text:
61Letlole la Morena le ne le le mo nageng ya Bafelesita dikgwedi di supa. 2Jaanong Bafelesita ba bitsa baperesiti le baitseanape ba re: “Re ka dirang ka Letlole la Morena? Re akanyetseng gore re ka le romela jang kwa felong ga lone?”
3Ba re: “Fa lo rata go romela Letlole la Modimo wa Iseraele, lo se ka lwa le romela le se na sepe. Gonne lo tshwanetse go o ntshetsa setlhabelo sa molato. Foo lo tla fodisiwa, mme lo tla itse gore ke ka ntlha ya eng fa seatla sa ona se ne se sa lo tlogele.”
4Ba botsa ba re: “Setlhabelo sa molato re ka o ntshetsa se se ntseng jang?” Ba re: “A e nne ditlhagala di le tlhano tsa gouta le dipeba di le tlhano tsa gouta ka fa palong ya dikgosana tsa Bafelesita, gonne petso e lo wetse le dikgosana tsa lona ka go tshwana.
5Dirang ditshwantsho he tsa ditlhagala tsa lona le ditshwantsho tsa dipeba tsa lona tse di senyang lefatshe le, lo neele Modimo wa Iseraele tlotlo. Ka gongwe o tla tlhofofatsa letsogo la ona, le sa tlhole le lo imela le modimo wa lona le lefatshe la lona. 6Ke ka ntlha ya eng fa lo thatafatsa dipelo tsa lona jaaka Baegepeto le Farao ba ne ba thatafaditse dipelo tsa bone? A ga ke re, e rile Modimo o sena go ba bontsha thata ya ona, ba naya Baiseraele tsela, ba tsamaya!
12:31
7Mme jaanong tsayang tse di batlegang, lo dire koloi e ntšhwa, lo tsee dikgomo tse pedi tse di amusang, tse di iseng di ke di rwesiwe joko; lo golege dikgomo mo koloing, lo busetse dinamane tsa tsona kwa sakeng, di di hularele. 8Lo be lo tsee Letlole la Morena, lo le bee mo koloing le dilo tsa gouta tse lo di mo ntsheditseng go nna tshupelo ya molato, lo di tsenye mo letlojaneng fa thoko ga lone. Lo le bolotse jalo, le tsamae! 9Mme elang tlhoko: Fa le ya kwa nageng ya lone, le tlhatlogela kwa Betšhemeše, foo e tla bo e le ona Modimo o o re diretseng petso e kgolo e; mme fa go sa nna jalo, foo re tla itse gore ga se letsogo la ona le le re iteileng. Ke kotsi fela e e re wetseng e sa romelwa ke ope.”
10Batho ba dira jalo, ba tsaya dikgomo tse pedi tse di amusang, ba di golega mo koloing, ba tlhatlhela dinamane tsa tsona mo lesakaneng. 11Ba pega Letlole la Morena mo koloing le letlojana le le nang le dipeba tsa gouta le ditshwantsho tsa ditlhagala tsa bone.
12Mme dikgomo tsa tlhamalala fela le tsela e e yang kwa Betšhemeše; tsa tsamaya mo tseleng e kgolo e le nngwe di ntse di lela, mme di sa fapogele mo ntlheng ya le le jang le e seng mo go ya la molema. Dikgosana tsa Bafelesita tsa di sala morago go ya go fitlha nageng ya Betšhemeše.
13Ba Betšhemeše ba ne ba roba mabele mo lebaleng. Ya re ba tsholetsa matlho, ba bona Letlole, ba itumela go le bona. 14Koloi ya gorogela fa tshimong ya ga Jošua wa kwa Betšhemeše, ya ema teng. Ga bo go le lefika le legolo teng. Jaanong ba fatsa dikgong tsa koloi, dikgomo ba di tlhabela Morena, ba dira setlhabelo sa phiso. 15Balefi ba ne ba folositse Letlole la Morena le letlojana le le nang nalo le dilo tsa gouta di neng di le mo go lone, ba di beile mo lefikeng le legolo leo. Ka letsatsi leo banna ba Betšhemeše ba direla Morena ditlhabelo tsa phiso, ba mo tlhabela ditlhabelo. 16Ya re dikgosana tse tlhano tsa Bafelesita di sena go bona jalo, tsa boela kwa Ekerone ka letsatsi leo.
17Ditlhagala tsa gouta tse Bafelesita ba neng ba di direla Morena go nna tshupelo ya molato ke tse: Nngwe e ne e le ya Ašetote, e nngwe e le ya Gasa, e nngwe e le ya Ašekalone, e nngwe e le ya Gathe, e nngwe e le ya Ekerone. 18Ba di okeletsa dipeba tsa gouta ka fa palong ya metse yotlhe ya Bafelesita e e leng ya dikgosana tse tlhano, ya metse e e femetsweng le ya metsana e e sa agelelwang ya naga fela. Mme lefika le legolo le ba beileng Letlole la Morena mo go lone e ntse e le sesupo kwa tshimong ya ga Jošua wa kwa Betšhemeše go fitlha letsatsing la kajeno.
19Mme bomorwa Jegonya ba se ka ba itumela le batho ba Betšhemeše ba ba neng ba lebile Letlole la Morena ka boitumelo. Ke fa Morena a bolaya banna ba le 70 mo go bone. Mme morafe wa hutsafala, ka Morena a bolaile ba ba kalo ba bone.
2 Sam. 6:6,7
20Jaanong banna ba Betšhemeše ba re: “Ke mang yo o ka kgonang go ema fa pele ga Morena, Modimo o o boitshepo o? Mme o tla ya kwa ga mang, fa o tloga mo go rona?” 21Ka moo ba roma barongwi kwa baaging ba Khiriathe-Jearime ba re: “Bafelesita ba busitse Letlole la Morena. Fologang, lo le tsee, lo le ise kwa ga lona.”


c: text/html

text:
Dolphins
Leina la Mophato
Dolphins
Tse dingwe tsa lelapa la tsone
Bottlenose, Common, Dusky, Humpback, Spinner, Spotted, Striped
Leina la Maranyane
Delphinidae
Semeto
Go tloga go 1,5m go fitlhella go 6m
Ponalo
Mmele o phatsimang oo tlhamaletseng. Bontsi bo na le motlana wa mokwatla oo halofo ya kgolokwe. Phogwane ya yone tlhagelela kwa pele ga nko ya yone. Tse dingwe di na le phethene ya mebalabala e e bonalang. Gantsi di bonala ka mmala o bosetlhana, bosweu, le bontsho. E na le phatlha fa godimo ga tlhogo e e futswelang mowa.
Dikitsiso
Lelapa la Delphinidae le na le mephato e ele 17 le dibopiwa dile 32 tse di farologaneng. Ke dimamale. Bokete ba tsone bo ka nna 50-900kg. Di dirisa Echo-location (modumo) go tsoma setlhabelo sa yone. Ke nngwe ya dibopiwa tsa lewatle tse di bontshang botlhale jo kwa godimo. E matlhagatlhaga mme e lobelo thata fa e thuma. Megatla ya tsone e bidiwa di’flukes mme di ga di le mo metsing di nama ka bophara (horizontal). Di kgona go tsala le tse dingwe tsa dibopiwa tsa mophato wa tsone. Di phela mmogo ka ditlhopha mo metsing a a seng boteng thata. Fa di tsoma di na le go thusana mme di dirisane mmogo go gapa setlhabelo, jaaka di’sardinsi. Ka tsalo di ‘viviparous’ se se raya gore mae a tsone a tsholwa mo mmele go fitlhela di tsala bana. Bana ba teng ba tsalwa ba godile mme ba felletse.
Dijo
Gantsi e fepa ka ditlhapi le squid.
Anamiso
E bonwa mo metsing a a iketlileng a mafelo a dipula le mogote mo lefatsheng.
Dibopiwa tsa mophato wa yone
Humpback dolphin
Sousa chinensis
Common dolphin
Delphinus delphis
Bottlenose dolphin
Tursiops truncatus

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rapelela Gore Modimo a go Thuse
Modimo o file batho mpho e e molemo thata ya go bua le ene ba dirisa thapelo. Moporofeti Dafide o ile a rapela jaana: “Wena Moutlwi wa thapelo, batho ba nama yotlhe ba tla tla kwa go wena.” (Pesalema 65:2) Mme gone re ka rapela jang gore Modimo a re segofatse?
FA O RAPELA MODIMO, MMOLELE SE SE MO PELONG YA GAGO
Thapelo e go thusa gore o tshololele pelo ya gago fa pele ga Modimo. (Pesalema 62:8) Modimo o rata dithapelo tse di tswang pelong.
FA O RAPELA, BITSA MODIMO KA LEINA LA GAGWE
Le fa gone Modimo a na le direto di le dintsi jaaka Morena, Ramasedi le Mmopi, o na le leina le le lengwe fela. “Ke nna Jehofa. Ke lone leina la me.” (Isaia 42:8) Leina Jehofa le tlhagelela makgetlho a ka nna 7 000 mo Dikwalong Tse di Boitshepo. Baporofeti ba le bantsi ba ne ba dirisa leina la Modimo fa ba rapela. Aborahame o ile a re: “Jehofa, . . . mma ke tswelele ke bue [le wena].” (Genesise 18:30) Le rona re tshwanetse go dirisa leina la Modimo e leng Jehofa fa re rapela.
RAPELA KA PUO NNGWE LE NNGWE E O E RATANG
Go sa kgathalesege gore re rapela ka puo efe, Modimo o tlhaloganya dikakanyo le maikutlo a rona. Dikwalo Tse di Boitshepo di re bolelela gore: “Modimo ga a na tlhaolele, mme mo setšhabeng sengwe le sengwe motho yo o mmoifang a ba a dira tshiamo o a amogelesega mo go ene.”—Ditiro 10:34, 35.
Mme gone e le gore Modimo a re segofatse, go na le sengwe gape se re tlhokang go se dira. Mo ditlhogong tse di latelang re tla bona gore re tlhoka go dira eng gore Modimo a re segofatse.


text:
BAEBELE YA RENG?
Ditshwantsho Tse di Hepisang
A Baebele e kgala ditshwantsho tse di hepisang?
“Mongwe le mongwe yo o nnang a lebile mosadi mo a nnang le kgotelo ka ntlha ya gagwe, o setse a dirile boaka le ene mo pelong ya gagwe.”—Mathaio 5:28.
LEBAKA LA GO BO O TSHWANETSE GO ITSE
Gompieno ditshwantsho tse di hepisang di tlwaelegile go feta pele e bile go motlhofo go di bona go feta le fa e le leng pele. Fa o batla go itumedisa Modimo le go tshela botshelo jo bo itumetseng, o tshwanetse go itse gore Modimo o ikutlwa jang ka ditshwantsho tse di hepisang.
SE BAEBELE E SE BOLELANG
Baebele ga e bue ka tlhamalalo ka ditshwantsho tse di hepisang. Le fa go ntse jalo, go leba ditshwantsho tse di hepisang go kgatlhanong le melaometheo e mentsi ya Baebele.
Ka sekai, Baebele e neela tlhagiso e e utlwalang sentle ya gore fa monna yo o nyetseng ‘a nna a lebile mosadi’ yo a sa nyalanang le ene, ka go rialo a itetla gore a nne le keletso ya go tlhakanela dikobo le ene, seo se ka felela ka gore a dire boaka. Molaomotheo wa mafoko ano a Baebele o dira mo go mongwe le mongwe, a nyetse kgotsa a sa nyala, yo o “nnang a lebile” ditshwantsho tse di hepisang a na le keletso ya go dira boitsholo jo bo sa siamang jwa tlhakanelodikobo. Ruri boitshwaro jo bo ntseng jalo ga bo itumedise Modimo.
A go leba ditshwantsho tse di hepisang go phoso tota le fa go sa felele ka gore motho a dire boitsholo jo bo sa siamang jwa tlhakanelodikobo?
“Jalo, bolayang ditokololo tsa lona tsa mmele tse di . . . ka ga kgokafalo, boitshekologo, keletso ya tlhakanelodikobo, keletso e e utlwisang botlhoko, le keletso ya bopelotshetlha.”—Bakolosa 3:5.
SE BATHO BA SE BOLELANG
Babatlisisi bangwe ga ba dumele gore ditshwantsho tse di hepisang di ka dira gore motho a dire ditiro tse di sa siamang tsa tlhakanelodikobo. Le fa go ntse jalo, a go lebelela ditshwantsho tse di hepisang ka bogone go phoso?
SE BAEBELE E SE BOLELANG
Baebele ya re “nyao e e ferosang sebete” ga e amogelesege e bile ga e a siama. (Baefeso 5:3, 4) Go ka tla jang gore go lebelela ditshwantsho tse di hepisang gone go se ka ga nna phoso? Gompieno ditshwantsho tse di hepisang gantsi di akaretsa ditshwantsho tse di rekotilweng tsa ditiro tsa mmatota tsa boaka, bosodoma le mefuta e mengwe ya kgokafalo. Eleruri go leba ditshwantsho tse di ntseng jalo tsa boitsholo jo bo sa siamang jwa tlhakanelodikobo go kgopisa Modimo go gaisa puo ya matlhapa.
Babatlisisi ba sa ntse ba ngangisana ka kgang ya gore a batho ba ka diragatsa dilo tse ba di akanyang tse di tlhotlheleditsweng ke go leba ditshwantsho tse di hepisang. Mme Baebele e dumalana sentle le kgang ya gore go lebelela ditshwantsho tse di hepisang ka bogone go senya kamano ya motho le Modimo e bile go kgopisa Modimo fela thata. Baebele e naya kgakololo eno: “Jalo, bolayang ditokololo tsa lona tsa mmele tse di . . . ka ga kgokafalo [le] keletso ya tlhakanelodikobo.” (Bakolosa 3:5) Batho ba ba lebelelang ditshwantsho tse di hepisang ba dira se se farologaneng thata le seo—go na le gore ba bolaye dikeletso tse di ntseng jalo, ba a di tlhotlheletsa le go di gakatsa.
O ka thusiwa ke eng go tila go lebelela ditshwantsho tse di hepisang?
“Batlang se se molemo, mme e seng se se bosula . . . Tlhoang se se bosula, mme lo rate se se molemo.”—Amose 5:14, 15.
SE BAEBELE E SE BOLELANG
Baebele e bua ka batho ba ba neng ba dira mefuta yotlhe ya tlhakanelodikobo e e sa siamang, le ba e neng e le matagwa le magodu, ba ba ileng ba kgona go tlogela mekgwa ya bone e e sa siamang. (1 Bakorintha 6:9-11) Jang? Ba ile ba ithuta go tlhoa se se bosula ka go dirisa botlhale jo bo fitlhelwang mo Lefokong la Modimo.
Go ka kgonega go ithuta go tlhoa ditshwantsho tse di hepisang ka go akanyetsa ka kelotlhoko ditlamorago tse di botlhoko tsa mokgwa ono o o kotsi. Patlisiso e e gatisitsweng bosheng ke Utah State University e bontshitse gore batho bangwe ba ba lebelelang ditshwantsho tse di hepisang ba “tshwenyega mo maikutlong, ba itlhaola mo bathong, ba felelwa ke kamano e e molemo le batho ba bangwe,” gape ba nna le ditlamorago tse dingwe tse di utlwisang botlhoko. Mo godimo ga moo, go lebelela ditshwantsho tse di hepisang go dira sengwe se se kotsi le go feta ka gonne, jaaka go tlhalositswe pelenyana, go kgopisa Modimo. Go tlhoboganya batho le Mmopi wa bone.
Baebele e ka re thusa go ithuta go rata se se siameng. Fa re ntse re bala Baebele, lorato lo re ratang melao ya yone ya boitsholo ka lone lo tla gola. Lorato loo lo tla re thusa gore re eme re nitame gore re se ka ra lebelela ditshwantsho tse di hepisang mme re ikutlwe fela jaaka mopesalema yo o neng a kwala mafoko ano: “Ga nkitla ke tlhoma selo se se se nang molemo wa sepe fa pele ga matlho a me.”—Pesalema 101:3.


