text:
Efesus 3:1-13.
Yumi skelim Efesus 3:1-13 pinis na yumi bin kisim save long Pol yet – em i wanem kain man – em i wanem kain wokman bilong God.
Tasol Pol i no mekim dispela toktok long Efesus 3:1-13 bai yumi ken i save long em tasol. Nogat. Yumi ken i save long em, tasol em i mekim dispela toktok bilong soim yumi narapela samting – samting i bikpela samting stret – samting i as bilong plen na wok bilong God long hia long dispela graun.
Nau bai yumi skelim Efesus 3:1-13 gen na yumi kisim save long dispela bikpela samting Pol i tokaut long en. Dispela tok bilong Pol i ken i skulim yumi long 3-pela samting…
1. Sios em i as bilong plen bilong God.
Lukim na ritim lain 2-10, na lukluk gut long lain 11.
Long lain 2-10 Pol em i tok olsem, wanpela samting i hait pastaim, tasol nau Holi Spirit bilong God i putim dispela hait samting long ples klia long ol aposel na long ol profet. Ol narapela jeneresen bipo ol i no klia gut long dispela samting. Tasol nau Holi Spirit i putim dispela hait samting long ples klia na yumi olgeta yumi ken i save long em.
Na dispela tok hait em i wanem samting? Lukim lain 6. Ol wanwan Jentail manmeri na ol wanwan Israel manmeri bai i stap long wanpela bodi – Pol i minim wanpela nupela komyuniti – em i tok long sios – ol wanwan Jentail manmeri na ol wanwan Israel manmeri bai i stap long sios (wanpela bodi) na tupela wantaim bai kisim olgeta samting God i bin promisim.
Na God i bin promisim wanem samting? God i bin promisim olgeta blesim bilong heven (lukim Efesus 1:3). Olsem na, em i no ol Israel manmeri tasol bai kisim. Nogat. Ol wanwan Jentail manmeri i pas long Krais wantaim ol wanwan Israel manmeri i pas long Krais – tupela wantaim bai pas long Krais na kisim olgeta blesim bilong heven.
Long lain 7-10 Pol em i stori olsem, “God i bin makim mi na mekim mi kamap wokman bilong autim dispela tok hait – dispela gutnius – long olgeta manmeri.”
Orait, nau lukim lain 11. Pol i tok olsem, “Ol dispela samting em i plen bilong God bilong oltaim oltaim, na long wok bilong Krais Jisas, BIKPELA bilong yumi, God i kamapim pinis plen bilong Em.”
Ol dispela samting – dispela tok i makim ol dispela samting we God i pasim ol wanwan manmeri wantaim long wanpela nupela sios komyuniti femili bilong God – ol dispela samting em i plen bilong God bilong oltaim oltaim. God Em i gat wanpela plen bilong Em tasol – Em i bosim na kontrolim na wokim olgeta samting bilong kamapim sios femili bilong Em. Sios femili tasol em i as bilong plen bilong God.
Na sios em i wanem samting? Sios em i manmeri God i bin makim na pasim long Krais, na Krais i bin mekim wok bilong mekim ol i kamap holi na i no gat asua long ai bilong God. Sios em i manmeri God i bin adoptim na mekim ol i kamap femili bilong Em. Sios em i manmeri Holi Spirit i bin mekim wok long laip bilong ol na Em i opim ai na ia na bel bilong ol na ol i luksave long wok Krais i bin mekim bilong ol, na ol i harim tok Krais i tokim ol, na ol i tanim bel na bilipim na trastim feitful wok bilong Krais na ol i stap aninit tru long Krais. Ol dispela kain manmeri ol i sios bilong God. (Lukim Efesus sapta 1.)
Em olsem na taim ol dispela kain manmeri long taun Efesus i pas wantaim, orait ol i sios bilong God. Na taim ol dispela kain manmeri long wanpela taun bilong P.N.G. i pas wantaim, orait ol i sios bilong God. Na taim ol dispela kain manmeri long wanpela viles long P.N.G. i pas wantaim, orait ol i sios bilong God.
Na bihain, God bai kisim ol dispela wanwan sios Em i bin kamapim na Em bai pasim ol long wanpela bikpela sios long heven, na olgeta bai pas i go i go i go olgeta oltaim oltaim. (Lukim Efesus 1:9-10.)
Dispela em i plen bilong God bilong oltaim oltaim. God i laik pasim ol manmeri Em i bin kisim bek – Em i laik pasim ol long wanwan sios femili komyuniti, na bihain Em bai pasim ol wanwan sios long wanpela bikpela sios femili komyuniti long heven, na olgeta manmeri bilong Em bai pas olgeta i go i go i go olgeta oltaim oltaim aninit long Jisas, Hetman bilong sios.
Em olsem na, sios femili em i no samting nating. Sios komyuniti em i no samting nating. Hau yumi save sindaun wantaim insait long sios em i no samting nating – hau yumi pas wantaim insait long sios em i no samting nating. Pasin sios i mekim em i no samting nating.
Planti manmeri ol i tingim lotu tasol – ol i tingting long mekim lotu pasin na ol i no kea hau ol manmeri bilong sios femili i sindaun wantaim – ol i no kea hau ol manmeri bilong sios komyuniti i pas wantaim. Tasol, hau yumi i bilipim na trastim God long kisim bek yumi long feitful wok bilong Jisas long diwai kros i pas wantaim em i no liklik samting. Nogat. Em i bikpela samting tru bikos God i wok long pasim yumi wantaim. Dispela em i as bilong plen bilong Em.
Yumi mas save olsem, yumi i bilipim na trastim feitful wok bilong Jisas na yumi pas wantaim, orait God Em i no tingim dispela sios femili em i samting nating. Nogat tru. God i no tingim dispela samting em i liklik samting. God i no tingim bung bilong yumi em i pipia samting. Nogat tru. Em i bin mekim bikpela wok bilong kamapim dispela sios femili komyuniti bilong Em.
Na bihain Em bai pasim yumi wantaim ol narapela sios femili i pas long Jisas na i bilipim na trastim God long kisim bek ol long feitful wok bilong Jisas na Em bai kamapim wanpela bikpela sios femili long heven we olgeta bai lukim olgeta samting Em i bin promisim, na bai olgeta i sindaun long olgeta gutpela samting wantaim God na wantaim Jisas, Hetman bilong yumi.
Tru, yumi no save paitim gita na kamapim ol program insait long sios bilong mekim yumi amamas. Tasol, yumi no westim taim bilong yumi. Na yumi no samting nating. Nogat. God i gat wanpela plen tasol, na Em i bihainim dispela bikpela plen bilong Em na Em i kamapim olgeta sios i bilipim na trastim feitful wok bilong Jisas tasol.
Olsem na, yumi pas wantaim! Dispela em i plen bilong God, bai yumi pas wantaim.
2. Sios em i as bilong wok bilong Krais.
Lukim na ritim lain 6-7 na lain 8-11.
Taim aposel Pol em i tokaut long plen bilong God bilong sios femili bilong God, orait em i tokaut long wok bilong Jisas wantaim. Long wanem, dispela tupela samting i pas wantaim na i stap wanpela samting.
Pol i no paul long pasim dispela tupela samting na mekim tupela i stap wanpela. Long wanem? Yu save, God i bin makim na pasim ol manmeri bilong Em long Jisas na Jisas i bin mekim wok bilong mekim ol i kamap holi na i no gat asua. Em olsem na, God Em i adoptim ol na mekim ol i kamap femili bilong Em. God i save pasim ol dispela manmeri long wanpela nupela komyuniti na dispela nupela komyuniti em i sios. Wok bilong Jisas i kamapim sios femili bilong God.
Em olsem na, yumi ken i klia olsem, as bilong wok bilong Krais em bilong kamapim sios bilong God. Krais i no mekim wok bai God i kisim bek ol wanwan manmeri na ol i stap wanpis tasol. Nogat. Krais i mekim wok na God i kisim bek ol wanwan manmeri bilong pasim ol long sios na ol i stap wanpela nupela komyuniti bilong Em.
Ating, sampela manmeri i save kisim rong tingting long wok bilong Krais na ol i kisim rong tingting long sios femili. Sampela manmeri tingim olsem, “Mi yet mi ken i bilipim na trastim Jisas na mi ken i bihainim Jisas, tasol mi no inap pas tumas long sios. Bai mi stap long laik bilong mi.”
Dispela kain tingting i no stret. God i no mekim bikpela wok long dai na kirap bilong Jisas, bai yu ken i stap wanpis tasol. Nogat tru. God i mekim bikpela wok long dai na kirap bilong Jisas, bai olgeta manmeri bilong Jisas i pas wantaim na i stap nupela sios femili komyuniti.
Na sampela manmeri i tingim olsem, “Mi yet mi ken i bilipim na trastim feitful wok bilong Jisas na mi ken i bihainim Jisas, tasol bai mi pas yet long lotu bilong mi, maski ol i bilipim na trastim God long kisim bek ol long lotu pasin bilong ol yet.” Yu save, ol i laik holim tok yumi holim, tasol ol i no laik pas long sios femili bilong God, em ol manmeri i pas wantaim na ol i bilipim na trastim God long kisim bek ol long feitful wok bilong Jisas.
Sori tumas, ating toktok nau mi mekim bai sikrapim bel bilong ol sampela manmeri. Tasol yumi mas save olsem, ol sampela lotu ol i no sios femili bilong God. Long wanem, as ston bilong ol i no tisim bilong ol aposel na ol profet. As ston bilong ol i no gutnius i tokaut long olgeta wok God i bin mekim long Krais bilong kisim bek ol manmeri bilong Em. Nambawan ston bilong ol em i no Krais bikos ol i no tingim wok bilong Krais em inap. Nogat. Ol i tingim olsem ol yet ol i mas mekim wok na God i ken i kisim bek ol long wok na lotu pasin bilong ol yet.
Ol wanwan manmeri i tanim bel na i bilipim na trastim feitful wok bilong Jisas, orait ol i no ken i pas long dispela kain samting. Nogat. Krais i dai na kirap bek bilong kamapim trupela sios femili bilong God, na husat manmeri i tanim bel na i bilipim na trastim God long kisim bek ol long feitful wok bilong Jisas tasol, orait ol i mas pas wantaim trupela sios femili bilong God.
Yumi no ken i grisim ol manmeri i kam long sios bilong yumi. Tasol, yumi mas tok klia olsem, manmeri i bilipim na trastim God long kisim bek ol long feitful wok bilong Jisas, orait ol i mas pas wantaim sios femili komyuniti bilong God i bilipim na trastim feitful wok bilong Jisas. Yumi no ken i pret long mekim dispela toktok. Long dispela wei bai yumi helpim ol na bai yumi mekim wok bilong God.
3. Wok bilong Jisas na sios femili bilong Em em i as bilong wokabaut na sindaun bilong ol manmeri bilong God.
Lukim lain 8-13.
Jisas na wok bilong Jisas na sios femili bilong Em tasol i bin stiaim wokabaut na sindaun bilong aposel Pol. Jisas na wok bilong Jisas na sios femili bilong Em tasol em i nambawan samting long laip bilong Pol. Olsem na, em i wok hat, maski em i kisim hevi long sel (kalabus), em i wok hat long autim gutnius bilong Krais na helpim ol manmeri i pas wantaim insait long sios femili bilong God.
Na wankain olsem, Jisas na wok bilong Jisas na sios femili bilong Em i mas stiaim wokabaut na sindaun bilong yumi tu. Mi no minim olsem, yumi olgeta i mas kamap prisaman olsem Pol. Nogat. Tasol stil, Jisas na wok bilong Jisas na sios femili bilong Em i mas stiaim wokabaut na sindaun bilong yumi.
Yu tingim. Husat i femili trutru bilong yu? Bai yu stap oltaim oltaim wantaim husat?
Dispela samting i no toktok tasol. Nogat. Dispela em i trupela samting tumas. Taim yu tanim bel na bilipim na trastim feitful wok bilong Jisas Krais, long dispela taim stret yu bin lusim olpela femili bilong yu na yu kamap insait long nupela femili komyuniti bilong God.
Sapos yu tanim bel na yu bilipim na trastim God long kisim bek yu long feitful wok bilong Jisas na yu bihainim Jisas, orait yu ken i save olsem, God i bin makim na pasim yu long Krais. Krais i bin mekim wok bai God i kisim bek yu, na Holi Spirit i bin givim bilip long yu, bai yu lusim olpela femili bilong dispela graun na yu pas long wanpela nupela femili we Krais Em i het. Dispela em i trupela femili bilong yu nau.
Na bai yu stap wantaim ol dispela manmeri oltaim oltaim long heven. Yu no inap i stap wantaim ol femili bilong yu bilong dispela graun. Nogat. Long heven olgeta femili bilong dispela graun bai pinis, na femili bilong God tasol bai i stap wantaim God na wantaim Krais.
Yumi i pas long Jisas na long feitful wok bilong Em yumi mas stretim tingting bilong yumi. Yumi mas senisim tingting bilong yumi. Na yumi mas tingim sios femili bilong Jisas em i nambawan femili bilong yumi.
Olsem na, yumi mas lukautim na stap wantaim ol sios femili manmeri wankain olsem ol i wanblut bilong yumi – ol i brata na susa trutru bilong yumi. Lukautim ol, pas wantaim ol, prea wantaim ol, harim tok bilong God wantaim ol, raun wantaim ol, lavim ol, na mekim gutpela long ol.
Galesia 6:10 – “Olsem na, sapos sanis i kamap long yu, orait yu mekim pasin i gutpela long ol narapela manmeri. Tasol, nambawan samting, yu mekim pasin i gutpela long ol manmeri i stap long hauslain bilong bilip.”
Em tasol.


c: text/html

text:
The Supreme Sukundimi Follow Up Workshop
The Supreme Sukundimi Follow Up Workshop
Sukundimi em spirit bilong yatmul culture lo Sepik wara. Olgeta narapela culture tu igat ol spirit bilong ol yet. Ol dispela spirit helpim long story long stap-sindaun na laip bilong mipela long Melanesia.
