text:
Kgalagadi le dikgaolo tse di mabapi
Kgalagadi ke kgaolo e e mo borwa bophirima mo Botswana, mo mololwaneng wa Botswana le Namibia. Diofisi tse dikgolo di ko Tsabong. Kgalagadi o tsaya bophara jo bontsi jwa sekaka sa Kalahari. O na le sekgala sa dikilomethara di le 105,200, ka ngwaga wa 2001 palo ya batho e ne e le 42,000. Kgaolo ka bontsi e tserwe ke lefelo la boitapoloso la Kgalagadi Transfrontier, e e tswelelelang ko Aferika Borwa.
Lefelo[fetola | Fetola Motswedi]
Kgalagadi e tshwaraganetse melelwane le dikgaolo tse di latelang:
- Kgaolo ya Omaheke, Bokone bophirima ,Namibia
- Kgaolo ya Hardap, borwa bophirima, Namibia
- Kgaolo ya North Cape, borwa, Aferika Borwa
- Kgaolo ya Bokone Bophirima, Aferika Borwa, Borwa
Melelwane ya mo gae
- Kgaolo ya Ghanzi-Bokone
- {Kgaolo ya Kweneng-bokone botlhaba
- Kgaolo ya Borwa-Botlhabatsatsi
Dikgaolo-potlana[fetola | Fetola Motswedi]
Dikgaolo_Potlana tsa Kgalagadi di akaretsa
- Hukuntsi
- Tshabong
Bonno Jwa Batho[fetola | Fetola Motswedi]
Lefelo le le nang le batho ba bantsi mo kgaolong ke la Tsabong le le neng le na le dipalo tsa batho di le 6,591 ka ngwaga wa 2001, fa Hukuntsi di ne di le 3,807,Kang dipalo tsa botho di le 3,744. Metse e e neng ya balwa ka palo batho ya ngwaga wa 2001
' Kgalagadi-Borwa
- Bogogobo, Bokspits, Bray, Gachibana, Khisa, Khuis, Khwawa, Kokotsha, Kolonkwane, Makopong, Maleshe, Maralaleng, Maubelo, Middlepits, Omaweneno, Phepheng (Draaihoek), Rapples Pan, Struizendam, Tshabong, Vaalhoek, Werda
' Kgalagadi Bokone
- Hukuntsi, Hunhukwe, Inalegolo, Kang, Lehututu, Lokgwabe, Make, Monong, Ncaang, Ngwatle, Phuduhudu, Tshane, Ukwi, Zutswa
Bojanala bo ka namola banana mo lehumeng[fetola | Fetola Motswedi]
Banana ba kgaolo ya Kgalagadi ba kgothaditswe go batla ditsela tsa go tsena mo kgwebong ya bojanala.Go ne go gakolola mopalamente wa kgaolo ya kgalagadi bokone Rre Phillip Khwae kwa dithuto puisanong tsa lephata la bojanala kwa motseng wa Kang ka bofelo jwa beke. Rre Khwae o kgothaditse banana a ba kopa gore ba inaakanye le bojanala, ka bo ka thusa mo go lwantsheng lehuma le le apesitseng kgaolo ya gagwe kobo ka lestshoba. O tswelela ka go ba rotloetsa go tlhoafalela dithuto.
Mogolwane mo lephateng la bojanala Rre Moremi Mabote, ene o ne a bolelela banana gore puso e simolotse go rotloetsa dikgwebo tsa Batswana, a re dikgwebo di sale boutsana mo kgaolong ya Kgalagadi jaaka tsa go supegetsa bajanala lefatshe, tsa ngwao ka kakaretso le tsa maroko. A re lephata la bone le tshwara moletlo wa bojanala ngwaga le ngwaga go rotloetsa ngwao ka kakaretso le gore bagwebi ba tle go abelana dikitso ka go tlhabolola dikgwebo. A re seemo se se sa iketlang sa itsholelo se ba pateleditse gore monongwaga ba lebagane fela le dithuto puisano jaanong go na le ditiragalo tsa dingwaga tse di fetileng tse di neng di akaretsa dikhwaere le disupiwa tsa ngwao. Rre Moagele go tswa lephateng la diphologolo makgabisa o ne a gwetlha banana go rua bontshe le diphologolo tse dingwe tsa naga
O ka tsibogela[fetola | Fetola Motswedi]
- Dikgaolo-potlana tsa Botswana


c: text/html

text:
Gumare
Gumare kgotsa Gomare ke motsana o o bonwang kwa kgaolong ya Bokone-bophirima jwa Botswana, gaufi le makgobokgobo a Okavango Palo ya batho ba Gumare e ne e le makgolokgolo a a borataro, masome a borataro le bosupa mo palo bathong ya ngwaga wa 2001.[1]
Popego ya lefatshe le Diruiwa tsa tlholego[fetola | Fetola Motswedi]
Okavango ke ene fela wa bontlhabongwe kwa go nang le diphologolo le ditlhare mo Kalahari# Okavango o ikaegile fa lefelong le le sa siamang fa lefatshe le , tshikinyegelang teng le thoromo ya lefatshe# Go tswa fa, phetlogo ya popego ya lefatshe e nna e fetloga gape e sa tshepege# Go nale komelelo ya lefatshe, makgobokgobo, metswedi, lekadiba, bojang mo lefatsheng, bodiba gape le ditlhake tse di sa balegeng tsa selekanyo se se sa tshwaneng le popego e e pharologanyo#
Merafe ya Okavango[fetola | Fetola Motswedi]
Merafe e e tumileng mo kgaolwaneng e ke ya Batawana, Bayeyi, Baherero gape le Bahambukushu, le Basubiya# Gape go nale Banoka #noka ##Basarwa|Basarwa###, baagi tota ba Okavango, gape le Bakgalagadi le Baherero# Bontsi jwa ditlhopa tse di agile fa tlhoko ga noka, e ba e dirisang go tshwara ditlhapi gape le go nosetsa diruiwa tsa bone# Ba lema mo dibateng tsa merwalela,mmidi le mabele#
Go dira madi mo Okavango[fetola | Fetola Motswedi]
Nngwe ya dilo tse di ba thusang ka go dira madi ke bojanala #le fa dikompone tse e le tsa batswa kwa#, thuo ya diruiwa, go loga ditlotwana gape le madirelo a a potlana, le temo-thuo# Kgaolwana ya Okavango ke legae thata ka palo ya batho e e itebagantseng le temo-thuo gore ba kgone go itshelela# Ka ngwaga wa 1975 khutlola ya United Nations Development e ne ya thusa batho mo Gumare le Etsha go godisa botswerere jwa go loga ditlatlana gore di kgone go rekisiwa kwa mafatsheng a mangwe# Ditlatlana le tse dingwe tse dinnye, dipetlo tsa maemo di ne tsa isiwa kwa Gaborone gape tsa isiwa kwa United States le Europa go rekisiwa#
Jaaka dikgaolo tse dingwe mo Botswana, Okavango o lebaganwe ke kgwetlho ya kanamo ya mogare wa HIV/AIDS mo bathong#
Dipadi tse dingwe[fetola | Fetola Motswedi]
- ↑ "Distribution of population by sex by villages and their associated localities: 2001 population and housing census". Archived from the original on 2007-11-24. Retrieved 2007-12-08.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kago kgotsa kgatako: Ditshwanelo tsa setho mo Borwa jwa Aferika
Phitlhelelo ya ditshwanelo tsa setho tse di letleletsweng go ya ka ditumalano tsa UN e dirwa go simolola fa molaong, kgotsa kwa tlase kwa moding? Ditso le ngwao tsa lefatshe lengwe le lengwe ke tsone di ka nnang masupatsela.
