c: application/epub+zip

text:
Lenaane la Diteng
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
10 Tsa Maloba
12 Bolwetse Jwa Marinini—A bo Ka go Tshwara?
Tsela ya go Laola Tiriso ya Madi
Bokgoni Jwa go Bona Tsela Jwa Khukhwane ya Boloko
Bona dikarabo tse di theilweng mo Baebeleng tsa dipotso tse dintsintsi, go akaretsa tseno:
• “A ke Setse ke Siametse go Tswa mo Gae?”
• “Nka Dirang Gore ke Kgone go Nna ke sa Akanye ka Tlhakanelodikobo?”
Gape lebelela bidio ya setlhogo se se reng, Se Balekane ba Gago ba se Buang—Difouno Tsa Selula.
(Leba ka fa tlase ga DITHUTO TSA BAEBELE > BASHA)
Bala dipolelo tse di tshwantshitsweng tsa Baebele. Dirisa ditsebe tse di nang le ditshwantsho go thusa bana ba gago go oketsa kitso ya bone ka batho ba go buiwang ka bone mo Baebeleng le ka melaometheo ya boitsholo.
(Leba ka fa tlase ga setlhogo sa DITHUTO TSA BAEBELE > BANA)
Palo ya ditlhalo kwa Beijing e ne ya tlhatloga ka bofefo ka diperesente di le 41 mo dikgweding tsa ntlha tse robongwe tsa 2013 fa e bapisiwa le tsa 2012. Baitse ba dumela gore koketsego eno e ka tswa e bakilwe ke banyalani ba ba neng ba leka go tila lekgetho le le sa tswang go simololwa la diperesente di le 20 mo mading a motho a a bonang fa a rekisa ntlo. Mo maemong mangwe banyalani bape fela ba ba tlhalanang ba fokolediwa lekgetho leno fa ba rekisa ntlo ya bobedi.
Lekgotla la Ditšhaba Tse di Kopaneng le akantshitse gore batho ba ba oketsegileng ba je ditshenekegi go lwantsha phepelotlase. Pego nngwe ya bosheng ya re e re ka ditshenekegi tse di jewang di na le dikotla tse dintsi e bile di ja dilo tse batho ba sa di jeng mme batho ba bo ba ja ditshenekegi tseo, “di ka jewa mo boemong jwa nama.” Le fa go ntse jalo, setlhogo seo se bontsha gore “mo ditšhabeng dingwe batho ba le bantsi ga ba rate go ja [ditshenekegi].”
Ditleliniki tse di thusang batho go ima di tshwaragane le bothata jo bo amang melao ya boitsholo le melao ya naga malebana le gore go tla dirwang ka mae a a kopantsweng le peo a bo a gatsediwa mme go sa tlhole go itsewe gore “beng” ba one ba kae. Go begwa gore tleliniki e le nngwe fela e tshwere mae a a ntseng jalo a le 1 000 a a ka kgonang go nna bana mme batho ba ba a isitseng koo jaanong “ba ile ka lenga la seloko.”
Bakatoliki ba ba nyalanang kwa Ireland ba ne ba tshwanelwa ke go tlhopha fela fa gare ga go nyadisiwa ka thulaganyo ya bodumedi kgotsa ya semolao go fitlha ka 2013 fa ba ne ba kgona go itlhophela go nyadisiwa le ke setlhopha sa batho ba ba sa ikamanyeng le bodumedi bope. Go ya ka pego ya dikgang ya Reuters, batho ba ba nyadisang ka thulaganyo e e sa tswang go simololwa, ba na le “palo e kgolo ya batho ba ba batlang se se fetang go nyadisiwa fela kwa ga mmakaseterata mme gape ba sa batle lenyalo la bodumedi.”
SETLHOGO SA KA FA NTLE
KA Sedimonthole 25, 2010, mosadi mongwe wa dingwaga tse 42 kwa Boritane o ne a kwala mafoko a a bontshang gore o batla go ipolaya mo lefelong le le itsegeng thata la go ikgolaganya le ba bangwe mo Internet. Molaetsa wa gagwe o ne o utlwala e le wa motho a ikuela a kopa thuso. Le fa mosadi yono a ne a na le batho ba feta sekete ba go tweng ke ditsala mo Internet, ga go ope yo o neng a mo tswa thuso. Mapodise a ne a mo fitlhela a tlhokafetse letsatsi le le latelang. O ne a ipolaile ka go nwa dipilisi tse dintsi thata.
Gompieno ka ntlha ya thekenoloji ya sesheng re ka kgona go nna le batho ba go tweng ke ditsala ba le makgolokgolo kgotsa le e leng diketekete mo mafelong a Internet a go ikgolaganya le ba bangwe ka go tsenya maina a bone fela mo lenaaneng la rona la batho ba re ikgolaganyang le bone ka khomputara. Mme fa re setse re batla go fedisa botsala le mongwe wa bone, re phimola leina la gagwe fela mo lenaaneng la rona. Le fa go ntse jalo, tiragalo e e botlhoko ya mosadi wa kwa Boritane e gatelela ntlha nngwe e e tshosang—batho ba le bantsi ba sa ntse ba se na ditsala tsa boammaaruri. E bile tota, patlisiso nngwe ya bosheng e senotse gore le fa gone re na le ditsala tse dintsi go feta pele, palo ya ditsala tsa rona tsa boammaaruri e fokotsegile.
Fela jaaka batho ba le bantsi, o ka tswa o dumela gore go botlhokwa go nna le ditsala tse di molemo. Gape o ka tswa o lemoga gore go nna tsala ga se fela go tobetsa dikonotswana mo khomputareng kgotsa smartphone. O lebeletse eng mo tsaleng? O ka nna tsala e e molemo jang? Go tlhokega eng gore motho a nne le botsala jo bo nnelang ruri?
Ela tlhoko melaometheo e le menè e e latelang e e ka re kaelang mme o bone kafa kgakololo e e mosola ya Baebele e ka go thusang ka teng gore o nne motho yo batho ba bangwe ba ka batlang go nna tsala ya bone.
Botsala jwa mmatota bo tlhoka gore motho a bo a na le maikemisetso. Ka mafoko a mangwe, tsala e e molemo e ikutlwa e na le maikarabelo ka wena, e bile e amega tota ka wena. Mme gone loobabedi lo tlhoka go dira maitlamo ano e bile loobabedi lo tlhoka go dira ka natla le go itima dilo dingwe. Mme melemo ya gone e dira gore matsapa ano e se ka ya nna a lefela. Ipotse jaana, ‘A ke iketleeditse go dirisa maatla a me, nako ya me le dithoto tsa me gore ke thuse tsala ya me?’ Gakologelwa, e le gore o nne le tsala e e molemo, wena o tshwanetse go nna tsala e e molemo pele.
Irene: “Go nna le botsala go tlhoka nako e ntsi le tlhokomelo fela jaaka go lema tshingwana e ntle. Simolola ka gore wena ka bowena o nne tsala e e molemo. Bontsha bopelonomi le go amega ka ba bangwe go tswa pelong. Gape o iketleetse go dirisa nako ya gago fa tsala e go tlhoka.”
Luis Alfonso: “Batho ba metlha ya gompieno ba kgothaletsa go itseela kwa godimo e seng go amega ka ba bangwe. Ka jalo, go ama pelo fa motho a bontsha gore o amega ka wena mme a sa lebelela gore le wena o mo direle sengwe.”
“Fela jaaka lo batla batho ba lo direla, ba direleng ka yone tsela eo. Itlwaetseng go aba, mme batho ba tla lo abela.” (Luke 6:31, 38) Fano Jesu o kgothaletsa go se nne pelotshetlha mme o kgothaletsa go nna pelotshweu ka tsela ya mmatota. Bopelotshweu jo bo ntseng jalo bo dira gore o nne le ditsala tse di molemo. Fa o tlhoafalela go thusa ditsala tsa gago mme o sa lebelela sepe mo go bone, go tla itiragalela fela gore ba go rate.
Botsala jwa boammaaruri bo ka se gole fa lo sa buisane ka metlha. Ka jalo tlotla ka dilo tse lo di ratang loobabedi. Reetsa se tsala ya gago e batlang go se bua mme o tlotle tsela e a lebang dilo ka yone. Nako le nako fa go kgonega, mo akgole mme o mo kgothatse. Ka dinako tse dingwe tsala e ka tlhoka go newa kgakololo kgotsa le e leng kgalemelo mme go ka nna ga se ka ga nna motlhofo go dira jalo ka dinako tsotlhe. Le fa go ntse jalo, tsala e e ikanyegang e tla nna pelokgale go go lemotsha fa o dirile phoso e e masisi le go go naya kaelo ka botlhale.
Juan: “Tsala ya boammaaruri e tshwanetse ya kgona go ntsha maikutlo ka tshosologo mme e sa galefe fa o sa dumalane le yone.”
Eunice: “Ditsala tse ke di ratang thata ke tse di iketleetsang go ipha nako le nna le go ntheetsa, bogolo jang fa ke na le mathata.”
Silvina: “Ditsala tsa boammaaruri di tla go bolelela boammaaruri—le fa di itse gore bo tla go utlwisa botlhoko—ka gonne di go batlela se se molemo.”
“Mongwe le mongwe o tshwanetse go nna bonako go utlwa, bonya go bua, bonya go shakgala.” (Jakobe 1:19) Ditsala tse di molemo di rata go reediwa. Mme fa e nna rona fela re buang, seo se ka ba naya kgopolo ya gore re tsaya maikutlo a rona a le botlhokwa go feta a bone. Ka jalo, reetsa ka kelotlhoko fa tsala nngwe e batla go go bolelela dilo tse e di akanyang le tse e tshwenyegang ka tsone. Mme o se ka wa kgopisega fa e go bolelela boammaaruri. Diane 27:6 ya re: “Dintho tse di bakwang ke moratiwa di a ikanyega.”
Fa re ntse re atamalana le tsala, re simolola go bona makoa a yone. Ditsala tsa rona ga di a itekanela, mme le rona ga re a itekanela. Ka jalo, le ka motlha ga re a tshwanela go lebelela kgotsa go batla gore ditsala tsa rona di se ka tsa dira diphoso. Go na le moo, go molemo go anaanela se se molemo ka bone le go amogela gore ba tla dira diphoso.
Samuel: “Gantsi re lebelela gore batho ba bangwe ba dire dilo tse rona re ka se kgoneng go di dira. Fa re lemoga diphoso tsa rona le gore rona re tlhoka go itshwarelwa, go nna motlhofo gore re itshwarele ba bangwe.”
Daniel: “Amogela gore ditsala tsa gago di tla dira diphoso. Fa go nna le mathata, go molemo go a rarabolola ka bonako le go leka ka natla go a lebala.”
“Rotlhe re kgotšwa makgetlo a le mantsi. Fa mongwe a sa kgotšwe mo lefokong, yono ke monna yo o itekanetseng, yo o kgonang go laola le mmele otlhe wa gagwe.” (Jakobe 3:2) Go lemoga ntlha eno ya botlhokwa go ka re thusa go amogela ditsala tsa rona ka makoa a bone. Mme seo se tla re letla go tlhokomologa diphosonyana le ditlhaelo tse di ka re serang. Baebele ya re: “Tswelelang lo itshokelana e bile lo itshwarelana lo gololesegile fa mongwe a na le lebaka la go ngongorega ka yo mongwe. . . . Mme, mo godimo ga dilo tseno tsotlhe, aparang lorato, gonne ke sebofo se se itekanetseng sa kutlwano.”—Bakolosa 3:13, 14.
Ke boammaaruri gore re tshwanetse go tlhopha gore re tsalana le bomang. Mme seo ga se kaye go tsalana fela le batho ba dingwaga tse di rileng kgotsa ba ba godisitsweng ka tsela e e rileng. Go kgatlhegela batho ba dingwaga tsotlhe, ba ditso le ditšhaba tsotlhe ruri go ka tokafatsa matshelo a rona.
Unai: “Go tsalana fela le dithaka tsa gago le batho ba ba ratang se o se ratang, go tshwana le go apara fela diaparo tsa mmala o o o ratang thata ka metlha. Le fa o ka tswa o rata mmala oo go le kana kang, nako nngwe o tla go tlapela.”
Funke: “Go nna le ditsala tse di farologaneng go nthusitse gore ke gole mo tlhaloganyong. Ke ithutile go dirisana sentle le batho ba dingwaga tsotlhe, ba ba godileng ka ditsela tse di sa tshwaneng mme seo se dirile gore ke nne botsalano go feta pele mme ke tlwaele batho ka bonako. Mme ruri ditsala tsa me di anaanela seo.”
“Jalo, e le go duela ka tsela e e tshwanang—ke bua jaaka ke bua le bana—le lona, pitlologang.” (2 Bakorintha 6:13) Baebele e re kgothaletsa go tsalana le batho ba mefuta yotlhe. Go dira jalo go ka dira gore botshelo jwa gago bo nne monate le gore o ratwe ke batho ba bangwe.
BAEBELE YA RENG?
“O lorole mme o tla boela mo loroleng.”—Genesise 3:19.
Bangwe ba akanya gore batho ba tswelela ba tshela morago ga loso—kwa legodimong, kwa diheleng, kwa pakatoring kgotsa kwa lefelong la badimo. Ba bangwe ba dumela gore batho ba tla tsalwa sesha ba bo ba tshela e le mefuta e mengwe ya ditshedi. Ka fa letlhakoreng le lengwe, ba ba sa dumeleng dikgopolo tsa bodumedi ba dumela gore loso ke fela gore motho o a bo a sa tlhole a tshela.
Moreri 9:10 ya re “ga go na tiro le fa e le go loga maano le fa e le kitso le fa e le botlhale kwa Sheole, lefelo le o yang kwa go lone.” Gape Baebele e tlhalosa se se diragalelang batho mmogo le diphologolo fa di swa. Ya re: “Tsotlhe di ya lefelong le le lengwe. Tsotlhe di nnile gone di tswa mo loroleng, mme tsotlhe di boela mo loroleng.”—Moreri 3:20.
“Moya wa gagwe o a tswa, mme a boele mo mmung wa gagwe; mo letsatsing leo dikakanyo tsa gagwe di a nyelela.”—Pesalema 146:4.
Batho ba le bantsi ba rutilwe gore dilo tse di diragalelang motho morago ga loso di laolwa ke gore o ne a dirang fa a ne a sa ntse a tshela mo lefatsheng. Fa e le gore o ne a dira dilo tse di siameng, o ne a tla duelwa ka go itumela ka bosakhutleng; fa a ne a le bosula, o ne a tla tlhokofadiwa ka bosakhutleng. Go bolelwa gore fa batho ba sena go swa ba tshwanetse go tlosiwa boleo pele ba letlelelwa go tsena kwa Modimong. Ba ba sa ntlafadiweng, go bolelwa fa ba ka se bone boitumelo joo jo bo sa khutleng.
Baswi ga ba itumele e bile ga ba tlhokofadiwe. Ee ruri, e re ka ba sa utlwe sepe, ba ka se dire sepe gotlhelele; e bile ba ka se thuse kgotsa ba gobatse batshedi. Go ya ka Moreri 9:5, 6: “Batshedi ba a itse gore ba tla swa; mme fa e le baswi bone, ga ba itse sepe gotlhelele . . . Le lorato lwa bone le letlhoo la bone le lefufa la bone di setse di nyeletse, mme ga ba tlhole ba na le kabelo epe ka bosakhutleng mo go sepe se se tshwanetseng go dirwa kafa tlase ga letsatsi.”
