text:
A Lefoko E ne E le “Modimo” kgotsa “modimo”?
BARANODI ba Baebele ba ne ba tshwanetse go sekaseka potso eo fa ba ne ba ranola temana ya ntlha ya Efangele ya ga Johane. Baebele ya Thanolo ya Lefatshe le Lesha e ranotse temana eno jaana: “Mo tshimologong Lefoko o ne a le gone, mme Lefoko o ne a na le Modimo, mme Lefoko e ne e le modimo.” (Johane 1:1) Dithanolo tse dingwe di ranola karolo ya bofelo ya temana eno go naya kgopolo ya gore Lefoko o ne a na le “bomodimo,” kgotsa sengwe sa go tshwana le seo. (A New Translation of the Bible, ka James Moffatt; The New English Bible) Le fa go ntse jalo, dithanolo di le dintsi di ranola karolo ya bofelo ya Johane 1:1 jaana: “Mme Lefoko e ne e le Modimo.”—The Holy Bible—New International Version; The Jerusalem Bible.
Thutapuo ya Segerika le se go buiwang ka sone di bontsha sentle gore Thanolo ya Lefatshe le Lesha e nepile le gore “Lefoko” ga se “Modimo” jaaka go bontshitswe pelenyana mo temaneng eno. E re ka puo ya Segerika e e neng e dirisiwa mo lekgolong la ntlha la dingwaga e ne e se na mafoko a a tlhomameng a a bontshang gore go buiwa ka motho kgotsa selo sa mofuta ofe, seo se ne se ka dira gore batho bangwe ba nne le dikgopolo tse di sa tshwaneng ka temana eno. Ke lone lebaka le le dirang gore thanolo ya Baebele ya puo e e neng e dirisiwa mo makgolong a a fetileng a dingwaga a Motlha wa Rona e kgatlhe thata jaana.
Puo eo ke Se-Sahidi se se tswang mo puong ya Se-Coptic. Puo ya Se-Coptic e ne e buiwa kwa Egepeto mo makgolong a dingwaga morago fela ga bodiredi jwa ga Jesu mo lefatsheng, mme Se-Sahidi e ne ya nna sone sa ntlha go kwalwa. Fa The Anchor Bible Dictionary e bua ka dithanolo tsa pele tsa Baebele ka Se-Coptic, ya re: “E re ka [Septuagint] le [Dikwalo Tsa Bokeresete Tsa Segerika] di ne di ranolelwa mo puong ya Se-Coptic mo lekgolong la boraro la dingwaga C.E., thanolo ya Se-Coptic e theilwe mo [mekwalong ya Segerika] e e leng ya bogologolo go feta mekwalo e mengwe e e neelang bosupi e e sa ntseng e le gone.”
Go na le mabaka a le mabedi a a kgatlhang ka mokwalo wa Se-Sahidi wa puo ya Se-Coptic. Sa ntlha, jaaka fa go bontshitswe fa godimo, o bontsha kafa Bakeresete ba neng ba tlhaloganya dithuto tsa Baebele pele ga lekgolo la boraro la dingwaga ka gone, e leng ka nako e thuto ya Tharonngwe e neng e le thuto e e amogelwang. Sa bobedi, thutapuo ya Se-Coptic e ne e tshwana le ya Seesemane ka tsela nngwe e e botlhokwa. Dithanolo tsa pele tsa Dikwalo Tsa Bokeresete Tsa Segerika di ne di kwadilwe ka puo ya Se-Syria, Selatine le Se-Coptic. Dipuo tsa Se-Syria le Selatine fela jaaka Segerika sa motlha oo, ga di na lebopitlhopho. Le fa go ntse jalo, puo ya Se-Coptic e na le lone. Mo godimo ga moo, mokanoki Thomas O. Lambdin o ne a kwala jaana mo bukeng ya gagwe ya Introduction to Sahidic Coptic: “Puo ya Se-Coptic e dirisa mafoko a a bontshang gore motho o bua a akaretsa kgotsa a lebisitse go sengwe, ka tsela e e tshwanang le kafa a dirisiwang ka gone mo Seesemaneng.”
Ka jalo, thanolo ya Se-Coptic e re naya bosupi jo bo kgatlhang jwa kafa Johane 1:1 e ka tswang e ne e tlhaloganngwa ka gone ka nako eo. Re na le bosupi bofe ka seo? Thanolo ya Se-Sahidi se se tswang mo puong ya Se-Coptic ya re Lefoko ke “modimo” ka tsela e e ranotsweng ka yone mo go Johane 1:1. Go bonala baranodi bao ba bogologolo ba ne ba lemoga gore mafoko a a mo go Johane 1:1 a ne a sa kaye gore Jesu e ne e le Modimo Mothatayotlhe. Lefoko e ne e le modimo e seng Modimo Mothatayotlhe.


c: text/html

text:
BOTSHELO JWA BOKERESETE
Etsa Dinonofo Tsa Modimo—Boikokobetso
GORENG GO LE BOTLHOKWA:
Boikokobetso bo dira gore re nne ditsala tsa ga Jehofa.—Pes 138:6
Boikokobetso bo dira gore re dirisane sentle le ba bangwe.—Baf 2:3, 4
Boikgogomoso bo kotsi.—Dia 16:18; Esek 28:17
SE O KA SE DIRANG:
Kopa kgakololo mme o e dirise.—Pes 141:5; Dia 19:20
Thusa ba bangwe ka go dira dilo tse go lebegang di se botlhokwa go le kalo.—Mat 20:25-27
O se ka wa letla gore bokgoni kgotsa ditshiamelo tsa gago di go dire mabela.—Bar 12:3
LEBA BIDIO YA TILA DILO TSE DI KA DIRANG GORE O SE KA WA TLHOLA O IKANYEGA—BOIKGOGOMOSO, GO TSWA FOO, ARABA DIPOTSO TSE DI LATELANG:
Tsela e re tsibogang ka yone fa re newa kgakololo e bontsha gore re batho ba ba ntseng jang?
Thapelo e re thusa jang gore re nne batho ba ba ikokobeditseng?
Re ka bontsha boikokobetso ka ditsela dife?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
POLELO 2
Tshingwana e Ntle
BONA lefatshe le le tshwantshitsweng fano! Ruri sengwe le sengwe se sentle! Leba bojang le ditlhare, dithunya le diphologolo tsotlhe. A o bona ditlou le ditau?
Go tlile jang gore go nne le tshingwana eno e ntle? Mma re bone kafa Modimo a ileng a re baakanyetsa lefatshe ka gone.
Sa ntlha, Modimo o ne a dira bojang jo botala gore bo khurumetse lefatshe. Go tswa foo, a dira mefuta yotlhe ya dimela le ditlhatshana le ditlhare. Dimela tseno di thusa go dira gore lefatshe le nne lentle. Mme gone di dira tiro e e fetang eo. Bontsi jwa tsone di re naya dijo tse di monatenate.
Moragonyana Modimo o ne a bopa ditlhapi tse di thumang mo metsing le dinonyane tse di fofang mo loaping. O ne a bopa dintša, dikatse le dipitse; diphologolo tse dikgolo le tse dinnye. Ke diphologolo dife tse di nnang gaufi le mo o nnang teng? Ruri re tshwanetse go itumelela go bo Modimo a re bopetse dilo tseno tsotlhe!
La bofelo, Modimo o ne a dira karolo nngwe ya lefatshe go nna lefelo le le kgethegileng thata. O ne a bitsa lefelo leno tshingwana ya Edene. E ne e na le sengwe le sengwe. Sengwe le sengwe mo go yone se ne se le sentle. Mme Modimo o ne a batla gore lefatshe lotlhe le nne jaaka tshingwana eno e ntle e a e dirileng.
A ko o lebe gape setshwantsho sa tshingwana eno. A o itse gore ke eng se Modimo a neng a bona se tlhaela mo go yone? A re bone.


text:
POTSOLOTSO | DR. GENE HWANG
Moitsedipalo o Tlhalosa Tumelo ya Gagwe
Dr. Gene Hwang o tshotswe ka 1950 kwa Tainan, e e kwa Taiwan e bile e ne e le porofesa wa dipalo kwa Yunibesithing ya National Chung Cheng kwa Taiwan. Gape ke porofesa yo o rotseng tiro kwa Yunibesithing ya Cornell kwa U.S.A., kwa a neng a ruta gone le go dira dipatlisiso ka dipalo. Ke mongwe wa baitsedipalo ba go neng go kwalwa thata ka bone ka dingwagangwaga mo thutegong ya dipalo e leng selo se le gompieno a sa ntseng a se dira. Fa e ne e le lekawana, o ne a dumela gore botshelo bo itlhagetse fela. Mme moragonyana o ne a fetola tsela e a lebang dilo ka yone. Bakwadi ba Tsogang! ba ne ba mmotsa ka tiro ya gagwe le ka se a se dumelang.
Ke dithuto dife tse o di ithutileng fa o ne o le mosha?
Kwa sekolong re ne re rutiwa thuto ya gore ditshedi di iphetogetse go nna tse dingwe mme go ne go se na ope yo o neng a kgona go tlhalosa gore botshelo bo simologile jang. Fa batsadi ba me ba ne ba simolola go tsena kereke ya Batao, ke ne ke tle ke reetse baruti ba bone le go ba botsa dipotso. Mme ke ne ka bona dikarabo di se kae tse di kgotsofatsang.
Goreng o ne o nna moitsedipalo?
Fa ke le kwa sekolong se sepotlana, ke ne ke kgatlhiwa thata ke dipalo. Kgatlhego eo e ne ya gola fa ke ne ke ya kwa yunibesithing, kwa ke neng ka itumelela go ithuta ka dipalo gone. Ke akanya gore go ntsha bosupi o dirisa dipalo e ka nna selo se se kgatlhang tota.
Go tlile jang gore o kgatlhegele Baebele?
Ka 1978, mosadi wa me e bong Jinghuei, o ne a simolola go ithuta Baebele le Basupi ba ga Jehofa mme ke ne ke tle ke tlotle le bone fa ba ithuta. Ka nako eo, re ne re nna kwa United States. Jinghuei o ne a sa tswa go amogela doctorate ya fisikisi mme ke ne ke ithutela dipalo kwa Yunibesithing ya Purdue kwa India.
O ne o ikutlwa jang ka se se mo Baebeleng?
Ke ne ka kgatlhiwa thata ke pego ya kafa lefatshe le bopilweng ka gone gore batho ba kgone go tshela mo go lone. Malatsi a le marataro a popo a a tlhalosiwang ka tsela e e motlhofo mo go Genesise—go farologana le ditlhamane tsa bogologolo—a utlwala sentle. * Le fa go ntse jalo, go ntsere lobaka gore ke dumele mo Mmoping.
Bothata e ne e le eng?
Gore ke dumele mo Mmoping, ke ne ke tshwanetse go tlogela kereke e ke goletseng mo go yone
Seo se ne sa nkama thata. Gore ke dumele mo Mmoping, ke ne ke tshwanetse go tlogela kereke e ke goletseng mo go yone ya Batao ka gonne e ne e ruta gore ga go na Modimo kgotsa Mmopi.
Moragonyana o ne wa fetola tsela e o lebang dilo ka yone. Go tlile jang?
Fa ke ntse ke akanya ka gore botshelo bo simologile jang, ke ne ka tlhomamisega gore sebopiwa sa ntlha se tshwanetse sa bo se ne se raraane thata. Ka sekai, se ne se tshwanetse se kgone go tshola, e leng mokgwa o o batlang tshedimosetso ya dijini le tsela e e nepagetseng ya go dira dijini tse di tshwanang. Tota le sele e nnye e tlhoka dimolekhule go bopa dikarolo tsa sele e ntšha, le tsela ya go dirisa maatla. Go ka tla jang gore sebopiwa se se raraaneng jalo se itlhagele fela? E re ka ke le moitsedipalo, ke ne ke sa kgone go amogela kgopolo eo. Go tlhokega se se fetang go fopholetsa fela.
Ke eng se se go tlhotlheleditseng go sekaseka ka kelotlhoko se Basupi ba ga Jehofa ba se rutang?
Ke ne ke tlhola ke ithuta le Basupi mme ke tla ke emisa go ithuta. Ka jalo, fa ke ne ke etetse kwa Taiwan ka 1995, ke ne ka simolola go lwala mme ke tlhoka thuso. Mosadi wa me o ne a ikgolaganya le Basupi ba ga Jehofa ba kwa Taiwan a le kwa United States. Ba ne ba mphitlhela kwa ntle ga bookelo ke feletswe ke maatla e bile go se na malao. Mongwe wa Basupi o ne a nkisa kwa hoteleng gore ke ikhutse. O ne a nna a ntlhola a bo a nkisa tliliniking gore ke newe melemo.
Ke ne ka amiwa thata ke tsela e ba neng ba nkgathalela ka yone, ka bo ka gopola kafa Basupi ba ga Jehofa ba bontshitseng lelapa la me bopelonomi ka gone ka makgetlo a le mmalwa. Tumelo ya bone e ba farologanya le batho ba bangwe. Ka jalo, ke ne ka ithuta Baebele le bone gape mme ka kolobediwa mo ngwageng o o latelang.
A se o se dumelang se ganetsana le dithuto tsa gago?
Le eseng! Bosheng jaana, ke ntse ke dirisa dipalo go thusa baitsesaense ba ba ithutang gore dijini di bereka jang. Go ithuta ka dijini go dira gore re itse gore botshelo bo simologile jang, e leng se se dirang gore ke gakgamalele botlhale jwa Mmopi.
Re neele sekai sa botlhale joo.
Akanya ka go ata ga ditshedi. Ditshedi tse dinnye, jaaka tse di nang le sele e le nngwe tse di nnang mo metsing kgotsa mo mmung, ga di na dirwe tsa tsalo. Ditshedi tseno tse di nang le sele e le nngwe, di dirisa tshedimosetso e e mo dijining tsa tsone go ikoketsa—e leng thulaganyo ya go ikoketsa ya setshedi se le sengwe. Le fa go ntse jalo, dijalo le diphologolo di le dintsi tse ditona le tse di namagadi di kopanya dijini tsa tsone go dira tse dingwe. Goreng thulaganyo eno e gakgamatsa?
Goreng thulaganyo ya go ikoketsa e e dirwang ke setshedi se le sengwe—e e nang le lobaka lo loleele e dira sentle—e ka fetoga go nna thulaganyo ya go ikoketsa e e dirwang ke ditshedi di le pedi? Dithulaganyo tseno tse di tlhokegang tsa go kopanya bontlhanngwe jwa dijini tsa setshedi se setona le jwa se se namagadi di raraane thata, e bile di dira gore batho ba ba dumelang gore ditshedi di itlhagetse fela ba tlhakane tlhogo. Ke tsaya gore ditshedi tse di kgonang go ikoketsa ka botsone di bontsha botlhale jwa Modimo sentle.
^ ser. 11 Fa o batla tshedimosetso e e oketsegileng ka go re lefatshe le bopilwe ka lobaka lo lokae, bona boroutšhara jwa Botshelo—A ke Tiro ya Mmopi? jo bo gatisitsweng ke Basupi ba ga Jehofa. Bo gone mo www.jw.org/tn.