text:
231Jaanong kgosi ya roma gore ba phuthele bagolo botlhe ba Juta le Jerusalema kwa go yona. 2Kgosi ya ba ya tlhatlogela kwa Ntlong ya Morena e na le banna botlhe ba Juta le baagi botlhe ba Jerusalema le baperesiti le baporofeti le morafe otlhe, ba babotlana le ba bagolo; mme mafoko otlhe a lokwalo lwa kgolagano lo lo bonyweng mo Ntlong ya Morena ya a buisa mo ditsebeng tsa bone. 3Jaanong kgosi ya ema mo sefateng, ya ipofa ka kgolagano fa pele ga Morena go mo ineela le go tshegetsa melao ya gagwe le ditshupo tsa gagwe le ditaolo tsa gagwe ka pelo yotlhe le ka mowa otlhe, e le go dirafatsa mafoko a kgolagano eo a a kwadilweng mo lokwalong loo. Le morafe otlhe wa ipofa jalo ka kgolagano.
Još. 24:25
4Kgosi ya ba laela Hilekia moperesiti yo mogolo le baperesiti ba ba tlhomaganang nae le badisa ba mojako gore ba ntshe dilo tsotlhe mo Tempeleng ya Morena tse di neng di diretswe Baale le Ašera le lesomo lotlhe la legodimo; tsa ba tsa fisediwa ka kwa ntle ga Jerusalema mo masimong a Kiterone; molora wa tsona wa isiwa kwa Bethele.
5Ya ba ya tlosa baperesiti ba medimo ba ba neng ba tlhomilwe ke dikgosi tsa Juta gore ba fise maswalo mo dithoteng tsa tlhabelo mo metseng ya Juta le mo tikologong ya Jerusalema; ya tlosa le ba ba neng ba fisetsa Baale maswalo le letsatsi le ngwedi le dinaledi tse go itsiweng dipaka tsa ngwaga ka tsona le lesomo lotlhe la legodimo. 6Mme setshwantsho sa Ašera se se mo Ntlong ya Morena ya se ntshetsa kwa ntle ga Jerusalema kwa molapong wa Kiterone, ya se fisetsa teng, ya se sila, ya se notetsa, ya latlhela lerole la sona mo diphupung tsa morafe. 7E bile ya diga matlo a banna ba ba direlang medimo ka boaka a a neng a le fa Ntlong ya Morena kwa basadi ba neng ba logela Ašera ditente teng.
8Ya ntsha baperesiti botlhe mo metseng ya Juta, ya ba tlisa mo Jerusalema, ya itshekolola dithota tsa tlhabelo kwa baperesiti ba neng ba fisa maswalo teng go simolola kwa Geba go ya go fitlha kwa Bereseba; ya diga dithota tsa tlhabelo tsa dikgoro tse di neng di le fa kgorong ya ga Jošua, molaodi wa motse, le tse di neng di le mo ntlheng ya la molema la motho, fa a tsena ka kgoro ya motse. 9Fela baperesiti ba dithota tsa tlhabelo ba ne ba sa tshwanela go palamela mo aletareng ya Morena mo Jerusalema, mme ba ja dinkgwe tse di sa bedisiwang le bomorwaa-rraabo.23:9 Go tewa baperesiti ba Morena.
10Ya ba ya itshekolola Thofethe23:10 Ke felo ga go fisetsa medimo bana. fa go neng go le mo mogorogorong wa Morwa-Hinome gore go se nne ope yo o direlang Mologe ka go ralatsa morwawe gongwe morwadie molelo.
Lef. 18:21
11Ya ba ya tlosa dipitse tse di neng di beetswe kobamelo ya letsatsi ke dikgosi tsa Juta fa gare ga mojako wa Ntlo ya Morena le ntlwana ya ga Nathane-Melege modiredi wa lapa la kgosi e e neng e le kwa mathuding; ya fisa dikoloi tsa letsatsi ka molelo. 12Kgosi ya ba ya diga dialetare tse di neng di le mo godimo ga ntlwana e e kwa godimo ya ga Ahase tse di dirilweng ke dikgosi tsa Juta le tse di dirilweng ke Manase mo malapeng a mabedi a Ntlo ya Morena, ya di thubaganya teng, ya latlhela lerole la tsona mo molapong wa Kiterone.
21:4,5
2 Ditiraf. 28:24
13Le gona kgosi ya itshekolola dithota tsa tlhabelo tse di neng di le ntlheng ya botlhabatsatsi ya Jerusalema, di le mo ntlheng ya borwa ya Thaba ya Tshenyego tse Salomo kgosi ya Iseraele o neng a di agetse Ašethorethe, modimo o o ilegang wa Basitone le Kamose o o ilegang wa Bamoabe le Milekome o o makgapha wa Baamone.
14Ya ba ya thubaganya majwe a a motloutlo, ya rema medimako ya Ašera, ya tlatsa felo ga tsona marapo a batho.
15Aletare e e neng e le kwa Bethele ya thota ya tlhabelo e e dirilweng ke Jerobeame morwa Nebate yo o neng a leofisa Baiseraele le aletare eo le thota eo Josia a di diga, a thubaganya majwe a tsona, a a sila ya nna lerole, a ba a fisa modimako wa Ašera.
16Jaanong ya re Josia a gadima, a bona diphupu tse di mo thabeng, a roma go ntsha marapo mo go tsona, a a fisa mo aletareng, a e itshekolola jalo ka fa lefokong la Morena le monna wa Modimo yole o kileng a le kua, a bolela dilo tseo.
17Ke fa a botsa a re: “Letlapa la phupu le ke le bonang le ke la eng?” Banna ba motse ba mo araba ba re: “Ke yona phupu ya monna wa Modimo yo o neng a tla a tswa kwa Juta a kua mafoko ao a wena o a dirafaditseng jaanong mo aletareng ya Bethele.”
18Jaanong a re: “Mo leseng! A marapo a gagwe a se ka a tshwenngwa ke ope.” Mme ba ikhutsisa marapo a gagwe jalo mmogo le marapo a moporofeti yo o neng a tswa kwa Samaria.
19Le gona Josia a tlosa ditempele tsotlhe tsa dithota tsa tlhabelo tse di neng di le mo metseng ya Samaria, di dirilwe ke dikgosi tsa Iseraele go galefisa Morena, a di senya fela jaaka a dirile kwa Bethele. 20Mme baperesiti botlhe ba dithota tsa tlhabelo ba ba neng ba le teng, a ba dira ditlhabelo mo dialetareng, a fisa marapo a batho bao mo go tsona. Jaanong a boela kwa Jerusalema.
21Kgosi ya ba ya laela morafe otlhe ya re: “Direlang Morena, Modimo wa lona, moletlo wa Tlolaganyo jaaka go kwadilwe mo lokwalong lo lwa kgolagano.”
22Gonne ga bo go ise go dirwe Tlolaganyo e e ntseng jalo go tloga malatsing a baatlhodi ba ba neng ba busa Baiseraele le e seng ka malatsi otlhe a dikgosi tsa Iseraele le tsa Juta. 23Mme Tlolaganyo eo ya direlwa Morena kwa Jerusalema ka ngwaga wa 18 wa puso ya kgosi Josia.
24Le gona Josia a fedisa ba ba buang le baswi le baitseanape le ditshwantsho tsa medimo ya matlo le medimo e e maila le makgapha otlhe a a neng a bonwa mo lefatsheng la Juta le mo Jerusalema, e le go dirafatsa mafoko a molao a a kwadilweng mo lokwalong lo moperesiti Hilekia a neng a lo bona mo Ntlong ya Morena.
Doit. 29:16,17
25Go ne go ise go ke go nne kgosi epe pele ga gagwe e e tshwanang nae, e e neng ya sokologela Moreneng ka pelo ya yona yotlhe le ka mowa wa yona otlhe le ka thata ya yona yotlhe ka fa molaong otlhe wa ga Moše; le sehularong sa gagwe ga se ka ga tsoga epe e e tshwanang nae.
26Fela Morena a se ka a boa bogaleng jo bogolo jwa gagwe jo bo tukang, ka bogale jwa gagwe bo ne bo tukela Bajuta ka ntlha ya dithumolo tsotlhe tse Manase o neng a mo rumotse ka tsona.
27Mme Morena a re: “Le Juta ke tla mo tlosa fa pele ga sefatlhego sa me jaaka ke tlositse Iseraele; le gona ke tla latlha motse o wa Jerusalema o ke o tlhophileng le Ntlo e ke buileng ka ga yona ka re: ‘Leina la me le tla nna gona.’ ”
1 Dikg. 8:29
28Ditirafalo tse dingwe tsa ga Josia le tsotlhe tse o neng a di dira kana di kwadilwe mo lokwalong lwa ditirafalo tsa sebaka sa dikgosi tsa Juta. 29Mo metlheng ya gagwe Farao Nego kgosi ya Egepeto ya bololela kgosi ya Asiria, ya ya kwa nokeng ya Ferathe, mme kgosi Josia a ya a mo kgatlhantsha, mme ya re Farao Nego a mmona, a mmolaela kwa Megito. 30Mme batlhanka ba gagwe ba mo tsaya kwa Megito ka koloi a sule, ba mo isa kwa Jerusalema, ba mo fitlha mo lebitleng la gagwe; mme batho ba lefatshe ba tsaya Joahase morwa Josia, ba mo tlotsa, ba mo dira kgosi mo boemong jwa ga rraagwe.
31Joahase o ne a le dinyaga di le 23, fa a nna kgosi, a busa dikgwedi di le tharo kwa Jerusalema. Leina la ga mmaagwe e ne e le Hamutale morwadia Jeremia wa Lebena. 32O ne a dira tse di bosula mo matlhong a Morena fela jaaka go dirile borraagwe. 33Mme Farao Nego a mo tshwara kwa Ribela mo lefatsheng la Hamathe gore a se ka a busa kwa Jerusalema; a ba a beela lefatshe petso ya go lefa ditalente di le 100 tsa selefera le talente ya gouta.
34Farao Nego a ba a dira Eliakime morwa Josia kgosi mo boemong jwa ga Josia rraagwe, a fetola leina la gagwe a mmitsa Joyakime; a ba a tsaya Joahase, a mo isa kwa Egepeto, mme a swela teng.
35Joyakime o ne a naya Farao Nego selefera ele le gouta ele; fela o ne a na le go kgethisa batho ba lefatshe go ka ntsha selefera ka fa taelong ya ga Farao; a laola batho ba lefatshe gore mongwe le mongwe a ntshe selefera le gouta ka fa nonofo ya gagwe e bonyweng ka teng gore di neelwe Farao Nego.
36Joyakime o ne a le dinyaga di le 25, fa a nna kgosi; a busa dinyaga di le some le motso kwa Jerusalema. Leina la ga mmaagwe e ne e le Sebuta morwadia Phetaya wa kwa Ruma. 37A dira tse di bosula mo matlhong a Morena fela jaaka go dirile borraagwe.


text:
Batfish
Leina la Mophato/Lelapa
Batfish
Leina la Matshamekwane
None
Leina la Maranyane
Ephippidae
Semeto
E ka nna 50 cm
Ponalo
Semeto sa boteng le botelele ba mmele wa yone bo batlile bo nna maleka. E bophara ka sebopego. Mogatla wa mokwatla le wa kwa morago o batlile go nna meleka ka sebopego sa kgutlotharo. Di mmala wa silifera e e phatsimang ka mafelo a a mmala wa lephutshe le methalo ya mabanta a a elelang kwa godimo a a borokwa kgotsa bontsho.
Matlho gantsi a bulegile mme o ka a bona mo nngwe ya mabanta ao e le tsela ya go iphitlha. Tse dingwe tsa leloko la dibopiwa tse dibonala ka megatla ya mokwatla le ya kwa morago e metelele mme e supile.
Dikitsiso
Lelapa la Ephippidae le na le mephato e 7 ka mefuta ya dibopiwa dile 20. Spadefish le yone e ya akaretswa mo lelapeng le. Gantsi di bonwa ka ditlhopha fa thoko ga di’reefs le mo dikepeng tse di nwelletseng. Bangwe ba e tshwantshanya le Angelfish. Gantsi e ka ikatumetsa go baitatlhela metsing fa go seng boteng thata. Pelagic spawners.
Dijo
Bontsi ba dibopiwa tse di fepa ka algae le di’invertebrates tse dinnye, diboko, di’sponges, morogo wa lewatle (seaweed), zoantharians le gorgonians. E ja merogo ga mmogo le nama (omnivores).
Anamiso
E bonala mo mawatleng a a thotseng a mafelo a a mogote a dipula mo lefatsheng.
Dibopiwa Tsa Mophato Wa Yone
Longfin batfish - Platax teira
Spadefish - Tripterodon orbis
Shaded batfish - Platax pinnatus


text:
35 Jehofa o ne a tswelela a bua le Moshe mo sekakeng sa Moabe gaufi le Joredane+ kwa Jeriko, a re:2 “Laela Baiseraele gore go tswa mo karolong e e tla nnang boswa jwa bone,+ ba neye Balefi metse e ba tla nnang mo go yone ba bo ba ba neye mafulo a a dikologileng metse eo.+3 Ba tla nna mo metseng eo mme mafulo one e tla nna a leruo la bone, a dithoto tsa go tlhokomela leruo la bone le a diphologolo tse dingwe tsotlhe tsa bone.4 Mafulo a metse e lo tla e nayang Balefi, a katoge lobota lwa motse ka dimetara di ka nna 44* go o dikologa.5 Lo lekanye* dimetara di ka nna 89* ka kwa ntle ga motse ka fa botlhaba, dimetara di ka nna 89 ka fa borwa, dimetara di ka nna 89 ka fa bophirima le dimetara di ka nna 89 ka fa bokone, motse o le fa gare. Ano e tla nna mafulo a metse ya bone.6 “Metse e lo tla e nayang Balefi e nne metse ya botshabelo e le 6,+ e lo tla e ntshang gore mmolai a tshabele kwa go yone,+ mmogo le metse e mengwe e le 42.7 Lo neye Balefi metse e le 48 mmogo le mafulo a yone.+8 Metse e lo e ba nayang e tla tswa mo karolong e e leng boswa jwa Baiseraele.+ Mo setlhopheng se segolo, lo tseye e le mentsi mme mo setlhopheng se sennye lo tseye e le mmalwa.+ Setlhopha sengwe le sengwe se neye Balefi mengwe ya metse ya sone go lekana le boswa jo se bo amogelang.”9 Jehofa o ne a tswelela a bua le Moshe a re:10 “Bua le Baiseraele mme o ba reye o re, ‘Lo kgabaganya Joredane lo ya kwa lefatsheng la Kanana.+11 Lo itlhophele metse e e lo siametseng gore e nne metse ya botshabelo, kwa mmolai yo o bolayang motho* e se ka boomo a tla tshabelang teng.+12 Metse eno e tla nna e lo tshabelang mmusolosi wa madi+ kwa go yone, gore mmolai a se ka a bolawa go fitlha a sekisiwa fa pele ga phuthego.+13 Metse e merataro ya botshabelo e lo tla e tlhophang, e tla dirisediwa boikaelelo jono.14 Lo tlhophe metse e meraro ka fa letlhakoreng leno la Joredane+ e bile lo tlhophe metse e meraro kwa lefatsheng la Kanana+ gore e nne metse ya botshabelo.15 Metse eno e merataro e tla nna botshabelo jwa Baiseraele, batswakwa+ le motho yo o agileng mo go bone, gore ope yo o bolayang motho e se ka boomo a tshabele teng.+16 “‘Mme gone fa a mo itaya ka sedirisiwa sengwe sa tshipi a bo a swa, ke mmolai. Mmolai yoo o tshwanetse go bolawa.+17 Mme fa a mo itaya ka leje le le ka mmolayang a bo a swa, ke mmolai. Mmolai yoo o tshwanetse go bolawa.18 Mme fa a mo itaya ka sedirisiwa sa logong se se ka mmolayang a bo a swa, ke mmolai. Mmolai yoo o tshwanetse go bolawa.19 “‘Mmusolosi wa madi ke ene yo o tla bolayang mmolai yoo. Fa a kopana le ene, a mmolaye.20 Fa e le gore motho yoo o ne a swa ka gonne a mo kgoromeditse ka ntlha ya letlhoo kgotsa a mo konopile ka sengwe ka maikaelelo a a bosula*+21 kgotsa a mo iteile ka seatla ka ntlha ya letlhoo a bo a swa, motho yo o mo iteileng o tshwanetse go bolawa. Ke mmolai. Mmusolosi wa madi o tla bolaya mmolai yoo fa a kopana le ene.22 “‘Mme fa e le gore o mo kgoromeditse e se ka boomo e bile e se ka ntlha ya letlhoo kgotsa a mo konopile ka selo sepe fela e se ka maikaelelo a a bosula,*+23 kgotsa fa e le gore o ne a sa mmone a bo a digela leje mo go ene mme gone e ne e se mmaba wa gagwe kgotsa a ne a sa batle go mo utlwisa botlhoko mme motho yoo a bo a swa,24 foo phuthego e atlhole fa gare ga mmolai yoo le mmusolosi wa madi, go dumalana le dikatlholo tseno.+25 Go tswa foo, phuthego e sireletse mmolai yoo mo seatleng sa mmusolosi wa madi, mme e mmusetse kwa motseng wa gagabo wa botshabelo o a neng a tshabetse kwa go one, mme o tshwanetse go nna kwa go one go fitlha moperesiti yo mogolo yo o neng a tloditswe ka leokwane le le boitshepo a swa.+26 “‘Mme gone, fa mmolai a tswa mo molelwaneng wa motse wa gagabo wa botshabelo o a tshabetseng kwa go one,27 mme mmusolosi wa madi a mo fitlhela ka kwa ntle ga molelwane wa motse wa gagabo wa botshabelo a bo a bolaya mmolai yoo, ga a na molato wa madi.28 Gonne mmolai yoo o tshwanetse go nna mo motseng wa gagabo wa botshabelo go fitlha moperesiti yo mogolo a swa. Mme morago ga loso lwa moperesiti yo mogolo, mmolai yoo a ka nna a boela kwa lefatsheng la gagwe.+29 Dilo tseno e tla nna molao wa go atlhola mo dikokomaneng tsotlhe tsa lona mo mafelong otlhe a lo nnang mo go one.30 “‘Ope fela yo o bolayang motho a bolawe ka ntlha ya go bo e le mmolai+ ka bosupi* jwa basupi;+ mme gone, motho ope ga a kitla a bolawa ka bosupi jwa motho a le mongwe fela.31 Ga lo a tshwanela go tsaya thekololo epe e e ntshediwang botshelo jwa mmolai yo o tshwanelwang ke loso, ka gonne o tshwanetse go bolawa.+32 Gape ga lo a tshwanela go tsaya thekololo ya motho yo o tshabetseng kwa motseng wa gagabo wa botshabelo, lo mo letla gore a ye go tswelela a nna mo lefatsheng la gagwe pele ga moperesiti yo mogolo a swa.33 “‘Ga lo a tshwanela go kgotlela lefatshe le lo nnang mo go lone, ka gonne madi a kgotlela lefatshe,+ mme molato wa madi a a tshololetsweng mo lefatsheng o ka nna wa se ka wa phimoga, kwantle ga fa o phimolwa ka madi a motho yo o a tsholotseng.+34 Ga lo a tshwanela go kgotlela lefatshe le lo agileng mo go lone, lefatshe le ke agileng mo go lone; ka gonne nna Jehofa, ke agile mo gare ga batho ba Iseraele.’”+
Dintlha Tse di Kwa Tlase
^ Seheb., “dikubita di le 1 000.” Kubita e lekana le 44,5 cm. Bona Dintlha B14.