“Fa monna yo o nonofileng a swa a o ka tshela gape? Ke tla leta malatsi otlhe a tiro ya bonatla e ke patelediwang go e dira, go fitlha kgololo ya me e tla.”—Jobe 14:14.
Batho ba le bantsi ba dumela gore fa motho a setse a isitswe diheleng, ga go na tsholofelo epe ka ene. Gatwe motho o tlhokofadiwa ka bosakhutleng kwa diheleng. Ka fa letlhakoreng le lengwe, go dumelwa gore ba ba mo pakatoring ba bona boitumelo jwa kwa legodimong fela fa maleo a bone a sena go tlosiwa ka molelo.
Batho ba gone jaanong ba suleng ba tla tsosiwa kgotsa ba busediwe mo botshelong mo lefatsheng ke Morwa Modimo. Baebele ya re: “Lo se gakgamalele seno, ka gonne nako e etla e mo go yone botlhe ba ba mo mabitleng a kgakologelo ba tla utlwang lentswe la gagwe ka yone mme ba tla tswa.” (Johane 5:26, 28, 29) Go tswa foo tsela e motho a itshwarang ka yone e tla laola gore a o newa botshelo jo bo sa khutleng.*
^ ser. 14 Fa o batla tshedimosetso e e oketsegileng ka tsogo, tsweetswee bona kgaolo 7 mo bukeng ya Totatota Baebele e Ruta Eng? e e gatisitsweng ke Basupi ba ga Jehofa.
TSA MALOBA
“O ne a dira ditiro tse di farologaneng, a tlhoafetse, a le matlhagatlhaga e bile a le pelontle; o ne a kgatlhegela dilo tse dintsi tse di farologaneng, dilo tsa lobopo, tsa boitsholo kgotsa tsa loago; o ne a kgatlhegela saense, thutabodumedi, filosofi le dipolotiki; o ne a leba Menolopuso [ya Fora] ka tsela e e sa tlwaelegang, o ne a boga botlhoko go sa tlhokege; dilo tseno tsotlhe di ka mo dira mogaka wa lekgolo la bosomerobedi la dingwaga.”—Frederic Harrison, rafilosofi.
JOSEPH PRIESTLEY o fitlheletse eng se se tlhomologileng jaana? Dilo tse a di ribolotseng le tse a di kwadileng di tlhotlheleditse tsela e batho ba lebang seabe sa puso ka yone, se Modimo a leng sone, tota le mowa o re o hemang.
Fa Priestley a ne a kwala ka saense kgotsa ka bodumedi, o ne a gana dikgopolo le ditumelo tse di tlwaelegileng mme a buelela boammaaruri le dintlha tse go tlhomamisitsweng boammaaruri jwa tsone. A re boneng gore o dirile seo jang.
Fa Joseph Priestley—yo o neng a kile a kgatlhegela saense go se kae fela e le go intsha bodutu—a sena go kopana le rasaense wa Moamerika e bong Benjamin Franklin ka 1765, o ne a simolola go dira ditekeletso ka motlakase. Mo ngwageng o o latelang, baitsesaense ka ene ba ne ba kgatlhiwa thata ke dilo tse a neng a di ribolotse mo ba neng ba mo tlhopha gore a tsene mo mokgatlhong wa maemo a a kwa godimo wa Royal Society of London.
Go tswa foo, Priestley o ne a tsena mo go tsa khemiseteri. Mo nakong e khutshwane fela o ne a lemoga digase tse disha di le mmalwa, go akaretsa ammonia le nitrous oxide (gase e e dirang gore motho a tshege). O ne a ba a tlhakanya metsi le khabonetaeokosaete mme ka go rialo a tlhama se go tweng ke carbonated water.
Fa Priestley a ntse a dira diteko kwa borwa jwa Engelane ka 1774, o ne a lemoga gase e e gakgamatsang e e neng e dira gore dikerese tse di tukang di ntshe lesedi le le galotseng go feta pele. Moragonyana o ne a tsenya dimililitara di le 60 tsa gase eo mo galaseng a bo a tsenya peba mo go yone. Peba e ne ya nna e tshela lobaka lo loleele go menagane gabedi go feta fa e ka bo e tsentswe mo galaseng e e nang le mowa fela o o tlwaelegileng! Priestley ka boene o ne a hema gase eo mme a re “o ne a ikutlwa a kgona go hema botoka thata ka lobakanyana morago ga moo.”
Joseph Priestley o ne a ribolotse okosejene.* Priestley o ne a dirile tshwetso e e phoso, mme ba le bantsi ba sa ntse ba dumela gore thibololo eno “ke yone pinagare ya tiro e a e dirileng mo botshelong jotlhe jwa gagwe.”
Fela jaaka Priestley a ne a dumela gore dikgopolo tse batho ba sa bolong go nna le tsone di ne di kgoreletsa boammaaruri jwa saense, gape o ne a dumela gore ditumelo tse di tlwaelegileng le tse di amogelwang di ne di kgoreletsa boammaaruri jwa bodumedi. Se se gakgamatsang ke gore fa Priestley a ntse a batla kitso ya Baebele botshelo jwa gagwe jotlhe, o ne a amogela dikgopolo dingwe tse di neng di thulana le se totatota Baebele e se rutang. Ka sekai, go na le nako e ka yone a neng a sa dumele gore Baebele e tlhotlheleditswe ke Modimo ka kgakgamatso. Gape o ne a gana thuto ya Baebele ya gore Jesu o ne a tshela kwa legodimong pele a tla go tshela mo lefatsheng e le motho.
“Fa e le gore saense ke letsholo la go batla boammaaruri, go raya gore Priestley e ne e le moitsesaense wa boammaaruri.”—Katherine Cullen, moitsethutotshelo
Ka fa letlhakoreng le lengwe, Priestley o ne a senola dithuto tsa maaka tsa bodumedi tse ka nako eo, le go fitlha gompieno, di neng di dumelwa thata mo madumeding a magolo. O ne a kwala a tlhalosa gore boammaaruri jo bo neng bo rutiwa ke Jesu le balatedi ba gagwe, moragonyana bo ne jwa kgotlelwa ka maaka—go akaretsa le thuto ya maaka ya Tharonngwe, tumelo e e seng yone ya gore moya ga o swe le kobamelo ya ditshwantsho e tota e kgalwang ke Baebele.
Baagi ba bangwe kwa Engelane ba ne ba galefisiwa ke dikgopolo tsa bodumedi tsa ga Priestley le gore o ne a ema nokeng Menolopuso ya Amerika le Fora. Ka 1791, segongwana sa batho se ne sa senya legae la gagwe le laboratori mme kgabagare Priestley o ne a tshabela kwa United States. Le fa Joseph Priestley a gopolwa thata ka dilo tse a di ribolotseng tsa saense, o ne a dumela gore go ithuta ka Modimo le maikaelelo a Gagwe e ne e le “sone selo sa botlhokwatlhokwa.”
^ ser. 10 Moithutakhemiseteri mongwe wa kwa Sweden e bong Carl Scheele o ne a lemogile okosejene pelenyana ga moo, mme ga a ka a gatisa se a se ribolotseng. Moragonyana, moitsekhemiseteri wa kwa Fora e bong Antoine-Laurent Lavoisier o ne a taya okosejene leina.
KE BONGWE jwa malwetse a legano a a anameng thata mo lefatsheng. Le fa go ntse jalo, fa bolwetse jono bo sa ntse bo simologa bo ka nna jwa se ka jwa bontsha matshwao ape ka yone nako eo. Bolwetse jono bo itsege ka go nna bofitlha jalo mo go kotsi. Lokwalopaka lwa International Dental Journal lwa re malwetse a a amang meno ke mangwe a malwetse a a “bakelang setšhaba bothata jo bo masisi jwa botsogo.” Gape lwa re bolwetse jwa legano bo ama “batho le ditšhaba fela thata ka gonne motho o utlwa botlhoko, o a boga, ga a kgone go itumelela dijo sentle e bile bo mo kgoreletsa go itumelela botshelo.” Tlhaloso ka bolwetse jono jo bo anameng e ka go thusa gore o se ka wa nna mo kotsing ya go tshwarwa ke bolwetse jwa marinini.
Bolwetse jwa marinini bo tsamaya ka dikgato tse di farologaneng. Bo simolola ka go ruruga marinini, mo go bidiwang gingivitis. Fa marinini a tswa madi seo se ka supa gore bo mo seemong seo. Madi a ka tswa fa motho a ikgotlha kgotsa a itsukula meno ka floss kgotsa a ka itswela fela go sa twe sepe. Gape go tswa madi fa motho a ntse a tlhatlhobiwa marinini le gone go ka supa gore o na le gingivitis.
Fa bolwetse jwa marinini bo etegela go feta foo, bo bidiwa periodontitis. Mo seemong seno, dilo tse di tshegetsang meno a gago tse di jaaka dithishu tsa marapo kgotsa tsa marinini di simolola go senyega. Fa bolwetse jwa marinini bo le mo seemong seno, bo ka nna jwa se ka jwa iponatsa go fitlha bo setse bo etegetse thata. Matshwao mangwe a periodontitis e ka nna diphatlha fa gare ga marinini le meno; go tshikinyega meno; diphatlha fa gare ga meno; go nkga legano; go gonyela marinini mo go dirang gore meno a lebege a le maleele; le go tswa madi mo marinining.
Go na le dilo di le mmalwa tse di ka dirang gore motho a nne mo kotsing ya go tshwarwa ke bolwetse jwa marinini. Se gantsi se bakang bolwetse jono ke dibaketeria tse di ratang go pakelana mo godimo ga meno, di itira se se bidiwang plaque. Fa plaque e sa tlosiwe, baketeria eno e ka baka go ruruga ga marinini. Fa go ntse go ya, marinini a simolola go katoga meno, mme seo se letla gore plaque e e tletseng baketeria e fetele mo teng ga lerinini. Fa baketeria e setse e fetetse koo, dithishu tsa lerapo le tsa marinini di simolola go senyega. Plaque e e mo leinong kwa godimo ga lerinini kgotsa mo teng ga lerinini e ka omelela ya nna calculus (e gantsi e bidiwang tartar). Calculus le yone e tletse baketeria mme e re ka e le thata e bile e ngaparela leino thata, ga go motlhofo go e tlosa jaaka plaque. Ka jalo baketeria e ka tswelela e senya marinini.
Go na le dilo tse dingwe tse di ka dirang gore o nne mo kotsing ya go tshwarwa ke bolwetse jwa marinini. Tseno di ka akaretsa go se tlhokomele legano sentle, melemo e e kgoreletsang thulaganyo ya mmele ya go lwantsha malwetse, go tshwaediwa ke dibaerase, kgatelelo ya maikutlo, bolwetse jo bo sa laolweng jwa sukiri, go nwa bojalwa mo go feteletseng, go goga motsoko le go fetoga ga dihoromone ka ntlha ya go ima.
Bolwetse jwa marinini bo ka go ama le ka ditsela tse dingwe. Go utlwa botlhoko mo leganong kgotsa go kgolega meno ka ntlha ya bolwetse jwa marinini go ka go kgoreletsa go tshotlha dijo le go di itumelela. Tsela e o buang ka yone le e o lebegang ka yone di ka amega. Gape dipatlisiso di bontsha gore fa motho a se na malwetse a mo leganong, o nna le botsogo jo bo botoka jwa mmele ka kakaretso.
O ka itse jang gore o na le bolwetse jwa marinini? O ka nna wa lemoga mangwe a matshwao a a setseng a umakilwe mo setlhogong seno. Fa o a lemoga, go ka nna botlhale go ya kwa ngakeng ya meno e e ka tlhatlhobang seemo sa marinini a gago.
A bolwetse jwa marinini bo ka alafega? Fa e le gone bo simololang, bo ka alafiwa. Fa bo setse bo itirile periodontitis, jaanong se se ka dirwang ke go thibela gore bo se ka jwa etegela mme jwa senya marapo le dithishu tse di fa thoko ga meno. Dingaka tsa meno di dirisa dithulusu tse di kgethegileng tse di kgonang go tlosa plaque le calculus mo menong a gago, kwa godimo ga lerinini le kwa tlase ga lone.
Tota le fa o sa kgone go bona thuso ya dingaka tsa meno motlhofo kgotsa o sa kgone gotlhelele, se se ka thusang gore o se ka wa tsenwa ke bolwetse jono jo bo kotsi jo bo bofitlha ke go bo thibela. Tsela e e molemolemo ya go thibela bolwetse jwa marinini ke go tlhokomela meno le legano ka tsela e e tshwanetseng e bile e le ka metlha.
GO THUSA LELAPA | LENYALO
Fa o leba diteitemente tsa banka le dipampitshana tsa dikoloto, o lemoga gore madi a lona a felela fela mo phefong. Lo sa le basha mo lenyalong mme tsela e lo dirisang madi ka yone e setse e dule mo taolong. A ke molato wa molekane wa gago? Iketle pele! Sekasekang kgang eno mmogo mme lo akanye ka mabaka mangwe a a ka tswang a lo tsentse loobabedi mo mathateng ano.*
Phetogo. Fa e le gore o ne o nna kwa gae pele o tsena mo lenyalong, o ka tswa o sa tlwaela go duela dikoloto le go dirisa madi le mongwe. Gape wena le molekane wa gago lo ka tswa lo dirisa madi ka ditsela tse di sa tshwaneng. Ka sekai, yo mongwe a ka tswa a rata go dirisa madi mme yo mongwe ene a rata go boloka madi. Go tsaya nako gore banyalani ba dire diphetogo mme ba nne le tsela e ba dumalanang ka yone ya go dirisa madi.
Go beela dilo nako e e tlang. Jim, yo jaanong e leng rakgwebo yo o atlegileng o a dumela gore fa a ne a sa le mosha mo lenyalong, lebaka la go bo a sa kgone go rulaganya dilo sentle le ne la mo digela mo dikolotong. A re: “E re ka ke ne ke diega go duela dikoloto, nna le mosadi wa me re ne ra felela re duela dikete tsa diranta ka ntlha ya go duela thari. Re ne ra felelwa ke madi!”
Serai sa go reka ka “madi a o sa a boneng.” Go motlhofo go tsena mo dikolotong fa o sa bone madi a tswa mo sepatšheng sa gago. Go ka nna jalo fa e le gore gantsi o duela ka karata ya sekoloto kgotsa ya banka, o reka mo Internet e bile o banka ka mekgwa ya ileketeroniki. Lebaka la go bo go adima madi go le motlhofo le lone le ka dira gore go nne motlhofo gore banyalani ba basha ba tsene mo dikolotong.
Le fa lebaka e ka tswa e le lefe, dikgang tsa madi di ka baka mathata a a masisi mo lenyalong la gago. Buka ya Fighting for Your Marriage ya re: “Bontsi jwa banyalani ba re madi ke one bothata jo bogolo, go sa kgathalesege gore ba na le madi a a kana kang. Gantsi madi ke one a bakang dikgotlhang.”
Ikemisetseng go dirisana mmogo. Mo boemong jwa go tshwaana diphoso, dirisanang mmogo gore lo laole tsela e lo dirisang madi ka yone. Dirang tshwetso di tloga fela gore lo ka se letle kgang eno e senya kamano ya lona.—Molaomotheo wa Baebele: Baefeso 4:32.
Nnang le lenaane la kafa lo tla dirisang madi ka teng. Kwalang ditshenyegelo tsa lona tsotlhe tsa kgwedi go sa kgathalesege gore di dinnye go le kana kang. Seo se tla lo thusa go bona gore madi a lona a ya kae le go bona gore ke fa kae mo lo dirisang madi teng go sa tlhokege.
