text:
Ke ka Ntlha Yang fa re Tshwanetse go Rapela mo Leineng la ga Jesu?
Ke ka Ntlha Yang fa re Tshwanetse go Rapela mo Leineng la ga Jesu?
GANTSI Jesu o ne a ruta ka thapelo. Mo motlheng wa gagwe, baeteledipele ba bodumedi ba Bajuda ba ne ba rapela “mo dikhutlong tsa ditsela tse di atlhameng.” Goreng ba ne ba dira jalo? “Gore ba bonwe ke batho.” Ga go pelaelo gore boineelo jwa bone e ne e le jwa go batla go kgatlha batho fela. Bontsi jwa bone ba ne ba rapela dithapelo tse di telele ba boaboeletsa mafoko jaaka e kete ‘go dirisa mafoko a le mantsi’ go ne go le botlhokwa gore thapelo e utlwiwe. (Mathaio 6:5-8) Jesu o ne a re tsela e ba dirang ka yone ga e thuse sepe, mme se a se buileng se ne sa thusa batho ba ba peloephepa gore ba itse se ba sa tshwanelang go se dira fa ba rapela. Le fa go ntse jalo, ga a ba ruta fela se ba sa tshwanelang go se dira fa ba rapela.
Jesu o ne a ruta gore dithapelo tsa rona di tshwanetse go bontsha gore re batla gore leina la Modimo le itshepisiwe, Bogosi jwa Gagwe bo tle mme thato ya Gagwe e dirwe. Gape Jesu o ne a re re tshwanetse go kopa Modimo gore a re thuse ka dilo tse di amang matshelo a rona. (Mathaio 6:9-13; Luke 11:2-4) Jesu o ne a dirisa ditshwantsho go re bontsha gore re tshwanetse go kopa re sa kgaotse, re nne le tumelo re bo re ikokobetse fa re batla gore dithapelo tsa rona di utlwiwe. (Luke 11:5-13; 18:1-14) Mme o ne a gatelela se a neng a se ruta ka go tlhoma sekao.—Mathaio 14:23; Mareko 1:35.
Ga go pelaelo gore thuto eno e ne ya thusa barutwa ba ga Jesu gore ba tokafatse tsela e ba rapelang ka yone. Le fa go ntse jalo, Jesu o ne a leta go fitlha bosigo jwa gagwe jwa bofelo mo lefatsheng go ruta barutwa ba gagwe thuto e e botlhokwatlhokwa ka thapelo.
Tsela e Ntšha ya go Rapela
Jesu o ne a dirisa nako e ntsi mo bosigong jwa gagwe jwa bofelo a kgothatsa baaposetoloi ba gagwe ba ba ikanyegang. E ne e le yone nako e e tshwanetseng go ba senolela kgang nngwe e ntšha. Jesu o ne a re: “Ke nna tsela le boammaaruri le botshelo. Ga go na ope yo o tlang kwa go Rara fa e se ka nna.” Moragonyana o ne a ba naya tsholofetso nngwe e e gomotsang: “Le fa e le eng se lo se kopang ka leina la me, ke tla se dira, gore Rara a tle a galalediwe ka ga Morwa. Fa lo kopa sengwe ka leina la me, ke tla se dira.” Fa a tloga a konela puisano ya gagwe le bone o ne a re: “Go fitlha mo nakong ya jaanong ga lo ise lo kope le fa e le selo se le sengwe ka leina la me. Kopang mme lo tla amogela, gore boipelo jwa lona bo tle bo tladiwe.”—Johane 14:6, 13, 14; 16:24.
Mafoko ano a ne a le botlhokwa thata. Dikishinare nngwe ya Baebele e tlhalosa seno e le “tsela e ntšha ya go rapela.” Jesu o ne a sa reye gore go se tlhole go rapelwa Modimo mme go rapelwe ene. Go na le moo, o ne a simolola tsela e ntšha ya go rapela Jehofa Modimo.
Gone ke boammaaruri gore Modimo o ne a ntse a reetsa dithapelo tsa batlhanka ba gagwe ba ba ikanyegang. (1 Samuele 1:9-19; Pesalema 65:2) Le fa go ntse jalo, go tloga fa Modimo a ne a dira Kgolagano ya Molao le Iseraele, batho ba ba neng ba batla gore dithapelo tsa bone di utlwiwe ba ne ba tshwanetse go dumela gore Iseraele e ne e le setšhaba se Modimo a se itlhophetseng. Mme moragonyana go tloga ka nako ya ga Solomone, ba ne ba tshwanetse go dumela gore tempele ke lone lefelo le Modimo a le tlhophetseng go dira ditlhabelo. (Duteronome 9:29; 2 Ditiragalo 6:32, 33) Le fa go ntse jalo, tsela eno ya go obamela Modimo e ne e le ya nakwana fela. Fela jaaka moaposetoloi Paulo a ne a kwala, Molao o o neng o neilwe Iseraele mmogo le ditlhabelo tse di neng di dirwa kwa tempeleng e ne e le “moriti wa dilo tse di molemo tse di tla tlang, mme e seng tsone dilo totatota.” (Bahebera 10:1, 2) Ka gone, moriti o ne o tshwanetse go tseelwa sebaka ke sengwe sa mmatota. (Bakolosa 2:17) Go tloga ka 33 C.E., kamano e motho a nang le yone le Jehofa e ne e sa tlhole e ikaegile ka go ikobela Molao wa Moshe. Go na le moo, e ne e ikaegile ka go utlwa ene yo Molao o supang kwa go ene—Keresete Jesu.—Johane 15:14-16; Bagalatia 3:24, 25.
“Leina le le Kwa Godimo ga Leina Lengwe le Lengwe le Sele”
Jesu o ne a tlhoma tsela e e molemolemo ya go atamela Jehofa fa a ne a re ke ene tsala e e nonofileng e e re bulelang ditsela gore Modimo a kgone go utlwa dithapelo tsa rona le go di araba. Ke eng se se dirang gore Jesu a re direle dilo tseno?
E re ka rotlhe re tsholetswe mo boleong, ditiro le fa e ka nna dife tse re di dirang kana ditlhabelo tse re di ntshang ga di ka ke tsa tlhatswa selabe se re nang le sone ka ntlha ya boleo kana tsa re thusa go nna le kamano le Modimo wa rona yo o boitshepo Jehofa. (Baroma 3:20, 24; Bahebera 1:3, 4) Le fa go ntse jalo, Jesu o ne a ntsha botshelo jwa gagwe jo bo itekanetseng mme a duelela maleo a batho ba ba ka rekololwang. (Baroma 5:12, 18, 19) Ka jalo botlhe ba ba batlang gore maleo a bone a phepafadiwe ba na le tshono ya go nna le boemo jo bo phepa fa pele ga ga Jehofa le go itumelela go nna le ‘kgololesego ya go bua’ le Modimo—mme seno se ka direga fa fela ba dumela mo setlhabelong sa ga Jesu e bile ba rapela mo leineng la gagwe.—Baefeso 3:11, 12.
Fa re rapela mo leineng la ga Jesu re a bo re bontsha gore re dumela mo ditseleng tseno tse tharo tse a di dirisang go diragatsa boikaelelo jwa Modimo: (1) Ke “Kwana ya Modimo” e setlhabelo sa yone se dirang gore re itshwarelwe maleo. (2) Jehofa o ne a mo tsosa mo baswing mme jaanong ke “moperesiti yo mogolo” yo o re nayang melemo ya thekololo. (3) Ke ene fela “tsela” ya go atamela Jehofa ka thapelo.—Johane 1:29; 14:6; Bahebera 4:14, 15.
Fa re rapela mo leineng la ga Jesu re bontsha gore re a mo tlotla. Mme tlotla eo e a mo tshwanela ka gonne thato ya ga Jehofa ke gore “ka leina la ga Jesu lengole lengwe le lengwe le tle le obame . . . , le loleme longwe le longwe lo tle lo bolele ka phuthologo fa lo dumela gore Jesu Keresete ke Morena kgalalelong ya Modimo Rara.” (Bafilipi 2:10, 11) Le fa go ntse jalo, sa botlhokwa le go feta ke gore go rapela mo leineng la ga Jesu go galaletsa Jehofa ene yo o ntshitseng Morwawe gore re solegelwe molemo.—Johane 3:16.
Ka jalo, gore re tlhaloganye boemo jwa ga Jesu, Baebele e dirisa direto le maina a a farologaneng go mo tlhalosa. Direto tseno le maina di re thusa go tlhaloganya melemo e le mentsi e re e bonang ka ntlha ya se Jesu a se dirileng, se a se dirang le se a sa ntseng a tla re direla sone. (Bona lebokoso le le reng “Seabe se se Botlhokwa sa ga Jesu,” mo go tsebe 14.) Ruri Jesu o neilwe “leina le le kwa godimo ga leina lengwe le lengwe le sele.” * O neilwe taolo yotlhe kwa legodimong le mo lefatsheng.—Bafilipi 2:9; Mathaio 28:18.
Ga e A Tshwanela go Nna Seomodiro Fela
Ke boammaaruri gore fa re batla gore Jehofa a utlwe dithapelo tsa rona, re tshwanetse go rapela ka leina la ga Jesu. (Johane 14:13, 14) Mme le ka motlha ga re batle go nna re boaboeletsa mafoko a a reng “mo leineng la ga Jesu” re go dira e le seomodiro fela. Ke ka ntlha yang fa re sa tshwanela go dira jalo?
Akanya ka sekai se se latelang. Fa o amogela lekwalo le le tswang kwa go rakgwebo mongwe, le ka tswa le konela ka mafoko a a tlwaelegileng a a reng “Weno.” A tota o akanya gore rakgwebo yono o ikutlwa jalo ka wena, kana o a bo a diragatsa fela molao gonne e le tsela e makwalo a kgwebo a konelwang ka yone? Eleruri tsela e re dirisang leina la ga Jesu ka yone mo dithapelong tsa rona e tshwanetse go nna le bokao jo bogolo, ga e a tshwanela go nna seomodiro fela jaaka mafoko a a konelang lekwalo la kgwebo. Le fa gone re tshwanetse go ‘rapela re sa kgaotse,’ re tshwanetse go dira seo ka ‘pelo yotlhe,’ e se ka ya nna seomodiro fela.—1 Bathesalonika 5:17; Pesalema 119:145.
O ka tila jang go dirisa mafoko a reng “mo leineng la ga Jesu” e le seomodiro fela? A o ka tlhatlhanya ka dinonofo tse di kgatlhang tsa ga Jesu? Akanya ka dilo tse a setseng a go diretse tsone le tse a ikemiseditseng go go direla tsone. Fa o rapela, leboga Jehofa o bo mmake ka tsela e e molemo e a dirisitseng Morwawe ka yone. Fa o ntse o dira jalo, o tla tlhomamisega le go feta ka tsholofetso eno ya ga Jesu: “Fa lo kopa sengwe mo go Rara o tla se lo naya ka leina la me.”—Johane 16:23.
[Ntlha e e kwa tlase]
^ ser. 14 Go ya ka Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words, lefoko la Segerika le le ranolwang e le “leina” le ka raya “sengwe le sengwe fela se leina leo le se kayang e ka tswa e le taolo, mekgwa ya motho, maemo, bogolo, nonofo [le] botswerere.”
[Blurb on page 13]
Re tshwanetse go rapela ka “pelo yotlhe,” e se ka ya nna seomodiro fela
[Box/Picture on page 14]
SEABE SE SE BOTLHOKWA SA GA JESU
Gore o kgone go tlhaloganya seabe sa ga Jesu ka botlalo, bona dingwe tsa direto, ditlhaloso le maina a a bidiwang ka one.
Amen.—2 Bakorintha 1:19, 20; Tshenolo 3:14.
Moaposetoloi.—Bahebera 3:1.
Moemedi yo Mogolo wa botshelo.—Ditiro 3:15.
Keresete/Mesia.—Mathaio 16:16; Johane 1:41.
Rara wa Bosakhutleng.—Isaia 9:6.
Mosupi yo o Ikanyegang.—Tshenolo 1:5.
Modisa yo o molemo.—Johane 10:11.
Tlhogo ya phuthego.—Baefeso 5:23.
Moperesiti yo mogolo. —Bahebera 4:14, 15.
Imanuele.—Mathaio 1:23.
Moatlhodi.—Ditiro 10:42.
Kgosi.—Tshenolo 11:15.
Kwana ya Modimo.—Johane 1:29.
Adame wa bofelo.—1 Bakorintha 15:45.
Moeteledipele.—Mathaio 23:10.
Morena.—Johane 13:13.
Motsereganyi.—1 Timotheo 2:5.
Mikaele moengele yo mogolo.—1 Bathesalonika 4:16; Jude 9.
Modimo Mothata.—Isaia 9:6.
Kgosana ya Kagiso.—Isaia 9:6.
Mmoloki.—Luke 2:11.
Morwa Modimo.—Johane 1:34.
Morwa motho.—Mathaio 8:20.
Moruti.—Johane 13:13.
Lefoko.—Johane 1:1.
Mogakolodi y o Gakgamatsang.—Isaia 9:6.
Ithute mo go Oketsegileng
Totatota Baebele e Ruta Eng?
Atamela Modimo ka Thapelo
A Modimo o a go reetsa fa o rapela? Go araba potso eno, o tshwanetse go tlhaloganya se Baebele e se rutang ka thapelo.