text:
101Mo dikwalong tsa mafoko a a kannweng go ne ga ikwala: Nehemia, mookamedi, morwa Hagalea, le Setekia 2le Seraya le Asaria le Jeremia 3le Phašure le Amaria le Malekhia 4le Hatuse le Sebanya le Maloge 5le Harime le Meremothe le Obatya 6le Daniele le Kinethone le Baruge 7le Mesulame le Abia le Miyamine 8le Maasia le Bilekai le Semaya; ke bone baperesiti.
9Balefi ke ba: Jesua, morwa Asaniya, le Binui wa bomorwa Henatate le Katemiele 10le ba ga bone, e bong Sebanya le Hodiya le Keleta le Phelaya le Hanane 11le Miga le Rehobe le Hasabja 12le Sakhure le Serebja le Sebanya 13le Hodiya le Bani le Beninu.
14Ditlhogo tsa morafe ke tse: Pharoše le Phahathe-Moabe le Elame le Sathu le Bani 15le Buni le Asekate le Bebai 16le Atonia le Bigwai le Adine 17le Atere le Hesekia le Asure 18le Hodiya le Hasume le Besai 19le Harife le Anathothe le Nobai 20le Magephiase le Mesulame le Hesire 21le Mešesabele le Satoke le Jadua 22le Phelatya le Hanane le Anaya 23le Hosea le Hananya le Hašube 24le Halohese le Phileha le Sobeke 25le Rehume le Hasabena le Maaseya 26le Ahia le Hanane le Anane 27le Maloge le Harime le Baana.
28Le ba bangwe ba morafe le ba baperesiti le Balefi le badisa ba kgoro le baopedi le batlhanka ba Tempele le botlhe ba ba neng ba itomologantse le merafe ya mafatshe go ineela molaong wa Modimo le basadi ba bone le bomorwaa-bone le bomorwadia-bone, botlhe ba ba nang le kitso le tlhaloganyo
29ba ikopanya le batlotlegi ba ga bone, ba ipofa ka khutso le ka maikano go sepela ka fa molaong wa Modimo, o o beilweng ka Moše, motlhanka wa Modimo, go tshegetsa le go dirafatsa ditaolo tsotlhe tsa Morena, Morena wa rona, mmogo le ditshiamelo tsa gagwe le melao ya gagwe.
30Ra ba ra re: “Ga re kitla re naya ba merafe ya lefatshe bomorwadia-rona le e seng go tseisa bomorwaa-rona bomorwadia-bone.
31“Le gona fa ba merafe ya lefatshe ba tlisa tsa go bapatsa le mabele a mefutafuta ka letsatsi la Sabata go di rekisa, ga re kitla re reka mo go bone ka Sabata gongwe ka letsatsi le lengwe le le boitshepo. Gape ka ngwaga wa bosupa re tla ikhutsisa masimo, re sa lefise molato ope.”
Amose 8:5
Ekes. 23:11
32Le gona ra ipeela molao wa go re: “Re tla ntshetsa tirelo ya Ntlo ya Modimo wa rona karolo ya boraro ya šekele ka ngwaga:
33“Re e ntshetsa dinkgwe tsa tshupo le tshupelo ya ka metlha le setlhabelo sa phiso sa ka metlha le ditlhabelo tsa boSabata le tsa dingwedi tse di rogilweng le tsa meletlo ya ngwaga le dilo tse di boitshepo le ditlhabelo tsa boleo tsa go batlela Baiseraele boitshwarelo le tiro yotlhe ya Ntlo ya Modimo wa rona.
34“Rona baperesiti le Balefi le morafe ra tlhama ditengwa ka ga go tlisa dikgong gore dikgoro tsa rona di fapaanele go di tlisa kwa Ntlong ya Modimo wa rona ka dipaka tse di beilweng ka ngwaga le ngwaga, e le go tukisa molelo mo aletareng ya Morena, Modimo wa rona, jaaka go kwadilwe mo molaong.”
35Gape ra re: “Re tla tlisa mabutswapele a masimo a rona le mabutswapele a ditlhare tsotlhe tse di ungwang, re a isa kwa Ntlong ya Morena ka ngwaga le ngwaga;
36le bomorwaa-rona ba ba tsetsweng pele le maitibolo a diruiwa tsa rona jaaka go kwadilwe mo molaong; mme maitibolo a dikgomo tsa rona le a difutshane tsa rona re tla a isa kwa Ntlong ya Modimo wa rona go nna a baperesiti ba ba direlang mo Ntlong ya Modimo wa rona.
37“Le gona re tla tlisetsa baperesiti makgetho a rona le bupe jwa mabutswapele a garase le mabutswapele a maungo a ditlhare tsa mefutafuta le a matute a moweine le a lookwane, re a isa kwa matlwaneng a Ntlo ya Modimo wa rona; re tla neela Balefi karolo ya lesome ya thobo ya masimo a rona, bone Balefi ba ba phuthang karolo ya lesome mo metseng yotlhe ya rona ya balemi.
38Mme a moperesiti oora Arone a tsamae le Balefi, fa ba phutha karolo ya lesome. Mme a Balefi ba ise karolo ya lesome ya dikarolo tsa lesome kwa Ntlong ya Modimo wa rona kwa matlwaneng a ntlo ya polokelo.
39Gonne Baiseraele le Balefi ba tshwanetse go isa lekgetho la mabele le la matute a moweine le la lookwane kwa matlwaneng ao; teng go na le didiri tse di boitshepo le baperesiti ba ba direlang le badisa ba dikgoro le baopedi. Ga re kitla re tlhokomologa Ntlo ya Modimo wa rona.”


text:
91Ka ngwaga wa ntlha wa ga Dario, morwa Ahasewerose, wa losika lwa Bamedia, yo o neng a dirwa kgosi ya lefatshe la Bakalatea;
2ka ona ngwaga wa ntlha wa puso ya gagwe, nna Daniele ka ela palo ya dinyaga tlhoko mo dikwalong tse di tla fetang ka fa Lefokong la Morena le le tlileng kwa go moporofeti Jeremia, Jerusalema e ntse e le marope fela, e bong dinyaga tse di 70.
3Ka lebisa sefatlhego kwa Moreneng Modimo go dira thapelo le mokokotlelo ka go itima go ja le go apara kgetse, ke ntse mo moloreng.
4Ka rapela Morena, Modimo wa me, ka ipobola ka re: “Ao! Morena, Modimo o mogolo o o boitshegang; ba ba go ratang, ba ba tshegetsang ditaolo tsa gago, o ba bolokela kgolagano le bopelotlhomogi.
5“Re leofile, ra dira molato, ra ikepa, ra go tsogela, ra fapoga mo ditaolong tsa gago le mo tshiamong ya gago. 6Ga re a ka ra utlwa baporofeti, batlhanka ba gago, ba ka bone o buileng le dikgosi tsa rona le dikgosana tsa rona le borraetsho le morafe otlhe wa lefatshe. 7Morena, wena o mo tshiamong; rona re mo ditlhonnye tsa difatlhego jaaka go bonala kajeno; rona banna ba Juta le baagi ba Jerusalema le Baiseraele botlhe ba ba gaufi le ba ba kgakala mo mafatsheng aotlhe, kwa o ba leleketseng gona ka ntlha ya boikanyologo jwa bone jo ba go leofetseng ka jona. 8Morena, se se re tshwanetseng le dikgosi tsa rona le dikgosana tsa rona le borraetsho ke difatlhego tse di tlhajwang ke ditlhong, ka gonne re go leofetse.
9Mme go na le bopelotlhomogi le boitshwarelo mo Moreneng, Modimo wa rona; le fa re mo tsogetse
10ka go sa utlweng lentswe la Morena, Modimo wa rona, le e seng go sepela ka fa melaong ya gagwe e o e beileng fa pele ga rona ka baporofeti, batlhanka ba gagwe. 11Baiseraele botlhe ba tlodile molao wa gago, ba fapoga ka go se reetse lentswe la gago. Ka moo khutso le maikano tse di kwadilweng mo molaong wa ga Moše, motlhanka wa Modimo, tsa goromelediwa mo go rona, gonne re o leofetse.
Lef. 26:14-39
12O dirafaditse mafoko a ona a o a buileng ka ga rona le ka ga babusi ba rona ba ba neng ba re busa, ka go digela tatlhego e kgolo mo go rona, e e iseng e ke e dirafale fa tlase ga letsatsi, jaaka e dirafaletse Jerusalema kajeno. 13Tatlhego yotlhe eo e re dirafaletse fela jaaka go kwadilwe mo molaong wa ga Moše; le gona ga re a kopa bopelotlhomogi fa pele ga Morena, Modimo wa rona, ka go tlogela maleo a rona le ka go tlhokomela boammaaruri jwa gagwe. 14Ke ka moo Morena a tlhoafaletseng go re digela mo tatlhegong. Gonne Morena, Modimo wa rona, o siame mo ditirong tsotlhe tsa gagwe tse o di dirileng; mme ga re a reetsa lentswe la gagwe.
15“Jaanong Morena, Modimo wa rona, yo ò ntshitseng morafe wa gago mo lefatsheng la Egepeto ka letsogo le le thata, wa itirela leina le le tumileng jaaka le ntse kajeno – re leofile, ra ikepa – 16Morena, ka ntlha ya bopelotlhomogi jotlhe jwa gago, a bogale jwa gago le kgalefo ya gago di tloge mo Jerusalema, motseng wa gago, le mo thabeng e e boitshepo ya gago. Gonne Jerusalema le rona batho ba gago re kgobiwa ke botlhe ba ba mo tikologong ya rona ka ntlha ya maleo a rona le ka ntlha ya melato ya borraetsho. 17Jaanong, Modimo wa rona, a ko o utlwe thapelo ya motlhanka wa gago le mekokotlelo ya gagwe, o phatsimisetse Felo-ga-Boitshepo ga gago fa go senyegileng sefatlhego sa gago ka ntlha ya gago, Morena. 18Modimo wa me, sekega tsebe, o reetse; budulola matlho, o bone marope a rona le motse o o biditsweng ka leina la gago. Gonne ga re ikanye ditiro tse di siameng tsa rona, fa re baya mekokotlelo ya rona fa pele ga gago; mme re ikanya mautlwelo-botlhoko a magolo a gago.
19Ao, Morena, utlwa! Morena, itshwarele! Morena, ela tlhoko, o dire jalo; se diege ka ntlha ya gago, Modimo wa me. Gonne motse wa gago le morafe wa gago di bidiwa ka leina la gago.”
20E rile ke sa ntse ke bua jalo, ke rapela, ke ipobola boleo jwa me le boleo jwa Baiseraele, morafe wa ga etsho, ke baya morapelo wa me fa pele ga Morena, Modimo wa me, ka ntlha ya thaba e e boitshepo ya Modimo wa me; 21ya re ke sa ntse ke bua jalo mo thapelong ya me, monna yole Gaberiele yo nkileng ka mmona mo ponong, a fofela kwa go nna ka lobelo, a nkama ka nako ya tshupelo ya mantsiboa.
22A tlhalosa, a bua le nna a re: “Daniele, ke tlile jaanong gore ke go nee phuthololo e e utlwalang sentle. 23E rile o simolola go rapela, ka neelwa Lefoko, mme ke tlile go le go bolelela, gonne o monna yo o ratiwang. Ka moo he, ela Lefoko tlhoko, o tlhokomele pono:
24“Morafe wa ga eno le motse o o boitshepo wa ga eno di beetswe bosupa jwa dinyaga ga 70 tsa go budusa boikepo le go tlatsa selekanyo sa boleo le go ruanya molato le go tlisa tshiamo e e sa khutleng le go kana polelelopele le moporofeti, le go kgakola Boitshepo jwa Maitshepo. 25Itse ò lemoge gore go tloga ka sebaka se lefoko le duleng ka sona gore Jerusalema a busediwe batho, a agiwe gape, go fitlhelela moeteledipele yo o tloditsweng a nne teng, ke bosupa jwa dinyaga ga supa. Jaanong o tla agiwa gape ka bosupa jwa dinyaga ga 62 mmogo le dipatlelo le mebila, mme e le mo dipakeng tsa pitlagano. 26E tla re bosupa jwa dinyaga ga 62 di sena go feta, Motlodiwa a bolawe, a se na molato. Morafe wa kgosi e e tlang o tla senya motse le Felo-ga-Boitshepo. Bofelo jwa ona bo tla tla ka morwalela. Go tla nna tlhabano go fitlha bokhutlong. Ke tshenyo e e tlhomamisitsweng. 27O tla tiisetsa ba bantsi kgolagano ka beke, e bong dinyaga di supa. Mo gare ga bosupa jwa dinyaga o tla khutlisa setlhabelo le tshupelo. Mo godimo ga diphuka tsa makgapha go tla tla mosenyi, go fitlhelela tatlhego e e laoletsweng ruri e goromelediwe mo felong fa go senyegileng.”