Dirang lenaane la ditshenyegelo tsa lona tsa botlhokwa, go akaretsa dijo, diaparo, rente kgotsa sekoloto sa ntlo, sekoloto sa koloi le tse dingwe. Kwalang madi fa thoko ga sengwe le sengwe, go bontsha gore lo akanyetsa go dirisa madi a a kana kang mo go sone mo lobakeng lo lo beilweng lwa nako, gongwe kgwedi.—Molaomotheo wa Baebele: Luke 14:28.
“Moadingwa ke motlhanka wa motho yo o mo adimang.”—Diane 22:7
Kgwedi le kgwedi beelang madi kwa thoko a ditshenyegelo tse di farologaneng (dijo, rente, lookwane lwa koloi, jalo le jalo). Ba bangwe ba dira seno ka go tsenya madi mo dienfelopong, nngwe le nngwe e le ya ditshenyegelo tse di rileng.* Fa madi a fela mo enfelopong, ba ka tlogela go dirisa madi mo karolong eo ya ditshenyegelo kgotsa ba ka adima madi mo enfelopong e nngwe.
Sekaseka sesha tsela e o lebang dithoto ka yone. Boitumelo ga bo tlisiwe ke go nna le dilo tsa bosheng. Aitsane, Jesu o ne a re: “Le e leng fa motho a na le letlotlo botshelo jwa gagwe ga bo nne gone ka ntlha ya dilo tse a di ruileng.” (Luke 12:15) Gantsi tsela e o dirisang madi ka yone e bontsha gore a o dumela mafoko ao.—Molaomotheo wa Baebele: 1 Timotheo 6:8.
Dira diphetogo. Aaron, yo o nang le dingwaga tse pedi a nyetse a re: “Dilo tse di jaaka thelebishene e e duelelwang ya diteishene tse dintsi le go ja kwa diresetšhurenteng di ka lebega di sa je madi a mantsi kwa tshimologong, mme di ka go tsenya mo dikolotong fa nako e ntse e ya. Re ne ra tshwanelwa ke go ithuta go gana dilo dingwe gore re se ka ra dirisa madi a re se nang one.”
^ ser. 4 Le fa setlhogo seno se lebagantswe le banyalani ba ba sa tswang go nyalana, melaometheo e go tlotlwang ka yone e dira mo banyalaning botlhe.
^ ser. 14 Fa e le gore o duela ka Internet kgotsa ka karata ya sekoloto, boloka diteitemente mo enfelopong nngwe le nngwe mo boemong jwa madi.
A BO TLHAMILWE?
KHUKHWANE ya boloko e dirisa boloko ka ditsela tse dintsi. E a bo ja e bile e beela mae mo go jone. Dingwe tse ditonanyana di bo naya tse di namagadi, di batla go di kgatlha ka jone. Fa dikhukhwane tseno di wela boloko jo bosha godimo e nna “se mphete ke go fete.” Nako nngwe babatlisisi ba ne ba bona dikhukhwane di ka nna 16 000 di tlhasela mokoa wa boloko jwa tlou, wa ba wa fela mo diureng di le pedi fela.
Dikhukhwane tsa mofuta mongwe fa di batla go tswa mo setlhopheng se se kokoanetseng boloko, di a bo potoka, di bo dira kgolokwe di bo di bo pitikela kgakala le mokoa o mogolo wa boloko mme di bo epele mo mmung o o bongola. Khukhwane eno e pitika boloko joo e sa tsamaye ka matsoketsane mme e tsamaya e tlhamalatse ka gonne seno se e thusa gore e kgone go tshaba ka bonako mme e se ka ya nna mo kotsing ya go utswelwa boloko ke dikhukhwane tse dingwe.
Mme khukhwane ya boloko e dira jang gore e se ka ya dikologa felo go le gongwe, bogolo jang fa go le bosigo?
Ela tlhoko: Dipatlisiso tsa mo nakong e e fetileng di bontshitse gore dikhukhwane tsa boloko di ka bona tsela ka lesedi la letsatsi kgotsa la ngwedi, mme di kgona go tsamaya di tlhamaletse, tota le mo masigong a fa go se na ngwedi. Babatlisisi bangwe ba Afrika Borwa ba lemogile gore dikhukhwane ga di dire seno ka go leba dinaledi tse di rileng, mme di dirisa mola wa lesedi le le tlhagisiwang ke losagaripa lwa Molala wa Tladi. Go ya ka lokwalopaka lwa Current Biology, leno ke “lekgetlo la ntlha go kwalwa ka setshedi sa naga se dirisa losagaripa lwa Molala wa Tladi go bona tsela.”
Mmatlisisi mongwe e bong Marcus Byrne a re dikhukhwane tsa boloko di na le “mokgwa o o atlegileng wa go bona tsela o o dirang le fa go na le lesedi le le letobo fela la dinaledi, mme di sa dirise tlhaloganyo go le kalo.” Gape a re: “Ka jalo di ka ruta batho gore ba ka rarabolola jang dikgang tse di raraaneng tse di amanang le mathata a go bona.” Ka sekai, roboto e ka dirwa gore e kgone go phuruphutsha ntlo e e gosomaneng e etsa mokgwa wa khukhwane ya boloko wa go bona tsela.
O akanyang? A bokgoni jwa go bona tsela jwa khukhwane ya boloko bo nnile gone ka bogone fela? A kgotsa bo tlhamilwe?
A o ne o itse?
Dikhukhwane tsa boloko di petolola mmu e bile di o tsenya menontsha, di phatlalatsa peo e bile di thusa gore dintshi di se ka tsa ata.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
^ ***bh dits. 66-75 Tsholofelo ya Mmatota ka Batho Ba o Ba Ratang ba ba Suleng***
Kgaolo ya Bosupa
Tsholofelo ya Mmatota ka Batho Ba o Ba Ratang ba ba Suleng
Re itse jang gore tota tsogo ya baswi e tla nna teng?
Jehofa o ikutlwa jang ka go tsosa batho ba ba suleng?
Go tla tsosiwa bomang?
AKANYA o sia o tshaba mmaba yo o shakgetseng. O nonofile thata e bile o lobelo go go gaisa. O a itse gore mmaba yono o setlhogo ka gonne o mmone a bolaya ditsala dingwe tsa gago. Le fa o ka taboga jang, o ntse o a go atamela. O felelwa ke tsholofelo. Mme ka tshoganyetso, go tlhaga mongwe kafa letlhakoreng la gago a tla go go namola. O maatla thata go gaisa mmaba wa gago, e bile o a go solofetsa gore o tlile go go thusa. A bo seo se dira gore o wele makgwafo jang ne!
2 Ka tsela ya tshwantshetso, le wena o lateletswe ke mmaba yo o ntseng jalo. O re latelela rotlhe. Jaaka re ithutile mo kgaolong e e fetileng, Baebele ya re loso ke mmaba. Ga go ope wa rona yo o ka le siang kgotsa yo o ka le lwantshang. Bontsi jwa rona re bone mmaba yono a bolaya batho ba re ba ratang. Mme Jehofa o maatla go gaisa loso. Ke Monamodi yo o lorato yo o setseng a bontshitse gore a ka kgona go fenya mmaba yono. Mme o solofetsa gore o tlile go fedisetsa mmaba yono ruri, e leng loso. Baebele e ruta jaana: “Loso lo tla nyelediwa, e le mmaba wa bofelo.” (1 Bakorintha 15:26) A dikgang tse di molemo ruri!
3 Mma re lebe ka bokhutshwane gore mmaba wa rona e bong loso o re ama jang fa mongwe yo re mo itseng a swa. Go dira jalo go tla re thusa go lemoga sengwe se se tla re itumedisang. Jehofa o solofetsa gore baswi ba tla tsosiwa. (Isaia 26:19) Ba tla boa ba tshela gape. Eo ke yone tsholofelo e re nang le yone ka baswi.
FA MOTHO YO RE MO RATANG A SWA
4 A o swetswe ke mongwe yo o mo ratang? Seno se ka dira gore o sale o utlwile botlhoko thata, o hutsafetse e bile o nyemile mooko. Mo dinakong tse di ntseng jalo, re tshwanetse go batla kgomotso mo Lefokong la Modimo. (2 Bakorintha 1:3, 4) Baebele e re thusa go tlhaloganya gore Jehofa le Jesu ba ikutlwa jang ka loso. Jesu, yo o neng a bontsha dinonofo tsa ga Rraagwe ka botlalo, o ne a itse gore go ntse jang go swelwa ke motho yo o mo ratang. (Johane 14:9) Fa Jesu a ne a le kwa Jerusalema, o ne a tle a etele Lasaro le bokgaitsadie, e bong Marea le Maratha, ba ba neng ba nna mo motseng o o fa gaufi wa Bethani. E ne e le tsala e kgolo ya bone. Baebele ya re: “Jesu o ne a rata Maratha le monnawe le Lasaro.” (Johane 11:5) Le fa go ntse jalo, jaaka fa re ithutile mo kgaolong e e fetileng, Lasaro o ne a tlhokafala.
5 Jesu o ne a ikutlwa jang ka go swelwa ke tsala ya gagwe e a e ratang thata? Pego e re bolelela gore Jesu o ne a hutsafala le ba losika le ditsala tsa ga Lasaro. Jesu o ne a tlhomoga pelo fela thata fa a ba bona. O ne “a fegelwa mo moyeng mme a tshwenyega.” Morago ga moo pego eno ya re, “Jesu a tsholola dikeledi.” (Johane 11:33, 35) A go hutsafala ga ga Jesu go ne go raya gore o ne a se na tsholofelo? Nnyaa. Tota e bile, Jesu o ne a itse gore go ne go tloga go direga sengwe se se itumedisang. (Johane 11:3, 4) Le fa go ntse jalo, o ile a utlwa botlhoko le khutsafalo tse di bakwang ke loso.
6 Go hutsafala ga ga Jesu go a re kgothatsa ka tsela nngwe. Go re ruta gore Jesu le Rraagwe e bong Jehofa, ba tlhoile loso. Mme Jehofa Modimo o kgona go lwantsha mmaba yono le go mo fenya! Mma re bone gore Modimo o ile a dira gore Jesu a kgone go dira eng.
“LASARO, TSWA!”
7 Lasaro o ne a fitlhilwe mo legageng mme Jesu a kopa gore leje le go neng go tswetswe kgoro ya legaga leo ka lone le tlosiwe. Maratha o ne a gana ka gonne morago ga malatsi a le manè, mmele wa ga Lasaro o tshwanetse wa bo o ne o setse o simolotse go senyega. (Johane 11:39) Tota ke mang yo o neng a ka nna le tsholofelo ya gore o tla tsoga?
8 Leje le ne la tlosiwa, mme Jesu a goa ka lentswe le le kwa godimo a re: “Lasaro, tswa!” Go ne ga direga eng? “Monna yo o neng a sule a tswa.” (Johane 11:43, 44) A o ka akanya fela kafa batho ba ba neng ba le foo ba neng ba itumela ka gone? Botlhe ba ba neng ba le foo, e ka ne e le ba Lasaro e neng e le kgaitsadiabone, wa losika lwa bone, tsala ya bone kgotsa moagelani wa bone, ba ne ba itse gore o ne a sule. Mme jaanong monna yoo yo ba neng ba mo rata, o ne a eme mo gare ga bone. Go tshwanetse ga bo go ile ga nna thata gore ba dumele se ba se bonang. Ga go pelaelo gore ba le bantsi ba ile ba tlamparela Lasaro ka boitumelo. Ruri loso lo ne lo fentswe!
9 Jesu ga a ka a bolela gore kgakgamatso eno e dirilwe ka maatla a gagwe. Fa a ne a rapela pele fela ga a bitsa Lasaro, o ne a dira gore go bonale sentle gore Jehofa ke ene a tsosang baswi. (Johane 11:41, 42) Eno e ne e se yone fela nako e Jehofa a neng a dirisa maatla a gagwe ka tsela eno. Go tsosiwa ga ga Lasaro mo baswing ke e le nngwe fela ya dikgakgamatso di le robongwe tsa mofuta ono tse go kwadilweng ka tsone mo Lefokong la Modimo. Go itumedisa tota go bala dipego tseno le go di ithuta. Di re ruta gore Modimo ga a na tlhaolele, ka gonne ba ba tsosiwang mo baswing ba akaretsa bana le bagolo, banna le basadi, Baiseraele le ba e seng Baiseraele. Ditemana tseno di tlhalosa boitumelo jwa bone jo bo seng kana ka sepe! Ka sekai, fa Jesu a ne a tsosa mosetsana mongwe yo o neng a sule, batsadi ba gagwe ba ne “ba se ka ba kgona go itshwara ka ntlha ya go tlhapelwa ke boitumelo.” (Mareko 5:42) Ee, Jehofa o ne a ba neile lebaka la go itumela le ba neng ba ka se ka ba tlhola ba le lebala.
10 Gone ke boammaaruri gore ba ba neng ba tsosiwa ke Jesu ba ne ba boa ba swa gape. A seno se bolela gore go ba tsosa ga gagwe e ne e le ga lefela? Nnyaa. Dipego tseno tsa Baebele di re tlhomamisetsa boammaaruri jo bo botlhokwa e bile di re naya tsholofelo.
GO ITHUTA GO TSWA MO DIPEGONG TSE DI BUANG KA TSOGO YA BASWI
11 Baebele e ruta gore baswi “ga ba itse sepe gotlhelele.” Ga go na gope kwa ba tshelang teng. Pego ya ga Lasaro e tlhomamisa seno. Fa Lasaro a sena go tsoga mo baswing, a o ile a tlhalosetsa batho dilo tse di kgatlhang tsa gore legodimo le ntse jang? Kgotsa a o ile a ba bolelela dilo tse di tshosang ka molelo wa dihele? Nnyaa. Baebele ga e na mafoko ape a a ntseng jalo a a neng a buiwa ke Lasaro. Mo malatsing a le manè a a neng a sule ka one, o ne a “sa itse sepe gotlhelele.” (Moreri 9:5) Lasaro o ne a robetse mo losong.—Johane 11:11.
12 Gape, pego eno ya ga Lasaro e re ruta gore tsogo ya baswi e teng, ga se tlhamane fela. Jesu o ne a tsosa Lasaro fa pele ga boidiidi jo bo neng jwa iponela seno ka matlho. Tota le baeteledipele ba bodumedi, ba ba neng ba tlhoile Jesu, ba ne ba se ka ba ganela gore o ne a dirile kgakgamatso eno. Go na le moo, ba ne ba re: “Re tla dirang, ka gonne monna yono [Jesu] o dira ditshupo di le dintsi?” (Johane 11:47) Batho ba le bantsi ba ne ba ya go bona monna yono yo o neng a tsositswe. Ka ntlha ya moo, ba le bantsi ba bone ba ne ba dumela mo go Jesu. Ba ne ba bona bosupi jwa mmatota ka Lasaro gore Jesu o ne a romilwe ke Modimo. Bosupi jono bo ne bo nonofile thata mo e leng gore baeteledipele bangwe ba Bajuda ba ba dipelo di thata ba ne ba bo ba loga leano la go bolaya Jesu le Lasaro.—Johane 11:53; 12:9-11.