Planti taim Sukundimi i stap long haus tambaran long taim bilong toktok long gutpela sindaun insait long ples. Olsem na Project Sepik igo long ol haus tambaran long wara Sepik. Ol haus tambaran i pasim tok, putim hanmak long pepa na kamapim Supreme Sukundimi Declaration long Stopim Frieda Mine.
Dispela declaration i kamapim planti gutpela samting long banisim na lukautim wara Sepik. Olsem na mipela olgeta i laik stap wantaim na hamamas na tingting moa long wokbung wantaim long strongim ol rot na pasin bilong lukautim bus, giraun na wara.
Long namba 27 day bilong mun April, mipela bai gat wanpela bikpela bung long ples Korogu, insait long Wosera Gawi District long Sepik wara.Dispela bung bai lukim olsem 120 hetman bilong ol haus Tambaran i bung wantaim, wokim paya insait long haus tambaran, singsing na sutim garamut.
Days to the Workshop
Day(s)
:
Hour(s)
:
Minute(s)
:
Second(s)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Namba wan pas Pol i raitim long
Timoti
Tok i go pas
Timoti em i wanpela yangpela Kristen i kam long taun Listra long provins Galesia. Mama bilong en em i bilong lain Juda, na papa bilong en em i bilong lain Grik. Pol i bin kisim Timoti i go raun wantaim em bilong mekim wok misin (lukim Aposel 16.1-3
). I luk olsem bihain Timoti i kamap lida bilong sios i stap long taun Efesus na Pol i raitim dispela pas i go long em.
Namba wan samting pas i tok long en, em i olsem Timoti i mas lukaut, nogut sampela man bai i bagarapim bilip bilong ol manmeri. Ol dispela man i gat narakain tingting olsem, ol samting bilong dispela graun ol i no gutpela tumas. Olsem na man i laik kisim laip tru, em i mas tambuim sampela kain kaikai na em i no ken marit.
Namba 2 bikpela samting pas i tok long en, em ol gutpela pasin bilong lukautim lotu na wok bilong sios. Na em i tokaut tu long wanem kain man inap kamap wasman na wokman bilong sios.
Las tok bilong pas, em i tok long Timoti i mas i stap gutpela wokman bilong Jisas Krais na long pasin em i mas mekim long ol wan wan lain manmeri bilong sios.
Timoti i mas was gut long pasin bilong em yet
na bilong olgeta manmeri bilong sios
Sapta 1
(Sapta 1-6)
1
Mi
Pol, mi aposel bilong Krais Jisas. God i bin kisim bek yumi na Krais Jisas yumi wet long lukim em, tupela i bin makim mi na mi kamap aposel.
2
Timoti,
yu save bilip long Krais Jisas, na long dispela pasin yu stap pikinini tru bilong mi. Mi raitim dispela pas i kam long yu. God, Papa bilong yumi, wantaim Krais Jisas, Bikpela bilong yumi, i ken marimari na sori long yu na mekim yu i stap bel isi.
Yumi mas daunim olgeta tok giaman
3
Nau
mi laik mekim wankain tok long yu gen olsem mi bin mekim long taim mi laik i go long provins Masedonia. Mi laik bai yu mas i stap yet long taun Efesus na mekim strongpela tok long sampela man long ol i no ken mekim olkain giaman tok long taim ol i skulim ol manmeri long tok bilong God. 4
Na
ol i mas lusim dispela pasin bilong stori nating na mekim planti kain kain tok long ol nem bilong ol tumbuna bilong ol. Dispela kain tok em i save paulim tingting bilong ol tasol, na em i no inap helpim ol long bilip long God na long save gut long ol samting God i laik mekim long yumi. 5
Tasol
dispela wok God i tokim yumi long mekim, em i bilong mekim ol manmeri i bilip tru long Jisas na i stap klin tru long ai bilong God, bai ol i save olsem ol i no gat asua long ai bilong en. Na dispela olgeta pasin bai i kirapim ol long laikim tru ol arapela. 6
Sampela man i bin lusim dispela pasin, na nau ol i wok long longlong nabaut long toktok nating tasol. 7
Ol
i laik skulim ol arapela long lo bilong God, na ol i ting tok bilong ol em i tru olgeta. Tasol ol yet ol i no save long as bilong tok ol i autim, na ol i no klia gut long toktok bilong ol yet.
8
Yumi
save, sapos yumi larim lo i mekim dispela wok God i bin makim bilong en, orait lo em i gutpela samting. 9
Wok
bilong lo, em i no bilong stretim ol manmeri i save mekim stretpela pasin. Nogat. Em i gat wok bilong stretim pasin bilong ol manmeri i save sakim lo na i bihainim pasin bilong bikhet. Em i bilong ol manmeri i save givim baksait long God na i mekim pasin bilong sin. Em i bilong ol manmeri i no laikim pasin bilong God na i bihainim ol pasin bilong graun. Lo em i bilong kotim ol man i bin kilim papamama bilong ol i dai, na ol man i save kilim ol arapela man i dai. 10
Na
em i bilong kotim ol manmeri bilong mekim pasin pamuk na ol man i save mekim kain pasin bilong ol man bilong Sodom, na em i bilong kotim ol man i save stilim ol man na mekim ol i kamap wokboi nating, na em i bilong kotim ol man bilong giaman na ol man i save giaman long taim ol i mekim tok tru antap na ol manmeri i mekim ol arapela kain pasin nogut i birua long tok tru bilong God. 11
Dispela
tok tru em i wankain olsem dispela gutnius God i givim long mi bilong autim. Dispela gutnius i tokim yumi long God i stap long bikpela lait na strong bilong em yet, em i nambawan tru na em i as bilong pasin tru bilong amamas.
Pol i tenkyu long God i bin sori long em
12
Bikpela
bilong yumi Krais Jisas em i givim strong long mi na em i tingim mi inap long mekim wok bilong em, na em i makim mi bilong mekim dispela wok. Olsem na mi tenkyu long em. 13
Tru,
bipo mi bin tok bilas long nem bilong em, na mi birua long em na mi bin tok nogut long em. Tasol em i save, mi bin mekim ol dispela pasin, long wanem, mi no bin save gut long em na mi no bilip long em. Olsem na em i sori long mi. 14
Na
Krais Jisas, Bikpela bilong yumi, em i marimari moa yet long mi, na em i kirapim mi long bilip long em na long givim bel bilong mi long ol arapela.
15
Krais
Jisas i bin kam long graun bilong kisim bek yumi manmeri bilong mekim sin. Dispela tok em i tru olgeta na em inap long olgeta man i harim na bilipim. Na sori tru, mi yet mi bin mekim sin moa yet na mi stap olsem namba wan man bilong mekim sin. 16
Tasol Jisas Krais i laik bai olgeta manmeri i ken save gut olsem, em i man bilong isi tru long ol man bilong mekim sin. Olsem na em i sori long mi pastaim, na mi stap olsem piksa, bai olgeta manmeri i ken lukim samting em i bin mekim long mi, na ol tu ol i ken bilip long em na kisim laip i stap gut oltaim oltaim. 17
Em
i King bilong olgeta taim. Em i no save dai, na yumi manmeri yumi no inap lukim em. Em wanpela tasol em i God tru. Olsem na oltaim oltaim yumi olgeta i mas givim biknem long em na em i mas i stap namba wan tru. I tru.
Timoti i mas pait strong long daunim ol pasin nogut
18
Pikinini
bilong mi Timoti, mi ting long dispela tok profet bipo ol i bin mekim long pasin bilong yu, na mi givim yu dispela tok long ol samting yu mas mekim. Na yu mas larim dispela tok profet i kirapim yu long pait strong bilong daunim ol pasin nogut. 19
Long
dispela pait yu mas bilip tru long Jisas na yu mas save olsem yu no gat asua long ai bilong God. Sampela man i save olsem ol i mekim rong, tasol ol i no laik larim God i stretim pasin bilong ol, na bihain bilip bilong ol i bagarap olgeta olsem sip i bruk long rip. 20
Himeneus
na Aleksander i mekim olsem, na mi bin putim tupela long han bilong Satan, bai tupela i ken kisim gutpela save olsem, tupela i no ken tok nogut moa long God.


text:
Mipela go long Memmingerberg pinis
Longpela taim liklik mi no bin raitim sampela samting lg hia. Taim blg kol i stap yet. Tasol mipela hatwok liklik na swet i wetim siot plg mipela. Olgeta kago, haus kuk, ol buk, bet, sia na tebol i go lg arapela ples. Renovesin blg haus pastor lg Memmigerberg i kamap lg mak. Paiawut, kago, kaikai i stap. Tasol tude i no taim blg sindaun lg haus. Mipela raunraun na go lukim naispela liklik haus lotu namel lg bus.
Josef i wokim kaving mipela sanapim lg nupela haus. Taitol blg dispela artwork em „on the move“. Luk olsem, „on the move“ em hettok blg laip blg mipela.


text:
20
Eibrahem en Abimalek
1 Bambai na Eibrahem bin shifdim im kemp brom detlot tri blanga det men neim Memrei, en imbin go langa det kantri gulum Neigib, en deya na imbin ringimap im tent langa midul langa det dubala taun gulum Keidish en Shuya.
Bambai na imbin go en imbin jidan langa det kantri gulum Gera, 2 en deya langa det kantri im nomo bin dalim detlot pipul Sera bin im waif. Imbin dalim olabat Sera bin ronwan sista blanga im.
Wal det king blanga det kantri bin neim Abimalek, en imbin jandim im wekinmen langa Sera, en imbin deigimbek Sera langa det king. Bat det king nomo bin silip garram im.✡ Jen 12:13; 26:7
3 Afta na wan nait God bin tok langa det king langa drim, “Ai garra binijimap yu, dumaji yubin deigimwei det gel, en im nomo singulwan. Im garram hasbin.”
4 Wal det king bin tok, “Nomo! Ai nomo bin sabi det dubala bin merrit. Yu kaan binijimap mi en main pipul olabat. 5 Eibrahem imselp bin tok, ‘Det wuman im main sista’, en det wuman bin tok seimwei, ‘Eibrahem im main braja.’ Dubala bin trikim mi. Ai nomo bin dum enijing rong. En ai nomo fil giltiwan.” Lagijat na det king bin tok.
6 Wal God bin tok, “Ai sabi yu nomo bin dum enijing rong. Ai sabi yu nomo giltiwan. Mi na aibin holdimbek yu brom dumbat nogudbala ting langa mi. Ai nomo bin larram yu tatjim det gel, dumaji ai sabi yu nomo bin sabi det gel garram hasbin. 7 Wal yu jandimbek det gel langa im hasbin na, dumaji im raidenmen blanga mi. Im speshalwan mesinja blanga mi, en im garra tok langa mi blanga yu, en ai garra larramgo yu fri brom dijan ting. Bat if yu kaan deigimbek det gel langa im hasbin, wal yu en ola pipul blanga yu garra ol dai.” Lagijat na God bin tok.
8 Ailibala neksdei na det king bin jingat langa ola hedbos blanga im, en imbin dalim olabat blanga det drim weya imbin abum, en det wed bin bradinimbat olabat detmatj.
9 Brom deya det king bin jingat langa Eibrahem, en wen imbin kaman langa im, det king bin askim im, “Wotfo yubin meigim dijan trabul blanga melabat weya God wandi binijimap mi en main pipul olabat? Melabat nomo bin dum eni nogudbala ting langa yu. Dijan ting weya yubin dum langa mi im brabli nogudwan. Yu nomo wandi dum lagijat. 10 Wal wotfo yubin dum lagijat?”
11 Wal Eibrahem bin tok, “Aibin reken ola pipul langa dijan kantri nomo bin jinggabat God, en aibin bradin blanga olabat, en aibin reken maitbi dei garra kilim mi ded en pulumat mi main waif. 12 Bat ai nomo bin dalim yu laiya. Trubala dijan gel im main ronwan sista. Minbala garram wan dedi, bat difrinwan mami. Bat stil minbala bin merrit. 13 En wen God bin dalim mi blanga libum main dedi kemp en go langa streinja kantri, aibin dalim dijan gel, ‘Wen yunmi kamat langa eni kantri, yu garra dalim ola pipul yu main ronwan sista. If yu tok lagijat, wal yu shoum mi yu brabli laigim mi en rispek mi.’ ” Lagijat na Eibrahem bin tok.
14 Brom deya King Abimalek bin jandimbek Sera langa Eibrahem, en imbin gibit Eibrahem bigmob gout en buligi en ola wekinmen en wekingel hubin jidan jis laiga prisana, 15 en imbin dalim Eibrahem, “Dijan kantri im blanga mi. Bat yu gin kemp eniweya yu wandim.”
16 Afta na det king bin tok langa Sera, “Wal aibin gibit yu braja 1,000 silbawan mani, dumaji ai nomo bin dum enijing rong garram yu. En det mani na jidan pruf blanga yunmi blanga shoum ola pipul ai nomo bin silip garram yu.”
17-18 Wal basdam wen det king bin gajim Sera brom Eibrahem, YAWEI det trubala God bin meigim ola wuman brom det kemp blanga det king jidan weya dei kaan abumbat beibi. Bat afta wen det king bin jandimbek Sera langa Eibrahem, Eibrahem bin tok langa God blanga det king, en God bin meigim det waif blanga det king en ola wekingel brom im kemp gudwan igin weya dei gin abumbat beibi.


text:
11
Dubala witnis
1
Brom deya langa main drim sambodi bin gibit mi wanbala stik jis laiga rula, en sambodi bin dalim mi, “Yu go en meshurumap det serramoni pleis blanga God, en yu meshurumap det teibul blanga ofring weya dei oldei gugumbat det bif blanga gibit theingks langa God, en yu kaundimap haumeni pipul weshipbat God deya langa det serramoni pleis.✡ 2
Yu nomo kaundimap detlot pipul hu jidan atsaid. En yu nomo meshurum det yad atsaid langa det serramoni pleis, dumaji God bin gibit det atsaid yad langa detlot pipul hu nomo Kristjan. Olabat na garra pudum olabat fut ebriwei langa det speshalwan taun blanga God. Nogudbalawei dei garra pudum olabat fut langa det taun 4 yiya, blanga 42 mants.✡ 3
Wal mi, ai garra jandim dubala witnis langa det taun. Dubala garra werrimon sekbeigwan klos, en dubala garra spredimat speshalwan wed main. Dubala garra dum lagijat olawei langa det 4 yiya.” Lagijat na det sambodi bin tok.