text:
Seaweeds
Leina la Mophato
Seaweeds
Leina la Matshamekwane
Sea plants
Leina la Maranyane
Chromalveolata
Semeto
E ka nna 15 m (kelp)
Ponalo
Dijalo tse di tla ka dibopego le boleele jo bo farologaneng. Di gola mo mafikeng a lewatle, mo matlapeng, kgotsa mo di’lagoons tsa mo lewatleng. Tse dingwe tsa tsone ke di’single cell organisms fa tse dingwe ele di’multicell organisms. Mmala wa tsone gantsi ke botala, boshibidu le borokwa.
Dikitsiso
Setshaba sa Chromalveolata se akaretsa algae e borokwa, e tala le e tshibidu. Chlorophyta (e tala/green) e na le mefuta e le meraro ya sebobego: Matlhare a a sepapetla (flat sheets), Di’filaments di bonwa kwa bofelelong jwa ditshupu tsa yone.
Phaeophyta (e borokwa/brown) e na le dibopego tse dintsi tse di farologaneng: go na le di’fans, di’forking plants, di’cushions, le kelp mokasetlhare. Rhodophyta (e tshibidu/red) ke e kgolwane mo setlhopheng. Di na le matla a go emela makhubu a lewatle. Tsotlhe di na le chlorophyll e e dirisetswang maitirela dijo (photosynthesis). E kgona go mela di’spores kgotsa di’gametes gore e kgone go ata.
Dijo
E fepa ka tsela ya itirelo dijo ga dimela ya photosynthesis.
Anamiso
E bonala mo mawatleng a lefatshe, kwa mafelong a mogote le dipula.
Dibopiwa tsa Mophato wa Yone
Bladder kelp
Macrocystis sp
Different leafed sargassum
Sargassum heterophyllum
Upright codium
Codium extricatum


text:
91A ga ke mogololesegi? A ga ke moapostolo? A ga ke a bona Jesu, Morena wa rona? Lona a ga lo tiro ya me mo Moreneng?
Dit. 26:16
22:17
2Le fa ke se moapostolo mo go ba bangwe, mo go lona ke ene; gonne lona lo sesupo sa boapostolo jwa me mo Moreneng.
3Ke jona boikarabelo jwa me mo go bone ba ba mpotsang. 4A ga re na tshiamelo ya go ja le go nwa?
5A ga re na tshiamelo ya go tsamaya le basadi ba e leng badumedi, e le bomogatsaarona, jaaka baapostolo ba bangwe le bomonnaa Morena le Kefa?
Math. 8:14
6A kampo ke nna le Baranaba fela, ba re sa siamelwang ke go lesa tiro ya diatla? 7Ke mang yo o ka yang ntweng, mme a itlamele ka esi? Ke mang yo o tlhomang moweine mo tshimong, mme a sa je leungo la ona? Gape, ke mang yo o disitseng letsomane, mme a sa je mašwi a letsomane?
8A ke bua jalo ka fa mokgweng wa batho fela? A molao le ona ga o bue jalo? 9Gonne mo molaong wa ga Moše go kwadilwe ga twe: “Kgomo e e phothang o se ka wa e bofa molomo.” A ke go re, Modimo o tlamela dikgomo fela?
1 Tim. 5:18
10A kampo ga o bue jalo gagolo ka ntlha ya rona? Kana go kwadilwe ka ntlha ya rona ga twe: “Molemi o tshwanetse go lema ka tsholofelo, le yo o phothang a phothe ka tsholofelo ya go bona kabelo.” 11Fa jaanong re lo jwaletse tsa mowa, a go a rona, fa re roba tsa mmele mo go lona?
12Fa ba bangwe ba na le tshwanelo ya gore lo ba abele di-tsa-lona, a rona ga re na nayo bogolo?
2 Bakor. 11:9
Le fa go ntse jalo, ga re a ka ra dirisa thata eo, mme re itshokela tsotlhe gore re se kgoreletse Efangele ya ga Keresete. 13A ga lo itse gore bone ba ba direlang kwa Tempeleng, e bile ba ja tsa Tempele; le ba ba direlang fa aletareng ba na le kabelo mo go tsa aletare?
Doit. 18:1-3
14Le Morena o laetse jalo gore ba ba rerang Efangele ba tshele ka Efangele.
15Mme nna ga ke a ka ka ithusa ka sepe sa dilo tseo. E bile dilo tseo ga ke a ka ka di kwala gore ke direlwe jalo. Gonne go swa go molemo mo go nna bogolo go go ka senyediwa ke mongwe poko ya me.
16Gonne fa ke rera Efangele, ga se se nka se ipokelang; gonne ke patelesegile go dira jalo; mme go ka latlhega nna, fa ke sa rere Efangele!
17Kana fa ke dira jalo ka boitumelo, ke tla bona tuelo; mme fa e ka nna ka pateletso, kana tiro ya go rera Efangele ke e neetswe.
18Jaanong tuelo ya me ke efe? Ke ya gore, fa ke rera Efangele ya ga Keresete, ke e rere go se na tuelo, gore ke se dirise tshiamelo ya me mo Efangeleng.
19Gonne le fa ke ne ke gololesegile mo go botlhe, ke ne ka itira motlhanka wa botlhe gore ke tle ke kgone ba le bantsi.
20Ke ne ka nna jaaka Mojuta mo Bajuteng gore ke kgone Bajuta; ke ne ka nna jaaka yo o mo taolong ya molao mo go ba ba mo molaong, le fa ke ne ke se fa tlase ga molao ka nosi, gore ke kgone ba ba fa tlase ga molao.
21:20-26
21Ke ne ka nna jaaka yo o kwa ntle ga molao mo go ba ba kwa ntle ga molao gore ke tle ke kgone ba ba kwa ntle ga molao, le fa ke ne ke se kwa ntle ga molao wa Modimo, mme ke le mo molaong wa ga Keresete.
22Ke ne ka nna jaaka yo o bokoa mo go ba ba bokoa gore ke kgone ba ba bokoa. Ke ne ka nna tsotlhe mo go botlhe gore ka mekgwa yotlhe ke pholose bangwe.
Baroma 11:14
23Mme tsotlhe tseo ke di dira ka ntlha ya Efangele gore le nna ke nne le kabelo mo go yona.
24A ga lo itse gore ba ba sianang mo lebaleng la tshamekelo ba taboga botlhe, mme yo o bonang sekgele ke a le mongwe fela? Sianang he gore lo se amogele!
25Mme mongwe le mongwe wa kgaisanyo o ikilela mo dilong tsotlhe. Bao ba dira jalo gore ba bone serwalo se se senyegang, mme rona e le go bona se se sa senyegeng.
1 Pet. 5:4
26Ka moo he, ke siana jaaka yo o sa akabaleng; ke lwa jaaka yo o sa iteyeng loapi. 27Mme ke katisa mmele wa me, ke a o laola, e se re gongwe nna ka latlhega, ke sena go rerela ba bangwe.
13:14


text:
Kgololesego
Fa kgololesego go nna e le: Didimala wena !
Ke na le sengwe se ke batlang go se bua.
Fa kgololesego go nna e le: Wena mo kgolegelong, re tle re kgone
Go phela kwa ntle ga poifo
Ka o sa tshwane le ba bangwe ka ditiro le pheletso ya tsone
Fa kgololesego go nna e le: go ka tlhabelwa le go dikelwa ke letsatsi
Le pote le golegilwe ke tsotlhe tsa gompieno
Mme le ganelwe go nna lone ka bolone
Fa kololesego go nna e le: go lotlela mabati
O itsisiwe mo theeveng ya gago kwa ntle ga pateletso
Tsotlhe tse di bolokegileng motsanengthoko wa gago
Fa kgololesego go nna e le: go tlhola ke robetse ka tsisibalo
Ka ba bangwe ba amogilwe maleme
Ka boomo
Fa kgololesego go nna e le: Go ka ja se ke se lakatsang
Mme ka phuthela matlapi ka kuranta
Mo go sa buiweng sepe ka ga mmopamo
Fa kgololesego go nna e le : Go sa itse se se nkgolotseng
Se ntshware ke golotswe
Mme se ntlame ke gololesegile letsatsi le letsatsi
Fa kgololesego go nna e le: Go letela ba bangwe
Go ka nkgolola mo dipoifong
Tse ke di beileng mo pelong ya me
Fa kgololesego e ntlamile dikakanyo
Fa e foka go ntsenelela mo moweng
Ya mpota mo matlhakoreng otlhe
Mme ka palelwa ke go e lemoga
Fa nka timelwa ke kgololesego
Mo dikakanyong tsa me
Ke sa e tlhaloganye
Fa kgololesego go nna gompieno
Go lebega e le selo se se tlwaelegileng
Nna ke sa itse go tewang
Kgololesego go nna e le tlhogo ya ledi kwa godimo
Go wena e le tlhogo kwa tlase
E tlabo e le selo se se itaolang se fokelwang go gotlhe
Mme go gongwe nka letlelwa lebaka
La go go abela sengwe sa kgololesego ya me
Re utlwane nako e ntse e gatela pele
Ka potlako kgotsa ka go diega
Kgololesego ya me e se ka ya nkhupetsa
Ohoo ! Nkgolole mo go yone
Marion Bloem
Tswana translation by Nols Swanepoel


text:
321Jaanong banna ba bararo bao ba khutla go fetola Jobe; gonne o ne a ikaya yo o siameng.
Jobe 9:20
13:18
19:6,7
23:7
27:2,6
31:35
2Ke fa go galefa Elihu morwa Baragele wa kwa Busi wa losika lwa ga Rame; a tukela Jobe bogale ka a itshiamisa fa pele ga Modimo. 3Le gona a galefela ditsala tse tharo tsa gagwe, ka gonne ba palelwa ke go fetola Jobe, mme ba mmona molato fela.
18:21
20:29
22:5
4Ene Elihu o ne a iketlile bone ba ntse ba bua le Jobe; gonne ba ne ba le bagolo mo go ene, ba mo feta ka dinyaga. 5Jaanong e rile Elihu a bona, fa go se na karabo mo melomong ya banna ba bararo bao, a tuka bogale.
6Elihu morwa Baragele wa kwa Busi a fetola a re:
“Nna ke sa le mošwa,
lona lo ba bagolo
lo mpheta ka dinyaga;
ka moo ke ne ke itshwere,
ka boifa go lo bolelela
tse ke di itseng.
7Ka re: ‘A go bolele banna bagolo
ba ba nang le malatsi!
A ba bontsi jwa dinyaga
ba itsise botlhale!’
8Fela ke mowa o o mo bathong,
ke Mowa
wa Mong-wa-thata-yotlhe
o o ba tlhalefisang.
9Ba bagolo ga se bone
ba ba botlhale;
ba ba tsofetseng
ga ba tlhaloganye tse di siameng.
10Ke ka moo ke reng: Ntheetseng!
Le nna ke bolele se ke se itseng.
11Bonang,
ke emetse mafoko a lona,
ka utlwelela dipuo
tse di botlhale tsa lona,
go fitlhelela lo bone
mafoko a a siameng;
12ka nna ka lo ela tlhoko,
ka fitlhela
go se na yo o fenyang Jobe;
go se na ope mo go lona
yo o fetolang mafoko a gagwe.
13Lo se ka lwa re:
‘Re fitlhetse botlhale mo go ene!
Modimo o tla mo kgona,
e seng motho.’
14Ga a ka a bolela mafoko
go lwa le nna;
le gona ga nka ke ka mo fetola
jaaka go buile lona.
15Ba nyemile moko;
ga ba tlhole ba araba.
Ba feletswe ke mafoko.
16A nka leta,
fa ba sa bue ba eme fela,
ba sa tlhole ba araba?
17Nnyaya! Le nna ke tla araba
tse ke di abetsweng;
le nna ke tla bolela
tse ke di itseng.
18Gonne ke tletse mafoko;
mowa o o mo teng ga me
o a ntlhotlheletsa.
19Bonang, mafatlha a me
a tshwana
le weine e e belang
e e sa thibololwang;
a phanyega jaaka makuka
a mašwa.
20Ke na le go bua,
gore ke hupologe mowa.
Ke na le go bula molomo
le go araba.
21Ga nka ke ka goga le ope
le e seng go kgatlha motho
ka loleme.
22Gonne ga ke itse go kgatlha
motho ka loleme;
Modiri wa me o ne a ka ntlosa
ka bonako.


text:
251Morena a bua le Moše a re: 2“Bolelela Baiseraele gore ba nntshetse dikabelo; phuthang dikabelo mo go mongwe le mongwe yo pelo ya gagwe e ratang jalo.
3Dikabelo tse lo tla di phuthang mo go bone ke gouta le selefera le kgotlho; 4le masela a mabududu le a bohibidu jwa bofifadu le a bohibidu jwa madi le a masweu le boboa jwa dipodi; 5le matlalo a diphelehu a a hubiditsweng le matlalo a dintšwa tsa lewatle le dipati tsa mokwa; 6le mafura a setlhomo sa dipone le makga a a monate a lookwane lwa tlotso le a maswalo a a nkgang monate; 7le majwe a a tlhokegang a šohama le majwe a a tlhokegang a rokelelwang mo khibeng ya boperesiti le mo pataneng ya yona. 8A ba ntirele Ntlo e e Boitshepo gore ke nne mo gare ga bone. 9Tempelana eo le dilwana tsa yona di direng gotlhe ka fa setshwantshong sa Tempelana le ka fa setshwantshong sa dilwana tsa yona se ke tla se go bontshang.
10“Le gona a ba ntirele Letlole ka dipati tsa mokwa. Boleele jwa lone e nne mabogo a le mabedi le bontlhanngwe; bophara jwa lone e nne letsogo le bontlhanngwe; bogodimo jwa lone e nne letsogo le bontlhanngwe. 11Le manege gouta e e sa pekwang, o le manege ka fa teng le ka fa ntle; o le gaole ka gouta mo tikologong. 12O le bopele melepo e le mene ya gouta, o e gokelele mo maotong a mane a lone; e le mebedi e nne mo lotlhakoreng longwe lwa lone, e mebedi e mengwe e nne mo lotlhakoreng lo longwe lwa lone. 13O betle dithobane tsa morukuru, o di manege gouta. 14O somele dithobane tseo mo melepong e e mo ditlhakoreng tsa Letlole gore Letlole le sikarwe ka tsona. 15Dithobane tseo a di nne mo melepong ya Letlole; a di se somolwe mo go yona. 16Tshupo ya matlapa a molao e ke tla e go neelang, o e tsenye mo letloleng.
17“Le gona o dire sekhurumelo sa thuanyo sa lone ka gouta e e sa pekwang. Boleele jwa sona e nne mabogo a le mabedi le bontlhanngwe; bophara jwa sona e nne letsogo le bontlhanngwe.
18Le gona o dire boKerubime ba le babedi ba gouta, o ba thule ka gouta e e kwenneng mo ntlheng tse pedi tsa sekhurumelo. 19Dira Kerubime mongwe mo ntlheng eno le Kerubime yo mongwe mo ntlheng ele. O dire boKerubime mo ntlheng tse pedi tsa sekhurumelo sa thuanyo, bone ba direlelelwe mo go sona ka gouta e le nngwe. 20BoKerubime a e nne ba ba tsharololetseng diphuka kwa godimo, ba ba okameng sekhurumelo sa thuanyo ka diphuka tsa bone. A ba lebane ka difatlhego. A difatlhego tsa boKerubime e nne tse di lebileng sekhurumelo sa thuanyo. 21Sekhurumelo sa thuanyo o se beye mo godimo ga Letlole, o tsenye tshupo ya molao e ke tla e go neelang mo Letloleng.
1 Dikg. 8:9
Baheb. 9:4
22Ke tla kopana nao gona foo, ke bua nao ke le mo godimo ga sekhurumelo sa thuanyo, fa gare ga boKerubime ba babedi ba ba mo godimo ga Letlole la Tshupo, ke go bolelela tsotlhe tse ke tla di go laelang gore o di begele Baiseraele.
23“Le gona o dire lomati lwa bojelo ka dipati tsa mokwa. Boleele jwa lone e nne mabogo a le mabedi; bophara jwa lone e nne letsogo; bogodimo jwa lone e nne letsogo le bontlhanngwe. 24O lo manege gouta e e sa pekwang; o lo gaole ka gouta mo tikologong. 25O be o lo direle losi ka logong lwa bophara jwa seatla mo tikologong; losi loo lwa lone o lo gaole ka gouta mo tikologong. 26O lo direle melepo e le mene ya gouta, o gokelele melepo eo mo dikhutlong tse nne tsa maoto a lone. 27A melepo eo e nne gaufi le losi; dithobane tsa go sikara lomati loo di somelwe mo go yona. 28Dithobane tseo o betle tsa morukuru, o di manege gouta gore lomati lo sikarwe ka tsona.
29“Le gona o dire megopo ya lone le dijana tsa lone le dinkgwana tsa lone le digo tsa lone tse di dirisiwang mo tshupelong ya noo, o di dire ka gouta e e sa pekwang. 30O bee dinkgwe tsa tshupo mo lomating loo fa pele ga me ka metlha.
31“Le gona o dire setlhomo sa dipone sa gouta e e sa pekwang; setlhomo seo le matshego a sona le kutu ya sona di dirwe ka gouta e e thudilweng. Dikgolokwane tsa sona le dinoko tsa sona le dithunya tsa sona a di direlelwe mo go sona ka gouta e le nngwe. 32Jaanong a go tswe dikala di le thataro mo ditlhakoreng tsa sona; dikala di le tharo tsa setlhomo mo lotlhakoreng longwe lwa sona le dikala tse tharo tse dingwe tsa setlhomo mo lotlhakoreng lwa bobedi lwa sona. 33Kala nngwe le nngwe e nne le dikgolokwane tse tharo tse e keteng ke dithunya tsa moamantele, e le noko le sethunya; go nne jalo mo dikaleng tse thataro tsa setlhomo. 34Kutu ya setlhomo e nne le dikgolokwane di le nne, tse di tshwanang le dithunya tsa moamantele, e le dinoko tsa yona le dithunya tsa yona. 35Go nne le noko kwa godimo; gape go nne le noko fa tlase ga dikala tsa ntlha tsa sona; gape go nne le noko fa tlase ga dikala tsa bobedi tsa sona; gape go nne le noko fa tlase ga dikala tsa boraro tsa sona. Go nne jalo mo dikaleng tse thataro tsa setlhomo. 36Dinoko tsa tsona le dikala tsa sona mmogo le kutu e nne gouta e le nngwe; tsotlhe e nne selo se le sengwe se se thudilweng sa gouta e e sa pekwang.
37“Le gona o dire dipone tse supa tsa sona, o di tlhome mo go sona gore di bonege pele ga tsona. 38Le dipomo tsa sona le dipomelo tsa sona e nne tsa gouta e e sa pekwang. 39A go dirisiwe talente ya gouta e e sa pekwang go se dira le dilo tsotlhe tseo. 40Mme ela tlhoko gore o di dire ka fa setshwantshong sa tsona se o se bontshitsweng mo thabeng.
Dit. 7:44
Baheb. 8:5,7


