgolokgolo, makgolo a mabedi le masome a matlhano a dikhilomethara go ya mafelong a kwa godimo a Angola. Selekanyo se se a oketsega mme ga nngwefela mo ngwageng fa lefatshe la Angola le nelwa ke pula gararo ee fetang ee nang mo Botswana jaaka go ntse, ee romelang metsi aa mantsi mo Aferika ee reng morago e tshololele metsi a yone mo makgobokgobong a Okavango. Se se kaiwa e le morwalela mme eseng jaaka kwa mafatsheng a sele kwa morwalela o nang le ditshenyo tse di sa siamang, mo Okavango morwalela o nna o amogelwa.
Le fa dipula tsa kwa Angola di tshologa ka Firekgong, metsi a tsaya kgwedi yotlhe go tsamaya selekanyo sa dikhilomethara tse di makgolokgolo a noka ya Okavango. Gape a boa a tsaya kgwedi tse nne go tlhotlha ka dimela le metswedi ya bofelo ee selekanyo sa dikhilomethara tse di makgolo a mabedi le masome a matlhano a makgobokgobo. Ka ditlamorago morwalela o kwa godimo tlhata ka kgwedi ya Seetebosigo le Phatwe, ka nako ya fa Botswana a le mo pakeng ya mariga. Gape makgobokgoba a tlala gararo go fetla selekanyo sa one, a ngoka diphologolo go tswa bokgakala le gaufi gape a dira Aferika gore a nne nngwe ya lefelo la diphologolo .
Kwa bophareng jwa yone fa morwalela o le montsi mo ngwageng makgobokgobo a atlologa selekanyo sa makgolo le masome a matlhano a dikhilomethara go kgabaganya go tswa botlhaba go ya bophirima. Go fa mogopolo ka fa go leng selagana ka teng, fa mongwe a ka ne a lebisisa bontlha bongwe jwa makgobokgobo a le kgakajana,fa o ya le bontlha bongwe jwa one mongwe o ka lemoga gore bogodimo bo farologana le bonnye godimo ga selekanyo sa dikhilomethara tse di makgolo le masome a matlhano a dikhilomethara a le kwa tlase ga selekanyo sa 2m. Ka jalo mmu o monnye o o ka baka phetlogo ee tona.[3]
kitso ee kwadilweng go tsweng:[paakanyo | edit source]
- ↑ Siyabona Africa Travel (Pty) Ltd, "Popa Falls | Okavango River | Botswana" webpage: TravelZA-PopaFalls
- ↑ C. Michael Hogan (2008) Makgadikgadi , The Megalithic Portal, ed. A. Burnham [1]
- ↑ http://blog.africabespoke.com/okavango-delta-part-2/ Okavango River Flooding
Dikgoge tsa kwa ntle[paakanyo | edit source]
- Noka ya Okavango: motswedi wa Botselo
- Safari mo makgobokgobong
- Mmepe wa noka ya Okavango kwa Water Resources eAtlas
- Mmepe wa makgobokgobo a Okavango kwa RhinoAfrica
- Tsebe ya mogae ya OKACOM
- Khutlola ya OKACOM's EPSMO
- Mafelo a go iwang gone a Botswana
Coordinates: 18°57′43″S 22°29′04″E / 18.96194°S 22.48444°E


text:
71Jaanong Jerubaale, e bong Giteone, a phakela le batho botlhe ba ba nang nae, ba thibelela fa motsweding wa Harote, mme bothibelelo jwa Bamidiane bo ne bo le mo ntlheng ya bokone ya gagwe mo lebaleng go tloga fa thoteng ya More.
2Mme Morena a raya Giteone a re: “Batho ba ba nang nao ba bantsi. Ke palelwa ke go neela Bamidiane mo diatleng tsa bone, e se re gongwe Baiseraele ba inkgantshetsa ba re: ‘Go ikgolotse rona ka rosi.’ 3Mme jaanong tlhaba mokgosi mo ditsebeng tsa batho o re: ‘Yo o tshogileng le yo o boifang a a boe, a tshabe mo dithabeng tsa Gileate.’ ” Ga boa batho ba le 22 000, ga sala ba le 10 000.
4Mme Morena a raya Giteone a re: “Batho ba sa le bantsi. Ba folosetse kwa metsing, ke tle ke ba go fokoletse teng: Yo ke tla go laelang ka ga gagwe ke re: ‘A a ye nao,’ a ene a ye nao; mme mongwe le mongwe yo ke go laelang ka ga gagwe ke re: ‘A a se ye nao,’ a ene a se ka a ya nao.” 5A folosetsa batho kwa metsing, mme Morena a raya Giteone a re: “Mongwe le mongwe yo o kapetsang metsi ka seatla le molomo jaaka ntšwa, mmee go sele; gape mongwe le mongwe yo o khubamang ka mangole go nwa a tomame o mmee go sele.” 6Palo ya ba ba neng ba a kapetsa, ba a isa ka diatla kwa melomong, e ne e le banna ba le 300; batho botlhe ba bangwe ba ne ba khubame ka mangole go nwa metsi ba tomame. 7Ke fa Morena a raya Giteone a re: “Ke tla lo golola ka banna ba le 300 ba, ba ba noleng ka go kapetsa, ke neela Bamidiane mo diatleng tsa gago. Mme a batho botlhe ba bangwe ba boele kwa magaeng a bone.”
8Jaanong ba itseela mefago ya batho le dinaka tsa bone. Mme Giteone a busetsa banna botlhe ba Iseraele kwa magaeng a bone, a sala fela a na le banna ba le 300 bale. Mephato ya Bamidiane e ne e le kwa tlase ga gagwe mo lebaleng.
9Ya re bosigo Morena a mo raya a re: “Tsoga o fologele kwa mephatong eo, gonne ke e neetse mo diatleng tsa gago. 10Mme fa o boifa go fologa, fologa le Phura motlhanka wa gago pele, o ye kwa mephatong eo, 11o utlwelele se ba se buang teng. Morago ga moo o tla bo o tiile moko go ka fologela teng le go tlhasela mephato eo.” A fologa a na le Phura motlhanka wa gagwe, a fitlha kwa batlhabaning ba ba tlhometseng fa bokhutlong jwa bothibelelo. 12Mme Bamidiane le Baamaleke le botlhe ba kwa botlhabatsatsi ba bo ba robetse mo lebaleng jaaka segopa sa tsie; dikammele tsa bone e le tse di se nang palo, di le kana ka motlhaba o o fa losing lwa lewatle.
13Jaanong ya re Giteone a goroga, a fitlhela mongwe a bolelela yo mongwe toro a re: “Utlwa toro e ke e lorileng, ke bonye senkgwe se se besitsweng sa garase se kgokologela mo bothibelelong jwa Bamidiane, se fitlha kwa tenteng, se e itaya, ya wa, sa e pitikolola, ya kanama.”