4
Wal det dubala witnis, dubala det dubala olibtri en det dubala lemp hu oldei jandap lida langa God. God im det Bos blanga dijan kantri,✡ 5
en if enibodi trai en ardim dubala, wal faiya garra kamat brom dubala mawus en binijimap olabat. Nomeda wujawei ola bedfren trai en kilim dubala, najing. Dei kaan kilim dubala. Bat wen dei trai, olabat na garra gitkil.
6
Wal det dubala witnis, dubala garram pawa blanga jadimap ola klaud en stapam det rein olawei langa det taim weya dubala spredimat det speshalwan wed blanga God. Dubala garram pawa blanga meigim ola springwoda go blad, en dubala garram pawa du blanga meigim olkainaba siknis en trabul kaman langa dijan kantri wen dubala wandim.✡
7
Wal wen det dubala witnis garra binij dalimbat det wed blanga God, wanbala najakain enimul garra kamat brom det dipwan hol blanga fait langa dubala, en im garra bidim dubala. Im garra binijimap dubala,✡ 8
en im garra pudum det bodi blanga dubala rait langa midul langa det roud blanga det speshalwan taun. Longtaim langa det taun na deibin neilimap det Bos blanga det 2 witnis langa kros, en ol detlot pipul langa det taun bin brabli nogudwan jis laik detlot pipul deya langa det taun gulum Sadam en langa det kantri gulum Ijip.✡
9 Wal det bodi blanga det dubala witnis garra leidan langa det roud blanga 4 dei, en ola pipul garra kaman en lukinatbat dubala bodi. Pipul brom ebri kantri en ebri traib en ebri langgus garra kaman en lukinat dubala bodi. Nobodi bin lau blanga berrim dubala, 10 en ola pipul brom ebri kantri garra laf langa dubala, dumaji olabat garra brabli gudbinji dubala bin dai. Dei garra abum bigiswan padi en gibit miselp enijing, dumaji det dubala witnis hubin bringimap loda trabul langa olabat bin binij na.
11
Bambai na fodeistaim nyubala laif brom God bin gowin langa det dubala dedwan, en dubala bodi bin gidap laibala na. Dubala bin jandap, en detlot pipul hubin luk dubala bin brabli bradin detmatj.✡
12
Afta na dubala bin lisin sambodi bin jingat adbala brom hebin langa dubala, “Yunbala kamap iya na.” En dubala bin gowap langa top garram klaud, en detlot bedfren blanga dubala bin lukinat dubala gowap.✡
13
Wal seimtaim dijan kantri bin sheik nomo lilbit, en ebriweya weya deibin abum 10 haus, wanbala bin buldan, en bigmob pipul bin gitkil, 7,000 bin dai. Ola najalot pipul bin brabli bradin, en deibin sabi nobodi bos langa dijan kantri. Oni God hu jidan langa hebin, im na Brabli Haibala Bos.✡
14 Wal det sekanwan trabul bin binij na. Bat det namba 3 trabul garra kaman dregli.
Det namba 7 longwan wisul
15
Brom deya det namba 7 einjul bin blowim im longwan wisul na, en sambala bin jingat adbala langa top, “Det wanbala bin jidan bos blanga ola kantri basdam. Bat najing na. God im Bos blanga melabat, en im jidan Bos blanga ola kantri na, en Jisas Krais jidan Bos blanga ola kantri olagija du.”✡
16 Brom deya detlot 24 olmen hubin jidan langa olabat speshalwan tjeya bin ol tjakam miselp langa graun lida langa God, en deibin tok gudwei langa im.
17 “God, yu brabli haibala, en yu brabli strongbala du.
Oni yu na Bos, en oni yu na bin jidan basdam.
Melabat gibit theingks langa yu, dumaji yubin stat meigimbat detlot pipul lisin langa yu garram yu pawa na.
18 Detlot pipul langa ola kantri bin brabli wail langa yu.
Bat yubin gitwail langa olabat du.
En det taim bin kaman na.
Ol detlot dedbala pipul garra kaman langa yu, en yu garra jadjim olabat.
Yu garra gudbinji langa yu pipul olabat.
Detlot speshalwan mesinja hubin wek blanga yu,
en ol detlot pipul hubin bulurrumbat yu olawei,
ol detlot Kristjan pipul hu weship langa yu, nomeda olabat bigwan o lilwan,
wal langa ol detlot na yu garra gudbinji blanga olabat en gibit olabat gudwan enijing.
Langa detlot najalot pipul hubin meigim dijan kantri nogud, yu garra panishim olabat.
Ol detlot nogudbala pipul na yu garra binijimap olabat.”
Lagijat na detlot olmen bin tok.✡
19 Brom deya det brabliwan serramoni pleis blanga God langa hebin bin opinap, en rait langa midul langa det serramoni pleis melabat bin luk det Seikridwan Boks weya det lowa blanga God bin jidan.
Wal wen det serramoni pleis bin opinap, laitining bin kamat na, en detmatj thanda bin meigimbat laudwan nois ebriwei, en det graun bin sheik, en brabli bigwan heilstom bin kamat du.✡


text:
Climate Change Minista i no putumaot eni COVID helt risk
Ministri blong Helt i talem se Minista blong Climate Change hem i no putumaot eni COVID-19 helt risk from hem i bin aplaem social distancing.
Spokspesen blong COVID-19, Len Tarivonda i talem se “long assesmen blong yumi blong helt, i nogat any risk se Minista blong Climate Change hem i putum hem wan long wan risk blong kasem COVID-19 o blong transferem COVID-19.”
Respon ia i kam afta we fes ordinari siting blong palamen i no bin save kohed long Thursday moning from ol memba long oposisen saed i no bin tenap long siting long dei ia mo boycotem palamen folem alekeisen se state minister ia i brekem COVID-19 rul mo ko long wan kwarentin fasiliti.
Minista blong Climate Change, Bruno Leingkone i talem se bifo hem i ko long kwarentin fasiliti ia, ol protocol ofisa oli stap finis, Commander Police South, Operation Manager blong National Disaster Management Office, Jimmy Narua mo wan memba blong COVID komiti.
Hem i talem se “oli arenjem mo protocol i stap, taem mi ko, mi ko stret long administration mi mit wetem maneja vinis afta mi kamaot. Hem i ten minit nomo. Mifala i stap smol taem nomo ale mi kambak.”
Minista Leingkone i talem se hem i bin ko blong toktok from isu blong wan long olgeta polis ofisa we i stap long kwarentin.
Mr Leingkone i talem se hem i ko nomo blong toktok wetem boss blong kwarentin fasiliti ia blong kivim assurance nomo se bambae olgeta i mekem sua se i gat securiti long fasiliti i stap.
Hem i talem se hem i no bin mitim olgeta we oli stap long kwarentin, hem i ko stret nomo long administreisen, toktok wetem boss blong quarantine fasiliti mo hem i kambak.
Oposisen Lida Ralph Regenvanu i talem se “Loa blong Vanuatu hem i aplae equali long everi citizen blong Vanuatu mo palamen ia hem i ples blong mekem ol loa.
“Yumi no mekem ol loa we sam man oli save trikim, so yumi kol upon kavman, Praem Minista, yu traem mekem wan samting long ol kes olsem?
“Hem i no festaem we minista i mekem fasin ia long tis kavman,” Ralph Regenvanu i talem.
Lida blong Kavman, Praem Minista Bob Loughman i talem se opposition hem i no nid blong boycott be hem i mas faenem stret infomeisen fastaem.
Hem i se long lukluk blong hem opposition i usum keis ia nomo blong pleim politik blong hem.
Praem Minista Loughman i talem se Minista blong Climate Change i bin ko long wan risot ia mo hem i bin exercisem COVID-19 protocol.
“Sapos hem i bin gat courtesy blong jekem weta o not nius ia hem i tru ten hem i tekem aksen folem, because hem ia hem i konsen blong yumi everiwan,” Praem Minista Loughman i talem.
Hem i talem se “mi wantem talem olsem se having namba tri extension blong steij of emejensi, everi man long kaontri ia oli save wok mo responsibiliti blong olgeta.”
Fes Ordinari siting blong Palemen we i sapos blong mit Thursday hemi muv iko long Tuesday 16 June.
Spika blong Palemen, Gracien Shadrack hemi adjounem palemen from ino gat quorom blong palemen i gohed.
Long Thursday, everi memba long saed blong Gavman i bin stap long palamen mbe olgeta long oposisen i no bin tenap.


text:
Aposel 1:12-26.
Luk i raitim dispela buk yumi kolim “Aposel”. Em i raitim bilong wanpela man nem bilong em Tiofilus. Luk i laik Tiofilus i mas save long wok Jisas i mekim i go yet bihain long dai na kirap bek bilong Em na bihain long Em i go bek long heven.
Long sapta 1 Luk i tokim yumi olsem, Jisas i givim wok long ol aposel bilong witnisim Em long Judia na Samaria, na long olgeta 4-kona bilong dispela graun. Long wanem? Long rot bilong witnisim Jisas, Jisas bai singautim ol lain manmeri bilong Em (em ol manmeri God i bin givim Em na Em i dai bilong sevim) – Jisas bai kisim ol i kam long Em na ol bai stap wantaim aninit long bosim bilong Jisas na i stap lain manmeri bilong Em.
Ol manmeri Jisas i bin lusim laip bilong Em bilong kisim bek, em ol manmeri God i bin givim Em bilong sevim, orait Jisas bai singautim ol na kisim ol i kam long Em na bungim ol. Taim ol aposel i witnisim dai na kirap bek bilong Jisas, orait ol manmeri God i bin makim bilong kisim bek ol bai harim na ol bai kam long Jisas na ol bai bilipim na trastim God long kisim bek ol long feitful wok bilong Jisas, na wantaim ol bai bihainim Em na i stap aninit long bosim bilong Em.
Buk Aposel em i stori bilong Jisas i yusim ol aposel bilong singautim na kisim ol manmeri bilong Em i kam na ol i bilipim na trastim feitful wok bilong Em long diwai kros, na ol i kisim laip oltaim oltaim long dispela feitful wok bilong Em. Holi Spirit i givim strong long ol bilong witnisim Jisas, bilong autim tok bilong feitful wok na kirap bek bilong Jisas. Long dispela rot Jisas i kisim i kam ol manmeri God i bin givim Em bilong sevim, na ol i stap wantaim aninit long bosim bilong Em insait long femili bilong God.
Jisas bai i go, na Holi Spirit bai i kam.
Long Aposel 1:1-11 Luk i tok olsem, Jisas bai i go, tasol Holi Spirit bai i kam. Jisas bai go bek long heven, na Holi Spirit bai kam long ol aposel bilong givim strong long ol na ol i mekim wok Jisas i givim ol long mekim. Ol i no ken i go aut nabaut na mekim wok long strong na laik bilong ol yet. Nogat. Ol i mas i stap na Holi Spirit i kam, na long pawa bilong Holi Spirit ol aposel bai go nabaut na mekim wok Jisas i givim ol long mekim.
Long Aposel 2:1-47 Luk em i stori long Holi Spirit i kam pinis olsem Jisas i tok, na em i stori long ol samting i kamap long pawa bilong Holi Spirit – em i stori long strong i kamap long ol aposel na ol i witnisim dai na kirap bek bilong Jisas. Na long namel long dispela 2-pela stori – stori bilong Holi Spirit bai kam na stori bilong Holi Spirit i kam pinis – orait i gat stori bilong ol aposel i makim Matias bilong kisim ples bilong Judas (Aposel 1:12-26).
Taim Jisas i lusim ol aposel na Em i go bek long heven, orait ol aposel ol i go bek long Jerusalem, na wantaim ol narapela disaipel, em ol manmeri i bilipim na trastim na bihainim Jisas, ol i bung wantaim long wanpela antap rum bilong wanpela haus (lukim lain 12-14). Luk i tok olsem, ol i stap wantaim na ol i wanbel wantaim na mekim prea wantaim. Em olsem na ol i stap femili bilong God wantaim long Jerusalem (lain 14).
Na taim ol i stap wantaim long dispela antap rum, orait Pita i kirap na em i stori long dai bilong Judas, na em i tok long ol i mas makim narapela man bilong kisim ples bilong Judas na ol i stap 12-pela aposel.
Pastaim yumi skelim stori bilong Matias i kisim ples bilong Judas, na bihain yumi bai skelim long wanem as dispela stori i kamap namel long stori bilong Holi Spirit bai kam na Holi Spirit i kam pinis.
Pita i tokim ol aposel wantaim ol disaipel long holim tingting long bipo Tok bilong God.
Yumi skelim lain 16-17 pastaim. Pita i tokim ol aposel wantaim ol disaipel long ol i mas holim tingting long Tok bilong God. Bipo tru (klostu 1000 yia long bipo) God i bin givim Tok bilong Em long king Devit na dispela tok i kamap tru long ai bilong ol aposel. Na Pita i tok klia olsem, “Long maus bilong Devit Holi Spirit i bin tokaut…” Holi Spirit i kisim Tok bilong God i kam long maus bilong Devit.
Em olsem na Holi Spirit i bin tok olsem, Judas bai “stiaim ol man i kam arestim Jisas” (lukim lain 16). Ol aposel wantaim ol disaipel ol i lukim dispela tok i kamap tru – ol i lukim na witnisim Judas i stiaim ol man i kam arestim Jisas.