text:
71Lefoko le le tsileng kwa go Jeremia le tswa mo Moreneng la re: 2“Ema mo kgorong ya Ntlo ya Morena, o rere teng lefoko le o re: ‘Utlwang Lefoko la Morena, lona Bajuta lotlhe, ba lo tsenang ka dikgoro tse go obamela Morena! 3Morena wa masomosomo, Modimo wa Iseraele o bua jaana o a re: Siamisang ditsela tsa lona le ditiro tsa lona! Gona ke tla lo agisa mo felong fano.
Jes. 1:16
4Lo se ka lwa ikanya mafoko a tsietso a a reng: Tempele ya Morena, Tempele ya Morena, Tempele ya Morena ke yona e!
5“ ‘Mme fa lo ka siamisa ditsela tsa lona le ditiro tsa lona mo boammaaruring, lo a direlana ka tshiamo tota; 6lo sa gatelele moeng gongwe lesiela gongwe motlholagadi, lo sa tsholole madi a a se nang molato mo felong fano, lo sa latele medimo e sele – mo e leng go itshenyetsa fela!
– 7foo ke tla lo agisa mo felong fano le mo lefatsheng le ke le neileng borraeno go tswa bogologolo le go ya bosakhutleng.
8“ ‘Bonang, lo ikanya mafoko a tsietso a a sa thuseng sepe. 9Ga ke re, lo a utswa, lo a bolaya, lo senya nyalo, lo ikana ka maaka, lo fisetsa Baale maswalo, lo sala medimo e sele morago e lo sa e itseng! 10Lo fete lo tle lo eme fa pele ga sefatlhego sa me mo Ntlong e, e e bidiwang ka leina la me lo re: Re pholositswe! A lo raya gore ga se sepe, le fa lo dira dilo tsotlhe tse di maila tseo?
11A Ntlo e, e e bidiwang ka leina la me, e fetogile logaga lwa dinokwane mo matlhong a lona? Ka nnete, le nna ke bonye jalo, go bua Morena.
12Ee, tlogang lo ye kwa felong ga me, fa go neng go le kwa Silo, kwa ke neng ke agisa leina la me teng mo tshimologong, lo bone se ke se go diretseng ka ntlha ya bosula jwa Iseraele, morafe wa me!
1 Sam. 4:12
Pes. 78:60
13Mme jaanong, e re ka lo dirile ditiro tsotlhe tse – go bua Morena – ka ke buile le lona, ka bua ka tlhoafalo, mme lo se ka lwa utlwa; ka lo bitsa, mme lo se ka lwa araba; 14ka moo ke tla direla Ntlo e e bidiwang ka leina la me, e lona lo e ikanyang, le felo fa ke go lo neileng le borraeno, ke tla go direla jaaka ke diretse Silo. 15Mme ke tla lo tlosa fa pele ga me, ke lo latlha, jaaka ke latlhile bomorwa-rraeno botlhe, e leng losika lotlhe lwa Eferaime.’ ”
16“Mme wena, Jeremia, o se ka wa rapelela morafe o; se utlwatse selelo gongwe thapelo ka ntlha ya bone; se nkokotlele, gonne ga nkitla ke go utlwa.
14:11
17A ga o bone se ba se dirang mo metseng ya Juta le mo mebileng ya Jerusalema? 18Bana ba rwalela dikgong, borraabo ba gotsa molelo, basadi ba duba bupe, e le go besetsa kgosi ya sesadi ya legodimo dinkgwe le go tshelela medimo e sele ditshupelo tsa dino gore ba nkgakatse.
19Jaanong a go gakadiwa nna? go botsa Morena. A ga ba itirele bosula ka bosi, mme e le go itlhabisa ditlhong?” 20Ka moo Morena, Modimo, o bua jaana a re: “Bonang, go goromelediwa bogale jwa me le kgalefo ya me mo felong fa; mo bathong le mo dikgomong le mo ditlhareng tsa naga le mo maungong a masimo; bo tla tuka, bo sa time.”
21Morena wa masomosomo, Modimo wa Iseraele, o bua jaana a re: “Tlhakanyang ditlhabelo tsa phiso tsa lona le ditlhabelo tse di jewang tsa lona – lo je nama!
22Gonne ka letsatsi le ke ntshitseng borraeno kwa lefatsheng la Egepeto ka lone, ga ke a bua sepe nabo le e seng go ba laela sepe ka ga ditlhabelo tsa phiso le ditlhabelo tse di jewang.
1 Sam. 15:22
23Mme ke ba file taolo e e reng: ‘Utlwang lentswe la me! Foo ke tla nna Modimo wa lona, mme lo tla nna morafe wa me! – Lo sepele fela mo tseleng e ke e lo laelang gore lo tle lo phele sentle.’
24Mme ga ba a ka ba utlwa, le e seng go sekega ditsebe, mme ba sepela ka fa maikaelelong a dipelo tsa bone tse di bosula tse di thatafetseng, ba boela kwa morago, ba sa ye kwa pele.
Jes. 65:2
25Go tloga ka letsatsi le borraeno ba hudugileng kwa lefatsheng la Egepeto ka lone go fitlha letsatsing la kajeno, ke ne ke ntse ke romela batlhanka ba me botlhe, e leng baporofeti, kwa go lona ka tlhoafalo ka malatsi otlhe. 26Mme ga ba a ka ba nkutlwa, le e seng go sekega ditsebe, mme ba gagamatsa dithamo tsa bone, ba senya bogolo go borraabo.
27“O tshwanetse go bua mafoko aotlhe ao nabo, mme ga ba kitla ba go utlwa; gape o tshwanetse go ba bitsa, mme ga ba kitla ba go araba. 28Ka moo o ba ree o re: Ke sona setšhaba se se se kang sa utlwa lentswe la Morena, Modimo wa sona, se se se kang sa amogela kgalemelo. Boammaaruri bo nyeletse, ga bo yo mo melomong ya bone.
29“ ‘Ipeole7:29 Go tewa Jerusalema. moriri o montle,
o o latlhe;
tlhaba sefela sa khutsafalo mo
dithabaneng tse di iphotlhereng!
Gonne Morena o latlhile,
a leleka losika lo a lo galefetseng.’
30“Gonne bomorwa Juta ba dirile tse di bosula mo matlhong a me,” go bua Morena, “ba baya maila a medimo ya bone mo Ntlong e e bidiwang ka leina la me, go e itshekolola.
31Le gona ba agile thota ya tlhabelo e e bidiwang Thofethe7:31 Ke go re: Phisetso e e ditlhong. e e mo mogorogorong wa Morwa-Hinome gore ba fise bomorwaa-bone le bomorwadia-bone ka molelo. Kana ga ke a laola jalo! Pelo ya me ga e ise e tsenwe ke mogopolo o o ntseng jalo.”
32Ke ka moo Morena o buang a re: “Bonang, malatsi a e tla, a ka ona go sa tlholeng go buiwa ka ga Thofethe le mogorogoro wa Morwa-Hinome, mme ba tla re: ‘Mogorogoro wa polaelo’; ba fitlha baswi mo go Thofethe, ka ba tlhoka manno.
Lef. 18:21
33Mme ditoto tsa morafe o e tla nna dijo tsa dinonyane tsa loapi le tsa dibata tsa naga, di sa tshosiwe ke ope.
9:21
34Le gona ke tla khutlisa modumo wa tuduetso le wa boitumelo le lentswe la monyadi le la monyalwa mo metseng ya Juta le mo mebileng ya Jerusalema. Gonne lefatshe le tla bo le fetogile marope fela.”