14Mme mongwe-ka-ene a araba a re: “Selo se ga se sepe fa e se tšhaka ya ga Giteone morwa Joase, monna wa Moiseraele. Modimo o neetse Bamidiane le mephato yotlhe mo diatleng tsa gagwe.”
15Ya re Giteone a utlwa polelo e ya toro le phuthololo ya yona, a obamela Morena, a boela kwa bothibelelong jwa Baiseraele a re: “Tsogang, gonne Morena o neetse mephato ya Bamidiane mo diatleng tsa lona.”
16Mme a kgaoganya banna ba le 300, a ba dira ditlhopha tse tharo, a tsenya dinaka mo diatleng tsa botlhe le dinkgwana tse di lolea le dirumola mo teng ga dinkgwana; 17a ba raya a re: “Ntebeng lo dire fela jaaka nna; mme e re ke fitlha fa bothibelelong, lo dire gape jaaka ke dira.
18E re fa ke letsa lonaka nna le botlhe ba ke nang nabo, le lona lo letse dinaka mo ntlheng tsotlhe tsa bothibelelo, lo thele lešalaba lo re: ‘Ntwa ya Morena le ya ga Giteone!’ ”
19Giteone le banna ba ba lekgolo ba ba nang nae ba fitlha fa bothibelelong, e le gona go bewang balebeledi ba gare ga bosigo. Ke fa a letsa lonaka, a thuba nkgwana e a e tshotseng ka seatla. 20Jaanong ba ditlhopha tse tharo ba letsa dinaka, ba thuba dinkgwana, ba tshwara dirumola ka diatla tsa molema le dinaka ka diatla tse di jang, ba di letsa, ba kua ba re: “Tšhaka ya Morena le ya ga Giteone!” 21Ba ne ba ntse ba eme mongwe le mongwe fa a emeng teng mo tikologong ya bothibelelo, mme mephato yotlhe ya sia, ya goa ya tshaba. 22Ya re ba ntse ba letsa dinaka tse di 300, Morena a bolaanya Bamidiane ka ditšhaka tsa bone mo bothibelelong jotlhe, mme ba bangwe ba tshabela kwa Betšhita ntlheng ya Sereta go ya go fitlha kwa losing lwa Abele-Megola gaufi le Tabathe.
23Jaanong banna ba Iseraele, e bong Banafetale le Baasere le Bamanase botlhe ba kuiwa go latelela Bamidiane. 24Gape Giteone a roma barongwi kwa dithabeng tsotlhe tsa ga Eferaime a re: “Fologang lo kgatlhantshe Bamidiane, lo ba thibelelele metsi go fitlha kwa Bethe-Bara le Joretane!” Ke fa go kuiwa banna botlhe ba Eferaime, ba ba thibelelela metsi go fitlha kwa Bethe-Bara le Joretane. 25Le gona ba tshwara dikgosi tse pedi tsa Bamidiane, e bong Orebe7:25 Ke go re: legakabe. le Seebe;7:25 Ke go re: Phiri. ba bolaela Orebe kwa Lefikeng la ga Legakabe le Seebe kwa Segatelong sa ga Phiri, ba feta ba latelela Bamidiane. Mme ba isa ditlhogo tsa boOrebe le Seebe kwa go Giteone kwa moseja ga Joretane.


text:
141Gonne Morena o tla utlwela Jakobe botlhoko, a itlhaolela Iseraele gape, a ba nnisa mo lefatsheng la bone. Baeng ba tla ikopanya nabo, ba kgomarela ntlo ya ga Jakobe.
2Merafe e tla ba tsaya, e ba isa kwa mafelong a ga bone, mme Baiseraele ba tla ba rua mo lefatsheng la Morena e le batlhanka le malata; ba tla thopa bathopi ba bone, ba busa bagateledi ba bone.
3E tla re ka letsatsi le Morena a go lapolosang ka lone, a go ntsha mo tapisegong ya gago le mo tshwenyegong ya gago le mo botlhankeng jwa gago jo bo makete jo o neng o le mo go jona, 4o tlhabe sefela sa tshotlo ka ga kgosi ya Babele o re:
“Kana o didimetse jang ne mogateledi! Kana kgatelelo e khutlile jang ne! 5Morena o robile thupa ya baikepi le thobane ya babusi ba ba pelompe; 6e e neng e itaya merafe ka kgakalo, e e otla, e sa khutle; e gatelela ditšhaba ka bogale, e ba latelela go se na thekegelo. 7Jaanong lefatshe lotlhe le a ikhutsa, le a lapologa, le a ipela.
8Mesiperese le yona e a go itumelela le mesetere ya Lebanone ya re: ‘E sa le o namalala, ga go tlhatlogele moremi ope kwano go rona.’
9“Felo ga baswi kwa tlase go ne go huduega ka ntlha ya gago go go kgatlhantsha, fa o goroga. Go ne go tsosa baswi ka ntlha ya gago, e leng bagogi botlhe ba lefatshe; go emisa dikgosi tsotlhe tsa ditšhaba mo ditulong tsa tsone tsa bogosi. 10Tsa bua tsotlhe, tsa go raya tsa re: ‘Le wena o koafetse jaaka rona, jaanong o tshwana le rona. 11Boikgantsho jwa gago bo digetswe mo felong ga baswi mmogo le ditumo tsa diharepa tsa gago; sebodu se adilwe ka fa tlase ga gago, diboko di a go khurumetsa.’
12“Kana o wele jang ne mo legodimong, wena naledi ya masa, morwa mahube! Kana o digetswe jang ne fa fatshe, wena mofenyi wa ditšhaba! 13Ee, wena o ne o itheile pelong ya gago wa re: ‘Ke tla tlhatlogela kwa legodimong, ke baya sedulo sa me godimo ga dinaledi tsa Modimo, ke nna mo thabeng ya kgobokano ya medimo kwa kgakala ntlheng ya bokone. 14Ke tla tlhatlogela kwa godimo ga maru, ke itekanya le Mogodimodimo.
15Mme o tla digelwa kwa felong ga baswi, kwa tlasetlase moleteng.’
16“Ba ba go bonang ba tla go leba thata, ba go akanya ba re: ‘A ke ene monna yo o neng a roromisa lefatshe, a reketlisa magosi? 17Yo o neng a fetola lefatshe sekaka, a ribegetsa metse ya lone, a sa golole batshwarwi ba gagwe gore ba boele kwa gae?’ 18Dikgosi tsotlhe tsa ditšhaba di robetse ka tlotlo, nngwe le nngwe mo phupung ya yona. 19Ke wena o le wesi fela o latlhetsweng kwa kgakala le phupu ya gago jaaka letlhogela le le nyatsegang le jaaka setoto se se gatakwang; o khurumeditswe ke ba ba bolailweng, ba ba tlhabilweng ka tšhaka, ba ba latlhetsweng mo matlapeng a mosima.