Long lain 18-20 Pita em i stori long ol samting i bin kamap long Judas. Long mani Judas i kisim bilong stiaim ol man i kam arestim Jisas, orait Judas i baim wanpela hap graun. Long dispela graun Judas em i dai na bel bilong em i bruk na olgeta insait bilong em i kapsait long graun. Ol sampela saveman i tok olsem, long pasin nogut bilong Judas ol i arestim Jisas na Jisas i dai na blut bilong Jisas i kapsait, na long mani bilong dispela pasin nogut bilong Judas ol i baim graun, na long dispela as ol i kolim graun “Graun bilong Blut”. Na ol narapela saveman i tok olsem, graun Judas i baim i kamap matmat bilong ol man nogut olsem Judas – ol i save planim ol manmeri nogut i kapsaitim blut bilong ol gutpela manmeri, na long dispela as ol i kolim nem bilong graun “Graun bilong blut”.
Long lain 20 Pita i tokim ol disaipel long holim tingting long tok Holi Spirit i mekim long bipo tru. Holi Spirit i tok pinis olsem, graun Judas i dai long en mas i stap nating na ol manmeri ol i no ken i kamapim gaden o wokim haus na sindaun long en. Em olsem na olgeta tok Holi Spirit i bin mekim long bipo tru i kamap olsem Holi Spirit i tok, na ol aposel na ol disaipel i witnisim olsem, olgeta samting i kamap olsem Holi Spirit i tok.
Na dispela i kirapim narapela tingting long Pita long bipo tok bilong God. Pita i holim tingting long tok Holi Spirit i mekim long narapela man i mas kisim ples bilong Judas (lukim lain 20 gen). Na ol aposel i mekim wanem? Ol i bihainim tok bilong Holi Spirit na ol i makim Matias bilong kisim ples bilong Judas na Matais i kamap wanpela bilong ol 12-pela aposel.
Orait na yumi mas skelim long wanem as Luk i autim dispela stori namel long stori bilong Holi Spirit bai kam na stori bilong Holi Spirit i kam pinis. Yumi save olsem dispela tok bilong Luk em i Tok bilong God. Olsem na yumi ken i tok, long wanem as God i putim dispela stori i stap namel long stori bilong Holi Spirit bai kam na stori bilong Holi Spirit i kam pinis? Dispela 2-pela stori i tokaut long Holi Spirit, na yumi ken i save olsem stori i stap long namel i tokaut long Holi Spirit tu. Luk em i no go long narapela stori, nogat, em i stori yet long samting bilong Holi Spirit. Dispela namel stori i tokaut klia olsem, Holi Spirit Em i pawa bilong God yet.
Holi Spirit Em i pawa bilong God yet.
Olgeta tok God i mekim long bipo i kamap olsem God i tok – olgeta tok God i mekim long bipo i kamap tru. Long lain 16 Pita i tok, “….Tok bilong God i kamap tru. Long maus bilong Devit Holi Spirit i bin tokaut long Judas i stiaim ol man i kam arestim Jisas.” Holi Spirit Em i pawa bilong Tok bilong God. Holi Spirit i bin kisim Tok bilong God i kam long Devit, na em i Holi Spirit i kamapim ol samting God i tokaut long en. Holi Spirit i save go kam bilong mekim olgeta tok bilong God i kamap olsem God i tok. Em olsem na, yumi ken i save olsem, Holi Spirit Em i pawa bilong God yet – long pawa bilong God olgeta tok bilong God i save kamap olsem God i tok.
Long dispela as tasol Judas i stiaim ol man i kam arestim Jisas. Long dispela as tasol Judas em i dai na ol i planim em olsem God i tok. Na Long dispela as tasol Matias i kisim ples bilong Judas olsem God i tok. Em i Holi Spirit i mekim olgeta samting i kamap olsem God i tok – Holi Spirit Em i pawa bilong God yet na Em i mekim olgeta samting i kamap olsem God i tok.
Na yumi mas klia olsem, em i dispela Holi Spirit Jisas bai salim i kam long ol aposel. Holi Spirit i save mekim olgeta samting bilong God i kamap olsem God i tok, na Holi Spirit bai mekim olgeta samting bilong Jisas i kamap olsem Jisas i tok. Holi Spirit bai givim strong long ol aposel bilong witnisim Jisas, na long rot bilong witnisim Jisas, ol manmeri God i bin givim Jisas bilong sevim ol bai harim na kam na i stap wantaim aninit long bosim bilong Jisas insait long femili bilong God. Holi Spirit Em i pawa bilong God, na olgeta samting bai kamap olsem God i tok.
Long Aposel 16:6-7 Luk em i stori long Holi Spirit na i kolim Em “Spirit bilong Jisas”. Pol na Sailas na Timoti ol i laik go long provins Esia bilong witnisim Jisas, na Luk i tok olsem, “Holi Spirit i tambuim ol long autim tok long provins Esia. Na taim ol i kamap klostu long distrik Misia, ol i laik i go insait long provins Bitinia, tasol Spirit bilong Jisas i stopim ol.” Holi Spirit Em i Spirit bilong Jisas tu, na Em i pawa bilong Jisas tu bilong mekim olgeta samting bilong Jisas i kamap olsem Jisas i tok. Em olsem na Jisas i laik Pol na Sailas na Timoti i go long Masedonia bilong witnisim Em long dispela hap. Long wanem, God i bin givim Lidia wantaim femili bilong em long Jisas, na Jisas i dai long diwai kros bilong sevim ol. Olsem na Holi Spirit, Spirit bilong Jisas, i stiaim Pol na Sailas na Timoti i go long Masedonia, ples bilong Lidia, bai ol Lidia femili i harim na i kam na i stap wantaim aninit long bosim bilong Jisas na i stap femili bilong God (Aposel 16:9-16).
Holi Spirit Em i pawa bilong God yet, na Em i pawa bilong Jisas, na dispela i minim olsem, wanpela samting i no inap stopim Jisas long singautim ol lain bilong Em i kam. Ol manmeri God i bin givim Jisas bilong sevim, ol i stap nabaut long olgeta 4-kona bilong dispela graun, na long strong (pawa) bilong Holi Spirit Jisas bai singautim na kisim ol i kam, na ol bai sindaun wantaim aninit long bosim bilong Jisas insait long femili bilong God – long ol wanwan hauslain long olgeta 4-kona bilong dispela graun ol bai sindaun wantaim aninit long Jisas.
Jisas bai mekim wok bilong Em long han bilong ol aposel, tasol ol aposel ol i mas save olsem, Jisas i no mekim wok bilong Em long strong bilong ol aposel. Nogat. Jisas bai mekim wok bilong Em long strong bilong Holi Spirit bilong Em. Holi Spirit Em i pawa bilong God – pawa bilong Jisas – na long strong bilong Holi Spirit Jisas bai singautim ol lain bilong Em i kam na ol bai sindaun wantaim aninit long bosim bilong Em insait long femili bilong God.
Yumi no ken i tingim olsem yumi ken i mekim wok bilong Jisas long strong bilong yumi yet.
Holi Spirit Em i pawa bilong God, Holi Spirit Em i pawa bilong Jisas, na Jisas bai mekim na pinisim wok bilong Em long pawa bilong Holi Spirit. Ol aposel ol i no ken i tingim olsem ol i ken i
mekim wok bilong Jisas long strong bilong ol yet. Ol disaipel ol i no ken i tingim olsem ol i ken i mekim wok bilong Jisas long strong bilong ol yet. Ol manmeri bilong sios ol i no ken i tingim olsem ol i ken i mekim wok bilong Jisas long strong bilong ol yet. Na yumi tu yumi no ken i tingim olsem yumi ken i mekim wok bilong Jisas long strong bilong yumi yet. Nogat. Ol aposel ol i mas save, na yumi tu yumi mas save olsem, Jisas bai singautim na kisim ol lain manmeri bilong Em i kam long strong bilong Holi Spirit tasol.
Yumi no ken i tingim olsem Holi Spirit i stap bilong mekim wok bilong yumi.
Holi Spirit i save mekim wok bilong Jisas. Em i save harim tok bilong Jisas na i mekim tok bilong Jisas i kamap tru – Holi Spirit i wok long mekim tok bilong Jisas i kamap olsem Jisas i tok. Holi Spirit i no stap bilong harim tok bilong yumi na bilong mekim tok bilong yumi i kamap olsem yumi tok. Nogat. Sampela manmeri ol i bikhet tumas na ol i tingim olsem ol i ken i bosim Holi Spirit – ol i tingim olsem ol i ken i tokim Holi Spirit na Em bai bihainim tok bilong ol na mekim samting i kamap olsem ol i tok. Tasol nogat. Ol i kisim rong tingting. Holi Spirit bai harim tok bilong God tasol – Em bai harim tok bilong Jisas tasol.
Sios femili bilong yumi em i no samting nating.
Sapos yumi stap long wanpela trupela sios femili bilong God – manmeri bilong trupela sios femili bilong God ol i save bilipim na trastim God long kisim bek ol long feitful wok bilong Jisas long diwai kros tasol, na ol i stap wantaim aninit long bosim bilong Jisas – sapos yumi stap long wanpela sios femili olsem, orait yumi mas save olsem, Holi Spirit i stap wantaim yumi. Jisas i go pinis long heven, tasol Holi Spirit i kam pinis long yumi, na long strong bilong Em Jisas i singautim yumi na Em i opim ai na ia na bel bilong yumi na yumi bilipim na trastim God long kisim bek yumi long feitful wok bilong Jisas long diwai kros. Long strong bilong Holi Spirit Jisas i kisim yumi i kam na yumi stap wantaim na yumi aninit long bosim bilong Jisas.
Em olsem na sios femili bilong yumi em i no samting nating. Maski em i liklik tumas, em i no samting nating. Long wanem, long strong bilong Holi Spirit Jisas i singautim yumi i kam long Em na yumi stap aninit long bosim bilong Em. Sios femili bilong yumi em i no kamap long strong bilong ol sampela man. Nogat. Em i kamap long wok bilong Jisas long strong bilong Holi Spirit.
Yumi no ken i pret long ol manmeri.
Long dispela as yumi no ken i pret long ol manmeri i sutim giaman tok long yumi bilong daunim yumi. Pawa bilong God yet i kisim yumi i kam long Jisas, na long dispela as yumi bilipim na trastim feitful wok bilong Jisas. Pawa bilong God yet – Holi Spirit yet – i wok insait long yumi na i wok long lukautim yumi.
Sapos yu no bilipim na trastim feitful wok bilong Jisas yet….
Tasol, sapos yu lukim dispela toktok na yu no kam yet long Jisas – yu no kam yet long bilipim na trastim God long kisim bek yu long feitful wok bilong Jisas long diwai kros tasol (na yu bilipim na trastim ol narapela samting olsem baptais na Lordsapa na Sabat na lotu samting), orait nau yu ken i tanim long ol dispela samting na yu bilipim na trastim God long kisim bek yu long feitful wok bilong Jisas tasol. Nau yu ken i konfesim sin bilong yu long Jisas na askim Em long fogivim yu, na yu kisim nupela laip long feitful wok bilong Jisas – trastim God long kisim bek yu long feitful wok bilong Jisas. Na yu stap wantaim mipela long sios femili bilong God na yumi wantaim yumi aninit long bosim bilong Jisas na yumi i stap femili bilong God.
Em tasol.


text:
Founding papa i askem strong ‘No fogetem history’
Wan founding papa mo wan foma politician i askem strong ol yang journalist blong raetem moa abaot Vanuatu history.
Long wan presentation wetem ol yang trainee journalist, Pastor Sethy John Regenvanu i kol long ol futja raeta blong raetem moa stori abaot ol pipol we oli kontribut long histri blong Vanuatu mo rikodem ol stori blong olgeta.
“Mi mi wan long ol amas lida we i stil stap raon mo bae mi no stap toktok oltaem long ol pipol,” Mr Regenvanu i talem.
“Ating bae yufala i talem se yufala i nosave faenem ol impoten buk we i tokbaot mifala, afta bae yu askem se from wanem.
“Mi wantem yufala i fil se oli save kam mo interview mifala we oli liv long ol difren steij blong laef long kaontri mo kat experience blong lidim kaontri ia i ko long independens -mo storian mo raetem abaot mifala.”
78 yia old man ia we i stap raetem ol buk i talem se hemi impoten blong pipol i rid mo talem se i kat ol difren stori we i talem pipol abaot wanem i bin stap hapen long kaontri ia.
Hemi openem presentation blong hem long class taem hemi soem ol wok blong hem we i inkludum buk abaot laef blong hem title ‘Laef Blong Mi’ we hemi raetem long 2004.
Taem hemi point i ko long buk blong hem, hemi talem se i nogat fulap raeta i raet abaot ol impoten pipol long histri blong Vanuatu.
“I nogat fulap long mifala i kat wan laef story olsem we mi kat long plesia,” hemi talem.
“Hemia i minim se ol raeta i no mekem enaf laef experience stori we hemi impoten pat long history. Hemi identiti blong nation ia.”


text:
10
Pitja stori blanga stakmen
1 Jisas bin kipgon tok langa detlot pipul, en imbin dalim olabat dijan stori, “Trubala ai dalim yumob. Wen enibodi gowin langa stakyad blanga gajimbat ship, im oldei gowin thru langa det raitwan geit. En if im nomo yusum det raitwan geit blanga gowin, wal im gowin blanga stilimbat detlot ship, dumaji im stilinbala.
2 “Yumob sabi? Det stakmen oldei yusum det raitwan geit blanga gowin, 3 en det men hu oldei lukaftumbat det geit oldei opinim det geit blanga im. Wen im gowin langa det stakyad, im oldei jingat langa im ship olabat garram olabat ron neim. Detlot ship irrim im wen im jingat langa olabat, en im deigimat olabat brom det stakyad. 4 En wen dei kamat atsaid brom det stakyad, det stakmen oldei go lida langa detlot ship blanga im, en detlot ship oldei bulurrum im biyain, dumaji dei sabi det bois blanga im.
5 “Yu si? Detlot ship kaan bulurrum enibodi. Oni det stakmen blanga olabat, dumaji dei sabi det bois blanga im. En dei oldei ranawei brom najalot pipul, dumaji dei nomo sabi det bois blanga olabat.”