c: text/html

text:
Baebele ya mo Internet | THANOLO YA LEFATSHE LE LESHA YA DIKWALO TSE DI BOITSHEPO
A o ka rata go bala setlhogo seno ka %%?
Isaia 43:1-28
43 Mme Jehofa o buile jaana, Mmopi+ wa gago, wena Jakobe, le Modiri+ wa gago, wena Iseraele: “O se ka wa boifa gonne ke go rekolotse.+ Ke go biditse ka leina la gago.+ O wa me.+2 Fa go ka direga gore o ralale metsi,+ ke tla nna le wena;+ le fa o ralala dinoka, ga di kitla di go rwalelela.+ Fa go ka direga gore o ralale molelo, ga o kitla o sha, le kgabo ya molelo ga e kitla e go babola.+3 Gonne ke nna Jehofa Modimo wa gago, Moitshepi wa Iseraele Mmoloki+ wa gago. Ke neile Egepeto go nna thekololo ya gago,+ Ethiopia+ le Seba mo boemong jwa gago.4 E re ka o ntse o le tlhwatlhwakgolo mo matlhong a me,+ o ile wa tsewa o le yo o tlotlegang, mme ke go ratile.+ Mme ke tla neelana ka banna mo boemong jwa gago, le ditlhopha tsa merafe mo boemong jwa moya wa gago.+5 “O se ka wa boifa, gonne ke na le wena.+ Ke tla tlisa losika lwa gago go tswa kwa botlhabatsatsi, mme ke tla go phutha mmogo+ go tswa kwa bophirimatsatsi.6 Ke tla raya bokone+ ke re, ‘Tlisa!’ le borwa ke re, ‘O se ka wa thiba. Tlisa bomorwaake go tswa kgakala, le bomorwadiake go tswa kwa ntlheng ya lefatshe,+7 mongwe le mongwe yo o bidiwang ka leina la me+ le yo ke mmopetseng kgalalelo ya me,+ yo ke mmopileng, ee, yo ke mo dirileng.’+8 “Tlisang batho ba ba difofu le fa matlho one a le teng, le ba ba susu le fa ba na le ditsebe.+9 A ditšhaba tsotlhe di phuthelwe mmogo mo lefelong le le lengwe fela, a ditlhopha tsa ditšhaba di phuthege mmogo.+ Ke mang mo gare ga bone yo o ka bolelang seno?+ Kgotsa a ba ka dira gore re utlwe dilo tsa ntlha?+ A ba batle basupi+ ba bone, gore ba bolelwe ba siame, kgotsa ba utlwe mme ba re, ‘Ke boammaaruri!’”+10 “Lo basupi ba me,”+ go bua Jehofa, “le motlhanka wa me yo ke mo tlhophileng,+ gore lo itse+ lo bo lo nne le tumelo mo go nna,+ le gore lo tlhaloganye gore ke ntse ke ene Yoo.+ Pele ga me ga go a dirwa Modimo+ ope, le morago ga me ga tswelela go se na ope.+11 Nna—ke nna Jehofa,+ mme kwantle ga me ga go na mmoloki.”+12 “Nna ke boletse e bile ke bolokile ka ba ka dira gore go utlwiwe,+ fa go ne go se na modimo o sele+ mo gare ga lona. Ka jalo lo basupi ba me,”+ go bua Jehofa, “mme ke nna Modimo.+13 Gape, ke ntse ke le ene Yoo+ ka dinako tsotlhe; mme ga go na ope yo o gololang mo seatleng sa me.+ Ke tla nna matlhagatlhaga,+ mme ke mang yo o ka go busetsang morago?”+14 Jehofa o buile jaana, Morekolodi wa lona,+ Moitshepi wa Iseraele:+ “Ke tla roma kwa Babelona ka ntlha ya lona ke bo ke dire gore mephakalego ya dikgolegelo e we,+ le Bakaladia mo dikepeng ba kue ka selelo.+15 Ke nna Jehofa Moitshepi wa lona,+ Mmopi wa Iseraele,+ Kgosi ya lona.”+16 Jehofa o buile jaana, Ene yo o dirang tsela go ralala lewatle ka bolone le tsela go ralala metsi a a nonofileng,+17 Yo o tlisang kara ya ntwa le pitse, mophato wa sesole le ba ba nonofileng nako e le nngwe fela:+ “Ba tla rapama.+ Ga ba kitla ba tsoga.+ Ruri ba tla tingwa.+ Ba tla tingwa jaaka mogala wa lodi.”+18 “O se ka wa gakologelwa dilo tsa ntlha, le gone o se ka wa akanyetsa dilo tsa pele.19 Bona! Ke dira sengwe se sesha.+ Jaanong se tla tlhaga. Lo tla se itse, a ga go jalo?+ Tota ke tla tlhoma tsela+ go ralala naga, go ralala dinoka tsa sekaka.+20 Sebatana sa naga se tla nkgalaletsa,+ bophokoje le bontšhe;+ ka gonne ke tla bo ke tsentse metsi le mo nageng, dinoka mo dikakeng,+ gore batho ba me, ba ke ba tlhophileng,+ ba nwe,21 batho ba ke ba ipopetseng, gore ba anele pako ya me.+22 “Mme ga o a mpitsa, wena Jakobe,+ ka gonne ke go lapisitse, wena Iseraele.+23 Ga o a ntlisetsa dinku tsa ditshupelo tsa gago tse di fisiwang di feletse, e bile ga o a nkgalaletsa+ ka ditlhabelo tsa gago. Ga ke a go patelela gore o ntirele ka mpho, e bile ga ke a go lapisa ka lebano.+24 Ga o a nthekela ntšhe epe e e botshe+ ka madi ape; e bile ga o a nkolobetsa+ ka mafura a ditlhabelo tsa gago. Totatota o mpateleditse go direla ka ntlha ya maleo a gago; o ntapisitse ka ditlolo+ tsa gago.25 “Nna—ke nna Yo o phimolang+ ditlolo+ tsa gago ka ntlha ya me, + le maleo a gago ga nkitla ke a gakologelwa.+26 Nkgakolole; a re ipeye mo katlholong mmogo;+ bolela pego ya gago gore o nne o se na molato.+27 Rrago, wa ntlha, o leofile,+ mme babueledi ba gago ba ntiretse tlolo.+28 Ka jalo ke tla itshepolola dikgosana tsa lefelo le le boitshepo, mme ke tla neela Jakobe jaaka motho yo o neeletsweng tshenyego le Iseraele ke e neelele mafoko a a kgobang.+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Re batho ba ba tswang mo ditsong tse di farologaneng le ba ba buang dipuo tse di sa tshwaneng, mme gone re dirwa seoposengwe ke mekgele e e tshwanang. Selo se re se tsayang se le botlhokwatlhokwa ke go tlotlomatsa Jehofa, Modimo yo go buiwang ka ene mo Baebeleng le yo e leng Mmopi wa dilo tsotlhe. Re leka ka bojotlhe go etsa sekao sa ga Jesu Keresete mme re motlotlo go bidiwa Bakeresete. Mongwe le mongwe wa rona o ipha nako ka metlha go thusa batho ba bangwe go ithuta ka Baebele le ka Bogosi jwa Modimo. Re bidiwa Basupi ba ga Jehofa ka gonne re neela bosupi kgotsa re bua ka Jehofa Modimo le Bogosi jwa gagwe.
Sekaseka website ya rona. Bala Baebele mo Internet. Ithute go le gontsi ka rona le ka dilo tse re di dumelang.