13 A go dumela mo tsogong ya baswi ke selo se se sa utlwaleng? Nnyaa, ka gonne Jesu o ile a ruta gore letsatsi lengwe “botlhe ba ba mo mabitleng a kgakologelo” ba tla tsosiwa. (Johane 5:28) Jehofa ke ene Mmopi wa sengwe le sengwe se se tshelang. A go tshwanetse ga nna thata go dumela gore a ka kgona go bopa motho sesha? Ke boammaaruri gore seno se tla ikaega thata ka gore Jehofa o mo gakologelwa go le kana kang. A a ka kgona go gakologelwa beng ka rona ba re ba ratang ba ba suleng? Lobopo lo tletse ka dinaledi tse go seng motho ope yo o ka kgonang go di bala, le fa go ntse jalo Modimo o neile nngwe le nngwe ya tsone leina! (Isaia 40:26) Ka jalo, Jehofa Modimo a ka kgona go gakologelwa ka botlalo beng ka rona ba re ba ratang ba ba suleng, e bile o iketleeleditse go ba tsosa gore ba boe ba tshele gape.
14 Le fa go ntse jalo, Jehofa o ikutlwa jang ka go tsosa batho ba ba suleng? Baebele e re ruta gore o iketleeleditse go tsosa baswi. Monna yo o ikanyegang, e bong Jobe, o ne a botsa a re: “Fa monna yo o nonofileng a swa a o ka tshela gape?” Jobe o ne a re o tla leta mo lebitleng go fitlha nako e tla ya gore Modimo a mo gakologelwe. O ne a raya Jehofa a re: “O tla bitsa, mme nna ka bonna ke tla go araba. O tla tlhologelelwa tiro ya diatla tsa gago.”—Jobe 14:13-15.
15 A ko o akanye fela! Tota Jehofa o tlhologeletswe go tsosa baswi. A ga go itumedise go bona gore Jehofa o ikutlwa jalo? Mme go tweng ka tsogo eno ya baswi e e tlileng go direga mo isagweng? Go tla tsosiwa bomang, mme ba tla tsogela kae?
“BOTLHE BA BA MO MABITLENG A KGAKOLOGELO”
16 Dipego tsa Baebele tse di buang ka tsogo ya baswi di re ruta go le gontsi ka tsogo e e tlang. Batho ba ba neng ba tsosiwa mo baswing gone mo lefatsheng mono, ba ne ba kopanngwa gape le beng ka bone ba ba ba ratang. Tsogo ya baswi ya mo isagweng e tla bo e ntse jalo le yone—mme yone e tla bo e le botoka thata go gaisa ya pele. Jaaka fa re ithutile mo Kgaolong ya 3, boikaelelo jwa Modimo ke gore lefatshe lotlhe e nne paradaise. Ka jalo, baswi ga ba kitla ba tsosediwa mo lefatsheng le le tletseng dintwa, bokebekwa le bolwetse. Ba tla nna le tshono ya go tshelela ruri mo lefatsheng leno ka kagiso le ka boitumelo.
17 Go tla tsosiwa bomang? Jesu o ile a re “botlhe ba ba mo mabitleng a kgakologelo ba tla utlwa lentswe la gagwe [la ga Jesu] mme ba tla tswa.” (Johane 5:28, 29) Ka tsela e e tshwanang, Tshenolo 20:13 ya re: “Lewatle la ntsha baswi ba ba mo go lone, le loso le Hadese tsa ntsha baswi ba ba mo go tsone.” “Hadese” e kaya lebitla fela le le tlwaelegileng la batho. (Bona Dintlha Tse di Oketsegileng, ditsebe 212-13.) Mabitla ano a tla dirwa gore a sale a se na sepe. Dibilione tsotlhe tse di robetseng mo go one di tla tshela gape. Moaposetoloi Paulo o ne a re: “Go tlile go nna le tsogo ya ba ba siameng mmogo le ba ba sa siamang.” (Ditiro 24:15) Seo se bolela eng?
18 “Basiami” ba akaretsa bontsi jwa batho ba re balang ka bone mo Baebeleng ba ba neng ba tshela pele Jesu a tla mo lefatsheng. O ka akanya ka Noa, Sara, Moshe, Ruthe, Esethere le ba bangwe ba bantsi. Kgaolo 11 ya Bahebera e tlotla ka bangwe ba banna le basadi bano ba tumelo. Mme gape, “basiami” ba akaretsa batlhanka ba ga Jehofa ba ba swang mo motlheng ono wa rona. Ka ntlha ya tsholofelo eno ya tsogo, ga re tlhole re tshaba go swa.—Bahebera 2:15.
19 Go tweng ka batho botlhe ba ba neng ba sa direle Modimo kgotsa ba sa mo ikobele e le ka gonne ba ise ba ko ba utlwe sepe ka ene? Dibilione tsa batho bano “ba ba sa siamang” ga di kitla di lebalwa. Le bone ba tla tsosiwa ba bo ba newa tshono ya gore ba ithute ka Modimo wa boammaaruri le go mo direla. Mo nakong ya dingwaga tse di sekete, baswi ba tla tsosiwa ba bo ba newa tshono ya gore ba direle Jehofa ba na le batho ba ba ikanyegang gone mono mo lefatsheng. Eo e tla bo e le nako e e itumedisang tota. Baebele e bitsa nako eo Letsatsi la Katlholo.
20 A seno se raya gore go tlile go tsosiwa mongwe le mongwe fela yo o kileng a tshela? Nnyaa. Baebele ya re baswi bangwe ba mo “Gehena.” (Luke 12:5) Go bonala Gehena e ne e le leina la lefelo la go latlhela matlakala le le neng le le ka kwa ntle ga Jerusalema wa bogologolo. Go ne go fisediwa ditopo tsa batho le matlakala mo go lone. Bajuda ba ne ba tsaya baswi ba ditopo tsa bone di neng di latlhelwa moo e le ba ba sa tshwanelweng ke go fitlhwa le ke tsogo. Ka jalo, Gehena e tshwantshetsa sentle go senyediwa ruri. Le mororo Jesu a tlile go nna le seabe mo go atlholeng batshedi le baswi, katlholo ya bofelo e ikaegile ka Jehofa. (Ditiro 10:42) Ga a kitla a tsosa batho ba a ba tsayang ba le boikepo e bile ba sa batle go fetoga.
GO TSOGELA KWA LEGODIMONG
21 Baebele gape e bua ka mofuta o mongwe wa tsogo, e leng tsogo ya ba ba yang go tshela kwa legodimong e le dibopiwa tsa semoya. Go na le sekai se le sengwe fela sa tsogo eno se se kwadilweng mo Baebeleng, e leng sa ga Jesu Keresete.
22 E ne ya re fa Jesu a sena go bolawa, Jehofa o ne a se ka a letla Morwa yono wa gagwe yo o ikanyegang go nna mo lebitleng. (Pesalema 16:10; Ditiro 13:34, 35) Modimo o ne a tsosa Jesu, mme e seng ka mmele wa nama. Moaposetoloi Petere o tlhalosa gore Keresete o ne a “bolawa mo nameng, . . . a tshedisiwa mo moyeng.” (1 Petere 3:18) Ruri seno e ne e le kgakgamatso e e boitshegang. Jesu o ne a tsosiwa e le motho yo o maatla wa semoya! (1 Bakorintha 15:3-6) Jesu e ne e le ene wa ntlhantlha go bona tsogo ya mofuta ono e e galalelang. (Johane 3:13) Mme o ne a se kitla a nna wa bofelo go tsosiwa jalo.
23 E re ka Jesu a ne a itse gore o ne a tloga a boela kwa legodimong, o ne a bolelela balatedi ba gagwe gore o ne a tlile go ya go ba “baakanyetsa lefelo.” (Johane 14:2) Jesu o ne a bitsa ba ba yang legodimong a re ke “letsomanyane.” (Luke 12:32) Go tla nna le batho ba le kae mo setlhotshwaneng seno se sennye sa Bakeresete ba ba ikanyegang? Go ya ka Tshenolo 14:1, moaposetoloi Johane a re: “Mme ka leba, mme, bona! Kwana [Jesu Keresete] e eme mo Thabeng ya Siona, mme a na le ba ba dikete di le lekgolo masome a manè le bonè ba kwadilwe leina la gagwe le leina la ga Rraagwe mo diphatleng tsa bone.”
24 Bakeresete bano ba ba 144 000, ba ba akaretsang baaposetoloi ba ba ikanyegang ba ga Jesu, ba tsosiwa gore ba ye go tshela kwa legodimong. Tsogo ya bone e direga leng? Moaposetoloi Paulo a ne a kwala a tlhalosa gore e ne e tla direga mo nakong ya go nna gone ga ga Keresete. (1 Bakorintha 15:23) Jaaka o tla ithuta mo Kgaolong ya 9, gone jaanong re tshela mo nakong eo. Ka jalo, ba le mmalwa ba ba setseng ba e leng karolo ya 144 000 ba ba swang mo motlheng ono wa rona, ba tsosiwa ka ponyo ya leitlho gore ba ye go tshela kwa legodimong. (1 Bakorintha 15:51-55) Le fa go ntse jalo, boidiidi jo bo se nang palo jwa batho jone bo na le tsholofelo ya go tsosiwa mo isagweng gore ba tle go tshela mo lefatsheng la Paradaise.
25 Ee, ruri Jehofa o tla fenya loso e leng mmaba wa rona, mme le tla nyelela ka bosakhutleng! (Isaia 25:8) Le fa go ntse jalo, o ka nna wa ipotsa go re, ‘Ba ba tsosediwang kwa legodimong, ba ya go dira eng koo?’ Ba tla nna bontlhanngwe jwa Bogosi jo bo molemo jwa kwa legodimong. Re tla ithuta go le gontsi ka bogosi joo mo kgaolong e e latelang.
[Dintlha tse di kwa tlase]
Dipego tse dingwe di fitlhelwa mo go 1 Dikgosi 17:17-24; 2 Dikgosi 4:32-37; 13:20, 21; Mathaio 28:5-7; Luke 7:11-17; 8:40-56; Ditiro 9:36-42 le 20:7-12.
Go bona tshedimosetso e e oketsegileng ka Letsatsi la Katlholo le gore batho ba tla bo ba atlholelwa eng, tsweetswee bona Dintlha Tse di Oketsegileng, ditsebe 213-15.
SE BAEBELE E SE RUTANG
▪ Pego ya Baebele e e buang ka tsogo ya baswi e re naya tsholofelo e e tlhomamisegileng.—Johane 11:39-44.
▪ Jehofa o tlhologeletswe go tsosa baswi.—Jobe 14:13-15.
▪ Botlhe ba ba leng mo mabitleng ba tla tsosiwa.—Johane 5:28, 29.
[Dipotso Tsa Thuto]
1-3. Ke mmaba ofe yo o re latelelang rotlhe, mme ke ka ntlha yang fa go sekaseka se Baebele e se rutang go ka dira gore re wele makgwafo?
4. (a) Ke ka ntlha yang fa tsela e Jesu a ileng a ikutlwa ka yone ka loso lwa yo a mo ratang e re ruta sengwe ka tsela e Jehofa a ikutlwang ka yone ka loso? (b) Jesu o ne a na le ditsala dife tse di kgethegileng?
5, 6. (a) Jesu o ne a itshwara jang fa a na le ba lelapa la ga Lasaro le ditsala tsa gagwe tse di hutsafetseng? (b) Ke ka ntlha yang fa go hutsafala ga ga Jesu go re kgothatsa?
7, 8. Ke ka ntlha yang fa go ne go ka direga gore batho ba ba neng ba bogetse ba se ka ba nna le tsholofelo ya gore Lasaro o ne a ka tsoga, mme Jesu o ne a dira eng?
9, 10. (a) Jesu o ne a senola jang Motswedi wa maatla a gagwe a go tsosa Lasaro? (b) Go bala dipego dingwe mo Baebeleng tse di buang ka go tsosiwa ga baswi go re solegela molemo jang?
11. Pego ya go tsosiwa ga ga Lasaro e thusa jang go tlhomamisa boammaaruri jo bo kwadilweng mo go Moreri 9:5?
12. Ke ka ntlha yang fa re ka tlhomamisega gore tota Lasaro o ile a tsosiwa mo baswing?
13. Re na le lebaka lefe la go dumela gore tota Jehofa a ka kgona go tsosa baswi?
14, 15. Jehofa o ikutlwa jang ka go tsosa baswi, jaaka fa go bontshiwa ke se Jobe a ileng a se bua?
16. Baswi ba tla tsosiwa gore ba tle go tshela mo maemong a a ntseng jang?
17. Go tlile go tsosiwa batho ba le kae?
18. Ke bomang ba ba akarediwang mo gare ga “basiami” ba ba tlileng go tsosiwa, mme tsholofelo eno e ka go ama jang wena ka bowena?
19. Batho “ba ba sa siamang” ke bomang, mme Jehofa o ba naya tshono efe ka bopelonomi?
20. Gehena ke eng, mme go ya bomang teng?
21, 22. (a) Go na le mofuta ofe o mongwe gape wa tsogo? (b) Motho wa ntlha go tsosiwa ka mmele wa semoya ke mang?
23, 24. Ke bomang ba e leng karolo ya “letsomanyane” la ga Jesu, mme ba kae ka palo?
25. Re tla tlotla ka eng mo kgaolong e e latelang?
[Setshwantsho mo go tsebe 69]
Elija o ne a tsosa morwa motlholagadi.—1 Dikgosi 17:17-24
[Setshwantsho mo go tsebe 69]
Go tsosiwa ga ga Lasaro go ne ga tlisetsa batho boitumelo jo bogolo.—Johane 11:38-44
[Setshwantsho mo go tsebe 69]
Moaposetoloi Petere o ne a tsosa mosadi wa Mokeresete e bong Dorekase. —Ditiro 9:36-42
[Setshwantsho mo go tsebe 75]
Mo Paradaiseng, baswi ba tla tsosiwa ba bo ba kopanngwa gape le beng ka bone ba ba ba ratang


c: text/html

text:
Eastern Cape
Eastern Cape ke nngwe ya diporofinsi mo Aferika Borwa.
Ditso[baakanya | edit source]
Eastern Cape[1] ke Porofinsi ya Aferika Borwa e e tlholegileng ka ngwaga wa 1994 gape o dikagantswe ke metsana ya MaXhosa ba kwaTranskei [2] le ba ba kwaCiskei[3], ga mmogo le lefelo la Cape Province[4]. Go nnile le dikitsaetsego tsa gore porofinsi e na le makgotlatshekelo a le mane a boleng jo bo rileng(kwa Grahamstown, Port Elizabeth, Bhisho le Mthatha) a a dikaganyeditseng motse wa KwaZulu-Natal o o mo porofinsing e. Ka ntlha ya ditlhabololo tse di neng tsa dirwa mo metseng se se ne sa dira metsana e e nne le molelwane ya diporofinsi ma gareng ga yone.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
A Modimo ke Maatla Fela A a Se Nang Maikutlo?
Karabo ya Baebele
Modimo o dirisa maatla a a sa lekaneng le ape mo lobopong lotlhe. Baebele e bua jaana fa e tlhalosa kafa a bopileng masagaripa a a se nang palo a dinaledi ka teng: “
Tsholeletsang matlho a lona kwa godimo lo bone. Ke mang yo o bopileng dilo tseno? Ke Ene yo o tlisang masomosomo a tsone ka palo, a [Modimo] di bitsa tsotlhe ka maina. Ka ntlha ya bogolo jwa maatla a a boitshegang, le ka go bo a na le nonofo e kgolo, ga go le fa e le nngwe ya tsone e e tlhaelang.”—Isaia 40:25, 26.
