text:
KGAOLO YA BOSUPA
O ne “A Tswelela a Gola fa Pele ga ga Jehofa”
1, 2. Maemo a ne a ntse jang fa Samuele a ne a bua le batho ba Iseraele, mme ke eng fa go ne go le botlhokwa gore a ba tlhotlheletse go ikwatlhaya?
SAMUELE o ne a lebile difatlhego tsa batho ba gaabo. Setšhaba se ne se phuthegetse kwa motseng wa Gilegala se biditswe ke monna yono yo o ikanyegang yo o nnileng moporofeti le moatlhodi ka dingwaga di le dintsi. E ne e le kgwedi ya Motsheganong kgotsa Seetebosigo mo khalendareng ya segompieno; paka ya pula e ne e setse e fetile. Masimo a korong a a mo kgaolong eno a ne a setse a siametse go ka rojwa. Go ne go na le tshisibalo e kgolo mo boidiiding joo. A Samuele o ne a tla kgona go fitlhelela dipelo tsa bone?
2 Batho ba ne ba sa lemoge gore kgang ya bone e masisi go le kana kang. Ba ne ba feditse le mogopolo gore ba batla kgosi ya motho. Ba ne ba sa bone gore ba tlontlolotse Modimo wa bone Jehofa le moporofeti wa gagwe. Tota ba ne ba gana gore Jehofa a nne Kgosi ya bone! A Samuele o ne a tla kgona go ba tlhotlheletsa gore ba ikwatlhaye?
Tsela e Samuele a godileng ka yone e ka re ruta go le gontsi ka go nna le tumelo mo go Jehofa le fa re lebane le tlhotlheletso e e bosula
3, 4. (a) Ke eng fa Samuele a ile a bua ka dingwaga tsa gagwe tsa bosha? (b) Ke eng fa sekao sa ga Samuele sa tumelo se re solegela molemo gompieno?
3 Samuele o ne a raya boidiidi a re: “Ke tsofetse e bile ke tlhogoputswa.” E re ka a ne a setse a le tlhogoputswa, se a neng a se bua se ne sa nna le bokao le go feta. Go tswa foo o ne a re: “Ke tsamaile fa pele ga lona go tloga bosheng jwa me go fitlha mo letsatsing leno.” (1 Sam. 11:14, 15; 12:2) Le fa Samuele a ne a setse a tsofetse, o ne a sa lebala dingwaga tsa gagwe tsa bosha. O ne a sa ntse a gakologelwa sentle dilo tse di neng tsa direga mo bosheng jwa gagwe. Ditshwetso tse a neng a di dira fa a ntse a gola, di ne tsa dira gore a tshele botshelo jo bo bontshang gore o na le tumelo e bile o ineetse mo Modimong wa gagwe, Jehofa.
4 Samuele o ne a tshwanelwa ke go nonotsha tumelo ya gagwe le go tswelela a na le yone, le fa gantsi a ne a dikologilwe ke batho ba ba se nang tumelo le ba ba sa ikanyegeng. Le gompieno, go sa ntse go le thata go nna le tumelo ka gonne re tshela mo lefatsheng le le senyegileng le le le se nang tumelo. (Bala Luke 18:8.) Mma re boneng gore re ka ithuta eng mo sekaong sa ga Samuele, go simolola ka nako ya fa a sa le mosimanyana.
“A Direla fa Pele ga ga Jehofa, e le Mosimane”
5, 6. Ke jang Samuele a godisitsweng ka tsela e e sa tlwaelegang, mme ke eng fa batsadi ba gagwe ba ne ba tlhomamisegile gore o tlhokometswe?
5 Samuele o godisitswe ka tsela e e sa tlwaelegang. Fela fa a sena go kgwisiwa, gongwe a le dingwaga di ka nna tharo kgotsa go feta, o ne a simolola go direla Jehofa tirelo e e boitshepo kwa motlaaganeng kwa Shilo, motse o o neng o le dikilometara di feta 30 go tswa kwa gaabo kwa Rama. Batsadi ba gagwe e bong Elekana le Hana, ba ne ba naya Jehofa morwaabone gore a dire tiro e e kgethegileng botshelo jotlhe jwa gagwe e le Monasirite. * A seno se ne se raya gore batsadi ba ga Samuele ba ne ba mo latlhile e bile ba sa mo rate?
6 Nnyaa, le e seng! Ba ne ba itse gore morwaabone o ne a tla tlhokomelwa sentle kwa Shilo. E re ka Samuele a ne a dira mmogo le Moperesiti yo Mogolo e bong Eli, ga go pelaelo gore moperesiti yono o ne a tlhokometse gore dilo di tsamaye sentle. Gape go ne go na le basadi ba le mmalwa ba ba neng ba rulagantswe sentle gore ba thuse ka ditiro tse di farologaneng tse di dirwang kwa motlaaganeng.—Ekes. 38:8; Baatlh. 11:34-40.
7, 8. (a) Batsadi ba ga Samuele ba ne ba mo kgothatsa jang ka lorato ngwaga le ngwaga? (b) Gompieno batsadi ba ka ithuta eng mo batsading ba ga Samuele?
7 Mo godimo ga moo, Hana le Elekana ga ba a ka ba lebala leitibolo leno la bone le le ileng la tsholwa ka gonne Jehofa a ile a araba thapelo. Hana o ne a kopile Modimo gore a mo neye morwa mme a solofetsa Modimo gore o tla mo naya morwa yoo gore a dire tirelo e e boitshepo botshelo jotlhe jwa gagwe. Ngwaga le ngwaga fa ba ya kwa motlaaganeng, Hana o ne a tlela Samuele seaparo se sesha se se se nang mabogo, se a mo diretseng sone gore a se apare fa a direla mo motlaaganeng. Ga go pelaelo gore mosimanyana yono o ne a itumelela maeto ao fela thata. Tota e bile, o ne a itumelela go bo batsadi ba gagwe ba mo kgothatsa ka lorato le go mo kaela fa ba ntse ba mo ruta gore go direla Jehofa mo lefelong leo le le kgethegileng ke tshiamelo e kgolo.
8 Gompieno batsadi ba ka ithuta go le gontsi mo go Hana le Elekana. Gantsi batsadi ba ba godisang bana ba tlhoma mogopolo thata mo dilong tse bana ba bone ba di tlhokang mo botshelong mme ba tlhokomologa tse ba di tlhokang mo semoyeng. Le fa go ntse jalo, batsadi ba ga Samuele bone ba ne ba dira gore dilo tsa semoya di tle pele, mme seo se ne sa dira gore fa Samuele a gola a nne monna yo o ratang Jehofa.—Bala Diane 22:6.
9, 10. (a) Tlhalosa gore motlaagana o ne o ntse jang le gore Samuele yo mmotlana o ne a ikutlwa jang ka lefelo leo le le boitshepo. (Bona le ntlha e e kwa tlase.) (b) Ditiro tsa ga Samuele di ka tswa di ne di akaretsa eng, mme o akanya gore gompieno basha ba ka etsa jang sekao sa gagwe?
9 Akanya fela mosimane yono a ntse a gola mme a ithuta go le gontsi fa a ntse a tsamayatsamaya mo dithoteng tse di dikologileng Shilo. Fa a leba kwa tlase mme a bona motse le mokgatsha o o neng o le mo letlhakoreng le lengwe la motse, pelo ya gagwe e tshwanetse ya bo e ne e phophoma ka boitumelo e bile a le motlotlo fa a bona motlaagana wa ga Jehofa. Ruri motlaagana oo e ne e le lefelo le le boitshepo. * O ne o agilwe dingwaga di ka nna 400 pele ga moo ka taelo ya ga Moshe, mme e ne e le one fela boremelelo jwa kobamelo e e itshekileng ya ga Jehofa mo lefatsheng lotlhe.
10 Samuele yo mmotlana o ne a rata motlaagana fela thata. Mo pegong e a neng a e kwala moragonyana, re bala jaana: “Samuele o ne a direla fa pele ga ga Jehofa, e le mosimane, a ikgatlhile ka khiba ya leloba.” (1 Sam. 2:18) Seaparo seo se se se nang mabogo se ne se bontsha gore Samuele o thusa baperesiti mo motlaaganeng. Tota le fa e ne e se moperesiti, o ne a dira ditiro tse dingwe tse di jaaka go bula dikgoro tsa lolwapa lwa motlaagana mo mosong le go thusa Eli yo o tsofetseng. Le fa gone a ne a itumelela ditshiamelo tseno, fa nako e ntse e ya Samuele yo mmotlana o ne a simolola go tshwenyega. Sengwe se ne se sa tsamaye sentle mo ntlong ya ga Jehofa.
O ne A Nna a le Phepa mo Gare ga Batho ba ba Bosula
11, 12. (a) Hofeni le Finease ba ne ba palelwa ke go dira eng se se botlhokwa? (b) Hofeni le Finease ba ne ba dira boikepo le tlolomolao ya mofuta ofe kwa motlaaganeng? (Bona le ntlha e e kwa tlase.)
11 Samuele o ne a sa ntse a le mmotlana fa a bona batho ba dira boikepo le tlolomolao. Eli o ne a na le barwa ba le babedi ba ba bidiwang Hofeni le Finease. Pego ya ga Samuele e balega jaana: “Bomorwa Eli e ne e le banna ba ba se nang molemo wa sepe; ba ne ba sa tlotle Jehofa.” (1 Sam. 2:12) Go a utlwala go bo dintlha tseno tse pedi tse di mo temaneng eno di latelana. Hofeni le Finease e ne e le “banna ba ba se nang molemo wa sepe”—mo go rayang “barwa ba ba se nang mosola”—ka gonne ba ne ba sa tlotle Jehofa. Ba ne ba nyatsa melao ya gagwe e e siameng. Mme seo se ne se dira gore ba dire le maleo a mangwe.
12 Molao wa Modimo o ne o tlhalosa sentle ditiro tsa baperesiti le tsela e ba neng ba tshwanetse go ntsha ditlhabelo ka yone kwa motlaaganeng. Mme go ne go na le lebaka le le utlwalang la seo! Ditlhabelo tseo di ne di emela thulaganyo yotlhe ya Modimo ya go itshwarela maleo a batho gore a ba amogele mme ba bone masego le kaelo ya gagwe. Le fa go ntse jalo, Hofeni le Finease ba ne ba dira gore baperesiti ba bangwe ba tlontlolole melao e e malebana le ditshupelo. *
13, 14. (a) Batho ba ba siameng ba ne ba amiwa jang ke boikepo jo bo neng bo dirwa kwa motlaaganeng? (b) Ke jang Eli a ileng a palelwa ke boikarabelo jwa go nna rre le moperesiti yo mogolo?
13 Akanya Samuele yo mmotlana a gakgamaletse go bona batho ba dira dilo tse di bosula jalo ba sa kgalemelwe. O akanya gore o ne a bona batho ba le kae—bahumanegi, batho ba maemo a a kwa tlase le ba ba gateletsweng—ba tla kwa motlaaganeng o o boitshepo ba solofetse gore ba tla gomodiwa le go nonotshiwa semoyeng, mme ba bo ba boa ba swabisitswe, ba utlwisitswe botlhoko kgotsa ba tlontlolotswe? Mme o ne a ikutlwa jang fa a lemoga gore Hofeni le Finease ba ne ba itlhokomolositse le melao ya ga Jehofa ya boitsholo jwa tlhakanelodikobo, mme ba tlhakanela dikobo le bangwe ba basadi ba ba neng ba direla mo motlaaganeng? (1 Sam. 2:22) Gongwe o ne a solofetse gore Eli o tla dira sengwe ka gone.
Samuele o tshwanetse a bo a ne a tshwenngwa thata ke bosula jo bo neng bo dirwa ke bomorwa Eli
14 Eli ke ene a neng a ka kgona go baakanya bothata jono jo bo neng bo etegela pele. E re ka e ne e le moperesiti yo mogolo, o ne a ikarabelela ka se se neng se direga kwa motlaaganeng. E ne e le boikarabelo jwa gagwe gore a kgalemele bomorwawe. Kana gone, ba ne ba ikutlwisa botlhoko e bile ba utlwisa le batho ba bangwe ba bantsi botlhoko. Le fa go ntse jalo, Eli o ne a paletswe ke boikarabelo jwa go nna rre le moperesiti yo mogolo. O ne a sa ba kgalemele a tiisitse. (Bala 1 Samuele 2:23-25.) Tota bomorwawe ba ne ba tlhoka kgalemelo e e gagametseng. Maleo a ba neng ba a dira a ne a tshwanetse loso!
15. Ke molaetsa ofe o o maatla o Jehofa a neng a o romela kwa go Eli, mme ene le lelapa la gagwe ba ne ba tsibogela tlhagiso eo jang?
15 Boemo joo bo ile jwa ya bokgakaleng jwa gore Jehofa a romele “monna wa Modimo,” moporofeti mongwe yo o sa umakiwang ka leina, gore a ye go bolelela Eli molaetsa o o maatla wa katlholo. Jehofa o ne a raya Eli a re: “O nna o tlotla bomorwao go mpheta.” Ka jalo, Modimo o ne a bolelela pele gore bomorwa Eli ba ba boikepo ba ne ba tla swa ka letsatsi le le lengwe le gore lelapa la ga Eli le ne le tla boga, le bo le latlhegelwa ke tshiamelo ya lone ya boperesiti. A tlhagiso eo e e maatla e ne ya dira gore lelapa leo le fetoge? Pego eno ya Baebele e bontsha gore Eli le barwa ba gagwe ga ba a ka ba fetoga.—1 Sam. 2:27–3:1.
16. (a) Dipego di re bolelela eng ka tsela e Samuele yo mmotlana a neng a gola ka yone? (b) A dipego tseo di go nametsa pelo? Tlhalosa.
16 Dilo tseno tsotlhe tse di sa siamang di ne di ama Samuele yo mmotlana jang? Gangwe le gape mo pegong eno e e sa itumediseng, re utlwa dikgang tse di molemo tse di itumedisang tsa kafa Samuele a ileng a gola a bo a gatela pele ka teng. Gopola gore mo go 1 Samuele 2:18, re ile ra bala gore Samuele ‘o ne a direla ka boikanyegi fa pele ga ga Jehofa, e le mosimane.’ Tota le fa Samuele a ne a le mmotlana, o ne a tlhomamisa gore go direla Modimo e nna selo sa botlhokwa mo botshelong jwa gagwe. Mo temaneng ya 21 ya kgaolo eo, re bala ka sengwe se se nametsang pelo le go feta: “Mosimane Samuele a tswelela a gola fa pele ga ga Jehofa.” Fa a ntse a gola, kamano ya gagwe le Rraagwe yo o kwa legodimong e ne ya nonofa. Fa re na le kamano e e ntseng jalo le Jehofa, ga go pelaelo gore re tla sireletsega mo mekgweng epe fela e e bosula.
17, 18. (a) Basha ba Bakeresete ba ka etsa Samuele jang fa ba bona batho ba bangwe ba dira dilo tse di sa siamang? (b) Ke eng se se bontshang gore Samuele o ne a tlhophile go dira se se siameng?
17 Go ne go ka nna motlhofo gore Samuele a ipolelele gore fa moperesiti yo mogolo le bomorwawe ba ineetse mo go direng bosula, le ene a ka itirela maratwaepelo. Le fa go ntse jalo, fa batho ba bangwe ba dira dilo tse di sa siamang, tota le ba ba nang le taolo, ga re a tshwanela go dira seo seipato sa go leofa. Gompieno, basha ba le bantsi ba Bakeresete ba latela sekao sa ga Samuele mme ba tswelela ba “gola fa pele ga ga Jehofa”—tota le fa batho ba ba tshelang le bone ba sa ba tlhomele sekao se se molemo.
18 Diphelelo tsa go bo Samuele a ile a tlhopha go ikobela Jehofa e nnile dife? Re bala jaana: “Mo nakong eno yotlhe mosimane Samuele o ne a ntse a golela pele e bile a ratega mo ponong ya ga Jehofa le ya batho.” (1 Sam. 2:26) Ka jalo Samuele o ne a ratiwa, segolo jang ke batho ba kgakololo ya bone e neng e le botlhokwa. Jehofa le ene o ne a rata mosimane yono thata ka go bo a ikanyega. Tota Samuele o ne a itse gore Modimo wa gagwe o ne a tla dira sengwe ka bosula jotlhe jo bo neng bo dirwa mo Shilo, le fa gone a ne a ka tswa a ipotsa gore o tla dira seo leng. Bosigo bongwe dipotso tsa ga Samuele di ne tsa arabiwa.
“Bua, Gonne Motlhanka wa Gago o Reeditse”
19, 20. (a) Tlhalosa se se neng sa diragalela Samuele bosigo bongwe kwa motlaaganeng. (b) Samuele o ne a tshwara Eli jang, mme o itsile jang gore o bidiwa ke mang?
19 E ne e le ka makuku mme go sa ntse go le lefifi; lesedinyana la lebone le legolo la mogope le ne le sa ntse le tuka. Mo nakong eno e go didimetseng thata ka yone, Samuele o ne a utlwa lentswe la mongwe a mmitsa. O ne a akanya gore o bidiwa ke Eli, yo jaanong a neng a tsofetse thata e bile a sa tlhole a bona sentle. Samuele o ne a tsoga mme “a sianela” kwa monnamogolong yoo. Akanya fela mosimanyana yono a tabogela kwa go Eli a sa rwala ditlhako, a ya go utlwa gore o mmiletsa eng? Ruri go ama pelo go bona tsela e Samuele a neng a tlotla le go bontsha Eli bopelonomi ka yone. Go sa kgathalesege gore Eli o dirile maleo a le mantsi go le kana kang, e ne e sa ntse e le moperesiti yo mogolo wa ga Jehofa.—1 Sam. 3:2-5.
20 Samuele o ne a tsosa Eli mme a re: “Ke fano, gonne o mpiditse.” Eli o ne a mo raya a re ga a mmitsa mme a mmolelela gore a ye go robala. Le fa go ntse jalo, go ne ga direga se se tshwanang ka makgetlo a mangwe a mabedi! La bofelo Eli o ne a lemoga gore go diragala eng. E ne e setse e le lobaka Jehofa a sa bue le batho ba gagwe ka ponatshegelo kgotsa ka molaetsa wa boporofeti, mme re tlhaloganya lebaka la go bo go ne go ntse jalo. Jaanong Eli o ne a lemoga gore Jehofa o bua le bone gape—a dirisa mosimanyana yono! Eli o ne a bolelela Samuele gore a ye go robala mme a mmolelela kafa a tshwanetseng go araba ka teng. Samuele o ne a mo reetsa. Go ise go ye kae, o ne a utlwa lentswe le bitsa: “Samuele, Samuele!” Mosimane o ne a araba: “Bua, gonne motlhanka wa gago o reeditse.”—1 Sam. 3:1, 5-10.
21. Re ka reetsa Jehofa jang gompieno, mme ke eng fa go le botlhokwa go dira jalo?
21 Kgabagare go ne go na le motlhanka yo o reetsang Jehofa kwa Shilo. Samuele o ne a reetsa Jehofa botshelo jotlhe jwa gagwe. A le wena o dira jalo? Ga go tlhokege gore re utlwe pele lentswe lengwe le le sa tlwaelegang le bua le rona bosigo. Gompieno, re ka re lentswe la Modimo le nna le bua le rona. Re le utlwa mo Lefokong la gagwe le le feletseng, Baebele. Fa re nna re reetsa Modimo le go dira se a se batlang, tumelo ya rona e tla gola le go feta. Ke sone se se neng sa direga ka Samuele.
22, 23. (a) Molaetsa o kwa tshimologong Samuele a neng a tshaba go o bolela o ne wa diragadiwa jang? (b) Tsela e Samuele a neng a itsege ka yone e ne ya tswelela e gola jang?
22 Bosigo joo bo ne bo le botlhokwa thata mo botshelong jwa ga Samuele ka gonne o ne a simolola go itse Jehofa ka tsela e e kgethegileng, a nna moporofeti le mmueledi wa Modimo. Kwa tshimologong, mosimane yono o ne a tshaba go bolelela Eli molaetsa wa ga Jehofa, ka gonne e ne e le tlhagiso ya bofelo ya gore boporofeti jo bo ka ga lelapa leo bo tla tloga bo direga. Le fa go ntse jalo, Samuele o ne a nna pelokgale mme a bolelela Eli molaetsa oo, mme Eli o ne a amogela katlholo ya Modimo ka boikokobetso. Go ise go ye kae, sengwe le sengwe se Jehofa a se buileng se ne sa diragadiwa: Baiseraele ba ne ba ya go tlhabana le Bafilisitia, Hofeni le Finease ba ne ba bolawa mo letsatsing le le lengwe, mme Eli le ene o ne a swa fa a utlwa gore Letlole le le boitshepo la ga Jehofa le thopilwe.—1 Sam. 3:10-18; 4:1-18.
23 Le fa go ntse jalo, tsela e e molemo e Samuele a neng a itsege ka yone e le moporofeti yo o ikanyegang e ne ya tswelela e gola. Pego eo ya re: “Jehofa ka nosi a itshupa a na le ene,” mme e oketsa ka gore Jehofa a dira gore boporofeti jotlhe jo Samuele a neng a bo bua bo direge.—Bala 1 Samuele 3:19.
“Samuele a Biletsa Kwa go Jehofa”
24. Fa nako e ntse e ya, Baiseraele ba ne ba dira tshwetso efe, mme ke eng fa e ne e le boleo jo bo masisi?
24 A Baiseraele ba ne ba latela sekao sa ga Samuele mme ba nna batho ba ba ikanyegang le ba ba ratang dilo tsa semoya? Nnyaa. Fa nako e ntse e ya, ba ile ba dira tshwetso ya gore ga ba tlhole ba batla go atlholwa ke moporofeti. Ba ne ba batla go tshwana le ditšhaba tse dingwe mme ba batla go busiwa ke kgosi ya motho. Jehofa o ne a laela Samuele gore a ba neye se ba se batlang. Mme o ne a tshwanetse go bolelela Baiseraele gore ruri boleo jwa bone bo ne bo le masisi. Tota ba ne ba sa gane moporofeti yono, mme ba ne ba gana Jehofa ka boene! Ka jalo o ne a biletsa batho kwa Gilegala.
25, 26. Samuele yo o tsofetseng o ne a thusa jang batho ba gaabo kwa Gilegala gore ba lemoge bomasisi jwa boleo jo ba bo diretseng Jehofa?
25 A re boeleng morago mo nakong ele ya fa go na le tshisibalo e kgolo fa Samuele a bua le Baiseraele kwa Gilegala. Fa a le koo, Samuele yo o tsofetseng o ne a gopotsa Baiseraele dilo tse di molemo tse a di dirileng tse di bontshang gore o a ikanyega. Re bala jaana: “Samuele a biletsa kwa go Jehofa.” O ne a kopa gore Jehofa a tlise pula ya matlakadibe.—1 Sam. 12:17, 18.
26 Pula ya matlakadibe? Ka paka e go sa neng pula ka yone? Seo se ne se gakgamatsa! Fa e le gore batho bangwe ba ne ba belaela kgotsa ba sotla, ga ba a ka ba kgona le go digela mafoko a bone. Ka tshoganyetso fela maru a ile a thiba mme ga fifala. Diphefo tse di neng di tsubutla di ne tsa senya korong e e mo masimong. Go ne ga utlwala modumo o mogolo thata wa ditumo tsa maru. Mme pula ya tshologa. Batho ba ne ba tsiboga jang? ‘Batho botlhe ba ne ba boifa Jehofa le Samuele thata.’ Kgabagare ba ne ba lemoga gore ba dirile boleo jo bo masisi.—1 Sam. 12:18, 19.
27. Jehofa o ikutlwa jang ka batho ba ba etsang tumelo ya ga Samuele?
27 Jehofa Modimo ke ene a neng a fitlhelela dipelo tsa batsuolodi bano, e seng Samuele. Samuele o ne a bontsha tumelo mo Modimong wa gagwe go tloga bosheng jwa gagwe go fitlha a tsofala. Mme Jehofa o ne a mo segofatsa. Le gompieno, Jehofa ga a fetoga. O sa ntse a ema nokeng batho ba ba etsang tumelo ya ga Samuele.
^ ser. 5 Banasirite ba ne ba dirile maikano a a neng a akaretsa gore ba se ka ba nwa bojalwa le go beola meriri ya bone. Bontsi jwa bone ba ne ba dira maikano ka lobaka lo lo rileng fela, mme go ne go na le ba le mmalwa ba ba jaaka Samesone, Samuele le Johane Mokolobetsi ba ba neng ba nna Banasirite botshelo jotlhe jwa bone.
^ ser. 9 Lefelo le le boitshepo le ne le le khutlonnètsepa, tota le lebega jaaka tente e kgolo e e tlhomilweng mo foreiming ya logong. Le fa go ntse jalo, le ne le dirilwe ka didirisiwa tsa maemo a a kwa godimo—matlalo a manyebi, matsela a a kgabisitsweng bontle le magong a a jang madi a mantsi a a manegilweng ka selefera le gauta. Lefelo leno le le boitshepo le ne le le mo lolwapeng lo lo khutlonnètsepa lo lo neng lo na le sebeso se sentle sa ditlhabelo. Fa nako e ntse e ya, go bonala go ile ga agiwa diphaposi tse dingwe go bapa le motlaagana gore di dirisiwe ke baperesiti. Samuele a ka tswa a ne a robala mo go nngwe ya diphaposi tseno.
^ ser. 12 Pego eno e na le dikai tse pedi tse di bontshang gore ba ne ba se na tlotlo. Sa ntlha, Molao o ne o tlhalosa sentle gore ke dikarolo dife tsa setlhabelo se se ntshiwang tse di neng di tshwanetse go jewa ke baperesiti. (Dute. 18:3) Le fa go ntse jalo, baperesiti ba ba boikepo ba ne ba sa dire se ba se laetsweng. Ba ne ba laela batlhokomedi ba bone gore ba tsenye foroko mo pitseng e tona ya nama e e bedisiwang, mme ba ba ntshetse dinama tse di nonneng! Sa bobedi, fa batho ba ne ba tlisa ditlhabelo tsa bone gore di fisiwe mo sebesong, baperesiti ba ba boikepo ba ne ba laela motlhokomedi gore a tshosetse motho yo o neelang tshupelo, a mo pateletse gore a mo neye nama e tala tota le pele mafura a setlhabelo a ntshediwa Jehofa tshupelo.—Lefi. 3:3-5; 1 Sam. 2:13-17.