Jer. 22:19
20Ga o nke o kopana le tsona dikgosi mo phupung, gonne o sentse lefatshe la gago, o bolaile morafe wa gago; losika lwa mosenyi ga lo nke lo umakiwa ka go sa feleng. 21Baakanyetsang bana ba gagwe polao ka ntlha ya maleo a borraabo gore ba se ka ba tsoga, ba thopa lefatshe, ba le tlatsa metse.”
22Morena wa masomosomo o bua a re: “Ke tla ba tsogela, ke nyeletsa leina la Babele le masalela a teng, le bana le losika lotlhe lwa teng – ke lefoko la Morena. 23Ke tla go fetola naga ya ditlhong le madutela a metsi; ke tla go feela, ke go olola ka lefeelo la tshenyo – ke lefoko la Morena wa masomosomo.”
24Morena wa masomosomo o ikanne a re: “Ruri, go tla dirafala jaaka ke akantse; se ke se ikaeletseng se tla tlhomama. 25Ke tla phatlakanya Moasiria mo lefatsheng la me, ke mo gataka mo dithabeng tsa me gore joko ya gagwe e tloge mo melaleng ya bone le morwalo o a o ba rwesitseng o tloge mo magetleng a bone. 26Ke ona maikaelelo a a tiisitsweng ka ga lefatshe lotlhe. Ke lone letsogo le le otlololetsweng ditšhaba tsotlhe.” 27Gonne Morena wa masomosomo o ikaeletse jalo – ke mang yo o ka mo thibelang? Letsogo la gagwe le otlologile – ke mang yo o ka le busang?
28E rile ka ngwaga o kgosi Ahase o suleng ka ona ga tla taelo ya Modimo e e reng:
29“O se ka wa itumela, wena lefatshe lotlhe la Bafelesita, ka thupa e e go iteileng e robilwe! Gonne mo lotsong lwa noga go tla tswa mokopa; leungo la ona e tla nna kgwanyape e e fofang.
30Ba ba tlhokang thata ba tla bona mafulo, bahumanegi ba tla ikhutsa ba le mo phemelong. Mme losika lwa gago ke tla lo isa losong ka tlala, masalela a gago ke tla a bolaya.
31“Wena kgoro, bokolela! Wena motse, goa! Wena Lefatshe lotlhe la Bafelesita, tetesela! Gonne musi o tswa kwa bokone, mme ga go na ope yo o itsamaelang a le esi mo masomong a gagwe.”
32Barongwi ba setšhaba ba tla arabiwa jang? Ba tla arabiwa jaana: “Morena o theile Sione. Babogisegi ba morafe wa gagwe ba bona botshabelo teng.”


text:
131Morena a ba a bua le Moše a re: 2“Ntlhaolele maitibolo otlhe; sengwe le sengwe se mmaaso a itibolang ka sona, ke sa me mo bathong le mo diruiweng.”
18:15
Luka 2:23
3Mme Moše a raya morafe a re: “Gakologelwang letsatsi le lo duleng mo Egepeto mo ntlong ya botlhanka ka lone. Gonne Morena o lo ntshitse mono ka letsogo le le tiileng. Ka moo a go se ka ga jewa tse di bedisitsweng. 4Lo huduga kajeno mo kgweding ya Abibi.13:4 Ke go re: Diako. 5Mme e re fa Morena a sena go lo fitlhisa mo lefatsheng la Bakanana le Bahethe le Baamori le Bahewi le Bajebusi le o le ikanetseng borraeno a re, o tla le lo naya, e le lefatshe le le elang mašwi le dinotshe, foo lo tshware tirelo e ka kgwedi e.
6Lo je dinkgwe tse di sa bedisiwang ka malatsi a supa; mme letsatsi la bosupa e nne la moletlo wa Morena.
7A go jewe dinkgwe tse di sa bedisiwang ka malatsi a supa. A go se ka ga bonwa tse di bedisitsweng mo go lona; le gona a go se ka ga bonwa letlhabego lepe mo lefatsheng lotlhe la lona.
8Lo bolelele bomorwa-lona ka letsatsi leo lo re: ‘Ke ka ntlha ya tsona tse Morena o di re diretseng jale fa re huduga kwa Egepeto.’ 9A moletlo o e nne sesupo sa lona mo diatleng tsa lona, le segopotso fa gare ga matlho a lona gore molao wa Morena o nne mo melomong ya lona; gonne Morena o lo ntshitse mo Egepeto ka letsogo le le thata.
11:18
10Tshegetsang molao o ka sebaka sa ona ka ngwaga mongwe le mongwe.
11“Jaanong e re Morena a se na go lo fitlhisa mo lefatsheng la Bakanana jaaka a lo ikanetse le borraeno, le go le lo naya, 12lo neele Morena sengwe le sengwe se mmaaso a itibolang ka sona. Ditsalwapele tsotlhe tsa diruiwa tse e leng tsa gago tse ditonanyana ke tsa Morena. 13Leitibolo lengwe le lengwe la esele lo le rekolole ka kwana; mme fa lo sa rate go le rekolola, lo le robe molala. Mme lo rekolole le maitibolo otlhe a batho, e bong bomorwaa-lona ba ntlha. 14Jaanong e re fa bomorwaa-lona ba lo botsa ka moso ba re: ‘Ke go reng?’ lo ba ree lo re: ‘Morena o re ntshitse ka letsogo le le tiileng mo Egepeto mo ntlong ya botlhanka.
15Gonne e rile Farao a le peloethata, a gana go re naya tsela, Morena a bolaya maitibolo otlhe mo lefatsheng la Egepeto, e bong a batho le a diruiwa. Ke ka moo re tlhabelang Morena maitibolo otlhe a tse di ditonanyana, mme re rekolola bomorwaa-rona ba ntlha botlhe.
16A mokgwa o e nne sesupo mo diatleng tsa lona le letshwao fa gare ga matlho a lona. Gonne Morena o re ntshitse mo Egepeto ka letsogo le le thata.’ ”
17E rile Farao a sena go naya morafe tsela, Modimo wa se ka wa ba tlhamalaletsa kwa lefatsheng la Bafelesita, le fa tsela e e gaufi e le yona. Gonne Modimo o dirile jalo gore e se re gongwe fa batho ba bona tlhabano, ba ikwatlhaya, ba boela kwa Egepeto. 18Ke ka moo Modimo o neng wa faposetsa morafe tseleng e e yang kwa sekakeng kwa Lewatleng la Motlhaka. Baiseraele ba bolotse mo lefatsheng la Egepeto ba ipaakanyeditse tlhabano.
19Moše a huduga a rwele marapo a ga Josefa, gonne ene o ne a ikanisitse Baiseraele thata a re: “E re bofelong fa Modimo o lo ela tlhoko, lo tloge mono lo tshotse marapo a me.”