text:
Go Thusa Lelapa | Lenyalo
Go Tlotla ka Mathata
KGWETLHO
A fa wena le molekane wa gago lo tlotla ka bothata lo feleletsa lo utlwisane botlhoko? Fa go le jalo, lo ka kgona go tlotla ka one botoka. Mme pele ga moo, go na le dilo di le mmalwa tse o tshwanetseng go di itse ka ditsela tse di farologaneng tsa banna le tsa basadi tsa go tlotla. *
SE O TSHWANETSENG GO SE ITSE
Gantsi basadi ba rata go tlotla ka bothata pele bo ka rarabololwa. Tota e bile, ka dinako dingwe go bua ka bothata ke gone go bo rarabololang.
“Ke ikutlwa ke imologile fa ke boleletse monna wa me kafa ke ikutlwang ka gone le go itse gore o a ntlhaloganya. Gantsi seno se direga ka bonako fela fa ke sena go tlotla ka gone.”—Sirppa. *
“Ga ke kgone go dira sepe fa ke ise ke bolelele monna wa me gore ke ikutlwa jang. Ke a ritibala fa ke sena go ntsha se se mo mafatlheng.”—Ae-Jin.
“Go nna jaaka e kete ke dira tiro ya mapodise. Fa ke ntse ke bua, ke sekaseka bothata ke bo ke leka go bona se se bo bakileng.”—Lurdes.
Banna ba akanya ka go rarabolola bothata. Seo se a tlhaloganyega ka gonne go rarabolola bothata go dira gore monna a ikutlwe a le botlhokwa. Fa monna a tla ka ditsela tsa go rarabolola mathata o a bo a bontsha mosadi wa gagwe gore a ka mo thusa fa a na le mathata. Ka jalo, banna ba tlhakana tlhogo fa dikakantsho tsa bone di sa dirisiwe. Monna mongwe yo o bidiwang Kirk a re: “Ga ke tlhaloganye gore goreng o bua ka bothata fa o sa batle tharabololo!”
Buka ya The Seven Principles for Making Marriage Work e tlhagisa jaana: “Leka go tlhaloganya pele o ntsha kgakololo. O tshwanetse go bontsha molekane wa gago gore o tlhaloganya bothata jo a lebaneng le jone pele o akantsha gore bo rarabololwe jang. Gantsi molekane wa gago o a bo a sa kope gore o rarabolole bothata—mme gore o mo reetse ka tlhoafalo.”
SE O KA SE DIRANG
Banna: Itlwaetse go reetsa ka kelotlhoko le go tlhaloganya kafa mosadi wa gago a ikutlwang ka gone. Monna mongwe yo o bidiwang Tomás a re: “Ka dinako dingwe fa ke sena go reetsa ke ipolelela gore, ‘Seo ga se a thusa ka sepe.’ Mme gantsi ke sone se mosadi wa me a se tlhokang—go reediwa.” Monna mongwe yo o bidiwang Stephen o dumalana le seo. A re: “Go reetsa mosadi wa me fa a ntsha maikutlo ke sa mo tsene ganong go a thusa. Gantsi fa a sena go mpolelela ka se se mo tshwenyang o ikutlwa botoka.”
Leka seno: Mo nakong e e tlang fa o tlotla le mosadi wa gago ka bothata bongwe, o se ka wa itlhaganelela go bo rarabolola. Koma ka tlhogo. Nna o umaka sengwe se a se buang go bontsha gore o a mo tlhaloganya. Monna mongwe yo o bidiwang Charles a re: “Ka dinako dingwe mosadi wa me o batla fela go itse gore ke a mo tlhaloganya le gore ke mo ema nokeng.”—Molaomotheo wa Baebele: Jakobe 1:19.
Basadi: Bolelela monna wa gago se o ka ratang gore a se dire. Mosadi mongwe yo o bidiwang Eleni a re: “Re ka tswa re solofela gore balekane ba rona ba itse se re se tlhokang mme ka dinako dingwe re tshwanelwa ke go itlhalosa.” Mosadi mongwe yo o bidiwang Ynez o akantsha seno: “Nka re: ‘Go na le sengwe se se ntshwenyang se nka ratang go go bolelela sone. Ga ke batle gore o se rarabolole mme nka rata gore o tlhaloganye gore ke ikutlwa jang.’”
Leka seno: Fa monna wa gago a tla ka ditsela tsa go rarabolola bothata, o se ka wa akanya gore ga a amege ka wena. O a bo a batla go go thusa. Mosadi mongwe yo o bidiwang Ester a re: “Go na le gore ke kgopisege, ke lemoga gore monna wa me o amega ka nna e bile o batla go ntheetsa le gore gape o batla go nthusa.”—Molaomotheo wa Baebele: Baroma 12:10.
Banna le basadi: Re batla gore batho ba bangwe ba re tshware ka tsela e re ba tshwarang ka yone. Le fa go ntse jalo, gore lo kgone go tlotla ka bothata ka tsela e e molemo, o tshwanetse go itse gore molekane wa gago o batla gore o mo tshware jang. (1 Bakorintha 10:24) Monna mongwe yo o bidiwang Miguel a re: “Fa o le monna, ikemisetse go reetsa. Fa o le mosadi, ikemisetse go dirisa dikakantsho ka dinako dingwe. Fa loobabedi lo ikemiseditse go ineela, lo tla solegelwa molemo.”—Molaomotheo wa Baebele: 1 Petere 3:8.


text:
Dipalogotlhe Tsa 2016
Makala a Basupi ba ga Jehofa: 89
Palo ya Dinaga Tse di Begileng: 240
Palogotlhe ya Diphuthego: 119 485
Ba ba Tlileng Segopotsong mo Lefatsheng Lotlhe: 20 085 142
Ba ba Jeleng Kwa Segopotsong mo Lefatsheng Lotlhe: 18 013
Tlhora ya Baboledi mo Tirelong ya Bogosi: 8 340 847
Palogare ya Baboledi ba ba Rerang Kgwedi le Kgwedi: 8 132 358
Koketsego ya Diperesente go Tloga ka 2015: 1.8
Palogotlhe Ya ba Ba Kolobeditsweng: 264 535
Palogare ya Babulatsela ba ba Thusang Kgwedi le Kgwedi: 459 393
Palogare ya Babulatsela Kgwedi le Kgwedi: 1 157 017
Palogotlhe ya Diura Tse di Dirisitsweng mo Tshimong: 1 983 763 754
Palogare ya Dithuto Tsa Baebele Kgwedi le Kgwedi: 10 115 264
Mo ngwageng wa tirelo wa 2016, Basupi ba ga Jehofa ba dirisitse diranta di feta dibilione di le tharo go tlhokomela babulatsela ba ba kgethegileng, barongwa le balebedi ba ba etang fa ba le mo dikabelong tsa bone tsa tirelo ya tshimo. Badiredi ba ba tlhomilweng ba le 19 818 ba direla kwa dikagong tsa makala mo lefatsheng lotlhe. Botlhe ke maloko a Thulaganyo ya Lefatshe Lotlhe ya Tirelo e e Kgethegileng ya Badiredi ba Nako e e Tletseng ba Basupi ba ga Jehofa.


text:
POLELO 34
Mofuta o Mosha wa Dijo
A O KA tlhalosa gore ke eng se batho ba se selang fa fatshe? Se tshwana le segagane. Se sesweu, se lotsatsa e bile se ngathega motlhofo. Mme gone ga se segagane; ke sengwe se se jewang.
E setse e le kgwedi fela Baiseraele ba sena go tswa kwa Egepeto. Ba mo nageng. Ga go na dijo tse di lekaneng, ka jalo batho ba a ngongorega ba re: ‘Re eletsa e kete Jehofa a ka bo a ile a re bolaela kwa Egepeto. Kana koo re ne re na le dijo tsotlhe tse re di batlang.’
Ka jalo, Jehofa a re: ‘Ke tlile go dira gore dijo di ne, di tswa kwa loaping.’ Mme Jehofa a dira sone seo. Mo mosong o o latelang fa Baiseraele ba bona selo se sesweu seno se se fa fatshe, ba a botsana ba re: ‘Ke eng selo se?’
Moshe a re: ‘Ke dijo tse Jehofa a lo neileng tsone gore lo di je.’ Batho ba di bitsa MANA. Di utlwala jaaka dikuku tse di tshesane tse di dirilweng ka mamepe.
Moshe o raya batho a re: ‘Lo itseele selekanyo se mongwe le mongwe a ka se jang.’ Ka jalo, ba ne ba dira seo moso mongwe le mongwe. Mme fa letsatsi le gotela, mana a a setseng fa fatshe a ne a gakologa.
Gape Moshe o ba raya a re: ‘Ope a se ka a baya mana go fitlha letsatsi le le latelang.’ Le fa go ntse jalo, batho bangwe ga ba reetse. A o itse gore go direga eng? Letsatsi le le latelang mana a ba neng ba a beile a tletse diboko e bile a simolola go nkga!
Le fa go ntse jalo, go na le letsatsi le le lengwe la beke le Jehofa a bolelelang batho gore fa ba phutha mana, ba phuthe a ba tla kgonang go a ja malatsi a le mabedi. Leno ke letsatsi la borataro. Mme Jehofa o ba raya a re ba beele mana a mangwe letsatsi le le latelang ka gonne ga a kitla a nesa mana ape mo letsatsing la bosupa. Fa ba ipeela mana go fitlha mo letsatsing la bosupa, ga a nne le diboko e bile ga a nkge! Eno ke kgakgamatso e nngwe!
Dingwaga tsotlhe tse Baiseraele ba leng mo nageng ka tsone, Jehofa o ba tlamela ka mana.


text:
Mmidi/Mmopo
Mmidi/Mmopo ke Setlhatshana se se simolotseng go lemiwa ke beng gae ba ko lefatsheng la Mexico dingwaga di le 10 000 tse di fitileng. Setlhotlha sa mmidi se ntsha bana mo ditsejwaneng tsa one mo eleng maungo a a felelang a nna le dipeo tsa mmidi tse ka sekgoa di bidiwang kernels.
Mmidi/mmopo le o na ke kuno e e botlhokwa jaaka mabele. Dilo tse dintsi tse o di dirang ka mabele o ka di dira ka mmidi. Le fa e le gore bakwadi ba maloba ba bua fa mmidi o tlile ka Bapotokisi mo Aforika Borwa, le o na o botlhokwa thata mo temothuong ya Batswana. Jaaka mabele, o ka dira momela ka mmidi mme wa apaya bojalwa. Go mefuta e le mebedi e e tlwaelegile ya mmidi, ke o mošhibidu o gantsi o jewang ka go o besa le go o apaya ka metsi o sa photliwa mo seakong, le go apaya kabu, dikgobe le mohubiswane, ga mmogo le go fepa dikgogo. Fa o bona mmidi o mošhibidu o direle bopi o itse gore leuba le tlhasetse. Mmidi o mosweu o dira bopi/phaleshe thata mme fela ka bobedi e dira sengwe le sengwe se se tshwanang.
Mmidi/Mmopo o fetogile dijo tsa mo gae tsa lefatshe mo mafatshe fatsheng ka dipalo tse di ntsi tse di fetang tsa wheat kana raese. Mmidi kgotsa mmopo o kgona go se jewe fela o ntse jalo, mmidi e mengwe e ka dirisiwa go apaya bojalwa, dijo tsa diphologolo , le tse dingwe tse di diriwang ka mmidi.Go na le mefuta ya mmidi kgotsa mmopo e le thataro e e akaretsang dent corn,flint corn,pod corn,pop corn,flour corn, and sweet corn.
Dikgang ka mmidi/mmopo[baakanya | edit source]
Bontsi jwa batho ba dumela gore mmidi kgotsa mmopo o ne o tlholega kwa Tehuacan Valley ya Mexico. Ditlhatlhobo tsa se gompieno di supa gore o tlholega thata kwa Balsas River kwa legareng la lefatshe la Mexico.
Bokete jwa temo bo na le seabe mo mmiding. Mefuta ya go lema mo mafatsheng a itsholelo e e kotlase a ineetse mo go lemeng ka botona mo go feletsang go ntsha tsebe ele ngwe ka setlhotlha.[3]
References[baakanya | edit source]
- ↑ Linda Campbell Franklin, "Corn," in Andrew F. Smith (ed.
- ↑ Template:Cite journal
- ↑ Common Corn Questions and Answers, Iowa State University of Science and Technology, Agronomy Extension, 2011


text:
A Dipalo Tse di mo Baebeleng Di na Le Bokao? A Baebele e Dumalana le Masaitsiweng a Dipalo?
Karabo ya Baebele
Le fa gantsi dipalo tse di mo Baebeleng di tsewa jaaka di ntse, ka dinako dingwe di ka tshwantshetsa sengwe. Se go buiwang ka sone gantsi ke sone se se bontshang gore a palo e e rileng e tsewe jaaka e ntse. Ela tlhoko dikai tseno tsa dipalo tse di mo Baebeleng tse di nang le bokao jo bo rileng:
1 Seoposengwe. Ka sekai, Jesu o ne a rapela Modimo gore barutwa ba gagwe “botlhe ba tle ba nne mongwe fela, fela jaaka wena, Rara, o le seoposengwe le nna le nna ke le seoposengwe le wena.”—Johane 17:21; Mathaio 19:6.
2 Mo dikgannyeng tsa semolao, basupi ba babedi ba tlhomamisa gore kgang e boammaaruri. (Duteronome 17:6) Ka tsela e e tshwanang, fa ponatshegelo kgotsa ntlha nngwe e boelediwa gabedi, seo se bontsha gore kgang eo e tlhomame e bile e boammaaruri. Ka sekai, fa Josefa a phutholola toro ya ga Faro wa kwa Egepeto o ne a re: “Ntlha ya gore toro e ne ya boelediwa gabedi mo go Faro e kaya gore Modimo wa boammaaruri o tlhomamisitse selo seno thata.” (Genesise 41:32) Mo boporofeting, “dinaka tse pedi” di ka tshwantshetsa puso e e maphata mabedi, jaaka Mmusomogolo wa Bameda le Baperesia o moporofeti Daniele a neng a bolelelwa ka one.—Daniele 8:20, 21; Tshenolo 13:11.
3 Fela jaaka basupi ba bararo ba gatelela gore kgang e boammaaruri, go boeletsa selo gararo ke go se tlhomamisa thata kgotsa go se gatelela.
—Esekiele 21:27; Ditiro 10:9-16; Tshenolo 4:8; 8:13.
4 E ka tshwantshetsa sengwe se se tletseng kgotsa se se dirang ka botlalo, jaaka mo mafokong ano, ‘dikhutlo tse nnè tsa lefatshe.’—Tshenolo 7:1; 21:16; Isaia 11:12.
6 E re ka thataro e le kwa tlase ka palo e le nngwe mo go supa, e e tshwantshetsang sengwe se se itekanetseng, palo eno e tshwantshetsa sengwe se se sa felelang kgotsa se se sa itekanelang kgotsa sengwe se se amanngwang le baba ba Modimo.—1 Ditiragalo 20:6; Daniele 3:1; Tshenolo 13:18.
7 Gantsi palo eno e tshwantshetsa sengwe se se itekanetseng. Ka sekai, Modimo o ne a laela Baiseraele gore ba gwante go dikologa Jeriko ka malatsi a le supa a a tlhomaganeng mme mo letsatsing la bosupa ba gwante go dikologa motse ka makgetlo a le supa. (Joshua 6:
15) Baebele e na le dikai tse dintsi tse di tshwanang le seno tse mo go tsone go dirisiwang palo supa. (Lefitiko 4:6; 25:8; 26:18; Pesalema 119:164; Tshenolo 1:20; 13:1; 17:10) Fa Jesu a ne a raya Petere a re a itshwarele morwarragwe “e seng, Go fitlha go makgetlo a le supa, mme, Go fitlha go makgetlo a le masome a supa le bosupa,” go boeletsa palo “supa” go naya kgopolo ya “kwantle ga selekanyo.”—Mathaio 18:21, 22.
10 Palo eno e ka tshwantshetsa sengwe se se feletseng kgotsa dikarolo tsa sone.—Ekesodo 34:28; Luke 19:13; Tshenolo 2:10.
12 Go lebega palo eno e tshwantshetsa thulaganyo e e feletseng ya Modimo. Ka sekai, ponatshegelo e e neng ya bontshiwa moaposetoloi Johane e ne e akaretsa motse o o nang le “maje a le lesome le bobedi a motheo, mme mo go one go le maina a le lesome le bobedi a baaposetoloi ba le lesome le bobedi.” (Tshenolo 21:14; Genesise 49:28) Bo12 ba ba kopantsweng le bone ba ka nna le bokao jo bo tshwanang.—Tshenolo 4:4; 7:4-8.
40 Palo eno e ne e amanngwa le dikotlhao dingwe kgotsa lobaka lo katlholo e lo tsayang.
—Genesise 7:4; Esekiele 29:11, 12.
Masaitsiweng a dipalo
Dipalo tsa tshwantshetso tse di dirisitsweng mo Baebeleng ga di tshwane gotlhelele le masaitsiweng a dipalo, a a akaretsang boloi jo go dirisiwang dipalo mo go jone, go di amanya le sengwe le go bona palogotlhe ya tsone. Ka sekai, Bomankge ba Bajuda ba ne ba sekaseka Dikwalo Tsa Sehebera ba dirisa mokgwa o o bidiwang gematria, o mo go one ba batlang khouto nngwe e e fitlhegileng mo dipalong dingwe tse di tsamaisang le ditlhaka tse di rileng. Masaitsiweng a dipalo ke mofuta mongwe wa boitseanape o Modimo a o kgalang.