c: text/html

text:
Study & Master CAPS Nkgo Ya Puo Ya Setswana Kaedi Ya Morutabana Mophato Wa 6
Study & Master Nkgo ya Puo ya Setswana ke metseletsele ya dibuka tse di kwaletsweng barutabana le barutwana ba Setswana mo Sekgamung sa Dithuto tse Dikgolwane (FET). Buka ya Morutabana * E rulagantswe ka matsetseleko go gonaya matseno le lemorago le le tshegetsang tiragatso ya kharikhulamo. * E rulagantswe bonolo go kgontsha morutabana go fitlhelela diteng tse di maleba bonolo jaaka: dikao tsa diruburiki, lenaane la tiro, maele a tsamaiso ya thuto le kaedi ya togamaano ka dikgweditharo 1-4. * E kaela morutabana kgato ka kgato ka fa dithuto di ka tsamaisiwang ka gone. * E thusa morutabana go busetsa boleng jwa ngwana wa Motswana ka go mo ruta meetlo, ngwao le setso. * E humile ka dikarabo tse di tshitshintsweng, diruboriki le ditsibogelo tse dingwe tse di maleba tsa ditirwana ka kakaretso.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
12 Jaanong Miriame le Arone ba ne ba simolola go ngongorega ka Moshe ka ntlha ya mosadi wa Mokushe yo a neng a mo nyetse, ka gonne o ne a tsere mosadi wa Mokushe.+2 Ba ne ba re: “A Jehofa o buile ka Moshe a le nosi fela? A ga a bua le ka rona?”+ Mme Jehofa o ne a reeditse.+3 Jaanong monna yono e bong Moshe o ne a le boikokobetso thata go gaisa batho botlhe*+ mo lefatsheng.4 Ka yone nako eo, Jehofa o ne a raya Moshe le Arone le Miriame a re: “Yang kwa tenteng ya bokopanelo ka boraro jwa lona.” Ka jalo, ba ne ba tsamaya ka boraro jwa bone.5 Mme Jehofa o ne a fologa a le mo pilareng ya leru+ a bo a ema fa kgorong ya tente, mme o ne a bitsa Arone le Miriame. Boobabedi ba ne ba atamela.6 Go tswa foo, o ne a re: “Tsweetswee, utlwang mafoko a me. Fa go ne go na le moporofeti wa ga Jehofa mo go lona, ke ne ke tla mo ikitsise mo ponatshegelong+ e bile ke ne ke tla bua le ene mo torong.+7 Mme ga go a nna jalo ka motlhanka wa me Moshe! O na le boikarabelo jwa go tlhokomela batho ba me.*+8 Ke bua le ene re lebane difatlhego*+ ke gololesegile, e seng ka dithamalakane; mme o kgona go bona ponalo ya ga Jehofa. Ke ka ntlha yang fa lo ne lwa se ka lwa boifa go ngongorega ka motlhanka wa me Moshe?”9 Ka jalo, bogale jwa ga Jehofa bo ne jwa ba tukela mme a tswa fa go bone.10 Leru le ne la tswa mo godimo ga tente, mme Miriame o ne a iteilwe ka lepero a le mosweu jaaka kapoko.+ Foo Arone o ne a retologela kwa go Miriame mme o ne a bona gore o iteilwe ka lepero.+11 Ka yone nako eo, Arone o ne a raya Moshe a re: “Ke a go kopa morena wa me! Tsweetswee, o se ka wa re balela boleo jono! Re dirile bomatla tota.12 Tsweetswee, o se ka wa mo tlogela gore a nne jaaka mongwe yo o suleng, yo nama ya gagwe e ngathogileng fa a ne a tsholwa!”13 Mme Moshe o ne a simolola go goela kwa go Jehofa a re: “Ao tlhe Modimo, tsweetswee mo fodise! Tsweetswee!”+14 Jehofa o ne a araba Moshe a re: “Fa rraagwe a ne a ka mo kgwela mathe mo sefatlhegong, a o ne a se kitla a kokobediwa malatsi a le supa? A a bewe a le esi kwa ntle ga kampa malatsi a le supa+ mme morago ga moo a ka nna a letlwa go tsena.”15 Ka jalo, Miriame o ne a bewa a le esi kwa ntle ga kampa malatsi a le supa+ mme batho ba ne ba se ka ba fuduga go fitlha Miriame a letlwa go tsena.16 Go tswa foo, batho ba ne ba fuduga mo Haserothe+ mme ba ya go nna kwa nageng ya Parana.+
Dintlha Tse di Kwa Tlase
^ Kgotsa “o ne a le bonolo thata go gaisa motho ope yo mongwe.”
^ Seheb., “Mo ntlong ya me yotlhe, o itshupa a ikanyega.”


