c: application/epub+zip

text:
Singsing 9 na Beten
bt sap.26 par.16-22, blok long p.209 (30 min.)
Baibel ritim: Hetman 11-14 (8 min.)
No. 1: Hetman 13:15-25 (no ken abrusim 3 min.)
No. 2: Anas—Tim: Man i Birua Long Tok i Tru Dispela i No Inap Helpim Em (5min.)
No. 3: Yu Ting Tok Bilong Baibel i Stret Wantaim Saiens?—igw p.7 par.1-3 (5min.)
Singsing 54
15 min:“Bilong Wanem Yu Mas ‘Givim Bel Tru Long Mekim Ol Gutpela Wok’?” Tok na mekim sampela askim. Kamapim ol tok long Wastaua bilong Jun 1, 2002, p.3, par.17-19.
15 min:“Mekim Gutpela Wok Long Baibel.” Tok na mekim sampela askim. Taim yupela i skelim pinis dispela hap, orait wanpela pablisa i ken mekim soim long pasin bilong mekim gutpela wok long ol skripsa i stap long lesen 5 bilong buklet Husat i Mekim Laik Bilong Jehova Long Nau? bilong kirapim Baibel sumatin long kam long ol miting.
Singsing 33 na Beten
Olsem wanem? Yu givim bel tru long mekim ol gutpela wok? Olsem ol pablisa bilong Kingdom, i gat risen na yumi mekim olsem. Bilong wanem? Skelim tok yumi ritim long Taitus 2:11-14:
Ves 11: Dispela tok “bikpela pasin helpim bilong God” i makim wanem samting? Olsem wanem em inap helpim yumi?—Rom 3:23, 24.
Ves 12: Olsem wanem yumi kisim trening long bikpela pasin helpim bilong God?
Ves 13 na 14: Nau God i mekim yumi kamap klin, olsem na yumi wet long wanem gutpela samting bai kamap? Wanem bikpela risen na yumi bin kamap klin long ol pasin nogut bilong dispela graun?
Olsem wanem ol dispela ves i bin kirapim yu long givim bel tru long mekim ol gutpela wok?
Mekim Gutpela Wok Long Baibel
As na yumi mekim ol Baibel stadi i olsem: Yumi laik helpim ol man long kliagut na bilip long ol tok bilong Baibel na bihainim long i stap bilong ol na bai ol i ken “kamap disaipel.” (Mat. 28:19, 20; 1 Tes. 2:13) Olsem na Baibel i mas i stap olsem bikpela samting long stadi. km 11/04 p. 4.
Long dispela mun, long taim bilong famili lotu, yupela i ken mekim traim pasin bilong mekim gutpela wok long ol skripsa taim yupela i mekim Baibel stadi long wanpela bilong ol lesen long buklet Gutpela Nius i Kam Long God!
Singsing 80 na Beten
bt sap. 27 par. 1-9 (30 min.)
Baibel ritim: Hetman 15-18 (8 min.)
No.1: Hetman 16:13-24 (no ken abrusim 3 min.)
No.2: Baibel i Kamapim Wanem Bikpela Tok?—igw p. 8 par. 1-4 (5 min.)
No.3: Apolos—Tim: Man i Gat Pasin Daun, Man i Save Gut Long Mekim Tok, na Givim Bel Long Autim Tok (5 min.)
Singsing 92
15 min: Redi Long Givim Bel Long Autim Gutnius. Tok na mekim sampela askim. Wai na pasin bilong beten long Jehova i namba 1 samting yumi mekim bilong redi gut long autim tok? (Sng. 143:10; Apo. 4:31) Na tu, yumi mas mekim wanem samting moa? (Esr. 7:10, NW) Bihain long yumi redim bel na tingting, yumi mas mekim wanem bilong redim ol buk na nius na beg bilong autim tok? Wanem gutpela samting inap kamap taim yumi redi gut pastaim? (Lukim Wastaua, Julai 15, 2008, p. 10, par. 9.) Yu save mekim wanem bilong redi long autim tok? Wanpela pablisa i ken mekim soim long hau em i redi long autim tok. Em i skelim tok bilong ol liklik nius, magasin, o buklet em bai yusim. Bihain em i putim gut ol samting long beg na kisim fon bilong em long autim tok. Kamapim klia olsem yumi olgeta i mas redi gut paslain long yumi go autim tok. (2 Tim. 3:17)
15 min: “Long Dispela Memorial, Bai Yu Bihainim Pasin Bilong Jehova na Jisas?” Ol askim na bekim. Tilim wanpela kopi bilong Memorial invatesen long olgeta long odiens, na stori long ol tok i stap insait. Bihainim ol tok i stap long p. 4, na mekim sotpela soim long en.
Singsing 30 na Beten
1. Ol Witnes Bilong Jehova i wok strong long mekim wanem long taim bilong Memorial?
1 Jehova i gat laik tru long kamapim ol samting em i tingting pinis long mekim. Aisaia 9:7 i kolim sampela bilong ol blesing bilong Kingdom Bilong God na tok: “Bikpela I Gat Olgeta Strong i gat strongpela laik tru long . . . mekim ol dispela samting i kamap.” Olsem tasol, taim Pikinini Bilong God i mekim wok autim tok long graun, em i kamapim olsem em i laik tru long helpim lotu i tru. (Jon 2:13-17; 4:34) Long olgeta yia long taim bilong Memorial, planti milion pablisa long olgeta hap i wok strong long bihainim pasin bilong Jehova na Jisas. Ol i givim bel long mekim bikpela wok moa bilong autim tok. Bai yu insait long dispela wok?
2. Pasin bilong givim bel tru bai kirapim yumi long mekim wanem long Mas 7?
2 Tilim Invatesen Bilong Memorial: Long dispela yia, wok bilong tilim invatesen bilong Memorial bai kirap long Sarere, Mas 7. Kirap nau na stretim ol samting bilong insait tru long wok autim tok. Ol kongrigesen bai kisim bikpela amamas taim ol i wok strong long inapim gut teritori bilong ol. Long rot bilong invatesen o jw.org, wok strong long invaitim ol Baibel stadi, ol gobek, wanwok, famili, na ol wanskul.
3. Olsem wanem yumi inap mekim bikpela wok moa bilong autim tok long Mas na Epril?
3 Painia Haptaim: Pasin bilong givim bel tru bai kirapim yumi long mekim bikpela wok moa bilong autim tok. Long Mas na Epril, planti bai insait long painia haptaim bikos ol yet inap makim olsem ol bai inapim 30 aua. Long famili lotu bilong yupela o long stadi bilong yu yet, beten na tingim hau yu inap mekim olsem. (Snd. 15:22) Pasin bilong yu long givim bel long insait long dispela wok inap kirapim ol narapela tu long mekim olsem. Sapos yu mekim sampela senis long i stap bilong yu bambai yu inap mekim bikpela wok moa, yu bihainim pasin bilong Jisas long givim bel long autim tok.—Mak 6:31-34.
4. Taim yumi bihainim pasin bilong Jehova na Jisas, dispela i kamapim wanem ol gutpela samting?
4 Taim yumi bihainim pasin bilong Jehova na Jisas long givim bel long mekim wok long taim bilong Memorial, dispela bai kamapim planti gutpela samting. Yumi inap autim tok long planti man moa long teritori. Bai yumi kisim bikpela amamas tru taim yumi mekim wok bilong Jehova na helpim ol narapela. (Apo. 20:35) Bikpela samting moa, yumi amamasim God na Pikinini bilong em.
Singsing 21 na Beten
bt sap. 27 par. 10-18 (30 min.)
Baibel ritim: Hetman 19-21 (8 min.)
Riviu Bilong Skul Tiokratik Bilong Autim Tok (20 min.)
Singsing 75
10 min: Tok bilong helpim kongrigesen.
10 min: Givim Bel Tru Long Lotu i Tru Olsem Jisas i Mekim. Tok i kam long Wastaua bilong Me 15, 2013, p. 8, par. 2, na Wastaua bilong Disemba 15, 2010, p. 9-11, par. 12-16. Stori long hau wok autim tok em i “gutpela wok” ol Kristen i kisim bilong mekim. (Tai. 2:14) Yumi kisim save long tok i tru olsem na stori long hau dispela i kirapim yumi long givim bel long autim gutnius na mekim ol Baibel stadi. Tok amamas long kongrigesen long pasin bilong ol long givim bel long mekim ol gutpela wok.
10 min: “Autim Stretpela Save Long Jisas.” Tok na mekim sampela askim. Wanpela pablisa i ken mekim soim long “Eksampel 1” long Wastaua bilong Me 15, 2014, p. 8, par. 8, na tu kamapim tok piksa long p. 9, par. 13.
Singsing 5 na Beten
Pasin bilong yumi long givim bel tru bai go bikpela moa taim yumi save long wei bilong autim stretpela save long Jisas long ol narapela. Jisas em as ston bilong kona bilong haus, na em i as bilong bilip tru. (Efe. 2:20) Sapos Jisas i no stap, bai yumi no inap kisim laip. (Apo. 4:12) So em bikpela samting long olgeta i mas save long wok bilong Jisas insait long ol samting God i tingting pinis long mekim. Planti man i larim ol bilip em Baibel i no as bilong en i giamanim ol. Sori tru, ol bai lus long kisim ol blesing em God i promis long givim long ol man i bilip long Jisas na kamapim dispela bilip. Pasin bilong yumi long givim bel long tok i tru bai kirapim yumi long helpim ol man i gat gutpela bel long kisim stretpela save long Jisas, long em i husat na God i husat, na wok bilong em insait long ol samting God i tingting pinis long mekim. Olsem wanem? Bai yu givim bel long autim stretpela save long Jisas long taim bilong Memorial?
Bai yumi skelim ol dispela askim long Skul Tiokratik Bilong Autim Tok long wik i kirap long Februeri 23, 2015.
Olsem wanem ol taun bilong hait long Israel bilong bipo i narapela kain long ol ples hait bilong ol lotu haiden long nau long haitim ol man i mekim rong? (Jos. 20:2, 3) [Jan. 5, w10 11/1 p. 15 par. 4-6]
Bilong wanem Josua i bilip tru long dispela tok em i mekim long Josua 23:14? Wai na yumi tu inap bilip tru long ol tok promis bilong Jehova? [Jan. 12, w07 11/1 p. 26 par. 19]
Bilong wanem ol i bin makim lain Juda pastaim long kisim graun ol i makim bilong ol? (Het. 1:2, 4) [Jan. 19, w05 1/15 p. 24 par. 5]
Bilong wanem Barak i strong long profet meri Debora i go wantaim em long ples bilong pait? (Het. 4:8) [Jan. 19, w05 1/15 p. 25 par. 3]
Dispela nem em Gideon i bin kolim long alta em i bin sanapim i makim wanem samting? Yumi inap kisim wanem skul long dispela? (Het. 6:23, 24) [Jan. 26, w14 2/15 p. 22-23 par. 9]
Yumi kisim wanem skul long pasin bilong Gideon taim em i bekim tok bilong ol Efraim em ol i kros long em? (Het. 8:1-3) [Feb. 2, w05 7/15 p. 16 par. 4]]
Taim Jepta i mekim tok promis, yu ting em i gat tingting long kilim wanpela man na givim olsem ofa? (Het. 11:30, 31) [Feb. 9, w05 1/15 p. 26 par. 1]]
Olsem Hetman 11:35-37 i tok, wanem samting i bin helpim pikinini meri bilong Jepta long truim promis bilong papa bilong em? [Feb. 9, w11 12/15 p. 20-21 par. 15-16]]
Taim i no gat king long Israel na “olgeta man i save mekim ol samting long laik bilong ol yet,” yu ting dispela tok i makim olsem ol Israel i no gat lo? Stori long dispela. (Het. 17:6) [Feb. 16, w05 1/15 p. 27 par. 6]]
Yumi kisim wanem skul long pasin bilong ol Israel long i no ken les long beten long Jehova maski tupela taim ol bikhet lain bilong Benjamin i bin winim ol long pait? (Het. 20:14-25) [Feb. 23, w11 9/15 p. 32 par. 1-4]]
Singsing 5 na Beten
bt sap. 27 par. 19-26, blok long 214, 217 (30 min.)
Baibel ritim: Rut 1-4 (8 min.)
No. 1: Rut 3:14–4:6 (no ken abrusim 3 min.)
No. 2: Akwila—Tim: Givim Bel Long Autim Tok na Lukautim Ol Man i Stap Long Haus Bilong Em (5 min.)
No. 3: Pasin Daun na Strong Bilong Krais Em King—igw p. 8 par. 5-p. 9 par. 4 (5 min.)
Singsing 121
10 min: Tilim Ol Magasin Long Mas. Tok na mekim sampela askim. Pastaim mekim soim long pasin bilong tilim ol magasin, bihainim tupela pasin bilong tilim magasin i stap long dispela pes. Kirapim olgeta pablisa long ritim na save gut long ol tok i stap long ol magasin.
10 min: “Kirapim Ol Narapela Long Mekim Ol Gutpela Wok.” Tok na mekim sampela askim. Stori long hap bilong Miting Bilong Wok bilong Februeri long hau tim bilong mun i bin helpim yupela.
10 min: Yumi Bin Mekim Olsem Wanem? Tok na mekim sampela askim. Askim ol pablisa long stori long hau ol i kisim helpim taim ol i bihainim ol poin long atikol “Mekim Gutpela Wok Long Baibel.”
Nupela singsing ““Jehovah Is Your Name” na Beten
Tingim: Plis pilaim musik wanpela taim pastaim, na bihain ol bratasista i ken singim nupela singsing
Hibru 10:24 i kirapim yumi long ‘tingim ol arapela, na kirapim ol long mekim pasin laikim na ol gutpela wok.’ Pasin na bilip bilong yumi inap kirapim ol brata. So kamapim ekspiriens bilong yu long ol narapela long kongrigesen. Larim ol i lukim amamas yu kisim taim yu mekim wok bilong Jehova. Long seim taim, abrusim pasin bilong skelim wok ol i mekim wantaim wok bilong yu o bilong narapela. (Gal. 6:4) Yusim strong bilong yu long kirapim ol narapela long mekim ‘pasin laikim na ol gutpela wok.’ No ken mekim ol i pilim olsem bel i gat tok na ol i no mekim ol gutpela wok. (Lukim buk Skul Bilong Autim Tok, p. 158 par. 4.) Sapos yumi kirapim ol long mekim pasin laikim, orait bai yumi mekim ol gutpela wok—olsem helpim ol narapela long sait bilong skin na wok autim tok.—2 Kor. 1:24.