Ditshwanelo tsa setho gantsi di emelwa ke setlhopha sa mafatshefatshe se se sa tshikinyegeng, se se nang le kitso ya botheginiki e e kwa godimo, se se tsayang gore se aname le lefatshe lotlhe mme nnete ele gore se tlhotlheletswa ke batho bangwe ba maemo a a kwa godimo. Mme kana, ditshwanelo tsa setho di laolwa ke tse di diragaletseng motho mo mafelong mangwe, ka dinako dingwe, ka mabaka le ka ntlheng ya dingwao dingwe. Go leka go amanya dikgang tse pedi tse go ikaegile thata ka kutlwelo ya “kwelo tlase” mo ditumalanong tse di kwadilweng ka puo ya bokolone go tswa kwa Bokoneng jwa lefatshe ka bophara. Tsamaiso e, e akanyetsa gore kitso e e teng mo mafelong mangwe mme, ga e yo mo go amangwe, le gore e tlhotlheletswa ke thuto ya seka molao, bodiredi jwa sepolotiki eseng maitemogelo a botshelo, le gore kitso ya go nna jalo e gogela ntlheng ele nngwe. Go ya go diragala eng fa re ka fetola tsamaiso e? Tsamaiso ya ditshwanelo tsa setho lefatshe ka bophara e ka fetoga jang fa re ka tswa mo go “weleng tlase” mme re “age go ya kwa godimo”?
Kwa ntle le go lebelela UN, patlisiso yame e botsa jaana: aa balwela ditshwanelo ba Botswana le ba Aferika Borwa ba tlhaloganya ditshwanelo tsa setho ka mokgwa o o sirang kgotsa o tswa mo tseleng e e dirisiwang ke ditlhopha tsa ditshwanelo tsa setho tsa bodichabachaba? Fela jaaka go tlhalosiwa ke Nat Kendall-Taylor, re tlhoka go nna le “metlhale ya go lebelela ka fa batho ba tlhaloganyang dikgang tsa ditshwanelo tsa setho” e e tseneletseng, e bile ele botoka, mme fela, jaaka go tlhalosiwa ke Carla Sutherland le ba bangwe, re tlhaelelwa ke kitso ka “metlhale e ya go tlhaloganya” ka tsela ya Seaferika. Botswana le Aferika Borwa go botlhokwa gore di sekasekwe, ka gore ditlhopha dingwe tsa ngwao le dipuo di fitlhelwa mo mafatsheng ao ka bobedi le fa ntswa ditso le dipolotiki tsa mafatshe a di farologana. Go batlisisa gore dirotloetsi ka go farologana di amile jang ka fa ditshwanelo tsa setho di tlhaloganngwang ka teng, ke remeletse thata mo makgotleng a twelo ditshwanelo a a reng a itebagantse le ditshwanelo tsa setho, ka gore makgotla a, a na le nako e ntshi a ntse a akanya e bile a buelela ditshwanelo tsa setho go ya ka fa seemo se ntseng ka teng fa a direlang teng. Go dira tekanyetso ya gore ditshwanelo tsa setho di dira jang, mo makgotleng a le matlhano a a direlang mo tikologong e e rileng, ke ne ka dira dipotsolotso tse 5-10 mo badiring, tse di neng di akaretsa dipotso tse di tlhokang ditlhaloso, kamano mafoko le tiriso ya dinepe go lopa dikarabo. Tse di fitlheletsweng go tsweng mo mekgatong ya maemo a a kwa godimo a a itebagantseng le go buelela ditshwanelo tsa setho se tlhalosiwa fa tlase. Mekgato e ke ,Botswana Network on Ethics, Law and HIV/AIDS (BONELA) and SECTION27, o o beditsweng ka lefapha la ditshwanelo tsa botsogo le thuto la molaomotheo wa Aferika Borwa.
Fa mafatshefatshe a lebaganya ditshwanelo tsa setho le melao le ditumalano, batsayakarolo ba BONELA mo potsolotsong e le eseng go bua sepe ka molao wa lefatshe, mme ba buile ka fa ditshwanelo tsa setho di leng teng ka ntlheng ya gore “o motho”—ka mafoko a mangwe ke gore, se o leng sone eseng dilo tse o nang le tsone. Batsayakarolo ba BONELA ba bona ditshwanelo tsa setho ele selo se se sa feleng—selo se ntseng sele teng, e bile se tla nna fela sele teng. Go na le go lebelela ditumalano tsa mafatshefatshe, batsayakarolo ba supile fa modi wa ditshwanelo tsa setho mo Botswana o le mo ditsong tsa lefatshe, mme gantsi se se fitlhelwa mo letshegong la ngwao ya Setswana la botho, mme se se bo se raya gore kgang ya gore ditshwanelo tsa setho di tswa kwa ntle ga e na boammaaruri. Tiragatso le yone go tlhalositswe gore e mo sethong, mme e bile ga se maikarabelo a makgotla go latedisa. Mongwe wa batsayakarolo o e beile jaana ka boripana, “Ke akanya gore—rona batho jaaka nna le sechaba—ke rona batlhomamisi ba tiragatso ya ditshwanelo tsa setho.”
Kristi H. Kenyon (All rights reserved)
Reflecting the historical and contemporary inequalities in South Africa, for SECTION27 respondents, rights equal equality.
Khatlhanong le se, fa re lebelela seemo sa sepolotiki sa Aferika Borwa, batsayakarolo ba SECTION27 bone ba tlhalogantse ditshwanelo tota ele “dilo tse o ka di lopang mo pusong”, e bile go le gantsi, ba ntsha makgotla a mo gae, goromente, melao, le molao motheo wa Aferika Borwa o o rotloeditsweng thata ke twelo ditshwanelo morago ga puso ya tlhaolele. Mme fela, dikgaoganyo tse di ne di bonwa ele dilo tse di fetogang ese gore ke tsa se nnela ruri. Batsayakarolo ba SECTION27 gantsi ba ne ba bua ka seabe sa batho ba lefatshe la Aferika Borwa fa ba tlhalosa bokao jwa ditshwanelo. Ba ne ba bona Molaomotheo ele selo se se ka tlhomamisiwang: “Fela jaaka buka e bana ba takang mo go yone, e go neela meralo e o tshwanetseng go taka mo go yone. Gore aa o taka tikologo yotlhe ka moralo le bokao, go laolwa ke gore o lebelela moralo jang le gore o lope gore go nne le bokao jo bo fiwang moralo oo.”