text:
KGAOLO YA LESOMENNÈ
Kafa o ka Dirang ka Teng Gore Botshelo Jwa Lelapa la Gago bo Itumedise
Monna yo o nyetseng o tshwanetse go dira eng gore a nne monna yo o molemo?
Mosadi yo o nyetsweng a ka diragatsa jang maikarabelo a gagwe ka katlego?
Go nna motsadi yo o molemo go akaretsa eng?
Bana ba ka thusa jang go dira gore go nne le boitumelo mo lelapeng?
1. Ke eng se se ka dirang gore go nne le boitumelo mo lelapeng?
JEHOFA MODIMO o batla gore go nne le boitumelo mo lelapeng la gago. Lefoko la gagwe, e leng Baebele, le na le dikaelo tse di tshwanetseng go dirisiwa ke mongwe le mongwe mo lelapeng, tse di tlhalosang maikarabelo a Modimo a a neileng mongwe le mongwe wa bone. Fa mongwe le mongwe mo lelapeng a diragatsa maikarabelo a gagwe go dumalana le kgakololo ya Modimo, seno se nna le diphelelo tse di itumedisang tota. Jesu o ne a re: “Go itumela ba ba utlwang lefoko la Modimo e bile ba le boloka!”—Luke 11:28.
2. Boitumelo mo lelapeng bo ikaegile ka gore re lemoge eng?
2 Boitumelo mo lelapeng bo ikaegile ka go lemoga ga rona gore Jehofa ke ene a tlhomileng lelapa, ene yo Jesu a mmitsang “Rraarona.” Rraarona wa selegodimo ke ene a dirileng gore go nne le malapa mo lefatsheng—e bile o a itse gore ke eng se se dirang gore malapa a itumele. (Baefeso 3:14, 15) Ka jalo, Baebele e ruta eng ka maikarabelo a mongwe le mongwe mo lelapeng a nang la one?
THULAGANYO YA LELAPA E SIMOLOTSWE KE MODIMO
3. Baebele e tlhalosa jang tshimologo ya lelapa, mme re itse jang gore se e se buang se boammaaruri?
3 Jehofa o ne a bopa batho ba ntlha e bong Adame le Efa, mme a ba kopanya gore e nne monna le mosadi. O ne a ba baya mo legaeng le lentle la paradaise mo lefatsheng—e leng tshimo ya Edene—mme a ba laela gore ba nne le bana. Jehofa o ne a ba raya a re: “Atang lo ntsifale lo tlatse lefatshe.” (Genesise 1:26-28; 2:18, 21-24) Seno ga se tlhamane fela, ka gonne Jesu o bontsha gore se Genesise e se buang ka tshimologo ya lelapa se boammaaruri. (Mathaio 19:4, 5) Le mororo re lebane le mathata a le mantsi e bile botshelo gone jaanong bo se ka tsela e Modimo a neng a batlile gore bo nne ka yone, mma re sekaseke go bona gore ke ka ntlha yang fa go ka kgonega gore go nne le boitumelo mo lelapeng.
4. (a) Mongwe le mongwe mo lelapeng a ka nna le seabe jang mo go direng gore go nne le boitumelo mo lelapeng? (b) Ke ka ntlha yang fa go ithuta ka botshelo jwa ga Jesu go le botlhokwa thata gore go nne le boitumelo mo lelapeng?
4 Mongwe le mongwe mo lelapeng a ka nna le seabe mo go direng gore go nne le boitumelo mo go lone ka go etsa Modimo mo go bontsheng lorato. (Baefeso 5:1, 2) Ka jalo, re ka etsa Modimo jang re sa kgone go mmona? Re ka kgona go dira jalo ka go ithuta tsela e Jehofa a dirang dilo ka yone ka gonne o ne a romela Morwawe wa leitibolo go tswa kwa legodimong gore a tle mo lefatsheng. (Johane 1:14, 18) Fa Morwa yono e bong Jesu Keresete a ne a le mo lefatsheng, o ne a etsa Rraagwe wa selegodimo ka botlalo mo e leng gore go mmona fela le go mo reetsa go ne go tshwana fela le go bona Jehofa le go mo reetsa. (Johane 14:9) Ka jalo, go ithuta ka lorato lo Jesu a neng a lo bontsha le go latela sekao sa gagwe, mongwe le mongwe wa rona a ka nna le seabe mo go direng gore go nne le boitumelo mo lelapeng.
SEKAO SE BANNA BA BA NYETSENG BA TSHWANETSENG GO SE LATELA
5, 6. (a) Tsela e Jesu a tshwarang phuthego ka yone e tlhomela banna ba ba nyetseng sekao jang? (b) Motho o tshwanetse go dira eng gore maleo a gagwe a itshwarelwe?
5 Baebele ya re banna ba ba nyetseng ba tshwanetse go tshwara basadi ba bone ka tsela e Jesu a neng a tshwara barutwa ba gagwe ka yone. A ko o akanye ka taelo eno e e tswang mo Baebeleng, e e reng: “Banna, tswelelang lo rate basadi ba lona, fela jaaka Keresete le ene a ne a rata phuthego a ba a ineela ka ntlha ya yone . . . Ka tsela eno banna ba tshwanetse go rata basadi ba bone jaaka mebele ya bone. Yo o ratang mosadi wa gagwe o a ithata, gonne ga go motho ope yo o kileng a tlhoa nama ya gagwe; mme o a e fepa a ba a e ngomaela, jaaka Keresete le ene a dira phuthego jalo.”—Baefeso 5:23, 25-29.
6 Tsela e Jesu a ratang phuthego ya barutwa ba gagwe ka yone e tlhomela banna ba ba nyetseng sekao se se molemo tota. Jesu o ne “a ba rata go ya bokhutlong,” a ba ntshetsa botshelo jwa gagwe, le fa ba ne ba sa itekanela. (Johane 13:1; 15:13) Ka tsela e e tshwanang, banna ba ba nyetseng ba kgothadiwa jaana: “Nnang lo rate basadi ba lona mme lo se ka lwa ba galefela mo go botlhoko.” (Bakolosa 3:19) Ke eng se se tla thusang monna yo o nyetseng go dirisa kgakololo eno, segolo jang fa ka dinako tse dingwe mosadi wa gagwe a sa dire dilo ka botlhale? O tshwanetse go gakologelwa gore le ene o dira diphoso e bile o tshwanetse go gakologelwa se a tshwanetseng go se dira gore Modimo a mo itshwarele. A ka dira seo jang? O tshwanetse go itshwarela ba ba mo leofelang, mme seo se akaretsa le mosadi wa gagwe. Ke boammaaruri gore mosadi le ene o tshwanetse go dira jalo. (Mathaio 6:12, 14, 15) A o a lemoga jaanong gore ke ka ntlha yang fa go twe lenyalo le le itumetseng ke kgolagano ya batho ba babedi ba ba iketleeleditseng go itshwarelana?
7. Ke dilo dife tse Jesu a neng a di akanyetsa ka barutwa ba gagwe, ka go dira jalo a tlhomela banna ba ba nyetseng sekao sefe?
7 Banna ba ba nyetseng ba dira sentle go ela tlhoko gore Jesu o ne a akanyetsa barutwa ba gagwe ka dinako tsotlhe. O ne a akanyetsa makoa a bone le dilo tsa nama tse ba neng ba di tlhoka. Ka sekai, fa ba ne ba lapile, o ne a ba raya a re: “Tlang, lona ka bolona, re yeng kwa thoko mo lefelong le le se nang batho mme lo ikhutse go sekae.” (Mareko 6:30-32) Basadi ba ba nyetsweng le bone ba tlhoka go akanyediwa. Baebele e ba tlhalosa e re ke “sejana se se bokoa” se banna ba ba nyetseng ba tshwanetseng go se “naya tlotlo.” Ka ntlha yang? Ka gonne banna ba ba nyetseng mmogo le basadi ba bone, ba na le tsholofelo ya go bona “letlhogonolo le le sa re tshwanelang la botshelo.” (1 Petere 3:7) Banna ba ba nyetseng ba tshwanetse go gakologelwa gore boikanyegi ke jone jo bo dirang gore motho a ratwe ke Modimo, e seng gore a motho ke monna kgotsa ke mosadi.—Pesalema 101:6.
8. (a) Go tewa jang fa go twe monna “yo o ratang mosadi wa gagwe o a ithata”? (b) Go tewa jang fa go twe monna le mosadi ke “nama e le nngwe”?
8 Baebele ya re monna yo o nyetseng “yo o ratang mosadi wa gagwe o a ithata.” Seno ke ka gonne monna le mosadi wa gagwe “ga ba tlhole ba le babedi, mme ke nama e le nngwe” jaaka Jesu a ile a bontsha. (Mathaio 19:6) Ka jalo ga go ope wa bone yo o tshwanetseng go tlhakanela dikobo le motho o sele. (Diane 5:15-21; Bahebera 13:4) Ba ka kgona go tila seno fa e le gore mongwe le mongwe wa bone o amega ka tsela e yo mongwe a ikutlwang ka yone mo mmeleng. (1 Bakorintha 7:3-5) Kgakololo nngwe e e botlhokwa ke eno: “Ga go motho ope yo o kileng a tlhoa nama ya gagwe; mme o a e fepa a ba a e ngomaela.” Ka jalo, banna ba ba nyetseng ba tshwanetse go rata basadi ba bone jaaka ba ithata, ba gakologelwa gore ba tla ikarabelela mo go yo e leng tlhogo ya bone, e bong Jesu Keresete.—Baefeso 5:29; 1 Bakorintha 11:3.
9. Bafilipi 1:8 e umaka nonofo efe e Jesu a nang le yone, mme ke ka ntlha yang fa banna ba ba nyetseng ba tshwanetse go e bontsha basadi ba bone?
9 Moaposetoloi Paulo o ile a bua ka ‘lorato lwa bopelonomi lo Keresete Jesu a nang le lone.’ (Bafilipi 1:8) Lorato lwa bopelonomi lo Jesu a neng a na le lone lo ne lo lapolosa tota, e bile lo ne lwa ngoka basadi ba ba neng ba nna barutwa ba gagwe. (Johane 20:1, 11-13, 16) E bile, basadi ba ba nyetsweng ba batla gore banna ba bone ba ba bontshe lorato lwa bopelonomi.
SEKAO SE BASADI BA BA NYETSWENG BA TSHWANETSENG GO SE LATELA
10. Jesu o tlhomela basadi ba ba nyetsweng sekao sefe?
10 Lelapa e tshwanetse go nna selo se se nang le thulaganyo, mme gore dilo di tsamaye sentle mo go lone, le tshwanetse go nna le tlhogo. Tota le ene Jesu, o na le mongwe yo a mo ikobelang yo e leng Tlhogo ya gagwe. ‘Tlhogo ya ga Keresete ke Modimo,’ fela jaaka ‘tlhogo ya mosadi e le monna.’ (1 Bakorintha 11:3) Jesu o re tlhomela sekao se se molemo tota ka go ikobela botlhogo jwa Modimo, e re ka le rona rotlhe re na le tlhogo e re tshwanetseng go e ikobela.
11. Mosadi yo o nyetsweng o tshwanetse go ikutlwa jang ka monna wa gagwe, mme go itshwara jalo ga gagwe go ka felela ka eng?
11 Ke boammaaruri gore banna ba ba sa itekanelang ba dira diphoso mme ka dinako tse dingwe ba tlhaela fela thata mo tirong ya bone ya botlhogo mo malapeng a bone. Ka jalo, mosadi o tshwanetse go dira eng? Ga a tshwanela go nyatsa se monna wa gagwe a se dirang kgotsa go leka go sikara maikarabelo a botlhogo ka boene. Mosadi o dira sentle go gakologelwa gore go botlhokwa thata mo ponong ya Modimo go nna le moya o o didimetseng le o o bonolo. (1 Petere 3:4) Fa a bontsha moya o o ntseng jalo, go tla nna motlhofo mo go ene go bontsha boineelo jwa bomodimo, tota le fa go na le maemo mangwe a a mo lekang fela thata. Mo godimo ga moo, Baebele ya re: “Mosadi o tshwanetse go nna le tlotlo e e boteng mo monneng wa gagwe.” (Baefeso 5:33) Mme go tweng fa e le gore monna yono ga a lebe Keresete e le Tlhogo ya gagwe? Baebele e kgothatsa basadi ba ba nyetsweng jaana: “Nnang mo taolong ya banna ba lona, e le gore, fa bangwe ba sa utlwe lefoko, ba gapiwe kwantle ga lefoko ka boitshwaro jwa basadi ba bone, ka ntlha ya go bo ba nnile basupi ba ba boneng ka matlho ba boitshwaro jwa lona jo bo itshekileng mmogo le tlotlo e e boteng.”—1 Petere 3:1, 2.
12. Ke ka ntlha yang fa go se phoso gore mosadi yo o nyetsweng a tlhalose maikutlo a gagwe ka tlotlo?
12 Ga se gore mosadi yo o nyetsweng o a bo a sa tlotle monna wa gagwe fa ka botlhale a ntsha kakantsho nngwe e e farologanang le ya monna wa gagwe, le fa monna yono e ka tswa e le Mokeresete kgotsa e se ene. Ntlha ya gagwe e ka tswa e opile kgomo lonaka, e bile go ka direga gore lelapa lotlhe le solegelwe molemo fa monna a reetsa mosadi wa gagwe. Le mororo Aborahame a ne a sa dumalane le mosadi wa gagwe e bong Sara fa a ne a ntsha maikutlo a gagwe malebana le kafa ba neng ba ka rarabolola bothata bongwe ka gone, jo ba neng ba na le jone mo lelapeng, Modimo o ne a mo raya a re: “Reetsa lentswe la gagwe.” (Genesise 21:9-12) Gone ke boammaaruri gore fa monna a dira tshwetso ya bofelo e e sa thulaneng le molao wa Modimo, mosadi wa gagwe o tla bontsha go mo ikobela ka go ema tshwetso eo nokeng.—Ditiro 5:29; Baefeso 5:24.
13. (a) Tito 2:4, 5 e kgothaletsa basadi ba ba nyetsweng go dira eng? (b) Baebele ya reng ka go kgaogana le go tlhalana?
13 Mosadi yo o nyetsweng a ka diragatsa maikarabelo a gagwe ka go dira go le gontsi go tlhokomela ba lelapa la gagwe. Ka sekai, Baebele e bontsha gore basadi ba ba nyetsweng ba tshwanetse “go rata banna ba bone, go rata bana ba bone, go nna ba itekanetse sentle mo mogopolong, ba itshekile, e le badiri kwa gae, ba le molemo, ba ipaya mo taolong ya banna ba bone.” (Tito 2:4, 5) Mosadi le mmè yo o dirang jalo o tla ratwa fela thata le go tlotlwa ke ba lelapa la gagwe. (Diane 31:10, 28) Le fa go ntse jalo, e re ka lenyalo e le kgolagano ya batho ba ba sa itekanelang, go ka nna ga tlhaga mathata mangwe a magolo a a ka nnang a felela ka gore ba kgaogane kgotsa ba tlhalane. Go na le maemo mangwe a a rileng a Baebele e ba letlang go ka kgaogana mo go one. Mme go kgaogana ga go a tshwanelwa ga tsewa motlhofo, ka gonne Baebele e gakolola jaana: “Mosadi yo o nyetsweng a se ka a tlogela monna wa gagwe . . . ; le monna yo o nyetseng ga a a tshwanela go tlogela mosadi wa gagwe.” (1 Bakorintha 7:10, 11) Lebaka le le lengwe fela la Dikwalo la go tlhalana ke la fa mongwe wa banyalani a ka dira kgokafalo.—Mathaio 19:9.
SEKAO SE SE MOLEMO SE BATSADI BA TSHWANETSENG GO SE LATELA
14. Jesu o ne a tshwara bana jang, mme bana ba tlhoka eng mo batsading ba bone?
14 Jesu o ne a tlhomela batsadi sekao se se molemo thata sa kafa ba tshwanetseng go tshwara bana ka gone. Fa bangwe ba ne ba leka go thibela bana gore ba se ka ba ya kwa go Jesu, o ne a re: “Lesang bana ba babotlana ba tle kwa go nna; lo se ka lwa leka go ba thiba.” Baebele ya re morago ga moo “a tsaya bana ka mabogo mme a simolola go ba segofatsa, a ba baya diatla.” (Mareko 10:13-16) E re ka Jesu a ile a ipha nako le bana, a ga o a tshwanela go ipha nako le bana ba gago ba basimane le ba basetsana? Ba tlhoka nako e ntsi tota mo go wena, e seng metsotsonyana fela. O tshwanetse go ipha nako ya go ba ruta, ka gonne ke sone se Jehofa a laelang batsadi gore ba se dire.—Duteronome 6:4-9.
15. Batsadi ba ka dira eng go sireletsa bana ba bone?
15 Fa lefatshe leno le ntse le nna bosula go ya pele, bana ba tlhoka batsadi ba ba tla ba sireletsang mo bathong ba ba batlang go ba gobatsa, jaaka ba ba batlang go tlhakanela dikobo le bone. Akanya kafa Jesu a ileng a sireletsa barutwa ba gagwe ka gone, ba ka lorato a neng a ba bitsa “bana ba bannye.” Ka nako ya fa Jesu a ne a tloga a tshwarwa le go bolawa, o ne a ba baakanyetsa tsela ya go falola. (Johane 13:33; 18:7-9) Fa o le motsadi, o tshwanetse go nna o ntshitse matlho dinameng go lemoga maiteko a Diabolo a a dirang a go gobatsa bana ba gago ba bannye. Dira gore o ba tlhagise go sa le gale. * (1 Petere 5:8) Go sireletsega ga bone mo mmeleng, mo semoyeng le mo boitsholong go mo kotsing go feta le fa e le leng pele.
16. Batsadi ba ka ithuta eng mo tseleng e Jesu a neng a dirisana le bosaitekanelang jwa barutwa ba gagwe ka yone?
16 Mo bosigong jwa pele Jesu a swa, barutwa ba gagwe ba ne ba ganetsana kaga gore ke mang yo mogolo mo gare ga bone. Go na le gore Jesu a ba galefele, o ne a nna a ba kgothatsa ka go bua le bone le ka go ba tlhomela sekao. (Luke 22:24-27; Johane 13:3-8) Fa o le motsadi, a o kgona go bona kafa o ka latelang sekao sa ga Jesu ka gone fa o otlhaya bana ba gago? Ke boammaaruri gore ba tlhoka go otlhaiwa, mme kotlhao eo e tshwanetse go dirwa “ka selekanyo se se tshwanetseng” le gone e se ka ya dirwa ka bogale. Ka sekai, ga o kitla o batla go bua ka tsela e e bontshang gore ga o a akanya pele, o bua “e kete ka ditlhabo tsa tšhaka.” (Jeremia 30:11; Diane 12:18) Ngwana o tshwanetse go otlhaiwa ka tsela e e tla dirang gore kwa morago, a bone gore tota kotlhao eo e ne e tshwanela.—Baefeso 6:4; Bahebera 12:9-11.
SEKAO SE BANA BA TSHWANETSENG GO SE LATELA
17. Jesu o tlhometse bana sekao se se molemo ka ditsela dife?
17 A bana ba ka kgona go ithuta mo sekaong sa ga Jesu? Ee, ba ka kgona! Ka sekao se a neng a se tlhoma, Jesu o ne a bontsha kafa bana ba tshwanetseng go ikobela batsadi ba bone ka gone. O ne a re: “Ke bua dilo tseno fela jaaka Rara a nthutile.” O ne a oketsa jaana: “Ka metlha ke dira dilo tse di mo itumedisang.” (Johane 8:28, 29) Jesu o ne a ikobela Rraagwe wa selegodimo, mme Baebele e bolelela bana gore ba ikobele batsadi ba bone. (Baefeso 6:1-3) Le mororo Jesu e ne e le ngwana yo o itekanetseng, o ne a ikobela batsadi ba gagwe, e bong Josefa le Marea ba ba neng ba sa itekanela. Ga go pelaelo gore seo se ile sa dira gore mongwe le mongwe a itumele mo lelapeng la gaabo Jesu!—Luke 2:4, 5, 51, 52.
18. Ke ka ntlha yang fa Jesu a ne a ikobela Rraagwe wa selegodimo ka metlha, mme ke mang yo o itumelang fa bana ba ikobela batsadi ba bone gompieno?
18 A bana ba ka kgona go bona ditsela dingwe tse ba ka tshwanang le Jesu ka tsone gore ba itumedise batsadi ba bone? Ke boammaaruri gore ka dinako tse dingwe, bana ba ka nna ba go fitlhela go le thata go ikobela batsadi ba bone, mme seno ke sone se Modimo a batlang gore ba se dire. (Diane 1:8; 6:20) Jesu o ne a ikobela Rraagwe wa selegodimo ka metlha, tota le fa a ne a lebane le maemo a a thata. Nako nngwe fa Modimo a ne a batla gore Jesu a dire sengwe se go neng go se motlhofo go se dira, o ne a re: “Tlosa senwelo seno [sengwe se a neng a batla gore a se dire] mo go nna.” Le fa go ntse jalo, Jesu o ne a dira se Modimo a neng a batla gore a se dire, ka gonne o ne a lemoga gore Rraagwe o ne a itse gore ke eng se se molemo se a neng a tshwanetse go se dira. (Luke 22:42) Bana ba tla itumedisa batsadi ba bone le Rraabone wa selegodimo fela thata fa ba ithuta go ba ikobela. *—Diane 23:22-25.
19. (a) Satane o leka bana jang? (b) Boitshwaro jo bo sa siamang jwa bana bo ka ama batsadi jang?
19 Diabolo o ne a leka Jesu, mme ga go pelaelo gore gape o tla leka le bana ba rona gore ba dire se se sa siamang. (Mathaio 4:1-10) Satane Diabolo o dirisa kgatelelo ya balekane e go ka nnang thata go e itshokela. A bo go le botlhokwa jang ne gore bana ba se ka ba itsalanya le batho ba ba bosula! (1 Bakorintha 15:33) Morwadia Jakobe e bong Dina o ne a tsalana le batho ba ba sa obameleng Jehofa, mme seno se ile sa mo tlisetsa mathata a a seng kana ka sepe. (Genesise 34:1, 2) Akanya fela gore lelapa le ka utlwa botlhoko jang fa mongwe mo go lone a ne a ka nna le seabe mo boitsholong jo bo maswe jwa tlhakanelodikobo!— Diane 17:21, 25.
SELO SA KONOKONO SE SE BAKANG BOITUMELO MO LELAPENG
20. Gore go nne le boitumelo mo lelapeng, mongwe le mongwe mo lelapeng o tshwanetse go dira eng?
20 Go motlhofo go rarabolola mathata a lelapa fa go dirisiwa kgakololo ya Baebele. Tota e bile, go dirisa kgakololo e e ntseng jalo ke sone selo sa konokono se se dirang gore go nne le boitumelo mo lelapeng. Ka jalo lona banna ba lo nyetseng, ratang basadi ba lona mme lo ba tshware ka tsela e Jesu a neng a tshwara phuthego ka yone. Lona basadi ba lo nyetsweng, ikobeleng botlhogo jwa banna ba lona, mme lo latele sekao sa mosadi wa senatla yo go buiwang ka ene mo go Diane 31:1-31. Lona batsadi, thapisang bana ba lona. (Diane 22:6) Lona borre, etelelang pele ka go “okamela ba ntlo ya lona ka mokgwa o o molemo.” (1 Timotheo 3:4, 5; 5:8) Mme lona bana, ikobeleng batsadi ba lona. (Bakolosa 3:20) Ga go na ope yo o itekanetseng mo lelapeng, mme botlhe ba dira diphoso. Ka jalo, a mongwe le mongwe a ikokobetse, a kope maitshwarelo mo go yo mongwe.
21. Ke isagwe efe e e molemo e re tlileng go nna le yone, mme re ka kgona jang go nna le botshelo jo bo itumetseng jwa lelapa gone jaanong?
21 Eleruri, Baebele e na le kgakololo e e seng kana ka sepe e e botlhokwa, le ditaelo tse di amanang le botshelo jwa lelapa. Mo godimo ga moo, e re ruta ka lefatshe le lesha la Modimo la paradaise le le tletseng batho ba ba itumetseng ba ba obamelang Jehofa. (Tshenolo 21:3, 4) A bo eno e le isagwe e e molemo jang ne e re tlileng go nna le yone! Le e leng gone jaanong, re ka kgona go nna le malapa a a itumetseng ka go dirisa ditaelo tsa Modimo tse di leng mo Lefokong la gagwe e leng Baebele.
^ ser. 15 Kgaolo ya 32 ya buka ya Ithute mo Morutising Yo Mogolo, e e gatisitsweng ke Basupi ba ga Jehofa, e na le dintlha tse di ka go thusang go sireletsa bana ba gago.
^ ser. 18 Fa motsadi a batla gore ngwana a dire sengwe se se kgatlhanong le molao wa Modimo, ke gone mo ngwana a ka ganang go mo ikobela.—Ditiro 5:29.
Ithute mo go Oketsegileng
KE BOMANG BA BA DIRANG THATO YA GA JEHOFA GOMPIENO?
Kobamelo ya Lelapa ke Eng?
Bona gore thulaganyo eno e ka go thusa jang go atamalana le Modimo le go nonotsha kamano ya lelapa la gago.