▪ Ol samting bilong tilim long Februeri 2015: Gutpela Nius i Kam Long God! o Harim Tok Bilong God o Harim Tok Bilong God na Stap Oltaim, long ol tokples i stret long man na wok strong long kirapim Baibel stadi. Mas na Epril 2015: Wastaua na Kirap! Me 2015: Tru Tru Baibel i Tok Wanem? o wanpela bilong ol nupela liklik nius long tokples i stret long man na traim long kirapim Baibel stadi.
▪ Spesel pablik tok long taim bilong Memorial bilong 2015, em “God i Tok Promis Olsem Ol Famili Bai Stap Amamas Tru.
“Mipela i wok long tilim dispela invatesen pepa long ol man long wanpela bikpela bung bai kamap. Long Epril 3, planti milion manmeri bilong olgeta hap bai bung bilong tingim dai bilong Jisas Krais na tu harim wanpela tok long hau dai bilong Jisas i helpim yumi. Dispela tok em fri. Dispela invatesen i soim taim na ples em dispela bung bai kamap long en long hap bilong yumi.”
“Epril 3 i makim taim Jisas Krais i dai. Sampela long hap bilong yumi bai bung long dispela det bilong tingim dai bilong Jisas, tasol i gat sampela husat i no ting dai bilong Jisas em i bikpela samting. Yu gat wanem tingting? Yu ting dai na kirap bek bilong Jisas inap helpim yumi? [Larim man i bekim tok.] Lukim tok Baibel i mekim long dispela samting. [Ritim 1 Korin 15:22, 26.] Dispela magasin i stori long gutpela samting em ofa Jisas i givim bilong baim bek ol man inap helpim yumi long bihain—olsem, wanpela taim bai kamap we i no gat wanpela man long graun bai dai.”
“Mipela i kam na stori liklik wantaim ol man na soim ol long nupela Kirap! [Soim em karamap bilong Kirap!] Olgeta man i gat narapela narapela tingting long dispela namba 1 askim: ‘I gat God i stap o nogat?’ Long tingting bilong yu, husat i gat stretpela tingting long bihain—ol man husat i bilip long God o ol man i no bilip long God? [Larim man i bekim tok.] Tok promis bilong God hia i kirapim planti man long wetim gutpela samting. [Ritim Song 37:10, 11.] Dispela nius i kamapim 4-pela risen long painimaut sapos God i stap o nogat.”
Yumi kirapim 2-pela nupela grup, wanpela long Gaire na narapela long Pari, Sentral Provins. Na tu, i gat nupela kongrigesen i kamap long Jiwaka Provins, em Kongambil Kongrigesen. Nau yumi gat 105 kongrigesen na 18 grup. Ol dispela grup na kongrigesen bai helpim tru wok bilong autim tok long ol nupela teritori.—Rom 15:23.
1 2 3 4
^ ***bt pp. 208-210 “I No Gat Wanpela Bilong Yupela Bai Lusim Laip”***
“Olgeta i Kamap Gut Long Nambis” (Apo. 27:27-44)
16 Bihain long 2-pela wik we planti samting bilong pretim ol i bin kamap na win i sakim sip i go inap 870 kilomita, ol seila i pilim olsem senis bai kamap, ating ol i harim ol weiv i bruk long nambis. Ol i daunim ol anka i stap long stan o baksait bilong sip bambai sip i no ken trip na ol i ken stiaim fran bilong sip i go long nambis na sua long en. Long dispela taim, ol i traim long lusim sip, tasol ol soldia i pasim ol. Pol i bin tokim ami ofisa na ol soldia olsem: “Ol dispela man i mas stap long sip, sapos nogat, yupela i no inap abrusim bagarap.” Nau sip i no meknais tumas, olsem na Pol i tokim ol man long kaikai, na i tokim ol gen olsem ol bai abrusim bagarap. Pol i “tenkyu long God long ai bilong ol.” (Apo. 27:31, 35) Taim em i mekim dispela beten bilong tok tenkyu, em i stap gutpela piksa long Luk, Aristarkus, na ol Kristen long nau. Olsem wanem? Ol beten yu save mekim long ai bilong ol narapela i strongim na mekim gut bel bilong ol?
17 Bihain long prea bilong Pol, “olgeta i amamas na kirap kisim sampela kaikai.” (Apo. 27:36) Ol i tromoi ol beg wit i go long solwara na bai sip i no hevi tumas na inap trip antap liklik na i go sua long nambis. Taim san i kam antap, ol boskru i katim baklain bilong ol anka, slekim ol baklain bilong tupela stia o pul bilong sip long baksait, na apim liklik sel long fran bambai ol inap stiaim sip i go pas long nambis. Tasol nau fran bilong sip i pas, ating long wesan o graun malumalum, na ol strongpela weiv i wok long paitim baksait bilong sip na brukim. Sampela soldia i laik kilim i dai ol kalabusman bambai ol i no ken ranawe, tasol Julius i stopim ol. Em i tokim olgeta long swim o trip i go long nambis. Samting Pol i bin tok profet long en i kamap tru—olgeta 276 manmeri i stap laip. Yes, “olgeta i kamap gut long nambis.” Tasol ol i stap we?—Apo. 27:44.
“Mekim Gutpela Pasin Tru” (Apo. 28:1-10)
18 Ol dispela man i abrusim bagarap ol i kamap long ailan Malta, long hap saut bilong Sisili. (Lukim blok “Malta i Stap We?”) Ol man bilong dispela ailan “i mekim gutpela pasin tru” long ol. (Apo. 28:2) Ol i wokim paia bilong ol dispela man husat i bin kamap long nambis, em ol i wet na kol nogut tru. Paia i hatim skin bilong ol, maski ples i kol na ren i pundaun. Taim ol i laitim paia, wanpela mirakel i kamap.
19 Pol i mekim samting bilong helpim olgeta. Em i bungim sampela liklik han diwai na tromoi long paia. Taim em i mekim olsem, wanpela posin snek i kam na planim tit bilong em long han bilong Pol. Ol manmeri bilong Malta i ting dispela em i strafe i kam long ol god.
20 Ol manmeri bilong Malta husat i lukim olsem snek i bin kaikaim Pol, ol i ting “bodi bilong en bai solap.” Wanpela buk i tok, tok Grik i stap long dispela ves em “tok ol dokta i save yusim.” Yumi no kirap nogut long “Luk, dispela dokta yumi laikim tumas” i yusim dispela kain tok. (Apo. 28:6; Kol. 4:14) Pol i seksekim han na snek i pundaun na Pol i no kisim bagarap.
21 Publius, em maniman i gat hap graun, na em i stap long dispela hap. Ating em i wanpela ofisa bilong Rom i stap long Malta. Luk i tok em i “namba 1 hetman bilong ailan,” Luk i yusim wankain biknem em ol i bin painim long tupela olpela rait bilong ol Malta. Inap 3-pela de, Publius i mekim gutpela pasin long Pol na ol poroman bilong em. Tasol papa bilong Publius i sik. Luk i stori stret long sik bilong em. Em i tok dispela man “i skin hat na pekpek wara.” Pol i beten na putim han antap long dispela man, na em i kamap orait. Ol manmeri bilong Malta i pilim tru dispela mirakel, na ol i bringim ol narapela sikman i kam bilong Pol i ken oraitim ol, na ol i bringim ol presen na ol samting em Pol na ol poroman bilong em i nidim.—Apo. 28:7-10.
22 Dispela stori long raun bilong Pol long solwara em yumi bin skelim, i stret na i tru. Wanpela profesa i tok: “Stori Luk i raitim . . . em wanpela bilong ol stori long Baibel we i kamapim gut tru ol samting i bin kamap. Em i stori gut tru long save bilong ol seila long stiaim sip na i stori stret long weda samting long hap is bilong Mediterenian,” olsem na stori i mas kam long nouts wanpela man i bin raitim. Ating Luk i bin raitim ol dispela stori taim em i raun wantaim Pol. Sapos olsem, em i gat planti stori moa bilong raitim long neks hap bilong dispela raun. Wanem samting bai painim Pol taim ol i kamap long Rom? Bai yumi lukim.
^ ***bt p. 209 “I No Gat Wanpela Bilong Yupela Bai Lusim Laip”***
[Blok long pes 209]
MALTA I STAP WE?
Ol man i gat narapela narapela tingting long dispela ailan “Malta”—we sip bilong Pol i bagarap long en—em i wanem ailan stret. Sampela i tok, em wanpela ailan klostu long Corfu, long hap wes long nambis bilong kantri Grik. Na sampela i tok, long Buk Aposel tok “Malta” long tok Grik em Me·liʹte, olsem na ol i tok em ailan Melite Illyrica, nau ol i kolim Mljet. Em i stap klostu long nambis bilong Kroesia long solwara Edriatik.
Tru, Aposel 27:27 i stori long “solwara Edria,” tasol long taim bilong Pol “Edria” i makim bikpela hap solwara moa, winim solwara Edriatik long nau. Em i makim solwara Aionia na solwara i stap long hap is bilong Sisili na hap wes bilong Krit, olsem na mak bilong solwara Edria i go klostu long Malta bilong nau.
Sip em Pol i bin stap long en i mas lusim Nidus na go long hap saut bilong Krit. Win i strong tru, olsem na ating sip i no inap tanim na seil i go long hap not long Mljet o long wanpela ailan klostu long Corfu. So i luk olsem hap Malta i stap long en i go moa long hap wes. Olsem na ating ailan we sip bilong Pol i bagarap long en, em ailan Malta i stap long hap saut bilong Sisili.
^ ***igw p. 7 Yu ting tok bilong Baibel i stret wantaim saiens?***
Askim 4
Yu ting tok bilong Baibel i stret wantaim saiens?
“God i bin wokim skai na i putim i stap, na i no gat wanpela samting i holim skai i stap antap. Na tu, God i bin mekim dispela graun i hangamap nating. I no gat wanpela samting i holim graun i stap long ples bilong en.”
Jop 26:7
“Olgeta wara i save ran i go daun long solwara, tasol solwara i no pulap yet. Bihain, wara i save go bek long het bilong ol wara, na i ran i go daun gen.”
Saveman 1:7
“I gat wanpela Man i stap antap long raunpela graun.”
Aisaia 40:22, NW
^ ***w02 6/1 Yu Gat Wanem Tingting Long Indai?***
Samting Bilong Tingim Gut
Baibel i no tok yumi no ken tingim indai. Saveman 7:2 i tok: “Sapos yumi go long haus we ol man i krai long man i dai pinis, em i gutpela pasin na i winim pasin bilong go long haus we ol i mekim bikpela kaikai. Long wanem, yumi olgeta i mas i dai.” Taim yumi tingim indai em samting i save painim yumi olgeta, ating bai yumi no strong tumas long tingim ol wok samting yumi mekim long olgeta de—bai yumi tingting olsem yumi save stap sotpela taim tasol. Dispela inap helpim yumi long tingim gut ol samting yumi mekim na bai i stap bilong yumi i gat as bilong en, na bai yumi no mekim nating tasol.
Yu gat wanem tingting long indai? Yu bin skelim pinis ol tingting na bilip bilong yu, na ol samting yu wet long en, na pret bilong yu long indai?
Olsem i stap bilong yumi man, indai tu em wanpela samting ol man i no inap klia gut long en. Wanpela man tasol em inap tokaut klia long dispela samting, em Man bilong wokim yumi. Em i “as tru bilong laip” na em i save “helpim yumi na yumi no i dai.” (Song 36:9; 68:20) Ating yumi bai kirap nogut olsem taim yumi skelim sampela bilip bilong ol man long indai wantaim ol tok bilong Baibel, dispela bai mekim gut bel bilong yumi na strongim yumi. Bai yumi lukim olsem indai i no pinis tru tru bilong yumi man.
[Rait long pes 4]
Yumi save indai inap painim yumi, olsem na dispela i helpim yumi long mekim ol samting na bai i stap bilong yumi i gat as bilong en
^ ***jl lesson 5 Bai Yu Lukim Wanem Ol Samting Long Ol Miting Kristen Bilong Mipela?***
Lesen 5
Bai Yu Lukim Wanem Ol Samting Long Ol Miting Kristen Bilong Mipela?
Planti man i no save go moa long lotu, bikos ol lotu i no bekim ol bikpela askim bilong ol man long laip o mekim gut bel bilong ol. Olsem na bilong wanem i gutpela long yu go long ol miting Kristen bilong ol Witnes Bilong Jehova? Bai yu kisim wanem ol gutpela samting long ol dispela miting?
Bai yu amamas long stap namel long ol man i gat pasin laikim na pasin bilong tingim narapela. Long taim bilong ol aposel, ol Kristen i save bung long ol kongrigesen, na ol i mekim ol miting bilong lotuim God, stadi long buk bilong God, na strongim bel bilong narapela narapela. (Hibru 10:24, 25) Pasin laikim i stap long ol dispela bung, na ol i pilim olsem ol i stap namel long ol pren tru—em ol bratasista Kristen. (2 Tesalonaika 1:3; 3 Jon 14) Mipela i bihainim wankain pasin olsem ol na kisim wankain amamas.
Gutpela samting i kamap taim man i lain long bihainim ol stiatok bilong Baibel. Ol man, ol meri, na ol pikinini i save bung wantaim bilong mekim lotu, olsem ol i bin mekim long taim bilong ol man i raitim Baibel. Ol gutpela tisa i save yusim Baibel bilong helpim mipela long kliagut long pasin bilong bihainim ol stiatok bilong Baibel long laip bilong mipela. (Lo 31:12; Nehemia 8:8) Olgeta i ken insait long bekim tok na singsing. Long dispela rot mipela inap kamapim bilip Kristen bilong mipela.—Hibru 10:23.
Pasin bilong yu long bilip long God bai kamap strong moa. Aposel Pol i bin tokim wanpela kongrigesen long taim bilong em olsem: “Mi gat bikpela laik long lukim yupela bai . . . yupela i strongim mi na mi strongim yupela, olsem bilip bilong mi i ken strongim yupela, na bilip bilong yupela i ken strongim mi.” (Rom 1:11, 12) Pasin bilong bung oltaim wantaim ol wanbilip long ol miting, i save strongim bilip bilong mipela na strongim mipela long bihainim ol stiatok bilong Baibel.