Batsayakarolo go tswa kwa SECTION27 ne ba bona ditshwanelo ele puisanyo e batho ba lefatshe leo ba ka e bile ba tshwanelwa ke go tsaya karolo mo go yone. Go bontsha gore sechaba se ga se lekalekane, batsayakarolo ba bane ba tlhaloganya tsuololo ya ditshwanelo ele maitemogelo a go sa nneng teng ga tekatekanyo, mo bangweng, kgotsa go ya ka maitemogelo a nako e e fetileng. Badiri ba SECTION27 le bone ka nako tse dintsi ba ne ba amanya ditshwanelo tsa setho le nako, mme gantsi ba bua ka selo se se diragetseng mo nakong e e fetileng e e neng e sa tlotle ditshwanelo le nako ya mo isagong, e go akanyetswang gore e tlotla ditshwanelo tsa setho. Pharologanyo ya bone le batsayakarolo ba BONELA, ke gore ditshwanelo ne ese gantsi di tlhalosiwa ka ngwao; se bogolo seng se supega ke tshwanelo ya semolao, e e neng e buiwa ke bontsi jwa sechaba, le tshwanelo ya ditso mabapi le ikgaratlhelo ka nako ya puso ya tlhaolele.
Sakiko Fukuda-Parr o kwadile gore ditshwanelo tsa setho di sa ntse di na le bokao mo lefatsheng la Borwa. Dipatlisiso tsame di akantsha gore bokao jo bo farologana fela thata le thulaganyo ya ditshwanelo tsa setho ya lefatshe lotlhe. Thulaganyo ya lefatshe lotlhe e remeletse mo kanamong lefatshe ka bophara, ditlhopha tse di kwa tlase di ganeletse mo bokaong jwa mafelo mangwe le mo ditiragalo dingwe. Go farologana le tshiamelo ya ngwao, e e bonang ngwao le tikologo ele dikgoreletsi tsa ditshwanelo tsa setho, mekgatlo e, e dirisa ditikologo tsa yone go tlhaloganya le go tlhalosa ditshwanelo tsa setho. Kwa Botswana, tshwanelo e golagantswe le ngwao, mme mo tikologong e ya sechaba e e dumalanweng, BONELA e tlhaloganya gore go itumelela ditshwanelo tsa setho ke go bo o le bontlha jwa sechaba se. Kwa Aferika Borwa, ikgaratlhelo kgatlhanong le puso ya tlhaolele e neela bokao mo tshwanelong ya molao wa mo gae le go tsaya karolo mo go se se tumileng. Tebelelo ya ditso le tlhokego ya tekatekanyo gareng ga batho gompieno mo Aferika Borwa, go ya ka batsayakarolo ba SECTION27, e supa gore ditshwanelo di lekana le tekatekano.
Fa ele gore jaaka Stephen Hopgood a bua, re le thulaganyo ya lefatshe ka bophara, re itemogela phelo ya “Ditshwanelo tsa Setho”, potso ke gore, aa go sa lebe lefatshe lotlhe ka bophara go re thusa ka sengwe se se botoka? Le fa dikarabo di farologana, dipatlisiso tse pedi tse di supa bokgoni le ikemisetso diemo ya ditshwanelo tsa setho le batho ba ba di emetseng ka dinao go di buelela. Mo nngwe le nngweng ya dipatlisiso tse pedi tse, batsayakarolo mo patlisisong ba tlhaloganya ditshwanelo tsa setho go ya ka seemo le tikologo e ba leng mo go yone e bile ba amanya ditshwanelo le mofuta mongwe wa tshwanelo o o tsamaisanang e bile o tsamaisana le maikutlo a batho mo lefatsheng la bone.
“Go agela” go fitlhelela dikeletso tsa lefatshe ka bophara go tsweng mo dikarolong tse di dumalanwang go ka akaretsa:
- Tiriso ya mafoko a ngwao, ditiragalo tsa ditso, le dikai tse di mo tikologong go tlhalosa ditshwanelo tsa setho, bokao le tshwanelo ya tsone.
- Go akaretsa bontsi jwa batsayakarolo ka go farologana mo dithulaganyong tsotlhe tsa tlhamo, tlhotoetso le tlhomamiso tiragatso ya ditumalano le maiteko a ditshwanelo tsa setho (baeteledipele ba setso, ba ditumelo, benggae).
- Kanamiso le phoduso ya makgotla a mafatshefatshe go akaretsa bontsi jwa bokopano le mafelo a themelelo go tswa kwa mafelong a a tshwereng dithata a a kwa Bokone jwa lefatshe lotlhe.
- Go gatelela le go lemoga boleng jwa dipuisano tse di tsweletsweng le badiragatsi ba mo gae le go tlhama mananeo mo thulaganyong ya UN a a tsamaisang ditirisano dikgolo le tse di tswelelelang pele.
Dikakantsho tsa ntlha tse, di akaretsa phudugo go tswa mo megopolong e e saleng e ikadile ya ka fa ditshwanelo tsa setho di tshwanetseng go fitlhelelwa ka teng. Di lopa gore go lemogiwe gore ditshwanelo tsa setho di a tshela, e bile di a fetoga go nale le gore di lebelelwe ele dilo tse di tshwanang lefatshe lotlhe ka bophara. Go lwela le go swela thulaganyo e eseng monate e, e bile e sa tlhaloganyesege, go kgona go kgoba marapo, mme gape go kgona go fa lenaneo la ditshwanelo tsa setho la mafatshefatshe maatla a go ka simolola fela kwa moding ko gantsi go itlhokomolositsweng, mme ele gone kwa go tsipameng.
Kristi Heather Kenyon ke porofesori yo o fa gare wa dithuto tsa Ditshwanelo tsa Setho kwa Yunibesiting ya Winnipeg mo sekolong sa Global College. Tiro ya gagwe e rotloeditswe ke gore a bo a kile a bereka mo dikarolong tsa ditshwanelo tsa setho le tlhabololo ya bone mo kgaolong ya Borwa jwa Aforika le Borwa Botlhaba jwa Asia.


text:
Morago ga gore bogwebi bo tsenngwe jaaka serutwa* se sešwa, le go tsenngwa ga sone mo dirutweng tse di leng teng mo kharikhulamong ya ga jaanong ya Aforikaborwa, eish! e ne ya buisana le mankge yo mosha wa thuto wa YBB ka ga botlhokwa jwa go tsenya barutwana mowa wa bogwebi ba sa le bannye.
Ngaka Adri du Toit, motlhatlheledi-mogolo wa Legoro la Yuniti ya Patlisiso ka tsa Thuto ya Go Ithuta ka Go Ikaela, a re bontsi jwa batho ba leba bogwebi jaaka tiro ya ikonomi le go nna le madi, mme gape e na le boleng mo loagong le mo tikologong.