Mme gone Modimo ga se maatla fela a a nang le nonofo e kgolo. Baebele e bontsha gore o na le maikutlo, a a jaaka lorato le letlhoo. (Pesalema 11:5; Johane 3:16) Gape e bontsha gore tsela e batho ba itshwarang ka yone e ka ama Modimo maikutlo.—Pesalema 78:40, 41.


text:
SETLHOGO SA KA FA NTLE | KAFA MODIMO A LEBANG GO GOGA MOTSOKO KA GONE
Leroborobo le le Aparetseng Lefatshe
Motsoko ke mmolai yo o setlhogo.
O bolaile batho ba le 100 000 000 mo lekgolong le le fetileng la dingwaga.
Mo ngwageng, o bolaya batho ba ka nna 6 000 000.
O bolaya motho a le esi, metsotswana mengwe le mengwe e le merataro.
E bile ga go bonale go tla nna le phetogo epe.
Balaodi ba fopholetsa gore fa mokgwa ono o tswelela, ka 2030, palo ya batho ba ba bolawang ke go goga motsoko ngwaga le ngwaga, e tla oketsega go feta 8 000 000. Gape ba bonela pele gore kwa bokhutlong jwa lekgolo la bo21 la dingwaga, motsoko o tla bo o bolaile batho ba le 1 000 000 000.
Motsoko ga o ame fela batho ba ba o gogang. Gape o ama maloko a lelapa a a setseng, a a tshwenyegang mo maikutlong e bile a nna le mathata a tsa madi, gape o ama le batho ba le 600 000 ba ba swang ngwaga le ngwaga ba bolawa fela ke go hema mosi wa motsoko. Mathata ano a ama mongwe le mongwe ka ntlha ya ditlhwatlhwa tse di nnang di oketsega tsa kalafi.
Go farologana le malwetse a leroborobo a a dirang gore dingaka di batle kalafi ka bonako, kalafi ya leroborobo leno yone e setse e le gone; e a itsiwe. Dr. Margaret Chan, motsamaisimogolo wa Mokgatlho wa Lefatshe Lotlhe wa Boitekanelo o ne a re: “Leroborobo la motsoko le bakilwe ke batho, e bile bothata jono bo ka thibelwa ke dipuso le setšhaba fa ba dirisana mmogo.”
Dinaga di le dintsi di ile tsa dira maiteko a magolo a go fedisa bothata jono jwa boitekanelo. Go tloga ka Phatwe 2012, dinaga di ka nna 175 di ile tsa dumalana gore di tla leka go laola tsela e motsoko o dirisiwang ka yone. * Le fa go ntse jalo, go na le tlhotlheletso e kgolo e e dirang gore bolwetse jono bo gole. Ngwaga le ngwaga madirelo a motsoko a dirisa diranta di le dibilione go o phasalatsa e le gore di ngoke bareki, segolobogolo basadi le basha ba ba nnang mo dinageng tse di tlhabologang. Tsela e motsoko o tshwakgolang ka yone e dira gore palo ya batho ba le bilione ba o setseng o ba tshwakgotse e nne e le kwa godimo. Fa batho ba gone jaanong ba gogang motsoko ba sa o tlogele, palo ya batho ba ba swang e tlile go oketsega thata mo dingwageng di le masome a manè tse di latelang.
Go phasalatsa le go tshwakgolwa go dirile gore batho ba le bantsi ba ba wetseng mo mokgweng ono, ba eletse e kete ba ka o tlogela. Naoko le ene o ne a wela mo mokgweng ono. O ne a simolola go goga motsoko a le mo dingwageng tsa bolesome. Fa a etsa mokgwa o motsoko o bontshiwang ka one mo metsweding ya tshedimosetso o ne a ikutlwa a le botlhale. Le fa a ne a bona batsadi ba gagwe ba bolawa ke kankere ya makgwafo, o ne a tswelela a goga motsoko tota le fa a ne a godisa barwadi ba gagwe ba babedi. A re: “Ke ne ke tshwenyegile ka go tshwaediwa ke kankere ya makgwafo e bile ke ne ke amegile ka boitekanelo jwa banake, mme gone ke ne ke sa kgone go o tlogela. Ke ne ke akanya gore ga nkitla ke kgona go tlogela go goga motsoko.”
Le fa go ntse jalo, Naoko o ne a tlogela go goga motsoko. O ne a thusiwa ke sone selo se se thusitseng dimilione tsa batho gore ba tlogele go goga motsoko. Ke eng sone seo? Tsweetswee tswelela go bala.
^ ser. 11 Dikgato tseno di akaretsa go ruta batho ka dikotsi tsa go goga motsoko, go thibela madirelo go rekisa motsoko, go oketsa makgetho a motsoko le go dira dithulaganyo tse di tla thusang batho gore ba tlogele go goga motsoko.


text:
GO THUSA LELAPA | LENYALO
Tsela ya go Nna Moreetsi yo o Molemo
KGWETLHO
Molekane wa gago a re: “Ga o a ntheetsa!” Wena o ipolelela jaana: ‘Kana mme ke ne ke reeditse.’ Le fa go ntse jalo, go bonala sentle gore se o se utlwileng se farologane gotlhelele le se molekane wa gago a se buileng. Mme seo se dira gore lo ngangisane gape.
O ka kgona go tila dikgotlhang tseno. Le fa go ntse jalo, sa ntlha o tshwanetse go tlhaloganya gore ke eng se se ka dirang gore o se ka wa utlwa dintlha tsa botlhokwa tse molekane wa gago a di buang—le fa tota o akanya gore o mo reeditse.
LEBAKA LA GO BO GO DIREGA
O iteega tsebe, o lapile kgotsa tsoopedi. Bana ba a goa, thelebishene e lelela kwa godimo mme o akantse ka bothata bongwe jwa kwa tirong. Jaanong molekane wa gago o simolola go bua le wena—sengwe malebana le gore go na le baeng ba ba tlang maitseboa. O koma ka tlhogo o re “Go siame,” a mme gone o utlwile se a se buileng? O ka tswa o sa mo utlwa.
O a fopholetsa. Seno se a tle se tlhalosiwe e le mofuta o o kotsi wa “go bala mogopolo.” O fopholetsa gore se molekane wa gago a se buang se ka tswa se kaya sengwe mme tota go sa nna jalo. Ka sekai, a re re molekane wa gago a re: “O feditse nako e ntsi o bereka morago ga tiro beke eno.” O tsaya gore mosadi wa gago o go tshwaya phoso, mme wa re: “Ga se molato wa me! Ke tshwanetse go bereka nako e e oketsegileng ka gonne o senya madi.” Molekane wa gago—yo tota a neng akantsha gore lo fetse mafelobeke mmogo lo iketlile—o goa jaana: “Nna ke ne ke sa go tshwaye phoso!”
O batla ditharabololo o ise o itse bothata. Marcie * a re: “Ka dinako tse dingwe ke batla fela go tlhalosa kafa ke ikutlwang ka teng, mme Mike o batla go mpolelela gore nka rarabolola seo jang. Ga ke batle go se rarabolola. Ke batla fela gore a itse gore ke ikutlwa jang.” Bothata ke eng fano? Mike o itlhaganeletse go bona tharabololo. Mme seo se ka nna sa felela ka gore a se ka a utlwa dilo dingwe, kgotsa a se ka a utlwa sepe se Marcie a se buang.
Le fa bothata bo ka tswa bo bakwa ke eng, o ka nna jang moreetsi yo o botoka?
SE O KA SE DIRANG
Reetsa ka kelotlhoko. Molekane wa gago o batla go go bolelela sengwe sa botlhokwa, a mme o siametse go mo reetsa? Gongwe ga o a ipaakanya. Gone jaanong mogopolo wa gago o ka tswa o akantse ka dilo tse dingwe. Fa go ntse jalo, o se ka wa dira e kete o reeditse. Fa go kgonega, tlogela se o se dirang mme o reetse molekane wa gago ka kelotlhoko kgotsa o mo kope gore a lete go fitlha o kgona go dira jalo.—Molaomotheo wa Baebele: Jakobe 1:19.
A go bue motho a le mongwe ka nako e le nngwe. Fa e le nako ya gore o reetse, o se ka wa itetla go tsena yo mongwe ganong kgotsa go mo ganetsa. Tshono ya gago ya go bua e tla tla. Ga jaana, reetsa fela.—Molaomotheo wa Baebele: Diane 18:13.
Botsa dipotso. Seno se tla dira gore o kgone go tlhaloganya botoka se molekane wa gago a se buang. Marcie, yo o nopotsweng pelenyana, a re: “Ke a itumela fa Mike a botsa dipotso. Seno se bontsha gore o kgatlhegela se ke se buang.”
Se reetse mafoko fela, reetsa le se a se kayang. Leka go tlhaloganya gore molekane wa gago a reng o lebile tsela e a itshikinyang mmele ka yone, a tsamaisang matlho ka yone le segalo sa lentswe la gagwe. Mafoko a a reng “Go siame” a ka tswa a kaya “Ga go a siama”—go ikaegile ka gore a buiwa jang. Mafoko a a reng “Ga o ke o ithaopa go nthusa” tota a ka tswa a kaya gore “Ke ikutlwa e kete ga o ntseye ke le botlhokwa.” Leka go tlhaloganya se tota se kaiwang, le fa se sa buiwe. Go seng jalo, lo ka felela lo ngangisana ka se se builweng go na le go tlhoma mogopolo mo go se se neng se kaiwa.
Tswelela o ntse o reeditse. O se ka wa tlhokomologa kgang kgotsa wa tsamaya, tota le fa o sa rate se o se utlwang. Ka sekai, o ka dirang fa molekane wa gago a go tshwaya phoso? Gregory, yo o nang le dingwaga di feta 60 a nyetse o gakolola jaana: “Tswelela o ntse o reeditse. Reetsa ka pelo yotlhe se molekane wa gago a se buang. Seno se tlhoka gore o bo o godile mo tlhaloganyong, mme se solegela molemo.”—Molaomotheo wa Baebele: Diane 18:15.
Bontsha gore o kgatlhegela molekane wa gago go tswa pelong. Go reetsa ka kelotlhoko ga se sengwe fela se o ka se dirang mme ke tsela ya go bontsha lorato. Fa o kgatlhegela go tswa pelong se molekane wa gago a se buang, go reetsa e tla nna sengwe se se itlelang motlhofo fela. Ka tsela eno o tla bo o latela kgakololo eno ya Baebele: “Elang tlhoko dilo tse di amang ba bangwe, e seng tse di amang lona fela.”—Bafilipi 2:4, Good News Translation.
^ ser. 9 Maina mo setlhogong seno a fetotswe.


text:
BASHA BA BOTSA JAANA
Nka Dirang Fa ke Na le Bothata Jwa Botsogo?—Karolo 2
Mathata a botsogo a tla ka ditsela tse di farologaneng.
Batho ba bangwe ba na le matshwao a a bonalang ka fa ntle, fa ba bangwe bone mathata a bone a ba ama kafa gare fela.
Mathata a mangwe ke a nakwana fa a mangwe e le a a nnelang ruri mme a baka dikgwetlho letsatsi le letsatsi.
A mangwe a ka alafiwa kgotsa a kgona go laolwa, mme a mangwe a a etegela fa nako e ntse e tsamaya—gongwe e bile a ka bolaya.
Basha ba lebana le mefuta yotlhe ya mathata a botsogo a a tlhalositsweng fano. Mo setlhogong seno o tla utlwa ka ba le banè ba ba nang le mathata a a ntseng jalo. Fa e le gore le wena o na le bothata jwa botsogo, gongwe o ka kgothadiwa ke dikakgelo tsa bone.
GUÉNAELLE
Selo se se boima thata mo go nna ke go amogela gore ke ka se kgone go dira dilo dingwe. Go na le dilo di le dintsi tse ke batlang go di dira mme letsatsi le letsatsi ke tshwanelwa ke go dira dilo go ya ka seemo sa me.
Ke na le bolwetse jwa motor-neuromuscular disorder jo bo dirang gore boboko jwa me bo se ka jwa romela tshedimosetso sentle mo mmeleng. Ka dinako dingwe dikarolo tse di farologaneng tsa mmele wa me, go tloga kwa tlhogong go fitlha kwa menwaneng ya maoto, di a roroma kana di swa bogatsu. Ke thatafalelwa ke go dira dilo tse di sa reng sepe tse di jaaka go suta, go bua, go bala, go kwala le go tlhaloganya ba bangwe. Fa go le boima thata, bagolwane ba phuthego ya me ba rapela le nna. Fa ba dira jalo, ke ikutlwa ke le botoka ka yone nako eo.
Le fa nka lebana le teko le fa e le efe, ke dumela gore Jehofa Modimo o nna a le gone go nnonotsha. Ga ke batle go letla gore bolwetse jwa me bo nthibele go mo direla ka botlalo. Ke dira gore selo se se tlang pele mo botshelong jwa me e nne go thusa ba bangwe go ithuta ka tsholofetso ya Baebele ya gore go ise go ye kae Jehofa Modimo o tla dira lefatshe paradaise, e mo go yone go tla bong go sa tlhole go na le pogo.
Se o ka akanyang ka sone: O ka bontsha ba bangwe kutlwelobotlhoko jang, jaaka Guénaelle a ile a dira?
ZACHARY
Fa ke ne ke na le dingwaga di le 16, go ne ga lemogiwa gore ke na le mofuta mongwe wa kankere ya boboko e e etegelang ka bonako. Dingaka di ne tsa mpolelela gore ke tla tshela dikgwedi di le robedi fela. Fa e sa le ka nako eo ke ntse ke kgaratlhela go nna le botsogo jo bo botoka.
Gone jaanong ke sule mohama kafa mojeng, ka ntlha ya karolo e ditlhagala di leng mo go yone. E re ka ke palelwa ke go tsamaya, ka metlha go tshwanetse ga bo go na le mongwe mo lapeng go nthusa.
Go etegela ga bolwetse jwa me go dirile gore go nne thata gore ke kgone go bua sentle. Nkile ka bo ke le motho yo o matlhagatlhaga tota, ke itumelela metshameko e e jaaka waterskiing, baseketebolo le volleyball. E re ka ke le mongwe wa Basupi ba ga Jehofa, ke ne ke tlhagafetse mo bodireding jwa Bokeresete. Ga ke dumele gore batho ba le bantsi ba a tlhaloganya gore go ntse jang go palelwa ke go dira dilo tse o di ratang thata.
Mafoko a a mo go Isaia 57:15 a a nkgothatsa ka gonne a ntlhomamisetsa gore Jehofa Modimo o thusa batho ba ba ‘moya o gateletsweng’ le gore o amega ka nna. Gape Isaia 35:6 e na le tsholofetso ya ga Jehofa ya gore ke tla kgona go boa ke tsamaya gape le go mo direla ke na le botsogo jo bo itekanetseng.
Le fa gone ka dinako dingwe go ka nna thata go lebana le bolwetse jwa me, ke tlhomamisegile gore Jehofa o nkeme nokeng. Thapelo e nthusa gore ka metlha ke nne le mongwe yo nka buang le ene fa ke ikutlwa ke tshwenyegile kgotsa ke utlwa e kete ke tloga ke swa. Ga go na sepe se se ka nkgaoganyang le lorato lwa ga Jehofa.
Zachary o tlhokafetse a na le dingwaga di le 18, dikgwedi di le pedi morago ga potsolotso eno. Tumelo ya gagwe mo tsholofetsong ya Modimo ya gore o tla tsosetsa batho mo lefatsheng la paradaise e ne ya nna e nonofile go fitlha a swa.