Još. 24:32
20Ba tloga kwa Sukothe, ba ya ba thibelela kwa Ethame kwa sekaka se simologang teng. 21Morena o ne a ba etelela pele ka pinagare ya leru motshegare go ba goga mo tseleng le ka pinagare ya molelo bosigo go ba bonegela gore ba itse go tswelela pele bosigo le motshegare.
Num. 9:15-23
1 Bakor. 10:1
22Pinagare ya leru e ne e sa tloge fa pele ga morafe motshegare le ya molelo e sa tlhokafale bosigo.


text:
241Jaanong e rile Bileame a bona, fa go kgatlha Morena go tshegofatsa Iseraele, a se ka a ya go dirisa tsa botlhodi jaaka pele, mme a lebisa sefatlhego sa gagwe kwa sekakeng. 2Bileame a tsholetsa matlho, a bona Baiseraele ba thibeletse ka fa ditsong tsa bone. Ke fa Mowa wa Modimo o tla mo go ene, 3mme a tlhaba loboko lwa gagwe a re:
“Go bua Bileame
morwa Beore,
go bua monna
yo o budulogileng matlho;
4go bua yo o utlwang
mafoko a Modimo,
yo o a tleng a bone tshenolo
ya Mong-wa-thata-yotlhe,
a wetse fa fatshe
a budulogile matlho, a re:
5Di dintle jang ne,
ditente tsa gago, Jakobe,
le meago ya gago, Iseraele!
6Di tshwana le melapo
e e anameng le masimo
a a fa nokeng
le mekgwaphana
e e jwetsweng ke Morena
le mesetere e e fa metsing.
7Metsi a tla ela
a tswa mo dinkgong tsa bone;
dijwalo tsa bone
di fa metsing a mantsi;
kgosi ya bone
e tla gaisa Agage;
bogosi jwa bone
bo tla tlotlomala.
8Modimo o ba ntshitse
kwa Egepeto,
o tshwana le dinaka tsa nare
mo go bone.
Ba tla nyeletsa baheitane,
baba ba bone,
le go ba roba marapo,
ba ba tlhabaka
ka metsu ya bone.
9Ba robala,
ba itaetse jaaka tau
le jaaka tau e namagadi;
ke mang yo o ka ba tsosang?
Yo o go tshegofatsang,
Iseraele, o tshegofaditswe;
yo o go hutsang o hutsitswe.”
Gen. 49:9
12:3
10Ya ba gona Balake a tukelang Bileame bogale, a ithwala megono. Balake a raya Bileame a re: “Ke go biditse gore o hutse baba ba me, mme bona, o setse o ba tshegofaditse gararo. 11Jaanong he, tshabela kwa ga eno. Ke ne ke re, ke tla go tlotla thata, mme bona, Morena o go thibetse gore o se bone tlotlo.”
12Bileame a araba Balake a re: “Kana le barongwi ba o ba romileng kwa go nna ke ba reile ka re: 13‘Le fa Balake a ka nnaya selefera le gouta tse di tletseng mo ntlong ya gagwe, ga nka ke ka kgona go tlola taelo ya Morena go dira tse di molemo gongwe tse di bosula ka bogaka. Se Morena o se buang ke sona se ke tshwanetseng go se bua.’
14“Mme jaanong, bona, ke boela kwa morafeng wa ga etsho. Tlaa he, ke tla go senolela tse morafe oo o tla di direlang morafe wa gago mo metlheng ya bofelo.” 15A ba a tlhaba loboko lwa gagwe a re:
“Go bua Bileame
morwa Beore,
go bua monna
yo o budulogileng matlho;
16go bua yo o utlwang
mafoko a Modimo,
yo o itseng tsa kitso
ya Mogodimodimo,
yo o bonang tshenolo
ya Mong-wa-thata-yotlhe,
a wetse fa fatshe,
a budulogile matlho, a re:
17Ke a mmona,
mme e seng jaanong,
ke mo lebile, mme ga a gaufi.
Naledi e bonala
e tswa mo go Jakobe,
thobane ya bogosi e tsoga
e tswa mo go Iseraele.
O tla tšhwetla ditlhogo
tsa Moabe,
a diga beng ba moferefere
botlhe.
Luka 1:78
2 Sam. 8:2
Amose 2:2
18Le Etomo e tla nna boswa
jwa gagwe
le Seire, baba ba gagwe,
e tla nna kabelo ya gagwe,
mme Iseraele o tla thatafala.
Amose 9:11,12
19Oora Jakobe o tla busa,
a nyeletsa bafalodi ba metse.”
20Ya re a bona Baamaleke a tlhaba loboko lwa gagwe a re:
“Baamaleke ke ba pele
ba baheitane,
mme bokhutlo jwa bone
ke go ya tatlhegong.”
21Ya re a bona Bakeni, a tlhaba loboko lwa gagwe a re:
“Kago ya gago e tiile,
sentlhaga sa gago
se agilwe mo lefikeng.
Oba. 3
22Le fa go ntse jalo Kaine
o na le go nyelediwa.
E tla nna leng, fa Baasiria
ba go isa mo botshwarong?”
23A ba a tlhaba loboko lwa gagwe a re:
“A tatlhego wee!
Go tla falola mang,
fa Modimo o dirafatsa tseo?
24Dikepe di tla tswa
ntlheng ya Bakhithime,
beng ba tsona ba tla gatelela
Baasiria,
ba gatelela boora Ebere,
mme le bona
ba tla ya tatlhegong.”
25Jaanong Bileame a nanoga, a tsamaya, a boela kwa ga gabo. Le Balake a tsamaya ka tsela ya gagwe.


text:
Bolwetse Jwa Sukiri—A o Ka Fokotsa Kotsi ya Gore bo go Tshware?
PALO ya batho ba ba tshwarwang ke bolwetse jwa sukiri e ntse e oketsega thata mo e leng gore e setse e le bothata jwa lefatshe lotlhe. Go na le mefuta e mebedi ya bolwetse jwa sukiri. Sukiri ya type 1 gantsi e simolola mo bongwaneng mme gone jaanong dingaka ga di itse gore di ka e thibela jang. Mo setlhogong seno go tla buiwa ka type 2 e diperesente di le 90 tsa batho ba ba tshwerweng ke bolwetse jwa sukiri ba tshwerweng ke yone.
Le fa mo nakong e fetileng bolwetse jwa sukiri jwa type 2 bo ne bo tshwara batho ba bagolo fela, bosheng jaana bo tshwara le bana. Le fa go ntse jalo, bomankge ba bolela gore kotsi ya go tshwarwa ke bolwetse jwa sukiri jwa type 2 e ka fokodiwa. Go nna le kitso e e rileng ka bolwetse jono jo bo bofitlha go ka go thusa thata. *
Bolwetse Jwa Sukiri ke Eng?