text:
Main Page
Dinepe tsa letsatsi
Kgosi Seepapitso IV ( o tlhokafetse ka di 24 tsa kgwedi ya Mopitlo ngwaga wa 2010) e ne e le kgosi ya morafe wa ga Ngwaketse mo Botswana. E ne e le morwa kgosi Kgosi Bathoen II mme o ne a tlhophiwa go etelela pele Ntlo ya Dikgosi dingwaga di le mmalwa gape e le mongwe wa dikgosi tse di neng di nale seriti ebile di tlotlwa fela thata mo Botswana. Rre Seepapitso o diretse lefatshe la gagwe gape e le moemedi kwa United States of America le kwa China.E ne e le mogaka, e le Rraarona kwa Ntlong ya Dikgosi,mme ebile a ne a tlotla thata bogosi ka a ne a sa batle bogosi bo gatakiwa ka dinao.O ne a ngomolwa pelo ke diemo dingwe tse di neng di sa tlotle bogosi.Nako tsotlhe fa emelela a buisa morafe o ne a ngoka theetso ya setŝhaba. Jaaka a ne a direla Ntlo ya Dikgosi ka lobaka le ka nna dingwaga tse di masome a mararo o ne a sa buse fela, ka boeteledipele jwa ga Rre Seepapitso, Ntlo ya Dikgosi e ne e gakolola goromente wa puso ya lefatŝhe ka dikgang tse di neng di ama lefatshe ngwe tsa tsone di akaretsa :go tlosiwa ga Batswakwa ba ba senang teta ya go nna mo lefatsheng.
Wikipedia's sister projects
Ensaeklopidia ya mahala
Tlhanodi ya mahala
Dikgang tsa mahala
Dibuka tsa mahala
Kgobokano ya di khotashin
Di sôse tsa mahala
Di dirisiwa tsa ithutuntsho tsa mahala
Mmepe wa mahala wa go tsamaya
Tshupo ya di species
Tshupo ya dinepe tsa mahala
Mogopo wa kitso ya mahala
Dipuo
- Dipuo tsa Aforika Borwa
Afrikaans · English · Sesotho · Sesotho sa Leboa (Sepedi) · isiNdebele · SiSwati · Setswana · Xitsonga · Tshivenda · isiXhosa · isiZulu
Afrikaans · English · Ikalanga · Setswana · sheKgalagadi
- Other African languages
Akan · አማርኛ · Bamanankan · Chi-Chewa · Ɛʋɛ · Fulfude · Luganda · هَوُسَ · Ìgbo · Kongo · Gĩkũyũ · Malagasy · Lingala · Kinyarwanda · Oromoo · Kirundi · Sängö · chiShona · Soomaaliga · Kiswahili · ትግርኛ · chiTumbuka · Twi · Wolof · Yorùbá ·
Feel free to try your formatting and editing skills at the Sandbox.
Wikipedia ka Dipuo tse dingwe
Ho ngola maqephe
Amogela — Morero — Go kwala tsebe e ntŝha
Dipuo tse ding
Afrikaans - العربية (Araby) - Deutsch -Eλλnvιkά (Ellenika) - English - ગુજરાતી - עברית (Ivrit) - हिन्दी (Hindi) - Português - संस्कृतम् (Saṃskṛtam) - SiSwati - தமிழ் (Tamiḻ) - తెలుగు (Telugu) - Setswana - Xitsonga - اردو (Urdū) - Tshivenda - isiXhosa - isiZulu - Sepedi


text:
Welcome to Setswana.co.za
Stories/Dinoolwane
Diphologolo Tsa Naga
Ga twe e rile, diphologolo di ne di bolawa ke tlala, fela le fa go le jalo di ne di tsoma gore kgosi ya tsone e se ke ya bolawa ke tlala. Ka jalo mafura a ne a beelwa Tau fela mme go se ope yo o tshwanetseng go a ja. Mmutla one o ne wa a ja mme wa se ke wa tshwarwa le fa go lemogilwe gore ke ena. Mmutla o ne a nyelela mme morago ga tla lenyora le le tona.
Letamo le ne le fetiwa ka dinala. Phokojwe a gana a tsamaya a ipatlela metsi le naga go fitlha dinoka tsotlhe di fela metsi. O ne a simolola go utswa metsi a letamo le a neng a gana go le epa. Diphologolo di ne tsa baya diphologolo ka go latelana gore di tsware Phokojwe fa a tlile go nwa. Fela tsa tlholwa. Ke fa khudu a ithaopa. E ne ya fitlha ya itara lejwe. Phokojwe a tshega a kotama mo godimo ga khudu a akanya gore diphologolo di ineetse e bile di a mo tshaba di meela le setulo.
Khudu a bo a boela morago gore ba mo tlotse mmele otlhe. Phokojwe o rile go tsurama mo godimo ga letlapa, a ba a kgomarela. O lekile go itaya ka mabole. Maoto le tlhogo, ga se ke ga thusa sepe. O rile fa a bona a tshwerwe, a re ena pe a bolawa, o tshwanetse go beolwa mogatla, o tshasiwe mafura, mme a dikolosiwe ka one.
O ne a tshemoga a falola. E rile a siile diphologolo tsotlhe, ya nna Tau fela yo o mo tswarang. A bo a loga maano go falola loso gape. O ne a fitlha mo go leng motshitshi wa dinotshe. A bo a kopa Tau gore ba rapele. Fa Tau a botsa gore ke modumo wa eng, a re ke diphologolo tse dingwe di a rapela. Tau o ne a tswala matlho a rapela. Phokojwe o ne a ngwega. Tau o ne a bula matlho a fitlhela naga, e le tshetlha. Ke fa a tsaya thobane a kgotlha dinotshe, tsa bo di mo loma. Phokojwe ga a ka felelwa ke maano le fa loso lo mo labile ka mo matlhong.
Molaetsa
“Phokojwe ka tota, go tshela yo o dithetsenyana.”


text:
171E rile Dafita a ntse a nna mo ntlong ya gagwe, a raya moporofeti Nathane a re: “Bona, nna ke nna mo ntlong ya mesetere, mme Letlole la Kgolagano ya Morena lone le fa tlase ga masela a tente.”
2Nathane a araba Dafita a re: “Dira tsotlhe tse di mo pelong ya gago; gonne Modimo o na nao.”
3Mme ya re bosigo joo ga tla lefoko la Modimo kwa go Nathane la re: 4“Yaa o ree Dafita motlhanka wa me o re Morena o bua jaana o re: ‘Ga se wena o tla nkagelang ntlo ya go nna mo go yona. 5Kana go tloga letsatsing le ke ntshitseng Baiseraele kwa Egepeto ka lone go fitlha letsatsing leno ga ke ise nke ke nne mo ntlong, ka nna ka sepela ka tente ya Taberenakele. 6Gongwe le gongwe kwa ke ntseng ke sepetse teng le Baiseraele botlhe, a nkile ka bua lefoko fela le mongwe wa basiamisi ba Iseraele yo ke neng ke mo laetse go fudisa morafe wa me ka re: Ke ka ntlha ya eng fa lo sa nkagela ntlo ya mesetere?’
7“Jaanong he, raya Dafita motlhanka wa me jaana o re: ‘Morena wa masomosomo o bua jaana a re: Ke nna ke go tsereng kwa morakeng o setse dinku morago gore o nne moeteledipele wa morafe wa me wa Iseraele. 8Ka nna nao gongwe le gongwe kwa o ne wa ya teng, ka nyeletsa baba botlhe ba gago fa pele ga gago. Le gona ke tla go direla leina le le tshwanang le leina la ba bagolo ba ba mo lefatsheng. 9Ke tla beela morafe wa me wa Iseraele manno, ke o tlhoma gore o nne mo felong ga ona, mme o se ka wa tlhola o rerega gore ba ba setlhogo ba se tlhole ba o bogisa jaaka pele 10go tloga malatsing a ke beileng basiamisi ka ona ba ba neng ba busa morafe wa me wa Iseraele; mme ke tla kokobetsa baba botlhe ba gago, ke be ke go itsise go re: Morena o tla go agela ntlo. 11E tla re fa malatsi a gago a sena go tlala fa o ya go robala le borraago, ke tsose wa losika lwa gago sehularong sa gago yo o tla nnang wa bomorwao, ke tlhomamisa bogosi jwa gagwe. 12Ene o tla nkagela ntlo, mme ke tla tlhomamisa sedulo sa gagwe sa bogosi ka bosakhutleng.
28:6
13Ke tla nna rraagwe, ene a nne morwaake; mme ga nkitla ke tlosa bopelotlhomogi jwa me mo go ene jaaka ke bo tlositse mo go yo o neng a le pele ga gago. 14Ke tla mmaya mo ntlong ya me le mo bogosing jwa me ka bosakhutleng; sedulo sa bogosi sa gagwe se tla tlhomama ka bosakhutleng.’ ”
15Nathane a bolelela Dafita mafoko otlhe ao le pono yotlhe eo fela jaaka a laetswe.
16Ke fa kgosi Dafita a tsena, a nna fa pele ga Morena a re: “Nna ke mang, Morena, Modimo? Le lotso lwa me ke eng, mo o bileng o mphitlhisitse fano?
17Mme tseo ke tse dinnye mo matlhong a gago, Modimo; o bile o solofeditse ba lapa la motlhanka wa gago tse di kwa kgakala, mme o mpona ke le mothalo wa losika lo lo bopeletseng lwa bana ba bana, Morena, Modimo. 18Mme Dafita o sa ntse a ka go raya a reng? Kana o itse motlhanka wa gago. 19Morena, ke ka ntlha ya motlhanka wa gago le ka fa pelong ya gago fa o dirile selo se segolo seo sotlhe sa go itsise tiro tse dikgolo tsotlhe. 20Morena, ga go na ope yo o tshwanang nao; le gona ga go modimo ope kwa ntle ga gago gongwe le gongwe mo re go utlwetseng ka ditsebe. 21Ke setšhaba sefe mo lefatsheng se se tshwanang le morafe wa gago o le osi wa Iseraele o Modimo o ileng wa o ithekololela gore e nne morafe wa ona gore o itirele leina ka ditiro tse dikgolo le tse di boitshegang, ka go leleka ditšhaba fa pele ga morafe wa gago o ò o rekolotseng kwa Egepeto? 22Mme morafe wa gago wa Iseraele ò o dirile morafe wa gago ka bosakhutleng; wena Morena o dule Modimo wa bone.
23“Mme jaanong Morena, a lefoko le o le buileng ka ga motlhanka wa gago le ka ga lelapa la gagwe le tlhomame ka bosakhutleng, mme o dire jaaka o buile. 24Foo leina la gago le tla ikanyega, le nna legolo ka bosakhutleng mo go tla bong go twe: ‘Morena wa masomosomo, Modimo wa Iseraele, ke ona Modimo wa Iseraele;’ foo lelapa la ga Dafita motlhanka wa gago le tla bo le tlhomame fa pele ga gago. 25Gonne wena Modimo wa me o senoletse motlhanka wa gago gore o tla mo agela ntlo; ke ka moo motlhanka wa gago o nameditsweng pelo go rapela fa pele ga gago. 26Mme jaanong Morena, ke wena Modimo, o buile tse di molemo tseo ka ga motlhanka wa gago. 27Jaanong he, go kgatlhile wena go tshegofatsa lelapa la motlhanka wa gago gore le nne fa pele ga gago ka bosakhutleng; gonne se wena Morena o se tshegofaditseng se tla bo se tshegofaditswe ka bosakhutleng.”


text:
Soapfish
Leina la Mophato
Soapfish
Leina la Maranyane
Grammistidae
Semeto
E ka nna 40 cm, fa bontsi bo ka nna 15 cm.
Ponalo
Mmele o tsepameng mme o pinegile ka bophara. Molomo o mogolo mme o na le motlhagare wa kwa tlase oo tlhagelelang kwa pele. Megatla ya sebopego sa kgolokwe. Megatla ya kwa sefubeng e kgolokwe. E ka nna le mebala ee farologaneng jaaka botala ba legodimo jo bo galalelang, distripe tsa mmala wa lephutshe kgotsa bontsho le bosweu kgotsa selefera le botala ba legodimo.
Dikitsiso
Lelapa la Grammistidae la kwa tlase le na le mephato ele 7 le dibopiwa dile 28. Ke engwe ya leloko la lelapa la di-groupers. Ga di ka tenega di ntsha mamina a a naang le bootlhole aa tshwanang le lefulo mo metsing. Di rata go iphitlha ka tlase ga marulelo a mafika. Bontsi ba dibopiwa tse ditsoma dijo bosigo. Di ka bonwa gantsi di tsoma le ditlhapi tse ditona. Di tsala ka go tshela mae mo metsing (Pelagic spawners).
Dijo
E fepa ka ditlhapinyana le di-crustaceans.
Anamiso
E bonala kwa mawatleng a a mofuthu, a a bonang dipula le mogote.
Dibopiwa tsa mophato wa yone
Goldribbon soapfish (Aulacocephalus temminckii)
Sixstripe soapfish (Grammistes sexlineatus)
Snowflake soapfish (Pogonoperca punctata)