Se o ka akanyang ka sone: Thapelo e ka go thusa jang go ipoloka mo loratong lwa Modimo, fela jaaka e ile ya thusa Zachary?
ANAÏS
Morago ga malatsi a le mmalwa fela ke sena go tsholwa, ke ne ka tshologa madi a mantsi thata mo bobokong mo go neng ga dira gore mmele otlhe wa me o golafale, segolobogolo maoto.
Gompieno ke kgona go tsamaya sekgala se sekhutshwane ka sedirisiwa se se nthusang go tsamaya, mme gantsi ke tlhoka setulo sa maotwana gore ke tsamatsamae. Gape ke a tle ke gagamale mesifa ka tshoganyetso, mo go dirang gore ke se ka ka dira ditiro dingwe sentle tse di jaaka go kwala ka seatla.
Kwantle ga gore bolwetse jwa me ka bojone fela bo ngomola pelo, kalafi ya jone le yone e na le dikgwetlho dingwe. Ga ke bolo go nna ke ya go sidilwa makgetlho a le mmalwa ka beke. Ke ile ka dira karo ya me ya ntlha e kgolo fa ke ne ke na le dingwaga di le tlhano mme fa e sa le ka nako eo, ke dirile tse dingwe gape di le tharo. Tse pedi tsa bofelo di ne di le boima ka gonne ke ile ka fetsa dikgwedi di le tharo ke se kwa gae gore ke sidilege.
Lelapa la gaetsho le nthusitse fela thata. Re dira metlae mmogo mme seo se nthusa thata fa ke kgobegile marapo. Mmè le bomorwadiarre ba nthusa gore ke nne ke le montle, e re ka ke sa kgone go dira seno ke le esi. Ke utlwisiwa botlhoko ke gore ga ke kgone go rwala dikwaekwae. Mme ke ne ka kgona go di rwala gangwe fela fa ke ne ke sa le ngwana, ka go gagaba ke tsentse diatla mo ditlhakong, mme rotlhe re ne ra swa ka ditshego!
Ga ke tlhome mogopolo thata mo bolwetseng jwa me. Ke ithuta dipuo. Ke kgona go thuma le fa ke sa kgone go lelesela le makhubu kgotsa go relela mo aeseng. E re ka ke le mongwe wa Basupi ba ga Jehofa, ke rata go ya kwa bodireding le go bolelela ba bangwe ka tumelo ya me. Go bonala batho ba reetsa ka kelotlhoko thata fa ke bua le bone.
Batsadi ba me ba nthutile ke sa le monnye gore boemo jwa me ke jwa nakwana fela. Fa e sa le ka nako eo, ke nonotshitse tumelo ya me mo go Jehofa le mo tsholofetsong ya gagwe ya gore o tla fedisa pogo yotlhe, go akaretsa le ya me. Seno se nnonotsha gore ke tswelele pele.—Tshenolo 21:3, 4.
Se o ka akanyang ka sone: Fela jaaka Anaïs, o ka dira jang gore o se ka wa tlhoma mogopolo thata mo bolwetseng jwa gago?
JULIANA
Ke na le bolwetse jo bo botlhoko jo bo dirang gore disele tse di lwantshang malwetse di tlhasele disele tse di siameng tsa mmele, mme bo ka ama pelo, makgwafo le madi. Bo setse bo amile diphilo tsa me.
Fa ke ne ke na le dingwaga di le lesome go ne ga lemogiwa gore ke na le bolwetse jwa lupus, jo bo dirileng gore ke opelwe, ke nne le letsapa le legolo le go fetofetoga ga maikutlo. Ka dinako tse dingwe ke ikutlwa ke se na mosola.
Fa ke ne ke na le dingwaga di le 13, mongwe wa Basupi ba ga Jehofa o ne a etela kwa lapeng. O ne a mpalela Isaia 41:10, e mo go yone Jehofa Modimo a reng: “O se ka wa boifa, gonne ke na le wena. . . . Ruri ke tla go ngangatlela ka thata ka seatla sa me sa moja sa tshiamo.” Ke ne ka simolola go ithuta Baebele le Basupi ba ga Jehofa ka yone nako eo. Go setse go fetile dingwaga di le robedi, mme ke direla Modimo ka pelo yotlhe, e bile ke ititeile sehuba gore ke se ka ka letlelela bolwetse jwa me bo ntaola. Ke dumela gore Jehofa o nneile “maatla a a fetang a a tlwaelegileng,” gore ke tswelele ke leba dilo ka tsela e e tshwanetseng.—2 Bakorintha 4:7.
Se o ka akanyang ka sone: Isaia 41:10 e ka go thusa jang gore o tswelele o leba dilo ka tsela e e tshwanetseng fela jaaka e ile ya thusa Juliana?


text:
Greatlifetogo.com is currently hosted at GoDaddy. This domain is connected to IP address 50.63.202.35 which is hosted on a server that appears to be located in Scottsdale, United States.
Thousands of established websites trust their hosting needs at GoDaddy. Here at HostCabi we can offer the following discount for new GoDaddy customers:
Greatlifetogo.com's traffic graphs
areatlifetogo, breatlifetogo, creatlifetogo, dreatlifetogo, ereatlifetogo, freatlifetogo, greatlifetogo, hreatlifetogo, ireatlifetogo, jreatlifetogo, kreatlifetogo, lreatlifetogo, mreatlifetogo, nreatlifetogo, oreatlifetogo, preatlifetogo, qreatlifetogo, rreatlifetogo, sreatlifetogo, treatlifetogo, ureatlifetogo, vreatlifetogo, wreatlifetogo, xreatlifetogo, yreatlifetogo, zreatlifetogo, gaeatlifetogo, gbeatlifetogo, gceatlifetogo, gdeatlifetogo, geeatlifetogo, gfeatlifetogo, ggeatlifetogo, gheatlifetogo, gieatlifetogo, gjeatlifetogo, gkeatlifetogo, gleatlifetogo, gmeatlifetogo, gneatlifetogo, goeatlifetogo, gpeatlifetogo, gqeatlifetogo, greatlifetogo, ... Show all misspelling options for: Greatlifetogo


text:
Genesise 2:1-25
4 Eno ke polelo ya ditiragalo tsa magodimo le lefatshe mo nakong ya go bopiwa ga tsone, mo letsatsing le Jehofa Modimo a neng a dira lefatshe le legodimo ka lone.
5 Jaanong go ne go ise go fitlhelwe setlhatshana sepe sa naga mo lefatsheng e bile go ise go tlhoge dimela dipe tsa naga, ka gonne Jehofa Modimo o ne a ise a dire gore pula e ne mo lefatsheng e bile go ne go se na motho ope yo o neng a ka lema mmu. 6 Mme mouwane o ne o tle o tlhatloge mo lefatsheng mme o nosetse lefatshe lotlhe.
7 Mme Jehofa Modimo a bopa motho ka lorole lo lo tswang mo mmung a ba a budulela moya wa botshelo mo teng ga maroba a dinko tsa gagwe, mme motho a nna moya o o tshelang. 8 Mo godimo ga moo, Jehofa Modimo a jala tshingwana mo Edene, go ela kwa botlhaba, mme a baya gone motho yo a mmopileng. 9 Ka jalo Jehofa Modimo a dira gore go mele mo mmung setlhare sengwe le sengwe se se eletsegang mo ponong ya motho e bile se le molemo go ka nna dijo le setlhare sa botshelo mo gare ga tshingwana le setlhare sa kitso ya molemo le bosula.
10 Jaanong go ne go na le noka e e neng e elela go tswa mo Edene e nosetsa tshingwana, go tswa moo ya simolola go kgaogana ya nna maphata a le manè. 11 Leina la ya ntlha ke Pishone; ke yone e e potologang lefatshe lotlhe la Hafila, kwa go nang le gouta gone. 12 Mme gouta ya lefatshe leo e molemo. Gape go na le boroku jwa beteleuma le leje la onikise. 13 Mme leina la noka ya bobedi ke Gihone; ke yone e e potologang lefatshe lotlhe la Kushe. 14 Mme leina la noka ya boraro ke Hidekele; ke yone e e yang kwa botlhaba jwa Asiria. Mme noka ya bonè ke Euferatese.
15 Mme Jehofa Modimo a tsaya monna a mmaya mo tshingwaneng ya Edene gore a e leme a ba a e tlhokomele. 16 Gape Jehofa Modimo o ne a naya monna taolo eno: “O ka nna wa ja mo setlhareng sengwe le sengwe sa tshingwana gore o bo o kgotsofale. 17 Mme fa e le setlhare sa kitso ya molemo le bosula sone o se ka wa ja mo go sone, gonne ka letsatsi le o jang mo go sone ruri o tla swa.”
18 Mme Jehofa Modimo a tswelela a re: “Ga go molemo gore monna a nne a le nosi. Ke tlile go mo direla mothusi, gore e nne motlatsi wa gagwe.” 19 Jaanong Jehofa Modimo o ne a bopa sebatana sengwe le sengwe sa naga le sebopiwa sengwe le sengwe se se fofang sa magodimo ka mmu, mme a di tlisa kwa monneng go bona gore o ne a tla raya nngwe le nngwe ya tsone leina a reng; mme le fa e le eng fela se a neng a se bitsa sone, moya mongwe le mongwe o o tshelang, seo e ne e le leina la one. 20 Ka jalo monna o ne a raya diruiwa tsotlhe le dibopiwa tse di fofang tsa magodimo le sebatana sengwe le sengwe sa naga maina, mme ga fitlhelwa monna ene a se na mothusi ope yo e leng motlatsi wa gagwe. 21 Ka gone Jehofa Modimo a dira gore monna a welwe ke boroko jo bogolo mme, fa a sa ntse a robetse, a tsaya longwe lwa dikgopo tsa gagwe mme a tswala nama mo le neng le le gone. 22 Mme Jehofa Modimo a dira logopo lo a lo tsereng mo monneng go nna mosadi a bo a mo tlisa kwa monneng.
23 Foo monna a re:
“Kgabagare yono ke lerapo la marapo a me
Le nama ya nama ya me.
Yono o tla bidiwa Mosadi,
Ka gonne o ntshitswe mo monneng.”
24 Ke gone ka moo monna o tla tlogelang rraagwe le mmaagwe mme o tla ngaparela mosadi wa gagwe mme ba tla nna nama e le nngwe. 25 Mme boobabedi ba ne ba ntse fela ba sa ikatega, monna le mosadi wa gagwe, mme le fa go ntse jalo ba ne ba sa tlhabiwe ke ditlhong.


text:
TSOGANG! LWETSE 2014
Go Lepalepana le Letsapa le le Tseneletseng
Letsapa le le tseneletseng le le bakiwang ke tiro le ka dira gore o lwale kgotsa o se ka wa itumela. O ka dirang ka gone?
Ditiragalo Tsa Lefatshe
Ditlhogo di akaretsa: molao wa gore bana ba tlhokomele batsadi ba ba tsofetseng, dikgoka kgatlhanong le basadi, dilo tse e seng tsa mmatota tse di dirilweng ka botswerere.
Go Lepalepana le Letsapa le le Tseneletseng
Dintlha tse nne go go thusa gore o se ka wa bolaiwa ke tiro.
Thapelo
A re tshwanetse go rapela baengele kgotsa baitshepi?
Kafa o ka Tlogelang go Boloka Sekgopi ka Gone
Go itshwarela molekane wa gago ka ntlha ya sengwe se se utlwisang botlhoko se a se dirileng, a o tshwanetse go fokotsa bomasisi jwa gone kgotsa le e leng go dira e kete ga go ise go ke go direge?
Bolwetse Jwa Sukiri—A o Ka Fokotsa Kotsi ya Gore bo go Tshware?
Diperesente di ka nna 90 tsa batho ba ba tshwerweng ke prediabetes ga ba itse.
Spain e Leleka Ba-Morisco
Go lelekiwa gono ga lekgolo la bo17 la dingwaga go ile ga dira gore go nne le naga e e leng ya Bakatoliki fela.
Dinyurone Tse di Tsibosang Tsie fa e Fofa
Go tla jang gore segopa sa ditsie se fofe se sa thulane?
Tse Dingwe
Nka Tlhalosa Jang Se ke Se Dumelang ka Tlhakanelodikobo?
A o ka dirisa Baebele go tlhalosa se o se dumelang ka tlhakanelodikobo fa o ka bodiwa gore ‘A ga o ise o tlhakanele dikobo?’
Se Basha ba se Buang ka go Beela Dilo Nako e e Tlang
Utlwa se basha ba se buang ka dikotsi tsa go beela dilo nako e e tlang le melemo ya go dirisa nako ya gago ka botlhale.
Modimo o Romela Moshe Kwa Egepeto
Moshe le Arone ba ne ba nna pelokgale fa ba bua le Faro yo o maatla. Itseeleng diporojeke tseno mme lo tlotle ka tsone lo le lelapa.


text:
A Modimo o Tla Nthusa Fa ke Mo Rapela?
Karabo ya Baebele
Ee, Modimo o thusa batho ba ba mo kopang ka pelo yotlhe dilo tse di dumalanang le thato ya gagwe. Tota le fa o ise o ke o rapele, dikai tsa Baebele tsa batho ba ba ileng ba rapela ba re, “Modimo nthuse” di ka go kgothatsa. Ka sekai:
“
A ko o nthuse Jehofa Modimo wa me; a ko o mpoloke ka fa boutlwelongbotlhoko jwa gago.”—Pesalema 109:26, Baebele e e Boitshepo.
“
Ke a tlhoka e bile ke humanegile: Modimo, a ko o nthuse.”—Pesalema 69:6, Douay Version.
Gone ke boammaaruri gore, mokwadi wa mafoko ao o ne a na le tumelo e e nonofileng mo Modimong. Mme gone, Modimo o reetsa botlhe ba ba tlang kwa go ene ba na le boikutlo jo bo siameng, ba ba “
pelo e phatlogileng” kgotsa ba ba “
moya o pitlaganeng.”—Pesalema 34:18.
Ga o a tshwanela go boifa gore Modimo o kgakala thata mo a ka se kang a tshwenyega ka mathata a gago. Baebele ya re: “
Jehofa o kwa godimo, mme le fa go ntse jalo o bona yo o ikokobeditseng; mme yo o ikgodisang o mo itsetse kgakala fela.” (Pesalema 138:6) Tota e bile, nako nngwe Jesu o ne a raya barutwa ba gagwe a re: “
Meriri ya ditlhogo tsa lona e badilwe yotlhe.” (Mathaio 10:30) Modimo o go itse go feta kafa o ikitseng ka teng. Ruri Modimo o tla go reetsa fa o rapela o kopa gore a go thuse ka dilo tse di go tlhobaetsang!—1 Petere 5:7.


text:
Diholo Tsa Bogosi di le 1 000—Tiro e Ntse e a Tswelela
Ka Phatwe 2013, Basupi ba ga Jehofa kwa Philippines ba ne ba fitlhelela kgato e kgolo ya botlhokwa fa Holo ya Bogosi ya bo1 000 e ne e agiwa go dirisiwa thulaganyo e e kgethegileng ya kago. Fela jaaka mo dinageng di le dintsi, gantsi diphuthego tsa kwa Philippines ga di na madi kgotsa maitemogelo a go ikagela Diholo tsa Bogosi kwantle ga thuso. Ka dingwaga di le dintsi, bangwe ba ne ba kopanela mo magaeng a bone, fa ba bangwe bone ba ne ba kopanela mo dikagong tse dinnye tse di dirilweng ka lotlhaka lwa bampuse.