Bolwetse jwa sukiri ke bolwetse jo bo dirang gore motho a nne le sukiri e ntsi mo mading. Bolwetse jono bo senya thulaganyo ya mmele ya go fetisetsa sukiri e e mo mading mo diseleng gore motho a nne le maatla. Seno se senya dirwe tse di botlhokwa e bile se dira gore madi a se ka a elela sentle mme ka dinako dingwe go ka felela ka gore motho a kgaolwe monwana wa leoto kgotsa leoto ka bolone, e bile bo ka baka bofofu le bolwetse jwa diphilo. Batho ba le bantsi ba ba tshwerweng ke bolwetse jwa sukiri ba bolawa ke bolwetse jwa pelo kgotsa setorouko.
Go nna le mafura a mantsi mo mmeleng ke bothata jo bogolo mo bathong ba ba tshwerweng ke bolwetse jwa sukiri jwa type 2. Bomankge ba dumela gore mafura a a mo mpeng le mo lethekeng a bontsha gore motho o mo kotsing ya go tshwarwa ke bolwetse jwa sukiri. Mme go bonala mafura a a mo lobeteng le mo sebeteng e le one thata a kgoreletsang tsela e mmele o laolang sukiri e e mo mading ka yone. O ka dira eng go fokotsa kotsi ya gore o tshwarwe ke bolwetse jono?
Dikgato Tse Tharo Tse di ka Fokotsang Kotsi ya Bolwetse Jwa Sukiri
1. Fa e le gore o mo setlhopheng sa batho ba ba mo kotsing ya go tshwarwa ke bolwetse jono, tlhatlhoba sukiri e e mo mading a gago. Gantsi pele ga motho a tshwarwa ke bolwetse jwa sukiri jwa type 2 o tshwarwa ke bolwetse jo bo bidiwang prediabetes—seemo seno se dira gore sukiri e e mo mading e nne kwa godimo go se kae. Malwetse ano a mabedi ga a tshwane: Le fa gone bolwetse jwa sukiri bo ka kgona go laolwa, ga bo ise bo kgone go alafiwa. Kafa letlhakoreng le lengwe, batho ba ba tshwerweng ke prediabetes ba kgona go dira gore sukiri e e mo mading a bone e boele mo selekanyong se se siameng. Prediabetes e ka tswa e se na matshwao ape a a lemotshegang. Ke ka moo gantsi bolwetse jono bo sa lemogiweng. Go ya ka dipego dingwe, batho ba le dimilione di le 316 lefatshe ka bophara ba na le prediabetes; mme bontsi jwa bone ga ba itse. Ka sekai kwa United States fela, diperesente di le 90 tsa batho ba ba nang le prediabetes ga ba itse gore ba na le yone.
Le fa go ntse jalo, ga go reye gore prediabetes ga e kotsi. Mo godimo ga gore e baka bolwetse jwa sukiri jwa type 2, bosheng jaana e ile ya amanngwa thata le kotsi ya bolwetse jwa go latlhegelwa ke tlhaloganyo. Fa e le gore o mokima, ga o itshidile mmele kgotsa go na le mongwe mo lelapeng la gaeno yo o nang le bolwetse jwa sukiri, o ka tswa o setse o na le prediabetes. O ka itse seno fa o ka tlhatlhoba madi a gago.
2. Tlhopha dijo tse di nang le dikotla. O ka solegelwa molemo ke go dira dilo tse di latelang fa go kgonega: Ja dijo tse dinnye go na le tse o tlwaetseng go di ja. Go na le gore o nwe dijusi tse di nang le sukiri le dinotsididi tse dingwe, nwa metsi, teye kgotsa kofi. Ja borotho jo bo nang le dikotla, raese le pasta ka tekatekano go na le gore o je dijo tse di se nang dikotla. Ja nama e e se nang mafura, tlhapi, manoko le dinawa.
3. Itshidile mmele ka metlha. Go itshidila mmele go ka fokotsa sukiri mo mading a gago e bile go ka go thusa gore o nne le boima jwa mmele jo bo siameng. Mankge mongwe a re mo boemong jwa go lebelela thelebishene dirisa nako nngwe go itshidila mmele.
O ka se ka wa fetola dijini tsa gago mme o ka fetola tsela e o tshelang ka yone. Go dira sotlhe se re ka se kgonang go tokafatsa botsogo jwa rona ga se matsapa a bophiri.
^ ser. 3 Tsogang! ga e buelele mofuta ope wa dijo kgotsa thulaganyo ya go itshidila mmele. Mongwe le mongwe o tshwanetse go sekaseka ka kelotlhoko se a batlang go se dira le go bua le ngaka pele ga a dira ditshwetso tse di amanang le botsogo jwa gagwe.


text:
Ke ne ke ile Chobe National Park ke dirisa malatsi a boitapoloso a tlhomaganeng a phukwi.
Day1(Sat)
E tla tsaya lobaka la dioura tse lesome le bongwe go ya ko go tse di lesomele bobedi go tswa mo Gaborone go ya kasane, jaanong re emeletse mosong o no ka nako ya borataro.
Re kgweeditse tsela yotlhe. Re lebogela go kgweetsa.
Ke bone thutlwa ga ke tsena mo chobe.
Re dikologile noka ya chobe.
Re gorogile ko Chobe Safari Lodge ko tlhoko ga noka mo kasane.
Mathinthinyane o lebile mo pipeng.
Baeti ba le bararo ba ba etelang Africa ba ne ba tlhomile ditante gaufi.
Day2(Sun)
Re ne ra ya go bona diphologolo mo mosong.
Re bone nare.
Re bone thutlwa gaufi.
Le tlou.
Go ne go na le mathinthinyane go dikologa ditante tsa baeti.
Ditshwene di ne di batla dijo nako e ntsi.
Re gorogile ko parkeng ko re ithutileng ngwao setso.
Mantlo a ngwao a ne a supiwa.
Re jele dijo tsa motshegare ko lodgeng.
Re bone ditlou mo metsing re le mo sekepeng.
Nare.
Kwena e arametse letsatsi.
Kwena e lebega e tshwere Impala.
Ditlou tse dingwe di tlola noka.
Batho ba le bantsi ba ba mo dikepeng ba kgobane go bona ditlou di tlola noka.
Day3(Mon)
Re ne ra ya go bona diphologolo tsatsi lotlhe. Impala e ne e le ntsi.
Dinare di ne di le dintsi.
Go ne go na le tawana, mme ga ke a kgona go e tsaya senepe sentle.
Ga e nwa metsi, go ne go lebega go le thatanyana.
Day4(Tue)
Go ne go na le dijo tse dinnye mo shopong.
Botswana e na le ditsela tse pedi ntlheng e le nngwe.