Dilo tseno tse pedi di na le seabe se se botlhokwa mme ga di amane le madi gore di fetole maemo a setšhaba go nna botoka. Mme fano, ke teng fa IK e kgonang go nna le diphelelo tse di molemo teng.
Kgato ya ntlha ke go simolola ba sa le bannye
“Go ya ka metswedi e e farologaneng ya puisokwalo, basha ba le bantsi ba ikutlwa gore ga ba a baakanyediwa tiro le botshelo sentle ka mo go lekaneng morago ga sekolo,” Adri o bolela jalo.
Ba ikutlwa ba sena thuso epe, segolobogolo fa ba lebane le botlhoka-tiro jo bo kana kana. “Bontsi jwa barutwana ba tlogela sekolo mo mophatong wa borobongwe mme go botlhokwa gore bogwebi bo rutwe pele ba fitlha mo go one – go ka nna molemo gore seno se dirwe ka bonako.”
Adri a re Lefapha la Thuto ya Motheo le ne la tlhama lenaneo ka 2016 la gore bogwebi bo bo tsenyeleditswe mo mephatong yotlhe ka 2030. Gone jaanong, thuto ya bogwebi e tsentswe fela mo dithutong tsa kgwebo le mo dithutong tsa badirisi ba dikumo.
“Mme gone ga go a lekana gore bogwebi bo rutwe mo dirutweng tse dintsi jaaka serutwa se se ikemetseng ka nosi. Gape re tlhoka tshegetso ya barutabana go dira gore e nne serutwa se se kgatlhang le gore barutwana ba se kgatlhegele. Ka ntlha ya moo, mokgele wa lobaka lo lo leele wa ntlha ke go dira gore barutabana ba akanye jaaka bagwebi gore ba tle ba kgone go leba thuto ya bogwebi sentle jaaka e e mosola mo barutwaneng.”
Ke teng fa IK e tsenang gone: barutabana ba tshwanetse go ruta le go rotloetsa barutwana ba bone go dirisa kitso ya bone ya setso fa ba leka go batla go bulega ga ditšhono tsa bogwebi mo tikologong ya bone kgotsa kwa mafelong a a gaufi le bone.
Seabe sa IK mo bogwebing
Adri a re mekgwa ya dinaga tsa Bophirima ke yone e e siametseng go simolola tsela ya go rotloetsa bogwebi, segolobogolo kwa sekolong. “Re a itse gore seno se batla phetogo e kgolo thata le gore botlhokwa jwa IK mo thutong ya bogwebi bo tshwanetse go tlhomololwa.”
A re seno ga se fela go tlosa bokolone mo kharikhulamong; ke go naya kokomana ya ga jaanong kitso e e ba tshwanetseng. “Re bone ka fa kitso ya setso e butseng ditšhono tse dintsi ka gone tsa batho ka bongwe le tsa maloko a baagi.”
Go simolola ka rooibos go fitlha ka dikipa tsa Seaforika le diboko tsa mopane
Adri o tlhalosa gore sekai se se itsegeng sentle ke sa go rekisa rooibos mo baaging ba ba mo tikologong. “Go na le dikai tse dingwe tse dintsi tse mo go tsone kitso ya setso e nnileng le tlhotlheletso e e molemo ya maiteko a tlhamosešwa mo bogwebing.
“Sengwe sa tsone ke sa kwa Limpopo sa lekawana le le dirang dikipa tsa setso tsa Seaforika le bo le di rekisetsa bajanala. Sekai se sengwe gape mo go yone porofense eo ke sa go omisa le go rekisa diboko tsa mopane tse di lejwang e le dijo tsa maemo tsa Seaforika.”
Diporojeke tse di tlang tsa bogwebi di akaretsa go gweba ka lekwati la setlhare sa Moologa jaaka se se kobang ditshenekegi, go gweba ka dino tse di farologaneng tsa setso tse di titietsweng, le tiriso ya semela sa Lippia javanica, se gape se bidiwang setlhare sa Lejaja, se se dirang gore motho a se ka a tshwarwa ke tlala.
“Maloko a baagi a ntsha ga tshwene fa a lemoga bokgoni jo kitso ya setso e ba godileng ba na le yone e nang le jone mme ba simolola go e dirisa ka tsela e e nang le boikarabelo le ka mokgwa wa tlhamosešwa, e seng fela go berekela go itlamela mme gape go dira gore lefatshe e nne lefelo le le botoka. Ke dumela gore seno se ka dirwa ka go nna le mogopolo wa bogwebi le go o tshegetsa go tloga bonnyaneng.”
*Go ya ka Lefapha la Gauteng la Thuto ya Motheo, dirutwa tse go okeditsweng ka tsone bosheng jaana mo kharikhulamong ya sekolo di akaretsa go kwala melawana e e kgonang go buisiwa fela ke diroboto, Dipuo tsa Seaforika le tsa bogwebi. Dithuto tsa thutatshelo ya ditshedi tsa mo metsing le dithuto tsa maatla a nyutlelia le tsone di amogetswe semmuso jaaka dirutwa tse di tla rutwang mo dikolong dingwe tse di tlhophilweng.
Ka fa bogwebi bo ka solegelang tikologo molemo ka gone
Ngaka Adri du Toit a re batho mo lefatsheng ba simolola go lemoga boikarabelo jwa bone mo tikologong le dikotsi tsa go fetoga ga tlelaemete, kgotlelo le mathata a go utswiwa ga ditsompelo tsa tlhago. Ba simolola go tsepa mogopolo go boleng jo bogwebi bo nang le jone mo tikologong.
“Bogwebi jo bo atlegang bo ruta batho gore mogwebi ga a tshwanela go dira a le nosi fa a batla go atlega le gore go tlhama dikumo ga se selo se mogwebi a ka se dirang a le nosi. Tiro e le nngwe ya bogwebi e ka ama e nngwe mme ka go dira jalo, gape e ama tikologo ka tlhamalalo. Go dira jalo, go rotloetsa mogwebi go dira kgwebo ka tsela e e nang le maikarabelo le go sireletsa le go babalela tikologo.”
e bula ditšhono tse dišwa tsa bogwebi
KITSO YA SETSO
Ngaka Adri du Toit a re kitso ya setso e buletse batho ka bongwe le baagi ditšhono di le dintsi, ka sekai, go gweba ka rooibos ga baagi mo tikologong
Sekai sa ka fa batho ba dirisang kitso ya bone ya setso ka gone mo diporojekeng tsa bogwebi, ke go omisa diboko tsa mopane ba bo ba di rekisa, tse di lejwang e le dijo tsa manobonobo tsa Seaforika.
Go ruta barutwana ka kitso ya setso (indigenous knowledge [IK]) le gore ba ka e dirisa jang mo ditirong tsa kgwebo go ka bula ditšhono tse disha mo Aforikaborwa.