text:
Baebele ya mo Internet | THANOLO YA LEFATSHE LE LESHA YA DIKWALO TSE DI BOITSHEPO
A o ka rata go bala setlhogo seno ka %%?
Sefania 2:1-15
2 Phuthegang mmogo, ee, phuthegang,+ lona setšhaba se se sa setlhafadiweng ke ditlhong.+2 Pele molao o belega sepe,+ pele ga fa letsatsi le fetile fela jaaka mmoko, pele bogale jo bo tukang jwa ga Jehofa+ bo tla mo go lona, pele letsatsi la bogale jwa ga Jehofa+ le tla mo go lona,3 batlang Jehofa,+ lona lotlhe ba ba pelonolo ba lefatshe,+ ba lo dirileng tshwetso ya Gagwe ya boatlhodi. Batlang tshiamo,+ batlang bopelonolo.+ Gongwe+ lo ka nna lwa sujwa mo letsatsing la bogale jwa ga Jehofa.+4 Gonne, fa e le Gasa, o tla nna motse o o tlogetsweng;+ mme Ashekelona o tla nna kgakgabalo.+ Fa e le Ashedoda,+ ba tla mo leleka motshegare o mogolo;+ mme fa e le Ekerone ene, o tla kumolwa.+5 “A bo go latlhega ba ba nnang mo kgaolong ya lewatle, setšhaba sa Bakeretha!+ Lefoko la ga Jehofa le kgatlhanong le lona. Wena Kanana, lefatshe la Bafilisitia, le wena ke tla go senya, gore go se ka ga nna le monni.+6 Mme kgaolo ya lewatle e tla nna mafulo,+ a na le didiba tsa badisa le masaka a dinku a a dirilweng ka maje.7 Mme e tla nna kgaolo ya ba ba setseng ba ntlo ya Juda.+ Ba tla fula mo go one. Ba tla namalala mo matlong a Ashekelona, mo maitseboeng. Gonne Jehofa Modimo wa bone o tla lebisa tlhokomelo ya gagwe mo go bone+ mme ruri o tla busa batshwarwa ba bone.”+8 “Ke utlwile kgobo ya Moabe+ le mafoko a a kgobang a bomorwa Amone,+ a ba kgobileng batho ba me ka one mme ba nna ba ikgodisa, ba ikgodisetsa karolo ya bone ya naga.9 Ka jalo, jaaka ke tshedile,”+ go bua Jehofa wa masomosomo, Modimo wa Iseraele, “Moabe ka boene o tla nna fela jaaka Sodoma,+ mme bomorwa Amona+ ba tla nna jaaka Gomora, lefelo le le ruilweng ke sebabetsane, le kgatampi ya letswai, le kgakgabalo, go ya bosakhutleng.+ Ba ba setseng ba batho ba me ba tla ba gapa, le masalela a setšhaba sa me a tla ba rua.+10 Ke sone se ba tla nnang le sone mo boemong jwa go ikgogomosa+ ga bone, ka gonne ba ne ba kgoba batho ba ga Jehofa wa masomosomo+ e bile ba nna ba ba ikgodisetsa.11 Jehofa o tla bo a boitshega kgatlhanong le bone;+ gonne ruri o tla bopamisa medimo yotlhe ya lefatshe,+ mme batho ba tla mo ikobela,+ mongwe le mongwe a le mo lefelong la gagwe, ditlhaketlhake tsotlhe tsa ditšhaba.+12 “Le lona, lona Baethiopia,+ lona ka bolona lo tla nna batho ba ba bolailweng ke tšhaka ya me.+13 “Mme o tla otlololela seatla sa gagwe ntlheng ya bokone, gape o tla senya Asiria.+ E bile o tla dira Ninife kgakgabalo,+ kgaolo e e se nang metsi jaaka kwa nageng.14 Mme mo gare ga gagwe, metlhape e tla namalala, diphologolo tsotlhe tsa naga tsa setšhaba.+ Kukara mmogo le noko+ di tla lala bosigo mo gare ga ditlhogo tsa dipilara+ tsa gagwe. Lentswe le tla nna le opela mo fensetereng. Go tla nna le tshwafalo fa serepoding; gonne ruri o tla bipolola tiro ya go manega ka dikgong.+15 Ono ke motse o o itumetseng o o neng o ntse ka polokesego,+ o o neng o bua mo pelong ya one o re, ‘Ke nna, mme ga go na ope o sele.’+ A bo a nnile sengwe sa go akabalelwa jang ne, lefelo le diphologolo tsa naga di ka namalalang mo go lone! Mongwe le mongwe yo o fetang fa go ene o tla letsa molodi; o tla kgatikanya seatla sa gagwe.”+


text:
Windows Hello ke eng?
Windows 10
Windows Hello ke tsela ya go dirisana le wena ka namana, e e sireletsegileng botoka ya go dira gore o bone tetlelesego ya ka bonako ya go tsena mo didirisiweng tsa gago tsa Windows 10 o dirisa dikgatiso tsa menwana, sefatlhego, kgotsa thaka ya leitlho.
Di-PC di le dintsi tse di kgonang go bona dikgatiso tsa menwana di setse di siametse go dirisa Windows Hello gone jaanong, mme go ise go ye kae go tla tla didirisiwa tse dingwe tse di kgonang go lemoga sefatlhego sa gago le thaka ya leitlho la gago. Fa o na le sediriswa se se tsamaisanang le Windows Hello, tsela ya go se rulaganya ke eno:
Windows 10 Mobile
Windows Hello ke tsela e e go tlhaolang botokanyana ya go saenela go tsena mo didirisweng tsa Windows 10. E lemoga matlho a gago go tlhomamisa gore ke wena, mo go rayang gore o bona tshireletsego ya maemo a tsa kgwebo ntle le go tshwanelwa ke go tlanya khunololamoraba.
Windows Hello e boloka jang tshedimosetso ya me e le sephiri?
Difouno dingwe tsa Lumia tse di dirisang Windows 10 di siametse go dirisa Windows Hello gone jaanong, mme didiriswa di le dintsi tse di go lemogang ka thaka ya leitlho di a tla go ise go ye kae.
Tshubilwe Simolola, Swaepela kwa lenaaneng la Didiriso tsotlhe, o bo o tlhopha Diseting > Diakhaonto > Diitlhophelwa tsa go saenela go tsena.
Fa o setse o setilwe, o tla kgona go lotlolola founo ya gago ka go e leba fela.


text:
Baebele ya mo Internet | THANOLO YA LEFATSHE LE LESHA YA DIKWALO TSE DI BOITSHEPO
A o ka rata go bala setlhogo seno ka %%?
Johane 7:53–8:59
* Mekwalo ya Codex Sinaiticus, Codex Vaticanus le Sinaitic Syriac codex e tlogela ditemana 53 go ya go kgaolo 8 , temana 11 , tse di balegang (e na le go sa tshwane gongwe mo mekwalong mengwe e e farologaneng ya Segerika le dithanolo tsa teng) jaana:53 Jalobatsamayamongwelemongweayakwalegaenglagagwe.8 MmeJesuayakwaThabengyaLotlhware.2 Lefagontsejalo,faletsatsiletlhaba,aitlhagisagapekwatempeleng,mmebathobotlhebatlakwagoene,mmeannafafatsheabaasimololagobaruta.3 JaanongbakwadileBafarasaibatlisamosadimongweyootshwerwengmoboakeng,mme,moragogagomoemisafagaregabone,4 bamorayabare:“Moruti,mosadiyonootshwerwemotirongyagodiraboaka.5 MoMolaongMosheorelaetsegorerekgobotletsebasadibamofutaoontsengjalo.Totawenawareng?”6 Legale,banebabuasenogomoleka,gorebannelesengwesebakamolatofatsangkasone.MmeJesuainamelafafatsheasimololagokwalakamonwanamommung.7 Erilebannelagommotsa,ainamologammeabarayaare:“Amongwewalonayoosenangboleoenneenewantlhagomokonopakaleje.”8 Mmeyareainamagapeannaakwalamommung.9 Mmebabautlwilengsenobasimololagotswa,kabongwekabongwe,gosimololakabannababagolwane,mmeatlogelwaaleesi,lemosadiyoonengalefagaregabone.10 YareJesuainamologa,amorayaare:“Mosadi,bakae?Agagoopeyoogobonengmolato?”11 Are:“Gagoope,rra.”Jesuare:“Lennagakegobonemolato.Tsamaya;gotlogajaanonggoyapeleosetlholeodiraboleo.”12 Jalo Jesu a bua gape le bone, a re: “Ke nna lesedi+ la lefatshe. Yo o ntshalang morago ga a kitla a tsamaya mo lefifing+ ka gope, mme o tla rua lesedi la botshelo.”13 Ka gone Bafarasai ba mo raya ba re: “O naya bosupi ka ga gago; bosupi jwa gago ga bo boammaaruri.”14 Fa Jesu a araba a ba raya a re: “Ruri le fa ke naya bosupi ka ga me, bosupi jwa me+ bo boammaaruri, ka gonne ke itse kwa ke tswang gone le kwa ke yang gone.+ Mme ga lo itse kwa ke tswang gone le kwa ke yang gone.15 Lo atlhola kafa nameng;+ nna ga ke atlhole motho ope ka gope.+16 Mme le fa go ntse jalo fa ruri ke atlhola, katlholo ya me e boammaaruri, ka gonne ga ke esi mme Rara yo o nthomileng o na le nna.+17 Gape, mo Molaong wa lona go kwadilwe ga twe, ‘Bosupi jwa batho ba babedi bo boammaaruri.’+18 Ke nna yo o nayang bosupi ka ga me, le Rara yo o nthomileng o naya bosupi ka ga me.”+19 Jalo ba tswelela ba mo raya ba re: “Rrago o kae?” Jesu a araba a re: “Ga lo nkitse le gone ga lo itse Rre.+ Fa ruri lo ne lo nkitse, lo ka bo lo itse le Rre.”+20 Mafoko ano o ne a a bua mo bobolokelamatlotlong+ fa a ntse a ruta mo tempeleng. Mme go ne go se ope yo o neng a mo tshwara,+ ka gonne nako ya gagwe+ e ne e ise e tle.21 Ka gone a ba raya gape a re: “Ke a tsamaya, mme lo tla mpatla,+ mme le fa go ntse jalo lo tla swela mo boleong jwa lona.+ Kwa ke yang gone ga lo ka ke lwa tla.”22 Jalo Bajuda ba re: “Ga a na go ipolaya, ga ke re? Ka gonne a re, ‘Kwa ke yang gone ga lo ka ke lwa tla.’”+23 Jalo a tswelela a ba raya a re: “Lona lo tswa kwa mafelong a a kwa tlase; nna ke tswa kwa mafelong a a kwa godimo.+ Lona lo tswa mo lefatsheng leno;+ nna ga ke tswe mo lefatsheng leno.+24 Jalo ke lo reile ka re, lo tla swela mo maleong a lona.+ Gonne fa lo sa dumele gore ke ene, lo tla swela mo maleong a lona.”+25 Jalo ba mo raya ba re: “Wena o mang?” Jesu a ba raya a re: “Gone ke buelang le lona tota?26 Ke na le dilo di le dintsi go di bua ka ga lona le go di atlhola. Tota e bile, yo o nthomileng o boammaaruri, mme tsone dilo tse ke di utlwileng mo go ene ke di bua mo lefatsheng.”+27 Ba ne ba sa tshware gore o ne a bua le bone ka ga Rara.28 Jalo Jesu a re: “Fela fa lo sena go tsholetsa+ Morwa motho,+ foo lo tla itse gore ke nna ene,+ le gore ga ke dire sepe ka bogame;+ mme ke bua dilo tseno fela jaaka Rara a nthutile.+29 Mme yo o nthomileng o na le nna; o ne a se ka a ntlogela ke le nosi, ka gonne ka metlha ke dira dilo tse di mo itumedisang.”+30 Ya re a ntse a bua dilo tseno, ba le bantsi ba dumela mo go ene.+31 Mme jalo Jesu a tswelela a raya Bajuda ba ba neng ba mo dumela a re: “Fa lo nnela ruri mo lefokong la me,+ ruri lo barutwa ba me,32 mme lo tla itse boammaaruri,+ mme boammaaruri bo tla lo golola.”+33 Ba mo fetola ba re: “Re bana ba ga Aborahame+ mme ga re ise re ke re nne batlhanka ba ga ope.+ Go tla jang gore o re, ‘Lo tla gololesega’?”34 Jesu a ba araba a re: “Ammaaruri ammaaruri ke a lo raya, Modiri mongwe le mongwe wa boleo ke motlhanka wa boleo.+35 Mo godimo ga moo, motlhanka ga a nnele ruri mo go ba ntlo ka bosaengkae; morwa ene o nna ka bosaengkae.+36 Jalo fa Morwa a lo golola, lo tla gololesega tota.+37 Ke a itse gore lo bana ba ga Aborahame; mme lo batla go mpolaya,+ ka gonne lefoko la me ga le dire kgatelopele epe mo go lona.+38 Dilo le fa e le dife tse ke di boneng mo go Rara+ ke a di bua;+ jalo, le lona lo dira dilo tse lo di utlwileng mo go rraalona.”39 Fa ba mo araba ba mo raya ba re: “Rraarona ke Aborahame.”+ Jesu a ba raya a re: “Fa lo le bana ba ga Aborahame,+ dirang ditiro tsa ga Aborahame.40 Mme jaanong lo batla go mpolaya, motho yo o lo boleletseng boammaaruri jo ke bo utlwileng mo Modimong.+ Aborahame o ne a se ka a dira seno.+41 Lo dira ditiro tsa ga rraalona.” Ba mo raya ba re: “Ga re a ka ra tsalwa ka kgokafalo; re na le Rre+ a le mongwe, e bong Modimo.”42 Jesu a ba raya a re: “Fa Modimo e ka bo e le Rraalona, lo ne lo tla nthata,+ gonne ke tswa kwa Modimong mme ke fano.+ Le gone ga ke a tla ka bogame ka gope, mme ke romilwe ke Ene yoo.+43 Ke ka ntlha yang fa lo sa itse se ke se buang? Ka gonne ga lo kgone go reetsa lefoko la me.+44 Lo tswa mo go rraalona Diabolo,+ mme lo eletsa go dira dikeletso tsa ga rraalona.+ Ene yoo e ne e le mmolai fa a ne a simologa,+ mme o ne a se ka a itsetsepela mo boammaaruring, ka gonne boammaaruri ga bo yo mo go ene. Fa a bua maaka, o bua go ya ka tshekamelo ya gagwe, ka gonne ke moaki le ramaaka.+45 Mme kafa letlhakoreng le lengwe, ka go bo ke bua boammaaruri, ga lo ntumele.+46 Ke mang wa lona yo o supang fa ke na le molato wa boleo?+ Fa ke bua boammaaruri, ke ka ntlha yang fa lo sa ntumele?47 Yo o tswang mo Modimong o reetsa mafoko a Modimo.+ Ke gone ka moo lo sa reetseng, ka gonne ga lo tswe mo Modimong.”+48 Fa Bajuda ba araba ba mo raya ba re: “A ga re bue sentle fa re re, O Mosamarea+ e bile o na le ledimona?”+49 Jesu a araba a re: “Ga ke na ledimona, mme ke tlotla Rre,+ mme lona lo a ntlontlolola.50 E bile ga ke itshenkele kgalalelo;+ go na le Yo o e senkang e bile a atlhola.+51 Ammaaruri ammaaruri ke a lo raya, Fa mongwe a boloka lefoko la me, ga a kitla a bona loso ka gope.”+52 Bajuda ba mo raya ba re: “Jaanong ruri re a itse gore o na le ledimona.+ Aborahame o sule,+ le baporofeti;+ mme wena wa re, ‘Fa mongwe a boloka lefoko la me, ga a kitla a utlwa+ loso ka gope.’53 Ga o mogolo+ go feta rraarona Aborahame, yo o suleng, ga ke re? Gape, baporofeti ba ne ba swa.+ O ipolela gore o mang?”54 Jesu a araba a re: “Fa ke ikgalaletsa, kgalalelo ya me ga se sepe. Rre ke ene yo o nkgalaletsang,+ ene yo lo reng ke Modimo wa lona;55 mme le fa go ntse jalo ga lo ise lo mo itse.+ Mme nna ke a mo itse.+ Mme fa ke ka bo ke rile ga ke mo itse ke ka bo ke tshwana le lona, ke le moaki. Mme ruri ke a mo itse e bile ke boloka lefoko la gagwe.+56 Aborahame rraalona o ne a itumelela thata tebelelo ya go bona letsatsi la me,+ mme o ne a le bona a bo a itumela.”+57 Jalo Bajuda ba mo raya ba re: “Ga o ise o nne le dingwaga di le masome a matlhano, mme le fa go ntse jalo o bone Aborahame?”58 Jesu a ba raya a re: “Ammaaruri ammaaruri ke a lo raya, Pele ga Aborahame a nna gone, ke ne ke ntse ke le gone.”+59 Jalo ba sela maje ba mo konopa ka one;+ le fa go ntse jalo Jesu a iphitlha mme a tswa mo tempeleng.