Mipela i laik invaitim yu i kam long neks kongrigesen miting bilong mipela, na yu yet i ken lukim na harim wanem ol samting i kamap long dispela miting. Mipela bai amamas tru long welkamim yu. Mipela i no save singaut long mani long ol dispela miting—olsem salim plet samting.
▪ Ol kongrigesen bilong mipela i bihainim pasin bilong husat long mekim ol miting?
▪ Olsem wanem yumi inap kisim helpim taim yumi go long ol miting Kristen?
[Bokis/Piksa long pes 8]
KISIM SAMPELA SAVE MOA
Sapos yu laik lukim Haus Kingdom i stap long hap bilong yu paslain long yu go long wanpela miting bilong mipela, orait askim wanpela Witnes Bilong Jehova long kisim yu i go na soim Haus Kingdom long yu.
^ ***km 4/11 p. 4 Gutpela Ripot Bilong Autim Tok***
Gutpela Ripot Bilong Autim Tok
Long Disemba las yia, planti gutpela samting i kamap long ol kibung distrik bilong yumi hia long PNG. Inap 12-pela kibung distrik i kamap na 12,213 manmeri i bung, na 141 i baptais. Brata Geoff Jackson, memba bilong Gavening Bodi i mekim toksave bilong Nupela Taim Baibel Matyu–Revelesen. Ol manmeri long 8-pela narapela Tok Pisin kibung i harim tok bilong Brata Jackson long rot bilong telefon. Yumi bai amamas long save olsem 10,900 Nupela Taim Baibel i stap pinis long han bilong ol manmeri; 8,900 long Tok Pisin na 2,000 long Hiri Motu.
^ ***bt pp. 211-213 “Autim Gut Tru Ol Tok”***
Sapta 27
“Autim Gut Tru Ol Tok”
Pol i wok yet long autim tok taim em i stap kalabus long Rom
Aposel 28:11-31
WANPELA sip i gat piksa bilong “Ol Pikinini Man Bilong Sus,” ating em i wanpela bikpela sip bilong karim wit i lusim ailan Malta bilong Mediterenian na i seil i go long Itali. Em yia 59 C.E. samting. Aposel Pol—em i kalabus na wanpela gad i was long em—na ol wanbilip Kristen, Luk na Aristarkus i stap long dispela sip. (Apo. 27:2) Ol boskru bilong sip i laik bai 2-pela twin brata, Kasto na Poluks i lukautim ol, em 2-pela pikinini man bilong Sus, god bilong ol Grik. Tasol Pol na ol poroman bilong em i no gat kain tingting olsem. (Apo. 28:11) Ol i lotuim Jehova, na Jehova i bin tokaut olsem Pol bai autim tok i tru long Rom na em bai sanap long ai bilong Sisar.—Apo. 23:11; 27:24.
2 Sip i sua long Sirakyus, em wanpela naispela taun bilong Sisili, em i wankain liklik olsem biktaun Atens na Rom. Tripela de bihain, sip i seil i go long Regium long hap saut bilong Itali. Long hap, win bilong hap saut i stiaim sip i go longwe inap 320 kilomita long wanpela haba bilong Itali, em Puteoli (klostu long Naples long nau). Ol i kamap hariap tru long dispela hap, long namba 2 de.—Apo. 28:12, 13.
3 Klostu nau Pol bai kamap long Rom we em bai sanap long ai bilong Empera Niro. Long dispela raun olgeta bilong Pol, “God bilong mekim isi bel” i bin i stap wantaim em. (2 Kor. 1:3) Olsem yumi bai lukim, God bai helpim yet Pol, na Pol i givim bel yet long mekim wok misineri.
‘Pol i Tenkyu Long God na Kisim Strong’ (Apo. 28:14, 15)
4 Long Puteoli, Pol na ol poroman bilong em i ‘bungim ol brata na ol i askim [Pol na ol poroman bilong em] long stap wantaim ol inap 7-pela de.’ (Apo. 28:14) Ol i stap gutpela piksa long pasin bilong mekim gut long ol narapela! Yumi ken save olsem Pol na ol poroman bilong em i bin strongim bilip bilong ol dispela gutpela brata. Tasol olsem wanem wanpela kalabusman em gad i was long em, em inap kisim sampela fridom? Ating bikos ol gad bilong Rom i trastim dispela aposel.
5 Long nau tu, gutpela pasin Kristen i mekim na ol wokboi bilong Jehova husat i stap long kalabus na ol banis kalabus nogut, planti bilong ol i kisim sampela fridom na ol inap mekim sampela wok. Olsem: Long Romenia, wanpela man i bin stil na kot i tok em i mas kalabus inap 75 yia. Em i kirap stadi long Baibel na senisim pasin bilong em. Ol bikman bilong kalabus i luksave long dispela, na ol i givim wok long em long go long taun bilong baim ol samting bilong kalabus, na i no gat gad i go wantaim em! Bikpela samting moa, gutpela pasin bilong yumi i litimapim nem bilong Jehova.—1 Pita 2:12.
6 Pol na ol poroman bilong em i lusim Puteoli na wokabaut inap olsem 50 kilomita long i go long Kapua, ol i bihainim Rot Apia, em dispela rot i go long Rom. Ol i wokim dispela rot long ol fletpela ston lava. Ol man i wokabaut long dispela rot i gat nem, ol inap lukim ol naispela hap bilong kantri sait bilong Itali, na long sampela hap bilong rot ol inap lukim solwara Mediterenian. Dispela rot i katim namel long ples tais bilong Pontine i stap longwe long Rom na Maketples Bilong Apius, inap 60 kilomita. Luk i tok, taim ol brata long Rom, “i harim olsem mipela i wokabaut i kam,” sampela i kam long Maketples na sampela i wet i stap long Tripela Haus Pasindia, em wanpela ples malolo i stap longwe long Rom, inap 50 kilomita. Man! Ol i gat bikpela pasin laikim tru!—Apo. 28:15.
7 Long ol man husat i bin wokabaut longwe tru na i kam, Maketples Bilong Apius i no gutpela hap tumas bilong kisim malolo. Wanpela man Rom husat i save raitim ol poem, em Horas, i tok Maketples i “pulap long ol seila na ol papa bilong haus pasindia i gat hatpela pasin.” Em i tok “wara i doti na i smel.” Em i no laik kaikai tu long dispela hap! Tasol maski dispela ples i olsem, ol brata i kam long Rom i amamas long wetim Pol na ol poroman bilong em long dispela ples bambai ol inap wokabaut wantaim ol i go bek long Rom.
8 Baibel i tok: “Taim Pol i lukim ol [brata] em i tenkyu long God na kisim strong.” (Apo. 28:15) Yes, taim em i lukim ol dispela gutpela brata—ating Pol i save long sampela bilong ol—em i kisim strong na bel bilong em i stap isi. Bilong wanem Pol i tenkyu long God? Em i save olsem kain pasin laikim olsem, em wanpela pasin holi spirit i save kamapim. (Gal. 5:22) Long nau tu, holi spirit i save kirapim ol Kristen long daunim laik bilong ol yet bambai ol inap helpim ol narapela na mekim gut bel bilong ol man i nidim helpim.—1 Tes. 5:11, 14.
9 Holi spirit i save kirapim ol bratasista i gat pasin bilong helpim ol narapela, long mekim gut long ol wasman raun, ol misineri i kam visit, na ol narapela fultaim sevan, em planti bilong ol i bin daunim planti laik bilong ol yet bilong mekim bikpela wok moa bilong Jehova. Askim yu yet: ‘Mi inap mekim sampela samting moa bilong sapotim visit bilong wasman sekit, olsem invaitim em na meri bilong em, sapos em i marit, i kam kaikai o mekim narapela gutpela pasin long ol? Mi inap stretim rot bilong autim tok wantaim ol?’ Sapos yu mekim olsem, bai yu kisim planti blesing. Tingim amamas ol brata bilong Rom i bin kisim taim ol i harim Pol na ol poroman bilong em i kamapim ol gutpela ekspiriens i strongim bilip.—Apo. 15:3, 4.
^ ***igw p. 8 Baibel i kamapim wanem bikpela tok?***
Askim 5
Baibel i kamapim wanem bikpela tok?
“Bai mi mekim yu i stap birua bilong meri, na meri i stap birua bilong yu. Na bai mi mekim pikinini bilong yu i birua long pikinini bilong meri. Em bai krungutim het bilong yu, na yu bai kaikaim lek bilong em.”
Stat 3:15, NW
“Long rot bilong pikinini bilong yu, olgeta lain bilong graun bai kisim blesing, long wanem, yu bin bihainim tok bilong mi.”
Stat 22:18, NW
“Kingdom bilong yu i mas i kam. Laik bilong yu i mas kamap long graun olsem em i save kamap long heven.”
Matyu 6:10
“Klostu nau God husat i save givim bel isi, em bai krungutim Satan aninit long lek bilong yupela.”
Rom 16:20
^ ***w08 7/15 pp. 9-10 Winim Ol Hatwok Bilong Autim Tok Long Ol Haus***
9 Maski yu kirapim tok long wanem rot, pasin bilong redi gut bai helpim yu long stap isi na givim bel long autim tok long ol haus. Wanpela painia i tok: “Mi kisim bikpela amamas moa sapos mi redi gut. Dispela i kirapim laik bilong mi long mekim tok mi bin redim.” Narapela painia i tok, “Taim mi save gut long ol tok bilong ol nius mi laik tilim, mi amamas long tilim ol.” Sapos long tingting yu tingim gen ol tok yu laik mekim dispela inap helpim yu, tasol planti ol i ting taim ol i kolim long maus tok ol i laik mekim, dispela i helpim ol moa yet. Pasin bilong mekim olsem i helpim ol long mekim gut tru wok bilong Jehova.—Kl. 3:23; 2 Ti. 2:15.
^ ***bt pp. 213-215 “Autim Gut Tru Ol Tok”***
“Long Olgeta Hap Ol Man i Mekim Tok i Daunim Dispela Lotu Lain” (Apo. 28:16-22)
10 Taim ol dispela brata i kamap long Rom, “Pol i kisim tok orait long stap em yet wantaim wanpela soldia bilong was long em.” (Apo. 28:16) Man husat i kalabus long wanpela haus, ol i save senim em na pasim sen i go long gad bambai em i no ken ranawe. Maski i olsem, Pol i man bilong autim tok bilong Kingdom, na sen i no inap pasim em long autim tok. Olsem na 3-pela de bihain long Pol i malolo long wokabaut bilong em, em i singautim ol bikman bilong ol Juda i stap long Rom i kam, bambai ol i ken save long em na em i ken autim tok long ol.
11 Pol i tok: “Ol brata, mi no bin mekim wanpela rong long ol manmeri o long ol kastam bilong ol tumbuna bilong yumi. Tasol long Jerusalem ol i putim mi long han bilong ol Rom olsem wanpela kalabusman. Na taim ol Rom i skelim ol samting, ol i laik larim mi i go, long wanem, mi no gat wanpela rong we ol inap kilim mi i dai long en. Tasol ol Juda i toktok planti long dispela samting, olsem na mi mas apil long Sisar. Tasol i no olsem mi laik kotim lain bilong mi long wanpela samting.”—Apo. 28:17-19.
12 Taim Pol i kolim ol Juda i harim tok bilong em olsem “ol brata,” em i laik mekim tok ol i wanbel long en na daunim bel nogut ol i gat long em. (1 Kor. 9:20) Na tu, em i kamapim klia olsem em i no kam bilong sutim tok long ol wanlain Juda, nogat, em i kam bilong apil long Sisar. Tasol dispela em fes taim ol dispela Juda i harim olsem Pol i apil long Sisar. (Apo. 28:21) Bilong wanem ol Juda long Judia i no bin salim toksave long dispela samting? Wanpela buk i tok: “Ating sip bilong Pol i wanpela bilong ol fes sip i kamap long Itali bihain long taim bilong kol, olsem na ol mausman bilong ol bikman Juda long Jerusalem i no kamap yet, o pas i stori long dispela keis i no kam.”
13 Orait nau Pol i kirap toktok long Kingdom na mekim tok i kirapim tingting bilong ol Juda em i bin singautim i kam. Em i tok: “Em long dispela as na mi laik lukim yupela na toktok wantaim yupela, long wanem, samting ol Israel i wet long en i as na dispela sen i stap long mi.” (Apo. 28:20) Dispela samting ol Israel i wet long en i kamap long rot bilong Mesaia na Kingdom bilong em, em samting kongrigesen Kristen i tokaut long en. Ol hetman Juda i bekim tok olsem: “Mipela i ting i stret long harim yu yet i autim tingting bilong yu, long wanem, mipela i save olsem long olgeta hap ol man i mekim tok i daunim dispela lotu lain.”—Apo. 28:22.
14 Taim rot i op long yumi autim gutnius long ol narapela, yumi ken bihainim pasin bilong Pol long rot bilong mekim ol tok o askim i kirapim tingting bilong ol man i harim tok bilong yumi. Eksampel bilong ol kain tok na askim olsem i stap long buk Toktok Gut Wantaim Ol Man Long Baibel na buk Kisim Helpim Long Skul Tiokratik Bilong Autim Tok. Olsem wanem? Yu save mekim gutpela wok long ol dispela buk?
“Autim Gut Tru Ol Tok”—Pasin Yumi Laik Bihainim (Apo. 28:23-29)
15 Long de ol i bin makim, “bikpela lain” Juda i kam long haus we Pol i stap long en. “Long moning i go inap long apinun [Pol] i stori gut long ol. Em i autim gut tru ol tok bilong kingdom bilong God. Na em i mekim wok long ol tok long lo bilong Moses na tok bilong ol Profet na stori long Jisas long pasin we inap kirapim tingting bilong ol.” (Apo. 28:23) Pasin bilong Pol long autim tok i kamapim 4-pela bikpela samting. Namba 1, em i stori long Kingdom Bilong God. Namba 2, em i mekim tok “long pasin we inap kirapim tingting” bilong ol man. Namba 3, em i toktok gut wantaim ol long buk bilong God. Namba 4, em i no tingim em yet, em i autim tok “long moning i go inap long apinun.” Em i stap gutpela piksa tru long yumi! Wanem samting i kamap? Luk i tok, “sampela i kirap bilipim ol tok,” na sampela nogat. Ol i gat narapela narapela tingting, na ol “i laik i go.”—Apo. 28:24, 25a.