Go oketsega ga palo ya Basupi ba ga Jehofa kwa Philippines le mo dinageng tse dintsi go ne ga dira gore go tlhokege Diholo tsa Bogosi tse di oketsegileng. Ka ntlha ya seno, ka 1999 Setlhopa se se Laolang sa Basupi ba ga Jehofa se ne sa tlhoma thulaganyo ya go aga Diholo tsa Bogosi mo dinageng tse di humanegileng. Mo thulaganyong eno, Basupi ba mo lefelong leo ba ntsha meneelo e ba e kgonang mme e kopanngwa le meneelo e e tswang mo dinageng tse dingwe. Badiri ba ba thapisitsweng ba kago ba rulaganngwa ka ditlhopha go thusa diphuthego go ikagela Diholo tsa Bogosi. Ka Ngwanatsele 2001, thulaganyo eno e e dirisiwang mo lefatsheng lotlhe e ne ya simololwa kwa Philippines.
Iluminado ke leloko la phuthego ya kwa Marilao, Bulacan, kwa Holo ya Bogosi ya bo1 000 e neng ya agiwa gone. O ne a re: “Ruri ke bone bokaulengwe jwa Bokeresete. Ba le bantsi ba ne ba ithaopile—banna le basadi, basha le bagolo. Re ile ra dira mmogo mo letsatsing le le fisang. Le fa re ne re lapile morago ga tiro ya letsatsi, go ne go itumedisa go bona se re se fitlheletseng mmogo.”
Batho ba e seng Basupi le bone ba ne ba kgatlhiwa ke go bona maiteko a baithaopi bano. Mong wa teraka e e neng e tlisitse motlhaba le matlapana kwa setsheng o ne a re: “E kete lo ditshoswane—lo bantsi! Mongwe le mongwe o a thusa. Ke la ntlha ke bona sengwe sa go nna jaana.”
Baithaopi ba ne ba fetsa kago mo dibekeng tse di kafa tlase ga tse thataro go tloga ka nako e ba neng ba simolola go aga lobota. Go fetsa kago ya Holo ya Bogosi ka bonako go ne ga letla maloko a phuthego gore ba nne le seabe ka botlalo mo tirong ya botlhokwa ya go rera dikgang tse di molemo tsa Bogosi jwa Modimo.—Mathaio 24:14.
Ellen, leloko le lengwe la phuthego ya lefelo leo, a re: “Re ne re sa kgone go tsena rotlhe mo Holong ya rona ya Bogosi ya pele, mme bontsi jwa rona re ne re tshwanelwa ke go nna kwa ntle. Holo ya Bogosi e ntšha e ntle e bile rotlhe re kgona go nna sentle mme re solegelwa molemo ke thuto le kgothatso e re e newang kwa dipokanong.”


text:
O Leba Isagwe Jang?
A lefatshe la rona le . . .
ka se fetoge?
tla nna maswe le go feta?
tla nna botoka?
SE BAEBELE E SE RUTANG
“Modimo . . . o tla phimola dikeledi tsotlhe mo matlhong a bone, mme loso lo tla bo lo seyo, le fa e le khutsafalo le fa e le selelo le fa e le botlhoko di tla bo di sa tlhole di le gone. Dilo tsa pele di fetile.”—Tshenolo 21:3, 4, Thanolo ya Lefatshe le Lesha.
KAFA SEO SE KA RE SOLEGELANG MOLEMO KA GONE
Re tla nna le tiro e e molemo le e e kgotsofatsang.—Isaia 65:21-23.
Ga go kitla go nna le bolwetse kgotsa pogo ya mofuta ope fela.—Isaia 25:8; 33:24.
Re tla nna le botshelo jo bo itumedisang le jo bo nnelang ruri le ba lelapa le ditsala.—Pesalema 37:11, 29.
A TOTA RE KA DUMELA SE BAEBELE E SE RUTANG?
Ee, ka ntlha ya mabaka a ka nna mabedi:
Modimo o na le bokgoni jwa go diragatsa tsholofetso ya gagwe. Mo Baebeleng, Jehofa Modimo ke ene fela a bidiwang “Mothatayotlhe,” ka gonne o na le maatla a magolo. (Tshenolo 15:3) Ka jalo, o kgona go diragatsa tsholofetso ya gagwe ya go fetola lefatshe gore le nne botoka. Fela jaaka Baebele e tlhalosa, “mo Modimong dilo tsotlhe di a kgonega.”—Mathaio 19:26.
Modimo o na le keletso ya go diragatsa tsholofetso ya gagwe. Ka sekai, Jehofa o “tlhologelelwa” go tsosa batho ba ba suleng.—Jobe 14:14, 15.
Gape Baebele e bontsha gore Morwa Modimo, e bong Jesu o ne a fodisa balwetse. Ke eng fa a ne a dira jalo? Ka gonne o ne a batla go dira jalo. (Mareko 1:40, 41) Fela jaaka Rraagwe, Jesu o ne a eletsa go thusa batho ba ba tlhokang.—Johane 14:9.
Ka jalo, re ka tlhomamisega gore Jehofa le Jesu ba batla go re thusa e le gore re nne le isagwe e e itumedisang!—Pesalema 72:12-14; 145:16; 2 Petere 3:9.
SE O KA AKANYANG KA SONE
Modimo o tla tokafatsa jang lefatshe la rona?
Baebele e araba potso eo mo go MATHAIO 6:9, 10 le mo go DANIELE 2:44.


text:
KGAOLO YA LESOMETHATARO
Ema o Nitame mo Kobamelong ya Boammaaruri
Baebele e ruta eng ka go dirisa ditshwantsho?
Bakeresete ba leba jang malatsi a a ketekwang a bodumedi?
O ka tlhalosetsa ba bangwe jang ka bodumedi jwa gago kwantle ga go ba kgopisa?
A RE re o ile wa lemoga gore tikologo yotlhe e o nnang mo go yone e leswafaditswe ka tsela nngwe. Go na le mongwe yo o ntseng a latlhela dilo tse di botlhole mo lefelong la gaeno mme lo sa mmone, mme jaanong dilo tseno di tsenya botshelo jwa lona mo kotsing. O ne o tla dira eng? Ga go pelaelo gore o ne o tla fuduga mo lefelong leo fa o ne o ka kgona. Mme fa o sena go fuduga, o sa ntse o tla tshwanelwa ke go araba potso eno e e botlhokwa, ‘A ga ke a tsenwa ke botlhole?’
2 Go ntse fela jalo le ka bodumedi jwa maaka. Baebele e bontsha gore kobamelo e ntseng jalo e leswafaditswe ke dithuto tse di leswe le ditlwaelo tsa yone. (2 Bakorintha 6:17) Ke gone ka moo go leng botlhokwa gore o tswe mo go “Babelona o Mogolo,” e leng bodumedi jotlhe jwa maaka. (Tshenolo 18:2, 4) A o dirile jalo? Re a go akgola fa e le gore o setse o dirile jalo. Mme go dira jalo ga se fela kgang ya go kgaogana le bodumedi jwa maaka. Fa o sena go dira jalo, o tshwanetse go ipotsa go re, ‘A ke sa ntse ke na le matshwao mangwe a bodumedi jwa maaka?’ A ko o akanye ka dikai tse di latelang.
DITSHWANTSHO LE GO OBAMELA BAGOLOGOLWANE
3 Batho bangwe ba feditse dingwaga di le dintsi ba na le ditshwantsho tsa bodumedi mo matlong a bone. A le wena o na le tsone? Fa e le gore o na le tsone, o ka nna wa akanya gore ga go a tlwaelega kgotsa gore ga go a siama go rapela Modimo o sa di dirise. E bile o ka tswa o sa batle go kgaogana le dingwe tsa tsone. Mme Modimo ke ene a tlhalosang gore o tshwanetse a obamelwa jang, e bile Baebele e ruta gore ga a batle gore re dirise ditshwantsho. (Ekesodo 20:4, 5; Pesalema 115:4-8; Isaia 42:8; 1 Johane 5:21) Ka jalo, o ka ema o nitame mo kobamelong ya boammaaruri ka go senya dilo dipe fela tse o nang le tsone tse di amanang le kobamelo ya maaka. Leka go di leba ka tsela e Jehofa a di lebang ka yone—jaaka dilo tse di “makgapha.”—Duteronome 27:15.
4 Kobamelo ya bagologolwane le yone e atile mo ditumelong di le dintsi tsa maaka. Pele bangwe ba ithuta Baebele, ba ne ba dumela gore baswi ba a ikutlwa mme ba kwa lefelong lengwe le le sa bonaleng le gore ba ka kgona go thusa batshedi kana go ba gobatsa. Gongwe le wena o ne o tle o dire dilo di le dintsi go leka go itumedisa bagologolwane ba gago ba ba suleng. Mme jaaka o ithutile mo Kgaolong ya 6 ya buka eno, ga go na gope kwa baswi ba tshelang gone. Ka jalo, go leka go bua le bone ga go na go thusa ka sepe. Melaetsa epe fela e go bonalang e kete e tswa kwa mothong mongwe yo o suleng yo re neng re mo rata thata tota e tswa kwa madimoneng. Ka jalo, Jehofa o ne a iletsa Baiseraele go leka go bua le baswi kgotsa go nna le seabe mo ditirong tsa bodimona jwa mofuta ope fela.—Duteronome 18:10-12.
5 O ka dira eng fa e le gore mo nakong e e fetileng o ne o dirisa ditshwantsho kgotsa o obamela bagologolwane? Bala ditemana dingwe tsa Baebele o bo o tlhatlhanye ka tsone tse di bontshang kafa Modimo a lebang dilo tseno ka gone. Rapela Jehofa letsatsi le letsatsi o mmolelele ka keletso e o nang le yone ya go batla go ema o nitame mo kobamelong ya boammaaruri, mme o mo kope gore a go thuse go akanya ka tsela e a akanyang ka yone.—Isaia 55:9.
BAKERESETE BA BOGOLOGOLO BA NE BA SA KETEKE KERESEMOSE
6 Kobamelo ya motho e ka leswafadiwa ke bodumedi jwa maaka fa e le gore mo go jone go ketekwa malatsi a a rategang thata a bodumedi. Ka sekai, akanya ka Keresemose. Ga twe Keresemose ke letsatsi la go keteka botsalo jwa ga Jesu Keresete, mme mo e ka nnang bodumedi bongwe le bongwe jo bo ipolelang gore ke jwa Bokeresete bo a e keteka. Le fa go ntse jalo, ga go na bosupi bope jo bo bontshang gore barutwa ba ga Jesu ba lekgolo la ntlha la dingwaga ba ne ba keteka letsatsi leo. Buka ya setlhogo se se reng Sacred Origins of Profound Things e tlhalosa jaana: “Dingwaga di le makgolo a mabedi morago ga botsalo jwa ga Keresete, ga go na ope yo o neng a itse gore o tsetswe leng, e bile ke batho ba le mmalwa fela ba ba neng ba itshwenya ka go batla go itse letsatsi le a tsetsweng ka lone.”
7 Tota le fa barutwa ba ga Jesu ba ka bo ba ne ba itse gore o tsetswe ka letsatsi lefe, ba ne ba se kitla ba le keteka. Ka ntlha yang? Ka gonne jaaka fa The World Book Encyclopedia e tlhalosa, Bakeresete ba pele “ba ne ba leba go ketekwa ga letsatsi lepe la botsalo e le ngwao ya boheitane.” Meletlo e mebedi fela ya botsalo e e umakiwang mo Baebeleng ke ya babusi ba babedi ba ba neng ba sa obamele Jehofa. (Genesise 40:20; Mareko 6:21) Gape, meletlo ya botsalo e ne e ketekwa go tlotla medingwana ya boheitane. Ka sekai, ka May 24, Baroma ba ne ba keteka botsalo jwa modingwana yo o bidiwang Diana. Mo letsatsing le le latelang, ba ne ba keteka botsalo jwa modimo wa letsatsi e bong Apollo. Ka gone, meletlo ya botsalo e ne e le ya boheitane, e seng ya Bokeresete.
8 Go na le lebaka le lengwe gape la go bo Bakeresete ba lekgolo la ntlha la dingwaga ba ne ba sa keteke botsalo jwa ga Jesu. Ga go pelaelo gore barutwa ba gagwe ba ne ba itse gore meletlo ya malatsi a botsalo e ne e amana le go dumela mo botlhoding. Ka sekai, Bagerika le Baroma ba le bantsi ba metlha ya bogologolo ba ne ba dumela gore fa motho a tsalwa, go ne go na le moya mongwe o o neng o mo okama o bo o mo sireletsa botshelo jotlhe jwa gagwe. Buka ya The Lore of Birthdays ya re “moya ono o ne o amana ka tsela nngwe e e gakgamatsang le modimo mongwe yo o tsetsweng ka lone letsatsi le motho yoo a tsalwang ka lone.” Ga go pelaelo gore Jehofa o ne a se kitla a itumelela mokete ope fela o o neng o tla golaganya botsalo jwa ga Jesu le botlhodi. (Isaia 65:11, 12) Ka jalo, go tlile jang gore batho ba le bantsi ba keteke Keresemose?
TSHIMOLOGO YA KERESEMOSE
9 Batho ba simolotse go keteka botsalo jwa ga Jesu ka December 25 makgolo a le mmalwa a dingwaga morago ga fa Jesu a sena go tshela mo lefatsheng. Mme leo ga se lone letsatsi le Jesu a tsetsweng ka lone, ka gonne go bonala a tsetswe ka October.* Ka jalo, ke ka ntlha yang fa go ne ga tlhophiwa letsatsi la December 25? Ga go pelaelo gore bangwe ba moragonyana ba neng ba ipolela gore ke Bakeresete ba ne ba “eletsa gore letlha leo le tsamaisane le letlha la moletlo wa Baroma wa boheitane wa go keteka ‘botsalo jwa letsatsi le le ka se kang la fenngwa.’ ” (The New Encyclopædia Britannica) Mo nakong ya mariga, fa letsatsi le ne le lebega le le bokoa, baheitane ba ne ba tshwara meletlo ya go dira gore letsatsi leno le le neng le ba thuthafatsa le go ba naya lesedi le boe kwa le ileng gone. Go ne ga akanngwa gore December 25 ke lone letlha le letsatsi le neng le boa ka lone. Baeteledipele ba bodumedi ba ne ba leka go sokolola baheitane bano ka go amogela moletlo ono ba bo ba dira gore o lebege e kete ke wa “Bokeresete.”#
10 Keresemose e simologile bogologolo mo boheitaneng. E re ka Keresemose e sa thewa mo Dikwalong, e ne ya thibelwa kwa Engelane le kwa dinageng dingwe tse di neng di laolwa ke Amerika mo lekgolong la bo 17 la dingwaga. E bile, motho ope fela yo o neng a sa ye tirong ka letsatsi la Keresemose o ne a otlhaiwa ka go duedisiwa madi a a rileng. Le fa go ntse jalo, go ise go ye kae, e ne ya simolola go tuma gape mme ga nna le malatsi a mangwe gape a masha a a ketekwang. Keresemose e ne ya boa gape ya nna letsatsi le legolo le le ketekwang, mme e sa ntse e le letsatsi le legolo jalo le mo dinageng di le dintsi. Mme e re ka Keresemose e amana le bodumedi jwa maaka, batho ba ba batlang go itumedisa Modimo ga ba e keteke e bile ga ba keteke letsatsi lepe le lengwe le go ketekwa ga lone simologileng mo kobamelong ya boheitane.%
A KGANG YA GORE MALATSI ANO A A KETEKWANG A SIMOLOGILE JANG E BOTLHOKWA?