text:
Joshua o a tlhomiwa gore a tlhatlhame Moshe (12-23)
27 Go tswa foo, bomorwadia Selofehade,+ morwa Hefere, morwa Gileade, morwa Makire, morwa Manase, ba malapa a ga Manase morwa Josefa, ba ne ba atamela. Maina a bomorwadie e ne e le Mahela, Noa, Hogola, Mileka le Tiresa.2 Ba ne ba ema fa pele ga ga Moshe, moperesiti Eliasare, dikgosana+ le phuthego yotlhe kwa kgorong ya tente ya bokopanelo mme ba re:3 “Rraarona o swetse kwa nageng, mme gone o ne a se mo setlhopheng sa ba ba neng ba ikopanya mmogo gore ba ganetsane le Jehofa, ba ba neng ba eme Kora+ nôkeng, mme gone o ne a swela boleo jwa gagwe mme o ne a se na bana bape ba basimane.4 Ke ka ntlha yang fa leina la ga rraarona le tshwanetse go nyelela mo lelapeng la gagwe ka gonne a ne a se na ngwana wa mosimane? Re neyeng boswa jwa naga jo bo tshwanang le jwa bomorwarraagwe rraarona.”5 Ka jalo, Moshe o ne a isa kgang ya bone fa pele ga ga Jehofa.+6 Go tswa foo, Jehofa o ne a raya Moshe a re:7 “Bomorwadia Selofehade ba nepile. O tshwanetse go ba naya naga e le boswa jo bo tshwanang le jwa bomorwarraagwe rraabone, mme o fetisetse boswa jwa ga rraabone mo go bone.+8 Mme o reye Baiseraele o re, ‘Fa monna a swa a se na ngwana wa mosimane, lo tshwanetse go dira gore boswa jwa gagwe bo fetele mo go morwadie.9 Fa a se na ngwana wa mosetsana, lo tla naya bomorwarraagwe boswa jwa gagwe.10 Mme fa a se na bomorwarraagwe, lo tla naya bomorwarraagwe rraagwe boswa jwa gagwe.11 Fa rraagwe a se na bomorwarraagwe, boswa joo lo tla bo naya wa losika lwa gagwe yo o gaufi thata le ene mo lelapeng la gagabo, mme e tla nna jwa gagwe. Ono e tla nna molao mo Baiseraeleng go ya ka tshwetso ya boatlhodi, fela jaaka Jehofa a laetse Moshe.’”12 Morago ga moo, Jehofa o ne a raya Moshe a re: “Tlhatlogela mo thabeng eno ya Abarime+ mme o lebe lefatshe le ke tla le nayang Baiseraele.+13 Fa o sena go le bona, le wena o tla phuthelwa kwa bathong ba gaeno,*+ fela jaaka Arone mogoloo,+14 ka gonne fa phuthego e ne e nkomanya kwa nageng ya Tsine, lo ne lwa se ka lwa ikobela taelo ya me ya gore lo bontshe gore ke boitshepo fa pele ga bone ka metsi.+ Ke raya metsi a Meriba+ kwa Kadeshe+ kwa nageng ya Tsine.”+15 Foo Moshe o ne a raya Jehofa a re:16 “Mma Jehofa, Modimo yo o nayang batho botlhe botshelo,* a tlhome monna yo o tla okamelang phuthego17 yo o tla tswang a bo a tsena fa pele ga bone le yo o tla ba kaelang fa ba tswa a bo a ba tsenya, gore phuthego ya ga Jehofa e se ka ya nna jaaka dinku tse di se nang modisa.”18 Ka jalo, Jehofa o ne a raya Moshe a re: “Tsaya Joshua morwa Nune, monna yo moya o leng mo go ene, mme o beye seatla sa gago mo go ene.+19 Go tswa foo, o mo emise fa pele ga ga moperesiti Eliasare le fa pele ga phuthego yotlhe, mme o tshwanetse go mo tlhoma ba ntse ba lebile.+20 Mme o mo neye bontlhanngwe jwa taolo* ya gago,+ gore phuthego yotlhe ya Baiseraele e tle e mo reetse.+21 A eme fa pele ga ga moperesiti Eliasare, yo a tla mmoletsang fa pele ga ga Jehofa a dirisa Urime.+ Ba tla tswa ka taelo ya gagwe e bile ba tla tsena ka taelo ya gagwe, ene mmogo le Baiseraele botlhe le phuthego yotlhe.”22 Ka jalo, Moshe o ne a dira fela jaaka Jehofa a ne a mo laetse. O ne a tsaya Joshua a bo a mo emisa fa pele ga ga moperesiti Eliasare le fa pele ga phuthego yotlhe,23 mme o ne a baya diatla tsa gagwe mo go ene a bo a mo tlhoma,+ fela jaaka Jehofa a ne a buile ka Moshe.+


text:
121Ba ga etsho, ga ke rate gore lo tlhoke kitso ka ga dineo tsa Mowa. 2Lo itse gore e rile lo sa le baheitane, lwa gogelwa kwa medimong ya diseto e e dimumu jaaka lo timeditswe.
3Ke ka moo ke lo itsiseng gore ga go ope yo e ka reng a bua ka Mowa wa Modimo a re: “A go hutsiwe Jesu!” E bile ga go ope yo o ka reng: “Jesu ke Morena!” fa e se ka Mowa o o Boitshepo.
1 Joh. 4:2,3
4Go na le dineo tse di sa tshwaneng, mme Mowa o mongwe fela;
Baef. 4:14
5go na le ditirelo tse di farologanyeng, mme Morena o mongwe fela;
Baef. 4:11
6go na le dinonofo tsa mefutafuta, mme Modimo o mongwe fela o o dirang tsotlhe mo go botlhe. 7Mongwe le mongwe o newa ponatshego ya Mowa go nna thusego ya botlhe.
8Gonne yo mongwe o newa go bua ka botlhale ka Mowa, yo mongwe go bua ka kitso ka ona Mowa oo; 9yo mongwe o newa tumelo ka ona Mowa oo, yo mongwe dineo tsa go fodisa ka ona Mowa oo; 10yo mongwe go dira dikgakgamatso, yo mongwe go bua jaaka moporofeti, yo mongwe go farologanya mewa, yo mongwe mefuta ya dipuo tsa loleme, yo mongwe phuthololo ya dipuo tseo.
Dit. 2:4
11Mme dilo tsotlhe tseo di dirwa ke ona Mowa o mongwe fela oo, o o abelang mongwe le mongwe ka fa o ratang ka teng.
Baroma 12:3
Baef. 4:7
12Gonne go ntse jaaka go le mmele o le mongwe o o nang le ditokololo tse dintsi, mme ditokololo tsotlhe tsa mmele, le fa di le dintsi, e le mmele o le mongwe fela: Keresete le ene o ntse jalo.
10:17
13Gonne le rona rotlhe re kolobeleditswe go nna mmele o le mongwe fela ka Mowa o le mongwe fela, le fa re le Bajuta gongwe Bagerika, le fa re le batlhanka gongwe bagololesegi, rotlhe re nositswe Mowa o le mongwe fela.