16 Pol i no kirap nogut long pasin ol dispela Juda i mekim; em i bin lukim ol man i mekim kain pasin olsem long bipo, na tu, Baibel i tok profet olsem dispela samting bai kamap. (Apo. 13:42-47; 18:5, 6; 19:8, 9) Olsem na Pol i tokim ol Juda em bel bilong ol i pas, olsem: “Holi spirit i mekim tok i makim stret ol tumbuna bilong yumi. Olsem, ‘Go long ol dispela pipol na tok: “Yau bilong yupela bai harim tok, tasol yupela bai i no kisimgut mining bilong en. Na ai bilong yupela bai lukluk, tasol yupela bai i no lukim ol samting. Long wanem, bel bilong ol dispela pipol i pas.”’” (Apo. 28:25b-27) Tok Grik ol i tanim olsem ‘bel i pas,’ i makim bel bilong man i “kamap strong,” olsem na tok bilong Kingdom i no inap go insait long en. (Apo. 28:27) Sori tumas long ol kain man olsem!
17 Bilong pinisim tok, Pol i tok ‘ol arapela lain bai putim yau,’ ol i no olsem ol dispela Juda husat i kam harim tok. (Apo. 28:28; Sng. 67:2; Ais. 11:10) Pol i save dispela em i tru, bikos em yet i bin lukim planti man bilong ol arapela lain i bilip long tok bilong Kingdom.—Apo. 13:48; 14:27.
18 Olsem Pol, yumi no ken bel hevi taim ol man i sakim gutnius. Yumi save olsem, i no planti man bai painim rot i go long laip. (Mat. 7:13, 14) Na taim ol man i gat gutpela bel i kirap bihainim lotu i tru, yumi amamas na welkamim ol.—Luk 15:7.
^ ***w13 5/15 p. 8 Yu “Givim Bel Tru Long Mekim Ol Gutpela Wok”?***
BAI YU BEKIM OLSEM WANEM?
Taim yumi givim bel tru long mekim ol gutpela wok, olsem wanem dispela i givim biknem long yumi?
^ ***w10 12/15 pp. 9-11 Givim Bel Tru Long Lotu i Tru***
Givim Bel Tru Long Lotu i Tru
12 Pasin na tingting bilong ol lotu long nau i wankain long taim bilong Jisas. Tingim namba wan samting Jisas i bin skulim ol disaipel long beten long en, em olsem ol i mas tingim nem bilong God: “Nem bilong yu i mas i stap holi.” (Mt. 6:9) Olsem wanem? Yu save lukim ol bikman bilong lotu, moa yet em ol pris pasto bilong Kristendom, i skulim ol man long nem bilong God na mekim i stap holi, o givim ona long dispela nem? Nogat. Ol i bin bagarapim gutnem bilong God long rot bilong ol bilip giaman olsem God Triwan, man i gat wanpela spirit i no save dai, na helpaia, na ol i tok yumi no inap kliagut long God, em i stap longwe, em i man nogut, na em i save amamas long givim pen long ol man. Na tu, ol i bagarapim nem bilong God long rot bilong pasin nogut bilong ol na pasin bilong tupela maus. (Ritim Rom 2:21-24.) Na ol i mekim olgeta samting ol inap mekim bilong haitim nem bilong God, na ol i rausim tu long Baibel bilong ol. Long dispela rot, ol i pasim ol man long go klostu long God na kisim pasin bilong pas gut wantaim em.—Jem. 4:7, 8.
13 Jisas i lainim ol disaipel bilong em tu long beten long Kingdom Bilong God: “Kingdom bilong yu i mas i kam. Mipela i mas bihainim laik bilong yu long graun olsem ol i save bihainim long heven.” (Mt. 6:10) Ol bikman bilong lotu bilong Kristendom ol i save kolim dispela beten long olgeta taim, tasol ol i tokim ol manmeri long sapotim wok politik na ol narapela oganaisesen bilong ol man. Na ol i save daunim ol man husat i wok strong long autim tok na sapotim dispela Kingdom. Olsem na ol man husat i kolim ol yet olsem Kristen, ol i no save stori moa long Kingdom Bilong God, na ol i no bilip long en.
14 Jisas i bin beten long God na em i tok: “Tok bilong yu i tru olgeta.” (Jo. 17:17) Na paslain long em i go long heven, Jisas i tok em bai makim “wokboi i gat gutpela tingting” bilong givim kaikai bilong spirit long lain bilong em. (Mt. 24:45) Ol bikman bilong Kristendom i tok ol i wokboi bilong Tok Bilong God. Tasol olsem wanem? Ol i kamapim olsem ol i mekim gut wok em Bikman i bin tokim ol long mekim? Nogat. Ol i tok ol stori bilong Baibel em ol tok piksa o stori nating tasol. Ol i no skulim ol long tok bilong God, na mekim gut bel bilong ol na helpim ol long kliagut long tok bilong God, nogat. Ol pris pasto i kamapim ol kain kain save bilong ol man bilong graun em ol man i save amamas long harim. Na tu, ol i lusim lo bilong God long stretpela pasin na kamapim ol lo bilong ol yet we i no hatwok long bihainim. Ol i mekim olsem bambai ol i no putim hevi long lain bilong ol husat i ting ol i bihainim stretpela pasin, maski ol i no bihainim stretpela lo bilong God.—2 Ti. 4:3, 4.
15 Long rot bilong ol dispela pasin ol i bin mekim—em ol i tok ol i mekim long nem bilong God bilong Baibel—planti man i gat gutpela bel ol i no amamas na ol i no bilip moa long God na long Baibel. Satan na pasin nogut bilong dispela graun i bin giamanim ol. Taim yu lukim na harim stori bilong ol kain samting i wok long kamap long olgeta de, yu save pilim olsem wanem? Yu wanpela wokman bilong Jehova, na taim yu lukim ol man i bagarapim na tok bilas long gutnem bilong Jehova, yu pilim olsem yu laik mekim samting bilong stretim dispela pasin i no stret? Taim yu lukim ol man i gat gutpela bel i karim hevi long ol narapela i giamanim na pulim ol samting bilong ol, olsem wanem? Bel bilong yu i kirap long mekim gut long ol man i bin karim hevi long narapela i daunim ol? Taim Jisas i lukim ol manmeri long taim bilong em “ol i stap nogut tru, olsem ol sipsip i no gat wasman,” em i no sori tasol long ol, nogat. Em i “em i stat long givim planti tok long ol.” (Mt. 9:36; Mk. 6:34) Olsem na i gat as tru na yumi mas givim bel tru long lotu i tru, olsem Jisas i bin mekim.
16 Taim yumi gat kain tingting olsem long wok autim tok, bai yumi pilim tru tok bilong Pol i stap long 1 Timoti 2:3, 4. (Ritim.) Yumi wok strong long autim tok, long wanem, yumi stap long taim bilong las de, na tu, yumi save em laik bilong God. Em i laik bai olgeta man i mas kisim save long tok i tru na bai ol tu i ken lain long lotu long God na mekim wok bilong em na kisim blesim. Taim i sot pinis, tasol dispela i no nambawan as na yumi wok strong long autim tok, nogat; yumi laik givim biknem long God na helpim ol man long kisim save long laik bilong em. Yumi givim bel tru long lotu i tru.—1 Ti. 4:16.
^ ***w14 5/15 p. 8 Hau Bai Yumi Mas “Bekim” Askim Bilong Olgeta Wan Wan Man?***
8 Eksampel 1: Yumi autim tok na yumi bungim man i bilip olsem Jisas i wankain olsem God. Yumi inap yusim wanem ol skripsa long toktok gut wantaim em? Yumi inap askim em long ritim Jon 6:38, we Jisas i tok: “Mi lusim heven na kam daun bilong bihainim laik bilong man i salim mi i kam na i no bilong bihainim laik bilong mi yet.” Taim man i ritim pinis dispela ves, yumi ken askim em olsem: “Sapos Jisas em i God, orait husat i stap long heven na salim Jisas i kam daun long graun? Yu ting Man i salim Jisas i kam, em i gat bikpela namba moa winim Jisas? Yumi save olsem man i gat bikpela namba, em tasol bai inap tru long salim narapela.”
^ ***w14 5/15 p. 9 Hau Bai Yumi Mas “Bekim” Askim Bilong Olgeta Wan Wan Man?***
13 Em gutpela long yusim ol tok piksa we ol man inap kliagut long en. Taim yumi laik kamapim klia olsem God i gat bikpela namba winim Jisas, ating yumi ken tok olsem: Taim God na Jisas i laik stori long pasin bilong tupela long pas gut wantaim, ol i yusim ol hap tok em ol wanfamili i save kolim long narapela narapela. God i kolim Jisas olsem Pikinini, na Jisas i kolim God olsem Papa. (Luk 3:21, 22; Jon 14:28) Yumi ken askim man olsem: “Sapos yu laik skulim mi olsem 2-pela man i wankain, orait yu bai mekim tok piksa na kolim wanem lain insait long famili?” Ating dispela man bai kolim ol bratasusa, o twins. Sapos em i mekim olsem, orait yumi ken tok em nomol long tok olsem. Bihain, yumi ken askim olsem: “Sapos yumitupela inap tingim kwik dispela tok piksa, orait Jisas, em Nambawan Bikpela Tisa, em tu inap tingim dispela tok piksa, a? Tasol Jisas i kolim God olsem Papa bilong em. Long dispela rot, Jisas i soim klia olsem God i bin stap laip longpela taim moa na em i gat bikpela namba moa, winim Jisas.”
^ ***w10 11/1 p. 15 Yu Save Long Dispela?***
Olsem wanem? Ol taun bilong hait long taim bilong ol Israel long bipo ol i ples bilong lukautim ol kilman?
▪ Long ol haiden bilong bipo, planti haus lotu i stap olsem ples hait bilong ol ranaweman o ol kilman. Na long ol lotu bilong bipo i gat nem Kristen, ol haus lotu na ol haus pris i mekim wankain wok. Tasol i gat ol lo i bosim ol taun bilong hait bilong ol Israel long bipo, na dispela i mekim na ol dispela taun i no stap olsem ples bilong lukautim ol kilman.
Lo Bilong Moses i tok ol taun bilong hait ol i bilong lukautim ol man i popaia na kilim man i dai. (Lo 19:4, 5) Kilman i ken ranawe i go long taun bilong hait i stap klostu na bai wanblut bilong daiman i no ken kilim em i dai bilong bekim rong. Bihain long em i tokim ol hetman long ol samting i bin kamap, orait ol i bringim em i go bilong kot long taun i bosim hap we man i bin kisim bagarap long en. Long dispela hap, kilman i gat rot bilong kamapim klia olsem em i no gat asua. Ol hetman bai skelim sapos i gat sampela pasin birua i bin stap namel long em na long man i dai o nogat.—Namba 35:20-24; Lo 19:6, 7; Josua 20:4, 5.
Sapos ol i painimaut olsem em i no gat asua, orait ranaweman i mas go bek na stap long taun bilong hait na ol hap i stap klostu long en. Ol dispela taun ol i no ples kalabus. Ol ranaweman i save mekim wok samting na ol i sindaun gut wantaim ol narapela. Taim hetpris i dai, olgeta ranaweman i ken go bek long ples bilong ol na i no gat man bai mekim nogut long ol.—Namba 35:6, 25-28.
^ ***w07 11/1 p. 26 Tok Bilong Jehova i Save Kamap tru***
19 Tru tumas, long ol samting yumi yet i bin lukim, yumi inap tok: “Bikpela bilong yumi i bin givim yupela olgeta gutpela samting em i bin promis long givim yupela. Olgeta samting em i bin promis long mekim, ol i kamap pinis, na i no gat wanpela promis i popaia.” (Josua 23:14) Jehova i save mekim wok bilong kisim bek, lukautim, na helpim ol wokboi bilong em. Olsem wanem? Yu inap kolim sampela tok promis bilong God i no bin kamap tru long taim bilong en? Nogat, yu no inap. Olsem na yumi save bilip long Tok Bilong God.
^ ***w05 1/15 p. 24 Sampela Bikpela Tok Bilong Buk Hetman***
Bekim Bilong Ol Askim Bilong Baibel:
1:2, 4—Bilong wanem ol i makim lain bilong Juda pastaim long kisim graun ol i makim bilong ol? Dispela samting inap kamap long lain bilong Ruben, em namba wan pikinini man bilong Jekop. Tasol taim Jekop i laik i dai, em i tok profet olsem Ruben i no inap stap moa olsem namba wan pikinini, long wanem, em i bin lusim dispela namba bilong em. Simeon na Livai, tupela i bin mekim nogut long ol narapela, olsem na tupela bai i stap nabaut namel long ol arapela lain manmeri bilong Israel. (Stat 49:3-5, 7) Man i kamap bihain long ol em Juda, namba 4 pikinini man bilong Jekop. Lain bilong Simeon i go wantaim lain bilong Juda, na ol i kisim ol liklik hap graun namel long graun bilong Juda.—Josua 19:9.
^ ***w05 1/15 p. 25 Sampela Bikpela Tok Bilong Buk Hetman***
Bekim Bilong Ol Askim Bilong Baibel:
4:8—Bilong wanem Barak i strong long profet meri Debora i go wantaim em long ples bilong pait? Ating em i ting em wanpela tasol i no inap long go pait long ol ami bilong Sisera. Em i pilim olsem sapos dispela profet meri i go wantaim em, orait God bai stiaim ol samting na dispela bai strongim em na ol man i go wantaim em. Olsem na tok Barak i mekim long Debora i mas i go wantaim em, i no makim olsem em i no gat strongpela bel, nogat, dispela i soim olsem Barak i gat strongpela bilip.
^ ***w14 2/15 pp. 22-23 Jehova—Nambawan Gutpela Pren Bilong Yumi***
9 Samting i kamap bihain i strongim bilip bilong Gideon na helpim em long i go klostu moa long God. Gideon i redim kaikai na givim long ensel. Orait ensel i holim wanpela stik na em i putim stik i go tatsim kaikai, na long rot bilong mirakel, paia i kamap na i kukim dispela kaikai. Gideon i luksave olsem tru tumas dispela ensel em mausman bilong Jehova. Gideon i kirap nogut na tok: “God, Bikpela, mi lukim pinis pes bilong ensel bilong yu. Nau bai wanem samting i kamap long mi?” (Het. 6:17-22) Tasol yu ting dispela samting i mekim na Gideon i stap longwe long God? Nogat tru! Dispela samting i kirapim Gideon long i go klostu moa long God. Gideon i kisim sampela save moa long Jehova na em i stap bel isi. Yumi save long dispela, long wanem, Gideon i bin sanapim wanpela alta long dispela hap na kolim nem bilong en olsem, Jehova-salom. Mining bilong dispela nem em, “Bikpela em i man bilong bel isi.” (Ritim Hetman 6:23, 24.) Taim yumi tingim tingim ol samting Jehova i mekim bilong helpim yumi long olgeta wan wan de, yumi luksave olsem em i stap Pren tru bilong yumi. Taim yumi beten long God long olgeta taim, yumi bai pilim olsem yumi stap bel isi tru na pasin pren bilong yumi wantaim God bai kamap strong moa.