text:
KGAOLO YA NTLHA
“Le Mororo a Sule, o sa Ntse a Bua”
1. Ke eng se se neng se thibela lelapa la ga Adame le Efa go tsena mo tshingwaneng ya Edene, mme ke eng se Abele a neng a ka rata go bona se direga?
ABELE o ne a lebile letsomane la gagwe la dinku fa le ntse le fula ka tshosologo mo thoteng. Mme gongwe o ile a leba ka kwa ga dinku tsa gagwe kwa lefelong lengwe le le kgakajana le a neng a kgona go bona lesedinyana le letobo kwa go lone. O ne a itse gore koo go na le tšhaka e e bogale e e tsabakelang e e nnang e dikologa, e thibile tsela e e tsenang mo tshingwaneng ya Edene. Batsadi ba gagwe ba ne ba kile ba nna koo, mme jaanong bone kgotsa bana ba bone ba ne ba sa tlhole ba kgona go tsena mo tshingwaneng eo. Akanya pheswana ya maitseboa e ntse e foka moriri wa ga Abele fa a ntse a lebile kwa godimo a akanya ka Mmopi wa gagwe. A batho ba ne ba ka kgona go nna le kamano le Modimo gape? Ke sone se Abele a neng a ka rata go bona se direga.
2-4. Abele o bua le rona jang gompieno?
2 Abele o bua le wena gompieno. A o a mo utlwa? O ka nna wa akanya gore seo se ka se kgonege. Aitsane, morwa yono wa bobedi wa ga Adame ga a bolo go swa. Mmele wa gagwe ga o tlhole o le teng, o ile wa nna lerole makgolo a dingwaga a ka nna 60 a a fetileng. Baebele e re ruta seno ka baswi: “Ga ba itse sepe gotlhelele.” (Mor. 9:5, 10) Mo godimo ga moo, mo Baebeleng ga go na lefoko le fa le le lengwe le Abele a kileng a le bua. Jaanong o bua le rona jang?
3 Moaposetoloi Paulo o ne a tlhotlhelediwa go kwala jaana ka Abele: “Le mororo a sule, o sa ntse a bua ka yone.” (Bala Bahebera 11:4.) O bua le rona ka eng? Ka tumelo. Abele ke motho wa ntlha go nna le nonofo eo e e tlhomologileng. Tumelo ya gagwe e ne e nonofile thata jaana mo sekao sa gagwe se sa ntseng se tshela, sekao se se molemo se le gompieno re ka kgonang go se latela. Fa re ithuta mo tumelong ya ga Abele e bile re e etsa, pego ya gagwe e ka bua le rona ka tsela ya mmatota le e e tla re solegelang molemo.
4 Mme gone re ka ithuta eng ka Abele le ka tumelo ya gagwe, e re ka go sa buiwe thata ka ene mo Baebeleng? Mma re bone.
O Godile ka Nako ya fa “Lefatshe le Thaiwa”
5. Jesu o ne a kaya eng fa a amanya Abele le nako ya fa “lefatshe le thaiwa”? (Bona le ntlha e e kwa tlase.)
5 Abele o ne a tsholwa nakwana fela fa batho ba ntlha ba sena go bopiwa. Moragonyana, Jesu o ne a amanya Abele le nako ya fa “lefatshe le thaiwa” (Bala Luke 11:50, 51.) Ga go pelaelo gore Jesu o ne a bua ka lefatshe la batho ba ba neng ba ka rekololwa mo boleong. Le fa Abele e ne e le motho wa bonè mo lefatsheng, go bonala e le ene motho wa ntlha yo Modimo a neng a bona gore a ka rekololwa. * Abele o godile go se na batho bape ba a ka etsang sekao sa bone se se molemo.
6. Abele o ne a na le batsadi ba ba ntseng jang?
6 Le fa batho ba ne ba se na lobaka lo loleele ba tshela, ba ne ba tshwanelwa ke go lebana le maemo a a hutsafatsang. Go bonala batsadi ba ga Abele e bong Adame le Efa, ba ne ba le bantle e bile ba le matlhagatlhaga. Le fa go ntse jalo, ba ile ba dira boleo jo bo masisi, mme ba ne ba itse seo. Ba ne ba kile ba bo ba itekanetse, ba na le tsholofelo ya go tshelela ruri. Mme ba ne ba tsuologela Jehofa Modimo, ka jalo ba lelekwa mo legaeng la bone la Paradaise mo tshingwaneng ya Edene. E re ka ba ile ba itetla go laolwa ke dikeletso tsa bone—ba sa akanyetse le bana ba bone—ba ile ba latlhegelwa ke boitekanelo le botshelo jo bo sa khutleng.—Gen. 2:15–3:24.
7, 8. Ke mafoko afe a Efa a neng a a bua fa Kaine a tsholwa, mme a ka tswa a ne a akantse eng?
7 Fa Adame le Efa ba sena go lelekwa mo tshingwaneng, ba ne ba tshela boima. Mme gone, fa ba sena go tshola ngwana wa bone wa ntlha, ba ne ba mmitsa Kaine, mo go kayang “Sengwe se se Tshotsweng,” mme Efa o ne a re: “Ke tshotse monna ka thuso ya ga Jehofa.” Mafoko a gagwe a bontsha gore a ka tswa a ne a akantse ka tsholofetso e Jehofa a neng a e dira kwa tshingwaneng, fa a ne a bolelela pele gore mosadi mongwe o tla tshola “losika,” kgotsa ngwana yo letsatsi lengwe a tla fedisang yo o bosula yo o neng a tsietsa Adame le Efa. (Gen. 3:15; 4:1) A Efa o ne a akanya gore ke ene mosadi yo go buiwang ka ene mo boporofeting le gore Kaine ke “losika” lo lo solofeditsweng?
8 Fa e le gore o ne a akanya jalo, tota o ne a fositse. Mo godimo ga moo, fa e le gore ene le Adame ba ne ba jala dikgopolo tse di ntseng jalo mo go Kaine fa a ntse a gola, ga go pelaelo gore ba ne ba dira gore a nne boikgogomoso. Fa nako e ntse e ya, Efa o ne a tshola morwa wa bobedi, mme ga re bone ba bua mafoko mangwe a a supang gore e ka tswa e le ene “losika.” Ba ne ba mmitsa Abele, mo go rayang “Mohemo,” kgotsa “Lefela.” (Gen. 4:2) A go tlhopha leina le le ntseng jalo go ne go bontsha gore ga ba a lebelela go le gontsi mo go ene, jaaka e kete Kaine o botlhokwa go feta Abele? Ga re a tlhomamisega.
9. Ke eng se gompieno batsadi ba ka ithutang sone mo batsading ba rona ba ntlha?
9 Gompieno batsadi ba ka ithuta go le gontsi mo batsading bao ba ntlha. A se lo se buang le se lo se dirang se ruta bana ba lona go nna mabela, boikgogomoso le go nna pelotshetlha? Kgotsa a se ba ruta go rata Jehofa Modimo le go batla go nna ditsala tsa gagwe? Ka maswabi, batsadi ba ntlha ba ne ba palelwa ke go diragatsa maikarabelo a bone. Le fa go ntse jalo, go ne go sa ntse go na le tsholofelo ka bana bone.
Ke Eng se se Neng sa Thusa Abele go Nna le Tumelo?
10, 11. Kaine le Abele ba ne ba dira ditiro dife, mme Abele o ile a nna le nonofo efe?
10 Fa basimane bao ba babedi ba ntse ba gola, go bonala Adame a ile a ba ruta ditiro tse ba tshwanetseng go di dira go tlamela lelapa. Kaine o ne a nna molemi; Abele a nna modisa wa dinku.
11 Mme Abele ene o ne a dira sengwe se se botlhokwa le go feta. Fa dingwaga di ntse di feta, o ne a nna le tumelo—nonofo e e molemo e Paulo a neng a kwala ka yone moragonyana. A ko o akanye fela ka seno! Go ne go se na motho ope yo Abele a neng a ka etsa sekao sa gagwe. Mme gone, o thusitswe ke eng gore a nne le tumelo mo go Jehofa Modimo? Ela tlhoko dilo di le tharo tse di ka tswang di thusitse Abele go nna le tumelo e e nonofileng.
12, 13. Go ela tlhoko popo ya ga Jehofa go ka tswa go ile ga thusa Abele jang gore tumelo ya gagwe e gole?
12 Popo ya ga Jehofa. Ke boammaaruri gore Jehofa o ne a hutsitse mmu, mme a dira gore go tlhoge mitlwa le sitlwasitlwane tse di neng di kgoreletsa temothuo. Le fa go ntse jalo, lefatshe le ne le sa ntse le kgona go ntsha dijo tse di neng di tlamela lelapa la gaabo Abele. Mme diphologolo tsone di ne di sa hutsiwa, go akaretsa dinonyane le ditlhapi; kgotsa dithaba, matsha, dinoka le mawatle; kgotsa loapi, maru, letsatsi, ngwedi le dinaledi. Gongwe le gongwe kwa Abele a neng a leba gone, o ne a bona bosupi jo bo tlhatswang pelo jwa lorato, botlhale le bomolemo jwa ga Jehofa Modimo, ene yo o bopileng dilo tsotlhe. (Bala Baroma 1:20.) Ga go pelaelo gore fa Abele a ntse a tlhatlhanya ka popo le ka dinonofo tsa Modimo, tumelo ya gagwe e ne ya nonofa.
13 Abele o tshwanetse a bo a ile a ipha nako ya go akanya ka Jehofa. Mmone ka leitlho la mogopolo a tlhokometse letsomane la gagwe. Modisa o ne a tshwanelwa ke go tsamaya thata. O ne a etelela pele diphologolo tseo tse di bonolo go ya kwa dithabeng, a ralala mekgatšha le dinoka—a nna a di batlela mafulo a matala, mafelo a a siameng a go bona metsi le mafelo a a sireletsegileng a di ka ikhutsang mo go one. Mo dibopiweng tsotlhe tsa Modimo, go bonala dinku e le tsone tse di ka se kgoneng go ikemela, jaaka e kete di ne di bopetswe go ikaega ka motho gore a di kaele le go di sireletsa. A Abele o ne a lemoga gore le ene o tlhoka kaelo, tshireletso le tlhokomelo ya Mongwe yo o botlhale le yo o maatla go feta motho ope fela? Ga go pelaelo gore o ne a tle a ntshe maikutlo ao fa a rapela, mme seo se ne sa dira gore tumelo ya gagwe e tswelele e gola.
14, 15. Ditsholofetso tsa ga Jehofa di ne tsa thusa Abele jang gore a nne le dilo di le dintsi tse a ka tlhatlhanyang ka tsone?
14 Ditsholofetso tsa ga Jehofa. Adame le Efa ba tshwanetse ba bo ba ile ba bolelela bomorwaabone ka dilo tse di diragetseng kwa tshingwaneng ya Edene tse di neng tsa dira gore ba lelekwe. Ka jalo, Abele o ne a na le dilo tse dintsi tse a ka tlhatlhanyang ka tsone.
15 Jehofa o ile a re mmu o tla hutsega. Abele o ne a kgona go bona mitlwa le sitlwasitlwane tse di neng di diragatsa mafoko ao. Gape Jehofa o ne a boleletse pele gore Efa o tla nna le ditlhabi tsa boimana le tsa pelegi. Fa bomonnawe Abele ba tsholwa, ga go pelaelo gore o ne a bona mafoko ao le one a diragadiwa. Jehofa o ne a bonela pele gore Efa o ne a ka se kgotsofalele tlhokomelo le lorato lo monna wa gagwe a mo nayang lone, mme Adame le ene o ne a tla mo laola. Abele o ne a bona fa seo se diragalela batsadi ba gagwe. Fa dilo tseno tsotlhe di direga, Abele o ne a bona gore tota lefoko la ga Jehofa le a ikanyega. Ka jalo, o ne a na le mabaka a a utlwalang a go dumela mo tsholofetsong ya Modimo e e ka ga “losika,” kgotsa motho yo letsatsi lengwe a neng a tla baakanya bosula jo bo simologileng kwa Edene.—Gen. 3:15-19.
16, 17. Abele a ka tswa a ile a ithuta eng mo ditšherubeng tsa ga Jehofa?
16 Batlhanka ba ga Jehofa. Go ne go se na batho bape ba Abele a neng a ka latela sekao sa bone se se molemo, mme ka nako eo batho e ne e se bone fela dibopiwa tse di botlhale mo lefatsheng. Fa Jehofa a ne a leleka Adame le Efa kwa tshingwaneng, o ne tlhomamisa gore bone kgotsa bana ba bone ba se ka ba kgona go tsena mo Paradaiseng eo. Gore ope a se ka a tsena, Jehofa o ne a tlhoma ditšheruba—baengele ba maemo a a kwa godimo—le tšhaka e e tsabakelang e e bogale e e nnang e dikologa.—Bala Genesise 3:24.
17 Akanya fela gore go ne go ntse jang fa Abele a bona ditšheruba tseo fa a sa ntse a le mosimanyana. E re ka mebele ya tsone e ne e tshwana le ya batho, o tshwanetse a bo a ne a bona di nonofile tota. Mme “tšhaka” eo, e e tsabakelang, e e ntseng e dikologa, le yone e tshwanetse ya bo e ne e mo gakgamatsa. Fa Abele a ntse a gola, a o ne a tle a bone ditšheruba tseo di lapile mme di tlogetse kabelo ya tsone? Nnyaa. Dibopiwa tseo tse di nonofileng tse di botlhale di ne di nna mo kabelong ya tsone bosigo le motshegare, ngwaga le ngwaga, ka masomesome a dingwaga. Ka jalo, Abele o ne a ithuta gore Jehofa Modimo o na le batlhanka ba ba siameng, ba ba ikanyegang. Fa a ntse a lebile ditšheruba tseo, o ne a kgona go bona gore di a ikanyega e bile di utlwa Jehofa, e leng dinonofo tse a neng a sa di bone mo lelapeng la gaabo. Ga go pelaelo gore sekao seo sa baengele se ile sa nonotsha tumelo ya gagwe.
18. Ke dilo dife tse di ka re thusang go nonotsha tumelo ya rona gompieno?
18 Tumelo ya ga Abele e ne ya nonofa le go feta fa a ntse a tlhatlhanya ka dilo tsotlhe tse Jehofa a di senotseng ka ga Gagwe mo popong, mo ditsholofetsong tsa gagwe le mo dikaong tsa batlhanka ba Gagwe ba baengele. Ruri re ka ithuta go le gontsi mo sekaong sa ga Abele. Basha ke bone ba segolobogolo ba ka gomodiwang ke go itse gore ba ka kgona go nna le tumelo ya mmatota mo go Jehofa Modimo, tota le fa ba malapa a bone ba sa ba tlhomele sekao se se molemo. E re ka go na le dilo tse di gakgamatsang tse re di bonang mo popong e bile re na le Baebele e e feletseng, gape re na le dikao tse dintsi tsa batho ba ba nang le tumelo, re na le mabaka a a utlwalang a go nonotsha tumelo ya rona gompieno.
Lebaka La go Bo Setlhabelo sa ga Abele Se ne Se Amogelesega
19. Fa nako e ntse e ya, ke boammaaruri bofe jwa botlhokwa jo Abele a ileng a bo tlhaloganya?
19 Fa tumelo ya ga Abele mo go Jehofa e ntse e gola, o ne a batla tsela ya go bontsha tumelo eo ka ditiro. Mme gone, ke eng se motho yo o sa reng sepe a ka se nayang Mmopi wa lobopo lotlhe? Ga go pelaelo gore Modimo o ne a sa tlhoke mpho kgotsa thuso epe mo bathong. Fa nako e ntse e ya, Abele o ne a tlhaloganya boammaaruri jono jo bo botlhokwa: Gore fa a ka naya Jehofa se se molemolemo a dira jalo ka maitlhomo a a siameng, Rraagwe yo o lorato o tla itumela.
20, 21. Kaine le Abele ba ne ba ntshetsa Jehofa ditlhabelo tsa mofuta ofe, mme Jehofa o ile a tsibogela seo jang?
20 Abele o ne a ipaakanyetsa go dira setlhabelo ka dinku dingwe mo letsomaneng la gagwe. O ne a tlhopha tse di itekanetseng sentle, maitibolo, mme a ntsha setlhabelo ka dikarolo tse a neng a bona di le molemolemo. E re ka Kaine le ene a ne a batla go segofadiwa le go amogelwa ke Modimo, o ne a dira setlhabelo ka dijalo tse a di lemileng. Mme maitlhomo a gagwe a ne a sa tshwane le a ga Abele. Seo se ne sa bonala fa bana bano ba motho ba ntsha ditlhabelo tsa bone.
21 Bomorwa Adame ka bobedi ba ka tswa ba ile ba dirisa dibeso le molelo go ntsha ditlhabelo tsa bone, gongwe ba lebilwe ke ditšheruba, tse e neng e le tsone fela baemedi ba ga Jehofa ba ba neng ba tshela mo lefatsheng ka nako eo. Jehofa o ne a tsibogela seo! Re bala jaana: ‘Jehofa o ne a lebile Abele le tshupelo ya gagwe ka kamogelo.’ (Gen. 4:4) Pego eno ya Baebele ga e re bolelele gore Modimo o ne a bontsha jang gore o amogela tshupelo eo.
22, 23. Lebaka la go bo Jehofa a ile a amogela setlhabelo sa ga Abele ke lefe?
22 Ke eng fa Modimo a ile a amogela setlhabelo sa ga Abele fela? A e ne e le ka ntlha ya setlhabelo se a se ntshitseng? Abele o ne a ntsha setlhabelo sa phologolo e e tshelang, e e hemang, mme a tsholola madi a yone a a tlhwatlhwakgolo. A Abele o ne a lemoga kafa setlhabelo seo se tla nnang botlhokwa ka gone? Makgolokgolo a dingwaga morago ga motlha wa ga Abele, Modimo o ne a dirisa setlhabelo sa kwana e e se nang bogole bope go tshwantshetsa setlhabelo sa Morwawe yo o itekanetseng, “Kwana ya Modimo,” yo madi a gagwe a a se nang molato a neng a tla tshololwa. (Joh. 1:29; Ekes. 12:5-7) Le fa go ntse jalo, gongwe ka nako eo, Abele o ne a sa itse kgotsa a sa tlhaloganye kgang eo go le kalo.
23 Se re tlhomamisegileng ka sone ke gore: Abele o ne a ntsha setlhabelo sa phologolo e e molemo go gaisa mo go tse a neng a na le tsone. Jehofa ga a ka a amogela setlhabelo seo fela, mme o ne a amogela le motho yo o se ntshitseng. Abele o ne a ntsha setlhabelo ka gonne a ne a rata Jehofa e bile a na le tumelo e e nonofileng mo go ene.
24. (a) Ke eng fa re re go ne go se sepe se se phoso ka tshupelo ya ga Kaine? (b) Ke ka tsela efe Kaine a tshwanang le batho ba le bantsi ba motlha ono?
24 Go ne go sa nna jalo ka Kaine. Jehofa “ga a a ka a leba Kaine le tshupelo ya gagwe ka kamogelo epe.” (Gen. 4:5) Go ne go se sepe se se phoso ka tshupelo ya ga Kaine; moragonyana Molao wa Modimo o ne wa letlelela gore go dirwe tshupelo ka dilo tse di jadilweng. (Lefi. 6:14, 15) Baebele ya re “ditiro tsa [ga Kaine] di ne di le boikepo.” (Bala 1 Johane 3:12.) Fela jaaka batho ba le bantsi gompieno ba dira, go bonala Kaine a ne a akanya gore go siame go itira e kete o rata go obamela Modimo. Le fa go ntse jalo, go ise go ye kae ditiro tsa gagwe di ne tsa bontsha gore ga a na tumelo mo go Jehofa e bile ga a mo rate.
25, 26. Jehofa o ne a naya Kaine tlhagiso efe, mme Kaine o ne a dira eng?
25 Fa Kaine a bona gore setlhabelo sa gagwe ga se a dira gore Jehofa a mo amogele, a o ne a leka go ithuta mo sekaong sa ga Abele? Nnyaa. O ne a galefela morwarraagwe fela thata mme a mo tlhoa. Jehofa o ne a bona se se diregang mo pelong ya ga Kaine mme ka bopelotelele a leka go mo thusa. O ne a tlhagisa Kaine gore ditiro tsa gagwe di tla dira gore a feleletse a wetse mo boleong jo bo masisi, mme a mo solofetsa gore fa a ka fetola ditsela tsa gagwe o tla “godisiwa.”—Gen. 4:6, 7.
26 Kaine o ne a itlhokomolosa tlhagiso eo ya Modimo. O ne a kopa monnawe, yo o neng a sa belaele sepe, gore a ye le ene kwa nageng. Fa ba le koo, Kaine o ile a tlhasela Abele mme a mmolaya. (Gen. 4:8) Tota re ka re, Abele o ne a nna motho wa ntlha yo o neng a bogisediwa tumelo, moswelatumelo wa ntlha. Le fa a sule, Jehofa o ne a sa mo lebala.
27. (a) Ke eng fa re ka tlhomamisega gore Abele o tlile go tsosiwa mo baswing? (b) Ke eng fa re ka tlhomamisega gore letsatsi lengwe re tla bona Abele?
27 Ka tsela ya tshwantshetso, madi a ga Abele a ne a goela kwa go Jehofa Modimo a batla go busolosediwa kgotsa tshiamiso. Mme Modimo o ne a dira tshiamiso ka go otlhaela Kaine yo o bosula boleo jwa gagwe. (Gen. 4:9-12) Sa botlhokwa le go feta, pego ya tumelo ya ga Abele e bua le rona gompieno. Nako e a e tshetseng—gongwe dingwaga di ka nna lekgolo—e ne e le khutshwane mo bathong ba motlha oo, mme Abele o ne a tshela ka tsela e e itumedisang Modimo. O ne a swa a itse gore Rraagwe yo o kwa legodimong e bong Jehofa, o a mo rata le go mo itumelela. (Baheb. 11:4) Ka jalo, re ka tlhomamisega gore o sireletsegile mo mogopolong wa ga Jehofa o o sa lebaleng, mme o letetse go tsosiwa gore a tshele mo lefatsheng la paradaise. (Joh. 5:28, 29) A o tla bo o na le ene koo? Go ka kgonega fa e le gore o ikemiseditse go etsa tumelo e e tlhomologileng ya ga Abele le go mo reetsa fa a bua.
^ ser. 5 Polelwana e e reng “lefatshe le thaiwa” e akaretsa kgopolo ya go jala peo, mo go kayang go tshola, ka jalo polelwana eno e amana le batho ba ntlha ba ba neng ba tsholwa. Mme gone, ke ka ntlha yang fa Jesu a ne a amanya Abele le nako ya fa “lefatshe le thaiwa” e seng le Kaine, yo e neng e le motho wa ntlha go tsholwa? Ditshwetso le dilo tse Kaine a neng a di dira di ne di bontsha gore o tsuologela Jehofa Modimo ka boomo. Fela jaaka batsadi ba gagwe, Kaine ga a tlhage mo lenaaneng la batho ba ba tla tsosiwang mo baswing le ba ba tla rekololwang.