6 Lagijat na Jisas bin tok langa detlot pipul garram det pitja tok. Bat dei nomo bin sabi wanim im toktok.
Jisas det gudwan stakmen
7 Wal wanmo Jisas bin dalim olabat, “Trubala ai dalim yumob. Mi na det raitwan geit blanga ola ship. 8 En ol detlot serramonimen hubin kaman bifo aibin kaman jidan jis laiga stilinbala. Bat detlot ship main nomo teiknodis langa olabat.
9 “Yumob sabi? Mi na det raitwan geit blanga go langa God. En if enibodi kaman langa mi blanga go langa God, wal God garra seibum im, en im garra jidan brabli fri, en im garra abum det brabli gudwan laif.
10 “Yumob sabi na? Detlot serramonimen oldei kaman blanga stilimbat en kilimbat en binijimapbat yumob. Bat aibin kaman blanga meigim yumob abum det brabli gudwan laif.
11 “Wal mi na det gudwan stakmen weya jidan redi blanga dai blanga ola ship. 12-13 Mi nomo wulijim det wekinmen weya dei oldei peiyim im blanga lukaftumbat ola ship. Wen detkain wekinmen luk det jigiwan dog kaman, im nomo jinggabat detlot ship, dumaji im oni wekinmen, en im oldei ranawei en larram det jigiwan dog gajulum detlot ship en meigim olabat go ebriweya.
14-15 “Yu si? Mi na det gudwan stakmen. En main Dedi sabi mi, en ai sabi main Dedi, en seimwei ai sabi main ship olabat, en dei sabi mi du. En mi redi blanga dai blanga olabat.✡ Meth 11:27; Luk 10:22
16 “Yumob sabi wanim mi toktok? Detlot ship main olabat detlot Juwish pipul na. En ai garram sambala najalot ship du langa najawan stakyad. Olabat na detlot najalot pipul langa ola najalot kantri, en dei garra irrim main bois, en ai garra bringimap olabat, en ai garra joinimap olabat garram detlot Juwish pipul, en dei garra ol jidan wanmob garram wanbala stakmen.
17 “Wal main Dedi laigim mi, dumaji mi redi blanga dai blanga detlot pipul. Bat ai garra gedimbek main laif afta wen mi dai, dumaji nobodi kaan meigim mi dai. 18 Garram main ron filing ai gibit miselp blanga dai. En ai garram det rait en det pawa blanga dai, en ai garram det rait en det pawa blanga gedimbek main laif du. En ai garra dum lagijat na, dumaji main Dedi bin dalim mi blanga dum lagijat.”
19 Wal wen detlot pipul bin irrim Jisas tok lagijat, deibin agamin gija blanga detlot wed weya imbin tok, en deibin kadimat miselp, 20 en sambala pipul bin tok, “Im brabli medwan, dumaji im garram dibuldibul insaid langa im. Wal wotfo yumob kipgon irrimbat im?”
21 Bat sambala pipul bin tok, “Nobodi kaan toktok lagijat if im garram dibuldibul insaid langa im. En nomo eni dibuldibul kaan meigim blainbala pipul luk.”
Deibin wandi stonim Jisas
22 Bambai na kolwethataim deibin abum det serramoni deya langa Jerusalem blanga meigim det Serramoni Pleis seikridwan, 23 en Jisas en im wekinmen olabat bin wokaran langa det pleis gulum Salaman Brenda deya insaid langa det Serramoni Pleis. 24 Loda pipul bin majurrumap miselp raidaran langa im, en deibin askim im, “Trubala yu det Boswan gulum Masaiya? Yu dalim melabat streidat na, dumaji melabat bin weidabat longtaim.”
25 Wal Jisas bin tok, “Aibin olredi dalim yumob. Bat yumob nomo bin wandi bilib langa mi. En ol detlot klebabala ting weya mi oldei dum garram main Dedi pawa shoum yumob du. 26 Bat stil yumob kaan bilib langa mi, dumaji yumob nomo main ship. 27 Ai sabi main ship olabat, en dei irrim mi, en dei bulurrum mi, 28 en ai gibit olabat det olagijawan laif, en dei kaan neba dai. 29 Nobodi kaan deigidawei olabat brom mi du, dumaji main Dedi bin gibit olabat langa mi, en im brabli strongbalawan, en nobodi kaan deigidawei olabat brom main Dedi bingga. 30 Minbala main Dedi minbala wanbala.”
31 Wal wen Jisas bin tok lagijat, detlot pipul bin gajim ston blanga stonim im. 32 Bat Jisas bin dalim olabat, “Main Dedi bin gibit mi loda gudbala ting blanga dum, en aibin dum ol detlot gudbala ting langa yumob ai. Wal blanga wujan gudbala ting yumob garra stonim mi?”
33 Wal detlot pipul bin tok, “Melabat nomo wandi stonim yu blanga ol detlot gudbala ting. Melabat garra stonim yu dumaji yubin tok brabli nogudbalawei wen yubin tok yunbala God wanbala. Yu nomo God. Yu oni men.”✡ Labid 24:16
34 Wal Jisas bin ensim olabat, “Wal yumob jinggabat wanim im tok langa yumob ron lowa. Longtaim God bin gulum detlot Isreil bosmen ‘drimin’.✡ Saam 82:6 35 En wi sabi wanim det oltestaman tok im trubalawan olagija, indit?
“Yumob sabi? God bin pikimat detlot Isreil bosmen blanga gibit im wed langa olabat, en imbin gulum olabat ‘drimin’. 36 En wotabat mi? God bin pikimat mi blanga jandim mi langa dijan wel. Wal wotfo yumob reken aibin tok nogudbalawei wen aibin tok mi det San blanga God? 37 If ai nomo dumbat detlot ting weya main Dedi wandim mi blanga dum, wal yumob kaan bilib langa mi. 38 Bat if ai dum detlot ting, wal yumob garra bilib langa mi. En if yumob nomo wandi bilib langa detlot wed main, wal maitbi yumob gin bilib langa detlot ting weya mi dumbat wulijim yumob garra sabi brabliwei mi jidan garram main Dedi, en main Dedi jidan garram mi.”
39 Wal wen Jisas bin tok lagijat, wanmotaim detlot pipul bin trai en grebum im. Bat imbin gidawei brom olabat bingga, 40 en im en im wekinmen olabat bin gowei brom Jerusalem, en deibin go sanraisaid langa det Jodan Riba weya Jon Beptis bin oldei beptaisimbat pipul bifo imbin dai, en deibin jidan deya na langa det pleis.✡ Jon 1:28
41 Wal loda pipul bin oldei kaman deya langa Jisas, en detlot pipul bin oldei toktok miselp, “Jon Beptis nomo bin dum eni speshalwan klebabala ting. Bat ebrijing imbin tok blanga dijan men im trubala.” 42 En loda pipul bin bilib langa Jisas deya.


text:
Yumi mekim wanem
Mak 8:31-38.
Long 10-pela stadi yumi bin yusim buk Mak na yumi skelim Jisas Em i husat? na yumi skelim Long wanem as Jisas i kam?
Jisas Em i husat? Jisas Em i Pikinini Bilong Man bilong visin bilong Daniel. Jisas Em i God olsem Papa Em i God na Holi Spirit Em i God. Jisas Em i gat namba i winim olgeta namba na Em i gat glori olsem glori bilong God na Em i king bilong kingdom bilong God.
Long wanem as Jisas i kam? Jisas Em i kam bilong lusim laip bilong Em bilong baim bek laip bilong ol planti manmeri. Jisas bai safa long han bilong ol lidaman bilong lotu Juda, na ol bai paitim na solapim Em, na ol bai spetim Em, na ol bai kotim Em long giaman kot, na ol bai kilim Em i dai. Na long 3-pela de bihain Jisas bai kirap bek gen na i stap laip.
Sapos Jisas i no kam, orait i no gat baim bek.
Jisas Em i lusim laip bilong Em bilong baim bek laip bilong ol planti manmeri. Ol manmeri Jisas i baim ol i bilipim na trastim Jisas na ol i tanim bel na bihainim Jisas. Jisas i putim ples klia olsem, laip i no inap kamap long sin manmeri long narapela rot, nogat, long wok bilong Em wanpela tasol. Pe bilong sin em i dai. Na fridom bilong pe bilong sin i kamap long sin manmeri long baim bek wok bilong Jisas long diwai kros. Long dispela as yumi mas putim yumi yet long han bilong Jisas. Yumi mas lusim rot bilong yumi yet na yumi kam long Jisas, na yumi bilipim na trastim Em na yumi bihainim Em.
Sapos yu givim baksait long Jisas, orait yu givim baksait long laip – yu givim baksait long fridom bilong pe bilong sin. Sapos yu givim baksait long Jisas na yu bihainim ol narapela rot, orait yu no inap fri long pe bilong sin na yu no inap kisim laip long heven.
Na sapos yu givim baksait long tok bilong Jisas, orait yu givim baksait long Jisas. Lukim Mak 8:35 na 38. Tok bilong Jisas na Jisas yet tupela i wanpela samting na i pas olgeta. Sapos yu givim baksait long toktok bilong Jisas, orait yu no ken i tok olsem, “Mi pas long Jisas.” Harim. Sapos yu givim baksait long tok bilong Jisas, orait yu givim baksait long Jisas na yu givim baksait long baim bek wok bilong Jisas. Na dispela i minim olsem, yu yet bai kisim pe bilong sin bilong yu long kalabus hel.
Ol planti lotu manmeri ol i tok olsem, “Mipela pas long Jisas,” tasol ol i no bilipim na trastim na bihainim toktok bilong Jisas. Jisas i tok olsem, “Mi yet Mi rot, na Mi as bilong Tok i tru, na Mi as bilong laip. I no gat wanpela man inap i go long Papa long narapela rot. Nogat. Long Mi tasol.” (Jon 14:6.) Ol planti lotu manmeri i tok nogat long dispela tok bilong Jisas. Ol i tok olsem, sapos yu kisim baptais, o sapos yu lukautim Sabat, o sapos yu kaikaim Lordsapa, o sapos yu stretim stretim laip bilong yu, o sapos yu harim lotu, orait God bai kisim bek yu. Em olsem na ol dispela samting wantaim ol narapela samting tu i kamap rot bilong ol, na ol i tingim olsem God bai kisim bek ol long ol dispela kainkain samting. Ol i tok olsem, “Mipela pas long Jisas,” tasol ol i no harim toktok bilong Jisas na ol i no bilipim na trastim God long kisim bek ol long feitful baim bek wok bilong Jisas tasol.
Na ol sampela manmeri ol i tok olsem, “Mipela bilipim na trastim feitful wok bilong Jisas,” tasol ol i no i stap aninit long Jisas na bihainim tok bilong Jisas. Ol i wokabaut yet long laik na save bilong ol yet, na ol i les long tok bilong Jisas i bosim laip bilong ol.
Long Efesus 4:17-24 aposel Pol i kisim maus bilong Jisas na Em i tok olsem,
17Orait nau, long nem bilong Bikpela, mi laik mekim strongpela tok long yupela. Yupela no ken i wokabaut moa olsem ol haiden Jentail lain. Ol i save wokabaut long paul tingting bilong ol yet. 18Save bilong ol i olsem tudak. Ol i no gat save tru bikos bel bilong ol i strong tumas. Olsem na, ol i stap separet long laip wantaim God. 19Ol i no save pilim sem long pasin nogut bilong ol. Na ol i tingting tasol long amamasim bodi bilong ol. Long dispela as ol i save mekim ol kainkain paul pasin na ol i save hangre tumas long ol dispela samting.
20Tasol yupela klia olsem dispela em i no wei bilong Krais. 21Yupela save long wei bilong Krais. Yupela bin kisim skul pinis long trupela wei bilong Jisas. 22Ol i bin skulim yupela long yupela mas rausim olpela laip bilong yupela bikos tingting nogut na giaman tingting i bin spoilim olpela laip. 23Nau tingting bilong yupela i mas kamap nupela, 24na laip bilong yupela mas kamap nupela. Long wanem, God i bin mekim yupela kamap nupela lain manmeri bai yupela i stap olsem Em yet na laip bilong yupela bai i stap stretpela na holi olgeta.
(Ating i gutpela long yu lukim olgeta tok Pol i mekim bilong dispela samting long Efesus 4:17 – Efesus 6:9.)
Em olsem na planti bilong yumi i amamas long feitful baim bek wok bilong Jisas long diwai kros, tasol yumi no laik lusim olpela laip bilong yumi na wokabaut aninit long toktok bilong Jisas.
Long Mak 8:34 Jisas i tok klia olsem, sapos yumi no laik lusim dispela laip bilong yumi long hia long dispela graun na bihainim nupela wei bilong Jisas, orait bihain laip bilong yu bai lus long kalabus hel. Tasol, sapos yumi lusim dispela laip bilong yumi long hia long dispela graun na yumi bilipim na trastim na bihainim Jisas, orait yumi bai kisim laip bilong oltaim oltaim. Long wanem, pasin bilong lusim laip bilong yumi long hia long dispela graun na bihainim Jisas em i mak bilong manmeri Jisas i baim bek long dai bilong Em long diwai kros.
Pasin bilong bihainim Jisas.
Jisas i tok pinis olsem, “Manmeri i lusim laip bilong em bilong bihainim Mi na bilong bihainim gutnius bilong Mi, orait em bai kisim laip.” Orait, pasin bilong bihainim Jisas na pasin bilong bihainim gutnius em i wanem kain samting? Pasin bilong putim laip bilong yumi long han bilong Jisas em i wanem kain pasin? Pasin bilong putim yumi aninit long King Jisas em i wanem kain pasin? Yumi skelim.
Long Mak 8:34 Jisas i tokim yumi long 3-pela samting:
- Yumi mas daunim laik bilong yumi yet, na
- yumi mas kisim diwai kros, na
- yumi mas bihainim Jisas.
Daunim laik bilong yumi yet em i wanem samting? Daunim laik bilong yumi yet i minim olsem, yumi lusim laik bilong yumi yet na yumi bihainim laik bilong Jisas. Em olsem na yumi tok nogat long ol samting bilong dispela graun yumi save laikim tumas na i no pas long laik bilong Jisas.
Em olsem na……
- Yumi tok nogat long toktok bilong ol tumbuna.