text:
Ke Eng fa Batsadi Ba me Ba Gana ke Ijesa Monate?
Akanya ka seemo seno:
O batla go ya moletlong, mme ga o tlhomamisege gore a batsadi ba gago ba tla go letla go ya. O ka tlhopha go dira jang?
1. O SE KA WA BA KOPA—TSAMAYA FELA
Lebaka la go bo o ka akanyetsa go dira seno: O batla go bontsha ditsala tsa gago gore o kgona go itaola. O akanya gore o itse go feta batsadi ba gago, kgotsa ga o tlotle tsela e ba lebang dilo ka yone.—Diane 14:18.
Ditlamorago: Ditsala tsa gago di ka nna tsa kgatlhega, mme gape di tla lemoga sengwe ka wena, gore o leferefere. Fa e le gore o ka tsietsa batsadi ba gago, le ditsala tsa gago o ka di tsietsa. Fa batsadi ba gago ba ka utlwa, ba ka nna ba utlwa botlhoko mme ba ikutlwa ba tsieditswe ba bo ba sa tlhole ba dumela o ya gope!—Diane 12:15.
2. O SE KA WA BA KOPA—O SE KA WA TSAMAYA
Lebaka la go bo o ka akanyetsa go dira seno: O akanya ka taletso eno mme o bo o dira tshwetso ya gore tiragalo e o laleditsweng kwa go yone ga e tsamaisane le melaometheo e o tshelang ka yone kgotsa gore bangwe ba batho ba ba laleditsweng ga se ditsala tse di molemo. (1 Bakorintha 15:33; Bafilipi 4:8) Kafa letlhakoreng le lengwe, o ka tswa o batla go ya mme o se na bopelokgale jwa go kopa batsadi ba gago.
Ditlamorago: Fa o sa tsamaye ka gonne o itse gore ga go molemo, o tla kgona go araba ditsala tsa gago o tlhatswegile pelo. Mme fa o sa ye fela ka gonne o se na bopelokgale jwa go kopa batsadi ba gago, o ka nna wa feleletsa o ntse kwa gae ka pelo e e botlhoko, o akanya gore ke wena fela o sa jeng monate.
3. BA KOPE—MME O UTLWE GORE BA RENG
Lebaka la go bo o ka akanyetsa go dira seno: O amogela gore o mo taolong ya batsadi ba gago e bile o tlotla tsela e ba lebang dilo ka yone. (Bakolosa 3:20) O rata batsadi ba gago mme ga o batle go ba utlwisa botlhoko ka go ngwega ba sa itse. (Diane 10:1) Gape o ka nna le tshono ya go tlhalosa maikutlo a gago.
Ditlamorago: Batsadi ba gago ba tla lemoga gore o a ba rata e bile o a ba tlotla. Mme fa ba bona kopo ya gago e utlwala, ba ka nna ba dumela.
Lebaka La go Bo Batsadi ba ka Gana
Lebaka lengwe le ka tshwantshiwa jaana: Fa o ne o kgona go itlhophela, o ne o ka batla go thuma mo lefelong le le nang le bafalotsi ba ba thusang batho gore ba se ka ba nwela. Ka ntlha yang? Ka gonne fa o ntse o le mo metsing o ijesa monate, ga o kgone go bona dikotsi tsotlhe tse di ka tlhagang. Mme bafalotsi bone, ba mo lefelong le le botoka le le ba thusang go bona dikotsi sentle. Ka tsela e e tshwanang, e re ka batsadi ba gago ba na le kitso le maitemogelo, ba ka tswa ba bona dikotsi tse wena o sa kgoneng go di bona. Fela jaaka bafalotsi ba ba fa losing lwa lewatle, boikaelelo jwa batsadi ba gago ga se go go senyetsa monate, mme ke go go thusa go tila dikotsi tse di ka go sulafaletsang boitumelo mo botshelong.
Lebaka le lengwe ke le: Batsadi ba gago ba eletsa thata go go sireletsa. Lorato lo ba tlhotlheletsa go dumela fa go kgonega le go gana fa go tshwanela. Fa o ba kopa tetla ya go dira sengwe, ba ipotsa gore a ba ka go naya tetla ya go dira se o se kopang ba bo ba kgona go lebana le ditlamorago tsa teng. Ba tla dumela gore ba ka kgona—e bile ba tla go naya tetla—fa fela ba tlhatswegile pelo gore tota ga go na sepe se se kotsi se se tla go diragalelang.
Se o Ka se Dirang Gore Batsadi ba Gago ba go Neye Tetla
Seo o ka se dirang
Go ikanyega: Ipotse jaana ka: ‘Tota ke eng fa ke batla go tsamaya? A ruri se se dirwang koo ke a se rata kgotsa ke fela gore ke batla gore ditsala tsa me di nkamogele? A ke ka gonne mongwe yo ke mo kgatlhegelang o tla bo a le teng?’ Go tswa foo, bolelela batsadi ba gago boammaaruri. Ba kile ba nna basha mme ba go itse sentle. Ka jalo, le fa o ka reng, ba tla lemoga maitlhomo a gago. Ba tla anaanela boikanyegi jwa gago mme le wena o tla solegelwa molemo ke botlhale jwa bone. (Diane 7:1, 2) Kafa letlhakoreng le lengwe, fa o sa ikanyege, o dira gore ba se ka ba go tshepa e bile o fokotsa ditshono tsa gore ba go neye tetla.
Nako e e siameng: E se ka ya re batsadi ba gago ba sa ntse ba goroga mo lapeng ba tswa tirong kgotsa ba tlhomile mogopolo mo dilong tse dingwe, o bo o setse o ba tlhasela o kopa dilo tse dintsintsi. Bua le bone ka nako e o bonang e kete ba iketlile. Le fa go ntse jalo, o se ka wa emela motsotso wa bofelo e bo e le gone o lekang go ba pateletsa gore ba go neye tetla. Batsadi ba gago ga ba ka ke ba itumelela go dira tshwetso ya lepotlapotla. Ba kope di tloga fela, o ba fe nako e e lekaneng ya go akanyetsa kgang.
Dintlha ka botlalo: Opa kgomo lonaka. Ba tlhalosetse ka botlalo se o batlang go se dira. Batsadi ga ba kgotsofale fa o ba araba ka gore “Ga ke itse,” segolobogolo fa ba go botsa gore: “Ke bomang ba ba tla bong ba le koo?” “A go tla bo go na le mogolo mongwe yo o ikarabelelang?” kgotsa “O tla tla gae nako mang?”
Boikutlo jwa gago: O se ka wa tsaya batsadi ba gago jaaka baba ba gago. Ba lebe jaaka badirimmogo le wena—ka gonne tota ba batla go go thusa. Fa o tsaya batsadi ba gago e le ditsala tsa gago, o ka se utlwale e kete o a lwa mme le bone ba ka dirisana le wena sentle.
Bontsha batsadi ba gago gore o godile sentle mo o ka amogelang tshwetso ya bone le go e tlotla. Fa o dira jalo, ba tla go tlotla. Mme mo nakong e e tlang, ba ka leka go bona ditsela tsa gore ba go neye tetla.


text:
MATLOTLO A A MO LEFOKONG LA MODIMO | DIANE 7-11
“A Pelo ya Lona E se Ka ya Fapoga”
Melao ya ga Jehofa e ka re sireletsa. E tshwanetse go nna mo dipelong tsa rona gore e re solegele molemo. (Dia 7:3) Fa motlhanka wa ga Jehofa a letla pelo ya gagwe gore e fapoge, o letla Satane gore a mo raele motlhofo. Diane kgaolo 7 e bua ka lekau lengwe le le neng la letla pelo ya lone go fapoga. Diphoso tsa gagwe di ka re rutang?
Satane o leka go re katosetsa kgakala le Jehofa ka go gapa ditemosi tsa rona gore re dire dilo tse di sa siamang
Botlhale le tlhaloganyo di tla re thusa go lemoga diphelelo tsa dilo tse di sa siamang le go re thusa go katogela kgakala le dilo tse di tla tsenyang kamano ya rona le Jehofa mo kotsing


text:
THUTO 9
O ka Dira Jang Gore Lelapa la Gago le Itumele?
1. Ke ka ntlha yang fa lenyalo le le botlhokwa gore lelapa le itumele?
Dikgang tse di itumedisang di tswa kwa go Jehofa, Modimo yo o itumetseng, yo o batlang gore malapa a itumele. (1 Timotheo 1:11) Ke ene mosimolodi wa lenyalo. Go nyalana semolao go botlhokwa ka gonne go dira gore go nne le legae le le sireletsegileng le bana ba ka golelang mo go lone.
Modimo o leba lenyalo jang? O batla gore e nne kgolagano ya leruri fa gare ga monna le mosadi. Bakeresete ba tshwanetse go tlotla melao ya naga ya bone e e amanang le go kwadisiwa ga manyalo. (Luke 2:1, 4, 5) Jehofa o batla gore banna le basadi ba ba mo lenyalong ba ikanyege, mongwe mo go yo mongwe. (Bahebera 13:4) O tlhoile tlhalo. (Malaki 2:16) Mme gone o letla Bakeresete gore ba ka tlhala le go nyala gape fa molekane wa bone a dirile boaka.—Bala Mathaio 19:3-6, 9.
2. Monna le mosadi ba ba nyalaneng ba tshwanetse go tshwarana jang?
Jehofa o bopile monna le mosadi gore ba thusane mo lenyalong. (Genesise 2:18) E re ka monna e le tlhogo ya lelapa, ke ene yo o nang le maikarabelo a magolo a go tlamela lelapa la gagwe ka dilo tse ba di tlhokang le go ba ruta ka Modimo. O tshwanetse go bontsha mosadi wa gagwe lorato lwa go intsha setlhabelo. Banna le basadi ba ba nyalaneng ba tshwanetse go ratana le go tlotlana. E re ka boobabedi ba sa itekanela, ba tshwanetse go ithuta go itshwarelana, e leng se se tla ba tlisetsang boitumelo mo lenyalong la bone.—Bala Baefeso 4:31, 32; 5:22-25, 33; 1 Petere 3:7.
3. A o tshwanetse go tlogela molekane wa gago fa lo na le mathata mo lenyalong?
Fa lo nna le mathata mo lenyalong, loobabedi lo tshwanetse go lwela go tshwarana ka lorato. (1 Bakorintha 13:4, 5) Lefoko la Modimo ga le kgothaletse banyalani go kgaogana gonne ba batla go rarabolola mathata a a tlwaelegileng mo lenyalong.—Bala 1 Bakorintha 7:10-13.
4. Bana, ke eng se Modimo a lo batlelang sone?
Jehofa o batla gore lo itumele. O lo naya kgakololo e e molemolemo ya kafa lo ka itumelelang bosha jwa lona ka gone. O batla gore lo solegelwe molemo ke botlhale le maitemogelo a batsadi ba lona ba nang le one. (Bakolosa 3:20) Gape Jehofa o batla gore lo nne le boipelo jo bo nnang gone ka gonne lo direla Mmopi wa lona le Morwawe.—Bala Moreri 11:9–12:1; Mathaio 19:13-15; 21:15, 16.
5. Batsadi, bana ba lona ba ka bona jang boitumelo?
Lo tshwanetse go dira ka natla go tlamela bana ba lona ka dijo, bonno le diaparo. (1 Timotheo 5:8) Mme gone, gore bana ba gago ba itumele, o tshwanetse go ba ruta go rata Modimo le go ithuta ka ene. (Baefeso 6:4) Sekao sa gago sa go bontsha gore o rata Modimo se ka tlhotlheletsa dipelo tsa bana ba gago. Fa kgakololo e o ba nayang yone e theilwe mo Lefokong la Modimo, e ka tlhotlheletsa bana ba gago go dira dilo ka tsela e e siameng.—Bala Duteronome 6:4-7; Diane 22:6.
Bana ba gago ba tla thusega fa o ba kgothatsa le go ba akgola. Gape ba tlhoka kgalemelo le kotlhao. Thapiso eo e ba sireletsa gore ba se ka ba wela mo boitshwarong jo bo tla ba amogang boitumelo. (Diane 22:15) Le fa go ntse jalo, kotlhao ga e a tshwanela go nna makgwakgwa kgotsa setlhogo.—Bala Bakolosa 3:21.
Basupi ba ga Jehofa ba gatisitse dibuka di le mmalwa tse di diretsweng go thusa batsadi le bana. Dibuka tseno di theilwe mo Baebeleng.—Bala Pesalema 19:7, 11.
Ithute mo go Oketsegileng
O KA NNA LE LELAPA LE LE ITUMETSENG
Ikaege ka Modimo Gore Lenyalo la Gago le Itumele
Go sekaseka dipotso tse pedi tse di motlhofo go ka go thusa gore o tokafatse lenyalo la gago.
O KA NNA LE LELAPA LE LE ITUMETSENG
Tsela ya go Rarabolola Mathata
Tsela e lo rarabololang bothata ka yone, ke yone e tla bontshang gore a lenyalo la lona le tla nonofa le bo le itumele kgotsa gore a le tla koafala le bo le tlala bohutsana.
Totatota Baebele e Ruta Eng?
Kafa o ka Dirang ka Teng Gore Botshelo Jwa Lelapa la Gago bo Itumedise
Lorato lo Jesu a neng a lo bontsha ke sekao se banna ba ba nyetseng, basadi ba ba nyetsweng, batsadi le bana ba ka se etsang. Re ithuta eng mo go ene?


text:
Reetsa Modimo mme O Tshelele Ruri
Mmopi o batla go re kaela, go re sireletsa le go re segofatsa.
Matseno
Modimo o re ruta tsela e e molemolemo ya botshelo ka gonne a re rata.
Re Reetsa Modimo ka Tsela Efe?
Re tshwanetse go itse gore re dire eng le gore ke mang a ka re thusang go dira jalo.
Modimo wa Boammaaruri ke Mang?
Re ka Ithuta leina la gagwe le dinonofo dingwe tsa gagwe.
Botshelo Bo ne Bo Ntse Jang mo Paradaiseng?
Lokwalo lwa ntlha mo Baebeleng lo tlhalosa botshelo mo Paradaiseng.
Ditlamorago Tsa go Reetsa Satane e Ile ya Nna Dife?
Dilo tse di bosula di ne tsa simolola go direga.
Morwalela o Mogolo—Ke Mang yo o Neng a Reetsa Modimo? Ke Mang Yo o Sa Kang a mo Reetsa?
Tsela e batho ba neng ba itshwara ka yone fa Noa a ba rerela e ne e bontsha eng?
Morwalela o Mogolo o re Ruta Eng?
Ga se kgang ya bogologolo fela e e sa reng sepe.
Jesu E ne E le Mang?
Ke eng fa go le botlhokwa go mo itse?
Loso Lwa ga Jesu lo Kaya Eng mo go Wena?
Bogosi Jwa Modimo bo tla re leretse masego a a itumedisang.
Paradaise e Tla Tla Leng?
Baebele e bua ka dilo tse di tla diregang fa nako eno e atamela.
Ba ba Utlwang Modimo ba Letetswe ke Masego Afe?
O ka se batle go fetwa ke masego ano.
A Jehofa O a Re Reetsa?
O ka bua le ene ka eng?
O ka Dira Eng Gore o Nne le Botshelo Jwa Lelapa jo bo Itumedisang?
Mmopi wa lelapa o naya kgakololo e e molemo go gaisa.
Re Tshwanetse go Dira Eng Gore re Itumedise Modimo?
Go na le dilo tse Modimo a di tlhoileng le tse a di ratang.
O ka Bontsha Jang Gore o Ikanyega mo go Jehofa?
Ditshwetso tse o di dirang di tshwanetse go bontsha gore o batla go ikanyega.