text:
KGAOLO YA BOSOMETHARO
O ne A Ithuta mo Diphosong Tsa Gagwe
1, 2. (a) Phoso e Jona a neng a e dirile e ne ya dira gore ene le batsamaisasekepe ba a neng a na le bone ba diragalelwe ke eng? (b) Kgang ya ga Jona e ka re thusa jang?
JONA o ne a eletsa e kete a ka didimatsa medumo e e tshosang. E ne e se fela diphefo tse di bogale tse di neng di dira gore dikgole tsa sekepe di dire modumo; kgotsa makhubu a magolo a a neng a itaaka matlhakore a sekepe a dira gore mapolanka a sone a tsose modumo. Se se neng se tshosa Jona le go feta e ne e le go goa ga batsamaisasekepe, kapotene le setlhopha sa gagwe fa ba ntse ba leka ka natla gore sekepe se se ka sa nwela. Jona o ne a tlhomamisegile gore banna bao ba ne ba tla tloga ba swa ka ntlha ya gagwe!
2 Ke eng se se neng se dirile gore Jona a tlalelwe jaana? O ne a diretse Jehofa Modimo phoso e e masisi. O ne a dirile eng? A kamano ya gagwe le Jehofa e ne e senyegetse ruri? Dikarabo tsa dipotso tseno di ka re ruta go le gontsi. Ka sekai, kgang eno ya ga Jona e re thusa go lemoga gore tota le batho ba ba nang le tumelo e e nonofileng ba ka dira diphoso—le gore ba ka di baakanya jang.
Moporofeti yo o Tswang Kwa Galalea
3-5. (a) Gantsi batho ba akanya eng fa go buiwa ka Jona? (b) Ke eng se re se itseng ka tsela e Jona a godileng ka yone? (Bona le ntlha e e kwa tlase.) (c) Ke eng fa tiro ya ga Jona ya go nna moporofeti e ne e se motlhofo e bile e sa itumedise?
3 Gantsi fa batho ba akanya ka Jona, go bonala ba akanya ka makoa a gagwe a a jaaka go se nne kutlo le go nna tlhogoethata. Mme gone, go na le dilo di le dintsi tse di siameng tse Jona a ileng a di dira. Se lebale gore Jona o ne a tlhophilwe go nna moporofeti wa ga Jehofa Modimo. Jehofa o ne a ka se mo tlhophe gore a dire maikarabelo ao a a boima fa e ne e le gore ga a ikanyege kgotsa ga a siama.
Go na le dilo di le dintsi tse di siameng tse Jona a ileng a di dira
4 Baebele ga e re bolelele go le gontsi ka tsela e Jona a godileng ka yone. (Bala 2 Dikgosi 14:25.) O ne a tswa kwa Gathe-hefere, motse o o dikilometara di ka nna nnè go tswa kwa Nasaretha, e leng motse o Jesu Keresete a neng a tla golela kwa go one dingwaga di ka nna 800 moragonyana. * Jona o ne a nna moporofeti fa go ne go busa Kgosi Jeroboame II wa bogosi jwa ditso tse di lesome tsa Iseraele. Go ne go setse go fetile lobaka lo loleele Elija a sule; motlhatlhami wa gagwe e bong Elisha o ne a swa fa go ne go busa rraagwe Jeroboame. Le fa Jehofa a ne a dirisitse banna bao go tlosa kobamelo ya ga Baale, Baiseraele ba ne ba leofa ka boomo gape. Jaanong naga e ne e laolwa ke kgosi e e neng ya “tswelela go dira se se bosula mo matlhong a ga Jehofa.” (2 Dikg. 14:24) Ka jalo, tiro ya ga Jona e tshwanetse ya bo e ne e se motlhofo e bile e sa itumedise. Le fa go ntse jalo, o ne a e dira ka boikanyegi.
5 Le fa go ntse jalo, letsatsi lengwe go ne ga direga sengwe sa botlhokwa mo botshelong jwa ga Jona. Jehofa o ne a mo naya kabelo, mme Jona o ne a bona go le thata go e dira. Jehofa o ne a mo kopile go dira eng?
“Nanoga, ya Kwa Ninife”
6. Jehofa o ne a naya Jona kabelo efe, mme ke eng fa e ne e ka bonala e le kabelo e e boima?
6 Jehofa o ne a raya Jona a re: “Nanoga, ya kwa Ninife motse o mogolo, mme o bolele teng gore bosula jwa bone bo tlile fa pele ga me.” (Jona 1:2) Ga go gakgamatse go bo kabelo eno e ne e bonala e le boima. Ninife e ne e le dikilometara di ka nna 800 go ya kwa botlhaba, e leng loeto lo lo ka tsayang mo e ka nnang kgwedi fa motho a tsamaya ka dinao. Le fa go ntse jalo, dikgwetlho tsa loeto loo di ne di ka lebega di le motlhofo go na le tiro e a neng a tshwanetse go e dira. Jona o ne a tshwanetse go ya Ninife go ya go itsise Baasiria ba ba neng ba itsege ka thubakanyo le bosetlhogo molaetsa wa ga Jehofa wa katlholo. Fa batho ba Modimo ba ne ba sa reetse, Jona o ne a ka solofela eng mo baheitaneng bao? Motlhanka a le mongwe wa ga Jehofa o ne a tla atlega jang mo motseng o mogolo wa Ninife o o neng o tla bidiwa “motse wa tshololo ya madi”?—Nah. 3:1, 7.
7, 8. (a) Jona o ile a bontsha jang gore o ikemiseditse go tshabela kabelo e Jehofa a neng a mo e neile? (b) Ke eng fa re sa tshwanela go akanya gore Jona e ne e le legatlapa?
7 Gongwe Jona o ne a ipotsa dipotso tseo. Legale ga re itse. Se re se itseng ke gore o ne a sia. Jehofa o ne a laetse Jona gore a ye kwa botlhaba; mme ene o ne a ya kwa bophirima jo bo kgakala. O ne a ya kwa lotshitshing lwa lewatle, kwa motseng o o nang le boemakepe o o bidiwang Jopa, kwa a neng a palama sekepe se se yang kwa Tareshishe. Bakanoki bangwe ba re Tareshishe e ne e le kwa Spain. Fa go le jalo, Jona o ne a tsamaya dikilometara di ka nna 3 500 go tswa kwa Ninife. Loeto loo lwa go ya kwa ntlheng e nngwe ya Lewatle le Legolo lo ne lo ka tsaya ngwaga! Ruri Jona o ne a ikemiseditse go tshabela kabelo e Jehofa a mo e neileng!—Bala Jona 1:3.
8 A re tshwanetse go akanya gore Jona e ne e le legatlapa? Ga re a tshwanela go itlhaganelela go mo atlhola. Jaaka re tla bona, o ne a le pelokgale ka tsela e e tlhomologileng. Mme gone, fela jaaka mongwe le mongwe wa rona, Jona o ne a sa itekanela e bile a dira diphoso di le dintsi. (Pes. 51:5) Tota ke mang wa rona yo a iseng a ko a boife?
9. Ka dinako dingwe re ka ikutlwa jang ka dikabelo tse Jehofa a re nayang tsone, mme ke boammaaruri bofe jo re tshwanetseng go bo gopola fa re lebane le maemo ao?
9 Ka dinako dingwe go ka bonala e kete Modimo o re kopa go dira sengwe se se thata, se re ka se kgoneng go se dira. Re ka nna ra boifa go rera dikgang tse di molemo tsa Bogosi jwa Modimo, e leng tiro e Bakeresete ba tshwanetseng go e dira. (Math. 24:14) Go motlhofo go lebala boammaaruri jono jo Jesu a neng a bo bua: “Dilo tsotlhe di a kgonega mo Modimong.” (Mar. 10:27) Fa ka dinako dingwe re lebala boammaaruri jono, gongwe re tla tlhaloganya bothata jo Jona a neng a na le jone. Mme gone, go sia ga ga Jona go ne ga felela ka eng?
Jehofa o Kgalema Moporofeti wa Gagwe yo o Seng Kutlo
10, 11. (a) Jona a ka tswa a ne a akantse ka eng fa sekepe sa dithoto se tloga mo boemakepeng? (b) Ke kotsi efe e e neng ya tlhagela sekepe le batsamayakasekepe?
10 Akanya fela Jona a palama sekepe sa dithoto, se gongwe e neng e le sa Bafonekia. A lebile kapotene le setlhopha sa gagwe fa ba ntse ba tshwaregile ka go rulaganya dilo gore ba simolole loeto lwa bone. Fa ba ntse ba katoga lotshitshi lwa lewatle, Jona a ka tswa a ne a akanya gore o falotse se a neng a se boifa thata. Mme ka tshoganyetso fela, maemo a bosa a ne a fetoga.
11 Diphefo tse di maatla di ne tsa dira gore lewatle le gakale mme makhubu a lone a ne a ka senya le dikepe tsa gompieno. Go ne go ka tsaya lobaka lo lo kae gore sekepe seo sa logong se go bonalang se ne se le sennye, se thubege se bo se nwele mo makhubung ao a a maatla a lewatle? A ka nako eo Jona o ne a itse se a neng a se kwala moragonyana—gore ‘Jehofa ka boene o romela phefo e kgolo kwa lewatleng’? Ga re itse. Le fa go ntse jalo, o ne a bona gore batsamaisasekepe ba ne ba simolola go goa ba rapela medimo ya bone e e farologaneng, mme o ne a itse gore ga e ka ke ya thusa. (Lefi. 19:4) Pego ya gagwe ya re: “Sekepe se ne se tloga se thubega.” (Jona 1:4) Jaanong Jona o ne a ka rapela jang Modimo yo a neng a sa batle go diragatsa thomo ya gagwe?
12. (a) Ke eng fa re sa tshwanela go itlhaganelela go pega Jona molato wa go bo a ile a robala fa setsuatsue se ntse se gaketse? (Bona le ntlha e e kwa tlase.) (b) Jehofa o ile a senola jang gore setsuatsue se bakilwe ke mang?
12 E re ka Jona a ne a bona gore ga go se a ka se dirang go thusa batsamaisasekepe, o ne a ya kwa tlase mo sekepeng mme a bona lefelo le a neng a rapama mo go lone. O ne a thulamela. * Kapotene o ne a fitlhela Jona a robetse, a mo tsosa mme a mo pateletsa gore le ene a rapele modimo wa gagwe fela jaaka ba bangwe ba ne ba dira. E re ka batsamaisasekepe ba ne ba tlhatswegile pelo gore setsuatsue seno se laolwa ke maatla mangwe a a fetang a tlholego, ba ne ba latlhela bola go bona gore ke mang wa batho ba ba mo sekepeng yo o ka tswang a dirile gore ba lebane le bothata jono. Ga go pelaelo gore Jona o ne a garoga pelo fa bola bo bontsha gore banna ba ba mo sekepeng ga ba na molato. Go ise go ye kae, go ne ga bonala gore ke mang yo o bakileng bothata. Jehofa o ne a senola gore ke mang yo o bakileng setsuatsue ka go dira gore bola bo bontshe gore Jona ke ene a leng molato!—Bala Jona 1:5-7.
13. (a) Jona o ne a bolelela batsamaisasekepe eng? (b) Jona o ne a laela batsamaisasekepe go dira eng, mme ka ntlha yang?
13 Jona o ne a bolelela batsamaisasekepe sengwe le sengwe. O ne a ba tlhalosetsa gore ke motlhanka wa Modimo mothatayotlhe, Jehofa. Modimo yono o ne a mo romile mme Jona a se ka a dira se a se romilweng, seo sa kgopisa Modimo, mme sa ba tsenya botlhe mo kotsing. Banna bao ba ne ba tshogile; Jona o ne a kgona go bona seo mo matlhong a bone. Ba ne ba mmotsa gore ba dire eng ka ene gore ba boloke sekepe le matshelo a bone. O ne a reng? Jona a ka tswa a ile a tshosiwa ke go akanya a nwela mo lewatleng leo le le tsididi, le le galefileng. Mme gone, goreng a ne a tsenya banna bano mo kotsing ntswa a itse gore a ka ba boloka? Ka jalo o ne a ba raya a re: “Ntsholetseng mme lo ntatlhele mo lewatleng, mme lewatle le tla lo sisibalela; ka gonne ke a lemoga gore ke ka ntlha ya me go bo lo tletswe ke setsuatsue se segolo seno.”—Jona 1:12.
14, 15. (a) Re ka etsa jang tumelo ya ga Jona? (b) Batsamaisasekepe ba ne ba dira eng fa Jona a re ba mo latlhele mo lewatleng?
14 Legatlapa le ne le ka se bue mafoko ano. Jehofa o tshwanetse a bo a ile a itumedisiwa ke go bona bopelokgale jwa ga Jona le moya wa go intsha setlhabelo mo nakong eo e e thata. Seno se re bontsha kafa tumelo ya ga Jona e neng e nonofile ka gone. Re ka e etsa ka go dira gore dilo tse batho ba bangwe ba amegileng ka tsone di tle pele ga tsa rona. (Joh. 13:34, 35) Fa re bona mongwe a tlhoka dilo tsa go itshedisa, a tshwenyegile mo maikutlong kgotsa a tlhoka go nonotshiwa semoyeng, a re ithaopela go mo thusa? Fa re dira jalo ruri re itumedisa Jehofa!
15 Gongwe batsamaisasekepe le bone ba ne ba amilwe ke se Jona a neng a ba laela go se dira, ka gonne kwa tshimologong ba ne ba sa batle go mo latlhela mo lewatleng! Le fa go ntse jalo, ba ne ba dira sotlhe se ba ka se kgonang gore ba tswe mo setsuatsueng seo—mme ga ba a ka ba atlega. Se ne sa gakala le go feta. La bofelo ba ne ba lemoga gore ga go sepe se ba ka se dirang. Ba ne ba tlhaeletsa kwa Modimong wa ga Jona e bong Jehofa gore a ba utlwele botlhoko, go tswa foo ba tsholetsa Jona mme ba mo latlhela mo lewatleng.—Jona 1:13-15.
Jona o Utlwelwa Botlhoko e Bile o a Gololwa
16, 17. Tlhalosa se se ileng sa diragalela Jona fa a ne a latlhelwa mo lewatleng. (Bona le ditshwantsho.)
16 Jona o ne a wela mo makhubung a a galefileng. Gongwe o ile a kgaratlha, a leka go kokobala mo godimo ga metsi, mme fa a le mo gare ga lefulo la metsi o ne a bona sekepe se tsamaya ka bofefo. Le fa go ntse jalo, makhubu a ne a mo phaila a dira gore a nwele mo metsing. O ne a ya kwa tlase, a feletswe ke tsholofelo.
17 Moragonyana Jona o ne a tlhalosa kafa a neng a ikutlwa ka gone ka nako eo. O ne a akanya ka dilo dingwe mo botshelong jwa gagwe. O ile a hutsafala thata fa a akanya gore o ne a se kitla a tlhola a bona tempele e ntle ya ga Jehofa e e kwa Jerusalema. O ile a akanya a nweelela kwa tengteng ga lewatle, gaufi le mo dithaba di simologang, kwa mofero wa lewatle o neng o ka mo thathelela gone. Go bonala lefelo leo e ne e tla nna lebitla la gagwe.—Bala Jona 2:2-6.
18, 19. Go ne ga direga eng ka Jona fa a le kwa tengteng ga lewatle, o ne a mediwa ke setshedi sa mofuta ofe, mme ke mang yo o neng a tlhotlheletsa ditiragalo tseno? (Bona le ntlha e e kwa tlase.)
18 Iketle pele! Go ne go na le sengwe se se tsamayang fa gaufi—setshedi se segolo, se sentsho. Setshedi seno se ne sa tla kwa go ene ka bonako. Se ne sa bula molomo wa sone o mogolo mme sa mo kometsa!
19 Jona o tshwanetse a bo a ne a akanya gore ke bokhutlo jwa gagwe. Le fa go ntse jalo, o ne a lemoga sengwe se se gakgamatsang. O ne a sa swa! O ne a sa robega, a sa silwa e bile a sa ntse a kgona go hema. O ne a sa ntse a tshela mo lefelong le e neng e tshwanetse go nna lebitla la gagwe. Jona o ne a gakgametse. Ga go pelaelo gore Modimo wa gagwe, Jehofa, ke ene a neng a “rulaganya gore go nne le tlhapi e kgolo gore e metse Jona.” *—Jona 1:17.
20. Re ka ithuta eng ka Jona mo thapelong e a neng a e rapela fa a le mo mpeng ya tlhapi e kgolo?
20 Go ne ga feta metsotso le diura. Fa Jona a le mo lefifing leo le lentshontsho le a iseng a ko a tsamaye a le bone, o ne a nna le nako ya go akanya le go rapela Jehofa Modimo. Re ka kgona go ithuta go le gontsi ka ene mo thapelong ya gagwe e e kwadilweng mo kgaolong ya bobedi ya buka ya Jona. E bontsha gore Jona o ne a na le kitso e tseneletseng ya Dikwalo, ka gonne gangwe le gape e umaka Dipesalema. Gape e bontsha gore o ne a na le nonofo nngwe e e amang pelo: tebogo. Jona o ne a konela jaana: “Nna, ke tla go ntshetsa setlhabelo ka lentswe la go ntsha ditebogo. Se ke se ikanetseng, ke tla se diragatsa. Poloko ke ya ga Jehofa.”—Jona 2:9.
21. Jona o ne a ithuta eng ka poloko, mme ke thuto efe ya botlhokwa e re tshwanetseng go e gopola?
21 Fa Jona a ne a le mo lefelong leo le a iseng a ko a akanye gore a ka iphitlhela a le mo go lone—“mo tengteng ga tlhapi”—o ne a ithuta gore Jehofa o kgona go boloka mongwe le mongwe, gongwe le gongwe le ka nako nngwe le nngwe. Le fa a ne a le koo, Jehofa o ne a bona motlhanka yoo wa gagwe yo a neng a tshwenyegile, mme a mmoloka. (Jona 1:17) Jehofa ke ene fela a ka dirang gore motho a tshele malatsi a le mararo le masigo a le mararo mo mpeng ya tlhapi e kgolo. Le gompieno go molemo go gopola gore Jehofa ke “Modimo yo mohemo wa gago o leng mo seatleng sa gagwe.” (Dan. 5:23) Re a hema e bile re a tshela ka ntlha ya gagwe. A re lebogela seo? A ga re ikutlwe re patelesega go ikobela Jehofa?
22, 23. (a) Go bontsha tebogo ga ga Jona go ne ga lekwa jang? (b) Re ka ithuta eng mo go Jona malebana le diphoso tse re di dirang?
22 Go ne ga direga eng ka Jona? A o ne a ithuta go bontsha Jehofa tebogo ka go nna kutlo? O ne a dira jalo. Morago ga malatsi a le mararo le masigo a le mararo, tlhapi e ne ya ya kwa lotshitshing lwa lewatle mme “ya tlhatsetsa Jona mo lefatsheng le le omileng.” (Jona 2:10) Akanya fela—morago ga seno sotlhe, Jona o ne a sa tlhoke go thuma gore a fitlhe kwa lotshitshing! Mme gone, o ne a tshwanetse go bona gore o tswa jang mo lotshitshing loo. Le fa go ntse jalo, go ise go ye kae, moya wa gagwe wa go bontsha tebogo o ne wa lekwa. Jona 3:1, 2 ya re: “Go tswa foo lefoko la ga Jehofa la tla kwa go Jona lekgetlo la bobedi, le re: ‘Nanoga, ya kwa Ninife motse o mogolo, mme o o bolelele polelo e ke e buang le wena.’” Jona o ne a tla dira eng?
23 Jona ga a ka a okaoka. Re bala jaana: “Jona a nanoga mme a ya kwa Ninife tumalanong le lefoko la ga Jehofa.” (Jona 3:3) Ee, o ne a nna kutlo. Eleruri, o ne a ithutile mo diphosong tsa gagwe. Le mo ntlheng eno re tshwanetse go etsa tumelo ya ga Jona. Rotlhe re a leofa; rotlhe re dira diphoso. (Bar. 3:23) Mme gone, fa re dirile phoso, a re a itlhoboga kgotsa re ithuta mo diphosong tsa rona re bo re tswelela re direla Modimo re le kutlo?
24, 25. (a) Ke masego afe a kgabagare Jona a ileng a a bona fa a sa ntse a tshela? (b) Ke masego afe a Jona a tla a bonang mo isagweng?
24 A Jehofa o ne a segofatsa Jona ka ntlha ya go nna kutlo? Eleruri o ne a dira jalo. Sa ntlha, go bonala kgabagare Jona a ile a utlwa gore batsamaisasekepe bale ba ne ba bolokwa. Setsuatsue se ne sa kgaotsa ka bonako fela fa Jona a sena go laela gore a latlhelwe mo lewatleng, mme batsamaisasekepe bao ba ne ba “simolola go boifa Jehofa thata” mme ba mo isetsa setlhabelo go na le go se isetsa medimo ya bone ya maaka.—Jona 1:15, 16.
25 Masego a mangwe a magolo a ne a tla dingwaga di le dintsi moragonyana. Jesu o ne a dirisa nako ya fa Jona a ne a le mo tlhaping e kgolo e le boporofeti jo bo tshwantshetsang nako ya fa a tla bo a le mo lebitleng kgotsa kwa Sheole. (Bala Mathaio 12:38-40.) Ruri Jona o tla itumelela go itse ka masego ao fa a tsosiwa mo baswing go tla go tshela mo lefatsheng! (Johane 5:28, 29) Le wena, Jehofa o batla go go segofatsa. Fela jaaka Jona, a o tla ithuta mo diphosong tsa gago mme o nne kutlo le go bontsha moya wa go intsha setlhabelo?
^ ser. 4 Kgang ya gore Jona o tswa kwa motseng wa Galalea e a kgatlha ka gonne fa Bafarasai ba ne ba bua ka Jesu, ba ne ba bua jaana ka lenyatso: “Hukutsa mme o tlhokomele gore ga go na moporofeti yo ruri a tla tsosiwang kwa Galalea.” (Joh. 7:52) Baranodi le babatlisisi ba le bantsi ba akanya gore Bafarasai ba ne ba bolela gore ga go na moporofeti ope yo o kileng a nna teng kgotsa yo o tla nnang teng a tswa mo Galalea ya maemo a a kwa tlase. Fa e le gore ba ne ba akanya jalo, ba ne ba itlhokomolosa hisitori le boporofeti.—Isa. 9:1, 2.
^ ser. 12 Fa Septuagint e gatelela kafa Jona a neng a thulametse ka gone, e oketsa ka gore o ne a gona. Le fa go ntse jalo, go na le gore re tseye gore Jona o ne a robetse ka go bo a sa kgathale, re ka nna ra gopola gore ka dinako tse dingwe batho ba ba kotlomaneng pelo ba fekeediwa ke boroko. Mo diureng tsa bofelo tsa ga Jesu tse di ngomolang pelo kwa tshimong ya Gethesemane, Petere, Jakobe le Johane ba ne ba “otsela ka ntlha ya khutsafalo.”—Luke 22:45.
^ ser. 19 Lefoko la Sehebera le le ranoletsweng mo Segerikeng e le “tlhapi” le kaya “setshedi se se boitshegang sa mo lewatleng” kgotsa “tlhapi e kgolo.” Le fa go se na tsela epe ya go tlhomamisa gore e ne e le setshedi sa mofuta ofe sa mo lewatleng se se neng sa metsa Jona, go lemogilwe gore mo lewatleng la Mediterranean go na le dishaka tse dikgolo tse di ka kgonang go kometsa motho. Go na le dishaka tse dikgolo kwa mafelong a mangwe; shaka ya leruarua e kgona go nna boleele jwa dimetara di le 15—gongwe le go feta!