^ ***w05 7/15 p. 16 “Bainat Bilong Bikpela na Bilong Gideon”!***
Tasol maski ol i winim pait, Gideon i bihainim yet pasin daun. Taim ol Efraim—ol i bel nogut long Gideon i no bin singautim ol long taim em i pait long ol Midian—ol i kros nogut tru long em, em i bekim tok isi long ol. Dispela i mekim na belhat bilong ol i dai na ol i no kros moa.—Hetman 8:1-3; Sindaun 15:1.
^ ***w05 1/15 p. 26 Sampela Bikpela Tok Bilong Buk Hetman***
11:30, 31—Taim Jepta i mekim tok promis, yu ting em i gat tingting long kilim wanpela man na givim olsem ofa? Jepta i no gat dispela kain tingting, long wanem, Lo i tok olsem: “Yupela i no ken kilim pikinini bilong yupela na kukim long paia antap long ol alta.” (Lo 18:10) Tasol Jepta i gat tingting long givim wanpela man olsem ofa na i no wanpela animal. Ol Israel i no save lukautim ol animal bilong givim olsem ofa insait long haus bilong ol, nogat. Na ofa bilong wanpela animal bai i no wanpela bikpela samting. Jepta i save olsem pikinini meri bilong em inap lusim haus bilong em na i kam ausait bilong bungim em. Em dispela man o meri i lusim haus na i kam bilong bungim Jepta, em bai givim olsem “ofa bilong paia i kukim olgeta,” na dispela i makim olsem em bai mekim wok bilong Jehova long haus lotu sel.
^ ***w11 12/15 pp. 20-21 Ol Bilipman Bilong Bipo—Holi Spirit i Stiaim Ol***
Holi Spirit i Kam i Stap Long Jepta
15 Yumi ken skelim stori bilong narapela man em holi spirit i stiaim em. Taim ol Israel i go pait wantaim ol Amon, spirit bilong Jehova i “kam i stap long Jepta.” Jepta i laik winim pait bilong litimapim nem bilong Jehova, olsem na em i mekim wanpela strongpela tok promis. Bilong inapim dispela tok promis, Jepta i mas givim wanpela samting bilong em yet we i dia tumas. Em i mekim strongpela tok promis olsem sapos Jehova i helpim em long winim ol Amon long pait, em bai givim long Jehova namba wan man i lusim haus na i kam bungim em taim em i kam bek long ples. Taim Jepta i winim pait, dispela wanpela pikinini tasol bilong em i fes wan long kam bungim em. (Het. 11:29-31, 34) Yu ting Jepta i kirap nogut long dispela? Ating nogat, long wanem, taim em i wokim promis, em i save olsem ating pikinini meri bilong em bai kam bungim em. Em i truim tok promis bilong em na givim pikinini meri bilong em long mekim wok long haus lotu bilong Jehova long Silo. Pikinini meri bilong Jepta i stap gut long Jehova, na em i bilip strong olsem papa bilong em i mas inapim tok promis bilong em. (Ritim Hetman 11:36.) Spirit bilong Jehova i bin givim strong long tupela long mekim olsem.
16 Bilong wanem pikinini meri bilong Jepta i redi long lusim sampela samting bilong em yet long mekim wok bilong Jehova? Pasin bilong papa bilong em long givim bel tru long God i bin helpim em long i gat strongpela bilip. Yupela ol papamama, ol pikinini i wok long lukluk long pasin bilong yupela. Ol disisen yupela i mekim bai kamapim olsem yupela i bilip long ol tok yupela i mekim. Ol pikinini i save harim ol beten yupela kamapim long bel, ol i putim gut yau long ol tok yupela skulim ol long en, na ol i lukim olsem yupela i givim bel olgeta na wok strong long mekim wok bilong Jehova. Olgeta dispela samting bai helpim ol long kisim strongpela laik long mekim wok bilong Jehova. Dispela bai mekim yupela amamas tru.
^ ***w05 1/15 p. 27 Sampela Bikpela Tok Bilong Buk Hetman***
Bekim Bilong Ol Askim Bilong Baibel:
17:6; 21:25—“Olgeta man i save mekim ol samting long laik bilong ol yet.” Yu ting dispela tok i makim olsem ol Israel i no gat lo na ol i mekim nabaut long laik bilong ol yet? Nogat, long wanem, Jehova i wokim rot bambai lain bilong em inap kisim ol tok bilong soim rot long ol. Em i givim Lo na ol pris bilong skulim ol long ol pasin ol i mas bihainim. Long rot bilong tupela ston bilong kisim save long laik bilong God, hetpris bai askim God long givim tingting long em sapos i gat ol bikpela hevi samting. (Kisim Bek 28:30) Olgeta wan wan taun i gat ol hetman em ol inap long givim gutpela tok long ol man. Taim man i mekim wok long ol dispela samting God i givim em, bel bilong em bai stiaim em gut. Em i ‘mekim ol samting long laik bilong em yet,’ na dispela i kamapim gutpela samting. Tasol sapos man i no bihainim Lo na em bihainim tingting bilong em yet long wanem kain pasin em bai bihainim na em bai lotuim God olsem wanem, samting nogut tasol i kamap long dispela.
^ ***w11 9/15 p. 32 Yu Inap Bihainim Pasin Bilong Finias Taim Hevi i Painim Yu?***
Em i Kisim Tingting Bilong Jehova
Finias i holim gutpela wok olsem pris bilong lain God i bin makim. Olsem yumi stori pinis, Finias i gat strongpela bel na gutpela tingting maski em i yangpela. Tasol samting i helpim em tru long winim ol hevi em pasin bilong em long bilip long Jehova.
Ol man bilong Gibea, bilong lain Benjamin, i bin reipim na kilim i dai meri bilong wanpela man Livai. Bihain ol arapela lain bilong Israel i redi long go pait long lain Benjamin. (Het. 20:1-11) Paslain long ol i go pait, ol i beten askim Jehova long helpim ol, tasol tupela taim ol i lus long pait, na planti man i dai. (Het. 20:14-25) Bihain long dispela ol i no kliagut long ol i mas mekim wanem. Nogut ol i ting Jehova i no harim ol beten bilong ol na em i no laik bai ol i stretim dispela rong ol man Gibea i bin mekim
Finias, nau em hetpris bilong Israel, i bilip strong yet long Jehova. Em i beten olsem: “Bai mipela i go pait gen long ol brata bilong mipela, ol lain bilong Benjamin, o bai mipela i lusim?” Jehova i helpim ol long daunim lain bilong Benjamin na ol i kukim taun Gibea olgeta.—Het. 20:27-48.
Yumi kisim wanem skul long dispela? Sampela hevi insait long kongrigesen i stap yet maski ol elda i wok strong long stretim na beten askim God long helpim ol. Sapos samting olsem i kamap, ol elda i mas tingim tok bilong Jisas: “Wok yet long askim [olsem beten], na yupela bai kisim. Wok yet long painim, na yupela bai lukim. Wok yet long paitim dua, na dua bai op long yupela.” (Luk 11:9) Maski i luk olsem bekim bilong wanpela beten i no kam kwik, ol wasman i save olsem Jehova bai bekim beten long taim em yet i makim.
^ ***bt pp. 215-217 “Autim Gut Tru Ol Tok”***
‘Autim Tok Long Kingdom Bilong God’ (Apo. 28:30, 31)
19 Luk i mekim gutpela tok bilong pinisim stori bilong em, em i tok: “Pol i stap 2-pela yia olgeta long haus em yet i rentim, na em i amamas long ol man i kam lukim em. Em i autim tok long ol long kingdom bilong God na em i skulim ol long ol samting bilong Bikpela Jisas Krais. Em i no surik long toktok na i no gat wanpela samting i pasim em.” (Apo. 28:30, 31) Pol i stap gutpela piksa tru long pasin bilong bilip, givim bel long autim tok, na singautim ol man i kam na mekim gut long ol!
20 Wanpela bilong ol man Pol i welkamim long haus bilong em, em Onesimus, wanpela sleiv i bin ranawe lusim Kolosi. Pol i helpim Onesimus long kamap wanpela Kristen, na em i kamap ‘gutpela brata em Pol i laikim tumas.’ Pol i kolim em olsem ‘pikinini bilong mi, na mi kamap olsem papa bilong en.’ (Kol. 4:9; File. 10-12) Onesimus i bin strongim tru bel bilong Pol!
21 Eksampel bilong Pol i helpim ol narapela tu. Em i tokim ol Filipai olsem: “Ol samting i bin kamap long mi i no bin pasim wok bilong gutnius, nogat, em i helpim dispela wok i go bikpela moa. Olsem na Lain Gad Bilong Sisar na olgeta arapela i kisim save olsem mi kalabus, long wanem, mi bilip long Krais. Na planti brata em ol i mekim wok bilong Bikpela, ol i kisim strong long mi stap kalabus, na ol i strong moa yet long autim tok bilong God na ol i no pret.”—Fili. 1:12-14.
22 Taim Pol i stap kalabus long Rom, em i yusim gut taim bilong em na raitim ol pas i kamap hap bilong Ol Skripsa Grik. Long pas Pol i raitim long ol Efesus, em i tok piksa long klos pait bilong ol Rom bilong makim klos pait i kam long God. (Efe. 6:11-17) Ating em i kisim dispela aidia taim em i lukluk long soldia i was long em. (Apo. 28:16) Yumi kisim wanem skul long dispela? Sapos yumi lukluk gut long ol samting i stap klostu long yumi, yumi inap tingim ol gutpela tok piksa.
23 Buk Aposel i no stori long taim Pol i kamap fri, tasol em i bin kalabus inap 4-pela yia samting—2-pela yia long Sisaria na 2-pela yia long Rom. (Apo. 23:35; 24:27) Tasol em i amamas na wok yet long mekim olgeta samting em inap mekim long wok bilong God. Olsem tasol, planti wokman bilong Jehova long nau i amamas na wok yet long autim tok, maski ol i kalabus bikos ol i holimpas bilip. Tingim Adolfo, husat i bin kalabus long Spen bikos em i no insait long pait. Wanpela ofisa i tok: “Mipela i kirap nogut long yu. Mipela i mekim nogut long yu, na taim mipela i mekim nogut moa yet, dispela i mekim na yu smail moa yet na yu mekim gutpela tok.”
24 Bihain, ol i trastim Adolfo na larim dua bilong sel bilong em i op. Ol soldia i save go visitim em na kamapim ol askim bilong Baibel. Wanpela gad i save go long sel bilong Adolfo na ritim Baibel, na Adolfo i putim was, nogut ol narapela soldia i lukim em. Olsem na kalabusman i was long gad! Gutpela eksampel bilong ol kain strongpela Witnes i kirapim yumi long ‘strong moa yet long autim tok bilong God na i no pret,’ maski bikpela hevi i painim yumi.
25 Wanpela aposel bilong Krais i stap kalabus long haus, na i ‘autim tok bilong kingdom bilong God’ long ol man i kam visitim em. Man! Dispela laspela hap bilong Buk Aposel i mekim gut bel bilong yumi. Dispela buk i stori gut long planti samting i bin kamap. Long sapta 1, yumi kisim save long wok Jisas i givim long ol disaipel bilong em. Em i tok: “Yupela bai kisim strong taim holi spirit i kam i stap long yupela. Na yupela bai stap witnes bilong mi long Jerusalem na long olgeta hap bilong Judia na Samaria, na i go inap long olgeta hap bilong graun.” (Apo. 1:8) Klostu 30 yia bihain, ol i bin autim tok bilong Kingdom “long olgeta hap bilong graun aninit long skai.” (Kol. 1:23) Dispela i kamapim klia strong bilong spirit bilong God!—Sek. 4:6.
26 Long nau, dispela wankain spirit i strongim ol brata bilong Krais, na ol poroman bilong ol, em “ol arapela sipsip,” long wok yet long “autim gut tru ol tok bilong kingdom bilong God” long winim 230 kantri! (Jon 10:16; Apo. 28:23) Olsem wanem? Yu mekim olgeta samting yu inap mekim bilong insait long dispela wok?
^ ***bt chap. 27 “Autim Gut Tru Ol Tok”***
[Piksa long pes 214]
I STAP BILONG POL BIHAIN LONG 61 C.E.
I luk olsem long 61 C.E. samting, Pol i sanap long ai bilong Empera Niro, husat i tok Pol i no gat asua. Yumi no save tumas long ol samting Pol i mekim bihain long dispela. Sapos em i go long Spen olsem em i bin plen long mekim, ating em i go long dispela taim. (Rom 15:28) Long 95 C.E. samting, Klemen bilong Rom i tok, Pol i go “inap long arere tru bilong hap Wes.”
Long 3-pela pas Pol i bin raitim bihain long em i kamap fri—1 na 2 Timoti na Taitus—yumi kisim save olsem em i bin go long Krit, Masedonia, Nikopolis, na Troas. (1 Tim. 1:3; 2 Tim. 4:13; Tai. 1:5; 3:12) Ating ol i bin arestim em gen long Nikopolis, long kantri Grik. Maski dispela em i tru o nogat, long 65 C.E. samting, em i kalabus gen long Rom. Tasol long dispela taim, Niro i no marimari long em. Paia i kukim Rom long 64 C.E., na Tasitus, wanpela saveman bilong Rom, i tok olsem Niro i putim asua long ol Kristen na em i kirapim ol man long mekim nogut tru long ol.
Long namba 2 pas Pol i raitim long Timoti, em i tok klostu em bai i dai, na em i askim Timoti na Mak long kam hariap. Yumi ken tingim pasin bilong Luk na Onesiforus long i no pret, ol i kam long Pol bilong mekim gut bel bilong em maski dai inap painim ol. (2 Tim. 1:16, 17; 4:6-9, 11) Taim man i tokaut klia olsem em i wanpela Kristen, ol inap arestim em na givim bikpela pen long em na kilim em i dai. Bihain liklik long Pol i raitim laspela pas bilong em i go long Timoti long 65 C.E. samting, ating Pol i dai bikos em i holimpas bilip. Inap 3-pela yia bihain long dispela, ol i tok Niro i kilim i dai em yet.