text:
KGAOLO YA BOLESOME
O ne A Femela Kobamelo ya Boammaaruri
1, 2. (a) Batho ba gaabo Elija ba ne ba sotlegile ka tsela efe? (b) Elija o ne a lebane le kganetso efe kwa Thabeng ya Karemele?
ELIJA o ne a lebile boidiidi fa bo ntse bo goga maoto bo tlhatloga Thaba ya Karemele. Tota le fa e ne e le ka makuku e bile go sa ntse go le lefitshwana, go ne go se thata go bona gore batho bano ba sotlilwe ke khumanego. Dingwaga di le tharo le halofo tsa komelelo di ne di ba sotlile fela thata.
2 Mo gare ga bone, go ne go gwanta baporofeti ba ga Baale ba le 450 ba ba tletseng boikgogomoso e bile ba tlhoile Elija moporofeti wa ga Jehofa fela thata. Kgosigadi Jesebele o ne a bolaile batlhanka ba ga Jehofa ba le bantsi, mme Elija o ne a sa ntse a eme a nitame kgatlhanong le kobamelo ya ga Baale. Ebu, mme gone e ne e tla nna ka lobaka lo lo kae? Gongwe baperesiti bano ba ne ba akanya gore e re ka Elija a le nosi, o ne a tla ba boifa. (1 Dikg. 18:4, 19, 20) Kgosi Ahabe le ene o ne a tlile, a palame kara ya gagwe ya segosi. Le ene o ne a ila Elija lekongkong.
3, 4. (a) Ke eng fa Elija a ka tswa a ne a tshogile fa go nna masa mo letsatsing leo le e neng e tla nna la botlhokwa? (b) Re tlile go sekaseka dipotso dife?
3 Moporofeti yono yo e neng e le ene fela a emang kobamelo ya boammaaruri nokeng, o ne a tloga a bona ditiragalo tse a iseng a tsamaye a di bone mo botshelong jwa gagwe. Fa Elija a ntse a lebile batho ba tlhatloga, o ne a itse gore go ise go ye kae ba ne ba tla itse gore tota ke mang yo o nang le maatla, gore a ke Modimo kgotsa ke batho ba ba boikepo. O ne a ikutlwa jang fa go nna masa? O tshwanetse a bo a ne a tshogile gonne e le “motho yo o nang le maikutlo a a tshwanang le a rona.” (Bala Jakobe 5:17.) Mme gone re ka tlhomamisega ka selo se le sengwe: E re ka Elija a ne a dikologilwe ke batho ba ba se nang tumelo, kgosi ya bone ya motlhanogi le baperesiti bao ba babolai, o ne a ikutlwa a le nosi.—1 Dikg. 18:22.
4 Mme gone, ke eng se se neng se tsentse Iseraele mo mathateng ano? Pego eno e go ama jang? Ela tlhoko kafa Elija a neng a na le tumelo ka gone le gore rona re ka ithuta eng mo go ene gompieno.
Bothata Jo bo Sa Bolong go Nna Teng bo Tloga bo Rarabololwa
5, 6. (a) Baiseraele ba ne ba lebane le bothata bofe? (b) Ke jang Kgosi Ahabe a ileng a kgopisa Jehofa fela thata?
5 Mo e batlang e le dingwaga tsotlhe tsa botshelo jwa ga Elija, o ne a lebile a sa kgone go dira sepe fa kobamelo ya ga Jehofa, e e neng e le karolo ya konokono ya naga ya gaabo le ya batho ba gaabo, e ne e tlhokomologiwa le go gatakiwa. Aitsane, Baiseraele ba ne ba na le lobaka lo loleele ba na le bothata jwa go tlhopha fa gare ga kobamelo e e itshekileng le ya maaka, le fa gare ga kobamelo ya ga Jehofa Modimo le kobamelo ya medingwana ya ditšhaba tse di neng di ba dikologile. Bothata joo bo ne jwa gakala thata mo motlheng wa ga Elija.
6 Kgosi Ahabe o ne a kgopisitse Jehofa fela thata. O ne a nyetse Jesebele, morwadia kgosi ya Sidona. Jesebele o ne a ikemiseditse go anamisa kobamelo ya ga Baale mo nageng ya Iseraele le go fedisa kobamelo ya ga Jehofa. Go ise go ye kae, Ahabe o ne a ineela go laolwa ke Jesebele. Ahabe o ne a agela Baale tempele le sebeso a bo a etelela pele mo go obameleng modimo ono wa boheitane.—1 Dikg. 16:30-33.
7. (a) Ke eng se se neng se dira gore kobamelo ya ga Baale e nne makgapha? (b) Ke eng fa re ka tlhomamisega gore Baebele ga e ikganetse fa e bua ka boleele jwa leuba la mo motlheng wa ga Elija? (Akaretsa le lebokose.)
7 Ke eng se se neng se dira gore kobamelo ya ga Baale e nne makgapha? E ne e hepisa Iseraele, e raela batho ba le bantsi gore ba tlogele go obamela Modimo wa boammaaruri. Gape bodumedi jono bo ne bo dira dilo tse di ferosang sebete le tse di setlhogo. Bo ne bo rotloetsa boaka jwa banna le basadi mo tempeleng, ditiro tsa tlhakanelodikobo le go ntsha bana ditlhabelo. Jehofa o ne a tsibogela seo ka go romela Elija kwa go Ahabe go mo itsise ka leuba le le neng le tla ba aparela go fitlha moporofeti wa Modimo a itsise gore le fedile. (1 Dikg. 17:1) Go ne ga feta dingwaga di le mmalwa pele Elija a tla go bona Ahabe gape le go mmolelela gore a phuthele batho le baporofeti ba ga Baale kwa Thabeng ya Karemele. *
Ka tsela nngwe, dilo dingwe tse di neng di tlhotlheletsa batho thata mo kobamelong ya ga Baale di sa ntse di ba tlhotlheletsa thata le gompieno
8. Pego e e malebana le kobamelo ya ga Baale e re ama jang gompieno?
8 Mme gone, kgang eno ya moruthutha e re ama jang gompieno? Batho bangwe ba ka akanya gore kgang ya kobamelo ya ga Baale ga e re ame ka gope gompieno, e re ka rona re se na ditempele le dibeso tsa ga Baale. Mme pego eno ga se hisitori fela ya bogologolo. (Bar. 15:4) Lefoko “Baale” le kaya “mong.” Jehofa o ne a raya batho ba gagwe a re ba tshwanetse go tlhopha ene gore e nne “baale” wa bone kgotsa monna yo e leng mong wa bone. (Isa. 54:5) A ga se boammaaruri gore batho ba sa ntse ba direla beng ba ba farologaneng go na le gore ba direle Modimo Mothatayotlhe? Go sa kgathalesege gore batho ba dirisa botshelo jwa bone go batla madi, go bereka, go itlosa bodutu, go iitumedisa ka tlhakanelodikobo kgotsa go obamela medimo e mentsi e e obamelwang go na le go direla Jehofa, ba a bo ba itlhophela mong wa bone. (Math. 6:24; bala Baroma 6:16.) Tota re ka re ka tsela nngwe dilo dingwe tse di neng di tlhotlheletsa batho thata mo kobamelong ya ga Baale di sa ntse di ba tlhotlheletsa thata le gompieno. Go tlhatlhanya ka kganetsano eo ya bogologolo fa gare ga ga Jehofa le Baale go ka re thusa go dira tshwetso e e botlhale fa re tlhopha gore re tla direla mang.
‘Ba ne Ba Okaoka’—Jang?
9. (a) Ke eng fa Thaba ya Karemele e ne e le lefelo le le siametseng go senola kobamelo ya ga Baale? (Bona le ntlha e e kwa tlase.) (b) Elija o ne a raya batho a reng?
9 Fa o le mo setlhoeng sa Thaba ya Karemele o ne o kgona go bona sengwe le sengwe sentle—go simolola mo mokgatšheng o o phothoselang wa Kishone o o kwa tlase go ya kwa Lewatleng le Legolo (Lewatle la Mediterranean) le le gaufi, le go ya kwa dithabeng tsa Lebanona kwa ntlheng e e kgakala ya bokone. * Mme fa letsatsi le tlhaba mo letsatsing leo la botlhokwa, go ne go bonala sentle gore naga eo e mo seemong se se maswe. Naga e pele e neng e nonne e Jehofa a neng a e neile bana ba ga Aborahame, jaanong e ne e sa tlhole e ungwa. Jaanong e ne e fisitswe ke letsatsi, e senyegile ka ntlha ya boeleele jwa batho bano ba Modimo! Fa batho bao ba ntse ba phuthega, Elija o ne a ba atamela mme a re: “Lo tla okaoka fa gare ga maikutlo a mabedi a a sa tshwaneng ka lobaka lo lo kae? Fa Jehofa e le Modimo wa boammaaruri, mo saleng morago; mme fa Baale e le ene, mo saleng morago.”—1 Dikg. 18:21.
10. Ke ka tsela efe batho ba motlha wa ga Elija ba neng ba “okaoka fa gare ga maikutlo a mabedi a a sa tshwaneng,” mme ba ne ba lebetse boammaaruri bofe jwa botlhokwa?
10 Elija o ne a kaya eng fa a bua ka go “okaoka fa gare ga maikutlo a mabedi a a sa tshwaneng”? Tota batho bao ba ne ba sa lemoge gore ba ne ba tshwanetse go tlhopha fa gare ga kobamelo ya ga Jehofa le kobamelo ya ga Baale. Ba ne ba tsaya gore ba ne ba ka obamela Jehofa le Baale—gore ba ne ba ka kokobetsa Baale ka dingwao tsa bone tse di makgapha mme ba ntse ba kopa Jehofa Modimo melemo mengwe. Gongwe ba ne ba akanya gore Baale o tla segofatsa dijalo le metlhape ya bone, fa “Jehofa wa masomosomo” ene a tla ba sireletsa mo ntweng. (1 Sam. 17:45) Ba ne ba lebetse boammaaruri bongwe jwa botlhokwa—jo batho ba le bantsi ba sa ntseng ba sa bo lemoge le gompieno. Jehofa ga a batle go obamelwa le medimo e mengwe. O batla gore re obamele ene fela e bile o tshwanelwa ke kobamelo eo. Ga se fela gore ga a batle go obamelwa le medimo e mengwe, tota go a mo kgopisa!—Bala Ekesodo 20:5.
11. O akanya gore se Elija a neng a se bua kwa Thabeng ya Karemele se ka re thusa jang go sekaseka dilo tse di tlang pele mo botshelong le mo kobamelong ya rona?
11 Ka jalo Baiseraele bao ba ne ba “okaoka” jaaka motho yo o batlang go tsamaya mo ditseleng tse pedi ka nako e le nngwe. Le gompieno batho ba le bantsi ba dira phoso e e tshwanang, ba letla “bobaale” ba bangwe go nna karolo ya botshelo jwa bone ba bo ba kgaphela kobamelo ya Modimo kwa thoko. Go reetsa fa Elija a ikuela ka tlhoafalo mo go rona gore re se ka ra okaoka, go ka re thusa go sekaseka gape dilo tse di tlang pele mo botshelong le mo kobamelong ya rona.
Teko e e Botlhokwa Thata
12, 13. (a) Elija o ne a re go dirwe teko efe? (b) Re ka bontsha jang gore re ikanya Jehofa fela jaaka Elija?
12 Jaanong Elija o akantsha gore go dirwe teko nngwe. Teko eo e ne e le motlhofo thata. Baperesiti ba ga Baale ba ne ba tshwanetse go tlhoma sebeso le go baya setlhabelo mo go sone; morago ga moo ba ne ba tshwanetse go rapela modimo wa bone gore a tshube molelo. Elija le ene o ne a tla dira se se tshwanang. O ne a re: “Modimo . . . yo o arabang ka molelo ke ene Modimo wa boammaaruri.” Elija o ne a itse sentle gore Modimo wa boammaaruri ke mang. Tumelo ya gagwe e ne e nonofile tota mo e leng gore ga a ka a okaoka go letla baporofeti ba ga Baale gore ba dire sengwe le sengwe se se ka ba thusang. O ne a ba letla gore e nne bone ba simololang. Ka jalo ba ne ba tlhopha poo ya bone ya setlhabelo mme ba rapela Baale. *—1 Dikg. 18:24, 25.
13 Ga re tshele mo metlheng ya dikgakgamatso. Le fa go ntse jalo, Jehofa ga a fetoga. Re ka mo tshepa fela jaaka Elija a ne a mo tshepa. Ka sekai, fa batho bangwe ba sa dumalane le se Baebele e se rutang, ga re a tshwanela go boifa go ba letla go tlhalosa se ba se dumelang. Fela jaaka Elija, re ka ikanya Modimo wa boammaaruri go rarabolola kgang. Ga re dire seo ka go ikaega ka botlhale jwa rona, go na le moo re ikaega ka Lefoko la gagwe le le tlhotlheleditsweng, le le diretsweng ‘go tlhamalatsa dilo.’—2 Tim. 3:16.
Elija o ne a itse gore kobamelo eno ya ga Baale ke ya maaka, mme o ne a batla gore batho ba Modimo le bone ba lemoge seo
14. Elija o ne a sotla baporofeti ba ga Baale ka tsela efe, mme ka ntlha yang?
14 Baporofeti ba ga Baale ba ne ba baya setlhabelo sa bone mo sebesong mme ba bitsa modimo wa bone. Ba ne ba nna ba goa ba re: “Baale, re arabe tlhe!” Go ne ga feta metsotso ga ba ga feta le diura tse dintsintsi ba ntse ba goa. Baebele ya re: “Mme go ne go se na lentswe lepe, e bile go se na ope yo o arabang.” Fa e nna sethoboloko Elija o ne a simolola go ba sotla a re Baale o tshwanetse a bo a tshwaregile thata go ba araba, kgotsa a ile go ithoma kwa ntlwaneng kgotsa a robetse mme mongwe a tshwanetse go mo tsosa. Elija o ne a raya baganetsi bao a re: “Bitsang ka lentswe le le kwa godimo thata.” Eleruri, o ne a itse gore kobamelo eno ya ga Baale ke ya maaka, mme o ne a batla gore batho ba Modimo le bone ba lemoge seo.—1 Dikg. 18:26, 27.
15. Kgang ya baperesiti ba ga Baale e bontsha jang boeleele jwa go tlhopha ope fela go nna mong wa rona kwantle ga ga Jehofa?
15 Baperesiti ba ga Baale ba ne ba gakala le go feta, ba “biletsa kwa godimo thata le go itshegaka go ya ka mokgwa wa bone ka dithipa tse di magale mabedi le ka marumo, go fitlha ba dira gore madi a elele mo go bone.” Mme seo ya nna matsapa a bophiri fela! “Go ne go se na lentswe lepe, go se na ope yo o arabang, e bile go se na ope yo o reetsang.” (1 Dikg. 18:28, 29) Tota, go ne go se na Baale. O ne a itlhametswe ke Satane go raela batho gore ba se ka ba obamela Jehofa. Boammaaruri ke gore, go tlhopha mong ope fela ntle le Jehofa go felela ka maswabi, tota le go tlhabisiwa ditlhong.—Bala Pesalema 25:3; 115:4-8.
Karabo
16. (a) Go bo Elija a ile a baakanya sebeso sa ga Jehofa kwa Thabeng ya Karemele, go ka tswa go ile ga gakolola batho eng? (b) Elija o ile a bontsha jang gape gore o ikanya Modimo wa gagwe?
16 Ka lotlatlana e ne ya nna nako ya gore Elija le ene a dire setlhabelo. O ne a baakanya sebeso sa ga Jehofa se go neng go bonala sentle gore se sentswe ke baba ba kobamelo e e itshekileng. O ne a dirisa matlapa a le 12, gongwe a gakolola ba le bantsi mo setšhabeng sa ditso di le 10 tsa Iseraele gore ba ne ba sa ntse ba le kafa tlase ga Molao o o neng o neilwe ditso tsotlhe tse 12. Go tswa foo o ne a baya setlhabelo sa gagwe mo sebesong mme a tshela sengwe le sengwe ka metsi a gongwe a tserweng mo Lewatleng la Mediterranean le le neng le le gaufi. O ne a bo a dira gore go epiwe mosele go dikologa sebeso, mme wa tladiwa ka metsi. Go bontsha kafa a ikanyang Modimo wa gagwe thata ka gone, o ne a letla baporofeti ba ga Baale go dira sengwe le sengwe se se ka ba thusang, mme ene a dira dilo tse di neng di tla dira gore go nne thata gore molelo o tuke.—1 Dikg. 18:30-35.
Thapelo ya ga Elija e ne e bontsha gore o sa ntse a kgathalela batho ba gaabo, ka go bo o ne a tlhoafaletse go bona Jehofa a busa ‘pelo ya bone’
17. Thapelo ya ga Elija e ne ya bontsha jang gore ke dilo dife tse a di tsayang e le tsa botlhokwa, mme re ka etsa jang sekao sa gagwe fa re rapela?
17 Fa sengwe le sengwe se setse se siame, Elija o ne a rapela. Thapelo ya ga Elija e e sa raraanang le e e tlhamaletseng e ne e bontsha sentle gore ke dilo dife tse a neng a di tsaya di le botlhokwa. Sa ntlha e bile e le sa botlhokwa le go feta, o ne a batla gore go itsege gore Baale e ne e se “Modimo mo Iseraele,” mme Jehofa e ne e le ene Modimo wa bone. Sa bobedi, o ne a batla gore mongwe le mongwe a itse gore ene e ne e le motlhanka fela wa ga Jehofa; kgalalelo yotlhe le tlotlo di tshwanetse go newa Modimo. Sa bofelo, o ne a bontsha gore o sa ntse a kgathalela batho ba gaabo, ka go bo a ne a tlhoafaletse go bona Jehofa a busa ‘pelo ya bone.’ (1 Dikg. 18:36, 37) Go sa kgathalesege matlhotlhapelo otlhe a a neng a bakilwe ke go tlhoka tumelo ga bone, Elija o ne a sa ntse a ba rata. Fa re rapela Modimo, a le rona re ka bontsha boikokobetso, gore re amegile ka leina la Modimo, le gore re utlwela botlhoko batho ba bangwe ba ba tlhokang thuso?
18, 19. (a) Jehofa o ne a araba jang thapelo ya ga Elija? (b) Elija o ne a laela batho gore ba dire eng, mme ke eng fa baperesiti ba ga Baale ba ne ba sa tshwanelwe ke go utlwelwa botlhoko?
18 Pele ga Elija a rapela, boidiidi jo bo neng bo le foo bo tshwanetse jwa bo bo ne bo ipotsa gore a Jehofa o ne a tla mo swabisa fela jaaka Baale a ba swabisitse. Mme gone, morago ga thapelo, ga go a ka ga nna le nako ya go ipotsa dipotso. Pego eno ya re: “Foo molelo wa ga Jehofa wa tla o wa mme wa ja tshupelo e e fisiwang le dikgong le maje le lorole, le metsi a a neng a le mo moseleng wa a laila.” (1 Dikg. 18:38) Ruri ba ne ba arabegile jaanong! Mme ba ne ba dira eng?
19 Botlhe ba ne ba re: “Jehofa ke Modimo wa boammaaruri! Jehofa ke Modimo wa boammaaruri!” (1 Dikg. 18:39) Kgabagare ba ne ba bona boammaaruri. Le fa go ntse jalo, ba ne ba ise ba bontshe tumelo epe. Tota e bile, go dumela gore Jehofa ke Modimo wa boammaaruri fa ba sena go bona molelo o wa kwa legodimong morago ga thapelo, go ne go sa bontshe gore tota ba na le tumelo. Ka jalo Elija o ne a kopa gore ba bontshe tumelo ya bone ka tsela e nngwe. O ne a ba kopa gore ba dire sengwe se ba neng ba tshwanetse go bo ba se dirile dingwaga di le dintsi pelenyana ga foo—go ikobela Molao wa ga Jehofa. Molao wa Modimo o ne o re baporofeti ba maaka le baobamedi ba medingwana ba tshwanetse go bolawa. (Dute. 13:5-9) Baperesiti bano ba ga Baale e ne e le baba ba ga Jehofa Modimo, mme ba ne ba dira kgatlhanong le maikaelelo a gagwe ka boomo. A ba ne ba tshwanetse go utlwelwa botlhoko? A mme bone ba ile ba utlwela botlhoko bana ba ba se nang molato ba ba neng ba fisiwa ba tshela go nna ditlhabelo tsa ga Baale? (Bala Diane 21:13; Jer. 19:5) Ruri banna bano ba ne ba sa tshwanelwe ke go utlwelwa botlhoko! Ka jalo, Elija o ne a laela gore ba bolawe, mme ba ne ba bolawa.—1 Dikg. 18:40.
20. Ke eng fa kgang e batshwayadiphoso ba gompieno ba tshwenyegang ka yone e e ka ga go bolawa ga baperesiti ba ga Baale e sa utlwale?
20 Batshwayadiphoso ba gompieno ba ka nna ba nyatsa tsela e teko eno ya kwa Thabeng ya Karemele e feletseng ka yone. Batho bangwe ba ka nna ba tshwenyega ka gore batho ba ba tlhagafaletseng bodumedi ba e dirisa go kgothaletsa ditiro tse di setlhogo tse di bakwang ke letlhoo la bodumedi. Mme ka maswabi, gompieno go na le batho ba le bantsi ba ba ipolelang gore ba rata bodumedi mme ba le setlhogo. Le fa go ntse jalo, Elija o ne a sa nna jalo. O ne a dira mo boemong jwa ga Jehofa fa a bolaya baobamedi bao gore a diragatse tshiamo. Gape, Bakeresete ba mmatota ba a itse gore ga ba a tshwanela go bolaya batho ba ba bosula jaaka Elija a ile a dira. Go na le moo, ba latela molao o barutwa botlhe ba ga Jesu ba neng ba tshwanetse go o ikobela, o o fitlhelwang mo mafokong a Keresete a neng a a bolelela Petere: “Busetsa tšhaka ya gago mo lefelong la yone, gonne botlhe ba ba tsayang tšhaka ba tla nyelela ka tšhaka.” (Math. 26:52) Mo isagweng, Jehofa o tla dirisa Morwawe go diragatsa tshiamiso ya Gagwe.
21. Sekao sa ga Elija se ka solegela jang Bakeresete ba boammaaruri ba gompieno molemo?
21 Mokeresete wa boammaaruri o na le boikarabelo jwa go tshela botshelo jo bo bontshang gore o na le tumelo. (Joh. 3:16) Tsela nngwe ya go dira jalo ke go etsa banna ba ba ikanyegang ba ba jaaka Elija. O ne a obamela Jehofa fela mme a kgothaletsa le ba bangwe go dira se se tshwanang. O ne a senola ka bopelokgale bodumedi jo bo tsietsang jo Satane a bo dirisang go raela batho gore ba se ka ba obamela Jehofa. Mme o ne a ikanya Jehofa go rarabolola mathata go na le go ikaega ka bokgoni jwa gagwe le go dira dilo ka tsela ya gagwe. Eleruri, Elija o ne a femela kobamelo e e itshekileng. E kete rotlhe re ka etsa tumelo ya gagwe!
^ ser. 7 Bona lebokose le le reng, “Leuba la mo Motlheng wa ga Elija le Tsere Lobaka lo lo Kae?”
^ ser. 9 Gantsi Thaba ya Karemele e nna e na le dimela tse ditala, gangwe le gape fa diphefo tse di bongola tse di tswang mo lewatleng di ntse di tlhatloga mo mekgokoloseng ya yone, di nesa dipula le monyo o montsi. E re ka go ne go tsewa gore Baale ke ene a nesang pula, go bonala thaba eno e ne e le lefelo le le botlhokwa la go mo obamela. Ka jalo, Karemele e e omeletseng le e e se nang dimela e ne e le lefelo le le siameng la go senola gore kobamelo ya ga Baale ke maaka.
^ ser. 12 Go bonala Elija a ile a ba raya a re: ‘Lo se ka lwa fisa setlhabelo ka molelo.’ Bakanoki bangwe ba re ka dinako tse dingwe baobamedi bao ba medingwana ba ne ba dirisa dibeso tse kafa tlase di nang le phatlha e tshesane e e itsiweng ke bone fela, gore go bonale e kete molelo o tshubilwe ke maatla mangwe a a sa tlwaelegang.