text:
Baakanya mathata a go saenela go tsena mo sedirisong sa Xbox
Fa o na le bothata jwa go saenela go tsena mo sedirisong sa Xbox, o ka leka dilo tseno di le mmalwa.
Tlhomamisa gore o golagane le Inthanete
E ya go Xbox.com o bo o saenela go tsena teng koo go tlhomamisa gore tirelo ya Xbox e a dira le gore ga o na mathata ape ka akhaonto ya gago.
Mo PC ya gago, e ya go Tshimololo > Diseting > Nako le puo. Ka fa tlase Letlha le nako , tlhomamisa gore Seta nako ka itiriso go seta go tshubilwe.
Fa epe ya diitlhophelwa e sa dire, e ya go Tshimololo > Diseting > Diakhaonto o bo o batla akhaonto ya Microsoft e o e dirisitseng go saenela go tsena mo sedirisong sa Xbox, o bo o tlhopha Tlosa. Go tswa foo boela mo sedirisong sa Xbox o bo o saenela go tsena ka akhaonto ya Microsoft e o fetsang go e tlosa.


text:
BAEBELE YA RENG?
Bojalwa
A go nwa bojalwa go phoso?
“Beine go re itumedisa, leokwane la motlhware go re ipedisa le senkgwe go re naya maatla.”—Pesalema 104:15, “Good News Translation.”
SE BATHO BA SE BUANG
Mo malapeng a le mantsi, bojalwa ke senō se se tlwaelegileng se se nowang fa go jewa. Mo go a mangwe, go nwa bojalwa ga go a dumelelwa gotlhelele. Ke eng fa batho ba leba bojalwa ka ditsela tse di sa tshwaneng? Ba tlhotlhelediwa ke dilo tse di farologaneng tse di jaaka setso, mathata a botsogo le bodumedi.
SE BAEBELE E SE BUANG
Baebele e kgala botagwa le go nwa phetelela mme ga e kgale go nwa bojalwa mo go lekaneng. (1 Bakorintha 6:9, 10) Gone ke boammaaruri gore go tswa bogologolong, banna le basadi ba ba neng ba obamela Modimo ba ne ba nwa beine, senō se se umakiwang makgetlho a feta makgolo a le mabedi mo Baebeleng. (Genesise 27:25) Moreri 9:7 ya re: “O je dijo tsa gago ka boipelo mme o nwe beine ya gago ka pelo e e itumetseng.” E re ka beine e dira gore motho a itumele, gantsi e ne e nowa kwa meletlong e e jaaka ya manyalo. Jesu Keresete o ne a dira kgakgamatso ya gagwe ya ntlha kwa moletlong o o ntseng jalo—a fetola metsi go nna “beine e e monate.” (Johane 2:1-11) Gape beine e ne e dirisediwa kalafi.—Luke 10:34; 1 Timotheo 5:23.
A Baebele e baya selekanyo sa gore go tshwanetse ga nowa bojalwa jo bo kana kang?
“[Lo se ka lwa] dirwa batlhanka ke beine e ntsi.”—Tito 2:3.
LEBAKA LA GO BO O TSHWANETSE GO ITSE
Ngwaga le ngwaga, malapa a mantsi a aparelwa ke mathata ka gonne mongwe wa batsadi kgotsa batsadi ka bobedi ba nwa bojalwa ka tsela e e feteletseng. Gape go nwa bojalwa ka tsela e e feteletseng go felela ka gore motho a we gantsi le go tlhagelwa ke dikotsi tse dingwe, go akaretsa dikotsi tsa dikoloi. Mme fa nako e ntse e ya, go nwa bojalwa mo go feteletseng go ka senya boboko, pelo, sebete le mala.
SE BAEBELE E SE BUANG
Go lekanyetsa dilo fa o nwa le fa o ja ke selo sa botlhokwa se Modimo a batlang re se dira. (Diane 23:20; 1 Timotheo 3:2, 3, 8) Fa motho a se na boikgapo, Modimo ga a mo amogele. Baebele ya re: “Beine ke mosotli, bojalwa jo bo tagang bo a fudua, mme mongwe le mongwe yo o timetswang ke jone ga a botlhale.”—Diane 20:1.
Tsela nngwe e bojalwa bo ka timetsang motho yo o seng botlhale ka yone ke ka go koafatsa maikemisetso a gagwe a go dira se se siameng. Hosea 4:11 ya re: “Beine le beine e e monate ke dilo tse di tlosang boitlhomo jo bo molemo.” Monna mongwe yo o bidiwang John o ne a ithuta thuto eno botlhoko. * Fa a sena go omana le mosadi wa gagwe, o ne a ya kwa hoteleng, a nwa mo go feteletseng a bo a dira boaka—ditiro tse morago a neng a di ikotlhaela fela thata mme a ititaya sehuba gore a ka se tlhole a di dira gape. Go nwa bojalwa mo go feteletseng go ka ama botsogo jwa rona, ga koafatsa maikemisetso a rona a go dira se se siameng ga ba ga senya kamano ya rona le Modimo. Gape Baebele ya re matagwa a ka se bone botshelo jo bo sa khutleng.—1 Bakorintha 6:9, 10.
Ke leng go nwa go sa tshwanelang?
“Batho ba ba akanyang sentle ba tla bona bothata ba bo ba bo tila, motho yo o sa akanyeng ene o tla ya ka tlhamalalo kwa go jone mme morago a bo a ikwatlhaya.”—Diane 22:3, “Good News Translation.”
LEBAKA LA GO BO O TSHWANETSE GO ITSE
World Book Encyclopedia ya re “bojalwa ke seokobatsi se se maatla.” Ka jalo, go ka nna le maemo kgotsa dinako dingwe tse tota le go nwa selekanyo se sennye sa bojalwa go tla bong go se botlhale.
SE BAEBELE E SE BUANG
Gantsi batho ba “ya ka tlhamalalo kwa [bothateng]” ka gonne ba nole ka nako e e sa tshwanelang. Baebele ya re “sengwe le sengwe se na le nako e se e tlhometsweng,” go akaretsa le nako ya go se kgome bojalwa. (Moreri 3:1) Ka sekai, motho a ka tswa a le monnye thata go nwa bojalwa go ya ka molao, e ka tswa e le motho yo o neng a lemaletse bojalwa mme a leka go bo tlogela kgotsa a ka tswa a nwa melemo e e sa tsamaisaneng sentle le bojalwa. Mme mo bathong ba le bantsi, ‘nako e e tlhomilweng’ ya go se kgome bojalwa ke pele ga ba ya tirong le fa ba le kwa tirong, segolobogolo fa e le gore ba dirisa metšhine e e kotsi. Ruri batho ba ba botlhale ba tsaya botshelo le botsogo e le dimpho tse di tlhwatlhwakgolo tse di tswang kwa Modimong. (Pesalema 36:9) Re bontsha go tlotla dimpho tseno ka go latela melaometheo ya Baebele malebana le gore re dirise bojalwa jang.
^ ser. 11 Leina le fetotswe.


text:
GO THUSA LELAPA | GO GODISA BANA
Go Raya Ngwana o re Nnyaa
KGWETLHO
Ngwana wa gago ga a batle go amogela gore o rile nnyaa. Nako le nako fa o mo raya o re nnyaa, o itshwara ka tsela e e sa laolesegeng mme seo se go fedisa pelo. Ga a batle go utlwa sepe se o se buang, mme kgabagare o a ineela o bo o dira se a se batlang. Le mo lekgetlhong leno o feleletsa o dumela le fa gone o okaoka, e re ka o lapisitswe ke go tlhola o re nnyaa.
O ka kgona go ithuta gore nnyaa. Le fa go ntse jalo, sa ntlha, sekaseka dintlha dingwe tse di malebana le ntlha eno.
SE O TSHWANETSENG GO SE ITSE
Fa o re nnyaa, seo ga se reye gore o setlhogo. Batsadi bangwe ba ka se dumalane le ntlha eno, gongwe ba re motsadi o tshwanetse go beelana mabaka le ngwana, a itlhalose le e leng go rerisana le ene. Mme ba rotloetsa motsadi go tila gore nnyaa, ka gonne a tshaba gore ngwana a ka nna a ngala.
Gone ke boammaaruri gore kwa tshimologong lefoko “nnyaa” le ka nna la swabisa ngwana wa gago. Le fa go ntse jalo, le mo ruta thuto nngwe ya botlhokwa—gore mo botshelong go na le dilo dingwe tse a tshwanetseng go di amogela fela jaaka di ntse. Ka fa letlhakoreng le lengwe, fa o ineela, o dira gore a se ka a tsaya masisi se o se buang mme o mo ruta gore a go laole ka go nna a ipetola nako le nako fela fa a batla sengwe. Fa nako e ntse e tsamaya, karabo ya gago e ka nna ya dira gore a go galefele. Tota e bile, ngwana a ka tlotla jang motsadi yo go leng motlhofo fela gore a mo laole?
Fa o raya ngwana wa gago o re nnyaa, o mmaakanyetsa nako ya fa a le mosha le fa a godile. Seo se mo ruta melemo ya gore ka dinako dingwe a itime dilo dingwe. Ga go nne motlhofo gore ngwana yo o ithutileng thuto eo e e botlhokwa a ineele fa a lebane le kgatelelo ya balekane gore a dirise diokobatsi kgotsa gore a tlhakanele dikobo pele ga lenyalo.
Gape fa o raya ngwana o re nnyaa o mmaakanyetsa nako ya fa a tla bo a godile. Dr. David Walsh a re: “Boammaaruri ke gore, rona [batho ba ba godileng] ga se ka dinako tsotlhe re bonang dilo tse re di batlang. Ga re thuse bana ba rona ka sepe fa re ba ruta gore ba ka bona sengwe le sengwe fela se ba se batlang ka nako e ba se batlang ka yone.” *
SE O KA SE DIRANG
Tlhoma mogopolo mo go se o batlang go se fitlhelela. O batla gore ngwana wa gago a gole go nna monna kgotsa mosadi yo o dirang dilo sentle, yo o kgonang go laola maikutlo a gagwe le yo o atlegileng. Mme gone o tla bo o dira se se farologaneng le seo fa o mo naya sengwe le sengwe fela se a se batlang. Baebele ya re fa mongwe a ‘tlekeediwa go simolola mo bosheng go ya pele, moragonyana mo botshelong jwa gagwe o tla nna yo o sa lebogeng.’ (Diane 29:21) Ka jalo, go re nnyaa, ke tsela e e mosola ya go ruta ngwana. Thuto e e ntseng jalo e thusa ngwana wa gago mme ga e mo utlwise botlhoko.—Molaomotheo wa Baebele: Diane 19:18.
Nnyaa wa gago e nne nnyaa. Ngwana wa gago ga se monkana gago. Ka jalo, ga go tlhokege gore o rerisane le ene fa o rile nnyaa, jaaka e kete o tlhoka gore a dumalane le wena mo kgannyeng eno. Gone ke boammaaruri gore, fa bana ba ntse ba gola, ba tlhoka gore ‘bokgoni jwa bone jwa go lemoga bo thapisiwe gore bo farologanye se se siameng le se se sa siamang.’ (Bahebera 5:14) Ka jalo, ga go phoso go bontshana mabaka le ngwana wa gago. Le fa go ntse jalo, o se ka wa nnela go ngangisana le bana ba gago ba bannye o leka go ba tlhalosetsa lebaka la go bo o rile nnyaa. Fa o nnela go tlhola o ngangisana le ngwana wa gago, o tla feleletsa a tsaya gore fa o rile nnyaa go raya gore lo tlhoka go rerisana mme e seng gore ke tshwetso e o e dirileng.—Molaomotheo wa Baebele: Baefeso 6:1.
Se fetole tshwetso ya gago. Ngwana wa gago a ka nna a leka go bona gore a o tlhomame mo go se o se buang ka go ipetola kgotsa ka go nnela go kopa gantsintsi. Fa seo se direga kwa legaeng la gago, ke eng se o ka se dirang? Buka e e reng Loving Without Spoiling e akantsha jaana: “Fa o feditse go bua le ngwana, tloga fa pele ga gagwe. Mo reye o re, ‘O ka nna wa ipetola fa o batla mme nna ga ke batle go utlwa sepe. Ya ko kamoreng ya gago. O ipetole o bo o fetse.’” Kwa tshimologong go ka nna thata gore o bue jalo o tlhomame—ga ba ga nna thata gore ngwana wa gago a amogele seo. Mme a ka nna a fokotsa go emelelana le wena fa a lemoga gore o tlhomame mo go se o se buang.—Molaomotheo wa Baebele: Jakobe 5:12.
O se ka wa re nnyaa fela ka gonne o batla go bontsha ngwana wa gago gore motsadi ke mang
Nna tekatekano. O se ka wa re nnyaa fela ka gonne o batla go bontsha ngwana wa gago gore motsadi ke mang. Go na le moo, “a go nna tekatekano ga lona go itsiwe mo bathong botlhe.” (Bafilipi 4:5) Go na le dinako tse dingwe tse o ka nnang wa raya ngwana wa gago wa re ee—fa fela o sa ineele ka gonne a ipetola go na le moo o bona gore se a se kopang tota o a se tlhoka. —Molaomotheo wa Baebele: Bakolosa 3:21.
^ ser. 10 Go tswa mo bukeng e e reng No: Why Kids—of All Ages—Need to Hear It and Ways Parents Can Say It.