text:
Bolaodi
Bolaodi bo ka raya:
Kgwebo [fetola | Fetola Motswedi]
- Botsamaisi ba kgwebo, tsamaiso ya kgwebo
- Tsamaiso, mokgwa wa go lebisa batho go ya phitlhelelong ya maikemisitso
- Academic administration, kala ya lefelo la go ithuta (sekao: sekolo) e e lokaganyang le go tlhokomedisa go re e dira jang.
- Central Administration, ke lefapha tsamaiso je le kwa godimodimo la bodirelo.
Tiriso tse dingwe[fetola | Fetola Motswedi]
- Kala ya executive branch ya mmuso kwa tlase ga tlhogo e e rileng ya puso [head of government].
- Public administration, ke mokgwa wa go tsamaisa [public policy] go ya ka ikemisetso ya mmuso.
Sengwe[fetola | Fetola Motswedi]
- Drug administration, go fa kgotsa naya mothomongwe molemo.
- Military administration, ditegeniki le ditsela tse di dirisiwang ke ditirelo tsa sesole tseo di amanang le tsamaiso ya batlhapetsi ba ntwa.


text:
KGAOLO YA BOSOMEAMABEDIPEDI
O ne A Ikanyega Le fa A Lebane le Diteko
1, 2. Petere a ka tswa a ne a solofetse eng fa Jesu a ntse a bua kwa Kaperenama, mme gone go ne ga direga eng?
PETERE o ne a lebile difatlhego tsa bareetsi ba ga Jesu a tshwenyegile. Ba ne ba le mo sinagogeng kwa Kaperenama. Petere o ne a nna mo motseng ono; kgwebo ya gagwe ya go tshwara ditlhapi e ne e le mono, mo lotshitshing lo lo ka fa bokone jwa Lewatle la Galalea; bontsi jwa ditsala tsa gagwe, ba losika le ba a dirang kgwebo le bone ba ne ba nna mono. Ga go pelaelo gore Petere o ne a solofetse gore batho ba motse wa gaabo ba tla leba Jesu jaaka ene le gore ba tla itumelela go ithuta ka Bogosi jwa Modimo mo morutising yo mogolo go gaisa botlhe. Mme ga go a ka ga direga jaaka a ne a solofetse.
2 Batho ba le bantsi ba ne ba sa tlhole ba reeditse. Bangwe ba ne ba ngunanguna, ba ganetsa se Jesu a se buang. Mme se se neng se tshwenya Petere le go feta e ne e le tsela e barutwa ba ga Jesu ba bangwe ba neng ba itshwara ka yone. Difatlhego tsa bone di ne di sa tlhole di bontsha boitumelo jo ba neng ba na le jone fa ba simolola go ithuta dilo tse disha le go ipelela go ithuta boammaaruri. Jaanong ba ne ba lebega ba sa itumela e bile ba tenegile. Bangwe ba ne ba ntsha maikutlo a bone ba re puo ya ga Jesu e a tsitsibanya. E re ka ba ne ba sa tlhole ba batla go mo reetsa, ba ne ba tswa mo sinagogeng—ba bo ba tlogela go nna baletedi ba ga Jesu.—Bala Johane 6:60, 66.
3. Tumelo ya ga Petere e ne ya mo thusa go dira eng ka makgetlo a le mmalwa?
3 Go ne go le thata mo go Petere le mo baaposetoloing ba bangwe ka nako eo. Petere o ne a sa tlhaloganye ka botlalo se Jesu a neng a se bua mo letsatsing leo. Ga go pelaelo gore o ile a tlhaloganya lebaka la go bo mafoko a ga Jesu a ka utlwala a kgopisa fa motho a sa tlhaloganye bokao jwa one. Mme Petere o ne a tla dira eng? E ne e se lekgetlo la ntlha boikanyegi jwa gagwe mo go Mong wa gagwe bo lekwa; e bile e ne e se lekgetlo la bofelo. A re boneng gore tumelo ya ga Petere e ne ya mo thusa jang go nna a ikanyega le fa a lebane le diteko.
O ne A Ikanyega Le fa Ba Bangwe ba sa Ikanyege
4, 5. Ke dilo dife tse Jesu a ileng a di dira tse batho ba neng ba sa di lebelela?
4 Gantsi Petere o ne a gakgamadiwa ke tsela e Jesu a neng a dira dilo ka yone le e a neng a bua ka yone. Ka dinako tse dingwe Mong wa gagwe o ne a dira dilo kgotsa a bua ka tsela e e sa tsamaisaneng le se bathoba neng ba se lebeletse. Letsatsi pele ga foo, Jesu o ne a ile a fepa boidiidi jwa batho ba le diketekete ka kgakgamatso. Ka ntlha ya seo, ba ne ba leka go mo dira kgosi. Le fa go ntse jalo, o ne a gakgamatsa batho ba le bantsi ka go tswa mo gare ga bone, a laela barutwa ba gagwe gore ba palame mokoro mme ba ye kwa Kaperenama. Fa barutwa ba ntse ba tsamaya ka mokoro mo bosigong joo, Jesu o ne a ba gakgamatsa gape ka go tsamaya mo godimo ga Lewatle la Galalea go le diphefo tsa matsubutsubu, a ruta Petere thuto ya botlhokwa ya go nna le tumelo.
5 Mo mosong, ba ne ba lemoga gore boidiidi joo bo ne jwa dikologa letsha mme jwa ba sala morago. Mme gone go bonala batho bao ba ne ba tlhotlhelediwa ke go bo ba eletsa go bona Jesu a ba direla dijo ka kgakgamatso, e seng ke go bo ba eletsa go utlwa dithuto tsa boammaaruri. Jesu o ne a ba kgalemelela moya wa bone wa go rata dilo tse di bonalang. (Joh. 6:25-27) Motlotlo oo o ne wa tswelela kwa sinagogeng kwa Kaperenama, kwa Jesu a neng a boa a dira dilo tse ba neng ba sa di lebelela, a leka go ba ruta thuto nngwe ya botlhokwa e batho ba neng ba utlwa e tsitsibanya.
6. Jesu o ne a dirisa setshwantsho sefe, mme bareetsi ba gagwe ba ne ba itshwara jang?
6 Jesu o ne a sa batle gore batho bao ba mo tseye e le motho fela yo o ba fepang, mme o ne a batla gore ba mo tseye e le motho yo o ba fang dijo tsa semoya tse di tswang kwa Modimong, yo botshelo le loso lwa gagwe di neng di tla dira gore batho ba bangwe ba bone botshelo jo bo sa khutleng. Ka jalo, o ne a dira setshwantsho, a itshwantsha le mana, senkgwe se se neng sa fologa kwa legodimong mo motlheng wa ga Moshe. Fa bangwe ba ganetsa ntlha eo, o ne a dirisa setshwantsho se se utlwalang sentle go tlhalosa gore go ne go tlhokega gore batho ba je nama ya gagwe le go nwa madi a gagwe gore ba bone botshelo. Fa a bua jalo, batho ba ne ba galefa fela thata. Bangwe ba ne ba re: “Puo eno e a tsitsibanya; ke mang yo o ka e reetsang?” Bontsi jwa barutwa ba ga Jesu ba ne ba tlogela go mo sala morago. *—Joh. 6:48-60, 66.