- Yumi tok nogat long posin na ol kainkain toktok olsem.
- Yumi tok nogat long amamas bilong les pasin na pilai kas wantaim ol manmeri (na yumi tok yes long ol gutpela wok).
- Yumi tok nogat long paitim meri bilong yumi, maski paitim meri i kastem pasin bilong PNG.
- Yumi tok nogat long ol bois i grisim yumi long mekim pasin pamuk na ol narapela pasin nogut.
Karim diwai kros bilong yumi em i wanem samting? Karim diwai em i wanpela tok piksa toktok na i minim olsem, sapos yumi kisim hevi bai yumi wokabaut yet long wei bilong Jisas. Olsem Jisas i kisim hevi long diwai kros bilong baim bek yumi, orait yumi karim hevi i kamap long yumi taim yumi bihainim rot bilong Jisas. Maski yumi kisim sem o yumi kisim pen yumi bihainim yet rot bilong Jisas.
Em olsem na……
- Maski ol manmeri i toktok planti na daunim yumi, yumi kam yet na harim tok bilong God i tokaut long feitful baim bek wok bilong Jisas.
- Maski kros i stap o sampela posin toktok i stap, yumi pas yet long feitful wok bilong Jisas long diwai kros na yumi bihainim Em.
- Taim yumi lusim ol sampela lotu i tokaut long ol narapela rot na yumi laik i go harim lotu i tokaut long God i kisim bek yumi long feitful baim bek wok bilong Jisas tasol, orait ol i ken i semim yumi na daunim yumi. Em olsem na yumi karim dispela sem na yumi karim wanem hevi ol i givim yumi.
- Taim yumi feil na yumi wokim rong, orait yumi konfesim rong bilong yumi na yumi stretim. Na kot i tok wanem, orait yumi bihainim tasol na yumi baim na stretim.
- Taim yumi mekim rong long narapela manmeri, orait yumi no ken i toktok planti bilong karamapim rong bilong yumi. Nogat. Yumi tok sori na stretim rong bilong yumi.
- Planti taim i gat ol samting i kamap long ples na ol manmeri i bisi long em. Em i orait, tasol yumi no ken i lusim Tok bilong God. Nogat. Yumi lusim ol na yumi kam harim Tok bilong God long lotu bilong yumi.
- Sapos yu laik wok long taun na i no gat lotu i autim gutnius i tokaut long God i kisim bek sin manmeri long feitful wok bilong Jisas long diwai kros, orait mobeta yumi lusim wok na yumi i stap long hap we yumi ken i harim tok bilong feitful wok bilong Jisas.
- Skulim na stretim pikinini bilong yumi em i hatpela wok. Tasol yumi pas yet long dispela gutpela wok, maski ol pikinini i strong o ol narapela papamama i krosim yumi long stretim pikinini bilong yumi.
Bihainim Jisas em i wanem samting? Bihainim Jisas i minim olsem, yumi bihainim pasin Jisas yet i bihainim. Jisas i mekim wanem kain pasin, orait yumi mekim wankain pasin Jisas i mekim. Jisas i givim wanem kain stia tok long yumi, orait yumi bihainim stia tok bilong Jisas. Jisas i tok wanem, orait yumi bilipim na trastim tok bilong Em.
Em olsem na……
- Jisas Em i sori na bel isi long manmeri i feil na pundaun, orait yumi tu yumi mekim olsem.
- Jisas Em i helpim ol sampela manmeri, orait yumi tu yumi mekim olsem.
- Jisas Em i no bihainim ol kastem pasin bilong lotu, orait yumi tu yumi no ken i bihainim.
- Jisas Em i bihainim pasin i stret na gutpela, orait yumi tu yumi mekim olsem.
Jisas i stap wanem kain man, orait yumi wok long kamap kain man olsem. Skelim Jisas na Jisas i stap olsem wanem, orait yumi tu yumi wok long i stap olsem. Long wokabaut na long sindaun bilong yumi, orait yumi wok long wokabaut na sindaun olsem Jisas.
Em olsem na……
- Neks taim yu sindaun pilai kads, orait yu askim yu yet olsem, “Jisas i sindaun pilai kads o nogat?” Na yu skelim pasin bilong Jisas pinis, orait yu bihainim pasin Jisas i save mekim.
- Neks taim yu paitim meri bilong yu, orait yu askim yu yet olsem, “Jisas i paitim meri o nogat?” Na yu skelim pasin bilong Jisas pinis, orait yu bihainim pasin Jisas i save mekim.
- Neks taim yu giaman long sampela samting, orait yu askim yu yet olsem, “Jisas i mekim tok giaman o nogat?” Na yu skelim pasin bilong Jisas pinis, orait yu bihainim pasin Jisas i save mekim.
Yumi i bihainim Jisas.
Na yumi i bihainim Jisas yumi save olsem, yumi no wok long bihainim Jisas bai Jisas i ken i laikim yumi na kisim bek yumi. Nogat. Yumi bihainim Jisas bikos yumi klia olsem, Jisas i lusim laip bilong Em bilong baim bek laip bilong yumi. Yumi klia olsem, God i kisim bek yumi long feitful baim bek wok bilong Jisas. Yumi klia olsem Jisas Em i bos bilong laip bilong yumi. Long dispela as yumi i stap aninit long Em na bihainim Em.
Na bihainim Jisas em i hat wok. Planti taim yumi feil na pundaun. Planti taim yumi lusim tingting na yumi mekim ol sampela pasin i no gutpela bilong ol manmeri bilong Jisas i mekim. Tasol yumi pas yet long Jisas na yumi wok yet long bihainim Jisas. Long wanem, yumi klia olsem, Jisas i lusim laip bilong Em bilong baim bek laip bilong yumi.
Na yumi amamas na tok tenkyu long Jisas. Long wanem, yumi klia olsem, God i no kisim bek yumi long feitful wok bilong yumi yet. Nogat. Em i kisim bek yumi long feitful baim bek wok bilong Jisas long diwai kros. Yumi feil manmeri, tasol yumi bai lukim laip long heven wantaim Jisas.
Trupela Kristen em i kain manmeri olsem.
Na sapos yu no lusim rot bilong yu yet na yu no kam pas yet long Jisas, orait bai mi tok wanem? Lukim Mak 8:36-37 gen na yu skelim laip bilong yu. Na bai yu mekim wanem? Bai yu lusim ol laik bilong yu long hia long ol samting bilong dispela graun na bihainim Jisas, o bai yu lukautim laip bilong yu long hia long dispela graun na lusim laip bilong yu long bihain? Yu yet mas skelim na tingim na wokim disisen.
Em tasol.


text:
2
God Holi Spirit bin kaman
1
Bambai na det taim bin kaman blanga ola Juwish pipul blanga abum det serramoni gulum Pentakos, en ol detlot pipul hubin bilib langa Jisas bin midap langa wan haus.✡ 2
Bambai na deibin lisin nois bin kamdan brom det skai. Det nois bin jis laiga brabli strongwan win, en det win bin gowin langa det haus weya deibin majurrap. 3
Afta na deibin luk samting deya, en imbin luk jis laiga loda lilwan faiya, en detlot faiya bin go ebriweya en jidan ontop langa olabat hed, 4
en det Holi Spirit blanga God bin gowin insaid langa olabat, en imbin gibit olabat pawa blanga tok garram olkain langgus.
5 Wal bigismob Juwish pipul brom ebri kantri bin deya langa Jerusalem blanga det serramoni dumaji deibin bilib langa God, 6 en wen deibin irrim det nois langa det haus weya detlot bilibamob bin jidanbat, deibin ol go langa det haus, en deibin gida shok, dumaji deibin lisin detlot bilibamob bin toktok garram ola difrindifrin langgus blanga olabat.
7 Wal detlot Juwish pipul bin hatjamp brabliwei, en deibin ol tok, “Dislot pipul iya olabat bin kaman brom det kantri gulum Gelali, indit? 8 Wal wotfo wi lisin olabat tok garram wi ron langgus? 9 Wibin kaman brom najalot kantri. Wibin kaman brom Pathiya en Midiya en Elam en Mesapoteimiya en Judiya en Kepadoshiya en Pantas en Eisha 10-11 en Frijiya en Pemfiliya en Ijip en Krit en Areibiya en brom Libiya gulijap langa det taun gulum Sairini, en sambala wibin kaman brom Rom garram sambala Jintail pipul hubin joinin langa wi. En nomeda wibin kaman brom ola difrinwan kantri, bat stil wi lisin dislot bilibamob toktok blanga God en blanga ola brabli gudbala ting weya imbin dumbat, en wi lisin olabat toktok garram ola difrindifrin langgus blanga wi!” Lagijat na detlot pipul bin tok.
12 Wal ol detlot pipul bin hatjamp, en dei nomo bin sabi wanim blanga tok, en deibin askim miselp, “Wanim dijan? Wotfo detlot bilibamob tok lagijat?” 13 Bat sambala pipul bin meigim fan langa detlot bilibamob, en deibin tok, “Dei tok lagijat dumaji deibin dringgimbat tumatj!”
Pida bin tok
14
Wal detlot twelbala speshalwan mishanri bin jandap na, en Pida bin jandap lida langa olabat, en imbin tok langa detlot pipul. Imbin tok, “Main kantrimen olabat, en ol yumob pipul hu oldei jidanbat iya langa Jerusalem, yumob irrim mi na, dumaji ai garra dalim yumob wotfo melabat tok lagijat. 15
Dislot pipul iya biyain langa mi, dei nomo drangginbala laik sambala blanga yumob bin tok. Yumob sabi nobodi kaan jidan drangginbala distaim, dumaji im ailibala. 16
Ai dalim yumob wotfo melabat tok lagijat. Longtaim wan speshalwan mesinja neim Jowal bin tok blanga dijan ting weya yumob bin luk wanim bin hepin tudei. 17
Imbin tok, ‘God bin meigim pramis langa im pipul olabat, en bambai wen det rait taim garra kaman, im garra gibit det Holi Spirit langa ebribodi, en im garra gibit speshalwan wed langa ola san en doda blanga olabat blanga tok, en im garra gibit speshalwan drim langa ola yangbala men en langa ola olmen du, 18
en im garra gibit det Holi Spirit langa ola wekinmen en wekingel, en im garra gibit olabat speshalwan wed blanga tok, 19
en im garra dum olkain speshalwan ting langa skai en langa graun. Garram blad en faiya en smok im garra dum. 20
Bifo det Boswan garra kambek langa det brabliwan dei en abum det laswan kotkeis garram ebribodi, det san garra go dakbala en det mun garra go redwan jis laik blad, 21
en God garra seibum ol detlot pipul hu jingat langa det Boswan blanga album olabat.’ Lagijat na Jowal bin tok.”✡
22
“Wal main kantrimen olabat, yumob irrim mi na. God bin pikimat det men neim Jisas hubin growap langa det taun gulum Nesareth, en imbin shoum yumob imbin pikimat im, dumaji Jisas bin dumbat olkain speshalwan ting garram pawa brom God. En yumob sabi, dumaji imbin hepin iya na langa yumob. 23
Longtaim God bin meigim im ron plen blanga sambodi garra hendimoba Jisas langa yumob, en wen yumob bin larram detlot najalot nogudbala men neilimap im langa det kros, yumob na bin kilim im ded.✡ 24
Bat im nomo bin jidan dedbala, dumaji God bin meigim im gidap laibala, en det greibyad nomo bin abum pawa blanga holdim im, dumaji God bin meigim im jidan fri brom det pawa.✡
25
“Wal yumob jinggabat na wanim Deibid bin tok blanga im. ‘Aibin oldei luk det Boswan lida langa mi olataim. Im oldei jidan iya raidensaid langa mi, en im oldei meigim mi jandap strongbala. 26-27
Mi oldei jidan gudbinji, en mi oldei gibit preis langa im, dumaji ai sabi nomeda ai garra dai, bat stil im kaan libum mi deya garram ola dedbala pipul. Mi gudbala wekinmen blanga im, en ai sabi im kaan larram main bodi go nogudwan deya insaid langa det greibyad. 28
Imbin shoum mi det trubalawei blanga jidan, en wen im jidan garram mi, im meigim mi brabli gudbinji.’ Lagijat na Deibid bin tok.✡
29 “Wal main braja olabat, ai garra dalim yumob streidat blanga det haibala grengrenfatha blanga wi neim Deibid. Im nomo bin tok deya langa det Saam blanga imselp. Imbin tok blanga Jisas. Wi sabi tharran, dumaji wen Deibid bin dai, deibin berrim im, en det greibyad blanga im stil iya tudei.
30
“Yu si? Deibid bin speshalwan mesinja, en imbin sabi wanim God bin pramis langa im. God bin dalim im wanbala king garra kamat brom im femili lain,✡ 31
en Deibid bin sabi na wanim God garra dum, en blanga tharran na imbin tok langa det Saam blanga det Boswan gulum Masaiya. Deibid bin tok, ‘God nomo bin libum im deya garram ola dedbala pipul. Im nomo bin larram im bodi go nogudwan deya insaid langa det greibyad.’ Deibid bin tok blanga det Masaiya weya im garra gidap laibala brom det greibyad.
32 “Yu si? God bin meigim Jisas gidap laibala brom det greibyad, en melabat ol sabi im trubala, dumaji melabat bin luk Jisas bin gidap laibala. 33 Im Dedi God bin lidimap im langa hebin weya im jidan raidensaid langa im, en imbin gibit im det Holi Spirit weya imbin pramis langa im, en Jisas bin gibit det Holi Spirit langa melabat jis laik imbin pramisim melabat. En det nois weya yumob bin irrim, tharran na det Holi Spirit. En im na bin gibit melabat det pawa blanga tok garra olkain langgus.
34-35 “Yumob irrim na. Deibid bin tok, ‘God bin dalim main Bos,
Yu jidan langa main raidensaid raidap ai garra bidim ola enami blanga yu
en meigim olabat jidan lobala langa yu.’