text:
SETLHOGO SA KA FA NTLE | BAEBELE YA RENG KA BOTSHELO LE LOSO?
Kgang ya Moruthutha
BATHO ba na le dikgopolo tse dintsi tse di farologaneng ka botshelo le loso. Bangwe ba akanya gore fa ba sena go swa, ba ya go tshela kwa lefelong lengwe kgotsa ka sebopego se sengwe. Ba bangwe ba akanya gore ba tla tsholwa gape ba bo ba tshela golo gongwe. Mme ba bangwe bone ba akanya gore fa motho a sule ga go na sepe se se diregang.
Setso sa gago kgotsa tsela e o godisitsweng ka yone e ka tswa e dirile gore o dumele se se farologaneng ka kgang eno. E re ka go na le dikgopolo tse dintsi tsa gore go diragalang fa motho a swa, a go na le mongwe kgotsa golo gongwe kwa re ka bonang dikarabo tse re ka di ikanyang e bile di le boammaaruri ka kgang eno?
Go fetile dingwaga di le dintsi dikereke di ruta batho gore moya wa motho ga o swe. Batho ba le bantsi ba dikereke tse di farologaneng—Bakeresete, Bahindu, Bajuda, Bamoseleme le ba bangwe—ba dumela gore moya ga o swe, ba re o ya go tshela kwa lefelong lengwe la moya fa motho a sena go swa. Mme Babuda bone ba dumela gore fa motho a nna a tsalwa gape, maatla a gagwe a go akanya kgotsa a mogopolo a kgona go fitlha mo seemong se se bidiwang Nivarna, se moya wa gagwe o nnang o itumetse ka dinako tsotlhe mo go sone.
Dithuto tseo di dirile gore batho ba le bantsi ba dumele gore fa motho a swa o ya go tshela gape kwa lefelong le lengwe. Seo se dirile gore batho ba le bantsi ba akanye gore loso ke karolo e e botlhokwa mo botshelong le gore ke thato ya Modimo. Mme gone Baebele ya reng ka kgang eno? Tsweetswee bala ditlhogo tse di latelang. Se Baebele e se buang se ka go gakgamatsa.


text:
KGANG YA BOTSHELO
Le fa Ke sa Utlwe mo Ditsebeng ke sa Ntse ke Ruta ba Bangwe
Ke kolobeditswe ka 1941 ke na le dingwaga di le 12. Mme gone, ke ne ka simolola go tlhaloganya boammaaruri jo bo mo Baebeleng ka 1946. Seno se ne sa direga jang? Mma ke lo tlotlele kgang ya me.
KA BO1910, batsadi ba me ba ne ba fuduga kwa Tbilisi, Georgia, ba ya go nna kwa polasing e e gaufi le Pelly, Saskatchewan, e e kwa bophirima jwa Canada. Ke ne ka tsholwa ka 1928 mme ke gofejane mo lelapeng la bana ba le barataro. Rre o ne a tlhokafala dikgwedi di le thataro pele ke tsholwa mme Mmê ene o ne a tlhokafala fa ke sa ntse ke le lesea. Moragonyana ga moo, kgaitsadiake e bong Lucy, o ne a tlhokafala a na le dingwaga di le 17. Morago ga moo, malome Nick o ne a re tsaya gore re ye go nna le ene.
Letsatsi lengwe fa ke sa le monnye, batho ba kwa gae ba ne ba mpona ke goga pitse ka mogatla. E re ka ba ne ba tshaba gore pitse eo e tla nthaga, ba ne ba nkgoa ba nkgalema mme ga ke a ka tlogela. Ke ne ke ba hularetse mme ga ke a ka ba utlwa. Ka lesego, ga ke a ka ka gobala mme batho ba kwa gae ba ne ba lemoga letsatsi leo gore ga ke utlwe mo ditsebeng.
Rre mongwe yo re mo itseng o ne a akantsha gore ke isiwe sekolong sa bana ba ba sa utlweng mo ditsebeng, ka jalo, Malome Nick o ne a nkisa kwa sekolong sa kwa Saskatoon, Saskatchewan. Ke ne ka ya kwa sekolong seo se se neng se le kgakala le kwa ba lelapa la gaetsho ba neng ba nna gone mme e re ka ke ne ke na le dingwaga di le tlhano, ke ne ke tshogile tota. Ke ne ke ya gae ka malatsi a boikhutso fela. Kgabagare, ke ne ka ithuta puo ya diatla mme ka itumelela go tshameka le bana ba bangwe.
GO ITHUTA BOAMMAARURI
Ka 1939, kgaitsadiake e bong Marion, o ne a nyalwa ke Bill Danylchuck mme ba ne ba ntsaya le kgaitsadiake yo mongwe e bong Frances gore re ye go nna le bone. Ke bone ba ntlha mo lelapeng la rona go kopana le Basupi ba ga Jehofa. Ka nako ya malatsi a boikhutso fa ke ba etetse, ba ne ba leka ka natla go nthuta dilo tse ba neng ba di ithutile mo Baebeleng. E re ka ba ne ba sa itse puo ya diatla, go ne go le thata go buisana le bone. Le fa go ntse jalo, ba ne ba bona gore ke rata boammaaruri. Ke ne ke lemoga gore se ba se dirang se dumalana le se Baebele e se buang, ka jalo, ke ne ke tsamaya le bone fa ba ya go rera. Go ise go ye kae, ke ne ke batla go kolobediwa, ka jalo, ka September 5, 1941, ke ne ka kolobediwa mo tankeng ya tshipi e e neng e tletse ka metsi a a tsididitsididi a a tswang mo sedibeng!
Ka 1946 fa ke ne ke etetse kwa gae, re ne re ya kwa kopanong ya kwa Cleveland, Ohio, U.S.A. Mo letsatsing la ntlha la kopano, bokgaitsadiake ba ne ba refosana go nkwalela dintlha gore ke se ka ka latlhegelwa. Le fa go ntse jalo, mo letsatsing la bobedi ke ne ka itumela tota fa ke utlwa gore go ne go na le setlhopha sa batho ba ba sa utlweng ba ba neng ba tolokelwa dipuo tsa kopano ka puo ya diatla. Ke ne ka kgona go itumelela thulaganyo ya kopano mme go ne go le monate tota go tlhaloganya dithuto tsa Baebele sentle!
GO RUTA BATHO BOAMMAARURI
Ka nako eo, Ntwa ya Lefatshe II e ne e sa tswa go khutla mme batho ba ne ba batla go bontsha gore ba ikanyega mo nageng ya bone. Fa ke tswa kwa kopanong, ke ne ke ikemiseditse gore ke tla emela bodumedi jwa me kwa sekolong. Ka jalo, ke ne ka tlogela go dumedisa folaga le go opela pina ya setšhaba. Gape ke ne ka tlogela go keteka malatsi a boikhutso le go ya kwa ditirelong tsa kereke tse di neng di dirwa kwa sekolong. Seno se ne sa kgopisa barutabana ba me mme ba ne ba leka go ntshosetsa le go bua maaka gore ke tle ke fetole mogopolo. Eno e ne ya nna kgang ya moruthutha mo gare ga baithutimmogo le nna mme seno se ne sa dira gore ke nne le tshono ya go ba rerela. Baithutimmogo le nna e bong Larry Androsoff, Norman Dittrick le Emil Schneider ba ne ba amogela boammaaruri mme ba sa ntse ba direla Jehofa ka boikanyegi.
Fa ke etela ditoropo tse dingwe, ke tlhomamisa gore ke rerela batho ba ba sa utlweng mo ditsebeng. Ka sekai, fa ke ne ke etetse lefelo le batho ba ba sa utlweng mo ditsebeng ba kopanelang kwa go lone kwa Montreal, ke ne ka rerela lekawana lengwe le e neng e le leloko la segongwana sengwe e bong Eddie Tager. O ne a kopanela le phuthego ya puo ya diatla ya kwa Laval, Quebec go fitlha a tlhokafala ngwaga o o fetileng. Gape ke ne ka kopana le Juan Ardanez yo o neng a tshwana le Baberea ka gonne o ne a dira dipatlisiso go bona gore a se a neng a se ithuta mo Baebeleng ke boammaaruri. (Dit. 17:10, 11) Le ene o ne a amogela boammaaruri mme a direla ka boikanyegi e le mogolwane kwa Ottawa, Ontario, go fitlha a tlhokafala.
Ka 1950, ke ne ka fudugela kwa Vancouver. Le fa gone ke rata go rerela batho ba ba sa utlweng mo ditsebeng, ga nkitla ke lebala nako ya fa ke ne ke rerela mosadi mongwe yo o utlwang mo ditsebeng e bong Chris Spicer. O ne a dumela gore a nne a romelelwa dimakasine e bile o ne a batla gore ke kopane le monna wa gagwe e bong Gary. Ka jalo, ke ne ka ba etela mme re ne ra nna le motlotlo o moleele re buisana ka go kwalelana melaetsa mo pampireng. Ke ne ka ba feleletsa ka lone letsatsi leo mme ke ne ka boa ka kopana le bone gape dingwaga di le mmalwa moragonyana kwa kopanong ya kwa Toronto, Ontario. Gary o ne a tlile go kolobediwa ka lone letsatsi leo. Kgang eno e ne ya dira gore ke lemoge gore go botlhokwa gore re tswelele re rera ka gonne ga re itse gore ke mang a ka amogelang boammaaruri le gore seo se ka direga leng.
Moragonyana, ke ne ka boela kwa Saskatoon. Fa ke le koo, ke ne ka kopana le mmê mongwe yo o neng a nkopa gore ke ithute Baebele le bomorwadie ba babedi ba ba sa utlweng mo ditsebeng e bong Jean le Joan Rothenberger mme ba ne ba tsena kwa sekolong se ke neng ke tsena kwa go sone fa ke sa le monnye. Go ise go ye kae, basetsana bano ba ne ba tlotlela baithutimmogo le bone dilo tse ba neng ba di ithuta. Kgabagare, bana ba le batlhano ba mo tlelaseng ya bone e ne ya nna Basupi ba ga Jehofa. Mongwe wa bone e ne e le Eunice Colin. Ke ne ka kopana la ntlha le ene fa ke ne ke dira ngwaga wa bofelo kwa sekolong seo. Ka nako eo, o ne a mpha dimonamone a bo a kopa gore re nne ditsala. Moragonyana, o ne a nna motho wa botlhokwa tota mo botshelong jwa me, o ne a nna mosadi wa me.
Fa mmaagwe Eunice a utlwa gore o ne a ithuta Baebele, o ne a kopa mogokgo wa sekolo sa bone gore a mo tlogedise go ithuta. Mogokgo yoo o ne a bo a tsaya dibuka tsa gagwe tsa go ithuta Baebele. Le fa go ntse jalo, Eunice o ne a ikemiseditse go nna a ikanyega mo go Jehofa. Fa a ne a batla go kolobediwa, batsadi ba gagwe ba ne ba mo raya ba re: “Fa o ka nna Mosupi wa ga Jehofa, re tlile go go leleka!” Fa Eunice a na le dingwaga di le 17, o ne a tsamaya mme lelapa lengwe la Basupi le ne la nna le ene. O ne a tswelela a ithuta mme moragonyana a kolobediwa. Fa re ne re nyalana ka 1960, batsadi ba gagwe ga ba a ka ba tla lenyalong la rona. Le fa go ntse jalo, fa nako e ntse e tsamaya, ba ne ba simolola go re tlotla ka ntlha ya tumelo ya rona le tsela e re neng re godisa bana ba rona ka yone.
JEHOFA O ILE A NTLHOKOMELA
Le fa re sa utlwe mo ditsebeng, re kgonne go godisa bana ba basimane ba le supa ba ba utlwang mo ditsebeng. Go ne go se motlhofo go dira jalo, le fa go ntse jalo, re ne ra ba ruta puo ya diatla gore re kgone go buisana le bone le go ba ruta boammaaruri. Bakaulengwe le bokgaitsadi mo phuthegong ba ne ba re thusa thata. Ka sekai, motsadi mongwe o ne a re kwalela a re bolelela gore morwaarona o ne a bua dilo tse di maswe mo Holong ya Bogosi. Re ne ra kgona go mo kgalemela ka yone nako eo. Bomorwaarona ba le banê e bong James, Jerry, Nicholas le Steven, ba direla Jehofa ka boikanyegi le malapa a bone. Botlhe ba direla e le bagolwane. Mo godimo ga moo, Nicholas le mosadi wa gagwe e bong Deborah, ba thusa ka tiro ya go ranola puo ya diatla kwa ofising ya lekala ya Boritane mme Steven le mosadi wa gagwe e bong Shannan, ba direla mo setlhopheng sa thanolo sa puo ya diatla kwa ofising ya lekala ya kwa United States.
Bomorwaake e bong James, Jerry le Steven mmogo le basadi ba bone ba ema nokeng tiro ya go rera ya puo ya diatla ka ditsela tse di farologaneng
Ka maswabi, kgwedi pele re keteka dingwaga di le 40 re nyalane, Eunice o ne a tlhokafala ka ntlha ya kankere. O ne a le pelokgale le fa gone a ne a lebane le boemo joo jo bo thata. Tsholofelo ya tsogo e ne e mo nonotsha. Ke lebile pele go boa ke kopana le ene gape.
Ka February 2012, ke ne ka wa mme ka robega noka, go ne go bonala gore ke tlile go tlhoka thuso. Ka jalo, ke ne ka ya go nna le mongwe wa bomorwaake le mosadi wa gagwe. Gone jaanong, re kopanela le Phuthego ya Puo ya Diatla ya Calgary mme ke sa ntse ke direla ke le mogolwane. Tota e bile, leno ke lekgetlho la ntlha ke kopanela le phuthego ya puo ya diatla. Akanya fela! Ke ntse ke kopanela le phuthego ya Seesemane go tloga ka 1946. Ke ne ka kgona jang go nna ke nonofile mo tumelong? Jehofa o diragaditse tsholofetso ya gagwe ya go tlhokomela bana ba ba se nang borraabone. (Pes. 10:14) Ruri ke anaanela maiteko a botlhe ba ba neng ba iketleeleditse go nkwalela dintlha, go ithuta puo ya diatla le go ntolokela ka moo ba neng ba kgona ka gone.
Gone ke boammaaruri gore ka dinako dingwe ke ne ke kgobega marapo ke bo ke batla go ineela ka gonne ke sa tlhaloganye sengwe se se buiwang kgotsa ka gonne go ne go bonala batho ba sa tlhaloganye maemo a me. Le fa go ntse jalo, ka dinako tseo, ke ne ke akanya ka mafoko a Petere a ileng a a bolelela Jesu fa a ne a re: “Morena, re tla tsamaya re ya kwa go mang? Wena o na le mafoko a botshelo jo bo sa khutleng.” (Joh. 6:66-68) Fela jaaka bakaulengwe le bokgaitsadi ba le bantsi ba ke godileng le bone ba ba sa utlweng mo ditsebeng, ke ithutile go nna pelotelele. Ke ithutile go leta Jehofa le phuthego ya gagwe mme ke solegetswe molemo ke go dira jalo! Gone jaanong ke na le letlepu la dithuto tsa boammaaruri ka puo ya me e bile ke kgona go itumelela go ya dipokanong le kwa dikopanong tsa Puo ya Diatla ya Amerika. Eleruri ke nnile le botshelo jo bo monate e bile ke bone masego a mantsi mo tirelong ya ga Jehofa Modimo.