7, 8. (a) Petere o ne a sa ntse a sa tlhaloganye eng ka seabe sa ga Jesu? (b) Petere o ne a araba jang potso e Jesu a neng a e botsa baaposetoloi?
7 Petere o ne a tla dira eng? Le ene o tshwanetse a bo a ne a sa tlhaloganye mafoko a ga Jesu. O ne a ise a tlhaloganye gore Jesu o ne a tshwanetse go swa gore a diragatse thato ya Modimo. A Petere le ene o ne a raelesega go tlogela go sala Jesu morago jaaka barutwa ba ba fetofetogang maikutlo ba ba neng ba mo tlogela mo letsatsing leo? Nnyaa; go ne go na le sengwe sa botlhokwa se se neng se dira gore Petere a farologane le banna bao. E ne e le eng?
8 Jesu o ne a leba baaposetoloi ba gagwe mme a re: “Ga lo batle go tsamaya le lona, ga ke re?” (Joh. 6:67) O ne a bua le bone ba le 12, mme Petere ke ene a ileng a araba. Gantsi ke ene a neng a araba pele. Petere a ka tswa a ne a le mogolo mo go bone botlhe. Le fa re sa tlhomamisege ka seo, se re se itseng ke gore ke ene a neng a rata go bua thata go feta ba bangwe mo setlhopheng seo; go bonala gantsi a ne a sa okaoke go ntsha maikutlo a gagwe. Mo lekgetlong leno o ne a bua mafoko ano a a itumedisang a a sa lebalegeng: “Morena, re tla tsamaya re ya kwa go mang? Wena o na le mafoko a botshelo jo bo sa khutleng.”—Joh. 6:68.
9. Petere o ne a bontsha jang gore o ikanyega mo go Jesu?
9 A mafoko ao ga a go ame pelo? Tumelo e Petere a neng a na le yone mo go Jesu e ne ya mo thusa go nna le nonofo nngwe ya botlhokwa—boikanyegi. Petere o ne a lemoga sentle gore Jesu e ne e le ene fela Mmoloki yo Jehofa a mo rometseng le gore Jesu o ne a boloka ka mafoko a gagwe—dithuto tse a neng a di ruta ka Bogosi jwa Modimo. O ne a itse gore tota le fa a sa tlhaloganye dilo dingwe, go ne go se na gope kwa a ka yang teng fa e le gore o batla go amogelwa ke Modimo le go bona masego a botshelo jo bo sa khutleng.
Re tshwanetse go ikanya dithuto tsa ga Jesu, tota le fa di sa tsamaisane le se re se lebeletseng kgotsa se re se ratang
10. Gompieno re ka etsa jang boikanyegi jwa ga Petere?
10 A le wena o ikutlwa ka tsela eo? Ka maswabi, gompieno batho ba le bantsi mo lefatsheng ba re ba rata Jesu mme gone ga ba ikanyege mo go ene. Go bontsha gore re ikanyega mo go Keresete, re tshwanetse go rata dithuto tsa ga gagwe fela jaaka Petere. Re tshwanetse go di ithuta, go tlhaloganya bokao jwa tsone, le go tshela go dumalana le tsone—tota le fa di re gakgamatsa ka gonne di sa tsamaisane le se re se lebeletseng kgotsa se re se ratang. Ke fela fa re ikanyega re ka solofelang go bona botshelo jo bo sa khutleng jo Jesu a re batlelang jone.—Bala Pesalema 97:10.
O ne A Ikanyega fa a Kgalemelwa
11. Jesu o ne a isa balatedi ba gagwe kae? (Bona le ntlha e e kwa tlase.)
11 Nakwana fela morago ga nako eo e ba neng ba tshwaregile thata ka yone, Jesu o ne a tsaya baaposetoloi ba gagwe le barutwa ba bangwe mme ba tsaya mosepele o moleele go ya kwa bokone. Setlhoa se se tletseng kapoko sa Thaba ya Heremone, e e kwa bokone jwa Lefatshe le le Solofeditsweng, ka dinako dingwe se ne se bonala le fa o le mo metsing a a phepa a Lewatle la Galalea. Fa ba ntse ba atamela metse e e gaufi le Kaesarea Filipi, thaba eo e ne e bonala e le kwa godimo le go feta. * Fa ba le mo tikologong eo e ntle, e ba neng ba kgona go bona Lefatshe le le Solofeditsweng go ela ntlheng ya borwa, Jesu o ne a botsa balatedi ba gagwe potso ya botlhokwa.
12, 13. (a) Ke eng fa Jesu a ne a batla go itse gore boidiidi bo akanya gore ke ene mang? (b) Mafoko a Petere a neng a a raya Jesu a bontsha jang gore o ne a na le tumelo e e nonofileng?
12 O ne a ba botsa a re, “Boidiidi jwa re ke mang?” Akanya fela Petere a tlhomile Jesu matlho, a lemoga kafa Mong wa gagwe a leng pelonomi, Luke 9:18-20.a leng maatla e bile a le botlhale ka gone. Jesu o ne a batla go itse gore bareetsi ba gagwe ba akanya gore ke ene mang, morago ga se ba se boneng le se ba se utlwileng. Barutwa ba ga Jesu ba ile ba araba potso eo ka go mmolelela dingwe tsa dikgopolo tse di phoso tse bontsi jwa batho ba neng ba na le tsone ka kgang ya gore Jesu ke ene mang. Mme Jesu o ne a batla go itse mo go oketsegileng. A balatedi ba gagwe ba ba atamalaneng thata le ene le bone ba ne ba na le dikgopolo tseo tse di phoso? O ne a ba botsa jaana: “Mme lona, lwa re ke mang?”—
13 Le fano gape, Petere o ne a itlhaganelela go araba. O ne a bua a sa potapote e bile a le pelokgale a tlhalosa tsela e ba le bantsi ba ba neng ba le koo ba ikutlwang ka yone. O ne a re: “O Keresete, Morwa Modimo yo o tshedileng.” Ruri Jesu o tshwanetse a bo a ne a nyenya a itumetse fa a ntse a akgola Petere ka lorato. O ne a gopotsa Petere gore Jehofa Modimo—e seng motho ope—ke ene a dirileng gore ba ba nang le tumelo ya mmatota ba tlhaloganye boammaaruri jono jwa botlhokwa. Petere o ne a thusitswe go lemoga nngwe ya dithuto tsa botlhokwa thata tse Jehofa a neng a di senotse—gore Mesia yo o sa bolong go solofediwa, kgotsa Keresete, ke mang!—Bala Mathaio 16:16, 17.