text:
Basupi ba Kgothatsa Batho Kwa Fora
Ngwaga le ngwaga naga ya Fora e tshwara dikgaisano tsa lobelo lwa dibaesekele lo lo bidiwang Tour de France mme ka 2016 lo ile lwa simolola ka di 2 go ya go di 24 tsa July. Le fa eno e le tiragalo e e itumedisang, batho ba ne ba tshogile. Ka 2015, go ile ga nna le ditiragalo di le mmalwa tsa borukhutlhi tse mo go tsone go ileng ga swa batho ba feta 100. Mme ka letsatsi la boikhutso la July 14, 2016, monna mongwe o ne a thula batho ka teraka fa ba ne ba keteka tiragalo nngwe e e kgethegileng kwa toropong ya Nice. Tlhaselo eo e ne e ya tlogela batho le bantsi ba gobetse mme ba le 86 ba ile ba tlhokafala.
Basupi ba ga Jehofa ba ile ba tsaya tshono eno go gomotsa batho ba Fora ba ba neng ba utlwile botlhoko e bile ba tshogile. Ba ile ba ba ya kwa dikgaisanong tseo mme ba baya dibuka tsa Baebele mo batho ba tsenang teng. Basupi ba feta 1 400 ba ile ba tsaya karolo mo letsholong leno mme ba neile batho dibuka tsa Baebele di feta 2 000 tse di ba thusitseng go bona dikarabo tsa dipotso tsa botlhokwa mo botshelong.
“Gongwe le Gongwe Kwa re Yang Teng, lo Gone!”
Batho ba ne ba gakgametse tota fa ba bona Basupi ba ga Jehofa kwa toropong nngwe le nngwe e ba yang kwa go yone. Barulaganyi ba Tour de France ba ile ba bua jaana ba akgola Basupi ka tsela e ba dirang dilo ka yone: “Gongwe le gongwe kwa re yang teng, lo gone!” Batho ba bantsi ba ne ba re: “Basupi ba ga Jehofa le bone ba tlile!” Morago ga malatsi a le mmalwa, mokgweetsi wa bese o ne a gana go tsaya pampitshana ka gonne a ne a setse a neilwe di le nné!
Batho ba ne ba kgatlhilwe ke go bona Basupi ba ga Jehofa mo bangwe ba bone ba neng ba tsaya dibuka tsa Baebele mo go bone lekgetlo la ntlha. Modiri mongwe wa seteishene se se gasang metshameko o ile a dira jalo. A re o gopola a bona Basupi ba ga Jehofa mo Tour de France ya ngwaga o o fetileng. O ile a tla mme a tsaya buka ya Sephiri sa Boitumelo mo Lelapeng ka gonne e ne e bua ka sengwe se a se tsayang se le botlhokwa thata. Fa a sena go e bala, o ile a bolelela badirimmogo le ene mme le bone ba ile ba ya go itseela dibuka tse di buang ka dilo tse di farologaneng.
Ba Kgothatsa Batho
Batho bangwe ba ne ba bua le Basupi ba ga Jehofa ka dilo tse ba tshwenyegileng thata ka tsone. Mosadi mongwe o ile a tlotla le Basupi a ba tlhalosetsa gore o ne a feletswe ke tsholofelo mo a neng a akanya gore a ye go itatlhela mo tlase ga terena mo go lone letsatsi leo. Mme fa a sena go bona tsholofetso e e mo Baebeleng ya gore maemo a tlile go nna botoka fa Bogosi Jwa Modimo bo busa, o ile a kgothala mme a fetola mogopolo. Mosadi yo mongwe o ne a raya Basupi a re: “Lo se ka lwa kgaotsa lo dira tiro eno e e molemo!”
Monna mongwe yo o neng a tsamaya ka dithobane a re o tshaba go bua le batho ba a sa ba itseng mme gone o ile a letla lekgarebe lengwe gore le mo thuse ka gonne le ne le apere sentle e bile le mo boleletse gore ke Mosupi wa ga Jehofa. Monna yono o ile a re: “Ke lebogela tsela e o leng botsalano ka yone le tsela e o apereng sentle ka yone. O dirile gore ke go tshepe.”


text:
Lekgetho le duelwa ka ledi le le tswang mo molomong wa tlhapi (24-27)
17 Morago ga malatsi a le marataro, Jesu o ne a tsaya Petere le Jakobe le Johane mme a tlhatlogela le bone kwa thabeng e e kwa godimo ba le bosi fela.+2 Mme tsela e a lebegang ka yone e ne ya fetoga ba ntse ba mo lebile; sefatlhego sa gagwe se ne sa phatsima jaaka letsatsi, le diaparo tsa gagwe tsa ka fa ntle di ne tsa tsabakela* jaaka lesedi.+3 Mme gape ba ne ba bona Moshe le Elija ba tlotla le Jesu.4 Foo Petere o ne a raya Jesu a re: “Morena, re itumelela go bo re le fano. Fa o rata, ke tla tlhoma ditente di le tharo fano, e nngwe e le ya gago, e nngwe e le ya ga Moshe mme e nngwe e le ya ga Elija.”5 E rile a sa ntse a bua, leru le le phatsimang le ne la ba okama, mme lentswe le ne la tswa mo lerung leo le re: “Yono ke Morwaake yo o rategang, yo ke mo amogetseng.+ Mo reetseng.”+6 Fa barutwa ba utlwa seno, ba ne ba khubama ba bo ba ikoba mme ba tshoga fela thata.7 Foo Jesu o ne a atamela kwa go bone a ba tshwara a bo a re: “Emang. Lo se ka lwa tshoga.”8 E rile ba tsholetsa matlho, ba ne ba bona Jesu a le nosi fela.9 Fa ba ntse ba fologa thaba, Jesu o ne a ba laela a re: “Lo se ka lwa bolelela ope ponatshegelo eno go fitlha Morwa motho a tsosiwa mo baswing.”+10 Le fa go ntse jalo, barutwa ba ne ba mmotsa ba re: “Jaanong ke ka ntlha yang fa bakwadi ba re Elija o tshwanetse go tla pele?”+11 O ne a ba araba a re: “Eleruri Elija o etla e bile o tla tsosolosa dilo tsotlhe.+12 Le fa go ntse jalo, ke lo raya ke re Elija o setse a tlile, mme ba ne ba se ka ba mo lemoga e bile ba ne ba dira sepe fela se ba neng ba se batla ka ene.+ Ka tsela e e tshwanang, ba tlile go bogisa le Morwa motho.”+13 Foo barutwa ba ne ba lemoga gore o ne a bua ka Johane Mokolobetsi.14 E rile ba tla kwa boidiiding jwa batho,+ monna mongwe o ne a mo atamela, a khubama fa pele ga gagwe a bo a re:15 “Morena, utlwela morwaake botlhoko, ka gonne o na le bolwetse jwa go wa e bile o lwala thata. Gantsi o wela mo molelong le mo metsing.+16 Ke ne ka mo tlisa mo barutweng ba gago, mme ga ba a ka ba kgona go mo fodisa.”17 Jesu o ne a araba a re: “Lona kokomana e e se nang tumelo le e e sokameng,+ ke tla tswelela ke na le lona go fitlha leng? Ke tla lo itshokela go fitlha leng? Mo tliseng kwano.”18 Go tswa foo, Jesu o ne a kgalema ledimona, mme le ne la tswa mo mosimaneng yoo, mme o ne a fola ka yone nako eo.+19 Morago ga moo, barutwa ba ne ba tla mo go Jesu kwa thoko ba bo ba mo raya ba re: “Ke ka ntlha yang fa re ne re sa kgone go le leleka?”20 O ne a ba raya a re: “Ke ka ntlha ya gore lo na le tumelo e potlana. Gonne ammaaruri ke a lo bolelela, fa lo na le tumelo e e lekanang le tlhaka ya mosetara, lo tla raya thaba eno lo re, ‘Tswa fano o ye fale,’ mme e tla tswa, e bile lo tla kgona go dira sengwe le sengwe.”+21 *——22 Fa ba ntse ba le mmogo kwa Galalea Jesu o ne a ba raya a re: “Morwa motho o tlile go rekisiwa* a bo a tsenngwa mo diatleng tsa baba ba gagwe,+23 mme ba tla mmolaya, le fa go ntse jalo, o tla tsosiwa mo letsatsing la boraro.”+ Mme ba ne ba hutsafala fela thata.24 Fa ba sena go goroga kwa Kaperenama banna ba ba phuthang lekgetho la diderakema* tse pedi ba ne ba tla kwa go Petere mme ba re: “A moruti wa lona o duela lekgetho la diderakema tse pedi?”+25 O ne a re: “Ee.” Le fa go ntse jalo, e rile fela fa a tsena mo ntlong Jesu a mo raya a re: “O akanyang, Simone? Dikgosi tsa lefatshe di amogela makgetho a a farologaneng mo go bomang? Mo go bomorwaatsone kgotsa mo bathong ba sele?”26 E rile a re: “Mo bathong ba sele,” Jesu o ne a mo raya a re: “Fa e le gore go ntse jalo, bomorwaatsone ga ba tlhoke go ntsha lekgetho.27 Mme gore re se ka ra ba kgopisa,+ ya kwa lewatleng, o latlhele huku ya ditlhapi o bo o tsaya tlhapi ya ntlha e e tswang, mme fa o bula molomo wa yone o tla fitlhela ledi la tshipi la selefera.* O le tseye o bo o le ba naya o duelele nna le wena.”