text:
Lelapa la Naga ya Sekgwa ya Kgolokwe ya Vredefort
Setlhopha se Segolo sa Teransefala
Morago ga Setlhopha se Segolo sa Teransefala go tlile Lelapa la Naga ya Sekgwa, le le tlhamilweng fa letlapa la seretse se ne sa kgorometswa go tswa mo Khupetsong go ya diphitlhelelo tsa kwa godimo tsa Setlhopha se Segolo sa Teransefala.
Go tsengwa ga letlapa gono mo diretseng tse di gogotsweng bonolo tsa Setlhopha sa Teransefala di bopile llaga ya letlapa la molelo le le khupetsang mo karolo ya sekwere sa dikilometara di le 60 000, se se e dirang le legolo go gaisa mo lefatsheng. Lelapa la Naga ya Sekgwa le diragala fela ka go ka nna le 80% ya Polatinamo ya lefatshe. EE mo go rona.
Fela tseno tsotlhe e ne e se go ijesa monate le metshameko fela. Dingwaga ts e di ka nnang dibilione tse pedi tse di fetileng, naledi ya mogatla e e kgolo thata e biditse mmung ka 120 km borwa bophirima jwa Joburg ga jaana. E biditse thata gore letlapa lle ne la ya kwa godimo, 10 km go tloga fa maemong a yona a setlogo.
Dipholo e ne e le Kgolokwe ya Vredefort, thulo ya naledi ya mogatla e kgolo go gaisa e bile ya pele go gaisa e e itsegeng mo lefatsheng (kwa tshimologong e e lekanyetsang go fitlha go 250 km go tswa matlhakoreng ka bobedi, le fa go le jalo boglo jwa khuti jaanong bo tladitswe). Thulo e gape ka bonolo e bolokile masalela a gauta eo, ka nako eo, a neng a ntse gaufi le boalogodimo, ka jalo e di pholosa go tswa kwa go sotliwa.
Mme Sediko sa kwa Vredefort se ne se sa tsewe e le popego ya thulo le, mo dingwageng tse di fetileng, babueleid ba yona ba ba farologaneng ba begile dikgopolo tsa bona. Le gale, patlisiso ya ga jaana e tlhamaladitse dilo go sekae, le tsosa kganetsano ka ntlha ya tshimologo ya Sediko go ne go lebegae e ne e fedisitswe ke barutaletlapa bao ba ba matlhagatlhaga.
Le fae le gore ga ke ne ke sa ntse ke se na bonnete mabapi le ka moo thulo e ka tlholang kgolokwe e seng khuti, ke tshwanetse go ikobela kitso e e gaisang ya bakaone le go bolela gore naledi ya mogatla e e dirile gape morago kwa bofelong!
Translated by Lawrence Ndou
Mo dingwageng di le dimilione di le mmalwa tse di fetileng, Lefatshe le simolotse go tsidifala go se nene mme le tlhaselo ya selegodimo e ne ya fokotsega,...more
Ka dingwaga tsa bo1950, buka e e bidiwang ‘Target: Earth’ e ne ya phasaladiwa mo yona bangwadi ba ne ba tshitshinya gore di-dinosaur di nyeletse ka ntlha ya bontsi jwa dithulo tsa dinaledi....more
Go akanywa gore diretese tsa Taolo di ne tsa diriwa ka mengwaga e 3.07 ya dibilione e e fetileng, mo mokgatsheng o o katogileng o o neng wa tlhamiwa...more
Fa o lebelela kwa lefaufaung mo lefifing la bosigo, tsotlhe di bonala ka kagiso. Dinaledi di benya mo loaping le lentsho le lefaufau le le bophara le le lolea le le tlhatlogetseng kwa godimo ga tlhogo ya gago....more
Morago mo Aforika Borwa, le fa go ntse jalo, ditlhagelelo tsa saense ya dithulo di bonagetse di re feta fela. Ka 1916, S.J. Shand lwa ntlha o tlhalositse kgakgamatso ya letlapa le le galogang...more
Jaaka naledi e e mogatla ya Vredefort fa e tla mo Lefatsheng ka lebelo, lebelo la yona le ne le ka nna fa gare ga dikhilometara tse di 40 000 le 270 000 ka ura....more
Mekgwa e e farologaneng ya diponagalo tsa thutatlapa ya Lekgolokwe la kwa Vredefort e ne ya tsewa tsia ke borasaense ka bonako jaaka 1878. Sengwe se se botlhokwa go ne go banala sentle diragetse mo kgaolong...more
Mo dingwageng tse dimilione tse pedi tse di fetileng, go ne go sa ntse go se na dimela mo lefatsheng, mme letshwao la botshelo fela e ne e le twatsi....more
Aforika Borwa ke lefelo le le lesego thata. Re ntse re segofaditswe ka ga legae le le tlhomameng mo lefatsheng lotlhe ba kontinente ya bogologolo, kgakala le dithoromo tsa mmu kgotsa dikgwamolelo....more
Kwa ntle ga khuti ya kwa Vredefort, tiragalo e kgolo e siile kwa morago masaledi a mangwe a dintsi, a a kwadilweng mo matlapeng....more