text:
Baebele ya mo Internet | THANOLO YA LEFATSHE LE LESHA YA DIKWALO TSE DI BOITSHEPO
A o ka rata go bala setlhogo seno ka %%?
Johane 6:1-71
6 Morago ga dilo tseno Jesu a tshelela kwa moseja ga lewatle la Galalea, kgotsa Tiberia.+2 Mme boidiidi jo bogolo jwa nna jwa mo sala morago, ka gonne ba ne ba bona ditshupo tse a neng a di dira mo go ba ba neng ba lwala.+3 Jalo Jesu a tlhatlogela kwa thabeng,+ mme a bo a ntse koo le barutwa ba gagwe.4 Jaanong tlolaganyo,+ e leng moletlo wa Bajuda, e ne e le gaufi.5 Jalo, e rile Jesu a tlhatlosa matlho mme a lemoga gore boidiidi jo bogolo bo ne bo tla kwa go ene, a raya Filipo a re: “Re tla reka kae dinkgwe gore bano ba je?”+6 Le fa go ntse jalo, o ne a bua seno go mo leka, gonne ene ka boene o ne a itse se a neng a tloga a se dira.7 Filipo a mo araba a re: “Dinkgwe tse di jang didenario di le makgolo a mabedi ga di a ba lekana, gore mongwe le mongwe a tle a bone go le gonnye.”+8 Mongwe wa barutwa ba gagwe, e bong Anderea morwarraagwe Simone Petere, a mo raya a re:9 “Mosimanyana ke yo, yo o nang le dinkgwe di le tlhano tsa barele+ le ditlhapi tse dinnye di le pedi. Mme tseno ke eng mo bontsing jo bo kana?”+10 Jesu a re: “Dirang gore banna ba nne ka go sekama jaaka fa go jewa.”+ Jaanong go ne go na le bojang jo bontsi mo lefelong leo. Jalo banna ba nna ka go sekama, ba ka nna dikete di le tlhano ka palo.+11 Jalo Jesu a tsaya dinkgwe mme, ya re a sena go leboga, a di abela ba ba ntseng ka go sekama, gape ka tsela e e tshwanang le ditlhapi tse dinnye ka bontsi jo ba neng ba batla ka jone.+12 E rile ba kgotshe+ a raya barutwa ba gagwe a re: “Kokoanyang manathwana a a setseng, gore sepe se se ka sa senngwa.”13 Jalo ba a kokoanya, mme ba tlatsa diroto di le lesome le bobedi ka manathwana a dinkgwe tsa barele di le tlhano, a a neng a sadisitswe ke ba ba neng ba ja.+14 Ka gone e rile batho ba bona ditshupo tse a neng a di dira, ba re: “Ruri yono ke moporofeti+ yo o neng a tshwanetse go tla mo lefatsheng.”15 Jalo Jesu, ka a itse gore ba ne ba tloga ba tla go mo tshwara go mo dira kgosi, a tswa+ gape a ya kwa thabeng a le esi fela.16 E rile go nna maitseboa, barutwa ba gagwe ba fologela kwa lewatleng,+17 mme, ba bolola ba kgabaganya lewatle ba ya kwa Kaperenama, ba palame mokoro. Ebu, mo nakong eno go ne go fifetse mme Jesu o ne a ise a tle kwa go bone.18 Gape, lewatle la simolola go fuduega ka gonne phefo e e nonofileng e ne e foka.+19 Le fa go ntse jalo, e rile ba sena go fudua mokoro dikilomitara di ka nna tlhano kgotsa thataro, ba bona Jesu a tsamaya mo godimo ga lewatle a atamela gaufi le mokoro; mme ba boifa.+20 Mme a ba raya a re: “Ke nna; se boifeng!”+21 Jalo ba ne ba batla go mo pega mo mokorong, mme ka bonako mokoro wa bo o le kwa lefatsheng le ba neng ba leka go ya kwa go lone.+22 Letsatsi le le latelang boidiidi jo bo neng bo eme kwa moseja ga lewatle jwa bona gore go ne go se na mokoro koo fa e se mongwe o monnye, le gore Jesu o ne a sa tsena mo mokorong le barutwa ba gagwe mme gore barutwa ba gagwe ke bone fela ba ba neng ba tsamaile;23 mme mekoro e e tswang kwa Tiberia ya goroga gaufi le lefelo le ba neng ba jela senkgwe kwa go lone fa Morena a sena go leboga.24 Jalo e rile boidiidi bo bona gore Jesu o ne a seyo foo le fa e le barutwa ba gagwe, ba palama mekorwana ya bone mme ba tla kwa Kaperenama go batla+ Jesu.25 Jalo e rile ba mo fitlhela ka kwa ga lewatle ba mo raya ba re: “Rabi,+ o tlile leng fano?”26 Jesu a ba araba a re: “Ammaaruri ammaaruri ke a lo raya, lo a mpatla, e seng ka gonne lo ne lwa bona ditshupo, mme ka gonne lo ne lwa ja dinkgwe mme lwa kgora.+27 Lo se ka lwa direla dijo tse di nyelelang,+ mme lo direle dijo tse di nnang go ya botshelong jo bo sa khutleng,+ jo Morwa motho a tla lo bo nayang; gonne Rara, yo e bileng e le Modimo, o beile letshwao la gagwe la kamogelo+ mo go ene.”28 Jalo ba mo raya ba re: “Re tla dirang gore re dire ditiro tsa Modimo?”29 Fa Jesu a araba a ba raya a re: “Eno ke tiro ya Modimo, gore lo supe tumelo+ mo go ene yo Yoo a neng a mo romela.”+30 Jalo ba mo raya ba re: “Ke eng, he, se o se dirang e le sesupo,+ gore re se bone mme re go dumele? O dira tiro efe?31 Borraaronamogologolwane ba ne ba ja mana+ kwa nageng, fela jaaka go kwadilwe go twe, ‘O ne a ba naya senkgwe go tswa legodimong gore ba se je.’”+32 Ka gone Jesu a ba raya a re: “Ammaaruri ammaaruri ke a lo raya, Moshe o ne a se ka a lo naya senkgwe go tswa legodimng, mme Rre ruri o lo naya senkgwe sa boammaaruri go tswa legodimong.+33 Gonne senkgwe sa Modimo ke yo o fologang kwa legodimong a ba a naya lefatshe botshelo.”34 Jalo ba mo raya ba re: “Morena, re neye senkgwe seno ka metlha.”+35 Jesu a ba raya a re: “Ke nna senkgwe sa botshelo. Yo o tlang kwa go nna ga a na go tshwarwa ke tlala ka gope, le yo o dumelang mo go nna ga a kitla a nyorwa ka gope.+36 Mme ke lo reile ka re, Lo bile lo mpone le fa go ntse jalo ga lo dumele.+37 Sengwe le sengwe se Rara a se nnayang se tla tla mo go nna, mme ene yo o tlang mo go nna ruri ga ke kitla ke mo leleka ka gope;+38 ka gonne ke fologile kwa legodimong+ go tla go dira, e seng thato ya me, fa e se thato ya yo o nthomileng.+39 Eno ke thato ya ene yo o nthomileng, gore ke se ka ka latlhegelwa ke sepe mo go tsotlhe tse a di nneileng mme gore ke se tsose mo losong+ ka letsatsi la bofelo.40 Gonne eno ke thato ya ga Rre, gore mongwe le mongwe yo o bonang Morwa mme a supa tumelo mo go ene a nne le botshelo jo bo sa khutleng,+ mme ruri ke tla mo tsosa mo losong ka letsatsi la bofelo.”+41 Jalo Bajuda ba simolola go ngongorega ka ene ka gonne a ne a re: “Ke nna senkgwe se se fologileng kwa legodimong”;+42 mme ba re:+ “A yono ga se Jesu morwa Josefa,+ yo rraagwe le mmaagwe re ba itseng? Go tla jang gore jaanong a bo a re, ‘Ke fologile kwa legodimong’?”43 Fa Jesu a araba a ba raya a re: “Tlogelang go ngongorega mo gare ga lona.44 Ga go na motho ope yo o ka tlang mo go nna fa Rara, yo o nthomileng, a sa mo goge;+ mme ruri ke tla mo tsosa mo losong mo letsatsing la bofelo.+45 Go kwadilwe mo Baporofeting ga twe, ‘Mme botlhe ba tla rutwa ke Jehofa.’+ Mongwe le mongwe yo o utlwileng mo go Rara e bile a ithutile o tla mo go nna.+46 E seng gore motho ope o bone Rara,+ fa e se yo o tswang kwa Modimong; yono o bone Rara.+47 Ammaaruri ammaaruri ke a lo raya, Yo o dumelang o na le botshelo jo bo sa khutleng.+48 “Ke nna senkgwe+ sa botshelo.49 Borraalonamogologolwane ba ne ba ja mana+ kwa nageng mme le fa go ntse jalo ba ne ba swa.50 Seno ke senkgwe se se fologang kwa legodimong, gore mongwe le mongwe a tle a se je mme a se ka a swa.51 Ke nna senkgwe se se tshelang se se fologileng kwa legodimong; fa mongwe a ka ja senkgwe seno o tla tshela ka bosaengkae; mme, tota e bile, senkgwe se ke tla se nayang ke nama ya me+ mo boemong jwa botshelo jwa lefatshe.”+52 Jalo Bajuda ba simolola go ganetsana, ba re: “Monna yono o ka re naya jang nama ya gagwe gore re e je?”53 Jalo Jesu a ba raya a re: “Ammaaruri ammaaruri ke a lo raya, Fa lo sa je nama+ ya Morwa motho lo bo lo nwa madi a gagwe,+ ga lo na botshelo+ mo go lona.54 Yo o jang nama ya me a bo a nwa madi a me o na le botshelo jo bo sa khutleng, mme ke tla mo tsosa mo losong+ ka letsatsi la bofelo;55 gonne nama ya me ke dijo tsa boammaaruri, le madi a me ke senō sa boammaaruri.56 Yo o jang nama ya me a ba a nwa madi a me o nna a le seoposengwe le nna, le nna ke le seoposengwe le ene.+57 Fela jaaka Rara yo o tshelang+ a nthometse mme nna ke tshela ka ntlha ya ga Rara, le yo o njang, le ene yoo o tla tshela ka ntlha ya me.+58 Seno ke senkgwe se se neng sa fologa kwa legodimong. Ga se jaaka fa borraalonamogologolwane ba ne ba ja mme le fa go ntse jalo ba swa. Yo o jang senkgwe seno o tla tshela ka bosaengkae.”+59 Dilo tseno o ne a di bua fa a ntse a ruta mo kopanong ya phatlalatsa kwa Kaperenama.60 Jalo bontsi jwa barutwa ba gagwe, e rile ba utlwa seno, ba re: “Puo eno e a tsitsibanya; ke mang yo o ka e reetsang?”+61 Mme Jesu, ka a itse ka boene gore barutwa ba gagwe ba ne ba ngongorega ka seno, a ba raya a re: “A seno se a lo kgopisa?+62 Jalo, lo tla reng fa lo ka bona Morwa motho a tlhatlogela kwa a neng a le gone pele?+63 Moya ke one o o nayang botshelo;+ nama ga e na mosola ka gope. Mafoko a ke a buileng le lona ke moya+ e bile ke botshelo.+64 Mme go na le bangwe ba lona ba ba sa dumeleng.” Gonne go tloga kwa tshimologong Jesu o ne a itse gore e ne e le bomang ba ba sa dumeleng le gore e ne e le mang yo o neng a tla mo oka.+65 Jalo a tswelela ka gore: “Ke gone ka moo ke lo reileng ka re, Ga go na ope yo o ka tlang mo go nna fa a sa go newa ke Rara.”+66 Ka ntlha ya seno bontsi jwa barutwa ba gagwe ba tswa ba ya kwa dilong tse ba di tlogetseng kwa morago+ mme ba se ka ba tlhola ba tsamaya le ene.+67 Jalo Jesu a raya ba ba lesome le bobedi a re: “Ga lo batle go tsamaya le lona, ga ke re?”68 Simone Petere+ a mo araba a re: “Morena, re tla tsamaya re ya kwa go mang?+ Wena o na le mafoko a botshelo jo bo sa khutleng;+69 mme re dumetse ra ba ra itse gore wena o Moitshepi wa Modimo.”+70 Jesu a ba araba a re: “Ke ne ka lo tlhopha lona ba ba lesome le bobedi,+ a ga go jalo? Le fa go ntse jalo mongwe wa lona o senya batho maina.”+71 Totatota, o ne a bua ka Judase morwa Simone Isekariota; gonne yono o ne a tlile go mo oka,+ le mororo e ne e le mongwe wa ba ba lesome le bobedi.


text:
TORA YA TEBELO—MAKASINE O O ITHUTIWANG March 2017
Makasine ono o na le ditlhogo tsa thuto tsa May 1-28, 2017.
PEGO YA BOTSHELO
Ke Solegetswe Molemo ke go Tsamaya le Batho ba ba Botlhale
William Samuelson o ne a nna le dikabelo tse di itumedisang le tse di thata fa a ntse a le mo tirelong ya nako e e tletseng.
Tlotlang ba ba Tshwanelwang ke Tlotlo
Ke bomang ba ba tshwanelwang ke tlotlo? Ka ntlha yang? O tla solegelwa molemo jang ke go ba tlotla?
Bontsha Tumelo—Dira Ditshwetso Tse di Siameng!
Ditshwetso dingwe tse o di dirang di ka ama botshelo jwa gago fela thata. Ke eng se se ka go thusang go dira ditshwetso tse di siameng?
Direla Jehofa ka Pelo e e Feletseng!
Dikgosi tsa Juda e bong Asa, Jehoshafate, Hesekia le Josia di ne di dira diphoso. Le fa go ntse jalo, Modimo o ne a re ba ne ba mo direla ka pelo e e feletseng. Ka ntlha yang?
A o Tla Ikobela Dilo Tse di Kwadilweng?
O ka ithuta mo diphosong tsa batho ba bangwe, go akaretsa le ba go buiwang ka bone mo Baebeleng.
Go Nna Tsala fa go Nna le Maemo a a ka Senyang Botsala
Go ka direga gore nako nngwe tsala ya gago e lebane le mathata a a masisi. O ka mo thusa jang?
Nkgo e e Kwadilweng Leina la mo Baebeleng
Ka 2012 baithutamarope ba ne ba itumelela go ribololwa ga nkgo e e thubegileng e e nang le dingwaga di le 3 000. Ke eng se se neng se kgatlha ka nkgo eno?


text:
THUTO 1
Dikgang Tse di Molemo ke Eng?
1. Dikgang tse di tswang kwa Modimong ke eng?
Modimo o batla gore batho ba itumelele botshelo mo lefatsheng. O bopile lefatshe le dilo tsotlhe tse di mo go lone ka gonne a rata batho. Go ise go ye kae, o tla tsaya kgato go direla batho isagwe e e itumedisang mo lefatsheng lotlhe. O tla golola batho mo dilong tse di ba bogisang.—Bala Jeremia 29:11.
Ga go puso epe e e kileng ya kgona go fedisa thubakanyo, bolwetse kgotsa loso. Mme gone, go na le dikgang dingwe tse di itumedisang. Go ise go ye kae, Bogosi jwa Modimo bo tla busa mo boemong jwa dipuso tsotlhe tsa batho. Babusiwa ba bogosi joo ba tla itumelela go tshela ka kagiso ba na le botsogo jo bo siameng.—Bala Isaia 25:8; 33:24; Daniele 2:44.
2. Ke eng fa dikgang tse di molemo di le botlhokwa jaana gompieno?
Pogo e tla fela fa Modimo a fedisa batho ba ba bosula mo lefatsheng. (Sefania 2:3) Seo se tla direga leng? Lefoko la Modimo le ne la bolelela pele ka maemo a a utlwisang botlhoko a batho ba lebanang le one gompieno. Dilo tse di bosula tse di diregang gone jaanong di bontsha gore nako ya gore Modimo a tseye kgato e gaufi.—Bala 2 Timotheo 3:1-5.
3. Re tshwanetse go dira eng?
Re tshwanetse go ithuta ka Modimo go tswa mo Lefokong la gagwe, Baebele. Le tshwana le lekwalo le le tswang kwa go rre yo o lorato. Le re bolelela gore re ka itumelela botshelo jang gone jaanong le kafa re ka tshelelang ruri ka gone mo lefatsheng mo isagweng. Ke boammaaruri gore batho ba bangwe ba ka nna ba se ka ba itumelela go go bona o ithuta Baebele. Mme gone, e re ka Modimo a re solofetsa isagwe e e botoka, ga re a tshwanela go letla ope a re thibela go ithuta Baebele.—Bala Diane 29:25; Tshenolo 14:6, 7.
Ithute mo go Oketsegileng
THULAGANYO YA GO ITHUTA BAEBELE
Ke Eng fa o Tshwanetse go Ithuta Baebele?
Baebele e thusa batho ba le dimilione mo lefatsheng lotlhe go bona dikarabo tsa dipotso tse di botlhokwa thata mo botshelong. A o ka rata go nna mongwe wa bone?