11 Batho bangwe ba a dumela gore malatsi a a jaaka Keresemose a simologile mo boheitaneng mme ba sa ntse ba akanya gore ga go phoso go a keteka. Tota e bile, batho ba le bantsi ga ba akanye ka kobamelo ya maaka fa ba keteka malatsi mangwe. Dinako tseno gape di naya malapa tshono ya go atamalana. A eno ke tsela e le wena o akanyang ka yone? Fa e le gore o akanya jalo, ga go pelaelo gore go rata lelapa, e seng bodumedi jwa maaka, ke gone go dirang gore go nne thata gore o eme o nitame mo kobamelong ya boammaaruri. Tlhomamisega gore Jehofa, ene yo o simolotseng lelapa, o batla gore o nne le kamano e e molemo le ba losika lwa gago. (Baefeso 3:14, 15) Mme o ka kgona go nonotsha kamano e e ntseng jalo ka ditsela tse di amogelwang ke Modimo. Moaposetoloi Paulo o ne a kwala jaana ka sengwe se re tshwanetseng go amega thata ka sone: “Nnang lo tlhomamise se se amogelesegang mo Moreneng.”—Baefeso 5:10.
12 Gongwe o akanya gore tshimologo ya malatsi ano a a ketekwang ga e amane ka gope le tsela e a ketekwang ka yone gompieno. A kgang ya gore a simologileng jang e botlhokwa? Ee! Ka sekai: A re re gongwe o bone semonamone se wetse fa go leng leswe gone fa thoko ga tsela. A o ne o tla se sela o bo o se ja? Nnyaa! Semonamone seo se leswe. Fela jaaka sone, malatsi ano a a ketekwang a ka lebega a le monate, mme a simologile mo mafelong a a seng phepa. Gore re kgone go ema re nitame mo kobamelong ya boammaaruri, re tshwanetse go leba dilo ka tsela e moporofeti Isaia a neng a di leba ka yone. O ne a raya baobamedi ba boammaaruri a re: “Lo se ka lwa ama sepe se se seng phepa.”—Isaia 52:11.
GO DIRISA TEMOGO FA RE DIRISANA LE BATHO BA BANGWE
13 O ka nna wa tlelwa ke mathata mangwe fa o tlhopha go se keteke malatsi mangwe. Ka sekai, batho ba o berekang le bone ba ka nna ba ipotsa gore ke ka ntlha yang fa o sa keteke malatsi mangwe le bone. Go tweng fa o newa mpho ya Keresemose? A go phoso go e amogela? Go tweng fa molekane wa gago wa lenyalo a sa dumele dilo tse o di dumelang? O tla dira eng go tlhomamisa gore bana ba gago ga ba kgopisiwe ke go bo ba sa keteke malatsi mangwe?
14 Go botlhokwa gore o dire dilo ka botlhale gore o kgone go lebana le boemo bongwe le bongwe. Fa motho a go dumedisa ka tsela e go dumedisanwang ka yone ka nako ya malatsi mangwe a a ketekwang, o ka nna wa mo leboga fela. Mme a re re gongwe o dumedisiwa jalo ke mongwe yo o mmonang ka metlha kgotsa yo o berekang le ene. Fa seo se direga, o ka nna wa batla go bua sengwe se se oketsegileng le ene. Mme o dire dilo ka botlhale fa o dira jalo. Baebele e gakolola jaana: “A puo ya lona ka metlha e nne ya bopelontle, e lokilwe ka letswai, gore lo itse kafa lo tshwanetseng go naya mongwe le mongwe karabo ka gone.” (Bakolosa 4:6) Ela tlhoko gore o se ka wa bua le ba bangwe ka tsela e e sa bontsheng tlotlo. Go na le moo, ba tlhalosetse boemo jwa gago ka botlhale. Ba tlhalosetse sentle gore ga o kgatlhanong le go newa dimpho le go ya dikokoanong le ba bangwe mme gone o rata go dira dilo tseno ka dinako tse dingwe.
15 Mme go tweng fa mongwe a batla go go naya mpho? Seno se ikaegile thata ka maemo. Motho yo o go nayang mpho a ka nna a re: “Ke a itse gore ga o keteke letsatsi leno. Le fa go ntse jalo, ke rata fela go go naya mpho eno.” O ka nna wa swetsa ka gore go amogela mpho eo mo maemong a a ntseng jalo ga go tshwane le go keteka letsatsi leo. Gone ke boammaaruri gore fa motho yo o go nayang mpho a sa itse sepe ka bodumedi jwa gago, o ka nna wa mo tlhalosetsa gore ga o keteke malatsi a a tshwanang le ano. Seno se tla mo thusa go tlhaloganya gore ke ka ntlha yang fa o amogela mpho e a go nayang yone mme wena o se kitla o mo naya mpho epe mo malatsing ao. Kafa letlhakoreng le lengwe, go tla bo go se botlhale go amogela mpho mo mothong fa a go naya yone ka boikaelelo jwa go bontsha gore ga wa tlhomama mo go se o se dumelang kgotsa ka boikaelelo jwa gore o tla e amogela ka go bo o e galela.
GO TWENG KA BA LELAPA LA GAGO?
16 Go tweng fa ba lelapa la gago ba sa dumele dilo tse o di dumelang? Le teng moo, dira dilo ka botlhale. Ga o tlhoke go ngangisana le ba losika lwa gago ka tlwaelo nngwe le nngwe kgotsa ka moletlo mongwe le mongwe o ba o ketekang. Go na le moo, tlotla tsela e ba lebang dilo ka yone fela jaaka o batla gore le bone ba tlotle tsela e o lebang dilo ka yone. (Mathaio 7:12) Ela tlhoko gore o se ka wa dira sepe se se tla dirang gore o keteke malatsi ano le bone. Mo godimo ga moo, ga o tlhoke go gana le mo dilong tse tota di sa boleleng gore o keteka malatsi ao. Ke boammaaruri gore o tshwanetse gore ka metlha, o dire dilo ka tsela e e tla go tlogelang ka segakolodi se se siameng.—1 Timotheo 1:18, 19.
17 O tla dira eng gore bana ba gago ba se ka ba kgopisiwa ke go bo ba sa keteke malatsi ano a a sa theiwang mo Dikwalong? Seno se tla ikaega thata ka se o se dirang ka dinako tse dingwe tsa ngwaga. Batsadi bangwe ba tlhopha dinako dingwe tse ba abelang bana ba bone dimpho ka tsone. Nngwe ya dimpho tse di molemo go di gaisa tsotlhe e o ka e abelang bana ba gago ke go ipha nako le bone le go ba tlhokomela ka lorato.
DIRA DILO GO DUMALANA LE KOBAMELO YA BOAMMAARURI
18 Gore o itumedise Modimo, o tshwanetse go tlogela kobamelo ya maaka mme o eme o nitame mo kobamelong ya boammaaruri. Seno se akaretsa eng? Baebele e tlhalosa jaana: “Mme a re akanyetsaneng gore re tlhotlheletsaneng mo loratong le mo ditirong tse di molemo, re sa lese go phuthega mmogo ga rona, jaaka bangwe ba na le mokgwa oo, mme re kgothatsana, mme re dira jalo le go feta e re ka lo bona letsatsi le atamela.” (Bahebera 10:24, 25) Dipokano tsa Bokeresete ke dinako tse di itumedisang tsa gore o obamele Modimo ka tsela e a e amogelang. (Pesalema 22:22; 122:1) Kwa dipokanong tseo, Bakeresete ba ba ikanyegang ba a ‘kgothatsana.’—Baroma 1:12.
19 Tsela e nngwe ya go ema o nitame mo kobamelong ya boammaaruri ke go bua le ba bangwe ka dilo tse o ithutileng tsone fa o ntse o ithuta Baebele le Basupi ba ga Jehofa. Ruri batho ba le bantsi ‘ba a fegelwa e bile ba a sonela’ ka ntlha ya dilo tse di boikepo tse di diregang mo lefatsheng gompieno. (Esekiele 9:4) Gongwe o itse batho bangwe ba ba ntseng jalo. Ke ka ntlha yang fa o sa bue le bone ka tsholofelo e o nang le yone ya isagwe, e e theilweng mo Baebeleng? Fa o ntse o kopanela le Bakeresete ba boammaaruri e bile o bua le ba bangwe ka dithuto tsa boammaaruri tsa Baebele tse o di ithutileng, o tla lemoga gore fa nako e ntse e tsamaya, ga o na go eletsa go dira dilo tsa kobamelo ya maaka tse o ntseng o di rata. Tlhomamisega gore o tla itumela tota le gore o tla amogela masego a le mantsi fa o ema o nitame mo kobamelong ya boammaaruri.—Malaki 3:10.
SE BAEBELE E SE RUTANG
- Go obamela ditshwantsho kgotsa bagologolwane ga go amogelege mo kobamelong ya boammaaruri.—Ekesodo 20:4, 5; Duteronome 18:10-12.
- Ga go a siama go keteka meletlo e e simologileng kwa boheitaneng.—Baefeso 5:10.
- Bakeresete ba boammaaruri ba tshwanetse go dira dilo ka botlhale fa ba tlhalosetsa ba bangwe ka dilo tse ba di dumelang.—Bakolosa 4:6.
* Bona Dintlha Tse di Oketsegileng.
# Moletlo wa Saturnalia le one o ile wa dira gore go tlhophiwe December25. Moletlo ono wa go tlotla modimo wa Baroma wa temothuo o ne o ketekwa ka December 17-24. Mo nakong ya moletlo wa Saturnalia, batho ba ne ba ijesa monate le go abelana dimpho.
% Go bona gore Bakeresete ba boammaaruri ba leba jang malatsi a mangwe a a tumileng a a ketekwang, bona Dintlha Tse di Oketsegileng.
Dipotso Tsa Thuto
1, 2. O tshwanetse go ipotsa potso efe fa o sena go kgaogana le bodumedi jwa maaka, mme o akanya gore ke ka ntlha yang fa seno se le botlhokwa?
3. (a) Baebele ya reng ka go dirisa ditshwantsho, mme ke ka ntlha yang fa bangwe ba ka nna ba go fitlhela go le thata go di leba ka tsela e Modimo a di lebang ka yone? (b) O tshwanetse go dira eng ka dilo tse o nang le tsone tse di amanang le kobamelo ya maaka?
4. (a) Re itse jang gore go obamela bagologolwane ga go na mosola? (b) Ke ka ntlha yang fa Jehofa a ile a iletsa batho ba gagwe go nna le seabe mo ditirong le fa e le dife fela tsa bodimona?
5. O ka dira eng fa e le gore mo nakong e e fetileng o ne o dirisa ditshwantsho kgotsa o obamela bagologolwane?
6, 7. (a) Gatwe go ketekwa eng ka Keresemose, mme a balatedi ba ga Jesu ba lekgolo la ntlha la dingwaga ba ne ba e keteka? (b) Meletlo ya malatsi a botsalo e ne e amana le eng mo motlheng wa barutwa ba pele ba ga Jesu?
8. Tlhalosa gore moletlo wa letsatsi la botsalo o amana jang le go dumela mo botlhoding.
9. Go tlile jang gore December 25 e lejwe e le letsatsi la go keteka botsalo jwa ga Jesu?
10. Ke ka ntlha yang fa batho bangwe ba ne ba sa keteke Keresemose mo metlheng ya bogologolo?
11. Ke ke ntlha yang fa batho bangwe ba keteka malatsi mangwe, mme ke eng se re tshwanetseng go amega thata ka sone?
12. Tshwantsha gore ke ka ntlha yang fa re tshwanetse go tila ditlwaelo le meletlo e e simologileng mo boheitaneng.
13. Ke dikgwetlho dife tse o ka nnang wa lebana le tsone fa o sa keteke malatsi mangwe?
14, 15. Ke eng se o ka se dirang fa mongwe a go dumedisa ka tsela e go dumedisanwang ka yone ka nako ya malatsi a a ketekwang kgotsa fa mongwe a batla go go naya mpho?
16. O ka dira dilo jang ka botlhale fa o dirisana le maemo a a amanang le malatsi a a ketekwang?
17. O ka thusa bana ba gago jang gore ba se ka ba kgopisega fa ba bona ba bangwe ba keteka malatsi mangwe?
18. Go nna teng kwa dipokanong tsa Bokeresete go ka go thusa jang gore o eme o nitame mo kobamelong ya boammaaruri?
19. Ke ka ntlha yang fa go le botlhokwa gore o bue le ba bangwe ka dilo tse o di ithutileng mo Baebeleng?


text:
Dibidio mo JW.ORG/TN
Bona dibidio tse di tlhagang go ya ka ditlhogo mo saeteng ya rona ya Internet. Leba kgotsa o itseele dibidio tse di theilweng mo Baebeleng tsa malapa, basha le bana. Bona dibidio tse di nang le tshedimosetso ka ga Basupi ba ga Jehofa.
BOTSHELO KWA BETHELE
Dingwaga di le 50 Kwa Wallkill
Mo bidiong eno, George Couch o tlhalosa hisitori ya fa Basupi ba ga Jehofa ba ne ba reka tshimo ya bobedi e e itsiweng e le Watchtower Farms gaufi le toropo ya New York City.
DITIRAGALO TSE DI KGETHEGILENG
Dintlhakgolo Tsa Kalogo ya Bo136 ya Gileade
Thulaganyo ya kalogo e akaretsa dipuo tsa semoya, dipotsolotso le dipontsho tsa dilo tse di diragetseng mo tirelong ya tshimo.
NNA TSALA YA GA JEHOFA
Segofatsa Dipokano Tsa Rona (Pina 20)
Opela le ditsala tsa gago mme o bone gore ba dirang gore ba kopanele kwa dipokanong tsa Bokeresete.
TIRO YA GO GATISA
Ba Neilwe Boikarabelo Jwa go Ranola “Ditaelo Tse di Boitshepo Tsa Modimo”
—Baroma 3:2
Basupi ba ga Jehofa ba ile ba dirisa dithanolo di le mmalwa tsa Baebele mo dingwageng di le lekgolo tse di fetileng. Goreng ba ranoletse Baebele mo Seesemaneng se se buiwang mo motlheng wa rona?
DIPOROJEKE TSA KAGO
Go Aga Diholo Tsa Bogosi Kwa Mafelong a a Kgakalakgakala
Bona gore ditlhopha di le tlhano tsa baithaopi di dirile jang gore di age Diholo tsa Bogosi di le pedi mo malatsing a le 28.
NNA TSALA YA GA JEHOFA
Pina ya Phenyo (Pina 132)
Etsa Moshe le Baiseraele ka go opelela Jehofa pina eno ya pako.
NNA TSALA YA GA JEHOFA
Nna Pelontle Mme o Abe
Bona kafa Kabo le Masego ba itumelang ka gone fa ba abelana.
BODIREDI JWA PHATLALATSA
Go Rera mo Tshimong e e Kwa Thoko
—Ireland
Lelapa le tlhalosa kafa le atamalaneng ka gone fa le ntse le rera dikgang tse di molemo mo tshimong e e kwa thoko.
GO THUSA SETŠHABA
Setsokotsane sa Kwa Philippines—Tumelo e Fenya Masetlapelo
Bafalodi ba tlhalosa kafa Setsokotsane Haiyan se iteileng ka gone.