[Piksa long pes 217]
AUTIM GUTNIUS “LONG OLGETA HAP BILONG GRAUN”
Long 61 C.E. samting, taim Pol i kalabus long Rom, em i tok ol i bin “autim dispela gutnius long olgeta hap bilong graun aninit long skai.” (Kol. 1:23) Wanem mining bilong dispela tok?
I luk olsem Pol i mekim dispela tok bilong makim olsem “gutnius” i go long planti hap. Olsem, Bikpela King Aleksander i bin go long Esia na i go olgeta long boda bilong India long 330 B.C.E. samting. Julius Sisar i bin go insait na daunim Briten long 55 B.C.E., na Klodius i kirap bosim hap saut bilong Briten, na long 43 C.E. em i kamap hap em Gavman Rom i bosim. Ol man i save tu long ol kantri long Is Esia, em hap we ol i wokim gutpela silk.
Olsem wanem? Ol i bin autim gutnius long Briten, Saina, na Is Esia? Ating nogat. Taim Pol i raitim pas i go long ol Kolosi, em i no winim yet mak em i bin putim long 56 C.E, olsem em i laik autim tok long Spen em ples we ol i no bin autim tok yet long en. (Rom 15:20, 23, 24) Tasol long 61 C.E. samting, tok bilong Kingdom i go long planti hap. Gutnius i bin go long ol hap we ol Juda na ol man i bin joinim lotu Juda i sindaun long en, em ol lain i bin kisim baptais long Pentikos 33 C.E., na tu, gutnius i go long ol kantri em ol aposel bilong Jisas i go long en.—Apo. 2:1, 8-11, 41, 42.
^ ***igw p. 8 Baibel i kamapim wanem bikpela tok?***
“Taim olgeta samting i stap aninit pinis long Pikinini, orait Pikinini bai putim em yet aninit long God, em Man husat i putim olgeta samting i stap aninit long Pikinini, na bai God i ken i stap het bilong olgeta samting.”
1 Korin 15:28
“Abraham wantaim pikinini bilong en [Krais] i kisim ol tok promis. . . . Sapos yupela i bilong Krais, orait yupela i pikinini bilong Abraham.”
Galesia 3:16, 29
“Wok bilong bosim ol manmeri long graun i kamap wok bilong Bikpela bilong yumi wantaim Krais bilong en. Na Bikpela bai mekim wok king inap oltaim oltaim.”
Revelesen 11:15
“Ol i tromoi dispela traipela snek i go daun, em dispela snek bilong bipo yet, ol i kolim em Devil na Satan. Em man i save giamanim olgeta manmeri bilong graun. Ol i tromoi em i go daun long graun, na ol i tromoi ol ensel bilong en i go daun wantaim em.”
Revelesen 12:9
“Em i holimpas dispela traipela snek, em dispela snek bilong bipo yet, em ol i kolim em Devil na Satan. Na ensel i pasim em long sen na em bai stap olsem inap 1,000 yia.”
Revelesen 20:2
^ ***be p. 158 Kamapim Klia Olsem Tok Inap Helpim Man***
Olsem wanem? Tok bilong yu em bilong kirapim ol brata long mekim wok autim tok na skulim ol man long gutnius? Kirapim ol long laikim na tingim tru dispela wok. Tasol taim yu mekim olsem, no ken lusim tingting olsem olgeta i no inap mekim wankain wok, olsem Baibel i soim yumi. (Mt. 13:23) Yu no ken mekim tok i kirapim ol brata long pilim olsem ol i gat asua. Hibru 10:24 i tokim yumi long “painim rot bilong kirapim ol long laikim ol arapela na mekim ol gutpela pasin long ol.” Sapos yumi kirapim ol long laikim ol narapela, orait bel bilong ol bai kirapim ol long mekim ol gutpela wok. Yumi no laik bosim ol samting ol i mekim. Yumi mas luksave olsem Jehova i laik bai yumi kirapim ol long “bilip long em na mekim ol pasin em i laikim.” (Ro. 16:26) Yumi tingim dispela samting na yumi laik strongim bilip—bilong yumi yet na bilong ol brata bilong yumi tu.


c: text/html

text:
Reunion.com > Irmalee Loggins - Kristina Looper > Petra Long - Renny Long
Classmates from Petra Long to Renny Long
Petra Long Petrina Long Peyton Long Pha Long Phaedra Long Phal Long Phala Long Phalla Long Phaly Long Pham Long Phan Long Phany Long Phat Long Phazie Long Phena Long Phi Long Phil Long Philandis Long Philip Long Phillip Long Phillis Long Philomena Long Phoebe Long Phoenix Long Phong Long Phu Long Phuc Long Phung Long Phuong Long Phylecia Long Phylicia Long Phylis Long Phyliss Long Phyllis Long Phyroum Long Pia Long Pier Luigi Long Pierce Long Pierre Long Pierrette Long Pilar Long Pin Long Ping Long Piper Long Pisey Long Pj Long Pl Long Polly Long Pollyanna Long Polo Long Pop Long Pope Long Poppy Long Porchia Long Porsha Long Porshanay Long Porter Long Portia Long Posey Long Pov Long Pratt Long Precious Long Prentice Long Prestin Long Preston Long Pretty Long Pricilla Long Primer Long Princess Long Prisca Long Priscilla Long Promise Long Purvy Long Putharavy Long Qi Long Qian Long Qin Long Qiu Long Quaid Long Quaina Long Qualeta Long Quan Long Quana Long Quang Long Quanta Long Quantina Long Quantrell Long Queen Long Queenie Long Quentin Long Quenton Long Quiana Long Quianna Long Quincy Long Quinn Long Quinnette Long Quint Long Quintasha Long Quinten Long Quintin Long Quintina Long Quinton Long Qunion Long Quyen Long Rach Long Rachael Long Racheal Long Rachel Long Rachele Long Rachell Long Rachelle Long Rachon Long Racquel Long Radar Long Radley Long Rae Long Raeann Long Raeanne Long Raechel Long Raelene Long Rafael Long Raford Long Raheeam Long Rahim Long Rahman Long Rahmel Long Rahmos Long Raigina Long Raina Long Rainer Long Rainey Long Raishawn Long Ralana Long Raleigh Long Ralph Long Ramese Long Ramey Long Rami Long Ramin Long Ramiro Long Ramon Long Ramona Long Ramonda Long Ramsey Long Rana Long Ranae Long Ranay Long Rance Long Randa Long Randal Long Randall Long Randee Long Randell Long Randi Long Randie Long Randolph Long Randy Long Randyl Long Ranee Long Ranetta Long Rani Long Rankin Long Ranny Long Rany Long Raoth Long Raphael Long Raquel Long Rashaad Long Rashad Long Rashaun Long Rashawn Long Rasheda Long Rasheedah Long Rasheema Long Rashel Long Rashid Long Rashida Long Rashidah Long Rashina Long Rashune Long Rathana Long Raul Long Rauna Long Raven Long Ravyn Long Ray Long Rayburn Long Raydean Long Raye Long Rayford Long Raylene Long Raym Long Raymie Long Raymon Long Raymond Long Raymos Long Rayna Long Raynae Long Rayne Long Raynette Long Rc Long Rea Long Reagan Long Reatha Long Reba Long Rebbecca Long Rebeca Long Rebecca Long Rebecka Long Rebekah Long Rebekka Long Rebel Long Ree Long Reece Long Reed Long Reena Long Reesa Long Refronia Long Regan Long Regena Long Regenia Long Reggie Long Regi Long Regina Long Reginald Long Regine Long Reid Long Reiko Long Reina Long Relda Long Remona Long Remy Long Ren Long Rena Long Renae Long Renata Long Renate Long Renatta Long Renda Long Rene Long Renea Long Renee Long Renee' Long Renier Long Renika Long Renita Long Renne Long Rennie Long Renny Long

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
STORI BLONG FRAN PEJ
Rod Blong Faenem Hapi Laef
“Bambae mi hapi taem mi mared mo mi gat pikinini.”
“Bambae mi hapi taem mi gat prapa haos blong mi.”
“Bambae mi hapi taem mi kasem wan gudfala wok.”
“Bambae mi hapi taem . . . ”
?YU YU stap tingting olsem? Taem yu kasem samting we yu wantem, ?yu yu rili hapi? Ating yu yu glad, be maet i blong smoltaem nomo. Samting we yumi kasem mo gudfala wok blong yumi, i no save mekem yumi hapi longtaem. Yumi mas mekem plante samting blong yumi hapi, olsem we yumi mas mekem plante samting blong bodi blong yumi i strong.
Yumi evriwan i defdefren. Samting we i mekem yu yu glad, maet i no mekem narafala i glad. Mo tu, samting we i mekem yumi glad taem yumi yangfala, maet i no mekem yumi glad taem yumi kam olfala. Ol man we oli stadi long bisnes ya, oli faenemaot se i gat fo samting we oltaem oli mekem man i glad. Hemia se: Yumi harem gud long samting we yumi gat, yumi no jalus, yumi lavem ol narafala, mo yumi wokem strong tingting blong gohed. Bambae yumi tokbaot fofala.
1. HAREM GUD LONG SAMTING WE YUMI GAT
Wan waes man we i savegud fasin blong man, i talem se: “Mane i save givhan blong mekem laef blong yu i gud.” Be hem i talem tu se: “Sipos yu laekem mane tumas, nating we mane blong yu i plante olsem wanem, be neva yu save talem se yu harem gud, mane blong yu i naf. Mo sipos yu wantem tumas blong kam rijman, neva yu save kasem ol samting we yu yu wantem. Tingting ya i blong nating nomo.” (Prija 5:10; 7:12) Tok ya we Solomon, king blong Isrel bifo, i talem, i soemaot se yumi nidim mane, be yumi no mas wantem moa oltaem, from we bambae yumi neva stop. Solomon i rij we i rij, i no sot long wan samting. Hem i ting se hemia nao rod blong mekem laef blong hem i hapi. Hem i talem se: “Olgeta samting we mi wantem, mi mi kasem. Mo mi no tanem baksaed nating long ol samting we i save mekem mi mi harem gud.”—Prija 1:13; 2:10.
Solomon i hivimap plante mane, i bildim ol bigbigfala haos, i mekem ol naes garen mo ples blong spel, mo hem i gat fulap wokman. Samting we hem i wantem, hem i kasem. ?Hem i lanem wanem? Ol samting ya oli mekem hem i glad blong smoltaem nomo. Hem i talem se: “Mi luk we ol hadwok ya blong mi i blong nating nomo.” Mo hem i gohed se: “Mi no faenem wan gud samting nating long hem.” !Solomon i no glad nating long laef blong hem! (Prija 2:11, 17, 18) Hem i faenemaot se ol samting we man i mekem blong harem gud, oli blong nating nomo, mo oli no givim glad. *
?Olsem wanem? ?Ol man blong stadi tede, oli agri wetem waes blong Solomon? Wan buk (Journal of Happiness Studies) i talem se: “Mane we man i kasem antap long samting we hem i nidim, i no mekem hem i hapi moa.” Oli faenemaot se taem yumi ronem ol sas samting be yumi fogetem God mo ol narafala samting we oli impoten, yumi lusum glad.
RUL BLONG BAEBOL: “I nogud yufala i laekem mane tumas. Sipos yufala i gat wanem samting, be yufala i mas harem gud long hem.”—Hibrus 13:5.
2. NO JALUS
Man we i jalus i “harem nogud mo i kros long narafala, from we narafala i gat samting we hem i no gat, be hem tu i wantem.” Jalus i olsem kansa, sloslo i kakae man gogo i spolem laef blong hem. ?Jalus i stat olsem wanem? ?Yumi luksave olsem wanem se yumi jalus? ?Yumi mekem wanem blong winim?
Wan buk (Encyclopedia of Social Psychology) i talem se ol man oli jalus long olgeta we oli gat sem yia, mo save blong olgeta i klosap sem mak, mo oli gat sem kaen laef. Olsem nao, wan bisnesman i jalus long wan narafala bisnesman, ating hem i no jalus long man we i aktem muvi.
Yu traem tingbaot sam haeman long Pesia bifo. Olgeta ya oli no jalus long king, be oli jalus long narafala haeman ya Daniel. !Jalus ya i kakae olgeta gogo oli mekem plan blong kilim Daniel i ded! Be plan blong olgeta i no kamtru. (Daniel 6:1-24) Buk ya we yumi jes tokbaot, i talem se: “Yumi mas luksave se jalus i wan rabis fasin we i pulum man blong mekem i nogud long narafala. Hemia nao from wanem plante man blong bifo we oli jalus, oli kilim narafala i ded.” *
Jalus i save mekem se man i no moa harem gud long ol gudfala samting long laef
?Be yu luksave olsem wanem se yu jalus? Yu save askem se: ‘?Olsem wanem sipos wan fren blong mi i kasem samting we mi mi no gat? ?Mi mi harem nogud? ?Olsem wanem sipos brata blong mi, no wan fren long skul, no wan man we i wok wetem mi, i traehad from wan gudfala samting be i no kasem? ?Mi mi glad?’ Sipos yu ansa se ‘yes’ long ol kwestin ya, hemia i soemaot se yu yu jalus. (Jenesis 26:12-14) Buk ya i talem tu, se: “Jalus i save mekem se man i no moa harem gud long ol gudfala samting long laef, mo i no moa talem tangkiu from ol nambawan presen we hem i gat. . . . Man olsem i no hapi.”
Sipos yumi no tinghae long yumi be yumi mekem tingting blong yumi i stap daon, yumi save blokem jalus. Bambae yumi luksave ol gudfala fasin blong narafala mo yumi tinghevi long olgeta. Baebol i talem se: “I nogud wan long yufala i tok flas, no i mekem wan samting blong leftemap hem nomo. Yufala i mas mekem tingting blong yufala i stap daon, mo yufala i mas luk ol narafala man olsem we oli gud moa long yufala.” (Filipae 2:3) Taem yumi folem advaes ya, yumi soemaot se yumi lavem narafala. !Hemia nao wan fasin we yumi nidim blong yumi save gat wan hapi laef!