text:
BigL WaSekai- Bashianyana (Lyrics)
ke kgathetse, ke lapile kebo nice guy/
today ke suna nice guy bye bye/
now u Can call me Mr Do or Die/
Mr Do or Die hi!
gake gana gogo tsenya boss, gaseka boomo
kego tswang papaa, gase nko le molomo/
Bona, ke makgabe adi papetla/
santse kele mo tseleng ke tsoma bo kwankwetla/
worked hard to get here wena o batla go tsena ka nna
ao banna, gase gore kago kganna/
let me get mine first then maybe ntlago nxanda/
o tlogele go nchaela gore nna kea finda/
otla gonna fela dintho di relela/
when shit get taf ke bona fela o nyelela/
i know u using me kore fela kago letlella/
i have a bigger picture ga dilo tsotlhe di fella
Bashianyana,(lekase ntige san)
Lere tlhabisa kgaba( le ma nxa hee) rpt
Oe bope ya mmopa papa kae phatlakanya
O tsaya thukgwi le mala wadi tlhakatlhakanya
Man i hate to be the one who burst ur buble
Mare okase kgone goya pele without no rivals
Ere kenne fatshe ke tlhoe tsebenyana
Ke utlwa okare golo fana gona le tshelenyana
Mme ke latlhele tlhware legonyana
Tlogela go raya batho ore ke Moshianyana
Tags Botswana


text:
Tsela ya go sireletsa Windows 10 PC ya gago
Dibotlhokwa tsa Tshireletsego di kae?
Fa o na le Windows 10, ga o ka ke wa bona Dibotlhokwa tsa Tshireletsego tsa Microsoft. Mme ga o e tlhoke, ka gonne o setse o na le Sefemela Windows, se se tlamelang ka tshireletso ya maemo a a tshwanang.
Mo bara phuruphutsho, tlanya Sefemela Windows
Tlhopha Sefemela Windows mo dipholong O tla kgona go tlhola khomphiutha ya gago le selekanyo sa tshireletso ya mogare.
Tshuba kgotsa time Sefemela Windows
Mo Windows 10, Sefemela Windows se nna se tshubilwe ka metlha gape se nna se dira ka metlha go sireletsa PC ya gago. Se tla itima fa o tsenya sediriso se sengwe sa thibelo-mogare.
Sefemela se dirisa tshireletso o ntse o bereka go sekena difaele tse o di tsenyang kgotsa o di dirisang mo PC. Tima tshireletso ya o ntse o bereka ka nakwana ka go ya go Dithulaganyo > Ntšhwafatso le tshireletsego > Sefemela Windows.


text:
KGAOLO YA NTLHA
Dithuto Tsa Boammaaruri ke Dife ka Modimo?
A tota Modimo o amega ka wena?
Modimo o ntse jang? A o na le leina?
A go a kgonega go atamalana le Modimo?
1, 2. Ke ka ntlha yang fa gantsi go le molemo go botsa dipotso?
A O KILE wa ela tlhoko tsela e bana ba botsang dipotso ka yone? Ba le bantsi ba bone ba simolola go botsakaka dipotso ka bonako fela fa ba sena go ithuta go bua. O tla bona ba go gotolela matlho ba bo ba go botsa dipotso tse di jaaka: Ke eng fa loapi lo le pududu? Dinaledi di dirilwe ka eng? Ke mang yo o rutileng dinonyane go opela? O ka nna wa leka go araba dipotso tseno mme gantsi ga go motlhofo go di araba. Tota le fa o ba arabile sentle, ba go botsa potso e nngwe gape, e e batlang lebaka la karabo ya gago.
2 Ga se bana fela ba botsang dipotso. Fa re ntse re gola, le rona re nna re ntse re botsa dipotso. Re botsa ka gonne re batla go nna le kitso, re batla go itse ka dikotsi tse re tshwanetseng go di tila, kgotsa ka gonne re batla go itse fela ka sengwe. Mme fa nako e ntse e ile go bonala batho ba le bantsi ba tlogela go tlhola ba nna ba botsa dipotso, segolobogolo tse di leng botlhokwa thata. Kgotsa gongwe re ka re, go bonala ba sa tlhole ba batla go itse dikarabo tsa tsone.
3. Ke ka ntlha yang fa batho ba le bantsi ba sa tlhole ba itshwenya ka go batla dikarabo tsa dipotso tse di botlhokwa?
3 Akanya ka potso e e kafa ntle ga buka eno,, dipotso tse di bodiwang mo ketapeleng ya yone, kgotsa tse di mo tshimologong ya kgaolo eno. Tseno ke dingwe tsa dipotso tse di botlhokwa thata tse motho a ka di botsang. Le fa go ntse jalo, batho ba le bantsi ga ba tlhole ba itshwenya ka go batla dikarabo tsa tsone. Ka ntlha yang? A Baebele e ka kgona go di araba? Bangwe ba akanya gore ga o ka ke wa tlhaloganya dikarabo tsa yone. Ba bangwe ba akanya gore go botsa dipotso tse di tshwanang le tseno ke go itsenya matlho a batho. Mme ba bangwe bone ba akanya gore dipotso tse di ntseng jalo di ka arabiwa fela ke baeteledipele ba bodumedi le baruti. Wena wa reng?
4, 5. Dingwe tsa dipotso tse di botlhokwa mo botshelong tse re ka di botsang ke dife, mme ke ka ntlha yang fa re tshwanetse go batla dikarabo tsa tsone?
4 Ga go pelaelo gore wena o eletsa go itse dikarabo tsa dipotso tse di botlhokwa mo botshelong. Gongwe e bile ka dinako tse dingwe o ipotsa go re: ‘Tota re tshelela eng? A go na le botshelo jo bongwe gape kwantle ga jo re bo tshelang jono? Tota Modimo o ntse jang?’ Go molemo go botsa dipotso tse di ntseng jalo, e bile go botlhokwa gore o se ka wa tlogela go batla dikarabo tsa tsone tse di kgotsofatsang le tse o ka di ikanyang go fitlha o di bona. Morutisi yo o itsegeng thata e bong Jesu Keresete o ne a re: “Nnang lo kope, mme lo tla newa; nnang lo senke, mme lo tla bona; nnang lo kokote, mme lo tla bulelwa.”—Mathaio 7:7.
5 Fa o ‘nna o batla’ dikarabo tsa dipotso tse di botlhokwa, o tla solegelwa molemo ke go dira jalo. (Diane 2:1-5) Lefa o ka tswa o teilwe ga tweng, dikarabo di teng, e bile o ka kgona go di bona—mo Baebeleng. Ga go thata go tlhaloganya dikarabo tseo. E bile se se molemo ka tsone ke gore di tla go tlisetsa tsholofelo le boitumelo. Di ka kgona go go thusa gore o tshele botshelo jo bo kgotsofatsang gone jaanong. Mma re simolole ka go sekaseka potso e e tshwentseng batho ba le bantsi.
A MODIMO GA A AMEGE KA RONA?
6. Ke ka ntlha yang fa batho ba le bantsi ba akanya gore Modimo ga a amege ka go boga ga batho?
6 Batho ba le bantsi ba akanya gore karabo ya potso eo ke gore nnyaa ga a amege ka rona. Ba botsa jaana, ‘Fa Modimo a ka bo a amega, a maemo a ka bo a se botoka mo lefatsheng?’ Fa re leba mo tikologong ya rona, re bona lefatshe le le tletseng ntwa, letlhoo le masetlapelo. Mme bangwe ba rona re a lwala, re a boga e bile re swelwa ke batho ba re ba ratang. Ka jalo, batho ba le bantsi ba botsa jaana, ‘Fa Modimo a ka bo a amega ka rona le ka mathata a rona, a o ne a se kitla a thibela dilo tseno go direga?’
7. (a) Baruti ba bodumedi ba ile ba dira jang gore batho ba le bantsi ba akanye gore Modimo ga a amege ka rona? (b) Tota Baebele e ruta eng ka diteko tse re ka tswang re lebane le tsone?
7 Se se maswe le go feta ke gore baruti ba na le go dira gore batho ba dumele gore Modimo ga a amege ka rona. Ba dira seo jang? Fa batho ba welwa ke masetlapelo mangwe, ba ba raya ba re ke thato ya Modimo. Tota se baruti bano ba se dirang ke go pega Modimo molato wa dilo tse di maswe tse di diregang. A ke molato wa Modimo? Tota ke eng se Baebele e se rutang? Jakobe 1:13 e araba jaana: “Fa mongwe a le mo tekong, a a se ka a re: ‘Ke lekwa ke Modimo.’ Gonne Modimo ga a ka ke a lekwa ka dilo tse di bosula le gone ene ka boene ga a leke ope.” Ka jalo, le ka motlha Modimo ga se ene a dirang gore batho ba diragalelwe ke dilo tse di boikepo tse o di bonang mo lefatsheng gompieno. (Jobe 34:10-12) Gone ke boammaaruri gore o letlelela dilo tse di bosula go direga. Mme go na le pharologanyo e kgolo tota fa gare ga go letlelela sengwe le go dira gore se direge.
8, 9. (a) O ka tlhalosa jang pharologano fa gare ga go letlelela bosula le go dira gore bo direge? (b) Ke eng fa go tla bo go sa siama go latofatsa Modimo ka ntlha ya tshwetso e a e tsereng ya go letla batho go tshela botshelo jwa botsuolodi fa ba ne ba tlhopha go dira jalo?
8 Ka sekai, akanya ka rre yo o botlhale le yo o lorato yo o nang le ngwana yo o godileng wa mosimane yo o sa ntseng a nna mo gae le batsadi ba gagwe. Fa ngwana yono a simolola go nna seganana a bo a tswa mo gae, rraagwe ga a mo thibele go tsamaya. Ngwana yono o simolola go tshela botshelo jo bo maswe a bo a feleletsa a wetse mo mathateng. A rraagwe ke ene a dirileng gore a wele mo mathateng? Nnyaa. (Luke 15:11-13) Ka tsela e e tshwanang, Modimo ga a ka a thibela batho fa ba ne ba tlhopha go tshela botshelo jo bo sa siamang, mme ga se ene a dirileng gore ba nne le mathata a ba nang le one gone jaanong. Ka jalo, tota go tla bo go sa siama go pega Modimo molato ka ntlha ya mathata otlhe a batho ba nang le one.
9 Modimo o na le mabaka a a utlwalang a go tlogelela batho go tshela botshelo jo bo sa siamang fa ba tlhopha go dira jalo. E re ka e le Mmopi wa rona yo o botlhale le yo o maatla, ga a tlhoke go re bolelela mabaka ao a gagwe. Mme o re bolelela one ka ntlha ya go bo a re rata. O tla ithuta go le gontsi ka mabaka ano mo Kgaolong ya 11. Mme gone tlhomamisega gore Modimo ga se ene a re bakelang mathata a re nang le one gompieno. Go na le moo, o re naya tsholofelo e le yosi fela e a tlileng go rarabolola mathata ano ka yone!—Isaia 33:2.
10. Ke ka ntlha yang fa re ka solofela gore Modimo o tla fedisa ditlamorago tsotlhe tse boikepo bo nnileng le tsone mo bathong?
10 Mo godimo ga moo, Modimo o boitshepo. (Isaia 6:3) Seno se raya gore o itshekile e bile o phepa. Ga go na le fa e le bosulanyana bope mo go ene. Ka jalo, re ka kgona go mo ikanya ka botlalo. Batho bone ga re ka ke ra kgona go ba ikanya jalo e re ka ba le boferefere ka dinako tse dingwe. Tota le batho bangwe ba ba ikanyegang thata ba ba nang le taolo, ga ba kgone go baakanya tshenyo e e bakilweng ke batho ba ba bosula. Mme Modimo ene o maatla otlhe. A ka kgona go fedisa ditlamorago tsotlhe tse di sa siamang tse boikepo bo nnileng le tsone mo bathong e bile o tlile go dira jalo. Fa Modimo a tsaya kgato eo, o tla fedisa boikepo ka bosakhutleng!—Pesalema 37:9-11.
MODIMO O IKUTLWA JANG KA TSHIAMOLOLO E RE LEBANENG LE YONE?
11. (a) Modimo o ikutlwa jang ka tshiamololo? (b) Modimo o ikutlwa jang ka go boga ga gago?