text:
A go A Kgonega go Nna le Lorato Lo lo Sa Feleng?
“Go tuka ga [lorato] ke go tuka ga molelo, kgabo ya ga Jah.”—SEFELA 8:6.
1, 2. Ke bomang ba ba ka solegelwang molemo ke go sekaseka ka kelotlhoko buka ya Sefela sa Difela, mme ka ntlha yang? (Bona setshwantsho se se kwa tshimologong ya setlhogo seno.)
‘GO ITUMEDISA jang ne go ba bona ba lebane mo matlhong e bile ba tshwarane ka diatla! Botlhe ba a bona gore batho bano ba a ratana.’ Seno ke se mogolwane mongwe yo o sa tswang go nyadisa banyalani bano a se akanyang fa a ntse a ba lebile. Fa batho bano ba ba sa tswang go nyalana ba ntse ba tansa kwa lefelong la moletlo, o ipotsa gore: ‘A lenyalo la bone le tla kgona go emelana le diteko tse di larileng kwa pele? Fa dingwaga di ntse di ya, a lorato lwa bone lo tla nonofa le go feta kgotsa a lo tla tsidifala?’ Go itumedisa tota go bona monna le mosadi ba ratana ka lorato lo lo nonofileng e bile ba itshokile. E re ka go na le manyalo a le mantsi jaana a a thubegang, go a utlwala go ipotsa gore a ruri go a kgonega gore batho ba ratane go ya go ile.
2 Tota le mo motlheng wa ga Kgosi Solomone wa Iseraele wa bogologolo, lorato lwa mmatota lo ne lo bonwa sewelo. Fa Solomone a ne a bua ka tsela e batho ba neng ba itshwere ka yone mo motlheng wa gagwe, o ne a kwala jaana: “Ke bone monna a le mongwe [yo o siameng] mo go ba le sekete, mme ga ke a bona mosadi mo gare ga bano botlhe. Bona! Ke bone seno fela, gore Modimo wa boammaaruri o dirile batho ba thokgame, mme bone ba senkile maano a le mantsi.” (Mor. 7:26-29, ntlha e e kwa tlase mo NW.) Ka ntlha ya tlhotlheletso ya basadi ba baditšhaba ba ba neng ba obamela Baale, boitsholo bo ne bo senyegile thata jaana mo motlheng wa ga Solomone, mo a neng a fitlhela go le thata go bona monna kgotsa mosadi yo o nang le maitsholo a a siameng. * Le fa go ntse jalo, leboko le a neng a le kwala dingwaga di le 20 pelenyana, le le bidiwang Sefela sa Difela, le bontsha gore go a kgonega gore monna le mosadi ba nne le lorato lo lo nnelang ruri. Gape leboko leo le tlhalosa sentle se lorato loo e leng sone le kafa lo ka bontshiwang ka gone. Baobamedi ba ga Jehofa ba ba leng mo lenyalong le ba ba seng mo lenyalong ba ka ithuta go le gontsi ka lorato loo fa ba sekaseka ka kelotlhoko buka eno ya Baebele.
LORATO LWA MMATOTA LO A KGONEGA!
3. Ke ka ntlha yang fa go kgonega gore monna le mosadi ba ratane ka lorato lwa mmatota?
3 Bala Sefela sa Difela 8:6. Polelwana e e tlhalosang lorato e e reng, “kgabo ya ga Jah,” e kaya dilo di le dintsi. Lorato lwa mmatota ke “kgabo ya ga Jah” ka tsela ya gore Jehofa ke Mosimolodi wa lorato lo lo ntseng jalo. O bopile batho mo setshwanong sa gagwe ba na le bokgoni jwa go rata. (Gen. 1:26, 27) Fa Modimo a ne a tlisa mosadi wa ntlha e bong Efa fa pele ga monna wa ntlha e bong Adame, mafoko a Adame a neng a a bua e ne e le a poko. Ga go pelaelo gore Efa yo o “ntshitsweng” mo go Adame, o ne a ikutlwa a atamalane thata le ene. (Gen. 2:21-23) E re ka Jehofa a bopile monna le mosadi ba na le bokgoni jwa go rata, go a kgonega gore ba ratane ka lorato lo lo nonofileng le lo lo nnelang ruri.
4, 5. Anela ka bokhutshwane kgang e e mo bukeng ya Sefela sa Difela.
4 Lorato lo batho ba bong bo sele ba ratanang ka lone lo na le dilo tse dingwe gape tse lo di akaretsang ntle le gore lo kgona go nnela ruri. Dingwe tsa tsone di tlhalosiwa sentle mo bukeng ya Sefela sa Difela. Buka eno e tshwana le mafoko a pina ya motshameko wa opera, ke kgang magareng ga lekgarebe lengwe la kwa motseng wa Shuneme kgotsa Shulema le moratiwa wa lone wa modisa. E re ka Solomone a ne a thibeletse gaufi le tshingwana ya mofine e lekgarebe leno le neng le e disitse, o ne a kgatlhiwa ke bontle jwa lone mme a laela gore le tlisiwe mo bothibelelong jwa gagwe. Le fa go ntse jalo, go tloga fela kwa tshimologong, go bonala sentle gore lekgarebe leno le ne le rata modisa. Fa Solomone a ntse a leka go gapa pelo ya lone, le bua le sa kgale mathe ganong gore le tlhologeletswe moratiwa wa lone. (Sefela 1:4-14) Modisa o tsena mo kampeng mme ene le lekgarebe ba raana mafoko a a monate a lorato.—Sefela 1:15-17.
5 Fa Solomone a boela kwa Jerusalema, o tsamaya le lekgarebe leno mme modisa o ba setse morago. (Sefela 4:1-5, 8, 9) Maiteko otlhe a ga Solomone a go gapa pelo ya lekgarebe leno, a itaya se fololetse. (Sefela 6:4-7; 7:1-10) Kgabagare, kgosi e letla lekgarebe leno gore le boele kwa gabone. Pina eno e konela fa mosetsana yono a eletsa e kete moratiwa wa gagwe a ka ‘itira tshepe’ mme a taboge ka lobelo go tla kwa go ene.—Sefela 8:14.
6. Ke ka ntlha yang fa go le thata go lemoga batho ba ba buang mo terameng eno?
6 Le fa buka ya ga Solomone ya “sefela sa difela” e kwadilwe ka tsela e e nang le bokao e bile e le monate, go thata go lemoga mo pineng eno gore ke bomang ba ba buisanang, ke bomang ba ba buang ba le bosi le gore ke eng se ba se eletsang. (Sefela 1:1) Go ya ka The New Interpreter’s Dictionary of the Bible, “dilo tse di jaaka ditiragalo, kgang, moanedi le badiragatsi, ga di botlhokwa thata go le kalo.” Go thusa motho gore a tlhome mogopolo mo mokgweng o poko eno e rulagantsweng ka yone, maina a batho ba ba buang a ka tswa a sa umakiwa. Mme gone, motho a ka kgona go lemoga gore mafoko a a rileng a buiwa ke mang ka go lemoga gore ke eng se a se buang kgotsa gore o bolelelwa eng.
“DIPONTSHO TSA GAGO TSA LORATO DI BOTOKA GO NA LE BEINE”
7, 8. Re ka reng ka ‘dipontsho tsa lorato’ tse di mo bukeng ya Sefela sa Difela? Naya dikai.
7 Buka ya Sefela sa Difela e tletse ka ‘dipontsho tsa lorato’ tse di buiwang ke lekgarebe le modisa. Le fa mokgwa wa go bua o o mo bukeng eno o ne o dirisiwa dingwaga di ka nna 3 000 tse di fetileng kwa dinageng tsa kwa Botlhaba e bile go ka tswa go le thata gore babadi ba gompieno ba o tlhaloganye, mafoko a buka eno a na le bokao jo bogolo tota mme re tlhaloganya maikutlo a a tlhalosiwang mo go one. Ka sekai, modisa o boka matlho a mantle a lekgarebe a a tshwantsha le “a maeba.” (Sefela 1:15) Lekgarebe lone ga le tshwantshe matlho a modisa le a maeba, go na le moo, le a tshwantsha le maeba ka boone. (Bala Sefela sa Difela 5:12.) Thaka e ntsho ya leitlho e e dikologilweng ke bosweu e lebega e le ntle e kete ke leeba le tlhapa mo mashing.
8 Ga se gore mafoko otlhe a a mo sefeleng seno a bua fela ka ditebego tse dintle. Ela tlhoko se modisa a se buang ka tsela e lekgarebe leno le buang ka yone. (Bala Sefela sa Difela 4:7, 11.) A re dipounama tsa gagwe di “rotha tswina ya dinotshe ya lomepe.” Ke ka ntlha yang fa a rialo? Ka gonne tswina ya mamepe a dinotshe e botshe thata e bile e monate. “Tswina ya dinotshe le mashi di kafa tlase ga loleme lwa [gagwe],” se se kayang gore fela jaaka tswina le mashi di le monate, puo ya gagwe le yone e monate e bile e a itumedisa. Ga go pelaelo gore fa modisa a raya lekgarebe a re, “o montle gotlhelele, . . . ga go na bogole bope mo go wena,” o ne a sa bue fela ka ditebego tsa gagwe tse dintle.
9. (a) Lorato lo banyalani ba ratanang ka lone lo akaretsa eng? (b) Ke ka ntlha yang fa go le botlhokwa gore banyalani ba bontshane lorato?
9 Thulaganyo ya lenyalo ga se tumalano ya semolao fela e mo go yone go se nang lorato. Tota e bile, lorato ke nonofo ya konokono e e tshwanetseng go nna gone mo lenyalong la Mokeresete. Mme gone, lorato loo ke lwa mofuta mang? A ke lorato lo lo theilweng mo melaometheong ya Baebele? (1 Joh. 4:8) A ke lorato lwa tlholego lo maloko a lelapa a ratanang ka lone? A lorato lono lo akaretsa kamano e e atamalaneng thata e e leng teng fa gare ga ditsala tse di ntshanang seinong? (Joh. 11:3) A ke lorato lo monna le mosadi ba ratanang ka lone? (Dia. 5:15-20) Boammaaruri ke gore, lorato lwa mmatota lo lo nnelang ruri lo banyalani ba ratanang ka lone lo akaretsa dilo tseno tsotlhe. Lorato lo bonala sentle fa motho a lo bontsha ka ditiro. A bo go le botlhokwa jang ne gore banyalani ba se ka ba letlelela ditiro tsa letsatsi le letsatsi go ba thibela go bontshana lorato! Go bontshana lorato ka tsela eo go ka dira gore banyalani ba ikutlwe ba sireletsegile e bile ba itumetse. Mo ditsong tse gantsi banna le basadi ba rulaganyediwang lenyalo ba sa itse motho yo ba tsenang mo lenyalong le ene, go bontshana lorato go tla thusa gore lorato lwa bone lo gole e bile go tla dira gore lenyalo la bone le atlege.
10. Go gopola dipontsho tse di itumedisang tsa lorato go ka nna le diphelelo dife?
10 Go nna le diphelelo tse dingwe tse di molemo fa banyalani ba bontshana lorato. Kgosi Solomone o ne a solofetsa lekgarebe la Moshulame gore o tla le direla “mefitshane ya gouta, e na le ditalama tsa selefera.” O ne a le boka go tswa pelong a re, ‘o montle jaaka ngwedi yo o tletseng, o itshekile jaaka letsatsi le le phatsimang.’ (Sefela 1:9-11; 6:10) Le fa go ntse jalo, lekgarebe leno le ne la tswelela le ikanyega mo modiseng wa lone yo le neng le mo rata. Ke eng se se neng sa dira gore lekgarebe leno le nne le ikanyega e bile le sa tshwenyege le fa le ne le le kgakala le moratiwa wa lone? Le a tlhalosa. (Bala Sefela sa Difela 1:2, 3.) E ne e le ka gonne le ne le gopola ‘dipontsho tsa lorato’ tsa moratiwa wa lone. Dipontsho tseo di ne di le “botoka go na le beine” e e ipedisang pelo, mme leina la gagwe le ne le lapolosa fela jaaka “leokwane le le tshololwang” mo tlhogong. (Pes. 23:5; 104:15) Ee, go gopola dipontsho tse di itumedisang tsa lorato go ka dira gore lorato lo nnele ruri. A bo go le botlhokwa jang ne gore banyalani ba bontshane lorato ka dinako tsotlhe!
LO SE KA LWA TSOSA LORATO “GO FITLHA LONE LO TSOGA”
11. Bakeresete ba ba seng mo lenyalong ba ka ithuta thuto efe mo lekgarebeng la Moshulame fa le ne le ikanisa ba bangwe gore ba se ka ba tsosa lorato mo go ene?
11 Gape buka ya Sefela sa Difela e ruta Bakeresete ba ba seng mo lenyalong dithuto dingwe tsa botlhokwa, segolobogolo ba ba batlang balekane ba lenyalo. Lekgarebe le ne le se na maikutlo a lorato mo go Solomone. Le ne la bua jaana le bomorwadia Jerusalema le ba ikanisa: “Lo se ka lwa leka go tsosa lorato mo go nna kgotsa go lo kurusa go fitlha lone lo tsoga.” (Sefela 2:7; 3:5) Ka ntlha yang? Ka gonne ga go a siama gore o nne le maikutlo a lorato mo go mongwe le mongwe fela yo o mmonang. Ka jalo, Mokeresete yo o eletsang go tsena mo lenyalong, o dira sentle go leta ka bopelotelele go fitlha a bona motho yo a ka mo ratang ka pelo yotlhe.
12. Ke ka ntlha yang fa lekgarebe la Moshulame le ne le rata modisa?
12 Ke ka ntlha yang fa lekgarebe la Moshulame le ne le rata modisa? Ke boammaaruri gore e ne e le lekawana la maratagolejwa, le tshwana le “tshepe”; diatla tsa lone di ne di le maatla fela jaaka “diselennere tsa gouta”; maoto a lone a le mantle e bile a nonofile fela jaaka “dipilara tsa mmabole.” Mme gone, bontle le maatla a lekawana leno e ne e se tsone fela dilo tse le neng le na le tsone. “Jaaka setlhare sa diapole fa gare ga ditlhare tsa sekgwa,” moratiwa wa gagwe o ne a “ntse jalo fa gare ga bana ba basimane.” Lekawana leno le tshwanetse ya bo e ne e le monna wa semoya, gore lekgarebe leno le le ikanyegang mo go Jehofa le feleletse le ikutlwa jalo ka ene.—Sefela 2:3, 9; 5: 14, 15.
13. Ke ka ntlha yang fa modisa a ne a rata lekgarebe?
13 Mme go tweng ka lekgarebe la Moshulame? Le fa le ne le le lentle jaana mo le neng la ngoka kgatlhego ya kgosi, e ka nako eo e neng e na le “dikgosigadi di le masome a marataro le bagadingwana ba le masome a le robedi le barweetsana ba ba se nang palo,” le ne le itsaya e le “saferone fela ya lebala le le fa losing”—lelomo fela le le tlwaelegileng. Lekgarebe leno le ne le ikokobeditse thata e bile le sa itseele kwa godimo. Ga go gakgamatse go bo le ne le tshwana le “sethunya sa lesoma fa gare ga mefero e e mitlwa,” mme seo ke sone se se neng sa kgatlha modisa! Lekgarebe leno le ne le ikanyega mo go Jehofa.—Sefela 2:1, 2; 6:8.
14. Bakeresete ba ba batlang go tsena mo lenyalong ba ka ithuta eng ka lorato mo bukeng ya Sefela sa Difela?
14 Dikwalo di laela Bakeresete gore ba nyale “mo Moreneng fela.” (1 Bakor. 7:39) Mokeresete yo o batlang go tsena mo lenyalong o tila go nna le maikutlo a lorato mo mothong yo e seng Mokeresete go na le moo, o batla go tsena fela mo lenyalong le moobamedi yo o ikanyegang wa ga Jehofa. Mo godimo ga moo, gore o kgone go lebana le dikgwetlho tsa botshelo mme ka fa letlhakoreng le lengwe o na le kagiso le kutlwano mo lenyalong la gago, o tlhoka tumelo le go ineela mo Modimong, e leng tsone dinonofo tsa konokono tse o di tlhokang mo molekaneng wa lenyalo. Tseno ke dinonofo tse modisa le lekgarebe ba neng ba na le tsone.
MONYADIWA WA ME KE “TSHINGWANA E E TSWALETSWENG”
15. Banna le basadi ba ba seng mo lenyalong ba ka ithuta eng mo sekaong sa lekgarebe la Moshulame?
15 Bala Sefela sa Difela 4:12. Ke ka ntlha yang fa modisa a re moratiwa wa gagwe ke “tshingwana e e tswaletsweng”? Fa tshingwana e ageletswe kgotsa e tsentswe legora, ga se mang le mang yo o kgonang go tsena mo go yone. O kgona go tsena fela fa o na le selotlolo. Lekgarebe la Moshulame le ne le tshwana le tshingwana eo ka gonne le ne le na le maikutlo a lorato fela mo modiseng yo a neng a tlile go nna monna wa gagwe. E re ka lekgarebe leno le ne la se ka la ineela fa kgosi e ne e le hepisa, le ne la bontsha gore le tshwana le “lobota” e seng “setswalo” se se bulegang motlhofo fela. (Sefela 8:8-10) Ka tsela e e tshwanang, basadi le banna ba ba boifang Modimo ba na le maikutlo a lorato fela mo bathong ba e tla nnang balekane ba bone ba lenyalo.
16. Buka ya Sefela sa Difela e re ruta thuto efe malebana le kgang ya go ratana?
16 Fa modisa a ne a kopa lekgarebe la Moshulame gore le tsamaye le ene go itumelela letsatsi le le monate la dikgakologo, bomorwarraagwe lekgarebe leno ga ba a ka ba dumela. Go na le moo, ba ne ba le naya tiro ya go tlhokomela tshingwana ya mofine. Ka ntlha yang? A ba ne ba sa le tshepe? A gongwe ba ne ba akanya gore lekgarebe leno le ka tswa le ne le ikaeletse go dira boitsholo jo bo sa siamang? Tota ba ne ba le kelotlhoko fela thata gore kgaitsadiabone a se ka a wela mo seemong se se raelang. (Sefela 1:6; 2:10-15) Le mo ntlheng eno, Bakeresete ba ba seng mo lenyalong ba ka ithuta thuto nngwe: Fa lo ratana, nnang kelotlhoko thata gore lo boloke thatano ya lona e le phepa. Tilang go nna mo mafelong a lo leng babedi fela mo go one. Le fa mekgwa mengwe ya go bontshana lorato e ka tswa e siame, tilang go itsenya mo boemong jo bo raelang.
17, 18. O solegetswe molemo jang ke go sekaseka buka ya Sefela sa Difela?
17 Gantsi Bakeresete ba ba tsenang mo lenyalong ba a bo ba ratana fela thata. E re ka Jehofa e le ene a dirileng gore thulaganyo ya lenyalo e nnele ruri, go botlhokwa thata gore banyalani ba boloke kgabo ya lorato e tuka mo manyalong a bone le go nna ba dira gore go nne le maemo a a tla thusang gore lorato lwa bone lo gole.—Mar. 10:6-9.
18 Fela jaaka buka ya Sefela sa Difela e bontsha, fa o batla molekane wa lenyalo, o tshwanetse go batla motho yo o mo ratang thata mme go tswa foo o dire gore lorato loo lo nonofe e bile lo tuke. Le fa o ka tswa o batla molekane wa lenyalo kgotsa o setse o le mo lenyalong, e kete o ka nna le lorato lwa mmatota—“kgabo ya ga Jah.”—Sefela 8:6.
^ ser. 2 Bona Tora ya Tebelo ya January 15, 2007, tsebe 31.