RUL BLONG BAEBOL: ‘I nogud yumi stap praod, no yumi stap mekem yumi kros long yumi, no yumi jalus long yumi.’—Galesia 5:26.
3. LAVEM OL NARAFALA
Wan buk (Social Psychology) i talem se: “Ol samting olsem wok, mane, ples we yumi laef long hem, mo helt, i save mekem yumi harem gud. Be samting we i gat moa paoa blong mekem yumi hapi, hemia taem yumi fren gud wetem ol narafala.” Blong talem stret, sipos yumi wantem hapi, yumi mas gat ol fren we yumi lavem olgeta mo olgeta oli lavem yumi. Wan man we i raetem Baebol i talem se: “Sipos mi . . . no lavem man, bambae mi olsem samting nating.”—1 Korin 13:2.
Yumi no mas ting se i let tumas blong lanem blong lavem narafala. Yu traem tingbaot Vanessa, we papa blong hem i wan alkolik, mo i stap mekem nogud long hem. Ale, taem hem i gat 14 yia, hem i ronwe long haos, nao i go stap wetem ol defdefren famle we gavman i jusum. Afta, hem i go stap long wan bigfala spesel haos blong ol pikinini we oli ronwe. Ples ya i nogud we i nogud, mo hem i prea strong long God blong i givhan long hem. Maet God i ansa long prea blong hem, from we afta, hem i go stap wetem wan famle we i folem tok ya blong Baebol, se ‘tingting blong yumi i mas longfala, mo yumi mas gat sore long man.’ (1 Korin 13:4) Vanessa tu i stadi long Baebol, mo samting we hem i lanem, wetem kampani blong gudfala famle ya, i givhan long hem blong i harem gud, nao tingting blong hem i kam gud bakegen. Hem i talem se: “Long skul, fastaem ol mak blong mi oli nogud olgeta, be naoia mi stap kasem ol gudfala mak, olsem A mo B.”
Naoia Vanessa i mared mo i gat tu gel blong hem. Hem i hapi, be samtaem hem i harem nogud yet from ol samting we i hapen long laef blong hem bifo.
RUL BLONG BAEBOL: ‘Yufala i mas lavem ol man, from we fasin ya i save joenemgud olgeta samting, blong oli kam wan.’—Kolosi 3:14.
4. WOKEM STRONG TINGTING BLONG GOHED
Yumi evriwan i gat prapa trabol blong yumi. Olsem Baebol i talem, i gat “taem blong man i harem nogud” mo “taem blong man i krae.” (Prija 3:4) Be strong tingting blong gohed i save givhan long yumi blong yumi winim ol hadtaem, mo blong yumi holem stret tingting taem yumi kasem trabol. Yu traem tingbaot Carol mo Mildred.
Carol i gat wan sik long bigfala bun long baksaed blong hem, wetem sik blong suga, mo wan sik we i mekem se hem i no save slip gud, mo i gat wan sik blong ae tu, we i mekem se klosap hem i blaen long wan saed ae blong hem. Hem i talem se: “Taem tingting blong mi i foldaon, mi traehad blong jenisim tingting ya kwiktaem. Fastaem mi sore long mi wan. Be afta, mi no moa tingbaot ol trabol blong mi. Mi talem tangkiu long God from samting we mi mi naf blong mekem yet, antap moa, samting we mi save mekem blong givhan long ol narafala.”
Mildred tu i gat plante sik, olsem kansa blong titi, mo sik blong suga, mo ol joen oli soa. Be hem i olsem Carol, hem i no tingting tumas long ol trabol blong hem. Hem i talem se: “Mi traehad blong soemaot se mi lavem narafala, mo mi leftemap tingting blong olgeta taem oli sik. Samting ya i givhan long mi bakegen. Taem mi givhan long narafala, mi mi no moa tingbaot trabol blong mi.”
Tufala woman ya i wantem kasem gudfala tritmen long dokta. Be tufala i no tingting tumas long sik blong tufala. Tufala i traehad blong holem gudfala tingting oltaem, mo blong yusum gud taem blong tufala. Samting ya i mekem se tufala i glad tumas, mo i no gat man i save tekemaot glad ya. Ol narafala oli lavem tufala, mo tufala i soemaot nambawan eksampol long olgeta we oli stap kasem ol defdefren trabol.
RUL BLONG BAEBOL: ‘Taem ol samting oli kam blong traem bilif blong man, be hem i stanap strong, hem i save harem gud, from we God bambae i givim laef ya we hem i promes finis blong givim long olgeta we oli lavem hem.’—Jemes 1:12.
Ol man we oli folem waes tok blong Baebol, ‘oli glad oltaem nomo, mo waes tok ya bambae i mekem olgeta oli gat laef.’ (Ol Proveb 3:13-18) I gud yu traem faenemaot samting ya, yu wan. Yu traem mekem ol waes tok blong Baebol i wok long laef blong yu. God ya we i Stamba blong Baebol, “hem i stap harem gud oltaem,” mo hem i wantem we yu tu yu harem gud.—1 Timoti 1:11.
^ par. 11 Stori blong Solomon i stap long Prija 2:1-11.
^ par. 17 Samting ya i hapen long taem blong Jisas Kraes. Mak 15:10 i talem se ol jif pris oli putum Jisas long han blong ol man we oli kilim hem i ded, “from jalus nomo.”


text:
God i mekim kontrak wantaim ol Israel
long maunten Sainai
Sapta 19
(Sapta 19-31)
Ol Israel i kam i stap long maunten Sainai
1-2 Ol Israel i lusim Refidim na wokabaut i go, na long de namba wan bilong namba 3 mun bihain long taim ol i bin lusim Isip, ol i go kamap long ples drai bilong Sainai. Na ol i wokim kem klostu long maunten Sainai.
3
Moses i go antap long dispela maunten bilong toktok wantaim God. Orait Bikpela i stap long maunten na i singaut long Moses na i tokim em long givim sampela tok long ol Israel, em ol lain tumbuna bilong Jekop. 4
Bikpela i tok olsem, “Yupela i lukim pinis ol samting mi bin mekim long ol Isip. Na yupela i lukim mi bin karim yupela, olsem tarangau i karim nupela pikinini long wing bilong en. Na mi bringim yupela i kam long dispela ples, na nau yupela i stap wantaim mi. 5
Sapos
nau yupela i holim strong kontrak bilong mi na bihainim tok bilong mi, orait bai yupela i kamap lain manmeri bilong mi. Olgeta graun na olgeta manmeri i bilong mi, tasol mi bai makim yupela i stap lain manmeri bilong mi stret. 6
Na
bai yupela i stap lain manmeri i save mekim wok bilong mi olsem ol pris. Na bai yupela i stap ol manmeri tru bilong mi.” Bikpela i tokim Moses long givim ol dispela tok long ol manmeri.
7 Orait Moses i lusim maunten na i go bungim ol lida bilong ol Israel na em i tokim ol long olgeta samting olsem Bikpela i bin tokim em. 8 Na olgeta manmeri i tok, “Mipela bai mekim olgeta samting olsem Bikpela i bin tok.” Orait na Moses i go tokim Bikpela long tok bilong ol manmeri. 9 Na Bikpela i tokim Moses olsem, “Harim, bai mi stap long bikpela klaut na bai mi kam long yu, na ol manmeri i ken harim mi toktok wantaim yu na oltaim ol i ken bilipim tok bilong yu.”
Na Moses i tokim Bikpela long tok ol manmeri i bin mekim. 10
Orait Bikpela i tokim Moses, “Yu go tokim ol manmeri, nau na tumora ol i mas stretim tingting na pasin bilong ol na wasim klos, na ol i ken redi long lotuim mi. 11
Ol i mas redi pinis long haptumora. Long dispela de bai mi kam daun na mi stap long maunten Sainai na ol manmeri i ken lukim mi. 12
Yu
mas putim mak i raunim maunten na ol manmeri i no ken i go insait long dispela mak. Na tokim ol bai ol i mas lukaut gut bai ol i no kalapim mak i go insait na go antap long maunten. Na ol i no ken i go klostu long maunten. Sapos wanpela man i kalapim mak, ol i mas kilim em i dai. 13
Tasol ol i no ken putim han long em bilong kilim em i dai. Nogat. Ol i mas tromoi ston na kilim em o sutim em long spia. Sapos wanpela man o wanpela abus i kalapim mak, orait yupela i mas kilim em long dispela pasin. I gat wanpela taim tasol yupela i mas i go antap long maunten. Long taim yupela i harim biugel i krai, orait yupela i mas i go.”
14 Orait Moses i lusim maunten na i go daun na tokim ol manmeri long ol i mas redi long mekim lotu. Ol i bihainim tok bilong en na ol i wasim klos bilong ol. 15 Na Moses i tokim ol olsem, “Yupela i mas redi long haptumora. Na nau i go inap long haptumora, yupela i no ken slip wantaim ol meri.”
16
Long
moningtaim bilong dispela de namba 3, bikpela klaut i kamap long maunten, na klaut i pairap na lait bilong klaut i sut i go nabaut, na wanpela biugel i krai bikpela moa. Na olgeta manmeri long kem i pret nogut tru na skin bilong ol i guria. 17
Na Moses i bringim ol i go ausait long kem na ol i go sanap long arere bilong maunten, bilong bung wantaim God. 18
Orait Bikpela i stap insait long paia na i kam daun na i stap long maunten Sainai, na bikpela smok i karamapim maunten olgeta. Smok i go antap olsem smok bilong bikpela paia tru, na bikpela guria i kamap long maunten. 19
Na krai bilong biugel i kamap bikpela moa. Na Moses i tok long God na God i mekim klaut i pairap na Moses i harim maus bilong God i bekim tok long em. 20
Na Bikpela i kam daun na i stap long het bilong maunten Sainai na em i singautim Moses bai em i kam antap. Orait Moses i go antap. 21
Na Bikpela i tokim em, “Yu go daun na givim strongpela tok long olgeta manmeri, bai ol i no ken kalapim mak na kam lukim mi. Sapos ol i kalapim mak, orait bai planti man i dai. 22
Na ol pris i save kam klostu long mi, ol tu i mas stretim pasin bilong ol na bai ol i kamap klin long ai bilong mi. Sapos nogat, bai mi mekim save long ol.”
23 Na Moses i tokim Bikpela olsem, “Ol manmeri i no inap i kam antap, long wanem, yu yet yu bin givim strongpela tok long mipela. Na mipela i putim mak i raunim arere bilong maunten, na mipela i tok pinis olsem, dispela maunten i tambu.” 24 Orait Bikpela i bekim tok long em olsem, “I orait, yu go daun na kisim Aron i kam antap wantaim yu. Tasol ol pris na ol manmeri i no ken kalapim mak na kam long mi antap long maunten. Sapos ol i mekim olsem, bai mi mekim save long ol.” 25 Moses i harim dispela tok na em i go daun long ol manmeri na autim olgeta tok Bikpela i bin givim em.


text:
Sapta 2
1
Bikpela I Gat Olgeta Strong i tokim ol pris olsem, 2
“Mi gat wanpela strongpela tok bilong givim long yupela. Yupela i mas litimapim nem bilong mi long olgeta wok yupela i save mekim. Sapos yupela i no harim tok bilong mi, na yupela i bikhet tasol, orait mi tok strong olsem yupela bai i bagarap. Bai mi bagarapim ol gutpela kaikai samting yupela i save kisim long wok bilong yupela. Tasol yupela i ting mi toktok nating na yupela i no bihainim tok bilong mi. Olsem na mi bagarapim yupela pinis. 3
Bai mi mekim save long ol pikinini bilong yupela, na bai mi kisim pekpek bilong ol abus bilong ofa na rapim long pes bilong yupela. Na ol bai i rausim yupela i go i stap long ples ol i save tromoi ol bel bilong abus long en. 4
Mi
mekim olsem na bai yupela i save olsem mi yet mi bin givim dispela strongpela tok long yupela. Yupela i mas bihainim tok bilong mi na yupela i no ken brukim dispela kontrak mi bin mekim wantaim yupela ol pris, yupela ol lain tumbuna bilong Livai. Mi Bikpela I Gat Olgeta Strong, mi tok pinis.
5
“Long
dispela kontrak bilong mi, mi bin promis long larim ol pris i stap longpela taim long graun, na mi bin promis long givim gutpela sindaun long ol. Na mi bin mekim olsem long ol, bai ol i ken litimapim nem bilong mi. Pastaim ol i bin litimapim nem bilong mi na i stap aninit long mi. 6
Ol
i bin skulim ol manmeri long ol pasin i stret. Ol i no skulim ol long pasin nogut. Na ol i bin sindaun gut wantaim mi. Ol i bihainim ol gutpela pasin tasol, na ol i bin helpim planti arapela manmeri bai ol i ken givim baksait long pasin nogut. 7
Em i wok bilong ol pris, long skulim ol manmeri long save gut long mi. Ol manmeri i mas go long ol pris bilong painimaut laik bilong mi, long wanem, ol pris i man bilong autim tok bilong mi Bikpela I Gat Olgeta Strong.
8 “Tasol yupela ol pris i lusim pinis stretpela rot bilong mi. Kain kain skul bilong yupela i pulim pinis planti manmeri na ol i mekim olkain pasin i no stret. Tru tumas, yupela i brukim pinis dispela kontrak mi bin mekim wantaim yupela ol Livai. 9 Yupela i no save bihainim tok bilong mi. Na taim yupela i laik skulim ol manmeri long tok bilong mi, yupela i save grisim sampela manmeri na krosim sampela. Olsem na bai mi mekim ol Israel i givim baksait long yupela.”
Ol Israel i lusim God
10 Yumi olgeta i gat wanpela papa tasol. Em God wanpela tasol na em i bin wokim yumi. Orait olsem wanem na yumi save brukim ol promis yumi bin mekim long ol wantok bilong yumi? Na olsem wanem yumi no save bihainim dispela kontrak God i bin mekim wantaim ol tumbuna bilong yumi? 11 Bipo ol Juda na Israel i promis long God long ol bai i bihainim tok bilong em. Tasol ol i brukim pinis dispela promis, na ol i bin mekim wanpela samting nogut tru. Ol man i maritim pinis ol meri bilong ol arapela lain, em ol lain i save lotu long ol giaman god. Na long dispela pasin ol i mekim haus bilong Bikpela i kamap doti tru. 12 Mi laik bai Bikpela i ken pinisim tru ol man i bin mekim dispela pasin, bai ol i no ken i stap moa long lain bilong yumi Israel. Na bai ol i no ken bringim ol ofa i go long Bikpela I Gat Olgeta Strong.