text:
51Gonne re itse gore fa ntlo ya rona ya lefatshe ya motlaagana e thujwa, re na le kago e e tswang mo Modimong, e bong ntlo e e sa khutleng kwa magodimong e e sa dirwang ka diatla.
2 Pet. 1:13,14
2Gonne re fegelwa ka ntlha ya moo, re tlhologeletswe go apesiwa boago jwa rona jo bo tswang kwa legodimong;
3e le gore fa re bo apesitswe, ga re ne re fitlhelwa re sa ikatega. 4Gonne le rona, ba re leng mo motlaaganeng ono, re a fegelwa, re a imelwa; ka gonne ga re rate go apolwa, re rata go apesiwa godimo gore se se swang se mediwe ke bophelo.
5Mme yo o re etleeleditseng gona moo ke Modimo o o re neileng sebeelelo sa Mowa.
Baroma 8:16,23
Baef. 1:13,14
6Ka moo re na le bopelokgale ka metlha yotlhe, re itse gore fa re sa ntse re agile mo mmeleng, re kgakala le legae Moreneng;
7gonne re sepela ka tumelo, e seng ka go bona.
8Mme re pelokgale, re bile re eletsa bogolo go huduga mo mmeleng le go goroga go nna le Morena.
9Ke gona ka moo re tlhoafaletseng thata gore fa re le mo gae gongwe re se mo gae, re nne ba ba mo kgatlhang;
10gonne rona rotlhe re na le go bonala fa pele ga sedulo sa tshekelo sa ga Keresete gore mongwe le mongwe a amogele ka fa ditirong tse a di dirileng a sa le mo mmeleng, le fa e le tse di molemo kampo tse di bosula.
Baroma 2:16
14:10
11Jaanong e re ka re itse go boifa Morena, re leka go kgona batho, re ntse re senogetse Modimo; mme ke solofela gore le mo digakoloding tsa lona ke senogile. 12Ga re ipoke gape mo go lona, mme re lo neela tlhotlheletso ya go boka ka ntlha ya rona, gore lo nne le sengwe kgatlhanong le bone ba ba ipokang ka se se bonalang fela, e seng ka se se mo pelong;
13gonne fa re ne re timeletswe ke tlhaloganyo, e ne e le ka ntlha ya Modimo; mme fa re dira ka tlhaloganyo, e tla bo e le ka ntlha ya lona. 14Gonne lorato lwa ga Keresete lo a re tlhotlheletsa, ka re kaya gore fa mongwe a swetse botlhe, ba a bo ba sule botlhe. 15Mme ene o swetse botlhe gore ba ba phelang ba se tlhole ba iphelela, mme ba phelele ene yo o ba swetseng, a ba a tsoga ka ntlha ya bone.
Baroma 14:7,8
16Jalo he, go tlogeng fano ga re tlhole re itse ope ka fa nameng; mme fa re kile ra itse Keresete ka fa nameng, jaanong ga re tlhole re mo itse jalo. 17Ka moo he, fa motho a le mo go Keresete, o a bo a le sebopiwa se sešwa; dilo tsa bogologolo di fetile, bonang, di ntšhwafetse tsotlhe!
Bagal. 6:15
Tshen. 21:5
18Mme tsotlhe tse, di tswa mo Modimong o o ithuantseng le rona ka Jesu Keresete, wa ba wa re neela tirelo ya thuanyo;
19gonne Modimo o ithuantse le lefatshe ka Keresete ka go sa ba balele maleo a bone, wa tlhoma lefoko la thuanyo mo go rona.
Bakol. 1:19,20
20Ke ka moo re leng barongwi mo boemong jwa ga Keresete, ka Modimo o kgothatsa ka rona; re rapela mo boemong jwa ga Keresete ra re: Ineeleng go ruanngwa le Modimo!
21Gonne Keresete yo o neng a sa itse boleo, Modimo o mo dirile boleo ka ntlha ya rona gore re nne basiami fa pele ga ona ka ene.
Bagal. 3:13
1 Bakor. 1:30
Bafil. 3:9


text:
Re itse fa tiro ele ya go tlhopha e ne e le go bopa puso e e tlaa reng go tloga gompieno go fitlha 2019, e bo e le yone e tshegeditseng lefatshe leno.
Mo go tsone ditlhopho tsele, re bonye BDP (Botswana Democratic Party) e gapa dikgaolo di le masome mararo le bosupa mo go tse di masome matlhano le bosupa tse di neng di lwelwa.
Ka molao wa Botswana wa gompienio, mo go bo go raya gore BDP e tlaa tswelela e busa mme moeteledipele wa yone Ian Khama, a tlhongwe tautona. Godimo ga moo, ba BDP ba ba fentseng mme ba ya palamenteng, e nne bone ba go tlaa tlhophiwang matona a puso mo go bone. Ga nna fela jalo. Rre Khama a ikanisiwa go nna tautona wa Botswana go tswa 2014 go tsena 2019. Ba tshologa Batswana go ya go mmona le go utlwa tse a solofetsang a tlaa di ba direla.
Fa tautona a sena go tlhongwa, ga tla gore a tlhophe matona a puso. Bangwe ba tlaa re jaanong o ne a tshwanetse go tlhopha sepane se a tlaa gogang ka sone mo ngwageng tse tlhano tsele. Ba re matona ke sepane, Khama ene ke mokgweetsi wa sone, mme go tlaa bo go lebilwe gore koloi, e bong Botswana, e tsamaya jang, e ya kae.
E re fa e tsamaya sentle, a galalediwe. Mme fa e ka re di ntse di le mo tseleng, tsa fapoga, ya wela ka lemena, go nne go lejwe ene. Sa tlhophiwa sepane se mo nakong eno re sa itseng gore se tlaa goga jang. A e tlaa re go twe trek tsotlhe di tiise di goge, kana dingwe di tlaa repisa, dingwe di tlole ka dijokwe, ga re itse. Re santse re tlaa bona.
Morago ga go tlhopha matona, ga latela gore tautona a tlhophe mothusa tautona (Vice President), motsamaisa dipuisanyo tsa palament (Speaker of the Natinonal Assembly) le mothusi wa gagwe (Deputy Speaker). Ga twe molao e ntse e le gore tautona a tlhophe maina a le mararo a batho ba a bonang ba ka tshwara maemo a. E re a sena go a tlhopha, a a neele palamente go bona gore a e dumalana nae kgotsa nnyaa. Go supa gore a ba a dumalana kgotsa ba ganana nae, mapalamente ba tsholetse mabogo. Go balwe, mme batho ba newe maemo go ya ka bontsi jwa mabogo ao. Le fa gone dilo di ntse di tsamaya sentle, ka molao o, go lebega bangwe ba ne ba belaela sengwe mo go one.
Ga twe ngwaga ono, molao o ne wa fetolwa gore jaanong go se tsholediwe mabogo. Molao o mosha ke gore, go supa go dumalan kana go ganana ga bone le tautona, a mapalamente jaanong ba tlhophe ka go latlhela talama (secret ballot) fela jaaka go dirwa ka ditlhopho tsa setshaba. Kgang ya tsoga gone fa.
Fa go tshwanetse gore go tlhophiwe batho ba bararo bale ka molao o mosha wa go latlhela talama, bangwe ba gana ba batla ole wa go tsholetsa mabogo. Ga re tsi! Kgang ya ya Kgotleng ya Ditsheko, e isiwa ke BDP le Mma molao mogolo (Attorney General’s Chambers). Ba se ka ba atlega, kgang ya tshololwa. Ba se ka ba ineela. Ba ikuela kwa Kgotleng Kgolo ya Boikuelo (High Court of Appeal). Kgang ya nna ya tshololwa. Ba ba neng ba e pegile ba felelwa ke maano. Kgang ya fela, tiro ya tswelela.
Go bolelwa fa se se neng se tshwenya setshaba e le gore, fa kgang e e ne e ka se ka ya akofelwa ya fela, palamemente e ne e ka se ka ya dira sepe go se na mothusa tautona, motsamisa dipuisanyo tsa palamente le mothusi wa gagwe. Ga twe dilo di ne di ka thama, ga ema tsi. Ka lesego kgang ya akofa ya fela, tiro ya tswelela.
Batho ba bararo bale ba tlhophiwa ba fiwa one maemo ale.
E rile maloba ra raya ba ba fentsweng mo ditlhophong tsa ngwaga ono ra re ba se lele sa bohutsana. Ra re, a ba itse gore di nwang di a dibosanya; ke gore, tiro e dirwa ka go amoganwa. Ba dirile ga bone a jaanong ba neele ba bangwe le bone ba leke. Ra leba ba ba fentseng ra re, a ba itse gore moroka o sita ka pula. Eno ke nako ya go bona ba dira tsotlhe tse nako ele ba neng ba bolela fa ba tlaa di dira.
Gompieno re leba matona a puso le botlhe ba ba filweng maemo bosheng jaana ra re, a le lona re bone lo dira tsotlhe tse lo neng lo eleltsa gore lo newe maemo ao lo tle lo di dire. A go se felele fela mo go reng lo arabilwe, lo bonye tse lo neng lo di eletsa.
Itseng gore, fela jaaka moroka o sita ka pula, go disa ga modisa e le go gorosa, bogale jwa mogale bo bonwa ka dipadi. Diane tse tsotlhe di raya gore modiri yo e leng ene tota, o bonwa ka ditiro, a dira ka botswerere. A re di bone ditiro tseo.


text:
Eland
Leina
Eland [Taurotragus oryx]
Popego
Tse ditona di ka gola go ya go 1,7 bogodimo jwa dimitara mme e bo e nna boima jwa dikilograma tse di 900. Kwa ntle ga go mme o o bokete, Eland a matlhagatlhaga a a seng kana ka sepe e bile e kgona go tlola magora bonolo fela. E na le serotswana kwa magetleng le letlalo ka fa tlase ga seledu. Boima jwadinka tsa bong ka bobedi tseo di kobegetseng kwa morago di boleele jwa nngwe ya metara e kwadilweng. Ditshadi ke tse dinnye, tse di ka nnang 450 ya di kilograma. Tse tona di na le lebala la moriri o o mo ntsho mo phatlheng o o apesitseng letlalo. Tse ditona le tse di tshegadi ka bobedi di na le mmala o o borokwa jo bo setlha ka mmala mo matlalong a tsona. Gape di na methalo e tlhamaletseng e me sweu, e e farologaneng go eland.
Dijo
Eland e ja ditlhare le ditlhatsana, e dirisa mefuta e e farologaneng ya dimela. E ka tshela lobaka lo lo leele e sa new metsi, fela jaanong e ikaegile mo maungong a Tsamas le Gemsbok Cucumbers go fitlhelela ditlhokego tsa metsi.
Pelegiso
Le mororo Eland e sena setlha sa pelegiso, mo Aforikaborwa go nnile le go elwa tlhoko gore go na le tse di fa godimo thata go feta dinamane tse di tsetsweng go feta dikgwedi tse dingwe. Namane e le nngwe fela e e tshotsweng morago ga go dusa mme ga paka ya dikgwedi di le robongwe. Dinamane di ka siana le motlhape diura di le mmalwa morago ga pelego.
Maitsholo a yona
Nngwe ya dipharologantsho tse di kgatlhang tsa motlhape wa Eland ke gore e akaretsa tlhokomelo ya dinamane. Fa e tshosediwa ke dibata, mophato o itira setlhopa kwa pele ka bophara jwa tse ditona mme di bo sireletsa dinamane le ditshadi tse di imileng kwa morago. Fa e sale go fuduga ga metlhape ya Eland go batla mafulo a matalana kwa tikologong tse di kwa kgakala,go leka dipoo tse di busang ga di sireletse tikologo. Le rata go busa tikolo le go nn amonna mo dikgomong ka nako ya go dusa.
Bonnotlhago
Tikologo e e rategang e farologane go tswa go seka-sekaka, mo go ang le bojang, mo go nan gle ditlhatsana, Bokone jwa noka ya Namune, go ya go ditlhatsana mo KwaZulu-Natal. Eland e sasanka bosigo le dimela tse di monyela metsi mo moweng go le bosigo ka seedi gore di kgone go tla go tlamela phologolo e no ya leloko loo pudi ka metsi.
Di fitlhelwa kwa kae?
Eland ka bonwa mo mnafelo tshireletso a diphologolo tsa mo Aforikaborwa. Mo dikgaolong tseo di neng di fiditse gone di buseditswe mem di tshela ka boitumelo.
Dibatana
Di-Eland tse di golo e nna ditswasetlhabelo tsa Setlhopha sa ditau le diphiri tsa mabala, mme tse di nnye di nna batswasetlhabelo ba diphologolotse di jang nama jaaka Nkwe, Lengau le dintšwa tse di tlhaga.