14Kana le ona mmele ga se tokololo e le nngwe fela, ke ditokololo tse dintsi.
15Fa lonao lo ka re: “E re ka ke se seatla, ga ke wa mmele;” le fa lo ka re jalo, e ntse e le lwa mmele. 16Fa tsebe e ka re: “E re ka ke se leitlho, ga ke wa mmele;” le fa e ka re jalo, e ntse e le ya mmele. 17Fa mmele otlhe e ka bo e le leitlho, kutlo e ka bo e le kae? Fa mmele otlhe e ka bo e le kutlo, go dupa go ka bo go le kae? 18Mme jaanong Modimo o beile ditokololo mo mmeleng, nngwe le nngwe ya tsona ka fa go rateng ga ona. 19Fa tsotlhe e ka bo e le tokololo e le nngwe fela, mmele o ka bo o le kae? 20Mme jaanong ditokololo di dintsi, mme mmele ona o mongwe fela.
21Leitlho ga le ka ke la raya seatla la re: “Ga ke go batle;” gongwe le tlhogo ya raya dinao ya re: “Ga ke lo batle.” 22Nnyaya; kana ditokololo tsa mmele tse e keteng ke tse di bokoa, ke tsona tse di batlegang bogolo; 23le ditokololo tsa mmele tse rona re reng di tlhoka tlotlo, ke tsona tse re di tlotlang bogolo; le tse e seng tse dintle tsa rona di kgabisiwa bogolo; 24kana tse dintle tsa rona ga di batle go kgabisiwa. Mme Modimo o lomagantse mmele ka go naya tokololo e e sa tlotlegeng tlotlo e kgolo bogolo, 25gore go se nne phapaano mo mmeleng, mme ditokololo di tlamelane ka go utlwana. 26Fa tokololo e le nngwe e ka boga, ditokololo tsotlhe di boga nayo; kampo fa tokololo e le nngwe e ka tlotlwa, ditokololo tsotlhe di itumela nayo.
27Mme lona lo mmele wa ga Keresete le ditokololo, mongwe le mongwe fa a beilweng teng.
Baef. 5:30
28La ntlha Modimo o beile bangwe mo phuthegong go nna baapostolo, la bobedi ba bangwe go nna baporofeti, la boraro ba bangwe go nna baruti, morago ga moo badiri ba dikgakgamatso, le ba dineo tsa go fodisa, le bathusi le bagogi le ba dipuo tsa mefutafuta.
29A botlhe ke baapostolo? A botlhe ke baporofeti? A botlhe ke baruti? A botlhe ke badiri ba dikgakgamatso? 30A botlhe ba na le dineo tsa go fodisa? A botlhe ba bua ka loleme? A botlhe ke baphutholodi? 31Tlhoafalelang dineo tse di molemo bogolo!
E bile ke sa ntse ke tla lo supetsa tsela e e siameng go feta.


text:
Mo setšhabeng sa setso sa Batsonga, go tlhopha molekane e ne e se selo se tlhamaletseng, jaaka thulaganyo e ne e latela melao e e rileng. Sa ntlha bontsale ba ne ba ka se kgone go nyala; go beeletsa ngwana go ne go sa dirwe, fela rre o ne a ka atlanegisa basetsana go morwae.
Mokopa lerato ka tlwelo one a ka romela mosadi palamonwana ya bojang kgotsa mmutlwa, go supa gore o ne a batla go mo nyala. Fa e ne e le gore maikutlo e ne a thuanywa, o ne a mo romela palamonwana ya bojang kgotsa mmutlwa, go netefatsa botsalano jwa bone.
Morago ga rragwe mosetsana a ne itsisitse go nna tetla ya semmuso ya kgolagano ya bona, rragwe mosimane o ne a mo romela la lelapoa la gagwe kgomo, e e tswetseng tumalano. Fa kgato e e fitlheletswe, go tla dirwa ditherisano tse di tswelelang ka bagolaganyi ba ba emetseng malapa.
Gompieno le go bala bogadi ka ntlha lelapa la ga mosadi e santse e le kgang e e botlhokwa. Lenyalo la Setsonga le feta le kgolagano magareng ga batho. Le nonotsha dikamano magareng ga malapa, le rwele ditshwanelo le ditlamego tse di gaisang loso lwa yo mongwe. Sekao, fa mosadi a ka swa pele ga go belega ngwana, kgotsa e nne mmopa, yo mongwe wa lelapa o a tlamelwa go belega bana.
Fa monna a tlhokafala, bamasika ba tshwanetse go tlamela motlholagadi wa gagwe; fa a sa ntse a kgona go belega bana nkgonne yo monnye a ka mo tsaya jaaka mosadi mme a belega bana ka ga ene, mo boemong morwarraagwe wa moswi.
Moletlo wa setso o santse o dirwa ke Batsonga ba le bantsi. Fa mosetsana a tsamaya go tswa kwa lelapeng la kwa bona, setlhabelo se a dirwa, mme o tsaya khunologo ya lelapa la gagwe le mewa ya badimo ba bona semmuso. Se se latelwa ke 'go neelana’ ka monyadiwa kwa go ba lelapa la gagwe le lešwa. Morago ga moletlo wa lenyalo kwa motseng wa monyadi-monyadiwa muti (bonno), baratani ba tsewa ba nyetse semmuso.
Go ya ka setso monyadiwa o ne tshwanetse go latela melao ya boitshwaro e e beilweng sentle le botho ba gagwe mo legaeng la gagwe le le ntšhwa. Morago ga lenyalo la gagwe o ne a nna kwa motseng wa matsalaagwe muti, go thusa matsalaagwe ka ditiro tsa letsatsi le letsatsi le go apaya dijo.
Matsalaagwe o ne a mo laela ka meetlo ya lelapa. O ne a na tshwanela ke go ikobela mefuta e e farologaneng ya melawana ya maitsholo a gagwe go rratsalagwe le bonkgonne. Ka tlwaelo o ne a fudugela mo motseng wa gagwe muti morago ga go belegwa ngwana wa gagwe wa ntlha, mme a tswelela go dirisa kgaolo ya boapelo ya matsaalagwe go fitlhela kgonne wa monna wa gagwe yo mmonye a nyala. Mosadi wa gagwe o ne a tla go nna le le matsalaagwe.
Fa mme o moša a se na go fudugela mo legaeng la gagwe mme a na le kgaolo ya gagwe ga go apaya, ena, monna wa gagwe le ngwana ba ne ba aga ngatana mo motseng (mut)i. Kwa tshimologong, ba ne ba nna kwa bonnong ba ga rraagwe monna, fela fa monna a na le basadi ba bangwe go tlhomiwa ga mkotse wa gagwe (muti) go ne go le botlhokwa.