11 Gone jaanong jaana, Modimo o ikutlwa jang ka dilo tse di diregang mo lefatsheng le mo botshelong jwa gago? Sa ntlha, Baebele e ruta gore Modimo ke “morati wa tshiamiso.” (Pesalema 37:28) Ka jalo, o amega thata ka se se siameng le se se sa siamang. O ila mefuta yotlhe ya tshiamololo. Baebele ya re Modimo o ne “a utlwa botlhoko mo pelong” fa lefatshe le ne le tletse ka dilo tse di bosula mo nakong e e fetileng. (Genesise 6:5, 6) Modimo ga a fetoga. (Malaki 3:6) O sa ntse a sa rate go bona pogo e e leng teng mo lefatsheng lotlhe. E bile, Modimo ga a rate go bona batho ba boga. Baebele ya re, “O a lo kgathalela.”—1 Petere 5:7.
12, 13. (a) Ke ka ntlha yang fa re na le dinonofo tse di molemo tse di jaaka lorato, mme lorato lo dira gore re lebe lefatshe jang? (b) Ke ka ntlha yang fa o ka tlhomamisega gore ruri Modimo o tla dira sengwe ka mathata a lefatshe?
12 Re itse jang gore Modimo ga a rate go re bona re boga? Akanya ka ntlha eno. Baebele e ruta gore motho o dirilwe mo setshwanong sa Modimo. (Genesise 1:26) Ka jalo, re na le dinonofo tse di molemo ka gonne Modimo o na le dinonofo tse di molemo le ene. Ka sekai, wena o ikutlwa jang fa o bona batho ba ba se nang molato ba boga? Fa e le gore tshiamololo e e ntseng jalo e a go tshwenya, tlhomamisega gore Modimo ene o tshwenyega le e leng go feta.
13 Nonofo nngwe e e molemo go di gaisa e batho ba nang le yone ke bokgoni jwa go rata ba bangwe. Ke nonofo e Modimo le ene a nang le yone. Baebele e ruta gore “Modimo ke lorato.” (1 Johane 4:8) Re rata ba bangwe ka gonne Modimo ke lorato. A lorato lo ka go tlhotlheletsa gore o fedise pogo le tshiamololo e o e bonang mo lefatsheng? Fa o ka bo o na le maatla a go dira jalo, a o ne o se kitla o e fedisa? Ee, ruri o ne o tla e fedisa! O ka tlhomamisega ka tsela e e tshwanang gore Modimo le ene o tla fedisa go boga le tshiamololo. Ditsholofetso tse di umakiwang mo ketapeleng ya buka eno ga se go ijesa dijo tsa ditoro fela. Ruri ditsholofetso tsa Modimo di tlile go diragadiwa! Le fa go ntse jalo, gore o kgone go dumela ditsholofetso tse di ntseng jalo, o tshwanetse go ithuta go le gontsi ka Modimo yo o dirileng ditsholofetso tseo.
MODIMO O BATLA GORE O MO ITSE
14. Leina la Modimo ke mang, mme ke ka ntlha yang fa re tshwanetse go le dirisa?
14 O dira eng fa o batla gore mongwe a go itse? A ga o mmolelele leina la gago? A Modimo o na le leina? Madumedi a le mantsi a re leina la gagwe ke “Modimo” kgotsa “Morena,” mme ao ga se maina a gagwe. Ke direto, fela jaaka “kgosi” le “poresidente” e le direto. Baebele e ruta gore Modimo o na le direto di le dintsi. “Modimo” le “Morena” ke dingwe tsa tsone. Le fa go ntse jalo, gape Baebele e ruta gore Modimo o na le leina la gagwe: e leng Jehofa. Pesalema 83:18 ya re: “Wena, yo leina la gago e leng Jehofa, wena o le esi o Mogodimodimo yo o okametseng lefatshe lotlhe.” Fa e le gore Baebele e o e dirisang ga e na leina leno, o ka nna wa rata go leba setlhogo se se reng Dintlha Tse di Oketsegileng se se mo tsebeng 195-7 ya buka eno go bona gore ke ka ntlha yang fa e se na lone. Leina la Modimo le tlhaga makgetlo a le diketekete mo mekwalong ya bogologolo ya Baebele. Ka jalo, Jehofa o batla gore o itse leina la gagwe o bo o le dirise. O dirisa Baebele go go ikitsise.
15. Leina, Jehofa, le kaya eng?
15 Modimo o iphile leina le le nang le se le se kayang. Leina la gagwe, e leng Jehofa, le kaya gore Modimo a ka kgona go diragatsa sengwe le sengwe se a se solofetsang e bile a ka kgona go dira sengwe le sengwe fela se a ikaelelang go se dira. * Leina la Modimo ga le tshwane le la ga ope. Ke ene fela yo o nang le leina le le ntseng jalo. Jehofa ga a tshwane le ope ka ditsela di le dintsi. Re raya jang?
16, 17. Re ithuta eng ka Jehofa fa re leba direto tse di latelang: (a) “Mothatayotlhe”? (b) “Kgosi ya bosakhutleng”? (c) “Mmopi”?
16 Re bone gore Pesalema 83:18 e buile ka Jehofa e re: “Wena o le esi o Mogodimodimo.” Gape, Jehofa ke ene fela a bidiwang “Mothatayotlhe.” Tshenolo 15:3 ya re: “Ditiro tsa gago di dikgolo e bile di a gakgamatsa, Jehofa Modimo, Mothatayotlhe. Ditsela tsa gago di siame e bile di boammaaruri, Kgosi ya bosakhutleng.” Sereto se se reng “Mothatayotlhe” se re ruta gore Jehofa ke motho yo o maatla go gaisa botlhe ba ba leng teng. Maatla a gagwe ga a lekane le a ga ope; a magolo ka tsela e e boitshegang. Mme sereto se se reng “Kgosi ya bosakhutleng” sone re se gakolola gore Jehofa ga a tshwane le ope ka tsela e nngwe gape. Ke ene fela yo o sa leng a ntse a le teng. Pesalema 90:2 ya re: “O Modimo le eleng go tswa bosasimologeng go ya bosakhutleng.” Seo se a gakgamatsa, a ga go jalo?
17 Gape, Jehofa ga a tshwane le ope ka gonne ke ene fela yo e leng Mmopi. Tshenolo 4:11 e balega jaana: “O a tshwanela, Jehofa, wena Modimo wa rona, go amogela kgalalelo le tlotlo le maatla, ka gonne o bopile dilo tsotlhe, mme ka ntlha ya thato ya gago di ne tsa nna gone e bile di ne tsa bopiwa.” Sengwe le sengwe se o ka akanyang ka sone—go simolola ka dibopiwa tse di sa bonaleng tsa semoya kwa legodimong go fitlha ka dinaledi tse di tletseng mo loaping bosigo, maungo a a tlhogang mo ditlhareng, ditlhapi tse di thumang mo mawatleng le mo dinokeng—tsotlhe fela di teng ka gonne Jehofa e le Mmopi wa tsone!
A O KA KGONA GO ATAMALANA LE JEHOFA?
18. Ke ka ntlha yang fa batho bangwe ba akanya gore le ka motlha ba ka se ka ba kgona go atamalana le Modimo, mme Baebele yone e ruta eng?
18 Batho bangwe ba ikutlwa ba nna le poifo fa ba bala ka dinonofo tse di boitshegang tsa ga Jehofa. Ba akanya gore Modimo o mogolo thata mo le ka motlha ba ka se kang ba kgona go atamalana le ene kgotsa gore Modimo yo mogolo jalo ga a amege ka bone. A mme go siame go akanya jalo? Baebele e re ruta se se farologanang le seno. Fa e bua ka Jehofa ya re: ‘Tota, ga a kgakala thata le mongwe le mongwe wa rona.’ (Ditiro 17:27) E bile, Baebele e re kgothatsa jaana: “Atamelang Modimo, mme o tla lo atamela.”—Jakobe 4:8.
19. (a) Re ka simolola jang go atamalana le Modimo, mme seno se ka felela ka melemo efe? (b) Ke dinonofo dife tsa Modimo tse di go kgatlhang thata?
19 O ka atamalana jang le Modimo? Sa ntlha, tswelela o dira se o se dirang gone jaanong—e leng go ithuta ka Modimo. Jesu o ile a re: “Seno se raya botshelo jo bo sa khutleng, go tsenya kitso ka ga gago, Modimo yo o esi wa boammaaruri, le ka ga yo o mo romileng, e bong Jesu Keresete.” (Johane 17:3) Ee, Baebele e ruta gore go ithuta ka Jehofa le Jesu go tla dira gore re bone “botshelo jo bo sa khutleng”! Jaaka fa go setse go boletswe, “Modimo ke lorato.” (1 Johane 4:16) Gape, Jehofa o na le dinonofo tse dingwe tse dintle tse di rategang. Ka sekai, Baebele ya re Jehofa ke “Modimo yo o kutlwelobotlhoko le yo o pelontle, yo o bonya go galefa le yo o nang le bopelonomi jo bogolo jwa lorato le boammaaruri.” (Ekesodo 34:6) O “molemo e bile o iketleeleditse go itshwarela.” (Pesalema 86:5) Modimo o pelotelele. (2 Petere 3:9) O a ikanyega. (Tshenolo 15:4) Fa o ntse o tswelela pele o bala Baebele, o tla bona kafa Jehofa a bontshitseng ka gone gore o na le dinonofo tseno le tse dingwe tse di rategang.
20-22. (a) A lebaka la go bo re sa kgone go bona Modimo le re thibela go atamalana le ene? Tlhalosa. (b) Batho bangwe ba ka nna ba go tlhotlheletsa go dira eng ba ithaya ba re ba a go thusa, mme o tshwanetse go dira eng?
20 Ke boammaaruri gore ga o ka ke wa bona Modimo ka gonne ke moya o o sa bonaleng. (Johane 1:18; 4:24; 1 Timotheo 1:17) Le fa go ntse jalo, fa o ithuta ka ene mo Baebeleng, o tla lemoga gore le ene ke motho. Jaaka mopesalema a ile a bua, o ka kgona go “bona bontle jwa ga Jehofa.” (Pesalema 27:4; Baroma 1:20) Fa o ntse o ithuta ka Jehofa, le ene o tla simolola go nna motho wa mmatota mo go wena mme wena o tla nna le lebaka la go mo rata le go ikutlwa o atamalane le ene.
21 Fa nako e ntse e tsamaya, o tla simolola go tlhaloganya gore ke eng fa Baebele e re ruta go leba Jehofa jaaka Rraarona. (Mathaio 6:9) Ga a re naya botshelo fela mme gape o batla gore re tshele botshelo jo bo molemo go gaisa—fela jaaka rre mongwe le mongwe yo o lorato a ka eletsa ka bana ba gagwe. (Pesalema 36:9) Gape, Baebele e ruta gore batho ba ka kgona go nna ditsala tsa ga Jehofa. (Jakobe 2:23) A ko o akanye fela—o ka kgona go nna tsala ya Mmopi wa lobopo lotlhe!
22 Fa o ntse o ithuta dilo di le dintsi mo Baebeleng, go ka nna ga direga gore batho bangwe, ka go ithaya ba re ba a go thusa, ba go tlhotlheletse gore o tlogele go ithuta. Ba ka nna ba tshwenngwa ke gore o ka tloga wa fetola bodumedi jwa gago. Mme o se ka wa letla ope go go thibela go nna le tsala eno e e molemo go gaisa tsotlhe.
23, 24. (a) Ke ka ntlha yang fa o sa tshwanela go kgaotsa go botsa dipotso ka se o se ithutang? (b) Kgaolo e e latelang e tla tlotla ka eng?
23 Ke boammaaruri gore go tla nna le dilo dingwe tse o sa di tlhaloganyeng fa o simolola. O ka nna wa tlhoka go ikokobetsa gore o tle o kgone go kopa thuso, mme o se ka wa dira gore go tlhabiwa ke ditlhong go go thibele go botsa. Jesu o rile go molemo go nna boikokobetso, jaaka ngwana yo monnye. (Mathaio 18:2-4) Mme jaaka re itse, bana ba botsa dipotso tse dintsintsi. Modimo o batla gore o bone dikarabo. Baebele e bua ka tsela e e molemo ka batho bangwe ba ba neng ba iketleeleditse go ithuta ka Modimo. Ba ne ba tlhatlhoba Dikwalo ka kelotlhoko go tlhomamisa gore a se ba neng ba se ithuta se ne se le boammaaruri.—Ditiro 17:11.
24 Tsela e e molemo go di gaisa tsotlhe ya go ithuta ka Jehofa ke go tlhatlhoba Baebele. Ga go na buka epe e e tshwanang le yone. E farologana jang le tse dingwe? Kgaolo e e latelang e tla tlotla ka kgang eo.
^ ser. 15 Go na le tshedimosetso e e oketsegileng kaga bokao jwa leina la Modimo le tsela e le bidiwang ka yone mo setlhogong sa Dintlha Tse di Oketsegileng se se mo ditsebeng 195-7.