14. Jesu o ne a naya Petere tshiamelo efe ya botlhokwa?
14 Keresete yono ke ene yo boporofeti jwa bogologolo bo mmitsang leje le baagi ba neng ba tla le gana. (Pes. 118:22; Luke 20:17) Jesu o ne a akantse ka boporofeti joo fa a ne a bolela gore Jehofa o tla tlhoma phuthego mo go lone leje le Petere a neng a sa tswa go le tlhalosa. Go tswa foo, o ne a naya Petere tshiamelo nngwe ya botlhokwa thata mo phuthegong eo. Ga a ka a naya Petere maemo a a fetang a baaposetoloi ba bangwe jaaka bangwe ba ne ba akanya, go na le moo, o ne a mo naya boikarabelo. O ne a mo naya “dilotlolo tsa bogosi.” (Math. 16:19) Petere o ne a tla nna le tshiamelo ya go bulela mefuta e le meraro ya batho tsholofelo ya go tsena mo Bogosing jwa Modimo—ba ntlha e ne e tla nna Bajuda, go bo go latela Basamarea, mme ba bofelo e ne e tla nna Baditšhaba kgotsa batho ba e seng Bajuda.
15. Ke eng se se neng sa dira gore Petere a kgaleme Jesu, mme o ne a mo raya a reng?
15 Le fa go ntse jalo, moragonyana Jesu o ne a re ba ba neilweng go le gontsi go tla lebelelwa go le gontsi mo go bone, mme re bona boammaaruri jwa mafoko ao mo go se se diragaletseng Petere. (Luke 12:48) Jesu o ne a tswelela a senola dithuto tsa botlhokwa ka ga Mesia, go akaretsa le thuto ya gore o ne a tlile go boga le go bolawa kwa Jerusalema. Petere o ne a tshwenyega fa a sena go utlwa dilo tseno. O ne a tseela Jesu kwa thoko mme a mo kgalema a re: “Ikutlwele botlhoko, Morena; ga o na go nna le phelelo eno ka gope.”—Math. 16:21, 22.
16. Jesu o ne a kgalema Petere a reng, mme rotlhe re ka solegelwa molemo jang ke kgakololo e e mo mafokong ao a ga Jesu?
Math. 16:23; Mar. 8:32, 33) Rotlhe re ka solegelwa molemo ke mafoko ao a ga Jesu. Go ka nna motlhofo gore re dire dilo ka tsela e rona re akanyang ka yone go na le go akanyetsa tsela e Modimo a akanyang ka yone. Fa re dira jalo, re ka kgothaletsa mongwe re sa lemoge go dira sengwe se se itumedisang Satane go na le go dira se se itumedisang Modimo, tota le fa boikaelelo jwa rona e le go thusa. Mme gone, Petere o ne a araba jang?16 Ga go pelaelo gore Petere o ne a na le maitlhomo a a siameng, ka jalo karabo ya ga Jesu e tshwanetse ya bo e ile ya mo gakgamatsa. Jesu o ne a fularela Petere, a leba barutwa ba bangwe—ba le bone ba ka tswang ba ne ba akantse se se tshwanang—mme a re: “Mpota kafa morago, Satane! O sekgopi mo go nna, ka gonne ga o akanye dikakanyo tsa Modimo, mme tsa batho.” (
17. Jesu o ne a kaya eng fa a raya Petere a re a ‘mo pote ka fa morago’?
17 Petere o tshwanetse a bo a ile a lemoga gore Jesu o ne a sa reye gore ke ene Satane Diabolo. Tota e bile, Jesu ga a ka a bua le Petere ka tsela e a neng a bua le Satane ka yone. Jesu o ne a raya Satane a re: “Tsamaya;” mme a raya Petere a re: “Mpota kafa morago.” (Math. 4:10) Jesu ga a ka a latlha moaposetoloi yono gonne o ne a bona se se molemo mo go ene, go na le moo o ne a mmontsha tsela e e phoso e a neng a akanya ka yone. Go bonala sentle gore Petere o ne a tshwanetse go tlogela go nna sekgopi fa pele ga Mong wa gagwe, mme o ne a tshwanetse go mo pota ka fa morago, a nne molatedi wa gagwe yo o mo emang nokeng.
Ke fela fa re amogela kotlhao ka boikokobetso e bile re ithuta mo go yone, re ka tswelelang re atamalane le Jesu Keresete le Rraagwe, Jehofa Modimo
18. Petere o ile a bontsha jang boikanyegi, mme re ka mo etsa jang?
18 A Petere o ne a nna manganga, a galefa kgotsa a ngala? Nnyaa; o ne a amogela kgakololo ka boikokobetso. Le mo lekgetlong leno o ne a bontsha gore o a ikanyega. Botlhe ba ba latelang Keresete ba tlhoka kgakololo ka dinako dingwe. Ke fela fa re amogela kotlhao ka boikokobetso e bile re ithuta mo go yone, re ka tswelelang re atamalane le Jesu Keresete le Rraagwe, Jehofa Modimo.—Bala Diane 4:13.
O ne A Segofalediwa Boikanyegi Jwa Gagwe
19. Jesu o ne a bua mafoko afe a a gakgamatsang, mme Petere a ka tswa a ne a tshwenyegile ka eng?
19 Go ise go ye kae Jesu o ne a bua mafoko a mangwe gape a a gakgamatsang: “Ammaaruri ke a lo raya ka re go na le bangwe ba bao ba emeng fano ba ba se kitlang ba utlwa loso ka gope go fitlha ba bona Morwa motho pele a tla a le mo bogosing jwa gagwe.” (Math. 16:28) Ga go pelaelo gore mafoko ao a ne a dira gore Petere a ipotse dipotso. Tota Jesu a ka tswa a kaya eng? Gongwe Petere o ne a tshwenyegile a akanya gore kgalemelo e a sa tswang go e newa e kaya gore a ka se nne le tshiamelo eo e e kgethegileng.
20, 21. (a) Tlhalosa ponatshegelo e Petere a neng a e bona. (b) Puisano ya banna ba ba neng ba le mo ponatshegelong e ne ya thusa Petere jang?
20 Le fa go ntse jalo, mo e ka nnang beke morago ga moo, Jesu o ne a tsaya Jakobe, Johane le Petere a ya le bone “kwa thabeng e e kwa godimo”—gongwe Thaba ya Heremone, e e neng e le bokgakala jwa dikilometara di le 25. E tshwanetse ya bo e ne e le bosigo, ka gonne banna bano ba bararo ba ne ba otsela. Mme fa Jesu a ntse a rapela, go ne ga direga sengwe se se neng sa dira gore ba thanye.—Math. 17:1; Luke 9:28, 29, 32.