Tiro ya ka gale e ne e le gore morwa a ka nna a aga gaufi le kgotsa go oketsa motse wa ga rraagwe (muti). Mo tsamaong ya nako se se feletse mo tlhatlhamano kgotsa losika le tlhame, jaaka losika lo lo loša la tlatseletswa mo mafelobonnong.
Dikamano tsa lelapa di ne di tiisetswa ka lenyalo, go tloga mo go manyalo a a latelang tlhopho e ne e supiwa go boausi ba bannye ba mosadi wa ntlha. Mosadi wa ntlha a ka gatelela gore a nne le basadi ba bangwe jaaka se se oketsa maemo a gagwe mo setšhabeng le go thusa go aroganya tiro ya muti fa gare ga basadi le bana ba bona.
Se se raya gore lelapa le le nnye le ne tlhamilwe go nna kgolagano ya ikonomi, le dirilwe ka malapa a a farologaneng, a mo go ona motho yo mongwe le yo mongwe o ne a na le maemo a a rileng le maikarabelo a go nna le seabe mo kamanong e e siameng.
Translated by Lawrence Ndou


text:
Jalô ya Cauliflower
Jadisô
Cauliflower e jadiswa gotswa mo peong.
Mokgwa wa Jalô
Jalô ka tlhamalalô mo mmung e ka dirwa go jala cauliflower, le fa seno ese mokgwa o o tlwaelegileng go balemi ba kgwebo ka ge seno se sa dire jalô e e lekalekanang, mme maêmô a bosa a kwa ntle aa farologana mme a ka baka tiego mo melông. Jala dipeo kwa boteng jwa 12mm goya go 15mm mme o leke go tshola boteng jo bo lekalekanang go bona jalô e e lekalekanang.
Mokgwa o o tlwaelegileng thata wa jalô ke go jalelela matlhogela a cauliflower a a mediseditsweng mo kagông ya dijalo. Dipeo tsa cauliflower di jalelwa mo makiding le go bewa ka mo gare ga kagô le go medisetswa mo kagông ya dijalo e e sireleditsweng ya 20°C le bongôla jo bo kwa godimo, mme a jalololwe malatsi ale 30 goya go 35 morago ga jalô fa a le boleele jwa 15cm mme a tlhogile matlhare a le matlhano goya go thataro.
Jalô ya cauliflower gantsi e dirwa ka seatla, fela bangwe ba batlhagisi ba kgwebo ba jala ka metšhine ya jalô.
Katoganô
Dijalo di tshwanetse go ka katoganngwa ka 50cm mo meleng e e katoganeng ka 60cm. Leka go nna le dijalo tse di ka nnang 30 000 mo hekethareng. Balemi gape ba jala cauliflower mo meleng ya tramline, ka mela ya matseno e e bulegileng morago ga mela mengwe le mengwe ele mebedi. Mela ya tramline e ka katoganô magareng ga dijalo ka mola wa 40cm le wa 50cm magareng ga mela ya dijalo, le mela e go direlwang mo go yona ya 60cm goya go 100cm magareng ga mela ya tramline.
Nako ya Jalô
Le fa seno ese mokgwa o o tlwaelegile thata wa temô, dipeo tsa cauliflower di ka jalwa ka tlhamalalô mo mmung ngwaga otlhe fela fa dithemphoritšhara di dula kwa godimo ga 15°C. O seke wa jala mo dithemphoritšhareng tse di tsididi tse di kwa tlase ga 10°C ka ge seno se thatafatsa melô.
Nako ya Jalelelô
Jalelelô ya matlhogela a cauliflower e dirwa ngwaga otlhe ntle fela le mo pakeng kgotsa dikgaolong tse di mogote thata kgotsa tse di tsididi thata. Ka jalo mo bogolong jwa Afrika Borwa efoga go jala magareng ga Motsheganong le bogare jwa Phatwe jaaka molawana, ka ntlha ya maruru a mariga. Jala fela matlhogela a a nonofileng mme lekalekana, ka ge seno se tlile go isa kwa kgolông e e lekalekanang le dinako tsa kotulo tse di khutshwane.
Paka ya Kgolô
Go ya ka sejadi le bosa, kgolô go tloga ka nako ya jalô ya matlhogela a cauliflower go fitlha mo go butsweng ke magareng ga dibeke di le 8 le di le 12. Dijadi dingwe tsa cauliflower di ka siamela kotulo mo nakong ya bokhutshwane jwa dibeke di le 6 gotswa kwa jalông ya matlhogela a a nonofileng a godile sentle fa maêmô ele a a eletsegang.
Kumiso
Mokgwa-tiriso o o siameng ke go sala morago dikaelo tse di neilweng ke mogakolodi wa gago goya ka dipholô tsa disampole tsa mmu wa gago, le goya ka maele a a reboletsweng mofuta wa sejalo se o tlileng go se jala. Cauliflower e rata thebolo e e siameng ya dikotla mme paka ya kgolô ya yona e khutshwane e tlhoka tshêlô ya monontsha e e kwa godingwana.
Pele o jala tshela 250kg goya go 300kg ya motswako o o tshwanang le 3:1:5 (35) mo hekethareng, mme o o tswaketswakanye le mmu o o fa bogodimong wa karolo ya jalô. Fela fa matlhogela a maša a sena go tsepama, malatsi a ka nna lesome morago ga jalô, apesa mo matlhakoreng ka 200kg goya go 250kg ya 3:1:5 (35) mo hekethareng go ikala le mela ya jalô mme o noseletse mo mmung. Boeletsa seno mo malatsing ale 18 goya go 21 morago ga jalô, mme gape le mo malatsing a ka nna 30 goya go 35 morago ga jalô. Seno se tlabe se lekane gore sejalo se gole.
Matlhare a cauliflower a tshwanetse go nna botala jo bo fifetseng jo bo itekanetseng, mme fa matshwao a botala jo bo timpetseng kgotsa matlhare a a nnang serolwana a tlhagelela, seno se ka kaya gore tshêlô e a tlhokega.
Nosetsô
Netefatsa fa mmu o noseditswe pele o ka jala cauliflower mme gape le morago ga jalô gore matlhogela a tsepame sentle. O seke wa nosetsa botlhaswa ka ge seno se ka gogola dikotla tsa ntlha tse di tshetsweng gotswa mo karolong ya medi ya sejalo. Go dira seno, nosetsô e e ka nnang 10mm letsatsi pele ga jalô le gape 10mm morago ga jalô e ka dirwa.
Morago ga fao 15mm goya go 20mm ka beke mo dibekeng tsa ntlha tse pedi mme magareng ga 25mm goya go 30mm ka beke, ntle fela le fa dithemphoritšhara di le kwa godimo, ka fao seno se ka oketswa goya go 35mm goya go 45mm ka beke.
Translated by Nchema Rapoo