text:
KGAOLO YA LESOMENNGWE
Ke ka Ntlha Yang fa Modimo a Letleletse Pogo?
A Modimo ke ene a dirang gore batho ba boge mo lefatsheng?
Go ne ga tsosiwa ditatofatso dife kwa tshimong ya Edene?
Modimo o tlile go fedisa jang ditlamorago tsa go boga ga batho?
1, 2. Ke dilo tsa mofuta ofe tse di bogisang batho gompieno, mme seno se dira gore ba le bantsi ba ipotse dipotso dife?
MORAGO ga ntwa e e matlhomahibidu kwa nageng nngwe e e kgautlhantsweng ke ntwa, diketekete tsa basadi le bana ba ba se nang molato ba ba neng ba bolailwe ba ne ba fitlhwa botlhe fela mo lebitleng le le lengwe le legolo le go neng go tlhomilwe difapaano go le dikologa. Sefapaano sengwe le sengwe se ne se kwadilwe potso e e reng: “Goreng?” Gantsi batho ba botsa potso eno fa ba utlwile botlhoko thata. Ba ipotsa potso eno ba hutsafetse fa ntwa, masetlapelo, bolwetse kgotsa bokebekwa bo ba amoga botshelo jwa mongwe yo ba mo ratang thata. Gape ba ipotsa yone fa masetlapelo mangwe a ka senya ntlo ya bone kgotsa fa a ba tlisetsa pogo e e seng kana ka sepe. Ba batla go itse gore ke ka ntlha yang fa ba welwa ke masetlapelo a a ntseng jalo.
2 Ke ka ntlha yang fa Modimo a letleletse pogo? Fa e le gore Jehofa Modimo o na le maatla go feta batho botlhe, o lorato, o botlhale e bile o tshiamo, ke ka ntlha yang fa lefatshe le tletse letlhoo le tshiamololo? A wena o kile wa ipotsa dipotso tseno?
3, 4. (a) Ke eng se se bontshang gore ga go molato ope ka go botsa gore ke ka ntlha yang fa Modimo a letleletse pogo? (b) Jehofa o ikutlwa jang ka boikepo le go boga?
3 A go phoso go botsa gore ke ka ntlha yang fa Modimo a letleletse pogo? Bangwe ba akanya gore go botsa potso e e ntseng jalo go raya gore ga ba na tumelo kgotsa gore ga ba tlotle Modimo. Le fa go ntse jalo, fa o bala Baebele, o tla fitlhela gore batho ba ba ikanyegang ba ba neng ba boifa Modimo le bone ba ne ba botsa dipotso tse di tshwanang le tseno. Ka sekai, moporofeti Habakuke o ne a botsa Jehofa a re: “Ke ka ntlha yang fa o dira gore ke bone se se utlwisang botlhoko, mme o nnela go leba a e leng matshwenyego fela? Le gone ke ka ntlha yang fa thopo le thubakanyo di le fa pele ga me, mme ke ka ntlha yang fa go nna le komano, e bile ke ka ntlha yang fa go tsoga kgogakgogano?”—Habakuke 1:3.
4 A Jehofa o ne a omanya moporofeti Habakuke yo o ikanyegang ka ntlha ya go botsa dipotso tse di ntseng jalo? Nnyaa. Go na le moo, Modimo o ne a dira gore mafoko ano a Habakuke a neng a a bua go tswa pelong a kwalwe mo Baebeleng e e tlhotlheleditsweng. Gape, Modimo o ile a mo thusa gore a tlhaloganye dilo sentle le gore a nonotshe tumelo ya gagwe. Jehofa o batla go dira se se tshwanang le ka wena. Gakologelwa gore Baebele e ruta gore ‘o a go kgathalela.’ (1 Petere 5:7) Modimo o tlhoile boikepo le pogo e e bakwang ke jone go feta kafa batho bone ba bo tlhoileng ka gone. (Isaia 55:8, 9) Jaanong, ke ka ntlha yang fa go na le pogo e e kana kana mo lefatsheng?
KE KA NTLHA YANG FA GO NA LE POGO E E KANA KANA?
5. Ka dinako tse dingwe, batho ba newa mabaka afe a go boga ga batho, mme Baebele yone e ruta eng?
5 Batho ba ditumelo tse di farologaneng ba ile ba ya kwa baeteledipeleng ba bone ba bodumedi le kwa baruting go ya go ba botsa gore ke ka ntlha yang fa go na le pogo e e kana kana. Gantsi ba araba ka gore go boga ke thato ya Modimo le gore o sa le a laotse gale gore dilo tseno di tla direga, go akaretsa le ditiragalo tsa masetlapelo. Bangwe ba bolelelwa gore ditsela tsa Modimo ga di ka ke tsa tlhaloganngwa kgotsa gore ke ene a dirang gore batho ba swe—le bana tota—gore ba ye go nna le ene kwa legodimong. Le fa go ntse jalo, jaaka fa o ithutile, le ka motlha Jehofa Modimo ga a ke a dira gore batho ba diragalelwe ke dilo tse di bosula. Baebele ya re: “A go nne kgakala le Modimo wa boammaaruri go dira ka boikepo, le Mothatayotlhe go dira ka tshiamololo!”—Jobe 34:10.
6. Ke ka ntlha yang fa batho ba le bantsi ba dira phoso ya go pega Modimo molato wa pogo e e leng teng mo lefatsheng?
6 A o a itse gore ke ka ntlha yang fa batho ba dira phoso ya go pega Modimo molato wa pogo e e kana kana e e mo lefatsheng? Gantsi ba pega Modimo Mothatayotlhe molato ka gonne ba akanya gore ke ene mmusi wa mmatota wa lefatshe leno. Ga ba itse boammaaruri jo bo motlhofo le jo bo leng botlhokwa jo Baebele e bo rutang. Wena o ithutile boammaaruri joo mo Kgaolong ya 3 ya buka eno. Mmusi wa mmatota wa lefatshe leno ke Satane Diabolo.
7, 8. (a) Lefatshe le bontsha jang botho jwa mmusi wa lone? (b) Go sa itekanelang ga batho le “motlha le tiragalo e e sa bonelwang pele” di nna le seabe jang mo go direng gore batho ba boge?
7 Baebele e bolela jaana ka tlhamalalo: “Lefatshe lotlhe le namaletse mo maatleng a yo o boikepo.” (1 Johane 5:19) Fa o akanya ka kgang eno, a ga o bone go ntse jalo? Lefatshe leno le bontsha botho jwa sebopiwa sengwe se se sa bonaleng sa semoya se se “tsietsang lefatshe lotlhe le le nang le banni.” (Tshenolo 12:9) Satane o tletse letlhoo, ke motsietsi e bile o setlhogo. Ka jalo, lefatshe le le leng kafa tlase ga tlhotlheletso ya gagwe le tletse letlhoo, tsietso le bosetlhogo. Leno ke lengwe la mabaka a go bo go na le pogo e e kana kana.
8 Lebaka la bobedi la go bo go tletse pogo e e kana kana ke gore, jaaka go tlhalositswe mo Kgaolong ya 3, batho ga ba a itekanela e bile ba na le boleo fa e sa le go tloga fela ka botsuolodi jwa kwa tshimong ya Edene. Batho ba ba nang le boleo ba rata go lwela go busa, mme seno se felela ka dintwa, kgatelelo le go boga ga batho. (Moreri 4:1; 8:9) Lebaka la boraro la pogo eno ke “motlha le tiragalo e e sa bonelwang pele.” (Moreri 9:11) Mo lefatsheng leno le le sa busiweng ke Jehofa yo o sireletsang, batho ba ka nna ba boga e le ka go bo ba le mo lefelong le le kotsi ka nako e e sa tshwanelang.
9. Ke ka ntlha yang fa re ka tlhomamisega gore Jehofa o na le lebaka le le molemo la go letlelela pogo gore e tswelele?
9 Go a gomotsa go itse gore Modimo ga se ene a dirang gore batho ba boge. Ga se ene a dirang gore go nne le dintwa, bokebekwa, kgatelelo kgotsa masetlapelo a tlholego a a dirang gore batho ba boge. Le fa go ntse jalo, re batla go itse gore, Ke ka ntlha yang fa Jehofa a letleletse pogo eno yotlhe? Fa e le gore ke Mothatayotlhe, o na le maatla a go e emisa. Jaanong, ke ka ntlha yang fa a sa dire jalo? Modimo yo o lorato yo re ithutileng ka ene o tshwanetse a bo a na le lebaka le le molemo.—1 Johane 4:8.
GO TSOGA KGANG NNGWE E E BOTLHOKWA
10. Satane o ne a ntsha ditatofatso dife mme jang?
10 Go bona gore ke ka ntlha yang fa Modimo a letleletse pogo, re tshwanetse go akanya ka nako ya fa go boga go ne go simolola. Go ne ga tsoga potso nngwe e e botlhokwa fa Satane a ne a dira gore Adame le Efa ba se ka ba ikobela Jehofa. Satane o ne a sa belaele gore Jehofa o na le maatla. Tota Satane le ene, o a itse gore maatla a ga Jehofa a ka se ka a lekanngwa le ape. Go na le moo, Satane o ne a tsosa kgang ka tshwanelo ya go busa ya ga Jehofa. Fa Satane a ne a re Modimo ke moaki yo o sa batleng go naya batho ba a ba busang sepe se se molemo, o ne a latofatsa Jehofa ka la go re ke mmusi yo o bosula. (Genesise 3:2-5) Satane o ne a raya gore batho ba ka kgona go tshela botoka ba sa busiwe ke Modimo. Ka go dira jalo, o ne a tlhasela bolaodi jwa ga Jehofa, tshwanelo ya gagwe ya go busa.
11. Ke ka ntlha yang fa Jehofa a se kile a bolaya batsuolodi ka yone nako eo kwa Edene?
11 Adame le Efa ba ne ba tsuologela Jehofa. Go ntse jaaka e kete ba ne ba re: ‘Ga re batle gore Jehofa e nne Mmusi wa rona. Re ka kgona go itirela tshwetso ya gore ke eng se se siameng le se se sa siamang.’ Jehofa o ne a tla rarabolola kgang eo jang? O ne a tla kgona jang go ruta dibopiwa tsotlhe tsa gagwe tse di botlhale gore batsuolodi bano ba ne ba le phoso le gore tsela ya gagwe ke yone e e neng e le molemo go di gaisa tsotlhe? Mongwe o ne a ka nna a re Modimo a ka bo a ile a bolaya batsuolodi bano mme a simolola dilo sesha. Mme Jehofa o ne a tlhalositse gore o ne a ikaeletse go tlatsa lefatshe ka bana ba ga Adame le Efa, e bile o ne a batla gore ba tshele mo lefatsheng la paradaise. (Genesise 1:28) Ka metlha, Jehofa o diragatsa maikaelelo a gagwe. (Isaia 55:10, 11) Mo godimo ga moo, go bolaya batsuolodi bano kwa Edene go ne go se kitla go araba kgwetlho e e neng e tsositswe malebana le tshwanelo ya ga Jehofa ya go busa.
12, 13. Dira sekai se se bontshang gore ke ka ntlha yang fa Jehofa a ile a letla Satane go nna mmusi wa lefatshe leno le gore ke ka ntlha yang fa Modimo a ile a letla batho gore ba ipuse.
12 Mma re dire sekai. A re re morutabana o bolelela baithuti ba gagwe kafa ba ka bonang karabo ya palo nngwe e e thata ka gone. Moithuti mongwe yo o botlhale mme e le motsuolodi o bolela gore morutabana ga a rarabolole palo eo sentle. Motsuolodi yono o dira gore ba bangwe ba dumele gore morutabana ga a kgone go rarabolola palo eo mme o gatelela gore ene o itse tsela e e botoka thata ya go e rarabolola. Baithuti bangwe ba simolola go akanya gore o bua boammaaruri, mme le bone ba simolola go nna batsuolodi. Morutabana o tshwanetse go dira eng? Fa a ka leleka batsuolodi mo tlelaseng, baithuti ba bangwe botlhe ba tla akanya eng? A ga ba kitla ba dumela gore moithuti ka bone le ba ba ileng ba dumalana le ene tota ba bua boammaaruri? Baithuti ba bangwe botlhe mo tlelaseng ba ka nna ba se ka ba tlhola ba tlotla morutabana, ba akanya gore o tshaba go bontshiwa diphoso. Mme a re re morutabana o letla motsuolodi yono go bontsha botlhe ba ba mo tlelaseng gore ene o ne a tla rarabolola palo eno jang.
13 Jehofa o dirile se se tshwanang le se se dirwang ke morutabana yono. Gakologelwa gore batsuolodi ba kwa Edene e ne e se bone fela ba ba neng ba tsuologa. Baengele ba le dimilione ba ne ba bogetse. (Jobe 38:7; Daniele 7:10) Tsela e Jehofa a neng a tla rarabolola botsuolodi jono ka yone e ne e tla ama thata baengele bao botlhe mme kgabagare le dibopiwa tsotlhe tsa gagwe tse di botlhale. Ka jalo, Jehofa o ne a dira eng? O ne a letla Satane gore a bontshe gore ene o ne a tla busa batho jang. Gape, Modimo o ile a letla batho gore ba ipuse ba kaelwa ke Satane.
14. Tshwetso e Jehofa a e tsereng ya go letla batho gore ba ipuse e tla lere melemo efe?
14 Morutabana yo go buiwang ka ene mo sekaing seno sa rona o a itse gore motsuolodi yono le baithuti ba ba dumalanang le ene ba phoso. Mme gape o a itse gore go ba naya sebaka sa gore ba leke go ntsha bosupi jwa se ba se buang go tla solegela baithuti botlhe mo tlelaseng molemo. Fa batsuolodi bano ba palelwa ke go rarabolola palo eo, baithuti botlhe ba ba ikanyegang ba tla bona gore morutabana ke ene fela yo o tshwanelegelang go ruta tlelase. Morago ga moo, ba tla tlhaloganya gore ke ka ntlha yang fa morutabana a leleka batsuolodi mo tlelaseng ya gagwe. Ka tsela e e tshwanang, Jehofa o a itse gore batho ba ba dipelo tse di ikanyegang le baengele ba tla solegelwa molemo ke go bona gore Satane le batsuolodi ka ene ba paletswe le gore batho ga ba ka ke ba kgona go ipusa. Fela jaaka Jeremia wa bogologolo, ba tla ithuta boammaaruri jono jo bo botlhokwa: “Ke itse sentle, tlhe Jehofa, gore tsela ya motho wa mo lefatsheng ga se ya gagwe. Ga se ga motho yo o tsamayang ka dinao go kaela dikgato tsa gagwe.”—Jeremia 10:23.
KE KA NTLHA YANG FA A LETLELETSE POGO LOBAKA LO LO KANA KANA?
15, 16. (a) Ke ka ntlha yang fa Jehofa a letlile gore pogo e tswelele lobaka lo lo kana kana? (b) Ke ka ntlha yang fa Jehofa a se kile a thibela dilo tse di bosula tse di tshwanang le bokebekwa gore di se ka tsa direga?
15 Le fa go ntse jalo, ke ka ntlha yang fa Jehofa a letleletse pogo gore e tswelele lobaka lo lo kana kana? E bile ke ka ntlha yang fa a sa thibele dilo tse di bosula go direga? Ela tlhoko dilo tse pedi tse morutabana yo o mo sekaing seno sa rona a neng a se kitla a di dira. Sa ntlha, o ne a se kitla a thibela moithuti wa motsuolodi go rarabolola palo ka tsela e a reng e rarabololwa ka yone. Sa bobedi, morutabana o ne a se kitla a thusa motsuolodi yono go rarabolola palo ka tsela ya gagwe. Ka tsela e e tshwanang, ela tlhoko dilo tse pedi tse Jehofa a ititeileng sehuba gore ga a kitla a di dira. Sa ntlha, o ne a se ka a thibela Satane le ba ba dumalanang le ene go ntsha bosupi jwa se ba se buang. Go ile ga nna botlhokwa gore go letlwe nakonyana gore e fete. Mo diketeketeng tsa dingwaga tsa hisitori, batho ba ile ba leka mefuta e e farologaneng ya dipuso gore ba leke go ipusa. Batho ba dirile kgatelopele e e rileng mo go tsa saense le mo dilong tse dingwe, mme tshiamololo, lehuma, bokebekwa le ntwa di etegetse. Puso ya motho e itshupile sentle gore e a palelwa.
16 Sa bobedi, Jehofa ga a ka a thusa Satane go busa lefatshe leno. Ka sekai, fa Modimo a ne a ka thibela bokebekwa jo bo maswe gore bo se ka jwa direga, a tota seo se ne se se kitla se raya gore batsuolodi bano ba bua boammaaruri? A Modimo o ne a tla bo a sa dire gore batho ba akanye gore gongwe batho ba ka kgona go ipusa? Fa Jehofa a ne a ka dira jalo, o ne a tla bo a tshegetsa maaka a bone. Le fa go ntse jalo, ‘ga go kgonege gore Modimo a ake.’—Bahebera 6:18.
17, 18. Jehofa o tla dira eng ka ditlamorago tsotlhe tse di bosula tse di bakilweng ke dipuso tsa batho le ke tlhotlheletso ya ga Satane?
17 Le fa go ntse jalo, go tweng ka ditlamorago tse di bosula tse di bakilweng ke botsuolodi jono jo bo sa bolong go nna teng jo bo direlwang Modimo? Go molemo go gakologelwa gore Jehofa ke mothatayotlhe. Ka jalo, a ka kgona go fedisa pogo yotlhe e bile o tlile go dira jalo. Jaaka fa re setse re ithutile, go senngwa ga lefatshe la rona go tla emisiwa mme le tla fetolwa go nna Paradaise. Ditlamorago tsa boleo di tla tlosiwa ka ntlha ya go nna le tumelo mo setlhabelong sa thekololo sa ga Jesu, mme ditlamorago tsa loso tsone di tla fedisiwa ka tsogo ya baswi. Ka jalo, Modimo o tla dirisa Jesu “go senya ditiro tsa ga Diabolo.” (1 Johane 3:8) Jehofa o tla dira seno sotlhe ka nako e e tshwanetseng. Re itumelela go bo a se kile a tsaya kgato ka bonako, ka gonne bopelotelele jwa gagwe bo re neile tshono ya gore re ithute boammaaruri le go mo direla. (2 Petere 3:9, 10) Mme gape, Modimo o ntse a batlana le baobamedi ba gagwe ba ba ikanyegang le go ba thusa go itshokela pogo epe fela e e ka nnang ya ba tlela mo lefatsheng leno le le tletseng matshwenyego.—Johane 4:23; 1 Bakorintha 10:13.
18 Bangwe ba ka nna ba ipotsa ba re, A pogo eno yotlhe e ka bo e ile ya thibelwa fa Modimo a ka bo a ile a bopa Adame le Efa ka tsela e ba neng ba se kitla ba tsuologa ka yone? Go araba potso eo, o tshwanetse go gakologelwa mpho e e molemo e Jehofa a go neileng yone.
O TLA DIRISA JANG MPHO E O E NEILWENG KE MODIMO?
19. Jehofa o re neile mpho efe e e molemolemo, mme ke ka ntlha yang fa re tshwanetse go e anaanela?
19 Jaaka go ile ga umakiwa mo Kgaolong ya 5, batho ba bopilwe ba na le kgololesego ya go itlhophela. A o a lemoga gore eo ke mpho e e molemo go le kana kang? Modimo o dirile diphologolo tse dintsintsi, mme tsone di dira dilo ka tlholego fela. (Diane 30:24) Motho o dirile metšhine e e dirilweng gore e latele taelo nngwe le nngwe e e e newang. A re ne re tla itumela fa Modimo a ka bo a re dirile ka tsela e e ntseng jalo? Nnyaa, re itumelela go bo re na le kgololesego ya go itirela ditshwetso tsa gore re batla go nna motho wa mofuta ofe, re batla go tshela botshelo jo bo ntseng jang, re batla go nna le ditsala tse di ntseng jang, jalo le jalo. Re batla go nna le kgololesego, e bile Modimo o batla gore re itumelele go nna le yone.
20, 21. Kgololesego e re nang le yone ya go itlhophela, re ka e dirisa jang ka tsela e e molemo, mme ke ka ntlha yang fa re batla go dira jalo?
20 Jehofa ga a rate fa motho a mo direla ka go patelediwa. (2 Bakorintha 9:7) Ka sekai: Ke eng se se ka itumedisang motsadi thata—a ke fa ngwana a mo raya a re “ke a go rata” ka go bo a boleletswe gore a mo reye jalo kgotsa a ke fa a mo raya jalo ka boene fela? Ka jalo potso ke go re, Wena o tla dirisa jang kgololesego ya go itlhophela e Jehofa a go e neileng? Satane, Adame le Efa ga ba a dirisa kgololesego ya bone sentle. Ba ne ba latlha Jehofa Modimo. Wena o tla dira eng?
21 Kgololesego e o nang le yone ya go itlhophela, o ka e dirisa ka tsela e e molemo. O ka nna wa ikopanya le dimilionemilione tsa batho ba ba tlhophileng go ema kafa letlhakoreng la ga Jehofa. Ba itumedisa Modimo ka gonne ba nna le seabe ka tlhagafalo mo go supeng gore Satane ke moaki le gore ke mmusi yo o paletsweng ka tsela e e tlhabisang ditlhong. (Diane 27:11) Le wena o ka dira jalo ka go tlhopha tsela e e siameng ya botshelo. Re tla tlhalosa mo kgaolong e e latelang gore o ka dira seno jang.