text:
KAROLO 8
Loso Lwa ga Jesu lo Kaya Eng mo go Wena?
Jesu o ne a swa gore re kgone go tshela. Johane 3:16
Malatsi a le mararo fa Jesu a sena go swa, basadi bangwe ba ne ba etela lebitla la gagwe mme ba fitlhela le le lolea. Jehofa o ne a tsositse Jesu mo baswing.
Moragonyana Jesu o ne a itlhagisa mo baaposetoloing ba gagwe.
Ee, Jehofa o ne a tsositse Jesu mo baswing e le sebopiwa sa semoya se se maatla se se sa sweng. Barutwa ba ga Jesu ba ne ba mmona a tlhatlogela kwa legodimong.
Modimo o ne a tsosa Jesu mo baswing mme a mo dira Kgosi ya Bogosi jwa Modimo. Daniele 7:13, 14
Jesu o ne a ntshetsa batho botshelo jwa gagwe e le thekololo. (Mathaio 20:28) Modimo o dirisa thekololo eo gore re kgone go tshela ka bosakhutleng.
Jehofa o ne a tlhoma Jesu go nna Kgosi gore a buse mo lefatsheng. O tla busa le batho ba bangwe ba ba ikanyegang ba le 144 000 ba ba tsositsweng mo lefatsheng gore ba ye go tshela kwa legodimong. Jesu le ba ba 144 000 ba bopa puso e e siameng ya kwa legodimong—Bogosi jwa Modimo.—Tshenolo 14:1-3.
Bogosi jwa Modimo bo tla dira lefatshe paradaise. Ga go kitla go tlhola go nna le ntwa, bokebekwa, khumanego le tlala. Eleruri batho ba tla bo ba itumetse.—Pesalema 145:16.


text:
Ditshika Tsa Tshedimosetso Tse di Nnang mo Mpeng—A ke “Boboko Jwa Bobedi”?
A O NA le boboko bo le bongwe fela? Fa o re “ee,” o nepile. Le fa go ntse jalo, go na le ditshika tse dingwe tse di fetisang tshedimosetso mo mmeleng wa rona. Baitsesaense ba re go na le mofuta mongwe wa ditshika tse di bidiwang “boboko jwa bobedi.” Di bidiwa ditshika tsa tshedimosetso tse di nnang mo mpeng (enteric nervous system kgotsa ENS) ka gonne tsone ga di mo tlhogong.
Mmele o tshwanetse wa bo o bereka sentle e bile o dira ka natla gore o kgone go sila dijo. Ka jalo, go a tshwanela gore re re boboko bo naya ENS tshedimosetso e ntsi ya gore e tshwanetse go sila dijo jang.
Thulaganyo eno ya ditshika tse di nnang mo mpeng e raraane go gaisa boboko. Go fopholediwa gore ditshika tseno di dirilwe ka disele tse di fetisang tshedimosetso di le dimilione di le 200 go ya go dimilione di le 600. Disele tseo tse go seng motlhofo go di tlhaloganya di ageletswe mo teng ga thulaganyo ya mmele ya go sila dijo. Baitsesaense ba re go ne go tla tlhokega ditshika tse dikima gore thulaganyo eno e e dirang mo mpeng e kgone go dira mo bobokong. Buka ya The Second Brain, ya re “go botoka go tlogela [thulaganyo ya go sila dijo] e dira e le mo mpeng.”
“BODIRELO JWA DIKHEMIKALE”
Gore dijo di kgone go silega sentle, go tlhokega dikhemikale tse di farologaneng tse di kopantsweng sentle tse di dirwang ka nako e e siameng di bo di ya kwa lefelong le le siameng. Porofesa Gary Mawe o tlhalosa thulaganyo ya go sila dijo a re ke “bodirelo jwa dikhemikale.” Tsela e dikhemikale tseno di dirang ka yone e a gakgamatsa. Ka sekai, mo mpeng go na le disele tse di kgethegileng tse di kgonang go lemoga dikhemikale tse di mo dijong tse o di jang. Seno se dira gore thulaganyo ya ditshika tse di mo mpeng e kgone go thusa diporoteine (enzymes) go sila dijo ka bonako. Gape ditshika tseno di sekaseka gore go na le digase le dikhemikale di le kae mo dijong tse motho a di jang le go thusa diporoteine tse di silang dijo gore di kgone go bereka sentle.
A re re thulaganyo ya go sila dijo ke madirelo mme mookamedi wa one yo mogolo ke “boboko jwa bobedi” e bong ENS. “Boboko” jono bo tsamaisa dijo mo thulaganyong ya mmele ya go sila dijo ka go bolelela mesifa e e mo thulaganyong eno gore e nne e bulega le go tswalega. Gore thulaganyo eno ya “boboko jwa bobedi” e bereke sentle e sa kgorelediwe ke sepe, ENS e nna e fetofetola maatla le tsela e mesifa eo e dirang ka yone.
Gape ENS e dira gore go se ka ga nna le dikotsi. Gantsi dijo tse o di jang di na le dibaketeria tse di kotsi. Ga go gakgamatse go bo bontsi jwa disele tse di botlhokwa tse di thusang masole a gago a mmele, di bo di le mo mpeng! Fa sengwe se se nang le dibaketeria tse dintsi tse di kotsi se tsena mo mmeleng wa gago, ENS e sireletsa mmele wa gago ka go di lemoga e bo e di ntsha mo mmeleng ka go dira gore o tlhatse kgotsa o tshwarwe ke letshololo.
TIRISANOMMOGO
Le fa go lebega ENS e dira ka boyone fela e sa thusiwe ke boboko, dithulaganyo tse pedi tseno tse di fetisang tshedimosetso, di dirisana ka metlha. Ka sekai, ENS e dira gore dikhemikale tse di bolelelang mmele gore o dire eng, di romele tshedimosetso kwa bobokong gore motho o tshwerwe ke tlala le gore o tlhoka selekanyo se sekae sa dijo. Disele dingwe tsa ENS di bolelela boboko gore o kgotse e bile di ka dira gore o feroge sebete fa o ja thata.
Pele o bala setlhogo seno, o ka tswa o ile wa belaela gore go na le tsela nngwe e thulaganyo ya go sila dijo e dirisanang ka yone le boboko. Ka sekai, a o lemogile gore go ja dijo tse di monate mme di se na dikotla go dira gore o itumele? Babatlisisi ba re seno se ka tswa se bakwa ke gore ENS e bolelela boboko jwa gago gore o jele sengwe se se monate mme seo se dira gore o ikutlwe botoka. Seno e ka tswa e le lebaka la go bo batho ba ja dijo tse di ntseng jalo fa ba gateletswe mo maikutlong. Baitsesaense ba leka go batla mokgwa mongwe o ba ka o dirisang go dira gore ENS e dire gore motho yo o gateletsweng mo maikutlong a ikutlwe botoka.
Fa motho a tshogile kgotsa a itumetse thata, go na le sengwe se se diregang mo mpeng mme eo ke tsela e nngwe e boboko bo dirisanang ka yone le thulaganyo ya go sila dijo. Seo se ka tswa se bakwa ke gore fa o gatelelwa mo maikutlong, ENS e fudusetsa madi golo gongwe mo mpeng. Gape seo se ka dira gore o feroge sebete ka gonne ka nako eo, boboko bo laela ENS gore e fetole tsela e mesifa e e mo thulaganyong ya go sila dijo e bulegang le go tswalega ka yone. Bomankge ba re tirisano eno ya boboko le ditshika tsa mo mpeng, e ka tswa e le yone e dirang gore motho a nne le se go tweng ke maikutlo a tlholego.
Le fa ENS e kgona go dira gore o ikutlwe jalo, ga e kgone go go akanyetsa kgotsa go go bolelela gore o dire ditshwetso dife. Ka jalo, re ka re tota ENS ga se boboko. Ga e ka ke ya go thusa go tlhama pina, go dirisa madi sentle kgotsa go dira tiro nngwe kwa lapeng. Le fa go ntse jalo, e sa ntse e gakgamatsa baitsesaense ka go raraana ga yone e bile go na le dilo dingwe tse ba iseng ba di tlhaloganye ka yone. Ka jalo, pele ga o ja, o eme go se kae o bo o akanya ka dilo tsotlhe tse di tla diregang mo thulaganyong ya go sila dijo ya mmele wa gago!