Wal Deibid nomo bin tok blanga imselp, dumaji im nomo bin gowap langa hebin. Imbin tok blanga Jisas.✡
36 “Ol yumob Isreil pipul, yumob garra sabi na. Trubala ai dalim yumob. Yumob bin neilimap Jisas langa det kros en meigim im dai deya. Bat God bin meigim im na det speshal Boswan gulum Masaiya.”
37 Wal wen ol detlot pipul bin irrim Pida tok lagijat, deibin nogudbinji brabliwei, en deibin tok langa Pida en langa detlot najalot speshalwan mishanri. Deibin tok, “Braja olabat, wanim melabat garra dum?”
38 Wal Pida bin tok, “Yumob garra libum yumob nogudbalawei, en yumob garra beptais garram det neim blanga Jisas Krais, en afta God garra larramgo yumob fri en gibit yumob det Holi Spirit weya imbin pramisim. 39 Imbin meigim det pramis langa yumob en langa yumob biginini olabat, en imbin meigim det pramis langa ol detlot pipul hu jidan langa longwei kantri en langa ol detlot pipul hu garra jidan bambai du. Imbin meigim det pramis langa ebribodi weya imbin pikimat olabat.”
40 Wal Pida bin tok langa olabat strongbalawei, en imbin kipgon dalimbat olabat, “Yumob garra tenim miselp brom det nogudbalawei en kadimat miselp brom detlot nogudbala pipul.”
41 Wal loda pipul bin lisin langa Pida, en deibin ol beptais, en det seim dei 3,000 pipul bin joinin langa detlot bilibamob.
42 Wal ebridei detlot speshalwan mishanri bin oldei titjimbat olabat, en ol detlot bilibamob bin oldei midap blanga meigim miselp gudbinji, en deibin oldei dagadagat daga mijamet, en deibin oldei abum preya miting du, 43 en detlot speshalwan mishanri bin oldei dumbat olkain speshalwan ting garram det pawa brom God, en wen ola najalot pipul bin oldei luk olabat, deibin oldei hatjamp.
44
Wal ola bilibamob bin kipgon majurrumap miselp blanga meigim miselp gudbinji, en deibin oldei sherimat ola enijing blanga olabat weya deibin oldei abum,✡ 45
en wen deibin oldei selim enijing, deibin oldei sherimat det mani blanga album detlot bilibamob hu nomo bin abum enijing. 46
Ebridei deibin oldei midap langa det Juwish Serramoni Pleis blanga weship God, en ebridei deibin oldei midap langa difrindifrinwan haus blanga dagadagat daga mijamet gudbinjiwei. Nobodi bin trai en meigim miselp haibala, 47
en deibin oldei gibit theingks langa God.
Wal ola pipul langa det taun bin rispek langa detlot bilibamob, en ebridei God bin meigim mowa en mowa pipul joinin langa olabat.


text:
Efesus 5:1-2.
Yumi God i bin makim na pasim long Krais, na Krais i mekim bikpela wok bilong mekim yumi stretpela na holi long ai bilong God, na God i kisim bek yumi, yumi mas senisim laip bilong yumi. Yumi no ken i sindaun na wokabaut long laip bilong yumi olsem ol haiden manmeri na ol planti manmeri long ples.
Yumi Holi Spirit i bin opim ai na ia na bel bilong yumi na Em i givim bilip long yumi na nau yumi tanim bel na yumi bilipim na trastim God long kisim bek yumi long feitful wok bilong Jisas na yumi bilipim na trastim na bihainim Jisas, yumi mas senisim laip bilong yumi – tingting bilong yumi mas kamap nupela na pasin bilong yumi mas kamap nupela.
Yumi God i adoptim na Em i mekim yumi pikinini bilong Em na Em i pasim yumi long nupela sios femili komyuniti bilong Em, yumi mas senisim laip bilong yumi – yumi mas kisim pasin bilong God, pasin bilong Papa bilong yumi, na yumi wokabaut long pasin i stretpela na holi olgeta.
Long wanem? Lukim Efesus 5:1. Yumi mas mekim wankain pasin God i save mekim bikos yumi pikinini bilong Em na Em i lavim yumi tumas.
Harim. Yumi no manmeri bilong dispela graun moa. Nogat tru. Nau yumi manmeri bilong God. Nau yumi manmeri bilong heven. Nau yumi pikinini bilong God. Nau yumi wanpela bilong nupela komyuniti bilong God.
Bipo, yes, yumi manmeri bilong dispela graun. Tasol nau nogat. Nau yumi manmeri bilong heven – yumi manmeri bilong God. Bipo yumi manmeri bilong kainkain ples na kainkain hauslain. Tasol nau nogat. Nau yumi bilong God.
Yumi no pikinini bilong Yagona. Yumi no pikinini bilong Sorova. Yumi no pikinini bilong Karama. Nogat. Nau yumi pikinini bilong God.
Yumi no blekskin. Yumi no waitskin. Nogat. Yumi manmeri bilong God nau. Yumi manmeri bilong heven. Yumi wanpela bilong nupela komyuniti bilong God. Yumi pikinini bilong God.
Em olsem na, nau yumi mas wokabaut olsem yumi manmeri bilong God na yumi manmeri bilong heven na yumi pikinini bilong God na yumi wanpela bilong nupela sios femili komyuniti bilong God.
Lukim Efesus 4:17 na lain 22 na lain 23-24 na lain 31-32, na lukim Efesus 5:1-2 na lukim Efesus 5:8.
Dispela em i wanpela strongpela tok God i mekim long yumi i kisim na bilipim na trastim na bihainim trupela gutnius bilong God. Dispela em i wanpela strongpela tok God i mekim long yumi i pas tru long Krais.
Long yumi i tanim bel pinis, long yumi i pas pinis long Krais, long yumi i bilipim na trastim pinis wok bilong Krais, orait long yumi God i tok, “Senisim laip bilong yu na wokabaut olsem yu bilong Mi.”
Na God i no tok, “Sapos yu no bisi long ol sampela samting bilong yu, orait yu ken i senisim laip bilong yu na kisim pasin bilong Mi.”
God i no tok, “Sapos yu gat liklik fri taim bilong yu, na yu wanbel, orait yusim fri taim bilong yu long senisim laip bilong yu na kisim pasin bilong mi.”
God i no tok, “Sapos ol narapela manmeri i senisim laip bilong ol, orait yu ken tu, na sapos ol no senisim laip bilong ol, orait maski, yu tu ken i lusim.”
Nogat. God i tok, “Yupela mas senisim laip bilong yupela…. Yupela no ken i wokabaut olsem ol haiden manmeri na ol lotu manmeri long ples….. Yupela mas kisim nupela tingting na nupela pasin.”
Na yumi ken i kisim wanem kain pasin?
Lukim gen Efesus 4:25-32 na skelim ol wanwan samting….
Long Efesus 5:2 aposel Pol i tokim yumi olsem, “Wokabaut long rot bilong lavim.” Em olsem na yumi mas lavim ol manmeri bilong God. Yumi mas lavim olgeta manmeri, tasol moa yet yumi mas lavim ol manmeri bilong God long nupela sios femili komyuniti bilong Em. Papa i tok, “Wokabaut long rot bilong lavim…” Yumi long sios femili bilong God, yumi mas wokabaut long rot bilong lavim.
Na lavim pasin em wanem kain pasin? Pol i tokim yumi pinis na yumi lukim pinis!
- No ken i mekim giaman tok long ol. Nogat. Yu mas mekim trupela tok olgeta taim long ol.
- No ken i mekim giaman pasin long ol. Nogat. Yu mas mekim pasin i tru na rait olgeta long ol.
- No ken i larim bel hat bilong yu i winim yu na yu bel hat nogut long ol. Nogat. Yu mas kontrolim bel hat bilong yu na mekim gutpela long ol.
- No ken i stilim ol samting bilong ol. Yu no ken tingting tasol long kisim ol samting bilong ol. Nogat. Yu mas wok, na yu mas tingting long helpim ol sapos ol i nidim sampela helpim.
- No ken i mekim tok nogut long ol. Nogat. Mekim gutpela tok i save helpim ol.
No ken i givim hevi long Holi Spirit. Nogat. Em i wok long senisim yu na yu no ken i egensim dispela wok. Nogat. Yu mas wok wantaim na bihainim stia bilong Em – long dispela wei laip bilong yu bai senis na bai yu mekim pasin i gutpela long ol manmeri long sios.
- No ken i bel nogut. No ken i kros. No ken i belhat. No ken i bikmaus nogut. No ken i tok bilas. No ken i tingting long bagarapim ol. Mekim gutpela pasin long ol (namel long yupela), na givim bel bilong yupela long ol, na fogivim ol olsem God, long wok bilong Krais, i bin fogivim yupela.
Ol dispela samting em i rot bilong lavim. Em olsem na wokabaut long rot bilong lavim olsem Krais i bin lavim yumi na Em i lusim laip bilong Em bilong sevim yumi.
Ol sampela manmeri i save tok olsem, “Mipela lain bilong lavim ol manmeri.” Tasol, ol i save mekim tok baksait, ol i save mekim tok giaman, ol i save mekim giaman pasin bilong trikim ol manmeri, ol i save stilim ol samting bilong ol, ol i save kros na tok pait na ol i mekim ol kain kain pasin olsem. Harim. Ol i tok olsem, “Mipela lain bilong lavim ol manmeri.” Tasol nogat. Ol i no manmeri bilong lavim. Ol i wokabaut yet long pasin bilong ol haiden manmeri.
Yumi long sios femili bilong God, yumi no ken i mekim olsem ol. Nogat tru. Yumi mas senis na yumi wokabaut trutru long rot bilong lavim.
Tasol, hau na bai yumi senis na kamap olsem God i laik? Hau na bai yumi kisim dispela trupela pasin bilong lavim? Hau?
Mi laik mekim 2-pela toktok bilong helpim yumi na strongim yumi long senisim laip bilong yumi na wokabaut long rot bilong lavim.
1. Holim tingting yu husat – Yu pikinini bilong God!
Yumi stori pinis long dispela samting. Lukim Efesus 5:1. “Yupela mas mekim wankain pasin God i save mekim bikos yupela pikinini bilong Em na Em i lavim yupela tumas.”
Olsem na, holim tingting long dispela. Taim yu wokabaut holim tingting olsem, “Mi no man bilong dispela graun, nogat, mi pikinini bilong God.”
Taim ol sampela manmeri i grisim yu long mekim pasin nogut, holim tingting olsem, “Mi no man bilong dispela graun, nogat, mi pikinini bilong God na i no gutpela long mi mekim pasin bilong dispela graun.”
Holim tingting. Yumi no kanaka. Yumi no pipia manmeri. Yumi no haiden manmeri. Yumi no manmeri bilong dispela graun. Yumi no blek. Yumi no wait. Nogat. Yumi bilong God. Yumi pikinini bilong BIKPELA God. Yumi pikinini bilong God na yumi mas wokabaut olsem yumi pikinini bilong God.
Orait, narapela tok i ken i helpim yumi na strongim yumi long senisim laip bilong yumi na kisim pasin God i laikim i olsem….
2. Tingting long wok Krais i bin mekim long yu na hau Em i lavim yu.
Aposel Pol i tok, “Wokabaut long rot bilong lavim olsem Krais i lavim yumi na Em i lusim laip bilong Em bilong sevim yumi.”
Sapos yumi laik wokabaut long rot bilong lavim olsem Krais i lavim yumi na Em i lusim laip bilong Em bilong sevim yumi, orait pastaim yumi mas save long lavim bilong Krais na hau Em i lusim laip bilong Em bilong sevim yumi. Sapos yumi no save long lavim bilong Krais, hau na bai yumi wokabaut long rot bilong lavim olsem Krais? Yumi no inap.
Yumi lukim na skelim Aisaia 53:1-12.
Jisas Em i kisim ples bilong yumi – yumi inap kisim ol dispela bagarap bikos yumi sin manmeri! Tasol, Jisas i kisim ples bilong yumi bilong stretim yumi long ai bilong God na yumi no ken i kisim kot na pe bilong sin bilong yumi. Jisas i lusim laip bilong Em bilong sevim laip bilong yumi.
Ating, sampela taim yumi lusim tingting long dispela lavim bilong Krais na yumi strong tumas long holim ol sampela pasin i no gutpela pasin. Mi tok long pasin bilong pilai kas na dring bia na kain pasin olsem. Yumi save long toktok ol narapela manmeri i ken i mekim taim ol i lukim yu pilai kas na dring bia – ol bai tok baksait na tok, “Ol i giaman lotu lainya.” Olsem na, dispela i save daunim gutnius yumi save harim na i daunim nem bilong Krais – na givim sem long yumi.
Long wanem as yumi holim dispela pasin i go yet? Ol dispela kain pasin nogut em i bikpela samting tumas bilong yumi lusim, a? Tingim Krais. Em i bin lusim laip bilong Em bilong sevim laip bilong yumi, na long wanem as yumi tingim lusim pilai kas na bia em i bikpela samting tumas bilong yumi lusim?
Harim. Sapos yumi tingting gut long lavim bilong Krais bai yumi sem long pasin bilong yumi na yumi ken i stat na senisim laip bilong yumi na bihainim tru pasin bilong Krais.
Na narapela samting tu. Lukim gen Aisaia 53. Taim ol i bagarapim Jisas na taim ol i laik kilim Jesus, orait Jisas i no opim maus bilong Em na Em i komplen na mekim planti toktok. Nogat. Em i no komplen taim Em i karim hevi bilong sin bilong yumi. Na Krais Em i no opim maus na toktok planti na komplen taim Em i karim hevi bilong sin bilong ol wanwan manmeri i stap nau insait long sios femili bilong God, olsem na, long wanem as yumi opim maus na toktok planti na komplen na mekim nogut long wanwan manmeri?
Harim. Mobeta yumi mekim wankain pasin Krais i bin mekim na yumi pasim maus tasol na yumi no mekim toktok long ol narapela manmeri insait long sios. Mi no minim olsem yumi pasim ai sapos ol i mekim sin, tasol yumi no ken i opim maus olgeta taim na komplen na tok bilas na tok baksait na mekim nogut. Nogat. Mobeta yumi pasim maus tasol.
Sapos tru yumi laik senis, orait, …..