13
Na mi tokim yupela long narapela samting nogut yupela i save mekim. Bikpela i no save kisim moa ol ofa yupela i bringim i go long em. Olsem na yupela i save krai na singaut nogut na wara bilong ai bilong yupela i kapsait antap long alta bilong Bikpela. 14
Na bihain yupela i save askim God olsem, “Bilong wanem yu no save kisim ol ofa bilong mipela?” As bilong dispela i olsem. Bikpela i save, yupela i brukim promis yupela i bin mekim long ol meri yupela i bin maritim taim yupela i yangpela yet. Ol meri i poroman bilong yupela na yupela i bin promis long ai bilong God bai yupela i no ken lusim ol. Tasol yupela i brukim dispela promis. 15
God i bin mekim yupela man na meri i marit i kamap wanpela tru long bodi na long tingting. Wanem as bilong dispela pasin God i mekim? Em i olsem. Bai yumi karim ol pikinini na ol i ken kamap lain tru bilong God.*
Orait na yupela i mas lukaut gut bai yupela i no brukim promis yupela i bin mekim wantaim ol meri bilong yupela taim yupela i marit. 16
God, Bikpela bilong yumi Israel, em i tok olsem, “Mi no laikim tru pasin bilong brukim marit. Mi no laik bai wanpela bilong yupela i bihainim pasin bilong mekim nogut long ol arapela. Yupela i mas lukaut gut long laip bilong yupela, na no ken tru mekim pasin bilong trikim na giamanim ol arapela.†
De bilong Bikpela i kamap klostu
17 Yupela i bin mekim planti kain kain tok na Bikpela i les pinis long dispela toktok bilong yupela. Tasol yupela i save askim olsem, “Mipela i mekim wanem tok na Bikpela i les long mipela?” Yupela i save tok olsem, “Bikpela i ting ol man bilong mekim rong ol i gutpela man, na em i save laikim ol.” Na yupela i save toktok nabaut olsem, “Ol i tok, God i save mekim stretpela pasin. Tasol mipela i no lukim em i mekim dispela kain pasin.” Olsem na em i les tru long tok bilong yupela.


text:
Devit i raitim dispela song. Man i bosim musik i mas tokim ol man long paitim ol gita samting long pasin namba 8.
Devit i bel hevi long pasin wanpela man bilong lain Benjamin, nem bilong en Kus, i mekim long em, olsem na em i singim dispela beten long Bikpela.
Devit i raitim dispela song. Man i bosim musik i mas tokim ol man long paitim kain gita bilong taun Get.
Devit i raitim dispela song. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim Almut Laben.
Devit i raitim dispela song. Man i bosim musik i mas tokim ol man long pilai musik long pasin namba 8.
Devit, wokman bilong Bikpela, em i raitim dispela song. Em i song bilong man i bosim musik. Devit i singim dispela song long Bikpela long de Bikpela i kisim bek Devit long han bilong Sol na long han bilong olgeta arapela birua bilong en.
Devit i raitim dispela song. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim, “Dia meri bilong moning.”
Devit i stap wantaim Abimelek, na em i giaman olsem em i longlong man na Abimelek i rausim em. Taim Devit i go pinis, em i raitim dispela song.
Dispela song em kain song ol i kolim Mas-kil, bilong ol lain Kora. Em i song bilong man i bosim musik.
Dispela song em kain song ol i kolim Maskil, bilong ol lain Kora. Em i song bilong man i bosim musik.
Dispela song em kain song ol i kolim Maskil, bilong ol lain Kora. Em i song bilong man i laikim meri. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim “Naispela plaua.”
Dispela song em song bilong ol lain Kora. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim “Yangpela meri.”
Devit i bin mekim trabel long Batseba, na bihain profet Natan i kam sutim tok long em. Na Devit i tingting long sin bilong en na i raitim dispela song. Em i song bilong man i bosim musik.
Devit i raitim dispela song, em kain song ol i kolim Maskil. Devit i raitim dispela song long taim Doek bilong kantri Idom i go long Sol na i tokim em olsem, “Devit i go long haus bilong Ahimelek.”
Devit i raitim dispela song, em kain song ol i kolim Maskil. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim Mahalat.
Devit i raitim dispela song, em kain song ol i kolim Maskil. Devit i raitim dispela song long taim ol man bilong Sif i go tokim Sol long Devit i hait i stap namel long ol. Man i bosim musik i mas tokim ol man long paitim ol gita samting.
Devit i raitim dispela song, em kain song ol i kolim Maskil. Man i bosim musik i mas tokim ol man long paitim ol gita samting.
Devit i raitim dispela song, em kain song ol i kolim Miktam. Devit i raitim dispela song long taim ol Filistia i bin holimpas em long taun Get. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim, “Pisin i stap long ol longwe diwai.”
Devit i raitim dispela song, em kain song ol i kolim Miktam. Devit i raitim dispela song long taim em i ranawe long King Sol na i go hait i stap long hul bilong ston. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim, “No ken bagarapim.”
Devit i raitim dispela song, em kain song ol i kolim Miktam. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim, “No ken bagarapim.”
Devit i raitim dispela song, em kain song ol i kolim Miktam. Devit i raitim dispela song long taim King Sol i salim ol man i go was long haus bilong Devit, bai ol i ken holimpas em na kilim em i dai. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim, “No ken bagarapim.”
Devit i raitim dispela song, em kain song ol i kolim Miktam. Dispela song em i bilong givim skul long yumi. Devit i raitim dispela song long taim em i pait long ol Siria bilong graun Mesopotemia na kantri Soba na Joap i kam bek na i kilim i dai 12,000 man bilong kantri Idom long Ples Daun I Gat Planti Sol. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim, “Naispela plaua bilong kontrak.”
Devit i raitim dispela song. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim Jedutun.
Devit i raitim dispela song. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim “Naispela plaua.”
Devit i raitim dispela song, bilong mekim God i tingim ol hevi bilong en. Em i song bilong man i bosim musik.
Asap i raitim dispela song, em song bilong lotu. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim, “No ken bagarapim.”
Asap i raitim dispela song, em song bilong lotu. Man i bosim musik i mas tokim ol man long paitim ol gita samting.
Asap i raitim dispela song. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim Jedutun.
Asap i raitim dispela song. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim, “Ol naispela plaua bilong kontrak.”
Asap i raitim dispela song. Man i bosim musik i mas tokim ol man long paitim kain gita bilong taun Get.
Dispela song em song bilong ol lain Kora. Man i bosim musik i mas tokim ol man long paitim kain gita bilong taun Get.
Heman bilong lain Sera i raitim dispela song, em kain song ol i kolim Maskil. Em i song bilong lotu bilong ol lain Kora. Man i bosim musik i mas tokim ol man long singim song long nek ol i kolim Mahalat Leanot.
Dispela song em beten bilong man i karim bikpela hevi na strong bilong en i pinis olgeta, na em i laik tokim Bikpela long olgeta wari bilong en.
Devit i raitim dispela song, em kain song ol i kolim Maskil. Devit i stap long hul bilong ston na em i raitim dispela beten.


text:
Sapta 2
Ol man nogut i paulim tingting bilong ol Kristen
1
Tru,
sampela giaman profet i bin kirap namel long ol Israel. Olsem tasol sampela man bai i kirap namel long yupela tu na giaman long skulim ol manmeri long ol samting bilong God. Bai ol i hait na kamapim ol kain kain tok giaman namel long yupela, em ol tok bilong bagarapim bilip bilong yupela. Bikpela i bin baim bek ol, tasol ol bai i givim baksait long Bikpela tu. Ol bai i mekim olsem na kwiktaim ol yet bai i bagarap. 2
Tasol planti man bai i bihainim ol kain kain pasin nogut bilong ol. Na dispela bai i mekim ol man nabaut i tok nogut long Rot bilong pasin i tru. 3
Ol
dispela man ol i man bilong mangal tru, olsem na ol bai i mekim planti tok giaman bilong pulim mani samting bilong yupela. Tasol bipo tru God i makim de bilong kotim ol na em i tok long ol bai i lus. Na dispela bagarap i laik kamap long ol, em i no slip. Nogat. Em i wet i stap.
4
Yupela
save, bipo sampela ensel i bin mekim sin, na God i no larim ol. Nogat. Em i kalabusim ol i stap long hel, long dispela hul i tudak nogut tru. Na ol i kalabus i stap yet na wetim De bilong bikpela kot bilong God. 5
Ol
manmeri bilong bipo tu, ol i bin givim baksait long God, na em i no larim ol. Nogat. Em i mekim bikpela tait i kamap long ol, na ol i lus. Tasol Noa em i man bilong tokaut long stretpela pasin. Na God i lukautim em wantaim 7-pela manmeri, na ol i stap gut. 6
God
i bin tok long Sodom wantaim Gomora tu i mas bagarap. Na God i kukim dispela tupela bikpela taun long paia, na sit bilong paia tasol i stap. Em i mekim save long tupela taun na tupela i bagarap olgeta. Olsem na bihain, ol man i givim baksait long God, ol i ken tingim dispela samting i bin kamap long Sodom na Gomora, na ol bai i save long samting i mas kamap long ol tu. 7
Tasol
dispela stretpela man Lot i bin i stap long Sodom, na em i lukim ol kain kain pasin pamuk samting bilong ol dispela man nogut na em i bel hevi tru. Na God i kisim bek Lot, na em i no bagarap. 8
Yes, dispela stretpela man em i stap namel long ol Sodom, na em i lukim pasin nogut bilong ol, na long olgeta de em i harim tok nogut bilong ol. Bel bilong en i stap stret, na em i kirap nogut na bel bilong en i pen tru long pasin bilong sakim lo ol i mekim. 9
Orait
yumi tingting long ol dispela samting Bikpela i bin mekim, na yumi save, sapos traim i kamap long ol man i bihainim God, orait Bikpela i save long rot bilong kisim bek ol long dispela traim. Na Bikpela i save pinis long pasin bilong ol man nogut, na em i save long rot bilong bekim pe nogut long ol, i go inap long De bilong bikpela kot bilong God. 10
Sampela
man bai i kisim pe nogut moa yet. Em ol man i save bel kirap long mekim ol pasin pamuk i doti tru, na ol i save ting tok bilong Bikpela em i samting nating.
Ol dispela man nogut i bin kirap namel long yupela, ol i man bilong bikhet na ol i save bihainim laik bilong ol tasol. Olsem na ol i no pret liklik long tok nogut long ol nambawan ensel bilong heven. 11
Ol
ensel i winim tru ol dispela man, na ol i gat bikpela strong moa. Tasol ol i no save tok nogut long ol na kotim ol long ai bilong Bikpela.
12
Ol
dispela man ol i olsem ol abus i no gat tingting, na ol i save bihainim ol laik bilong bodi tasol. Ol i olsem ol wel abus i bin kamap long graun, bilong ol man i ken holimpas ol na kilim ol i dai tasol. Samting ol i no save long en, em ol i wok long tok nogut long en. Ol bai i bagarap long wankain pasin olsem ol wel abus i save bagarap. 13
Ol
i bin mekim ol kain kain pasin nogut, na bai ol arapela man i bekim pasin nogut long ol. Ol i ting pasin bilong kaikai na dring planti long san, em i pasin bilong amamas tru. Ol i save kaikai wantaim yupela, na ol i mekim yupela yet i kamap doti na ol i bagarapim nem bilong yupela. Tasol ol i save amamas long pasin giaman ol i mekim. 14
Oltaim ol i save aigris long ol meri na tingting long mekim pasin pamuk. Ol i no inap pinisim laik bilong ol long mekim sin. Ol i save grisim ol man bilip bilong ol i no strong, na pulim ol long mekim sin. Ol i skul pinis long pasin bilong mangalim ol samting bilong ol arapela man. Olsem na God bai i bagarapim ol tru. 15
Ol
i bin givim baksait long stretpela rot, na ol i go longlong nabaut. Ol i bin bihainim rot bilong Balam, pikinini bilong Beor. Em i bin mekim sin na em i bin laikim tumas long kisim pe i kamap long dispela pasin nogut bilong en. 16
Ol donki i no save toktok, tasol wanpela donki i mekim toktok olsem man, na em i krosim Balam long pasin nogut bilong em. Na long dispela pasin, donki i mekim dispela profet i lusim dispela longlong pasin em i bin ting long mekim.
17
Ol
dispela man i olsem ol hul wara i drai pinis. Na ol i olsem ol klaut, bikpela win i save sakim ol i go nabaut. God i redim pinis ples tudak tru i blak nogut tru, na ol bai i go i stap long en. 18
Ol
dispela man i save bikmaus na hambak nating long rabis tok bilong ol. Ol i save grisim ol man na mekim ol i bel kirap long mekim pasin pamuk na ol kain kain pasin nogut bilong bodi. Na long dispela pasin ol i wok long pulim dispela ol man nau tasol ol i lusim pasin nogut bilong ol haiden, na ol i go bihainim ol dispela man nogut. 19
Ol
dispela man nogut i save tok, “Sapos yupela i bihainim mipela, yupela bai i stap fri, na yupela i ken mekim olgeta samting long laik bilong yupela.” Tasol ol yet i stap olsem ol wokboi nating bilong pasin bilong bagarap, long wanem, sapos wanpela man i larim wanpela samting i bosim em, dispela man i stap olsem wokboi nating bilong dispela samting. 20
Tru,
ol i bin kisim save long Jisas Krais, em i Bikpela bilong yumi na Man bilong kisim bek yumi. Na dispela save i bin helpim ol long abrusim olgeta pasin doti i stap long graun. Tasol sapos ol i pas gen long dispela kain pasin na em i kalabusim ol, orait ol bai i stap nogut tru. Pastaim ol i bin i stap nogut, tasol sapos ol dispela pasin doti i kalabusim ol gen, orait ol bai i stap nogut moa moa yet. 21
Mobeta
ol i no bin kisim save long Rot bilong stretpela pasin. Long wanem, nau ol i save long dispela Rot, na ol i bin kisim lo bilong God yet, tasol ol i givim baksait pinis long en. 22
Dispela
samting i kamap long ol, em i olsem wanpela trupela tok i tok olsem, “Dok i traut pinis na i go bek na kaikai traut bilong en.” Na narapela tok tu i olsem, “Pik i waswas pinis long wara, tasol em i go tantanim nabaut long graun malumalum.”