text:
ETSA TUMELO YA BONE
O ne “A Bolelwa a Siame ka Ditiro”
RAHABE o ne a okometse ka fensetere fa lesedi la masa le tsabakela mo lebaleng le le dikologileng Jeriko. Go ne go na le masole a a tlhaselang koo—batlhabani ba Iseraele. Fa ba simolola go gwanta ba dikologa motse gape, go ne ga tsoga lorole mme ga boa ga nna le modumo o mogolo wa go lela ga dinaka.
Rahabe o ne a nna kwa Jeriko; o ne a itse mebila ya yone, matlo a yone, marekisetso a yone a a tlhanaselang mmogo le mabenkele a yone. Mme o ne a itse batho ba koo le go feta. O ne a kgona go lemoga kafa letshogo la bone le oketsegang ka teng fa malatsi a ntse a feta mme Iseraele e tswelela go dira selo seno se se sa tlwaelegang—mogwanto wa go potologa motse gangwe ka letsatsi. Le fa go ntse jalo, fa modumo wa dinaka o ne o utlwala mo mebileng le mo motseng wa Jeriko, Rahabe o ne a sa boife jaaka batho ba gaabo.
Rahabe o ne a nna a ntse a lebile fa masole a ne a simolola mogwanto wa bone phakela mo letsatsing la bosupa. Mo gare ga masole a Iseraele, o ne a bona baperesiti ba bone ba letsa dinaka e bile ba tshwere letlole le le boitshepo, le le neng le emela go nna gone ga Modimo wa bone, e bong Jehofa. Re ka leka go bona ka leitlho la mogopolo Rahabe a beile seatla sa gagwe mo mogaleng o o bohibidu jo bo letlhololo o o neng o bofeletswe mo fensetereng ya gagwe e e neng e le mo loboteng lwa Jeriko. Mogala oo o ne o gakolola Rahabe tsholofelo e a neng a na le yone ya gore ene le ba lelapa la gaabo ba ne ba tla falola fa motse o fedisiwa. A Rahabe o ne a tlhanogetse batho ba gaabo? Jehofa o ne a sa mo lebe jalo le e seng; o ne a mmona e le mosadi yo o nang le tumelo e e tlhomologileng. Mma re simolole kgang ya ga Rahabe kwa e simologang gone mme re bone gore re ka ithuta eng mo go ene.
RAHABE WA SEAKA
Rahabe e ne e le seaka. Kgang eno e gakgamaditse batlhalosi bangwe ba Baebele mo ba neng ba re Rahabe e ne e le mong wa ntlo ya baeng fela. Mme Baebele yone ga e fitlhe boamaaruri fa e bua ka ene. (Joshua 2:1; Bahebera 11:31; Jakobe 2:25) Mo bathong ba kwa Kanana, tiro ya ga Rahabe e ka tswa e ne e amogelesega. Le fa go ntse jalo, go bo tiro ya ga Rahabe e ne e amogelwa ke batho ba gaabo go ne go sa dire gore segakolodi sa gagwe se se ka sa mo tshwenya, a ka tswa a ne a itse gore tiro e a e dirang ga e a siama, a itse seo e le ka ntlha ya bokgoni jo Jehofa a re bo neileng rotlhe jwa go itse se se siameng le se se sa siamang. (Baroma 2:14, 15) Go ka direga gore Rahabe o ne a tlhabisiwa ditlhong ke tsela e a neng a tshela ka yone. Gongwe jaaka batho ba le bantsi ba ba dirang tiro e e ntseng jalo gompieno, o ne a ikutlwa a se na kgoro ya botso, fa a batla go tlhokomela ba lelapa la gagwe.
Ga go pelaelo gore Rahabe o ne a batla botshelo jo bo botoka. Naga ya gaabo e ne e tletse thubakanyo le bosula, go akaretsa tlhakanelodikobo le ba losika kgotsa le diphologolo. (Lefitiko 18:3, 6, 21-24) Bodumedi bo tshwanetse jwa bo bo ile jwa nna le seabe se segolo mo bosuleng jo bo neng bo dirwa mo nageng eo. Ditempele di ne di tlhotlheletsa boaka, mme kobamelo ya medimo ya madimona jaaka Baale le Moleke e ne e akaretsa go fisiwa ga bana ba ntse ba tshela gore e nne ditlhabelo.
Jehofa o ne a bona se se neng se diragala kwa Kanana. Tota e bile, ka ntlha ya ditiro di le dintsi tse di maswe tsa Bakanana, Jehofa o ne a re: “Lefatshe le itshekologile, mme ke tla le tlisetsa kotlhao ya tlolo ya lone, mme lefatshe le tla tlhatsetsa banni ba lone kwa ntle.” (Lefitiko 18:25) “Kotlhao ya tlolo ya lone” e ne e akaretsa eng? Modimo o ne a solofeditse Baiseraele botlhe jaana: “Jehofa Modimo wa gago o tla kgorometsa ditšhaba tseno a di tlosa fa pele ga gago ka bonya ka bonya.” (Duteronome 7:22) Makgolokgolo a dingwaga pele ga moo, Jehofa o ne a solofeditse lelapa la ga Aborahame naga eo, mme ‘Modimo, a ka se ka a aka.’—Tito 1:2; Genesise 12:7.
Le fa go ntse jalo, gape Jehofa o ne a laela gore ditšhaba dingwe tsa naga eo di ne di tshwanetse go nyelediwa gotlhelele. (Duteronome 7:1, 2) E re ka Jehofa e le ‘Moatlhodi yo o siameng, wa lefatshe lotlhe,’ o ne a itse dipelo tsa batho ba naga eo mme o ne a itse sentle gore bosula jwa bone le boikepo jwa bone di ne di le masisi go le kana kang. (Genesise 18:25; 1 Ditiragalo 28:9) Go ne go ntse jang mo go Rahabe go nna mo motseng o o hutsitsweng jaana? Re ka akanya fela gore o ne a ikutlwa jang fa a utlwa ka dipego tse di ka ga Iseraele. O ne a utlwa gore Modimo wa Baiseraele o ne a dirile gore batho ba gagwe—setšhaba se se neng se gateletswe sa makgoba—se fenye masole a Egepeto, setšhaba se se neng se na le sesole se se maatla go gaisa mo lefatsheng lotlhe ka nako eo. Mme jaanong Baiseraele ba ne ba tla tloga ba tlhasela Jeriko! Le fa go ntse jalo, batho ba motse oo ba ne ba tswelela ka bosula jwa bone. Re kgona go bona lebaka la go bo Baebele e bua ka Bakanana e re ke “ba ba neng ba dira ka go tlhoka kutlo.”—Bahebera 11:31.
Rahabe o ne a sa tshwane le bone. Go ka direga gore ka dingwaga tse dintsi, o ne a tlhatlhanya ka dipego tse a neng a di utlwa ka Baiseraele le Modimo wa bone e bong Jehofa. A bo a ne a farologane thata jang ne le medimo ya Bakanana! E ne e le Modimo yo a neng a lwela batho ba gagwe go na le go ba utlwisa botlhoko, yo a neng a dira gore baobamedi ba gagwe ba tshele ka melao e e kwa godimo ya boitsholo go na le go ba nyenyefatsa. Modimo yono o ne a leba basadi ba le botlhokwa, a sa ba lebe fela e le batho ba ba tshwanetseng go rekiwa le go rekisediwa ditiro tsa tlhakanelodikobo kgotsa go ba nyenyefatsa ka kobamelo e e leswe. Fa Rahabe a utlwa gore Baiseraele ba thibeletse ka kwa ga Joredane e bile ba ikemiseditse go tlhasela, o tshwanetse a bo a ne a tshwenyegile ka se se tla diragalelang batho ba gaabo. A Jehofa o ne a lemoga gore Rahabe ke motho yo o molemo?
Gompieno go na le batho ba le bantsi ba ba tshwanang le Rahabe. Ba ikutlwa ba se na kgoro ya botso, ba tshela botshelo jo bo sa tlotlegeng e bile ba sa itumela; ba ikutlwa e kete ga go na ope yo o ba anaanelang. Kgang eno ya ga Rahabe e a re gomotsa ka gonne e re gopotsa gore ga go ope yo Modimo a sa mo anaaneleng. Go sa kgathalesege gore re kgobegile marapo go le kana kang, ga a “kgakala thata le mongwe le mongwe wa rona.” (Ditiro 17:27) O gaufi, e bile o iketleeleditse go naya botlhe ba ba dumelang mo go ene tsholofelo. A Rahabe o ne a nna le tumelo e e ntseng jalo?
O NE A AMOGELA DITLHOLA
Ka letsatsi lengwe, nako nngwe pele ga Baiseraele ba dikologa Jeriko, batho ba babedi ba Rahabe a neng a sa ba itse ba ne ba goroga kwa ntlong ya gagwe. Banna bao ba ne ba solofetse go feta ba sa lemogiwe ke ope, mme mo motseng o batho ba one ba neng ba tshogile, botlhe ba ne ba ntshitse matlho dinameng go bona ditlhola dipe tse di ka tswang di tswa kwa Iseraele. Rahabe yo o neng a le kelotlhoko a ka tswa a ile a ba lemoga ka bonako gore ke bomang. Gone go ne go tlwaelegile gore banna ba a sa ba itseng ba tle kwa ntlong ya gagwe mme bobedi jono jone bo ne bo batla fela marobalo—e seng ditirelo tsa gagwe tsa boaka.
Tota e bile, banna bao ba babedi e ne e le ditlhola tse di tswang kwa bothibelelong jwa Baiseraele. Molaodi wa bone, e bong Joshua, o ne a ba romile gore ba ye go tlhola gore Jeriko e nonofile kgotsa e bokoa go le kana kang. Ono e ne e le motse wa ntlha wa Kanana o Baiseraele ba neng ba tla o tlhasela, mme gongwe e ne e le one o o neng o nonofile go gaisa metse e mengwe yotlhe. Joshua o ne a batla go itse gore ba tla bo ba lebane le eng. Ga go pelaelo gore ditlhola tseo di tlhophile ntlo ya ga Rahabe ka boomo. Mo ntlong ya seaka, batho ba ba sa itseweng ba ne ba ka feta motlhofo fela ba sa bonwa ke ope. Gongwe e bile ditlhola di ne di akantse gore di tla bona tshedimosetso e e botlhokwa mo metlotlong epe fela e ba ka e utlwang moo.
Baebele ya re Rahabe o ne a “amogela barongwa ka tsholo e ntle.” (Jakobe 2:25) O ne a ba amogela mo ntlong ya gagwe, mme le fa a ka tswa a ne a belaela gore ke bomang le gore ke ka ntlha yang ba ne ba le moo, o ne a letla gore ba nne. Gongwe o ne a solofetse gore o tla ithuta mo go oketsegileng ka Modimo wa bone, Jehofa.
Le fa go ntse jalo, ka tshoganyetso fela barongwa ba kgosi ya Jeriko ba ne ba goroga! Dikgang tsa gore ditlhola tsa Baiseraele di ne di tlile kwa ntlong ya ga Rahabe di ne di aname. Rahabe o ne a tla dira eng? Fa a ne a ka sireletsa ditlhola tseo, a o ne a ka se tsenye ene le ba lelapa la gaabo mo kotsing? A batho ba Jeriko ba ne ba ka se ba bolaye botlhe ka gonne a ne a sireleditse baba ba bone? Mme gape, go ne go se na pelaelo gore Rahabe o ne a itse gore banna bao ke bomang. Fa a ne a setse a itse gore Jehofa ke Modimo yo o molemo go gaisa modimo wa gagwe, a seno e ne e se tshono ya gagwe ya gore a tseye letlhakore la ga Jehofa?
Rahabe o ne a se na nako ya go akanya, le fa go ntse jalo, o ne a dirisa botlhale mme a tsaya kgato ka bonako. O ne a dira gore ditlhola tseo di iphitlhe mo gare ga lotlhaka lwa leloba lo a neng a lo beile mo borulelong jwa ntlo ya gagwe gore lo ome. Morago ga moo, o ne a raya barongwa ba kgosi a re: “Ee, banna bao ba ne ba tla kwa go nna, mme ke ne ke sa itse kwa ba neng ba tswa gone. Mme go ne ga diragala gore fa go ne go tswalwa kgoro fa go nna lefifi, banna bao ba tswe. Ruri ga ke itse gore banna bao ba ile kae. Ba lelekiseng ka bonako, gonne lo tla ba tshwara.” (Joshua 2:4, 5) Akanya Rahabe a lebile difatlhego tsa baemedi ba kgosi. A o ne a ipotsa gore a ba bona gore o tshogile?
Leano la gagwe le ne la bereka! Banna ba kgosi ba ne ba itlhaganela kwa ntlheng e e ka kwa ga Joredane. (Joshua 2:7) Rahabe o tshwanetse a bo a ne a ikutlwa a wela makgwafo. O ne a dirisa leano le le sa raraanang, go latlha banna ba ba setlhogo ba ba neng ba sa tlhoke go itse boammaaruri mme a boloka batlhanka ba ga Jehofa ba ba ikanyegang.
Rahabe o ne a itlhaganela go boela kwa borulelong jwa ntlo mme a bolelela ditlhola se a neng a se dirile. Gape o ne a ba lemosa ntlha ya botlhokwa: Batho ba gaabo ba ne ba kgobegile marapo mme ba boifa batlhasedi ba bone. Kgang eno e e e itumedisang e tshwanetse ya bo e ile ya kgatlha ditlhola. Bakanana ba ne ba simolotse go boifa maatla a Modimo wa Baiseraele, Jehofa! Go tswa foo, Rahabe o ne a bua sengwe se se botlhokwa thata le mo go rona. O ne a re: “Jehofa Modimo wa lona ke Modimo kwa magodimong kwa godimo le mo lefatsheng fa tlase.” (Joshua 2:11) Dipego tse a neng a di utlwile ka ga Jehofa di ne di lekane gore a ithute seno: O ne a ka ikanya Modimo wa Baiseraele. O ne a nna le tumelo mo go Jehofa.
Rahabe o ne a tlhomamisegile gore Jehofa o tla dira gore batho ba gagwe ba fenye. Ka jalo, o ne a kopa kutlwelobotlhoko, a kopa gore ene le ba lelapa la gaabo ba bolokwe. Ditlhola di ne tsa dumela, tsa bolelela Rahabe gore o ne a tshwanetse go boloka seno e le sephiri mme a bofelele mogala o o bohibidu jo bo letlhololo mo fensetereng ya gagwe e neng e le mo loboteng lwa motse gore masole a kgone go sireletsa ene le ba lelapa la gaabo.—Joshua 2:12-14, 18.
Re ithuta ntlha ya botlhokwa ka tumelo e Rahabe a neng a na le yone. Jaaka Baebele e bolela, “tumelo e latela selo se se utlwilweng.” (Baroma 10:17) O ne a utlwile dipego tse di ikanyegang tse di ka ga maatla le tshiamiso tsa ga Jehofa Modimo, ka jalo, o ne a nna le tumelo mo go ene a bo a mo ikanya. Gompieno re na le kitso e e oketsegileng ka Jehofa. A re tla ikemisetsa go mo itse le go nna le tumelo mo go ene go ikaegile ka se re ithutang sone mo Lefokong la gagwe e leng Baebele?
KAGO E THATA YA PHEMELO E A WA
Ditlhola di ne tsa latela kgakololo ya ga Rahabe mme tsa fologa lobota di dirisa mogala o o neng o bofeletswe mo fensetereng ya gagwe mme tsa fologela kwa ntlheng ya dithaba. Go ne go na le magaga a le mantsi mo tseleng e e tlhatlogelang kwa bokone jwa Jeriko, moo ditlhola di neng di ka iphitlha gone go fitlhela di bona gore go babalesegile gore di ka boela kwa bothibelelong jwa Baiseraele mme di bolelele Joshua dikgang tse di itumedisang tse di neng di di utlwile kwa go Rahabe.
Moragonyana, tota batho ba Jeriko ba tshwanetse ba bo ba ile ba tshoga fa ba utlwa gore ka kgakgamatso Jehofa o ne a emisa go elela ga metsi a Noka ya Joredane gore Baiseraele ba kgone go kgabaganya mo mmung o o omileng. (Joshua 3:14-17) Mme dikgang tseo di ne di tlhomamisetsa Rahabe gore go bo a ile a bontsha tumelo mo go Jehofa ga ya ka ya nna matsapa a bophiri.
Morago ga foo, go ne ga latela malatsi a maleele a Baiseraele ba neng ba gwanta go dikologa Jeriko ka one—malatsi a le thataro, mogwanto o le mongwe letsatsi lengwe le lengwe. Jaanong e ne e le letsatsi la bosupa, mme le ne le farologane le a mangwe. Jaaka go tlhalositswe kwa tshimologong ya setlhogo seno, mogwanto o ne o simolotse fa letsatsi le tlhaba, mme morago ga gore batlhabani ba dikologe motse otlhe gangwe, ba ne ba nna ba tswelela go gwanta go dikologa Jeriko. (Joshua 6:15) Baiseraele ba ne ba dira eng?
Kgabagare kwa bofelong jwa letsatsi la bosupa morago ga go gwanta ga supa, masole a ne a ema. Dinaka di ne tsa emisa. Go ne go rile tuu. Batho ba motse ba ne ba tshwanetse ba bo ba tshogile tota. Go tswa moo, fa Joshua a naya Baiseraele sesupo, masole a ne a goa, a goela kwa godimo. A balebeledi ba ba neng ba le kwa godimo ga dipota tsa Jeriko ba ne ba akanya gore eno e ne e le mofuta mongwe o o sa tlwaelegang wa go tlhasela, go goa fela gono? Fa go ntse jalo, ga ba a ka ba akanya jalo ka nako e telele. Lobota lo logolo loo lo ne lwa simolola go roroma mo tlase ga dinao tsa bone. Lo ne lwa roroma, lwa phatloga lwa ba lwa wa—lo phutlhamela fa fatshe! Le fa go ntse jalo, fa lorole lo fokotsega, karolo e le nngwe ya lobota e ne e ntse e eme. Ntlo ya ga Rahabe e ne e eme, sesupo se le sengwe sa tumelo ya mosadi a le mongwe. Akanya fela gore o ne a ikutlwa jang fa a bona tsela e Jehofa a neng a mo sireleditse ka yone! * Lelapa la gaabo le ne le sireletsegile!—Joshua 6:10, 16, 20, 21.
Batho ba ga Jehofa le bone ba ne ba tlotla Rahabe ka ntlha ya tumelo ya gagwe. Fa ba bona ntlo eo e le nngwe e eme mo gare ga matlotla ba ne ba itse gore Jehofa o ne a na le mosadi yono. Ene le ba lelapa la gaabo ba ne ba bolokiwa fa motse oo o bosula o ne o senngwa. Morago ga ntwa, Rahabe o ne a letlelelwa go nna gaufi le bothibelelo jwa Baiseraele. Fa nako e ntse e tsamaya, Rahabe o ne a nna mongwe wa Bajuda. O ne a nyalwa ke monna yo o bidiwang Salemone. Ngwana wa bone, e bong Boase o ne a gola go nna monna yo o nang le tumelo e e nonofileng. O ne a nyala Ruthe yo e neng e le Momoabe. * (Ruthe 4:13, 22) Kgosi Dafide mme moragonyana le Mesia e bong Jesu Keresete ba ne ba tlhaga mo losikeng lwa ga Rahabe, lelapa le le neng le na le tumelo e e tlhomologileng.—Joshua 6:22-25; Mathaio 1:5, 6, 16.
Kgang ya ga Rahabe e re bontsha gore ga go na ope yo o seng botlhokwa mo go Jehofa. O re bona rotlhe, o kgona go sekaseka dipelo tsa rona, mme o a itumela fa a fitlhela go na le tumelo mo go tsone fela jaaka a fitlhetse go na le tumelo mo pelong ya ga Rahabe. Tumelo ya gagwe e ne ya mo tlhotlheletsa go tsaya kgato. Fela jaaka Baebele e bua, o ne “a bolelwa a siame ka ditiro.” (Jakobe 2:25) Ruri re tla bo re bontsha botlhale fa re ka etsa tumelo ya gagwe!
^ ser. 27 Se se kgatlhang ke gore Jehofa o ne a tlotla tumalano e ditlhola tse pedi di neng di e dirile le Rahabe.
^ ser. 28 Fa o batla go ithuta mo go oketsegileng ka Ruthe le Boase, bona ditlhogo tsa “Etsa Tumelo ya Bone” mo dimakasineng tsa Tora ya Tebelo ya July 1 le October 1, 2012.