- Yumi mas klia long tingting bilong yumi long wok God i bin mekim long laip na dai bilong Jisas bilong kisim bek yumi.
- Yumi mas kisim gutpela save long hau God i bin sevim yumi.
- Yumi mas tingting moa na moa long ol dispela samting. Yusim fri taim bilong yumi long skelim na tingting na lainim gut olgeta samting long wok bilong God long laip na dai bilong Krais.
- Na long bel bilong yumi, trutru, kisim bikpela tenkyu long God na long Krais na Holi Spirit long olgeta wok Ol i bin mekim long yumi.
Sapos yumi mekim olsem, bai yumi klia long lavim bilong Krais – na bai yumi senis – laip bilong yumi bai senis olgeta. Taim yumi save long lavim bilong Krais – taim yumi save long olgeta wok bilong Krais – ol dispela samting bai givim yumi strongpela tingting long bihainim tru olgeta pasin God i laik ol pikinini bilong Em i bihainim.
Lukim prea bilong Pol long Efesus 1:17-19 na yumi ritim. Nambawan samting Pol em i prea long ol manmeri long sios femili long taun Efesus i olsem, ol i mas save moa na moa long God na long wok bilong Krais. Long wanem? Pol em i klia olsem, taim ol i save moa na moa long God na long wok bilong Krais, laip bilong ol bai senis.
Tru, yumi laik senis? Orait, stadim Tok bilong God na kisim trupela save long olgeta wok God i mekim long laip na dai bilong Jisas Krais. Taim yumi skelim trutru wok na lavim bilong Krais, bai yumi kisim trupela tenkyu long laip bilong yumi na bai yumi amamas long lusim olpela wei bilong ples, olpela wei bilong dispela graun na bihainim nupela wei bilong Krais.
Em tasol.


text:
Taitus 3:9-11.
Aposel Pol i skulim Taitus long 2-pela samting Taitus i mas daunim namel long sios femili. Long wanem, sapos dispela 2-pela samting i kamap bikpela, orait sios i ken i bagarap.
Na dispela 2-pela samting i olsem….
1. Lukaut long manmeri i mekim liklik samting i kamap bikpela samting na i mekim dispela samting i kamap nambawan samting.
Taitus i mas strong long mekim bikpela samting i stap bikpela samting. Em i mas strong long mekim nambawan samting i stap nambawan samting. Em i no ken i larim ol sampela manmeri bilong sios femili i kapsaitim samting i nambawan samting na ol i mekim liklik samting i kamap nambawan samting. Ol liklik samting mas i stap liklik, na bikpela samting i nambawan samting mas i stap bikpela na nambawan samting.
Ol sampela manmeri bilong sios femili long ailan Krit ol i tok pait na toktok planti long 3-pela samting….
- Ol i tok pait long ol samting i no gat as bilong en i stap.
Lukim fes hap bilong lain 9. Aposel Pol i skulim Taitus long em i mas givim baksait long tok pait long ol samting i no gat as bilong em i stap. Samting i no gat as bilong em i stap em i liklik samting tumas na em i samting nating tumas. Em olsem na tok pait bilong ol dispela samting i no gat yus bilong em i stap na i no inap helpim ol manmeri bilong sios femili.
- Ol i toktok planti long lista bilong nem bilong ol tumbuna.
Lukim sekon hap bilong lain 9. Ol sampela manmeri ol i mekim kainkain toktok, ol i toktok planti, long ol samting bilong ol lista bilong nem bilong ol tumbuna. Na Pol i minim ol lista bilong nem bilong ol tumbuna i stap long Olpela Testamen, o em i tok long ol narapela lista, ating yumi no ken i save. Tasol yumi ken i save olsem, ol i toktok planti na ol i tok pait long ol dispela lista samting.
Ol sampela manmeri ol i ken i yusim ol dispela kain lista bilong apim ol yet na bilong kisim biknem long ai bilong ol manmeri. Ating ol i laik kisim namba. Yu save, sapos nem bilong tumbuna bilong wanpela man i stap long lista bilong ol nem tumbuna insait long Olpela Testamen, orait ating em i ken i apim em yet na i tingim olsem em i gat namba na em i winim ol narapela manmeri.
Em olsem tasol aposel Pol i tok olsem, ol dispela samting i no gat yus bilong em i stap. Em i samting nating tumas na i no save helpim ol manmeri bilong sios femili (lukim las hap bilong lain 9). Ol i toktok planti na tok pait long liklik samting tumas.
- Ol i tok pait long ol samting bilong lo bilong Olpela Testamen.
Lukim namba tri hap bilong lain 9. Na long ol narapela Tok bilong God yumi ken i save olsem ol sampela manmeri ol i tok pait long ol lo bilong kaikai (Mak 7:1-23 na Rom 14:1-9), na long lo bilong katim skin (buk Galesia), na long ol lo bilong de lotu (Rom 14:1-9 na Kolosi 2:16-17). Sampela taim ol i tok pait na tok olsem, manmeri i bihainim Jisas ol i mas katim skin na bihainim ol lo bilong kaikai bilong Olpela Testamen.
Bilong nau ol sampela manmeri ol i tok pait yet long ol dispela samting. Ol i tok pait na tok olsem, manmeri i bihainim Jisas ol i mas lukautim de Sabat na ol i mas lukautim ol lo bilong kaikai bilong Olpela Testamen, na sapos yumi no lukautim ol samting olsem, orait God i no inap kisim bek yumi. Na sampela taim ol i skruim tok pait bilong ol na ol i tok olsem, sapos yumi no kisim baptais na yumi no kaikaim Lordsapa, orait God i no inap kisim bek yumi.
Tasol lukim lain 4-7 gen. Tok bilong God i klia olgeta olsem, God i kisim bek sinmanmeri long feitful wok bilong Jisas tasol. God i no inap kisim bek yumi long baptais bilong yumi na long Lordsapa bilong yumi na long pasin bilong yumi bilong lukautim de Sabat. Nogat tru! God i kisim bek sinmanmeri long feitful wok bilong Jisas tasol.
Lukim tok bilong aposel Pol gen long lain 9 – tok pait long ol dispela samting bilong lo i no gutpela na i no inap helpim wanpela manmeri na i no gat yus bilong em i stap. Ol i westim taim bilong ol long tok pait long ol dispela samting.
Na aposel Pol i tok, tok pait long ol dispela samting bai spoilim sios femili bilong God. Tok pait long ol dispela samting bai bagarapim ol manmeri bilong sios femili bilong God.
Long dispela as Taitus yet i no ken i pas long tok pait long ol dispela samting, na em i mas stopim ol narapela manmeri long pas long ol dispela tok pait. Ol manmeri bilong God ol i no ken i westim taim bilong ol long ol dispela tok pait. Long wanem, ol dispela samting i liklik samting tumas na tok pait bilong ol bai bagarapim sios femili bilong God.
Yumi i bilipim na trastim God long kisim bek yumi long feitful wok bilong Jisas tasol, orait yumi no ken i pas long tok pait long ol dispela samting bilong kaikai na de Sabat na de Sande na ol kainkain samting olsem. Nogat. Sapos yumi pas long ol dispela samting, orait bai yumi bagarapim sios femili bilong God tasol.
Liklik samting i kamap bikpela samting na i kamap nambawan samting.
Ol manmeri i tok pait long ol lo bilong kaikai na ol lo bilong de Sabat na ol kainkain samting olsem, orait ol i mekim liklik samting i kamap bikpela samting na ol i mekim ol dispela samting i kamap nambawan samting.
Longpela taim ol planti lotu i mekim olsem – long tok pait bilong ol, ol i mekim liklik samting i kamap bikpela samting na i kamap nambawan samting. Ol i toktok planti long ol samting bilong kaikai na Sabat na baptais na Lordsapa na ol kainkain samting olsem, na long dispela rot ol i mekim ol dispela liklik samting i kamap bikpela samting tumas na i kamap nambawan samting. Tok bilong ol i karamapim na haitim ol tok i bikpela tru na i nambawan – tok bilong ol i karamapim tok bilong God i kisim bek sinmanmeri long feitful wok bilong Jisas tasol. Dispela tok i bikpela tru na i nambawan olgeta.
Na yumi save pinis long dispela pasin. Planti manmeri ol i tok pait long lo bilong kaikai na long lukautim Sabat na long baptais na Lordsapa – ol i tok pait i go i go i go na ol manmeri ol i no save long God i kisim bek sinmanmeri long feitful wok bilong Jisas tasol. Ol i no save, long wanem, tok pait bilong ol long ol liklik samting i karamapim trupela bikpela toktok long feitful wok bilong Jisas.
Yumi i bilipim na trastim God long kisim bek yumi long feitful wok bilong Jisas tasol, orait yumi no ken i bihainim tok pait pasin bilong ol dispela samting. Nogat. Yumi mas larim liklik samting i stap liklik samting na yumi larim bikpela samting i stap bikpela samting. Feitful wok bilong Jisas i bikpela samting stret na i nambawan samting olgeta. Yumi larim feitful wok bilong Jisas tasol i stap nambawan samting.
2. Lukaut long manmeri i mekim pasin bilong brukim sios femili bilong God.
Lukim lain 10-11. Taitus em i no ken i pasim ai bilong em long manmeri i mekim pasin bilong brukim sios femili bilong God. Nogat. Em i mas stopim ol long mekim dispela kain pasin.
Na manmeri i mekim pasin bilong brukim sios, ol i manmeri i mekim ol liklik samting i kamap bikpela samting na i mekim ol dispela samting i kamap nambawan samting, a? Ating olsem. Tok pait bilong ol inap brukim sios femili bilong God.
Na ol manmeri i laik brukim sios ol i ken i kisim kainkain tingting na ol i wok long brukim sios femili bilong God….
- Sampela taim ol i laik kamap bikman. Na sapos sios i no mekim em i stap bikman bilong ol, orait em i wok long pulim ol manmeri i kam pas long em na bihainim em.
- Na sampela taim ol i tok baksait long ol narapela manmeri bilong sios femili, na ol i daunim ol na apim ol yet. Na dispela kain pasin i save sikrapim tingting bilong manmeri bilong sios femili na ol i bruk bruk.
- Sampela taim ol i kisim ol hevi bilong hauslain bilong ol yet i kam insait long sios femili. Em olsem na sampela manmeri bai pulim nus long ol narapela manmeri na sios femili i bruk bruk.
Na yumi ken i mekim wanem long kain manmeri i wok long brukim sios femili bilong God? Lukim lain 10. Pol i tokim Taitus na em i mas givim woning long ol. Na sapos ol i no harim tok na ol i no stopim pasin bilong ol bilong brukim sios femili, orait Taitus i mas givim narapela woning long ol. Na sapos ol i no harim tok, orait sios i mas givim baksait long dispela kain manmeri. Sios femili mas tokim ol na ol i mas lusim sios femili. Sapos ol i no laik sindaun gutpela wantaim sios femili, orait ol i mas lusim sios femili na go sindaun long sait bilong ol yet.
Yumi mas mekim olsem Pol i tokim Taitus. Sapos manmeri i stap long sios femili bilong yumi na ol i wok long brukim sios femili, na ol i no laik sindaun gutpela wantaim sios femili bilong yumi, orait mobeta ol i lusim yumi na ol i go sindaun long sait bilong ol yet. Yumi no ken i larim ol i wok long brukim sios femili. Nogat. Yumi mas givim woning long ol pastaim, na sapos ol i no harim, orait givim narapela woning long ol, na sapos ol i no harim, orait yumi tokim ol long lusim sios femili bilong yumi na ol i mas go sindaun long sait bilong ol yet.
Na yumi mas holim tingting na skelim dispela samting stret. Taim yumi tokim wanpela man long lusim yumi na i go sindaun long sait bilong em yet, orait dispela i no asua bilong yumi. Nogat tru. Dispela em i asua bilong man yet. Em yet i mekim pasin nogut, na long rong bilong em yet em i mas lusim sios femili na i stap long sait bilong em yet. Planti taim dispela kain man bai sutim tok long yumi. Tasol yumi no gat rong. Yumi no mekim rong taim yumi lusim em long sios femili. Nogat. Em yet i gat rong na em i mas pilim hevi long rong bilong em yet.
Sios femili bilong God em i bikpela samting.
Sios femili bilong God em i no liklik samting long ai bilong God. Nogat. Em i bikpela samting, na long dispela as aposel Pol i mekim ol dispela tok. Jisas Em i dai long diwai kros na God i kisim bek sinmanmeri bilong kamapim sios femili bilong Em. Dispela i no liklik samting. Olsem na manmeri i laik brukim sios femili bilong God, orait dispela i no liklik samting na manmeri i mekim olsem ol i mas pilim hevi long rong bilong ol. Pasin bilong brukim sios femili bilong God em i rong, na sapos manmeri i wok long brukim sios na ol i no harim tok bilong yumi na ol i no lusim pasin bilong ol bilong brukim sios, orait ol i mas lusim yumi na go sindaun long sait bilong ol yet.
Manmeri i brukim sios femili bilong God, ol i mas lukaut. Long wanem, God i no inap amamas long manmeri i brukim sios na ol bai fesim hevi bilong rong bilong ol.
Yumi mas lukaut long ol samting i ken i spoilim sios femili bilong God.
Yumi sios femili bilong God yumi mas lukaut long ol samting i ken i brukim sios femili, na yumi mas sanap na stopim dispela samting na sios femili i no ken i bruk.
Yumi no ken i toktok planti na tok pait long ol liklik samting. Nogut yumi mekim liklik samting i kamap bikpela samting na i kamap nambawan samting. Nogut yumi toktok planti long ol liklik samting na sios i bruk bruk. Manmeri i mekim olsem, orait yumi givim woning long ol 2-pela taim na sapos ol i no stopim dispela pasin bilong ol, orait yumi lusim ol long sios femili bilong yumi. Long dispela rot sios femili no ken i bruk bruk.
Yumi yet yumi no ken i brukim sios femili, na yumi no ken i larim narapela manmeri i brukim sios femili. Yumi wantaim yumi mas lukautim sios femili bilong God.
Em tasol.