text:
Ke Eng Fa lo Sa Dumele go Tshelwa Madi?
Dikgopolo tse di tlwaelegileng tse di seng boammaaruri
Se se seng boammaaruri: Basupi ba ga Jehofa ga ba dumele gore dingaka di ka ba thusa e bile ga ba batle kalafi ya bongaka.
Boammaaruri: Re batlela rona le ba malapa a rona kalafi e e molemo. Fa re lwala, re ya kwa dingakeng tse di kgonang go alafa le go dira dikaro di sa dirise madi. Re anaanela kgatelopele e e dirilweng mo go tsa kalafi. Tota e bile, gone jaanong kalafi e go sa tshelweng madi mo go yone e e filweng balwetse ba Basupi, e dirisiwa go thusa batho botlhe. Mo dinageng tse dintsi, jaanong molwetse mongwe le mongwe a ka itlhophela go tila dikotsi tse di tsamaisanang le go tshelwa madi, tse di jaaka malwetse a a fetisediwang ka madi, go sa dire sentle ga thulaganyo ya mmele ya go lwantsha malwetse le diphoso tse di dirwang ke batho.
Se se seng boammaaruri: Basupi ba ga Jehofa ba dumela gore tumelo e ka fodisa malwetse.
Boammaaruri: Ga re fodise batho ka go ba rapelela.
Se se seng boammaaruri: Go alafiwa kwantle ga go tshelwa madi go ja madi a mantsi.
Boammaaruri: Dikalafi tse go sa tshelweng madi mo go tsone di tlhwatlhwatlase. *
Se se seng boammaaruri: Basupi ba le bantsi go akaretsa le bana ba swa ngwaga le ngwaga ka gonne ba gana go tshelwa madi.
Boammaaruri: Kgang eo ga e boammaaruri gotlhelele. Gangwe le gape dingaka di dira dikaro tse di raraaneng tse di jaaka karo ya pelo, karo ya marapo le go ntsha kgotsa go tsenya dirwe dingwe mo mmeleng wa motho ba sa mo tshele madi. * Gantsi balwetse, go akaretsa le bana, ba ba sa tshelweng madi ba fola fela jaaka ba ba tshelwang madi kgotsa le eleng ka bonako go ba feta. * Tota ga go ope yo o ka tlhomamisang gore molwetse o tla swa ka gonne a ganne go tshelwa madi kgotsa gore o tla tshela ka gonne a dumetse go a tshelwa.
Ke eng fa Basupi ba ga Jehofa ba sa dumele go tshelwa madi?
Kgang eno e amana le tsa bodumedi e seng tsa bongaka. Tesetamente e Kgologolo le e Ntšha di re laela ka tsela e e utlwalang sentle gore re ithibe mo mading. (Genesise 9:4; Lefitiko 17:10; Duteronome 12:23; Ditiro 15:28, 29) Gape, Modimo o tsaya madi a emela botshelo. (Lefitiko 17:14) Ka jalo, re tila go tshelwa madi e se fela ka gonne re ikobela Modimo mme gape e le ka gonne re mo tlotla e re ka e le Moneibotshelo.
Dikgopolo tse di fetogang
Nako nngwe, bontsi jwa ba tsa bongaka ba ne ba tsaya gore go alafa kwantle ga go tshela madi go ka nna kotsi e bile go tshwana le go ipolaya, mme bosheng jaana kgopolo eno e ne ya fetoga. Ka sekai, ka 2004, mo setlhogong se se gatisitsweng mo lokwalopakeng lwa thuto ya tsa kalafi go ne ga twe “bontsi jwa mekgwa e e diretsweng go alafa balwetse ba Basupi ba ga Jehofa e tla dirisiwa go alafa balwetse botlhe mo dingwageng tse di tlang.” * Ka 2010 setlhogo sengwe sa lokwalopaka lwa Heart, Lung and Circulation se ne sa re “‘dikaro tse go sa tshelweng madi mo go tsone’ ga di a tshwanela go dirwa JW [Jehovah’s Witnesses (Basupi ba ga Jehofa)] fela mme di tshwanetse go dirwa mo maemong otlhe.”
Gone jaanong dingaka di le diketekete mo lefatsheng lotlhe di dirisa mekgwa e e thusang gore motho a se ka a latlhegelwa ke madi a mantsi fa di dira dikaro tse di raraaneng kwantle ga go tshela madi. Dikalafi tseno tse motho a sa tshelweng madi mo go tsone di dirisiwa le mo dinageng tse di tlhabologang e bile balwetse ba bantsi ba e seng Basupi ba ga Jehofa ba kopa gore di dirisiwe mo go bone fa ba alafiwa.
^ ser. 8 Bona Transfusion and Apheresis Science, Bolumo 33, No. 3, ts. 349.
^ ser. 10 Bona The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Bolumo 134, No. 2, ts. 287-288; Texas Heart Institute Journal, Bolumo 38, No. 5, ts. 563; Basics of Blood Management, ts. 2; le Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Bolumo 4, No. 2, ts. 39.
^ ser. 10 Bona The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Bolumo 89, No. 6, ts. 918; le Heart, Lung and Circulation, Bolumo 19, ts. 658.
^ ser. 14 Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Bolumo 4, No. 2, tsebe 39.
Ithute mo go Oketsegileng
DIKARABO TSA DIPOTSO TSA BAEBELE
Baebele ya Reng ka go Tshelwa Madi?
Go ya ka Baebele, Modimo o ne a ntsha taelo ya gore re ‘ithibe mo mading.’ Taelo eo e re ama jang gompieno?


text:
KAROLO 4
O ne A Itumedisa Rraagwe le Jehofa
A o bona mosetsana yo o mo setshwantshong seno?— Ke morwadia monna mongwe yo o bidiwang Jefetha. Baebele ga e re bolelele leina la gagwe mme re itse gore o ne a itumedisa rraagwe le Jehofa. A re ithute ka ene le ka rraagwe, e bong Jefetha.
Jefetha e ne e le monna yo o siameng mme o ne a dirisa nako e ntsi a ruta morwadie ka ga Jehofa. Gape e ne e le monna yo o nonofileng e bile e le moeteledipele yo o siameng. Ka jalo, Baiseraele ba ne ba mo kopa gore a ba etelele pele go ya go lwantsha baba ba bone.
Jefetha o ne a rapela Modimo gore a mo thuse go fenya. Jefetha o ne a solofetsa gore fa a ka fenya, o tla naya Jehofa motho wa ntlha yo o tswang mo ntlong ya gagwe fa a boela gae. Motho yono o ne a tla nna kwa motlaaganeng wa Modimo le go bereka botshelo jwa gagwe jotlhe gone. Motlaagana e ne e le lefelo le batho ba neng ba ya kwa go lone go ya go obamela Modimo ka nako eo. Jefetha o ne a fenya ntwa! A o itse gore ke mang wa ntlha yo o neng a tswa kwa ntlong ya gagwe fa a boela gae?—
Ee, e ne e le morwadia Jefetha! E ne e le ene fela ngwana wa gagwe mme jaanong, Jefetha o ne a tla tshwanela ke gore a mo tsamaise. Seno se ne sa hutsafatsa Jefetha thata. Mme gakologelwa gore o ne a dirile tsholofetso. Ka yone nako eo, morwadie o ne a re: ‘Rre, o solofeditse Jehofa, ka jalo, o tshwanetse go diragatsa tsholofetso ya gago.’
Morwadia Jefetha le ene o ne a hutsafetse. Kwa motlaaganeng, o ne a ka se ka a nyalwa le go nna le bana. Mme o ne a batla go diragatsa tsholofetso ya ga rraagwe le go itumedisa Jehofa. Go dira jalo go ne go le botlhokwa thata go na le gore a nyalwe le go nna le bana. Ka jalo, o ne a tloga kwa gae mme a ya go nna kwa motlaaganeng botshelo jwa gagwe jotlhe.
A o akanya gore o ne a itumedisa rraagwe le Jehofa?— Ee, o ne a ba itumedisa! Fa o le kutlo e bile o rata Jehofa, o ka tshwana le morwadia Jefetha. Le wena o tla itumedisa batsadi ba gago le Jehofa thata.


text:
Jehofa ‘o Nthwalela Morwalo Letsatsi le Letsatsi’
Botshelo jotlhe jwa me, ke lemogile gore Rraarona yo o rategang yo o kwa legodimong o nkeme nokeng ka lorato, le fa gone ke ne ke na le mathata a botsogo a go neng go bonala nka se kgone go a itshokela. Mme mo dingwageng di feta 20, ke ntse ke itumelela thata go direla Jehofa ke le mmulatsela.
Ke tshotswe ka 1956 ke na le bolwetse jwa spina bifida. E re ka lerapo la mokwatla wa me le ne le sa tswalega sentle, mothapo mongwe wa me o ne wa senyega mme seo se ne sa dira gore ke se ka ka kgona go tsamaya sentle, sa bo sa dira gore ke nne le mathata a mangwe a a masisi a botsogo.
Nako nngwe pele ga ke tsholwa, barongwa bangwe ba Basupi ba ga Jehofa ba ne ba simolola go ithuta Baebele le batsadi ba me. Fa ke sa ntse ke le ngwana, go ne go na le baboledi ba le mmalwa fela ba ba neng ba nna mo mafelong a a kwa thoko mo toropong e re neng re nna mo go yone ya Usakos kwa Namibia. Ka jalo, re ne re tshwara dipokano re le lelapa. Fa ke le dingwaga di le supa, ke ne ka dirwa karo e e bidiwang urostomy gore ke kgone go ntsha motlhapo. Fa ke na le dingwaga di le 14, ke ne ka tshwarwa ke bolwetse jwa go wa. E re ka sekolo se segolwane se ke neng nka ya kwa go sone se ne se le kgakala, mme gape ke tlhoka tlhokomelo e e kgethegileng ya batsadi ba me, ga ke a ka ka kgona go fetsa sekolo.
Le fa go ntse jalo, ke ne ka ikemisetsa gore ke nonotshe kamano ya me le Jehofa. Bontsi jwa dikgatiso tsa rona tsa Bokeresete di ne di seyo ka puo ya gaetsho ya Se-Afrikaans. Ka jalo, ke ne ka ithuta go bala Seesemane gore ke kgone go ithuta dibuka tsa rona. Ke ne ka nna mmoledi wa Bogosi mme ka kolobediwa ke na le dingwaga di le 19. Mo dingwageng tse nnè tse di neng tsa latela, ke ne ka nna le mathata a mantsi a botsogo le a maikutlo. Mo godimo ga moo, e re ka ke ne ke nna mo lefelong le bontsi jwa batho ba lone ba neng ba itsane, ke ne ke sa kgone go nna le seabe mo bodireding ka tlhagafalo ka ntlha ya go boifa batho.
Fa ke ne ke le mo masimologong a dingwaga tsa bo20, re ne ra fudugela kwa Afrika Borwa go tswa Namibia mme ka nako eo, ke ne ka simolola go kopanela le phuthego lekgetlho la ntlha. Ruri seo se ne se itumedisa! Le fa go ntse jalo, ke ne ka tshwanelwa ke go dirwa karo gape—mo lekgetlhong leno e le ya colostomy, karo ya go bula phatla mo leleng le legolo.
Nako nngwe moragonyana, ke ne ka utlwa molebedi wa potologo a bua ka go tsenela tirelo ya bobulatsela. Mafoko a gagwe a ne a nkama pelo. Ke ne ke itse gore ke na le mathata a botsogo, mme gone ke ne ke bone kafa Jehofa a neng a ntshegetsa ka gone mo mathateng a le mantsi. Ka jalo, ke ne ka tsenya kopo ya go nna mmulatsela wa ka metlha. Le fa go ntse jalo, ka gonne ke ne ke na le mathata a botsogo, bagolwane ba ne ba okaoka go amogela kopo ya me.
Mme gone, ke ne ka dira tshwetso ya gore ke dire sotlhe se nka se kgonang mo bodireding. Mo dikgweding tse thataro, ke ne ka kgona go fitlhelela diura tse babulatsela ba tshwanetseng go di fitlhelela, ke thusiwa ke mmè le ba bangwe. Seno se ne sa bontsha gore ke ikemiseditse go nna mmulatsela le gore ke kgona go lepalepana le mathata a me a botsogo. Ke ne ka tsenya kopo ya go nna mmulatsela gape, mme mo lekgetlhong leno e ne ya amogelwa. Ka Lwetse 1, 1988, ke ne ka nna mmulatsela wa ka metlha.
Jehofa o ntse a nkeme nokeng ka metlha fa ke ntse ke le mmulatsela. Go ruta ba bangwe boammaaruri go na le go akanya thata ka boemo jwa me, go ntshireleditse, go nnonotshitse e bile go nthusitse gore ke gole semoyeng. Ke ile ka itumedisiwa thata ke go thusa batho ba le mmalwa gore ba ineele ba bo ba kolobediwe.
Ke sa ntse ke na le mathata a botsogo. Mme Jehofa ‘o nthwalela morwalo letsatsi le letsatsi.’ (Pes. 68:19) Ga a nthuse fela gore ke itshokele maemo a me; mme gape o nthusa gore ke itumelele botshelo!


text:
Baebele ya mo Internet | THANOLO YA LEFATSHE LE LESHA YA DIKWALO TSE DI BOITSHEPO
A o ka rata go bala setlhogo seno ka %%?
Tshenolo 11:1-19
11 Mme ka newa lotlhaka lo lo tshwanang le thobane+ fa a ne a re: “Nanoga mme o lekanye lefelo le le boitshepo la tempele+ la Modimo le sebeso le ba ba obamelang mo go lone.2 Mme lolwapa lo lo kwa ntle+ ga lefelo le le boitshepo la tempele, lo kgaphele kwa thoko mme o se ka wa lo lekanya, ka gonne lo neilwe ditšhaba,+ mme ba tla gatakela motse o o boitshepo+ kafa tlase ga dinao dikgwedi di le masome a manè le bobedi.+3 Mme ke tla dira gore basupi ba me ba babedi+ ba porofete+ malatsi a le sekete makgolo a mabedi le masome a marataro ba apere letsela la kgetsi.”+4 Bano ba tshwantshediwa ke ditlhare tse pedi tsa motlhware+ le ditlhomo tse pedi tsa lobone+ mme ba eme fa pele ga Morena wa lefatshe.+5 Mme fa mongwe a batla go ba gobatsa, molelo o tswa mo melomong ya bone o bo o laila baba+ ba bone; mme fa mongwe a ka batla go ba gobatsa, o tshwanetse go bolawa ka mokgwa ono.6 Bano ba na le taolo ya go tswala legodimo+ gore go se ka ga na pula+ mo malatsing a go porofeta ga bone, mme ba na le taolo godimo ga metsi go a fetola gore a nne madi+ le go itaya lefatshe ka sebetso sa mofuta mongwe le mongwe ka gale fa ba batla jalo.7 Mme fa ba fetsa go neela bosupi, sebatana sa naga se se tlhatlogang mo moleteng o o se nang bolekanngo+ se tla lwa le bone mme se ba fenye se ba bolaye.+8 Mme ditopo tsa bone di tla nna mo tseleng e e atlhameng ya motse o mogolo o ka tlhaloganyo ya semoya o bidiwang Sodoma+ le Egepeto, koo Morena wa bone a neng a bapolelwa+ gone le ene.9 Mme batho le ditso le diteme le ditšhaba+ ba tla leba ditopo tsa bone malatsi a le mararo le sephatlo,+ mme ga ba letle gore ditopo tsa bone di ladiwe mo lebitleng.10 Mme ba ba nnang mo lefatsheng ba ipela+ ka ntlha ya bone e bile ba ijesa monate, mme ba tla romelelana dimpho,+ ka gonne baporofeti ba babedi bano ba ne ba tlhokofatsa ba ba nnang mo lefatsheng.11 Morago ga malatsi a le mararo le sephatlo+ moya wa botshelo o o tswang kwa Modimong wa tsena mo go bone,+ mme ba ema ka dinao, mme poifo e kgolo ya wela ba ba ba bonang.12 Mme ba utlwa lentswe le le kwa godimo+ le tswa legodimong le ba raya le re: “Tlhatlogelang kwano.”+ Mme ba tlhatlogela kwa legodimong ba le mo lerung, mme baba ba bone ba ba bona.13 Ka nako eo ga nna thoromo e kgolo ya lefatshe, mme nngwesomeng+ ya motse ya wa; batho ba le dikete di supa ba bolawa ke thoromo ya lefatshe, mme ba bangwe botlhe ba tshoga ba bo ba naya Modimo wa legodimo kgalalelo.+14 Ijoo wa bobedi+ o fetile. Bona! Ijoo wa boraro o tla ka bonako.15 Mme moengele wa bosupa a letsa terompeta+ ya gagwe. Mme ga utlwala mantswe a a kwa godimo kwa legodimong, a re: “Bogosi jwa lefatshe bo fetogile bogosi jwa Morena+ wa rona le jwa ga Keresete+ wa gagwe, mme o tla busa e le kgosi ka bosaengkae le go ya go ile.”+16 Mme bagolwane ba ba masome a mabedi le bonè+ ba ba neng ba ntse fa pele ga Modimo mo ditulong tsa bone tsa bogosi ba wa ka difatlhego+ ba obamela Modimo,+17 ba re: “Re a go leboga,+ Jehofa Modimo, Mothatayotlhe,+ Wena yo o gone+ le yo o neng a le gone, ka gonne o tsere maatla a gago a magolo+ mme wa simolola go busa o le kgosi.+18 Mme ditšhaba tsa galefa, mme bogale jwa gago jwa tla, le nako e e tlhomilweng ya gore baswi ba atlholwe, le go naya batlhanka ba gago baporofeti+ maduo+ a bone le baitshepi le ba ba boifang leina la gago, ba bannye le ba bagolo,+ le go senya+ ba ba senyang lefatshe.”+19 Mme lefelo le le boitshepo la tempele la Modimo le le kwa legodimong+ la bulega, mme letlole+ la kgolagano ya gagwe la bonwa mo lefelong la gagwe le le boitshepo+ la tempele. Mme ga nna dikgadima le mantswe le ditumo tsa maru le thoromo ya lefatshe le sefako se segolo.