text:
Guitarfish
Leina la Mophato
Guitarfish
Leina la Matshamekwane
Wedgefish, Shovelnose shark
Leina la Maranyane
Rhinobatidae
Semeto
E ka nna 3 m
Ponalo
Tlhogo a boleele le bo phaphathi ka sbopego a kgutlhotharo, le nko e bokgolokwe. Mmele o o moleele ka mogatla o mokima oo mogolo. Megatla ya kwa mokwatleng e a lekalekana. Mmala o lefitshwana mme ka di nako tse dingwe e ka nna le ditsubaba. E tshweu ka fa tlase.
Dikitsiso
Lelapa la Rhinobatidae le na le mephato e ka nna 7 le dibopiwa dile 45 tse di farologaneng. E balwa le dibopiwa tse di leng mo mathateng a go nyelela mo lefatsheng. Molomo, diphatlha tsa nko le tsa go hema di ka fa tlhase, fa matlho le di’spiracles dile kwa godimo. Meno a mannye mme a pipinegile otlhe.
Ka di nako tse dingwe o ka e bona mo di’saline lagoons. Ka tsalo di ‘Ovoviviparous’ se se raya gore mae a tsone a tsholwa mo mmele go fitlhela di tsala bana. Bana ba teng ba tsalwa ba godile mme ba felletse. E ka tsala bana ba le 10.
Dijo
E fepa ka di’invertebrates tse di nnang mo lewatleng kwa tlase. Di’molluscs le ditlhapi tse dinnye.
Anamiso
E bonwa mo metsing a a iketlileng a mafelo a dipula le mogote mo lefatsheng.
Dibopiwa tsa mophato wa yone
Bowmouth guitarfish - Rhina ancylostoma
Giant guitarfish - Rhynchobatus djiddensis
White-spotted guitarfish - Rhinobatos punctifer


text:
Baebele e a Reng ka Monna le Mosadi ba ba Nnang Mmogo ba sa Nyalana?
Karabo ya Baebele
Baebele e a re Modimo o batla gore batho ba “ithibe mo boitsholong jo bo sa siamang jwa tlhakanelodikobo.” (1 Bathesalonika 4:3) Mo Baebeleng, mafoko a a reng “boitsholo jo bo sa siamang jwa tlhakanelodikobo” a akaretsa boaka, go tlhakanela dikobo ga batho ba bong jo bo tshwanang le go tlhakanela dikobo ga monna le mosadi ba ba sa nyalanang.
Ke eng fa Modimo a batla gore monna le mosadi ba ba batlang go nna mmogo ba nyalane semolao?
Lenyalo ke thulaganyo e e tswang kwa Modimong. O ile a e simolola fa a ne a nyadisa monna le mosadi ba ntlha. (Genesise 2:22-24) O ne a sa e direla gore monna le mosadi ba nne mmogo fela ba sa nyalana.
Modimo o itse gore ke eng se se siametseng batho. O dirile gore lenyalo e nne kgolagano e e nnelang ruri fa gare ga monna le mosadi, e e tla solegelang molemo le go sireletsa botlhe mo lelapeng. Akanya ka sekai seno. Fela jaaka ditaelo tse di tlang le fanitšhara e o e rekileng di go bontsha gore o ka e kopanya jang ka tsela e e siameng, ditaelo tsa Modimo le tsone di re bolelela gore re ka dira eng re nne le lenyalo le le atlegileng. Ka metlha melao ya Modimo e solegela molemo batho ba ba e reetsang.—Isaia 48:17, 18.
Go tlhakanela dikobo lo sa nyalana go ka nna le ditlamorago tse di botlhoko. Ka sekai, go ka felela ka gore motho a ime a sa batle, a nne le malwetse a a tshelanwang a tlhakanelodikobo le go tshwenyega thata mo maikutlong.
Modimo o neile banna le basadi bokgoni jwa go nna le bana ka go tlhakanela dikobo. Modimo o leba botshelo bo le boitshepo e bile o tsaya bokgoni jwa go nna le bana e le mpho e e tlhwatlhwakgolo. Modimo o batla gore re tlotle mpho eno ka go tlotla thulaganyo ya lenyalo.—Bahebera 13:4.
A go phoso go nna mmogo pele ga lo nyalana ka boikaelelo jwa go bona gore a lo tla atlega?
Fa lo batla go nna le lenyalo le le atlegileng, ga go tlhokege gore lo nne nakonyana mmogo pele lo ise lo nyalane. Go na le moo, monna le mosadi ba nna le kamano e e molemo fa ba ikemiseditse go nna mmogo e bile ba dira mmogo ka natla go fenya mathata a ba nnang le one. * Lenyalo le nonotsha boikemisetso jwa bone jwa go nna mmogo.—Mathaio 19:6.
Monna le mosadi ba ba nyalaneng ba ka dira eng gore lenyalo la bone le nonofe?
Ga go na manyalo a a se nang mathata. Le fa go ntse jalo, banyalani ba ka nna le lenyalo le le atlegileng fa ba dirisa kgakololo ya Baebele. Ela tlhoko dikai tse di latelang:
Baya dilo tse molekane wa gago a di batlang kwa pele ga tsa gago.—1 Bakorinthia 7:3-5; Bafilipi 2:3, 4.
Lwelang go ratana le go tlotlana.—Baefeso 5:25, 33.
Ithute go laola tsela e o buang ka yone.—Diane 2:18.
Nna pelotelele e bile o nne bonako go itshwarela.—Bakolosa 3:13, 14.
^ ser. 6 Bona setlhogo se se reng “Dilo Tse di ka Thusang Malapa Gore a Itumele—Tsaya Lenyalo le le Botlhokwa.”


text: 7 Mo letsatsing le Moshe a neng a fetsa go tlhoma motlaagana+ ka lone, o ne a o tlotsa+ a bo a o dira boitshepo mmogo le dithoto tsotlhe tsa one, sebeso le dilwana+ tsotlhe tsa motlaagana. Fa a sena go tlotsa dilo tseno le go di dira boitshepo,+2 dikgosana tsa Iseraele,+ ditlhogo tsa dikgotla tsa bone, di ne tsa ntsha dimpho. Dikgosana tseno tsa ditso tse di neng di okametse go kwadisiwa ga batho3 di ne tsa tlisa fa pele ga ga Jehofa mpho ya tsone ya dikara tse di khurumeditsweng di le thataro le dipholo di le 12, dikgosana tse pedi di ne di ntshitse kara e le nngwe mme kgosana nngwe le nngwe e ne e ntshitse poo;* mme ba ne ba di tlisa fa pele ga motlaagana.4 Jehofa o ne a raya Moshe a re:5 “Tsaya dilo tseno mo go bone ka gonne di tla dirisiwa mo tirelong e e dirwang mo tenteng ya bokopanelo, mme o di neye Balefi, o neye mongwe le mongwe se se tlhokegang mo tirong ya gagwe.”6 Ka jalo, Moshe o ne a tsaya dikara le dikgomo mme a di naya Balefi.7 O ne a naya bomorwa Gereshone dikara di le pedi le dipholo di le nnê go ya ka se se neng se tlhokega mo ditirong tsa bone;+8 mme o ne a naya bomorwa Merari dikara di le nnê le dipholo di le robedi go ya ka se se neng se tlhokega mo ditirong tsa bone, ba okametswe ke Ithamare morwa moperesiti Arone.+9 Mme o ne a se ka a naya bomorwa Kohathe sepe ka gonne ditiro tsa bone di ne di akaretsa tirelo ya mo lefelong le le boitshepo+ mme ba ne ba rwala dilo tse di boitshepo mo magetleng a bone.+10 Jaanong dikgosana di ne tsa ntsha dimpho tsa tsone fa go ne go kgakolwa*+ sebeso mo letsatsing la fa se ne se tlodiwa. Fa dikgosana di ne di tlisa dimpho tsa tsone fa pele ga sebeso,11 Jehofa o ne a raya Moshe a re: “Mo letsatsing lengwe le lengwe kgosana e le nngwe e tlise mpho ya yone ya go kgakolwa ga sebeso, ba tle ka malatsi a a latelanang.”12 Mo letsatsing la ntlha Nashone+ morwa Aminadabe wa lotso lwa ga Juda ke ene a neng a tlisa mpho ya gagwe.13 Mpho ya gagwe e ne e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele* di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele* sa lefelo le le boitshepo,*+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+14 kopi* ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;15 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+16 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+17 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Nashone morwa Aminadabe.+18 Mo letsatsing la bobedi, Nethanele+ morwa Suare, kgosana ya lotso lwa ga Isakare, o ne a tlisa mpho.19 O ne a tlisa mpho ya gagwe e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo,+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+20 kopi ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;21 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+22 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+23 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Nethanele morwa Suare.24 Mo letsatsing la boraro, kgosana ya bomorwa Sebulone, Eliabe+ morwa Helone,25 o ne a tlisa mpho ya gagwe e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo,+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+26 kopi ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;27 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+28 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+29 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Eliabe+ morwa Helone.30 Mo letsatsing la bonê, kgosana ya bomorwa Rubene, Elisure+ morwa Shedeure,31 o ne a tlisa mpho ya gagwe e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo,+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+32 kopi ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;33 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+34 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+35 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Elisure+ morwa Shedeure.36 Mo letsatsing la botlhano, kgosana ya bomorwa Simeone, Shelumiele+ morwa Surishadai,37 o ne a tlisa mpho ya gagwe e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo,+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+38 kopi ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;39 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+40 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+41 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Shelumiele+ morwa Surishadai.42 Mo letsatsing la borataro, kgosana ya bomorwa Gada, Eliasafe+ morwa Duele,43 o ne a tlisa mpho ya gagwe e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo,+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+44 kopi ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;45 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+46 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+47 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Eliasafe+ morwa Duele.48 Mo letsatsing la bosupa, kgosana ya bomorwa Eferaime, Elishama+ morwa Amihude,49 o ne a tlisa mpho ya gagwe e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo,+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+50 kopi ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;51 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+52 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+53 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Elishama+ morwa Amihude.54 Mo letsatsing la borobedi, kgosana ya bomorwa Manase, Gamaliele+ morwa Pedasure,55 o ne a tlisa mpho ya gagwe e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo,+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+56 kopi ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;57 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+58 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+59 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Gamaliele+ morwa Pedasure.60 Mo letsatsing la borobongwe, kgosana+ ya bomorwa Benjamine, Abidane+ morwa Gideoni,61 o ne a tlisa mpho ya gagwe e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo,+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+62 kopi ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;63 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+64 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+65 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Abidane+ morwa Gideoni.66 Mo letsatsing la bolesome, kgosana ya bomorwa Dana, Ahiesere+ morwa Amishadai,67 o ne a tlisa mpho ya gagwe e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo,+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+68 kopi ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;69 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+70 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+71 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Ahiesere+ morwa Amishadai.72 Mo letsatsing la bo11, kgosana ya bomorwa Ashera, Pagiele+ morwa Okerane,73 o ne a tlisa mpho ya gagwe e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo,+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+74 kopi ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;75 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+76 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+77 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Pagiele+ morwa Okerane.78 Mo letsatsing la bo12, kgosana ya bomorwa Nafetali, Ahira+ morwa Enane,79 o ne a tlisa mpho ya gagwe e le sejana sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele se sennye sa selefera se le sengwe sa bokete jwa dishekele di le 70 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo,+ tsoopedi di tletse bupi jo bo boleta jo bo tlhakantsweng le leokwane gore e nne setlhabelo sa dijo tsa ditlhaka;+80 kopi ya gauta e le nngwe ya bokete jwa dishekele di le 10 e tletse maswalo;81 powana e le nngwe, phelefu e le nngwe le kwanyana e tonanyana e le nngwe e e nang le ngwaga o le mongwe kgotsa kwa tlase, e le tsa setlhabelo se se fisiwang;+82 potsane e le nngwe ya setlhabelo sa boleo;+83 gape o ne a ntsha dikgomo tse pedi, diphelefu tse tlhano, diphoko tse tlhano le dikwanyana tse ditonanyana di le tlhano nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe, e le tsa setlhabelo sa go abelana.+ Eno e ne e le mpho ya ga Ahira+ morwa Enane.84 Eno e ne e le mpho e e tswang mo dikgosaneng tsa Iseraele ya go kgakolwa+ ga sebeso fa se ne se tlodiwa: dijana tsa selefera di le 12, dikotlele tse dinnye tsa selefera di le 12, dikopi tsa gauta di le 12;+85 sejana sengwe le sengwe sa selefera se ne se le bokete jwa dishekele di le 130 le sekotlele sengwe le sengwe se sennye se ne se le bokete jwa dishekele di le 70, selefera yotlhe ya dilwana tseno e ne e le dishekele di le 2 400 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo;+86 nngwe le nngwe ya dikopi tsa gauta di le 12 tse di tletseng maswalo e ne e le bokete jwa dishekele di le 10 go ya ka selekanyashekele sa lefelo le le boitshepo, gauta yotlhe ya dikopi e ne e le dishekele di le 120.87 Diruiwa tsotlhe tsa setlhabelo se se fisiwang e ne e le dipoo tse 12, diphelefu tse 12, dikwanyana tse ditonanyana di le 12 nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe le ditlhabelo tsa tsone tsa dijo tsa ditlhaka le dipotsane di le 12 tsa setlhabelo sa boleo;88 mme diruiwa tsotlhe tsa setlhabelo sa go abelana e ne e le dipoo tse 24, diphelefu tse 60, diphoko tse 60 le dikwanyana tse ditonanyana di le 60 nngwe le nngwe ya tsone e na le ngwaga o le mongwe. Eno e ne e le mpho ya go kgakolwa+ ga sebeso fa se sena go tlodiwa.+89 Nako epe fela fa Moshe a ne a tsena mo tenteng ya bokopanelo a ya go bua le Modimo,*+ o ne a tle a utlwe lentswe le tlotla le ene le tswa mo godimo ga sekhurumelo+ sa letlole la kgolagano, le tswa mo gare ga ditšheruba tse pedi;+ mme Modimo o ne a tle a bue le ene.