21 Jesu o ne a simolola go fetoga fa pele ga bone. Sefatlhego sa gagwe se ne sa simolola go phatsima, sa galalela go fitlha se tsabakela jaaka letsatsi. Diaparo tsa gagwe le tsone di ne di tsabakela ka bosweu. Go ne ga bonala banna ba babedi ba na le Jesu, yo mongwe a tshwana le Moshe mme yo mongwe a tshwana le Elija. Ba ne ba bua le ene “kaga Luke 9:30, 31.go tloga ga gagwe mo a neng a laoletswe go go diragatsa kwa Jerusalema”—go bonala ba ne ba bua ka go swa le go tsosiwa ga gagwe. Ruri Petere o ile a lemoga gore o ne a le phoso fa a ne a akanya gore Jesu ga a na go boga le go swa!—
22, 23. (a) Petere o ne a bontsha jang moya wa go nna matlhagatlhaga le go nna pelonomi? (b) Petere, Jakobe le Johane ba ne ba amogela masego afe a mangwe mo go jone bosigo joo?
22 Petere o ne a ikutlwa a tlhotlheletsega go nna le seabe ka tsela nngwe mo ponatshegelong eo e e sa tlwaelegang—gongwe a batla gore e tseye lobaka lo loleele. Go ne go bonala e kete Moshe le Elija ba tlogela Jesu. Ka jalo, Petere o ne a re: “Moruti, go molemo go bo re le fano, jalo a re tlhomeng megope e le meraro, o mongwe e le wa gago mme o mongwe e le wa ga Moshe mme o mongwe e le wa ga Elija.” Ke boammaaruri gore baemedi bano ba babedi, ba mo ponatshegelong ba neng ba tshwana le batlhanka ba ga Jehofa ba ba sa bolong go tlhokafala, ba ne ba sa tlhoke megope. Tota Petere ga a ka a akanya pele ga a bua. Mme gone, a ga o ikutlwe o rata monna yono yo o matlhagatlhaga le yo o pelonomi?—Luke 9:33.
23 Petere, Jakobe le Johane ba ne ba amogela masego a mangwe mo bosigong joo. Go ne ga nna le leru mme la ba okama mo thabeng. Go ne ga utlwala lentswe mo go lone—lentswe la ga Jehofa Modimo! O ne a re: “Yono ke Morwaake, ene yo o tlhophilweng. Mo reetseng.” Seno e ne ya nna bokhutlo jwa ponatshegelo eo, mme ba ne ba sala le Jesu mo thabeng.—Luke 9:34-36.
24. (a) Ponatshegelo ya go fetolwa ponalo e ne ya solegela Petere molemo jang? (b) Rona re ka solegelwa molemo jang ke ponatshegelo eo gompieno?
24 Ruri Petere o ne a solegelwa molemo thata ke ponatshegelo eo—mme le rona e re solegelwa molemo! Masome a dingwaga moragonyana, o ne a kwala ka tshiamelo e a neng a nna le yone ya go bona Jesu e le Kgosi e e galalelang ya kwa legodimong, le go nna mongwe wa batho ba ba ileng ba ‘bona tlotlomalo ya gagwe ka matlho.’ Ponatshegelo eo e ne ya tlhomamisa dipolelelopele tse dintsi tse di mo Lefokong la Modimo mme ya nonotsha tumelo ya ga Petere gore a kgone go itshokela diteko tse a neng a tla lebana le tsone. (Bala 2 Petere 1:16-19.) Le rona, fela jaaka Petere, e ka re nonotsha tumelo fa re nna re ikanyega mo go Mong wa rona yo Jehofa a mo tlhomileng, re ithuta mo go ene, re amogela kgalemelo ya gagwe, mme ka boikokobetso re mo latela letsatsi le letsatsi.
^ ser. 6 Re kgona go bona gore boidiidi jono bo ne bo sa tlhomama fa re bapisa tsela e ba neng ba itshwara ka yone fa Jesu a bua le bone mo sinagogeng le tsela e ba neng ba itshwara ka yone letsatsi pele ga foo fa ba ne ba bua ba itumetse ba re Jesu ke moporofeti wa Modimo.—Joh. 6:14.
^ ser. 11 Le fa gone loeto loo lo ne lo le dikilometara di le 50 go tswa mo lotshitshing lwa Lewatle la Galalea, setlhopha seo se ne sa tsamaya mo karolong e e bogodimo jwa dimetara di ka nna 210 kwa tlase ga bogodimo jwa lewatle go ya go dimetara di ka nna 350 go feta bogodimo jwa lewatle, se raletse dikgaolo tse di neng di le dintle thata.


text:
SETLHOGO SA KA FA NTLE | O KA ATAMALANA LE MODIMO
A o Atamalane le Modimo?
“Go nna le kamano e e molemo le Modimo go dira gore o ikutlwe o sireletsegile, o kgotsofetse e bile o ritibetse. O nna le boikutlo jwa gore ka metlha Modimo o go batlela dilo tse di molemo.”—CHRISTOPHER, LEKAWANA LA KWA GHANA.
“Modimo o a go bona fa o sa itumela, o go bontsha lorato le tlhokomelo tse di fetang tse o neng o ka di kopa.”—HANNAH WA DINGWAGA DI LE 13, ALASKA, U.S.A.
“Go itse gore o na le kamano e e molemo le Modimo ke selo sa botlhokwa e bile go dira gore o ritibale!”—GINA, MOSADI WA KWA JAMAICA YO O MO DINGWAGENG TSA BO40.
Ga se Christopher, Hannah le Gina fela ba ba ikutlwang jalo. Batho ba bantsi mo lefatsheng ba tlhomamisegile gore Modimo o ba tsaya e le ditsala tsa gagwe. Go tweng ka wena? A o atamalane le Modimo? Kgotsa a o ka rata go atamalana le ene kgotsa go atamalana le ene go feta pele? Gongwe o ipotsa jaana: ‘A tota go a kgonega gore motho a atamalane le Modimo Mothatayotlhe? Fa go le jalo, a ka dira seo jang?’
O KA KGONA GO ATAMALANA LE MODIMO
Baebele e tlhalosa gore motho a ka kgona go atamalana le Modimo le go nna le kamano e e molemo le ene. Ya re Modimo o ne a bitsa tlhogo ya lotso ya Mohebera e bong Aborahame a re ke “tsala ya me.” (Isaia 41:8) Gape ela tlhoko taletso e e lorato e e mo go Jakobe 4:8: “Atamelang Modimo, mme o tla lo atamela.” Ka jalo, go bonala sentle gore kamano kgotsa botsala le Modimo bo a kgonega. Mme e re ka Modimo a sa bonale, re ka mo “atamela” ra bo ra nna le kamano e e molemo le ene jang?
Go araba potso eo, akanya ka se se diregang fa batho ba babedi ba nna ditsala. Go simolola ka gore ba ikitsise maina. Fa ba buisana ka metlha mme ba bulelana mafatlha, botsala jwa bone bo a gola. E bile fa ba direlana dilo, botsala jwa bone bo a nonofa. Go direga se se tshwanang fa motho a nna le kamano le Modimo. A re bone gore seo se direga jang.